Bâkî'nin Fezâil'ül-Cihâd adlı eserinin gramer incelemesi
Grammatical analysis of Bâkî's work Fezâil'ül-Jihâd
Yazar: ZEKİYE MİRAY TALAN
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN UYĞUR
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Dil bilgisi = Grammar ; Edebiyat = Literature ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature

Özet:
Bu çalışma dinî içerikli bir metin olan "Feżâilü'l-Cihâd" isimli eserin gramer incelemesiyle hazırlanmış bir yüksek lisans tezidir. Eser, Ahmed b. İbrahim b. Muhammed b. Nuhhas ed-Dımaşkî ed-Dimyâtî'nin (ö. 814 M. / 1411-12 H.) telif ettiği "Meşâriu'l-Eşvâk ilâ Mesâri'i'l-Uşşâk" adlı eserin Bâkî tarafından yapılan tercümesidir.
Çalışma pek çok nüshası bulunan eserin 1286 numaralı Ali Emiri nüshası ve 06 Hk 3910 numaralı Adnan Ötüken nüshası üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ayrıca Cevdet Dadaş'ın 1286 numaralı Ali Emiri nüshasını transliterasyon alfabesiyle aktarmış olduğu "Bâḳî Feżâilü'l-Cihâd" adlı doktora tezi de nüsha kabul edilerek diğer nüshalarla birlikte ele alınmıştır.
Çalışmada ele alınan nüshaların her sayfası ve satırı numaralandırılarak incelenen kelimeler ile cümleler adreslenmiştir. Nüsha farklılıkları dipnot kısmında gösterilmiştir.
Çalışma giriş, inceleme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Bâkî'ye ve Fezâilü'l-Cihâd adlı esere ait bilgiler ile birlikte çalışmanın amacına, sınırlılıklarına, yöntemine ve Feżâilü'l-Cihâd'ın Türk dili tarihindeki yerine dair bilgiler yer almaktadır. İnceleme bölümünde ses bilgisi ve biçim bilgisi üzerinde çalışılmıştır. Metin, Eski Anadolu Türkçesi dil özellikleri dikkate alınarak incelenmiştir. Bu incelemede döneme uygun olan ve aykırı olan yönler tespit edilerek örneklendirilmiştir. Sonuç bölümünde, inceleme bölümünden elde edilen çıkarımlar toplanmıştır ve örnekleriyle birlikte verilmiştir.

Abstract:
This study is a master's thesis prepared with the grammatical analysis of the translated work titled "Feżâilü'l-Jihâd" which is a religious text. The study is Bâkî's translation of the book titled "Meşâriu'l-Eşvâk ilâ Mesâri'i'l-Uşşâk" originally authored by Ahmed ibn Ibrahim ibn Muhammad ibn Nuhhas ed-Dimashki ed-Dimyati (d. 814 AH / 1411-12 AD).
The study was conducted on the 1286th copy from Ali Emiri and the 06 Hk 3910 copy from Adnan Ötüken, both of which are among the numerous copies of the same work. In addition, Cevdet Dadaş's doctoral thesis titled "Bâḳî Feżâilü'l- Jihâd", in which he transcribed the 1286th Ali Emiri copy using the transliteration alphabet, has been accepted as a copy and considered alongside other copies in the study.
In the study, each page and line of the examined copies were systematically numbered, facilitating the referencing of specific words and sentences. Discrepancies among the copies are documented in the footnotes section.
The study comprises three main sections: introduction, examination, and conclusion. 
The introduction section provides information about Bâkî and the work "Fezâilü'l- Jihâd" along with details about the study's objectives, limitations, methodology, and insights into the place of "Feżâilü'l- Jihâd" in the history of the Turkish language. The examination section focuses on phonology and morphology. The text has been analyzed, taking into consideration the linguistic characteristics of Old Anatolian Turkish. In this examination, both aspects in accordance with the period and those deviating from it have been identified and exemplified. In the conclusion section, the conclusions drawn from the examination have been gathered and presented along with examples.