Futbolda farklı zeminlerde uygulanan dar alan oyunlarının seçilmiş fizyolojik ve teknik parametrelere etkisi
The effects of small-sided games applied on different grounds on selected physiological and technical parameters in football
Yazar: HÜSEYİN FATİH ŞEN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BOZKURT
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 4x4 dar alan oyunlarında erkek futbolcuların fizyolojik tepkileri, sportif performansları ve algılanan zorluk derecesi üzerinde saha zeminin etkisini değerlendirmektir. 
Araştırmaya Konya futbol süper amatör liginde performans gösteren 8 erkek futbolcu (yaş 20,37±1,50 yıl, boy 175,37±6,54 cm, vücut ağırlığı 69,11±7,35 kg) gönüllü olarak katılmıştır. Bu araştırmada, katılımcılar 4'e 4 dar alan oyununu (26x34 metre) 3 farklı saha zemininde (doğal çim, salon futbol zemini, suni çim) oynatılarak bunların etkileri araştırılmıştır. Çalışmaya katılan katılımcıların test protokollerini tecrübe edebilmesi için bütün testler çalışmadan önce katılımcılara 1 kez, saha zeminlerine alışmaları için de dar alan oyununu 2 şer kez oynamaları sağlanmıştır. Bu denemelerde katılımcıların boy ve kilo ölçümleri alınmıştır. Denemelerden sonra aralarında 48 saat olan 3 farklı günde katılımcılara sırayla çim zemin, suni çim ve salon zeminde dar alan oyunu oynatılmıştır. Dar alan oyunu öncesinde katılımcılara sırayla dinamik denge, dikey sıçrama, çeviklik ve izokinetik kuvvet (kuadriseps ve hamstring  (eksantrik ve konsantrik 60° sn-1)) performans testleri uygulanmıştır. Dar alan oyunu hemen öncesinde ve sonrasında katılımcıların kalp atım hızları, laktat düzeyleri ve algılanan zorluk seviyeleri Borg skalası ile belirlenmiştir. Testler yapıldıktan sonra katılımcılar 4'e 4 da alan oyununa alınmıştır. Oyun oynanmaya başladığında bir kamera ile oyun kaydedilerek teknik ve fiziksel istatistikleri kaydedilmiştir. Dar alan oyunu hemen öncesinde ve sonrasında katılımcıların kalp atım hızları polar saat ile kaydedilmiş ve algılanan zorluk seviyeleri borg skalası ile belirlenmiştir. Dar alan oyunu bittikten sonra katılımcılara performans testleri tekrar uygulanmıştır. Bütün test düzeni her farklı zemin için tekrar edilmiştir.  Verilerin istatistiki analizlerinde SPSS 24 paket programı kullanılmıştır. Tüm deneklere ait parametrelerinin ortalama değerleri ve standart sapmaları verilmiştir. Araştırmaya ait verilerin normal dağılımları Shapiro-Wilk testi ile test edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesinden dolayı eşli ikili değişkenlerde Wilcoxon t testi, ikiden fazla değişken karşılaştırılmasında ise Kruskal-Wallis testi kullanılmış farkın hangi gruptan kaynaklandığını bulmak için ise Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Tekrarlayan ölçümler için Friedman testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir.  
Çim Saha DAO ön test ve son test değerleri karşılaştırıldığında sadece çeviklik, nabız, laktat ve borg parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Salon Zemin DAO ön test ve son test değerleri karşılaştırıldığında çeviklik, nabız, laktat, borg parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05). Suni çim DAO ön test ve son test değerleri karşılaştırıldığında çeviklik, nabız, laktat, borg parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılığa rastlanmıştır (p<0,05).
Gruplararası denge parametreleri incelendiğinde ön test denge overall parametresinde anlamlı farklılığa rastlanmıştır. Suni çim ve salon zeminin çim denge performanslarından anlamlı olarak daha iyi olduğu bulunmuştur (p<0,05). Gruplararası izokinetik kuvvet parametrelerinde son test konsantrik kuadriseps parametresi suni çim ve salon zeminde, çim zemine göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Gruplararası  dikey sıçrama ve çeviklik parametreleri ele alındığında, suni çim ve çim son test çeviklik süresileri salon zemine göre anlamlı daha düşük bulunmuştur (p<0,05). 
Farklı zeminlerdeki DAO nabız, laktat ve borg değerlerinde karşılaştırıldığında, çim saha son nabızları suni çimden anlamlı düşük bulunurken, salon zemin de suni çimden anlamlı düşük bulunmuştur (p<0,05). Borg değerleri karşılaştırıldığında son test çim hem salon zeminden hem de suni çimden anlamlı daha düşük yorgunluk değerleri göstermiştir (p<0,05).
Gruplararası dar alan oyun analizi verileri karşılaştırıldığında, suni çim ve salon zemin olumlu pas sayıları (1. devre) çime göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Olumsuz pas (1. devre) incelendiğinde salon zeminde, hem suni çim hem de çim zemininden daha az olumuz pas yapıldığı bulunmuştur (p<0,05). Olumsuz pas (2. devre) incelendiğinde ise salon zeminde çime göre anlamlı daha az olumsuz pas yapıldığı bulunmuştur (p<0,05). Top kazanma (2. devre) verilerinde çim ve suni çim zeminlerinde salon zemine göre anlamlı daha fazla top kazanılmıştır (p<0,05). Dripling verileri (1. devre) incelendiğinde çim zeminde diğer iki zemine göre anlamlı daha yüksek dripling yapıldığı bulunmuştur (p<0,05). İkili mücadele (3. devre) verilerinde ise salon ve suni çim zeminlerde ikili mücadele çim zemine göre anlamlı daha yüksek bulunmutur (p<0,05).
Grup içi oyun analizi verileri devrelere göre kendi aralarında karşılaştırılığında, çim saha olumlu pas sayılarında 2. devre,  1. devreden daha yüksekken, 3. devrede 1. devreden daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çim dripling verilerinde  1. devre verileri 3. devreden daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç olarak dar alan oyunlarının zemin farketmeksizin fiziksel performans kayıpları ve teknik becerilerde azalmalara sebebiyet vereceği görülmektedir. Zemin sertliğine ve pürüzsüzlüğüne bağlı olarak dar alan oyunları için salon futbolunda top kazanmanın suni çim ve doğal çim zeminlere göre daha zor olacağı görülmektedir. Bu parametre için tersi durum olarak yine dar alan oyunlarındaki top kayıplarının çim zemin ve doğal çim zemine göre salonda daha az olacağı söylenebilir. Fiziksel performanslar açısından bakıldığında doğal çim ile suni çimde yapılan dar alan oyunlarının sert zemine göre daha fazla güç ve kuvvet kayıplarına neden olabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effect of the field surface on the physiological responses, sportive performances and perceived difficulty level of male football players in 4x4 small-sided games.
Eight male football players (age 20.37±1.50 years, height 175.37±6.54 cm, body weight 69.11±7.35 kg) performing in Konya football super amateur league participated in the study voluntarily. In this research, participants played 4 by 4 narrow field games (26x34 meters) on 3 different field surfaces (natural grass, futsal surface, artificial grass) and their effects were investigated. In order for the participants to experience the test protocols, the participants were allowed to play the small-sided game once before all the tests were run, and twice to get used to the field surface. In these trials, the height and weight measurements of the participants were taken. After the trials, the small-sided game was played on the grass surface, artificial turf and futsal surface in order on 3 different days with 48 hours between them. Before the small-sided game, dynamic balance, vertical jump, agility and isokinetic strength (quadriceps and hamstring (eccentric and concentric 60° sec-1)) performance tests were applied to the participants in order. The heart rate, lactate levels and perceived difficulty levels of the participants were determined by the Borg scale just before and after the small-sided game. After the tests were done, the participants were taken to the 4 on 4 the small-sided game. When the game started to be played, the game was recorded with a camera and its technical and physical statistics were recorded. Just before and after the small-sided game, the heart rates of the participants were recorded with a polar watch and the perceived difficulty levels were determined with the borg scale. After the small-sided game was over, the performance tests were applied to the participants again. The whole test pattern was repeated for each different surface. SPSS 24 package program was used for statistical analysis of the data.
The mean values and standard deviations of the parameters of all subjects are given. The normal distribution of the data belonging to the research was tested with the Shapiro-Wilk test. Since the data did not show a normal distribution, Wilcoxon t test was used for paired binary variables, and Kruskal-Wallis test was used for comparing more than two variables, and the pairwise test was used to find out which group the difference originated from. Friedman test was used for repeated measurements. The significance level was determined as p<0.05.

When SSG pre-test and post-test values of all fields were compared, statistically significant differences were found only in agility, heart rate, lactate and borg parameters (p<0.05).

When the balance parameters between the groups were examined, a significant difference was found in the pre-test balance overall parameter. It was found that artificial turf and futsal surface were significantly better than natural grass balance performance (p<0.05). In the intergroup isokinetic strength parameters, the post-test concentric quadriceps parameter was found to be significantly higher on artificial turf and futsal surface compared to natural grass (p<0.05). Considering the vertical jump and agility parameters between the groups, the artificial turf and natural grass post-test agility times were found to be significantly lower than the futsal surface (p<0.05). When SSG pulse, lactate and borg values on different grounds were compared, natural grass field final pulses were found to be significantly lower than artificial turf, while the futsal surface was found to be significantly lower than artificial turf (p<0.05). When Borg values were compared, the post-test natural grass showed significantly lower fatigue values than both the futsal surface and artificial turf (p<0.05).

When the intergroup small-sided game analysis data were compared, the positive pass numbers of artificial turf and futsal surface (1st period) were found to be significantly higher than natural grass (p<0.05). When the negative pass (1st period) was examined, it was found that less bad pass was made on the futsal surface than both artificial grass and natural grass (p<0.05). When the negative pass (2nd period) was examined, it was found that significantly less negative pass was made on the futsal surface compared to the grass (p<0.05). In the ball win (2nd period) data, significantly more balls were won on natural grass and artificial turf surface than on the the futsal surface (p<0.05). When the dribbling data (1st period) were examined, it was found that dribbling was done significantly higher on the natural grass ground compared to the other two grounds (p<0.05). On the other hand, in the double challenge (3rd period) data, double challenge was found to be significantly higher in the futsal and artificial turf surface than on the natural grass (p<0.05).
When the intra-group game analysis data were compared among themselves according to the periods, the positive pass numbers of the natural grass surface were found to be higher in the 2nd half than in the 1st half, while it was found higher in the 3rd half than in the 1st half (p<0.05). In the grass dribbling data, it was found higher in the 1st half than in the 3rd half.

As a result, it is seen that small-sided games will cause physical performance losses and decreases in technical skills regardless of the ground. Depending on the hardness and smoothness of the surface, it is seen that it will be more difficult to win the ball in futsal surface for small-sided games compared to artificial turf and natural grass surfaces. Conversely for this parameter, it can be said that the ball losses in small-sided games will be less in the futsal surface compared to artifical and natural grass surface. In terms of physical performance, it can be said that small-sided games made on natural grass and artificial turf may cause more power and strength losses than futsal surface.