İmmünsüpresif hastalarda HBVizyon projesi öncesi ve sonrası iki yılda hepatit B tarama ve profilaksi oranlarının karşılaştırılması /
Yazar: ELİF ZELAL ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. MUSTAFA KEMAL ÇELEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM MERMUTLUOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Profilaksi = Prophylaxis ; İmmünosupresif ajanlar = Immunosuppressive agents ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Amaç: Hepatit B virüsü (HBV) ile karşılaşan bir hasta, iyileştikten sonra bile cccDNA hepatosit nükleusunda varlığını sürdürdüğünden tam bir iyileşme söz konusu değildir. Bu sebeple immünsüpresif tedavi verildiğinde, hastada reaktivasyon gelişme riski mevcuttur. Kılavuzlar immünsüpresif tedavi verilecek hastalarda hepatit B taraması önerdiği halde tarama oranları istenilen düzeyde değildir. Bu tez çalışmasında amaçlanan, HBV tarama oranlarını arttırmak için oluşturulan HBVizyon programının tarama ve profilaksi üzerindeki etkisini değerlendirmekti.
   Materyal ve Metod: HBVizyon programı, immünsüpresif ilaç raporu çıkarıldığında veya önceden belirlenmiş ICD-10 tanı kodları girildiğinde, HBsAg, Anti-HBs ve Anti-HBc IgG çalışılmasını önermekte ve herhangi birinde pozitiflik durumunda Enfeksiyon Hastalıkları ve Gastroenteroloji uzmanlarına yönlendirme uyarısı yapmaktadır. Çalışmaya HBVizyon projesinin uygulanmaya başlanmasından (24.01.2017) önceki ve sonraki iki yıllık dönemde (Ocak 2015-Aralık 2018), Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji ve Dermatoloji polikliniklerine başvuran, immünsüpresif tedavi başlanan hastalar alınmış; hastaların HBVizyon öncesi ve HBVizyon sonrası taranma oranları, konsültasyon durumları ve profilaksi durumları retrospektif olarak karşılaştırılmıştır.
   Bulgular: HBVizyon sonrası grubunda HBsAg, Anti-HBs ve Anti-HBc IgG tarama oranları (sırasıyla %92, %91, %83,7), HBVizyon öncesi gruba göre (sırasıyla %81, %79, %40) yüksekti (p<0,001, p<0,05, p<0,001). Alt gruplara bakıldığında Romatoloji hastalarında (%40'tan %81'e) ve Dermatoloji hastalarında (%20'den %88'e) HBVizyon sonrası taranma oranlarında iyileşme gözlendi (p>0,05). HBVizyon öncesi profilaksi başlanan hasta oranı %2,4 iken HBVizyon sonrası %67,9'a yükseldi (p<0,001).
  Sonuç: HBVizyon programının immünsüpresif tedavi öncesi hepatit B tarama oranını ve profilaksi uygulamasını iyileştirdiği saptandı. Uyarı sisteminin geliştirilmesi için HBV DNA istenmesi gibi ek uyarılar eklenebilir ve immünsüpresif tedavi veren hekimlerden geri bildirim anketleri yapılabilir.
  Anahtar kelimeler: HBVizyon, reaktivasyon, hepatit B virüs, profilaksi

Abstract:
Aim: A patient who is exposed to hepatitis B virus (HBV) does not fully recover, as cccDNA remains in the hepatocyte nucleus even after recovery. Therefore, the patient is at risk of developing reactivation when immunosuppressive therapy is given. Although the guidelines recommend screening for hepatitis B in patients who will receive immunosuppressive therapy, screening rates are not at the desired level. The aim of this study was to evaluate the effect of the HBVision program on screening and prophylaxis of Hepatitis B.
   Materials and Methods: The HBVizyon program recommends testing for HBsAg, Anti-HBs and Anti-HBc IgG when immunosuppressive medication is prescribed or specified ICD-10 diagnostic codes are entered. In case of positivity in any of them, it gives a warning to referral to Infectious Diseases and Gastroenterology specialists. Patients who applied to Dicle University Faculty of Medicine Rheumatology and Dermatology polyclinics and started immunosuppressive therapy in the two-year period (January 2015-December 2018) before and after the implementation of the HBVizyon project (24.01.2017) were included in the study. The screening rates, consultation status and prophylaxis status of the patients before and after HBVizyon were compared retrospectively.
   Results: HBsAg, Anti-HBs and Anti-HBc IgG screening rates were higher in the post-HBVision group (92%, 91%, 83.7%, respectively) compared to the pre-HBVision group (81%, 79%, 40%, respectively) (p< 0.001, p<0.05, p<0.001 respectively). About subgroups; improvement was observed in screening rates after HBVision in rheumatology patients (from 40% to 81%) and dermatology patients (from 20% to 88%) (p>0.05). The rate of patients who started prophylaxis was 2.4% before HBVision and rose to 67.9% after HBVision (p<0.001).
   Conclusion: It was determined that the HBVizyon program improved the rate of hepatitis B screening and prophylaxis before immunosuppressive therapy. Additional warnings such as HBV DNA testing can be added to improve the warning system, and feedback questionnaires can be conducted by physicians giving immunosuppressive therapy.
   Key words: HBVision, reactivation, hepatitis B virus, prophylaxis