Mekonyum örneklerinde çeşitli toksik maddelerin araştırılması
Investigation of various toxic substances in meconium samples
Yazar: KENAN CAN TOK
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN GÜRBÜZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Adli toksikoloji = Forensic toxicology ; Bisfenol = Bisphenol ; Ftalat esterleri = Phthalate esters ; Kromatografi-gaz = Chromatography-gas ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Mekonyum = Meconium ; Toksik maddeler = Toxic substances

Özet:
Mekonyum yeni doğanların ilk dışkısıdır ve gebeliğin yaklaşık 12. Haftasından itibaren oluşmaya başlar ve doğumu izleyen 48 saat içerisinde vücuttan atılır. Çalışmamızda araştırılan ftalat esterleri, bisfenol analogları ve triklosanın özellikle gelişim çağındaki çocuklarda bazı nörolojik ve hormonal problemler yaratabildiği konusunda ciddi şüpheler bulunmaktadır. Ftalat esterleri ve bisfenol analogları ile ilgili çok sayıda çalışma bulunmasına karşın, özellikle ana karnında maruz kalınan miktarı belirlemek için yapılan çalışma miktarı oldukça azdır. Organizmadaki yarılanma ömürlerinin kısa olması nedeniyle çalışmalarda kullanılan maternal idrar, plazma ve bebeğin ilk idrarı gebelik süresince maruz kalınan miktarı ne yazık ki yeterli düzeyde yansıtamamaktadır. Mekonyum inert yapısı nedeniyle ftalat esterleri ve bisfenol analogları gibi organizmada kısa ömürlü olan maddeler için birikebilecekleri bir havuz olabilir. Bu nedenle yeni bir özütleme ve gaz kromatografisi/kütle spektrometrisi yöntemi geliştirilmiştir ve valide edilmiştir. Geliştirilen yöntem ile yüz farklı yeni doğana ait mekonyum örneği analiz edilerek yöntem geniş çapta değerlendirilmiş ve fetüsün maruz kaldığı ftalat esterlerinin, bisfenol analoglarının ve triklosanın miktarları belirlenmiştir.
Geliştirilen hızlı ve etkin yöntem ile analiz edilen mekonyum örneklerinden alınan sonuçların ortalamaları, monometil ftalat 10.96 ng/g, monoetil ftalat 1.7 ng/g, monobutil ftalat 2.78 ng/g, bisfenol AF 1,09 ng/g, bisfenol F 2.45 ng/g, bisfenol A 1.72 ng/g, bisfenol S 2.88 ng/g ve triklosan 3.54 ng/g şeklindedir.

Abstract:
Meconium is the first stool of newborns and begins to form from about the 12th week of pregnancy, and is excreted within 48 hours of birth. There are serious doubts that the phthalate esters, bisphenol analogs and triclosan investigated in our study may cause some neurological and hormonal problems, especially in children in the developmental age. Although there are many studies on phthalate esters and bisphenol analogs, the number of the study done especially to determine the amount of exposure in the womb is very few. Due to the short half-life of these substances in the organism, the maternal urine, plasma, and the first urine of the baby used in the studies, unfortunately, do not adequately reflect the amount of exposure during pregnancy. Because of its inert nature, meconium can become a pool for short-lived substances such as phthalate esters and bisphenol analogs in the organism. Therefore, a new extraction and gas chromatography/mass spectrometry method was developed and validated. With the developed method, meconium samples belonging to one hundred different newborns were analyzed and the method was evaluated widely. The amounts of phthalate esters, bisphenol analogs and triclosan which the fetus was exposed were determined.
The average of the results obtained from meconium samples analyzed with the developed method, monomethyl phthalate 10.96 ng/g, monoethyl phthalate 1.7 ng/g, monobutyl phthalate 2.78 ng/g, bisphenol AF 1.09 ng/g, bisphenol F 2.45 ng/g , bisphenol A 1.72 ng/g, bisphenol S 2.88 ng/g and triclosan 3.54 ng/g.