Kamu özel iş ortaklığı uygulamaları: Türkiye örneği üzerine inceleme
Public-private partnership application: Review on the case of Turkey
Yazar: ESMA KARACABEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN TÜRKAL
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Kamu-özel sektör ortaklığı = Public-private partnership ; Ortak girişimler = Joint ventures ; Yap işlet devret modeli = Build operate transfer model

Özet:
Türkiye'de son zamanlarda Kamu Özel İş Ortaklığı (KÖİO) modeli ile çok önemli projeler gerçekleştirilmektedir. Ulaşım, sağlık, enerji ve eğitim gibi sektörlerde bu model ile önemli yatırımlar gerçekleştirilmiştir. KÖİO modeli ile yapılan yatırımların tutarı oldukça fazla olması nedeniyle ülkede bu yatırımlar ilgi ile takip edilmektedir. Bu projeler ekonomik ve sosyal açıdan önemli getiriler sağlamaktadır. 
Bu araştırmada devletlerin kendi ekonomik imkânları ile yapamadığı yatırımların gerçekleştirilmesine olanak sağlayan KÖİO uygulamaları incelenmiştir. Türkiye'de KOİO modeli ile birçok proje çok kısa bir süre içerisinde tamamlanmıştır. Bu projelerin etkisi ile istikrarlı bir büyüme dönemine girilerek sosyal, ekonomik ve mali açıdan birçok etki meydana getirmiştir. Bu projeler ile gerçekleştirilen yatırımlar vasıtasıyla insanlar kamu hizmetlerine daha sağlıklı, kaliteli ve etkin bir şekilde ulaşma imkânına kavuşmuştur. 
KÖİO modeli ile gerçekleştirilen yatırımların tutarı milyarca dolara varmaktadır. Bundan dolayı ekonominin paydaşları arasında etkin bir denetim ve kontrol mekanizması kurularak ekonomik açıdan maliyetler düşürülmeli, ihracatın gelişmesine olanak sağlamalı, ekonomik büyümeye destek sağlamalı ve halkın sosyal açıdan refah seviyesini yükseltmelidir. 
Türkiye'de KÖİO ile gerçekleştirilen projelerde yer alan firma sayısı oldukça yetersizdir. Ülkede bu faaliyetlerin üstesinden gelebilecek pek çok işletme ve holdingler yer almaktadır. Ayrıca ekonominin paydaşları arasında risk paylaşımı mümkün olduğunca geniş kitlelere yayması konusu önemli bir unsurdur. 

Çalışmada KÖİO Yatırımları, Milli Gelir ve Gayri Safi Yurtiçi Hasılası arasındaki ilişkiyi belirlemek maksadıyla Doğrusal En Küçük Kareler Modeli ve Johansen testi kullanılmıştır. Doğrusal En Küçük Kareler Modelinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH)'daki %10'luk artış, KÖİO yatırım değerini %42 arttırmaktadır.  Johansen testinde ise KÖİO yatırımları ile GSYİH arasında uzun dönemli ilişki saptanarak GSYİH'deki her %1'lik artış KÖİO yatırımlarında %5 artışa neden olmaktadır. GSYİH'ın artması KÖİO yatırımlarını da arttıracağı sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
In Turkey, very important projects have been carried out with the Public-Private Partnership (PPP) model recently. Significant investments have been made with this model in sectors such as transportation, health, energy and education. Since the amount of investments made with the PPP model is quite high, these investments are followed with interest in the country. These projects provide significant economic and social returns.
In this research, PPP practices that enable the realization of investments that states cannot make with their economic means have been examined. Many projects in Turkey with the KOIO model have been completed in a very short time. With the impact of these projects, a period of stable growth has entered into a period of social, economic and financial impacts. Thanks to the investments made with these projects, people have the opportunity to access public services in a healthier, more qualified and efficient manner.
The amount of investments made with the PPP model reaches billions of dollars. Therefore, by establishing an effective control and control mechanism among the stakeholders of the economy, costs should be reduced economically, it should allow the development of exports, support economic growth and increase the social welfare level of the people.
The number of companies involved in projects carried out with PPP in Turkey is quite insufficient. Many businesses and holdings in the country can handle these activities. In addition, the issue of spreading the risk sharing among the stakeholders of the economy as wide as possible is an important element.
Linear Least Squares Model and Johansen test were used to determine the relationship between PPP Investments, National Income and Gross Domestic Product. In the Linear Least Squares Model, a 10% increase in the Gross Domestic Product (GDP) increases the PPP investment value by 42%. In the Johansen test, a long-term relationship between PPP investments and GDP is determined, and every 1% increase in GDP causes a 5% increase in PPP investments. It is concluded that the increase in GDP will also increase the PPP investments.