Kenevir tohumunda in vitro antioksidan aktivite araştırmaları
Determination of in vitro antioxidant activities of hempseed
Yazar: MUTLU GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE KAYALAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Flavonoidler = Flavonoids ; Kanabis = Cannabis ; Kenevir = Hemp ; Tohumlar = Seeds ; İn vitro = In vitro

Özet:
Kenevir insanlık için tarih boyunca önemli bir bitki olmuştur. Cannabaceae familyasının alt türleri Cannabis sativa L., Cannabis indica, Cannabis ruderalis'tir. Son yıllarda endokannabinoid sistem ve kannabinoid reseptörleri ile ilgili önemli bilgiler ortaya çıkmıştır. İnsan sağlığı ile ilgili önemli etkileri kanıtlanınca, kenevirin tıbbi amaçla kullanımı tekrar gündeme gelmiştir. Kenevir, yapısında 500'den fazla farklı bileşen içerir. Bunların yaklaşık 100 tanesi fitokannabinoid yapıdadır. Organizmada santral etkili CB1 ve periferik etkili CB2 reseptörleri ile etki gösterir. Bu etkilere kenevirin yapısında bulunan fenolik maddeler ve flavonoidlerin önemli oranda katkı koyduğu, antioksidan ve antienflamatuar etki yaptığı düşünülmekte ve bu konuda çalışmalar sürdürülmektedir. 
Bu çalışmada Cannabis sativa L. tohumundan 5 farklı çözücü ile elde edilen ekstrelerde antioksidan aktivite kapasitesi, toplam fenolik madde tayini ve flavonoid miktar tayini amaçlanmıştır. 
3 farklı kaynaktan elde edilen kenevir tohumlarından; etanol, %60 sulu etanol, metanol, kloroform, n-hegzan ile ekstreler elde edilmiştir. Ekstrelerin % verimleri hesaplanmıştır Antioksidan aktiviteleri, radikal süpürücü kapasite yöntemi olan DPPH ile değerlendirilmiştir. Toplam fenolik madde tayini için, Folin-Ciocalteu yöntemi kullanılmış,  gallik asit standart eğrisi oluşturulmuştur. Spektrofotometrik yöntemle 100g drogda  gallik asit'e eşdeğer toplam fenolik madde olarak saptanmıştır (gGAE/100g). Flavonoit madde tayini için, alüminyum klorit kolorimetrik yöntem kullanılmıştır. Kersetin standart eğrisi oluşturulmuştur. Spektrofotometrik yöntemle flavonoid miktarı 100g drogda kersetin'e eşdeğer miktarlar olarak bildirilmiştir (gQE/100g). 
DPPH ile antioksidan aktivite tayininde metanol ekstresi en yüksek inhibisyon oranı göstermiş (87,048±0,566)-(91,721±0,506)-(39,992±0,637) , bunu %60 sulu etanol izlemiştir. Etanol, kloroform ve n-hegzan ekstreleri düşük inhibisyon oranları göstermiştir.
Toplam fenolik madde tayininde metanol ekstresi 0,065-1,417g gallik asit/100g drog eşdeğeri toplam fenolik madde olarak en yüksek değeri vermiştir. %60 sulu etanol ve etanol onu takip etmiştir. Kloroform ve n-hegzan ekstrelerinin toplam fenolik madde profilleri olumsuzdur.
Toplam flavonoit madde içeriği kersetin eşdeğer miktarlar olarak g QE/100g drog bildirilmiştir. (1,234±0,001)-(0,794±0,002)-(0,00837±0,000166)g QE/100g değeri ile metanol ekstresi en yüksek değeri vermiştir.
Kenevir tohumunun metanol ile katı-sıvı ekstresinin DPPH % inhibisyonu, toplam fenolik madde ve toplam flavonoit içeriği miktarları çalışmada kullanılan diğer çözücülerden yüksek bulunmuştur. Etanol ve %60 sulu etanol ise kenevir tohumunun katı sıvı ekstraksiyonunda kullanılabilecek diğer alternatiflerdir. Kloroform ve          n-hegzan ekstreleri ise antioksidan kapasite  açısından göreceli olarak iyi olsa da toplam fenolik madde ve flavonoit içeriği açısından olumsuz sonuçlar vermişlerdir.
Anahtar Sözcükler: Kenevir, toplam fenolik , toplam flavonoid, antioksidan

Abstract:
Hemp is a plant of great importance for human civilization since ancient times. Cannabaceae family has at least three subspecies. Cannabis sativa L.,Cannabis indica, Cannabis ruderalis. Significant amount of scientific data collected about cannabinoids and cannabinoid receptors in recent years. Since current data indicates positive influences of Cannabis on human health; medical cannabis is an up to date topic for medicine. Cannabis plant produces about 500 different chemical compounds. Approximately 100 of them are phytocannabinoids. They are activated with central located CB1 and peripheric CB2 receptors in human body. Total effect is supported by antioxidant activity and antiinflamatory influence of phenolic compounds and flavonoid content of plant. In this current study we try to investigate the antioxidant activity, total phenolic and flavonoid content of  Cannabis sativa L. seed extracts with five different solvents.
Hemp seeds from three different sources extracted with ethanol, %60 water dilued ethanol, methanol, chloroform and n-hexan. Extraction yields (%) calculated. Antioxidant activity evaluated by DPPH radical scavenging capacity assay. Total phenolic content determined by Folin-Ciocalteu method. For total phenolic content standart curve of gallic acid  standart curve of quercetin curve used to correlate equivelant amounts. Spectrophotometric assay used to calculate the amount of total phenolic compound  per 100g of drog (g GAE/100g). Total flavonoid content determined by aluminium chloride colorimetric method. Standart curve of quercetin was  used to correlate equivelant amounts. Spectrocolorimetric assay was used. The amount of flavonoid was expressed in 100g drog as ( g QE/100g). 
Methanol extract showed highest  inhibition ratio (87,048±0,566  )-(91,721±0,506)-(39,992±0,637) with DPPH radical scavenging capacity assay and followed by %60 water dilued ethanol. Ethanol, chloroform and n-hexan extracts showed lower inhibition ratios.
Methanol extract expressed highest total phenolic content value (0,065-1,475g GAE/100G). Followed by %60 water dilued ethanol and ethanol. Chloroform and n-hexan extracts expressed negative phenolik content profile.
Methanol extract expressed highest amount of total flavonoid content g QE/100g  (1,234±0,001)-(0,794±0,002)-(0,00837±0,000166)g QE/100g drog.
Methanol extract of hemp seed expressed higher  DPPH scavening capacity, total phenolic content and total flavonoid content than the extracts of other solvents. Ethanol and %60 aqueus ethanol might be other alternative  solvents for preparation of hemp seed extracts. Chloroform and n-hexan extracts of hemp seed expressed low to negative total phenolic and flavonoid content; even though acceptable antioxidant capacity and best extraction yield ratios among others.
Keywords: Hemp, Phenolic content, flavonoid content, antioxidan