Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının iletişim becerileri ve tartışmaya yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The Examination of the relationship between social studies teacher candidates communication skills and their attitudes towards debate
Yazar: RUMEYSA ŞUŞARLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. CENGİZ DÖNMEZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırma Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının iletişim becerileri ile tartışmaya yönelik tutumlarının belirlenmesi ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında, İç Anadolu Bölgesi'nde bulunan 4 devlet üniversitesinin eğitim fakültelerinde, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programı 1-4 sınıf seviyelerinde eğitim görmekte olan toplam 538 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının iletişim becerileri Akkaya ve Akkuzu (2014) tarafından geliştirilen "Öğretmen Adaylarına Yönelik İletişim Becerileri Ölçeği" ile ölçülmüştür. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının tartışma becerilerine ilişkin tutumları ise Ocak ve Karakuş (2015) tarafından geliştirilen "Öğretmen Adaylarının Tartışma Becerilerine İlişkin Tutum Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Öğretmen adayları hakkında bilgi toplamak amacıyla Kişisel Bilgilendirme Formu kullanılmıştır. Araştırma vii kapsamında toplanan verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Veri toplama aracında yer alan değişkenlerin analizinde parametrik veya non-parametrik testlerin kullanımın durumunun belirlenmesi için dağılım normalliği testi gerçekleştirilmiştir. Verilerin çarpıklık ve basıklık değerleri incelenerek, verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Yapılan test sonucunda dağılımın normal olduğu sonucuna ulaşılmış ve alt problemlere ait verilerin analiz edilmesinde Bağımsız Örneklem İçin t-Testi (Independent Samples t-Test) ve Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) testi ile analizler gerçekleştirilmiştir. Buna göre "cinsiyet" değişkeninin analizinde Bağımsız Örneklemler için t-Testi, "sınıf, kardeş sayısı, mezun olunan lise türü, aile ikâmet yeri, aile aylık ortalama geliri, aile yapısı, aile tutumu, öğretmenlik mesleğini seçme sebebi, sosyal medyada geçirdiği süre, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu, anne meslek ve baba meslek" değişkenlerinin analizinde ise Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Tek Yönlü Varyans Analizin'de meydana gelen farkın hangi gruplar arasında olduğunun belirlenmesi için çoklu karşılaştırma testlerinden Scheffe testi kullanılmıştır. Sosyal Bilgiler öğrencilerinin iletişim becerileri ile tartışma tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi için ise Korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının iletişim becerilerinin orta düzeyde, tartışma becerilerinin ise yüksek düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca iletişim becerileri ve tartışmaya yönelik tutum düzeylerinin yalnızca sınıf seviyesi ve öğretmenlik mesleğinin seçim sebebi değişkenlerinde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet, kardeş sayısı, mezun olunan lise türü, aile ikâmet yeri, aile aylık ortalama geliri, aile yapısı, aile tutumu, sosyal medyada geçirilen süre, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu, anne meslek ve baba mesleği değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık bulunamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to determine the communication skills of Social Studies teacher candidates and their attitudes towards debate, as well as to examine these factors in terms of various variables. The relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group of the research consists of a total of 538 teacher candidates studying at the 1-4 grade levels of the Social Studies Teaching program in the education faculties of 4 state universities in the Central Anatolia Region in the 2024-2025 academic year.The communication skills of Social Studies teacher candidates were measured using the "Communication Skills Scale for Teacher Candidates" developed by Akkaya and Akkuzu (2014). Their attitudes towards debate skills were collected through the "Attitude ix Scale Towards Debate Skills for Teacher Candidates" developed by Ocak and Karakuş (2015). A Personal Information Form was used to gather information about the teacher candidates. SPSS software was employed to analyze the data collected in the study. A normality test was conducted to determine whether parametric or non-parametric tests should be used in the analysis of the variables in the data collection tool. By examining the skewness and kurtosis values of the data, it was determined that the data were normally distributed. As a result of the test, it was concluded that the distribution was normal, and Independent Samples t-Test and One-Way ANOVA were used to analyze the data related to the sub-problems.Accordingly, the Independent Samples t-Test was used for analyzing the "gender" variable, and One-Way ANOVA was used for the analysis of the variables "grade level, number of siblings, type of high school graduated from, family residence, family average monthly income, family structure, family attitude, reason for choosing the teaching profession, time spent on social media, mother's education level, father's education level, mother's occupation, and father's occupation." The Scheffe test, one of the multiple comparison tests, was used to determine which groups the difference occurred between in the One-Way ANOVA. Correlation analysis was applied to determine the relationship between the communication skills of Social Studies students and their attitudes towards debate.The study found that the communication skills of Social Studies teacher candidates were at a moderate level, while their debate skills were at a high level. It was also concluded that the levels of communication skills and attitudes towards debate differed only in the variables of grade level and reason for choosing the teaching profession. No significant differences were found in terms of gender, number of siblings, type of high school graduated from, family residence, family average monthly income, family structure, family attitude, time spent on social media, mother's education level, father's education level, mother's occupation, and father's occupation.