Yeni ekonomik coğrafya teorisi bağlamında TR81 bölgesi dış ekonomik çevre analizi: 2010-2020 sektörel panel veri analizi
The TR81 region external economic environmental analysis in the context of new economic geographical theory: 2010-2020 the sectoral panel data analysis
Yazar: YAĞMUR ATALAY
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT ŞARKGÜNEŞİ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomik coğrafya, ekonomik faaliyetlerin çeşitli mekan ve zamana göre nasıl yayıldığını ve nasıl değiştiğini incelemektedir. Stratejik işletme yönetimi konularında dahil olan ve işletmelere yönelik tehdit ve işletmelerin güçlü yönleri belirlemek için kullanılan Dış Çevre Analizi konusu ile ekonominin mekânsal yapısını modellemeyi amaçlayan Yeni Ekonomik Coğrafya teorisi çalışmanın teorik arka planını oluşturmaktadır. Bu bağlamda TR81 Batı Karadeniz Bölgesi illerinin yakın Dış Ekonomik Çevresi ile olan sektörel ihracatı incelenmiştir.  Analiz kapsamında TR81 bölgesi illerinin Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Rusya ve Ukrayna ile gerçekleştirdiği sektörel ihracat ilişkisi 2010-2020 yılları arasında panel veri analizi ile incelenmiştir. Analizin ilk aşamasında, homojenlik heterojenlik ve yatay kesit bağımlılığı testi uygulanmış, yatay kesit bağımlılığı ve heterojenliğe uygun olan ikinci nesil Birim Kök testlerinden Pesaran (2007) Panel Birim Kök Testi ile durağanlığa bakılmış, panel Eşbütünleme Testlerinden Johansen (1988) ve uzun dönem katsayıların tahmini için Pedroni (2001) tarafından geliştirilen FM-OLS testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, hedef pazar ülkelere ihracatı gerçekleşen sektörlerin diğer ülkelerle gerçekleşen sektörel ihracatı, sektörel iş gücü maliyetlerini ve konum katsayısını aynı yönde, nakliye maliyetlerini ise negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bölgeye uygun strateji ve politikaların uygulanması TR81 Bölgesinden hedef pazar ülkelere gerçekleşen ihracatın artmasına yardımcı olacaktır.

Abstract:
The Economic geography researches how economic activities spread and change over various space and time. The factor mobility and transportation costs emerged with the New Economic Geography theory, It has been determined that manufacturers tend to be located in the region with greater demand in order to minimize transportation costs. Within the External Environment Analysis, which is used to identify opportunities, threats and strengths within the scope of strategic business management and The New Economic Geography theory, which aims to model the spatial structure of the economy the Sectoral exports of TR81 Western Black Sea Region provinces with their immediate Foreign Economic Environment was examined. The scope of the analysis, the sectoral export relationship of the TR81 region provinces with Bulgaria, Georgia, Romania, Russia and Ukraine was examined by panel data analysis between the years 2010-2020. In the first stage of the analysis, homogeneity, heterogeneity and cross-section dependence tests were applied, and it was determined that the data set was heterogeneous and cross-section dependent.  One of the second generation Unit Root tests suitable for cross-sectional dependent and heterogeneity Pesaran (2007) Panel Unit Root Test was implemented. The stability was examined and it was determined that the variables were not stationary at the level, but became stationary with their first difference. One of the Panel Cointegration Tests, Johansen (1988) cointegration test and the FM-OLS test developed by Pedroni (2001) for the estimation of long-term coefficients were applied. According to the results obtained, the sectoral exports to the target markets countries, affect the sectoral exports of the sectors that are exported to the other countries, labor costs and location coefficient in the same direction, but it has been affect the transportation costs negatively. Implementation of strategies and policies suitable for the region will help increase exports from TR81 Region to target market countries.