Acil servise künt batın travması ile başvuran hastalarda travma skorlarının etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of trauma scores in patients admitted to the emergency department with blunt actual trauma
Yazar: EYLÜL DESTİNA ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ALİ ALTUNCI ; UZMAN MELTEM SONGÜR KODİK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Abdominal yaralanmalar = Abdominal injuries ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Mortalite = Mortality ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating ; Çoklu travma = Multiple trauma ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Acil servise künt batın travmasıyla başvuran erişkin hastaların değerlendirilmesinde travma şiddet skorlarının (ISS, RTS, TRISS, CASS ile BATSS) hasta sonlanımına katkısını tanımlayabilmek ile hasta mortalite ve morbiditesini belirlemede birbirlerine karşı etkinliklerinin saptanması amaçlandı. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Prospektif ve tanımlayıcı olarak planlanan çalışmaya Eylül 2020- Mart 2021tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisi'ne başvuran erişkin künt batın travma hastaları dahil edilmiştir. Hastaların vital değerleri , anamnez ve fizik muayeneleri ile Yaralanma Şiddet Skoru  (ISS),Revize Travma Skoru (RTS),Travma Revize Kombine Şiddet Skoru(TRISS),Klinik Abdominal Skorlama Sistemi(CASS),Künt Abdominal Travma Ciddiyet Skoru (BATSS) hesaplanmıştır.Primer hekimi tarafından istenen  laboratuvar ve görüntüleme sonuçları ile konsültasyon istemleri de kaydedilmiştir.
Hastaların tanı aldıktan sonraki seyri, kliniği, uygulanan tedaviler ve sonlanımı tıbbi kayıtlardan takip edilmiştir. Dosya bilgileri yetersiz veya dosya bilgilerine ulaşılamayan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir.
BULGULAR: Çalışmaya 350 hasta dahil edildi. Künt batın travması ile başvuran hastalarda en sık mekanizma yüksekten düşme (%26,9) ve araç içi trafik kazası (%20), en sık görülen yüksek enerjili mekanizma 5 metre yüksekten ya da boyun 3 katı yükseklikten düşmeydi (%12,9).127 hastada (%36) batında patoloji izlendi. Fizik muayenede en sık karın ağrısı ve karında hassasiyet görüldü, fakat batında patoloji varlığı açısından anlamlı izlenmedi (p>0.05). 196 hasta taburcu oldu ,128 hastaya yatış yapıldı, 5 hasta sevk edildi. Toplam 15 hasta hayatını kaybetti.
Olguların yaralanmalarına göre ISS, RTS, TRISS, CASS ve BATSS skorlamaları hesaplandı ve elde edilen verilere göre ISS puan ortalaması 13,59±0,74; RTS ortalaması 7,81±0,48; TRISS ortalaması 94,40±0,75; CASS ortalaması 6,19±0,10 ve BATSS ortalaması 3,01±0,22 olarak hesaplandı.
Travma skorları ile mortalite arasındaki ilişkide ISS, CASS ve BATSS'ın artmasıyla korele olarak mortalitenin de anlamlı arttığı; TRISS azaldıkça mortalitenin anlamlı olarak arttığı görüldü. RTS'nin artış ve azalışının mortalite üzerinde istatistiksel anlamlı farklılık yaratmadığı görüldü (p=0.107).
Hasta sonlanımına etkisine bakıldığında ,yatış /taburculuk kararında travma skorlarının hepsinde anlamlı farklılık olduğu görüldü.(p<0.001)
Batın BT'de patoloji varlığında ISS, CASS ve BATSS travma skor ortalamalarının anlamlı olarak yüksek; TRISS ortalamalarının ise anlamlı olarak düşük olduğu tespit edildi. RTS skorunda bu durum anlamlı olarak tespit edilmedi(p=0.057)
CASS ve BATSS skorlarının batın ile ilişkili patolojilerde cerrahi tedavi alanlarda anlamlı olarak yüksek olduğu görüldü.(sırasıyla p değerleri 0.004; <0.001) 
Karaciğer yaralanması olan ALT ve AST'nin karaciğer yaralanması olanlarda anlamlı olarak arttığı (p<0.001) ; böbrek, sürrenal ve üreter yaralanmaları olan kreatinin anlamlı ilişki göstermediği(p=0.964)  ,mikroskopik hematürinin anlamlı fazla olduğu (p<0.001) ve yine mikroskobik hematüri varlığının pelvik travma ilişkili olduğu(p=0.041) saptandı.
Travma skorların patoloji tahmini için ROC eğrileri kullanılarak karşılaştırıldı. En fazla eğri altında kalan alanın (AUC:0,799) ISS skorunda olduğu görüldü. ISS skorunda batın patolojisini tespit etmedeki sensivitesinin %85,8 ve spesifitesinin %59,3 olduğu görüldü. En az eğri altında kalan alanın (AUC: 0,290) TRISS skorunda olduğu görüldü. 

SONUÇ: Künt batın travması ile başvuran hastaların değerlendirilmesinde travma skorları hastaların yatış/ taburculuk kararında etkilidir. ISS, CASS ve BATSS'in artışı ile RTS ve TRISS'in azalması majör travma varlığını göstermede anlamlıdır. CASS ve BATSS'in artışı laparotomi ihtiyacının belirlenmesinde anlamlıdır. Bu özellikleriyle travma skorlarının hastane öncesi ve acil serviste kullanımı erken tanı ve tedavi olanağı sağlar.


ANAHTAR KELİMELER: Künt Batın Travması , Travma Skorları , ISS, RTS, BATSS, CASS, TRISS, Mortalite

Abstract:
OBJECTIVE: It was aimed to define the contribution of trauma severity scores (ISS, RTS, TRISS, CASS and BATSS) to patient outcome and to determine their effectiveness against each other in determining patient mortality and morbidity In the evaluation of adult patients admitted to the emergency department with blunt abdominal trauma.
MATERIAL AND METHOD: Adult blunt abdominal trauma patients admitted to Ege University Medical Faculty Emergency Service between September 2020 and March 2021 were included in the prospective and descriptive study. Injury Severity Score (ISS), Revised Trauma Score (RTS), Revised Trauma Combined Severity Score (TRISS), Clinical Abdominal Scoring System (CASS), Blunt Abdominal Trauma Severity Score (BATSS) were calculated from the patients' vital values, anamnesis and physical examination. Laboratory and imaging results and consultation requests applied by the primary physician were also recorded. The course, clinic, treatments and outcomes of the patients after diagnosis were followed from the medical records. Patients with insufficient file information or whose file information could not be accessed were not included in the study.
RESULTS: 350 patients were included in the study. In patients presenting with blunt abdominal trauma, the most common mechanism was falling from a height (26.9%) and in-vehicle traffic accident (20%), while the most common high-energy mechanism was falling from a height of 5 meters or 3 times the patients height (12.9%). Abdominal pathology was observed in 127 (36%) patients. In the physical examination, abdominal pain and tenderness were observed most frequently, but it was not found to be significant in terms of the presence of pathology in the abdomen (p>0.05). 196 patients were discharged, 128 patients were hospitalized, 5 patients were referred to another hospital and total of 15 patients died.
ISS, RTS, TRISS, CASS and BATSS scores were calculated according to the injuries of the cases, and according to the data obtained, the mean ISS score was 13.59±0.74; RTS mean 7.81±0.48; TRISS mean was 94.40±0.75; The mean of CASS was 6.19±0.10 and the mean of BATSS was calculated as 3.01±0.22. In the relationship between trauma scores and mortality, it was seen that mortality increased significantly in correlation with the increase in ISS, CASS and BATSS. Mortality increased significantly as the TRISS score decreased. It was observed that the increase and decrease in RTS did not make a statistically significant difference on mortality (p=0.107).
Considering the effect on patient outcomes, it was seen that there was a significant difference in all trauma scores in the decision of hospitalization/discharge (p<0.001).
In the presence of pathology in abdominal CT, ISS, CASS and BATSS trauma scores were significantly higher; and TRISS scores averages were found to be significantly lower. This situation was not found to be significant in the RTS score (p=0.057)
CASS and BATSS scores were found to be significantly higher in those who received surgical treatment for abdominal pathologies (p values 0.004; <0.001, respectively).
It was observed that ALT and AST with liver injury were significantly increased in those with liver injury. (p<0.001). It was found that there was no significant correlation with creatinine values in kidney, adrenal and ureteral injuries (p=0.964). It was found that microscopic hematuria was significantly higher (p<0.001) and the presence of microscopic hematuria was associated with pelvic trauma (p=0.041).
Trauma scores were compared using ROC curves for pathology prediction. The area under the curve (AUC: 0.799) was found to be the most in the ISS score. The sensitivity and specificity of detecting abdominal pathology in the ISS score was 85.8% and 59.3%. The area under the curve the least (AUC: 0.290) was found to be in the TRISS score. 
CONCLUSİON: In the evaluation of patients presenting with blunt abdominal trauma, trauma scores are effective in the decision of hospitalization/discharge of the patients. The increase in ISS, CASS and BATSS and the decrease in RTS and TRISS are significant in indicating the presence of major trauma. The increase in CASS and BATSS is significant in determining the need for laparotomy and with these features, the use of trauma scores in prehospital and emergency departments provides early diagnosis and treatment.
KEYWORDS: Blunt Abdominal Trauma , Trauma Scores , ISS, RTS, BATSS, CASS, TRISS, Mortality