Doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme etkileri analizi: Gana örneği
Analysis of the effect of foreign direct investment on economic growth: The case of Ghana
Yazar: HALİMA UMAR GİNGO
Danışman: PROF. DR. ERHAN DEMİRELİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Büyüme = Growth ; Büyüme faktörleri = Growth factors ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gana = Ghana ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Küreselleşmenin hızlı şekilde büyümesi, dünya çapında gelişmenin yolunu açmıştır, ancak bazı ülkeler küresel ekonomiye diğerlerinden daha hızlı entegre olmuşlardır. Küreselleşme, ticaret engellerini azaltarak, gümrük tarifelerini ve ihracatçı firmaları teşvik ederek ticaretin serbestleştirilmesine yol açmıştır. Ekonomik politika yapıcılara göre doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişi, hem finansal kaynak yetersizliği, hem de gelişmekte olan ülkelerdeki teknoloji ve beceriler gibi ulusal ve bölgesel düzeylerdeki finansal problemleri çözebilmektedir. Bu şekilde yoksulluğun azaltılması ve ekonomik büyümeye alternatif bir kaynak olarak hizmet etmektedir. 
2015 yılında küresel DYY'daki% 38'lik bir artışa rağmen (2014 yılında 1,27 trilyon dolardan 2015'te 1,76 trilyon dolara) Afrika, dünya genelinde en düşük doğrudan yabancı yatırım girişini alan kıta olmaya devam etmektedir. 2015 yılında Afrika'ya yapılan doğrudan yabancı yatırımlar, 2014 yılında yapılan yatırımlara göre yüzde 7,6 oranında azalarak 54 milyar dolara duşmuştur.
Afrıka'nın küresel DYY'daki payı 2014 de yüzde 4.6 iken 2015 yılında 3.1'ya gerilemiştir. (UNCTAD, 2016).
İktisadi büyüme ve doğrudan yabancı yatırım arasındaki ilişkide hem gelişmekte olan ülkeler hem de gelişmiş ülkeler üzerinde çok çeşitli ampirik çalışmalar bulunmaktadır. İkisi arasındaki ilişki, büyümenin ve DYY'nin belirleyicilerine, çokuluslu şirketlerin rolüne ve doğrudan yabancı yatırımlar ile büyüme arasında nedensellik yönüne bakılarak incelenmiştir. Gana'daki ekonomik büyüme üzerine doğrudan yabancı yatırımın nedensellik yönünde genel bir fikir birliği bulunmaması bu araştırmaya neden olmuştur.
Bu tez, tipik bir gelişmekte olan Gana ülkesinin doğrudan yabancı yatırımın etkisini analiz etmektedir. Dünya Bankası Dünya Kalkınma Göstergelerinden 1980-2015 döneminde alınan zaman serisi verilerine dayanan nicel yöntemleri kullanmaktadır. Uzun dönemli ilişkisini araştırmak için Johansen ve Juselius eşbütünleşme yaklaşımı kullanılırken kısa vadedeki ayarlama hızı Vektor Hata Düzeltme Modeli ile analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki nedensellik yönünü tespit etmek için Granger nedensellik testi uygulanmaktadır.

Anahtar kelimeler: Ekonomik Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırım, Gana.

Abstract:
The rapid growth of globalization has now cleared the way for worldwide development, but the progress is not even clear as some nations are getting integrated into the global economy faster than others. Globalization has led to the liberalization of trade by reducing trade barriers, tariffs and promoting export processing companies. Foreign Direct Investment (FDI) inflows according to economic policy makers serves as a substitute or an alternative to poverty reduction and economic growth in Africa through its ability of solving financial problems such as shortages of financial resources, technology and skills in developing countries at both the national and regional levels.
Despite a 38% overall rise in global FDI in 2015 (from $1.27 trillion in 2014 to $1.76 trillion in 2015) Africa still remains one of the continent that attract the lowest percentage of FDI inflows worldwide. In 2015 FDI flows to Africa fell to $54 billion, a decrease of 7 percent over 2014. Africa's share in global FDI as at 2015 stood at 3.1 percent from 4.6 percent in 2014. (UNCTAD, 2016).
There exists a wide range of empirical studies on both developing and developed countries on the relationship between economic growth and FDI. The relationship between the two has been studied by looking at the determinants of growth and FDI, the role of multinational companies and the direction of causality between FDI and growth. The lack of general consensus on the direction of causality of FDI on economic growth in Ghana has prompted this research.
This thesis analyzes the effect of foreign direct investment in a typical developing economy: Ghana.The analysis makes use of quantitative methods based on time series data retrieved from World Banks World Development Indicators for the period 1980 to 2015.To investigate the long run equilibrium relationship, Johansen and Juselius co-integration approach is used, while the speed of adjustment in the short run is analyzed through the use of VECM method. In order to check for the direction of causality between the two variables the Granger causality test is applied.

Keywords: Economic Growth, Foreign Direct İnvestment, Ghana