Sıfır atık yaklaşımı kapsamında organik atıkların biyogaz üretiminde değerlendirilmesi: Konya örneği
Researching potential use of biogas systems to utilize organic waste as an implementation of zero waste approach in Turkey: Konya example
Yazar: OSMAN ŞENAYDIN
Danışman: PROF. DR. TAHİR ATICI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Sıfır atık = Zero waste

Özet:
Bu çalışmada Konya İli'nin organik atıklarının sıfır atık ve döngüsel ekonomi prensiplerine uygun olarak biyometanizasyon teknolojisi kullanılarak değerlendirilmesinin ekonomik, ekolojik ve sosyal sürdürülebilirliği incelenmiştir. Ağırlıklı olarak düzenli depolama yöntemiyle atıkların bertaraf edildiği mevcut durum birinci senaryo, önerilen yeni atık yönetim sisteminin unsurlarını içeren ve atıkların organik kısmının biyometanizasyon teknolojisiyle enerji ve gübreye dönüştürüldüğü durum ikinci senaryo olarak çalışılmıştır. Senaryoların ilk yatırım ve işletme maliyetleri karşılaştırılmış, mali sürdürülebilirlik açısından işletme giderleri incelenmiştir. Sera gazı emisyonları açısından iki senaryo arasındaki potansiyel fark ortaya konulmuştur. Ayrıca şehrin sıfır atık performansının ölçülmesi için Sıfır Atık Endeksi metoduna göre hesaplamalar yapılmış ve Konya'nın materyal geri kazanım etkinliği ölçülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, Konya Büyükşehir Belediyesi'nin ilçe belediyeleri ile eşgüdüm içerisinde il bazında ortaya çıkan tarım, hayvancılık, mutfak ve park-bahçe atıkları için etkin ve verimli bir biyometanizasyon altyapısı kurması durumunda yılda; 42,65 milyon ABD Doları kazanç elde edebilecek, Konya'nın toplam endüstriyel gübre talebinden fazla besin maddesi içeren 7 771 582,75 ton digestat çiftçilere gübre desteği olarak hibe edilebilecek, 1 585 343 725,73 ton CO2'e eşdeğer sera gazı emisyonunun ortaya çıkması engellenebilecek, Konya Büyükşehir Belediyesi'nin Sıfır Atık Endeksi 0,07'den 0,43'e yükseltilebilecek, toplu taşıma ve çöp toplama araçlarının yakıt ihtiyacı karşılanabilecek, vatandaşlara atıklarını kaynağında ayırarak teslim etmelerini teşvik etmek amacıyla 5 kilogramlık organik atık poşeti karşılığında 2 TL teşvik ödemesi yapılabilecek, taşra bölgelerdeki kırsal kalkınma, tarım ve hayvancılık faaliyetleri desteklenebilecektir. Bulgular, döngüsel ekonomiye geçişte sıfır atık uygulamalarının önemli bir rol oynayabileceğini ve organik atıkların konvansiyonel yaklaşımlar yerine doğru yöntemlerle değerlendirildiğinde etkili birer yeşil dönüşüm aracı olabileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In this study, the economic, ecological, and social sustainability of utilizing the organic waste of Konya Province through biomethanization technology, in accordance with zero waste and circular economy principles, has been examined. The current situation, where waste is predominantly disposed of by landfilling, is considered the first scenario, while second scenario includes elements of the proposed new waste management system, converts the organic portion of the waste into energy and fertilizer through biomethanization technology. Capital investment and operational costs of both scenarios have been compared, and the operational costs are examined for financial sustainability. The potential difference between the two scenarios in terms of greenhouse gas emissions has been highlighted. Additionally, calculations have been made according to the Zero Waste Index method to measure the city's zero waste performance, and Konya's material recovery efficiency has been assessed. According to the findings, if Konya Metropolitan Municipality establishes an effective and efficient biomethanation infrastructure in coordination with district municipalities for agricultural, livestock, kitchen, and garden wastes generated at the provincial level, the following annual benefits can be achieved: a profit of 42.65 million USD can be earned, 7 771 582.75 tons of digestate containing more nutrients than the total industrial fertilizer demand of Konya can be donated to farmers as fertilizer support, the emission of 1 585 343 725.73 tons of CO2 equivalent greenhouse gases can be prevented, the Zero Waste Index of Konya Metropolitan Municipality can be increased from 0.07 to 0.43, the fuel needs of public transportation and waste collection vehicles can be met, citizens can be incentivized to separate their waste at the source with a payment of 2 TL for every 5 kilograms of organic waste bags, and rural development, agriculture, and livestock activities in the rural areas can be supported. The findings indicate that zero waste practices can play a significant role in the transition to a circular economy, and that when organic waste is managed using the right methods instead of conventional approaches, it can serve as an effective tool for green transformation.