Mezarlıkların imar planlarındaki yeri, yeni mezar alanlarına yönelik ihtiyaç analizi ve mezarlık bilgi sistemi: İstanbul örneği
Place of cemeteries in development plan, need analysis for new cemetery areas and cemetery information system: Istanbul example
Yazar: NEJAT AKAN
Danışman: PROF. DR. VAHAP ENGİN GÜLAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Mezarlıklar, İstanbul'un kentsel dokusu içerisinde orman alanlarından sonra en çok yeşil alanlarının yer aldığı donatı alanlarıdır. Her ne kadar, mezarlıklar günlük yaşam içerisinde fazla dikkat çekmeyen alanlar gibi görünseler de, özel planlama ve tasarım gerektirler. Mezarlık alanı planlaması yaparken, fonksiyonel özelliklere ve aynı zamanda, sembolik, sosyal, kültürel, çevresel ve rekreasyonel boyutlara yer vererek tasarım yapmak gereklidir. İstanbul'da son yıllarda yaşanan hızlı kentleşme sonucu meydana gelen toplumsal, demografik ve ekonomik değişimlerin etkisiyle mezarlıklar kentsel bir sorun alanı olmaya başlamıştır. Fakat bu sorun henüz bir planlama ve tasarım problemi olarak görülmemektedir. Kentsel tasarım ve planlarda hep arka planda yer alan mezarlıkların bakım, işletim, koruma ve teknik destek konularında da eksikliği görülmektedir. Ne yazık ki; İstanbul'da yer alan mezarlıkların planlamasına ve ihtiyaç analizine ilişkin sorunlarının olası çözümlerine ışık tutabilecek nitelikte kapsamlı akademik çalışmaların yapılmadığı da aşikardır. 
Son dönemlerde yaşanan gelişmeler kamu hizmetlerinin de sınırlarını kaldırmış, daha teknolojik bir yapıya bürünmesini sağlamıştır. Bu değişim insanların kamu hizmetlerine yönelik beklentilerini de geliştirmiştir. Dolayısıyla, belediyelerin hem kendilerini tanıtma, hem de hizmetlerini iyileştirme amaçlarıyla teknolojiye yatırım yapmaları akıllı şehircilik olgusunu ortaya çıkarmıştır. Bu projeksiyon doğrultusunda "Mezarlık Bilgi Sistemi" (MEBİS) e- belediyecilik kavramının bir parçası olmaya başlamıştır.  
Bu çalışmada İstanbul'da yer alan mezarlıkların, yapılan imar planlarındaki yeri incelenmiş ve yeni mezarlık alanına yönelik ihtiyaç analizi yapılmıştır. Nüfus artış hızı, ölüm oranları ve yapılan ihtiyaç analizi göz önünde bulundurularak yeni mezar alanlarının artış yönünde imar planlarına işlenmesi önerilmiştir. Ayrıca Mezarlık Bilgi Sistemi kavramı ulusal ve uluslararası örneklerden yararlanılarak izah edilmiş, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin yapmış olduğu Mezarlık Bilgi Sisteminin kurulum aşamaları açıklanarak sağlamış olduğu yararlar ortaya konmuştur.

Abstract:
The cemeteries are the reinforced areas where most of the green areas are located after the forest areas in the urban texture of Istanbul. Although cemeteries seem like areas that do not attract much attention in everyday life, they require special planning and design. When designing the cemetery area, it is necessary to design with functional features as well as symbolic, social, cultural, environmental and recreational dimensions. Due to the social, demographic and economic changes that have taken place in Istanbul in recent years, the cemeteries have become an urban problematic area. But this problem is not yet seen as a planning and design problem. Cemeteries, which are always located on the background in urban designs and plans, are also lacking in maintenance, operation, protection and technical support. Unfortunately; It is also clear that there are no comprehensive academic studies that can shed light on the possible solutions of the problems related to the planning and needs analysis of cemeteries located in Istanbul.
Recent developments have removed the boundaries of public services and made it develop into a more technological structure. This change has also improved people's expectations for public services. Therefore, the municipalities have invested in technology for the purpose of introducing themselves and improving their services, revealing the possibility of intelligent urbanism. In this projection, "Cemetery Information System" (MEBİS) has started to be a part of e-municipality concept.

In this study, the place of cemeteries located in Istanbul, the location of the constructed cemeteries was examined and the need analysis for the new cemetery area was made. Taking into consideration the population growth rate, mortality rates and the needs analysis, it is proposed that the new graveyard areas should be included in the zoning plans in the direction of increase. In addition, the concept of Cemetery Information System has been explained by using national and international examples and the benefits of the Cemetery Information System, which was made by Istanbul Metropolitan Municipality, have been explained.