Siyaset ve ekonomi ekseninde Samsun (1945-1960)
Samsun on the axis of politics and economy (1945-1960)
Yazar: ERCAN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. ÖNDER DUMAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Milletvekili = Deputy ; Samsun = Samsun ; Siyaset = Politics ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi tarih = Political history

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti, kurulduğu 1923 yılından 1945 yılına kadar, yaklaşık yirmi iki yıl tek parti iktidarında idare edildi. 1924 ve 1930 yıllarında iki kez çok partili sisteme geçiş denemesi yaşanmışsa da sürdürülebilmesi mümkün olmadı. 1945 yılında Meclis dışından MKP, 1946 yılında ise CHP'den kopan milletvekillerince kurulan DP ile Türkiye'de çok partili siyasal düzen başladı. 1945-1950 yılları arası dönem CHP iktidarının çok partili yılları olarak tarihe geçerken; 1950-1960 yılları arası dönem, DP hükûmetlerinin iktidar yılları olarak tarihe geçti. 1950 yılında iktidarını DP'ye devreden CHP hükûmetleri ile iktidarın yeni sahibi olan DP hükûmetleri döneminde siyaset ve ekonomi alanlarında pek çok değişim yaşandı. DP iktidarının tatbike koyduğu siyaset ve ekonomi politikası tüm Türkiye'yi etkilediği kadar şehirler açısından da büyük dönüşümleri beraberinde getirdi.
Yapılan çalışma ile CHP hükûmetleri dönemi Samsun'unun siyasi ve ekonomik hayatının panoraması sunulurken DP hükûmetleri döneminde uygulanan siyasi ve ekonomik politikalar arasındaki ilişki irdelenmektedir. Özellikle DP'nin uygulamaya koyduğu ekonomi politiğin Samsun yerelindeki izdüşümü araştırmanın temel meselesini oluşturmuştur. DP hükûmetlerinin ekonomik manada uygulamaya koyduğu yeniliklerin Samsun şehri üzerinde gösterdiği etkinin seçmen davranışlarına hangi oranlarda yansıdığı, ekonomik gelişmelerin Samsun siyasetini ne şekilde yönlendirdiği çalışmanın yanıtlamaya çalıştığı sorular olarak öne çıkmaktadır.
DP, Samsun yerelinde 1950 ve 1954 genel seçimlerinde seçmen tarafından oldukça yüksek oranda destek görürken 1957 genel seçimlerinde Samsunlu seçmenden aldığı destek azalmıştır. DP'nin siyaseten yaşadığı bu düşüşün şehrin iktisadî alandaki durgunluğu ya da olumsuz yönde ilerlemesiyle bir bağının bulunup bulunmadığı irdelenmeye çalışılmıştır. 1945-1960 yılları arasındaki Samsun'un siyasal ve ekonomik gelişmelerini konu edinen çalışma, şehir tarihine yapılan atıflarla Samsunlu seçmenlerin siyasal davranış biçimlerini anlamlandırmaya çalışmaktadır.

Abstract:
The Republic of Türkiye was governed by a single party rule for approximately twenty two years, from its establishment in 1923 until 1945. Although there were two attempts to transition to the multi-party system in 1924 and 1930, it could not be sustained. The multi-party political order started in Türkiye with the The National Development Party (MKP), which was established outside the Parliament in 1945, and the Democrat Party (DP), which was founded in 1946 by the deputies who broke away from the Republican People's Party (CHP). The period between 1945-1950 went down in history as the multi-party years of the CHP government; the period between 1950 and 1960 went down in history as the ruling years of the DP governments. In 1950, many changes took place in the fields of politics and economy during the CHP governments that handed over their power to the DP and the DP governments that became the new owner of power. The political and economic policy put into practice by the DP government has brought about great transformations in terms of cities as well as affecting the whole of Türkiye.
With this study, while presenting the panorama of the political and economic life of Samsun during the CHP governments, the relationship between the political and economic policies implemented during the DP governments is examined. In particular, the projection of the political economy put into practice by the DP in Samsun has formed the main issue of this research. The questions that the study tries to answer are how much the innovations put into practice by the DP governments are reflected in the voter behavior in Samsun, and how the economic developments direct the politics of Samsun. 
While the DP received high support from the voters in the 1950 and 1954 general elections in Samsun, the support it received from the Samsun voters decreased in the 1957 general elections. It has been tried to examine whether this political decline of the DP has a connection with the stagnation or negative progress of the city in the economic field. The study, which deals with the political and economic developments of Samsun between the years 1946-1960, tries to make sense of the political behavior of the Samsun voters with references to the city history.