6-24 ay arası bebeği olan annelerin emzirmeye ilişkin bilgi düzeylerinin, emzirme sürelerinin ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi
A study for assessing knowledge about breastfeeding, breastfeeding duration and factors that effect breastfeeding for mothers with 6- 24 months age of child
Yazar: PEHRİZAN ÇİĞDEM TANRIKULU
Danışman: PROF. GÜLGÜN ERSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding

Özet:
Bu çalışma, 6-24 ay arası bebeği olan annelerin; emzirmeye ilişkin bilgi düzeylerini, emzirme sürelerini ve bunları etkileyen faktörleri (sigara içme, BKİ, çalışma hayatı vb.) saptamak amaçlı planlanmıştır. Bebeği 6-24 ay arası olan 250 anneye, emzirmeye ilişkin bilgi düzeyleri, emzirme süreleri ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla hazırlanan anket formu uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır. Bu çalışmadaki annelerin büyük çoğunluğunun ilk doğum yaşlarının 18-35 yıl (18-25 yıl; %43.6; 26-35 yıl; %43.2), eğitimlerinin lise düzeyinde (%38.4), vücut ağırlıklarının yaşlarına göre normal (BKI: 19.9-24.9 kg/m2) olduğu (%76.8) belirlenmiştir. Sigara içmeyen annelerin (n=204) ortalama emzirme sürelerinin, sigara kullanmaya devam eden annelerinkinden (n=30) daha fazla (sırasıyla; 12.4±7.5 ve 8.4±5.5 ay) olduğu belirlenmiş ve annelerin sigara kullanımı ile emzirme süreleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). İlk 6 ayda emzik veren ile vermeyen (sırasıyla: 10.4± 6.6 ve 13.5±7.7 ay) ve biberon kullanan ile kullanmayan (sırasıyla: 8.8± 6.2 ve 14.2±7.3 ay) annelerin emzirme süreleri arasında kuvvetli derecede anlamlı bir ilişki (sırasıyla: p=0,001 ve p<0,001) saptanmıştır. Mama veren ile vermeyen (sırasıyla: 8.1±5.9 ve 14.5±7.1 ay) ve tamamlayıcı besin veren ile vermeyen (8.9±6.7 ve 13.8±7.1 ay) annelerin emzirme süreleri, önemli düzeyde farklı bulunmuştur (p<0.001). Annelerin emzirme süreleri ortalama 11.9 ay olarak bulunmuş ve emziren annelerin tamamının (%100) eşlerinden olumlu destek aldığı görülmüştür. Annelerin doğum öncesi veya sonrası bilgilenme durumlarına göre emzirme sürelerine bakıldığında, bilgilenen annelerin emzirme süreleri (12.2±7.2 ay) bilgilenmeyen gruptan (10.7±7.9 ay) daha fazla olmakla birlikte; aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Çalışmadan elde edilen bulgular ışığında annelerin ortalama 6-24 ay aralığındaki bebeklerini emzirme süreleri yüksek bulunmuştur ve çalışmada emziren anneler emzirmeye devam etmeyi düşünmektedirler. Sigara kullanımı, ilk 6 ayda bebeğin emzik ve biberon kullanımı, mama ve ek gıdaya başlamanın emzirme süresini istatistiksel olarak önemli düzeyde etkilediği ancak; annelerin doğum öncesi veya sonrası bilgilenme durumları ile emzirme süreleri arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olmadığı ve bunun emzirme süresini etkilemediği saptanmıştır. Annelerin, emzirme süreleri, bunu etkileyen faktörler ile anne sütünün önemi konusunda bilgilenme durumlarını izleyebilmek için çalışmaların yapılması sürekliliği öngörülmüştür.

Abstract:
This study was designed to assess knowledge of women who have infants from 6 to 24 months age, about breasfeeding, breastfeeding duration and factors (smoking, BMI, work etc) that effect breastfeeding. A questionnaire was administrated to a sample of 250 women who have 6-24 months infants, concerning their knowledge about breasfeeding, breastfeeding duration and the factors that influence their breasfeeding experience. SPSS 15.0 packet program was used for evaluating the data. It is determined that the majority of women in this study has their first delivery at between 18-35 ages (18-25 : 43.6%; 26-35: 43.2%), high-school education (38.4%) and normal weight (BMI: 19.9-24.9 kg/m2) according to their ages (%76.8). The mean duration of breastfeeding of non-smoker women (n=204) is higher than women (n=30) who continue to smoke (respectively: 12.4±7.5 and 8.4±5.5 months) and there is significant relation between breastfeeding and smoking (p<0,05). In terms of breastfeeding duration, it is determined that there is a significant relation between women who give nipple and who only breastfeed in 6 months of postpartum (respectively: 10.4± 6.6 and 13.5±7.7 months). The same relation is determined between mothers who use feeding bottle and who only breastfeed (respectively: 8.8± 6.2 and 14.2±7.3 months). On the other hand, there is a significant relation between mothers who give infant formula and who only breastfeed (respectively: 8.1±5.9 and 14.5±7.1 months). The same relation is determined between women who use complementary foods and who only breastfeed (8.9±6.7 and 13.8±7.1 months) (p<0.001). It is observed that mean breastfeeding duration is 11.9 months and breastfeeding mothers (%100) have positive support from their husbands.In terms of breastfeeding durations of mothers who were given information about breastfeeding before or after the delivery, mothers who have knowledge about breastfeeding, have higher breastfeeding duration (12.2±7.2 months) than women who didn?t receive any information (10.7±7.9 months) however the difference between two groups is not significant (p>0.05). Mean breastfeeding duration is high according the results of this study. There is a statistically significant relation between breastfeeding duration and smoking, using nipples and feeding bottle, complementary foods and infant formula, however there is not a significant relation between breastfeeding duration and knowledge status of mothers about breastfeeding. For future intervention it is necessary to evaluate the knowledge status of mothers about importance of breastmilk, breastfeeding duration and the factors effecting breastfeeding duration.