Sağlıkta dönüşüm programı'nın tıpta uzmanlık dalı tercihlerine etkisi
The effect of the health transformation program on medical specialty preference
Yazar: İLKNUR ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ATICI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Alan tercihi = Field choice ; Ek ödeme sistemi = Supplementory payment system ; Performans = Performance ; Sağlık = Health ; Sağlık Dönüşüm Programı = Health Transformation Program ; Tıpta Uzmanlık Sınavı = Examination for Specialty in Medicine ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency ; Şiddet = Violence

Özet:
Giriş: Literatürde Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın tıbbi uygulama hatalarının, tıbbi
malpraktis davalarının ve şiddet vakalarının artışına yol açan bir çalışma ortamını
beraberinde getirdiği belirtilmektedir. Bu çalışmayla, araştırmaya katılan asistan
hekimlerin bu konudaki düşüncelerinin ve bu durumun hekimlerin uzmanlık dalı
tercihlerinde etkisinin olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Katılımcıların düşüncelerini ve tutumlarını öğrenmeye yönelik
kesitsel bir araştırma yapılmıştır. Araştırmaya Bursa'da eğitim almakta olan 205
asistan hekim katılmıştır. Veri, araştırmacı tarafından literatür taraması
doğrultusunda geliştirilen; 7 bölüm ve 27 sorudan oluşan anket formu aracılığıyla
toplanmıştır.
Bulgular: Hekime yönelik şiddet, tıbbi malpraktis ve dava edilme riski uzmanlık
dalı tercihlerini etkilemektedir. Sistem kaynaklı sorunların tıbbi malpraktis ve
hekime yönelik şiddet nedenleri olduğuna katılım yüksektir. İş yükü ve beraberinde
gelen sıkıntıları göz önüne alanlar dahili dallarda, idealleri doğrultusunda tercih
yapanlar ise daha çok cerrahi dallarda eğitim almaktadır. Lisans eğitiminde şiddete
maruz kalma ile cerrahi tıp bilimlerini tercih etme arasında ters orantı vardır. Cerrahi
dallarda ve uzmanlık eğitimi sürecinde şiddete maruz kalanların iş yükü anlamlı
olarak daha fazladır. Cinsiyetçi yaklaşımın da uzmanlık dalı tercihlerinde etkili
olduğu bulunmuştur.
Tartışma ve Sonuç: Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın bileşenlerinden Performansa
Dayalı Ek Ödeme Sistemi'nin uygulanması, sevk sisteminin uygulanmaması iş
yükünü artıran, hasta yararını önceleyen hizmetin niteliğini düşüren, uzmanlık
eğitimini olumsuz etkileyen ve hekime yönelik şiddet, tıbbi malpraktis ve dava
edilme riskini artıran sonuçlara neden olmaktadır. Bu durum, hekimlerin uzmanlık
dalı tercihlerini etkilemektedir. Sistem sorunlarının giderilmesi, nicelikten çok
niteliğe odaklanılması öncelikli hedef olmalıdır.

Anahtar sözcükler: Tıpta Uzmanlık Sınavı, Sağlıkta Dönüşüm, Tıbbi malpraktis,
Şiddet, Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemi

Abstract:
Introduction: It is stated in the literature that the Health Transformation Program
brings a working environment that leads to an increase in medical malpractice,
medical malpractice suits and violence. In this study, it is aimed to determine the
opinions of the resident physicians participating in the research on this issue and
whether this has an effect on the preferences of the physicians.

Material and Methods: A cross-sectional study was conducted to learn the thoughts
and attitudes of the participants. 205 resident physicians who have been studying in
Bursa have attended this study. The data were collected through a questionnaire
consisting of 7 sections and 27 questions developed by the researcher in line with the
literature review.
Results: Violence towards the physician, medical malpractice and the risk of being
prosecuted affect the preferences of the specialist. Participation is high as systemrelated
problems are the causes of medical malpractice and violence against
physicians. Those who take into consideration the workload and accompanying
problems are trained in the internal branches and those who prefer according to their
ideals receive training in the surgical branches. There is an inverse relationship
between exposure to violence in undergraduate education and the preference of
surgical medical sciences. The workload of those exposed to violence in surgical
branches and specialist training process is significantly higher. The gendered
approach is effective in the choice of specialty.

Discussion and Conclusion: The implementation of the Performance Related
Additional Payment System, which is one of the components of the Health
Transformation Program, and the failure to apply the referral system leads to
consequences that increase the workload, reduce the quality of services that prioritize
patient benefit, adversely affect specialist training, and increase the risk of violence
against the physician, medical malpractice and litigation. This situation affects the
preferences of the physicians. The primary objective sholud be to eliminate system
problems and to focus on quality rather than quantity.

Key words: Medical Specialty Examination, Health Transformation, Medical
Malpractice, Violence, Performance Related Additional Payment System