Ebeveynlerin çocukluk çağı aşıları ile ilgili tutum ve inançları
Parents attitude and beliefs related to childhood vaccinations
Yazar: SEFA AKKOL
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA ARSLAN
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma, ''Bakım Verici Aşılama Tutumları Ölçeği' nin, BVATÖ'' (Caregiver Vaccination Attitudes Scale (CVAS)) Türkçe geçerlik ve güvenirliğini test etmek ve ebeveynlerin çocukluk çağı aşıları ile ilgili tutum ve inançlarını belirlemek amacı ile metodolojik ve tanımlayıcı olarak tasarlanmıştır. Araştırma evrenini, Temmuz 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezinde bulunan tüm Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları bölümlerine herhangi bir sebeple başvuran 12-35 aylık çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi ölçek geçerlik ve güvenirlik aşamasında 220, çalışma grubunda ise 130 ebeveyn kapsamaktadır. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu- Araştırma Soruları'' ile '' BVATÖ ''kullanılarak toplanmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 23 ve IBM SPSS AMOS 23 programına aktarılarak açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, test-tekrar test yöntemi, tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Simirnov, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğinde; Kaiser-Meyer-Olkin değerinin 0,951 ve ölçeğin faktör analizi için uygunluğunu gösteren Barlett's Testinin anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,001). Ölçeğin 13 madde ve tek faktörden oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi modeline ilişkin uyum indeks değerleri χ2/df=2,368, GFI=0,908, NFI=0,941, CFI=0,965, RMSEA=0,079, SRMR=0,035 ve Cronbach alfa katsayısı 0,941 olarak saptanmıştır. Ebeveynlerin, sosyo-demografik özelliklerinin, aşı inançlarının ve Covid-19 pandemi sürecinin aşı tutumlarını etkilediği belirlenmiştir (p<0,05). Çalışma Bakım Verici Aşılama Tutumları Ölçeği' nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiş ve ebeveynlerin aşı tutumlarının sosyo-demografik özellikler, aşı inançları ve pandemi süreci gibi değişkenlerden etkilendiğini belirlemiştir.

Anahtar Sözcükler: Aşılama, Aşı reddi, Geçerlik, Güvenirlik, Ölçek

Abstract:
The research was designed methodologically and descriptively to test the Turkish validity and reliability of the Caregiver Vaccination Attitudes Scale (CVAS) and to determine the attitudes and beliefs of parents about childhood vaccinations. The research population consists of the parents of children aged 12-35 months who applied to all Departments of Child Health and Diseases in Düzce University Research and Application Center for any reason between July 2020 and December 2020. The research sample includes of 220 parents in the validity and reliability phase of the scale, and 130 parents in the study group. The data were collected using the "Introductory Information Form Research Questions" and the "Caregiver Vaccination Attitudes Scale". Data were evaluated transferring to IBM SPSS Statistics 23 and IBM SPSS AMOS 23 program and using exploratory and confirmatory factor analysis, test-retest method, descriptive statistics, Kolmogorov-Smirnov, Mann Whitney U and Kruskal Wallis test. In the construct validity of the scale; The Kaiser-Meyer-Olkin value of 0.951 and the Barlett's Test, which shows the scale's suitability for factor analysis, were found to be significant (p<0,001). It was determined that the scale consisted of 13 items and a single factor. The fit index values related to the confirmatory factor analysis model of the scale were determined as χ2/df=2.368, GFI=0.908, NFI=0.941, CFI=0.965, RMSEA=0.079, SRMR=0.035 and Cronbach's alpha coefficient 0.941. It has been determined that the socio-demographic characteristics of the parents, their vaccination beliefs and the Covid-19 pandemic process affect their vaccination attitudes (p<0,05). The study showed that the Caregiver Vaccination Attitudes Scale is a valid and reliable measurement tool and determined that parents' vaccination attitudes are affected by variables such as socio-demographic characteristics, vaccination beliefs and pandemic process.

Key words: Reliability, Scale, Vaccination, Vaccine rejection, Validity