Sepsis ve septik şokta güçlü iyon açığı, güçlü iyon farkı ve anyon açığının mortalite ve prognoz açısından incelenmesi
Investigation of strong ion deficit, strong ion difference and anion deficit in sepsis and septic shock in terms of mortality and prognosis
Yazar: MUSTAFA TOSUN
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA KEMAL GÜNAYDIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Anyonlar = Anions ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Sepsis = Sepsis ; İyon = Ion ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Sepsis ve septik şok, her yıl dünya daki milyonlarca insanı etkileyen
ve ölümüne neden olan önemli bir sağlık sorunudur. Bu nedenle bu hastalarda
prognoz ve mortaliteyi öngörmek önemlidir. Bu çalışmada; Anyon Açıklığı (Anyon
Gap [AG]), Güçlü İyon Farkı (Strong İon Difference [SID]), Güçlü İyon Açıklığı
(Strong İon Gap [SIG])'nın sepsis ve septik şoklu hastalarda mortalite ve prognozu
değerlendirme açısından değerli olup olmadığını göstermeyi amaçladık.
Materyal Metod: Çalışmamız T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri
Üniversitesi Ankara Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Acil Tıp Kliniği Yoğun
Bakım Ünitesinde 15.11.2018-15.11.2019 tarihleri arasında etik kurulu onayı
alınarak yapıldı. Çalışmamız prospektif, gözlemsel, klinik bir çalışmadır. Çalışmaya
kritik yoğun bakımıza yatırılan sepsis ve septik şok tanılı aydınlatılmış onamı alınan,
18 yaşın üzerindeki dışlama kriteri olmayan 132 hasta dahil edildi. Çalışmamıza
dahil edilen hastalar taburcu olanlar ve ölenler olarak 2 gruba ayrılmıştır. Ayrıca
sepsis ve septik şok olarak da kendi içinde ayrılmıştır. Bu 2 grubun yoğun bakıma
yattığı sırada alınan kan örnekleri kullanılarak SIDa, SIDe, SIG, AG değerleri
hesaplanmış ve mortalite açısından analiz edilmiştir. Ayrıca bu değerler yaşam
süreleri açısından gruplara ayrılarak birbirleri ile kıyaslanmıştır.
Bulgular: 51'i (%38,6) sepsis, 82'si (%61,4) septik şok olmak üzere toplam
132 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %55,3'ü (n:73) yaşarken, %44,7'si
(n:59) öldü. AG'in ölen hasta grubundaki ortanca değeri 23,7 iken, yaşayan hasta
grubunda 22 olup istatistikî olarak anlamlı bir fark söz konusudur (p=0,003) 24 saate
kadar yaşayan hastalarda AG ortanca değeri 32,4, 1-7 gün yaşayanlarda 25,3, 7-30
gün yaşayanlarda 20,9, 30 günden uzun yaşayanlarda 21'dir. AG değeri ile yaşam
süreleri arasında istatistikî olarak anlamlı bir ilişki vardır (p=0,001) 24 saate kadar
yaşayan hastalarda SIDa ortanca değeri 42,2, 1-7 gün yaşayanlarda 49,4, 7-30 gün
yaşayanlarda 50,8, 30 günden uzun yaşayanlarda 49,1'dir. SIDa değeri ile yaşam
süreleri arasında istatistikî olarak anlamlı bir ilişki vardır (p=0,001) Yapılan ayrıntılı
analizlerde bu farkları yaratan hastaların sepsisten ziyade septik şoklu hastalar
olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç: Sepsis ve septik şoklu hastalarda AG ve SIDa değerleri mortaliteyi
öngörmede ve prognozun değerlendirilmesinde laktat ve BE gibi değerli göstergeler
olabilir. Daha ayrıntılı ve kapsamlı çalışmalar ile daha iyi değerlendirme yapılabilir.
Ancak SIDe ve SIG değerleri ile prognoz ve mortalite arasında anlamlı bir ilişki
tespit edilememiştir.
Anahtar Kelimeler: Strong Ion Gap, Strong Ion Diffirence, Anyon Gap

Abstract:
Aim: Sepsis and septic shock are important health problems that affect
millions of people around the world every year. Therefore, it is important to foresee
prognosis, mortality and morbidity in these patients. In this study; we aimed to show
if Anion Gap (Anion Gap [AG]), Strong Ion Difference (SID]) and Strong Ion Gap
(Strong Ion Gap [SIG]) are valuable for evaluating mortality and prognosis in
patients with sepsis and septic shock.
Material and Method: Our study has been conducted in Health Sciences
University Emergency Medicine Department Ankara Health Application and
Research Center Emergency Clinic (SBÜ Acil Tıp ABD Ankara SUAM Acil Tıp
Kliniği) between 15.11.2018 and 15.11.2019 after receiving ethics committee's
approval. Our study is a prospective, observational, clinical study. The study
included 132 patients that wereadmitted in our critical intensive care unit with sepsis
and septic shock who were over 18 years old and without exclusion criteria. The
patients included in our study were divided into two groups as discharged and dead,
and also divided into sepsis and septic shock. SIDa, SIDe, SIG, AG values were
calculated and analyzed for mortality by using blood samples withdrawn during the
intensive care of these 2 groups. In addition, these values were divided into groups in
terms of life expectancy and compared with each other.
Results: A total of 132 patients, 51 of whom had sepsis (%38,6) and 82 of
them (%61,4) had septic shock. While %55,3 (n:73) of the patients were alive, %44,7
(n:59) had died. While the median value of AG in the deceased patient group is 23,7,
it is 22 in the living patient group and there is a statistically significant difference
(p=0.003) The median value for patients living up to 24 hours is 32,4, 25,3 for those
living 1-7 days, 20,9 for those living 7-30 days, 21 for those living longer than 30
days. There is a statistically significant relationship between AG value and lifetimes
(P=0.001) The median value of SIDa in patients living up to 24 hours is 42,2, 49,4 in
those living 1-7 days, 50,8 in those living 7-30 days, 49,1 in those living longer than
30 days. There is a statistically significant relationship between SIDa value and
lifespan (P=0,001) In detailed analyzes, it was understood that the patients who made
these differences were patients with septic shock rather than sepsis.
Conclusion: In patients with sepsis and septic shock, AG and SID values can
be valuable indicators such as lactate and BE for predicting mortality and evaluating
the prognosis. Better evaluation can be done with more detailed and comprehensive
studies. However, there was no significant relationship between SIDe and SIG values
with prognosis and mortality.
Key Words: Strong Ion Gap, Strong Difference, Anyon Gap