Restoranlarda farklı hoparlör yerleşimlerinin konuşma anlaşılırlığına etkilerinin değerlendirilmesi
Restoranlarda farkli hoparlör yerleşimlerinin konuşma anlaşilirliğina etkilerinin değerlendirilmesi
Yazar: ASLI KILINÇ
Danışman: PROF. DR. FERİDUN ÖZİŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Müzik Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Müzik = Music

Özet:
Restoran akustiği son 10 yılda akustik literatürünün önemli araştırma alanlarında biri haline gelmiştir. Bu bağlamda mekân, akustik özellikler, form, malzeme, arka plan gürültüsü, yansışım süresi ve konuşma anlaşılırlığı çerçevesinde değerlendirilir. Bu alanlardaki arka plan gürültüsüne etki eden 3 kaynak vardır. İlki mekâna dışarıdan gelen gürültü, ikinci olarak restoranın kullanımına yönelik mutfak, havalandırma vb. gürültüler, üçüncü olarak da mekân içerisinde müşterilerin konuşma gürültüsü olarak değerlendirilir.
Tüm bunlara ek olarak yeme-içme mekanlarının neredeyse tamamında arka planda müzik kullanılmaktadır. Müzik kimi zaman belirli seviyenin altında eşlik çerçevesinde değerlendirilirken, kim mekanlarda eğlence amaçlı ve yüksek seviyeli olarak kullanılabilir. Bu amaç için mekanlarda elde edilmek istenen seviyeye bağlı olarak farklı güç değerlerine sahip playback sistemler kullanılmaktadır.
Bu tez çalışmasının amacı arka plan müzik yayını yapılan restoranlarda hoparlör yerleşimlerinin ve hoparlör yayılım diyagramlarının konuşma anlaşılırlığı ve akustik kalite parametreleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. 
Bu bağlamda "Sini Köşk Restoran" örnek olarak seçilmiştir. Mekânda gerçek ölçümler yapıldıktan sonra elde edilen değerler simülasyon ortamına aktarılarak model kalibre edilmiştir. Daha sonra mekâna farklı hoparlör yerleşim modelleri uygulanarak müzik sinyali eşliğinde hoparlör yerleşimlerinin ve yayılım diyagramlarının konuşma anlaşılırlığına etkisi analiz edilmiştir. Bu çerçevede simülasyon yazılımında elde edilen ses örnekleri kulak eğitimli deneklere dinletilerek sonuçlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
Restaurant acoustics has become one of the important research areas of acoustic literature in the last 10 years. In this context, space is evaluated within the framework of acoustic properties, form, material, background noise, reverberation time and speech intelligibility. There are three sources that affect the background noise in these areas. The first is the noise coming into the place from outside, the second is the kitchen, ventilation etc. for the use of the restaurant. Thirdly, the noise is considered as the conversation noise of the customers in the venue.
In addition, background music is used in almost all food and beverage venues. While music is sometimes considered as accompaniment below a certain level, it can be used for entertainment purposes and at a high level in some venues. For this purpose, playback systems with different power values are used depending on the level desired to be achieved in the venues.
The aim of this thesis is to investigate the effect of speaker placements and speaker diffusion diagrams on speech intelligibility and acoustic quality parameters in restaurants with background music. 
In this context, "Sini Köşk Restaurant" was chosen as an example. After real measurements were made in the space, the obtained values were transferred to the simulation environment and the model was calibrated. Then, different speaker placement models were applied to the space and the effects of speaker placements and diffusion diagrams on speech intelligibility accompanied by the music signal were analyzed. In this context, the sound samples obtained in the simulation software were listened to by ear-trained subjects and the results were evaluated.