Cyberpunk gelecek öngörülerinde film örneklemi üzerinden mekân gösterimleri ve tasarım yaklaşımının incelenmesi
Investigation of space impression and design approach by film sample in cyberpunk future vision
Yazar: SÜPHAN KAAN ÇİFTCİ
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL DEMİRARSLAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı / İç Mimarlık Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Mekan = Space ; Siberpunk = Cyberpunk ; Sinema = Cinema ; Tasarım = Design ; Teknoloji = Technology ; Üslup = Stylistic

Özet:
Cyberpunk, bilim kurgunun bir alt türü olarak edebiyatta ortaya çıkmış, sonraları sinema, video oyunları ve müzik alanında kendine yer edinmiştir. 1980'lerden bu yana gelişimini ve değişimini devam ettirmekle birlikte yazıldığı dönemin sosyal, siyasi, kültürel ve ekonomik olaylarından etkilenerek bir gelecek öngörüsü sunmaktadır. Gelecek öngörüleri teknolojinin tutarsız bir hal alarak olumsuz etkilerinin ön plana çıkarıldığı distopik bir anlatıya sahiptir. Cyberpunk türü özünde "yüksek teknoloji düşük yaşam kalitesi" sloganı ile kendini ifade etmektedir.
 Tez, Cyberpunk türünü detaylı olarak inceleyerek, bu türün mekân oluşumunda tasarım çizgisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Teknolojik gelişmelere dayanan Cyberpunk'ın geleceğin tasarımlarına bir tür olarak yön verebileceği düşünülmektedir. Bu kapsamda çalışmada öncelikle Cyberpunk'ın tanımı yapılarak, tarihsel gelişimi, terminolojisi ve uygulama alanları incelenmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde mekân ve algı kavramlarının açıklanması, mimari ve sinemasal mekânlar ile bilim kurgu sineması ve mekân ilişkisi irdelenmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümü yöntem ve örneklem incelemelerinin olduğu bölümdür. Cyberpunk türünü izleyiciye ve araştırmacılara görsel anlamda en iyi şekilde yansıtan alan olarak sinema filmleri üzerinden inceleme tercih edilmektedir. Bu bağlamda, Cyberpunk türü filmler, amaçlı örnekleme metodu kullanılarak seçilmektedir. Öncelikle en çok izlenilen Cyberpunk türüne ait filmlerin arasından 50 film belirlenmiştir. Belirlenen seçki birden çok kez izlenerek ve örneklem belirlemek için gereken ölçütler dikkate alınarak 10 filme düşürülmüştür. Yöntem olarak belirlenen nitel araştırma tekniğine ve görsel göstergebilim metoduna bağlı olarak çalışmanın sürdürülmesi hedeflenmiştir.  Bunlara ek olarak nitel araştırma yöntemlerinden kuram oluşturma/gömülü teori yöntemi ile Cyberpunk türünün mimarlık ve iç mimarlık disiplini açısından tasarım çizgisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Yapılan çalışma sonucunda gelecek öngörüleri bağlamında aslında bu türde sabit ve hareketli tefriş ögeleri ve iç mekân tasarımı anlamında çok fazla yenilik öngörülmediği bulgulanmıştır. Tezin bu alanda çalışmaların kısıtlı olması sebebiyle literatüre katkı sağlayacağı düşünülmekte ve Cyberpunk'ın türden üsluba dönüşümünde kimlik kazanmasına yardımcı olacağı arzu edilmektedir.

Abstract:
Cyberpunk emerged in literature as a subgenre of science fiction, and later took its place in the field of cinema, video games and music. Although it has continued its development and change since the 1980s, it offers a future prediction by being influenced by the social, political, cultural and economic events of the period in which it was written. Future predictions have a dystopian narrative in which technology becomes inconsistent and its negative effects are emphasized. Fundamentally, the cyberpunk genre expresses itself with the slogan "high-tech low life".
The thesis aims to determine the style of design in the formation of space by examining the Cyberpunk genre in detail. It is thought that the Cyberpunk genre, which is based on technological developments, can shape the design of the future as a genre. In this scope, firstly, Cyberpunk is defined and its historical development, terminology and application areas are examined. In the second part of the study, the explanation of the concepts of space and perception, the relationship between architectural and cinematic spaces, science fiction cinema and space are examined. The third part of the study is the method and sample analysis. As the field that best reflects the cyberpunk genre to the audience and researchers visually, it is preferred to examine through movies. In this context, Cyberpunk movies are selected using the purposive sampling method. First of all, 50 movies were determined among the most watched Cyberpunk movies. The selected anthology was reduced to 10 films by watching multiple times and taking into account the criteria required to determine the sample. It is aimed to continue the study depending on the qualitative research technique and visual semiotics method determined as a method. And also, it is aimed to determine the style of design of Cyberpunk in terms of architecture and interior architecture discipline with the method of theory formation (embedded theory) from qualitative research methods. As a result of the study, it has been found that in the context of future predictions, there are not many innovations in this type in terms of fixed and mobile furnishing elements, space and interior design. It is thought that the thesis will contribute to the literature due to the limited number of studies in this field and it is desired that it will help Cyberpunk gain an identity as a style.