Sabahattin Ali'nin romanları üzerine teknik ve tematik inceleme
Technical and thematic review of Sabahattin Ali's novels
Yazar: SANİYE ENCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KAYA
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Roman = Novel ; Sabahattin Ali = Sabahattin Ali ; Tematik inceleme = Thematic analysis ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Cumhuriyet dönemi edebiyatçılarından olan Sabahattin Ali (1907-1948),"toplumcu-gerçekçi" anlayışla eserlerini ortaya koymuştur. Sabahattin Ali'nin romanlarının incelendiği bu tez çalışmasında özellikle savunduğu ve üzerinde önemle durduğu temalara ağırlık verilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise romanlardaki "Temalar ve Teknik" unsurlarının işlendiği ve incelendiği bölümler oluşturur. Romanlarında içerik olarak her türlü problem durumuna değinen yazar, okuyucuya bu problemlerin merkezinde yatan nedenleri sorgulama güdüsünü verir. Yapılan bu çalışmada en önemli amaç yazarın romanlarını yazarken okuyucuya hangi mesajı vermek istediğini tematik incelemeyle ortaya koymaya çalışmaktır. Sabahattin Ali hakkında gerekli kaynaklar ve bulgular elde edildikten sonra bu çalışma giriş ve üç bölüm halinde bir sıralamaya tabi tutulmuştur. Çalışmanın asıl konusunun yazarın romanları olduğundan 'Giriş' kısmında Sabahattin Ali'nin roman türünde eserler verdiği döneme dek "roman" türü ile ilgili genel bir tarihçe, geçmişten günümüze romanın gelişimi ve Türkiye'de roman anlatı kültürü hakkında genel bilgiler verilmiştir.
Birinci bölümde; yazarın hayatı, sanatı ve eserlerinin Türk Edebiyatı'ndaki yerine ve önemine ayrıntılı bir şekilde değinilmiştir. İkinci bölümde ise romanların "tematik incelemesi" başlıklar halinde bir sınıflandırmaya tâbi tutulmuştur. Bu temalar, bireysel ve toplumsal olmak üzere iki başlık halinde birbirinden bağımsız bir şekilde ayrı ayrı konu başlıklarıyla ele alınarak hazırlanmıştır. Bireysel temalarda; aşk, cinsellik, ölüm, yalnızlık, doğa, kaçış/sığınma, kadın, yozlaşma, acıma, şefkat/merhamet, kıskançlık, sevgi ve mutsuzluk gibi on üç tema ele alınıp çalışılmıştır. Bu bireysel temalardan daha önce tespit edilen ve üzerinde çalışılan aşk, yalnızlık, kaçış, tabiat, kadın ve yozlaşma temalarına farklı eklemeler yapılarak özgün bir çalışma yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümü olan "teknik inceleme"yi ise ele alınan roman metinleri de merkez alınarak güncel ve özgün bir inceleme oluşturulmaya çalışılmış ve bunlar açık tez, örtülü tez, gerilim unsurları, bölümlendirme, olay unsurunun kaynağı ve niteliği, olay unsurunun önemi, mekânın simgesel değeri, anlatma zamanı aktarma yöntemleri gibi roman inceleme teknikleriyle ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Sonuç bölümü ise çalışmamızda varılan sonuçlar, ulaşılan yargıların genel bir özetini verir.

Anahtar kelimeler: Sabahattin Ali, roman, tematik inceleme, teknik inceleme

Abstract:
Sabahattin Ali (1907-1948) is known as a writer who was evaluated with a socialistic-realistic understanding of art and referred to with this understanding both in his works and in his perspective on life. Sabahattin Ali, one of the artists of the Republican Literature period, has presented his works with a social identity. In this study, in which we examined his works in the novel genre, we focused on the themes (izlek) that he especially advocated and emphasized. Sabahattin Ali's novels form the world of this thesis. The sample of the research consists of the sections in which the "Themes and Techniques" elements in the novels are processed and examined. The author, who touches on every problem situation as a content in his novels, gives the reader the motivation to question the reasons underlying these problems. The most important purpose of this study is to try to reveal what message the author wants to give to the reader while writing his novels, with thematic analysis. After obtaining the necessary resources and findings about Sabahattin Ali, we subjected our study to an introduction and a three-part ranking. Since the main topic of our thesis is the author's novels, in the 'Introduction' section, a general history of the "novel" genre, the development of the novel from past to present, and general information about the novel narrative culture in Turkey are given until the period when Sabahattin Ali gave works in the novel genre.
In the first chapter, the author's life, art and the place and importance of his works in Turkish Literature are discussed in detail. In the second part, the "thematic review" of the novels was subjected to a classification in the form of titles. These themes have been prepared by considering them with separate subject headings independently of each other in two headings: individual and social. We have discussed our findings and theses in the second part, as well as these original evaluations along with the novels that make up the main body of our study. In individual themes; Thirteen themes such as love, sexuality, death, loneliness, nature, escape/refuge, woman, corruption, pity, compassion, jealousy, love and unhappiness have been studied. From these individual themes, an original study was tried to be made by making different additions to the themes of love, loneliness, escape, nature, women and corruption, which were identified and studied before. In the third and last part of the study, the "technical review", an up-to-date and original analysis has been tried to be created by taking the novel texts in the center and these are the open thesis, the covert thesis, the tension elements, the division, the source and qualification of the event element, the importance of the event element, the location of the place. The symbolic value of the novel has been examined in detail with novel analysis techniques such as narration time transfer methods. The conclusion section gives a general summary of the conclusions reached in our study and the conclusions reached.

Keywords: Sabahattin Ali, novel, thematic review, technical review.