Koyu renkli remineralize mine ve sağlam minenin vital bleaching sonrası renk stabilitelerinin, yüzey özelliklerinin ve derin morfolojik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of color stability, surface properties, and deep morphological characteristics of remineralized enamel with dark color and intact enamel after vital bleaching
Yazar: BERNA SADİOĞLU
Danışman: PROF. DR. NEVİN ÇOBANOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çok sayıda hasta için estetik bir problem olan durmuş çürük kaynaklı koyu renklenmelerin sıklıkla tedavisi restoratif olarak yapılmaktadır. Beyazlatmanın bu lezyonların tedavisi için alternatif olabilecek bir sonuç ortaya çıkarması daha sağlıklı, minimal invaziv ve uygun maliyetli olacaktır. Bu nedenle bu çalışmada bu lezyonlar beyazlatma tedavisinden sonra renklenmeye maruz bırakılarak renk stabiliteleri değerlendirilecek ve renk stabiliteleri sağlam mine ile karşılaştırılacaktır. Ayrıca renk stabilitesi ile ilişkili olabileceğinden bu çalışmada durmuş çürük lezyonu yüzey ve derin morfolojik özellikler açısından  sağlam mine ve white spot lezyon ile karşılaştırmak için  SEM ve SEM/EDX ile incelenecektir. Çalışmamızda beyazlatmadan önce ve sonraki periyotlarda dişlerin Diagnodent, ICDAS, gözlemsel olarak komşu diş dokuları ile renk uyumunun değerlendirmesi de yapılacak ve birbirleriyle ilişkileri değerlendirilecektir.
Bu çalışmada , 24 adet mine seviyesinde koyu renkli durmuş çürük lezyonlu çekilmiş insan dişleri kronları açıkta kalacak şekilde akriliğe gömülmüştür. Her örnek numaralandırılıp polisajlandıktan sonra başlangıç (T0) renk ve Diagnodent ölçümleri yapılmıştır.  %40 H2O2 içerikli beyazlatma ajanı (Opalescence Boost, Ultradent Products) ile beyazlatma işlemi uygulanmasının ardından işlemden hemen sonra (T1), 1 hafta kahvede renklendirildikten sonra(T2), 3 ay kahvede bekletildikten sonra(T3), 3 ay kahvede bekletildikten sonra fırçalama yapıldığında(T4) ve fırçalamadan 1 hafta sonra (T5) periyotlarında da renk ve Diagnodent ölçümleri yapılmıştır.  Yapılan takiplerde DiagnodentPEN (Diagnodent Pen, Kavo, Biberach, Almanya)  ile demineralizasyon derecesi  , Vita Easyshade (VITA Easy Shade Advance Digital Dental Instrument, Germany) ile renk ölçümü , ICDAS ile görsel olarak lezyon sınıflaması yapıldı. Ayrıca takipleri yapan hekim işlemden önceki diş rengi ve işlemden sonraki diş renginden duyduğu memnuniyeti 0'dan 10'a kadar puanladı. Beyazlatma yapılan hastalarda dişlerin renk değerlerinin (L*, a*, b*), renk değişimlerinin (∆E00), DiagnodentPEN değerlerinin, hekim memnuniyet puanlamalarının verilerinin istatistiksel analizinde grup içi farklılıklarının karşılaştırılması için Tek Yönlü ANOVA (p<0,05), gruplar arası farklılıkların kıyaslanması amacıyla da Bağımlı Örneklem T-Testi (p<0,05) kullanıldı. Çalışmada hem koyu renkli durmuş çürük lezyonlu hem de sağlam dişlerde başlangıca göre beyazlatmadan hemen sonra klinik olarak algılanabilir eşiğin üstünde renk değişiklikleri bulunmuştur. ∆E00 değerlendirmesine göre koyu renkli durmuş çürük lezyonu olan yüzeylere beyazlatma yapıldığında komşu sağlam yüzeyle olan renk farkı azalmış daha uyumlu hale gelmiştir. Bu  renk uyumu renklenme ve fırçalama periyotlarından sonra da devam etmiştir. Bu sonuç gözlemsel  olarak da aynı şekilde değerlendirilmiştir ve  L değerinde artma ve a değerinde azalma ile uyumludur. Ancak b değerindeki değişiklik çok etkili görünmemektedir. T5 değerlendirmemizde de örneklerin çoğu başlangıçtaki gibi  ICDAS 2 olarak skorlanmasına rağmen başlangıca göre kahverengi görünümde azalma ve bleachingten hemen sonrasına göre de opak görünümde azalma gözlenmiştir. Başlangıca göre beyazlamasına rağmen en son periyot olan T5 periyodunda hala bir miktar renkli görünen bazı örneklerde diagnodent  başlangıçtaki gibi yüksek değerler göstermiş, sağlam dişle olan renk farkı oldukça azalacak şekilde beyazlayan, artık koyu renkli gözükmeyen örneklerin diagnodent değerleri  başlangıca göre epey bir azalma göstermiştir. SEM incelemelerinde Brown spot lezyonun bukkal yüzeylerinde sağlam minede görülmeyen, dişe ve lezyon bölgesine göre değişen düzensiz ve pörözlü alanlar görülmüştür. Demineralizasyon nedeniyle boşluk şeklinde remineralizasyon nedeniyle eklenti şeklinde görülen düzensizlikler her lezyon için farklı derecede gözlenmiştir. Çok aktif white spot lezyonun bukkal yüzeyiyle karşılaştırıldığında remineralizasyon eklentileri white spot lezyonda da gözlense de brown spot lezyonda fark edilir derecede fazla gözlenmiştir. Brown spot lezyonların ve white spot lezyonların arayüz morfolojisi çok benzerdir. Her iki lezyon için de lezyon gövdesi ve yüzeydeki sağlam tabaka örneklerin tümünde kolaylıkla izlenebilmiştir. Brown spot ve white spot lezyonlu yüzeylerde bleaching yapılmamış örneklerde görülen, remineralizasyon nedeniyle mineral birikintileri olduğu düşünülen alanların ve demineralize bölgelerdeki ince kristallerin bleaching yapılmış örneklerde kaybolduğu görülmektedir. Bu bleaching nedeniyle yüzeyden mineral kaybı olduğunu göstermektedir. Sağlam yüzeyler için ise çok fark edilebilir bir değişiklik gözlenmemiştir. 
EDX sonuçlarımıza göre sağlam yüzeyde bleaching yapıldıktan sonra Ca yüzdesinin daha fazla olmak üzere, Ca ve P yüzdesinde azalma, F yüzdesinde ise artma görülmüştür. Bu değişim, brown spot yüzeyde sağlam yüzeye göre nispeten daha az Ca ve P yüzdesinde azalma, yine daha az F yüzdesinde artma olarak gözlenmiştir. Brown spot lezyonlara bleaching yapıldığında komşu sağlam mine ile daha iyi bir renk uyumu göstermek üzere lezyona göre değişen derecelerde renkleri açılmış ve bu açılmış halini yeniden renklenmeye maruz kaldıktan sonra fırçalandıklarında büyük oranda korumuşlardır.

Abstract:
For many patients, dark discolorations caused by arrested caries, which are an aesthetic problem, are often treated restoratively. It would be healthier, minimally invasive and cost-effective for bleaching to produce an alternative result for the treatment of these lesions. Therefore, in this study, these lesions will be subjected to discoloration after bleaching treatment and their color stability will be evaluated and their color stability will be compared with sound enamel. In addition, since it may be related to color stability, in this study, the arrested caries lesion will be examined with SEM and SEM/EDX to compare it with sound enamel and white spot lesion in terms of surface and deep morphological features.
In our study, the color harmony of the teeth with Diagnodent, ICDAS, and observational neighboring tooth tissues will be evaluated before and after bleaching and their relationships with each other will be evaluated. In this study, 24 extracted human teeth with dark-colored arrested caries lesions at the enamel level were embedded in acrylic with their crowns exposed. After each sample was numbered and polished, initial (T0) color and Diagnodent measurements were made.
Following the application of the whitening process with a 40% H2O2 whitening agent (Opalescence Boost, Ultradent Products), color and Diagnodent measurements were made immediately after the process (T1), after coloring in coffee for 1 week (T2), after waiting in coffee for 3 months (T3), after waiting in coffee for 3 months and brushing (T4) and 1 week after brushing (T5).
In the follow-ups, the degree of demineralization was measured with DiagnodentPEN (Diagnodent Pen, Kavo, Biberach, Germany), color was measured with Vita Easyshade (VITA Easy Shade Advance Digital Dental Instrument, Germany), and visual lesion classification was made with ICDAS. In addition, the physician who performed the follow-ups scored the satisfaction with the tooth color before the process and the tooth color after the process from 0 to 10. In the statistical analysis of the data of the color values (L*, a*, b*), color changes (∆E00), DiagnodentPEN values, and physician satisfaction scores of the teeth that underwent bleaching, One-Way ANOVA (p<0.05) was used to compare the differences within the groups, and Dependent Sample T-Test (p<0.05) was used to compare the differences between the groups.
In the study, color changes above the clinically perceptible threshold were found immediately after bleaching in both the dark-colored, carious lesions and healthy teeth. According to the ∆E00 evaluation, when bleaching was applied to the surfaces with dark-colored, carious lesions, the color difference with the adjacent healthy surface decreased and became more compatible.
This color harmony continued after the coloring and brushing periods. This result was evaluated in the same way observationally and is consistent with the increase in the L value and the decrease in the a value.
However, the change in the b value does not seem to be very effective. In our T5 evaluation, although most of the samples were scored as ICDAS 2 as in the beginning, a decrease in brown appearance compared to the beginning and a decrease in opaque appearance compared to the period immediately after bleaching were observed. In some samples that were whitened compared to the beginning but still appeared somewhat colored in the last period, T5, the Diagnodent showed high values as in the beginning, and the Diagnodent values of the samples that were whitened in a way that the color difference with the healthy tooth decreased considerably and no longer appeared dark in color showed a considerable decrease compared to the beginning.
In SEM examinations, irregular and porous areas that were not seen in healthy enamel and varied according to the tooth and the lesion area were seen on the buccal surfaces of the brown spot lesion. Irregularities seen as cavities due to demineralization and as additions due to remineralization were observed at different levels for each lesion. When compared with the buccal surface of a very active white spot lesion, although remineralization additions were also observed in the white spot lesion, they were observed to a noticeable extent in the brown spot lesion. The interface morphology of brown spot lesions and white spot lesions is very similar. For both lesions, the lesion body and the healthy layer on the surface could be easily observed in all samples. In the brown spot and white spot lesion surfaces, it was observed that the areas thought to be mineral deposits due to remineralization and the fine crystals in the demineralized areas seen in the unbleached samples disappeared in the bleached samples. This shows that there was a mineral loss from the surface due to bleaching. No noticeable change was observed for the healthy surfaces.
According to our EDX results, after bleaching on the healthy surface, there was a decrease in the Ca and P percentages, with a higher Ca percentage, and an increase in the F percentage. This change was observed as a relatively lower decrease in the Ca and P percentages and a lower increase in the F percentage on the brown spot surface compared to the healthy surface. When bleaching was applied to brown spot lesions, their colors were lightened to varying degrees according to the lesion in order to show a better color match with the adjacent healthy enamel, and they largely preserved this lightened state when brushed after being subjected to recoloring.