Hicaznar çeşidinde etefon ve NAA uygulamalarının çiçek oluşumu, meyve verim ve kalite özeliklerine etkileri
The effect of etefon and NAA applications on flower formation, fruit production and quality features in hicaznar
Yazar: ALİ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. OĞUZHAN ÇALIŞKAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Etefon = Ethephon ; Hicaznar = Pomegranate ; Meyve kalitesi = Fruit quality ; NAA =   ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen 'Hicaznar' çeşidinde Etefon ve Naftalin Asetik Asit (NAA) uygulamalarının çiçek oluşumu, meyve verim ve kalite özelliklerine etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada 'Hicaznar' çeşidine ait A ve B tipi çiçek sayısı, tekli ve çoklu çiçek sayısı, çiçek oluşum yeri (%), ilk meyve tutumu (%), B tipi çiçekte ilk meyve tutumu (%), olgun meyve tutumu (%), B tipi çiçekte olgun meyve tutumu (%), ağaç başına meyve sayısı (meyve/ağaç), ağaç başına verim (kg/ağaç),  dekara verim (ton/da), meyve ağırlığı (g), meyve eni (mm), meyve boyu (mm), kaliks uzunluğu ve çapı (mm), meyve kabuk ve dane rengi, kabuk kalınlığı (mm), dane randımanı (%), yüz dane ağırlığı (g), suda çözünebilir kuru madde içeriği (%), pH, titre edilebilir asitlik (%) analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Etefon ve NAA uygulamalarının 'Hicaznar' çeşidinde A tipi ve B tipi çiçek oluşumu yüzdesini, meyve verim ve kalite özelliklerini farklı düzeylerde etkilediği tespit edilmiştir. Bu çalışmada, genel olarak Etefon ve NAA uygulamalarının (250 ppm Etefon dışında) B tipi çiçek miktarını kontrol bitkilerine göre arttırdığı tespit edilmiştir. Özellikle 50 ppm ve 100 ppm NAA uygulamalarının A tipi çiçek oranını azaltırken, B tipi çiçek oranını arttırdığı tespit edilmiştir. 2021 ve 2022 yıllarında 50 ppm NAA (sırasıyla 4.27 ton/da, 3.37 ton/da) ve 100 ppm NAA (sırasıyla 4.04 ton/da, 3.53 ton/da) uygulamalarından en yüksek dekara verim elde edilmiştir. Ayrıca, dekara verimin uygulama dönemlerine göre önemli farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Yeşil yaprak döneminde yapılan uygulamaların 2021 ve 2022 yıllarında dekara verimi (sırasıyla 3.15 ton/da ve 3.02 ton/da) kırmızı-kahverengi yaprakçık (sırasıyla 2.89 ton/da ve 2.88 ton/da) göre daha fazla arttırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, 'Hicaznar' çeşidinde 50 ppm ve 100 ppm NAA uygulamalarının B tipi çiçek miktarı yanında meyve verim ve kalite özelliklerini arttırdığı için pratikte kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of Ethephon and Naphthalene Acetic Acid (NAA) applications on flower formation, fruit yield and quality characteristics of 'Hicaznar' cultivar widely grown in Turkey. In the study, the number of A and B type flowers, single and multiple flowers, flower formation place, first fruit set (%), first fruit set (%), ripe fruit set (%), ripe fruit set in B type flower, number of fruit per tree (fruit/tree), yield per tree (kg/tree), yield per decare (ton/da), fruit weight (g), fruit width (mm), fruit length (mm), calyx length and diameter (mm), fruit skin and grain color, skin thickness (mm), grain yield (%), hundred grain weight (g), water-soluble dry matter content (%), pH, titratable acidity (%), fruit cracking rate (%) analyzes were investigated in 'Hicaznar' cultivar. As a result of the study, Etefon and NAA applications affected the percentage of A-type and B-type flower rates, fruit yield and quality characteristics at different levels in 'Hicaznar' cultivar. In this study, generally, Ethephon and NAA applications (except 250 ppm Ethephon) increased the amount of B-type flower compared to control plants. In particular, 50 ppm and 100 ppm NAA applications decreased the rate of A-type flowers and increased the rate of B-type flowers. The highest yield per decare was obtained from 50 ppm NAA (4.27 tons/da 3.37 tons/da) and 100 ppm NAA (4.04 tons/da 3.53 tons/da, respectively) applications in 2021 and 2022. In addition, the yield per decare showed significant differences according to the application stages. The applications made in the green leaf period increased the yield per decare (3.15 tons/da and 3.02 tons/da respectively) in 2021 and 2022 compared to the red-brown leaflet period (2.89 tons/da and 2.88 tons/da respectively). As a result, we can be said that 50 ppm and 100 ppm NAA applications in the 'Hicaznar' cultivar can be used in practice as they increase the fruit yield and quality characteristics as well as the amount of B-type flowers.