Çorlu ilçesi kent atmosferinde partikül maddelerin metalik kompozisyonunun ve kaynak katkılarının belirlenmesi
Determination of metallic composition and source contribution of particulate materials i̇n the urban atmosphere, Çorlu
Yazar: MERVE FIÇICI
Danışman: PROF. DR. LOKMAN HAKAN TECER
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, 05.06.2015 – 06.06.2016 tarihleri arasında Tekirdağ iline bağlı Çorlu ilçesinde atmosferik partikül maddelerin kütle konsatrasyonları, metalik kompozisyonu ve kaynak katkıları belirlenmiştir. Çalışma bölgesi kentsel bir istasyonu temsil etmektedir.  PM2,5 konsantrasyonu ortalaması 23,35 ± 13,42 g/m3 olarak bulunmuştur. Bu değer Dünya Sağlık Örgütü (WHO)'nun belirlediği yıllık 10 g/m3 limit değerin üzerindedir. PM10 konsantrasyonu ortalaması ise 37,05 ± 26,57 g/m3'tür. Bu değer ise Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği'nde belirlenen yıllık sınır değer olan 40 g/m3'ten küçüktür. PM tüm fraksiyonlarında kış dönemi konsantrasyonları yaz dönemine göre daha yüksek ölçülmüştür. Partikül örneklerinin element içerikleri Endüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektrofotometresi  (ICP - MS /MS) ile analiz edilmiştir. Element konsantrasyonları zamansal olarak, meteorolojik faktörlerle ve emisyon değişimleriyle ilişkilendirilmiştir. Her iki partikül fraksiyonundaki kirletici kaynakları Pozitif Matris Faktörizasyon (PMF) kullanılarak modellenmiştir. Kaba ve ince partiküllerin kaynakları için 4 faktör belirlenmiştir. Faktörlerin PM2,5 fraksyonuna kütlesel katkıları; %45 Toprak, %20 Biyokütle ve Kömür Yanması, %18 Sanayi ve Metalurji, %17 Yol Tozu'dır. PM2,5 – 10 fraksiyonuna kaynakların katkıları ise; %30 Toprak, %25 Yakma, %24 Trafik – Yol, %21 Endüstri'dir şeklinde olmuştur.

Abstract:
In this study, the mass concentrations, the metallic composition and source contributions of atmospheric particulate materials were determined in the province of Çorlu in Tekirdağ between 05.06.2015 - 06.06.2016. The study area represents an urban station. The average concentration of PM2.5 was 23,35 ± 13,42 g/m3. This value is above the annual limit of 10 g/m3 determined by the World Health Organization (WHO). The average concentration of PM10 is 37,05 ± 26,57 g/m3. This value is smaller than the annual limit value of 40 g / m3, which is determined in the Air Quality Assessment and Management Regulation. In all fraction of PM winter season concentrations were higher than summer season concentrations. The elemental composition of the particle samples were analyzed by Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS / MS). Element concentrations have been correlated temporally with meteorological factors and emission changes. The pollutant sources in both particle fractions are modeled using Positive Matrix Factorization (PMF). For sources of PM, four factors have been identified for coarse and fine particles. Mass additions of PM2,5 fraction of the factors; 45% Soil, 20% Biomass and Coal Burning, 18% Industry and Metallurgy, 17% Road Tozu. The contributions of sources for PM2.5 - 10 fraction are; 30% Soil, 25% Incineration, 24% Traffic - Road, 21% Industry.