Cumhuriyet Dönemi tarihî romanları 1923-1946: "eski" kahramanların yeni söylemleri
Historical novels in Republic Period between 1923-1946: New discourse of "old" heroes
Yazar: İSMAİL UYGUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KALPAKLI
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kahramanlar = Heroes ; Söylem = Discourse ; Tarihi roman = Historical novels

Özet:
Bu tez, 1923 ila 1946 arası yani Cumhuriyet'in kuruluşundan çok partili hayata geçiş dönemine kadar yazılmış tarihî romanların niteliksel ve niceliksel olarak incelenmesinden oluşmaktadır. Bu dönemde yazılan tarihî romanlar için yaygın olan görüş bunların Türk Tarih Tezi'nin etkisiyle oluşturulduğu ve ağırlıklı olarak Orta Asya Türk tarihini işlediği yönündedir. Ancak inceleme sonucunda tarihî romanların ağırlıklı olarak konusunun Osmanlı Devleti olduğu görülmektedir. Ayrıca "tarihî" oldukları savlanan bu kahramanlar, romanların yazıldığı zamanın düşün dünyasını birebir yansıtmaktadır. O halde bu kahramanlar ne ölçüde tarihî olabilirler? Yapılan inceleme sonucunda Cumhuriyet dönemi tarihî roman yazarlarının kusursuz bir kahraman yaratma edimine giriştikleri ve tarihî roman kahramanını da bu edimin bir parçası olarak gördükleri anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yazar tarihî roman kahramanını, ulus-devlet oluşturma ve bilinci yaratma sürecinde edilgenleştirerek kendi amacı için araçsallaştırır. Sonuçta tarihî olduğu öne sürülen kahraman, 19. ve 20. yüzyılın ideolojik kavramları ve politik kavramlarıyla konuşturulur. Bütün bunlara ek olarak bugüne kadar tarihî roman konusunda yapılmış bibliyografik çalışmaların maddi yetersizliği ve yanlışlığı, edebiyat incelemelerinde 1923-1946 arasında yazılan tarihî romanların olgular üzerinden değil tamamen hâkim ideoloji olan Türkçülük üzerinden değerlendirildiğini göstermektedir. M. Turhan Tan, Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu, Enver Behnan Şapolyo, İskender Fahrettin Sertelli, Ziya Şakir Soku ve Apdullah Ziya Kozanoğlu gibi tarihî roman yazarlarının ürettiği tarihî romanların ilk baskı tarihlerinin bilinmemesi dönem hakkında yapılan genellemeleri geçersiz kılmaktadır. Tezin konusunu oluşturan dönemde yazılmış tarihî romanların popüler ve yaygın olduğu yönündeki tartışmalar ise baskı sayısı gibi olgular üzerinden değerlendirildiğinde gerçekçi görünmemektedir. 

Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi Tarihî Romanları, Kahramanın Edilgenliği, Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu, M. Turhan Tan, Ziya Şakir Soku, İskender Fahrettin Sertelli, Apdullah Ziya Kozanoğlu, Enver Behnan Şapolyo.

Abstract:
This thesis focuses on the quantitative and qualitative analysis of historical novels written between 1923-1946, i.e. from the foundation of the Republic until the start of the multi-party period. The common belief about the novels of the period is that these fictive pieces are written under the heavy influence of the so-called "Turkish History Thesis" which emphasizes a Turkish history rooted in Central Asia. However this study shows that most of the time the Ottoman Empire constitutes the subject of these historical novels. Furthermore, the allegedly "historical" heroes of these novels represent the intellectual foundation and mentality of the early Republic period. If this is the case, how can we claim that these heroes are "historical?" The analysis undertaken in this dissertation demonstrates that the authors of historical novels in the Republic era aimed at creating a perfect hero and considered the protagonists of the novels as a means to this end. The protagonists were fashioned as passive tools of the nation-state and awareness-building process. As a result, these allegedly "historical" heroes constitute a discourse heavily loaded with the ideological and political terms of the 19th and 20th century. In addition, the bibliographical studies on historical novels are inadequate and factually erroneous, thus suggesting that literary studies dealing with historical novels between 1923-1946 are problematic; rather, both are in line with the dominant ideology of the era, Turkism. As the dates of print of some historical novels by M. Turhan Tan, Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu, Enver Behnan Şapolyo, İskender Fahrettin Sertelli, Ziya Şakir Soku and Apdullah Ziya Kozanoğlu are provided in this study for the first time, it can be claimed that the generalizations of literary studies concerning the historical novels of the era are not valid. In addition, the claim put forth by these studies that historical novels were popular between 1926-1943 does not appear to be realistic when data regarding the publication of historical novels from the printing sector are taken under consideration. 
Keywords: Historical Novels of Republic Era, Passivity of Hero, Nizamettin Nazif Tepedelenlioğlu, M. Turhan Tan, Ziya Şakir Soku, İskender Fahrettin Sertelli, Apdullah Ziya Kozanoğlu, Enver Behnan Şapolyo.