Kocaeli Kandıra taşının yapı taşı özellikleri ve ekonomik potansiyelinin belirlenmesi
Determination of building stone properties and economic potential of Kocaeli Kandira stone
Yazar: GÜLCAN MORALI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KARAKAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Doğal yapı taşları tarihin ilk çağlarından günümüze kadar yıllardır kullanılmaktadır. Doğal taşlar yapılarda yapı taşları olarak kullanılmalarının yanı sıra dekoratif amaçlı olarak da kullanılmaktadır. Marmara bölgesinde yaygın olarak kullanılan en tanınmış doğal yapı taşlarından birisi Kandıra taşıdır. Kandıra taşı camilerin restorasyonunda, alışveriş merkezi ve şömine yapımında, evlerin dekorasyonu gibi birçok alanda kullanılan bir kireçtaşıdır. Bu taş Kandıra bölgesinde Akveren Formasyonu içinde yer almakta olup killi, mikritik, yarı pelajik bol fosilli kireçtaşı, kumtaşı, şeyl seviyelerinden oluşmaktadır. Kandıra taşının yapı taşı olarak kullanılabilirliği, fiziksel ve mekanik özellikleri yanında standartlara uygunluğu araştırılarak bir tez çalışması olarak ortaya konulmuştur. Tez çalışması için araziden alınan örneklerle XRF kimyasal analiz yapılmış, fiziksel, mekanik ve duraylılık-higrotermal özelliklerinin belirlenmesi için laboratuvarda deneyler yapılmıştır. Kandıra taşının ortalama fiziko-mekanik özellikleri, 2,24 g/cm3 görünür yoğunluk, 2.72 g/cm3 özgül ağırlık, % 19,21 toplam gözeneklilik, % 5,8 ağırlıkça su emme, 48 MPa basınç dayanımı, 7,5 MPa eğilme dayanımı sağlamıştır. Kandıra taşının yapı taşı olarak kullanılabilirliği TS 699 standardında fiziksel ve mekanik özellikler için belirtilen sınır değerleri göz önünü alındığında; birim hacim kütle, basınç dayanımı ve eğilme dayanım özelliklerine göre uygun; kütlece su emme özelliğine göre uygun değildir. Kandıra taşı için birim hacim kütle, don kaybı ve basınç mukavemeti sonuçları TS 11137 standart değerlerine göre uygun; atmosfer basıncında su emme ve aşınma mukavemeti özellikleri için uygun değildir. Kandıra taşı 40,8x106 ton rezerve sahip olup bunun potansiyel ekonomik değeri 54.672x106 TL'dir.

Abstract:
Natural building stones have been used for years from the earliest ages of history to the present day. Natural stones are used as building blocks in buildings as well as for decorative purposes. One of the most well-known natural building stones commonly used in the Marmara region is Kandıra Stone. Kandıra Stone is a limestone used in many areas such as the restoration of mosques, the construction of shopping centers and fireplaces, and the decoration of houses. This stone is located within the Akveren formation in the Kandıra region and consists of clayey, micritic, semi-pelagic abundant fossilized limestone, sandstone, shale levels. The availability of Kandıra Stone as a building stone, its physical and mechanical properties as well as its compliance with standards were investigated and put forward as a thesis study. For the thesis, XRF chemical analysis was performed with samples taken from the field and tests were conducted in the laboratory for determination of physical, mechanical and durability-hygrothermal properties. The average physico-mechanical properties of Kandıra Stone yielded 2.24 g/cm3 apparent density, 2.72 g/cm3 specific gravity, %19.21 total porosity, %5.8 water absorption by weight, 48 MPa compressive strength, 7.5 MPa bending strength. Availability of Kandıra Stone as a building stone, unit volume with TS 699 standard values is suitable according to mass, compressive strength and bending resistance properties; it is not suitable according to water absorption properties by mass. Unit weight, frost loss and uniaxial compressive strength results for Kandıra stone are in accordance with TS 11137 standard values; but, water absorption at atmospheric pressure and abrasion resistance values are not suitable with the TS 11137 standard values. Kandıra stone has a reserve of 40,8x106 tons and its potential economic value is 54.172x106 TL.