Televizyonda toplumsal cinsiyet sembollerinin Türk aile dizilerinde sunumu
The Representation of gender in the Turkish family television serials
Yazar: DİLEK İMANÇER
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN ÖZAL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Diziler = Serials ; Feminizm = Feminism ; Kadın hakları = Women rights ; Kadınlar = Women ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Pembe diziler = Soap operas ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials ; Türk televizyon dizileri = Turkish TV series

Özet:
Kitle iletişim araçları kültürü içinde-televizyon, geniş kitlelere ulaşma özelliğt ile bireyleri cinsiyet rollerinin sosyalizasyonu açısından, toplum yapısının temelini oluşturan aile, okul gibi kurumlar kadar etkili olabilmektedir. Tezin amacı, televizyonda Türk aile dizilerinde cinsiyete ait toplumda var olan kültürel değerlerin karakterler aracılığı ile sunum biçimini ve bu sunum biçimiyle televizyonun araçsal işlevi açısından kültüre katkılarını tespit etmektir. Araştırmanın birinci bölümünde, cinsiyetin oluşumunu açıklamaya çalışan psikanalitik ve feminist kuramsal yaklaşımlara yer verilmektedir. Cinsiyet rollerindeki ayrımının oluşumunda toplumsal yaşama uygun olarak kültürün önemli bir faktör olduğunu vurgulayan toplumsal cinsiyet kavramı ise araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. İkinci bölümde ise, kültürün yeniden biçimlenmesinde önemli roller oynayan kitle iletişim araçları, cinsiyet rollerinin sosyalizasyonu ve aktarılması konusunda nasıl bir misyon üstlenmekte olduğu konusu üzerinde durulmaktadır. Bu bağlamda, Türkiye'de kitle iletişim araçlarının oluşturduğu kültür içinde, feminist yaklaşım açısından televizyon dizilerinde toplumsal cinsiyetin temsil edilme biçimi, televizyon ve onun içeriğinin bir parçası olan dizilerin yapısal özellikleri göz önünde bulundurularak açıklanmaya çalışılmaktadır. Üçüncü bölümde ise, "Baba Evi" ve "Aşkın Dağlarda Gezer" dizilerinde karakterlerin toplumsal cinsiyet kalıplarım temsil etme biçimleri içerik analizi yöntemi ile niteliksel ve niceliksel olarak tespit edilerek yorumlanmaktadır. tgasss**1

Abstract:
With its ability to reach vast communities, television, in mass media culture, has been effective on individuals in terms of socialisation of their sex roles as much as schools and family which constitute the foundation of community structure. The aim of this study is to establish the contribution of the cultural values present in the society on sexes to culture through the characters taking role in TV series that reflect Turkish families and through the way of presentation, and in terms of this presentation and instrumental role of television. In the first part of the study, concentration was on theoretical approaches of psychoanalysis and feminism, which try to explain the formation of sex. In the formation of division of sex roles, the concept of gender, which emphasises the fact that culture is an important factor in commensurate with the social life, constitutes the exiting point. In the second part, however, the emphasis was on what kind of a mission mass media, which plays important roles in the re-shaping of culture, undertakes on the socialisation and transfer of sex roles. In this context, in the culture formed by mass media in Turkey, explanation was given for the way gender is represented in TV series in terms of feminist approach, taking into consideration the structural properties of television and TV series that are a part of its context. In the third part, the way that the characters taking roles in the series named "Baba Evi" (Father's House) and "Aşkın Dağlarda Gezer" (Your Love Wanders in the Mountains) represent the gender structure is explained quantitatively and qualitatively by using methods of analysis of content.