Deney tasarımı ve çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak plastik enjeksiyon çevrim süresinin optimizasyonu
Optimization of plastic injection cycle time with experimentaldesign methods and multi criteria decision making methods
Yazar: ANIL GÜZELKÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. NİHAL ERGİNEL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Altı sigma yöntemi = Six sigma method ; Plastik enjeksiyon = Plastic injection ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Çok kriterli optimizasyon = Multi criteria optimization ; İstatistiksel deney tasarımı = Statistical experimental design

Özet:
Optimizasyon, bir sistemde bulunan kaynakların (zaman, maliyet, işgücü, kapasite vs.) en verimli şekilde kullanarak belirlenen hedefin en iyilenmesi için uygulanması gereken işlem veya metotların bütünüdür. Deney tasarımı, süreç girdilerinde yapılan değişikliklerin, süreç çıktısı üzerinde etkisinin analiz edilme yöntemidir. Sistemde var olan faktörlerin, çıktı üzerinde etkilerinin hangi boyutlarda olduğunu en az deney sayısıyla bulmaya yarayan etkin bir yöntemdir. Çok kriterli karar verme yöntemleri ise, karar sürecini belirlenen kriterlere göre modelleyerek, karar verme sürecinde elde edilecek faydayı en iyileyecek şekilde analiz etme çalışması bütünüdür. Birden fazla kriter altında, çok sayıda alternatif arasından karar verici için en faydalı olanının seçilmesi durumunda başvurulan bir yöntemdir.
Bu çalışmada, plastik enjeksiyon sektöründe en yaygın yöntem olarak kullanılan kalıplama yöntemi ile gerçekleştirilen üretim prosesinin çevrimini en aza indirgeme konusu altı sigma yaklaşımı ile ele alınmıştır. Problemin çözümünde ilk olarak, çalışma yapılacak kalıbın seçimi çok kriterli karar verme yöntemleriyle belirlenmiştir. İkinci aşamada ise kesirli faktöriyel tasarım yöntemi ile deneyler tasarlanmış ve analiz edilmiştir. Çevrim süresini en azlayacak faktörler ve seviyeleri belirlenmiştir. Son bölümde ise belirlenen kalıp ve yapılan optimizasyon işlemleri ile birlikte geçmiş ve şimdiki durum karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Optimization is all of the processes and methods that must be applied to optimize the target determined by using the resources (time, cost, labor, capacity etc.) in the most efficient way. Experimental design is a method of analyzing the effect of changes in process inputs on outputs. It is an effective methods to find out the grades to which factors have an effect on output with the minimum number of experiments. Multi decision making methods are modeling the decision process according to determined criteria and analyzing it in a maximum benefits that will be obtained in the decision making process. It is a method when the decision maker select the most useful one from multiple alternatives due to multiple criterias.
In this study, the issue of minimizing the cycle of the production process made by the plastic injection molding method has been examined with six sigma method. In the solution of the problem, firstly mold selection was determined by multi criteria decision making methods, then experiments are designed and analyzed with the fractional factorial design method. The factors and their levels that will minimize the cycle time have been determined. In the last part, the past and current situations are compared.