Hemogram tetkiki atıklarında mikrokirleticilerin incelenmesi
Investigation of micropollutants in hemogram inspection wastes
Yazar: İLHAN ÇİFTCİ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH KARA ; PROF. DR. HÜSAMETTİN VATANSEV
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Eser elementler = Trace elements ; Kan sayımı = Blood cell count ; Mikrokirleticiler = Micropollutants ; Su = Water ; Su kirleticiler = Water pollutants ; Su kirliliği = Water pollution

Özet:
Tarımsal/endüstriyel faaliyetler ve tatlı suyun evsel kullanımı, uygun arıtma yapılmadan su ortamına deşarj edildiğinde mikro kirleticiler içeren atık su üretir ve bu da ciddi çevre ve insan sağlığı sorunlarına yol açar. Mikro kirleticiler, çevrede çok düşük konsantrasyonlarda (ngL-1) bulunan geniş bir kimyasal madde grubudur. Kanserojen, teratojenik ve ciddi sağlık sorunları oluşturan ağır metaller, besin zinciri kanalıyla insan vücudunda birikebilir. Bu nedenle ağır metallerle kirlenmiş atık suların arıtılması gerekmektedir. Bu çalışmada amacımız, hemogram cihazı atık sularından, 7 farklı günde alınan örneklerin bazı ağır metal miktarlarını ICP-MS ile tayin etmektir. Toplanan 28 numune 0,45 µm gözenekli selüloz membran filtreler kullanılarak ayrı ayrı süzülmüştür. ICP-MS ile 10 farklı ağır metalin (Al, As, Cd, Cr, Cu, Mn, Ni, Pb, V,Zn) miktar analizi yapılmış ve sonuçlar ppb cinsinden elde edilmiştir. Al (135,9 µg/L), Cr (29,5 µg/L), Mn (41,8 µg/L), Ni (103,4 µg/L), Cu (2776,1 µg/L), Zn (9662,9 µg/L), As (1,3 µg/L), Cd (0,2 µg/L) ve Pb (202 µg/L) olarak tespit edilmiştir. Ölçümlerin hiçbirinde Vanadyum'a rastlanmamıştır. Al, As, Cr ve Cd elementleri mikrokirletici seviyelerinin altında iken Mn ve Ni elementlerinin miktarı mikrokirletici seviyelerinin üzerinde tespit edilmiştir. İnsan ve çevre sağlığına ciddi toksik etkileri olan Cu, Zn ve Pb elementlerinin miktarları mikrokirletici seviyelerinin çok çok üzerinde bulunmuştur. Sonuç olarak hemogram cihazı atık sularının direkt yeraltı sularına deşarj edilmemesi, öncesinde uygun arıtım sistemlerinden geçirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Agricultural/industrial activities and domestic use of fresh water produce wastewater containing micro-pollutants when discharged into the aquatic environment without proper treatment, which causes serious environmental and human health problems. Micropollutants are a large group of chemicals found in the environment at very low concentrations (ngL-1). Heavy metals, which are carcinogenic, teratogenic and cause serious health problems, can accumulate in the human body through the food chain. Therefore, wastewater contaminated with heavy metals must be treated. In this study, our aim is to determine some heavy metal amounts of samples taken on 7 different days from hemogram device wastewater by ICP-MS. The collected 28 samples were filtered separately using 0.45 µm porous cellulose membrane filters. Quantitative analysis of 10 different heavy metals (Al, As, Cd, Cr, Cu, Mn, Ni, Pb, V, Zn) was performed with ICP-MS and the results were obtained in ppb. It was determined as Al (135.9 µg/L), Cr (29.5 µg/L), Mn (41.8 µg/L), Ni (103.4 µg/L), Cu (2776.1 µg/L), Zn (9662.9 µg/L), As (1.3 µg/L), Cd (0.2 µg/L) and Pb (202 µg/L). Vanadium was not found in any of the measurements. While Al, As, Cr and Cd elements were below the micropollutant levels, the amount of Mn and Ni elements were above the micropollutant levels. The amounts of Cu, Zn and Pb elements, which have serious toxic effects on human and environmental health, were found to be much higher than the micropollutant levels. As a result, it is thought that it would be appropriate not to discharge the waste water of the hemogram device directly into the groundwater, and to pass it through appropriate treatment systems before hand.