Taner Alakuş'un sanat yaşamı ve bazı minyatürlerinin ikonoloji ve ikonografik açıdan incelenmesi (1990-2022)
Art life of Taner Alakus and iconological and iconographic analysis of some miniatures (1990-2022)
Yazar: GÜLŞAH PESTİL ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. FATMA EVREN DAŞDAĞ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyografi = Biography ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Alakuş, Taner = Alakuş, Taner ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Güncel sanat = Contemporary art ; Kuramsal sanat = Theoretical art ; Minyatür = Minyature ; Modern sanat = Modern art ; Modern sanat akımları = Modern art movements ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanatçılar = Artists ; İkon sanatı = Icon art

Özet:
Köklü bir geçmişe ve geleneğe sahip olan minyatür sanatı günümüzde, tarihi
sürecindeki söylemini değiştirmiştir. Bu çalışma kapsamında, minyatür sanatının
klasik ve çağdaş anlamda geçirdiği dönüşüm, minyatür sanatçısı Taner Alakuş'un
üretimleri ve güncel sanat pratiği üzerinden ele alınarak bir değerlendirmede
bulunulmuştur. Sanat tarihinin minyatür sanatı hakkındaki tanım ve açıklamaları,
zamanla bu kavramların bulanıklaşmasına sebep olarak kapsayıcı bir açıklama
yapmada yetersiz kalmıştır. Yalnızca yazma eserleri açıklamak amacıyla yapılan
resimler veya tarihi birer belge olma niteliğinden çok öte minyatür sanatı, özgün bir
sanatsal ifade biçimi olarak bugün çağdaş sanat içerisinde yer bulmuş durumdadır. Bu
doğrultuda güncel sanat pratiği içerisinde minyatür sanatı, artık Osmanlı dönemi veya
öncesinde olduğu işlevinden bağımsız bir ifade biçimi haline gelmiştir.
Bu tez çalışmasında minyatür sanatının üslup, biçim ve işlevsel dönüşümü Taner
Alakuş'un çalışmalarının yenilikçi söylemi bağlamında düşünülerek tekrar ele
alınmıştır. Erwin Panofsky'nin geliştirdiği, 'İkonografik ve İkonolojik Sanat Eleştirisi'
kuramı temel alınarak, seçilen örnekler üzerinden sanatçının çalışmalarının sembolik
ve alegorik anlamı tartışılmış, güncel minyatür sanatındaki yenilik ve değişimler
saptanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda minyatür sanatının yenilenerek ve yenilikçi
sanatçılarla varlığını sürdüreceği fakat yeni biçimsel ve terminolojik tanımlara ihtiyaç
duyduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Miniature art, which has a deep-rooted past and tradition, has changed its discourse in
the historical process today. Within the scope of this study, the transformation of the
art of miniature in the classical and contemporary sense, the productions of the
miniature artist Taner Alakuş and his contemporary art practice were evaluated. The
definitions and explanations of art history about the art of miniature were insufficient
to make an inclusive explanation, causing these concepts to become blurred over time.
More than just pictures made for the purpose of explaining manuscripts or being
historical documents, the art of miniature has found its place in contemporary art today
as an original form of artistic expression. In this direction, miniature art has become a
form of expression independent of its function in the Ottoman period or before.
In this thesis, the style, form and functional transformation of miniature art is
reconsidered in the context of the innovative discourse of Taner Alakuş's works.
Based on the theory of 'Iconographic and Iconological Art Criticism' developed by
Erwin Panofsky, the symbolic and allegorical meaning of the artist's work was
discussed through selected examples, and innovations and changes in contemporary
miniature art were tried to be determined. In this context, it has been determined that
the miniature art will continue to exist by being renewed and with innovative artists,
but it needs new formal and terminological definitions.