Ateroskleroz patogenezinde rol oynadığı düşünülen iki aday genin gen ifadelerinin incelenmesi
Investigation on expression pattern of two candidate genes that involved in pathogenesis of atherosclerosis
Yazar: CEM HOROZOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİHAN ERGİNEL ÜNALTUNA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Genetik = Genetics ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genler = Genes ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Mitokondriyal proteinler = Mitochondrial proteins

Özet:
Ateroskleroz, elastik arterlerin, koroner arterlerin ve popliteal arterlerin intima tabakasıyla ilişkili olan enflamatuvar bir lezyondur. Aterosklerotik lezyonlar okside olmuş lipit dolu arteryal duvarın fibröz kalınlaşması ve kalsifikasyonuyla karakterizedir. Kalp ve beyin arteryal enfarktı önemli klinik tablolara yol açmaktadır. Miyokard enfarktüsü, koroner arterlerdeki kan akımının kesilmesi ve miyokard dokusunun nekrozu sonucu meydana gelmektedir. MMP'ler ateroskleroz, vasküler patolojiyle ilişkili bir proteinaz ailesidir. MMP gen ailesinin üyelerinden, MMP 1-2-3-8-9-11-12-13-14-16-17-23-25 genlerinin ateroskleroz patogenezinde rol oynadıkları literatürde bildirilmektedir fakat membran tipi MMP genlerinin ateroskleroz patogeneziyle ilgili çalışmalar oldukça sınırlıdır. Çalışmamızda membran tipi MMP üyelerinden, MMP-24 ve MMP-15 genlerinin aterosklerotik lezyonlu ve normal koroner arter damarlarda gen ifadeleri otopsi materyallerinden sağlanan 30 koroner arterde (15 ateromlu, 15 normal koroner arter) gerçekleştirilmiştir.Bunlara ek olarak devam etmekte olan genotiplendirme ve diğer çalışmalarımızdan aldığımız veriler ışığında aday olarak gördüğümüz UCP-3 ve FADS-1 genleri lipit metabolizmasında rol oynamakta, obezitede, tip 2 diyabette ve koroner kalp hastalıklarında ilişkili oldukları düşünülmektedir. UCP-3 ve FADS-1 genleri n=10 koroner arterde (5 ateromlu, 5 normal koroner arter) öncül bir çalışma niteliğinde incelenmiştir. Çalışmamızda RT-PZR yöntemi ile delta delta ct metodu kullanılarak alınan verilere göre MMP-24, MMP-15, UCP-3 ve FADS-1 genlerinin aterosklerotik lezyonda gen ifadesi gösterilmiştir. Lezyonlu ve lezyonsuz grup açısından farklılıklar incelendiği zaman, MMP-24 ve FADS-1 gen ifadeleri lezyonlu ve lezyonsuz grup açısından farklılık arz etmemektedir (MMP-24: P= 0.2603, U= 73), (FADS-1: P= 0,8100, U=8). MMP-15 gen ifadesi ateromlu koroner arterde hafif artış göstermesine rağmen istatistiki olarak bir fark görülmemiştir (MMP-15: P= 0.975, U= 66), UCP-3 gen ifadesinde ise normal koroner arterde hafif artış göstermesine karşın istatistiki olarak bir fark görülmemiştir (UCP-3: P=0,8857, U=2).

Abstract:
Atherosclerosis is an inflammatory lesion that is associated with intima layer of elastic arteries and coronary and popliteal arteries. These lesions are seen in almost all the people and forms with dietary practices and genetic factors from the childhood. Atherosclerotic lesions are characterized by thickening and calcification of artery wall with oxide lipids. Myocardial infarction occurs with disruption of acute blood flow in the coronary arteries by atherosclerotic lesions and secondary necrosis to myocardial tissue. MMPs are proteinase family which related to several vascular pathologies, mainly atherosclerosis. MMP 1-2-3-8-9-11-12-13-14-16-17-23-25 which belongs to MMP gene family are considered to play a role in atherosclerosis formation. There is limited number of studies on membrane type MMP genes with regards to arteriosclerosis pathogenesis. Our study aims to determine expression patterns of MMP-24 and MMP-15 genes from membrane type MMPs subfamily in vessels with atherosclerotic lesion and in the normal vessels in coronary arteries (n=30 including 15 atherosclerotic coroner arteries and 15 coronary arteries without lesion) obtained form autopsy materials. Data form ongoing genotyping studies on UCP-3 and FADS 1 genes, which are thought to be related lipid metabolism, obesity, tip 2 diabetes and coronary hearth diseases, lead us to asses these genes as candidates for our study. UCP-3 and FADS 1 genes are investigated in coronary arteries (n=10 including 5 with atheroma and 5 with normal coronary arteries) as a primary study. Gene expression was shown in atherosclerotic lesions for MMP-24, MMP-15, UCP-3 ve FADS-1 genes by RT- PCR and Delta CT methods. Expression pattern of MMP-24 and FADS-1 showed no difference between coronary arteries with lesion and without lesion (MMP-24: P= 0.2603, U= 73), (FADS-1: P= 0,8100, U=8). Although expression level was slightly higher in coronary arteries with atheroma for MMP-15, no statistically significance difference was observed (MMP-15: P= 0.975, U= 66). UCP-3 gene expression was slightly higher in normal coronary arteries but, difference was not statistically significant (P=0,8857, U=2).