Oral hijyen eğitimi uygulamalarında bilişsel yöntem ve hipnozun (pozitif telkin teknikleri) etkinlik düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of cognitive methods and hypnosis efficacy levels in oral hygiene education applications
Yazar: OZAN BARIŞ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SERA DERELİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Biliş = Cognition ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hipnoz = Hypnosis ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Telkin yöntemi = Suggestion method

Özet:
Bu tez çalışmamızda oral hijyen eğitimi uygulamaları kapsamında katılımcılara kazandırılması arzu edilen bilgi ve alışkanlıkların slayt gösterisi kullanılarak aktarılmaya çalışıldığı bilişsel yöntem ile benzer içeriğin hipnotik durumda telkinlerle aktarılmaya çalışıldığı hipnoz yönteminin plak ve gingival indeks üzerindeki etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Bu çalışma randomize kontrollü müdahale (intervention) çalışmasıdır. Çalışmamıza yaşları 10 – 14 (min 10, max 14) arasında, yaş ortalamaları 12.56 ± 0.85 olan 65 erkek ve 64 kız olmak üzere 129 katılımcı dahil edilmiştir. Başlangıç muayene ve ölçümlerinin ardından katılımcılar randomize olarak 3 gruba ayrılmıştır. Negatif kontrol grubu olarak belirlenen Kontrol (G0) grubuna herhangi bir eğitim verilmemiştir. Bilişsel yöntem grubuna (G1) slayt gösterisi eşliğinde 20 dakikalık oral hijyen ve fırçalama eğitimi verilmiştir. Hipnoz yöntemi (G2) grubuna ise hipnotik mayalama işleminin ardından grup hipnozu uygulanmış ve hipnoz esnasında G1'e slayt gösterisinde aktarılan bilgiler 20 dakikalık hipnoz esnasında telkin edilmiş, fırçalama eğitimi ile birlikte post hipnotik telkinler verilmiştir. Başlangıç, 1. ve 3. ay muayeneleri gerçekleştirilmiş, başlangıç muayenesinde sosyal, tıbbi ve dental anamnez ile ilgili ayrıntılı bilgiler kaydedilmiştir. Muayene sonrası elde edilen verilerden DMF-T, DMF-S, OHI-S kalkulus ve plak indeksleri, gingival indeks değerleri hesaplanmıştır. 1. ve 3. ay kontrollerinde plak ve gingival indeks değerlendirilmesine yönelik ölçümler gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde SPSS v20 programı kullanıldı. İstatistiksel analizler için Kolmogorov Smirnov, One Way ANOVA, Kruskal Wallis, Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U, Wilcoxon, χ², Spearman's Rho korelasyon analizi testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi.
Plak indeksi açısından 1. ay kontrolleri başlangıç muayenesi ile karşılaştırıldığında her 3 grupta da istatistiksel açıdan anlamlı bir azalma söz konusu iken, 1. ve 3. ay ölçümleri kıyaslandığında sadece G2'de istatistiksel olarak anlamlı bir azalmanın devamlılığı gözlemlenmiştir (p<0.05). Plak indeksi açısından en fazla azalma miktarı G2'de tespit edilmiştir.
Gingival indeks açısından 1. ay kontrolleri başlangıç muayenesi ile karşılaştırıldığında 3 grup için de istatistiksel olarak anlamlı bir azalma söz konusu değil iken 1. ve 3. ay ölçümleri kıyaslandığında G1 ve G2'de istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir (p<0.05). Gingival indeks açısından en fazla azalma miktarı G2'de tespit edilmiştir.
Bu çalışma sonuçları okul ortamı gibi toplu oral hijyen eğitimi uygulamalarının gerçekleştirildiği durumlarda hipnozun slayt gösterisinin kullanıldığı bilişsel eğitim yöntemine alternatif bir teknik olarak kullanılabileceği fikrini desteklemektedir. Çalışmamızdaki toplu olarak verilen eğitimde kullanılan hipnoz yönteminde, eğitim esnasında verilen bilgilerin, her bir bireyin kendi zihin dünyasında kendine has imajinasyon yeteneği ile modifiye olması sonucu daha uzun süre etkili olduğu düşünülebilir.
Anahtar Kelimeler: hipnoz, oral hijyen eğitimi, pozitif telkin,

Abstract:
Comparison of Cognitive Methods and Hypnosis Efficacy Levels in Oral Hygiene Education Applications
The aim of this study is to compare the effects of cognitive method in which the information and habits that are desired to be imparted to the participants are tried to be transferred by using a slide show and hypnosis method in which similar content attempted to be transferred by hypnotic suggestions on plaque and gingival index in the context of oral hygiene education.
This is a randomized controlled intervention study. The study included 129 children (65 boys and 64 girls) aged between 10 and 14 years (min 10, max 14) with a mean age of 12.56 ± 0.85. Following the initial examination and measurements, the participants were randomly divided into 3 groups; No education was given to the negative control group (G0). Cognitive method group (G1) was given a 20-minute oral hygiene and brushing training accompanied by a slide show. Hypnosis group to which group hypnosis was applied for 20 minutes and information transferred to G1 through slide presentation was suggested then brushing education was given along with post hypnotic suggestions. Initial, 1st and 3rd month examinations were performed and detailed information about social, medical and dental history was recorded at initial examination. DMF-T, DMF-S, OHI-S calculus and plaque index and gingival index values were calculated from the data obtained from examination. Measurements for plaque and gingival indexes were performed at the 1st and 3rd month controls. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS v20) was used for data analysis. Kolmorov Smirnov, One Way ANOVA, Kruskal Wallis, Bonferroni Corrected Mann Whitney U, Wilcoxon, χ², Spearman's Rho correlation analysis were used for statistical analysis. The level of statistical significance was accepted as p <0.05.
In terms of plaque index, the 1st month control showed a statistically significant decrease in all 3 groups compared to the initial control. When the 1st and 3rd month measurements were compared, only a statistically significant decrease in G2 was observed (p<0.05). The highest reduction in plaque index was found in G2.
In terms of gingival index, there was no statistically significant decrease in all 3 groups when comparing between the first month control and initial examination. When the 1st and 3rd month measurements were compared, a statistically significant decrease was observed in G1 and G2(p<0.05). The highest reduction in gingival index was found in G2.
The results of this study support the idea that hypnosis can be used as an effective alternative technique in cases where collective oral hygiene education practices are implemented such as in school environments. In the hypnosis method used in our study for collective education, it can be thought that the information given during the education is longer effective as a result of each individual being modified by his / her own imagination capacity in his / her mind world.
Key Words: hypnosis, oral hygiene education, positive suggestion,