Resim eğitiminde imge ve imgelemin resimsel mekanın oluşturulmasındaki yeri ve önemi
The importance of image and imagery in forming the pictorial space in arts education
Yazar: GÜLDEN MAVİOĞLU
Danışman: PROF. DR. EROL BULUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Mekan = Space ; Mekansal algı = Spatial perception ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Resim eğitimi = Painting education ; Resim sanatı = Painting art ; İmge = Image ; İmge aktarımı = Image transfer ; İmgelem = Imagination

Özet:
?Resim eğitiminde imge ve imgelemin resimsel mekânın oluşturulmasındaki yeri ve önemi? konulu yüksek lisans tezimde imge, imgelem, mekân, sanat, sanatçı kavramları irdelenmiş, Batı Resim Sanatı'ndaki ve Türk Resim Sanatı'ndaki iç mekân resim örnekleri üzerinden resimsel mekânın gelişimi ve bu resimlerdeki resimsel mekânın oluşturulmasında kullanılan imgelere, konu seçiminde ve üslupta beliren imgeleme vurgu yapılmıştır. İmge kavramının oluşumunu ve ortaya çıkışını etkileyen tüm faktörlerin, aynı kalmamaları, etkileşerek değiştikleri göz önünde bulundurularak imgenin genel geçer `değişmez' `simge' olarak değerlendirilemeyeceği kaynaklar ışığında vurgulanmıştır.Sığınma ihtiyacıyla ortaya çıkan ev kavramından yola çıkılarak mekânın yalıtılmış özel, özgür, bağımsız ve öznel nitelikleri dolayısıyla, insan için bir koza niteliğinde olması, anıları canlı tutması dolayısıyla da zaman içinde ve insan zaman arasında bir bağ oluşturma özelliği ile mekân kavramı ve mekâna yaklaşımlar taranmıştır. Sanatçı için mekânın, nesnel dünyayla sınırlı olmadığı, oysa baktığı yer olduğu, konu olarak iç mekânın ele alındığı resimlerin ise aynı zamanda sanatçıya dönük bir ayna niteliğinde olduğu savunulmuştur. Bu kapsamda, araştırma evreni olarak belirlenen, 2009-2010 Eğitim- Öğretim Yılı'nda Muğla Anadolu Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi Resim Bölümü 9.-10.-11. sınıflarında ve Muğla Anadolu Lisesi 10. sınıflarında öğrenim gören 87 öğrenciye imge üzerine kısa bilgi verilmiş, bu doğrultuda öğrencilerden önce `pencere' daha sonra da `merdiven' imgelerini, üzerine fikir yürütmeden zihinlerinde ilk canlandığı şekilde anlatan resim yapmaları ve yaptıkları resimlerin kendilerinde bir hikayesi-anısı varsa da bunu yazılı olarak ifade etmeleri istenmiştir. Bu uygulama, imgelenme, imgelerin ortaya çıkışı, çağrışımları ve kaynaklarını anlama amacıyla yapılmıştır. Tamsayım yöntemiyle incelenen çalışmalar gruplandırılarak değerlendirilmiş, elde edilen sonuçları en iyi yansıtan çalışmalar seçilerek, örnekler sunulmuştur.

Abstract:
In this Master?s thesis under the name of ?The importance of image and imagery in forming the pictorial space in arts education? the terms image, imagery, space, arts, artist are studied, the improvement of a pictorial space and the images used at the setting of the pictorial space on these pictures, subject selection, the imagery on the style are emphasized through the examples of interior pictures in Western Arts and Turkish Arts. It is stressed by studying the literature that image cannot be accepted as a ?changeless? ?symbol? considering the fact that all the factors effecting the formation and emerging of image are not stable, they change by effecting each other. Taking inspiration from the term house which emerges with the need of sheltering is like a cocoon due to its qualifications like isolated, private, independent and subjective and because it creates a bound between man and time, keeps memories alive, the term space and the approaches to space are examined. In this study, it is supported that space is not just the objective world, but it is the place that the artist is looking at and the pictures on which the subject is interior space are at the same time reflectors of the artist. Within this scope, in the Education year 2009-2010, as the determined population 87 students studying at Mugla Anatolian Fine Arts and Sport High School, Visual Arts Department in 9th ? 10th ? 11th grades and at Mugla Anatolian High School in 10th grade are given a short lecture about image and they are expected to draw firstly a ?window? and then ?stairs? without thinking about them deeply, and they are expected to write if there is a story or something special about what they have just drawn onto the paper. This application is made to analyze imagery, how the images emerge, connotations and sources. Works examined by enumeration method are made into groups, the ones with the best results are chosen and presented as samples.