Glycine max L. bitkisinde tuz stresi ile nitrik oksit arasındaki ilişki
The relationship between salt stres and nitric oxide in Glycine max L. seedings
Yazar: ELİF AYTAMKA
Danışman: DOÇ. DR. GÜL CEVAHİR ÖZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZETGlycine max L. BİTKİSİNDE TUZ STRESİ İLE NİTRİK OKSİT ARASINDAKİİLİŞKİBu araştırmada Glycine max L. (soya fasulyesi) bitkilerinde tuz stresi ve nitrik oksit(NO) arasındaki ilişki incelendi.G. max tohumlarının çimlenmesini ardışık, 6 günlük fideler NO vericisi olarakkullanılan değişik konsantrasyonlardaki sodyum nitroprussid (SNP) ve NO tutucusuolan c-PTIO ile 2 gün ön muamele edildi. Daha sonra fideler deneylerde kontrol grupolarak kullanılan Â½ Hoagland besin çözeltisi ile hazırlanan 100 mM NaCl içerenhidroponik kültüre alındı. Deney sonunda 19 günlük soya fidelerinin çeşitli kısımlarındaoransal su içeriği, klorofil, karotinoid ve total çözünebilir protein miktarı, peroksidazenzim aktivitesi ile prolin birikimi tayin edildi.Kontrol grubu bitkiler ile sadece 100 mM NaCl stresine maruz kalan bitkilerkarşılaştırıldığında, tuzun soya fidelerinde büyümenin gerilemesine, yapraklardasararmaya ve epinastik hareketlere neden olduğu gözlendi. Buna karşın 2 gün 0.01, 1,100 ÂµM SNP ile ön işlemden sonra tuz stresine maruz kalan bitkilerde azalankonsantrasyona bağlı olarak tuza karşı artan bir tolerans saptandı.Tuz stresi altında soya fidelerinde oransal su içeriği, total klorofil, karotinoid,miktarlarının değişimi üzerine en etkin SNP konsantrasyonunun 0.01 ÂµM olduğu tespitedildi. Total çözünebilir protein miktarı ve peroksidaz enzim aktivitesi ise tuz stresietkisi ile artış gösterdi. Uygulanan tüm SNP konsantrasyonlarında, 100 mM NaCl dekiprotein ve peroksidaz değerlerinin altında sonuçlar elde edildi. En önemli tuzlulukparametrelerinden biri olan prolin birikimi ise kontrole göre 100 mM NaCl ve yükselenSNP konsantrasyonlarında giderek belirgin bir artış gösterdi. NO tutucusu 1 ÂµM c-PTIO, 1 ÂµM SNP ile birlikte uygulandığında NO tarafından oluşturulan tuza karşıtoleransın azalarak, tuz grubu bitkilerin sonuçlarına yakın değerler saptandı.Sonuç olarak, 100 mM NaCl ortamında yetiştirilen soya fidelerinde meydana gelen bazıolumsuz etkilerin, NO vericisi olan SNP nin dışarıdan uygulanması ile kısmenönlenebildiği ve c-PTIO uygulaması ile NO in etkilerinin ortadan kaldırıldığı ilerisürülebilir. Ayrıca NO in G. max fidelerinde tuz stresine karşı gelişen toleransda roloynayabileceği söylenebilir.x

Abstract:
SUMMARYTHE RELATIONSHIP BETWEEN SALT STRESS AND NITRIC OXIDE INGlycine max L. SEEDLINGSThis study examined the relationship between salt stress and nitric oxide in Glycine maxL. seedling (soybean).6 days old seedlings following germination of G. max L. seeds were pretreated withsodium nitroprussid (SNP), a NO donor, and c-PTIO, a NO scavenger, at differentconcentrations for two days. The seedlings were then taken into hydroponic culturecontaining 100 mM NaCl prepared with Â½ Hoagland solution which was also used asthe control group in the experiment.Relative water content, chlorophyll, carotenoid and total soluble protein amounts,peroxidase activity and proline accumulation were determined in the several parts of the19 days old seedlings. When the plants of the control group were compared with theplants subjected to 100 mM NaCl stress only, salt was observed to have led toregression of growth of the soybean seedlings, chlorosis of the leaves and epinasticmovements. Opposingly, an increasing tolerance against salt was detected in the plantswhich were exposed to salt stress after a pretreatment of 0.01, 1, and 100 ÂµM SNP fortwo days, depending on the decreased concentrations.The most efficient SNP concentration on alterations of relative water content, totalchlorophyll and carotenoid amounts in the soybean seedlings under salt stress wasfound to be 0.01 ÂµM SNP Total soluble protein amount and peroxidase activity wereincreased with the effect of salt stress. Values of protein amount and peroxidase activityat SNP concentrations were lower than those at 100 mM NaCl application. Prolineaccumulation, which is one of the most significant parameters for saltiness, showed aprominent elevation at 100 mM NaCl and at increasing SNP concentrations by thecontrol. When a combination of 1 ÂµM c-PTIO and 1 ÂµM SNP was applied toleranceagainst salt which occurred with NO, was lowered, values being close to the results ofthe salt group.In conclusion, one may put forward that negative effects seen in the soybean seedlingsgrown in the medium of 100 mM NaCl can partly be prevented with exogenouslyapplied NO, and NO action is removed with c-PTIO application. In addition, NO can besaid to be involved in developing tolerance against salt stress in G. max L. seedlings.xi