Tekstil ve moda tasarımında biyomimikri kavramı ve tasarım örnekleri
Biomimicry concept and design examples in textile and fashion design
Yazar: AYGÜL ÇELİKER
Danışman: DOÇ. ARZU EVECEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Biyomimikri, doğayı model alarak farklı birçok disiplinde yenilikçi ve yaratıcı tasarımlar üreten bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımın amacı, doğadan esinlenme ve/ya doğanın analizi üzerinden bir problem çözme stratejisi oluşturmaya dayanmaktadır. Bu kapsamda araştırmada biyomimikri yaklaşımının farklı disiplinlerdeki tasarım uygulamaları ortaya konulmuş ve özellikle tekstil ve moda tasarımı alanlarında giysi tasarımlarına yönelik bu yaklaşımın nasıl uygulandığı görsel örnekler üzerinden açıklanmıştır. Ardından araştırmacı tarafından Çankırı yöresine özgü doğal bir oluşum olan Çankırı Tuz Mağarası ve kaya tuzu temel esin kaynağı olarak seçilmiş biyomimikri tasarım unsurlarının esas alındığı beş adet giysi tasarımı oluşturulmuştur. Araştırma, Çankırı Tuz Mağarası ve kaya tuzunun yapılan tasarımlarda olduğu gibi kültürel ve doğal bir varlık olarak başka tasarımlara da kaynak oluşturması ve bu değerin tasarım aracılığıyla farklı platformlarda biyomimikri çerçevesinde yeniden yorumlanması temennisi toplumsal hafıza içerisinde yerel bir değer ve doğa kaynaklı bilimsel bir alan olarak konumlandırılması açısından önem taşımaktadır. Nitel araştırma kapsamında yer alan araştırmada veriler belgesel tarama yöntemiyle elde edilmiştir. Moda tasarımı alanında biyomimikri uygulamalarıyla doğada var olan kaynakların diğer disiplinlerle ve teknolojiyle de birlikte giysi tasarımlarına kültürel, sanatsal, yenilikçi, yaratıcı ve işlevsel bir nitelik kazandırılabildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Biomimicry is an approach that produces innovative and creative designs in many different disciplines by taking nature as a model. This approach aims to create a problem-solving strategy based on inspiration from nature and/or analysis of nature. In this context, the design applications of the biomimicry approach in different disciplines have been revealed in the research, and how this approach is applied to clothing designs, especially in the fields of textile and fashion design, has been explained through visual examples. Then, five clothing designs were created based on the biomimicry design elements selected by the researcher as the main inspiration for the Çankırı Salt Cave and rock salt, a natural formation unique to the Çankırı region. The research is essential in terms of positioning the Çankırı Salt Cave and rock salt as a source for other designs as a cultural and natural asset, as well as for re-interpretation of this value within the framework of biomimicry on different platforms through design, as a local value in social memory and as a scientific field of nature origin. In the research included in the scope of qualitative research, the data were obtained by documentary screening method. It has been concluded that with the applications of biomimicry in the field of fashion design, the resources that exist in nature, along with other disciplines and technology, can give a cultural, artistic, innovative, creative and functional quality to clothing designs.