Lazer kaynağı ile birleştirilmiş DP600  ve HSLA sac malzemelerde geri esneme davranışlarının deneysel araştırılması
Experimental investigation of springback behaviours of laser welded DP600 and HSLA sheet materials
Yazar: KADİR AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM KARAAĞAÇ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, lazer kaynağı kullanılarak birleştirilen çift fazlı (DP) ve yüksek dayanımlı düşük alaşımlı (HSLA) sac malzemelerin V bükme yöntemiyle şekillendirilmesi sonrası geri esneme davranışı deneysel araştırılmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle kaynaksız olarak DP600 ve HSLA sac malzemeler V bükülmüş, devamında da DP600-DP600, HSLA-HSLA ve DP600-HSLA sac malzemeler farklı kaynak parametrelerinde kaynatılarak V bükülmüştür. Kalıp açısı, ütüleme süresi ve kaynak gücü deney parametreleri olarak belirlenmiştir. Lazer kaynağında kaynak gücünün 1000 watt artmasıyla geri esneme açısının DP600-DP600 sac malzeme grubunda %5,7 derece artmasına sebep olmuştur. Kaynak gücünün 1000 watt artmasıyla geri esneme açısının HSLA-HSLA sac malzeme grubunda %2,4 derece azalmasına, DP600-HSLA sac malzeme grubunda da %1,2 derece azalamasına sebep olmuştur. Ütüleme süresinin 10 saniye artmasıyla geri esneme açısının ortalama %11,5 derece azaldığı gözlemlenmiştir. Kalıp açısındaki 15 derecelik artışın 45 derece büküm açısına kadar geri esnemeyi DP600-DP600 için ortalama %3,1 derece, HSLA-HSLA için ortalama %24,8 derece, DP600-HSLA için ortalama %24,3 derece arttırdığı belirlenmiştir. 45 derecelik büküm açısından sonra ise gerilmelerin belirli bölgede yığılmasından dolayı geri esneme açısının DP600-DP600 için ortalama %15,2 derece, HSLA-HSLA için ortalama %45,6 derece, DP600-HSLA için ortalama %36,5 derece azalmasına sebep olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Geri esneme, Lazer kaynağı, DP600, HSLA

Abstract:
In this study, the springback behavior of dual phase (DP) and high strength low alloy (HSLA) sheet materials joined together by laser welding were experimentally investigated after forming by V-bending method. In the scope of the study, DP600 and HSLA sheet materials were firstly formed in V-bending without welding, and then DP600-DP600, HSLA-HSLA and DP600-HSLA sheet materials were welded in different welding parameters and formed in V-bending. Die angle, holding time and welding power values were determined as the test parameters. With a 1000 watt increase in welding power at the laser welding, the springback angle caused the DP600-DP600 sheet material group to increase by 5.7%. As the welding power increased by 1000 watts, the springback angle caused 2.4% reduction in the HSLA-HSLA sheet material group and 1.2% for the DP600-HSLA sheet material group. It was also observed that the springback angle was decreased by an average of 11.5% with an increase in the holding time of 10 seconds. It was determined that the 15-degree increase in die angle increases the average springback for DP600-DP600 up to 45 degrees' bending angle, 24,8% for HSLA-HSLA and 24,3% for DP600-HSLA. After a 45 degree bending angle, the springback angle caused an average reduction of 15.2% degree for DP600-DP600, 45.6% degree for HSLA-HSLA and 36.5% degree for DP600-HSLA owing to the building-up of stresses in the certain region.

Key Words: Springback, Laser welding, DP600, HSLA