Ortaokul sosyal bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programlarının Azerbaycan ve Türkmenistan'daki eşdeğer derslerin öğretim programlarıyla karşılaştırılması
Comparing the curriculum of middle school social studies and the Republic of Turkey history of revolution and Kemalizm course and the equivalent courses'of Azerbaijan and Turkmenistan
Yazar: MEHMET ORAN
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ METİN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Türk inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi = Turkish revolution history and Kemalism lesson ; Türkmenistan = Turkmenistan ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İnkılap tarihi = Revolution history

Özet:
Eğitim ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren en önemli ölçütlerden biridir ve her ülke eğitim düzeyini çağdaş standartlara ulaştırmayı amaçlamaktadır. Ülkeler farklı ülkelerin eğitim programlarını inceleyerek, faydalı yanlarını kendi ülkelerinin eğitim programlarına entegre etmek için büyük çaba sarf etmektedirler. Bu sebeple bu çalışmanın amacı; Türkiye'deki Sosyal Bilgiler dersi ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programları ile Azerbaycan ve Türkmenistan'daki Sosyal Bilgiler dersi ile eşdeğer derslerin öğretim programlarını karşılaştırarak, öğretim programları arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. Ayrıca Türkiye'deki Sosyal Bilgiler dersi kapsamındaki derslerin öğretim programlarını değerlendirerek mevcut Sosyal Bilgiler öğretim programının eksikliklerini gidermeyi ve ilerisi için yol göstermeyi de amaçlamaktadır.
Karşılaştırmalı eğitim çalışması olan bu çalışma nitel bir çalışmadır ve bu çalışmada nitel araştırma modellerinden doküman incelemesi metodu kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada var olan bir durum ortaya konmak amaçlandığından tarama modeli kullanılmıştır. 
Bu çalışmada araştırmaya dahil edilen Azerbaycan ve Türkmenistan'ın hali hazırda uygulanmakta olan Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin (5. 6. 7. ve 8. sınıflar) öğretim programları ile Türkiye Cumhuriyeti'nde hali hazırda uygulanan Sosyal Bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programları karşılaştırılmıştır. Araştırmaya dahil edilen ülkelerin Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin öğretim programları incelenerek; programların amaçları, içerikleri, öğrenme-öğretme süreçleri ve ölçme-değerlendirme durumları incelenerek benzerlik ve farklılıkları ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular yorumlanarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Araştırmaya dahil edilen ülkeler amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında birbirleriyle karşılaştırıldığında; ulusal değerleri yansıtması, toplumsal ve kültürel değerleri koruyup geliştirmesi, diğer ulusların kültürleri hakkında bilgi vermesi, bilimsel, esnek, uygulanabilir, açık ve net olması, günlük hayatla bağ kurulabilmesi, öğrencilere rehber olup öğrencileri geliştiren nitelikte olması, lakin velilerle işbirliğine vurgu yapmaması bakımından benzerdirler.
Ayrıca bu çalışmaya dahil edilen Azerbaycan ve Türkmenistan'ın hali hazırda uygulanmakta olan Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin (5. 6. 7. ve 8. sınıflar) öğretim programlarının genel yapıları ile Türkiye Cumhuriyeti'nde hali hazırda uygulanan Sosyal Bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretim programlarının öğeleri karşılaştırılmıştır. Araştırmaya dahil edilen ülkelerin Sosyal Bilgilerle eşdeğer derslerin öğretim programlarının öğeleri incelenerek; öğretim programlarının öğrenme alanları, üniteleri, kazanımları, kavramları, becerileri ve değerleri incelenerek benzerlik ve farklılıkları ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular yorumlanarak şu sonuçlara ulaşılmıştır: Türkiye'de müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük derslerinin öğretim programlarının öğeleri Azerbaycan ve Türkmenistan'da müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ile ilişkili derslerin programlarının öğelerine göre daha geniş ve kapsamlı olduğu görülmektedir.
Elde edilen bulgular sonucunda araştırmaya dahil edilen ülkelerin amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında bazı farklılıkların da olduğu görülmektedir. Türkiye'de ve Türkmenistan'da müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ve Sosyal Bilgiler ile eşdeğer derslerin amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında özel gün ve haftaların öneminden bahseden bilgilere yer verilmezken Azerbaycan'da müfredatta yer alan Sosyal Bilgiler ile eşdeğer derslerin amaç, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutlarında özel gün ve haftaların öneminden bahseden bilgilere yer verilmektedir.

Abstract:
Education is one of the most important indicators of the level of development of countries and each country aims to reach its educational level to contemporary standards. Countries are making great efforts to examine the educational programs of different countries and to integrate their usefulness into their country's educational programs. For this reason, the purpose of this study is; Social Studies and the Republic of Turkey in Turkey History of Turkish Revolution and comparing Kemalism curriculum with Azerbaijan and equivalent courses of education programs with Social Studies in Turkmenistan, is to identify similarities and differences between teaching programs. It is also intended to overcome the shortcomings of existing Social Studies curriculum of the courses within the scope of evaluating the curriculum in Social Studies and guidance for the future also in Turkey.
	This study, which is a comparative education study, is a qualitative study and the method of document examination is used in qualitative research models. In addition, a screening model was used because it was aimed at establishing an existing situation in the research.
	In this study were included in the research Azerbaijan and Turkmenistan already being applied to the equivalent course at the Social Studies (5, 6, 7 and 8 classes) in the Republic of Turkey and teaching programs already applied Social Studies and the Republic of Turkey Revolution History and Kemalism lesson curricula are compared. By examining the curriculum of the courses equivalent to the Social Studies of the countries included in the survey; the aims and contents of the programs, the learning-teaching processes and the measurement-evaluation cases have been examined to reveal similarities and differences. The results obtained were interpreted as follows: When the countries included in the study were compared with each other in the purpose, content, learning-teaching process and measurement-evaluation dimensions; it is similar in that it reflects national values, preserves and develops social and cultural values, informs about other nations' cultures, is scientific, flexible, applicable, clear and connected, connects daily life, guides students and enhances their students and does not emphasize cooperating with loyal parents.
	Also this study included Azerbaijan and Turkmenistan already being applied is equivalent courses with Social Studies (5, 6, 7 and 8 classes) in the Republic of Turkey and the general structure of the curriculum is already applied Social Studies and the Republic of Turkey History of the Revolution and Atatürk's lesson curriculum items are compared. By examining the items of the curriculum of the courses equivalent to the Social Studies of the countries included in the survey; learning areas, units, achievements, concepts, skills and values of curriculums are examined and similarities and differences are revealed. The findings are interpreted and has reached the following conclusions: It seems that Social Studies in the curriculum in Turkey and the Republic of Turkey Revolution History and Kemalism course curriculum of items Azerbaijan and Turkmenistan in the curriculum is broader and more comprehensive than the elements of the program of courses related to Social Studies.
	As a result of the findings, it is seen that there are some differences in the purpose, content, learning-teaching process and measurement-evaluation dimensions of the countries included in the survey. Social Studies contained in and Turkmenistan curriculum Turkey and purpose of equivalent courses with Social Studies, content, equivalent to the teaching-learning process and assessment of information about the importance of the special day and week dimension provide for the Social Studies in the curriculum in Azerbaijan information is given about the importance of special days and weeks in the purpose, content, learning-teaching process and measurement-evaluation dimensions of the courses.