Üst trapez kasındaki miyofasiyal ağrı sendromunda tetik noktaların klinik bulgular, algometre ve ultrasonografi ile değerlendirilmesi: Yaşam kalitesi ile ilişkisi
Evaluation of trigger points in myofascial pain syndrome in upper trapezius muscle by clinical findings, algometer and ultrasonography: Relationship with quality of life
Yazar: MERVE DENİZLİ
Danışman: PROF. DR. PINAR BORMAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Elastografi = Elastography ; Miyofasyal ağrı sendromları = Myofascial pain syndromes ; Tetik nokta = Trigger points ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş: Kas iskelet sistemi ağrılarının önde gelen nedeni olan MAS, genel popülasyonun %85'inde hayatının herhangi bir noktasında yaşanmaktadır. Yaşam kalitesini ve fonksiyonelliği bozmaktadır. Çalışmanın amacı miyofasiyal ağrı sendromunda tetik noktalardaki ağrının şiddetini vizüel analog skala (VAS) ve algometre ile belirlemek, hastanın fonksiyonel durumu ve yaşam kalitesi ile ilişkini değerlendirmek,  kantitatif bir yöntem olan USG (shear-wave elastografi) ölçümleri ile korelasyonunu incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniğine başvuran, 18-60 yaş arası, 3 aydan uzun süreli miyofasiyal ağrı sendromu kliniği olan kognitif durumu iyi, 88 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, semptomların süresi, eğitim durumları, boy, kilo, vücut kitle indeksi, sorgulanarak kaydedildi. Fizik muayene ile tetik nokta sayısı belirlendi, boyun eklem hareket açıklığı ölçümü yapıldı. En ağrılı tetik noktada basınç ağrı eşiği algometre ile ölçüldü; yine aynı nokta ultrasonografik elastografi ile incelendi. Hastalarda ağrının şiddeti VAS ile, fonksiyonel durum Boyun Ağrı ve Özürlülük Skalası'yla (BAÖS), yaşam kalitesi ise Nottingham Sağlık Profili (NSP) ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların 78'i (%89) kadın, 10'u (%11) erkekti. Yaş ortalaması  33,6 ±11,8 yıl olarak bulundu. Çalışmamızda VAS skoru ile BAÖS ve NSP birinci/ikinci bölümleri arasında orta düzeyde korelasyon saptandı.  Semptomların süresi ve tetik nokta sayısı ile VAS skoru, basınç ağrı eşiği (BAE), shear-wave elastografi hızı arasında ilişki izlenmedi. Shear-wave elastografi hızı ölçümleri ile fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi skorları arasında ilişki saptanmadı.  
Sonuç: MAS tanılı hastalarda ağrı şiddeti ile fonksiyonel disabilite ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki mevcuttur. Ancak ultrasonografik ölçümlerle klinik değişkenler arasında ilişki gösterilememiştir. Son yıllarda kas iskelet sistemi sorunlarında önemli yer edinen ultrasonografik incelemelerle MAS tanılı hastalardaki ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve shear-wave elastografinin MAS tanı ve tedavi takibinde önerilmesi için ileri çalışmalar gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: miyofasiyal ağrı sendromu, shear-wave elastografi, yaşam kalitesi

Abstract:
Introduction: Myofascial pain syndrome (MPS) which is the leading cause of musculoskeletal pain, is experienced at any time in 85% of the general population. MPS disrupts the quality of life and functionality. The aim of this study was to determine the severity of the pain at the trigger points by visual analog scale (VAS) and algometer, and to evaluate the relationship between the patients' functional status and quality of life, as well as to investigate the correlation between the quantitative USG measurements and clinical variables, in patients with MPS. 
Materials and Methods: A total of 88 patients with MPS who were aged between 18-60 years and who had been admitted to Hacettepe University Department of Physical Medicine and Rehabilitation, were included to the study. Age, gender, duration of symptoms, education, height, weight, body mass index were recorded. Physical examination was performed to determine the number of trigger points and range of motion of the neck. The pressure pain threshold at the most painful trigger point was measured by the algometer; the same point was evaluated by shear-wave elastography. Patients completed the visual analog scale (VAS), Neck Pain and Disability Index (NPDI), Nottingham Health Profile (NHP).
Results: Seventy-eight (89%) of the patients were female and 10 (11%) were male. The mean age was 33.6 ± 11.8 years. VAS scores were moderately correlated with NPDI scores and as well as with the first/second parts of the NHP. There was no correlation between the duration of symptoms and the number of trigger points with VAS score, pressure pain threshold  and shar-wave elastography variables. No correlation was observed between shear-wave elastography velocity measurements and other clinical variables.
Conclusion: The severity of pain in MPS patients was correlated with functional status and quality of life, but no correlation was observed between ultrasonographic measurements and clinical variables. In recent years, ultrasonographic evaluation of musculoskeletal problems is very important. Further research is required in order to determine the relationship between ultrasonographic measurements and severity of pain, functional status and quality of life and also to suggest the shear-wave elastography in the diagnosis and treatment follow-up of patients with MPS.

Key words: myofascial pain syndrome, quality of life, shear-wave elastography