İlkokul sosyal bilgiler dersinde dijital öğrenme materyallerinin etkililiği: Geliştirme, uygulama ve değerlendirme çalışması
The effectiveness of digital learning materials in primary school social studies lesson: Development, application and evaluation study
Yazar: EBRU OCAKCI
Danışman: PROF. DR. OSMAN SAMANCI
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Derse katılım = Class participation ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Etkililik = Effectiveness ; Eğitim araçları = Educational tools ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Amaç: Araştırmanın temel amacı ilkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler dersi için öğretmen katılımlı geliştirilen dijital öğrenme materyalinin öğrencilerin akademik başarılarına, derse katılımlarına ve derse yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesidir. Ayrıca uygulama sürecinde elde edilen verilerle materyalin niteliğinin değerlendirilmesi de amaçlanmıştır.
Yöntem: Karma yöntem çerçevesinde yürütülen araştırmada gömülü deneysel modelden yararlanılmıştır. Araştırma süreci üç aşamalı olarak planlanmış ve ADDIE öğretim tasarım modeli bu aşamalara entegre edilmiştir. Birinci aşamada ihtiyaç analizi gerçekleştirilerek öğretmen katılımlı bir tasarım ekibiyle dijital öğrenme materyali geliştirilmiştir. İkinci aşamada akademik başarı testleri, derse katılım ölçeği, derse yönelik tutum ölçeği, canlı ders video kayıtları ve çevrimiçi öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Üçüncü aşamada ise deney grubu öğretmen ve öğrencileriyle görüşmeler yürütülmüştür. Nicel verilerin analizinde tekrarlanan ölçümler için varyans analizi ve kovaryans analizi (ANCOVA); nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi tekniklerinden faydalanılmıştır.
Bulgular: Araştırma bulguları iki başlık altında sunulmuştur. Bu başlıklar; dijital öğrenme materyalinin Sosyal Bilgiler dersinde etkililiği ve dijital öğrenme materyalinin niteliği olarak belirlenmiştir.
Sonuçlar: Araştırma sonuçlarında deney ve kontrol gruplarının Kültür ve Miras başarı puanlarında deney grupları lehine anlamlı farklılık görülürken; İnsanlar Yerler ve Çevreler başarı puanlarında anlamlı farklılık görülmemiştir. Derse katılım ve derse yönelik tutum puanlarında ise deney ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel sonuçları öğrencilerin akademik başarılarında, derse katılımlarında ve derse yönelik tutumlarında olumlu yönde gelişim olduğuna işaret ederken, gelişimin kaynağında dijital öğrenme materyalinin yer aldığını ortaya koymuştur. Dijital öğrenme materyalinin niteliğine yönelik araştırma sonuçları ise materyalin ihtiyaç analizinde tespit edilen öğretmen ve öğrenci beklentilerini karşıladığını ortaya koymuştur.

Abstract:
Purpose: The study mainly examines the effectiveness of digital learning material developed with teacher participation for the primary school 4th grade Social Studies lesson on the students' academic achievement, engagement in the lesson, and attitudes towards the lesson. It has also been aimed to evaluate the quality of the material with the data obtained during the research.
Method: Embedded-experimental model has been used in the study, which is mixed-methods research. The research has been planned in three stages, and ADDIE instructional model has been integrated into these three stages. In the first stage, needs analysis has been done, and digital learning material has been developed by a teacher-participated design team. In the second stage, academic achievement tests, lesson engagement scale, lesson attitude scale, live lecture video recordings, and online student diaries have been used. In the last stage, interviews have been held with the experimental group teachers and students. In the analysis of quantitative data repeated measures analysis of variance and analysis of covariance (ANCOVA) have been used; in the analysis of qualitative data descriptive analysis and content analysis have been used.
Findings: The research findings have been presented under two headings: the effectiveness of digital learning material in Social Studies lesson and the quality of the digital learning material.
Conclusions:The results of the research show a significant difference in favor of the experimental group in the Culture and Heritage achievement scores of the experimental and control groups; however, there is no significant difference in the achievement scores of People, Places and Environments. It has been determined that there is no significant difference between the experimental and control groups in terms of engagement and attitude towards the lesson. The qualitative results of the research indicate a positive development in students' academic achievement, engagement in the lesson, and their attitude towards the lesson, and digital learning material is the source of this improvement. The results of the research on the quality of the digital learning material, on the other hand, have revealed that the material meets the expectations of teachers' and students' which was determined in the needs analysis.