Türkiye'nin sağlık diplomasisi faaliyetleri üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on Turkey's health diplomacy activities
Yazar: SIDDIKA ÇAM
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL EKE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Diplomasi = Diplomacy ; Sağlık diplomasisi = Health diplomacy ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık yönetimi = Health management ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Sağlık diplomasisi dünya sağlığının iyileştirilmesi, küresel sağlık politikalarının yürütülmesi ve yönetişimini kolaylaştıran ve aynı zamanda gelişmeye devam eden bir alandır. Farklı ülkelere uzmanlık, deneyim, beşeri ve tıbbi malzeme aktarımı gibi yardımların gerçekleştirilmesi, sağlık diplomasisinin içeriğini oluşturmaktadır. Ayrıca literatürde sağlık diplomasisinin, uluslararası iletişimde yeni bir kanalın açılması ve sürdürülmesine, ulusun küresel arenada tanınırlığın ve yumuşak güç alanının artırılmasında önemli bir araç olduğu görülmektedir.
Sağlık diplomasisinin detaylı bir şekilde incelenmesi bu çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın alt amacı ise sağlık diplomasisi çağrışımı ile yürütülen sağlık hizmeti sürecinin bütünsel olarak betimlenmesi ve sunulan bu hizmetin olası yansımalarının ortaya çıkarılmasıdır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması (örnek olay çalışması) ile yürütülmüştür. Sağlık diplomasisinin aktörlerini oluşturan kamu, sivil toplum ve hükümet dışı kuruluşlarda görev yapan 9 çalışan ile yarı-yapılandırılmış soru formu kapsamında görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yüz yüze, çevrim içi ve yazılı beyan ile toplanan veriler, tematik analize tabii tutularak kodlanmış ve temalar oluşturulmuştur.
Bu araştırmanın bulguları 7 üst tema etrafında değerlendirilmiştir. Katılımcıların sağlık diplomasisini saha çalışması, tecrübe aktarımı, destek olma, ortak hareket etme, dış politika, yumuşak güç ve sağlık önceliği olarak algıladığı tespit edilmiştir. Sağlık diplomasisi sürecinde ise hizmet sunumu, tıbbi ekipman, personel ve politik açıdan zorlukların yaşandığı ve bu zorlukların iş birliği, iletişim ve diğer yollarla çözülmeye çalışıldığı ortaya çıkmıştır. Sağlık hizmeti sunumu esnasında veya sonrasında yerel halkın, personele ve Türkiye'ye olan bakış açısının genel anlamda olumlu olduğu tespit edilmiştir. Sağlık diplomasisinde rol oynayan aktörlerin birtakım ortak ve ayrılan yönlerinin olduğu saptanmıştır. Gerçekleştirilen faaliyetlerin ulusal ve hizmet sunulan ülkenin yerel medyasında pozitif yansımalarının olmasına karşın uluslararası medyada çok fazla yer bulamadığı belirlenmiştir. Son olarak, Türkiye'nin sınır ötesinde sunduğu sağlık hizmetlerinin ulusun bilinirliğine, imaj-prestij yönetimine, ulus markalamaya ve de hizmet sunulan ülkeye katkısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırma sonucunda Sağlık Bakanlığı'nın sağlık diplomasisi sürecine dair bir yol haritası çizmesi, kamu kurum ve kuruluşlar ile sivil toplum ve hükümet dışı örgütlerin entegre bir şekilde çalışması, yapılan bu sağlık faaliyetlerinin medyada daha görünür ve duyulur kılınması gibi önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık Diplomasisi, Sınır Ötesi Sağlık Hizmetleri, Sağlık Yönetimi.

Abstract:
Health diplomacy is a field that continues to evolve while improving world health, facilitating the execution and governance of global health policies. The realization of aid such as transferring expertise, experience, and human and medical supplies to different countries constitutes the content of health diplomacy. In addition, it is seen in the literature that health diplomacy is an important tool in opening and maintaining a new channel in international communication, increasing the recognition of the nation in the global arena and soft power area.
A detailed examination of health diplomacy is the main purpose of this study. The sub-purpose of the study is to describe the health service process carried out with the connotation of health diplomacy in a holistic manner and to reveal the possible reflections of this service. The study was conducted with a case study (case study), one of the qualitative research designs. Interviews were held with 9 employees working in public, non-governmental, and non-governmental organizations, which constitute the actors of health diplomacy, within the scope of a semi-structured questionnaire. The data collected face-to-face, online, and by written statement were subjected to thematic analysis, coded and themes were created.
The findings of this research were evaluated around 7 main themes. It has been determined that the participants perceive health diplomacy as fieldwork, transfer of experience, support, joint action, foreign policy, soft power, and health priority. In the process of health diplomacy, it has been revealed that there are difficulties in terms of service delivery, medical equipment, personnel, and politics, and these difficulties are tried to be solved through cooperation, communication, and other means. It has been determined that the perspective of local people, staff, and Turkey during or after the delivery of health services is generally positive. It has been determined that the actors playing a role in health diplomacy have some common and separated aspects. Although the activities carried out had positive reflections in the national and local media of the country where the service was provided, it was determined that they could not find much space in the international media. Finally, it has been concluded that the healthcare services provided by Turkey across borders contribute to the awareness of the nation, image-prestige management, nation branding, and the country served.
As a result of the research, suggestions such as the Ministry of Health to draw a roadmap for the health diplomacy process, the integrated work of public institutions and organizations, non-governmental and non-governmental organizations, and making these health activities more visible and heard in the media were included.

Key Words: Health Diplomacy, Cross-border Health Services, Health Management.