Kanserli çocuklara uygulanan aromaterapi ve müzik dinletisinin uykuya etkisi
The effect of aromatherapy and music concert applied to children with cancer on sleep
Yazar: AYŞE ARICIOĞLU SÜLÜN
Danışman: DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aromaterapi = Aromatherapy ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening ; Müzik tedavisi = Music therapy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Uyku = Sleep ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu araştırma aromaterapi ve müzik dinletisinin kanserli çocukların uykularına  etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma randomize kontrollü deneysel çalışma olarak Şubat 2021- Mart 2022 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi, Onkoloji Hastanesi çocuk onkoloji-hematoloji kliniğinde yapılmıştır. Araştırma aromaterapi (35), müzik dinletisi (35), kontrol (35) gruplarına alınan 105 hasta ile tamamlanmıştır. Aromaterapi ve müzik dinletisi uygulamaları üç gün süreyle ard arda, günde 1 defa ve 20 dk şeklinde uygulanmıştır. Uygulama öncesi ve sonrası çocukların 24 saatlik uykuları aktigrafi ile değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Shapiro Wilk, Ki kare test istatistiği, tek yönlü varyans analizi, eşleştirilmiş örneklemler t testi ve bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Aromaterapi grubundaki çocukların uyku sürelerinde ve uyku verimliliklerinde artış tespit edilmiştir (p<0.05). Müzik dinletisi grubunda ise uyku verimliliğinde anlamlı bir fark olup, uyku verimliliklerinin arttığı saptanmıştır (p<0.05). Aromaterapi ve müzik dinletisi girişimlerinin işlem sonrası uyku parametreleri üzerindeki etkilerinin farklı olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç: Aromaterapi ve müzik dinletisi uygulamalarının kanserli çocukların uykuları üzerinde iyileştirici bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Kanserli çocukların uykularını desteklemek için aromaterapi ya da müzik dinletisi uygulamalarından yararlanılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: aromaterapi, kanserli çocuklar, müzik dinletisi, uyku

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the effects of aromatherapy and music listening on the sleep of children with cancer.
Material and Method: The data of the study were collected between February 2021 and March 2022 in İnönü University Turgut Özal Medical Center, Oncology Hospital, pediatric oncology-hematology clinic. The study was completed with 105 patients included in aromatherapy (35), music concert (35), control (35) groups. Aromatherapy and music concert applications were applied for three consecutive days, once a day and for 20 minutes. Before and after the application, the 24-hour sleep of the children was evaluated with actigraphy. Descriptive statistics, Shapiro Wilk, Chi-square test statistic, One-Way ANOVA, Paired t test were used to evaluate the data.
Results: Here was an increase in the sleep duration and sleep efficiency of the children in the aromatherapy group (p<0.05). In the music group, there was a significant difference in sleep efficiency and increased sleep efficiency (p<0.05). It was determined that the effects of aromatherapy and music concert interventions on sleep parameters after the procedure were different (p<0.05).
Conclusion: It has been determined that aromatherapy and music concert applications have a healing effect on the sleep of children with cancer. It may be recommended to use aromatherapy or music concerts to support the sleep of children with cancer.
Keywords: aromatherapy, children with cancer, music concert, sleep