Öğretmenlerin iş etiğine ilişkin algılarını yansıtan karşılaştırmalı kültürel bir araştırma: Türkiye - Avusturya örneği
A comparative cultural study which reflects teachers' work ethics opinions: Turkey-Austria sample
Yazar: NİHAL KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avusturya = Austria ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kültür = Culture ; Kültürel değerler = Cultural values ; Türkiye = Turkey ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye ve Avusturya'daki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda görevli sınıf ve branş öğretmenlerinin karşılaştırmalı olarak iş etiği tutum ve davranış algılarını belirlemektir. Bu doğrultuda öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algıları belirlenmiş ve öğretmenlerin demografik özelliklerinin, bu algılar üzerinde etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır.

Araştırmanın çalışma grubu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Türkiye, Bolu ili merkez ilçelerinde görev yapmakta olan 200 sınıf ve branş öğretmeni ve Avusturya, Viyana ili merkez ilçelerinde görev yapmakta olan 57 sınıf ve branş öğretmeni oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu ve İş Görenin İş Etiği Tutum ve Davranış Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek için araştırmacı tarafından yeniden açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Veriler yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann-Whitney-U ve Kruskal Wallis H testleri ile analiz edilmiştir.

Araştırmada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır;
Araştırma sonuçlarına göre, hem Türk hem Avusturyalı öğretmenlerinin iş etiği tutum ve davranış algıları yüksek düzeydedir. Ülkelere (Türkiye ve Avusturya) göre, öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algılarında bireysel alt boyutta anlamlı farklılık yoktur. Fakat örgütsel alt boyutta anlamlı bir farklılık vardır. Türk öğretmenlerin örgütsel boyutta iş etiği tutum ve davranış algıları daha yüksektir. Cinsiyete göre,  Türk öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algılarında anlamlı bir fark yokken,  Avusturya'da örgütsel alt boyutta ve toplam ölçek puanında anlamlı bir fark vardır. Bu bağlamda, kadın öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algısı erkek öğretmenlere göre daha yüksektir sonucuna ulaşılmıştır. Branşa göre, Türk öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algısında örgütsel alt boyutta; Avusturya'da bireysel ve örgütsel alt boyutlarda anlamlı farklılık yoktur. Ancak, Türkiye bireysel alt boyut ve toplam ölçek puanında, Avusturya'da ise toplam ölçek puanında anlamlı fark vardır. Bu bağlamda, sınıf öğretmenlerinin iş etiği algısı branş öğretmenlerinden daha yüksektir. Çalışma süresi değişkenine göre, Türkiye'de bireysel alt boyutta ve Avusturya'da örgütsel alt boyutta anlamlı fark vardır. Bu bağlamda, 0-5 yıl arası çalışma süresi olan öğretmenlerin iş etiği tutum ve davranış algısı, 6-10, 11-15, 16 ve üzeri çalışma süresi olanlardan daha yüksektir.



Anahtar Kelimeler: Ahlak, Etik, İş Etiği, İlkokul Öğretmeni

Abstract:
The purpose of this study is to determine work ethics attitudes and behaviour perception to teachers working in Turkey and Austria within Ministry of National Education schools of primary class and subject teachers. Accordingly, teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions were identified and whether teachers' personal traits have an effect on their perceptions or not was investigated.

The study group of the research consist of 200 primary class and subject teachers working in central districs of Bolu in Turkey and 57 primary class and subject teachers working in central districs of Vienna in Austria in 2016-2017 edecational year. Personal information form and Workers' work ethics attitudes and behaviour perceptions scala were used to collect data. The scala developed by Recep YÜCEL and Gamze Ebru ÇİFTÇİ and then confirmatory factor analysis was made again by the researcher. The data was analyzed with percentage, frequency, mean, standart deviation, Mann Whitney-U and Kruksal Wallis H tests.

The following results were obtained from the study;
According to the results of the research, both Turk and Austrian teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions are at high level. According to the countries (Turkey and Austria), there is no significiant difference in individual sub-dimension of teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions but there is a significiant difference in organisational sub-dimension. Turk teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions in organisational sub-dimension are higher than the Austrian teachers'. According to the sex, there is no significiant difference of Turk teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions. In Austria, there is no significiant difference in individual sub-dimension but there is a significiant difference in total scala score and in organisational sub-dimension. In this regard, it was found that women teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions are higher than the man teachers'. According to the subject matter, there is no significiant difference of Turk teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions in organisational sub-dimension and also no difference in organisational and individual sub-dimensions in Austria. But there is a significiant difference in individual sub-dimension and total scala score in Turkey and total scala score in Austria. In this regard, it was found that class teachers' work ethics attitudes and behaviour perceptions are higher than the subject matter teachers'. According to the working year, there is a significiant difference in individual sub-dimension in Turkey and organisational sub-dimension in Austria. Teachers, working between 0-5 years have the higher work ethics attitudes and behaviour perceptions than the teachers' working between 6-10, 11-15 and 16 and more years.


Key Words: Morality, Ethics, Work Ethics, Primary School Teacher