Demokrasi üzerine görüşler: Sosyolojik bir perspektif
Views on democracy: A sociological perspective
Yazar: KAN DEMİRKOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZER ATEŞ AYVAZ
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Devlet kuramı = State theory ; Siyaset bilimi = Political science ; Sosyoloji = Sociology ; Yönetim modelleri = Management models ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
Çağlar boyunca toplumlar birbirinden olabildiğince farklı yönetim biçimleri ile 
idare edilmişlerdir. Bu yönetim biçimlerinden en bilinenleri monarşi, oligarşi, teokrasi, 
totalitarizm ve demokrasidir. Tarihsel süreç içerisinde hak, eşitlik ve özgürlük 
düşüncesinin ortaya çıkması sonucu özellikle demokratik yönetime ve demokrasi 
kavramının getirdiği değerlere sarılmaya başlamıştır. Yaşadığımız çağın en arzulanan
yönetim şekli "demokrasi" geçirdiği 2500 yıllık serüven boyunca, çağlara ve 
toplumlara göre farklılıklar göstermiş, algısı tanımı ve uygulanış biçimi sürekli 
değişime uğramıştır. Demokrasinin uygulanan hali ile idealde düşünülen hali her çağ 
için farklılıklar barındırsa da demokrasinin tanımlanışı da çağdan çağa değişmiştir. 
Örneğin günümüzün en ideal yönetim şekli olan demokrasi, Platon ve Aristoteles için 
arzulanan yönetim biçimlerinden değildi. Demokrasi günümüzün ideal yönetim biçimi 
olmakla beraber, kavramsal açıdan kökenlerinin dayandığı Antik Yunan Döneminden 
bu yana sürekli değişim göstermiştir. Demokrasi kavramının yaşadığı bu değişim ise; 
temel nitelikleri değişime uğramasa da farklı yaklaşımlar ve bu yaklaşımları temele 
alan farklı demokrasi kuramlarını ortaya koymuştur.
Demokrasinin 2500 yıllık serüveninde sorunların çözümü için ortaya atılan her 
kuram çözüm yolları ile beraber yeni sorunları da beraberinde getirmiştir. Çünkü 
toplumlar da bireyler gibi ihtiyaçları, beklentileri, öncelikleri gün be gün değişen 
yapılardır. Her dönem kendisini yeniden inşa eden toplumlar gelişerek hayatlarına 
devam ederler fakat bu gelişmeler her zaman müspet anlamda da ortaya çıkmayabilir. 
Bu çalışmada demokrasi düşüncesinin tarihsel gelişimi, sosyolojik bir bakış açısı 
çerçevesinde sunulmaya gayret edilmiştir. Temel düşüncede; demokrasi yönetim 
biçiminden ziyade insanların bir arada, toplum niteliğinde yaşamasını sağlayan düzen 
olarak da büyük bir işlevselliğe sahiptir. Bu sebepler ile söz konusu kavram ele 
alınırken, bazı çerçevelerin çizilmesi ve bu çerçeve dâhilinde konunun işlenmesi 
gerekmektedir. Çalışmamızda demokrasi kavramı sosyolojik bakış açısından 
incelenecektir. Demokrasi çok farklı dönemlerde yaşamış olsalar da birçok düşünürü, 
üzerinde düşündüren bir kavram olmakla beraber, ortaya atılan fikirler birbirinden epey farklıdır. Çalışmanın amacı; demokrasi kavramının etimolojisini, kuramlarını ve 
modellerini açıklamak, demokrasinin Antik Yunan döneminde ele alınış şeklini ve 
geçtiğimiz yüzyılda yaşadığı gelişmeler sonucu ele alınışını sosyolojik bakış açısı ile 
incelemektir.

Abstract:
Down the ages, societies have been governed by as many different forms of 
regimes as possible from each other. The best known of which are monarchy, 
oligarchy, theocracy, totalitarianism and democracy. With the emergence of the idea 
of rights, equality and freedom in the historical process, governments started to 
embrace democratic governance and the values brought by the concept of 
democracy. "Democracy", as the most desired form of government of our age has 
evolved through ages and societies during its 2500-year existence, and the definition 
and implementation of its perception has constantly changed. Implementation of 
democracy and its ideal state differ for each age, at the same time the definition of 
democracy has also changed from age to age. For example, democracy, the most 
ideal form of government today, was not the desired form of government for Plato and 
Aristotle. Democracy is considered to be the ideal form of government today, though 
it has shown continuous change in conceptual terms since the Ancient Greek Period. 
This change experienced by the concept of democracy conserved its basic qualities; 
at the same time, it revealed different approaches and different theories of democracy 
based on these approaches.
During the 2500-year evolution of democracy, every theory put forward for the 
solution of the problems has brought new problems along with the solutions. Because 
societies are structures just like individuals, whose needs, expectations and priorities 
change day by day. Societies that rebuild themselves every period develop and 
continue their lives, but these developments may not always occur in a positive sense. 
In this study, we tried to present the historical development of the idea of democracy 
within the framework of a sociological perspective. Basically democracy has a great 
functionality as an order that enables people to live together as a society rather than 
a form of government. Therefore, while dealing with the concept in question, some 
frames should be drawn and the subject should be discussed within this framework. 
In our study, the concept of democracy will be examined from a sociological point of view. Although democracy lived in very different periods, it is a concept analyzed by 
many thinkers, and the ideas put forward are quite different from each other. Purpose 
of the study: To explain the etymology, theories and models of the concept of 
democracy, to examine the way democracy was handled in the Ancient Greek period 
and its treatment as a result of the developments experienced in the past century from 
a sociological perspective.