İlkokul sosyal bilgiler ve fen bilimleri ders kitaplarının anahtar yetkinlikler açısından incelenmesi
Analysis of primary school social studies and science textbooks in  term of key competiencies
Yazar: ABDULLAH ENİS TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs

Özet:
İlkokul Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Anahtar Yetkinlikler Açısından İncelenmesi

TAŞ, Abdullah Enis 
Dicle Üniversitesi 
Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Temel Eğitim Anabilim Dalı
Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi, Mayıs – 2024
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Fatih YILMAZ

Bu çalışmada Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri ders kitaplarının Türkiye yeterlilikler çerçevesinde yer alan anahtar yetkinlikler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda "Anadilde iletişim", "Yabancı dillerde iletişim", Matematiksel yetkinlik ve bilim/teknolojide temel yetkinlikler", "Dijital yetkinlik", "Öğrenmeyi öğrenme", "Sosyal      ve vatandaşlıkla ilgili yetkinlikler", "İnisiyatif alma ve girişimcilik", "Kültürel farkındalık ve ifade" olmak üzere toplam 8 anahtar yetkinlik sınıf ve ünitelere göre taranarak incelenmesi yapılmıştır. Araştırma nitel araştırma metodu içinde durum çalışması yöntemi ile yapılmıştır. Çalışma kolay erişilebilir ölçüt örnekleme yöntemi ile 2022-2023, 2023-2024 eğitim öğretim yıllarında ilkokullarda okutulmakta olan Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanmış ve 4. Sınıf Sosyal Bilgiler ve 3. ve 4. sınıf Fen Bilimleri ders kitaplarının anahtar yetkinlikler açısından incelenmiştir.
Araştırma bulgularına göre 3. ve 4. sınıflar bazında en fazla 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında "Anadilde iletişim" ile ilgili yetkinliklere yer verildiği tespit edilmiştir. Yine "Anadilde iletişim" ve "Matematiksel yetkinlik ve bilim/ teknolojide temel yetkinliklere tüm sınıf düzeylerinde yüksek oranda yer verildiği görülmüştür. Buna karşın "Yabancı dillerde iletişim" ve "Dijital yetkinliklere" ise tüm sınıf düzeylerindeki kitaplarda düşük oranda yer verilmiştir. Araştırma bulgularına dayalı olarak Sosyal Bilgiler ve Fen Bilimleri dersi öğretim programlarının hazırlayıcılarına, öğretmenlerine ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Fen Bilimleri, Ders kitabı, Anahtar yetkinlik, Nitel araştırma.

Abstract:
Analysis of Primary School Social Studies and Science Textbooks in Terms of Key Competencies
TAŞ, Abdullah Enis 
Dicle University
Institute of Educational Sciences 
Department of Basic Education 
Department of Classroom Education
Master Thesis, May– 2024 
Supervisor: Assoc. Dr. Fatih YILMAZ

In this study, it is aimed to examine the Social Studies and Science textbooks in terms of key competencies within the framework of Turkish qualifications. In this context, "Communication in mother tongue", "Communication in foreign languages", Mathematical competence and basic competences in science / technology", "Digital competence", "Learning to learn", "Social and civic competences", "Taking initiative and entrepreneurship", "Cultural a total of 8 key competencies, including 'awareness and expression', were scanned and examined according to classes and units. The research was conducted with the case study method within the qualitative research method. The study was approved by the Board of Education and Discipline, which is being taught in primary schools in the 2022-2023 academic year, with easily accessible case sampling method, and the 4th grade Social Studies and  3rd and 4th Science textbooks were examined in terms of key competencies.
According to the research findings, based on 3rd and 4th grades, it has been determined that the 4th grade Social Studies textbook includes the competencies related to "Communication in the mother tongue". Again, it has been observed that "Communication in mother tongue" and "Mathematical competence and basic competences in science/technology are highly given at all grade levels. On the other hand, 'Communication in foreign languages' and 'Digital competencies' were given a low rate in the books at all grade levels. Based on the research findings, suggestions were made for the preparers, teachers and researchers of the Social Studies and Science curriculum.
Keywords: Social studies, Science, Textbook, Key competence, Qualitative research.