Bitkisel yağ içeren diyetlerin gökkuşağı alabalığının büyümesine ve yağ asidi kompozisyonuna etkisi
Effect of diets containing vegetable oils on growth and fatty acid composition of rainbow trout
Yazar: İREM KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu araştırmada, jüvenil gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss WALBAUM, 1792) diyetlerinde balık yağı yerine farklı kombinasyonlarda kullanılan keten tohumu, susam ve ayçiçek yağlarının balıklarda büyüme performansı, vücut kompozisyonu ve doku yağ asidi kompozisyonuna etkileri araştırılmıştır. Toplam 75 gün süren yemleme deneylerinde başlangıç ağırlıkları ortalama 7,42 g olan balıklar kullanılmıştır.Balıkların büyüme performansı değerleri yapılan ölçümler sonucunda canlı ağırlık artışı, spesifik büyüme oranı, yemden yararlanma oranı, kondüsyon faktörü, vücut kompozisyonu, hepatosomatik ve viserosomatik indeks değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan yem ve balık örneklerindeki besin maddeleri miktarı, yağ asidi kompozisyonu ile balıklardan alınan karaciğer örneklerindeki toplam yağ oranı saptanmıştır. Ayrıca kullanılan diyetlerin ekonomik analiz değerlendirilmesi yapılmıştır.Deney sonunda balıklardaki en yüksek ağırlık artışı (39,01 g) kontrol grubunda gerçekleşmiş (P<0,05) ve bitkisel yağların kullanıldığı diğer deney grupları arasındaki fark önemsiz bulunmuştur (P>0,05). Balıkların spesifik büyüme hızları, yemden yararlanma oranları ve kondüsyon faktörü değerlerinde deney grupları arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır (P>0,05). Buna karşın balıklardaki en yüksek VSİ (15,57) ve HSİ (1,62) değerleri BY30/SY35/AY35 deney grubunda hesaplanmıştır.Diyetlerde kullanılan bitkisel yağlar, balık örneklerindeki vücut yağı oranları ile yağ asidi kompozisyonunu önemli derecede etkilemiş, ancak deneme gruplarındaki balıkların karaciğerlerindeki toplam yağ miktarının diyetlerde kullanılan farklı yağlardan etkilenmediği görülmüştür. Yapılan analiz sonuçlarına göre ayçiçek yağının kullanıldığı diyetlerle beslenen balıkların toplam vücuttaki yağ düzeylerinin diğer deney gruplarından daha yüksek olduğu görülmüştür (P<0,05). Diyetlerde bitkisel yağ kullanımına bağlı olarak n-6 PUFA oranları da artmıştır. Buna karşın n-3 PUFA ve n-3 HUFA oranları azalmıştır (P<0,05). Araştırmamızda, diyetlerde kullanılan yağların balık dokularındaki yağ asidi profilini doğrudan etkilediği görülmüştür.Araştırmada kullanılan deney diyetlerinin ekonomik analiz sonuçlarına göre tamamen balık yağının kullanıldığı kontrol grubunda yem maliyeti en yüksek değerde bulunmuştur (P<0,05). Bitkisel yağların kullanıldığı diğer deney gruplarındaki yem maliyetleri arasında istatistiki olarak önemli bir fark bulunmamıştır. Ayrıca deneme sonundaki ekonomik karlılık oranları incelendiğinde bitkisel yağların kullanıldığı deneme grupları ile kontrol grubu arasında önemli bir fark görülmemiştir (P>0,05).Sonuç olarak balıkların büyüme performansı ve yağ asidi kompozisyonu incelendiğinde jüvenil gökkuşağı alabalığı diyetlerinde keten tohumu, susam ve ayçiçek yağ karışımlarının kısmen (balık yağı yerine % 70 oranında) ya da tamamen kullanılması sonucunda olumsuz bir etki görülmemiştir.

Abstract:
In this study, the effect of feeds included different combinations of linseed, sesame and sunflower oils substitute of fish oil on growth performance, body composition and tissue fatty acid composition of juvenile rainbow trout (O. mykiss W., 1792) were investigated. Fish which were initial average weight 7,42 g were used for feeding trials during the 75 days.Growth performance of fish were calculated as individual growth performance, specific growth rate, feed conversion ratio, condition factor, body composition, hepatosomatic and viscerosomatic index values. Proximate composition and fatty acid composition of experimental feeds or fish and total lipid in the liver samples of fish were determined. Evaluation of the economic analysis was also used in the diets.At the end of feeding trials, mean individual weight gain of the fish was found the highest value (39,01 g) in control group (P<0,05). No significant differences were found among the other experimental diets which were used vegetable oils. Specific growth rate, feed conversion ratio and condition factor were not influenced by dietary treatments. However, viscerosomatic (15,57) and hepatosomatic (1,62) index values were significantly higher (P<0,05) in fish fed with BY30/SY35/AY35 diet.Whole body lipid rates and fatty acid composition of fish were significantly affected by vegetable oils used in diets but the amount of total fat in test groups of fish liver were not affected by different oils. According to the results of the analysis, total body fat levels of fish fed diets containing sunflower oil was higher than the other experimental groups (P<0,05). Depending on the use of vegetable oil in diets increased the rates of n-6 PUFA. However, n-3 PUFA and n-3 HUFA ratio decreased (P<0,05). In our study, tissue fatty acid profiles of fish were directly affected by oils used in diets.The economic analysis of diet formulations in this study indicated that the cost of the diet control group which used 100 % fish oil was the highest level (P<0,05). However, no significant differences were found among the other experimental diets containing vegetable oils. In addition, there was no significant difference among the all dietary treatments diets for EPI levels (P>0,05).According to the all results, when fish growth performance and fatty acid composition were observed no negative effects were found when linseed, sesame and sunflower oil blends used in a part (substitute of fish oil by 70 %) or fully in the juvenile rainbow trout diets substitute of fish oil.