Ödemeler bilançosu ve sıcak para: Türkiye örneği
Balance of payments and hot money: Turkey samples
Yazar: EMİNE SERİN
Danışman: PROF. DR. SEYHAN TAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Sıcak para = Hot money ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Ödemeler = Payments ; Ödemeler bilançosu = Payments balance

Özet:
Sıcak para, aşırı dalgalanma, spekülatif ve ani giriş–çıkış yapan kısa süreli yatırım olarak tanımlansa da portföy yatırımları, hisse senetleri, bankalara açılan kısa vadeli krediler ve kısa vadeli borç senetleriyle ülke ekonomisini birçok yönden etkilemektedir.

Ödemeler bilançosu kalemleri, toplam refah, sürdürülebilirlik, ve iktisadi kalkınma bütün ülkeler için önem arz etmektedir. Bu çalışmada, ödemeler bilançosu, sıcak para, sıcak paranın krizler ve Türkiye ekonomisi üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Sıcak para girdiği ülke ekonomisine refah ve canlılık getirmektedir. Ancak, ülkeyi terk ederken iktisadi istikrarı bozmakta ve krize neden olmaktadır.

Ödemeler bilançosu kalemlerinden cari işlemler hesabı ve sermaye-finans hesabı ülkeler için önemli olmaktadır. Bu hesaplarda oluşan açık genelde sıcak para ile finanse edilmektedir. Türkiye ekonomisinde 24 Ocak 1980 kararları ile ihracata yönelik kalkınma modeline geçerken 1989 yılındaki 32 sayılı kararname ile finansal akımlar üzerindeki kontrolleri kaldırmıştır. Finansal liberalizasyon süreciyle birlikte ülkeye gelen sıcak para miktarı artmıştır. Sıcak para, yapısı gereği yüksek faiz–düşük kura duyarlıdır. Ancak bir ülkeye özel sektörün ya da bankaların düşük maliyetle yurtdışından aldığı kısa vadeli borç biçiminde olmaktadır.

Bu çalışmada, sıcak paranın Türkiye ekonomisinde yaşanan 1994, 2000, 2001 ve 2008 krizleri üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Kriz dönemlerinde sıcak para bulunduğu ülkeyi hızlı ve ani bir şekilde terk ederek krizi tetiklemektedir. Türkiye ekonomisinde sıcak para döngüsünde gelişen ekonomik krizler yüksek reel faiz, kur istikrarının bozulması, büyük cari açık, kurların aşırı yükselişi, ulusal paranın aşırı değerlenmesi ve spekülatif sıcak para hareketinin tekrar hız kazanması şeklinde olmuştur. Sıcak para hareketliliğinin özellikle kriz dönemlerinde aşırı şekilde arttığı görülmüştür.

Türkiye ekonomisi son yıllarda istikrarlı büyüme performansı yakalamıştır. İstikrarlı siyasi ve ekonomik yapı, mali disiplin sürecinin devam etmesi ihracatın istikrarlı biçimde artmasına yol açmıştır. Böylece cari işlemler açığının sürdürülebilir hale gelmesiyle sıcak para hareketlerinin istikrar bozucu etkileri spekülatif ataklar haricinde, sınırlı konuma gelmiştir.

Anahtar kelimeler: Ödemeler Bilançosu Dengesi, Sıcak Para, Türkiye Ödemeler Dengesi, Türkiye'de Sıcak Para Hareketleri

Abstract:
Although hot money is defined as a short-term investment with excessive volatility, speculative and sudden inflow and exit, the country's economy is in many ways with portfolio investments, stocks, short-term loans to banks and short-term debt securities affects. Payments balance sheet items, total prosperity, sustainability, and economic development are important for all countries. This study focuses on the balance of payments, hot money, crises of hot money and the effects of hot money on the Turkish economy. Hot money brings prosperity and vitality to the economy of the country in which it enters. However, when leaving the country, it destabilises the economic stability and causes a crisis.

The current account and capital-finance account from the payment balance sheet items are important for the countries. The deficit generated in these accounts is usually funded with hot money. Turkey's economy with the decisions of January 24, 1980, export-oriented development model, while the 1989 decree no. 32 removed controls on financial flows. With the financial liberalization process, the amount of hot money coming into the country has increased. Hot money, by its nature, is sensitive to high interest – low currency. However, it is in the form of short-term debt to a country that the private sector or banks borrow from abroad at low cost.

In this study, the effect of hot money on the 1994, 2000, 2001 and 2008 crises in the Turkish economy is discussed. In times of crisis, hot money triggers the crisis by leaving the country quickly and a sudden. Economic crises in the hot money cycle in Turkey's economy include high real interest rates, destabilisation of the exchange rate, big current account deficit, excessive rise of rates, excessive valuation of national currency and the rapid backing of the speculative hot money movement has been hot money activity has increased excessively, especially in times of crisis.

Turkey's economy has achieved steady growth performance in recent years. stable political and economic structure, continued fiscal discipline process has led to a steady increase in exports. Thus, as the current account deficit becomes sustainable, the destabilising effects of hot money movements have become limited, except for speculative attacks.

Key Word: Balance Of Payments, Hot Money, Turkey Balance Of Payments, Turkey Hot Money Motion