Aile değerlerinin aşı kabul ve reddine etkisi
The effect of family values on vaccination acceptance and rejection
Yazar: ÖMER ABİÇ
Danışman: DOÇ. RABİA SOHBET
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Ana-baba = Parents ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Değer algısı = Value perception

Özet:
Dünyada 20 yıl önce ortaya atılan aşı kararsızlığı-aşı reddi kavramları giderek artan aşılamada düşüşlere neden olmuştur. Türkiye'de aşılama 2016'da %98 2017'de %96'ya gerilemiştir. Çocuklarına aşı yaptırmak istemeyen ailelerin sayısı; 2011'de 183, 2013'te 980, 2015'te 5 bin 400, 2016'da 12 bin düzeyine yükselmiş, 2018'de 23 bin düzeyine ulaşmıştır. Çalışma; ebeveynleri aşı kararsızlığına-aşı reddine götüren nedenlerin tespiti, aile değerlerinin aşı karşıtlığına etkisini saptamak için yapılmıştır.
2020 yılı Ocak-Şubat ayları arasında Gaziantep Cengiz Gökçek Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Poliklinikleri'ne başvuran 8433 kişiden çalışmayı kabul eden, 0-24 ay arası çocuğu olan, Türkçe bilen 930 ebeveynle yüz yüze görüşme ile anket uygulanmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu ve Aile Değerleri Ölçeği ile toplanmış, Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin karşılaştırılmasında x² testi kullanılmıştır.
Katılımcıların %78'inin memleketi Gaziantep, %68'inin geliri gidere denktir. Katılan annelerin %74,7'si ev hanımıdır. Katılımcılardan %87,4'ü aşı kartına sahip, aşı kartı olmayan %12,6'dır. Katılımcıların %90,1'i aşıyı gerekli derken, %61,8'i aşıların mikroplara karşı direnç kazandırdığını söylemiş, %9,9'u aşı gereksiz demiştir. Katılımcıların %89,9'u çocuklarına aşı yaptırdığını, %10,1'i yaptırmadığını belirtmiştir. Katılımcıların %91,9'u aşıların yan etkisi olduğunu %8,1'i olmadığını söylemiştir.
Aşı yaptırmayanların nedenlerine; %5,7'si aşısı yapılan hastalıklar artık görünmüyor, %5,2'si sağlık kurumları evime uzak, %4,4'ü doğal bağışıklığa inanıyorum, %4,1'i bebekler aşılama için küçük, %4,1'i aşıya götürecek zamanım yok. %3,2'si aşılar güvenli değil, %2,6'sı dini inançlar, %1,7'si aşılar otizme yol açıyor, %1'i Aşılar aşı firmalarını zengin etmek için yapılıyor demiştir. Katılımcıların %0,5'i çocuğumun kısır olmasından korkuyorum demiştir.
Ebeveynler; aşılar, aşılanmazsa riskler, zararlar konusunda aydınlatılmalı; aşı reddi konusunda derinlemesine araştırmalar yapılmalıdır. 
Anahtar kelimeler: Aşı, Aşı Reddi, Aile, Aile Değerleri, Ebeveyn

Abstract:
Vaccine indecision - vaccine rejection concepts, which were put forward 20 years ago in the world, have led to decreases in the increasing number of vaccinations.  Vaccination in Turkey decreased from 98% in 2016 to 96% in 2017.  Number of families who do not want their children to be vaccinated;  It increased to 183, 980 in 2013, 5 thousand 400 in 2015, 12 thousand in 2016, and reached 23 thousand in 2018.  Study;  The determination of the reasons that lead parents to vaccine indecision - vaccine rejection was carried out to determine the effect of family values on anti-vaccination.
 A face-to-face interview was conducted with 930 parents who had children aged 0-24 months and knew Turkish, among 8433 people who applied to Gaziantep Cengiz Gökçek Obstetrics and Gynecology Polyclinics between January and February 2020.  The data were collected with the Personal Information Form and the Family Values Scale, and the SPSS 25.0 package program was used in the evaluation of the data.  The x² test was used to compare the independent variables.
 Hometown of 78% of the participants is Gaziantep, 68% of them have income equal to expenses.  74,7% of the participating mothers are housewives.  87,4% of the participants have a vaccination card, 12,6% without a vaccination card.  While 90,1% of the participants said that the vaccine is necessary, 61,8% said that vaccines provide resistance against microbes, and 9,9% said that the vaccine is unnecessary.  89,9% of the participants stated that they had their children vaccinated, 10,1% stated that they did not.  91,9% of the participants said that vaccines had side effects, 8,1% said they did not.
 Reasons for not vaccinated;  5,7% of vaccinated diseases are no longer visible, 5,2% of health institutions are far from my home, 4,4% I believe in natural immunity, 4,1% babies are too small for vaccination, 4,1% I don't have time to get the vaccine.  3,2% said vaccines are not safe, 2,6% said religious beliefs, 1,7% said vaccines cause autism, 1% said vaccines are made to enrich vaccine companies.  0,5% of the participants said they are afraid of my child being infertile.
 Parents;  vaccinations should be informed about the risks and harms if they are not vaccinated;  In-depth research should be conducted on vaccine rejection.
Keywords: Vaccine, Vaccine Rejection, Family, Family Values, Parent