Bruksizmli hastalarda fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarının etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of physiotherapy and rehabilitation applications in patients with bruxism
Yazar: MİRAÇ SEZER
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ELBASAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bruksizm çiğneme kaslarında meydana gelen birçok faktörün etkili olduğu bir hastalıktır. Bu nedenle tedavi yaklaşımları diş hekimliği, fizyoterapi, psikoloji ve gerekirse nöroloji gibi farklı disiplinlerin yer aldığı multidisipliner bir bakış açısı ile planlanmalıdır. Bu çalışmanın amacı; bruksizmli bireylerde manuel terapi ve egzersiz uygulamalarının ağrı şiddeti, basınç ağrı eşiği, tetik nokta sayısı, temporomandibular eklem (TME) ve servikal mobilite, baş pozisyonu, kas kalınlığı, kas sertliği, kas aktivitesi üzerine olan etkilerini incelemek ve karşılaştırmaktır. Bruksizmli bireylerde bu parametrelerin değerlendirilmesi, hem tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi hem de bireysel farklılıklara göre tedavi yöntemlerinin optimize edilmesi açısından önemlidir. Çalışmaya bruksizm tanısı almış 30 gönüllü birey dâhil edildi. Bireyler randomize olarak egzersiz (EG) ve manuel terapi (MTG) olmak üzere iki tedavi grubuna ayrıldı. EG'ye egzersiz programı verilerek 8 hafta boyunca haftada üç gün yapmaları istendi. Egzersizleri hatırlamaları için daha önceden hazırlanmış olan videolar iletilerek egzersizleri yapıp yapmadıkları haftalık olarak takip edildi. MTG'ye çene ve boyun bölgesine yönelik intraoral ve ektraoral farklı manuel terapi teknikleri 8 hafta boyunca haftada iki kez uygulandı. Tedavi öncesi  ve sonrası Görsel Analog Skalası ile ağrı şiddeti, algometre ile basınç ağrı eşiği, palpasyon ile tetik noktalar, cetvel ile TME mobilitesi, gonyometre ile baş pozisyonu ve servikal mobilite, masseter, temporalis anterior ve (sternokleidomastoidus kası) SKM kaslarının ultrason ile kalınlığı ve sertliği, elektromyografi (EMG) ile aktivitesi değerlendirildi. Yapılan tedaviler sonrasında her iki grupta da ağrı şiddeti ve toplam tetik nokta sayısı azalırken; TME mobilitesinin, servikal mobilitenin, basınç ağrı eşiğinin arttığı görülmüştür. Kas aktiviteleri ile masseter ve temporal kas kalınlıkları azalırken SKM kalınlığı artmıştır. Sonuç olarak egzersiz ve manuel terapi uygulamaları bruksizm tedavisinde etkilidir. Uygulama yöntemleri karşılaştırıldığında ise farklı parametrelerde birbirlerine göre üstünlükleri olduğu görülmüştür.

Abstract:
Bruxism is a disease in which many factors occur in the masticatory muscles. Therefore, treatment approaches should be planned with a multidisciplinary perspective that includes different disciplines such as dentistry, physiotherapy, psychology and, if necessary, neurology. The aim of this study is to examine and compare the effects of manual therapy and exercise applications on pain intensity, pressure pain threshold, number of trigger points, temporomandibular joint (TMJ) and cervical mobility, head position, muscle thickness, muscle stiffness, and muscle activity in individuals with bruxism. Evaluation of these parameters in individuals with bruxism is important both for evaluating treatment effectiveness and optimizing treatment methods according to individual differences. 30 volunteers diagnosed with bruxism were included in the study. Individuals were randomly divided into two treatment groups as exercise (EG) and manual therapy (MTG). EG was given an exercise program and asked to do it three days a week for 8 weeks. Previously prepared videos were sent to them to remember the exercises and whether they did the exercises was monitored weekly. MTG was applied intraoral and extraoral different manual therapy techniques for the jaw and neck region twice a week for 8 weeks. Before and after the treatment, pain intensity with Visual Analog Scale, pressure pain threshold with algometer, trigger points with palpation, TMJ mobility with ruler, head position and cervical mobility with goniometer, thickness and stiffness of masseter, temporalis anterior and (sternocleidomastoidus muscle) SCM muscles with ultrasound, and activity with electromyography (EMG) were evaluated. After the treatments, pain intensity and total trigger point count decreased in both groups; TMJ mobility, cervical mobility, and pressure pain threshold increased. While muscle activities and masseter and temporal muscle thicknesses decreased, SCM thickness increased. As a result, exercise and manual therapy applications are effective in the treatment of bruxism. When the application methods were compared, it was seen that they had advantages over each other in different parameters.