Tüm dil yaklaşımına göre öğretim programını düzenleyen bir öğretmenin betimsel yazı çalışmasında kullandığı stratejilerin öğrenme güçlüğü olan öğrencinin yazmasını etkilemesi açısından betimlenmesi /
Yazar: NUR AKÇİN
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ UZUNER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yazma öğretimi = Writing training ; Yazı = Writing ; Yazı yazmak = Write ; Yazılı anlatım = Written expression ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, tüm dil yaklaşımına göre öğretim programını düzenleyen bir öğretmenin betimsel yazı çalışmasında kullandığı stratejilerin öğrenme güçlüğü olan öğrencinin yazmasını etkilemesini betimlemektir. Araştırmanın deseni, "tek katılanlı niteliksel vak'a çalışmasıdır". Araştırmaya katılanlar, bir beşinci sınıf öğretmeni, öğrenme güçlüğü olan bir öğrenci ve yirmi üç kişiden oluşan 5-A sınıfı öğrencileridir. Araştırma verileri, saha notlan, görüşmeler, odyo ve video teyp kayıtlan ile toplanmıştır. Video teyp kayıtlarının analizinde mikro etnografik analitik teknikler kullanılmıştır. Doğal sınıf ortamında betimsel yazı yazma çalışması sırasında video teyp çekimleri yapılarak analiz edilmiştir. Betimsel yazı yazma çalışması günümüzde normal ve öğrenme güçlüğü olan çocukların öğretiminde etkililiği araştırmalarla kanıtlanmış olan "Yazılı Anlatım Öğretim Modeli" çerçevesinde incelenmiştir. Yazılı Anlatım Öğretim Modeli'ne göre; öğretmenin yazılı anlatım çalışması sırasındaki öğretim ortamının düzenlenmesi betimlenmiş; bu çalışma öğretim programının içeriği öğeleri bakımından ele alınmış; ve öğretmenin kullandığı öğretim stratejileri, yazma süreci içinde gerçekleşen etkinlikler sırasındaki sözel etkileşim kalıplarına dayalı olarak incelenmiştir.Ill Araştırma verileri incelendiğinde, araştırmaya katılan öğretmenin yazılı anlatım çalışmasını düzenlerken dahil olma, gösterim, katılım, beklenti, sorumluluk, tahmin etme, kullanım ve yanıt özellikleri gösteren bir ortam oluşturduğu gözlenmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenin yazma sürecinde yoğun olarak 1 0 yazma stratejisi kullandığı belirlenmiştir. Bunlar; soru sorma, geçmiş bilgilerin harekete geçirilmesi, özetleme/netleştirme, görselleştirme, değerlendirme, ilişkilendirme, anlamı gözden geçirme, iletişimi kontrol etme, yazıyı düzeltme, yazmaya model olmadır. Yazma süreci içinde öğretmenin kullandığı öğretim stratejileri, model olmak, yüksek sesle düşünmek, ip ucu vermek, etkinliklerin zorluk derecesini düzenlemek ve öğrenci hataları üzerinde durmaktır. Bunlar, öğretmen ile öğrenci arasında gerçekleşen etkileşim kalıplarına dayalı olarak yazma öncesi ve yazma sonrası ana başlıkları altında verilmiştir. Yazma öncesinde kullanılan sözel etkileşim kalıplan "betimsel yazı türünü tanıtım sohbeti" ve "öğretmenin insan betimlemesi yazmaya model olması sırasındaki sohbet" konu başlıkları altında verilmiştir. Yazma sonrasında kullanılan sözel etkileşim kalıplan ise " yazılı ürünlerin sınıfla paylaşılması ve düzeltme yapılması sırasındaki sohbet" ve " odak öğrencinin yazısını okuması ve arkadaşlarının eleştiri ve düzeltme önerisi getirmesi sırasındaki sohbet" konu başlıkları altında verilmiştir. Ayrıca, bu sınıf ortamında öğrenim gören öğrenme güçlüğü olan bir öğrencinin yazılı anlatımının nasıl etkilendiği de betimlenmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma bulgularına göre, öğretmenin yazılı anlatım öğretiminde Tüm Dil yaklaşımını uygulanmasının öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin yazılı anlatımlarının gelişmesine katkıda bulunduğu söylenebilir. Anahtar Sözcükler: Öğrenme güçlüğü gösteren çocuk, yazılı anlatım öğretimi, Tüm Dil yaklaşımı, etkili öğretmen, niteliksel araştırma, niteliksel vak'a çalışması.

Abstract:
The purpose of this study is to describe the writing contexts in which a learning disabled student is instructed; and to investigate his interaction with his teacher and peers during writing activities in natural classroom environment. The design of this study was "qualitative single subject case study". Participants were a fifth grade teacher, a learning disabled student and the other students in the class (23 students). The data was collected using field notes, interviews, audio and video tape recording during natural interactions of the teacher and her students, especially the learning disabled student in writing process. Micro-ethnographic analyses were employed on the selected video tape segments. Analyses of the data revealed that the teacher who participated this study considered writing as a holistic process; created a writing context in which all students interacted with each other; and used a language which was appropriate her student's developmental level. Verbal and non-verbal strategies are selected from the writing process, were compared by using qualitative and quantitative analyses in the writing process. According to this research finding, the teacher often used ten strategies during the writing process. These are; asking questions, activating prior knowledge, summarizing /clarifying, visualization, evaluating, making connection, revising meaning, controlling communication, revising writing and modeling writing. Interaction patterns used by the teacher and her students were titled as "pre-writing" and "post- writing" patterns. The interaction patterns she used during the pre-writing activities were; "the discourse while the teacher is introducing descriptive writing" and "the discourse while the teacher is modeling a person description". The interaction patterns she used during the post-writing activities were; "the discourse while student sharing their writing products with each other and while offering suggestion for revising", "the discourse after the focus student read his composition", "the discourse after the focusstudent read again his revised composition and the discourse based on teacher's giving feed-back". In conclusion, in light of this research finding, it could be said that using Whole Language Approach and Process Approach in writing instruction is beneficial for learning disabled students.Key Words: Learning disability, written language instruction, effective teacher, whole language approach, process approach, qualitative research, case study.