HASUDER'e kayıtlı halk sağlığı profesyonellerinin gündelik uygulamalarda halk sağlığı etiğine ilişkin farkındalık, tutum ve deneyimleri
Awareness, attitude and experiences of hasuder registered public health professionals regarding public health ethics in daily practices
Yazar: NERGİS BAŞER
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER ESKİOCAK
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Etik = Ethics ; Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Farkındalık = Awareness ; Halk sağlığı = Public health ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Sağlık = Health ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp etiği = Medical ethics

Özet:
Halk sağlığı etiği tıp etiği ile yakından ilişkilidir, ancak bununla sınırlı değildir. Tıp etiği, halk sağlığı çalışanlarının gereksinimlerini karşılamada yetersiz kalabilir. Tıp etiği daha çok bireysel açıdan bakarken, halk sağlığı etiği sosyal bakış açısını da gerektirir.
Bu çalışma ile halk sağlığı uygulamalarının etik boyutunu güçlendirmede uygulayıcıların özellikle halk sağlığı etiği ve meslek etiğine ilişkin çatışma deneyimlerinin sorgulanması, farkındalık durumlarının ortaya çıkarılması, anlayış ve tutumlarının saptanması amaçlanmaktadır. Eğitimden uygulama alanına kadar varsa yetersizliklerin ortaya konması ve çözüm önerileri geliştirilmesiyle, gelecekte topluma sunulacak halk sağlığı hizmetlerinin etkinliğinin ve mesleğin saygınlığının arttırılması açısından da katkı sağlanması hedeflenmektedir. Sonuç olarak halk sağlığı etiğine ilişkin Türkiye'deki durum saptanıp halk sağlığı profesyonellerinin bu konudaki algılarına ilişkin mevcut durum belirlenmiş olacaktır.
Araştırma 03.02.2016 ile 15.03.2016 tarihleri arasında Halk Sağlığı Uzmanları Derneği iletişim gruplarına kayıtlı olan halk sağlığı profesyonelleriyle yapıldı. Araştırmanın evreni olarak iletişim grubuna kayıtlı olan ve kişisel mail adresleri bulunan 517 kişi kabul edildi. Halk sağlığı Uzmanları Derneği iletişim gruplarına kayıtlı olan 18'i emekli ve halen aktif olarak çalışmayan, 12'si çalışma farklı branşlarda sürdüren, 14'ü ise Tıp Eğitimi'nde aktif olarak çalışan toplam 44 kişi çalışma dışı bırakıldı. 
Oluşturduğumuz anket Survey Monkey isimli web tabanlı anket hazırlama ve toplama programı üzerinden araştırmaya dahil edilen halk sağlığı profesyonellerine yollandı.
Tamamı beş bölüm şeklinde oluşturulan anketimiz birinci bölümünde ondört soruluk demografik bilgileri sorgulamaya yönelik, ikinci bölümde sekiz soruluk deneyim, üçüncü bölümde beş soruluk farkındalık, dördüncü bölümde on altı soruluk düşünce, beşinci bölümde yirmi iki soruluk tutum içerekli toplam altmış beş sorudan oluşmaktadır.  Farkındalık, düşünce ve tutum içerikli soruların bulunduğu son üç bölümdeki toplam kırk üç soru beşli likert yapısındadır. 
Halk sağlığı profesyonellerinin sadece yarısı profesyonel eğitimi sırasında halk sağlığı etiği eğitimi almıştır. Meslek yaşamı boyunca en az bir kez etik çatışmayla karşılaşanların oranı 4'te 3'tür. Halk sağlığı profesyonellerinin yarısı meslektaşlarının halk sağlığı etiğine aykırı davranmasının en sık nedeninin "Yetkin Olmama" olduğu görüşündedir. 
Halk sağlığı profesyonellerinin yaklaşık % 90'ı meslek hayatları boyunca meslektaşlarının yetkili ancak yeterli olmadıkları konularda sorumluluk üstlenmelerine tanık olmuştur. Yarısı da halk sağlığı etiği konusunda eğitici kursa katılma ihtiyacı duymaktadır. Kadınlar erkeklere göre daha etik davranmaktadır.
Halk sağlığı profesyonellerinin halk sağlığı etiği eğitimleri yetersizdir ve bu konuda eğitim alma ihtiyacı hissetmektedirler.

Anahtar Kelimeler: Halk sağlığı etiği, tıp etiği, deneyim, farkındalık, tutum.

Abstract:
Public health ethics is closely related with medical ethics but not restrained to it. Medical ethics could be inadequate to meet the requirements of public health service providers. While medical ethics has an approach at the individual terms; public health ethics also requires a social perspective.
The aim of this study is; to dispute conflict experiences particularly related to public health ethics and occupational ethics, to reveal the statae of ethics awareness, to determine the perception and attitude of administarators for strenghteninig the ethical extent of public health services.By exhibiting the inadequacies in both education and practice, and developing solutions, contribution to increase the efficiency of future public health services and the reputability of the occupation is also aimed.Finally, the current state of Turkey and the perception of public health professionals regarding public health ethics is will be determined.
The research was conducted with public health professionals who were registered to the communication groups of Turkish Society of Public Health Specialistsin between 03.02.2016 and 15.03.2016. As the census of the research, 517 people whom were registered to the communication group and whose personal e-mail adresses were available were admitted. From the research group registered to Turkish Society of Public Health Specialistscommunication group;44 people were excluded from the study who were retired and not actively working (18), were working in different branches (12), were working actively in Medical Education Departments totally (14).
The questionnaire formthat was developed by the researcherswas sent to public health professionals through the web-based survey forming and collecting programme called, Survey Monkey.
Our survey which consists of 5 chapters and 65 questions totally composed of 14 questions involving demographic information in the first chapter, 8 questions of experience in the second chapter, 5 questions of awareness in the third chapter, 16 questions of opinions in the fourth chapter and 22 questions of attitude in the fifth chapter. Totally 43 questions from the last three chapters in which questions about awareness, opinion and attitude are available are in the Likert form.
Only half of public health professionals have had the education of public health ethics during the course of their professional education. The rate of at least one ethnic conflict with those encountered during his career is ¾ .Half of the public health professionals opinion about the most common reason of their collegues' acting against public health ethics is "not competent". 
Approximately 90% of public health professionals have witnessed through their occupationally active years that their colleagues are taking responsibility in the issues they are authorized but not competent. Half of them thoughtthat they need to attend to an educational course regarding public health ethics. Women behave more ethical than men.
Public health ethics training of public health professionals is insufficient and they feel the need for more training courses in their education.

Key Words: public health ethics, medical ethics, experience, awareness, attitude.