Muhammed b. Hasan es- Semennûdî'nin hayatı eserleri ve tarikat âdâbı ile ilgili görüşleri
Muhammed B. Hasan Es-Semennûdî, whose life, works and views about tariqa's morals
Yazar: MEHMET ŞİRİN AYİŞ
Danışman: PROF. DR. İSA ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Adab = Morals ; Biyografi = Biography ; Halvetiyye = Halvetiyye ; Muhammed b. Hasan es-Semennudi = Muhammed b. Hasan es- Semennudi ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hayatı, eserleri ve tarikat âdâbı ile ilgili görüşlerini çalıştığımız Muhammed b. Hasan es-Semennûdî, Mısır'ın Semânûd şehrinde dünyaya gelmiş, ilk tahsilini burada yapmış, Kur'ân-ı Kerim ve bazı dinî metinleri ezberledikten sonra yirmi yaşlarında Ezher'e gitmiştir. Ezher'de Mustafa Kemâleddin Bekrî'nin halifesi Muhammed b. Salim el-Hifnî'ye intisab etmiş ve ondan Halvetiyye tarikatı icazetini almıştır. Semennûdî, tasavvuf ve tarikat hizmetlerinin yanında kıraat ve hadis alanında da kendisini yetiştirmiş uzun bir süre ders okutmuş ve birçok talebe kendisinden istifade etmiştir. Semennûdî, hem tasavvuf, he de kıraat alanında eserler yazmış bir şahsiyettir.  
Bu çalışmanın amacı, Semennûdî'nin, tasavvuf alanında yazmış olduğu el-Âdabu's-Seniyye Limen Yurîdû Tarikate's-Sâdâti'l-Halvetiyye ile Tuhfetu's-Sâlikîn ve Delâletu's-Sâirîn li Minhâci'l-Mukarrabîn'adlı eserlerinden hareketle, tarikata giriş, tarikat âdâbı, nefis terbiyesi ile müridi kemâlata ulaştıran hasletler gibi tarikat âdâbı ile ilgili konulardaki görüşlerini ortaya koymaktır. Kalbî ve ruhî hayatın unutulmaya yüz tuttuğu günümüzde, Semennûdî'nin eserlerinde ele aldığı bu görüşlerle beraber, tasavvuf ilminin alanına giren ahlakî ve manevî konuların yeniden hatırlanması ve istifade edilmesi gerektiği kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: 
Muhammed b. Hasan es-Semennûdî, Tuhfetu's-Sâlikîn, Âdâbu's-Seniyye, Tarikat, Âdâb.

Abstract:
Muhammed b. Hasan es-Semennûdî, whose life, works and views about tariqa's morals were studied by us, was born in Semânûd, Egypt, had his first primary education here, and went to Ezher in his twenties after memorizing Holy Quran and some religious texts. In Ezher, he joined Mustafa Kemâleddin Bekrî's caliph Muhammed b. Salim el-Hifnî and took permission from him related to Khalwatiyya tariqa. Semennûdî, besides his services of Sufism and tariqa, improved himself in recitation and hadith, taught for long years and numerous students made use of his lectures. Semennûdî is a figure who has works both in Sufism and in recitation.
The aim of this study is to present Semennûdî's views on participation in tariqa, important people of tariqa, tariqa's morals, self-training and traits which make a follower reach perfection considering his life, works and el-Âdabu's-Seniyye Limen Yurîdû Tarikate's-Sâdâti'l-Halvetiyye with Tuhfetu's-Sâlikîn and Delâletu's-Sâirîn li Minhâci'l-Mukarrabîn. In our day, in which spiritual and mental life begin to be forgotten, in addition to Semennûdî's views mentioned in his works, we are of the opinion that the ethical and spiritual subjects in the field of mysticism should be taken into consideration all over and they should be made use of.

Keywords: 
Muhammed b. Hasan es-Semennudi, Tuhfetu's-Sâlikîn, Âdâbu's-Seniyye, Tariqah, Morals.