Pamukta (Gossypium hirsutuml.) bitki sıklığı ve azotun önemli agronomik ve lif kalite özellikleri üzerine etkisi
The effects of nitrogen level and plant density on important agronomic and fiber quality properties in cotton (Gossypium hirsutuml.)
Yazar: KEMAL GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALİ KAYNAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, ikinci ürün pamukta bitki sıklığına göre azot ihtiyacının artıp artmadığını ve verim ve kaliteye en uygun olan azot dozlarını belirlemek amacıyla, Aydın ili Söke ilçesinde yapılmıştır. Çalışmada Claudia pamuk çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Deneme bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ana parsellerde bitki sıklığı, alt parsellerde ise azot dozları yer alarak, seyreltmesiz ve seyreltmeli (15 cm sıra üzeri mesafe) iki bitki sıklığı uygulaması ve dekara saf olarak 12, 18, 24 ve 30 kg N dozu uygulaması yapılmıştır.
Denemede, kütlü pamuk verimi ilk koza açma gün sayısı, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, bitki boyu, koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı, lif uzunluğu, lif İnceliği, lif kopma dayanıklılığı ve   lif olgunluğu özellikleri incelenmiştir.
Denemede,  bitki sıklığının kütlü pamuk verimi, ilk koza açma gün sayısı, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, bitki boyu, koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı, lif uzunluğu, lif olgunluğu, lif kopma dayanıklılığı,  lif İnceliğine önemli etkisinin olmadığı saptanmıştır.
Denemede, azot dozu etkisinin çırçır randımanı üzerine istatistiki yönden önemli,  kütlü pamuk verimi, ilk koza açma gün sayısı, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, bitki boyu, koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı, 100 tohum ağırlığı, lif uzunluğu, lif olgunluğu, lif kopma dayanıklılığı,  lif İnceliği özellikleri üzerine istatistikî yönden önemli olmadığı saptanmıştır. Çalışmada, ikinci ürün pamuk için seyreltme yapmaya gerek olmadığı, en uygun azot dozunun 12kg/da uygulaması olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Pamuk, Bitki Sıklığı, Azot, Verim, Lif Özellikleri

Abstract:
This study is executed in Söke/Aydın Güllübahçe neighborhood in order to determine if plant's nitrogen need increases based on plant density and to determine the most suitable nitrogen doses for quality and yield. In this study Claudia cotton species is used as material. Experiment executed based on split parcels experiment pattern with three replications. In main parcels plant density, in sub parcels nitrogen doses are studied. Two plant density level as sparse (over 15 cm distance) and non- sparse; four nitrogen levels as 12, 18, 24 and 30 kg N per decares is applied.
In experiment seed cotton yield, number of days till first boll opening, number of monopodial branches, number of sympodial branches, plant height, number of bolls, seed cotton per boll, ginning percentage, 100 seed weight, fiber length, fiber maturity, fiber strength, fiber fineness properties are observed.
In experiment based on application methods it's determined that plant density is statistically not significant for seed cotton yield, number of days till first boll opening, number of monopodial branches, number of sympodial branches, plant height, number of sympodial, ball weight per ball, ginning percentage, 100 seed weight, fiber length, fiber maturidy, fiber strength, fiber fineness. It's determined that decreasing plant density increased the cotton yield, the highets yield is observed on sparse plant density.
In experiment, effect of nitrogen dose on plant density statistically significant for ginning percentage, not significant for seed cotton yield, number of days till first boll opening, number of monopodial branches, number of sympodial branches, plant height, number of bolls, seed cotton per boll, 100 seed weight, fiber length, fiber maturity, fiber strength, fiber fineness. In this study its concluded that there's no need for thinning for aftercrop cotton, optimal nitrogen level is 12 kg/da.
Keywords: Cotton, Plant Density, Nitrogen, Yield, Fiber Properties