Türkçe eğitimi alanındaki makalelerin akademik söylem oluşumu: Tür analizine dayalı bir söylem çözümlemesi
Academic discourse formation of articles in Turkish education: A discourse analysis based on genre analysis
Yazar: SERKAN FURTUN
Danışman: PROF. DR. MUHSİNE BÖREKÇİ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik kullanım = Academic use ; Akademik yazı = Academic writing ; Akademik çalışmalar = Academic studies ; Edebi söylem = Literary discourse ; Makale = Article ; Söylem çözümleme yöntemi = Discourse analysis method ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'deki Türkçe eğitimi alanındaki akademik makalelerin tür analizi kapsamında çok yönlü söylem analizinin yapılması ve bu çalışmaların uzman görüşleri çerçevesinde akademik söyleme uygunluğunun incelemesi amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Çalışmada, eş zamanlı/paralel karma yöntemler araştırması kullanılmıştır. Türkçe eğitimi alanındaki 398 adet araştırma makalesinin akademik söylem yapılarını incelemek için, nicel ve nitel veriler ayrı ayrı ve eş zamanlı olarak toplanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunu 12 editör ile yapılan görüşmeler oluşturmaktadır. Nicel veriler ise 201 Türkçe eğitimi alan uzmanına uygulanan "Makale Değerlendirme Anketi" ve 398 makaleye uygulanan "Makale Değerlendirme Formu" kullanılarak toplanmıştır. 
Bulgular: Araştırma sonucunda görüşme tekniğine dayalı nitel bulgular "bilimsellik, araştırmacının görevleri, alanda yer alan çalışmaların olumlu özellikleri, bilimsel yayında akademik yazımın yeri ve literatürde yer alan çalışmalara eleştirel yaklaşım" şeklinde beş farklı tema altında toplanmıştır. Alan uzmanları ve araştırmanın kodlayıcıları tarafından yapılan değerlendirmelerde makalelerin en çok "yöntem ve tartışma" bölümlerinin oldukça zayıf olduğu; akademik söylem yapısına en uygun bölümünün ise alanyazın bölümü olduğu görülmüştür.
Sonuç: Makale türü söylem analizi çerçevesinde yapılan bu çalışma sonucunda Türkçe eğitimi akademik metinlerde kültürel ve sosyal yapıların da etkilerinden dolayı makalelerde kesinlikle bulunması gereken "başlık, yazarlar, özet, giriş, metodoloji, sonuçlar, tartışma ve kaynaklar" bölümleri ile "araştırma konusu ve tanımları, araştırma soruları, metodolojik teknikler, deneysel kurulum, çalışmanın amacı, ana keşifler, araştırma sorularına cevaplar, sonuçların açıklaması, çıkarımlar ve öneriler alt başlıklarının eksik söylemler içerdiği görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Türkçe eğitimi, söylem, retorik, tür analizi, akademik yazım

Abstract:
Purpose: This study aims to conduct a multi-dimensional discourse analysis within the scope of genre analysis of academic articles in the field of Turkish education in Turkey and to examine the relevance of these studies to academic discourse within the framework of expert opinions.
Method: In the study, simultaneous/parallel mixed-methods research was used. Quantitative and qualitative data were collected separately and simultaneously to examine the academic discourse structures of 398 research articles in the field of Turkish education. The qualitative dimension of the research consists of interviews with 12 editors. Quantitative data was collected by using the "Article Evaluation Questionnaire" applied to 201 Turkish language experts and 398 articles were evaluated by using the "Article Evaluation Form".
Findings: As a result of the data analysis, qualitative findings based on the interview technique were gathered under five different themes: "scientificness, the duties of a researcher, positive features of the studies in the field, the place of academic writing in scientific publications and a critical approach to the studies in the literature". According to the evaluations made by the field experts and the coders of this research, the weakest part of the articles are "method and discussion" sections; and the most appropriate part of the academic discourse structure is the literature section.
Results: As a result of this study conducted within the framework of article type discourse analysis, we found that the sub-titles of "title, authors, abstract, introduction, methodology, results, discussion, and references" and "research subject and definitions, research questions, methodological strategies, experimental settings, purpose of the study, main findings, answers to research questions, explanation of results, inferences and suggestions," which should definitely be included in the articles due to the effects of cultural and social structures in academic texts in Turkish education, contain incomplete discourses. 
Keywords: Turkish education, discourse, rhetoric, genre analysis, academic writing