Johann Gottlieb Fichte'in din ve ahlak görüşü
Johann Gottlieb Fichte's conception of religion and morality
Yazar: HÜSEYİN KAR
Danışman: PROF. DR. MURTAZA KORLAELÇİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak bilgisi = Moral knowledge ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Ahlaki değerler = Moral values ; Din = Religion ; Din algısı = Perception of religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Felsefeciler = Philosophers ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Fichte, Johann Gottlieb = Fichte, Johann Gottlieb

Özet:
Tezimizin amacı Fichte'in din ve ahlâk görüşlerini açıklayarak, bunlar arasındaki bağı ortaya koymaktır. Bunu yaparken öncelikle Fichte'in sistemini nasıl kurduğunu inceledik. O kendisinin daha önce hiç bilinmeyen bir bilimi bulduğunu iddia ediyor. Ve bu bilime bilimin bilimi manasına gelen Wissenschaftslehre adını veriyor. Ona göre Wissenschaftslehre bütün bilimlerin üstünde olan ve onlara genel ilkelerini öğreten bilimdi. Bu bilim sayesinde diğer bilimler sonsuza kadar ilerleyecekti. Fichte'in idealizmi de bu sayede sınırsızca ilerleyebilecekti.Fichte ahlâk sistemini de bu sisteme göre bir temele oturtmayı amaçladı. Ve ahlâkın temeline ?ben? ve ?özgürlük? kavramını koydu. Ona göre eğer bir ?ben olmasaydı, o zaman ahlâksallıktan bahsedilemezdi. Eğer bir ?ben? varsa bu ?ben? öncelikle bir eylemde bulunacak ki biz bu eylem hakkında bir yargıda bulunalım. O eylemi de yaparken özgür olmalıyız ki; onun sonuçlarından sorumlu olalım. Fichte bu şartlarda bireyin yaptığı eylemlerin sonuçlarından sorumlu olduğunu söylüyor. Fichte'e göre insan kötü eğitilmedikçe ve özgürce davrandığı sürece daima iyiyi ister. İnsanları iyilikten uzaklaştıran kötü eğitim ve baskıdır.İkinci bölümde Fichte'in din görüşünü inceledik. Fichte din adına söylenenleri de eleştirir. Eğer insanı bir Tanrı yarattıysa, o zaman insanın iyiyi kötüyü ayırt edebileceğini söyler. Din adına söylenenlerin daima sorgulanmasını ister. Bunlara kişilerin kattığı görüşlerin ayıklanmasını ister. O Tanrıya ve Peygamberlere inansa da kişilerin Tanrı'nın emirlerine ve Peygamberlerin vahiylerine eklemede bulunduğunu iddia eder. Yoksa insan özgürlüğüyle Tanrı'nın emirleri ve Peygamberlerin bildirdikleri çelişmez. Dolayısıyla onun din ve ahlâk görüşü bir bütün oluşturur.

Abstract:
The aim of our thesis is to explain the views of Fichte?s on religion and morality and also to reveal the relations between the two domains according to Fichte. To accomplish this aim, in the introduction we analysed how Fichte set up his general philosophical system. According to this analysis Fichte claimed that he had found an unknown science. He called that science ?Wissenschlaftslehre?, meaning ?the science of sciences?. According to Fichte, Wissenschlaftslehre is above all other sciences and teaches genaral principles of these sciences. Fichte thought that thanks to Wissenschlaftslehre sciences would proceed forever and this idealism of Fıchte would go forever.In the first chapter, we examined Fıchte?s ethical thoughts. Fichte aimed to establish a moral system based on that general philosophical grounds. He placed the concept of ?self? and ? freedom? in the centre of morality. For him without ?self? a moral system is impossible. To make a moral judgment it is necessary that this ?self? act and so this ?self? must have freedom. Without freedom this ?self? isn?t responsible for its actions. In Fichte?s opinion, humans behave in morally good ways unless badly trained and forced. So, for him human is incited to bad actions due to bad education and coercion.In the second chapter, we examined Fichte?s views on religion. In this regard Fichte criticizes the thoughts advenced in the name of religion. For Fichte, if human beings are created by God they must able to distinguish between good and bad. Fichte argues for critical examinations of religious thoughts. For him people sometimes ascribe their own views to God and prophets. For Fichte we get rid of superstitions, there is no disagreement between human freedom and the teachings of God and prophets. In some Fichte?s religious and moral thoughts constitute a coherent system.