Portal hipertansiyonlu hastalarda transjuguler intrahepatik portosistemik şantın böbrek fonksiyonları bozukluğu ve renal resisitivite indeksi üzerine etkileri
The effects of transjugular intrahepatic portosystemic shunt on renal functions and renal resistive index in patients with portal hypertension
Yazar: GÜLDANE CENGİZ SEVAL
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN İDİLMAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerüler filtrasyon hızı = Glomerular filtration rate ; Hipertansiyon-portal = Hypertension-portal ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis

Özet:
Renal resistivite indeksi (RRI) ile renal histopatolojik hasar arasında pozitif korelasyon olduğu ve uzun dönem renal fonksiyonlar açısından prognostik bir faktör olduğu araştırmacılar tarafından bildirilmektedir. Hepatorenal sendromlu hastalarda transjuguler intrahepatik portosistemik şantın (TIPS) renal fonksiyonlar üzerine olan etkisi net olarak ortaya konamamıştır. Bu çalışmanın amacı portal hipertansiyonlu (PHT) hastalarda TIPS'in RRI, renal fonksiyonlar üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışmamız prospektif bir çalışmadır. PHT olan toplam 26 hasta (E/K: 21/5; ortalama yaş: 46.1±15.0) çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastaların 18'inde birlikte Child B ve C siroz mevcuttu. Toplam 12 PHT'lu hastaya TIPS yapıldı, geri kalan 14 hasta kontrol grubu olarak kabul edildi. TIPS endikasyonu olarak; 8 hastada tekrarlayan varis kanaması, 4 hastada refrakter assit idi. Çalışmaya alınan hiçbir hastada HRS Tip?1 teşhis edilmedi. RRI, böbrek fonksiyon testleri ve plazma vazoaktif hormon düzeyleri başlangıçta ve TIPS işleminden sonra 1, 3 ve 6. aylarda değerlendirildi. TIPS işlemi sonrası hastaların portal basınçları başlangıç değere göre anlamlı derecede azaldı (ortalama 37.7 ± 9.5 mmHg'dan 16.7 ±6.8 mmHg'ya, p<0.001). TIPS ve kontrol grubunun 6.aydaki verileri birbiriyle karşılaştırıldığında; serum kreatinin (0.8±0.1 ile 1.0±0.2) ortalama RRI (0.64±0.05 ile 0.77±0.05) ve plazma aldosteron (9.2±2.9 ile 30.3±14.9) değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0.05). TIPS yapılan refrakter assiti olan hastaların assitleri azaldı, tekrarlayan varis kanaması gözlenmedi. TIPS işlemi sırasında ve sonrasında önemli bir komplikasyon görülmedi. Portal hipertansiyonlu hastalarda TIPS'in böbrek fonksiyonları ve vazoaktif sistem üzerine olumlu etkileri bulunmaktadır.Anahtar sözcükler: Portal hipertansiyon, siroz, TIPS, RRI, glomerüler filtrasyon hızı

Abstract:
Several studies demonstrated a correlation between renal resisitive indeks (RRI) and renal function in individuals with renal disorders and reported to be useful as one of the prognostic markers for renal outcome. The effects of transjugular intrahepatic portosystemic shunt (TIPS) on the renal function in hepatorenal syndrome (HRS) are still unclear. The aim of the study was to investigate the effects of the TIPS on RRI and renal functions in individuals with portal hypertension (PHT). This was a prospective study. A total of 26 individuals (M/F, 21/5; mean age, 46.1±15.0 years) with PHT were enrolled into study. 18 individuals were also cirrhosis. TIPS was placed in 12 patients (8 cirrhosis, 4 non-cirrhotics). 14 cirrhotics were used as a control. The indication for TIPS was recurrent variceal bleeding in eight patients and intractable ascites in four patients. None of the patients had diagnosed with HRS type-1. Renal function tests, plasma vasoactive substances levels and RRI were determined in baseline and at 1st, 3rd and 6th months after TIPS placement. When compared to baseline, after TIPS implantation, the portal pressure significantly decreased in all patients from a mean of 37.7 ± 9.5 mmHg to 16.7 ±6.8 mmHg (p=0.001). We found statistical significant difference in serum creatinine (0.8±0.1 vs 1.0±0.2), RRI (0.64±0.05 vs 0.77±0.05), and plasma aldosterone (9.2±2.9 vs 30.3±14.9) levels at 6th month between TIPS and control groups (p<0.05). After TIPS implantation, no recurrent variceal hemorrhage was observed. Ascites was improved in all patients with intractable ascites. No major TIPS-related complication was observed during and after TIPS procedures. We showed protective effects of TIPS procedure to renal functions, plasma vasoactive substances levels and RRI for PTH indivudials.Key words: portal hypertension, cirrhosis, TIPS, RRI, glomerular filtration rate