Üniversite öğrencilerinin anne sütü ve bebek beslenmesine ilişkin bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of university students' knowledge and attitudes regarding breast milk and baby nutrition
Yazar: ŞEYDA ŞİMŞEK TAHAK
Danışman: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Beslenme = Nutrition ; Emzirme = Breast feeding ; Öğrenciler = Students

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi 5. ve 6. sınıf, Sağlık Bilimleri ve Hemşirelik Fakültesi 3. ve 4. sınıf, sağlık dışı diğer fakültelerin 3. ve 4. sınıf öğrencilerinde anne sütü ve emzirme konusundaki bilgilerin değerlendirilmesi, IOWA Bebek Beslenme ve Tutum Ölçeği'ne göre sınıflandırılması ve ilişkili olduğu durumların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Etik Kurulu'ndan 06.12.2022 tarihli 2022/493 sayılı karar numarası ile onay aldı. 15 Aralık 2022-1 Mart 2023 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi 5. ve 6. sınıflarda eğitim gören 390 öğrenciden 335 (%85,8) öğrenci çalışmaya katıldı. Sağlık Bilimleri Fakültesi ve Hemşirelik Fakültesi 3. ve 4. sınıflarda eğitim gören 541 öğrenci, Fen Fakültesi ve Edebiyat Fakültesi 3. ve 4. sınıflarda öğrenim gören 301 öğrenci çalışmaya dahil edildi. 1177 katılımcı ile çalışma tamamlandı. Çalışmanın verileri, iki bölümden oluşan bir anket formu aracılığıyla yüz yüze toplandı. Birinci bölümde araştırmacı tarafından hazırlanan 37 sorudan oluşan sosyodemografik bilgi formu, ikinci bölümde 17 sorudan oluşan IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği yer aldı. Veriler, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) versiyon 22.0 istatistik paket programında değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılanların %79,6'si (n=905) kadın, %23,1'i (n=272) erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 22,30±2,17'di. Katılımcıların IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği puan ortalaması 63,91±17,83'idi. Kadın öğrencilerin IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği puan ortalaması erkek öğrencilere göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Fakültelere göre IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği ortalama puanları karşılaştırıldığında, tıp fakültesi ve sağlık bilimleri-hemşirelik fakültesi puanlarının, fen-edebiyat fakültesi puanlarına göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Katılımcılardan prelakteal beslenme tanımını bilenlerin IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği puanı prelakteal beslenme tanımını bilmeyenlere göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksek olduğu bulundu (p<0,001). Katılımcıların prelakteal besinlere; zemzem, hurma, su, mama ve süt gibi örnekler verdiği saptandı. Katılımcılardan kolostrumun atılmaması gerektiğini, faydalı olduğunu ve biberonun zararlı olduğunu bilenlerin IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği puanı kolostrumun atılması gerektiğini, zararlı olduğunu, biberonun yararlı olduğunu ve kolostrum ve biberonla ilgili bilgisi olmayanlardan daha yüksekti (p<0,001). Katılımcılardan aktif tüberküloz, meme ucunda herpes ve HIV enfeksiyonlarında emzirilmenin kesilmesi gerektiğini bilenlerin IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği puanı emzirilmenin kesilmemesi gerektiğini ve bilmeyen katılımcılardan daha yüksekti (p<0,001). Tıp fakültesi (sırasıyla %73,7, %43,0) ve hemşirelik-ebelik fakültesinde (sırasıyla %71,5, %47,9) eğitim gören öğrencilerden normal/sezaryen doğumdan sonra derhal-1 saat içerisinde emzirilmesi gerektiğini ifade edenlerden sıklığı fen-edebiyat fakültesi (sırasıyla %46,2, %24,3) öğrencilerinden yüksekti (p<0,001). Sonuç: Üniversite eğitimleri sırasında anne sütü ve emzirme ile ilgili ders alan özellikle hemşirelik-ebelik öğrencileri ve tıp fakültesi öğrencilerinin IOWA Bebek Beslenme Tutum Ölçeği puanı ve bilgi düzeyi fen-edebiyat fakültesi öğrencilerine göre daha yüksek bulunmuştur. Toplumumuzda ilk altı ay emzirilmenin artırılması ve iki yıl ve daha uzun süre emzirilmenin desteklenmesi için anne sütü ve emzirme konusunda üniversite öğrencilerine etkili bir eğitim ve destek verilerek hem ebeveynlik sürecinde hem de toplum içerisinde bebek sağlığının sağlanması açısından olumlu sonuçların görülmesi mümkün olacaktır.

Abstract:
Objective: In this study, the evaluation of knowledge about breast milk and breastfeeding in Selcuk University Faculty of Medicine 5th and 6th grade students, Health Sciences and Nursing Faculty 3rd and 4th grade students, and 3rd and 4th grade students from non-health faculties, IOWA Infant Nutrition and Attitude Scale. It is aimed to classify according to and evaluate the related situations.
Materials and Methods: This research was approved by Selçuk University Ethics Committee with the decision number 2022/493 dated 06.12.2022. Between 15 December 2022 and 1 March 2023, 335 (85.8%) students out of 390 students studying in the 5th and 6th grades of Selcuk University Faculty of Medicine participated in the study. 541 students studying in the 3rd and 4th grades of the Faculty of Health Sciences and the Faculty of Nursing, and 301 students studying in the 3rd and 4th grades of the Faculty of Science and Letters were included in the study. The study was completed with 1177 participants. The data of the study were collected face to face through a questionnaire consisting of two parts. In the first part, the sociodemographic information form consisting of 37 questions prepared by the researcher, and in the second part, the IOWA Infant Nutrition Attitude Scale consisting of 17 questions took place. The data were evaluated in the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 22.0 statistical package program. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Results: The percentage of women participating in the study is 79.6% (n=905), while the percentage of men is %23,1 (272). The mean age of the participants was 22.30±2.17. The participants' IOWA Infant Feeding Attitude Scale mean point was 63.91±17.83. The mean IOWA Infant Feeding Attitude Scale point of female students was found to be statistically significantly higher than that of male students (p<0.001). When the IOWA Infant Feeding Attitude Scale average points were compared according to the faculties, it was found that the medical faculty and health sciences-nursing faculty points were statistically significantly higher than the points of other faculties (p<0.001). It was found that the IOWA Infant Feeding Attitude Scale point of the participants who knew the definition of prelacteal nutrition was statistically significantly higher than those who did not know the definition of prelacteal nutrition (p<0.001). Participants' prelacteal foods; It was determined that he gave samples such as zamzam, dates, water, and formula milk. The IOWA Infant Feeding Attitude Scale point of the participants who knew that colostrum should not be thrown away, that it is beneficial and that the bottle is harmful, was higher than those who did not know that colostrum should be thrown away, that it is harmful, that the bottle is useful and that the bottle is harmful (p<0.001). The IOWA Infant Feeding Attitude Scale score of the participants who knew that breastfeeding should be stopped in active tuberculosis, herpes on the nipple and HIV infections was higher than the participants who did not know that breastfeeding should not be stopped (p<0.001). The frequency of the students studying at the faculty of medicine (73,7%, 43,0%, respectively) and the faculty of nursing-midwifery (71,5%, 47,9%, respectively) who stated that they should be breastfed immediately after normal/cesarean delivery within 1 hour -It was higher than the students of the faculty of literature (46,2%, 24,3%, respectively) (p<0.001).
Conclusion: The IOWA Infant Feeding Attitude Scale point and knowledge level of especially nursing-midwifery students and medical school students who took courses on breast milk and breastfeeding during their university education were found to be higher than the students of the faculty of science and literature. In order to increase breastfeeding for the first six months in our society and to support breastfeeding for two years or longer, it will be possible to see positive results in terms of ensuring infant health both in the parenting process and in the society by providing effective training and support to university students on breast milk and breastfeeding.