İşyeri afet ve acil durum planlarının geliştirilmesi; kırtasiye malzemeleri üretim sahası örneği
Development of workplace disaster and emergency plans; example of production site of stationery materials
Yazar: MURAT CAN DURUEL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇELEBİ
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Acil durum planlaması = Emergency planning ; Acil durum yönetimi = Emergency management ; Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Planlama = Planning ; İşyeri = Work place

Özet:
Afetler ve yaşanan diğer acil durumlar sürekli olarak can ve mal kayıplarına yol açmakta, hayatı tüm yönleriyle zorlu bir hale getirmektedir. İnsanlar bu durumlarla işyerinde çalışırken de karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu nedenle işyeri afet ve acil durum planlarının en sağlıklı şekilde hazırlanarak uygulamaya konması büyük önem arz etmektedir.

Bu çalışmanın amacı, işyerleri için etkin afet ve acil durum planının hazırlanmasında hangi adımların izlenmesi gerektiğini ortaya koymak ve bu adımları bir kırtasiye malzemeleri üretim sahasında uygulamaktır. Çalışma yürütülürken yurt dışı ve yurt içi kaynakları, mevzuat ve rehberleri incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. İşyerlerinde afet ve acil durum yönetiminin tesisi için, elde edilen bulgulara göre planın hazırlanma süreci dört adımda incelenmiştir. Planlama takımının oluşturulması, tehlike ve risk analizinin yapılması, planın geliştirilmesi ve planın uygulanması bu süreci oluşturan adımlardır. Ardından bu adımlar, seçilen işyerinde uygulanarak afet ve acil durum planı ortaya koyulmuştur.

Bütünleşik afet yönetiminde olduğu gibi, işyeri afet ve acil durum planı hazırlanırken de önceliğin risk yönetimine verilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu da genel ve işyerine özgü tehlikelerin tek tek ele alınarak risk analizinin yapılması ve analiz sonuçlarına göre alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi ile mümkün olacaktır. Ardından kriz yönetimi, yani afet veya acil durum olduktan sonra yapılması gerekenler ele alınmalıdır. Kriz yönetiminde yapılması gerekenler icra edildiğinde görülen eksiklikler veya oluşan yeni tehlikeler belirlenerek tekrar risk yönetimine başlanmalı ve bu döngü sürekli olarak devam etmelidir.

İşyeri afet ve acil durum planının hazırlanmasının ardından tüm çalışanlara eğitim verilerek hangi afet ve acil durumda nasıl davranması gerektiği, sığınma ve toplanma alanları, hangi tahliye rotasını kullanacağı gibi plana özgü bilgilerin anlatılmasının ve tatbikat yapılarak pekiştirmenin sağlanmasının önemi vurgulanmaktadır.

Abstract:
Disasters and other emergencies constantly lead to loss of life and property, making life difficult in all aspects. People are faced with these situations while they are working in the workplace. For this reason, it is of great importance to prepare and implement workplace disaster and emergency plans in the healthiest way possible.

The aim of this study is to reveal which steps should be followed in the preparation of an effective disaster and emergency plan for workplaces and to apply these steps in a stationery production area. While conducting the study, foreign and domestic resources, legislation and guidelines have been examined and compared. For the establishment of disaster and emergency management at workplaces, the preparation process of the plan was examined in four steps, based on the findings obtained. Establishing the planning team, performing hazard and risk analysis, developing the plan and implementing the plan are the steps that make up this process. Then, these steps were implemented at the selected workplace and a disaster and emergency plan was developed.

It was emphasized that priority should be given to risk management while preparing workplace disaster and emergency plans, as in integrated disaster management. This will be possible by analyzing the general and workplace-specific hazards one by one and performing the risk analysis and determining the measures to be taken according to the results of the analysis. Then crisis management, that is, what needs to be done after a disaster or emergency should be addressed. When the things to be done in crisis management are performed, deficiencies or new dangers that arise should be determined and risk management should be started again and this cycle should continue continuously.

Following the preparation of the workplace disaster and emergency plan, it is emphasized the importance of explaining the plan-specific information such as how to behave in a disaster and emergency situation, asylum and gathering areas, which evacuation route to use, and providing reinforcement by performing exercises.