Yaşam öyküleri ve inanç gelişimi
Life stories and faith development
Yazar: MEHTAP KOKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİN ÖZIŞIK
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / İslami Araştırmalar Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma Adana ili içerisinde cinsiyet, yaş, eğitim, farklı din ve mezheplere mensup 10 kişiyle birlikte yapılmıştır. Bu mülakatlar yoluyla elde edilen veriler aracılığıyla yaşam öyküsünü oluşturan önemli temalar belirlenerek bu temalar içerisinde inanç gelişimini etkileyen faktörlere değinilmiştir. 
İnanç gelişimi dış çevrenin ve bireyin içsel süreçlerinden etkilenmektedir. Dış çevrede olup bitenler kişinin içine doğduğu aile ortamı, arkadaşları, öğretmenlerinden başlayarak inancını şekillendirmektedir.  Bireyin tecrübe ettiği önemli yaşamsal olaylar; krizler, kayıplar, evlilik, ebeveyn olma gibi durumlar iç dünyasını etkilemektedir. Bunun sosyokültürel ortam, değerler, inançlar, gelenek ve görenekler, toplumsal beklentiler bireyi kendi aile ve iç dünyası dışında etkileyen diğer unsurlar arasında yer almaktadır.
Araştırma da genel olarak bir insanın yaşamında onu etkileyecek yaşam olayları ve bu olayların inanç gelişimine etkilerinden bahsedilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin tümü çocukluk döneminde anne-babalarından veya çevresinde bulunan kişilerden dini yönden eğitim, telkin veya tavsiye almıştır. Bunun sonucunda çocukluk döneminde Tanrı'ya inandıklarını ve dua ettiklerini fakat zaman içerisinde edindikleri deneyimler dolayısıyla inançlarının değiştiğini ve dinsel inanışlardan uzaklaştığını söylemişlerdir. Diğer yandan yaşadığı üzüntü verici olayların etkisiyle inançlarının güçlendiğini ve kendini Tanrı'ya daha yakın hisseden katılımcılar araştırmamıza dahil olmuştur. 
Anne-baba tutumunun ya da kritik yaşam olaylarının inanç gelişimini etkilemediği sonuçlara rastlanmıştır. İnanç gelişiminin yaşam öykülerinde etkisi incelendiğinde dinin genel olarak toplumsal yönden değerlendirildiği ortaya çıkarılmıştır. Dinin özünü yani kendisini eleştiren katılımcılar bulunmakla birlikte büyük bir çoğunluk dini yaşayış tarzlarını eleştirmişlerdir. Dini yaşayan insanların davranış ve tutumları inanç gelişimini etkileyen önemli etkenler arasında yerini almıştır. Tanrı tasavvurunun dini bakış açısına bağlı olarak değişime uğramaktadır. Dinden uzaklaşan bireylerin aynı zamanda Tanrı hakkında sorgulamalar yaptıkları gözlenmiştir.

Abstract:
This study has been conducted with 10 individuals in the Adana province, considering factors such as gender, age, education, and affiliation with different religions and sects. By analyzing the data obtained through interviews, significant themes forming the life story has been identified. Within these themes, factors influencing belief development have been discussed.
Belief development is influenced by both external factors and individual internal processes. External factors, starting from the family environment in which a person is born, to friends, and teachers, shape one's beliefs. Significant life events experienced by individuals, such as crises, losses, marriage, and becoming parents, impact their inner world. Sociocultural factors, values, beliefs, traditions, and societal expectations also contribute to shaping an individual beyond their family and inner world.
The research generally discusses life events that influence individuals and the impact of these events on belief development. All participants in the study received religious education, guidance, or advice from their parents or people in their surroundings during childhood. As a result, they have stated that during childhood, they believed in God and prayed, but over time, their beliefs changed due to the experiences they gained, leading them to move away from religious beliefs. On the other hand, participants who felt strengthened in their beliefs due to distressing events and felt closer to God have been included in our research.
Results indicated that parental attitudes or critical life events did not significantly influence belief development. When the impact of belief development is examined in life stories, it is revealed that religion is generally evaluated from a societal perspective. While there are participants who criticize the essence of religion itself, the majority have criticized the practices associated with religious lifestyles. The behaviors and attitudes of those practicing religion became important factors influencing belief development. The conception of God undergoes changes depending on one's religious perspective. Individuals who distance themselves from religion have also been observed to question God at the same time