Altınyayla ilçe merkezinin beşeri ve iktisadi coğrafyası
The human and economic geography of Altinyayla districty center
Yazar: GÜLSÜM KOTAN DURSUN
Danışman: PROF. DR. HASBİ SOYLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Doğal çevre = Natural environment ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Kent coğrafyası = Urban geography ; Nüfus = Population ; Sivas-Altınyayla = Sivas-Altınyayla ; Tarım = Agriculture ; Yerleşim özellikleri = Settlement characteristics

Özet:
Araştırma sahasını oluşturan Altınyayla ilçe merkezi, İç Anadolu Bölgesinin Yukarı-Kızılırmak Bölümünde Sivas ili sınırları içinde yer almaktadır. Sahanın doğusunda Kangal ilçesi, kuzeydoğusunda Ulaş ilçesi, batısında Şarkışla ilçesi, güneyinde Kayseri il sınırı bulunmaktadır.

Altınyayla ilçesinin en önemli yüzey şekilleri arasında Karatonus Dağları gelmektedir. Karatonus Dağı ile aynı ismi taşıyan Karatonus Ovası ilçenin tarım ve hayvancılık gibi ekonomik faaliyetlerinin yürütüldüğü sahadır.

Altınyayla ilçesinde hayvancılığın sürdürüldüğü yaylalar da ekonomik açıdan önemlidir. Başta Uzunyayla olmak üzere İbecik, Mergesen yaylaları diğer önemli yaylaları arasında yer almaktadır. İlçede yayla alanları yaklaşık % 70'lik alan kaplamaktadır.

Altınyayla İlçesi 1972 yılından önce Şarkışla ilçesine bağlı ve eski ismi Tonus iken, 1972 yılından sonra sahada belediyenin kurulması ile beraber ismi Altınyayla olarak değiştirilmiş ve Şarkışla ilçesinden ayrılarak Sivas iline bağlı bir ilçe durumuna getirilmiştir.

Araştırma sahasının 2019 yılında toplam nüfusu 4572 olarak belirlenmiştir. İlçe genelinde toplam 49728 hektar tarım alanı mevcuttur. İlçenin doğal şartları göz önünde bulundurulduğunda başlıca ekonomik faaliyetleri tarım ve hayvancılıktır. Bölgedeki çayır ve meraların arazi kullanımındaki payı yüksektir.

İlçe merkezinin % 89'u okuma yazma bilmektedir. Türkiye ortalamasının altında kalmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Altınyayla, Karatonus Ovası, Ekonomik Fonksiyonlar

Abstract:
Altınyayla District is the area of the research and is located in Sivas Province in the Upper-Kızılırmak Section of the Central Anatolia Region. Kangal District is located in the east of the area, Ulaş District is located in the northeast, Şarkışla district is located in the west and Kayseri Province is located in the south.

Karatonus Mountains are listed among the most important surface features of Altınyayla District. After Karatonus Mountains, Kulmaç Mountain is another important surface feature in the district. Karatonus Plain, which has the same name as Karatonus Mountain, is the area where the economic activities of the district such as agriculture and animal husbandry are carried out.

Plateaus, where animal husbandry is performed in Altınyayla District, are also economically important. Uzunyayla is one of the other important plateaus along with Ibecik and Mergesen plateaus. Plateaus cover an area of approximately 70% in the district.

Altınyayla District used to be affiliated to Şarkışla district before 1972 and it was called Tonus. After 1972, with the establishment of the municipality in the area, its name was changed to Altınyayla and it was separated from Şarkışla district becoming a district of Sivas province.

The total population of the research area was determined as 4572 in 2019. There are 49728 hectares of agricultural land in the district. Considering the natural conditions of the district, its main economic activities are agriculture and animal husbandry. The meadows and pastures in the area are widely used in animal husbandry.

In the district, approximately %89 of the population is literate Turkey remains below the average.

Keywords: Altınyayla, Karatonus Plain, Economic Functions