Kolektif güven iş birliği ve okul etkililiği arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Examination of the relationship between collective trust collaboration and effectiveness of school according to teacher's opinions
Yazar: NUMAN SAYLIK
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ARASTAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kolektif güvenlik = Collective secruity ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Okullar = Schools ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Bu araştırmanın amacı okullarda kolektif güven, iş birliği ve okul etkililiği arasındaki ilişkileri öğretmen görüşlerine göre belirlemek, kolektif güven ile okul etkililiği arasında okul iş birliğinin aracılık rolünü yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Van ili merkez üç ilçesi olan İpekyolu, Tuşba ve Edremit ilçelerinde kamu ilkokul, ortaokul ve liselerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri ise oranlı tabakalı örnekleme kullanılarak, "Kişisel Bilgi Formu", "Kolektif Güven Ölçeği", "Okul Etkililiği Ölçeği" ve "Okul İş Birliği Ölçeği" aracılığıyla 1112 öğretmenden elde edilmiştir. Veriler AMOS, IBM SPSS programı, Process Makro yazılımı ve açık kodlu R yazılımı programları ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin kolektif güven, okul iş birliği, okul etkililiği algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Kolektif güven alt boyutlarında öğretmenlerin meslektaşları ve okul müdürleriyle güven ilişkisinin yüksek olduğu buna karşın velilere ilişkin güven algılarının ise ortanın biraz üstünde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul iş birliği değişkeninin alt boyutlarında ise okul müdürü-paydaş iş birliği, öğretmen-meslektaş iş birliği ve rehberlik servisi-paydaş iş birliği algılarının yüksek düzeyde fakat veli ve öğretmen iş birliği algılarının orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmen algılarının araştırmada ele alınan örgüt ve öğretmen kaynaklı değişkenlerden birçoğu ile anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Kolektif güven, iş birliği ve okul etkililiği arasında yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapısal eşitlik modeli analiz sonuçlarına göre ise kolektif güvenin okul etkililiği üzerindeki doğrudan etkisinin olduğu; modele okul iş birliği dahil edildiğinde modelin uyum değerlerinin yüksek olduğu ve okul iş birliğinin kolektif güven ile okul etkililiği arasında aracılık rolü gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study seeks to determine the relationships between collective trust, collaboration, and school effectiveness in schools based on teachers' views as well as to examine the mediating role of school collaboration between collective trust and school effectiveness. The population consists of teachers working in public primary, secondary, and high schools in İpekyolu, Tusba, and Edremit, the three districts of Van province, in the 2021-2022 academic year. The data were obtained through the responses of 1112 teachers, selected through proportionate stratified sampling, to the "Personal Information Form", "Collective Trust Scale", "School Effectiveness Scale", and "School Collaboration Scale". Data were analyzed with AMOS, IBM SPSS program, Process Macro software, and open source R software programs. The results revealed that teachers' perceived collective trust, school collaboration, and school effectiveness were high. The collective trust sub-sub-scale results revealed that teachers had a high trust relationship with their colleagues and school principals, while their perceived trust towards parents were slightly above the moderate level. As regards the school collaboration variable, perceived school principal-stakeholder collaboration, teacher-colleague collaboration, and guidance service-stakeholder collaboration were high while perceived parent-teacher collaboration was moderate. Besides, the perceptions of the teachers differed significantly from several organization-and-teacher-based variables with a highly significant relationship between collective trust, collaboration, and school effectiveness. The structural equation model analysis revealed that collective trust had a direct effect on school effectiveness and upon the inclusion of school collaboration in the model, high cohesion values emerged and school collaboration served as a mediator between collective trust and school effectiveness.