"Çalıkuşu" ve "Çarklar Arasında" romanlarında eğitim olgusu
The phenomenon of education in the novels  "Çalıkuşu" and "Çarklar Arasında"
Yazar: AHMET ŞANALIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIRIM TUĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Diller Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alman edebiyatı = German literature ; Eğitim = Education ; Eğitim romanı = Educational novel ; Eğitim sistemi = Education system ; Güntekin, Reşat Nuri = Güntekin, Reşat Nuri ; Hesse, Hermann = Hesse, Hermann ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de edebiyat alanında önemli eserleri olan Reşat Nuri GÜNTEKİN'in eğitim romanı olan Çalıkuşu (1922) romanı ve Almanya'da edebiyat alanında çok önemli bir yazar olan Hermann HESSE'nin Unterm Rad (1906) romanları incelenmiştir. Reşat Nuri GÜNTEKİN hem Türkiye'de hem yurt dışında birçok farklı ülkelerde önemli görevlerde bulunmuş önemli bir yazardır. Hermann HESSE ise Almanya'da birçok önemli eser yazmış olup 1946 yılında NOBEL Edebiyat ödülünü kazanan önemli bir Alman yazardır. Hermann HESSE'nin 1906 yılında yazmış olduğu (Alm. Unterm Rad, 1906) eğitim romanının Kamuran ŞİPAL tarafından "Çarklar Arasında" olarak çevirisi yapılmıştır. Bu çalışmada romanlarda karşılaştırmalı eser modeli kullanılarak "eğitim olgusu" incelenmiştir. Gerekli araştırmalar yapıldığında farklı romanlarda eğitim alanında birçok çalışmanın yapıldığı görülmüştür. Fakat doğrudan Çalıkuşu ve Çarklar Arasında romanlarında karşılaştırmalı eser modeli kullanılarak yapılmış bir çalışmanın olmadığı görülmüştür. Alanda böyle bir çalışmanın eksikliği böyle bir çalışmanın yapılması ihtiyacını arttırmıştır.

Çalışma toplam 5 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde Problem Durumu, Çalışmanın Amacı, Çalışmanın Soru Cümleleri, Çalışmanın Önemi, Sayıltılar, Yöntem, Sınırlılıklar ve Literatür taraması gibi teorik temelleri işlenmiştir. İkinci bölümde çalışma Kültür-Edebiyat ve Yabancı Dil ilişkisi bakımından incelenmiştir. Edebi eser türlerinin isimleri ve tanımlamaları yapılmış. Daha sonra Yabancı dil derslerinde romanın yeri anlatılmış ve yabancı dil derslerinde metin seçiminde rol oynayan faktörler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde Reşat Nuri GÜNTEKİN ve Hermann HESSE'nin yaşam öyküsü, eserleri ve tezimizin birincil kaynakları olan Çalıkuşu ve Çarklar Arasında romanlarının özetleri yapılmıştır. Dördüncü bölümde eğitim romanı kavramı açıklanmıştır. Beşinci bölümde eğitim konusu detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Eğitim kavramının tanımı yapılmıştır. Ailede ve okulda eğitim, ebeveynlerin eğitimdeki rolünün öneminden bahsedilmiştir. Türkiye'deki ve Almanya'daki eğitim sistemi ve eğitim geçmişi anlatılmıştır. Altıncı bölümde Çalıkuşu ve Çarklar Arasında romanlarında eğitim olgusu yönünden benzerlikler  ve farklılıklar incelenmiştir. Son bölümde de çalışmanın sonuç bölümü ve öneriler yer almaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Eğitim, Eğitim romanı, Kültür, Edebiyat, Yabancı Dil

Abstract:
In this thesis, Reşat Nuri GÜNTEKİN's novel Çalıkuşu (1922), an educational novel, who left important works in the field of literature in Turkey and held important positions both in Turkey and abroad, and the educational novel of Hermann Hesse, which in German titled as Unterm Rad (1906) and translated into Turkish as "Between the Wheels" by Kamuran ŞİPAL, who is a very impümdenortant writer in the field of literature in Germany and, who won the Nobel Prize in Literature in 1946, "Education phenomenon" has been examined by using the comparative work model. When the necessary research was done, it was seen that many studies were carried out in the field of education in different novels, but it was seen that there was no study directly between Çalıkuşu and Çarklar Arasında using the comparative work model in their novels. The lack of such a study in the field has increased the need for such a study.
 
The study consists of a total of 5 chapters. In the first part of the study, the theoretical foundations such as the Problem State, the Purpose of the Study, the Questionnaires of the Study, the Importance of the Study, the Assumptions, the Method, the Limitations and the Literature review are covered. In the second part, the study was examined in terms of the relationship between Culture-Literature and Foreign Language. Names and definitions of literary works types are made. Then, the place of the novel in foreign language lessons is explained and the factors that play a role in the selection of text in foreign language lessons are explained. In the third chapter, the life stories of Reşat Nuri GÜNTEKIN and Hermann HESSE, their works and the novels of Çalıkuşu and Çarklar Arasında, which are the primary sources of our thesis, are summarized. In the fourth chapter, the concept of educational novel is explained. In the fifth chapter, the subject of education is discussed in detail. The definition of the concept of education has been made. The subject of education in the family and at school was discussed, and the importance of the role of parents in education was mentioned. The education system and education background in Turkey and Germany are explained. In the sixth chapter, the similarities and differences between Çalıkuşu and Çarklar Arasında in terms of education in their novels are examined. In the last part, the conclusion part of the study and recommendations are included.
Keywords: Education, Educational novel, Culture, Literature, Foreign Language
Titel: Bildungsphänomen in den Romanen "Çalıkuşu" und "Çarklarasında"
Vorbereitet von : Ahmet ŞANALIR