Kemoterapi uygulanan kanserli hastalarda progresif kas gevşeme egzersizinin uyku kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of progressive muscle relaxation exercise on sleep quality in cancer patients undergoing chemotherapy: Randomized controlled study
Yazar: EBRU SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜNDOGDU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİYE SEMERCİ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kas gevşemesi = Muscle relaxation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Bu araştırma   kemoterapi sürecinde olan ve uyku kalitesi bozulmuş (PUKİ toplam puanı ≥5) bireylere uygulanan progresif kas gevşeme egzersizlerinin uyku kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü bir araştırma olarak yapıldı. Araştırma Mart –Eylül 2022 tarihleri arasında SBÜ Konya Şehir Hastanesi Kemoterapi Ünitesi'nde kemoterapi uygulanan, dahil edilme kriterlerine uyan 34 hasta deney grubunda, 35 hasta kontrol grubunda olmak üzere toplam 69 hasta ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu" ve "Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ)" kullanıldı. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul, kurum, ölçek kullanım izinleri ve hastalardan yazılı bilgilendirilmiş onamlar alındı. Deney grubunda yer alan hastalar, her gün iki kez olmak üzere sekiz hafta boyunca progresif kas gevşeme egzersizleri uyguladı. Kontrol grubuna sadece kliniğin rutin bakımı uyguladı ve herhangi bir ek müdahalede bulunulmadı. Verilerin analizinde, iki bağımsız grup arasındaki farklılıkların değerlendirilmesinde Student's t Test ve Mann Whitney–U testi, kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler ise Fisher's Exact Test ve Ki Kare testi ile analiz edildi. Deney ve kontrol grubuna alınan hastaların sosyodemografik özellikleri benzerdi. Deney grubundaki hastaların PUKİ Global uyku puanı ve PUKİ alt boyut puanları (öznel uyku kalitesi, uyku latansı, uyku süresi, alışılmış uyku etkinliği, uyku bozukluğu ve gündüz işlev bozukluğu) kontrol grubundakilerden daha düşük idi (p<0,001). Çalışma sonucunda progresif kas gevşeme egzersizlerinin kemoterapi alan ve bozulmuş uyku kalitesine sahip olan onkoloji hastalarının uyku kalitesini iyileştirmede etkili olduğu bulundu. Bu nedenle uyku kalitesini bozulan kemoterapi alan hastalarda uyku kalitesini iyileştirmek için kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Konya, 2023
This study was conducted as a randomized controlled study to evaluate the effect of progressive muscle relaxation exercises on sleep quality and applied to patients undergoing chemotherapy whose sleep quality is impaired (PUKI total score ≥5). The research was carried out with a total of 69 patients, 34 patients in the experimental group and 35 patients in the control group, who were treated with chemotherapy and met the inclusion criteria, in the SBU Konya City Hospital Chemotherapy Unit between March and September 2022. "Personal Information Form" and "Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)" were used for data collection. The ethics committee approval, institution permission, consent to use the scale, and written informed consent were obtained from the patients to conduct the study. The patients in the experimental group applied progressive muscle relaxation exercises twice a day for eight weeks. The control group received only standard clinical care and no additional interventions. In data analysis, the Student's t-Test and Mann Whitney U test were used to evaluate the differences between two independent groups, and the relationships between categorical variables were analyzed with Fisher's Exact Test and Chi-Square test. The sociodemographic characteristics of the patients in the experimental and control groups were similar. It was found that PSQI Global sleep score and PSQI sub-dimension scores (subjective sleep quality, sleep latency, sleep duration, habitual sleep efficiency, sleep disturbance, and daytime dysfunction) were lower in the experimental group than the control group (p<0.001). As a result of the study, it was revealed that progressive muscle relaxation exercises effectively improved the sleep quality of oncology patients who received chemotherapy. For this reason, it is recommended to be used to improve sleep quality in patients receiving chemotherapy whose sleep quality is impaired.