Sağlık sektöründe çalışan kadınlarda alt üriner sistem semptomları prevalansı, seksüel fonksiyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The prevalence of lower urinary tract symtoms among the women working in health sector and i̇ts effect on their sexual function and overall life quality
Yazar: DİCLE YILMAZ TAY
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN DİNÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Kadınlar = Women ; Prevalans = Prevalence ; Sağlık sektörü = Health sector ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Bu araştırma; sağlık sektöründe çalışan kadınlarda AÜSS prevalansını tanımlamak ve seksüel fonksiyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Kesitsel nitelikteki bu araştırma, Mayıs 2017– Aralık 2017 tarihleri arasında, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde çalışan 243 kadın personel ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak; ''Anket Formu'' ve ''Bristol Kadın Alt Üriner Sistem Semptom İndeksi (BFLUTS)'' kullanılmıştır. Veriler yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulanmasında, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulundan etik onay ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Araştırma Hastanesi Başhekimliği'nden kurum izni alınmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, Fisher Exact Test, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve bağımsız örneklemler t testi, Anova testi kullanılmıştır. Sağlık sektöründe çalışan kadınlarda AÜSS prevalansı %95,1 ve Üİ prevalansı %44,9 olarak saptandı. Katılımcıların %93,4'ünün depolama, %51,4'ünün boşaltım ve %44,9'unun Üİ ile ilgili en az bir AÜSS varlığı saptandı. Çalışmada en sık görülen AÜSS olarak urgency (%70,4), hesitency (%35,8), mesaneyi tam boşaltamama (%28,4) ve MÜİ (%44,4) sorunu saptandı. AÜSS şikâyeti olan kadınlarda seksüel fonksiyon bozukluğu olanların oranı %56,7 (p=0,007) ve Üİ şikâyeti olanlarda %44 olarak bulunmuştur (p=0,000). Katılımcıların %24,7'sinin AÜSS nedeniyle tıbbi yardım aradığı, tıbbi yardım aramayanların çoğunluğunun durumu normal olarak algıladığı ve sorunu önemsemedikleri saptandı. Katılımcıların BFLUTS ölçeği ve alt boyut skorları ile yaş (p=0,015), eğitim durumu (p=0,039), alkol kullanımı (p=0,006), parite (p=0,002), bebek kilosu (p=0,046), adet düzeni (p=0,026), dismenore (p=0,011), vajinal akıntı, kaşıntı (p=0,019), ÜYE (p=0,010) ve kronik hastalık (p=0,012) değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Sağlık sektöründe çalışan kadınların AÜSS konusunda farkındalıklarının artırılması, önlenebilir risk faktörlerinin azaltılması, çalışma koşullarının düzenlenmesi, sağlık arama davranışı geliştirmeleri konusunda teşvik edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the prevalence of LUTS and its effect on sexual function and quality of life among women working in the health sector. This cross sectional study was conducted between May 2017 and December 2017 on 243 female staff working in Çanakkale Onsekiz Mart University Research and Application Hospital, Çanakkale, Turkey. Data were collected through a Survey Form and the Bristol Female Lower Urinary Tract Symptom (BFLUTS) Index. Data were collected by face-to-face interview technique. Ethics approval was obtained from the Clinical Research Ethics Committee of Çanakkale Onsekiz Mart University and the institutional approval was obtained from the Chief Physician of Çanakkale Onsekiz Mart University, Research and Application Hospital. Data were analyzed using descriptive statistics, Fisher's exact test, Mann-Whitney U test, Kruskal–Wallis H test, independent samples t test and anova test. The prevalence of LUTS and UI was 95.1% and 44.9%, respectively. Of the participants, 93.4% had urine storage symptoms, 51.4% had urine emptying symptoms and 44.9% had at least one LUTS related to UI. The most common lower urinary tract symptoms (LUTS) were urgency (70.4%), hesitancy (35.8%), incomplete emptying of the bladder and mixed urinary incontinence (MUI). The rate of sexual dysfunction was 56.7% in women with LUTS (p=0.007) and 44% in patients with UI (p=0.000). It was determined that 24.7% of the participants were seeking medical help because of LUTS and the majority of those who did not seek medical help perceived the situation as normal and did not care about the problem. A statistically significant difference was found between the BFLUTS scale and subscale scores of the participants and the variables of age (p=0.015), education (p=0.039), alcohol use (p=0.006), parity (p=0.002), baby weight (p=0.046), menstrual pattern (p=0.026), dysmenorrheal (p=0.011), vaginal discharge and pruritis (p=0.019), urinary tract infection (p=0.010) and chronic disease (p=0.012). It is recommended to raise awareness of LUTS, to reduce preventable risk factors, to improve working conditions and to and encourage health seeking behavior among women working in the health sector.