Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütü yöneticilerinin yerelleşme konusundaki görüşleri
National ministry of education central organisation adminastrators views on decentralisation
Yazar: YASEMİN USLUEL KOÇAK
Danışman: PROF.DR. A. SUDİ BÜLBÜL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Merkez örgütü = Central organization ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yerelleşme = Decentralization

Özet:
Bu araştırma, MEB Merkez Örgütü yöneticilerinin, işgören, öğrenci, bütçe, eğitim programları ve genel hizmetler alanlarında yerelleşme konusundaki görüşlerini saptamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: 1- MEB Merkez Örgütü üst ve alt düzey yöneticilerinin, taşra örgütlerine yetki aktarılmasının yarar ve sakıncaları konusundaki görüşleri nedir? 2- MEB Merkez Örgütü üst ve alt düzey yöneticilerinin, öğretim kurum tiplerine (okulöncesi, ilköğretim, ortaöğretim, özel statülü orta öğretim ve yaygın eğitim) göre; 2.1- İşgören, 2.2- Arsa, bina, yapım.onarım, 2.3- Bütçe, 2.4- Eğitim programlan, 2.5- Öğrenci, hizmetleri alanlarında, hangi örgütlerin yetkili olması gerektiği konusunda görüşlerinin dağılım oranları nedir? Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma, evren üzerinde yapıldığı için, veriler yüzde ve sayı olarak çözümlenmiş; bulguların sunulmasında tablo ve grafikler kullanılmıştır Araştırmada ulaşılan başlıca bulgular şunlardır: 1- Yöneticilerin çoğunluğu, yerelleşmeyi genelde yararlı ancak, bazı durumlarda sakıncalı bulmaktadırlar.IV 2- Yöneticilerin çoğunluğu, yetki aktarmanın en fazla Merkez Örgütü'nün işyükünü azaltması (%90) ile yerel eğitim gereksinimleri ve sorunlarına yönelik yönetim kararlarının daha çabuk verilmesi (%85), konularında yararlı olacağı görüşündedirler 3- Yöneticilerin %78'den fazlası, taşra örgütlerine yetki aktarılmasının en büyük sakıncasının "yerel nüfuz sahibi kişi, grup, kuruluş ve kurumların kendi çıkarlarını gerçekleştirmek doğrultusunda yerel yönetime etkilerinin" artabileceğinden kaynaklanabileceği görüşündedirler. 4- Yöneticiler en fazla, ulusal birlik, bütünleşme ve eğitimdeki ulusal standartlarla ilgili durumlarda, yerelleşmenin uygulamada doğurabileceği yarar ve sakıncalar konusunda görüş ayrılığına düşmektedirler. 5- Yöneticilerin çoğunluğu, eğitim programları ve öğretmenlerin iller arasındaki görev yeri değişikliği konularında merkezden yönetimden; bunların dışındaki tüm hizmet alanlarında ise yetki genişliğinden yana görüş bildirmelerine karşın, bu konularda farklı görüş bildirenlerin oranlan da yaklaşık olarak %30'a kadar yükselmektedir. 6- Yöneticilerin çoğunluğu, bütçe ve genel hizmetler dışındaki hizmet alanlarında, genellikle varolan uygulamanın devamından yana bir eğilim göstermektedirler. 7- Bütün hizmet alanları ve öğretim kurumu tiplerine göre, İl özel idarelerinin yetkili olmasını uygun bulan yönetici oranları %0 ile %14 arasında değişmekte ve bunların en düşük oranlar olduğu görülmektedir. 8- Yöneticilerin çoğunluğu, araştırma kapsamında yer alan hizmet alanlarının büyük bir kısmında, yerelleşme biçimlerinden biri olan yetki genişliğini tercih etmektedirler. 9- Üst ve alt düzey yöneticilerin, yerelleşme konusundaki görüşlerinin oranları genelde birbirine yakındır. i

Abstract:
This research aims to determine the views of National Ministry of Education (NME) Central Organisation Administrators on decentralisation in the areas of personnel, student, budget, curriculum and general services. In this research the responses to the questions-below were examined: 1. What are the sights of NME Central Organisation high and low level administrators on advantage and disadvantage of transfer of authority to the provincial organisations? 2. Concerning the types of educational institutions (pre-school, elementary school, secondary school, secondary school with special status and adult education) what are the ratios distribution of NME Central Organisation high and low level administrators' views on, which organisations should have the authority for the services below? 2.1 -Personnel, 2.2 - School building, real- estate (land), construction and maintenance, 2.3 -Budget, 2.4 -Curriculum, 2.5 -Student A special questionnaire, developed by the researcher, was used for data collection. The data analyses were made as percentages and numbers as the study was included all subjects of population. The findings were shown as tables and graphics. The main findings are: 1. The majority of the administrators see as the decentralisation is advantageous in general but disadvantages for some situations.Tl 2. The majority of the administrators think that the transfer of authority will be advantageous for the workload reduction of central office (90%) and quick decision- making (85%) on requirements and issues of provincial education. 3. More than 78% of the administrators have expressed their concern on 'the influence of the local person, institutes and institutions in decentralised organisation may also increase their authority for their own interest.', as the most important disadvantage of the transfer of authority to the provincial organisations. 4. Administrators have the difference of views mostly on the advantages and disadvantages of the implementation of decentralisation for the situations which refer to the national unity and integrity and the national standarts of education. 5. Although, the majority of the administrators are in favor of decentralised administration and deconcentration for all areas of educational services, except the curriculum and transfer of teachers between cities, the ratio of different views rise to 30%. 6. The majority of the administrators generally shows a trend toward maintaining the status-quo, except budget and general services. 7. The ratios of the administrators who find the Province Special Administrative Organisations are convenient for all services are %0 to %14, the lowest. 8. The majority of the administrators prefers deconcentration, in most of the main servicies included in this research, one of the types of decentralisation. 9. The ratios of the high and low level administrators' viiews generally are close to each other.