Stratejik insan kaynakları yönetimi uygulamaları ile örgütsel inovasyon arasındaki ilişkide örgütsel öğrenme yeteneğinin rolü
The effect of strategic human resource management practices on organizational innovation: The mediational role of organizational learning capability
Yazar: EPHREM ASSEFA HAILE
Danışman: PROF. DR. VALA LALE TÜZÜNER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Stratejik yönetim = Strategic management ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; İnovasyon = Innovation ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Stratejik İKY uygulamaları ve örgütsel inovasyon arasındaki ilişkileri ve  ayrıca  söz  konusu  değişkenler  arasındaki  ilişkileri  etkileyen  örgütsel  öğrenme  yeteneğinin aracılık  rolünü  ampirik  olarak  ortaya  koymaktır.  Bu amaç doğrultusunda, veriler Etiyopya'da (Addis ababa ve Oromiya bölgelerinde)üretim sektöründe faaliyet gösteren 197 işletmeden toplanmıştır.  Araştırma hipotezleri test etmek için çoklu  korelasyon  analizi,  yapısal  eşitlik  modeli  (YEM)  ve  ANOVA  testi kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analiz sonuçlarına göre Stratejik İKY; örgütsel öğrenme yeteneği (r=0.694, P<0.01) ve örgütsel inovasyon (r=0.474, P<0.01) ile pozitif yönde ilişkilidir. Ayrıca,  örgütsel  öğrenme  yeteneği  ile  örgütsel  inovasyon  arasında  olumlu  bir  ilişki  vardır (r=0.530, P<0.01). YEM yol analiz sonuçlarına göre; Stratejik İKY, örgütsel inovasyon (β=0.396, P<0.01) ve örgütsel öğrenme yeteneği (β=0.686, P<0.01) üzerinde olumlu bir etki yapmıştır. Örgütsel öğrenme yeteneğinin de, örgütsel inovasyon üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir olduğu tespit edilmiştir (β =0.506, P<0.01).Ayrıca, bu çalışmada; örgütsel öğrenme yeteneğinin Stratejik İKY ile örgütsel inovasyon arasındaki ilişkide aracılık rolü incelenmiştir. Yapılan analizin sonucunda, örgütsel öğrenme yeteneği modele eklendiğinde Stratejik İKY'nin örgütsel inovasyon üzerindeki doğrudan etkisi  β= 0.396'den (P<0.01)  β1 = 0.091'e  (P=0.367 >0.05)  düşmüştür.  Dolayısıyla,  örgütsel öğrenme yeteneğinin, Stratejik İKY ile örgütsel inovasyon arasındaki ilişkide aracılık rolü vardır. Son olarak, Stratejik İKY uygulamalarını  yüksek  düzeyde  yerine  getiren  işletmeler  ile  getirmeyenler  arasında  örgütsel açısından  fark  olup  olmadığını  test  etmek  için  ANOVA  testi  kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre,  Stratejik İKY'nin yüksek düzeyde uygulayan işletmelerin örgütsel inovasyon ortalaması (x̅=4,566) söz konusu uygulamalarını düşük düzeyde yerine getirenlerden (x̅=3,467) daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre araştırmacılar ve uygulamacılar için birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main objective of this study was to empirically test the relationship between SHRM practices and organizational innovation and to examine the mediational role of organizational learning capability (OLC) in the relationship between these two constructs. To this end, a cross-sectional data was gathered from 197 manufacturing sector firms in two administrative areas in Ethiopia, Addis Ababa and Oromia. The research  hypotheses  were  analyzed  via  multiple  correlation  analysis,  structural  equation modeling (SEM) and one way ANOVA. The results of correlation analysis show that SHRM practices are positively correlated with OLC (r=0.694, P<0.01)  and  organizational  innovation  (r=0.474, P<0.01).  Organizational  learning  capability  is also  positively  associated  with  organizational  innovation  (r=0.530, P<0.01).  Moreover,  SEM  path  analysis  results indicate  that  SHRM  practices caused a statistically significant positive effect on organizational  innovation  (β=0.396, P<0.01)  and  organizational  learning capability  (β=0.686, P<0.01).  Organizational  learning  capability  has positively affected organizational innovation (β=0.506, P<0.01). The mediational role of OLC in the relationship between  SHRM  practices  and  organizational  innovation  was  assessed  using  AMOS  software. The results reveal that the direct effect of SHRM practices on organizational innovation reduced from β= 0.396 (P < 0.01) to β1= 0.091 (P = 0.367 > 0.05) after including the mediator variable (OLC)  into  the  model.  This  implies  that,  OLC  mediated  the  relationship  between  the  two constructs.  Finally,  One-Way  ANOVA  was  used  to  test  the  mean difference between firms implementing high and low levels of SHRM practices in terms of organizational innovation. The results indicate  that, the mean value of organizational  innovation  for  firms implementing high level of SHRM practices (x̅ = 4,566) is higher than the mean value of those firms which implement lower level of such practices (x̅ = 3,467). Based on these findings, recommendations were suggested for practitioners and researchers who are interested to conduct related studies in the future.