Adölesan genç kızlarda dismenore prevalansı, etkileyen faktörler ve özbakım deneyimleri
The factors affecting the prevalence of dysmenorrhea in adolescent young girls and sef-care experiences
Yazar: ENİSE YÜCE
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ERGÜN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dismenore = Dysmenorrhea ; Dismenore = Dysmenorrhea ; Ergenler = Adolescents ; Genç kızlar = Young girls ; Kızlar = Girls ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Okul hemşireliği = School nursing ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Prevalans = Prevalence ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Bu çalışma, adölesan genç kızlarda; dismenore prevalansını, etkileyen faktörleri ve dismenoreye yönelik özbakım deneyimlerini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 15.04.2017-15.05.2017 tarihleri arasında Bursa ili Gürsu ilçesinde bulunan 7 resmi lisede öğrenim gören 1200 kız öğrenci ile kesitsel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Veriler dismenore tanılama anket formu, görsel ağrı skalası ve Adölesan Dismenore Özbakım Ölçeği (ADÖÖ) ile toplandı.
Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması 16,52±1,08 ve ortalama menarş yaşı 13,19±1,18 idi. Araştırmada öğrencilerin dismenore prevalansı %89,7 bulundu. Ortalama ağrı şiddeti 6,57±2,3 olarak belirlendi. Öğrencilerin ADÖÖ puan ortalaması 136,54±30,33 (min=45 max=213)  olarak bulundu. Dismenore yaşama durumunu yaş, stres, tütün vb. bağımlılık yapıcı madde kullanımı, menstrual siklus, menarşa yönelik tutum, jinekolojik sorunlar, ilaç kullanımı ve ailede dismenore öyküsünün etkilediği belirlendi. Dismenore özbakım davranışlarını ise yaş, okul türü, stres, menarş yaşı ve ağrı düzeyinin etkilediği saptandı.
Sonuç: Çalışma sonuçları doğrultusunda adölesanlara yönelik üreme sağlığı ve menstrual eğitimlere ergenlik öncesi dönemde başlanması ve okulda sağlık eğitimi programlarının dismenore ve özbakımı kapsayacak şekilde düzenlenmesi önerilir. Ayrıca dismenore ve özbakım davranışlarını etkileyen değiştirilebilir faktörler olan stres, menarşa yönelik olumsuz tutum ve bağımlılık yapıcı madde kullanımının önlenmesine yönelik girişimler faydalı olacaktır.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the factors affecting the prevalence of dysmenorrhea and self-care experience in adolescent girls.
Method: The study was carried out as a cross-sectional study with 1200 female students studying in 7 high schools located in Gürsu, Bursa, between 15.04.2017 and 15.05.2017. The data were collected with a dysmenorrhea diagnostic questionnaire, visual pain scale and adolecent dysmenorrhea self-care scale (ADSCS).
Results: The average age of the students was 16,52±1,08 and mean age of menarche was 13,19±1,18. In the study, the prevalence of dysmenorrhea in students was %89,7. The mean pain intensity was determined as 6,57±2,3. The ADSCS score avarage of the students was determined as 136,54±30,33 (min=45 max=213). It is detected that the age, stress, tobacco and any other addictive substance use, menstrual order, attitudestowards menarche, gynecological problems, drug use and family history of dysmenorrhea affect the circumstance of experiencing dysmenorrhea. It is determined that dysmenorrhea self-care behaviors were influenced by age, school type, stress, age of menarche and pain level.
Conclusion: It is suggested that reproductive health and menstrual trainings for adolescents should be initiated in the pre-adolescence period and that the school health education programs should be organized to cover dysmenorrhea and self-care. In addition, interventions to prevent the stress, the negative attitudes towards menarche and the use of addictive substances which are changable factors affecting dysmenorrhea and self-care attitudes will be useful.