ALICE relativistik ağır-iyon deneyi için data toplama ve kontrol sistemlerinin geliştirilmesi
Development of an on-line data quality monitor for the heavy-ion experiment ALICE
Yazar: ÖZGÜR ÇOBANOĞLU
Danışman: PROF. DR. BAKİ AKKUŞ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Nükleer Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Denetim sistemleri = Control systems ; Veri toplama sistemleri = Data collection systems

Özet:
ÖZET ALICE Relativistik Ağır-İyon Deneyi İçin Data Toplama ve Kon trol Sistemlerinin Geliştirilmesi Yüksek enerji ağır iyon fiziğinin amacı, çok büyük yoğunluk (~ Aqcd ~ 200 MeV) altında kuvvetli etkileşmeler yapan maddenin yapısının anlaşılmasıdır. istatistiksel QCD, yeterli enerji seviyelerine ulaşılması durumunda hadronik maddeden, kuark ve gluonlardan oluşan bir plazma durumuna faz değişikliği olacağım öngörür. Çöken yıldızların içinde hala bir rolü olan bu faz geçişinin, büyük patlamadan 10~5 saniye sonra meydana geldiği düşünülmektedir. Bu faz geçişini ve ilgili gözlenebilirleri çalışmak üzere tasarlanmış olan ALICE, LHC içinde genel amaçlı bir ağır iyon çarpıştırıcısıdır. Lüminositinin çok yüksek olması (dNCh/dy = 8000) dolayısıyla veri hacminin çok büyük olması ve tetik mekanizmasının karmaşıklığı, alınmakta olan verinin canlı olarak izlenmesini-denetlenmesini zaruri kılmaktadır. Bu amaca yönelik olarak ALİCE veri toplama sisteminin bir parçası olan, bu tezin konusu, ALİCE MOOD adlı canlı veri kalitesi izleyicisi, test ve tamamlanmış deney düzeneklerinin her ikisinde de kullanılmak üzere tasarlanmış, ROOT nesne yönelimli veri analiz kütüphanesine dayalı bir yazılımdır. VII

Abstract:
SUMMARY Development of an On-Line Data Quality Monitor For The Rela- tivistic Heavy-Ion Experiment ALICE. The aim of high-enregy heavy-ion physics is the study of strongly inter acting matter at extreme energy densities (QCD thermodynamics). Statistical QCD predicts that, at sufficiently high density, there will be a transition from hadronic matter to a plasma of deconfined quarks and gluons -a transition which in the early universe took place in the inverse direction some 10 ~5 s after big bang and which might still play a role today in the core of collapsing neutron stars. ALICE was first proposed as a central detector in 1993 and complemented by an additional forward muon spectrometer designed in 1995. It is of interest to measure flavour content and phase-space distribution, event by event, for a large number of particles whose momenta and masses are of the order of typical energy scale involved (temperature ~ Aqcd ~ 200 MeV). The experiment is designed to cope with the highest particle multiplicities anticipated for Pb-Pb reactions (dNch/dy = 8000). The high data volume (peta byte per year) and the sophisticated trigger sistem requires an on-line data quality monitor in order to have immediate infor mation about the ongoing data acqusition processes. ALICE MOOD (Monitor Of On-line Data) developed for this purpose is a part of ALICE data acqusition and test environment (DATE) framework and is based on ROOT libraries developed at CERN. VIII