Parçalanmış veya tam aileye sahip çocukların öz-kavramı depresyon düzeyleri ve akademik başarılarının yaş ve cinsiyet yönünden karşılaştırılması
Comparison of self concept depression level and academic achievement of children who have single parents or parents in terms of age and sex
Yazar: MERYEM NESLİHAN ASLIHAN
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL SONAY GÜÇRAY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile sorunları = Family problems ; Akademik başarı = Academic achievement ; Boşanma = Divorce ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Depresyon = Depression ; Parçalanmış aileler = Broken families ; Yaş = Age ; Çocuklar = Children ; Öz güven = Self confidence

Özet:
Bu araştırmada 10-15 yaşları arasındaki ilköğretim düzeyinde okula devam eden parçalanmış veya tam aileye sahip çocukların öz-kavramları ve depresyon düzeyleri aile yapısı, cinsiyet ve yaş değişkenleri yönünden karşılaştırılmış ve ayrıca akademik başarı puanlarının yordanmasında aile yapısı, yaş ve cinsiyetin etkili olup olmadığı incelenmiştir. Uygulamalar Adana il merkezindeki ilköğretim okulları arasından seçilen 317 tam aileye, 315 parçalanmış aileye sahip toplam 632 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, çocukların öz-kavramları hakkında veri toplamak amacıyla Piers-Harris Çocuklar için Öz-Kavramı ölçeği, depresyon düzeyini ölçmek amacıyla da Çocuklar için Depresyon ölçeği (ÇDÖ) ve araştırmaya katılacak öğrencilerin aile yapılarının tespiti için de Bilgi Formu kullanılmıştır. Bulgular; aile yapıları cinsiyet ve yaşa göre çocukların depresyon düzeylerinde anlamlı bir farklılık olduğunu göstermiştir. Analizler parçalanmış aileden gelen kızların depresyon düzeylerinin yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Öz-Kavramı Ölçeğinin Mutluluk, Kaygı, Fiziki Görünüm, Okul Durumu alt ölçeklerinde aile yapısı ve cinsiyete göre anlamlı farklılaşma olduğu gözlenmiştir, öğrencilerin akademik başarı puanlarında aile yapısı ve cinsiyete göre anlamlı farklılıklar VIolduğu gözlenmiştir. Yaş gruplarına göre öğrencilerin depresyon düzeylerinde anlamlı farklılık bulunamazken, Öz- Kavra mı Mutluluk alt ölçeğinde 11-12 yaş grubundaki öğrenciler lehine anlamlı farklılık bulunduğu gözlenmiştir. Okul Durumu alt ölçeği puanlarında ise birinci yaş grubu (11-12) lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Sonuç olarak, araştırmacı ve uygulamacılar için önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler:Öz-Kavramı, Boşanma, Depresyon, Parçalanmış Aile, Akademik Başarı

Abstract:
In this research the self concepts, depression levels, family composition, sex and age variables of children at primary education level between ages 10-15 who have two parents or single parents. Besides, it has been examined whether family composition and sex are effective on academic achievement. Subjects have been chosen from 7 primary schools in the city center of Adana. Subjects were 632 students 317 of which have two parents and 315 of which have single parents. In the study; The Self-Concept Scale For Children" of Piers-Harris for collecting data about the self-concept of children, "Depression Scale For Children" for measuring the children's depression level and "Information Form" for stating the family composition of the students have been used. Findings revealed a meaningful difference in the depression level of the children in relation with age, family composition and sex. Analysis have shown that girls who come from single parents have high depression levels. Analysis have also shown that there is meaningful difference in happiness, anxiety, physical appearance and situation in school sub-scales of self- concept scale in relation with family composition and sex. It has been VIIIobserved that there are meaningful differences in academical achievement points in relation with family composition and sex. While no meaningful difference have been observed in the depression level of the students in relation with age groups, it has been observed that there is meaningful difference in "Happiness Sub-Scale Of Self-Concept" for students in 11-12 age group. Meaningful difference has been found in "School Situation Sub-Scale Of Self-Concept" points for students in 11-12 age group. Key Words : Self-concept, Divorce, Depression, Single Parents, Academic Achievement