Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinde yürütücü işlevler ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Executive functions and quality of life of the parents of children whom have adhd diagnosis
Yazar: KAMBIZ MOHEB
Danışman: DOÇ. DR. CEM CERİT
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada; DEHB tanısı ile takip edilen ve tedavi alan çocukların ebeveynlerindeki yürütücü işlevler ve yaşam kalitesinin Türkiye toplumu için normal kabul edilen değerler ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
    Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine çocukları için başvuran ebeveynlere sözlü bilgilendirme yapıldıktan ve onamları alındıktan sonra sosyodemografik bilgi formu, Erişkin DEHB Ölçeği, HADÖ ve SF-36 ölçeği verildi. Ek olarak bu bireylere WKET, Stroop testi ve Londra Kulesi testi uygulanmıştır.
    Çalışmamıza toplam 52 katılımcı dahil edildi. %55,8'i kadın, %44,2'si erkek, %50'si en az 8 yıl eğitim görmüş, tamamı evliydi ve %63,5'i çalışıyordu. Erişkin DEHB ölçeği alt bölümlerine göre katılımcıların; %69,2'sinda orta ve yüksek düzeyde Dikkat Eksikliği, %50'sinde orta ve yüksek düzeyde Aşırı Hareketlilik ve Dürtüsellik saptandı. Ayrıca %59'unda toplam DEHB puanına göre orta ve yüksek düzeyde belirti saptandı. SF-36 ölçeğinde; Emosyonel Rol Güçlüğü, Sosyal İşlevsellik ve Genel Sağlık Algılaması parametreleri kadın ve erkek gruplarında, Enerji/Canlılık parametresi sadece kadın grubunda istatistiksel olarak norm değerlerden düşük bulundu. WKET'de eğitim yılı grupları toplumun norm değerleri ile karşılaştırıldığında, IKTKTS değerleri her iki eğitim grubunda da daha düşük bulundu. 5-11 yıl eğitim grubunda ise PERHY, KURSBAS, OGROG parametrelerinin norm değerlerden daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu. Stroop testinde 8 yıl eğitim grubunda ise test 4 ve 5 süreleri norm değerlerin altında bulundu. Londra kulesi testi; başlangıç süresi 30-39 ve 40-59 yaş kategorisi norm değerlerden yüksek, toplam sürede sadece 40-59 yaş kategorisi norm değerlerden düşük saptandı. Örneklemimizin DEHB belirtileri açısından orta düzeyde belirti gösterdikleri, yürütücü işlevleri değerlendiren ölçeklerin belli parametrelerinde performans düşüklüğü saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the study was to compare the executive functions and quality of life in the parents of children who are under follow-up and receive treatment for ADHD with norm values of Turkish society.
    The parents of childrens who were followed up in Children's Mental Health and Diseases outpatient clinic of Kocaeli University Faculty of Medicine were included in the study. Sociodemographic form, Adult ADHD, HADS and SF-36 Scales were performed. In addition, the WCST, Stroop Test, and Tower of London test were performed.
    A total of 52 participants were included in our study. Of the patients, 55.8% were female, 44.2% were male; 50% had at least 8 years of education, all were married and 63.5% were working. According to the sub-sections of the adult ADHD scale; 69.2% of participants presented moderate/severe symptoms of Attention Deficite, 50% of the participants presented Hiperactivity and Impulsivity symptoms at moderate/severe levels. In addition, 59.6% of participants presented a total ADHD symptom scores at moderate/severe levels. On the SF-36 scale; Emotional Role Difficulty, Social Functionality, and General Health Perception parameters were found statistically lower than the norm values in the female and male groups, the Energy/Vitality parameter was found lower in females. When the education year groups in WCST were compared with the norm values of the society, it was found that IKTKTS values were lower in both education groups. In the 5-11 year education group, PERHY, KURSBAS, OGROG parameters were found to be higher than the norm values. In the Stroop Test, In the group with less than 8 years of education, the duration of tests 1 and 2 were above the norm values. In the group with more than 8 years of education, the duration of tests 4 and 5 were bellow the norm values. In London Tower Test; the starting time for the 30-39 and 40-59 age category was higher than the norm values, and the total time was found lower for the 40-59 age category. It was found that our sample showed moderate symptoms in terms of ADHD symptoms, decreased performance in certain parameters of the scales evaluating executive functions.