Farklı ayak postür indeksi'ne sahip sporcuların ayak bileği kuvvet, mobilite, esneklik ve plantar basınç değerlerinin karşılaştırılması
Comparison of ankle strenght, mobility, flexibility and plantar pressure values of athletes who has different foot posture index
Yazar: HÜLYA DÜZCESOY KALENDER
Danışman: PROF. DR. KUBİLAY UZUNER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Ayak = Foot ; Ayak bileği = Ankle ; Ayak bileği eklemi = Ankle joint ; Basınç = Pressure ; Duruş = Posture ; Eklem gevşekliği = Joint instability ; Eklemler = Joints ; Esneklik = Flexibility ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada farklı Ayak Postür İndeksi'ne sahip, farklı branşlardaki sporcuların, ayak bileği kuvvet, mobilite, esneklik ve plantar basınç değerlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamıza ayak supinasyonu olan 16 sporcu (yaş:20.88±2.06), nötral ayağı olan 36 sporcu (yaş:21.22±2.47), ayak pronasyonu olan 18 sporcu (yaş:21.89±3.63) dahil edilmiştir. Sporcuların Ayak Postür İndeksi uygulanarak ayak postürleri belirlenmiş, gonyometre kullanılarak ayak bileği eklem hareket açıklıkları ölçülmüş, gonyometre ve mezura kullanılarak kas esneklikleri ölçülmüş, Isomed2000 (D&R Ferstl GmbH, Hemau, Germany) marka izokinetik dinamometre kullanılarak ayak bileği kas kuvvetleri ölçülmüş ve EMED-XL (Novel gmbh, Almanya) marka plantar basınç ölçüm cihazı ile statik ve dinamik plantar basınç ölçümleri yapılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenler bakımından gruplar, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile normal dağılım göstermeyen değişkenler bakımından ise Kruskal Wallis testi ile karşılaştırılmıştır. p<0.05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Farklı APİ'ne sahip sporcuların sağ ayak bileği dorsi fleksiyon (p=0.009) ve eversiyon eklem hareket açıklıkları (p=0.044) ile sol ayak bileği dorsi fleksiyon eklem hareket açıklığı (p=0.003) APİ'ye göre supinasyon grubunda, diğer gruplardan daha küçük bulunmuştur. Sağ (p=0.014) ve sol (p=0.032) ayaktaki Soleus kasının esnekliği, supinasyon grubunda, nötral grubuna göre daha küçük bulunmuştur. Sol ayağın Gastroknemius kasının esnekliği pronasyon grubunda, supinasyon grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p=0.036). Kas kuvveti ölçümlerinde sporcuların sağ ayağa plantar fleksiyon yaptıran kasların 600 / sn açısal hızdaki maksimum torku (p=0.018), maksimum işi (p=0.008) ve total işi (p=0.008) ölçümleri pronasyon grubunda, nötral grubuna göre daha küçük bulunmuştur. Pronasyon grubunda sol ayağa plantar fleksiyon yaptıran kasların 600 / sn açısal hızdaki total işi ölçümleri (p=0.045) ve sol ayağa inversiyon yaptıran kasların 600 / sn açısal hızdaki total işi ölçümleri (p=0.032) nötral grubuna göre daha küçük bulunmuştur. Supinasyon grubunda sağ ayağa eversiyon yaptıran kasların 2400 / sn açısal hızdaki total işi ölçümleri, nötral grubuna göre daha küçük bulunmuştur (p=0.036). Plantar basınç ölçümlerine bakıldığında; supinasyon grubunda sağ ayaklarının duruş sırasındaki zirve basıncı ölçümleri pronasyon ve nötral grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Pronasyon grubunda sol ayaklarının duruş sırasındaki zirve basıncı ölçümleri supinasyon grubuna göre daha küçük bulunmuştur (p=0.012). Çalışmanın sonucu; farklı ayak postürüne sahip sporcuların dorsi fleksiyon ve eversiyon eklem hareket açıklıkları, Gastroknemius ve Soleus kaslarının esneklikleri, plantar fleksiyon, inversiyon ve eversiyon yaptıran kasların kas kuvvetleri ve duruş sırasındaki zirve basınç değerlerinin farklı olduğunu göstermektedir. Bu sonuçların ışığında sporcuların sakatlanma riskini en aza indirmek ve performansı en yüksek seviyeye çıkarmak için antrenman programları planlanırken

sporcuların ayak tipleri göz ardı edilmemeli, ihtiyaca göre tabanlık veya spor ayakkabı tasarımları sporcunun ayak yapısına uygun olmalıdır.

Abstract:
In this study, it was aimed to compare the ankle strenght, mobility, flexibility and plantar pressure values of athletes in different branches with different Foot Posture Index. Sixteen athletes with foot supination (age: 20.88 ± 2.06), 36 athletes with neutral feet (age: 21.22 ± 2.47), and 18 athletes with foot pronation (age: 21.89 ± 3.63) were included in the study. Foot postures were determined using Foot Posture Index, range of motion of ankle were measured with goniometer, muscle flexibility were measured with goniometer and tape measure, ankle muscle strengths were measured using Isomed2000 (D & R Ferstl GmbH, Hemau, Germany) isokinetic dynamometer and plantar pressure, static and dynamic, were measured with EMED-XL (dorsiflexion) Novel GmbH, Germany). In terms of normal distribution, the groups were compared with one way variance analysis (ANOVA) and Kruskal Wallis test with respect to the variables with no normal distribution. Values of p <0.05 were considered statistically significant. Right ankle joints range of motion of dorsi flexion (p = 0.009) and eversion (p = 0.044) and the left ankle joints range of motion of dorsi flexion (p = 0.003) were found to be smaller in the supination group than the other groups who has different FPI. The flexibility of the Soleus muscle at the right (p = 0.014) and left (p = 0.032) was found to be smaller in the supination group than in the neutral group. The flexibility of the left Gastrocnemius muscle was found higher in the pronation group than in the supination group (p = 0.036). The maximum torque (p = 0.018), maximum work (p = 0.008) and total work (p = 0.008) measurements of 600 / sec anguler speed of right plantar flexors muscle strength were found to be smaller in the pronation group than in the neutral group in muscle strength measurements. Total work measurements of angular speed of 600 / sec on the left ankle plantar flexors (p=0.045) and total work measurements at angular speed of 600 / sec of the left ankle inversion muscles strength (p = 0.032) were found in the pronation group smaller than neutral group of athletes. Total work measurements at angular speed of 2400 / sec of the right eversion muscles strenght with supination group were found smaller than neutral group (p = 0.036). When looking plantar pressure measurements; peak pressure measurements on the static posture of the right foot of the athletes with supination group were found greater than athletes with foot pronation and neutral feet (p <0.001). Peak pressure measurements on the static posture of the left foot of athletes with pronation group were found smaller than athletes with supine feet (p = 0.012). The result of the study shows that range of motion of dorsi flexion and eversion, the flexibilitiy of the Gastrocnemius and Soleus muscles, the muscular strength of the plantar flexor, the invertor and the evertor muscles and the static peak pressure values are different on the athletes with different foot posture. In order to minimize the risk of injury and to maximize the performance at the athletes, in the light of these results design the training programs the athletes' foot

types should not be ignored and if necessary, the sole or sports footwear designs should be suitable for the foot of the athlete.