Etik liderlik davranışlarının örgütsel adalet algısı ile ilişkisi: Kocaeli ilindeki eğitim kurumlarında yapılan bir araştırma
The relationship between ethical leadership behaviors and perception of organizational justice: A research on educational institutions in Kocaeli
Yazar: ABDULHALİK KÖSE
Danışman: PROF. DR. ERSİN KAVİ
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları ve Çalışma İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Liderlik = Leadership ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice

Özet:
Araştırmamız, etik liderlik davranışının örgütsel adalet algısı ile ilişkisini ele almaktadır. Çalışmamızın güçlendirilmesi amacıyla; sosyo-demografik öğelerin etik liderlik ve örgütsel adalet algısına dönük ne gibi bir etkisellik yaratacağı görülmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda; Kocaeli ilindeki Gölcük, Başiskele ve İzmit ilçelerindeki her tür ve kademedeki okullarda, 2019-2020 eğitim-öğretim yılı itibarıyla görev yapan 955 kadın ve 334 erkek, toplam 1289 eğitimci(öğretmen) araştırmamıza alınmıştır. Söz konusu öğretmenlerin, "Etik Liderlik Ölçeği" ile etik liderlik algıları; "Örgütsel Adalet Ölçeği" ile ise örgütsel adalet algıları saptanmaya çalışılmıştır. İncelememizde bulgulanan doneler, SPSS 22.0 veri analiz programıyla istatistiki olarak analiz edilmiştir. Normallik testi ardından alt problem testleri için Pearson Korelasyon Analizi (Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı), Tamhane's T2 Analizi, Mann-Whitney U Testi ve  Kruskal Wallis H Testi'nden yararlanılmıştır.
Çalışmamızda, öğretmenlerin yöneticilerinin etik liderlik davranışlarını algılama düzeylerinin sosyo-demografik özelliklere göre (cinsiyet, yaş grubu, eğitim düzeyi, mesleki kıdem, medeni durum, okulda çalışılan süre ve okul türü değişkenleri) bir farklılık oluşturup oluşturmadığına dair istatistiksel ölçümleri yapılmıştır. Öğretmenlerin algısallıklarına göre yönetici etik liderlik davranışlarının cinsiyet, mesleki kıdem düzeyi ve medeni durum  değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği (p>0.05); buna mukabil yaş grupları, eğitim düzeyi, okulda çalışılan süre ve okul türü değişkenlerin ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.05) saptanmıştır. Sosyo-demografik özelliklere göre ölçümlenen örgütsel adalet algısına bakıldığında; araştırmanın katılımcı öğretmenlerinin, örgütsel adalet algısallıklarının cinsiyet, yaş grupları, mesleki kıdem ve medeni durum değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediğini (p>0.05) bulgulamıştır. Öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının eğitim düzeyi, okulda çalışılan süre ve okul türü değişkenleri açısından ele alındığındaysa istatistiki olarak anlamlı farklılık gösterdiği (p<0.05) tespit edilmiştir.
Genel olarak bakıldığında, öğretmenlerin etik liderlik ve örgütsel adalet algılarının oluşumunda sosyo-demografik özelliklerin önemli bir belirleyiciliğe sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca, yönetici etik liderlik algıları ile örgütsel adalet algıları arasında pozitif, güçlü düzeyde anlamlı bir ilişkinin bulunduğu (r = 0,91, p<0,01) görülmektedir. Araştırmamız bulguları, literatürel birikimle uyumluluk içindedir. Ancak, etik liderlik ve örgütsel adalet kavramlaının algısallıklarının birçok unsuru bünyesinde barındıran son derece karmaşık süreçlerle ilişkili olduğu ve sadece sosyo-demografik özelliklerle kavranamayacağı unutulmamalıdır. Çalışmamızın çizdiği çerçeve, yöneticilerin etik liderlik  davranışlarını gösterme yetilerinin, örgütsel adalet algısı üzerinde son derece önemli etkilere sahip olduğu yönündedir.

Abstract:
This study examines the relationship between ethical leadership behaviors and perception of organizational justice. In order to strengthen the findings of this research, the study attempts to illustrate the impact of sociodemographic factors on ethical leadership and organizational justice. In this regard, a total of 1289 teachers (955 females and 334 males), who have served in all kinds of schools and grades in Gölcük, Başiskele and İzmit districts of Kocaeli since 2019-2020 were studied. Through the application of "Ethical Leadership Scale" the research attempts to determine the participant teachers' perception of ethical leadership; while the organizational justice scale is used to determine their perception of organizational justice. The data found in this research was analyzed by using SPSS 22.0 statistics program. Following the normality test, Pearson Correlation Analysis (Pearson product-moment correlation coefficient), Tamhane's T2 Analysis, Mann-Whitney U Test and Kruskal Wallis H Test were utilized for sub-problem tests.
In addition, the study measures statistically whether the sociodemographic factors (variables such as gender, age, level of education, professional seniority, maritial status, duration of service and types of schools) of the teachers' executives play a role in their level of perception of ethical leadership behaviour. According to the perceptions of teachers, their executives' ethical leadership behavior did not show a statistically significant difference based on gender, professional seniority and marital status variables (p> 0.05); while, variables such as age, level of education, duration of service and types of schools were found to be statistically significant (p <0.05). Regarding the perception of organizational justice measured in accordance with socio-demographic factors; the research found that the paticipant teachers' perceptions of organizational justice did not differ statistically based on variables of gender, age groups, professional seniority and marital status (p> 0.05). On the other hand, the research found that the paticipant teachers' perceptions of organizational justice, when measured in terms of education level, duration of school and types of schools, differed significantly by statistical means(p <0.05).
In conclusion, the research found that socio-demographic factors have a significant impact on the formation of teachers' perceptions of ethical leadership and organizational justice. Moreover, the data showed that there is a positive and strongly significant relationship (r = 0.91, p <0.01) between the executives' perceptions of ethical leadership and their perceptions of organizational justice. The findings of this research are consistent with the literature. However, it is important to note that the perceptions of the concept of ethical leadership and organizational justice are associated with highly complex processes involving various elements; thus, cannot be grasped fully by merely analyzing socio-demographic factors. Overall, the study illustrates that the executives' ability to demonstrate ethical leadership behaviour has significant effects on the perception of organizational justice.