Kök kanallarından farklı kök kanal alet çıkarma tekniklerinin dinamik yükleme sonrası kök kırıklarına etkisi
The effect of different broken file  removal techniques on strengt of  roots after dynamic loading
Yazar: HAYRİYE ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAMDİ OĞUZ YOLDAŞ
Çukurova Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Transferazlar = Transferases ; Ultrason = Ultrasound

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ultrasonik-BTR-Pen veya trefan frez BTR-Pen teknikleri ile kök kanallarından alet çıkarıldıktan sonra restore edilen dişlerin çiğneme simülatöründe yaşlanma sonrası kırılma direncinin değerlendirilmesidir. Elli dört tek köklü insan dişi, kırılan enstrümanın çıkarılma yöntemine göre 4 gruba (2 kontrol grubu ve 2 çalışma grubu) ayrıldı. Kırık aletler ya ultrasonik+BTR-Pen sistemi ile ya da trepan frez+BTR Pen teknikleri kullanılarak çıkarıldı. Aletin çıkarılmasındaki başarı oranı ve harcanan süre kaydedildi. Kanallarından aletler çıkarıldıktan sonra restore edilen dişlere çiğneme simülatörü ile yükleme yapıldı. Bu çalışmada 6 aya tekabül eden 120.000 devir (1.6 Hz) kullanılmıştır. Yaşlandırma işlemlerinden sonra dişler kesilmiş ve kök bölümleri üniversal test cihazında 1mm/dak hızla bir yüke maruz bırakıldı.  Dişlerin kırık alet çıkarma başarı oranı, süresi ve kök kırılma direnci istatistiksel olarak analiz edildi. Trefan frez + BTR Pen ve ultrasonik sistem + BTR Pen ile kırık aleti çıkarma başarısı sırasıyla %95,50 ve %86,40 olarak bulundu ve iki teknik arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Süre karşılaştırıldığında, ultrasonik+BTR-Pen sistemi (23,97±8,35 dk), trepan  frez+BTR-Pen (24,1 ± 8,28 dk) ile benzer sonuçlar gösterdi (p > 0,05). Dişlerin kök kırılma dirençleri incelendiğinde trefan ve ultrasonik grupları arasında fark yoktur (p=0.989). Hem Trefan hem de ultrasonik grup pozitif ve negatif kontrol gruplarına göre istatistiksel olarak kırılma dirençleri anlamlı derece daha düşüktür (p<0,0001). 
Sonuç olarak trefan frez +BTR Pen ve ultrasonik sistem + BTR Pen grupları arasında kırık alet çıkarılabilme başarısı, süresi ve kök kırılma direnci açısından anlamlı derecede fark yoktur. 

Anahtar Sözcükler: BTR-Pen, kırık alet, ultrasonik,trefan frez

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the fracture resistance of teeth restored after instrument removal from root canals with ultrasonic-BTR-Pen or  trephine bur BTR-Pen techniques after aging in a chewing simulator. 
 Fifty four  human single rooted teeth were divided into 4 groups (2 control groups and 2 study groups) according to the removal method of the broken instrument. Broken instruments were extracted either with ultrasonic+ BTR-Pen system  or removed using  trephine bur BTR-Pen techniques. The success rate of instrument removal and consumed time were recorded. The teeth, which were restored after the removal of instruments from their canals, were loaded by chewing simulator. In this study, 120,000 cycles (1.6 Hz) corresponding to 6 months. After aging procedures the teeth were cut and the root sections were subjected to a lood at a 1mm/min.  rate  in on universal testing  device. Broken instrument removal success rate, duration and root fracture resistance of the teeth were statistically analyzed. The success of removing the broken instrument with Trephine bur + BTR Pen and ultrasonic system + BTR Pen was found to be 95.50% and 86.40%, respectively, and there was no statistically significant difference between the two techniques (p>0.05). When the time is compared, the ultrasonic+BTR-Pen system (23,97±8,35 min) showed similar results to that of the trephine bur+BTR-Pen (24.1 ± 8.28 min) (p > 0.05). When the root fracture resistance of the teeth were  examined, there were  no statistically significant difference between  the trephine  and ultrasonic groups (p=0.989).Both trephine  group and ultrasonic group were  statistically significantly lower than the positive and negative control groups (p<0.0001). 
İn conclusion, there was no significant difference between the trefan bur + BTR Pen and ultrasonic system + BTR Pen groups in terms of the success, duration and root fracture resistance of the broken instrument.

Keywords: BTR-Pen, broken instrument, ultrasonic, trepan bur