Üstün yetenekli öğrencilerin iletkenlik ve yalıtkanlık kavramları hakkındaki zihinsel modellerinin incelenmesi
The investigation of mental models of gifted students about the concepts conductivity and insulator
Yazar: MEHMET ÇAKIR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER FARUK KESER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram haritaları = Concept maps ; Yalıtkanlar = Insulators ; Üstün yetenek = Gifted ; İletkenlik = Conductivity

Özet:
Toplumun önemli bir kesimini temsil eden üstün yetenekli bireylere yönelik eğitim programları hazırlanırken karar verici durumundakiler için, üstün yetenekli bireylerin nasıl öğrendiklerinin bilinmesi büyük kolaylık sağlayacaktır. Bunun yanında öğrencilerin zihinsel modellerinin belirlenmesinin üstün yetenekli öğrencilerin eğitimini üstlenen Bilim ve Sanat Merkezleri öğretmenlerine ders etkinliklerini planlama, yürütme ve değerlendirme sürecinde büyük yarar sağlayacağı söylenebilir. Bu bağlamda bu çalışmada, üstün yetenekli öğrencilerin elektrik konusundaki ?iletkenlik ve yalıtkanlık? kavramlarını anlama düzeylerini ve bu kavramları öğrenirken oluşturdukları zihinsel modellerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.Örnek olay metodolojisi kullanılarak yürütülen bu çalışmanın örneklemi, Bilim ve Sanat Merkezlerine devam eden 10 üstün yetenekli ilköğretim öğrencisinden oluşmaktadır. Öğrencilerin iletkenlik ve yalıtkanlık kavramları ile ilgili kavramsal durumlarının ve zihinsel modellerinin belirlenmesi amacıyla; üç - aşamalı test, TGA yöntemi ve kavram haritalama yöntemi kullanılmış ve öğrencilerle mülakat yürütülmüştür. Elde edilen bulgular nitel ve nicel analiz yöntemlerinden yararlanılarak çoklu karşılaştırma yöntemiyle analiz edilmiştir.İlgili bulgular değerlendirildiğinde; üç aşamalı testin tüm aşamaları, kavram haritası etkinliklerinin ilk iki aşaması ve TGA etkinliklerinin ise tahmin ve açıklama aşamalarının zihinsel modellerin belirlenmesinde etkin olduğu görülmüştür. Öğrencilerin katı iletken ve yalıtkanlara nazaran sıvı iletken ve yalıtkanlarla ilgili zihinsel model oluşturmada zorlandıkları görülmüştür. Bununla birlikte üstün yetenekli öğrencilerin zihinsel modellerinin bulanık değil net olduğu ayrıca, kavramsal modellerle genelde uyumlu olduğu için geçerliliğinin yüksek ve değişime açık olduğu görülmüştür. Bunun yanında, bu öğrencilerin sahip oldukları bu zihinsel modellerle, doğru tahmin yaptıkları, yaptıkları tahminlerini gözlemleriyle destekledikten sonra da daha iyi zihinsel modeller oluşturdukları tespit edilmiştir. Ulaşılan bu durum, üstün yetenekli öğrencilere yönelik planlanacak etkinlikler için oldukça önemli görülmektedir.Anahtar kelimeler: İletkenlik, Kavram Haritası, Üç - aşamalı test, Tahmin- Gözlem- Açıklama (TGA), Yalıtkanlık, Zihinsel model

Abstract:
While preparing educational programs for gifted individuals representing an important part of the society, it would be great benefit for the decision makers to know how gifted individuals learn. Besides, it could be stated that identifying students? Mental Models would be beneficial for talented students? teachers in planning, conducting and evaluating lesson plans in Science and Art Centers. In this study, in order to be helpful to the teachers in charge in this process, it was aimed to identify the gifted students? understanding level on the concept ``conductivity and insulator?? in electricity and Mental Models they from when they learn these concepts.The sampling of this study using model work methodology consists of 10 primary school students attending Science and Art Centre. In order to identify students? conceptual situations and Mental Models related to the concepts ``conductivity and insulator??, there ? tier test, POE ? suited activities and Concept Mapping tools were used and the students were interviewed. The findings were analyzed with multiple comparing method making use of quantitative and qualitative techniques.When the related data are evaluated, it was observed that all the stages of ``there ? tier test?? the first two stages of ``concept mapping tools?? and the prediction and explanation stages of ``POE ? suited activities?? are efficient in determining mental models. In addition, it was observed that the students had more ability of forming mental models on solid conductors and insulators rather than liquids.It was observed that gifted students? knowledge was not ambiguous and thus their Mental Models were clear or had a high validity as well as open to change. In addition, it was established that since these students? current Mental Models were clear, they made proper decisions and that after backing their decisions with observations, they formed better Mental Models. It can be concluded that the present study may be beneficial on planning activities for the talented students.Key Words: Conductivity, Concept map, Three-tier test, Prediction - Observation - Explanation (POE), Insulator, Mental model