Menderes Masifi'ni sınırlayan fayların morfotektonik bakımdan göreli aktivite sınıflaması
Relative activity assessment of faults delimited the Menderes Massif from a morphotectonic point of view
Yazar: ŞEYMA YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. TOLGA GÖRÜM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography ; Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Aktivite analizi = Activity analysis ; Coğrafya = Geography ; Deprem = Earthquake ; Faylar = Faults ; Menderes havzası = Menderes basin ; Menderes masifi = Menderes massif ; Morfotektonik = Morphotectonic

Özet:
Depremlerin, dünya çapında insan hayatının ve mülkiyetinin ana yıkıcı faktörlerinden biri olduğu kadar, dağlık topografyanın oluşumunun arkasındaki itici güçlerden biri olduğu da kabul edilmiştir. Dağ cephesinin görünümü, akarsu kanal özellikleri, drenaj yoğunluğu, drenaj şebekesi ve eğim kırıkları genellikle tektonik kayıtlar için iyi jeomorfik belirteçler olduğu kadar, aktif tektoniğin varlığının kanıtlarıdır. Belli bir bölgede, fay segmentlerinin göreli tektonik aktivitesinin jeomorfik kanıtı, deprem tehlike haritalarının tahmin kapasitesini arttırmak için önemli veriler sağlamaktadır. Bu çalışmada, deprem potansiyelini ve bölgesel sismik tehlikeyi açıklığa kavuşturmaya yardımcı olması için, farklı fay segmentlerine ait dağ cepheleri ve akarsu morfolojisi, tektonik aktivite düzeyi değerlendirmesinin bir vekili olarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda Menderes Masifi, Batı Anadolu'daki sismik olarak aktif bölgelerden biri olan bir test alanı olarak seçilmiştir. Yüksek ve düşük açılı aktif faylar yüksek alanları grabenden ayıran alanlardır ve bu alanlar tarihi dönemlerden bugüne kadar birçok yıkıcı depreme tanık olmuştur. Tarihi döneme ait yıkıcı depremler, Anadolu ile Ege Denizi arasında bağlantı sağlayan önemli ticaret yollarının bulunduğu graben sistemlerinde, Efes, Milet ve Kaunos gibi önemli antik kentlerde derin izler bırakmıştır. Fay segmentleri arasındaki göreli aktivite seviyesi, Menderes Masifi'ndeki segmentasyon ilişkili aktivite sınıflamasına göre belirlenmiştir. Fay segmentleri temelinde uygulanan morfometrik analizler, farklı dağ cephelerindeki tektonik aktivite düzeyine göre çalışma alanındaki düşük, orta ve yüksek olarak üç aktivite sınıfını göstermektedir. Yüksek tektonik aktiviteye sahip alanların, gelecekte sismik tehlike yaratabileceği ortaya konmuştur.

Abstract:
Earthquakes have long been recognized as one of the main destructive factor for human life and property across the globe as well as one of the driving engines behind the creation mountainous topography. River channel characteristics, drainage density, drainage network and knickpoints, sinuosity of the mountain range front are generally well geomorphic markers for tectonic records as well as evidence of the presence of active tectonics. In a given region, the geomorphic evidence of relative tectonic activity of fault segments provides important data for promoting the estimation capacity of earthquake hazard maps. In this study, we analyze mountain fronts and stream morphology of the different fault segments as a proxy for fault activity degree assessment, which may further help to elucidate the earthquake potential and regional seismic hazard. Within this scope, we select the Menderes Massif as a test area, which is one of the seismically active regions in the Western Anatolia. The area has many high and low angle active faults that separate from highlands to graben and has experienced many devastating earthquakes from historical periods to present. The devastating earthquakes that occurred in historical periods have left deep traces on important ancient cities such as Ephesus, Miletus and Kaunos on the graben systems where important trade routes providing the connection between Anatolia and the Aegean Sea.  The level of relative activity between fault segments has been determined by segmentation-related activity classification in the Menderes Massif. Morphometric analysis based on fault segments present three activity classes in the study area i.e. low, moderate and very high, according to the rate of tectonic activity in different mountain fronts. Areas with high tectonic activity are likely to cause seismic hazards in the future.