Geleneksel bağlamda erkeklerin değişen/dönüşen erkeklik algısı – Mardin ili örneği
The changing/transforming perception of masculinity of men in the traditional context - the example of Mardin province
Yazar: DİLAN DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEKİR GEÇİT
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Erkek imajı = Man image ; Erkekler = Men ; Erkeklik = Masculinity ; Geleneksel değerler = Traditional values ; Geleneksel yapı = Traditional structure ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Mardin = Mardin

Özet:
Bu çalışmanın temel konusu erkeklerin değişen ve dönüşen erkeklik algısıdır. 
Biyolojik olarak kadın ve erkek olmanın anlamı dışında sosyal ve kültürel anlamda 
kadınlık ve erkeklik algılarının olduğunu vurgulayan toplumsal cinsiyet alanındaki 
çalışmalar, kadınla ve erkekle ilgili birçok konuya farklı bağlamlardan bakarak kadın 
çalışmaları ve erkek çalışmaları alanlarını oluşturmuştur. Kimmel, erkeklik 
çalışmalarının başlangıç zamanıyla ilgili iki farklı görüş bildirmektedir. İlki, disiplin 
olarak feminizme ve kadın çalışmalarına yönelik olumlu bir tepki olarak 1970'lerin 
sonları ve 1980'lerin başlarında başladığını ifade etmiştir. İkincisi, pratik olarak
erkeklere ve erkeklerin yaptığı işlere odaklanan insanlar üzerine yapılan çalışmalarla 
beraber başladığı düşüncesidir (Kimmel, 2008, s. 16). Bu bağlamda öncelikle 
cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları açıklanmış ve bu kavramlar arasındaki 
farklar belirtilmiştir. Daha sonra kadınlık ve erkeklik algısını oluşturan toplumsal 
cinsiyetin edinilmesini anlamak adına erkek egemenliğine dayalı ataerkillik kavramı 
ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, değişen ve dönüşen erkeklik algısının erkeklerin 
kendi gözünden görmektir. Diğer bir ifadeyle erkeklerin kendi bakış açılarıyla 
erkekliği, ataerkil sistemdeki erkeklik algısının onlarda yarattığı etkiyi ve bu etkinin 
bugünün değişen toplumsal yapısında nasıl değiştiğini araştırmaktır. Bu nedenle 
konuda bütünlük sağlamak adına erkeklik kavramı, ataerkil yapılarda ideal erkeklik 
olarak görülen hegemonik erkeklik ve erkekliğin inşasında rol oynayan bazı 
toplumsal süreçler üzerinde durulmuştur. Çalışma kapsamında Mardin'de yapılan 
saha araştırmasında 20 erkek ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Erkeklerin 
kendileri hakkındaki ve değişen erkeklik algılarıyla ilgili düşünceleri öğrenilmeye 
çalışılmıştır. Çalışma sonunda elde edilen veriler ışığında erkeklerin erkekliğe bakış
açısında hangi yönlerden değişimler meydana geldiği saptanmış ve 
değerlendirilmiştir. Sonuç olarak toplumdaki ataerkil erkeklik algısı erkeklerde hala 
hissedilse de büyük ölçüde değiştiği ve dönüştüğü tespit edilmiştir. Aynı zamanda 
erkeklerin bu değişimden memnun oldukları da anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Ataerkillik, Erkeklik, Hegemonik Erkeklik, Erkeklik Algısı, Değişen Erkeklik Algısı.

Abstract:
The main subject of this study is men's changing and transforming perception 
of masculinity. Studies in the field of gender, emphasizing that there are social and
cultural perceptions of femininity and masculinity apart from the meaning of being 
biologically male and female, have created the fields of women's studies and men's 
studies by looking at many issues related to women and men from different contexts.
Kimmel offers two different views on the starting time of masculinity studies. The 
former stated that it started in the late 1970s and early 1980s as a positive reaction to 
feminism and women's studies as a discipline. The second is the idea that it started 
with studies on people that focused practically on men and what men do. (Kimmel, 
2008, s. 16). In this context, first of all, the concepts of sex and gender are explained 
and the differences between these concepts are stated. Then, the concept of 
patriarchy based on male domination is discussed in order to understand the 
acquisition of gender, which constitutes the perception of femininity and masculinity.
The aim of this study is to see the changing and transforming perception of 
masculinity from the eyes of men. In other words, it is to investigate the masculinity 
of men from their own perspectives, the effect of the perception of masculinity in the 
patriarchal system on them, and how this effect changes in today's changing social 
structure. For this reason, the concept of masculinity, hegemonic masculinity, which 
is seen as ideal masculinity in patriarchal structures, and the social processes that 
play a role in the construction of masculinity are emphasized in order to provide 
integrity in the subject. Within the scope of the study, face-to-face interviews were 
conducted with 20 men in the field research conducted in Mardin. Men's thoughts
about themselves and their changing perceptions of masculinity were tried to be 
learned. In the light of the data obtained at the end of the study, it was determined 
and evaluated in which aspects the changes occurred in men's perspective on 
masculinity. As a result, although the perception of patriarchal masculinity in the 
society is still felt in men, it has been determined that it has changed and transformed 
to a great extent. At the same time, it was understood that men were satisfied with 
this change.

Keywords: Gender, Patriarchy, Masculinity, Hegemonic Masculinity, Perception of Masculinity, Changing Perception of Masculinity.