Gökpınar Baraj Gölü (Denizli)'nde yaşayan egzotik balık türü güneş levreği, lepomis gibbosus (L. 1758)'un biyo-ekolojik özellikleri ve istila potansiyeli üzerine bir araştırma
A study on bio-ecological properties and invasion potential of exotic fish species sun perch, lepomis gibbosus (L. 1758) living in Gökpinar dam lake (Denizli/Turkey)
Yazar: UFUK GÜRKAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. OSMAN ÇETİNKAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Biyoekoloji = Bioecology ; Tatlı su ekolojisi = Freshwater ecology

Özet:
Bu çalışma, Denizli İli Gökpınar Baraj Gölünde yayılım gösteren yabancı tür güneş levreği Lepomis gibbosus (L. 1758)'un bazı biyoekolojik özelliklerini belirlemek üzere Mayıs 2019 ve Nisan 2020 tarihleri arasında, aylık örneklemeler yapılarak yürütülmüştür.

Çalışma alanında örnekler, ığrıp avcılığıyla yakalanmış, bazı fizikokimyasal parametreler yerinde ölçülerek belirlenmiştir. Göl kullanımı, çevresel değişkenler ve L. gibbosus bireylerinin çevreyle olan etkileşimleri izlenerek kayıt altına alınmıştır. Çalışma boyunca 302 dişi, 605 erkek ve 98 jüvenil olmak üzere toplam 1005 adet L. gibbosus bireyi yakalanmıştır. 0+, I+, II+ olmak üzere üç yaş grubu tespit edilmiştir. Genelde popülasyonda erkekler daha baskın bulunmuştur. L. gibbosus popülasyonunun Nisan-Haziran ayları arasında üreme gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Gölde yaşayan diğer bir istilacı yabancı tür olan Gambusia holbrooki ile habitat paylaşımı için rekabet ettikleri, bu türü av olarak kullandıkları görülmüştür.

Sonuç olarak, L. gibbosus'un GBG de sürdürülebilir bir popülasyon oluşturabildiği ancak kısıtlı bir alanı habitat olarak kullandığı tespit edilmiştir. L. gibbosus'un hidrolojik olarak kararsız bir habitat olarak değerlendirilen Gökpınar Baraj gölünde, mevcut durumda orta derecede bir istilacılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ancak türün diğer su kaynaklarına taşınıp yayılmaması için tedbirli olunması ve izlenmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study was carried out by monthly sampling in Denizli Province Gökpınar Dam Lake between May 2019 and April 2020 in order to determine some bioecological characteristics of the alien species sun bass Lepomis gibbosus (L. 1758).

In the study area, the samples were caught by beach seine netting, and some physicochemical water quality parameters were determined by in situ measurement . Lake use, environmental variables and interactions of L. gibbosus with the environment were monitored and recorded. During the study, a total of 1005 L. gibbosus individuals, including 302 females, 605 males and 98 juveniles, were caught. The males were predominant in general. Three age groups were determined as 0+, I+, and II+. It was determined that the population reproduced between April and June. It was observed that they had habitat sharing and competition in some areas with another invasive alien species, Gambusia holbrooki, living in the lake. The same species is used as prey in the dam lake by L. gibbosus. 

As a result, it was determined that L. gibbosus created self-sustainable successful population but in limited habitat area. It has been determined that L.gibbosus Gökpınar Dam presents a moderate level of invasiveness in its current situation which is considered as hydrologically unstable habitat. However, it is necessary to be cautious and monitor the species in order to prevent it from spreading to other water sources.