Türkiye'de dijitalleşme bağlamında adalet tematik alanının analizi
Analysis of the thematic area of justice in the context of digitalization in Turkey
Yazar: SERHAD POLAT
Danışman: PROF. DR. TUNÇ DURMUŞ MEDENİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Dijital dönüşüm dinamik bir süreci ifade etmektedir. Çalışmamız sürecinde temel referans
kaynağımız olan KAYSİS (Elektronik Kamu Bilgi Yönetim Sistemi) yerini hâlihazırda
DETSİS'e (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi) bırakmış, KAYSİS'te dijital olmadığını
tespit ettiğimiz hizmetlerde dahi değişiklik olmuştur. Çalışmamız öncelikle ülkemizde adalet
hizmetlerine yönelik ilgili kurumları ve bu hizmetlerden yararlananları belirlemek suretiyle
başlamış, ilgili kurumların hizmetleri KAYSİS başta olmak üzere, e-devlet portalı ve ilgili
kurumların resmi internet siteleri incelenmek suretiyle belirlenmiştir. Belirlediğimiz
hizmetlerin dijital olup olmadığı KAYSİS, e-devlet, UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilim
Sistemi) portalları ve google arama motoru vasıtalarıyla teyit edilmiştir. KAYSİS verilerinde
'başvurular nasıl kabul ediliyor' başlığı altında 'e-posta adresi' ve 'ortak bilgisayar
programı' ifadesinin geçtiği her hizmet dijital kabul edilmiştir. Zira bir hizmet talebi için
elektronik ortamdan yapılabilen her başvuruyu dijital kabul etmekle birlikte, ortak bilgisayar
programı ifadesinden de KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) aracılığı ile kamu kurumları
arasında bir veri akışının olduğu varsayılarak, bu hizmetlerin de dijital olarak
nitelendirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir. Adalet tematik alanına yönelik olarak
306 adet hizmet tespit edilmiş olup, 167 adet hizmetin dijital olmadığı, 139 adet hizmetin
ise dijital olduğu anlaşılmıştır. Bu da toplam tespit edilen talep ve hizmetin %54.5'inin fiziki,
%45.5'inin ise dijital şartlarda ifa edildiği anlamına gelmektedir. Çalışmamız neticesinde
ülkemizde adalete yönelik hizmet veren kurumların kendi aralarında yaptıkları yazışmaların
dijital olduğu ancak gerçek ve tüzel kişiliklerin başvurularını ve geri bildirimlerini alma
şartlarının yer yer fiziki olduğu anlaşılmıştır. Çalışmamızda Avrupa Birliği ülkeleri de dijital
adalet ölçeğinde incelenmiş olup, ülkemizin Avrupa Birliği ülkelerine kıyasla dijital adalet
konusunda iyi bir seviyede olduğu gerek yaptığımız araştırmalar neticesinde gerekse buna
yönelik hazırlanan raporlar ışığında anlaşılmıştır. Avrupa Birliği ülkelerinin adalete yönelik
hizmetleri incelenirken toplumsal kabullerin kamu hizmetlerine ve en nihayetinde dijital
dönüşüme de yansıdığı, dijitalleşme ile sosyoloji arasında doğrudan bir ilişkinin olduğu
gözlemlenmiştir. Çalışmamız nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ve doküman
analizi temelinde hazırlanmıştır.

Abstract:
Digital transformation is a dynamic process. KAYSİS (Electronic Public Information
Management System), which was our main reference source during the process of our study,
has already been replaced by DETSİS (State Organization Central Registration System), and
there have been changes even in the services that we identified as non-digital in KAYSİS.
Our study started by determining the relevant institutions and beneficiaries of justice services
in our country, and the services of the relevant institutions were determined by examining
the e-government portal and the official websites of the relevant institutions, especially
KAYSİS. Whether the services we identified are digital or not was confirmed through
KAYSİS, e-government, UYAP (National Judicial Network Science System) portals and
google search engine. In KAYSİS data, under the heading 'how applications are accepted',
every service where the phrases 'e-mail address' and 'common computer program' are
mentioned is considered digital. In addition to accepting every application that can be made
electronically for a service request as digital, it is assumed that there is a data flow between
public institutions through KEP (Registered Electronic Mail), and it is considered that it
would be appropriate to qualify these services as digital. In the thematic area of justice, 306
services were identified, 167 of which were not digital and 139 of which were digital. This
means that 54.5% of the total identified demands and services are physical and 45.5% are
digital. As a result of our study, it has been understood that the correspondence between the
institutions providing justice services in our country is digital, but the conditions for
receiving the applications and feedback of real and legal entities are sometimes physical. In
our study, the European Union countries have also been examined on the scale of digital
justice, and it has been understood that our country is at a good level in terms of digital
justice compared to the European Union countries, both as a result of our research and in the
light of the reports prepared for this purpose. While examining the justice services of the
European Union countries, it has been observed that social assumptions are reflected in
public services and ultimately in digital transformation, and that there is a direct relationship
between digitalization and sociology. Our study is based on case study and document
analysis from qualitative research methods.