Sağlıklı bireylerde karaciğer ve dalak hacimlerinin ilişkisinin bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden cavalieri prensibi ile incelenmesi
Examination of the relationship between the liver and spleen volumes by the computed tomography images in healthy subjects using the cavalieri principle
Yazar: MELTEM AÇAR GÜDEK
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN ŞAHİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Cavalieri prensibi = Cavalieri principle ; Dalak = Spleen ; Hacim = Volume ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, sağlıklı bireylerin karaciğer ve dalak hacimlerinin bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri üzerinden, Cavalieri prensibiyle hesaplanması ve aralarındaki orantısal ilişkiyi belirlemeyi amaçladık.
Materyal ve Metot: Karaciğer ve dalak hacim ölçümleri batın içi patolojisi olmayan 51 bireye ait BT görüntüleri üzerinden (24 kadın ve 27 erkek) yapıldı. Çalışmamızda Ondokuz Mayıs Üniversitesi Radyoloji Anabilim dalına ait radyolojik görüntüleme merkezinden alınan abdominal BT görüntüleri kullanıldı. ImageJ yazılımı ile Cavalieri Prensibine uygun olarak BT görüntüleri üzerinden karaciğer ve dalak hacimleri hesaplandı. Bulgular: Çalışmamızdaki erkeklerin dalak hacminin (301,39±103,79cm³), kadınların dalak hacminden (241,02 ±108,36 cm³ ) büyük olduğu görüldü (p<0,030). Erkeklerin karaciğer hacminin (1700,82±371,90 cm³), kadınların karaciğer hacminden (1477,49±365,18 cm³) büyük olduğu görüldü (p<0,043). Erkeklerde karaciğer hacmi ile yaş arasında negatif korelasyon, VKI, ağırlık, boy ve göbek çevresi değerleri arasında pozitif korelasyon görülürken, kadınlarda bu değişkenler ile ilgili ilişki tespit edilmedi. Erkeklerde dalak hacmi ile vücut ağırlığı ve göbek çevresi arasında pozitif korelasyon olduğu görülürken, kadınlarda dalak hacmiyle diğer değişkenler arasında anlamlı ilişki görülmedi.
Sonuç: Dalak ve karaciğerin büyüklüklerinin cinsiyete bağlı değiştiği ancak dalağın karaciğer büyüklüğüne oranının cinsiyete bağlı değişmediği tespit edildi. Bu değer cinsiyet faktöründen bağımsız ve normal değer parametresi olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Hacim; Bilgisayarlı tomografi; ImageJ; Cavalieri prensibi; Karaciğer; Dalak

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to determine the proportional relationship between Cavalieri's stereological method and computed tomography (CT) images of liver and spleen volumes of healthy individuals. Material and Method: Liver and spleen volume measurements were performed on computed tomography (CT) images (24 females and 27 males) of 51 individuals without intraabdominal pathology. In our study, abdominal CT images obtained from the radiological imaging center of Ondokuz Mayıs University Radiology Department were used. Liver and spleen volumes were estimated on CT images in accordance with Cavalieri Principle using ImageJ software. Liver and spleen volumes were divided by the sum of both and their ratios were determined. Findings: The spleen volume of males was (301.39±103.79 cm³) bigger than that of the females (241.02±108.36 cm³) (p <0.030). The liver volumes of males were (1700.82±371.90 cm³) bigger than that of the females (1477.49±365.18cm³) (p <0.043). There was a negative correlation between liver volume and age in males, and a positive correlation between BMI, weight, height and belly circumference values, while no correlation was found with these variables in females. Male in spleen volume was seen to be positively correlated with body weight and belly circumference, the significant correlation was not seen in female with spleen volume between other variables. Conclusion: Spleen and liver size varied depending on gender, but it was found that the ratio of the sex-dependent changes in size of liver and spleen. This value can be used independently of the normal values and parameters of the gender factor. Keywords: Volume; Computed tomography; ImageJ; Cavalier principle; Liver; Spleen.