Felsefi antropolojide özgürlük fenomeni -Kant, Scheler ve Hartmann örneği-
The phenomenon of freedom in philosophical anthropology -The case of Kant, Scheler and Hartmann-
Yazar: OĞUZ HAN BÜYÜKTANIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ BAYOĞLU KINA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, felsefi antropolojide özgürlüğün ne anlama geldiğini ve insanı anlamak için özgürlük fenomeninin neler ortaya koyduğunu göstermektir. Bu nedenle çalışmada felsefi antropolojinin ele aldığı bilen, yapıp-eden, değer veren ve özgürlüğünün farkında olan insanın ortaya koyduğu fenomenler ele alınmıştır. Başlangıç olarak öncelikli varlık alanlarından olan bilme, yapıp-etme, değer ve özgürlük fenomenlerinin genel bir tanımı yapılmıştır. Daha sonra düşünürler bağlamında İlk Çağ'dan başlayarak Kant'a kadar insan anlayışları açıklanmıştır. Bu açıklamaların sonucunda felsefi antropoloji için temel teşkil eden Kant'ın felsefesi özgürlük fenomeni temelinde açıklanmaya çalışılmıştır. Kant, özgürlük problemini ilk olarak bir tarafı doğa kökenli yasaların olduğu diğer tarafında özgürlüğün yaşandığı antinomilerle açıklamaya çalışır. Özgürlüğün, doğa yasalarının geçerli olduğu alanda çözülmesinin imkânsız olduğu ve onun etik bir problem olarak görülmesi gerektiğini savunur. İnsanı akıl varlığı olarak gören Kant için özgürlük, insanın pratik akıl tarafında yaşanan bir olaydır.  Kant'ın özgürlük düşüncelerinin ardından Scheler'in felsefi antropoloji gibi yeni bir disiplini ortaya koyan ve böylece insanı bütün evrenin merkezi haline getiren düşüncesinin temel dayanaklarına yer verilmiştir. Scheler'in geist teorisi ve içerikli değer etiğinde kişi özgürlüğü açıklanmaya çalışılmıştır. Son olarak Hartmann'ın ontolojik temelli bilgi anlayışı ve tabakalar öğretisi ele alınmıştır. Hartmann'a göre özgürlük, bir değer olarak insan yaşamında bulunur ve insanın varlık bütünlüğünde ortaya çıkar. 
Anahtar Kelimeler: İnsan, Felsefi Antropoloji, Özgürlük, Kant, Scheler, Hartmann.

Abstract:
The aim of this study is to show what freedom means in philosophical anthropology and what the phenomenon of freedom reveals in order to understand human. For this reason, in this study, the phenomena revealed by people who know, do, value and are aware of their freedom, which philosophical anthropology deals with, are discussed. To begin with, a general definition of the phenomena of knowing, doing, value and freedom, which are the primary areas of existence, has been made. Then, in the context of thinkers, human understandings from the First Age to Kant are explained. As a result of these explanations, Kant's philosophy, which constitutes the basis for philosophical anthropology, has been tried to be explained on the basis of the phenomenon of freedom. Kant first tries to explain the problem of freedom with antinomies on one side of which there are laws of nature and on the other side freedom is experienced. He argues that freedom is impossible to solve in the field where the laws of nature are valid and that it should be seen as an ethical problem. For Kant, who sees man as a rational being, freedom is an event experienced on the practical mind side of man. Following Kant's ideas of freedom, the basic foundations of Scheler's thought, which revealed a new discipline such as philosophical anthropology and thus making man the center of the whole universe, are included. Individual freedom has been tried to be explained in Scheler's theory of geist and value ethics. Finally, Hartmann's ontologically based understanding of knowledge and his teaching of layers are discussed. According to Hartmann, freedom exists in human life as a value and emerges in the unity of human existence.
Keywords: Human, Philosophical Anthropology, Freedom, Kant, Scheler, Hartmann.