Farklı kökenli çörek otu (Nigella sativa L.) genotiplerinin  Bursa ekolojik koşullarında verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of  yield and quality properties  of different originated black cumin (Nigella sativa L.) genotypes in Bursa ecological conditions
Yazar: FARUK ÖZDEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. OYA KAÇAR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma 2016 ve 2017 yıllarında Bursa ekolojik koşullarında farklı kaynaklı çörek otu (Nigella sativa L.) genotiplerinin tarımsal özellikleri ve sabit yağ oranlarının belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Araştırma Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat  Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi deneme alanlarında Tesadüf Blokları Deneme Deseni'ne göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede bitki materyali olarak 1'i tescilli çeşit (Çameli), 12'si (Mısır, Hindistan, Yunanistan Denizli, Keles-Basak, Keles-Avdan, Keles-Yazıbaşı, Harmancık, Dereyalak, Ankara, Gaziantep, Mardin) farklı kaynaklı çörek otu olmak üzere toplam 13 genotip kullanılmıştır. Birleştirilmiş veriler değerlendirildiğinde incelenen özelliklerden bitki boyu 25,58-50,50 cm, bitkide dal sayısı 3,53-4,31 adet, bitkide kapsül sayısı 5,36-8,05 adet, kapsül çapı 9,65-10,95 mm, kapsülde tohum sayısı 60,66-89,25 adet, kapsülde tohum ağırlığı 0,178-0,251 g, bitkide tohum sayısı 250,76-439,48 adet, bitki başına tohum verimi 1,00-1,37 adet, tohum verimi 38,75-89,08 kg/da, bin tane ağırlığı 2,23-3,42 g,  hasat indeksi % 36,66-45,66, sabit yağ oranı % 29,14-32,98 ve sabit yağ verimi 12,13-27,27 kg/da arasında değişen değerlerde belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda özellikle tohum verimi ve sabit yağ oranı göz önüne alındığında Harmancık, Denizli, Keles-Basak, Keles-Yazıbaşı, Ankara ve Çameli genotiplerinin Bursa ve benzer ekolojilerde yetiştirilebileceği sonucuna varılmış ve bu genotipler gelecekteki çalışmalar için ümitvar olarak kabul edilmişlerdir.

Abstract:
This research was conducted to determine the agricultural properties and crude oil ratios of black cumin (Nigella sativa L.) genotypes in 2016 and 2017 year in Bursa ecological conditions. The field trials were established in Agricultural Application and Research Center, Agricultural Faculty, Bursa Uludağ University with three replications according to randomized complete block design. A total of 13 genotypes, 1 registered variety (Çameli) and 12  (Mısır, Hindistan, Yunanistan, Denizli, Keles-Basak, Keles-Avdan, Keles-Yazıbaşı, Harmancık, Dereyalak, Ankara, Gaziantep, Mardin) were used as plant material in the experiment. When combined data were evaluated, plant height, number of branches, number of capsules, capsule diameter, number of seeds in capsules, seed weight in capsule, number of seeds, seed yield per plant, seed yield, 1000 seed weight, harvest index, fixed oil content and fixed oil yield were determined between 25,58-50,50 cm, 3,53-4,31 unit/plant,  5,36-8,05 unit/plant, 9,65-10,95 mm, 60,66-89,25 unit, 0,178-0,251 g, 250,76-439,48 unit/plant, 1.00-1.37 g, 38,75-89,08 kg/da, 2,23-3,42 g, 36,66-45,66 %, 29,14-32,98 % and 12,13-27,27 kg/da respectively. As a result of this research, especially when seed yield and fixed oil ratio are taken into consideration it was concluded that Harmancık, Denizli, Keles-Basak, Keles-Yazıbaşı, Ankara and Çameli genotypes could be grown in Bursa and similar ecologies and these genotypes could be accepted as promising for future studies.