Spor yapan lise öğrencilerinin güdülenme profilleri ve başarı algısı özelliklerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of motivation profiles and perception of  success of high school students who participate in sports based on certain variables
Yazar: SERDAR SİNAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP FİLİZ DİNÇ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Başarı = Success ; Lise öğrencileri = High schools students ; Motivasyon = Motivation ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışma, spor yapan lise öğrencilerinin, güdülenme profilleri ve başarı algısı özelliklerinin bazı değişkenlere (cinsiyet, okul türü, yaş, spor yapma sıklığı, spor yaşı) göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
	Çalışmaya 161 (%68,5) erkek, 74 (%31,5) kadın toplam 235 öğrenci katılmıştır. Katılımcılar 14-18 yaşları arasında olup, yaş ortalamaları 15,86±1,04 olarak bulunmuştur. Çalışmaya dört devlet, dört özel olmak üzere toplam sekiz okuldan 235 öğrenci dâhil edilmiştir. Bunlardan 112'si özel (%47,7) okullarda, 123'ü ise (%52,3) devlet okullarında eğitim görmektedir. Spor yaşına göre yapılan değerlendirmede, 43'ü (%18,4) yeni başlayan (1-2yıl), 65'i (%27,6) orta süreli (3-4yıl), 127'si ise (%54,0)  uzun süreli (5yıl ve üzeri) spor yapan bireylerden oluşmaktadır. Spor yapma sıklığına göre yapılan değerlendirmede ise; katılımcıların 65'inin (%27,7) az sıklıkta(1-2gün/hafta), 95'inin (%40,4) orta sıklıkta(3-4gün/hafta9, 75'nin (%31,9) ise yüksek sıklıkta(5-7gün/hafta) spor yaptıkları belirlenmiştir.
Katılımcılara Sporda Güdülenme Ölçeği ve Başarı Algısı Envanteri uygulanmıştır. Ayrıca Kişisel Bilgi Formlarını da yanıtlamaları istenmiştir. Bu çalışmada nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır.
Grup oralamaları arasındaki farklılığın istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için grup sayısının 2 olduğu durumlarda "bağımsız gruplar için t testi (Independent Sample t Test)", grup sayısının 2' den fazla olduğu durumlarda ise "tek yönlü varyans analizi (One Way Anova Test)" kullanılmıştır. Çalışmada katılımcıların güdülenme profilleri ve başarı algısı özellikleri cinsiyet, yaş, okul türü, spor yaşı ve spor yapma sıklığı değişkenlerine göre incelenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre karşılaştırıldığında, görev yönelimde kadın katılımcıların lehine istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmuştur(p<0,05). Okul türü değişkenine göre karşılaştırıldığında ego yönelimde özel okullarda eğitimlerine devam eden öğrencilerin lehine istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur(p<0,05). Katılımcıların güdülenme profilleri ve başarı algısı özelliklerinin yaşları ile ilişkisine bakıldığında yaş ile dışsal güdülenme arasında düşük düzeyde ve güdülenmeme arasında orta düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur(p<0,05). Spor yapma sıkılığına bakıldığında, içsel güdülenmede yüksek sıklıkta spor yapanların lehine istatistiksel açıdan anlamlı farklılık görülmüştür(p<0,05). Spor yaşı değişkenine göre karşılaştırıldığında, içsel güdülenme ve dışsal güdülenmede istatistiksel açıdan anlamlı farklılık görülmüştür(p<0,05). Bu farklılığın uzun süreli spor yapanların lehine olduğu görülmektedir. İçsel güdülenmede bu farklılığın uzun süreli spor yapanların lehine, dışsal güdülenmede ise orta süreli spor yapanların lehine olduğu görülmektedir(p<0,05).
Sonuç olarak, güdülenme profillerinin ve başarı algısı özelliklerinin cinsiyet, yaş, okul türü, spor yaşı ve spor yapma sıklığı değişkenlerine göre incelenmesi sonucunda anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir. Eğitim sisteminde ve sosyal yaşantıda spor yapma olanaklarının arttırılmasının öğrencilerin güdülenme profillerine ve başarı algılarına olumlu etkileri olabileceği, bununla beraber öğrencilerin fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimlerine olumlu katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of the study was to investigate the motivation profiles and perception of succes of high school students based on certain variables (sex, school type, age, sports participation frequency, sport age).
In this study 161 (%68,5) male, 74 (%31,5) female total of 235 subjects were participated. Subjects were between 14-18 years old and avarage age was 15,86±1,04. In this study 235 students from eight different schools (four government, four private schools) were included. 112 (%47,7) students were from private schools and 123 (%52,3) schools were from government schools. Based on sports age 43 (%18,4) students were classified as beginners (1-2 years), 65 (%27,6) students were classified as novices (3-4 years), and 127 (%54) students were classified as long term participants (5 years or more). Based on sports participation frequency however, 65 (%27,7) students were classified as rarely participants (1-2 days/week) 95 (%40,4) students were classified as average frequency participants and 75 (%31,9) students were classified as high frequents sports participants.
 Also subjects were asked to fill Personal Information Forms. In this study casual comparison method was used.
In order to find out if there was a statistically significant differences among group means, independent sample t test was used when the group number was two, an done was anova was used when the group number was more than two. In this study subjects motivation profiles and perception of success were investigated based on sex, school type, age, sports participation frequency and sport age. When comparison made based on sex, there was a statistically significant difference favoring female subjects for task approach(p<0,05). When comparison was made on school type, statistically significant difference was found favoring private school students(p<0,05). When subjects motivational profiles and perception of success were compared with their age, low relation was observed between age and external motivation and average positive significant relationship was found between age and not being motivated(p<0,05). When frequency of sports participation was investigated subjects who participated in sports more frequently had statistically significant differences on internal motivation(p<0,05). When comparison made based on sports age, statistically significant difference was observed on both internal and external motivation, this difference favors subjects who participates in sports for a long time(p<0,05). On internal motivation this difference favors subjects who participate in sports longer however on external motivation the difference favors subjects who participates mid range participation.
Results of the study indicated that, when motivation profiles and perception of  success characteristics were investigated related based on sex, school type, age, frequency of sports participation and sports age, statistically significant differences were observed. It was considered that in educational system and social life increase in sports participation oppurtunites may have a positive effect on motivation profiles and perception of success, also they may have a positive contributions on students physical, intellectual and social development.