Akupresurun hipertansiyonu olan bireylerde kan basıncı ve hastalığa bağlı semptomlara etkisi
The effect of acupressure on blood pressure and symptoms related with disease in patients with hypertension
Yazar: GÜLDEN ATAN
Danışman: PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupresür = Acupressure ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure

Özet:
Amaç: Bu çalışma, akupresurun esansiyel hipertansiyon hastalarının kan basıncına,
yorgunluk, uykusuzluk ve baş ağrısı düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma Ağustos 2017-Ocak 2019 tarihleri arasında, deney ve
kontrol gruplu, tekrarlı ölçümlü deneysel bir çalışma olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini;
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Kardiyoloji kliniği- polikliniğine
Ağustos 2017-Temmuz 2018 tarihleri arasında başvuran esansiyel hipertansiyon tanısı almış
hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini belirtilen tarihlerde araştırmaya kriterlerine
uyan 40 deney 40 kontrol olmak üzere toplam 80 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında;
''Kişisel Bilgi Formu'', ''Yorgunluk Şiddet Ölçeği'', ''Sayısal Ağrı Ölçeği'', ''Pittsburgh Uyku
Kalitesi İndeksi'' ve ''Kan Basıncı Kayıt Formu'' kullanılmıştır. Deney grubundaki hastalara,
bir hafta boyunca günde bir seans olmak üzere toplam 7 seans akupresur uygulanmıştır. Kontrol
grubundaki hastalara herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde,
aritmetik ortalama, standart sapma, sayı, yüzdelik, minimum-maksimum değer, korelasyon
analizi, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, mann-whitney u testi ve
wilcoxon testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastalara ait kontrol değişkenlerine göre gruplar
arasında sigara kullanma durumu hariç istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır
(p>0.05). Deney ve kontrol grubunda yer alan hastaların gruplar arası karşılaştırılmasında;
deney grubundaki hastaların SKB ortalamaları (141.75± 9.03), DKB ortalamaları (81.75± 8.66)
ile YŞÖ (45.93± 4.27), SAÖ (4.25± 1.28) ve PUKİ (7.80± 2.02) puan ortalamaları, kontrol
grubundaki hastaların son test puan ortalamalarına göre önemli düzeyde azaldığı ve gruplar
arası farkın istatiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır (p<0.05). Deney ve kontrol grubundaki
hastaların puan ortalamalarının grup içi karşılaştırılmasında; deney grubundaki hastaların SKB
ve DKB ortalamaları ile YŞÖ, SAÖ ve PUKİ ortalama puanları ve kontrol grubundaki
hastaların kan basıncı ortalaması ile ağrı ortalama puanları arasındaki farkın istatiksel olarak
önemli olduğu saptanmıştır (p<0.05). Deney grubundaki hastaların puan ortalamalarının son
testte önemli derecede azaldığı saptanırken kontrol grubundaki hastaların ise puan
ortalamalarının son testte arttığı belirlenmiştir.
Sonuç: Akupresurun hipertansiyon hastalarının kan basıncını, yorgunluk, uykusuzluk ve
baş ağrısı düzeylerini azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Tamamlayıcı ve alternatif tedavi
yöntemlerinden biri olan akupresurun, hipertansiyon hastalarında, kan basıncı ve semptom
yönetiminde hemşirelik girişimi olarak kullanılabileceği önerilmektedir.

Abstract:
Aim: This study was conducted to find out the effect of acupressure on blood pressure,
fatigue, insomnia and headache levels of patients with essential hypertension.
Material and Method: The study was conducted as an experimental study with
experimental and control groups and repeated measurements between August 2017 and January
2019. The universe of the study consisted of patients diagnosed with essential hypertension who
referred to Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Centre Cardiology clinicpolyclinic between August 2017 and July 2018. The sample of the study consisted of 80
patients, 40 in the experimental group and 40 in the control group who met the criteria of the
study within the specified dates. ''Personal Information Form'', ''Fatigue Severity Scale'',
''Numerical Pain Scale'', ''Pittsburgh Sleep Quality Index'' and ''Blood Pressure Record
Form'' were used to collect the data. A total of 7 sessions, one session every day, were applied
on the patients in the experimental group. The patients in the control group did not receive any
interventions. Arithmetic mean, standard deviation, number, percentage, minimum-maximum
value, correlation analysis, Chi-square, t test for independent groups, t test for dependent
groups, mann-whitney u test and wilcoxon test were used in the assessment of data.
Results: According to the control variables of the patients included in the study, there
was no statistically significant difference between the groups except the smoking status
(p>0.05). In the comparison within experimental and control group patients; the mean scores of
the SBP (141.75 ± 9.03), the mean of DBP (81.75 ± 8.66), the mean of FSS (45.93 ± 4.27), and
the mean of NPS (4.25 ± 1.28) and the mean of PSQI(7.80 ± 2.02) of the experimental group
decreased comparing to the posttest mean scores of the patients in the control group, and the
difference between the groups has been determined statistically significant (p <0.05). In the
intragroup comparison of mean scores of patients in the experimental and control groups; it was
found that the difference between the mean score of SBP and DBP, NPS, FSS and PSQI, and
the mean blood pressure score of the patients in the control group and the mean pain scores
were statistically significant (p <0.05). It was observed that the mean scores of the patients in
the experimental group were significantly decreased in the post test, whereas the mean scores of
the patients in the control group increased in the post test.
Conclusion: Acupressure was found to be effective in decreasing blood pressure,
fatigue, insomnia and headache of patients with hypertension. It is recommended that
acupressure, which is one of the complementary and alternative treatment methods, can be used
as a nursing intervention in hypertension patients.