Annesinde şizofreni hastalığı bulunan kişilerin zihin kuramı işlevleri açısından kardeşinde şizofreni bulunanlar ile karşılaştırılması
Comparison of theory of mind functioning between offsprings and siblings of female schizophrenia patients
Yazar: ÖZLEM ALTUNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. EJDER AKGÜN YILDIRIM
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anneler = Mothers ; Fenotip = Phenotype ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Şizofreni = Schizophrenia ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni hastalarının birinci derece yakınlarında Zihin Kuramı (ZK) işlevlerinde kusurlar olduğu bildirilmiştir. Litearatürde, ZK kusurlarının hastaların birinci derece yakınları arasında karşılaştırıldığı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmanın amacı, kadın şizofreni hastalarının kardeşlerinde ve çocuklarında ZK işlevlerinin karşılaştırılması ve nörobilişsel işlevler ile ZK ilişkisinin incelenmesidir. 
Metod: Araştırmanın örneklemi Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi kliniklerinde Şizofreni tanısı ile izlenen kadın hastaların SCID-I kullanılarak herhangi bir tanı almayan 31 çocuğu, 29 kardeşi ve  birinci derece yakınlarında Şizofreni Spektrum Bozukluğu olmayan 28 sağlıklı kontrolden (SK) oluşmaktadır. ZK  işlevlerini ölçmek için Gözlerden Zihin Okuma Testi, İma Testi ve Gaf Testi kullanılmıştır. Nörobilişsel işlevler Wisconsin Kart Eşleme Testi(WKET), Sayı Menzili Testi(SMT), Corsi Block Testi, İz Sürme Testi(TMT-A/B), Sayı Sembol Testi, Stroop Testi, Sözel Bellek Süreçleri Testi(SBST) ile ve şizotipal kişilik özellikleri ise Şizotipal Kişilik Ölçeği (ŞKÖ) ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel çalışmada anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edildi.  
Bulgular: Çalışmamızda kadın şizofreni hastalarının yakınlarının ZK performansları SK'lerden anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. İma ve gaf testinde, çocuk ve kardeş grupları arasında fark bulunmazken bu gruplar SK'lere kıyasla anlamlı düzeyde düşük puan almıştır. Gözler testinde, kardeş grubunun olumsuz alt değerlikte diğer iki gruptan anlamlı düzeyde düşük performans göstermesi dışında gruplar arası fark saptanmamıştır. Gruplar arasında ŞKÖ-toplam puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Kardeş ve çocuk gruplarının Nörobilişsel işlev performansları SK'lerden anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Nörobilişsel işlevlerin ZK işlevleriyle yüksek oranda korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Regresyon analizlerinde nörobilişsel işlevlerin ZK işlevlerindeki varyansın bir kısmını açıkladığı ve ZK işlevlerinin nörobilişsel işlevlerden kısmen bağımsız olduğu bulunmuştur. 

Sonuç: Kadın şizofreni hastalarının birinci derece yakınlarında ZK kusurları bulunduğu ve bunların nörobilişsel işlevlerden kısmen bağımsız olduğu görülmüştür. ZK kusurları nörobilişsel işlevlerde saptanan kadar belirgin değildir. ZK işlevleri, nörobilişsel işlevler ile birlikte değerlendirildiğinde kardeşler ve çocuklar arasında doğrudan bir fark gözlenmemektedir. Bu bulgular ZK'nın Şizofreni'de bir endofenotip olabileceği görüşünü desteklemektedir.

Abstract:
Objective:  The objective of this study was to examine Theory of Mind (ToM) functioning in siblings and offsprings of female Schizophrenia patients, to compare ToM performance with healthy controls (HC) and to examine the relationship between neurocognitive (NC) functions and ToM.
Method:  Subjects comprised 31 offspring of female Schziophrenia patients, 29 sibling of female Schziophrenia patients from Bakirkoy Research and Training Hospital for Psychiatry and Neurology Clinic and matched 28 controls without a family history of any psychotic or affective disorders. SCID-I inventory, Schizotypal Personality Questionnaire (SPQ), ToM measures (Reading the Mind in the Eyes Test, Hinting Task, Faux Pas Test) and neuropsychological tests(WCST, Digit Span, Corsi Block, Digit Symbol, Rey Auditory Verbal Learning Test, TMT A-B, Stroop Test) are applied to all groups. Statistical significance was assumed if p <.05. 
Results: Statistical analysis revealed that first degree relatives of schizophrenia patients showed lower performance on ToM abilities when compared with HC. Sibling and offspring groups showed similar performance on Hinting and Faux Pas tasks but both of them showed lower performance when compared with HC. On Eyes Test no difference found between three groups except sibling group performed lower than offspring group on negative emotional valance. No difference found at total SPQ scores of groups. Only sibling and offspring groups get high scores at no close friends subscale of SPQ. Sibling and offspring groups showed lower  performance on all neurocognitive (NC) tests except Stoop test when compared with HC. Statistical analysis showed NC and ToM functioning had high levels of correlation but regression analysis showed that NC measures explain only small part of ToM functioning and ToM functioning is partially independent from NC functions.
Conclusion: Our findings suggest that first degree raletives of schizophrenia patients show impairments both NC and ToM functioning. These findings show ToM impairments which found partially independent from NC impairments might be endopheotypes in Schizophrenia. When sibling and offspring groups compared, no difference found at ToM and NC functioning between these groups.