Akut gastroenterit nedeniyle yatırılarak izlenen 1 ay-5 yaş arası çocuklarda; etkenler, etkeni belirlenenlerin ve belirlenemeyenlerin klinik ve laboratuar farklılıklarının değerlendirilmesi
Children aged between 1 month and 5 years who were admitted due to acute gastroenteritis; assessment of clinical and laboratory differences of factors, impact determinants and non determinants
Yazar: ONUR MERT ÇELİK
Danışman: UZMAN ALKIM ÖDEN AKMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diyare = Diarrhea ; Diyare-infantil = Diarrhea-infantile ; Gastroenterit = Gastroenteritis ; Rotavirüs enfeksiyonları = Rotavirus infections ; Rotavirüsler = Rotaviruses ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Akut gastroenteritler, çocuklarda mortalite ve morbiditenin sık görülen nedenlerinden biri olup, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de önemli bir sağlık sorunudur. Rotavirüs, en sık sorumlu olan patojendir. Bu çalışmada acil servise akut gastroenterit tanısıyla yatırılan, rotavirüs saptanan ve saptanmayan 1 ay-5 yaş arası olguların klinik ve laboratuar verileri değerlendirildi. 
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi, Çocuk Acil Kliniği'nde 2017 yılında yatırılarak takip edilen 1 ay-5 yaş arası akut gastroenteritli olgular retrospektif olarak belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilme kriterlerini sağlayan 576 hastanın yaş ortalaması 31,77 aydı (6-59 ay). Hastaların 270'i (%46,9) kız, 306'sı (%53,1) erkek idi. Olguların 138'inde (%24) rotavirüs, 11'inde (%1,9) adenovirüs, 22'sinde (%3,8) paraziter enfeksiyon saptandı, 405'inde (%70,3) etken saptanamadı. Rotavirüs pozitif ve negatif olan gruplar karşılaştırıldığında; rotavirüs pozitif olgularda kusmanın daha sık olduğu, dehidratasyon derecesinin daha yüksek olduğu, yatış süresinin daha uzun olduğu, görülme yaşının daha küçük olduğu, kasım ayında diğer aylara göre daha sık görüldüğü, beyaz küre sayısının daha düşük olduğu, transaminazların ve ürik asit düzeyinin daha yüksek olduğu ve metabolik asidozun daha sık eşlik ettiği saptandı. Her iki grup arasında; cinsiyet, uyruk, görüldüğü mevsim, ateş, MPV, üre, kreatinin, sodyum ve potasyum değerleri değerlendirildiğinde anlamlı fark saptanmadı. 
Sonuç: Akut gastroenteritler hastaneye başvuru ve hastaneye yatış nedenleri arasında sıktır. Rotavirüs, önemli bir kısmını oluşturur ve klinik olarak daha ağır bir seyir gösterebilmektedir. Rotavirüs aşılamasının ülkemiz aşı programına alınması konusu, ilave çok merkezli çalışmalar ile birlikte değerlendirilmelidir.

Anahtar kelimeler: Akut gastroenterit, çocuk, rotavirüs, ishal

Abstract:
Introduction: Acute gastroenteritis is one of the common causes of mortality and morbidity in children and is a major health problem in our country as well as in developed and developing countries. Rotavirus, is the most common pathogen. In this study, clinical and laboratory data of patients diagnosed with acute gastroenteritis of the emergency department and between 1 month and 5 years of age with or without rotavirus were evaluated.
Material and Methods: Health Sciences University Ankara Child Health and Diseases Hematology Oncology Health Practice and Research Center, Pediatric Emergency Clinic, which was followed up in 2017 and followed up with acute gastroenteritis between 1 month and 5 years was determined by retrospective study.
Findings: The mean age of 576 patients who met the inclusion criteria was 31.77 months (6-59 months). 270 (46.9%) of the patients were female and 306 (53.1%) were male. In 138 cases (24%), rotavirus, 11 (1.9%) adenovirus and 22 (3.8%) parasitic infection were detected and 405 (70.3%) were not detected. When the groups with positive and negative rotavirus were compared; the rate of dehydration was higher, the length of hospitalization was longer, the age of onset was smaller, the number of white cells was lower, seen more frequently in November than in the other months, the level of transaminases and uric acid was higher in rotavirus positive cases and metabolic acidosis were more frequently accompanied. Between the two groups; gender, nationality, seasons, fever, MPV, urea, creatinine, sodium and potassium values were not different.
Result: Acute gastroenteritis is frequent among admission to the hospital and hospitalization. Rotavirus is an important part of the disease and can be clinically more severe. The issue of vaccination of rotavirus vaccination in our country should be considered together with additional multicentre studies. 

Key words: Acute gastroenteritis, child, rotavirus, diarrhea