Hemşirelerin hasta eğitimi rol ve faaliyetlerine ilişkin düşünceleri
Nurses? opinions about role and activities of patient education
Yazar: ELİF BABACAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİM ULUPINAR ALICI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma hemşirelerin, hasta eğitimi rolü ve faaliyetleri ile ilgili düşünce ve uygulamalarını belirlemek, hasta eğitimi yaparken karşılaştıkları güçlükleri saptamak ve bu doğrultuda öneriler geliştirmek amacıyla yapılan tanımlayıcı tipte bir çalışmadır.Araştırmanın evrenini, Trabzon ilindeki 5 devlet hastanesinde çalışan 669 hemşire oluşturmaktadır. Hastanelerin ameliyathane ve yoğun bakım birimlerinde çalışan hemşireler örnekleme alınmamıştır. Araştırmanın örneklemini 352 hemşire oluşturmaktadır. Veriler, literatür bilgisi, araştırmacının deneyim ve gözlemleri ve uzman görüşü doğrultusunda hazırlanan anket formu ile elde edilmiştir. Anket formu, tanıtıcı özelliklere yönelik 30 soru ve hasta eğitimi ile ilgili bilgilere yönelik 64 soru olmak üzere toplam 94 sorudan oluşmaktadır. Bulguların değerlendirilmesinde, logistik regresyon, one-way Anova testleri kullanılmıştır. Likert tipi soru grupları için cronbach alfa hesaplanmıştır.Araştırma sonucunda; hemşirelerin, % 43,1'inin 26?30 yaş arasında, % 45,2' sinin ön lisans mezunu, % 76,4'ünün serviste ve % 38'inin 11?15 yıldır çalıştığı, % 87,2'sinin mesleğini sevdiği, %76,8'inin çalışma koşullarından, %79,8'inin aldığı ücretten %52,3'ünün çalışma saatlerinden memnun olmadığı, %73'ünün hasta eğitimi konusunda hemşirelik öğrenimleri sırasında bilgi aldığı, günlük işlerinde ilk sırada ilaç tedavisi (% 67,3) ve beşinci sırada hasta eğitimi (%25,9) yaptıkları belirlenmiştir. Hemşirelerin hasta eğitimi konusundaki düşünceleri çoğunlukla olumludur. Hemşirelerin yaşı, mesleği sevme durumu, çalışma saatleri ve koşulları, aldıkları ücret ile hasta eğitimi konusundaki düşünceleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Hemşirelerin hasta eğitimi uygulamalarının, planlı bir şekilde ve istenilen düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Eğitim düzeyi ile hasta eğitimi uygulamaları arasında önlisans mezunları lehine anlamlı fark bulunmuştur. Mesleğini sevme ve çalışma koşullarından memnun olma hasta eğitimi uygulamalarını olumlu yönde etkilemektedir. Hasta eğitimi yaparken; iş yoğunluğu, zaman ve bütçe azlığı, kurum koşullarının uygun olmaması ve bilgi eksikliği gibi sorunlar yaşanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Eğitim süreci, hasta eğitimi, hemşirenin rolü.

Abstract:
Nurses? Opinions About Role and Activities of Patient EducationSurvey is a descriptive study performed to determine the ideas and practices of nurses regarding role and actions of the patient education and to detect the difficulties they encounter during patient education and to make suggestions for this topic. The study population is composed of 669 nurses working in 5 State Hospitals within Trabzon province. Nurses working in operating rooms and intensive care units were not included in the sampling. Study sampling is composed of 352 nurses. Data is obtained by inquiry form prepared in accordance with the literature, investigator experience and observations and expert idea. Inquiry form is composed of total 94 questions. Thirty questions have identifying features and 64 questions are related to patient education. Logistic regression and one-way ANOVA tests were used for evaluation of the results. Cronbach Alfa was calculated for Likert-type questions.At the end of the study, it was determined that 43.1% of the nurses were between 26?30 years old, 45.2% of them were graduated from an associate degree program, 76.4% of them were in the clinic, 38% of them were working for 11?15 years, 87.2% of them like their carrier, 76.8% of them were not happy from working conditions 79.8% of them were not happy from their fees and 52.3% of them were not happy from working hours, 73% of them received information about patient education during their nursing educations and they applied drug treatment at 67.3% rate in the first, and it's determined that they train patients (25.9%) at fifth line. rank during their daily practice. The thoughts of the nurses about patient education are rather optimistic. There are no substantial differences of the thoughts of nurses concerning the ages, admiring the profession, working hours and conditions, the wage and patient education. It was determined that the patient education applications of the nurses are not in the desired level. There is a significant difference seen between the level of education and patient education applications, in favor of associate degree graduates. Admiring the profession and being content with the working conditions positively affect the patient education applications. Performing the patient education; the problems such as workload, lack of time and budget, inconvenient conditions of institution are experienced.Key Words: Education process, patient education, role of the nurse.