Okul öncesi öğretmenlerinin ve ebeveynlerinin okula devamsızlık hakkındaki görüşlerinin incelenmesi
Investigation of preschool teachers 'and parents' attitudes towards school absenteeism
Yazar: MELEK MERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF MERCAN UZUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devamsızlık = Absenteeism ; Ebeveynler = Parents ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışmanın amacı; okul öncesi öğretmenlerinin ve ebeveynlerinin çocukların okula devamsızlıkları hakkındaki görüşlerinin belirlenmesidir. Ebeveynlerin ve öğretmenlerin sık sık okula devamsızlık yapan veya kayıtlı olduğu halde okula hiç gelmeyen çocukların okula devamsızlık yapma sebepleri ve devamsızlığın çocukların akademik, bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimlerini nasıl etkilediğine dair görüşleri incelenmiştir.  Bunun yanı sıra devamsızlığın en aza indirgenmesine yönelik yapılan çalışmalar üzerinde durulmuştur. 
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmış ve çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma okul öncesi eğitim kurumlarına devam problemi yaşayan çocukların öğretmenlerinden ve ebeveynlerinden oluşmaktadır. Araştırma Bitlis/Ahlat ilçesinde görev yapan 12 okul öncesi öğretmeni ve çocuğu okul öncesi eğitim kurumuna kayıtlı 8 ebeveyn ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada temel veri toplama yöntemi olarak görüşme tercih edilirken, destekleyici veri kaynağı olarak çocukların okula kayıt formları, çocuğun okula kazandırılması için yapılan ve belgelendirilmiş projeler kullanılmıştır. Araştırmada görüşmelerden elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Analizlerin güvenirliğini sağlamak üzere, SPSS 21.00 paket programında Kohen Kappa tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada, iki araştırmacı arasında mükemmel bir uyum yakalandığı düşünülerek kodlamaların güvenilir olduğu düşünülmektedir. 
Analizler sonucunda çocuğun okula devamsızlık yapmasına sebep olan ailevi nedenler; ailelerin okul öncesi eğitime önem vermemesi, ilkokulun daha önemli olduğunu düşünmeleri ve dezavantajlı bölgede yaşamaları olarak belirlenmiştir. Okuldan kaynaklanan etmenler; okulun donanım bakımından zayıf olması, okulun yeterince ısınmaması, çocukların okula ulaşım güçlüğü çekmesi ve idarenin ilgisinin yetersiz kalması şeklinde açıklanmıştır. Çevresel etmenlerin çocuğun okula devamsızlığına etkisi; olumsuz akraba ve komşu yönlendirmesi,  mahallede okul öncesi eğitim alan çocukların az olması, kış mevsimin sert geçmesi ve hastalıkların artması, tarım dönemlerinde ailelerin çocukları da tarlaya götürmesi veya çocuğu okula bırakamadığı için çocukların devamsızlık yapmasına sebep olması şeklinde belirlenmiştir. Çocuktan kaynaklanan devamsızlık sebebi olarak; çocuğun okula uyum sürecinde problem yaşamasının yanında sağlık problemleri olduğu belirlenmiştir. Katılımcı görüşlerinin analizi sonucunda okula devamsızlığın çocuk üzerindeki etkisi; çocukların arkadaş edinmekte zorlanmaları, okuldan soğuma davranışları, okul öncesi eğitimde çocuğun bilişsel altyapısının oluşmaması, çocuğun ilkokulda okul kültürüne adapte olmakta zorlanması, çocuğun akademik başarısının daha düşük olması, davranış yönetimi ve iletişim konusunda sorun yaşaması şeklinde belirlenmiştir. 
Katılımcı görüşlerinin analizi sonucunda devamsızlığı azaltmak için yapılan çalışmalar arasından en önemlisi; öğretmenlerin ev ziyaretleri yapması ve devamsızlık yapan çocuğun ailesini telefonla aramasıdır. Ebeveynlerin çoğu çocuklarının okula devamının sağlanması için; ebeveynlere maddi destek verilmesi ve kırtasiye masraflarının devlet tarafından karşılanması gerektiğini beklemektedir.

Abstract:
The present study aims to determine the opinions of preschool teachers and parents on the children's absence from school. Regarding the children who are frequently absent from the school or not attending the school even though they have been enrolled in a school, the opinions of parents and teachers on the reasons for absence and the effect of absence on the academic, cognitive, social, and emotional development of children. Besides that, also the studies on minimizing the absence were reviewed. 
The present study employs the case study design among the qualitative research methods and study group was established using snowball sampling method among the purposeful sampling methods. The participants are teachers and parents of children having problem of absenteeism at preschool education level. The study was carried out with 12 preschool teachers working at the district center of Bitlis/Ahlat and 8 parents, whose children were enrolled in the school. The interview method was used as the main data collection method and the school registration forms and the projects, which have been conducted and documented in order to improve the students' attendance, were used as supportive data source. Content analysis method was used in analyzing the qualitative data obtained from the interviews. In order to ensure the reliability of analyses, Kohen Kappa consistency coefficient was calculated in SPSS 21.00 package software. In conclusion, it was determined that there was a perfect consistency between two researchers and the coding process was reliable. 
As a result of the analyses, it was determined that the familial reasons for children's absence from school were families not attaching importance to preschool education, their idea that elementary school is more important, and their life in disadvantaged region. The reasons arising from school were lack of equipment, lack of heating adequately, children's difficulty in transportation to school, and administrations' lack of interest. The environmental factors were found to be negative guidance of relatives and neighbors, low number of children having preschool education in the neighborhood, difficult conditions in winter, increase in diseases, children taken to farms in agricultural periods, and parents' difficulties in taking children to school. The reasons for absence because of child were found to be problems in adaptation to school and health problems. As a result of analyzing the participants' opinions, it was found that the effects of absence on children were as follows: children had difficulties in making new friends, they took a dislike to school, cognitive background of children couldn't be achieved in preschool education, children had difficulties in adapting to school culture, children's academic success degraded, and children had problem in behavior management and communication. 
As a result of the analysis of participant opinions, it was found that the most important ones among the efforts made in order to minimize children's absence from school are teachers' home visits and phone calls to the parents of absenting students. Most of the parents reported that parents should be granted financial support and stationary expenses should be borne by the state in order to ensure children's attendance.