Köpeklerde epidural morfin ile fentanil bantın postoperatif analjezi üzerine etkileri
The efficency of epidural morphine and fentanyl patch on postoperative analgesia in dogs
Yazar: ZEYNEP PEKCAN
Danışman: PROF.DR. BAHATTİN KOÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZETKöpeklerde Epidural Morfin ile Fentanil Bantın Postoperatif AnaljeziÜzerine EtkileriÇalışmanın amacı epidural morfin ve fentanil bantın kalp frekansı, solunumsayısı, kan basıncı, vücut sıcaklığı ve analjezi üzerine etkisini incelemektir.30 dişi melez köpek çalışma materyalini oluşturdu. Köpekler epidural morfin,fentanil bant ve kontrol grubu olmak üzere rastgele 10'arlı üç gruba ayrıldı.Propofol indüksiyonundan sonra hayvanlar entübe edilerek izofloran ileanesteziye devam edildi. Epidural morfin grubundaki köpeklere 0.1 mg/kgdozundaki morfin seyreltilerek Tuohy iğnesi ile epidural boşluğa enjekteedildi. Fentanil bant grubundaki köpeklere ise bantları operasyondan 24 saatönce yapıştırılırken, kontrol grubundaki köpeklere ise hiçbir analjezik maddeuygulanmadı. Operasyon esnasında sistemik arteriyel kan basıncınınmonitörizasyonu için femoral arter kateterize edildi. Tüm köpeklereovariohisterektomi operasyonu yapıldı.Operasyondan sonra 0., 30., 60., 90., 120., 150. dakikalarda; 3., 4., 5., 6., 8.,10., 12. ve 24. saatlerde köpeklerin analjezi skorları, kalp frekansı, solunumsayısı, kan basıncı ve vücut sıcaklığı değerleri kaydedildi. Plazma kortizolölçümü için operasyondan önce, 0., 2., 4., 6., 12. ve 24. saatlerde kanörnekleri alındı.Ağrı skorunun epidural grubundaki köpeklerde fentanil ve kontrolgrubundakilerden daha düşük olduğu, fentanil grubunun ise kontrolgrubundan daha düşük olduğu kaydedildi. Erken postoperatif dönemdefentanil grubundaki köpeklerin diğer gruptakilerden daha huzursuz olduğukaydedilirken; 4. saatten sonra ise epidural grubundakilerden daha halsizolduğu gözlendi.0. saatte tüm gruplarda kalp frekansı yüksek bulunurken, kontrol grubundailerleyen periodlarda da yüksek kaldığı kaydedildi.Erken postoperatif dönemde tüm gruplarda plazma kortizol konsantrasyonuyüksek bulurken, fentanil grubundaki köpeklerin diğer gruptakilerden dahayüksek olduğu tespit edildi. Epidural grubunda kortizol değerlerinin 6 saatiçinde, fentanil ve kontrol grubunda ise 12 saat içinde normal sınırlara indiğitespit edildi.Sonuç olarak, köpeklerde epidural morfin enjeksiyonunun fentanil bantuygulamasından daha iyi analjezi sağladığı ve rutin olarak uygulanabileceğisaptandı.Anahtar Sözcükler: Epidural morfin, fentanil bant, analjezi, köpek.93

Abstract:
SUMMARYThe Efficency of Epidural Morphine and Fentanyl Patch onPostoperative Analgesia in DogsThe purpose of the study was to investigate the effects of epidural morphineand fentanyl patch on heart rate, respiratory rate, blood pressure, bodytemperature and analgesia score.30 mongrel female dogs were included in this study. Three groups wereconstituted, named; epidural morphine, fentanyl patch and control groups.Following induction with propofol, the dogs were intubated and anesthesiawas maintained with isoflorane in oxygen. After a stable plane of anesthesiawas achieved, morphine (0.1 mg/kg) was diluted with normal saline solutionand administered through the Tuohy needle in the epidural morphine group.Fentanyl patch was applied 24 hours before the operation in the fentanylpatch group and no analgesics was administered to the control group.Femoral artery was catheterized for continuous measurement of systemicarterial blood pressure during the operation. Ovariohysterectomy operationwas performed to all dogs.After the operation analgesic scores, heart rate, respiratory rate, bloodpressure and body temperature were recorded at 0., 30., 60., 90., 120., 150.minutes; 3., 4., 5., 6., 8., 10., 12. and 24. hours. Blood samples werecollected preoperatively and at 0., 2., 4., 6., 12. and 24. hours for cortisolmeasurements.Pain score were significantly lower in the dogs in the epidural group than thefentanyl and control group; also the pain score were low in fentanyl groupwhen compared with the control group. In the early postoperative period thefentanyl group were more agitated than the other groups and the dogs in thefentanyl group were more sedated than the dogs in the epidural group afterthe 4th hour.Heart rates were high at the 0. hour in all groups and continued high in thecontrol group in the latter period.Plasma cortisol concentrations were high in the early postoperative period.Dogs in the fentanyl group had higher cortisol concentrations than those inthe epidural or control group. Plasma cortisol concentrations were withinreference range by 6 hour in the epidural group and by 12 hour in thefentanyl and control group.In conclusion, epidurally administered morphine maintained better analgesiathan fentanyl patch in dogs and can be administered routinely.Key Words: Epidural morphine, fentanyl patch, analgesia, dog.94