Muğla ili Tahtacı Türkmenlerinin inanç bağlamlı müzik pratikleri
Belief-based music practices of Tahtacı Turkmens in Muğla province
Yazar: ALİ ORHAN DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZALTUNOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Aleviler = Alawis ; Cem = Cem ; Düvazimamlar = Duvazimams ; Muğla = Muğla ; Müzik = Music ; Semah = Semah ; Tahtacılar = Tahtacılar

Özet:
Tahtacılar, Ege ve Akdeniz bölgelerinin çoğunlukla kıyı kesimlerinde kalan yerleşim yerlerinde yaşayan Alevi - Türkmen topluluklardır. Geçmişte geçimlerini sağlamak için dağlık ve ormanlık yerlerde ağaç işçiliği yaparak konar-göçer biçimde yaşamışlar, günümüzde ise yerleşik düzene geçerek, farklı iş ve meslek gruplarında çalışarak, mahalle-köy ve şehir merkezlerinde, yoğun olarak da Çanakkale, Balıkesir, İzmir, Manisa, Aydın, Muğla, Denizli, Isparta, Burdur, Antalya, Mersin ve Adana'da yaşamlarını sürdürmektedirler.
           Bu çalışmanın başlığı; "Muğla İli Tahtacı Türkmenlerinin İnanç Bağlamlı Müzik Pratikleri" olarak belirlenmiştir. Buna bağlı olarak, Muğla ili sınırları içinde yaşayan Tahtacı topluluklarının inanç içi (cem erkânları) müziklerinin araştırılıp derlenmesi ve kayıt altına alınıp arşivlenmesi amaçlanmıştır.
           Çalışma, bütünüyle nitel bir araştırmadır. Yöntem olarak, betimsel bir araştırma olup, yarı yapılandırılmış sorular ve görüşme-gözlem teknikleri kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini Muğla ilinde yaşayan Tahtacı toplulukları, örneklemini ise, belirlenen yerleşim yerleri oluşturmaktadır. Araştırma için, Muğla'ya bağlı 5 ilçe ve 9 mahalle örneklem olarak seçilmiştir. Belirlenen yerleşim yerleri; Fethiye İlçesi'ne bağlı Günlükbaşı (Foça) Mahallesi, Ortaca İlçesi'ne bağlı Kemaliye, Gölbaşı, Fevziye ve Cumhuriyet Mahallesi, Ula İlçesi'ne bağlı Çörüş Mahallesi, Yatağan İlçesi'ne bağlı Madenler Mahallesi, Milas İlçesi'ne bağlı Koru ve Yusufça Mahallesi'dir. Bu mahallelerden Fethiye'ye bağlı Günlükbaşı (Foça) Mahallesi'nde, araştırma süresinde görüşme yapılacak kaynak kişi/kişilerin bulunmamasından dolayı araştırma gerçekleştirilememiş olup, diğer sekiz yerleşim yerinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Kaynak kişilerle yapılan görüşmeler yarı yapılandırılmış sorular, görüşme ve gözlem tekniklerine dayanmaktadır. Verilerin, kamera ve ses kayıtları alınarak, arşivlenmiş, notaları yazılmış ve müzikal analizleri yapılmıştır. 
           Araştırmada, Muğla ili içindeki Tahtacı yerleşim yerlerinde yapılan derleme çalışmalarında elde edilen bulgular ile cem erkânlarında icra edilen semahlar, nefesler ve duvaz-ı imamların notaları ve müzikal analizlerine yer verilmiştir. Kaynak kişilerle yapılan görüşmeler sonucunda, Muğla Tahtacılarının cem erkânlarında icra edilen 23 semah, 25 nefes ve 5 duvaz-ı İmam derlenmiştir.

Abstract:
The Tahtaci people are Alevi-Turkmen communities living mostly in the coastal areas of the Aegean and Mediterranean regions. In the past, they lived as nomads by doing woodworking in mountains and forested areas to make their living, today they are settled, working in different business and occupational groups in the neighbourhoods, villages and the city centers, mostly they live in Çanakkale, Balıkesir, İzmir, Manisa, Aydın, Muğla, Denizli, Isparta, Burdur, Antalya, Mersin and Adana. 
           The title of this work; It has been determined as a "Belief Based Music Practices of Tahtacı Turkmens in Muğla Province". Accordingly this is aimed to research, compile, record and archive the music of the Tahtaci communities living within the borders of Muğla Province. 
          The research is a completely qualitative research and it is a descriptive research in which semi-structured questions and interview-observation techniques are used as a method. The universe of the study consists of Tahtaci communities that are living in Muğla Province and the sample is the determined settlements. For the research, 5 districts and 9 neighbourhoods of Muğla were selected as samples. Identified settlements; Günlükbaşı (Foça) Neighbourhood of Fethiye District, Kemaliye, Gölbaşı, Fevziye and Cumhuriyet Neighbourhood of Ortaca District, Çörüş Neighbourhood of Ula District, Madenler Neighbourhood of Yatağan District, Koru and Yusufça Neighbourhood of Milas District. The research could not be carried out in the Günlükbaşı (Foça) District of Fethiye, due to the absence of the source person(s) to be interviewed during the research period. Research was carried out in eight other settlements. Interviews with resource persons are based on semi-structured questions, interview and observation techniques. The data was archived, recorded and musically analyzed by taking camera and sound recordings. 
          In the research, the findings obtained in the compilation studies carried out in Tahtaci settlements in the province of Muğla, which was determined as the research area, and the notes and musical analysis of the Semah(s), Nefes and Duvaz-ı Imam performed in the Cem Ceremonies are included. As a result of the interviews with the source people, 23 Semah, 25 Nefes and 5 Duvaz-ı Imam performed in the Cem Ceremonies of Muğla Tahtaci communities were compiled.