Sağlık çevirmenliğinin mevcut durumu ve sağlık kurumlarında sözlü çeviri hizmetinin değerlendirilmesi
The current situation of health translation and evaluation of oral translation service in health institutions
Yazar: AYŞE ERKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELDA ARKAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Hastalar = Patients ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık = Health ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Tercümanlık = Interpreter ; Toplum çevirmenliği = Community interpreting ; Çalışanlar = Workers ; Çevirmen = Translator ; İletişim sorunları = Communication problems

Özet:
Toplumsal gelişmeler ürünlerin, fikirlerin, kültürlerin ve dünya görüşlerinin alışverişi sonucu oluşmuştur. Globalleşme her alanı olduğu gibi meslekleri de etkilemiştir. Bu sayede kurumsallaşan çeviri mesleğinin sözlü çeviri kolunun bir türü olan ve başlarda gönüllülük esasına dayanan toplum çevirmenliği de gelişim göstermiş, önem kazanmıştır. Toplum çevirmenliği; sağlık, hukuk, emniyet, eğitim alanı gibi kurum ve kuruluşlarda varlığını sürdürmektedir. Türkiye'de alandaki çalışmalar eksiktir. Bu bağlamda alanda eksikliğin olduğu savıyla yola çıkan bu çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın ilk aşamasında toplum çevirmenliği ve toplum çevirmenliğinin bir alt alanı olan sağlık çevirmenliği tanımlanıp, tarihsel gelişimi ele alınıp, dünyada ve Türkiye'de alanda yapılan çalışmalara ve gelişmelere dikkat çekilmektedir. Sağlık çevirmenliğinin bu çalışmada ayrı bir bölüm olarak ele alınmasının sebebi ise özellikle göçler sonucunda Türkiye'de sağlık alanında ortaya çıkan iletişim sorunlarına dikkat çekmektir. Anket çalışması sağlık çevirmenliği alanı kapsamında hastanelerin sözlü çeviri durumlarını saptayıp bu alandaki tercümanlara olan ihtiyacı ortaya koymaya yöneliktir. Bu doğrultuda "Türkçe Bilmeyen Hastalarla İletişim Anketi" adlı anket çalışması kapsamında hastane çalışanlarına (doktorlar, hemşireler, hasta bakıcılar), hastanelerdeki sözlü çeviri hizmetlerinin konumuna ilişkin sorular yöneltilmiştir. Gönüllü katılımcılar tarafından cevaplanması üzerine farklı illerdeki devlet ve özel hastanelerine uygulanan 309 anket verileri SPPS (Veri Analizi ve Raporlama Sistemi) paket programına girilmiş ve sonuçlar doğrultusunda alana ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan bu çalışmanın neticesinde sağlık çevirmenliği alanında iletişimin hâlâ büyük bir ölçüde amatör dil aracıları tarafından sağlandığı tespit edilmiştir. Bu anket aracılığı ile hastane çalışanlarının mevcut sözlü çeviri hizmetinden memnun olmadığını dolaysıyla hastanelerin tercüman istihdam etmeleri gerektiğine dair görüş bildirmişlerdir.

Abstract:
Social developments are the result of the exchange of products, ideas, cultures and worldviews. Globalization has affected professions as well as every field. In this way, community translator, which is a type of verbal translation branch of the institutionalized translation profession and based on volunteerism at the beginning, has developed and gained importance. Community translator; It continues to exist in institutions and organizations such as health, law, safety and education. studies in Turkey in the field is missing. In this context, this study, which started with the argument that there is a deficiency in the field, consists of two stages. In the first phase of the study community interpreting and community health, which is a sub-field of interpreting interpreting identified, taken up the historical development, attention is drawn to the work done in the field and developments in the world and in Turkey. Health translator of this work is the reason for the migration to be addressed as a separate section in particular to draw attention to communication problems emerged in Turkey in the field of health outcomes. The survey study aims to determine the interpretation status of hospitals within the scope of health translator and to reveal the need for translators in this field. Accordingly, within the scope of the questionnaire called "Communication with Non-Turkish Speaking Patients", questions regarding the position of interpreting services in hospitals (doctors, nurses, caregivers) were asked. Upon answering by volunteer participants, 309 questionnaire data applied to state and private hospitals in different provinces were entered into the SPPS (Data Analysis and Reporting System) package program and evaluations were made in accordance with the results. As a result of this study, it has been determined that communication in the field of health translator is still mostly provided by amateur language intermediaries. Through this questionnaire, they expressed their opinion that hospitals should employ translators because the hospital employees are not satisfied with the existing interpreting service.