Fen bilgisi öğretmen adaylarının girişimcilik becerisine yönelik mesleki bilgilerinin gelişimine yaşam becerileri eğitimi kılavuzuna dayalı öğretimin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of teaching on life skills education guide on the development of professional knowledge regarding entrepreneural skills of pre-service science teachers
Yazar: TUĞÇE DEĞER
Danışman: DOÇ. DR. TUFAN İNALTEKİN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education

Özet:
Türkiye'de 2018 yılında yenilenen fen bilimleri dersi öğretim programı, 21.
yy.ın yaşam becerilerini öğrencilerin geliştirmesinin gerekliliğine vurgu yapmaktadır.
İlgili alan yazın 21.yy. becerileri içerisinde en önemlisinin girişimcilik becerisi olduğu
ve bu becerinin diğer becerilerin bir sentezi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca girişimcilik
becerisinin diğer becerilerin etkili bir şekilde çalıştırılmasıyla ortaya çıkarılabileceğine
de dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, ortaokul fen bilimleri derslerinde öğrencilere
bu beceriyi kavratabilecek mesleki bilgiye sahip öğretmenlere olan ihtiyaç en önemli
problem olarak karşımızda durmaktadır. Dolayısıyla lisans döneminde fen bilgisi
öğretmen adaylarının girişimciliğe ilişkin mesleki bilgilerini geliştirecek öğretim
modellerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, teorik ve pratik temelli içeriğe göre tasarlanan bir yaşam
becerileri eğitimi kılavuzuna dayalı öğretim uygulamasının, fen bilgisi öğretmen
adaylarının girişimcilik becerisine yönelik mesleki bilgilerinin gelişimine etkisini
incelemektir. Dahası bu çalışmada öğretmen adaylarının girişimcilik becerisi üzerine
öğretmenlik mesleki bilgisini inşa etme yolunda bir uygulama modeli geliştirme ve test
edilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma fen bilgisi öğretmen adayları için
gelecekte ortaokul fen bilimleri derslerinde öğrencilerinin girişimcilik becerisini geliştirmek üzere uygulayacakları etkili öğretim süreçlerinin daha iyi anlaşılmasını
sağlayacak örnek bir uygulama modelini içermektedir.
Çalışma, 2019–2020 akademik yılının bahar yarıyılında Türkiye'deki bir devlet
üniversitesinin üçüncü sınıfında öğrenim gören 82 fen bilgisi öğretmen adayının
katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, tek grup ön test-son test deneysel desenini
içermektedir. Bu deneysel çalışma, fen bilgisi öğretmenliği lisans programında zorunlu
bir ders olan ―Fen Öğretimi ve Laboratuvar Uygulamaları–I‖ dersinde yürütülmüştür.
Öğretmen adayları, 14 hafta boyunca ―Fen Bilimlerinde Yaşam Becerileri Eğitimi
Kılavuzu'na dayalı olarak ―21. Yaşam Becerileri‖, ―İletişim ve Takım Çalışması
Becerisi‖, ―Karar Verme ve Girişimcilik Becerisi‖ ve ―Analitik Düşünme ve Yaratıcı
Düşünme Becerisi‖ ni öğretme üzerine teorik ve uygulama temelli çalışmalar
yapmışlardır. Çalışmanın verileri, ―Girişimcilik Becerisi Mesleki Bilgi Testi
(GBMBT)‖ kullanılarak toplanmıştır. GBMBT ile ön test ve son test olarak toplanan
veriler, girişimcilik becerisi mesleki bilgi ölçütlerini içeren bir rubriğe dayalı olarak
puanlanmıştır.
Çalışmanın bulguları, öğretmen adaylarının deney öncesi ve sonrası GBMBT
puanları arasında anlamlı bir farkın olduğunu göstermiştir. Deneysel süreç sonrasında
girişimciliği, fırsatları değerlendirme ve ekonomi gibi anahtar kavramlar temelinde
vurgulayan adayların sayısında önemli artış olduğu bulunmuştur. Bunun yanında,
girişimcilik becerisine sahip bireylerin anahtar özelliklerini tanımlayan fen bilimleri
öğretmen adaylarının sayısında uygulama sonrasında önemli artış kaydedildiği
görülmüştür. Yine fen bilgisi öğretmen adaylarının deneysel süreç sonrasında,
öğrencilere girişimcilik becerisini kazandırabilme konusunda uygun etkinlikleri
tasarlama noktasında önemli gelişim gösterdikleri bulunmuştur. Ayrıca fen bilgisi
öğretmen adaylarının ortaokul öğrencilerinin girişimcilik becerilerini ölçmek amacıyla
tasarladıkları araçlarında bulunması istenilen göstergeler bakımından deneysel süreç
sonrasında önemli gelişim kaydettikleri anlaşılmıştır.
Sonuç olarak bu çalışma, lisans hazırlığında fen bilgisi öğretmen adaylarının
girişimcilik becerisine ilişkin mesleki bilgilerini bir kılavuz temelli öğretim modeliyle
geliştirmeyi amaçlayan ve bu mesleki bilgiyi ölçmek için tasarlanmış örnek bir araç,
sunan ilk çalışmadır. Özellikle fen bilimleri öğretmen eğitimcilerinin, adaylara yaşam
becerilerine ilişkin mesleki bilgiyi kavratma yolunda örnek alabilecekleri bir uygulama modeli sunmaktadır. Dahası bu çalışma, girişimci düşünceye odaklanan bir fen bilimleri öğretim sürecinin öğretmenler tarafından nasıl uygulanması gerektiğinin ipuçlarını vermektedir.

Anahtar Kelimeler: 21.YY Yaşam Becerileri, Girişimcilik Becerisi, Girişimcilik Eğitimi, Fen Bilimleri Öğretmen Adayları

Abstract:
Science curricula renewed in 2018 in Turkey emphasize the need for students to
develop the life skills of the 21st century. The related literature emphasizes that the
most important 21st century skills are entrepreneurship skills and that this skill is a
synthesis of other skills. In addition, it is pointed out that entrepreneurial skill can be
revealed by employing other skills effectively. However, the need for teachers with
professional knowledge who can teach students this skill in secondary school science
courses remains the most important problem. Therefore, there is a need for teaching
models that will improve the professional knowledge of pre-service science teachers
about entrepreneurship in the undergraduate period.
The aim of this study is to examine the effect of a life skills education guidebased teaching practice designed according to theoretical and practical content on the
development of pre-service science teachers' professional knowledge of
entrepreneurship skills. Moreover, in this study, it is aimed to develop and test an
application model on the way of building the professional knowledge of teacher
candidates on entrepreneurship skills. In this context, the study includes an exemplary
application model that will enable prospective science teachers to better understand the
effective teaching processes that they will apply in order to improve their students'
entrepreneurship skills in secondary school science courses in the future.
The study was carried out with the participation of 82 pre-service science
teachers studying in the third class of a state university in Turkey in the spring semester
of the 2019-2020 academic year. The study includes a single group pre test-post test
experimental design. This experimental study was carried out in ―Science Teaching and
Laboratory Practices-I‖, which is a compulsory course in the science teaching
undergraduate program. Pre-service teachers carried out theoretical and practice-based
studies on teaching ―Century Life Skills‖, ―Communication and Teamwork Skills‖,
―Decision Making and Entrepreneurship Skills‖ and ―Analytical Thinking and Creative
Thinking Skills‖ based on the "Life Skills Education Guide in Science" for 14 weeks.
The data of the study were collected using the "Entrepreneurship Skills Professional
Knowledge Test (ESPKT)". The data collected as pre-test and post-test with ESPKT
were scored based on a rubric containing professional knowledge criteria on
entrepreneurship skills.
The findings of the study showed that there was a significant difference between
pre test-post test ESPKT scores. After the experimental process, it was found that there
was a significant increase in the number of candidates who emphasized
entrepreneurship on the basis of key concepts such as seizing opportunities and
economy. In addition, it was observed that there was a significant increase in the
number of science teacher candidates who defined the key characteristics of individuals
with entrepreneurial skills after the application. It was also found that pre-service
science teachers showed significant improvement in designing appropriate activities to
help students gain entrepreneurship skills after the experimental process. Besides, it was
understood that the tools designed by the pre-service science teachers to measure the
entrepreneurship skills of secondary school students made significant progress in terms
of the desired indicators after the experimental process.
As a result, this study is the first to investigate the development of professional
knowledge of pre-service science teachers about entrepreneurship skills with a guidebased teaching model and to provide an exemplary tool designed to measure this
professional knowledge. In particular, it offers an application model that science teacher
educators can take as an example in order to help candidates comprehend professional
knowledge about life skills. Moreover, this study gives clues about how a science teaching process that focuses on entrepreneurial thinking should be implemented by teachers.

Key Words: 21st Century Life Skills, Entrepreneurial Skills, Entrepreneurship Education, Preservice Science Teachers