5 yaş çocukların duygu düzenleme becerilerinin ve oyun davranışlarının medya kullanım alışkanlıklarına göre incelenmesi
The examination of emotion regulation skills and play behavi̇ors of 5-year-old children in relation to their media use habits
Yazar: SUNA ALTUNSAÇAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hızla gelişen teknoloji, televizyon, bilgisayar, akıllı telefon ve tablet gibi elektronik aletlerin ve medya içeriklerinin hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelmesine yol açmıştır. Bu teknolojik cihazlar, her yaş grubundaki bireylerin günlük yaşamının önemli bir parçası haline gelirken, özellikle çocuklar bu gelişim ve değişimlerden daha fazla etkilenmektedir. Teknolojik cihazların ve medya içeriklerinin denetimsiz ve aşırı kullanımı, çocukların duygu düzenleme becerileri ve genel yaşam kalitesi üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Bu araştırma, 5 yaş çocukların medya kullanım alışkanlıklarının, duygu düzenleme becerileri ve etkileşimli oyun davranışları üzerindeki potansiyel etkisini incelemeyi amaçlamaktadır.
Araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim gören 230 çocuk, ebeveynleri ve öğretmenler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma bir araştırma yaklaşımına dayanmaktadır. Veri toplama sürecinde, ebeveynlerden; "Duygu Düzenleme Ölçeği" ve "Problemli Medya Kullanım Ölçeği" aracılığıyla, öğretmenlerden, "Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği" aracılığıyla veriler toplanmıştır. Ayrıca, nitel veriler öğretmenlerle yarı yapılandırılmış odak grup görüşmeleri, çocuklara yönelik oyun gözlem formları ve çocukların çizdikleri resimler ile elde edilmiştir.
Araştırma sonucunda; Problemli Medya Kullanımı ile Duygu Düzenleme arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmuş, Etkileşimli Oyun Davranışı ile anlamlı bir fark bulunamamıştır. Problemli Medya Kullanımı ile "çocuk ekran süresi" ve "kullanılan cihaz sayısı" değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur. Duygu Ayarlama alt boyutu ile "çocuk cinsiyeti" değişkeni ve Değişkenlik/Olumsuzluk alt boyutu ile "çocuk ekran süresi" değişkeni arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur. Oyun etkileşimi alt boyutu ile "ebeveyn eğitim durumu" değişkeni arasında anlamlı bir fark bulunurken, Oyunun bozulması alt boyutunda "ebeveyn eğitim durumu", "ebeveyn meslek", "evdeki cihaz sayısı" ve "çocuğun cinsiyeti" değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmuştur.
Öğretmenlerin; çocukların medya kullanımının aşırı ve denetimsiz olduğunu, sosyal ve duygusal açıdan olumsuz etkiler oluşturduğunu, aşırı ekran kullanımının çeşitli sağlık sorunlarına neden olduğunu, oyun davranışlarını etkilediğini ve ebeveynlerin medya kullanımı konusunda bilgilendirilmesi gerektiğini düşündükleri görülmüştür. Çocukların oyun alışkanlıklarına dair gözlem sonuçlarına göre; problemli medya kullanım düzeyi arttıkça izole oyun oynama düzeyinin arttığı ve kooperatif oyun oynama düzeyinin azaldığı görülmüştür. Çocukların çizdikleri resimler incelendiğinde; problemli medya kullanımı arttıkça çocukların resimlerinde
iv
koyu renk kullanımının arttığı ve resimlerinde çevrimiçi oyunlarındaki korkunç karakter figürlerine daha fazla yer verdikleri görülmüştür.

Abstract:
Rapidly developing technology has led to electronic devices and media content such as televisions, computers, smartphones, and tablets becoming an integral part of our lives. While these technological devices have become a significant part of the daily lives of individuals in every age group, children, in particular, are more affected by these developments and changes. The unregulated and excessive use of technological devices and media content can have negative effects on children's emotional regulation skills and overall quality of life. This research aims to examine the potential impact of media usage habits on emotional regulation skills and interactive play behaviors, in 5-year-old children.
The research was conducted with 230 children attending preschool institutions affiliated with the Ministry of National Education, along with their parents and teachers. This study is based on a mixed research approach that combines both quantitative and qualitative methods. During the data collection process, data were collected from parents through the "Emotion Regulation Scale" and "Problematic Media Use Scale," and from teachers through the "Penn Interactive Peer Play Scale." Additionally, qualitative data were obtained through semi-structured focus group interviews with teachers, play observation forms for children, and the drawings made by children.
As a result of the research, a statistically significant difference was found between Problematic Media Use and Emotion Regulation, while no significant difference was found with interactive play behavior. A statistically significant difference was found between Problematic Media Use and the variables "child screen time" and "number of devices used." A statistically significant difference was found between the Emotion Regulation sub-dimension and the variable "child gender," and between the Variability/Negativity sub-dimension and the variable "child screen time." A significant difference was found between the interactive play sub-dimension and the variable "parent education level," while statistically significant differences were found between the Play Disruption sub-dimension and the variables "parent education level," "parent occupation," "number of devices at home," and "child gender."
Teachers observed that children's media use was excessive and unregulated, creating negative social and emotional effects, causing various health problems due to excessive screen use, affecting play behaviors, and that parents needed to be informed
vi
about media use. According to the observation results regarding children's play habits, it was observed that as the level of problematic media use increased, the level of isolated play increased, and the level of cooperative play decreased. When examining the drawings made by children, it was observed that as problematic media use increased, the use of dark colors in children's drawings increased, and they included more frightening character figures from online games in their drawings.