Bir tüketici davranışı olarak bireysel bağış: Bağış motivasyonlarının doğrudan ve dolaylı bağış üzerindeki etkisi
Individual donation as a consumer behavior: The effect of donation motivations on giving to individual and charity giving
Yazar: MUHAMMET ALİ TİLTAY
Danışman: PROF. DR. ÖMER TORLAK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağışlar = Grants ; Pazarlama = Marketing ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Bireyin bağış davranışı farklı biçimlerde gerçekleşebilmektedir. Bireysel bağışlar herhangi bir aracı kurum olmadan doğrudan yapılabildiği gibi yardım kurumları aracılığıyla da yapılmaktadır. Bireyin neden bağış yaptığı farklı motivasyonlar tarafından açıklanmaktadır. Bu motivasyonlar üzerine yapılan çalışmalar genelde Batı toplumlarında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada batılı olmayan fakat batılı kültürel pratiklerden etkilenmiş sınıflı bir yapıdaki toplumda bağış sürecinin motivasyonları ve farklı bağış biçimlerindeki motivasyonlar pazarlama disiplini bağlamında incelenmiştir. 
Bireysel bağışlar tüketim ilişkilerine benzer şekilde taraflar arası değişim ilişkisi oluşturmaktadır. Bu değişim ilişkisi modern hayırseverliğin başlangıcıyla birlikte aracı kurumlar bağlamında da değerlendirilmiştir. Türk toplum yapısında hem geleneksel hem de modern anlamda bağış davranışı görülmektedir. Doğrudan ve dolaylı bağış biçimleri içerisinde bireyler para, eşya, zaman veya bireysel yeteneklerini bağışlayabilmektedirler. Bu çalışma doğrudan ve yardım kurumları aracılığıyla yapılan bağış ve gönüllü hizmet sağlamanın bağış motivasyonlarıyla olan ilişkisini Türkiye örneklemi bağlamında ortaya koyan ilk çalışmadır. 
Karma yöntemin kullanıldığı bu çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birbirlerini tamamlayacak ve farklı sonuçların görülebilmesini sağlayacak şekilde uygulanmıştır. Veriler bağış yapan ve gönüllü hizmet sağlayanlardan anket formu, derinlemesine görüşme ve odak grup görüşmeleri vasıtasıyla toplanmıştır.
Bireysel bağış süreci farklı boyutlardan oluşmakta ve bu boyutlar içerisinde bağış motivasyonları anahtar rol üstlenmektedir. Doğrudan bağışta bulunma, dolaylı bağışta bulunma, doğrudan gönüllü hizmet sağlama ve dolaylı gönüllü hizmet sağlamada bağış motivasyonlarının açıklayıcılığı değişmektedir. Araştırma sonuçlarına göre doğrudan bağış ve doğrudan gönüllü hizmet sağlama üzerinde bağış motivasyonlarının açıklayıcılığı daha fazladır.

Abstract:
Individual donation behavior can take various forms. Individual donations can be made directly or through intermediary institutions such as charities. The reason of the individual's donation can be explained by different motivations. Studies about donation motivations are carried out in Western Societies. In this study, the motivation of the donation process and motivations of different types of donation have been examined in the context of marketing discipline in a non-Western society; however which is influenced by Western cultural practices society. 
Individual donation motivations constitute exchange relationship between parties in a similar way to the consumption relationship. These exchange relationships evaluated with the beginning of modern philanthropy in the context of intermediary institutions. Both traditional and modern sense of donation behavior can be seen in the structure of Turkish society. Individuals can donate money, goods, time, and individual skills to charities and directly individuals. This study is the first research in the marketing field that demonstrates the relationship between donation motivations, and giving to individual, giving to charities and volunteering in the context of Turkish sample. 
Mixed methods used in this study, qualitative and quantitative research methods applied for to complement each other, and enable to see the different results. Data collected from donors, and volunteers through survey form, depth interviews, and focus groups.
Individual donation process consists of different dimensions and donation motivations play a crucial role in these dimensions. Explanatory role of donation motivations varies in different forms of charitable giving such as giving to individual, charity giving, and volunteering for charity and individual. According to research results, donation motivations are more explanatory on giving to individual and volunteering for individual.