2016 yılında çocuk nefroloji polikliniğimizde üriner sistem taş hastalığı tanısı alan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients receiving urinary system stone disease in our pediatric nephrolgy clinic 2016
Yazar: İREM ÜNAL
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AKIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Hiperkalsiüri = Hypercalciuria ; Hiperoksalüri = Hyperoxaluria ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Giriş ve amaç: Üriner sistem taş hastalığı çocuklarda giderek insidansı artan önemli bir klinik problemdir. Morbiditeyi azaltmak için erken döndemde etyolojik faktörün belirlenerek tedaviye başlanması çok önemlidir. Çalışmamızda; Çocuk Nefroloji  Polikliniği'nde ürolitiyazis tanısı alan 0-18 yaş arası çocuk hastaların demografik verileri, klinik, etyolojik faktörleri, laboratuar/radyolojik bulguları ve tedavi seçenekleri incelenmiş; bölgemizin üriner sistem taş hastalığı verilerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntemler: Hastanemiz Çocuk Nefroloji polikliniğinde 2016 yılında ürolitiyazis tanısı alan  hastaların demografik verileri, tıbbi anamnezleri, klinik durumları, etyolojik faktörleri, laboratuar verileri, radyolojik bulguları ve  tedavileri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. istatistiksel analizler NCSS 2007 Statistical Software paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 255 ürolitiyazisli hastanın 133 (%52,14) ü erkek ve 122 (%47,84)'si kız çocuklardan oluşmaktadır. Kız/erkek oranı 0.9 idi. Kız çocukların yaş ortalamaları 4,51±4,24 yaş, erkek çocukların yaş ortalamaları 4,05±4,09 yaş, tüm çocukların yaş ortalamaları 4,27±4,16 yaş şeklinde gözlenmiş, hastalarımızın yaş dağılımları 0-2 yaş 118 (% 46,09), 2-5 yaş 44 (%17,19), >5 yaş 94 (%36,72) olarak bulunmuştur. Hastaların 53 (%20,70)'ünde 1. derece akrabalarda, 96 (%37,50)'sında 2. derece akrabalarda  ve 8 (%3,13)'inde ise 3.derece akrabalarda ürolitiyazis öyküsü varlığı gösterilmiştir. 0-2 yaş grubunda en sık başvuru nedeninin huzursuzluk, diğer yaş gruplarında ise karın ağrısı ve/veya yan ağrısı olduğu gözlenmiştir. 81 (%31,64) hasta ile hipositratürinin en sık metabolik bozukluk olduğu görülürken, hastaların 40 (%15,63)'ında hiperkalsiüri, , 9 (%3,52)'unda hiperoksalüri, 2 (%0,78)'sinde sistinüri ve 2 (%0,78)'sinde sistinozis bulunmuştur. 
Sonuçlar:  Üriner sistem taş hastalığı çocuklarda sıklığı gittikçe artan bir hastalıktır. Ailede taş öyküsü, prematürite öyküsü, anatomik ve metabolik bozukluk varlığı vs. gibi anamnez verileri  ürolitiyazis açısından hastanın takip edilmesini gerektirmektedir. Erişkinlerden farklı olarak çocukluk döneminde metabolik risk faktörleri taş oluşuma zemin hazırlamaktadır. Bu nedenle ürolitiyazis saptanan hastalarda metabolik tarama mutlaka yapılmalıdır. Tanı ve tedavide gecikme böbrek parankim hasarına ve böbrek yetmezliğine kadar gidebilen durumlara yol açabildiğinden, erken dönemde tedavi morbiditeyi azaltmada çok önemlidir.

Anahtar kelimeler; ürolitiyazis, hipositratüri, hiperkalsiüri, hiperoksalüri

Abstract:
Aim: Urinary tract stone disease is an important clinical problem with increasing
incidence in children. In order to reduce morbidity, it is very important to determine the
etiologic factors in the early period and start treatment. In our study; demographic data,
clinical, etiological factors, laboratory and radiological findings and treatment
modalities of children aged 0-18 years who were diagnosed as urolithiasis in the
pediatric nephrology clinic were examined. We aimed to uncover the urinary tract stone
disease data of our region.
Materials and Methods: Demographic data, medical history, clinical status,
etiologic factors, laboratory data, radiological findings and treatment modalities of 255
patients between 0 and 18 years old who were diagnosed with urolithiasis in 2016 in our
pediatric nephrology clinic were evaluated. The relationship between all the data has
been analyzed in comparison with the literature.
Results: 133 (52.14%) of the cases were male and 122 (47.84%) were female.
The mean age of the girls was 4.51 ± 4.24 years, the mean age of the boys was 4.05 ±
4.09 years, the mean age of all children was 4.27 ± 4.16 years. Age distributions of the
patients were as followed: 0-2 years 118 patients (46,09%), 2-5 years 44 patients
(17,19%), and> 5 years 94 (36,72%). Urolithiasis was noted in 53 (20,70%) patients'
grade 1 relatives, 96 (37,50%) patients' second degree relatives and 8 (3,13%) childrens
third degree relatives. In the 0-2 ages group, the most frequent complaints were
restlessness and abdominal pain; and/or flank pain in other age groups. While
hypocitraturia was the most common metabolic disorder found in 81 (31.64%) patients;
hypercalciuria was found in 40 (15.63%) patients, whereas 9 (3.52%) patients had
hyperoxaluria, 2 (0.78%) had cystinuria and in 2 (0.78%) children cystinosis were
found.
Conclusions: Prevelance of urinary tract stone disease is increasing in children.
Patients with prematurity, anatomic and metabolic disorders and history of urinary stone
disease in the family should especially be examined for urolithiasis. Unlike adults, 
metabolic risk factors are the basis for stone formation in children. Metabolic screening
should therefore be performed in patients with urolithiasis. Early diagnosis is crucial in
reducing morbidity since diagnosis and delay in treatment can lead to renal
parenchymal damage and renal failure.

Key words: urolithiasis, hypocitraturia, hypocalciuria, hyperoxaluria