2-deoksi-D-glukoz'un mide motilitesi üzerindeki etkilerinde nitrik oksit'in rolü
The role of nitric oxide on 2-deoxy-D-glucose-induced gastric motility
Yazar: AYŞE MELTEM SEVGİLİ
Danışman: DOÇ. DR. Z. DİCLE BALKANCI ; PROF. DR. MUSTAFA OĞUZ GÜÇ ; YRD. DOÇ. DR. AYŞEN ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Gastrointestinal motilite = Gastrointestinal motility ; Nitrik oksit = Nitric oxide

Özet:
Motilite bozuklukları ve dispepsi şikayetlerinin yaygınlığı gastrointestinal sistemin motor fonksiyonlarını ilgi odağı haline getirmiştir. Tedavide kullanılan mevcut prokinetik ilaçların yan etkileri kullanımlarını sınırlamaktadır.Bir glukoz antimetaboliti olan 2-deoksi-D-glukoz (2-DG) midede asit salıverilmesini ve mide hareketliliğini artırır. Mide motilite bozukluklarının tedavisinde yeni bir seçenek oluşturabileceğini düşündüğümüz 2-DG'nin bu etkilerini vagus stimülasyonu ile yaptığı düşünülmekle birlikte bazı soru işaretleri bulunmaktadır. Mide motilitesinin kontrolünde etkili olan vagal non-adrenerjik, non-kolinerjik nöronların midede gevşeme sağlayabilmek için aracı olarak nitrik oksidi (NO) kullandığı bilinmektedir. 2-DG ve NO'nun mide motilitesi üzerindeki etkileri ayrı ayrı çok iyi bilinmesine karşın bu iki maddenin mide motilitesi üzerindeki etkileşimleri bugüne kadar araştırılmamıştır. Bu nedenle çalışmamızda 2-DG'nin mide motilitesini artırırken nitrerjik sistem ile nasıl etkileştiğini göstermeyi amaçladık.Wistar albino sıçanlar üzerinde yaptığımız bu çalışmada mide basıncı değişikliklerinin kaydına dayanan üç ayrı deney düzeneği ile mide motilitesini inceledik. 200 mg/kg 2-DG uygulaması ile ortalama mide basıncı, kasılma genlikleri ve motilite indeksinde artış kaydettik (P=0,0156). Uygulanan NO sentaz (NOS) inhibitörleri mide motilitesinde 2-DG'nin neden olduğu artışı belirgin şekilde azalttı (P=0,0156). Buna karşın NOS inhibitörleri, santral sinir sistemi dışındaki etkilerle mide motilitesini artıran elektriksel stimülasyon (12 V, 0,5 ms, 0,1-0,3-1-3-10 Hz) (P<0,0001) ve neostigminin (30 µg/kg, i.v.) etkilerini potansiyelize etti.Bu araştırmanın sonuçları 2-DG ile NO arasında güçlü bir etkileşimin varlığını ve bu etkileşimin santral sinir sisteminde (SSS) gerçekleşiyor olduğunu telkin etmektedir. Bulgularımıza dayanarak NO'nun SSS'de 2-DG'nin mide motilitesini artırmak üzere etki ettiği yolaklarda eksitatör nörotransmiter/nöromödülatör rol oynadığı öngörülebilir.

Abstract:
The high frequency of motility disorders and dyspepsia bring the gastrointestinal motor functions to the focus of attention. Because of the side effects of currently available prokinetic drugs, their usages are limited.2-deoxy-D-glucose (2-DG), a glucose antimetabolite, increases the gastric acid secretion and the gastric motility. Although the vagal stimulation is assumed to be responsible from these effects there are still some unanswered questions about it. Due to its effect on gastric motility, 2-DG can be a new option for the treatment of motility disorders. It is known that NO is a mediator that provides gastric relaxation by the vagal non-adrenergic, non-cholinergic neurons that control of the gastric motility. Even though the effects of NO and 2-DG on gastric motility are well known, their interaction has not been investigated yet. In our study we aimed to investigate the interaction of 2-DG with the nitrergic system while increasing the gastric motility.We investigated the gastric motility on Wistar Albino rats, with three different experimental designs based on the recording intragastric pressure changes. 200 mg/kg 2-DG increased the mean gastric pressure, contraction amplitudes and the motility index (P=0,0156) while NO synthase (NOS) inhibitors have attenuated the 2-DG-induced increase in gastric motility (P=0,0156). However, NOS inhibitors potentialized the effects of electrical stimulation (12 V, 0,5 ms, 0,1-0,3-1-3-10 Hz) (P<0,0001) and neostigmin (30 µg/kg, i.v.) that increase gastric motility by mechanisms not involving the central nervous system.The results of this study points out that there is a strong interaction between 2-DG and NO which takes place in the central nervous system. According to the results of our study we can suggest that NO plays an excitatory neurotransmitter/neuromodulator role on the pathways that control the gastric motility.