Matricaria chamomilla l. (mayıs papatyası) bitkisi üzerinde farmakope araştırmaları ve antimikrobiyal aktivite çalışmaları
Pharmacopeia researches and antimicrobial activity studies on matricaria chamomilla l. (chamomile)
Yazar: MERYEM ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA SÜZGEÇ SELÇUK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Farmakopeler = Pharmacopoeias ; Matricaria chamomilla L. = Matricaria chamomilla L.

Özet:
Matricaria chamomilla (Asteraceae) fitoterapide yaygın olarak kullanılan bir bitkidir. Halk arasında papatya olarak bilinen ve karıştırılan çok sayıda bitki vardır. Tıbbi maksatla kullanılması gereken Matricariae flos drogudur. Bu çalışmada İstanbul'da 3 farklı bölgeden toplanan M. chamomilla kapitulum örnekleri, İstanbul'daki eczanelerden temin edilen 2 adet Matricariae flos drogu ve İstanbul'daki 5 aktardan temin edilen papatya numuneleri araştırma materyali olarak kullanılmıştır. Tüm örnekler Türk Farmakopesi-Avrupa Farmakopesi Adaptasyonu (2016)'da yer alan Matricariae flos monografı analizlerine göre incelenmiştir. Makroskobik ve mikroskobik inceleme, kurutmada kayıp ve toplam kül tayini, uçucu yağ elde edilmesi ve ince tabaka kromatografisi yapılmıştır. Ayrıca tüm örneklerin su ve etanol ekstreleri ince tabaka kromatografisi yapılarak karşılaştırılmıştır. Su ve etanol ekstrelerinde mikrodilüsyon yöntemi ile antimikrobiyal aktivite tayini yapılmıştır. Farmakope analizlerine göre; makroskobik ve mikroskobik incelemelerde 2 aktar örneği dışında tüm örnekler farmakope standartlarına uygun bulunmuştur. Kurutmada kayıp tayininde 2 aktar örneği hariç örneklerin hiçbiri farmakope standardına uygun bulunmamıştır. Toplam kül tayininde tüm örnekler farmakope standardına uygundur. Doğadan toplanan M. chamomilla örneklerinin uçucu yağı sarı-turuncu renkli iken, eczane örnekleri ve 3 aktar örneğinde kamazulen taşıyan mavi uçucu yağ elde edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite çalışmasında en iyi aktivite Staphylococcus aureus ve Staphylococcus epidermidis bakteri suşlarına ve Candida tropicalis mantar suşuna karşı etanol ekstrelerinde gözlenmiştir.

Abstract:
Matricaria chamomilla is a widely used plant in phytotherapy. There are many plants known as chamomile. Amongst public they are commonly mistaken as Matricaria chamomilla. Matricariae flos drug is the one that should be used for medical purposes. In this study we used M. chamomilla capitulum samples collected from 3 different regions in Istanbul, 2 Matricariae flos drugs that supplied from pharmacies in Istanbul and chamomile samples taken from 5 different herbalists in Istanbul. These samples were examined according to Matricariae flos monograph analysis in Turkish Pharmacopeia-European Pharmacopeia Adoption (2016). Macroscopic and microscopic examination, total ash and loss on drying, extraction of essential oil and thin layer chromatography were performed. In addition, aqueous and ethanolic extracts of all samples were compared by thin layer chromatography. Antimicrobial activity was determined by microdilution method in aqueous and ethanolic extracts. According to the pharmacopeia analysis; in macroscopic and microscopic examinations, all samples except for 2 herbalist samples were found to suitable for the pharmacopeia standards. In loss on drying, none of the samples were found to suitable for the pharmacopeia standards except for 2 herbalist samples. In total ash, all samples were suitable for pharmacopeia standards. While the essential oil of M. chamomilla samples collected from nature was yellow-orange colored, we obtained the blue essential oil containing chamazulene from pharmacy samples and 3 of herbalist samples. The best activity in antimicrobial activity assay was observed in ethanol extracts against Staphylococcus aureus and Staphylococcus epidermidis bacterial strains and Candida tropicalis fungal strain.