Fen bilimleri öğretmenlerinin uluslararası matematik ve fen eğilimleri araştırmasındaki (TIMSS) bilişsel alanlar hakkındaki anlayışları
Science teachers' understanding of cognitive domains in the trends in international mathematics and science study (TIMSS)
Yazar: OKAN YENİGÜN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL DEMİRDÖĞEN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İngilizce'de TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study) ve Türkçe'de Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması olarak bilinen uluslararası düzeydeki sınavda ülkemiz istenilen seviyede bir başarı elde edememektedir. İstenilen başarının elde edilememesinin sebeplerinden biri fen bilimleri öğretim materyallerinde bulunan ve öğretmenler tarafından hazırlanan ölçme ve değerlendirme etkinliklerinin TIMSS araştırmasının bilişsel çerçevesi ile uyumlu olmamasıdır. Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme etkinliklerini TIMSS araştırmasındaki bilişsel çerçeveye uygun kullanımı ve hazırlamaları TIMSS hakkındaki bilgi düzeylerine ve TIMMS'de tanmlanan bilişsel alanlar hakkındaki anlayışlarına bağlıdır. Bu nedenle bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin TIMSS araştırması hakkındaki bilgi düzeylerini ve TIMMS'de tanımlanan bilişsel alanlar hakkındaki anlayışlarını belirlemektir.
Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden anlık tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen "Fen Bilimleri Öğretmenlerinin TIMSS Bilişsel Alanları Hakkındaki Anlayışları" ölçeği veri toplama aracı olarak kullanılmış ve elde edilen veriler betimsel istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Türkiye'de Karabük, İzmir, Bartın, Sivas, Ankara ve Kırıkkale illerinde Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilköğretim okullarında görev yapmakta olan 46 öğretmen bu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.
Elde edilen bulgular öğretmenlerin TIMSS hakkındaki bilgi düzeylerinin iyi seviyede olduğunu göstermiştir. Öğretmenlerin çoğunluğunun (N=38, %82,6) TIMSS hakkında bir bilgiye sahip olduğu ortaya çıkmış, öğretmenlerin üçte ikisinin (N=30, %66,7) TIMSS'in açılımını doğru bildiği sonucu elde edilmiştir. Öğretmenlerin TIMSS'in bilişsel alanları hakkındaki bilgi düzeylerinin, genel TIMSS hakkındaki bilgi düzeylerinden düşük olduğu görülürken, öğretmenlerin en az TIMSS'in alt bilişsel alanları hakkında bilgi sahibi olduğu tespit edilmiştir.
Çalışma sonuçlarından yola çıkarak, öğretmen adaylarına ve öğretmenlere TIMMS araştırması ve soru örnekleri ile TIMMS'de yer alan bilişsel alanların tanımı konusunda hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim verilmelidir. Ayrıca öğretmen eğitimi araştırmacıları görüşmeler yolu ile öğretmenlerin soruların bilişsel alanlarını nasıl belirlediklerini ortaya çıkarmaya odaklanmalıdır.

Abstract:
Turkey cannot achieve the desired level of success in the international level exam known as TIMSS (Trends in International Mathematics and Science Study). One of the reasons for not achieving the desired success is that the assessment and evaluation activities in science teaching materials and prepared by teachers are not compatible with the cognitive framework of the TIMSS research. Teachers' use and preparation of assessment and evaluation activities in accordance with the cognitive framework of the TIMSS survey depends on their level of knowledge about TIMSS and their understanding of the cognitive domains defined in TIMSS. Therefore, the purpose of this study is to determine science teachers' level of knowledge about the TIMSS survey and their understanding of the cognitive domains defined in TIMSS.
In this study, the survey model, one of the quantitative research methods, was used. The "Science Teachers' Understanding of TIMSS Cognitive Domains" scale developed by the researcher was used as a data collection tool and the data obtained were analyzed using descriptive statistics. In the spring semester of the 2023-2024 academic year, , 46 teachers working in primary schools affiliated to the Directorate of National Education in the spring semester of the 2023-2024 academic year Karabük, İzmir, Bartın, Sivas, Ankara and Kırıkkale provinces in Turkey constituted the sample of this study.
The findings showed that teachers were knowledgeable about TIMSS. It was found that the majority of the teachers (N=38, 82.6%) knew about TIMSS and two thirds of the them (N=30, 66.7%) were able to define what TIMSS mean. Although teachers had knowledge about TIMSS, identifying cogntive domains in TIMSS was more challenging for them. Moreover, determining the sub-cognitive domains was more difficult for teachers when compared to their ability to identify cognitive domains.   
Based on the results of the study, a training on TIMMS research and cognitive domains with examplary questions should be provided to pre-service and in-service teachers In addition, teacher education researchers should focus on revealing how teachers identify the cognitive domains of questions through interviews.