Temiz aralıklı kateterizasyon uygulanan çocuklarda üriner komplikasyonların engellenmesinde eğitimin etkisi
The Effect of education (Training) to prevent complications on clean intermittent catheterization applied children
Yazar: AYFER KAMBER
Danışman: PROF.DR. GÜLER AKSOY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Ürinasyon bozuklukları = Urination disorders ; Üriner kateterizasyon = Urinary catheterization

Özet:
75 ÖZET Çalışmamız, vezikoüretral fonksiyon bozuklukları olduğu belirlenen 0-12 yaş arası çocuklarda temiz aralıklı kateterizasyon (TAK) uygulamasının üriner komplikasyonları engellemedeki rolünü belirlemek ve uygulamanın uygun koşullarda, nitelikli bir biçimde gerçekleştirilmesinde hemşire tarafından verilen eğitimin etkinliğini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Aralık 1992 - Temmuz 1996 tarihleri arasında deneysel olarak gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, çeşitli yörelerden gelen 0-12 yaş arasındaki çocuklar oluşturmuştur. Spinal disrafizme bağlı nörojen mesaneli 40, poste rior üretral valv tanısı konulan 3, Hinman sendromu olan 7 çocuk olmak üzere toplam 50 olgu örneklemi oluşturmuştur. Araştırmamız t.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Üroloji Anabilim Dalı Pediatrik Üroloji Bilim Dalı polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında çocuk ve ailenin demografik özelliklerini ve sağlık sorunları nı tanılamak ve izlemek amacı ile bir izlem formu geliştirilerek kullanılmış tır. Hazırlanan el kitapçığı doğrultusunda çocuk/aileye temiz aralıklı kateterizasyon eğitim programı uygulanmıştır. Veriler yüzdelik, Chi-square (X2) "T" testi, annova, varyans analizi ve McNemar testi ile değerlendiril miştir. TAK uygulanan olgularımızın yaş ortalaması 6 ve tanıların % 80 gibi büyük çoğunluğunun myelodisplazilere bağlı olarak gelişen nörojen mesane oldu ğu belirlenmiştir. TAK uygulama öncesi ve sonrası enfeksiyon görülme ora nı % 86'dan % 36'lara düştüğü ve istatistiksel olarak ileri derecede anlam lı bir fark olduğu görülmüştür. Antibiyotik profilaksisi uygulanan olgular ile uygulanmayan olgular arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark76 bulunmamıştır. TAK öncesi % 6 kontinans, % 94 inkontinans durumu belir lenmesine karşın TAK sonrası kontinans oranının % 48'e yükseldiği, inkon- tinansm ise % 52'ye düştüğü ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. TAK uygulamaları sırasında reflü derecesinde ve üst üriner sistem dilatasyonunda anlamlı bir derecede düzelme görülmüş tür. Sonuç olarak son yıllarda vezikoüretral fonksiyon bozukluğu olan çocuklar da TAK uygulamalarının değeri üzerinde durulmuş ve önemi vurgulanmış tır. Hemşire tarafından verilen TAK eğitiminin çocuk/aile tarafından kolay öğrenildiği, uyum düzeyinin iyi ve komplikasyon oranının düşük oldu ğu belirlenmiştir. Çocukların psikolojik ve sosyal yaşamlarına olumlu katkı sağladığı gözlenmiştir.

Abstract:
77 SUMMARY This study was performed to investigate the role of clean, intermittent urinary catheterization in preventing urinary complications in children (0-12 years of age) with vesicourethral dysfunction and to evaluate the efficacy of counselling provided by a nurse in the implementation of this procedure. The study period was between December 1992 and July 1996. Fifty children were included; 40 with neurogenic bladder, seven with Hinman's syndrome three with posterior urethral valve. Mean age was 6. The counselling program was conducted at the Pediatric Urology Polyclinic of the Istanbul Faculty of Medicine. The demographic characteristics and the health problems of the child and the family were evaluated and followed up with the aid of a data form. The counselling program was conducted with the child and the family in accordance with the prepared booklet on clean infermittent catheterization. The t-test, chi-square test, ANNOVA and McNemar's test were used as appropriate for statistical evaluation. After the program, the urinary tract infective incidence decreased from 86% to 36% (p< 0.001). There was no significant difference between groups with or without antibiotic prophylaxis. The continance rate before the program was 6%; this increased to 48% (p< 0.001). There were significant improvements in the degree of reflux and the upper urinary tract dilation. The compliance rate in the program was as 92% The successful results were achieved with low complication rates.