E-sağlık okuryazarlığı düzeyinin kamu çalışanlarının siberkondri düzeyine etkisi: Malatya ili örneği
The effect of e-health literacy level on the cyberchondria level of public employees: The case of Malatya province
Yazar: ELİF ÖZEL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN DEMİR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Günümüzde, sağlık sisteminin karmaşık yapıdaki sağlık bilgilerini anlamak, kullanmak ve sağlık hizmeti sunan veya üreten sunucular ile etkili bir iletişim kurulabilmesi için sağlık okuryazarlığı becerisine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bakımdan sağlık okuryazarlığı, genel okuryazarlık becerilerine ek olarak sağlık hususlarını da bağlayan bilgileri de içeren bir kavram olarak görülmektedir. Bu sebeple sağlık okuryazarlığı; kişinin eğitim düzeyinden veya genel okuma becerisinden ayrı bir biçimde okumak, dinlemek, incelemek, kararlaştırmak ve bu kabiliyetlerin sağlık hususunda kullanabilmesi gibi becerileri de kapsamaktadır. Sağlığın daha da önem kazandığı son dönemlerde internette yer alan bilgi çeşitliliği, sağlık okuryazarlığının doğru şekilde icra edilmesinin değerini daha da artırmıştır. Bireylerin herhangi bir sağlık problemi ile ilgili önlemlerini, tanısını, tedavi yöntemlerini internette araştırması e-sağlık okuryazarlığını ortaya çıkarmıştır. İnternetten sağlık bilgisi aramanın olumsuz bir sonucu olarak yeni dönemin hastalıklarından "siberkondri" kavramını gündeme getirmiştir. Mesleklerinden ötürü sürekli dijital teknolojileri ve interneti kullanan kamu çalışanlarının internetten daha fazla sağlık bilgisi arama davranışında bulunabileceği varsayıldığında, bu çalışmada amaç e-sağlık okuryazarlığı düzeyinin kamu çalışanlarının siberkondri düzeyine olan etkisi incelenmektedir.
Çalışmada kullanılacak olan veriler, 401 kişi üzerinde anket yöntemi elde edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen veriler lisanlı SPSS 25 paket programı ile analiz edilmiştir. Güvenilirlik için iç tutarlılık katsayısı Cronbach's Alpha test istatistiğinden yararlanılmıştır. Gruplar arasındaki farklılıklar incelenirken değişkenlerin normal dağılımdan gelmeleri nedeniyle t ve ANOVA testinden yararlanılmıştır. ANOVA testinde farklılık olması durumunda varyansların homojenliği varsayımı dikkate alınarak Tukey testi ile farklılıklar hesaplanmıştır. Sürekli değişkenler arasında ilişkilere bakılırken pearson korelasyon testlerinden ve regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Çalışmada elde edilen analiz sonucuna göre, kamu çalışanlarının e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin siberkondri ciddiyet düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
Health literacy skills are needed in today's healthcare system to understand and use complex health information and to communicate effectively with providers who provide or produce healthcare. In this context, health literacy is thought to include knowledge about health issues as well as general literacy skills. Therefore, health literacy; It also includes a person's education level and general reading skills, as well as skills such as reading, listening, checking, decision-making, and applying these skills to health problems. As the importance of health has increased recently, the diversity of information available on the internet increases the value of health literacy. E-health literacy has been identified by people who research online the prevention, diagnosis and treatment of any health problem. As a negative result of searching for health information on the internet, the concept of "cyberchondria", one of the diseases of the new age, has come to the fore. When we examined the literature, we came across studies examining the relationship between digital literacy, e-Health literacy and cyberchondria from different perspectives. No study has been found examining the model discussed in this study. Assuming that public employees who constantly use digital technologies and the internet due to their profession may engage in more health information search behavior on the internet, this study examines the effect of the e-health literacy level on the cyberchondria level of public employees.
The data to be used in the study was obtained by survey method on 401 people. The data obtained in this study were analyzed with the licensed SPSS 25 package program. For reliability, the internal consistency coefficient Cronbach's Alpha test statistic was used. While examining the differences between groups, t and ANOVA tests were used since the variables came from normal distribution. In case of differences in the ANOVA test, differences were calculated with the Tukey test, taking into account the assumption of homogeneity of variances. Pearson correlation tests and regression analysis were used when examining the relationship between continuous variables.
According to the analysis results obtained in the study, it was seen that the e-health literacy levels of public employees had a significant effect on the severity levels of cyberchondria.