Ortaokullarda öğrenim gören mülteci öğrencilerin İngilizce öğrenirken yaşadıkları kaygı düzeyinin incelenmesi
Examining the level of anxiety experienced by refugee students studying in secondary schools while learning English
Yazar: TUĞBA AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. ASIM ARI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmada ortaokullarda öğrenim gören mülteci öğrencilerin İngilizce öğrenirken yaşadıkları kaygı düzeyi incelenmiştir. Ayrıca mülteci öğrencilerin bu kaygıyla nasıl başettikleri belirlenmeye çalışılmış, bu öğrencilerin dersine giren İngilizce öğretmenlerinin bu konuyla ilgili düşüncelerine yer verilerek bu kapsamda yaptıkları çalışmalar, kullandıkları yöntem ve teknikler, karşılaştıkları problemler ve bu problemlerle nasıl başettikleri araştırılmıştır.
Yöntem: Ortaokullarda öğrenim gören mülteci öğrencilerin İngilizce öğrenirken yaşadıkları kaygı düzeyinin incelenmesini amaçlayan bu araştırmada, karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nicel araştırma yöntemi kapsamında, mülteci  öğrencilere Horwitz, Horwitz ve Cope tarafından 1986 yılında tasarlanan "Yabancı Dil Sınıf Kaygısı Ölçeği (YDKÖ)" uygulanmıştır. Nitel araştırma yöntemi kapsamında anket uygulandıktan sonra mülteci öğrencilerin derslerine giren toplam 10 İngilizce öğretmeniyle ve bu öğretmenlerin dersine girdiği, bir kız ve bir erkek  öğrenci olmak üzere toplam 20 öğrenciyle önceden hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır.
Bulgular: Araştırmanın sonunda ortaokullarda öğrenim gören mülteci öğrencilerin yaşadıkları iletişim kaygısı, olumsuz değerlendirilme korkusu, sınav kaygısı ve toplam kaygı orta düzeyde bulunmuştur. Toplam kaygıda ve alt grup kaygılarda, erkeklerin kızlardan daha kaygılı olduğu görülmüştür. Mülteci öğrencilerin yaşadıkları kaygı ile çeşitli değişkenler arasında anlamlı farklılıkların olup olmadığı test  edilmiş ve kaygı ile anavatan ve Türkiye'de bulundukları süre arasında anlamlı bir fark bulunmuş; kaygı ile sınıf seviyeleri, yaş ve cinsiyet  arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda, öğrencilerin hedef dili öğrenme amaçları, onların motivasyonlarını etkileyen faktörler, hedef dili öğrenirken yaşanan zorluklar, bu zorluklarla başetme yolları, öğrencilerin dil öğrenme sürecinde öğretmenlerinden beklentileri, en başarılı olunduğu düşünülen beceriler ve dil öğrenirken etraftakilerin düşüncelerinin etkileri hakkında bilgilere ulaşılmıştır. Öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda ise mülteci öğrencilerle yaşanan sorunlar, bu sorunlarla başetme yolları, öğretmenlerin gözüyle mülteci öğrencilerin yaşadığı sorunlar, öğrencilere sorunlarla başedebilmeleri için yapılanlar, öğrencilerin aileleriyle iletişim, öğrencilerin dil becerilerindeki yeterlilikleri ve öğrencilerin dil becerilerini geliştirmeleri için yapılanlar hakkında bilgilere ulaşılmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmada öğrencilere uygulanan YDKÖ anketi  sonucunda öğrencilerin kaygı düzeylerinin orta seviyede olduğu sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin cinsiyetleri, yaşları ve sınıf düzeyleri ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Iraklı öğrencilerin Afganistan'dan gelen öğrencilere göre daha fazla iletişim kaygısı ve olumsuz değerlendirme korkusu yaşadıkları sonucuna varılmıştır. Iraklı öğrencilerin diğer ülkelerden gelen öğrencilere göre daha fazla sınav kaygısı yaşadıkları, Iraklı öğrencilerin toplam kaygı düzeylerinin diğer ülkelerden gelen öğrencilere göre daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır. Türkiye'de 1-4 yıl arasında bulunan öğrencilerin kaygı düzeyleri diğer öğrencilerden daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu çalışmada mülteci öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda ortaokullarda öğrenim gören mülteci öğrencilerin İngilizceyi yurt dışında çıktıklarında iletişim kurabilmek, iş bulabilmek, eğitimine katkı sağlamak ve internet üzerinden oyun oynamak için öğrendikleri sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin öğrenim sürecinde yaşadıkları zorlukların pratik yapacak zaman ve imkanlarının olmaması, nasıl cümle kuracaklarını bilmemeleri, yabancı ve zor konular, okul dışında destekleyecek birinin olmayışı, bilinmeyen kelimelerin çokluğu, kaynaklara erişim sorunu, farklı anadilden gelmeleri olduğu sonucuna varılmıştır. Mülteci öğrenciler kendilerini en çok sırasıyla okuma, dinleme, konuşma, yazma ve dil biligisinde başarılı görmektedirler. 
Öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda öğretmenlerin mültecilerle yaşadıkları sorunların öğrencilerle anlaşabilecekleri ortak bir dilin olmayışı, okuma-yazma bilmemeleri, öğrenmeye karşı isteksizlik, içe kapanık olmaları, disiplin sorunları olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin gözüyle öğrencilerin yaşadıkları en önemli problemlerin ekonomik sorunlar, dil uyuşmazlığı, kültürel uyuşmazlık, okuldan ve evde destekten mahrum kalma olduğu sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin bu sorunlarla başedebilmeleri için onları dil kullanmaya teşvik ettikleri, okuma-yazma kurslarına yönlendirdikleri, yaşadıkları olumsuz deneyimlerle başedebilmeleri için onları rehberlik servisine yönlendirdikleri sonucuna varılmıştır 
Araştırmanın sonuçlarına bakarak mülteci öğrencilerin dil öğrenme sürecine başlamadan hem Türkçe eğitimi almaları hem de okuma yazma bilmeyen çocuklar için okuma yazma eğitimlerinin verilmesi önerilebilir. İngilizce öğretmenlerinin bu süreçte işlerine yarayabilecek, mültecilerin yaşadıkları problemler ve bu problemlere yönelik yapılabilecek çalışmalarla ile bilgilendirme çalışması yapılması önerisi de getirilebilir. Mülteci öğrencilerin karşılaştıkları bilişsel ve psikolojik zorluklarla başedebilmeleri adına destekleyici kurslar verilebilir. Mülteci öğrencilerin İngilizce öğreniminde akademik, bilişsel ve davranışsal ölçme değerlendirmelerinin yapılarak gelişimleri kontrol edilebilir. Ayrıca mülteci öğrencilere eğitim-öğretim sürecinde dil öğrenmeye yönelik kaynaklar temin edilmesi önerilebilir. Son olarak mülteci öğrencilerin ailelerine yönelik dil kursları ve eğitimlerin verilmesi önerisinde bulunulabilir.
Anahtar kelimeler: Mülteci Öğrenciler, Kaygı, Yabancı Dil, Yabancı  Dil Kaygısı,

Abstract:
Purpose: In this study, the level of anxiety experienced by refugee students in secondary schools while learning English was analysed. In addition, it was tried to de-termine how refugee students cope with this anxiety, and by giving place to the thoughts of the English teachers who teach these students, the studies they carried out in this context, the methods and techniques they used, the problems they encountered and how they dealt with these problems were investigated.
Method: In this study, which aims to examine the level of anxiety experienced by refugee students in secondary schools while learning English, a mixed-method re-search was used. Within the scope of quantitative research method, the Foreign Lan-guage Learning Anxiety Scale (FLLA) designed by Horwitz, Horwitz and Cope in 1986 was applied to refugee students.Within the scope of qualitative research method, after the questionnaire was administered, data were collected by interviewing 10 English teachers who teach refugee students and 20 students, one female and one male, who are taught by these teachers, using semi-structered interview forms prepared in advance. 
Results: At the end of the study, communication anxiety, fear of negative evalu-ation, exam anxiety and total anxiety experienced by refugee students studying in sec-ondary schools were found to be at an average level. In total anxiety and subgroup anxi-ety, boys were found to be more anxious than girls. It was tested whether there were significant differences between the anxiety experienced by refugee students and various variables and a significant difference was found between anxiety and age; no significant difference was found between anxiety abd clas level, being in Turkey. 
As a result of the interviews with the students, information was obtained about the students' aims of learning the target language, the factors affecting their motivation, the difficulties experienced in learning the target language, the ways of coping with these difficulties, the expectations of the students from their teachers in the language learning process, the skills that are thought to be the most successful, and the effects of the opinions of those around them while learning the language. 
As a result of the interviews with the teachers, information was obtained about the problems experienced with refugee students, ways of coping with these problems, the problems experienced by refugee students from the teachers' perspective, what is done to help students cope with these problems, communication with students' families, students' competences in language skills and what is done to improve students' language skills.
Conclusion and Suggestions: As a result of the questionnaire applied to stu-dents in this study, it was concluded that the anxiety levels of the students were at an average level. No significant differences were found between the gender, age and class level of the students and their anxiety levels. It was concluded that Iraqi students expe-rienced more communication anxiety and fear of negative evaluation than students from Afghanistan; Iraqi students experienced more exam anxiety than students from other countries; Iraqi students' total anxiety levels were higher than students from other coun-tries. It was concluded that students who have been in Turkey for 1-4 years have higher anxiety levels than other students.
I n this study, as a result of the interviews with refugee students, it was conclud-ed that refugee students studying in secondary schools learn English in order to com-municate when they go abroad, to find a job, to contribute to their education and to play games on the internet. It was concluded that the difficulties experienced by the students during the learning process were lack of time and opportunities to practise, not knowing how to make sentences, unfamiliar and difficult subjects, not having someone to support them outside the school, many unknown words, problems of access to resources, and coming from different mother tongues. Multicultural students consider themselves most successful in reading, listening, speaking, writing and grammar.
As a result of the interviews with the teachers, it was concluded that the prob-lems experienced by the teachers with the refugees are the lack of a common language that they can understand with the students, illiteracy, reluctance to learn, introversion, disciplinary problems. From the teachers' point of view, the most important problems experienced by the students are economic problems, language incompatibility, cultural incompatibility, lack of support at school and at home. In order to help students cope with these problems, they encourage them to use the language, direct them to literacy courses, and refer them to the guidance service to help them cope with their negative experiences.
Based on the results of the study, it can be suggested that refugee students should receive both Turkish education and literacy training for illiterate children before starting the language learning process. It can also be suggested that English teachers should be informed about the problems experienced by refugees and the activities that can be done to address these problems. Supportive courses can be provided to help ref-ugee students cope with the cognitive and psychological difficulties they face. Academ-ic, cognitive and behavioural assessments of refugee students in English language learn-ing can be made to check their progress. It can also be suggested to provide refugee stu-dents with resources for language learning during the education process. Finally, it can be suggested to provide language courses and trainings for the families of refugee stu-dents.
Keywords: Refugee Students, Anxiety, Foreign Language, Foreign Language Anxiety