Yabancı dil eğitimi için geliştirilmiş bir mobil e-kitabın kullanılabilirlik durumunun hedef kitle deneyimi üzerinden incelenmesi
An examination of usability status of a mobile e-book developed for foreign language education through user experience
Yazar: HAKAN TİLGEL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SADİ SEFEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli dil eğitimi = Computer assisted language education ; Elektronik kitap = Electronic book ; Kullanılabilirlik = Availability ; Tabletler = Tablets ; Vakıf üniversiteleri = Foundation universities ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı yabancı dil eğitiminde kullanılan e-kitapların kullanılabilirlik durumlarının ve öğrencilerin memnuniyet düzeylerinin incelenmesidir. Bu amaçla, Ankara'da bir vakıf üniversitesinden İngilizce eğitim gören gönüllü 16 öğrenci ve bu kurumda kullanılan, tabletlere yüklü bir e-kitap seçilmiştir. Çalışma kapsamındaki e-kitaplar, Android tablete yüklü, video ve ses dosyalarını içeren, çevrimiçi ve çevrimdışı çalışabilen e-kitaplardır. Kullanılabilirlik, Uluslararası Standartlar Örgütü'nün, kullanılabilirliğin tanımlamalarında yer alan etkililik, verimlilik ve kullanıcı memnuniyeti kriterlerine göre ölçülmüştür. Çalışma grubundan nicel ve nitel yöntemler kullanılarak toplanmıştır. Nicel veriler, katılımcı bilgi formu ve kullanıcı testi ile, nitel veriler yüz yüze görüşme yolu ile toplanmıştır. Sonuçlar betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Kullanıcı testi görevlerden oluşmaktadır. Kullanıcılar bu görevleri tamamlarken izlenmiş, her görev için tamamlama durumu, tamamlama süresi ve yapılan hata sayısı not edilmiştir. Bu verilere göre e-kitabın etkililik ve verimlilik durumu değerlendirilmiştir. Yüz yüze görüşme yönteminde katılımcılara 8 soru yöneltilmiştir ve memnuniyet düzeyi sorulara verilen cevaplar derlenerek çıkartılmıştır. Araştırma sonucunda e-kitabın etkililik düzeyinin genel olarak yüksek, verimlilik düzeyinin e-kitabın kullanılan özelliğine göre değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Katılımcıların e-kitapla ilgili öne çıkan memnuniyetsizlikleri, sanal kalemi etkili bir şekilde kullanamamalarıyla ilgilidir. Memnuniyet düzeylerini olumlu etkileyen etkenlerden biri ise çoklu ortam araçlarıdır. İleride yapılacak çalışmalarda, kullanıcı testi dışında başka yöntemler uygulanarak kullanılabilirlik değerlendirilebilir. E-kitap kullanımının gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Bu araştırmanın başka e-kitapların kullanılabilirlik değerlendirmesine öncülük edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to comprehensively examine the usability of an e-book used in foreign language education and user satisfaction. 16 volunteer students studying English from a foundation university in Ankara and an e-book installed on tablets were selected. The e-books are installed on Android tablets work both offline. Multimedia files are embedded in it. The usability was measured according to the criteria provided by ISO: effectiveness, efficiency and user satisfaction. Data from the study group were collected using quantitative and qualitative methods. Quantitative data were collected by participant information form and user test, while qualitative data by face-to-face interviews. Descriptive analysis method was used to analyze the data. The user test consists of several tasks. The effectiveness and efficiency of the e-book was evaluated using the data (completion status, completion time, number of errors) obtained from the usability test. The satisfaction level was determined by compiling the answers from the face-to-face interview where participants answered 8 questions. The results show that the effectiveness level of the e-book is generally high, and the efficiency level varies according to the feature used in the e-book. The prominent dissatisfaction of the participants is that they cannot use the virtual pen effectively. One factor that positively affects the satisfaction level is the multimedia tools. In future studies, other usability tests can be used for usability evaluations. As the use of e-books is increasing, this research is thought to lead the usability evaluation of other e-books.