Benlik ve duygu kavramları bağlamında yakın ikili ilişkiler üzerine bir inceleme
Intimate relationships in the context of self and emotions
Yazar: OZAN UŞTUK
Danışman: PROF. DR. YILMAZ SELİM ERDAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aşk = Love ; Benlik kavramı = Self concept ; Duygu = Emotion ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Kültür = Culture ; Sosyal etki = Social affect ; İlişki = Relationship

Özet:
Bu çalışma, benlik ve duygular arasındaki etkileşimin yakın ikili ilişkiler, özellikle de aşk ilişkileri üzerinden incelenmesini konu edinmektedir. Birey ve kültür arasındaki iletişimin temel öğeleri olarak benlik ve duygular, antropolojik bir perspektifle ele alınmaktadır. Bu araştırmanın amacı; yakınlık, tutku ve bağlılık boyutları çerçevesinde meydana gelen farklı aşk tiplerinin (romantik aşk, şefkatli aşk ve diğerleri) kentli, orta ve orta-üst sosyo-ekonomik düzeyden ve farklı kuşaktan bireyler arasında gözlemlenmesi, bu tiplerinden hangilerinin tercih edildiğinin ve neden tercih edildiklerinin nesiller bağlamında belirlenmesidir.Araştırmanın amacı doğrultusunda üç nesil belirlenmiş ve her nesilden on birey olmak üzere toplamda otuz birey ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nesiller, 14-18 yaş grubunu oluşturan `gençler', 18-25 yaş grubunu oluşturan `genç yetişkinler' ve 40 yaş üstü grubu oluşturan `yetişkinler' olarak tanımlanmıştır.Çalışmada aşk bileşeni tercihlerinin, bireysel yönelimlerden bağımsız olmasa da farklı kültürel dönemlerde yetişmiş nesillere özgü birtakım örüntülere sahip olduğu görülmüştür. Bunlara bağlı olarak yaşantılanan aşk tiplerinin nesiller arasında farklılaştığı gözlemlenmiştir. Geleneksel dönemlerde yetişmiş, yetişkin örneklem grubunun bağlılık ve yakınlığa verdiği önem, modern çağlarda yetişmiş genç yetişkinlerde önemini yitirmektedir. Genç yetişkinler grubu için tutku ve yakınlık en önemli faktörlerdir. Bu grup açısından, bir ilişkide bağlılığın önemi diğer öğelere göre daha azdır. Bir başka deyişle, modernleşme ile batıdan edinilen `aşk evliliği' kavramının ilişkiler üzerindeki etkinliği giderek artmıştır. Oysa yetişkin kuşak, ataerkil değerlere daha fazla sahiptir ve bu anlayış içerisinde yakın ilişkinin amacın evliliktir ve evlilik kurumunun en temel öğesi bağlılık ve sadakat olarak görülmektedir. Tutku ise aksine evlilik düzenine bir tehdit olarak algılanmaktadır. Bu sonuçlar, yakın ikili ilişkiler bağlamında nesiller arası bir değişmeyi ortaya koymaktadır.

Abstract:
This study aims to analyze the interaction between the self and emotions through intimate relationship, especially through love affairs. Self and emotions as the main factors of the interaction between the individual and culture are taken into consideration from an anthropological point of view.The purpose is to observe different kinds of love (romantic love, compassionate love and others), which happen within the frame of intimacy, passion, and commitment among those who are from different generations and from middle or upper-middle classes who have an urban background, and additionally identifying which kind of love is generally chosen and why in the context of different generations.Considering the purposes of the study three groups were selected to be interviewed in- depth. The sample population consisted of ten from each group, a total of thirty people. The groups were defined as the ?adolescents? group whose participants were between the ages of 14 and 18 years; ?young adults? group whose participants were between the ages of 18 and 25 years; and ?adult? group whose participants were forty years and over.Although love is fully independent of personal tendencies, choice of love varies between generations depending on the cultural backgrounds of individuals. It is observed that the love type which is experienced may vary according to different generations. The adults, who are more traditional, consider commitment and intimacy as important in a relationship. The young adults who were raised in modern times do not consider the above mentioned values as important as the first group. On the other hand, the most important values for young adults are passion and intimacy. According to this group, the importance of commitment is relatively less than other factors. In other words, ?romantic love?, which became a pattern of intimate relationships during the modernization process in the West, is now more prevalent among the urban young in Turkey. Adult generation adopts patriarchal values more; thus, the purpose of intimate relationship is marriage and the basic factors of motivation are intimacy and commitment. In other words, passion is considered as a threat against continuous stability in marriage. These results suggest that there is an increasing inter-generational difference with respect to different patterns of intimate relationships.