Suriyeli ve türk gençlerin kültürleşme yönelimleri, benlik saygıları, psikolojik iyi oluşları ile otobiyografik bellek özellikleri arasındaki ilişkiler
The relationship between acculturation orientations, self-esteem, psychological well-being, and autobiographical memory characteristics for syrian and turkish youth
Yazar: BEYZA BOYACI
Danışman: DOÇ. DR. İNCİ BOYACIOĞLU BAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı göç deneyimi olan ve olmayan 15-25 yaş aralığındaki gençlerin kültürleşme süreçleri doğrultusunda, olumlu benlik algısı yaratan ve benlikle merkezi ilişkiler barındıran öztanımlayıcı anıları nasıl hatırladıklarını; bu anıların otobiyografik bellek özelliklerini, anıların sosyal ve benlik işlevlerini ve bu bağlamlarda gençlerin benlik saygısını ve psikolojik iyi oluşlarını incelemektir. Daha spesifik ol arak; Suriyeli ve Türk gençlerin kültürleşme yönelimleri, benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkilerde; hem hatırladıkları olumlu öztanımlayıcı anıların otobiyografik bellek özeliklerinin hem de anıların sosyal ve benlik işlevlerinin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini 148 Suriyeli, 182 Türk genç oluşturmuştur. Araştırmanın temel beklentisi, bütünleşme yönelimine sahip gençlerin otobiyografik anılarının sağlıklı ve güçlü özelliklere sahip olması ve bu anıların sosyal ve benlik işlevlerini yeterli şekilde yerine getiriyor olmalarıdır. Marjinalleşme yönelimine sahip gençlerin ise otobiyografik bellek sistemlerinin işleyişinde bozulmalar, buna bağlı olarak da anı özellikleri ve işlevlerinde zayıflıklar beklenmektedir. Göç deneyiminin gençler açısından zorlu bir yaşantı olması sebebiyle, kültürleşme yönelimlerinin otobiyografik bellek sistemi üzerindeki etkisinin Suriyeli gençler arasında daha belirgin etkileri olacağı öngörülmüştür. Araştırmanın bulguları, Suriyeli gençlerin bütünleşme yönelimi arttıkça, olumlu öztanımlayıcı anılarının otobiyografik bellek özellikleri, benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş açısından belirli avantajlar yakaladıklarına işaret etmektedir. Yine, Suriyelilerin marjinalleşme yönelimleri güçlendikçe bellek performansı ve iyi oluş göstergelerinin de zayıfladığı bulgulanmıştır. Ancak, bu araştırmanın bulguları kültürleşme yönelimleri ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide ve kültürleşme yönelimleri ile durumsal benlik saygısı arasındaki ilişkide otobiyografik bellek özelliklerinin aracı bir rol oynadığına dair hipotezlere destek sunmamıştır. Çalışmanın bulguları ilgili literatür ışığında tartışılmıştır. Ayrıca, araştırmanın sınırlılıkları özetlenmiş, gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine how adolescents between the ages of 15-25 with and without migration experience recall self-defining memories that create a positive self-perception and have central relations with the self and, in line with their acculturation processes; the aim of this study is to examine the autobiographical memory features of these memories, the social and self functions of memories, and the self-esteem and psychological well-being of youths in these contexts. More specifically; in the relations between the acculturation orientations, self-esteem and psychological well-being levels of Syrian and Turkish youths, the aim of this study is to examine the mediating role of both the autobiographical memory features of the positive self-defining memories they recall and the social and self-functions of the memories. The sample of the study consisted of 148 Syrian and 182 Turkish youths. The main expectation of the research is that the autobiographical memories of youths with integration acculturation orientation are healthy and strong, and that these memories fulfill their social and self-functions adequately. However, youths with a marginalization orientations are expected to deteriorate in the functioning of their autobiographical memory systems, and accordingly, weaknesses in memory features and functions are expected. Since the experience of migration is a difficult one for youths, it is predicted that the impact of acculturation orientations on the autobiographical memory system will have more pronounced effects among Syrian youths. The findings of the study indicate that as the integration orientation of Syrian youth increases, their positive self-descriptive memories gain certain advantages in terms of autobiographical memory features, self-esteem and psychological well-being. Similarly, it was found that as marginalization orientation of the Syrian youth increase, the memory performance and well-being indicators weakened. The findings of the study were discussed in the light of the relevant literature. In addition, the limitations of the research and directions for future studies are given.