Biyoloji laboratuvarı dersinde kullanılan argümantasyon tabanlı bilim öğrenme (ATBÖ) yaklaşımının fen bilgisi öğretmen adaylarının öz yeterliklerine, tutumlarına ve argüman kalitelerine etkisi
The effects of argumentation-based science learning (ABSL) approach used in biology laboratory course on self-efficacies, attitudes and argument qualities of science teacher candidates
Yazar: HATİCE KIRÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. DEMET ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Biyoloji = Biology ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı Biyoloji Laboratuvarı II dersinde kullanılan Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme Yaklaşımı'nın, fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoloji öz yeterlik düzeylerine, biyoloji laboratuvarına karşı tutumlarına etkisini incelemek, argüman kalitelerini belirlemek ve bu yaklaşımın kullanımı ile ilgili görüşlerini almaktır. Araştırmada gerçek deneysel modellerden ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Çalışma Ankara'daki bir üniversitenin Fen Bilgisi Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören 54 ikinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Bu öğrencilerin 26'sı deney grubunda ve 28'i kontrol grubunda bulunmaktadır. Derslerde deney grubunda ATBÖ yaklaşımı kullanılırken, kontrol grubunda ATBÖ kullanılmamıştır. Verilerin elde edilmesi için, Biyoloji Laboratuvarı Tutum Ölçeği (BLTÖ), Biyoloji Öz Yeterlik Ölçeği (BÖYÖ), Etkinlik Değerlendirme Ölçeği (EDÖ), ATBÖ deney raporu ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Verilerin analizinde parametrik testlerden t-Testi ve non-parametrik testlerden Mann Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. BLTÖ ölçeğinden elde edilen bulgulara göre; deney grubunun ön test – son test puanlarının ortalamaları arasında analizinde anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. BÖYÖ sonuçlarına bakıldığında grupların ön test – son test puan ortalamaları analizinde analizlerinde anlamlı fark oluşmadığı görülmüştür. ATBÖ raporlarının sonuçlarına göre, öğretmen adaylarının ATBÖ raporlarından aldıkları toplam puanların konu sıralamasına göre artmakta olduğu görülmüştür. ATBÖ uygulamaları boyunca argümantasyonun ana bileşenlerinden iddia oluşturma becerilerinde ve oluşturulan argümanın kalitesinde artış olduğu görülmektedir. EDÖ sonuçlarına göre; genel olarak öğretmen adayları ATBÖ hakkında olumlu görüşlere sahiptir. ATBÖ nün laboratuvarda kullanılmasının birçok becerilerini (motivasyon, eleştirel düşünme, deney tasarlama, tartışma, gözlem yapma, sınıflandırma, veri toplama, verileri kaydetme, sonuç çıkarma, hipotez kurma gibi) geliştirdiğini, etkin bir öğrenme ortamı oluşturduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca görüşme bulgularına göre; öğretmen adayları ATBÖ yaklaşımı ile ilgili olarak; merak uyandıran, düşündüren, bilgi kalıcılığı sağlayan ve öğrenciyi daha aktif yapan bir yaklaşım olduğunu ifade etmişlerdir.

Abstract:
The aim of the thesis is to investigate effects of argumentation-based science learning (ABSL) approach used in the Biology Laboratory II, on science teacher candidates' biology self-efficacy beliefs and attitudes towards biology laboratory, and to determine their argument qualities, and views about the usage of abovementioned approach. In the study, a real experimental design with pre-test and post-test control group was used. A total of 54 sophomore university students (26 of whom were in the experimental group and 28 of whom were in the control group) enrolled in teacher education program of a university in Ankara, participated in this study. In the experimental group, ABSL approach was used in the laboratory lectures, and it is vice versa in the control group. Data were collected with Biology Laboratory Attitude Scale (BLAS), Biology Self-Efficacy Scale (BSES), Efficacy Evaluation Scale (EES), ABSL experimental report and semi-structured interview questions. For the analysis of the data, parametric t-Test and non-parametric Mann Whitney U Test and Wilcoxon Signed Rank Test have been applied. According to results of BLAS there is significant difference between the mean scores of the pre and posttests of experimental group. BSES results showed that there is no significant difference between the mean scores of pre and posttests. ABSL experimental reports showed that teacher candidates' total scores were increasing progressively with time. It is definite that candidates' skills for the construction of claim, which is one of the main components of an argument and quality of arguments have developed.  EES results indicated that, most of the teacher candidates have positive views about ABSL. They expressed that by using this approach their motivation, critical thinking skills, experimental design, discussion, observation, classification, data collection, data recording, inference and hypothesis construction abilities have developed and an effective learning environment have been created. In addition, students pointed that this approach stimulates curiosity, thinking, provides persistence of knowledge and makes the student more active.