52 numaralı Develi Şer'iyye Sicili ( H. 1320-1/M. 1902-3) transkripsiyon ve değerlendirme
The transcription and the evaluation of the 52 numbered Develi Şer'iyye Register (H.1320-1/ M.1902-3)
Yazar: EMİNE SUBAŞI
Danışman: PROF. DR. ALİ AKTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Şer'iyye sicilleri, tarihin önemli şahitlerinden olup, arşiv malzemeleri arasında önemlikaynak teşkil etmektedir. Şer'iyye sicilleri, merkezden gönderilen her konudaki ferman,berat, i'lâm, hüccet gibi kadıların şer'û ve hukukû vazifesine ait davalarda verdiğihükümleri içermektedir. Eski yerleşim yerlerinin tespiti, köy, mahalle, semt isimlerininsicillerdeki kayıtları tarihimiz için son derece önemlidir. Ayrıca vakfiyelerin tanzim vetescili, bugünkü manada noterlik işleri, belediye hizmetleri, mütesellim buyrulduları,alım satım işleri, Müslim ve Gayr-i Müslim ilişkileri gibi çeşitli kaynakları dakapsamaktadır.Şer'iyye sicilleri XV. yüzyılın ikinci yarısı ile XX. yüzyılın ilk çeyreği arasındakidöneme ait Osmanlı tarihi ve kültürünün hukukû, içtimaû ve siyasû kaynaklarıdır.Siciller, yargı yetkisine sahip olan kadıların vermiş oldukları kararları, tuttuklarızabıtları, idarû, siyasû ve hukukû yazışmaları içeren tarihi vesikalardır.Osmanlı Devleti'nin siyasû, askerû, malû, idarû ve içtimaû tarihini hakkıyla ortayakoymak, ancak bu belgelerin incelenmesiyle mümkün olacaktır.52 Numaralı Develi Şer'iyye Sicili Millû Kütüphane'den fotokopi yolu ile teminedilmiştir. Bundan sonraki dönemde sicilin transkripsiyonu, tezin değerlendirilmesi vebibliyoğrafya taraması yapılmıştır. Söz konusu şer'iyye sicilindeki belgelerin tamamıgünümüz harflerine çevrilmiştir. Yine aynı şekilde bütün belgeler konularına göre tasnifedilmiştir. Önemli şahıs, yer adları, kurum ve kuruluş adlarına göre indekshazırlanmıştır.Tüm bu düşünce ve çalışmalar sonucunda, Develi'nin dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin,siyasû, askerû, malû, idarû ve içtimaû tarihine ışık tutabilecek bilgiler elde edilmiştir.Özelliklede Osmanlı bayrağı altında ve Osmanlı hoşgörüsü içerisinde yaşayan Müslimve Gayr-i Müslimlerin kanunlar çerçevesinde büyük bir uyum içerisinde yaşadıkları birkez daha gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicilleri, Develi, Osmanlı, Gayr-i Müslim

Abstract:
The registers of şer?iyye are the most important witnesses of the history and areimportant sources in the archives materials. The registers of şer?iyye contain thejudgments of the Muslim Judges in the trials peculiar to their şer?û and legal duties onevery subject sent from the centre administration of country such as ferman, berat,i?lam, hüccet, etc. The establishing of the ancient settlement places and the registrationof the names of village, quarter are essential for our history. In addition to these, theregisters of şer?iyye include organizing the vakfiyes and in today?s meaning they alsoinclude various sources on notary publics works, municipality services, trade, therelation between Muslim and the who are not Muslim.The registers of şer?iyye are the sources that include the legal, social and politicalculture and the history of the Ottoman between the second half of the XV th century andthe first quarter of the XX th century period. The register are the historical documentswhich include Muslim Judges? decisions, written minutes, administrative, political andlegal correspondences.It is possible to put forwad the Ottoman Empire?s political, military, economic,administrative and social history only by studying these documents.The Develi Şer?iyye Register numbered 52 was ensured by copying from NationalLibrary . After that the tarnscript of the register, evaluation of the thesis andbibliography hatching were done. Whole documents in the above-mentioned şer?iyyeregister were tarnslated into today?s alphabet. In addition to this, all the documents areclassified according to their subjects. Index was prepared according to the importantnames of person, places, institutions and associations.In the result of all the studies and thoughts the information which can give light to thepolitical, military, economic, administrative and social history of Develi at the sametime Ottoman Empire has been obtained. It has been shown once more time that inOttoman?s flag and Ottoman?s tolarance Muslim and not Muslim lived in accordancewith each other.Key Words: Registers of Şer?iyye, Develi, Ottoman, Not Muslim