Spinoserebellar ataksi hastalarında vestibüler rehabilitasyon uygulamasının denge ve yürüme işlevleri üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of effect of vestibular rehabilitation practice on balance and walking functions in spinocerebellar ataxia patients
Yazar: ELİF KARAHİSAR
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL BALCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ataksi = Ataxia ; Denge = Equilibrium ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Postural denge = Postural balance ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Serebellar ataksi = Cerebellar ataxia ; Vestibül = Vestibule ; Vestibüler fonksiyon testleri = Vestibular function tests ; Vestibüler hastalıklar = Vestibular diseases ; Yürüme = Walking

Özet:
Amaç: Spinoserebellar Ataksi (SA) hastalarında vestibüler rehabilitasyon (VR) uygulamasının denge ve yürüme işlevleri üzerine etkisinin incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Denge Polikliniği'nde SA tanısı konulan 17  hasta ile yapıldı. Hastaların hastalığa özgü yeti yitimi, Ataksi Değerlendirme ve Derecelendirme Ölçeği (ADDÖ) ve Uluslararası Etkileşimli Ataksi Derecelendirme Ölçeği (UEADÖ) ile belirlendi. Egzersiz motivasyon seviyesi Egzersiz Motivasyon Envanteri (EME), baş dönmesine bağlı günlük yaşamda engellilik seviyeleri Baş Dönmesi Engellilik Envanteri (BEE) ile değerlendirildi. Hastaların fonksiyonel mobiliteleri Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKYT), denge işlevleri, Berg Denge Testi (BDT) ve Dengenin Kliniğe Uyarlanmış Duyusal Etkileşim Testi (DKUDET), yürüme becerileri Dinamik Yürüme İndeksi (DYİ) ile değerlendirildi. Tedavinin günlük yaşam kalitesine etkisi ise Vestibüler Rehabilitasyon Faydalanım Anketi (VRFA) ile değerlendirildi.  Hastalara ev egzersiz programı şeklinde vestibüler rehabilitasyon tedavisi uygulandı. Vestibüler rehabilitasyon egzersiz tedavisine başlamadan önce ve tedavinin sonunda 8. haftada değerlendirme uygulandı. Egzersiz protokolü yapılan ilk değerlendirme sonucuna göre hastanın fiziksel engellilikleri doğrultusunda oluşturuldu.
Bulgular: Hastalarda, BEE dışında tüm testlerde tedavi öncesi değerlere göre anlamlı iyileşme tespit edildi. BDT, ZKYT, DKUDET, ADDÖ, UEADÖ, DYİ, EME, VRFA testleri tedavi öncesi ve sonrasında anlamlı fark tespit edildi (p<0.05).
Sonuçlar:  Elde edilen sonuçlara göre, ev egzersiz programı şeklinde uygulanan vestibüler rehabilitasyon sonrası hastaların denge ve yürüme fonksiyonları iyileşme gösterdi (p <0.05). SA hastalarında denge ve yürüme işlevlerinin olumsuz yönde etkilendiği bulundu. SA hastalarında ev ortamında yapılan düzenli egzersiz ile yürüme ve denge stabilitesinin iyileştirilmesi amaçlanmalı ve bireye özgü fizyoterapi ve rehabilitasyon programı dizayn edilmelidir.


Anahtar Sözcükler: Spinoserebellar ataksi, vestibüler rehabilitasyon, denge, yürüme

Abstract:
Objective: To investigate the effect of vestibular rehabilitation (VR) on balance and gait functions in patients with Spinoserebellar Ataxia (SA). 
Methods: The study was carried out with 17 patients over 18 years of age who were diagnosed as SA in Dokuz Eylül University Faculty of Medicine Neurology Department Balance Clinic. The disease-specific disability was determined by the Scale for the Assessment and Rating of Ataxia (SARA) and the International Cooperative Ataxia Rating Scale (ICARS). Exercise motivation levels were assessed by Exercise Motivation Inventory (EMI) and disability levels in daily life due to dizziness were assessed by Dizziness Handicap Inventory (DHI). Functional mobility of the patients were evaluated using the Timed Up and Go (TUG), balance functions Berg Balance Test (BBT) and Modified Clinical Test of Sensory Interaction on Balance (MCTSIB), walking skills were determined by Dynamic Gait Index (DGI). The effect of treatment on daily life quality was evaluated with Vestibular Rehabilitation Benefit Questionnaire (VRBQ). The patients were treated with vestibular rehabilitation as a home exercise program. Vestibular rehabilitation was performed before and at the end of the 8th week of exercise therapy. Exercise protocol was formed according to the physical disability of the patient according to the initial evaluation. 
 Results: Significant improvements were found in all tests except DHI in comparison to pretreatment values. Significant differences were found before and after the treatment of BBT, TUG, MCTSIB, SARA, ICARS, DGI, EMI, VRBQ (p <0.05).
Conclusions: According to the obtained results, home applied as vestibular rehabilitation exercise program showed improvement of balance and gait function in patients (p <0.05). It was found that patients in the SA adversely affected the balance and gait function.  Improvement of walking and balance stability should be aimed with regular exercise in SA patients in home environment and individual physiotherapy and rehabilitation program should be designed.

Key Words: Spinocerebellar ataxia, vestibular rehabilitation, balance, walking