Tarım kentlerinin seçilmiş örnekler üzerinden kent olma ölçütlerine göre irdelenmesi
Examining agricultural cities through selected examples according to the criteria of urbanization
Yazar: OĞUZHAN KURTULUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde tarım alanları her geçen zamanla birlikte daha fazla anlam ve önem kazanmaktadır. Ekonomik geliri tarım olan yerleşim alanları genellikle kent statüsü veya kent olma ölçütlerini taşımadığından, içerisinde yaşayan insanlar, başta sosyokültürel olmak üzere birçok hizmete ulaşamamakta ya da bu tür ihtiyaçlarını başka yerleşme alanlarından karşılamaya çalışmaktadırlar. Bundan dolayı birçok bu tipteki yerleşim alanları günümüzde kent niteliklerini taşımadığından dolayı gerekli yatırımları alamıyor ve gelişme gösterememektedirler. Hem Türkiye'de hem de diğer ülkelerde var olan veya varlığını sürdürebilen tarım kentlerinin seçilmiş örnekler üzerinden kent olma ölçeğinde irdelenmesi ve bu bağlamda tarım kentlerinin, bir kent niteliği taşıyıp taşımadığı; demografik, fiziksel, ekonomik, sosyal ve idari açıdan, toplamda beş kriter üzerinden ele alınacak ve FAO'nun tarım için belirlediği ilkeler göz önünde tutulacaktır.
Bu çalışma üç aşamadan oluşmuştur. İlk aşamada; literatürde kent kavramını algılayabileceğimiz ve kenti oluşturan kriterler üzerine yapılan çalışmalar ile araştırmalar ele alınmıştır. İkinci aşamada; tarım ve bu sektöre bağlı kuruluşların kent içerisindeki varlığı, önemi, kentin doğal ve yapılaşmış çevresine olan etkileri incelenmiştir. Üçüncü aşamada; ise oluşturulmuş kapsamlı kent olma kriteriyle seçilen örnekler üzerinde inceleme yapılmış ve eksik yanları ortaya konularak öneriler sunulmuştur. Bu çalışma ile belirlemiş olduğumuz kent olma kriterleri, mevcut tarım kentlerin veya ekonomik gelirini tarım ile elde eden yerleşim bölgelerini kent olgusuna yaklaştırmak ve kent tasarımına, planlamasına yönelik eksikliklerin ön görülebilir olmasını sağlamakla beraber eksikliklerin giderilmesine yönelik çalışmalara da rehber olması amaçlanmıştır.

Abstract:
Nowadays, agricultural areas gain more meaning and importance with each passing time. Since the agricultural residential areas whose economic income is agriculture generally do not meet the criteria of urban status or being urban, the people living in them cannot access many services, especially sociocultural, or they try to meet their needs from other settlement areas because of that, many residential areas cannot receive the necessary investments and develop due to the fact that they do not have the characteristics of the city today. Examining the agricultural cities that exist or can survive both in Turkey and in other countries on the scale of being urban and in this context, whether the agricultural cities have the character of a city; In terms of demographic, physical, economic, social and administrative aspects, it will be handled on a total of five criteria and the principles determined by FAO for agriculture will be considered.
This study consists of three stages. First stage; In the literature, studies and studies on the criteria that make up the city and that we can perceive the concept of the city are discussed. Second stage; The existence and importance of agriculture and the organizations affiliated to this sector in the city and their effects on the natural and built environment of the city were examined. Third stage; The samples selected with the criteria of being a comprehensive city were examined and suggestions were made by putting forward their deficiencies. The criteria of being a city that we have determined with this study are aimed to bring the existing agricultural cities or settlements that generate economic income from agriculture closer to the urban phenomenon and to ensure that the deficiencies in urban design and planning are predictable, as well as to guide the efforts to eliminate the deficiencies.