Sözel ve sözel olmayan zihin kuramı görevlerinin 48-72 aylık çocukların dil düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of verbal and nonverbal theory of mind tasks and language level of 48-72 months children
Yazar: SEDANUR YILGIN
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Zihin kuramı, başkalarının duygu, inanç ve isteklerini anlamak için gerekli akıl yürütme becerisini ifade etmektedir. Genellikle 4 yaşından itibaren çocuklarda bu akıl yürütme gelişmektedir. Zihin kuramını değerlendirmek için sıklıkla kullanılan yanlış inanç görevleri yapı itibariyle oldukça karmaşık sözel ifadeleri anlamayı gerektirmektedir. Dil becerisinde sınırlılık yaşayan çocuklar için sözel olmayan yanlış inanç görevleri geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı çocukların sözel ve sözel olmayan zihin kuramı görevlerindeki performanslarının 48-72 aylık çocukların dil düzeyleri ile karşılaştırılmasıdır. Bu çalışmaya 48-72 aylık 60 çocuk katılmıştır. Çocukların sözel dil becerileri Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL) ile değerlendirilmiştir. Zihin kuramı ölçümleri ise hem sözel hem de sözel olmayan yanlış inanç göreviyle yapılmıştır. Sözel dil puanları ve sözel dil düzeyleri daha iyi olan çocukların zihin kuramı performansları daha yüksek bulunmuştur. Sözel ve sözel olmayan görevler karşılaştırıldığında iki görev arasında anlamlı performans farklılığı bulunmuştur. Yaş değişkeni ise anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Elde edilen bulguların benzerlik ve farklılıkları yapılmış diğer çalışmalarla tartışılmıştır. Sonuç olarak dil becerisi zayıf olan çocuklara uygulanan dil terapisine ek zihin kuramına ilişkin müdahalelerin de eklenmesinin yararlı olabileceği önerilmiştir.

Abstract:
Theory of mind refers to the reasoning skills necessary to understand the feelings, beliefs and desires of others. This reasoning develops in children, usually from the age of 4. False belief tasks, which are frequently used to evaluate theory of mind, require an understanding of very complex verbal expressions in nature. Non-verbal false belief tasks have been developed for children with limited language skills. The aim of the study is to compare the children's performance in verbal and nonverbal theory of mind tasks with the language levels of 48-72 months old children. 60 children aged 48-72 months participated in this study. The verbal language skills of the children were evaluated with Test of Early Language Development (TELD-3). Theory of mind measurements were made with both verbal and nonverbal false belief tasks. Children with better verbal language scores and better verbal language levels were found to have higher theory of mind performances. When verbal and nonverbal tasks were compared, significant performance differences were found between the two tasks. The age variable did not create a significant difference. The similarities and differences of the findings are discussed with other studies. As a result, it has been suggested that it may be beneficial to add additional theory of mind interventions to the language therapy applied to children with weak language skills.