Başarılı bir yaşlanma için yaşlı yetişkinlerin eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik bir araştırma
A study for determining the educational needs of older adults for a successful aging
Yazar: SEVİNÇ ŞANLI
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA ÖZTOP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; Yetişkin eğitimi = Adult education

Özet:
Bu araştırma, başarılı bir yaşlanma için yaşlı yetişkinlerin eğitim ihtiyaçlarını belirlemek, cinsiyet, öğrenim ve gelir düzeyinin gereksinim duyulan eğitim konuları üzerindeki etkisini incelemek ve yaşlı yetişkinlerin yaşam kalitesini yükseltebilmek için gereksinim duyulan konulara ilişkin eğitim programlarının hazırlanmasında ilgili kurum ve kuruluşlara geçerli önerilerde bulunmak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Ankara İli sınırları içerisindeki, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Ankara Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olan, gündüz hizmet sunan yaşlı hizmet merkezleri ve yaşlı lokallerine üye olan 60 yaş ve üstündeki bireyler arasından, ?Tabakalı Rasgele Örneklem? yoluyla seçilen 380 yaşlı yetişkine anket uygulanmıştır. Araştırma kapsamına alınan yaşlı yetişkinler arasında; ?60-69? yaş grubunda olanlar, kadınlar, 896 TL ve üzeri gelir grubunda olanlar, ortaokul mezunu olanlar, evli olanlar, sağlık durumunun orta düzeyde olduğunu belirtenler, konut sahibi olanlar ve konutta eşi ile birlikte yaşayanlar, sosyal güvencesi olanlar ve emekli olanlar önde gelmektedir. Yaşlı yetişkinler arasında eğitimsel fırsatların önemli olduğunu belirtenlerin yüksek oranda olduğu saptanmıştır. Ancak, yaşlı yetişkinler arasında eğitim ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla halk eğitimi ve benzeri merkezlerde açılan bir eğitim programına katılmadıklarını belirtenlerin yüksek oranda olduğu belirlenmiştir. Eğitime katılım durumu ile başarılı yaşlanma arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001). Yaşlı yetişkinlerin eğitim ihtiyaçlarına yönelik konular; başa çıkma, ifade etme, topluma katkıda bulunma /katılma, toplumda etkili olma ve üstün olma ihtiyacı olarak beş ana başlık altında incelenmiştir. Araştırma sonucunda, yaşlı yetişkinlerin ?başa çıkma? ihtiyacına yönelik konulardaki eğitim ihtiyacının ön sırada yer aldığı saptanmıştır. Bu konuyu ?topluma katkıda bulunma/katılma? ihtiyacına yönelik konuların izlediği görülmüştür. Eğitim ihtiyacına yönelik konular cinsiyet, gelir ve öğrenim değişkeni açısından incelendiğinde; erkeklerin ?ifade etme? ihtiyacına yönelik konulardaki eğitim ihtiyacının kadınlardan daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Yaşlı yetişkinlerin gelir düzeyi arttıkça ?ifade etme? ve ?toplumda üstün olma? ihtiyacına yönelik konulardaki eğitim ihtiyaçlarında da artış olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Yaşlı yetişkinlerin öğrenim düzeyi arttıkça ifade etme, topluma katkıda bulunma/katılma ihtiyacına yönelik konulardaki eğitim ihtiyaçlarında da artış olduğu saptanmıştır (p<0.001).Anahtar Sözcükler: Başarılı yaşlanma, yaşlı yetişkinler, eğitim ihtiyacı

Abstract:
This study is planned and carried out to determine educational needs of older adults for a successful aging and to investigate the effects of gender, income and educational level on the needed education subjects as well as to make valid recommendations to institutions and organizations for preparing training programs to increase life quality of older adults. In the study, a questionnaire form was applied on 380 older adults selected by ?Stratified Random Sampling? method among 60 and over years of age individuals who are members of Elderly Service Centers and Elderly Lounges of Ministry of Family and Social Policies and Metropolitan Municipality of Ankara, which are located within provincial borders of Ankara. The older adults included in the study mainly consisted of individuals in ?60-69? age group, women, those with 896TL and over income level, secondary school graduates, married, those stating to have moderate health status, house owners, those living with their spouse, social security owners and retired individuals. The rate of those stating that education opportunities are important for old adults was found quite high. However, the rate of old adults who did not participate in any educational program in public education and equivalent centers to meet their educational needs was also quite high. A significant relation was detected between the status of participation in education and successful aging (p<0.001). The subjects for educational needs of older adults were investigated under five main titles, including coping, expressive, contributing/participating into society and the needs of influence and transcendence in society. As a result of the study, it was determined that the educational need of older adults on ?coping? ranked first. This subject was followed by the educational subjects about ?contributing/participating into society?. When the subjects for educational needs of older adults were investigated in terms of gender, income and education level variables, it was determined that men are in higher need of educational subjects about ?expressive? than women (p<0.05). As the income level of older adults increased, their education needs for subjects about ?expressive? and ?transcendence? increased as well (p<0.001). As education level of older adults increased, their education needs for subjects about ?contributing/participating into society? were determined to increase, as well (p<0.001).Key Words: Successful aging, older adults, educational needs