İlk okul çağı çocuklarının sigara maruziyet durumları ve etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of smoking exposure conditions and effects on primary school-age children
Yazar: ZEYNEP UNUS YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
AMAÇ: Sigaranın sağlık üzerine olumsuz etkileri sadece aktif içicilerde değil ikinci el sigara dumanına maruz kalan bireylerde de görülmektedir. Son zamanlarda özellikle çocukların ikinci el sigara dumanı maruziyeti artmakta olup şimdiki ve ileriki yıllardaki sağlık durumlarını da etkileyen bir durum halini almaktadır. Bu çalışmadaki amacımız ikinci el sigara dumanı maruziyeti altındaki ilkokul çağındaki çocuklarda görülen fiziksel zararlı etkileri ortaya koymaktır.

YÖNTEM: Araştırmamız tek merkezli, prospektif, kesitsel ve tanımlayıcı niteliktedir. Etik kurul onayı alındıktan sonra Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniğine 01.10.2021-01.02.2022 tarihleri arasında herhangi bir amaçla başvurmuş 6 yaş ve üzerinde 10 yaş ve altında, kronik hastalığı olmayan ve kendileri ve ebeveynleri tarafından çalışmaya katılımı kabul eden çocukların ebeveynleri tarafımızca hazırlanmış sosyodemografik bilgileri içeren bilgi formunu doldurmuştur. Çocukların solunum sistem bulguları sorgulandıktan sonra tarafımızca boy, kilo, vücut yağ oranı, göğüs çevresi ve boyun çevresi ölçülerek, tansiyon ve nabız bakılarak, piCO+ Smokerlyzer karbonmonoksit ölçer ile karbonmonoksit ölçümü yapıldı. Çocukların ikinci el sigara dumanına maruz kalması ve kalmaması durumuna göre ikiye ayrılan veriler bağımsız gruplarda; normal dağılım koşulunu sağlayan veriler için Student-t Test, sağlamayan veriler için Mann Whitney U testi ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.

BULGULAR: Katılımcı çocukların %55,8'inin (n=43) yaşadığı evde en az bir kişi sigara içiyordu. Evlerinde sigara içilen çocukların %25,6'sının (n=11) yalnızca annesi, %34,9'unun (n=15) yalnızca babası, %2,3'ünün (n=1) kardeşi, %4,7'sinin (n=2) diğer aile bireyleri, %32,6'sının (n=14) hem anne hem babasının sigara içme durumları vardı. Evde sigara içen ve içmeyen bireylerin varlığına göre ayırarak incelendiğinde çocukların boğazda yanma-kaşıntı, burun tıkanıklığı-akıntısı, öksürük, balgam, hırıltı-hışıltı ve gece horlaması şikayetleri ile evde sigara içimi arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Boğazda yanma-kaşıntı ve hırıltı-hışıltı şikayetleri ile evde içilen toplam sigara miktarı arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0,035, p=0,005). Çocukların üst solunum yolu enfeksiyonu, alt solunum yolu enfeksiyonu ve orta kulak iltihabı geçirmeleri ile evde içilen toplam sigara sayısı arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). Çocuğun yaşı, doğum kilosu, doğum boyu, mevcut yaşındaki boyu, kilosu, VKİ (Vücut Kitle İndeksi) değeri, vücut yağ oranı, göğüs ve boyun çevresi, sistolik ve diyastolik tansiyonları, nabız ve CO (Karbonmonoksit) düzeyi ve evde sigara dumanı maruziyeti olup olmaması karşılaştırıldı ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05).

SONUÇ: Çocukların İESD (İkinci El Sigara Dumanı) maruziyetini azaltmak önemli bir halk sağlığı hedefi olmalıdır. Bu tarz çalışmaların örneklem sayısı artırılarak tekrarlanması bu sayede etkilerinin her zaman gündemde tutulması gerekmektedir.
Anahtar Sözcükler: Edilgen Sigara İçimi, Çocuk Sağlığı, Büyüme, Karbonmonoksit

Abstract:
AIM: The negative effects of cigarette-smoking are not only limited to active smokers, but expands to the individuals that are exposed to second hand smoke. In recent years, exposure to second hand smoke, especially in children, is in increase; which significantly affects the current and future well-being of those individuals exposed to the second-hand smoke. The aim of this study is to evaluate the negative physical effects of second-hand smoke on children of primary school age.

MATERIALS AND METHODS: Our study was single-centered, prospective, cross-sectional and descriptive. Upon approval of the ethics committee, the study was conducted in terms of a questionnaire among the children of ages between 6 and 11 who -for any purpose- consulted to the Family Medicine Polyclinic of Şişli Hamidiye Etfal Health Research and Application Center, between 01.10.2021 and 01.02.2022. The questionnaire with some sociodemographic information was answered by the parents of the children with no known chronic disease who agreed to participate in the study.
After our evaluation of respiratory system symptoms of the children, their height, weight, body fat ratio, neck circumference, blood pressure and pulse is measured followed by the measurement of carbon monoxide with piCO+ Smokerlyzer carbon monoxide monitor. The data is segmented into two independent groups based on whether or not the children were exposed to second hand smoke. In independent groups; data were compared with Student-t Test under normal distribution condition and Mann Whitney U test when not provided. Statistical significance level was accepted as p <0.05. 

RESULTS: In the homes of 55,8% (n=43) of the participating children, at least one person was smoking cigarettes. Among the children who lives at homes where cigarettes are smoked; for 25,6% (n=11) only the mother, for 34,9% (n=15) only the father, for 32,6% (n=14) both parents, for 2,3% (n=1) only a sibling, for 4,7% (n=2) only another family member were smokers. Analyzing the data segmented based on whether or not there are smokers at home; no statistically significant (p>0,05).  differences were found between the existence of a smoker at home and the children showing the symptoms of burning-itching in the throat, nasal congestion-runny nose, coughing, abnormal mucus, growl-rustle and night snoring. Statistically significant (p=0,035, p=0,005) difference was found between the total number of cigarettes smoked at home and the children's showing symptoms of burning-itching in the throat and growl-rustle. No statistically significant (p>0,05) relation is found between the total number of cigarettes smoked at home and the household children having upper respiratory infection, lower respiratory infection and otitis media. The data about children were segmented based on whether the children were subject to second hand smoke at home or not. No statistically significant (p>0,05) relation is found between existence of a smoker at home and the children's birth weight, birth height and current age, height, weight, BMI (Body Mass Index), body fat ratio, chest and neck circumference, systolic and diastolic blood pressure, pulse and CO (carbon monoxide) level.

CONCLUSION: It should be a crucial public health goal to reduce the children's exposure to secondhand smoke. It would be worthwhile to keep the effects of secondhand smoking on children in focus by conducting similar studies with a higher number of subjects.
Key words: Smoke Exposure, Child Health, Growth, Carbonmonoxide