Trol balıkçılığında akaryakıt etkinliğinin tespiti ve sarfiyatın azaltılmasına yönelik araştırmalar
Researches on determination of fuel efficiency and reduction of consumption in trawl fisheries
Yazar: AYTEKİN SARICA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZBİLGİN
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışma, trol balıkçılığında yakıt tüketiminin tespiti ve bu tüketimin nasıl azaltılabileceği sorusuna operasyonel, işletimsel ve saha analizi yollarıyla Mersin Körfezi'nde cevap aramaktadır. Bu amaçla başlangıçta Lamas-1 araştırma gemisine yakıt tüketimi izleme sistemi kurulmuştur. Anlık ve toplam tüketim, hız, makine devri ve konum bilgileri tüm işlemler boyunca harici bir belleğe depolanmıştır. Sistem kullanılarak Lamas-1 gemisinin en düşük yakıt tüketiminin gerçekleştiği makine devri, seyir ve trol çekimi için sırasıyla 1000 rpm ve 1400 rpm olarak belirlenmiştir. Seyir için arttırılan ortalama 300 rpm hızda en fazla 1 knot artış elde edilirken yakıt tüketimin %100'e yakın arttığı tespit edilmiştir. Trol çekimi için ise 1 saatlik çekim süresinde diğer trol çekim devir değerlerine göre %17'ye varan tasarruf elde edilmiştir. 
Lamas-1 için belirlenen en uygun 1400 rpm makine devir değeri geleneksel ve ağırlaştırılmış kurşun yakaya ait 13 çift çekimle test edilmiş ve yakıt tüketimi ve av miktarı üzerine olan farklar istatistiksel olarak ortaya koyulmuştur. 1 kg yasal ürün için tüketilen yakıt miktarının kıyaslamasında geleneksel kurşun yakanın %40, 1 deniz mili mesafede tüketilen yakıt miktarında da %4,3 avantajlı olduğu tespit edilmiştir.  Aynı sistem kullanılarak sabit hız değeri 2,5 knot olacak şekilde tek ve çift kurşun yaka denemeleri 6 çift çekimle yapılmıştır. Çift yakanın 1 deniz mili mesafede tüketilen yakıt miktarında %4,7 avantajlı olduğu tespit edilmiştir. Yakıt tüketimine ek olarak çalışmada kullanılan tüm av araçlarının ekosisteme zararının tespit edilebilmesi amacıyla CO2 emisyon değerleri de çalışma içerisinde hesaplanmıştır. Çiftin tek kurşun yakaya ve gelenekselin ağırlaştırılmış kurşun yakaya göre daha düşük emisyon değerlerine sahip olduğu ortaya koyulmuştur.
Ayrıca Mersin Körfezi'nde anketler ile trol balıkçılığında yakıt tüketiminin etkinliği ve azaltılması hakkında genel bilgilerin toplanması amaçlanmıştır. Yapılan anket kapsamında, Mersin Körfezi'nde faaliyet gösteren 28 tekne sahibi ve/veya kaptanı ile görüşülmüştür. Anket sonuçlarınca balıkçıların yakıt tüketimini azaltmak amacıyla arayışta olduğu ve bu amaçla %39'unun pervane ve/veya şanzıman değişimi, %25'inin makine değişimi ve/veya bakımı yaptıklarını belirtmişlerdir. Yakıt tüketiminin tam olarak tespitinin yapılamadığı ve çalışma koşullarının değişken olduğu deniz şartlarında yakıt tüketimi izleme sistemin yakıt tasarrufu için etkili bir araç olacağı tespit edilmiştir.

Abstract:
This study researches an answer to the question of how to reduce the consumption of fuel in trawl fisheries by using operational, technical and field analysis methods in Mersin Bay. Initially for this purpose, a fuel consumption monitoring system was installed on the Lamas-1 research vessel. Instant and total consumption, speed, engine rpm and location information were stored in an external memory during all operations. The engine rpm with the lowest fuel consumption of the Lamas-1 was determined as 1000 rpm and 1400 rpm for cruising and trawling, respectively, with the use of the system. It has been found that average increase of 300 rpm for cruising led to an increase of maximum 1 knot but it cost an increase of nearly 100% fuel consumption. Furthermore, during one hour trawl operations, up to 17% fuel consumption savings were achieved in comprasion to other trawl rpm values.
The determined 1400 rpm has been tested with 13 pair trawl operations for conventional and extra weighted footrope at Lamas-1 research vessel and the differences in fuel consumption and catch values were statistically analyzed. Compared to the amount of fuel consumed for 1 kg legal product, the conventional footrope was found advantageous by 40%, and also the amount of fuel consumed at 1 nautical mile distance has been found advantageous by 4.3%. Two identical trawls one with single and the other with double footropes were compared with 6 pair of operations at fixed towing speed of 2.5 knot with using the same system. Double footrope was found 4.7% advantageous in terms of fuel consumed at 1 nautical mile distance. In addition to fuel consumption, CO2 emission values have also been calculated in the study so that the ecosystem damage of all fishing gear used in the operations could be determined. In conclusion, double and conventional footropes have had less emission values than those of single and extra weighted footropes respectively.
Furthermore, it has been aimed to collect general information about the efficiency and reduction of fuel consumption in the trawl fisheries by surveys in Mersin Bay. Interview were conducted with the owners and / or captains of 28 trawl vessels. The results of the survey indicated that fishermen have been seeking ways to reduce fuel consumption, so that, 39% of them executed propeller and/or gearbox change and 25% applied engine change and/or maintenance. Fuel consumption monitoring systems have proven to be efficient instrument for fuel savings in marine conditions where fuel consumption can not be fully determined and operating conditions vary.