Beyin tümörü ameliyatı öncesi hastaların kaygı düzeyleri ve etkileyen faktörler
Anxiety levels of the patients  prior to brain tumor surgery and the precipitating factors
Yazar: NURAY KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY UZUN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beyin = Brain ; Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery

Özet:
Giriş: Nöroşirurjik sorunların önemli bir bölümünü oluşturan beyin tümörlerinin tedavisinde, cerrahi yöntem ile tümörün rezeksiyonu yapılmaktadır. Beyin tümörünün tanı aşamasında, ameliyat öncesi, sırası ve sonrasında yaşanabilecek sorunlar, hastalarda kaygıya neden olmaktadır. 
Amaç: Bu araştırma, beyin tümörü ameliyatı öncesi hastaların kaygı düzeyleri ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla planlanarak, uygulanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini İstanbul'da özel bir vakıf üniversite hastanesinde beyin tümörü ameliyatı olmak için yatan hastalardan 02.04.2016-17.06.2016 tarihleri arasında yatan 60 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formu ile Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler; SPSS 21.0 programında,  tanımlayıcı istatistiksel analizler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum-maksimum değer), Pearson Korelasyon Analizi, Kruskal Wallis Varyans Analizi  ve Mann-Whitney U testi kullanılarak,  %95'lik güven aralığında ve p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Araştırmada hastaların yaş ortalamasının 40.75±13.54 olduğu; kadınların (%55), evli olanların (%66.7) ve lise mezunu olanların (%46.7) daha fazla orana sahip olduğu; sürekli kaygılarının düşük düzeyde (36.46±10.52), durumluk kaygılarının ise (45.25±10.88) orta düzeyde olduğu, aralarında olumlu yönde anlamlı, ancak zayıf ilişki olduğu saptanmıştır (r=0.388; p=0.002). Hastaların çalışmama nedenlerine göre sürekli kaygı;  beyin tümörü tipi,  epileptik nöbet geçirme durumuna göre  durumluk ve sürekli kaygı; uyku durumuna göre sürekli kaygı; daha önce beyin ameliyatı olma durumu ve  önceki ameliyatında kaygı yaşama durumu ile durumluk ve sürekli kaygı; şimdiki ameliyata ilişkin eğitim alma zamanı ile durumluk kaygı ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır  (p<0.05) (p<0.05). Hastaların %50'si ameliyata ilişkin eğitimi hekimden ve hemşireden almakla birlikte broşür de verilmesini istediğini;  %95'i şimdiki ameliyata dair kaygı yaşadığını ve bu kaygıların nedenlerini sırasıyla; ameliyat sonrası fonksiyon kaybı (%92.9), ağrı (%73.6), ölüm (%43.8), uyanamama (%40.3) ve uzun süre yoğun bakım ünitesinde kalma (%36.8) olarak bildirmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Malign beyin tümörü tanısı, epileptik nöbet geçirme, düzensiz uyku durumu, beyin tümörü ameliyatı geçirmiş ve kaygı yaşamış olma, şimdiki ameliyata ilişkin eğitim alma zamanının kaygı düzeyini etkilediği saptandığından, bu özelliklere sahip hastaların ameliyat öncesi kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi, kaygı nedenlerini de içeren eğitim verilmesi ve psikolojik destek sağlanması önerilmektedir.

Abstract:
Introduction: Tumor resection with surgical approach is used in the treatment of brain tumors which consists a big part of the neurosurgical problems. Diagnosis of brain tumors, preop and postoperative experiences and problems would cause anxiety in the patients.  
Aim: This research was made to determine the anxiety levels and precipitating factors preoperatively.
Materials and Method: 60 samples for the research were chosen from patients that were admitted for brain tumor surgery to a private university hospital in İstanbul between dates 02.04.2016-17.06.2016. Data gathering form and Situation and Permanent Anxiety measure that was prepared by the researcher was used  for gathering the data. Data were evaluated in SPSS 21.0 program, determining statistical analyses (number, percent, average, standard deviation, minimum-maximum value), Pearson Correlation Analysis, Kruskal Wallis Variance Analysis and Mann-Whitney U test and with %95 trust interval, p<0.05 meaning level.
Results: In the research, the average age was 40.75±13.54, female (%55), married (%66.7) and high school graduates (%46.7) were predominant; permanent anxiety were low (36.46±10.52), situation anxiety were average level (45.25±10.88). The point averages according to brain tumor types, epileptic seizure history and sleeping patterns; and point averages according to prior brain surgery history, getting information anxiety in prior surgery and permanent and situation related anxiety measures; and point averages according to the time of education about the surgery were found to be significantly different (p<0.05).  %50 of the patients desired to take information from the doctor or the nurse and also asked for an informative brochure, %95 were having anxiety about the upcoming operation and these anxiety were related to be about postoperative dysfunction, pain, nausea, vomiting, not waking up, long time ICU stay and death.
Conclusion and Recommendations: Malignant brain tumor diagnosis, epileptic seizure history, irregular sleeping pattern, having a brain tumor surgery history and having anxiety may effect the anxiety level for getting education about the upcoming surgery and determining the anxiety levels of patients having these problems preoperatively, may be suggested to be educated about the causes of their anxiety and giving psychological support.