Eskişehir kentinin gelişiminde belirleyici rolü olan süreçler ve bu süreçler içerisinde beliren yerleşkeler
Decisive role of development process of the city of Eskişehir and appaering new housing locations during this period
Yazar: EBRU TANERİ YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEN ÇELEN ÖZTÜRK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Mimari gelişim = Architectural development ; Modern yaşam = Modern life

Özet:
Anadolu'da, Cumhuriyet'in ilanından sonra Osmanlı Dönemi'nin kapandığı, yeni bir devlet rejiminin oluştuğu bir dönem başlamıştır. Bu dönem içerisinde, yeni kurulan devlet, Anadolu'da bazı kentlerin toplumsal ve mekansal yapılarında köklü değişimlerin başlangıcını oluşturmuştur. Bu değişimleri, Batılılaşma ve modernleşme politikası doğrultusunda gerçekleştirmeyi amaçlamış ve Anadolu'da sanayi kenti inşa etmek üzere bazı kentler belirlemiştir. Eskişehir kenti de, yeni devlet tarafından bu amaçla seçilen, birkaç Anadolu kentinden birisidir. Sanayi gelişimi için gerekli olan demiryolu ulaşımının kentteki varlığı, kentin yeni devlet tarafından seçilmesinin temel nedenlerinden birisini oluşturmuştur. Böylece Eskişehir kentinin sanayisi, devlet yatırımlarıyla hızla gelişmeye başlamış ve göçmenlerin kente gelişi de, sanayi gelişimini desteklemiştir.Eskişehir kentinin gelişimini sağlayan bu süreçler, kentin mekansal yapısını ulusal ölçekte farklılaştıran, yeni konut tipolojilerinin oluşumunda belirleyici olmuşlardır. Böylece Anadolu'daki pek çok kente göre farklılaşan Eskişehir'in mekansal yapısında, gelenekselden farklı, modernizm kaynaklı yeni bir yerleşim modeli oluşmuştur. Sanayileşme politikaları ile oluşan bu yerleşimler, farklı bir dönemin başlangıcını yansıtmaları bakımından önemlidir.Kentin imar planının olmadığı 1956 öncesi dönemde, mekansal sınırlara ve yayılıma sanayi uzantılı yerleşkeler yön verirken, 1956 yılından itibaren mekansal yayılım, makro plan kararları doğrultusunda, planlı gerçekleşir olmuştur. 1956 yılında kentin ilk nazım imar planı hazırlanmış ve bu plan doğrultusunda, kentte yeni yerleşkeler belirmiştir. Bu yerleşkeler, sanayileşme ile birlikte Cumhuriyet modernizminin konut kavramının ve modern yaşam anlayışının değiştiğini göstermektedir.Eskişehir kentinin fiziksel inşası; 1956, 1986 ve 2002 yılında olmak üzere üç aşamada planlanmıştır. Konut yerleşkeleri kavramında, 1986'dan sonra toplu konut uygulamaları ile yeni bir kırılma noktası oluştuğundan, bu çalışma 1986 yılına kadar olan süreci değerlendirmiştir.

Abstract:
A new government regime have been emerged on the Anatolian Peninsula; proclamation of Turkish Republic after Ottoman Empire. Newly established state, imposed fundemental chages on some citys? social environment and localty. Government have been choose some cities on the Anatolia to build industrialised cities as according to state?s westernisation and modernisation policy. Eskişehir is one of the city among some other Anatolian cities chosen by the new state. Existance of railway transportation in Eskişehir, caused government to choose Eskişehir, is became one of the important factor. Thus, Eskişehir?s industry, increased due to the state investment and also immigrant movements into the city.Determinative process of these development stages of Eskişehir, which makes the city distinctive on the national scale, became decisive to formation of new housing typology. Thus, different from the other Anatolian cities, a new modernised origin spectral plan types evolved other than traditional housing. This is important to emhesize the beginning of a new era with a modernised thematic housing formed by the new state.Prior to the 1956, there were no city development plan; expantion of placement guided by the industrial scope housing, after that year housing location decisions made with according to the development plan. First city development plan has been prepared by the year 1956 and according to this plan, new housing location have been determined. These housing locations, show the Republic?s modern way of life understanding reflected on housing development.Eskişehir?s city development have been planned physically at the years 1956, 1986 and 2002. This paper investigates of dwelling locations until the year 1986 because of mass housing caused a breaking point afterwards.