Gaziantep merkez (Şahinbey-Şehitkâmil) ağzı (İnceleme – metinler - sözlük)
Dialects of Şehitkâmil and Şahinbey which are the central districts of Gaziantep
Yazar: HAKAN SARITİKEN
Danışman: PROF. DR. SUZAN SUZİ TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Gaziantep = Gaziantep ; Gaziantep-Şahinbey = Gaziantep-Şahinbey ; Gaziantep-Şehitkamil = Gaziantep-Şehitkamil ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Gaziantep merkez ilçesi olan Şehitkâmil ve Şahinbey ağızları üzerine hazırladığımız bu çalışmada, adı geçen ilçelerin ilk yerleşim birimleri tespit edilerek bu bölgelerde metin derlemeleri yapılmış ardından bu metinler yazıya geçirilerek metin üzerinde fonetik ve morfolojik incelemeler yapılarak derlenen metinlerden bir sözlük hazırlanmıştır.
Çalışmamız Giriş, İnceleme, Metinler ve Sözlük olarak dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin amacı ve önemi açıklanırken, coğrafi ve etnik yapı gibi Gaziantep'i tanıtan bilgilere de yer verilmiştir. İkinci bölümde ise bölge ağzından derlenen metinlerin fonetik ve morfolojik açıdan incelenmesine yer verilmiştir. Ses bilgisi bölümünde bölge ağzına ait sesler tespit edilmiş, ses değişmeleri ve ses uyumları üzerinde durulmuştur. Şekil bilgisi ile ilgili incelemede ise kelime çekimleri ve kelime türleri incelenmiştir. Sonuç kısmında bölgenin yer aldığı ağız grubunun özelliklerine yer verilirken, bölge ağzının karekteristik ses ve şekil özellikleri de belirtilmiştir. Metinler bölümünde bölge ağzından derlenerek çevriyazı alfabesi yoluyla yazıya aktarılan metinlere yer verilmiştir. Metinlerde yer alan, yazı dilinden farklılık gösteren veya farklı anlamlarda kullanılan sözcüklerle, metinlerde yer almayan fakat bölge ağzının karakteristik özelliklerini taşıyan bazı sözcüklerin karşılıkları ise Sözlük bölümünde verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Gaziantep Ağzı, Anadolu Ağızları, Ağız Araştırmaları, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi.

Abstract:
In this study which we have prepared on the dialects of Şehitkâmil and Şahinbey which are the central districts of Gaziantep, the first settlement units of the mentioned cities were determined and text compilations were made in these regions and then these texts were written to the phonetic and morphological examinations on the text.
Our study consists of four parts as Introduction, Review, Texts and Glossary. While explaining the importance and aim of the thesis in the introduction, information on Gaziantep such as geographical and ethnic structure has been given. In the second part, the texts compiled from the region are examined in terms of phonetic and morphological aspects. In the Phonetics section, phones belonging to the region's dialects were identified and were emphasized on phonetic change and Harmony. In the study of morphology ; conjugation of words and word types are examined. In the conclusion section, while the characteristics of the dialect group in the region are given, the phonetic and morphological characteristics of the region dialect are also indicated. In the texts section, the texts compiled from the region's dialect and transcribed through the transcription alphabet are included. Some of the words in the texts that differ from the written language or used in different meanings, and those that do not appear in the texts but have the characteristics of the region's dialect are given in the Glossary section.
Keywords: Gaziantep Dialect, Anatolian Dialects, Dialect Research, Phonetics, Morphology.