İlkokul Türkçe ders ve öğrenci çalışma kitaplarının mizahi ögeler bakımından incelenmesi
Analysis of primary school Turkish classes and students workbook in terms of humor elements
Yazar: MÜCAHİT AYDOĞMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Mizah = Humour ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe kitaplar = Turkish books ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Eğitim- öğretim sürecine dâhil olan ve eğitim öğretimin niteliğini etkileyen birçok faktör vardır. Bunlar içerisinde en önemli unsurlar; öğretmen, öğrenci, fiziki çevre, zaman ve öğretim materyalleridir. Nitelikli öğretmen, uygun fiziki ortam, doğru zaman, etkili öğretim materyalleri ve motivasyonu yüksek öğrencilerin meydana getirdiği eğitim öğretim süreci, ideal olandır. Günümüzde öğretmenlerin en sık kullandıkları öğretim materyalleri ise ders kitaplarıdır. Bu nedenle ders kitapları hazırlanırken gerekli hususlar dikkate alınmalıdır. Dikkat edilmesi gerekenlerden birisi de ders kitaplarının yeterince mizah içerikli olmasıdır. Çünkü mizahın, öğretim sürecini daha eğlenceli hale getirerek; akademik başarı düzeyini artırma, öğrencileri derse motive etme, sosyal iletişim becerilerini artırma gibi birçok etkisi vardır. Buradan hareketle bu çalışma; ilkokul Türkçe ders ve öğrenci çalışma kitaplarını mizahi ögeler bakımından incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma kapsamındaki ilkokul Türkçe kitapları; tema içerikleri, yayınevleri ve sınıf düzeylerine göre analiz edilmiştir. Çalışma nitel bir doküman analizi olarak tasarlanmıştır. Verilerin kaynağını 2014- 2015 ve 2015- 2016 eğitim öğretim yıllarında kullanılan Milli Eğitim Bakanlığı Yayınevi ve çeşitli özel yayınevlerine ait ders kitapları ve öğrenci çalışma kitapları oluşturmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Mizah Ögeleri Değerlendirme Aracı ile toplanmıştır. Çalışma verilerinin analizi nitel veri analiz yöntemlerinden içerik analizi tekniğine göre incelenmiştir. Veriler analiz edilirken, derinlemesine işlem yapılmış ve örnekler kullanılarak açıklamalar netleştirilmiştir. Çalışma sonucunda; ilkokul kitaplarında yer alan mizah ögeleri; temalara, yayınevlerine, sınıf düzeylerine ve kitapların kelime ve görsel sayılarına göre ayrı başlıklar halinde betimlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; "Sağlık ve Çevre", "Hayal Gücü", "Değerlerimiz" ve "Üretim, Tüketim ve Verimlilik" temalarında yer alan mizah ögelerinin diğer temalara nazaran daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınevi'nin hazırladığı kitaplarda özel yayınevlerinin hazırlamış oldukları kitaplara göre daha fazla mizah ögesi bulunduğu tespit edilmiştir. Son olarak, ilkokul Türkçe ders kitapları, öğrenci çalışma kitaplarına göre daha fazla mizah ögesi içermektedir.

Abstract:
There are many factors that affecting the quality of education in teaching process. The most important elements in educational process are teachers, students, physical environment, time and teaching materials. Qualified teachers, appropriate physical environment, the right time, effective teaching and motivated students that create high education process are ideal. The most common teaching materials are textbooks used by teachers today. Therefore, textbooks preparation process should take into account the necessary considerations. One of these necessary considerations is that textbooks should contain enough humor content because humor has many affects such as improving the academic achievements, motivating the students to course, enhancing social communication skills by means of making the teaching concepts fun. Hence, this study is to examine primary school Turkish classes and students workbook in terms of humor elements. In the context of the study, primary school Turkish lesson books were analyzed in accordance with theme content, publishers and grades. The study was designed as a qualitative documents analysis. The source of data is the textbooks and student workbooks of the Ministry of Education Publishing House and various private publishing houses used in 2014- 2015 and 2015- 2016 academic years. The study data was collected by Humor Elements Evaluation Tool which is developed by the writer. The analysis of the study data were analyzed according to content analysis which is one of the qualitative data analyses. It was conducted in-depth process while data analyzing. Statements were clarified by using examples. In conclusion, the humor element in primary school books has been described as separate headings as themes, grades and publishers. The results obtained from the study show those themes of "Health and Environment", "Imagination", "Values" and "Production, Consumption and Efficiency" has more humor elements than the other themes. According to the class level, 4th grade books include the most amounts of humor elements. In addition, it has been found that there are more humor elements in the books prepared by the Ministry of Education Publishing House than private publishing houses. Finally, primary school textbooks contain more humor elements than student workbooks.