Sağlık çalışanlarının algıladıkları stres düzeyinin iş performansına etkisinde etik liderlik algısının aracı rolü
The mediator role of ethical leadership perception in the effect of healthcare professionals' perceived stress level on work performance
Yazar: CEYLAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. KEZİBAN AVCI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership ; Liderlik = Leadership ; Performans = Performance ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; İş performansı = Job performance ; İş stresi = Job stress

Özet:
Çalışma koşulları ve liderlik tarzı, çalışan stresini ve performansını etkilemektedir. Sağlık hizmetlerinin özelliği gereği sağlık profesyonelleri daha çok stresörle karşı karşıyadır. Bu kapsamda bu çalışma ile sağlık çalışanlarının algılanan stres düzeyi ile iş performansı arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu ilişkiye etik liderlik algısının aracılık edip etmediğini tespit etmek amaçlanmıştır.
Muş ilinde bir kamu hastanesinde görev yapan 250 sağlık çalışanı ile yapılan çalışmada; sosyodemografik özellikler formu, Cohen, Kamarck ve Mermelstein (1983) tarafından geliştirilen Örücü ve Demir (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan "Algılanan Stres Ölçeği", Sigler ve Pearson (2000) tarafından geliştirilen Çöl (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan "İş Performansı Ölçeği" ve Brown ve arkadaşları (2005) tarafından geliştirilen Tuna ve arkadaşları (2012) tarafından Türkçeye 
uyarlanan "Etik Liderlik Ölçeği" kullanılarak veriler toplanmıştır. AMOS 24 ve SPSS 26 istatistik programları ile frekans, yüzde, doğrulayıcı faktör analizi, tek yönlü varyans analizi, Kruskall Wallis H, Mann Whitney U testleri ve Bonferroni düzeltmesi ile analizler yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde sağlık çalışanlarının algılanan stres düzeyi 22.39 (±5.88), etik liderlik algı düzeyi 27.87 (±11.48) ile orta düzeydedir. Çalışanların iş performansı düzeyi 16.00 (±3.09) ile yüksek düzeydedir. Öte yandan sağlık çalışanlarının algılanan stres düzeyi, iş performansı düzeyini ve etik liderlik algı düzeyini istatistiksel olarak negatif yönde etkilediği saptanmıştır. Çalışmaya katılan çalışanların öğrenim durumlarına göre algılanan stres düzeyi ve etik liderlik algı düzeyi, medeni durumlarına göre ise etik liderlik algı düzeyi ve iş performansı düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır.
Çalışmada, sağlık çalışanlarının algılanan stres düzeyinin iş performansı düzeyini olumsuz olarak etkilediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda çalışanların stresini olumsuz yönde etkileyen faktörlerin dikkate alınması ve buna yönelik stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Working conditions and leadership style have an impact on employee stress and performance. Due to the nature of health services, healthcare professionals are exposed to more stressors. In this context, this study aims to determine the relationship between the perceived stress level of healthcare professionals and their work performance and to determine whether ethical leadership perception plays a mediating role in this relationship. 
This study was conducted with 250 healthcare professionals working in a public hospital in the province of Muş. In the study, data were collected using the following scales as well as the sociodemographic characteristics form, "Perceived Stress Scale", developed by Cohen, Kamarck and Mermelstein (1983) and adapted into Turkish by Örücü and Demir (2008), "Job Performance Scale" developed by Sigler and Pearson (2000) and adapted into Turkish by Çöl (2008), and "Ethical Leadership Scale" developed by Brown et al. (2005) and adapted into Turkish by Tuna et al. (2012). Frequency, percentage, confirmatory factor analysis, one-way analysis of variance, Kruskall Wallis H, Mann Whitney U tests and Bonferroni correction were used with AMOS 24 and SPSS 26 statistical programs. According to the analyses made, the perceived stress level of healthcare professionals is 22.39 (±5.88), and the ethical leadership perception level is moderate with 27.87 (±11.48). The work
performance level of the employees is at a high level with 16.00 (±3.09). Moreover, it has been determined that the perceived stress level of healthcare professionals has a statistically negative impact on the level of job performance and ethical leadership perception. A statistically significant difference was obtained between the perceived stress level and ethical leadership perception level according to the educational status of the employees in the study, and the ethical leadership perception level and workperformance level according to their marital status.
The study revealed that the perceived stress level of healthcare professionals has a negative impact on the level of work performance. Based on these results, it is recommended to consider the factors that negatively affect the stress of employees and to develop necessary strategies.