2007 Anayasa değişiklikleri sonrası Türkiye'de Cumhurbaşkanının anayasal konumu
The constitutional position of the President of the Turkish Republic after 2007 constitutional amendments
Yazar: ABDÜLSAMET GÜLLER
Danışman: PROF. DR. HASAN TAHSİN FENDOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Cumhurbaşkanı = President

Özet:
Ülkemizde Devlet başkanının konumuna ilişkin ilk tartışmaların, Osmanlı Devleti'nin son dönemine denk düştüğü görülmektedir. 1808 yılında imzalanan Sened-i İttifak ile başlayan bu tartışmaların, günümüze kadar siyasi hayatımızdan hiç eksilmediğini söyleyebiliriz. Bu tartışmaların takip ettiği genel seyir ise, başlangıçta Devlet başkanının konumunun zayıflatılması ve giderek daha fazla sembolik bir görünüme kavuşturulması şeklinde olmuştur. Gerek Osmanlı'nın son Anayasal düzeni olan 1909 rejimini, gerekse Milli Mücadele döneminin yol açtığı zorunlu kesintiden sonra karar bulan 1961 Anayasası rejimini, saf bir parlamenter sistem öngörmeleri bakımından böylesine bir eğilimin sonucu olarak gösterebilmek mümkündür.
Onlarca yıldır hüküm sürmüş olan bu anlayış, son noktasına vardığında, bir şekilde yön değiştirmeye başlamıştır. Gerçekten 1982 Anayasasıyla ortaya çıkan düzen, bu defa, Cumhurbaşkanının konumuna, belirgin bir güç takviyesi yapma isteğinin açığa vurulmasından başkası değildir. Dönüm noktasını 1982 Anayasasının teşkil ettiği bu yeni anlayışın, hâlâ varlığını sürdürdüğü ortadadır. Bunun cisimleşen en son örneği ise, 2007 Referandumu ile Anayasamıza yerleştirilen, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi usulü olmuştur.
Cumhurbaşkanının anayasal konumuna doğrudan etki edecek bu değişiklikten sonra, ülkemizde hükûmet sisteminin niteliğine ilişkin belirsizlikler artmıştır. Doktrinde pek çok yazarın, yürürlükteki rejimi analiz ettiği ve farklı nitelemelerde bulunduğu görülmektedir. Bu belirsizlik ortamında, söz konusu nitelemelerin gözden geçirilmesi ve hükûmet sistemlerine ilişkin muhtelif ayrımların incelenerek, ülkemizdeki rejime en uygun düşeninin tespit edilmesi önem kazanmaktadır. Çalışmamızda, mevcut hükûmet sistemimiz, her bir ayrım bakımından değerlendirilmiş ve 2007 Anayasa değişiklikleri ile Türkiye'de beliren rejimin, yarı başkanlık sistemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In our country, the first debates on the position of the head of state occur at the same time as the last period of the Ottoman Empire. We can say that this discussions starting with Sened-i İttifak in 1808 never come to an end or abate in our political life. At first, general course of the debate was weakening of the position of head of the state and originally was going to be settled in the form of a more symbolic view. It is possible to show both the 1909 regime which is the last order of Ottoman and 1961 regime that established after the forced interruption caused by the the National Struggle period, as a result of this kind of tendency in terms of bringing a pure parliamentary system.
This approach followed for decades, has begun to change direction at the end of the destination. Indeed, this constitutional order emerging with 1982 Constitution has been composed of the desire to make a significant power boost the President's position. This new understanding which is the milestone of 1982 Constitution, has still maintained its presence. The most recent embodied example of this understanding is that the President elected by people after 2007 Referendum.
After these changes that will directly affect the constitutional position of the President, ambiguities regarding the nature of the government system in our country has increased. It has been observed that in doctrine, many authors analyze and characterise the current regime differently. In this uncertainty, it is important to reviewe and analyze the various descriptions of such distinction for the government system and determine which is appropriate for the regime in our country. In this study, our current governmental system is assessed for each distinction and it was concluded that the emerging regime in Turkey with the 2007 Constitutional Amnedments is the semi-presidential system.