Türkiye'de kadının siyasal hayattaki temsili ve rolü
The representation and role of women in political life in Turkey
Yazar: ZEYNEP ELÇİN KAMALAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TUNÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Eşitlik = Equality ; Kadınlar = Women ; Siyasal katılma = Political participation ; Siyasi hayat = Political life ; Siyasi temsil = Political representation ; Temsil = Representation ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Kadın ve erkek cinsiyet kavramlarının çağrıştırdığı anlamlar, topluma, toplumsal cinsiyet ve toplumsal cinsiyet rolleri olarak yansımaktadır. Bu yansımalar da cinsiyetlerin hane içi ve hane dışı görevsel niteliklerine etki etmektedir. Gelenekler, görenekler ve kalıplaşmış değer yargıları doğrultusunda şekillenen toplumsal kültür ve bakış açısının da siyasal alanda cinsiyet eşitsizliğine yol açtığı görülmektedir. Kadınların siyasal hak ve mücadeleleri de tarihsel süreçte bu doğrultuda şekillenmiştir. Türkiye'de Cumhuriyetle birlikte kadına tanınan hak ve özgürlükler, hem kadını siyasi alanda etkin kılmış, hem de toplumsal statüsüne etki etmiştir. Bu doğrultuda kadına tanınan siyasal hakların ulusal ve yerel düzeyde kadın temsiline olumlu etki oluşturduğu görülmektedir. Nitekim siyasette kadın temsili kısmen sağlanmış olsa da, bu temsilin yeterli düzeyde olmadığı görülmektedir. Siyasette kadın temsilinin düşük düzeyde olması ise pek çok sebeple ilişkilendirilmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın hipotezleri "Kadının politik ve siyasi alana olan ilgisizliği, onun yetersizliğinden değil, toplumsal öğretinin kadın üzerinde oluşturduğu görevsel kimliğin ağırlığından kaynaklanmaktadır" ve "Cumhuriyetle birlikte kadına verilen siyasal hak ve statüler, kadının siyasal alandaki temsiline katkı sağlamıştır ancak yeterli düzeye getirememiştir", şeklinde kurgulanmıştır.
Araştırmada tarihsel ve betimsel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma hazırlanırken kitap, makale, internet kaynakları, dergi vb. gibi yazılı kaynaklardan yararlanılmış olup; bilgi işleme aracı olarak Sosyal Bilimler' de kullanılan nitel bilgi işleme yöntemi esas alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, bu yöntemleri de kullanarak Cumhuriyetle birlikte Türk siyasal hayatında kadının temsili ve rolünü incelemeye çalışmaktır. Yapılan taramalar ve ulaşılan kaynaklar dâhilinde literatürde konu ile ilgili çalışmaların yetersiz olduğu görülmüştür. Cumhuriyet'in ilanından sonraki süreçte kadın ve kadının siyasal haklarına dair yapılan pek çok araştırmanın kendi içerisinde sınırlı kaldığı görülmüştür. Türkçe literatürde bu konunun ulusal ve yerel düzeyde, nitelik ve nicelik bakımından, uluslararası anlaşma, sözleşme ve bildirgeler dâhil olmak üzere bir arada incelendiği kapsamlı bir çalışmaya ihtiyaç duyulduğu fark edilmiştir. Bu doğrultuda Cumhuriyetle birlikte Türk siyasal hayatında kadının temsili ve rolünün siyaset bilimi açısından bir bütünlük içerisinde değerlendirilmesinin Türkçe literatüre katkı sağlayacağı ve gelecekte bu konularda çalışacak araştırmacılara örnek teşkil edeceği düşünülmektedir.
	Araştırma kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda; neredeyse nüfusun yarısına denk olan kadınların gerek toplumsal cinsiyet rollerinin etkisi gerek cinsiyet ayrımcılığına maruz bırakılması durumlarının kadının siyasetteki konumuna etki ederek siyasi temsilinin yetersiz/düşük olmasıyla sonuçlandığı görülmektedir. Kadın siyasetteki temsilinin düşük düzeyde olması, toplumsal değer yargılarının ve kalıplaşmış cinsiyet rollerinin etkisinden kaynaklanmaktadır. Cumhuriyet'in getirileri olan siyasal haklar kadının siyasi temsiline katkı sağlasa da, kadın temsili yetersiz seviyede kalmıştır. Bu doğrultuda pek çok ulusal ve yerel nitelikli sözleşme, bildirge, karar ve rapor kadın temsilini destekleyici etkide bulunmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler: Cinsiyet Ayrımcılığı, Düşük Temsil, Kadın ve Siyaset, Cinsiyet Eşitliği, Yerel Siyaset.

Abstract:
The gender of men and women and the meanings that these concepts evoke are reflected in society, their social gender and social gender roles. These reflections also affect the domestic and external duties of the genders. It is seen that the social culture and perspective that is shaped in the direction of traditions, customs and stereotypes leads to gender inequality in the political field. Women's political rights and struggles have been shaped in this the historical process. The rights and freedoms, thanks to republic in Turkey, that is granted to women have enabled women to become active in the political field and have an impact on their social status. In this context, it is observed that the political rights that is granted to women positively influence women's representation at national and local levels. As a matter of fact, although the representation of women in politics has been partially provided, it is seen that this representation is not sufficient. The low level of female representation in politics is associated with many reasons. In this regard, the hypothesis of the research was designed as "Woman's lack of interest in the political sphere is not due to her inadequacy, but because of the weight of the social identity that is created by social teaching on women." and "The political rights and status which were given to women with the Republic contributed to the representation of women in the political sphere but failed to bring them to a decent level."
	In this study, historical and descriptive research methods and written sources such as books, articles, Internet resources and journals were used to prepare it. The information processing tool is based on the qualitative information processing method, which is used in Social Sciences. The aim of this study is to examine the representation and role of women in Turkish political life after the Republic by using these methods. The sources that is reached showed that the literature for this subject was insufficient. After the proclamation of the Republic, many studies on women and the political rights of women were found to be limited within themselves. In the Turkish literature, it has been realized that there is a need for a comprehensive study that examines this issue at national and local level, both in terms of quality and quantity, including international agreements, conventions and declarations. In this respect, it is thought that the evaluation of the representation and role of women in Turkish political life after the Republic in terms of political science will contribute to the Turkish literature and will serve as an example for future researchers. 
	According to the findings of the study; gender discrimination and social gender roles resulted in inadequate representation of women by influencing the position of women in politics. The low level of representation of women in politics stems from the impact of social value judgments and stereotypes. Although political rights, which are the returns of the Republic, contribute to the political representation of women, it remains insufficient. In this respect, many national and local qualified contracts, declarations, decisions and reports aimed to support women's representation.

Keywords: Gender Discrimination, Low Representation, Women and Politics, Gender Equality, Local Politics.