Çeşme kavunu üreten işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğinin belirlenmesi: İzmir ili Çeşme ilçesi örneği
Determination of the economic sustainability of the farms producing Cesme melon: A case of Cesme district of Izmir province
Yazar: DİLARA DOĞRUÖZ
Danışman: PROF. DR. GAMZE SANER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma İzmir ilinin Çeşme ilçesinde bulunan Çeşme kavunu üretimi yapan işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğini ortaya koymak amacı ile yürütülmüştür. Araştırma kapsamında Çeşme Ziraat Odası'na kaydı bulunan 80 kavun üreticisi ile yüz yüze anket görüşmesi yapılmıştır. İşletmeler kavun arazisi büyüklüklerine göre oluşturulan 2 grup altında (1-5 da ve 5 da üzeri) analiz edilmiştir. Kavun üreticilerinin demografik ve sosyo-ekonomik özellikleri ortaya konulmuş, kavun üretim faaliyetinin karlılığı hesaplanmıştır. İşletmelerin ihtisaslaşma durumları belirlenmiş ve kavun yetiştiriciliğinin ekonomik sürdürülebilirliği ortaya konulmuştur. Elde edilen veriler için gruplar arası farklılık olup olmadığı istatistiksel olarak test edilmiştir. Analizin son aşamasında ise üreticilerin üretim döneminde karşılaştıkları risk faktörlerinin belirlenebilmesi ve bu risk faktörlerine karşı oluşturdukları stratejilerin saptanabilmesi adına Best-Worst yöntemi uygulanmıştır. Kavun üreticileri Çeşme kavunu üretimini ekonomik yönden sürdürülebilir bulmamakla birlikte, üreticilerin üretimde kendi tohumlarını kullanıyor olmaları ve hastalıklarla mücadelede kükürt uygulamasına başvurmaları, Çeşme kavununun sürdürülebilirliğini arttırıcı bir etken olarak kabul edilmelidir. Üreticilerin kavun üretimi için en önemli gördüğü risk faktörleri turizm nedeniyle arazilerin elden çıkarılması ve yüksek girdi fiyatları olmuştur. En İyi-En Kötü analizinde ortalama B-W değeri esas alınarak işletmelerin geneli itibariyle bir değerlendirme yapıldığında, üreticiler için en önemli risk stratejisi devletin verdiği desteklerin artırılması yönünde olmuştur. Üreticilere göre kavun üretimindeki risklere karşı izlenmesi gereken en önemli ikinci strateji yerel yönetimin kavun üretimini teşvik etmesidir.
Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde Çeşme kavununun ekonomik açıdan sürdürülebilir olabileceği belirlenmiş, özellikle üretiminin kuru koşullarda yapılmasına devam edilerek kış kavunu olarak da dayanıklı bir çeşit olarak pazara sunulmasının önemli olduğu vurgulanmıştır.

Abstract:
This research was carried out with the aim of demonstrating the economic sustainability of the farms producing Cesme melon in Cesme district of Izmir province. Within the scope of the research, face-to-face survey interviews were conducted with 80 melon producers registered to Chamber of Agriculture. The farms were analyzed under 2 groups (1-5 decares and over 5 decares) created according to melon land sizes. The demographic and socio-economic characteristics of melon producers were revealed and the profitability of melon production activity was calculated. The specialization status of the farms was determined and the economic sustainability of melon cultivation was demonstrated. For the data obtained, it was statistically tested for differences between groups. In the last stage of the analysis, the Best-Worst method was applied in order to determine the risk factors faced by the producers during the production period and to determine the strategies they created against these risk factors. Although melon producers do not consider Cesme melon production economically sustainable, the fact that producers use their own seeds in production and use the sulfur application in the fight against diseases should be considered as a factor that increases the sustainability of Cesme melon. The most important risk factors for melon production by producers have been the disposal of land due to tourism and high input prices. When the Best-Worst analysis is evaluated on the basis of the average B-W value, the most important risk strategy for producers has been to increase government support. According to the producers, the second most important strategy to be followed against the risks in melon production is for the local government to promote melon production.
When the results of the research were evaluated, it was determined that Cesme melon could be economically sustainable, especially it was emphasized that it is important to continue its production in dry conditions and to present it to the market as a durable kind as winter melon.