Uluslararası güvenlik sisteminde değişim: Kolektif müdahale doktrininin yükselişi
Change in the international security system: Rise of the collective intervention doctrine
Yazar: TANER TAVAS
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÇAĞIRAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Güvenlik sistemleri = Security systems ; Güvenlik yönetimi = Security management ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Kolektif Güvenlik Anlaşması Teşkilatı = Collective Security Treaty Organization ; Kuvvet kullanma = Force use ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; Uluslararası güvenlik yönetimi = International security management

Özet:
Birleşmiş Milletler kolektif güvenlik sistemi, uluslararası güvenliğin sağlanması amacıyla insanoğlunun kurabildiği en kapsamlı güvenlik düzenlemesini oluşturmaktadır. Kolektif müdahale doktrini ise bu güvenlik sisteminin en önemli düzen sağlayıcı aracı niteliğindedir. Hayatın her alanında olduğu gibi, uluslararası güvenlik ortamında yaşanan hızlı değişim, uluslararası güvenlik sistemini ve dolayısıyla kolektif müdahale doktrinini dönüşüme zorlamaktadır.Bu çerçevede, Soğuk Savaş sonrasında güvenlik sistemindeki değişimin başlıca unsurlarını ortaya koymayı amaçlayan bu tez çalışması, kolektif güvenlik sisteminin değişime adaptasyonunun görünür yüzü olan kolektif müdahale doktrininin evrimini incelemekte, uluslararası kriz yönetimi çerçevesinde BM'nin yanısıra NATO ve AB'nin bu alanda ağırlık kazanan rolüne değinmektedir.Çalışma, güvenlik sistemindeki değişim ve dönüşümü değerlendirmenin yolunun kolektif müdahale doktrininin uygulamasındaki değişimleri ve farklılıkları incelemekten geçtiği anlayışıyla ve bu temel kurumdan hareketle sistemin tümünü okumayı amaçlamaktadır. Bu anlayışla, çalışmada çeşitli kolektif müdahale örnekleri ele alınmakta, Birleşmiş Milletler Antlaşmasının 51. maddesinde ifadesini bulan meşru savunma kurumu ile saldırı eyleminin tanımında kaydedilen genişlemeye dikkat çekilmektedir.

Abstract:
United Nations collective security system is the most comprehensive security arrangement that the mankind has achieved to establish so far in order to ensure international security. Collective intervention doctrine is however the most important order establishment instrument of this security system. As it is the case in all fields of the life, rapid change in the international security environment compels the international security system as well as the collective intervention doctrine to transform.In this regard, while aiming to underline the main elements of the change in the international security system after the Cold War, this thesis tries to analyze the evolution of the collective intervention doctrine which constitutes the visible side of the adaptation to the change of the collective security system and touches the increasing role of the United Nations as well as the EU and NATO in the context of international crisis management.In contemplation of the assessment of the change and transformation in the security system is possible by examining the changes and differences in the implementation of the collective intervention doctrine and moving from this basic institution, the thesis intents to read the whole of the system. With this understanding, during the course of the study, various examples of collective intervention are dealt with and the widening of the definition of both the self-defense institution enacted in the article 51 of the Charter of the United Nations and act of attack are duly drawn attention.