Major depresyon ile bipolar depresyonun ayrımında nörotransmitter ve yıkım ürünleri düzeylerinin incelenmesi
Investigation of neurotransmitters and their metabolites levels in differential diagnosis of major depression and bipolar depression
Yazar: ŞÜKRÜ SAYGIN DEMİR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZKAN ALATAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyojenik monaminler = Biogenic monoamines ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Nörotransmitter ajanlar = Neurotransmitter agents

Özet:
Major depresif bozukluk (MDB) ile bipolar bozukluk (BB) 'un akut depresyon dönemlerinin ayrımı yanlış tanı, tedavi direnci, hayat kalitesinde azalma ve suisid riski nedeniyle oldukça önemlidir. Monoaminerjik nörotransmitter sistemleri ile ilişkili tedavilerden yarar sağlanması bu alandaki çalışmaların güncel kalmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada MDB ve Bipolar depresyon (BD)'un tanısında ve ayrımında epinefrin (E), norepinefrin (NE), dopamin (DA), serotonin (5-HT) nörotransmitterlerin ve yıkılım ürünleri olan 5-hidroksiindolasetikasit (5-HIAA), vanilmandelik asit (VMA), homovanilik asit (HVA) düzeylerinin biyomarker olarak kullanılabilirliği hedeflendi. Bu amaçla, 01.10.2019 – 01.11.2020 tarihleri arasında çalışmaya DSM-5 tanı kriterlerine göre 33 BD, 33 MDB ve 34 sağlıklı gönüllü dahil edildi ve elde edilen veriler prospektif olarak incelendi. E, NE, DA/NE, 5-HIAA/5-HT, VMA/(NE+E) parametrelerinde grup karşılaştırmalarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (P< 0,05) ve post-hoc analizlerde her bir parametrenin düzeyleri arasındaki farkın MDB ve BD grupları arasında olduğu bulundu (P< 0,05). Tüm parametrelerin tek tek ve çoklu kombinasyonlarının incelenmesi sonucunda MDB ve BD gruplarının ayrımında epinefrin, DA/NE, 5-HIAA/5-HT parametrelerinden oluşan ve kesim noktası sıfır olarak belirlenen multimarker panelinin duyarlılığı %82,8, özgüllüğü %81,2 ve ROC analizine göre EAA'sı 0,883 (P< 0,001) olarak tespit edildi. Kesim noktasının üstündeki ve altındaki değerlerin sırasıyla, MDB ve BD'yi öngördüğü bulundu. Çalışmamızın sonuçları MDB ve BB'nin akut depresyonlarının ayırıcı tanısında multimarker yaklaşımı ile nörotransmitterlerin klinik pratikte yararlı olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The differentiation between the acute depressive episodes of major depressive disorder (MDD) and bipolar disorder is considerably important due to misdiagnosis, treatment resistance, reduced quality of life and suicide risk. Successful treatments associated with neurotransmitter systems keep the studies up-to-date. In this study, we aimed to use the levels of neurotransmitters like epinephrine (E), norepinephrine (NE), dopamine (DA) serotonin (5-HT) and their metabolites also known vanilmandelic acid (VMA), homovanillic acid (HVA), 5-hydroxyindoleacetic acid (5-HIAA) as biomarkers in the diagnosis and differentiation of MDD and Bipolar depression (BD). For this purpose, 33 BD, 33 MDD and 34 healthy volunteers who met DSM-5 diagnostic criteria were included in the study between the dates of 01.10.2019 and 01.11.2020. The patient's data were analyzed prospectively. Statistically significant difference was found in E, NE, DA/NE, 5-HIAA/5-HT, VMA/(NE+E) parameters between groups (P< 0,05) and in post-hoc analysis, the difference among the levels of each parameter was found to be between MDD and BD groups (P< 0,05). As a result of investigation of alone and multiple combinations of all parameters, in the differentiation of MDD and BD groups, the sensitivity of the multimarker panel consisting of epinephrine, DA/NE, 5-HIAA/5-HT parameters and whose cut-off point was determined to be zero, was determined as 82,8%, specificity 81,2%, and AUC 0.883 (P< 0,001). It was determined that the values above and below the cut-off point predict MDD and BD, respectively. The results of our study indicate that a multimarker panel could be obtained from neurotransmitter tests and could be used in differential diagnosis in clinical practice.