Alaçam ilçesi folkloru
Alacam district folklore
Yazar: TUĞÇE ÇAKIROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER SARAÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk kültürü = Folk culture ; Kültür = Culture ; Samsun-Alaçam = Samsun-Alaçam

Özet:
Toplumların tarihleri boyunca oluşturdukları maddi-manevi değerlerin tümünü içeren kültür kavramı, geçmişten geleceğe uzanan bir bütündür. Bu bütün, toplumları ayakta tutmaya yardımcı olmasının yanı sıra ilelebet var olmalarına katkıda bulunan önemli değerlerden biridir. Teknolojik gelişmelerin, göç ve şehirleşmenin bir sonucu olarak küreselleşen dünya, kültürün değişmesine ve tektipleşmesine neden olmaktadır. Günümüzde kültürel değerlerimizden bazıları değişim ve dönüşüme uğrayarak varlığını sürdürmeye çalışırken bazıları ise unutulmaya yüz tutmaktadır. Bu değerlerin kaybolmasını önlemek ve meydana gelen değişimlerin kültürel öze zarar vermeden gerçekleşmesini sağlamak amacıyla kayıt altına alınması gerekmektedir. 
Alaçam ilçesi ve köylerine ait halk kültürü unsurlarının derlenerek kayıt altına alınması, unutulup yok olmadan gelecek kuşaklara aktarılması bu çalışmanın özünü oluşturmaktadır. Ayrıca bu çalışmada bazı kaynak kişilerin hafızasında kalmış ve icrası yok olmuş kültür unsurları da ele alınarak değişim ve dönüşüm süreci geçiren kültürel değerlerin gün yüzüne çıkarılması amaçlanmıştır. 
Alaçam yöresi nüfusunun büyük bir çoğunluğunu oluşturan yerli (zorunlu göç faaliyetleri öncesinde yerleşik hayata geçmiş) halkın yaşadığı köylerle kapsamı sınırlandırılan bu çalışmamızda araştırma yöntemi olarak gözlem ve görüşme teknikleri kullanılmıştır. Halk kültürü ürünleri mümkün olduğunca yöreye gidilerek icra alanlarında gözlemlenmiştir. Elde edilen ürünler sınıflandırılırken Sedat Veyis Örnek'in halk bilimi konularını tasnif ettiği yirmi beş maddelik çalışma başta olmak üzere Özkul Çobanoğlu'nun bu çalışmaya eklediği alt konularla yeniden oluşturduğu çerçeve ve HAGEM "Halk Kültürü Belgeliği Kümeleme Kılavuzu"ndan yararlanılmıştır. Ayrıca ilgili alanlara görseller eklenerek çalışmaya zenginlik katılması ve okuyanların kültürel unsurları görerek daha iyi kavraması amaçlanmıştır. 
Çalışma sonucunda yörenin halk kültürü unsurları bakımından oldukça zengin olduğu, bu unsurların özellikle şehirleşme süreciyle birlikte hızlı bir değişim ve dönüşüm geçirmeye başladığı saptanmıştır. Hatta bazı unsurların yalnızca altmış yaş üzerindeki kaynak kişilerin hafızasında kaldığı, icrası olmadığından genç kesim tarafından bilinmediği tespit edilmiştir. Bu bağlamda tespit edilen tüm ürünler kayıt altına alınmış ve yazıya geçirilmiş, tamamen kaybolmaması için yapılması gerekenler sonuç kısmında öneri olarak sunulmuştur.

Abstract:
The concept of culture, which includes all of the material and spiritual values that societies have created throughout their history, is a whole from the past to the future. This whole is one of the important values that help societies to survive as well as contribute to their existence forever. As a result of technological developments, migration and urbanization, the globalizing world causes culture to change and uniformize. Today, while some of our cultural values are undergoing change and transformation, some are doomed to be forgotten. In order to prevent the loss of these values and to ensure that the changes occur without damaging the cultural essence, they should be recorded. 
The essence of this work is to compile and record the folk culture elements of Alaçam district and its villages, and transfer them to future generations without being forgotten and destroyed. In addition, in this study, it is aimed to unearth the cultural values that have undergone a change and transformation process by taking into consideration the cultural elements that have remained in the memory of some resource persons and whose performance has disappeared.
Observation and interview techniques were used as a research method in this study, whose scope was limited with the villages where the indigenous people (settled before the forced migration activities) who constitute the majority of the Alaçam region population lived. Folk culture products were observed in the performance areas by going to the region as much as possible. While classifying the products obtained, especially the twenty-five-item study in which Sedat Veyis Example classified the subjects of folklore, the framework reconstructed by Özkul Çobanoğlu with the sub-topics he added to this study and the HAGEM "Folk Culture Documentation Clustering Guide "were used. In addition, it was aimed to enrich the study by adding visuals to the relevant fields and to enable the readers to understand the cultural elements better by seeing them.
As a result of the study, it was determined that the region is very rich in terms of folk culture elements and these elements started to undergo a rapid change and transformation especially with the urbanization process. As a matter of fact, it has been determined that some elements remain only in the memory of resource persons over the age of sixty and are not known by the youth because they are not done. All products detected in this context were recorded and put in writing, and the things to be done in order not to be completely lost are presented as suggestions in the conclusion section.