Bazı iç mekan bitkilerinde ağır metal konsantrasyonlarının sigaraya bağlı değişimi
Change of heavy metal concentrations in some indoor plants due to smoking
Yazar: WASEM ESMAEL OMER GHOMA
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ŞEVİK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki adları = Plant names

Özet:
Modern toplumun zamanının yaklaşık %90'ı kapalı mekanlarda geçmektedir. İç mekanlardaki hava, dış ortamdaki havadan 100 kat kadar daha kirlidir ve insanların zamanının çoğunun kapalı mekanlarda geçmesi nedeniyle, iç ortam havasının insan sağlığı üzerinde etkisi, dışarıdaki havadan çok daha fazladır. İç ortam hava kirliliği, küresel olarak en önemli çevresel ölüm nedeni olarak tanımlanmaktadır ve son on yılda her yıl tahminen 4 milyon civarında erken ölüme sebep olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle, iç mekân hava kalitesi, insanların sağlığını ve refahını etkileyen çok önemli bir faktördür.
İç ortam hava kirliliği pek çok faktöre bağlı olarak şekillenmektedir. Bu faktörlerin en önemlilerinden birisi de sigara kullanımıdır. Sigara küresel ölçekte bir sağlık sorunudur. Sigara aynı zamanda bünyesinde çeşitli ağır metalleri de barındıran bir kirleticidir. Ancak iç mekanlarda sigara kaynaklı ağır metal kirliliği konusunda bugüne kadar yapılmış kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma kapsamında, iç mekanlarda sigaraya bağlı ağır metal birikiminin bazı iç mekân süs bitkileri kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında iç mekân bitkisi olarak sıklıkla kullanılan Dieffenbachia anoena, Dracena marginata, Ficus elastica, Spathiphyllum wallisii ve Yucca massengana bitkilerinin sigara içilen ve içilmeyen ortamlarda yetişen bireylerinden yaprak örnekleri alınmıştır. Yıkama işlemi de yapılan yapraklarda Cd, Cr, Pb, Ni, Co, Ba, Cu, Fe, Mn, Zn, V, Al, Na, K, Ca, Mg, P ve B elementlerinin konsantrasyonları belirlenmiş, yapılan istatistiki analizler ile de bu elementlerin bitki türü, ortam ve yıkama işlemine bağlı olarak değişimi değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda en yüksek konsantrasyonlar Cd, Pb, Ni ve Zn'de Yucca massengana, Cr, V ve Ba'da Dracena marginata, Cu ve B'de Ficus elastica, Fe, Al, Mn, Na, K ve P'de Spathiphyllum wallisii, Mg'de ise Dieffenbachia anoena türlerinde elde edilmiştir. Ayrıca genel olarak bitkilerdeki Cd, Cr, V ve Ni konsantrasyonlarının sigara içilen ortamlarda daha yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
About 90% of the time of modern society is spent indoors, and indoor air is up to 100 times more polluted than outdoor air. Because people spend most of their time indoors, indoor air has a more significant impact on human health than outdoor air. Indoor air pollution is defined as the most important environmental cause of death globally, and it is stated that it causes an estimated 4 million premature deaths each year in the last decade. Therefore, indoor air quality is a critical factor affecting people's health and well-being.
Many factors shape indoor air pollution. One of the most important of these factors is smoking. Smoking is a global health problem. The cigarette is also a pollutant that contains various heavy metals. However, there has not been a comprehensive study on heavy metal pollution caused by smoking indoors. This study aimed to determine the heavy metal accumulation due to smoking indoors by using some indoor ornamental plants. Within the scope of the study, leaf samples were collected from individuals of Dieffenbachia anoena, Dracena marginata, Ficus elastica, Spathiphyllum wallisii and Yucca massengana which are frequently used as indoor plants grown in smoking and non-smoking environments. The concentrations of Cd, Cr, Pb, Ni, Co, Ba, Cu, Fe, Mn, Zn, V, Al, Na, K, Ca, Mg, P, and B elements were determined in both washed and unwashed leaves. The change of these elements was evaluated using statistical analysis depending on the plant type, environment, and washing. The concentrations of Cd, Cr, Pb, Ni, Co, Ba, Cu, Fe, Mn, Zn, V, Al, Na, K, Ca, Mg, P, and B elements were determined in both washed and unwashed leaves. The change of these elements was evaluated using statistical analysis depending on the plant type, environment, and washing. As a result of the study, the highest concentrations of Cd, Pb, Ni, and Zn in Yucca massengana, Cr, V, and Ba in Dracena marginata; Cu and B in Ficus elastica, Fe, Al, Mn, Na, K, and P in Spathiphyllum wallisii, and Mg in Dieffenbachia anoena were detected. In addition, it was determined that the concentrations of Cd, Cr, V, and Ni in plants were generally higher in smoking environments.