Psikolojik sermaye ve tükenmişlik ilişkisi: Futbol hakemleri üzerine bir inceleme
The relationship between psychological capital and burnout: A study on football referees
Yazar: CELAL GÜL
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM ALPARSLAN KURUDİREK
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Futbol hakemlerinin psikolojik sermaye ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi, farklı
demografik değişkenlere göre karşılaştırılması ve psikolojik sermaye ile tükenmişlik 
kavramları arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.
Yöntem: Çalışma Türkiye'de amatör düzeyde görev yapan, rastgele yöntemle seçilmiş 168'i 
erkek, 30'u kadın olmak üzere toplamda 198 futbol hakeminden oluşmaktadır. Veriler Google 
form aracılığıyla online toplanmıştır. Çalışmada; Maslach ve Jackson (1981) tarafından 
geliştirilen ve Türkçe 'ye Ergin (1992) tarafından uyarlanan Maslach Tükenmişlik Ölçeği
(MTÖ) ve Tösten ve Özgan (2014) tarafından geliştirilen Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği 
(PPS) kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %84,8'inin erkek, %67,7'sinin lisans düzeyinde olduğu, %69,2'sinin 
orta düzey gelirli olduğu, %52.0'nın diğer meslekler grubu içerisinde yer aldığı, %34,8'nin 31-
36 yaş aralığında olduğu görülmektedir. Katılımcıların cinsiyet değişkenine göre; Maslach 
Tükenmişlik Ölçeği ve Psikolojik Sermaye Ölçeği sıra ortalamalarının karşılaştırılması 
sonucunda, MTÖ Kişisel Başarı alt boyutu dışındaki faktörlerin hiçbirinde gruplar arasında 
istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik görülmemiştir. MTÖ'nde cinsiyete ve gelir durumuna 
göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
Sonuç: MTÖ'nin kişisel başarı alt boyutunda erkek katılımcıların, ve yine kişisel başarı alt 
boyutunda orta düzey gelire sahip bireylerin ortalama puanlarının diğerlerine oranla daha 
yüksek olduğu tespit edilmiştir. Literatürde futbol hakemlerinin MTÖ ile PPS arasındaki 
ilişkiyi inceleyen çalışmalara rastlanmadığından çalışmamız tüm bu yönleri ile özgündür. 
Literatüre kazandırılan ilk çalışmadır.

Anahtar Kelimeler: futbol hakemi, psikolojik sermaye, tükenmişlik

Abstract:
Purpose: This study aims to examine the psychological capital and burnout levels of football 
referees, compare these levels according to various demographic variables, and determine the 
relationship between psychological capital and burnout.
Method: The study involves a total of 198 football referees (168 male and 30 female) working 
at an amateur level in Turkey, selected using random sampling. Data were collected online via 
Google Forms. The study used the Maslach Burnout Inventory (MBI), developed by Maslach 
and Jackson (1981) and adapted into Turkish by Ergin (1992), and the Positive Psychological 
Capital Scale (PPCS), developed by Tösten and Özgan (2014).
Findings: Participants were 84.8% male, 67.7% had a license level, 69.2% had a medium 
income level, 52.0% were in 'other professions,' and 34.8% were aged 31-36. Analysis of the 
Maslach Burnout Inventory and the Psychological Capital Scale revealed no statistically 
significant differences between groups for factors other than the Personal Accomplishment subdimension. Significant differences were found based on gender and income level in the MBI. 
Male participants and those with a medium income level had statistically significantly higher 
average scores in the Personal Accomplishment sub-dimension compared to their counterparts.
Result: Since there are no studies in the literature examining the relationship between MBI and 
PPCS among football referees, this study is unique and represents the first contribution to the 
literature in this area.

Keywords: football referee, psychological capital, burnout