19. yüzyıl'da kartpostallarda Osmanlı toplumu: Max Fruchtermann kartpostalları
Nineteen century the society of Ottoman rebound at poscards: Postcards of Max Fruchtermann
Yazar: FİLİZ IŞIK
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN GÜRKAN PAZARCI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Doğu toplumu = Eastern society ; Doğu-Batı ilişkileri = East-West relations ; Kimlik = Identity ; Kimlik algısı = Identity perception ; Oryantalizm = Orientalism ; Osmanlı toplumu = Ottoman society

Özet:
Çalışmamızın başlıca amacı, Türkiye'de daha önce bilimsel çalışmalara konu olmamış kartpostalların, basıldığı ve kullanıldığı döneme nasıl ışık tutabildiğini üzerlerindeki görsel öğelerin birer tarihsel belge önemi taşıdığını göstermektir. Ayrıca daha önce üzerine sayısız çalışma yapılmış olan Oryantalizmi ve Batı toplumlarının, genelde Doğu toplumlarını, özelde Osmanlı toplumunu nasıl gördüğünü, kartpostallar üzerinden açıklamak çalışmanın bir diğer amacıdır. Bu tez çalışmasında veri toplama tekniği olarak belgesel gözlemin olanakların yararlanılmıştır. Çalışmada Max Fruchtermann kartpostalları üzerinden hareketle, 19 yüzyıl Osmanlı toplum yaşayışı okunmaya çalışılmıştır. Kartpostallardaki görsel öğelerin, birer tarihsel belge önemi taşıdığı, ayrıca daha önce üzerine sayısız çalışma yapılmış olan Oryantalizmi ve Batı toplumlarının, genelde Doğu toplumlarını, özelde Osmanlı toplumunu nasıl gördüğü, kartpostallarla da açıklanabilmiştir. Bu tez çalışmasında, Batı'nın Doğu'yu yorumladığı örnek sanat eserlerine, yazılara kartpostallar da eklenmiştir. Osmanlı toplumunun yaşayışına dair göstergeler bulunmuş, bu göstergeler, Max Fruchtermann kartpostallarında bütün açıklığıyla görülmüştür. Bu göstergeler, kimi zaman kılık kıyafetlerde, kullanılan eşyalarda, kimi zaman mimari yapılarda, kimi zaman esnaf kartpostallarında varlığını göstermiştir. Özellikle 19. yüzyıl İstanbul'unu konu alan kartpostalların kentin bütün mimari ihtişamını betimlediği görülmüştür. Her panoramik kartpostalın kenti inşa eden iktidarın da fotoğrafı olduğu anlaşılmaktadır. Max Fruchtermann'ın her kartpostalı, araştırmacılara; siyaset, kültür, ekonomi, sanat, edebiyat tarihleri açısından da okunabilecek çok sayıda malzeme sunmaktadır.

Abstract:
This study focuses on an area that has not previously been the subject of prolific academic research in Turkey. The primary objective of this study is to highlight the historical significance of postcards from analysing the ways in which they have been printed and utilised during different eras and how these factors together with the diverse visual elements contained in these postcards can shed light upon the different periods of history which they depict. In addition, a further objective is to illustrate how a closer analysis of postcards can reveal the ways in which orientalism and western societies, both of which have been widely researched in the past, generally perceive and understand the eastern societies and more specifically, the Ottoman era. The benefits of the semiology method have been adopted and used throughout this dissertation as a technique for collecting and utilising data and resources. In the study, postcards from Max Fruchtermann proved a useful basis for reading into the societal and living patterns displayed by the 19th century Ottoman society. Besides the notion that vast historical information can be depicted from the visual elements and artistry contained in postcards, in addition, the widely researched areas of orientalism and western societies? perceptions of the eastern societies and more specifically, the Ottoman era have been identified through the use of postcards. This study has incorporated the exemplary postcards,literature and works of art that focus on western portrayals of the east. Various indications of Ottoman social and living patterns have indeed been discovered and such indications can be clearly identified in all clarity from Max Fruchtermann?s postcards. The abovementioned indications have from time to time been clearly visible from the clothing and appearances, household and general useable items, architectural designs and buildings and even artisan postcards. In particular, it can be noted from postcards based on 19th Century Istanbul that the images have portrayed the grandness and splendour of the archtectural buildings prevalent at the time. It can be seen that each panoramic postcard also portrays within it a powerful image of the ruling establishment behind the construction of the city?s grand architecture. Each and every one of Max Fruchtermann?s postcards displays within its artistry and visual elements an endless array of historic material ranging from politics, culture, economics, arts and literature for researchers to explore and analyse.