Çocukluk çağı travmaları ile şiddet eğilimi arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolü
The mediator role of difficulty in emotion regulation in the relationship between childhood traumas and tendency to violence
Yazar: SELİN KARA BAHÇEKAPILI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİSU NEHİR AYDIN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada bireylerin çocukluk çağı travmaları, yaşları, duygu düzenleme güçlükleri ile şiddet eğilimleri arasındaki ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada çocukluk çağı travmalarının 6 alt faktörü, yaş ve duygu düzenleme güçlüğünün şiddet eğilimine olan doğrudan ve dolaylı etkileri, kuramsal olarak ortaya koyan bir model üzerinde değerlendirilmektedir. Çalışmanın evrenini Türkiye'de yaşayan 18-65 yaş arası bireyler oluşturmaktadır. 18-65 yaş aralığı dışında kalan, okuryazar olmayan ve nörolojik ya da sistemik hastalığa sahip olan katılımcılar çalışmadan dışlanmıştır. Veriler kolayda örneklem yöntemiyle toplanmış ve çalışma kapsamında 527 katılımcı verisi elde edilmiştir. Dışlama kriterlerin uygulanması ve ardından aykırı veri analizi sonucunda 443 katılımcının verisi analize dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında veriler demografik bilgi formu, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği ve Şiddete Eğilimi Ölçeği yardımıyla toplanmıştır. Araştırma verileri yol analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre modelde yer alan değişkenler bireylerin şiddet eğilimi ortalama puanlarının varyansının %28.2'sini açıklamaktadır. Şiddet eğilimi ortalama puanını en fazla pozitif yönlü olarak duygu düzenleme güçlüğü değişkeni etkilemiştir. Aşırı koruma ve kontrol, duygusal ihmal ve fiziksel ihmal değişkenlerinin şiddet eğilimine olan etkileri anlamlı değildir. Dışsal değişkenlerin şiddet eğilimi değişkenine duygu düzenleme güçlüğü üzerinden dolaylı etkileri incelendiğinde ise sırasıyla; yaş negatif yönlü, duygusal ihmal pozitif yönlü, duygusal istismar pozitif yönlü ve aşırı koruma kontrol pozitif yönlü etkilemiştir. Cinsel istismar, fiziksel ihmal ve fiziksel istismar değişkenlerinin şiddet eğilimine olan dolaylı etkileri anlamlı değildir. Modelde yer alan değişkenlerin bireylerin duygu düzenleme güçlükleri ortalama puanlarının %24.1'ini açıklamaktadır. Duygu düzenleme güçlüğü puanını en çok etkileyen değişken negatif yönlü olarak yaş değişkeni bulunmuştur. Cinsel istismar ve fiziksel ihmal, fiziksel istismar değişkenlerinin ise duygu düzenleme güçlüğü üzerine olan etkisi anlamlı bulunmamıştır. Araştırma sonuçları duygu düzenleme güçlüğünün şiddet eğilimindeki kritik rolünü vurgulamaktadır. Duygu düzenleme güçlüğü şiddet eğilimini hem doğrudan hem de farklı değişkenlere aracılık ederek etkilemektedir. Ayrıca çocukluk çağı travmalarının bazı alt boyutlarının şiddet eğilimine doğrudan ve dolaylı etkileri olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between childhood traumas (overprotection-control, emotional/physical/sexual abuse, emotional/physical neglect), age, emotional regulation difficulties and tendency of violence in adults. In the study, the direct and indirect effects of 6 sub-factors of childhood traumas, emotion regulation difficulties and age on tendency to violence are evaluated on a model that theoretically reveals. The population of this cross-sectional study consists of individuals between the ages of 18-65 living in Turkey. The data from 527 participant were obtained by online surveys and convenience sampling method within the scope of the study. As a result of exclusion criteria and then outlier data analysis, the data of 443 participants were included in the analysis. Data were collected by demographic information form, Childhood Trauma Scale, Emotion Regulation Difficulty Scale and Violence Tendency Scale. Research data were analyzed by SPSS and AMOS, using correlation, path analysis, direct and indirect effects. According to the research findings, the variables in the model explain 28.2% of the variance of the mean scores of the individuals' tendency to violence. Emotion regulation difficulties has the most direct effect on tendency to violence (d=.387; p<.01). The effects of excessive protection and control, emotional neglect and physical neglect variables on the tendency to violence are not significant. When the significant and indirect effects of the variables on tendency to violence over emotion regulation difficulties are examined; age has a negative effect, emotional neglect has a positive effect, emotional abuse has a positive effect, and overprotection-control has a positive effect. The indirect effects of sexual abuse, physical neglect and physical abuse on tendency to violence are not significant. Childhood traumas and age variables in the model explain 24.1% of the variance of the mean scores of the individuals' emotion regulation difficulties. The variable that most affects emotion regulation difficulties is age (d=-.268; p<.001). The direct effects of sexual abuse, physical neglect, and physical abuse on emotion regulation difficulties are not significant. The results of the research emphasize the critical role of difficulty in emotion regulation on the tendency to violence. Difficulty in emotion regulation affects the tendency to violence both directly and by mediating different variables. In addition, it is seen that some sub-factors of childhood traumas have direct and/or indirect effects on the tendency to violence. Emotional abuse and age have both direct and indirect effects on the tendency to violence over emotion regulation difficulties.