Analitik hiyerarşi prosesi ile yurt dışı mağaza açılışı için ülke belirleme: Perakende sektöründe bir uygulama
Country selection for opening a store abroad with the analytical hierarchy process: An application in the retail industry
Yazar: ASLI ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. CEREN ERDİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Konum = Location ; Mağazalar = Stores ; Perakende sektörü = Retail sector ; Yer seçimi = Location selection ; Yurt dışı = Abroad ; İşyeri açma = License of opening

Özet:
Perakende sektöründe rekabetin yoğun olarak yaşanması ile birlikte bu sektörde faaliyet gösteren işletmeler dış pazardaki müşterilere de ulaşmayı hedeflemektedir. İşletmelerin birden fazla ülkede yatırım yapması stratejik olarak işletme başarısını etkileyeceği için, dış pazara olan yatırımlar artırmaktadır. Pazar şartlarının giderek zorlaşması nedeniyle işletmelerin en doğru ülkede yatırımlarını artırması gerekmektedir. Perakende sektöründe yeni mağaza için yer seçimi, işletmelerin başarısını büyük oranda etkilemektedir. Mağazanın konumu, satış ve kar üzerinde oldukça etkilidir. Yanlış bir konumda açılan bir mağaza işletme için büyük maliyetlere neden olmaktadır. Doğru bir konumda yeni mağaza açılışı ise yüksek satış ver karın yanı sıra rakip firmalara karşın büyük avantaj sağlayabilir. Bunun için işletmeler yeni mağaza açmak istedikleri ülkeleri iyi analiz etmelidir. Perakende sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin yurt dışında mağaza sayısını artırmak istediğinde ilk olarak hangi ülkede mağaza açacağını belirlenmesi gerekmektedir. Yeni mağaza açılışı için işletme açısından gerekli olan kriterleri barındıran en ideal ülkenin seçilmesi gerekmektedir. Yurt dışı mağaza açılışında ülke seçimi için hem objektif hem de sübjektif değerlendirme sağlaması nedeniyle 1970'lerde Saaty tarafından geliştirilen Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılmıştır. AHP, birden çok alternatif arasından karar vermek için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Kriterler ve alternatifler arasında ikili karşılaştırmalar yapılarak en doğru kararın verilmesini sağlar. AHP hem somut hem de soyut konularda analizler yapıp bunu kullanabilen bir yöntemdir. Bu nedenle bu çalışmada AHP yöntemi detaylı bir şekilde incelenmiş ve perakende sektöründe yurt dışı mağaza açılışı için ülke belirleme aşamasında kullanılmıştır. Ülke seçimi için gerekli olan kriterler literatür ve uzman görüşmeleri ile belirlenmiştir. Değerlendirme aşamasında hem sayısal verilerden hem de uzman kişilerin sübjektif bilgilerinden yararlanılmıştır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, yurt dışında yeni mağaza açmak isteyen bir işletmenin kriter ve alternatiflerini AHP yöntemi kullanılarak değerlendirmektir.

Abstract:
With the intense competition in the retail sector, companies aim to reach customers in the foreign market as well. Due to the increasingly difficult market conditions and the increase in the number of competitors, companies need to increase their investments in the most suitable country. The choice of location for the new store in the retail sector greatly affects the success of the companies. Store location is highly influential on sales and profits. A store opened in the wrong location causes great costs for the company. Opening a new store in the right location provides high sales and profits and can provide a great advantage over competing companies. For this, companies should analyze the countries in which they want to open new stores. In order for a company in the retail sector to increase the number of stores abroad, it must determine in which country it will open a store. It is necessary to choose the most ideal country that has the criteria for opening a new store. For choose the country, The Analytical Hierarchy Process (AHP) method was used because it provides both objective and subjective evaluation. AHP is a widely used method for deciding between multiple alternatives. With AHP, a hierarchy consisting of goals, criteria and alternatives is created. It ensures that the most accurate decision is made by making pairwise comparisons between the criteria and the alternatives. AHP is a method that can analyze and use both concrete and abstract issues. In this study, the AHP method was examined in detail and it was used to determine the country for opening a store abroad in the retail sector. The criteria for country selection were determined by literature search and expert interviews in the company. During the evaluation process, both numerical data and subjective knowledge of experts were used. In this context, the aim of this study is to evaluate the criteria and alternatives of a company that wants to open a new store abroad by using the AHP method.