Toplu konutlardaki peyzaj aydınlatmalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi
Investigation and evaluation of landscape lighting in mass housings
Yazar: VİLDAN ÖZKANTAR
Danışman: PROF. DR. LEYLA ÖZTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kent aydınlatmanın konusu, dış mekânlarda bulunan mimari, kentsel ve sanatsal değerlerdir. Peyzaj aydınlatması ise kent aydınlatmanın yapıların dışında kalan bölümünü kapsamaktadır. Bu bağlamda, peyzaj aydınlatmasının temel konuları anıt, heykel, sur, tarihi kalıntılar, yeşil alanlar, su öğeleri, meydanlar, yollar, yaya ve bisiklet yolları olarak sıralanabilir. Günümüzde yeni yapılan konutlar sıklıkla peyzaj alanlarını da içeren toplu konut yerleşimleri olarak tasarlanmaktadır. Peyzaj alanlarının aydınlatılması ile yerleşim sakinlerinin açık alanlardan yararlandıkları süre uzatılmış olur. Toplu konut yerleşimlerindeki peyzaj öğeleri uluslararası literatürde yer alan aydınlatma ilkeleri uyarınca aydınlatılmalı, araç ve yaya yollarında standartlarda yer alan aydınlık düzey ve dağılımları sağlanmalıdır.  
Bu çalışmanın amacı, peyzajın çeşitli konularının aydınlatılmasına yönelik aydınlatma ilkelerini örnekleri ile ortaya koymak ve İstanbul'daki üç yerleşimin peyzaj aydınlatmalarını inceleyerek peyzaj aydınlatma ilkeleri uyarınca değerlendirmektir. Belirtilen amaca yönelik çalışma üç bölümden oluşmaktadır.
Çalışmanın ilk aşamasında kent aydınlatma ve peyzaj aydınlatma tanımları yapılmıştır. Peyzaj aydınlatmasında kullanılan aydınlatma aygıtı tipleri araştırılarak belirlenmiştir. Söz konusu aygıt tipleri uygulama örnekleri verilerek tanıtılmıştır. 
Çalışmanın ikinci aşamasında peyzaj konularının aydınlatılmasına yönelik literatürde yer alan bilgiler incelenmiştir. Her peyzaj aydınlatma konusunun aydınlatılmasında uygulanabilecek farklı aydınlatma teknikleri araştırılmıştır. Bu aydınlatma teknikleri uygulama örnekleri ile desteklenerek açıklanmıştır. Böylece, peyzaj aydınlatma ilkeleri uygulanabilecek farklı aydınlatma teknikleri ile birlikte ortaya konmuştur. Peyzaj aydınlatma ilkeleri, heykel ve rölyefli yüzeyler, surlar, yeşil alanlar, su öğeleri ve yollar olmak üzere beş ana başlık altında sunulmuştur. Bu aşamada yapılan çalışma ile toplu konutların peyzaj aydınlatmasında yol gösterici veriler ortaya konmuştur.    
Çalışmanın son aşamasında İstanbul'da yer alan üç toplu konut yerleşiminin mevcut peyzaj aydınlatma düzenleri incelenmiştir. Bu inceleme, yerinde gözlem, fotoğraf ile belgeleme ve mevcut aydınlatma düzenlerinin aydınlatma programında modellenmesi yolları ile yapılmıştır. İnceleme sonuçları,  peyzaj aydınlatma ilkeleri uyarınca değerlendirilmiştir. Ele alınan toplu konutların peyzaj aydınlatmalarının iyileştirilmesi yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The subject of the city lighting is the architectural, urban and artistic values. On the contrary, landscape lighting examines the structures apart from those which are subject to the city lighting. Thus, the fundamental topics of landscape lighting are monuments, sculptures, ramparts, historical remains, green areas, water features, squares, pedestrian areas. The recent mass housing settlements are designed to include landscape zones. The lighting of landscape provides residents to take more benefit from open areas. The landscape objects in the mass housings should be lightened according to the lighting principle in the international lighting literature. Also, the lighting level and distribution of footpaths and ways should be conformed to those standards. 
The purposes of this study is to clarify various topics of the landscape lighting with examples and to analyze three mass housings' landscape lighting and evaluate the findings in the compliance with the principles of landscape lighting. The study comprises of three chapter on the basis of that aim.  
In the first chapter/stage, the city and landscape lighting are defined. The types of lighting devices used on the landscape lighting are determined by investigating. The types of devices mentioned are introduced with examples. 
In the second chapter/stage, the data about the lighting of the landscape objects in the literature and the different types of lighting that are specified in respect to the various topics of landscape lighting are examined. These lighting techniques are examined with the support of examples. They are gathered under the five main topics: the principles of landscape lighting, the sculptures and surfaces with relief, the ramparts, the green zones, the water features and the ways. The study made in this chapter supplied a guide to the lighting of housing estates. 
In the last chapter/stage, the present organizations of landscape lighting of three mass housing settlements in İstanbul are analyzed. This analysis is made via site observations, photographic documentation and modeling of the present organizations via lighting program. The analysis results are interpreted by considering the principles of landscape lighting. In addition/lastly, some suggestions are made to enhance the landscape lighting of the mass housing handled.