Destinasyon yönetiminde toplum temelli turizm algısı: Burdur ve Isparta yöresinde bir araştırma
Community-based tourism  perception in destination management: A research in Burdur and Isparta region
Yazar: HATİCE SARI GÖK
Danışman: DOÇ. DR. ŞAFAK ÜNÜVAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Burdur = Burdur ; Destinasyon = Destination ; Isparta = Isparta ; Toplum temelli turizm = Community based tourism

Özet:
Kitlesel turizm faaliyetlerinin olumsuz etkilerinin azaltılmasına yönelik bir çözüm yolu olarak öngörülen toplum temelli turizm; sürdürülebilirlik, yerel kalkınma, bölgedeki turizm gelişimine yerel halkın katılımı, doğal alanlar ve doğal yaşamın korunması gibi alternatif girişimleri ön planda tutmaktadır.  Bu doğrultuda çalışmada Burdur ve Isparta yöresinin bir destinasyon olarak değerlendirilmesi ve yerel halkın toplum temelli turizm algısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Toplum temelli turizmde toplum üyelerinin küçük ölçekli, insan merkezli yerel işletmeler açabilmesi ve bölgede yoksulluğun azaltılması, bölge için alternatif gelir kaynakları sağlayabilmesi açısından çok önemlidir.
Çalışmada Burdur ve Isparta yöresinde destinasyon yönetiminde toplum temelli turizm algısını tespit edebilmek için karma yöntem çalışması yapılmıştır. Yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Çalışmada hem nitel verilerden hem de nicel verilerden yararlanılmıştır. Nitel veriler için Burdur ve Isparta yöresinde turizm ile ilgili görevlerde ve çalışmalarda bulunan 16 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler için ise, yörede yaşayan yerel halkın toplum temelli turizm algısını tespit edebilmek için anket çalışması yapılmıştır. Yargısal örnekleme yönetimi ile seçilen katılımcılara anketler dağıtılmış ve toplanan anketlerden 453 adeti değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma verilerinin analizinde Student's t testi, ANOVA ve  Kruskal Wallis testlerinden yararlanılmıştır.
Çalışma sonuçlarına göre toplum temelli turizm algısı ile destinasyon yönetimi temaları arasındaki ilişleri incelediğimizde; turizmin ekonomik etkileri ile yerel girişimcilik ve istihdam arasında güçlü bir ilişki çıkmıştır. Yörede turizm faaliyetlerinin gelişmesi hem istihdama hem de yerel yatırımların artmasına katkı sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Turizmin sosyo-kültürel etkileri ile istihdam arasında güçlü bir ilişki çıkmıştır. Yörede turizm sektörü gelişmesi durumunda istihdamın artacağı ve bölgede işsizlik ve buna bağlı olarak bölgeden diğer bölgelere olan göçün azalacağı tespit edilmiştir. Turizmim çevresel etkileri ile yönetim ve planlama alt kodları arasında güçlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Turizm faaliyetleri ile çevrenin olumsuz etkilenmesinin önlenmesi için planlama çalışmaları yapılması ve yönetimsel kararlar alınarak sürdürülebilir politikalarla destinasyon yönetiminin önemi vurgulanmıştır. Bölgede turizm sektöründeki yatırımlarda yerel girişimlere öncelik verilmesi ve yerel girişimciliğin desteklenmesi sonuçlarına ulaşılmıştır. Burdur ve Isparta yöresinde yaşayanların kendilerine yaşadıkları yere ait hissettikleri tespit edilmiştir. Çalışmaya katılanların; turizmden gelir elde etme durumları, turizm ile ilgili herhangi bir dernek veya kuruluşa üyelik ve turizm sektöründeki olumlu gelişmelerden olumlu ekonomik etkilenme durumları boyutlara göre farklılıklar göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Toplum, Toplum Temelli Turizm, Destinasyon, Destinasyon Yönetimi, Karma Yöntem, Burdur ve Isparta Yöresi

Abstract:
Community-based tourism, which is a solution for reducing the negative effects of mass tourism activities prioritizes alternative initiatives such as sustainability, local development, local participation in tourism development in the region, natural areas and conservation of natural life. In this direction, it is aimed to evaluate Burdur and Isparta region as a destination and to determine the perception of community based tourism of local people. In community based tourism, it is very important for community members to open small-scale, anthropocentric local enterprises and to reduce poverty in the region in terms of providing alternative income sources for the region.
In this study, mixed method study was performed to determine the perception of community based tourism in destination management in Burdur and Isparta region. Convergent parallel mixed method design was used. Both qualitative and quantitative data were used in the study. For qualitative data, interviews were conducted with 16 participants in tourism-related missions and studies in Burdur and Isparta region. For the quantitative data, questionnaire was conducted to determine the community-based tourism perception of the local population living in the region. The questionnaires were distributed to the participants selected through judicial sampling management and 453 of the them were evaluated. Student's t test, ANOVA and Kruskal Wallis tests were used to analyze the data.
When we examine the relationship between community based tourism perception and destination management themes there is a strong relationship between the economic impacts of tourism and local entrepreneurship and employment. It has been concluded that the development of tourism activities in the region will contribute to the increase of both employment and local investments. There is a strong relationship between the socio-cultural effects of tourism and employment. It is determined that if the tourism sector develops in the region, the employment will increase and the unemployment in the region and consequently the migration from the region to other regions will decrease. It has been determined that there is a strong relationship between the environmental effects of tourism and management and planning sub-codes. Making planning studies in order to prevent the negative impact of tourism activities on the environment and the importance of destination management is emphasized by taking management decisions with sustainable policies. The conclusions of giving priority to local entrepreneurships in the region in tourism sector investments and supporting local entrepreneurship were reached. It was determined that the inhabitants of Burdur and Isparta region felt they belonged to their place of residence. Income generation of participants, membership to any association or organization related to tourism and being affected positive economic from positive developments in tourism sector differed according to the dimensions.
Key Words: Community, Community-Based Tourism, Destination, Destination Management, Mixed Method, Burdur and Isparta Region