Sağlıklı genç yetişkinlerde fiziksel uygunluk parametreleri ile problem çözme, karar verme ve bilişsel esneklik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical fitness parameters and problem solving, decision making and cognitive flexibility skills in healthy young adults
Yazar: MAHAMAT NOUR ABDELHAKIM MUSTAPHA
Danışman: PROF. DR. DERYA ÖZER KAYA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Amaç, genç yetişkinlerde fiziksel uygunluk parametrelerini değerlendirmek ve bu parametrelerin problem çözme, karar verme ve bilişsel esneklik becerileri arasındaki ilişkilerini ve cinsiyetlerarası farklılıkları incelemekti. 
Yöntem: Çalışmaya 46 gönüllü (23 erkek, 23 kadın) dahil edildi. Vücut kompozisyonu biyoelektrik empedans ölçüm cihazı ile, kardiyopulmoner uygunluk mekik yürüme testi ile, kassal kuvvet sırt-bacak dinamometresi ve kavrama kuvveti dinamometre ile, gövde enduransı lateral köprü ve Sorenson sırt ekstansör endurans testleri ile, esneklik otur-uzan testi ile, denge Technobody denge sistemi ile, reaksiyon zamanı Test-U-Brain cihazı ile, bilişsel beceriler ise Problem Çözme Envanteri, Melbourne Karar Verme Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği ile değerlendirildi. 
Bulgular: Problem çözme becerisi ile denge (gözler-açık hız, romberg alan oranı, çevre oranı, gözler-kapalı öne-geri standart sapma (sırasıyla, r=0,361, p=0,014; r=-0,230; p=0,017; r=-0,369; p=0,012; r=-0,297, p=0,045)) ve kardiyopulmoner uygunluk (toparlanma oksijen satürasyonu (SpO2)/solunum frekansı/diastolik basınç (sırasıyla, r=0,319 p=0,031; r=-0,329 p=0,025; r=-0,321 p=0,030) arasında, karar verme becerisi ile esneklik (r=0,292, p=0,049), denge (gözler açık sağ-sola standart sapma, elips alanı (r=0,333 p=0,024; r=0,343, p=0,020)) ve toparlanma SpO2 (r=0,301 p=0,042) arasında ilişki bulundu. Erkeklerde problem çözme ile gözler kapalı öne-geri standart sapma (r=0,418 p=0,047), toparlanma SpO2 (r=0,437 p=0,037), karar verme ile esneklik (r=0,522 p=0,011), kadınlarda problem çözme ile romberg çevre oranı (r=-0,533, p=0,009), karar verme ile toparlanma SpO2 arasında ilişki bulundu 
Sonuçlar: Genç yetişkinlerde problem çözme, esneklik ile düşük, statik denge ve kardiyorespiratuar uygunluk ile orta, karar verme, statik denge ve kardiyorespiratuar uygunluk ile orta, bilişsel esneklik ise vücut kompozisyonu ile düşük düzeyde ilişkiliydi. Erkeklerde karar verme ile esneklik arasında ilişki fark oluşturdu. 
Anahtar Kelimeler: Fiziksel uygunluk, bilişsel uygunluk, vücut kompozisyonu, kardiyorespiratuar uygunluk, kassal kuvvet, endurans, esneklik, denge, reaksiyon zamanı.

Abstract:
Aim: The aim was to evaluate physical fitness parameters in young adults and to examine the relationships between these parameters and problem solving, decision-making and cognitive flexibility skills and gender differences.
Methods: Forty-six volunteers (23 male, 23 female) were included in the study. Body composition with a bioelectrical impedance measurement device, cardiopulmonary fitness with a shuttle walk test, muscular strength with a back-leg dynamometer and a grip strength dynamometer, trunk endurance with lateral bridge and Sorenson back extensor endurance tests, flexibility with a sit-and-reach test, balance with the Technobody balance system, reaction time with the Test-U-Brain device, and cognitive skills with the Problem Solving Inventory, Melbourne Decision Making Scale and Cognitive Flexibility Scale were assessed. 
Results: There were significant relationships between problem solving skills and balance (eyes-open speed, romberg area ratio, circumference ratio, eyes-closed forward-backward standard deviation (r=0.361, p=0.014; r=-0.230; p=0.017; r=-0.369; p=0.012; r=-0.297, p=0.045)) and cardiopulmonary fitness (recovery oxygen saturation (SpO2)/respiratory frequency/diastolic blood pressure (r=0.319 p=0.031; r=-0.329 p=0.025; r=-0.321 p=0.030, respectively)), decision making skills and flexibility (r=0.292, p=0.049), balance (eyes open right-left standard deviation, ellipse area (r=0.333 p=0.024, respectively)). r=0.343, p=0.020)) and recovery SpO2 (r=0.301 p=0.042) were associated. In men, problem solving was associated with eyes closed forward-backward standard deviation (r=0.418 p=0.047), recovery SpO2 (r=0.437 p=0.037), decision making with flexibility (r=0.522 p=0.011), in women, problem solving was associated with romberg circumference ratio (r=-0.533, p=0.009), decision making with recovery SpO2
Conclusion: In young adults, problem solving was associated with flexibility at a low level, with static balance and cardiorespiratory fitness at a moderate level, with decision-making, static balance and cardiorespiratory fitness at a moderate level, and cognitive flexibility was associated with body composition at a low level. In men, the association between decision-making and flexibility was different.
Keywords: Physical fitness, cognitive fitness, body composition, cardiorespiratory fitness, muscular strength, endurance, flexibility, balance, reaction time.