Takviye edici gıda piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesi
Regulation and supervision of food supplement market
Yazar: SÜMEYYE ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KENT
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışmada takviye edici gıda piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesi konusu ele alınmıştır. Takviye edici gıdalar mevzuatta ve uygulamada gıda olarak kabul edilmektedir. Bu gıdalar, ilaçlar ve diğer tıbbi ürünlerden farklıdır. Bu fark hem nitelik hem de düzenleme ve denetim boyutundan kaynaklanmaktadır. Fakat bu ürünlerin birbirlerinden ayırt edilmesi kolay değildir. Uygulamada bu konuda sorunlar yaşanmaktadır. Takviye edici gıdalara ve genel olarak gıdalara ilişkin münhasır bir kanun bulunmamaktadır. Mevcut mevzuat ise oldukça dağınık ve bünyesinde eksikler barındırmaktadır. Çalışmada bu eksikliklere dikkat çekilmiş ve iyileştirme ya da yeniden düzenleme önerileri sunulmuştur. Düzenleme ve denetim konuları bütüncül bir perspektifle ele alınmalıdır. Bu konudaki eksikliklerin birbirini doğrudan etkileyebileceği göz önüne alınarak bu doğrultuda hareket edilmelidir. Denetim konusunda mevzuatta açık ve anlaşılır bir biçimde belirlemeler yapılmalıdır. Takviye edici gıda denetimi Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılmaktadır. Fakat gerek Bakanlığın iş yükü gerekse konunun spesifik ve uzmanlık gerektiriyor oluşu bu konuda geniş yetkilerle donatılmış, uzmanlığı bulunan Bakanlığın ilişkili kuruluşu şeklinde ya da üst kurul şeklinde bir kurumun oluşturulmasını gerekli kılmaktadır. Gıda güvenliğinin sağlanmasında bu düzenlemeler ve denetim faaliyetleri oldukça önemlidir. Gıda güvenliği tesis edilerek kamu düzeninin sağlanması amacıyla devlet, mevzuat hükümleri çerçevesinde denetim ve kontrol faaliyetlerinde bulunmaktadır. Karşılaştırma yapılabilmesi için bu çalışmada Avrupa Birliği ve Almanya'da takviye edici gıdalarla ilgili düzenlemeler ve denetim yapısı ele alınmıştır. Böylece ülkemiz dışında gıda güvenliğine yönelik olarak yapılan birtakım faaliyet ve uygulamaların görülmesi ve örnek alınması amaçlanmıştır.

Abstract:
This study addresses the regulation and supervision of the food supplements market. In both legislation and practice, food supplements are considered as food. These supplements differ from drugs and other medical products. This difference stems from both the qualitative aspects and the regulatory and supervisory dimensions. However, distinguishing these products from one another is not easy, and practical challenges arise in this context. There is no exclusive law pertaining to food supplements and foods in general. The existing legislation is quite fragmented and contains deficiencies. This study highlights these shortcomings and offers recommendations for improvement or reorganization. Regulatory and supervisory issues should be approached from a holistic perspective. Considering that the deficiencies in this area can directly affect each other, actions should be taken accordingly. There should be clear and comprehensible regulations in the legislation regarding supervision. The Ministry of Agriculture and Forestry is responsible for the supervision of food supplements. However, due to the Ministry's workload and the specific expertise required for this subject, it is necessary to establish an institution with broad powers and specialized expertise, either as an affiliated body of the Ministry or as a higher council. These regulations and supervisory activities are crucial for ensuring food safety. The state engages in supervision and control activities within the framework of legislative provisions to establish food safety and maintain public order. For comparison, this study also examines the regulations and supervisory structure related to food supplements in the European Union and Germany. Thus, it aims to observe and take examples from various activities and practices related to food safety outside our country.