Ankilozan Spondilit'li hastalarda; hastalık aktivitesi ve depresyon, anksiyete, yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin araştırılması
The relation between disease activity and depression, anxiety and quality of life in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: SEMA KAYNAK GÜVENER
Danışman: PROF. DR. GÜNŞAH ŞAHİN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada Ankilozan spondilitli (AS) hastalarda; hastalık aktivitesi ve
depresyon, yaşam kalitesi arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi, Fiziksel
Tıp ve Rehabilitasyon bölümüne başvuran ve AS tanısı konulan 57 AS' li hasta
ve sağlıklı 53 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 110 birey çalışmaya dahil
edildi. Her iki grubun demografik verileri, eğitim durumları kaydedildi. BECK
Depresyon ve BECK Anksiyete ölçeği ile her iki grubun psikolojik durumları
değerlendirildi. AS' li hastalara hastalık aktiviteleri için BASDAİ, fonksiyonel
kapasitelerini değerlendirmek için BASFİ, yaşam kalitelerini değerlendirmek için
ASQoL ölçekleri yapıldı. AS' li hastaların hastalık süresi, hastalığa bağlı gelişen
ağrı ve sabah katılık şiddetinin süresi, HLA B-27 durumu, sahip olduğu diğer
kronik hastalıklar ile ilgili veriler kaydedildi. Ayrıca AS' li hastaların daha
önceden yapılmış görüntüleme yöntemleri (sakroiliyak MR ve sakroiliyak eklem
X-ray görüntülemeleri) tekrar değerlendirildi. Hastalardan elde edilen verilerin
normal dağılım varsayımı için Shapiro Wilk testi kullanıldı. Hasta ve kontrol
grupları arasında ölçek puan ortalamalarının karşılaştırılması parametrik
testlerden Studen - t testi ile ya da parametrik olmayan testlerden Mann
Whitney U testi ile yapıldı. İstatistik anlamlılık düzeyi (p) 0.05 alındı.
Çalışma popülasyonu 57 (13 kadın, 44 erkek; 46.08±11.99 yıl) AS' li
hasta ve 53 (6 kadın, 47 erkek; 43.18±10.51 yıl) sağlıklı kontrolden
oluşmaktaydı (p> 0.05). AS grubu daha yüksek depresyon ve anksiyete değer
ortalamalarına sahipti. (p<0.001). AS' li hastalarda eğitim durumu, cinsiyet ve
medeni durum ile BECK Depresyon skor ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki
yoktu (sırasıyla; p=0.817, p=0.786, p=0.266). Ancak; medeni durum ile BECK
Anksiyete skor ortalamaları bakımından anlamlı bir fark vardı (p=0.001). Yüksek
hastalık aktivitesine sahip olan AS' li hastalar düşük hastalık aktivitesine sahip
olanlara göre daha yüksek BECK Depresyon skoruna (8.68±7.33, 22,31±8,06;
sırasıyla) ve daha yüksek BECK Anksiyete skoruna (5.84±6.40, 18,6±10,58;
sırasıyla) sahipti ayrıca düşük hastalık aktiviteli hastalar daha düşük ASQoL
skorlarına (6.45±4.46, 13,96±2.85; sırasıyla) sahipti (p<0.001). AS grubunda
HLA-B27 pozitifliği durumuna göre BECK Depresyon skoru ve ASQoL skoru 
6
ortalamaları bakımından anlamlı bir fark yokken, BECK Anksiyete skoru HLA B27 pozitif olan grupta daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı
bulunmuştur(p=0.005). ASQoL skoru ile BASDAİ skorları ve BASFİ skorları
arasında pozitif yönlü, güçlü doğrusal bir ilişki vardı (sırasıyla=0.767; p<0.001;
r=0.759; p<0.001). BECK Depresyon skoru ile BASDAİ skoru, ASQoL skoru
arasında pozitif yönlü, yüksek doğrusal bir ilişki tespit edilmişken; BASFİ skoru
ile pozitif yönlü orta derecede doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (sırasıyla
r=0.710,p<0.001; r=0.751, p<0.001; r=0.513, p<0.001). BECK Anksiyete skoru
ile ASQoL skoru arasında pozitif yönlü, yüksek doğrusal bir ilişki tespit
edilmişken; BASDAİ, BASFİ skorlarıyla ve hastalık süresiyle pozitif yönlü, orta
derecede doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (sırasıyla r=0.589, p<0.001; r=0.602,
p<0.001; r=0.571, p<0.001).
Sonuç olarak hastalığı yüksek aktiviteli (BASDAİ ≥4) AS' lilerin , yaşam
kalitesi anlamlı oranda azalmıştır. Ayrıca bu hastaların anksiyete ve depresyon
düzeyi yüksektir ve bu durum yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir.
Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, anksiyete, depresyon, yaşam
kalitesi

Abstract:
In this study, we aimed to investigate the relation between disease
activity and depression , anxiety and quality of life in patients with Ankylosing spondylitis (AS)
A total of 110 individuals, including 57 AS patients who were admitted to
Mersin University Faculty of Medicine Physical Medicine and Rehabilitation
department and diagnosed with AS and 53 healthy controls, were included in
the study. Demographic data and educational status of both groups were
recorded. The psychological states of both groups were evaluated with the
BECK Depression Scale and BECK Anxiety Scale. For patients with AS,
BASDAI scales were used for disease activities, BASFI scales were used to
evaluate their functional capacities, and ASQoL scales were used to evaluate
their Helath Quality. Data related to the duration of illness, pain and severity of
stiffness, HLA B27 status, and other chronic diseases of AS patients were
recorded. Also, previously imaging methods of patients with AS (sacroiliac MR
and sacroiliac joint X-ray imaging) were reevaluated. Shapiro Wilk test was
used to assume the normal distribution of the data obtained from the patients.
Comparison of the mean scores of the scale between the patient and control
groups was done with Studen - t test from parametric tests or Mann Whitney U
test from nonparametric tests. Statistical significance level (p) was taken as
0.05.
The study population consisted of 57 (13 women, 44 men; 46.08 ± 11.99
years) AS patients and 53 (6 women, 47 men; 43.18 ± 10.51 years) healthy
control (p> 0.05). The AS group had higher depression and anxiety scores. (p
<0.001). There was no significant relationship between educational status,
gender and marital status and BECK Depression score in patients with AS (p =
0.817, p = 0.778, p = 0.2266, respectively). Patients with AS with high disease
activity have higher BECK Depression score (8.68 ± 7.33, 22.31 ± 8.06;
respectively) and higher BECK Anxiety score (5.84 ± 6.40, respectively)
compared to patients with AS with low disease activity. It had 18.6 ± 10.58;
respectively). In addition, patients with higher disease activity had lower
ASQoL scores (6.45 ± 4.46, 13.96 ± 2.85; respectively) (p <0.001). While there 
8
was no significant difference in terms of BECK Depression score and ASQoL
score averages in AS group according to HLA-B27 positivity status, BECK
Anxiety score was higher and statistically significant in the group with HLA B-27
positive (p = 0.005). There was a positive and strong linear relationship
between ASQoL score and BASDAİ scores and BASFİ scores (= 0.776; p
<0.001; r = 0.759; p <0.001, respectively). While there was a positive, high
linear relation between BECK Depression score and BASDAİ score, ASQoL; A
moderately linear correlation with BECK Depression score and BASFİ score
was determined (r = 0.710, p <0.001; r = 0.751, p <0.001; r = 0.513, p <0.001,
respectively). While a positive, high linear relation was found between BECK
Anxiety score and ASQoL score; A positive, moderately linear relationship was
determined with the BECK Depression score, BASDAİ, BASFİ scores, and
disease duration (r = 0.589, p <0.001; r = 0.602, p <0.001, r = 0.571, p <0.001,
respectively)
In conclusion, the quality of life of AS patients with high disease activity
(BASDAİ ≥4) were decreased significantly. In addition, high disease activity AS
patients have high levels of anxiety and depression, which negatively affects the
quality of life.
Keywords: Ankylosing spondylitis, anxiety, depression, quality of life