Lezbiyen veya biseksüel kadınlarda kadın kanserlerine yönelik eğitimin jinekolojik kanser farkındalığına ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi
The effect of education for gynecological cancer on the awareness of gynecological cancer and healthy life style behavior in lesbian or bisexual women
Yazar: MELİH BAŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK BİLGİÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Biseksüalite = Bisexuality ; Farkındalık = Awareness ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kadınlar = Women ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; LGBTİ = Lesbian, Gay, Bisexsuel, Trans, İntersex ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Ürogenital neoplazmlar = Urogenital neoplasms

Özet:
Amaç: Lezbiyen/biseksüel kadınlara verilen kadın kanserlerine yönelik eğitimin, jinekolojik kanser farkındalığına, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırma yarı deneysel türde, tek gruplu ön test–son test desende yapılmıştır. Araştırmanın evrenini İzmir'de yaşayan lezbiyen/biseksüel kadınlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini İzmir'deki Genç LGBTİ+ Derneği'nin sosyal medya hesaplarında eğitimin yapılacağına ilişkin paylaşılan duyuru afişi ve kartopu yöntemiyle eğitimin yapılacağından haberdar edilen, araştırmaya katılmaya gönüllü 32 lezbiyen/biseksüel kadın oluşturmuştur. Kadınlara eğitim öncesinde "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Öntest Formu", "Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği", "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II" uygulanmıştır. Ardından kadınlara gruplar halinde dernek bünyesinde kadın kanserlerine yönelik eğitim yüz yüze olarak verilmiştir. Eğitim sonrası birinci ve üçüncü aylarda kadınlara "Sontest Formu", "Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği", "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II" tekrar uygulanmıştır. Ölçek ve anket yöntemiyle toplanan veriler yüzdelik hesaplamalar, ortalamalar, Cochran Q, ANOVA, t ve Mann Whitney U testleri ve Pearson korelasyon ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 25,75±5,31'dir. Kadınların jinekolojik kanser farkındalık düzeyleri eğitim öncesinde 143,25±16,40; eğitim sonrası birinci ayda 177,03±17,40; üçüncü ayda 180,84±19,35 olarak saptanmıştır. Kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları düzeyleri eğitim öncesinde 125,84±16,62; eğitim sonrası birinci ayda 141,75±22,97; üçüncü ayda 139,44±22,14 olarak saptanmıştır. Kadınların jinekolojik kanserler farkındalık ölçeği tüm alt boyutları ve sağlıklı yaşam biçimi alt boyutlarından kişilerarası ilişkiler alt boyutu hariç tüm alt boyut puan ortalamalarında anlamlı artış olmuştur. Kadınların, verilen eğitim ile farkındalık düzeyleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmıştır. 
Sonuç: Lezbiyen/biseksüel kadınların almış oldukları kadın kanserlerine yönelik eğitim, kadınların jinekolojik kanser farkındalıklarını ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını olumlu yönde etkilemiştir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the effect of training on gynecological cancers given to lesbian or bisexual women on gynecological cancer awareness and healthy lifestyle behaviors.
Method: The study was was conducted in a quasi-experimental design with pre-test and post-test with one group. The population of the study is lesbian and bisexual women living in İzmir. The sample of the study consists of 32 lesbian or bisexual women volunteers who were informed about the training through social media accounts of Genç LGBTI+ organisation in İzmir and was reached via snowball method. Pre-training, women were administered "Introductory Information Fom", " Pretest Form", "Gynecological Cancer Awareness Scale" and " Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II". Then, participants were given a training in person on gynecological cancer prevention within the organisation in groups. Following training, in the first and the third months, "Posttest Form", "Gynecological Cancer Awareness Scale" and "Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II" were re-administered. Data collected via scale and questionnaire method were evaluated by average percentage calculations, Cochran Q test, ANOVA, t test and Mann Whitney U test, F and Pearson correlation.  
Findings: Average age of participating women is 25.75±5.31. While the pre-training gynecological cancer awareness levels of women were 143.25±16.40, it was determined to be 177.03±17.40 in the first month and 180.84±19.35 in the third month respectively.  Healthy lifestyle behaviors level of the women pre-test was assessed to be 125.84±16.62 whereas post-training it was determined to be 141.75±22.97 and  139.44±22.14 in the first and the third month respectively. Women's awareness and healthy lifestyle behaviors has shown a statistically significant increase with female productive organ cancer prevention training. 
Results: The female productive organ cancer prevention training, received by lesbian and bisexual women positively affected women's gynecological cancer awareness and healthy lifestyle behaviors. Studies should be conducted to improve the health of lesbian / bisexual women.