Erzurum Müzeleri'nde yer alan Osmanlı Dönemi ateşli silahlar
The firearms belonging to the Period of Ottoman empire that take place in Erzurum Museums
Yazar: VEDAT GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. HALDUN ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Batı Sanatı ve Çağdaş Sanat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ateşli silahlar = Firearms ; El sanatları = Handicrafts ; Erzurum = Erzurum ; Erzurum Müzesi = Erzurum Museum ; Müzeler = Museums ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Silahlar = Guns

Özet:
İnsanoğlu var olduğu ilk dönemlerden itibaren yeme-içme, barınma ve korunma ihtiyacı duymuştur. Avlanma ve korunma ihtiyacı gereği ise bir takım madde ve aletlere ihtiyaç duyan insan, kendi eliyle şekillendirerek ek bir güç unsuru oluşturduğu malzeme ve aletlere ise "silah" adını vermiştir. 
Silah insanlık tarihi kadar eski olup ortaya çıktığı ilk dönemden itibaren sürekli kullanılan ve geliştirilen bir araç olarak günümüze kadar gelmiştir. İnsanoğlu Paleolitik dönemde yontulmuş taş ve sopa ile ihtiyacını karşılarken, Neolitik dönemde tarımla uğraşarak tarım aletleri ve daha gelişmiş silahlar yapmaya başlamış, Bakır, Tunç ve Demir Çağlarında ise dönemin maden ve gelişen tekniğine uygun silahlar yaparak gelişimine devam etmiştir. Bu dönemlerden sonra savunma tipli kale ve şehir surları yapılmıştır. Savunma tipi mimariye göre de saldırı ve savunma silahları geliştirilmiştir. Ortaçağın sonuna kadar devam eden bu tip savunma yapıları barut ve ateşli silahların keşfedilip kullanılması ile özelliğini kaybetmiştir. 
Silahın gelişimindeki hız grafiğinin ani yükselmesindeki en büyük faktör hiç şüphesiz ortaçağın sonlarına yakın barutun bulunması ve ateşli silahlarda kullanılması olmuştur. Barut bulunması ve daha sonra ateşli silahlarda ilk defa kim tarafından ve nerede kullanıldığı konusunda kesin bir bilgi bulunmamasına karşın genel görüşün doğu kökenli olduğu, ticaret, savaş ve karşılıklı etkileşimler vasıtası ile İslam coğrafyasına ve oradan da Avrupa'ya geçtiği kabul edilmektedir. Ateşli silahların Avrupa'da XIV. yüzyılın başında kullanılmaya başlanması ve yaygınlaşması ile Dünya'da yeni bir dönem başlamış ve bu yeni teknolojiden her toplum kendi yararına faydalanmaya çalışmıştır. 
Osmanlı devleti ateşli silahları tanımaya başladığı XIV. yüzyılın sonlarında bu etkili silahın önemini iyi bir şekilde kavrayarak geliştirme yollarını aramıştır. Osmanlı devletinin 1453 yılında İstanbul'u fethederken çağın teknolojisinden ileri bir düzeyde dökülen topları kullanması bu önemli savaş aletinin dünyada hızla gelişmesine neden olmuştur.  Osmanlı devleti XV. yüzyılın ortasından XVI. yüzyılın sonuna kadar Dünya'da ateşli silah teknolojisinde hâkim güç olmuştur. Osmanlı Devleti bu yüzyıldan sonra Dünya'da hızla gelişen silah teknolojilerini yeteri kadar takip edememiş ve bu alanda ihtiyacını karşılayamadığından dolayı sürekli geriye gitmiştir. XIX. ve XX. yüzyıllarda ise silah teknolojisi gelişmiş Batılı devletlerin açık pazarı haline gelmiştir.

Abstract:
Human being needs food and beverage,sheltering and protection since be in existence.Human being who needs a number of material and tools for hunting and protection have given the name 'weapon' to the materials and tools that they shape with their own hand and form an additional power element.
The weapon is as old as history of humanity and it has emerged as a tool that has been used and developed continuously since the first period.While human being provides the needs of carved stones and sticks in the Paleolitich period,human began to farm agriculture in the Neolithic period and to make more advanced weapons.In the age of Copper,Bronze and Iron human has continued to develop it according to the developing techniques of the age. After these periods, defensive type castle and city walls were built. According to the defense-type architecture, offensive and defensive weapons have been developed. Such defensive structures, which continued until the end of the Middle Ages lost the property discovered by the use of gunpowder and firearms.
The greatest factor in the sudden rise of the speed graph in the development of the weapon was undoubtedly the use of gunpowder and firearms towards the end of the Middle Ages.Although there is no definite information about who and where the firearms were first used by gunmen and later on,It is accepted that the general view is of the eastern origin and that it passes to the geography of Islam and then to Europe through trade,war and mutual interactions.A new era began in the World with using and developing of firearms in the beginning of the XIV. century in Europe, and every society tried to benefit from this new technology for its own benefits.
The Ottoman state began to recognize firearms in the late XIV. century and searched for ways to improve the importance of this effective weapon in a good way. When the Ottoman state conquered Istanbul in 1453, the use of advanced sophisticated sovereigns resulted in the rapid development of this important weapon in the world.The Ottoman state became the dominant force in firearm technology from the middle of the XV. century to the end of the XVI.century. After this century, the Ottoman State was unable to keep up with the rapidly developing weapon technologies in the world and it has always been backward since it could not provide the need of this field. In the XIX and XX centuries, weapon technology has become the open market of developed Western states