Genç erişkinlerin (18-24 yaş) kan ve idrar örneklerinde ağır metal düzeylerinin araştırılması
Investigation of heavy metal levels in blood and urine samples of young adults (18-24 ages)
Yazar: NİLAY TOPAL
Danışman: PROF. DR. FEHİME AKSUNGAR
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Eser elementler = Trace elements ; ICP-MS = ICP-MS

Özet:
Ağır metaller yer kürede doğal olarak bulunurlar ve antik dönemlerden beri insanlar tarafından çeşitli amaçlar için kullanılmaktadırlar. Son yüzyılda endüstriyel kullanımlarının artması ağır metallerin, hem çevre kirletici unsuru olmalarına hem de canlılar ile temasının önemli ölçüde artmasına neden olmuştur. İnsanlar için toksik olan bu ağır metallerin toksisiteleri doza, maruziyet yoluna ve süresine bağlı olmanın yanısıra bireylerin beslenme durumu ve yaşı gibi birçok faktöre bağlıdır. Özellikle çocukluk ve ergenlik dönemi ağır metal maruziyetleri, ilerleyen yaşlarda mental ve fiziksel hastalıklara neden olabilmektedir. Bu dönemlerde maruz kalınan ağır metal toksisitesi, ileri yaşlarda değişik bulgular gösteren bireylerde ayırıcı tanıda akla gelse bile, o anda  ağır metal düzeyleri normal bulunmakta ve toksisite ispat edilememektedir. Dolayısı ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa ülkeleri okul öncesi çocuklarda tarama programları başlatmıştır. Toprak, hava ve suyun ağır metal konsantrasyonları bölgesel olarak farklılık gösterir. Bu nedenle maruziyetin tespiti için biyolojik ve ekolojik sistemlerde ağır metal seviyelerinin belirlenmesi dünya çapında önem kazanmıştır. Bu çalışmada, ülkemizde nüfusun ve çevre kirliliğinin yoğun olduğu İstanbul'da yaşayan gençlerin ağır metal seviyeleri İndüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektrometresi (ICP-MS) ile ölçülmüştür. 18-24 yaş arası sağlıklı genç erişkinlerin kan, serum ve idrar örneklerinde ölçülen ağır metal seviyeleri, ABD Zehirli Maddeler ve Hastalık Kayıtları Ajansı'nın (ATSDR) belirttiği sağlıklı insanlarda kabul edilebilir üst sınır seviyelere göre değerlendirilmiştir ve Türkiye'de yapılan ender çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Çalışmamız ile ilk defa İstanbul'da ve Marmara bölgesinde bu yaş grubunda ağır metal düzeyleri ortaya konulmuştur.

Abstract:
Heavy metals are found naturally in the earth and have been used by humans for various purposes since ancient times. The increase in their industrial use in the last century has caused heavy metals to be an environmental pollutant and their contact with living things has increased significantly. The toxicities of these heavy metals, which are toxic to humans, depend on the dose, route and duration of exposure, as well as many factors such as the nutritional status and age of the individuals. Especially childhood and adolescence heavy metal exposures can cause mental and physical diseases in later ages. Although heavy metal toxicity exposed during these periods comes to mind in the differential diagnosis of individuals with different findings in advanced ages, heavy metal levels are found to be normal at that time and toxicity cannot be proven. Therefore, the United States (US) and European countries have started screening programs for preschool children. Heavy metal concentrations in soil, air and water vary regionally. For this reason, determination of heavy metal levels in biological and ecological systems for the detection of exposure has gained worldwide importance. In this study, heavy metal levels of young people living in Istanbul, where the population and environmental pollution are intense in our country, were measured by Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS). Heavy metal levels measured in blood, serum and urine samples of healthy young adults aged 18-24 were evaluated according to the acceptable upper limit levels in healthy humans as specified by the US Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR) and compared with rare studies conducted in Turkey. With our study, heavy metal levels in this age group were revealed for the first time in Istanbul and the Marmara region.