Kendine özgü ölçme ve değerlendirme ilkeleri ve kriterleri açısından güzel sanatlar eğitimi bölümü resim-iş eğitimi anabilim dallarının giriş/özel yetenek sınavları
Special talent exams in terms of distinctive assessment-evaluation principles and criteria in the department of fine arts education of visual arts education science
Yazar: AYTAÇ ÖZMUTLU
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TOMAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Güzel sanatlar = Fine arts ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Sanat eğitimi = Art education ; Yetenek sınavları = Ability examination ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
"Kendine Özgü Ölçme ve Değerlendirme İlkeleri ve Kriterleri Açısından Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Anabilim Dallarının Giriş/Özel Yetenek Sınavları" adlı bu çalışma, nicel ve nitel araştırma tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiş, genel tarama modelinin benimsendiği bir araştırmadır. Araştırmanın nicel boyutunda; güzel sanatlar eğitimi bölümü resim-iş eğitimi anabilim dalına giriş için başvuran adayların ve bu bölümlerde görev yapan öğretim elemanlarının giriş/özel yetenek sınavlarına yönelik tutumları belirlenmiştir. Aday ve öğretim elemanlarının sınavın kapsam, aşama, nitelik, hazırlık, ortam ve değerlendirme boyutuna yönelik tutumları belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda gerçekleştirilen bir diğer çalışma da adayların, giriş/özel yetenek sınavlarına ilişkin tutumları ile belirlenen çeşitli değişkenler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığına bakılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutuna ilişkin araştırma problemlerine cevap verebilmek için, hem adaylar hem de öğretim elemanları için standardize edilmiş iki adet anket geliştirilmiştir. Anket verileri, Türkiye'de eğitim fakültelerine bağlı bulunan ve sayıları 30 olan, güzel sanatlar eğitimi bölümü resim-iş eğitimi bilim dalları içinden çeşitli özellikleri dikkat edilerek seçilen yedi üniversitenin, izin alınabilen beşinden; toplam 522 öğrenci adayı ve 51 öğretim elemanından toplanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, bir ölçme aracı olarak giriş/özel yetenek sınavının geniş bir tanımına ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda giriş/özel yetenek sınavlarının; taşıdığı özellikler ve riskler, geliştirilme adımlarının neler olması gerektiği, biliş üzerindeki etkisi, ölçme süreci aşamaları açısından taşıması gereken özellikleri, sınava karışabilecek hata kaynakları, geçerlik açısından taşıması gereken özellikleri, geçerlik ve güvenirliği için yapılması gereken işlemleri ve öğretmen yeterlikleri açısından durumu ele alınmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna ait bulgular, tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılarak hesaplanmış; ilişkisel tarama için de korelasyon (bivariate) analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları tablo ve grafikler aracılığıyla özetlenmiştir. Araştırmanın hem nicel hem de nitel boyutlarına ilişkin bulgular yorumlanmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde ise, ulaşılan sonuçlar özetlenmiş; araştırmanın son bölümünde ise araştırmacılar ve sınav komisyonları için önerilere getirilmiştir. Araştırma sonrasında adayların anket ile ölçülen altı boyuta ilişkin ortalama tutum puanları, 3,09; öğretim elemanlarının ise 3,39 olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, giriş/özel yetenek sınavına ilişin orta düzeyde bir tutuma işaret etmektedir. Adayların sınava ilişkin tutumlarının belirlenen çeşitli değişkenler ile aralarında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir.



Anahtar Sözcükler: Giriş/özel yetenek sınavları, sanatta ölçme değerlendirme, sanat eğitimi, ölçme değerlendirme.

Abstract:
"Special Talent Exams in Terms of Distinctive Assessment - Evaluation Principles and Criteria in the Department of Fine Arts Education of Visual Arts Education Science" named this thesis was carried out mixed research method.
In the qualitative dimension of this thesis was determinated the attitude candidate and lecturer towards the special talent exams. Candidates and lecturers attitudes towards the special talent exams were investigated in the six dimensions. These dimensions can be summarized as followed; scope, stage, qualifications, preparation, and evaluation environment dimensions of the special talent exams.
Concerning to qualitative dimension of this thesis, another study was conducted by looked over whether any meaningful difference determining attitudes towards the special talent exams and preset variables.
In order to answering the belonging to qualitative dimension of the thesis problems has been improved two standardized questionnaire for the candidates and lecturer.
Questionnaire data were added form 522 candidates and 51 lecturers. Questionnaire implementation was fulfilled five universities selected paying attention to the various properties among 30 fine arts education department of visual arts education science in Turkey.
Quantitative dimension of the thesis have been tried to reach a broad definition to special talent exams as a assessment and evaluation instrument.
In this context, special talent exams handled in terms of owned properties and risks, what should be improved stages, the impact of the cognitive, what should be owned the properties with regard to assessment process, included to exam error resources, with regard to currency required specifications, for the reliable and currency requiring process and the condition from the viewpoint the teachers competence.
Findings, belongs to qualitative dimension of the research, was checked out benefited from descriptive statistics and for the relational analysis was fulfilled the bivariate correlation analysis. Research findings was summarized by table and graphics. Findings related to both the quantitative and qualitative dimension of research was interpreted. The final section of the research summarized achieved conclusion and bring forward a proposal for the researchers and exam commissions.
Average scores of six attitude dimension measured by the questionnaire on the candidates 3,09 and lecturer 3,39. This conclusion, indicated that medium- level attitude towards to the special talent exams. Meaningful relationship has been determined to between the candidates attitude towards to the special talent exams and preset variables.



Key Words: Special Talent Exams, Assessment and Evaluation in Arts Education, Arts Education, Assessment and Evaluation, Teachers Competence.