Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin hadisçiliği ve şerh metodu
Mohammad 'Ali Al-Sâbuni's hadith and commentary (Sharh) methodology
Yazar: HİDAYET ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PEYMAN ÜNÜGÜR  TEKİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Muhammed Ali Sabuni = Muhammed Ali Sabuni ; Sünnet = Sunna ; İslamiyet = Islam ; Şerh = Commentary

Özet:
Çalışmanın konusu, modern dönemde tefsirciliği ile öne çıkmış olmakla birlikte hadis ilmine de katkılar sunan Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin hadisçiliği ve şerh metodunu ortaya koymaktır. 
Bu çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında Sâbûnî'nin hayatı, eserleri, ilmî kişiliği, hocaları ve talebeleri hakkında genel bilgiler verildikten sonra hadis alanında telif etmiş olduğu eserler ayrıntılı bir şekilde tanıtılmıştır. 
Çalışmanın birinci bölümünde müellifin sünnet anlayışı başta "es-Sünnetü'n-Nebeviyyetü'l-Mutahhara Kısmün Mine'l Vahyi'l-İlâhiyye'il Münezzel" adlı eseri olmak üzere diğer eserlerinden de istifade edilerek farklı görüşlerle mukayeseli bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu mukayeseli analiz sonucunda onun hadis ilimlerine yaklaşımında geleneksel çizgiden ayrılmadığı, hadis ilimlerine ve ıstılahlarına herhangi bir yenilik getirmediği tespit edilmiştir. 
İkinci bölümde ise Sâbûnî'nin Zebîdî'nin et-Tecrîdü's-Sarîh'i üzerine yapmış olduğu şerhi olan "eş-Şerhu'l-Müyesser" bağlamında şerh metodu ortaya konulmuştur. Burada hadisi hadisle açıklaması, hadisin vürûd sebebini belirtmesi, hadiste geçen garîb kelimelerin izâhlarını yapması, gramer tahlillerine yer vermesi, fıkhî ve kelâmî konulara değinmesi ve karşıt görüşlere cevap verme yöntemleri ortaya konuldu. Ayrıca şerh yöntemi ele alınırken ağırlıklı derleme türü bir çalışma olduğu vurgulandıktan sonra şerhte olan yeniliklere de işaret edildi. 
Çalışmada, Sâbûnî'nin, diğer eserlerinde olduğu gibi bu şerhinde de anlaşılır ve yalın bir üslup kullandığı tespit edilmiştir. Bu tespit sonucunda müellifin şerh edebiyatına kolayca anlaşılan muhtasar bir çalışma kazandırdığı vurgulanmıştır.

Abstract:
The subject of our study is to present the sharh methodology of Muhammad Ali es-Sabûnî, who Despite his recognition predominantly as a contemporary scholar of Tafsir, also has contributions in the area of Hadith.
The study consists of an introduction and two parts.  In the introduction, following our general discussion about the life of Sabuni, his works, teachers, students, and his intellectual personality,  we introduced his works in the area of hadith in detail.  
 	In part one, his views regarding the Sunnah are presented in detail, particularly in light of, "as-Sunnatu'n-Nabawiyyatu'l-Mutahhara Qismun Mina'l-Wahyi'l-İlâhiyyi'l-Munazzal" as well as his other works, and comparitively with different views on this topic. Our comparative analysis shows that (1) his approach regarding the Sunnah is in line with the traditional view, and (2) he has not introduced any new changes to the science of hadith and terminologies.
 	In the second part, his sharh methodology is presented in the context of "Sharhu'l-Muyassar", which is Sabûnî's commentary on Zabidi's at-Tajrīdu's-Sarīh.  Here, we have presented his various methods such as, explaining hadith with hadith, stating the asbab al-wurud, his explanations regarding gharīb words in hadith, giving place to grammatical analyses, engaging in matters of jurisprudence and theology, and his responses to contrary views.  In addition, while discussing the sharh methodology, after asserting that his work is predominantly a compilation-type study, his own contributions were highlighted.
As can be seen in his many other works, this study shows that the author has employed an easily understandable, plain language, here also. As a result, the study emphasises that Sabûnî has contributed an easily understandable, concise addition, to the sharh literature.