Yoga yapan ve yapmayan bireylerin şema düzeyi, somatik belirtiler ve öz şefkat açısından incelenmesi
An i̇nvesti̇gati̇on of i̇nterplay between early maladapti̇ve schemas, psychosomati̇c symptoms and self-compassi̇on: The role of doi̇ng yoga
Yazar: AYÇA BURCU AYDOĞDU
Danışman: YRD. DOÇ. DUYGU YAKIN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Tıbben açıklanamayan semptomlar = Medically unexplained symptoms ; Yoga = Yoga ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Şefkat = Compassion ; Şema = Schema

Özet:
Bu çalışmanın amacı yoga yapan ve yoga yapmayan bireylerin şema düzeyi, somatik belirtiler ve öz şefkat açısından incelenmesidir. 
Amaç doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyo demografik Ölçeği, Young Şema Ölçeği (YŞÖ – S3), Öz şefkat Ölçeği, Somatizasyon Ölçeği kullanılmıştır. Kullanılan ölçekler kartopu örneklemi ile internet aracılığı ile toplanmıştır. Toplamda 100 yoga yapan ve 100 yoga yapmayan olmak üzere 200 kişiye uygulanmıştır. 
Ölçeklerden elde edilen veriler, demografik verilerin, somatik belirtiler, öz şefkat düzeyleri ve şemaların üzerindeki farklılaşmasını ölçmek aracılığı ile ANOVA ve MANOVA yöntemleri ile incelenmiştir. Buna göre, cinsiyetin, eğitim ve gelir düzeyinin, yoga yapma durumunun somatizasyon üzerinde olumlu yönde anlamlı bir etkisi bulunmuştur. Yoga yapan grubun ise öz şefkat alt boyutlarından, öz duyarlılık, bilinçli farkındalık üzerinde anlamlı olumlu yönde bir farklılaşma olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Yoga yapma durumları açısından incelendiğinde ise, yoga yapma durumunun şema ölçeği alt boyutlarından iç içe geçme, kendini feda, yüksek standartlar, onay arayıcılık, karamsarlık, cezalandırma üzerinde anlamlı ve olumlu yönde bir etkisi bulunmuştur. Öz şefkatin ve somatizasyonun yordayıcılarını belirlemek amacı ile Hiyerarşik Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Buna göre; yoga yapma durumunun ve ekonomik düzeyin öz şefkati olumlu yönde, şema alt boyutlarından zedelenmiş özerklik ve yüksek standartların ise öz şefkati olumsuz yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. İkinci olarak, yoga yapma durumunun, şema alt boyutlarından kopukluk reddedilmenin ve öz şefkat negatif alt boyutunun somatizasyonu olumlu yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Yoga pratiği, Öz şefkat, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Somatizasyon

Abstract:
The aim of this study is to compare the individuals who practice yoga with the individuals who does not practice yoga in terms of their early maladaptive schemas, somatic symptoms, and self-compassion. Socio-demographic questions, Young Schema Scale (YSQ-S3), Self-compassion Scale and Somatization Scale were utilized. The scales employed were collected via the internet by snowball sampling. The data obtained from the scales were examined by ANOVA and MANOVA to measure the effect of demographic variables on somatic symptoms, self-compassion levels and early maladaptive schemas. Results revealed that gender, level of education, level of income, and practicing yoga had a significant effect on somatization. Accordingly, the groups who has a relatively higher education, higher levels of income, or practicing yoga displayed lower levels of somatization. Individuals who practice yoga, has more self-compassion (i.e., higher levels of selfkindness and mindfulness). In addition, a significant positive effect of practicing yoga has been found on early maladaptive schemas, namely enmeshment/ undeveloped self, self-sacrifice, unrelenting standards, approval seeking, pessimism, and punitiveness. Hierarchical Multiple Regression analysis was employed to identify the predictors of self-compassion and somatization. Results revealed that practicing yoga and economic level having higher scores on positive predictive effect on self-compassion and the impaired autonomy/other directedness dimension of the early maladaptive schemas and unrelenting standards dimension of the early maladaptive schemas have negative predictive effects on self-compassion. Secondly, it has been found out that practicing yoga had a positive predictive effect on somatization along with disconnection/rejection dimension of the early maladaptive schemas and negative sub-dimension of self-compassion. 
Key words: Yoga practice, Self-compassion, Early Maladaptive Schemas, Somatization