Yoğun bakım hemşirelerinde spiritüel iyi oluş ve tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between spiritual well being and burnout level in intensive care nurses
Yazar: ELİF AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ POLAT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu tanımlayıcı ilişki arayıcı çalışmanın amacı yoğun bakım hemşirelerinde spiritüel iyi oluş ve tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmamızın evrenini Araştırma evrenini, 01.02.2021-01.07.2021 tarihleri arasında Ankara Üniversite Tıp Fakültesi Cebeci Araştırma ve Uygulama Hastanesi ve Gazi Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan yoğun bakım hemşireleri oluşturmaktadır.  Araştırma örneklemine; araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan yoğun bakımda çalışan 155 hemşire alınmıştır. Veriler "Hemşire Tanıtım formu", "Spritüal İyi Oluş Ölçeği" ve "Maslach Tükenmişlik Ölçeği"  kullanılarak toplanmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin değerlendirilmesinde parametrik testlerden bağımsız gruplarda t testi ve Tek Yönlü (One Way) Anova Analizi ve Post-Hoc testlerinden (Tukey HSD) ve Tamhane's yararlanılmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerin değerlendirilmesinde Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis Varyans testi ve çözümleme sonucunda gruplar arasında anlamlı farkın kaynağını belirlemek amacıyla da Post-Hoc test istatistiklerinden Bonferroni testi kullanılmıştır. Veriler arasındaki ilişkiyi incelemek için Sperman Korrelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmada yoğun bakım hemşirelerinde  tükenmişlik puan ortalaması 46,56±10,07, spiritüel iyi oluş puan ortalaması 109,21±14,04 bulunmuştur. Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutlarında kişisel başarı puanlarının yüksek, duyarsızlaşma puanlarının düşük ve duygusal tükenme puanlarının orta düzeyde bulunmuştur. Spiritüel İyi Oluş Ölçeği ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Spiritüel İyi Oluş Ölçeğinin anomi alt boyutu ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin kişisel başarı alt boyutu ile Spiritüel İyi Oluş Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında pozitif ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, yoğun bakım hemşirelerin tükenmişlik açısından  risk altındadır. Bu nedenle yoğun bakım hemşirelerinin spiritüel iyi oluş düzeylerinin artırılmasına yönelik eğitim ve danışmanlık vb. girişimlerin  yararlı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this descriptive relationship-seeking study is to examine the relationship between spiritual well-being and level of burnout in intensive care nurses. The population of the study consisted of intensive care nurses working at Ankara University Medical Faculty Cebeci Research and Application Hospital and Gazi University Hospital between 01/02/2021 and 01/07/2021. The study sample consisted of 155 nurses working in the intensive care unit who met the inclusion criteria. Data were collected using the "Nurse Description Form", "Spiritual Well-Being Scale" and "Maslach Burnout Inventory". In the evaluation of normally distributed data, t test and One Way Anova Analysis from parametric tests and Tukey HSD and Tamhane's tests from Post-Hoc tests were used in the independent groups. In the evaluation of non-normally distributed data, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used with Bonferri test among Post-Hoc tests in order to find out source of the differences. Spearman Correlation analysis was performed to examine the relationship between the data. The mean burnout score was 46.56±10.07, and the mean score of spiritual well-being was 109.21±14.04 in the intensive care nurses. In the Maslach Burnout Inventory sub-dimensions, personal accomplishment scores were high, depersonalization scores were low, and emotional exhaustion scores were moderate. No significant correlation was found between the Spiritual Well-Being Scale and Maslach Burnout Inventory in terms of the mean total scores (p>0.05). A positive correlation was found between the anomie sub-dimension of the Spiritual Well-Being Scale and the total mean score of the Maslach Burnout Inventory (p<0.05). A positive correlation was found between the personal accomplishment sub-dimension of the Maslach Burnout Inventory and the total mean score of the Spiritual Well-Being Scale (p<0.05). In conclusion, intensive care nurses are at risk for burnout. For this reason, it can be said that training and counseling etc. initiatives to increase the spiritual well-being of intensive care nurses can be beneficial.