Mera uygunluk sınıflamasında kullanılabilir parametrik bir metot geliştirilmesi
Development of a parametric method for pasture suitability classification
Yazar: GÖKHAN ERARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MERT DEDEOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Günümüzde sağlıklı ve dengeli beslenme için hayvansal ürünler hayati bir öneme sahiptir. Hayvansal ürünlerin elde edilmesinde özellikle çiftlik hayvanlarının fonksiyonlarının ve ihtiyaçlarının iyi belirlenip, yüksek miktarda ve kaliteli ürün vermeleri için yeterli ve dengeli beslenme koşullarının sağlanması gerekmektedir. Bu gerekliliği sağlayabilmenin başlıca kaynağı mera alanlarının sürdürülebilir kullanımı ve korunmasıdır. Ancak ülkemizde mera alanlarını tehdit eden en önemli faktör amaç dışı kullanım ve yanlış tahsis amacı değişiklikleri olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışma ile Türkiye'de mera varlığı tespit ve tahsisinde Coğrafi Bilgi Sistemlerine entegre bir şekilde pratik olarak kullanılabilir parametrik bir yaklaşımın geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Erzincan ilinde tapu kadastro kayıtlarında mera olarak tanımlanan 30 farklı arazide mera uygunluk sınıflarının belirlenmesi amacıyla 7 parametre; 1-Arazi kullanım kabiliyet sınıfları (AKK), 2- derinlik, 3- eğim, 4- bakı, 5- yükseklik, 6- kapama oranı ve 7- taşlılık, çok kriterli karar destek algoritması olan AHS tekniği ile ağırlıklandırılmış ve doğrusal kombinasyon tekniği ile sınıflandırılmıştır. Araştırma ile seçilen alanların % 23'ü çok (S1), %37' iı orta (S2) ve % 33'ü az (S3) mera uygunluk sınıflarında dağılım gösterirken %7'sinin mera kullanımı açısından uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Çalışma sonucu geliştirilen parametrik yaklaşımın mera arazilerinin tasnifinde ve uygunluk sınıflamasında Tarım ve Orman Bakanlığı ilgili birimleri ve İl Mera Komisyonlarında pratik bir şekilde kullanılabilir olduğu önerilmiştir.

Abstract:
Today, animal products are of vital importance for a healthy and balanced diet. In obtaining animal products, especially the functions and needs of farm animals must be well determined and adequate and balanced nutritional conditions must be provided so that they can produce high quantities and quality products. The main source of meeting this requirement is the sustainable use and protection of pasture areas. However, the most important factors threatening pasture lands in our country are unintended use and misallocation purpose changes. With this study, it is aimed to develop a practically usable parametric approach integrated with Geographic Information Systems in the determination and allocation of pasture assets in Turkey. For this purpose, 7 parameters are used to determine pasture suitability classes in 30 different lands defined as pasture in the land registry records in Erzincan province; 1-Land use capability classes (LCC), 2- depth, 3- slope, 4- aspect, 5- height, 6- cover ratio and 7- stonyness, weighted with AHP technique, which is a multi-criteria decision support algorithm, and linear combination technique. classified. While 23% of the areas selected by the research were distributed in high (S1), 37% in medium (S2) and 33% in low (S3) pasture suitability classes, 7% were evaluated to be unsuitable for pasture use. It has been suggested that the parametric approach developed as a result of the study can be used practically in the classification and suitability of pasture lands in the relevant units of the Ministry of Agriculture and Forestry and Provincial Pasture Commissions.