Ortaokul öğrencilerinin nükleer kavramına ilişkin algılarının metaforlar yoluyla incelenmesi
Analysis of middle school student's nuclear concept perception with metaphors
Yazar: OĞUZ SEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. ADEM ÖCAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Metafor = Metaphor ; Nükleer enerji = Nuclear energy ; Nükleer santraller = Nuclear plants ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Günümüzde ekonomiler geliştikçe beraberinde gelen enerji ihtiyacı da her geçen gün artmaktadır. Enerji ihtiyacının karşılanması için çeşitli yöntemler izlenmektedir. Ancak her bir yöntemin kendi içinde sosyal, çevresel ve ekonomik olarak birtakım külfetleri ortaya çıkmaktadır. Türkiye'de de artmakta olan enerji talebini karşılamak amacıyla yapılan çalışmalardan birisi olan Mersin Akkuyu Nükleer Santral projesi de kuşkusuz ortaya çıkması muhtemel masraflarıyla birlikte incelenmesi gerekir. Zira nükleer enerji kullanılmaya başlandığı ilk günlerden itibaren tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Nükleer teknolojinin askeri amaçlara yönlendirilme ihtimali, nükleer santral atıklarının geleceği ve en son Fukushima Daiichi nükleer santralinde yaşanan kazadan itibaren artan tedirginlik ve güvensizlik tablosu tartışmaların odağında yer almaktadır. Tüm bunlara karşın nükleer santrallerin karbon emisyonunu azaltan ve enerji masrafları fosil yakıtlara oranla daha sabit olan yönüyle savunulmaktadır. 1979 yılında Three Mile Adası, 1986 yılında Çernobil (Chernobyl) ve son olarak 2011 Fukushima Daiichi kazaları, birçok ülkenin enerji politikalarını değiştirmelerine sebep olmuş ve toplumların nükleer santrallere karşı bakışını etkilemiştir. Dolayısıyla yaşanan son olaylar ışığında insanların algılarını öğrenmek önemli bulunmaktadır. 
Uzun yıllardır üzerinde tartışılan bu kavram hakkında Sosyal Bilgiler perspektifi içinde bir çalışma yer almamaktadır. Bu çalışmanın amacı ise, Türkiye'nin sıkça gündemine gelen nükleer kavramına yönelik ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin görüşlerini metaforlar yoluyla tespit etmektir. Bu amaçla Sinop, Mersin ve Ankara'da, her bir şehirde üç olmak üzere, toplam dokuz okulda yüz yüze yürütülen çalışmada 528 öğrenci bulunmaktadır. Çalışmanın yürütüldüğü iller amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile illerdeki okullar ise rastgele belirlenmiştir. Tarama yöntemi ile yürütülen çalışmanın verileri içerik analizi yaklaşımıyla incelenmiştir. Analiz yapılırken üretilen metaforun konusu, kaynağı ve metaforun konusu ve kaynağı arasındaki ilişki incelenmek üzere üç basamakta cevaplar incelenmiştir. Bu çalışmanın sonucuna göre çalışmaya dahil edilen katılımcıların nükleer kavramına yönelik algılarının patlama, ölüm, felaket, facia, kaza üzerine kurulu olduğu görülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Nükleer enerji, Nükleer santral, Ortaokul, Metafor, Algı, Sosyal Bilgiler

Abstract:
At the present time economy development accompanies to energy desire which is increasing day by day. There are several methods in using for proving energy demands but each methods involves expenses such as social, environmental and economic. Also in Turkey's energy demanding is tend to increase and so one of the way is seemed Mersin Nuclear Power Plant Project to provide energy demand. With no doubts this project must be examined under possible expenses. Because nuclear energy accompanied argues from the first time of beginning. Possibility of using this technology upon military purposes, nuclear wastes future, increasing uneasiness and distrust upon nuclear especially after Fukushima Daiichi nuclear disaster. These are the center of nuclear energy debates. Despite all, nuclear power plants are advocated with way of decrease carbon emission effect and argued that it's cost stable comparing to fossil fuels. In 1979 Three Miles Islands, in 1986 Chernobyl and finally in 2011 Fukushima Daiichi nuclear disaster shifted many country's energy policy and public perception on nuclear power plants. Consequently, studying of perception got more importance in the light of recent event.  The purpose of this study is determine to secondary school student's perception of nuclear concept by metaphors. For the fulfil this purpose in Sinop and Mersin where the nuclear power plants is planning to construct, and Ankara had been chosen. Those schools were selected in each city and survey conducted by face to face methods. In this study execute with 528 students. Cities were chosen with purposeful sampling and schools were chosen with randomly. Study is executed with scanning method and data is examined with content analysis method. Three steps were used during analyze first subject of metaphor, second, source of metaphor and third, relation between these two steps. After that data were gathered into category. It has found out that, students generally attach on these terms explosion, death, catastrophe, disaster, accident.


Key words: Nuclear energy, Nuclear Power Plant, Secondary School, Perception, Social Education.