Konteyner limanlarının dijital dönüşüm süreçleri ile dijital olgunluk kriterlerinin incelenmesi
Examining the digital transformation processes and digital maturity criteria of container ports
Yazar: ÖMER CANBAZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Günümüzde deniz taşımacılığı dünyanın büyük bir kısmının denizlerden oluşması, küresel ticaretin genişlemesi, ekonomik verimlilik, çevresel sürdürülebilirlik ve deniz taşımacılığının diğer taşıma türlerine göre avantajlı olması gibi çeşitli faktörlerin birleşiminden kaynaklı olarak gelişmektedir. Deniz yoluyla yapılan taşımacılıkta standart boyutta kolay taşınabilmeleri, daha güvenli ve verimli olmaları, farklı türden yüklerin taşınmasına olanak sağlamaları gibi avantajlarından dolayı konteyner taşımacılığı ön plana çıkmaktadır. Konteyner taşımacılığına olan artan talep limanların buna yönelik değişimine neden olmuştur. Özellikle son dönemlerde konteyner taşımacılığına hizmet eden konteyner terminallerinin sayısı ve elleçlenen yük miktarı artmaktadır. Limanlar rekabet üstünlüğü sağlayarak sürdürülebilir bir sistem kurma ve taşımacılık endüstrisinden daha fazla pay almak için operasyonel verimliliklerini artırma arayışındadır. Dijitalleşme, limanların halihazırdaki konumlarını değiştirmeden gelişmesinin ana yöntemlerinin başında görülmektedir. Ayrıca limanların dijital dönüşümlerine yönelik ise kabul görmüş bir standart bulunmamaktadır. Limanların dijitalleşme düzeyleri birçok faktöre bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Limanların gelişimleri ile ilgili verilecek kararlarda dijitalleşme düzeyleri büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda tezin amacı, konteyner terminallerinin bulunduğu limanlarının dijital dönüşüm süreçleri ile dijital olgunluk kriterlerinin değerlendirilmesidir. Bu amaca yönelik olarak da konteyner terminallerinin dijital dönüşüm süreçleri ve dijital olgunluk kriterleri çok kriterli karar verme yöntemlerinden BAHP ve BDEMATEL yöntemleri ile analiz edilmiştir. Tezde toplam 5 ana ve 25 alt kriterin önem düzeyi konteyner terminalinden katılımcılardan elde edilen veriler kullanılarak BAHP ve BDEMATEL yöntemi ile ölçülmüştür. Elde edilen bulgulara göre BAHP yöntemiyle kriter ağırlıklarının hesaplanması sonucunda en yüksek ağırlığa sahip kriterin ''Teknoloji'' olduğunu, BDEMATEL yöntemiyle değerlendirilmesi sonucu "Organizasyon" kriterinin etkileyen, "Olgunluk" ve "Dijital İş Modeli" kriterlerinin etkilenen olduğunu göstermektedir. Ulaşılan sonuçlar, limanların dijitalleşme düzeylerini tespit etmeye ve en uygun dijital dönüşüm çözümlerine yönelik karar verme süreçlerine ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Dijital Dönüşüm, Konteyner Taşımacılığı, Konteyner Limanı, BAHP, BDEMATEL.

Abstract:
Today, maritime transportation is developing due to the combination of various factors such as the fact that most of the world consists of seas, the expansion of global trade, economic efficiency, environmental sustainability and the advantages of maritime transportation over other types of transportation. Container transportation comes to the forefront in maritime transportation due to its advantages such as easy transportation in standard size, being safer and more efficient, and allowing the transportation of different types of cargo. The increasing demand for container transportation has led to changes in ports. Especially in recent years, the number of container terminals serving container transportation and the amount of cargo handled have been increasing. Ports are seeking to increase their operational efficiency in order to establish a sustainable system with a competitive advantage and to gain a larger share of the transportation industry. Digitalization is seen as one of the main ways for ports to develop without changing their current position. In addition, there is no accepted standard for the digital transformation of ports. The level of digitalization of ports varies depending on many factors. Digitalization levels are of great importance in the decisions to be made regarding the development of ports. For this purpose, the aim of this thesis is to evaluate the digital transformation processes and digital maturity criteria of container ports. In this direction, the digital transformation processes and digital maturity criteria of container terminals were evaluated with FAHP and FDEMATEL methods, which are multi-criteria decision making methods. In the thesis, the importance level of 5 main criteria and 25 sub-criteria were measured by FAHP and FDEMATEL method using the data obtained from the participants from the container terminal. The findings obtained show that the criterion with the highest weight is "Technology" as a result of the calculation of criterion weights with the FAHP method, "Organization" criterion is influential, "Maturity" and "Digital Business Model" criteria are influential as a result of the evaluation with the FDEMATEL method. It is thought that the results obtained will contribute to the decision-making processes and literature to determine the digitalization levels of ports and the most appropriate digital transformation solutions.

Key Words: Digitalization, Digital Transformation, Container Transportation, Container