Koyunlarda gebeliğin değişik dönemlerinde serum lipid, malondialdehit, superoksit dismutaz ve nitrik oksit düzeyleri
Serum lipid, malondialdehyde, superoxide dismutase and nitric oxide levels in different periods of gestation in ewes
Yazar: NEŞE KARADAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA UYANIK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışma, koyunlarda gebelik süresince glikoz ve lipid metabolizmaları ile lipid peroksidasyonu ve antioksidan savunma sisteminde meydana gelebilecek değişikliklerin belirlenmesinin yanı sıra incelenen parametreler arasında korelasyon olup olmadığının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.Sunulan çalışmada, 34 baş, 2-3 yaşında Akkaraman ırkı, koyun kullanılmıştır. Dört haftada bir alınan kan örnekleri; gebelik öncesi, gebeliğin 1-3., 5-6., 7-8., 10-12., 14-15., 18-19., 20-21. haftaları ve gebelik sonrası (1-2 ve 3-4. haftalar) olmak üzere 10 dönemde gruplandırılmıştır. Kan serumlarında glikoz, trigliserit, total kolesterol, HDL, LDL ve MDA düzeyleri ile plazma NO düzeyi ve SOD aktivitesi belirlenmiştirGlikoz düzeyi, gebeliğin 14-15. haftalarında düşmüş, 18-19. haftalarda tekrar yükselme eğilimi göstermiş, 20-21. haftalarda en yüksek değerlere ulaşmıştır. Trigliserit düzeyinde gebeliğin 10-12. haftalardaki yükselme önemli bulunmuştur. Ancak, gebeliğin 14-15. haftalarında hızlı bir düşüş gösteren trigliserit düzeyi daha sonra tekrar yükselerek 20-21. haftalarda en yüksek düzeye ulaşmıştır. Total kolesterol düzeyi, 7-8. haftalarda en düşük düzeye gerilemiş, daha sonraki haftalarda ise yükselmiştir. HDL düzeyi gebelik öncesi ve gebeliğin 1-3. haftalarına göre 5-6. ve 7-8. haftalarda düşük bulunmuş, 10-12 ve 14-15. haftalarda ise en yüksek düzeylere ulaşmıştır. LDL düzeyi, gebeliğin 7-8. ve 10-12. haftalarında düşmüş, gebeliğin 14-15. haftalarından sonra yükselmiştir. MDA düzeyi, gebeliğin 5-6. ve 7-8. haftalarında düşmüş, 10-12. ve 14-15. haftalarında yükselmiştir. Doğumdan sonraki 3-4. haftalarda yapılan ölçümde ise MDA düzeyinde önemli bir yükselmenin olduğu belirlenmiştir. Nitrik oksit düzeyi, gebeliğin 5-6. ve 7-8. haftalarında hafif düşmüş, 10-12. ve 14-15. haftalar arasında ise en yüksek düzeylere ulaşmıştır. SOD aktivitesi gebeliğin 5-6. ve 7-8. haftalarında düşmüş, 10-12. ve 14-15. haftalarında yükselmiş, 18-19. ve 20-21. haftalarında ise tekrar düşme eğilimi göstermiştir. SOD aktivitesinin doğumdan sonraki her iki ölçümde de gebelik öncesi değerlerden yüksek olduğu belirlenmiştir.Bu çalışmada, glikoz-HDL, glikoz-NO ve glikoz-SOD arasında negatif; HDL-NO, SOD-HDL, SOD -MDA, SOD-NO arasında ise pozitif korelasyon saptanmıştır.Bu çalışmanın sonuçları, gebelik döneminde serum glikoz ve lipid düzeylerinde önemli değişikliklerin olduğunu; gebelik döneminde artan serbest radikal oluşumuna karşı organizmada antioksidan savunmanın da arttığını göstermiştir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the possible changes in glucose and lipid metabolisms, lipid peroxidation and antioxidant defense system during pregnancy in ewes as well as to determine whether a correlation exists between the investigated parameters.In the present study, 34, 2-3 years old, Akkaraman ewes were used. The blood samples, taken at four weekly intervals, were distributed into ten periods as before gestation, 1-3., 5-6., 7-8., 10-12., 14-15., 18-19., 20-21. weeks of gestation and after parturition ( weeks 1-2 and 3-4). Glucose, triglycerides, total cholesterol, HDL, LDL, MDA levels in sera, NO level and SOD activity in plasmas were determined.The glucose level decreased at 14-15. weeks, it began to increase at 18-19. weeks and reached to the highest level at 20-21. weeks of gestation. The triglycerides level significantly increased at 10-12. weeks of gestation. Triglycerides level showed a sharp decrease at 14-15. weeks, thereafter increased and reached to the highest level at 20-21. weeks of pregnancy. Total cholesterol decreased the lowest level at 7-8. weeks of gestation and began to increase at the following weeks. The HDL level was lower at 5-6. and 7-8. weeks than the pre-gestational levels and than the levels of 1-3. weeks of pregnancy. The HDL levels at 10-12. and 14-15. weeks of pregnancy were the highest. The LDL level decreased at 7-8. and 10-12. weeks, and then began to increase after 14-15. weeks of gestation. MDA level decreased at 5-6. and 7-8. weeks, but it increased at 10-12. and 14-15. weeks of gestation and a significant increase was determined at the weeks 3-4 after parturition. Nitric oxide level was slightly lower in 5-6. and 7-8. weeks of gestation but reached the highest levels at 10-12. and 14-15. weeks of gestation. The SOD activity decreased at 5-6 and 7-8. weeks, it increased at 10-12 and 14-15. weeks of gestation and then it began again to decrease in 18-19 and 20-21. weeks of gestation. The SOD activity in both measurements after parturition were higher than those levels before pregnancy A negative correlation between glucose-HDL, glucose-NO and glucose-SOD and a positive correlation between HDL-NO, SOD-HDL, SOD-MDA and SOD-NO were detected in this study.The results of this study have shown that there were significant changes in serum glucose and lipid levels, and also antioxidant defense increased with the increasing free radical formation in the organism during gestation in ewes.Key Words: Ewes, gestation, lipids, malondialdehyde, nitric oxide, superoxide dismutase