Farklı doz tuz (NaCl) konsantrasyonlarının Çanakkale bölgesinde yetiştirilen bazı yemeklik domates çeşitleri üzerine etkisi
The effect of different dose salt (NaCl) concentrations on some different tomato varieties grown in Çanakkale region
Yazar: ŞERİFE BAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ SÜMER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki besleme = Plant nutrition ; Tuzlu toprak = Saline soil

Özet:
Tuzluluk dünyada olduğu gibi ülkemizde de üretimi kısıtlayan faktörlerin başında gelmektedir. Tuzlu alanların ıslahı oldukça maliyetli olduğundan tuzlu alanlardan verim elde edilmesi için en ekonomik yöntem bu alanlarda tuzluluğa dayanıklı bitkilerin yetiştirilmesidir. Domates bu alanların değerlendirilmesi açısından kullanılan model bitkidir. Domates, Çanakkale bölgemizde yetiştirilen önemli geçim kaynağını oluşturmaktadır. Son yıllarda bölgemizde domates yetiştiriciliğini kısıtlayan sorunların başında artan kuraklık ve tuzluluk stresi faktörleri oluşturmaktadır.
Bu araştırma Lapseki ilçesi Adatepe Köyü'nde açık alanda 10 kg toprak alan saksılarda yetiştirilen üç farklı domates (Lycopersicon esculentum L.) çeşidine (Falcon, H-2274 ve Elegro F1) artan düzeyler tuz (NaCl) uygulamalarının [0 (Kontrol), 2, 4 ve 6 dS m-1] bitki gelişimi ve meyve verimi, bitkinin yaprak ve dal besin elementi içerikleri yanında bazı meyve kalite parametreleri ve tuzluluğa dayanıklı domates çeşidinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Deneme, dört tekerrürlü olarak ve tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülmüştür.
Artan tuz konsantrasyonlarına bağlı olarak meyve verimi, boyu ve çapı, meyve suyu pH'sı, meyve renk (L, a, b) değerleri, dal ve yaprak potasyum (K), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), demir (Fe), çinko (Zn), mangan (Mn) ve bakır (Cu) içerikleri azalmıştır. Bunun yanında meyve suyunda titre edilebilir toplam asitlik (TETA) miktarı, toplam suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) içeriği, elektriksel geçirgenlik (EC) ile bitki dal ve yaprak sodyum (Na) içeriği artmıştır.

Abstract:
Salinity is one of the factors that restrict agricultural production in our country as well as in the world. Since the rehabilititation of saline areas is quite costly, the most economical method for obtaining yields from saline areas is to grow salinity resistant plants in these areas. Tomato is the model plant used for the evaluation of these areas. Tomatoes are grown in Çanakkale region and constitute an important source on livelihood. In recent years, increasing drought and salinity stress factors are the main problems that limit tomato cultivation in our region.
In this study, increasing levels of salt (NaCl) applications [0 (Control), 2, 4 and 6 dS m-1] to three different tomato (Lycopersicon esculentum L.) cultivars (Falcon, H-2274 and Elegro F1) grown in pots with 10 kg soil in open area in Adatepe village of Lapseki district. In this research plant growth and fruit yield, plant leaf and stem nutrient contents, some quality parameters and salinity resistant tomato varieties have been determined. Experimental design was split-random block design and replicated four times.
Fruit yield, height and diameter, fruit juice pH, fruit color (L, a, b) values, branch and leaf potassium (K), calcium (Ca), magnesium (Mg), iron (Fe), zinc (Zn), manganese (Mn) and copper (Cu), contents decreased with increasing salt concentrations. In addition, total amount of titratable acidity (TETA), total water soluble dry matter (tts) content, electrical conductivity (EC) and plant branch and leaf sodium (Na) content were increased in fruit juice.