Türkçe ve İngilizce ders kitaplarında değerler eğitimi
Values education in Turkish and English textbooks
Yazar: AİZAT KALİYEVA
Danışman: DOÇ. DR. FATMA FERYAL ÇUBUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Dil eğitimi = Language education ; Eğitim = Education ; Kitaplar = Books ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; İngilizce = English

Özet:
Değerler eğitiminin temel hedefi bireye kişi hürriyetlerine saygı göstermeyi, farklılıklara duyarlı olmayı, yardımlaşmayı ve işbirliği yapmayı, barış içinde yaşamayı kazandırmaktır. Bu bağlamda yabancılar için hazırlanan ders kitapları öğrencilere ulusal ve evrensel değerleri aktaran araçlardan biri olabileceği söylenebilir. Yabancı dil öğretimindeki değerler eğitimin önemi de öğrenilen dilin kültürel oluşmasında yer alan değerleri tanımayı ve benimseyi sağlayabilmesidir. Dolayısıyla kendisiyle ve toplumla barışık bireylerin yetiştirilmesinde yerel ve evrensel değerlerle donatılmış yabancı dil ders kitapları aracılığıyla değerler eğitimini uygulamak göz ardı edilemez.
Çalışmanın amacı yabancılar için hazırlanan ders kitaplarında evrensel ve yerel değerlerin ne ölçüde yansıtıldığını, tespit edilen değerlerin alt değer, değer türü ve değer yönelimleri kategorileri açısından ağırlığını belirlemektir. Çalışmamız yabancılar için Türkçe Yeni Hitit 2 Orta ve Yeni Hitit 3 Yüksek  ders kitaplarıyla birlikte yabancılar için İngilizce SpeakOut Pre-Intermediate ve SpeakOut Intermediate ders kitaplarının incelenmesiyle sınırlıdır. Söz konusu olan ders kitaplarının analizi için Schwartz'ın değerler sınıflaması esas alınmıştır. Amacımıza uşalabilmek için ders kitaplarında yer alan metinler, metin öncesi ve sonrası alıştırmalar, gramer sonrası alıştırmalar, alıştırmalardaki kelime, sözcük grubu, cümle ve paragraflar değerleri iletmesi açısından madde analizi yoluyla incelenmiştir. Elde edilen bulgular Schwartz'ın değerler sınıflamasına göre yerleştirilip frekans sıklığı ve yüzdeliği çıkarılarak sayısal veriler haline getirilmiştir.Elde edilen sonuçlar yabancılar için hazırlanan tüm ders kitapları için bir genelleme ortaya koymamaktadır. Fakat, çalışmanın okuyuculara incelenen ders kitaplarında değerlerin nasıl aktarıldığı üzerine faydalı bilgiler sağlayabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Değerler, Değerler Eğitimi, Yabancı Dil Öğretimi, Ders Kitapları, Schwartz'ın Değerler Sınıflaması

Abstract:
The primary purpose of values education is to lead individuals to be respectful to personal freedom, responsive to differences, by establishing solidarity and cooperation and living in a world of peace. In this context, it might be said that language textbooks for foreigners are one of the tools transmitting national and universal values to students. Another aspect of values education in foreign language teaching is to enable people to recognize and espouse values which have the place in cultural competence of the target language. Hence, implementing values education through language textbooks cannot be ignored through local and universal values in raising individuals who are at peace with oneself and society.The purpose of this study is to determine to what extent universal and local values were reflected in textbooks for foreigners and to define values in terms of value group categorisations. Our study is limited to an examination of the Turkish textbooks for foreigners (Yeni Hitit 2 Orta - Yeni Hitit 3 Yüksek), and EFL textbooks (SpeakOut Pre-Intermediate - SpeakOut Intermediate). Schwartz`s values classification was used for analysing these mentioned textbooks. In order to reach our goal, texts, pre- and post-text exercises,  words, phrases, sentences and passages in the texts, post-grammar exercises in the textbooks were examined in terms of values.  The data item were analysed according to Schwartz` values classification, then turned into quantitative data through calculating frequency and percentages. The results do not yield a generalisation for all textbooks for foreigners. However, it might be said that the study would provide readers with useful information on how values can be transmitted in the textbooks. 

Key Words: Values, Values Education, Foreign Language Teaching, Textbooks, Schwartz's Values Classification