COVİD-19 pandemisi öncesi ve sonrası dönemde motosiklet kazası nedeniyle acil servise başvuran hastaların demografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of demographic and clinical characteristics of patients who admitted to the emergency department due to motorcycle accidents before and after the COVİD-19 pandemic
Yazar: VEYSEL KIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN GENÇ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı COVİD-19 pandemisi öncesi ve sonrasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi acil servisine motosiklet kazası nedeniyle başvuran hastaların demografik ve klinik özelliklerinin incelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif bir kohort çalışmadır. Türkiye'de ilk COVİD-19 vakası Sağlık Bakanlığı tarafından 11 Mart 2020 tarihinde bildirilmiştir. Acil Servise pandemi öncesi 2 yıllık dönemde ve pandemi sonrası 2 yıllık dönemde motosiklet kazası nedeniyle başvuran hastalar incelendi. Çalışmamızda, 18 yaşından küçük hastalar veya veri eksikliği nedeniyle ana sonuç değişkeni olan Injury Severity Score (ISS) hesaplanamadığı hastalar dışlandı. 
Hastaların yaşı, cinsiyeti, başvuru dönemi, başvuru saati, kurye olarak çalışma durumu, ISS değerleri ve yaralanma tipleri incelendi. Çalışmamızda birincil sonlanım noktası olarak majör travma varlığı (ISS >15) kabul edildi. 
Gruplar arası karşılaştırmalarda kategorik değişkenler için Ki-kare veya Fisher'in kesinlik testi kullanıldı. Normal dağılan sürekli değişkenler için bağımsız grup sayısı iki olduğunda Student't testi, normal dağılmayanlar için Mann Whitney U testi kullanıldı. İstatistiksel olarak anlamlılık için p <0,05 kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamıza motosiklet kazası nedeniyle acil servise başvuran pandemi öncesi dönemdeki 112 hasta ve pandemi sonrası dönemdeki 354 hasta dâhil edildi. Çalışmamıza dâhil edilen hastaların 425'inin (%91,2) erkek ve 41'inin (%8,8)  kadın olduğu saptandı. Hastaların yaş ortalaması 28,98±9,75 yıl idi. Hastaların başvuru saatleri incelendiğinde en sık başvurunun 16.00-23.59 arasında olduğu (n=264 ve %56,7) saptandı. Hastaların %21,2'sinin (n=99) kurye olduğu saptandı.
Pandemi öncesi ve sonrası dönemler karşılaştırıldığında pandemi sonrası dönemde başvuran motosiklet kazalarında erkek oranının anlamlı derecede yüksek olduğunu saptadık (%84,8 ve %93,2 p=0,006). Pandemi sonrası dönemde başvuran hastaların yaş ortancasının daha düşük olduğunu saptadık (28 ve 25 yıl p=0,005). Pandemi öncesi dönemde başvuran hastaların %9,8'inin (n=11) ve pandemi sonrası dönemde başvuran hastaların %24,9'unun (n=88) kurye olduğu saptandı (p=0,001).
Pandemi öncesi ve sonrası başvuran hastaların ISS değerleri arasında fark saptamadık (ortanca: 1; IQR=4 ve 1; IQR=5) (p=0,461). Çalışmamızda ana sonlanım noktası ISS>15 olmasıydı. Pandemi öncesi dönemde başvuran hastaların %4,5'inde (n=5) ISS >15 olduğu, pandemi sonrası dönemde başvuran hastaların %4,8'inde (n=17) ISS >15 olduğu ve iki dönem arasında fark olmadığı saptandı (p=0,883).
Çalışmamızda en sık yaralanma tiplerinin alt ekstremite kırıkları (%13,4) ve  üst ekstremite kırıkları (%8) olduğunu ve pandemi öncesi ve sonrası dönemde yaralanma tipleri açısından fark olmadığını saptadık.
Sonuç: Motosiklet kazalarında ISS puanları ve majör travma oranlarının pandemi öncesi dönem ve pandemi sonrası dönem arasında anlamlı farklı olmadığını saptadık. Pandemi sonrası dönemde pandemi öncesi döneme oranla motosiklet kazalarında anlamlı derecede artış olduğunu görüldü. Motosiklet kazalarında kurye olanların oranının pandemi sonrası dönemde pandemi öncesi döneme göre daha yüksek olduğunu saptadık. Pandemi dönemi sonrasında artan eve servis ve kargo hizmetlerinin motosikletli kurye sayısında ve motosiklet kazalarında artışa yol açmış olabilir.
Anahtar Kelimeler: COVİD-19, Injury Severity Score, Kurye, Motosiklet kazası, Pandemi.

Abstract:
Aim:The aim of this study is to investigate the demographic and clinical characteristics of patients who applied to the emergency department of Ankara University Faculty of Medicine Ibn-i Sina Hospital due to motorcycle accidents before and after the COVID-19 pandemic.
Materials and Methods:Our study is a retrospective cohort study. The first COVID-19 case in Türkiye was reported on March 11, 2020, by the Ministry of Health. Patients who applied to the Emergency Department due to motorcycle accidents in the 2-year period before the pandemic and in the 2-year period after the pandemic were examined. In our study, patients who were younger than 18 years of age or whose main outcome variable, the Injury Severity Score (ISS), could not be calculated due to lack of data, were excluded.
The patient's age, gender, admission period, admission time, working status as a courier, ISS values, and injury types were examined. In our study, the presence of major trauma (ISS >15) was accepted as the primary endpoint.
For comparisons between groups, Chi-square or Fisher's exact test was used for categorical variables. Student's t-test was used when the number of independent groups was two for normally distributed continuous variables, and Mann Whitney U test was used for non-normally distributed variables. P <0.05 was accepted for statistical significance.
Results:Our study included 112 patients in the pre-pandemic period and 354 patients in the post-pandemic period who applied to the emergency department due to motorcycle accidents. It was determined that 425 (91.2%) of the patients included in our study were male and 41 (8.8%) were female. The mean age of the patients was 28.98±9.75 years. When the admission times of the patients were examined, it was determined that the most frequent admission time was between 16.00 and 23.59 (n = 264 and 56.7%). It was determined that 21.2% (n=99) of the patients were couriers.
When the pre-pandemic and post-pandemic periods were compared, we found that the male rate in motorcycle accidents admitted in the post-pandemic period was significantly higher (84.8% and 93.2% p=0.006). We found that the median age of patients admitted in the post-pandemic period was lower (28 and 25 years p=0.005). It was determined that 9.8% (n=11) of the patients admitted in the pre-pandemic period and 24.9% (n=88) of the patients admitted in the post-pandemic period were couriers (p=0.001).
We did not found any difference between the ISS values of patients admitted before and after the pandemic (median: 1; IQR=4 and 1; IQR=5) (p=0.461). The primary endpoint in our study was ISS>15. It was determined that 4.5% (n=5) of the patients admitted in the pre-pandemic period had ISS >15, and 4.8% (n=17) of the patients admitted in the post-pandemic period had ISS >15, and there was no difference between the two periods (p =0.883).
In our study, we found that the most common injury types were lower extremity fractures (13.4%) and upper extremity fractures (8%) and that there was no difference in injury types before and after the pandemic.
Conclusions:We found that ISS scores and major trauma rates in motorcycle accidents were not significantly different between the pre-pandemic period and the post-pandemic period. It was observed that there was a significant increase in motorcycle accidents in the post-pandemic period compared to the pre-pandemic period. We found that the rate of couriers in motorcycle accidents was higher in the post-pandemic period than in the pre-pandemic period. Increasing home delivery and cargo services after the pandemic period may have led to an increase in the number of motorcycle couriers and motorcycle accidents.
Key words: COVID-19, Injury Severity Score, Courier, Motorcycle accident, Pandemic.