İnsansız hava araçlarında yedekli çalışma
Redundancy in unmanned aerial vehicles
Yazar: HÜSEYİN FATİH LOKUMCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN KAAN EROL
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Savunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Günümüzde kullanılan hava aracı üretim standartları çok büyük miktarlarda seri üretime imkan vermemektedir. Seri üretim için, yüksek güvenilirlik düzeyine sahip bileşenler ve üretim süreçleri yerine standart güvenilirlik düzeyine sahip bileşenler kullanılmalı ve üretim süreçleri uygulanmalıdır. Bu üretim süreçleri sonucunda hava aracının hiçbir bileşeninin hatasının tek başına hava aracının kaybedilmesine sebep olmaması gerekmektedir. Bunun için bir yöntem geliştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. İnsansız Hava Araçlarında yedekli çalışma başlığı altında yapılan bu çalışma, insansız hava araçlarının güvenilirlik analizi hakkında bilinen yöntemlerin incelenmesinden ve geliştirilen yeni yedeklilik yönteminin analizinden oluşmaktadır. İnsansız hava aracı sisteminin elektronik, mekanik ve yazılım bileşenleri için ayrı güvenilirlik modelleri kullanılarak örnek bir hava aracının güvenilirliği değerlendirilmiş ve çözüm olarak öne sürülen bağdaşık sistemin güvenilirliği ile karşılaştırılmıştır. İnsanlı hava araçlarında ortalama kırım süresi yüz milyon saatler mertebesinde gerçekleşirken insansız hava araçlarında bu süre en fazla elli bin saat mertebelerine ulaşmış durumdadır. Bu değerler arasındaki en önemli fark, insansız hava araçlarına özgü mekanik ve yazılım bileşenleri olarak değerlendirilmiş ve bunların geliştirilmesi için fikirler geliştirilmiştir. Sonuç bölümünde, geliştirilen yöntemin iyileştirilmesi için öneriler verilmiş, yöntemin gelecekteki gelişimi ve doğadaki uçan canlılarla benzerlik ve farkları değerlendirilmiştir. Güvenilirlik hesaplamaları sonucunda elde edilen değerler, hava aracının mekanik ve yazılım sistemleri için yeni yedeklilik yöntemleri geliştirilmesi gerektiğini göstermiştir.

Abstract:
Mass Production of Unmanned Aerial Vehicles needs components and production processes which more standard than processes and components which are of high reliability. This production process needs a product which will not cause loss of the vehicle in case of a single error. It is evaluated that there is a need of a new method of doing this. This work titled ?Redundancy in Unmanned Aerial Vehicles? consists of the known ways of reliability analysis for unmanned aerial vehicles and the analysis of the new method. Unmanned Aerial Vehicle?s electronic,mechanical and software components are evaluated separately with appropriate models and and an examplary unmanned aerial vehicle?s reliability analysis is compared with the analysis of the homogenous system which is offered as a solution. While the manned aerial vehicles have a mishap rate by the rank of several hundred million hours, this rate is at most fifty thousand hours for unmanned vehicles. It is concluded that the main reason for this difference is the mechanical and software components peculiar to unmanned aerial vehicles and ideas for improving these have been offered. In the conclusion section, offerings about improving the new method of redundancy hav been put forward and its progress in the future and similarity and difference between the flying creatures in the nature have been evaluated. Reliability analysis shows that there is a need of new redundancy methods for mechanical and software components of the system.