İşleme merkezlerinde üretilecek parçalar için bilgi tabanlı işlem planlama sistemi
Knowledge based process planning system for workpieces to be produced at machining center
Yazar: İSMET ÇELİK
Danışman: PROF.DR. ALİ ÜNÜVAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Modern üretim teknolojileri, tasarım ortamında oluşturulan bilginin bir model şeklinde üretim ortamına aktarılmasını amaçlamaktadır. Bu konuda bir çok çalışma yapılmış, tasarım ve üretim ortamları entegre edilmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışmalar üretilecek parçayı tam olarak modellemekten yoksundurlar ve kısmen bunu başaran çalışmalar diğer çalışmalardan bağımsızdırlar. Tasanm ortamında oluşturulan bilginin başka bir tasanm veya üretim ortamında kullanılmasında ve üretilecek parçanın tasanm ortamında tam olarak tanımlanması konusunda güçlükler hala devam etmektedir. Bu konuda unsur-tabanlı modelleme teknikleri üzerinde durulmaktadır. İmalat işlem planlamasında kullanılan bilgi oldukça yoğun ve karmaşık yapıdadır. Geleneksel programlama teknikleriyle işlem planlama sistemlerinin oluşturulması imkansızdır ve nesne-yönelimli bilgi-tabanlı modelleme tekniklerine bağlı olarak sistem modelleme çalışmaları ümit vericidir. Bu tez çalışmasında oluşturulan İM-BDİP (İşleme Merkezi için Bilgisayar Destekli İşlem Planlama) sisteminde işleme merkezlerinde üretilecek parçalar için bir işlem planlama sistemi tasarlanmıştır. Sistemde parça modelinin oluşturulması STEP standartlarına bağlı olarak unsur-tabanlı modellemeye dayanır. STEP, ISO tarafından grafik verilerini standartlaştıran ve ürün verisinin tanımlamasını sağlayan yeni bir yaklaşımdır. İşlem planlama sisteminde düzlem yüzey, kanal, kademe, delik gibi unsurlar unsur-tabanlı parça tanımlama yaklaşımı ile STEP standartlarına uygun olarak tanımlanmıştır. İmalat ile ilgili atölye kapasiteleri, teknolojik bilgiler, takım bilgileri, işlem seçme ve işlem sıralama bilgileri bilgi tabanında tanımlanmış ve nesne yönelimli yaklaşım ile yapı oluşturulmuştur. Parça malzemesi cinsi sistemin parça bilgi modeline girildikten sonra her unsur için tolerans ve yüzey kalitesi bilgileri de sisteme girilebilir. Sistemin çıktısı; ham parça boyutları, imalat operasyonları, imalat operasyonlarının sırası, operasyon parametreleri, kesici takım ve işleme zamanlan gibi bilgilerdir. Anahtar Kelimeler: Bilgi-Tabanlı İşlem Planlama, Nesne- Yönelimli Sistem Modelleme, Unsur-Tabanlı Modelleme, STEP Standartları

Abstract:
Modern production technologies aim the knowledge which is formed in a design environment to be transfered to a production environment. Many studies have been carried out about this topic and design and manufacturing environments are tried to be integrated. The carried studies are deprived of complete modelling of the part to be produced. The studies which partly succeeded about this subject are independent from the other studies. Difficulties about using the information which is formed in design environment to use another design or production environment and the complete definition of the part to be produced in design environment still continue. For solution about the topics, feature-based modelling techniques are considered. The information which is used in manufacturing process planning is quite intensive and complex. The forming of process planning system is impossible by using the traditional software techniques and system modelling studies tied to object-oriented knowledge-based modelling techniques are hopeful. In this study, a process planning system designed for the parts to be produced at machining centers as named MC-CAPP (Computer Aided Process Planning for Machining Center) system. At the system, the forming of the part model is based on feature based modelling connection with STEP standarts. STEP is a new concept which standarts the graphic data given by ISO and provides the definition of the product data. In the process planning system, the features like plane face, channel, step and hole are defined by feature-based part definition approach according to STEP standarts. The machine shop capacities, technological information, tool information, process selection, process sequence about manufacturing are also defined at knowledge-based and the structure is formed using object-oriented approach. Part material kind is entered to part knowledge model of system and then tolerance and face quality information for every feature can be input to the system too. The output of the system is the information like the raw material dimensions, manufacturing operations, the sequence of operations, operation parameters, tool and machining time.Key Words: Knowledge-Based Process Planning, Object-Oriented System Modelling, Feature-Based Modelling, STEP Standarts.