Orta ve yüksek dozlarda A vitamininin fetal sıçan karaciğeri üzerindeki etkisi
The effects of moderate and high doses of vitamin A on the liver of fetal rats
Yazar: DUYGU ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN AY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Karaciğer = Liver ; Palmitatlar = Palmitates ; Stereoloji = Stereology ; Sıçanlar = Rats ; Teratojenler = Teratogens ; Vitamin A = Vitamin A

Özet:
Gebelikte vitamin preparatları ile beraber verilen A vitamininin yüksek dozlarda alınmasının anne karnındaki yavruda yapısal bozukluklara neden olduğu bilinmektedir.  A vitamininin, yüksek dozda alınması nedeniyle oluşan, konjenital malformasyonlar hakkında birçok çalışma bulunmakla beraber, makroskobik malformasyonların gözlenmediği, bu nedenle de teratojenik olarak sınıflandırılmayan dozların da zihinsel ve davranışsal bozukluklara sebep olabileceği bildirilmiştir.
Fetal kan ilk karaciğere uğradığından, gelen bütün maddelerin öncelikle karaciğeri etkilemesi beklenmektedir.  A vitamini de aynı yolu izlemekle beraber, memelilerde karaciğerde depolanmaktadır.  Teratojenik dozda A vitamininin karaciğer üzerindeki etkisi hakkında yeterli yayın bulunmamakla beraber, normalden daha yüksek ancak teratojenik olarak kabul edilmeyen dozda A vitamininin karaciğer üzerindeki etkileri incelenmemiştir.  Çalışmamız teratojenik olarak kabul edilmeyen dozların karaciğer üzerindeki etkisini göstermeyi amaçlamıştır.
Çalışmamızda gebe sıçanlara, gebeliğin 10.-12. günlerinde, gavaj ile 10.000, 50.000, 100.000 ve 200.000 IU/kg Retinol palmitat verildi.  Fetüsler 19. günde sezaryen ile alınarak diseke edildi ve karaciğerleri alındı.  Histolojik işlemlerden sonra stereolojik yöntemlerle incelendi.
Çalışmamız, teratojenik olarak sınıflandırılmayan 50.000 IU/kg A vitaminin karaciğer üzerindeki olumsuz etkisinin teratojenik olarak sınıflandırılan dozlar kadar olduğunu göstermektedir.

Anahtar Sözcükler Retinol palmitat, teratojen, karaciğer, Stereoloji

Abstract:
Vitamin A, which is also consumed with routine prenatal vitamin supplements, is teratogen when consumed in high doses.  There are many studies about morphologic congenital anomalies caused by high doses of vitamin A.  Some studies are reporting effects of doses that are not recognized as teratogenic because they cause no major morphological malformation, but mental and behavioral disorders that can only detected in further ages.
Mammalian fetal blood passes first through the liver, because of that it is expected that chemicals in the blood will affect primarily the liver.  Vitamin A uses the same way, and is also stored in the liver.  There are few studies about the teratogenic effect of vitamin A on the fetal liver, and no studies about the doses that are not categorized as teratogenic.  Our study aimed to show the effect of vitamin A doses on the liver that are not considered to be teratogenic.
Five groups consisting of 5 female rats on each group were used. 10.000, 50.000, 100.000, 200.000 IU/kg retinol palmitate were given by gavage to the experimental groups between 10.-12. days of pregnancy (P9-11).  The fetuses were taken at P19 with C-sections.  Their livers were dissected and prepared for histological and immunohistochemistry studies. The slides were evaluated using stereological principles.
Our study is reporting that, 50.000 IU/kg vitamin A, which is not considered as teratogenic, have the same teratogenic effect on the fetal rat liver, like doses that are considered as teratogenic.

Keywords Retinyl palmitate, teratogen, liver, stereology