Yönetim kurulu çeşitliliği, örgütsel çift yönlülük ve firma performansı: BİST 30 firmaları üzerine bir inceleme /
Yazar: DİLARA GÖKÇEOĞLU
Danışman: PROF. DR. NACİYE AYLİN ATAAY SAYBAŞILI
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez çalışması, kurumsal başarı ve sürdürülebilirlik için yönetim kurulu üye çeşitliliği ve örgütsel çift yönlülük gibi faktörlerin, kurumların rekabet avantajı elde etmesine ve sürdürülebilir başarı sağlamasına nasıl katkıda bulunduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Yönetim kurulları, firmanın genel işleyişinden sorumlu en yüksek otoritedir ve firma performansını artırmak için izleme, tavsiye ve danışmanlık faaliyetleri yürütür. Yönetim kurullarındaki çeşitlilik, kurumsal yönetimde önemli bir konu olarak hem akademisyenler hem de sektör uygulayıcıları tarafından ilgi görmektedir. Çeşitliliğin, verimliliği artıracağı ve daha iyi kontrol sağlayacağı düşünülmektedir. Örgütsel çift yönlülük, bir örgütün hem keşfetme ve yenilik yapma hem de uygulama süreçlerini başarıyla dengelemesini ifade eder ve bu yaklaşım firmaların rekabet avantajı elde etmesine yardımcı olur. Yönetim kurulu çeşitliliğinin, örgütsel çift yönlülüğe katkıda bulunduğu ve bunun da firma performansını etkilediği düşünülmektedir.

Araştırma, 2009-2021 yılları arasında BİST 30 endeksinde yer alan 115 firmanın verilerini kullanarak yönetim kurulu çeşitliliği ile örgütsel çift yönlülük ve finansal performans arasındaki ilişkileri analiz etmiştir. Yönetim kurulu üye çeşitliliği, üyelerin demografik, eğitim ve deneyim bileşenleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Firma performansı, varlık getirisi (ROA), sermaye getirisi (ROE) ve Tobin Q göstergeleri ile ölçülmüştür. Sonuçlar, yönetim kurulu çeşitliliği ve örgütsel çift yönlülük arasında pozitif bir ilişki olduğunu ve yönetim kurulu çeşitliliğinin arttıkça firmaların geliştirici faaliyetlerinin arttığını göstermektedir. Örgütsel çift yönlülüğün firma performansını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak, yönetim kurulu çeşitliliğinin finansal performans üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu bulgular, yönetim kurulu çeşitliliği ile firma performansı arasındaki karmaşık ilişkiyi ve araya giren süreçlerin önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
This thesis aims to examine how factors such as board diversity and organizational ambidexterity contribute to corporate success and sustainability by enabling organizations to achieve competitive advantage and sustainable success. Boards of directors serve as the highest authority responsible for overseeing the general operations of the firm and enhancing performance through monitoring, advising, and consulting activities. Diversity within boards is a significant topic in corporate governance, drawing considerable interest from both academics and industry practitioners due to its perceived ability to enhance efficiency and improve oversight. Organizational ambidexterity refers to an organization's ability to successfully balance exploration and innovation with exploitation and implementation processes, thereby aiding firms in gaining a competitive edge. It is believed that board diversity contributes to organizational ambidexterity, which in turn influences firm performance.

This research analyzed the relationships between board diversity, organizational ambidexterity, and financial performance using data from 115 firms listed on the BIST 30 index between 2009 and 2021. Board diversity was assessed based on members' demographic, educational, and experiential components. Firm performance was measured using return on assets (ROA), return on equity (ROE), and Tobin Q indicators. The results indicate a positive relationship between board diversity and organizational ambidexterity, suggesting that increased diversity enhances firms' exploitative strategies. Organizational ambidexterity positively impacts firm performance. However, the statistical significance of board diversity's impact on financial performance was not established. These findings underscore the complex relationship between board diversity and firm performance, highlighting the importance of intermediary processes.