İzmit Körfezi sismik verilerinin değerlendirilmesi
Interpretation of seismic profiles of the Gulf of İzmit
Yazar: ŞAHİN AKKARGAN
Danışman: PROF. DR. DEMİR KOLÇAK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
17 Ağustos 1999 Kocaeli depreminden sonra Marmara Denizi ve İzmit Körfezi'ne olanbilimsel ilgi artmıştır. Bu ilginin devamı olarak, bu çalışma ile İzmit Körfezi'nden eldeedilen sığ ve derin sismik kesitler incelenmiş ve bölge tektoniğine yönelik bir diri kırıkharitası oluşturulmuştur.Sismik kesitler incelendiğinde İzmit Körfezi'ne Başiskele limanından giren KuzeyAnadolu Fay Zonu (KAFZ) kuzey kolunun, körfez içerisinde yer alan jeolojik yapılarıkeserek Marmara Denizi'ne doğru ilerlediği görülür. Jeolojik yapıların KAFZ tarafındanDoğu-Batı doğrultusunda kesilmesi, İzmit Körfezi'nin oluşumunu KAFZ'nin bölgeyegirmesinden önceki bir zaman diliminde tamamlamış olduğuna işaret etmektedir. Diğerbir ifade ile İzmit Körfezi'nin açılışında Marmara Denizi içerisindeki fay sistemi dahaetkin bir rol almıştır. Bu görüş körfezin kuzey ve güney kesiminde farklı stratigrafikbirimlerin gözlenmesiylede desteklenmektedir.Sismik kesit yorumlarına göre 1999 Kocaeli depremi ile oluşan kırık Gölcük,Değirmendere ve Karamürsel kıyı kesiminden ilerleyerek Hersek Burnu'nun batısınageçmiştir. Diğer önemli bir bulgu ise İstanbul güney şelfi ve Adalar bölgesinde yapılanaraştırma sonucu, 1894 depremi ile oluştuğu düşünülen KB-GD doğrultulu yüzeykırıklarının tespit edilmesidir. Sismik kesitlerde bu kırıkların izi net bir şekildegörülebilmektedir.xi

Abstract:
The scientific interest to the Sea of Marmara and the Gulf of Izmit has increased afterthe 1999 Kocaeli Earthquake, on August 17th. As a part of this interest, in this study,we interpreted both the shallow and deep marine seismic profiles, and constituted a mapof regional active faults representing tectonic settings of the Gulf of Izmit.The seismic profiles clearly show that the northern branch of the North Analotlian FaultZone (NAFZ) enters into the Gulf of Izmit in Basiskele port, and proceeds in East -West direction to the Sea of Marmara by cutting all the geological structures. Thephenomenon of cutting of the geological structures points out that the Gulf of Izmit hascompleted its geologic evolution in a time period before the NAFZ entered the gulfregion. In other words, the faulting mechanism in the Sea of Marmara has played adominant role for opening and widening of the Gulf Izmit. This view is also supportedby existence of different stratigraphic units in the northern and southern of the gulf.The rupture generated by the 1999 Kocaeli Earthquake went through offshore Gölcük,Değirmendere and Karamürsel, and at the west, it reached to the west of Hersek Deltabased on interpreted seismic sections. Another important finding is that existence of aNW-SE trending strike slip faulting mechanism around Islands region in the southernshelf of Istanbul. It is believed that that faulting is a result of the 1894 IstanbulEarthquake. Strike slip faulting pattern is clearly evident in the seismic sections.xii