Serbest ticaret anlaşmalarının Türkiye ve AB ekonomilerine olan etkileri
Effects of free trade agreement with Turkey and EU economies
Yazar: HALİL İBRAHİM EMİR
Danışman: DOÇ. DR. SELMAN YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Serbest ticaret anlaşmaları = Free trade agreement ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Son 30 yılda hızla artan dünya ticareti ve rekabetçilik, devletlerin pazar paylarını artırma çabalarını da artırmıştır. Devletler, küreselleşen dünyada pazar paylarının yerini koruyabilmek ve artırmak, teknolojik yeniliklerden uzak kalmamak, ülke ekonomisini serbest piyasa sistemi ile bütünleşebilmek amacı ile çeşitli yollar izlemişlerdir. Bu kapsamda devletler uluslararası alanda başarılı olabilmek amacı ile ekonomik bütünleşmeler uygulamaya başlamıştır.

Karşılıklı çıkar ilişkisine dayalı olan bütünleşme türlerinin ise belki de en etkin kullanılan aracı Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)'dır. STA'ları uygulayan devletlerin gerek rekabetçiliği üstün olduğu alanlarda karşılıklı olarak gümrük tarifelerini indirmeleri ya da tamamen kaldırmaları gerekse yatırım transferi, teknoloji transferi, fikri mülkiyet hakları, dış ticarette ortaya çıkan hukuki engellerin kaldırılması, şeffaflık ve gümrük kurallarının birbirleri ile uyumlaştırılması hususları; devletlerin uluslararası alanda etkin rol oynayabilmelerine olanak sağlamaktadır. Tüm bu ekonomik avantajların yanında oluşturulan STA'lar ile güçlü ekonomik bağ oluşturan devletlerin siyasi ve sosyal ilişkileri de gelişmekte bu da devletler arasında sağlıklı iletişim ortamı doğurmakta; hatta gerçekleştirilmesi planlanan Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı Anlaşması (TTYO) gibi küresel sistemi etkileyebilecek kadar önemli rol oynayabilmektedir. Bunun yanında anlaşmanın dışında kalan diğer ülkeler için önemli dezavantajlar doğurabilmektedir.

Dolayısı ile Türkiye ve AB'nin oluşturduğu STA'lar, tarafların ekonomik ilişkilerini geliştirmeye fırsat tanımakta, ancak Türkiye'nin Gümrük Birliği'ni imzalayıp AB'ye üye olmayan bir devlet olarak hareket kabiliyetini daraltmakta ve bu yönü ile Türkiye ekonomisini olumsuz etkilemektedir.

Abstract:
World trade and competitiveness, which have increased rapidly over the past 30 years, have also increased the efforts of states to increase their market share. States have followed a number of ways in order to protect and increase market share in the globalizing world, to stay away from technological innovations and to integrate the country's economy with the free market system. In this context, states have begun to implement economic integrations in order to be successful on the international scene.

Perhaps the most effective means of integration based on mutual interest relations is the Free Trade Agreements (FTA). States that implement FTA's should either mutually reduce or completely eliminate customs tariffs in areas where competitiveness is superior, including investment transfer, technology transfer, intellectual property rights, removal of legal barriers to foreign trade, transparency and alignment of customs rules with each other; allowing states to play an active role in the international arena. In addition to all these economic advantages, the political and social relations of the states that form strong economic ties with the FTAs that are created also develop, which creates a healthy communication environment between the states; such as the Transatlantic Trade and Investment Partnership Agreement (TTIP), which is also planned to be realized. Besides this, it can create significant disadvantages for other countries outside the agreement.

Therefore stadium created by Turkey and the EU are recognizing the opportunity to develop parties of economic relations, but Turkey's Customs Union signed an EU member which constrains its ability to act as a non-state and negatively affect Turkey's economy in this respect.