Kent futbol takım taraftarlarının aidiyete ilişkin davranışları, sosyal değer ve deneyim oluşturma süreçlerinin araştırılması
Investigation of the behaviors of urban football team fans regarding belonging, the processes of creating social value and experience
Yazar: İDRİS AKPUNAR
Danışman: DOÇ. DR. VELİTTİN BALCI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı kent futbol takım taraftarlarının aidiyete ilişkin davranışları, sosyal değer ve deneyim oluşturma süreçlerinin incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Adana Demirspor, Ankaragücü, Bursaspor, Göztepe, Sivasspor, Trabzonspor olmak üzere 6 farklı kent takımını destekleyen toplam 30 taraftara ulaşılarak görüşme soruları yönlendirilmiştir. Çalışma grubunun oluşturulmasında aranan kriter İstanbul takımları dışındaki kent takımını destekleyen taraftarların varlığıdır. Bu çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemi kullanılmıştır. Farklı taraftarlara ulaşabilmek açısından yine amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan kartopu örnekleme yöntemi de tercih edilmiştir. Bu sayede taraftarlar ile spor kulüpleri arasında aidiyet, değer ve deneyim açısından kurulan bağlara dair çıktılara ulaşılması hedeflenmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan 14 adet yarı yapılandırılmış soru aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Katılımcıların verdiği yanıtlar araştırmanın amaçlarına göre değerlendirilmiş ve analiz edilmiştir. Çalışmada kent futbol takımını destekleyen taraftarların aidiyete ilişkin davranışlarının sosyal değer ve deneyim oluşturma süreçlerini doğrudan etkilediği, yönlendirme potansiyelinin olduğu belirlenmiştir. Desteklenen kent futbol takımının taraftarları ile vakit geçirmenin büyük oranda olumlu yönde etkilediği çalışmanın sonuçlarından bir diğeridir. Bazı durumlarda takımla olan bağa zarar verme ve ayrışma gibi olumsuz etkilerin ortaya çıkabileceği çalışmanın sonuçları arasında yer almaktadır. Futbol taraftarları için desteklenen futbol takımının ifade ettiği anlama dair ulaşılan sonuçlar yaşam tarzı, duygular ve tutku şeklinde anlamları ortaya çıkarmıştır. Taraftarların futbol takımlarını hayatın en önemli parçası olarak gördükleri, kimliklerinin bir ifadesi olarak değerlendirdikleri çalışmanın sonuçları arasında yer almaktadır. Desteklenen futbol takımının kente aidiyetin bir göstergesi olduğunun vurgulandığı araştırmada heyecan, mutluluk, sevgi, özlem gibi duyguların ön plana çıktığı sonucuna varılmıştır. Kent takımlarını destekleyen futbol taraftarları, başarı için her yolun mübah olduğu anlayışını kabul etmemekte, etik ve ahlaki değerlere önem verilmesi gerekliliğini dile getirmektedir. Ulaşılan sonuçlara göre futbol takımı taraftarlarında aidiyet davranışları, sosyal değer ve deneyim oluşturma süreçleri birbiriyle yakından ilişkilidir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the belonging behaviours, social values and experience formation processes of urban football team fans. Phenomenological design, which is one of the qualitative research methods, was used in this study. Within the scope of the research, a total of 30 fans supporting 6 different urban teams, Adana Demirspor, Ankaragücü, Bursaspor, Göztepe, Sivasspor, Trabzonspor, were reached and interview questions were directed. The criterion sought in the formation of the study group was the presence of fans who support city teams other than Istanbul teams. In this study, maximum diversity sampling method, one of the purposive sampling methods, was used. Snowball sampling method, which is also one of the purposive sampling methods, was also preferred in order to reach different fans. By this way, it is aimed to reach outputs on the ties established between fans and sports clubs in terms of belonging, value and experience.  The data were collected through 14 semi-structured questions created by the researcher. Content analysis method was used to analyse the data. The answers that given by the participants were evaluated and analysed according to the objectives of the research. In the study, it was determined that the belonging behaviours of the fans who support the city football team directly affect the social value and experience creation processes and have the potential to direct them. Another result of the study is that spending time with the supporters of the supported city football team has a positive effect to a great extent. In some cases, it is among the results of the study that negative effects such as damaging the bond with the team and dissociation may occur. The results obtained regarding the meaning of the football team supported for football fans revealed meanings such as lifestyle, emotions and passion. It is among the results of the study that the fans see their football teams as the most important part of their lives and consider them as an expression of their identity. In the study, which emphasised that the supported football team is an indicator of belonging to the city, it was concluded that emotions such as excitement, happiness, love and longing came to the fore. The football fans who support the city teams do not accept the understanding that all means are sacred for success and express the necessity of giving importance to ethical and moral values. According to the results, belonging behaviours, social value and experience formation processes are closely related to each other in football team fans.