Bir grup diş hekiminin "Türk Dişhekimleri Birliği Dişhekimliği Meslek Etiği Kuralları" Hakkındaki Görüşleri
Opinions of a group of dentists on "Ethics Code of Turkish Dental Association"
Yazar: SÜLEYMAN DİLEK
Danışman: PROF. DR. NURİ SELİM KADIOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRÜ KELEŞ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı / Tıp Tarihi ve Etik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics

Özet:
Türk Dişhekimleri Birliği (TDB) Dişhekimliği Meslek Etiği Kuralları 2012 yılında hazırlanmış, 2015 ve 2018 yıllarında güncellenmiştir. Bu kurallar bir yandan diş hekimlerinin mesleki değerlerini ifade ve ilan diğer yandan mesleğin icrasında etiğe uygun davranmaya rehberlik etmeye yöneliktir. 
Tez çalışması çerçevesinde yürütülen nitel araştırmanın amacı meslek etiği kurallarının alanda ne ölçüde tanındığını ve benimsendiğini saptamaktır.  Bu çerçevede farklı mesleki birikime ve farklı mesleki bakış açısına sahip 18 diş hekimi ile genel olarak etik ve meslek etiği özel olarak TDB Dişhekimliği Meslek Etiği Kuralları hakkında yarı yapılandırılmış soruların kullanıldığı yüz yüze görüşmeler yapılmış, toplanan veriler tematik içerik analizi ile değerlendirilmiştir.
Katılımcılardan gelen cevapların içerdiği bilgiler ve görüşler değerlendirilerek üç bağlam, 10 ana tema ve 96 tema oluşturulmuştur. Birinci bağlam olan diş hekiminin etik ve meslek etiği algısı, dört ana tema altında 44 tema; ikinci bağlam olan diş hekimliği etiğinin kapsamı, dört ana tema altında 27 tema; üçüncü bağlam olan TDB Diş Hekimliği Meslek Etiği Kuralları metni, iki ana tema altında 25 tema, içermektedir.
Araştırma, etik konusunda eğitimle edinilmiş bilgi ve kavramsal netlik bulunmadığını; meslek yaşamında karşılaşılan etik sorunların hukuki-idari-sosyal-ekonomik sorunlardan tam olarak ayırt edilemediğini ve bunlarla baş etmede zorluk çekildiğini; TDB Dişhekimliği Meslek Etiği Kuralları'nın yeterince tanınmadığını ve pratiğe daha fazla yansıyacak şekilde gözden geçirilmesine yönelik bir beklenti bulunduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak genelde diş hekimliği camiası için farklı meslek etiği eğitimleri düzenlenmesi özelde TDB Dişhekimliği Meslek Etiği Kuralları'nı tanıtacak ve pratiğe yansımasını arttıracak etkinlikler yapılması gereksinimi ve beklentisi bulunmaktadır. Tez çalışmasının bu gereksinimi ve beklentiyi karşılama noktasındaki Türk Dişhekimleri Birliği'nin meslek etiği konusundaki çalışmalarına katkı sağlayacağı umulmaktadır.

Abstract:
Ethics Code of Turkish Dental Association (TDA) was prepared in 2012 and updated in 2015 and 2018. These rules are aimed at expressing and declaring the professional values of dentists on the one hand and guiding ethical behavior in the practice of the profession on the other.
The aim of the qualitative research carried out within the framework of the thesis study is to determine to what extent the rules of professional ethics are recognized and adopted in the field. In this context, face-to-face interviews were conducted with 18 dentists with different professional background and different professional perspectives, using semi-structured questions regarding ethics and professional ethics in general and Ethics Code of TDA in particular. Then the collected data were evaluated with thematic content analysis.
Three contexts, 10 main themes and 96 themes were created by evaluating the informations and opinions contained in the answers from the participants. The first context, dentists' perception of ethics and professional ethics, 44 themes under four main themes; the second context, the scope of dental ethics, 27 themes under four main themes; the third context, Ethics Code of TDA, includes 25 themes under two main themes.
The research shows that, there is not education-based knowledge and conceptual clarity regarding ethics, ethical problems encountered in professional life cannot be fully distinguished from legal-administrative-social-economic problems and there is a difficulty to cope with them, the ethics code of TDA is not sufficiently recognized and needs to be revised to be more effective on practice.
As a result, there is a need and expectation of different professional ethics trainings for the dentistry community and also activities that will introduce the Ethics Code of TDA and increase its reflection in practice. It is hoped that the thesis will contribute to the activities on professional ethics carried out by Turkish Dental Association to supply this need and expectation.