Farklı işitsel bağlamlarda düzenliliği fark etme ile oluşan işitsel kortikal N1 cevaplarının karşılaştırılması
Comparison of auditory cortical N1 responses evoked by regularity detection in different auditory contexts
Yazar: BUSE AÇIKGÖZ
Danışman: DR. MEHMET YARALI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Konuşmayı ayırdetme testleri = Speech discrimination tests ; Odyoloji = Audiology ; İşitme = Hearing ; İşitme testleri = Hearing tests ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
İçerisinde bulunduğumuz işitsel çevrede var olan karmaşık seslerin ayrıştırılması ve gruplandırılması süreci işitsel sahne analizi olarak adlandırılmaktadır. Bu süreçteki işlemlerden bir tanesi de işitsel düzenliliklerin çıkarılmasıdır. İşitsel düzenliliklerin tespit edilmesi bir sahne içerisinde önemli olan sinyalin takip edilebilmesi için oldukça önemlidir. Literatürde bu konuda farklı uyaran dizileri kullanılarak çeşitli elektrofizyolojik çalışmalar yapılmıştır. Karmaşık işitsel sahnelerde çalışmaların yapılması işitsel sistemin organizasyon sürecini anlayabilmek için önemlidir. Bu bakımdan mevcut çalışmada rastgele seslerin ardından gelen frekans olarak azalan bir paterne sahip olan düzenli ses dizilerinin farklı sesler ile birlikte sunulduğu durumlarda (rast\_az\_2) ve rastgele seslerin ardından gelen bu düzenliliklerin izole olarak yer aldığı durumlarda (rast\_az) işitsel düzenliliğin fark edilmesi ile ortaya çıkan kortikal cevaplar karşılaştırılmıştır. Bu uyaranlar için düzenliliği fark etme davranışsal cevapları da incelenmiştir. Çalışmaya herhangi bir işitme problemi olmayan 22-31 yaş aralığında 20 kişi katılmıştır. İşitsel sahnenin daha karmaşık olduğu durum olan rast\_az\_2 uyaranı için elde edilen N1 dalgasının amplitüdü daha küçük ve latansı daha uzun olarak elde edilmiştir (p<0,001). Davranışsal cevaplar incelendiğinde ise katılımcılar rast\_az\_2 uyaranını fark etmekte rast\_az uyaranına göre daha çok zorlanmışlardır (p<0,001). Bulgular işitsel düzenliliklerin farklı sesler içerisinde ortaya çıktıklarında da fark edilebildiklerini ve kortikal gösterimleri olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak bu gösterimlerin düzenliliklerin izole yer aldığı durumlara göre daha zayıf olduğunu ve davranışsal fark etmenin de izole koşula göre daha zor olduğu gözlenmektedir. İleriki çalışmalarda gürültüde konuşmayı ayırt etmekte zorluk yaşayan bireyler çalışmaya dahil edilerek  gürültüde konuşmayı ayırt etme becerileri ile işitsel kortikal N1 cevabı ile ilişkisi araştırılabilir.

Abstract:
Auditory scene analysis is the name of the process consisting of the integration and segregation of sound streams in highly complex environments. One of the processes in this analysis is the extraction of auditory regularities. Detecting auditory regularities is crucial for tracking important signals in a complex scene. Various electrophysiological studies exist in the literature on this issue using different stimulus sequences. To understand the organization of sound processing in the auditory system, using a variety of stimuli is noteworthy. In this sense, this study was conducted to compare the auditory cortical N1 responses evoked by regular sound patterns with a decreasing frequency which is embedded in random sounds (rand\_dec\_2) and regular sound with decreasing frequency in isolation (rand\_dec) both appearing after random frequency sounds. Moreover, behavioural responses were examined for these stimuli. 20 participants between the ages of 22-31 without hearing problems participated in the study. It was observed that the N1 amplitudes were smaller and latencies were longer for the N1 responses evoked by rand\_dec\_2 where auditory scene was more complicated (p<0.001). In addition, behavioural results showed that regularity detection for rand\_dec\_2 was more difficult compared to rand\_dec (p<0.001). The findings show that auditory regularities can also be noticed when they are embedded in different sounds and they have cortical representations. In addition, it is observed that these representations are less robust than the conditions in which regularities are isolated, and behavioral detection is more difficult than in the isolated condition. People with speech understanding in noise problems can be involved in future studies for investigating the relation between speech in noise scores and auditory cortical N1 responses.