Lise öğrencilerinin problem çözmeye yönelik inançları ve akademik özyeterlik algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of high school student's beliefs towards problem solving and academic self-efficacy perceptions in terms of some variables
Yazar: ŞULE DURAN
Danışman: DOÇ. DR. SELAMİ ERCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Problem çözme = Problem solving ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin problem çözmeye yönelik inançları ile akademik özyeterlik algılarının bazı değişkenler açısından (okul türü, sınıf düzeyi ve cinsiyet) incelenerek aralarında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını araştırmaktır. Araştırmada çeşitli demografik verileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, öğrencilerin problem çözmeye yönelik inançlarının saptanmasında Problem Çözmeye Yönelik İnanç Ölçeği, akademik özyeterlik inançlarının belirlenmesinde Akademik Özyeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 2016-2017 Eğitim Öğretim yılı 2.döneminde İç Anadolu Bölgesi bir il merkezinde öğrenim görmekte olan farklı lise türünden öğrenciler oluşturmuştur. Verilerin analizi bir istatistik analiz paket programı ile yapılmış olup, öğrencilerin problem çözmeye yönelik inançları ile akademik özyeterlik arasındaki ilişkilerin saptanmasında verilerin normal dağılıma sahip olmamasından dolayı (p<0,05) Spearman Korelasyon analizi kullanılırken; öğrencilerin problem çözmeye yönelik inanç ve alt faktörleri ile akademik özyeterliklerinin okul türüne, sınıf düzeyine, ve cinsiyete göre farklılaşmasının incelenmesinde Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis Testleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin problem çözmeye yönelik inançları ile akademik özyeterlik algıları arasında istatiksel olarak pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir..( r = .365 , p=.000). Ayrıca problem çözmeye yönelik inanç ölçeğinin matematiksel beceri ve matematiğin yeri alt faktörleri ile akademik özyeterlik inançları arasında istatiksel olarak düşük düzeyde anlamlı; problemi anlama, matematiğin önemi alt faktörleri ile akademik özyeterlik inançları arasında istatiksel olarak orta düzeyde anlamlı bir ilişki elde edilirken;  problem çözmeye yönelik inanç ölçeğinin problem çözme becerisi alt faktörü ile akademik özyeterlik inançları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Farklı lise türlerinde öğrenim gören öğrencilerin problem çözmeye yönelik inanç puan ortalamasında Fen Lisesi öğrencileri lehine istatiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. 9. Sınıf öğrencilerin problem çözmeye yönelik inançları toplam ve tüm alt boyutları puanları ile 12. Sınıf öğrencilerin problem çözmeye yönelik inançları toplam ve tüm alt boyutları puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Lise öğrencilerinin problem çözmeye yönelik inanç düzeyleri cinsiyete göre kızlar lehine istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Farklı lise türlerinde öğrenim gören öğrencilerin akademik özyeterlik algısı puan ortalamasında Fen Lisesi öğrencileri lehine istatiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. 9. Sınıf öğrencilerin akademik özyeterlik algısı ortalama puanları ile 12. Sınıf öğrencilerin akademik özyeterlik algısı ortalama puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Lise öğrencilerinin akademik özyeterlik algısı cinsiyete göre istatiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate whether there is a meaningful relationship between secondary school students' beliefs about problem solving and academic self-efficacy perceptions in terms of some variables (school type, class level and gender). In the current study Personal Information Form, which is developed by the researcher will be utilized to collect demografic information. Beliefs about Mathematical Problem Solving Scale, which will used to assess beliefs towards Mathematical Problem Solving and the Academic Self-efficacy Scale will be used in determining the academic self-efficacy. Research data will be obtained in 2016-2017academic year. The research sample will composed of high school students. Spearman correlation analysis was used to examine the relationship between students' beliefs in problem solving and academic self-efficacy and it was decided that Mann-Whitney U and Kruskal Wallis Tests should be used when students' beliefs and sub-factors for problem solving and academic self-efficacy differed according to school type, class level, and gender. SPSS 21.0 program was used in all statistical analyzes. Cronbach's Alpha calculated as 0.87. As a result of the research, there is a middle level of positive correlation between students 'beliefs in problem solving and students' academic self-efficacy perceptions. ( r = .365 , p=.000). As a result of Kruskal Wallis Analysis, it has been found that the belief in problem solving differs according to the school type. There is a statistically meaningful difference in terms of total score of belief in problem solving and mathematical skill dimension scores in favor of female students, but there is no significant difference in terms of mathematics place size, problem understanding dimension, mathematical dimension and problem solving skill dimension scores. Mann Whitney According to the results of the analysis, it has been found that there is no significant difference between total and all sub-dimensions of problem-solving beliefs of the 9th grade students and total and all sub-dimensions of problem-solving beliefs of 12th grade students. As a result of the study, positive correlations were found between students' belief in problem solving and academic self-efficacy perceptions. In order to develop belief in problem-solving, it is important to study students' academic self-efficacy beliefs.  In addition, the belief in problem solving differs according to sex and school type, but the class level does not make a significant difference on the belief in problem solving. As a result of Kruskal Wallis Analysis, it has been found that the students' academic self-efficacy perceptions differs according to the school type. According to the results of the analysis, it has been found that there is no significant difference sex and between academic self-efficacy perceptions of the 9th grade students and academic self-efficacy perceptions of 12th grade students.