Talamik inmeli hastalarda klinik ve elektrofizyolojik korelasyonunun kantitatif EEG ve MR traktografi ile değerlendirilmesi
Clinical and electrophysiologic correlation of thalamic stroke patients with quantitative EEG and MR tractography
Yazar: SAMİ MEHMET YUMERHODZHA
Danışman: PROF. DR. NERSES BEBEK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Talamus = Thalamus

Özet:
Amaç:Bu çalışmada, izole talamik iskemik inmeli hastaların lokalizasyon ve lateralizasyon özelliklerine göre klinik, nöropsikolojik, elektrofizyolojik ve radyolojik bulgularının, kantitatif EEG (QEEG) ve MR traktografi incelemeleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Araç-yöntem: Prospektif, uzun süreli takip planlanan çalışmamızda 63 akut izole iskemik talamik infarkt tanısı almış hasta ile kontol grubu olarak 18 sağlıklı olgu incelemeye alınmıştır. Talamik infarkt lokalizasyonuna göre hastalar 5 gruba ayrıldı. Hastalara başvuru sırasında nörolojik muayene, akut ve kronik dönemde elektroensefalografi, kranyal MRG ve okuma yazma bilenlere nöropsikolojik testler yapıldı. Klinik veriler lezyon lokalizasyonuna göre değerlendirilmiş, klinik elektroensefalografi verilerine ek olarak spektral analiz ve deterministik MR fiber traktografi uygulanmış, bulguların korelasyonu incelenmiştir. 
Bulgular: Elde edilen nörolojik bulgular iskemik talamik lezyonların, çok geniş nörolojik semptom yelpazesine yol açtığı görüşünü destekledi. En sık görülen lokalizasyonun lateral talamus olduğu, en hafif semptomatolojiye de bu grubun neden olduğu dikkat çekiciydi. İkinci sıklıkta olan medial grup en sık beyin sapı bulguları ile birliktelik göstermekteydi. Uygulanan nöropsikolojik testlerde hasta grubunda hemen hemen tüm alanlarda kontrol grubuna göre düşük performans saptandı. Elektroensefalografi kayıtlarında temel aktivitede genellikle yavaş dalga frekanslarına doğru bir kayma gözlendi. Olguların akut ve kronik dönem kayıtlarında bulgularda devamlılık olduğu, belirgin bir değişikliğin olmadığı dikkati çekti. Kantitatif EEG analizi ile EEG kayıtlarında yavaş dalga aktivitesinde artış olduğu görüldü. Bu bulgu sağlıklı grup ile hastalar arasındaki en sabit bulguydu ve en belirgin olarak medial inmeli grupta gözlendi. Kronik dönemde yapılan kranyal MR incelemesi ile elde edilen traktografi bulguları ise talamik inme sonrası talamus ile ilişkili olan ak maddenin hacminde ve yolak yapısında lateralizasyon ile uyumlu bir azalma olduğunu göstermekteydi.
Sonuç: Çalışmamızın geniş talamik inmeli bir hasta grubunda uygulanan ilk QEEG analizi olması nedeniyle önemlidir. Kayıtların hazırlık aşamasında izlenilen yolların daha önce incelenen çalışma gruplarından farklı oluşu nedeniyle özgün bir metodolojinin oluşturulması gerekmiştir. Bu nedenle lezyonel olgularda QEEG uygulamalarına çalışmamızın örnek teşkil edeceğini düşünüyoruz.  Bu aşamaya yönelik belirlenmiş kriterlere ve bilişimsel altyapının daha da arttırılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bilgi birikiminin artması klinik uygulamada QEEG'nin daha fazla kullanılabilmesini sağlayacaktır. MR traktografi ile talamusun iç yapısında bulunan yolakları ve bağlantılarının aydınlatılması ve bugüne kadar az anlaşılmış talamus bağlantıları hakkında önemli bilgiler sunacak bir yöntem olarak ön plana çıkmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Talamik infarkt, lokalizasyon, nöropsikolojik test, EEG, kantitatif EEG, kranyal MRG, MR traktografi

Abstract:
Aim: This study aims to evaluate clinical, neuropsychological, electrophysiological and radiological findings of patients with thalamic stroke based on their localization and lateralization characteristics through the use of quantitative EEG (QEEG) and MR tractography.
Methods-materials: In this prospective and long-term study, we have evaluated 63 individuals who were diagnosed with acute isolated ischemic thalamic stroke and 18 healthy individuals as control group. Patients were divided in 5 groups according to the localization of thalamic infarction. Neurological examination, electroencephalography in acute and chronic phase, cranial MRI, and neuropsychological tests for the literates were performed. Clinical data were evaluated based on lesion localization. In addition to electroencephalography data, spectral analysis and deterministic MRI fiber tractography were performed, and correlation of data was done.
Findings: Neurological findings supported the viewpoint that ischemic thalamic lesions cause wide variety of symptoms. Interesting finding was that lateral thalamus was most frequent localization, and the one that was causing mildest symptomatology. Medial thalamic lesions that were second in order of frequency were associated more often with brain stem symptoms. Patients who were tested for neuropsychological tests showed universally low performance in almost all fields. Slight direction toward slower frequency waves during basic activity was noticed in electroencephalography recording. There was continuity between recordings ain acute and chronic phases, and no significant change was noticed. Quantitative EEG analysis demonstrated increase in slow wave activity. This finding was most stable one in correlation between patients and control groups, and was more pronounced in medial thalamic group. MRI performed in chronic phase and tractography findings showed that there was decrease in volume of the thalamus linked white matter and pathways which was in correlation with lateralization, after thalamic stroke.
Conclusion: Our study is important because the QEEG is the first analysis that was applied in patients with thalamic stroke. Methodology creation was needed because the recordings that were used in previous studies were different. Therefore, we think that our study will be an example for QEEG application in lesional cases. There is a need for improvement in informative infrastructure that would aim this phase. Increase in know-how will enable further use of QEEG in clinical practice. MR tractography will give better insight for pathways within inner structure of thalamus and its connections, as well most convenient information for thalamic connections. 

Kew words: Thalamic infarction, localization, neuropsychological tests, EEG, quantitative EEG, cranial MRI, MR tractography