Türk Ticaret Kanunu md. 376/3 kapsamında borca batıklık
Over-indebtedness within the scope of Turkish Commercial Code article 376/3
Yazar: SENA NUR GÜNAY
Danışman: PROF. DR. TOLGA AYOĞLU
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Borca batıklık, Türk Ticaret Kanunu (TTK)  md. 376/3 hükmünde düzenlenmiş olup, alacaklıların haklarını korumayı ve şirket yönetiminin şirketin finansal durumunu sürekli izleyip değerlendirmesini sağlamayı amaçlar. Borca batıklık, TTK md. 376'da hüküm altına alınarak hukuki sonuç bağlanan finansal güçlük durumlarından en ileri seviyede olanını temsil eder. Mukayeseli hukukta, şirket kurtarma ve yeniden yapılandırma uygulamalarıyla bağlantılı olarak borca batıklık, kaldırılması ya da güncellenmesi gereken bir konu olarak tartışılmıştır.
Borca batıklık, tespiti ve sonuçları itibarıyla, ticaret, bilanço ve iflas hukuku gibi birden fazla alanı ilgilendirir. TTK md. 376/3 hükmü, borca batıklık tespiti için iki tür ara bilanço hazırlanmasını gerektirir: biri işletmenin devamlılığı esasına, diğeri ise muhtemel satış fiyatlarına göre düzenlenir. Borca batıklığın tespiti, varlıkların gerçek değerinin belirlenmesini gerektirir ve bu noktada bütüncül değerleme önemlidir. Ayrıca, varlıkların gerçek değerinin ve şirket güncel borç karşılama kapasitesinin doğru yansıtılması için şerefiyenin aktifleştirilmesi de dikkate alınmalıdır. Borca batıklık ara bilançolarının hazırlanma esasları, ilgili hükmün amacına göre belirlenmelidir. Bu bağlamda, sonuç açıklama amacını ön planda tutan yıllık bilanço hazırlama esaslarından farklılık gösterir.
TTK md. 376/3 hükmü, borca batık olarak tespit edilen şirketlerin iflasını öngörmekle birlikte, bu şirketlerin kurtulmalarına yardımcı olacak araç sunarak iflası önlemeyi de hedefler. Borca batık şirketlerin iyileştirilmesi ve iflasının önlenmesi amacıyla kanunda öngörülen veya öğretide değerlendirilen çeşitli yöntemler mevcuttur. Çalışma kapsamında, ilgili hükmün amacı çerçevesinde borca batıklık kavramı irdelenmiş ve borca batıklığın tespiti için gerekli ara bilançoların düzenlenme esasları araştırılmıştır. Ayrıca, sermaye azaltımı ve sermaye artırımının eşzamanlı gerçekleştirilmesi, sırada sona geçme ve sermaye avansı yöntemlerinin borca batıklığı ortadan kaldırmadaki etkinliği ele alınmıştır.

Abstract:
Over-indebtedness is regulated in Article 376/3 of the Turkish Commercial Code (TCC) and aims to protect the rights of creditors and ensure that the company management constantly monitors and evaluates the company's financial situation. Over-indebtedness represents the most advanced of the financial difficulties that are regulated in Article 376 of the TCC and have legal consequences. In comparative law, over-indebtedness has been discussed as an issue that needs to be removed or updated in connection with corporate rescue and restructuring practices. Over-indebtedness concerns more than one area, such as commercial law, accounting and insolvency law. Article 376/3 of the TCC requires the preparation of two types of interim balance sheets for the determination of over-indebtedness: one is prepared based on going-condern values and the other is prepared based on sales prices. The determination of over-indebtedness requires the determination of the real value of the assets, and holistic valuation is important at this point. In addition, the capitalization of goodwill should also be taken into account in order to accurately reflect the real value of the assets and the company's current debt-coverage capacity. The principles for preparing interim balance sheets for over-indebtedness should be determined according to the purpose of the relevant provision. In this context, it differs from the principles for preparing annual balance sheets.
The provision of Article 376/3 of the TCC foresees the bankruptcy of over-indebted companies, while also aiming to prevent bankruptcy by providing tool to help these companies recover. There are various methods foreseen in the law or evaluated in the doctrine for the purpose of improving over-indebted companies and preventing their bankruptcy. In this study, the concept of over-indebted is examined within the framework of the purpose of the relevant provision and the principles for preparing interim balance sheets required for determining insolvency are investigated. In addition, the effectiveness of simultaneous implementation of capital reduction and capital increase, subordination and capital advance payment methods in eliminating over-indebtedness are discussed.