Vajinal kaf brakiterapi uygulamaları için yoğunluk ayarlı aplikatör tasarımı: Dozimetrik fizibilite çalışması
Designing intensity modulated brachytherapy applicator for vaginal cuff applications: Dosimetrical feasibility study
Yazar: FATİH BİLTEKİN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ FADIL AKYOL ; YRD. DOÇ. DR. METE YEĞİNER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Onkoloji Ana Bilim Dalı / Radyoterapi Fiziği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Brakiterapi = Brachytherapy ; Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tıbbi fizik = Medical physics ; Vajinal neoplazmlar = Vaginal neoplasms ; Ürogenital neoplazmlar = Urogenital neoplasms ; Üç boyutlu yazıcı = Three dimensional printer

Özet:
Radyoterapi alanındaki teknolojik ilerlemelere bağlı olarak brakiterapi (BRT) uygulamalarında üç boyutlu (3B) tedavi planlamasına geçilmesi jinekolojik hastalarda da tedavinin etkinliği açısından büyük avantaj sağlamıştır. Bu çalışma kapsamında ise vajinal kaf BRT'si gereken jinekolojik hastalarda 3B-BRT uygulamalarından yoğunluk ayarlı BRT  (YA-BRT) uygulamalarına geçişin sağlanabileceği yeni YA vajinal kaf aplikatörün tasarlanması ve 3B baskı teknolojisi kullanılarak üretilmesi amaçlanmıştır. Aplikatör, kalite kontrol fantomu ve yardımcı fiksasyon araçları "SketchUp" çizim programında modellenerek "MakerBot Replicator Z18" 3B yazıcıdan çıktısı alınmıştır. Aplikatörlerin klinikte kullanımını test etmek amacı ile yapılan kalite kontrol testleri Hacettepe Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda kullanılmakta olan Varian GammaMed Plus iX BRT cihazında gerçekleştirilmiş olup, tedavi planlama simülasyonu işlemlerinde BrachyVision tedavi planlama sistemi (TPS) kullanılmıştır. Ölçüm sonuçları analiz edildiğinde homojem ortamda farklı ölçüm koşullarında yapılan nokta doz ölçümlerinin TPS ile %4 içerisinde uyumlu olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca 2B doz ölçümlerinde gama analizi değerlendirme kriteri olan 3 mm doz uyum mesafesi (DUM) ve %3 doz farkı (DF) referans alındığında tüm ölçümler için geçen nokta sayısı %90'ın üzerinde bulunmuştur. Mekanik kalite kontrol testlerinde ise tasarlanan aplikatörün 1 mm altında kaynak pozisyonlandırma hassasiyetine sahip olduğu saptanmıştır. Bir sonraki aşamada aplikatörün klinik etkinliğinin de değerlendirilebilmesi için uygun hasta grubunda prospektif çalışmaların yapılması planlanmaktadır.

Abstract:
Depending on technological advances in radiotherapy, the use of three-dimensional (3D) treatment planning in brachytherapy (BRT) applications has provided a great advantage in terms of efficacy of treatment in gynecological patients. In this study, it was aimed to design intensity modulated (IM) vaginal cuff applicator which allows IM-BRT applications in gynecologic patients who require vaginal cuff BRT. Applicator, quality assurance phantom and auxiliary fixation devices were modeled in "Sketchup" drawing program and print out from "MakerBot Replicator Z18" 3D printer. The quality control (QC) tests conducted with the aim of testing the clinical use of applicator was carried out in Varian GammaMed Plus iX BRT device and treatment planning simulation processes were performed in BrachyVision treatment planning system (TPS) used in Hacettepe University Department of Radiation Oncology. When the measurement results were analyzed, it was observed that measurements performed in homogenous medium for different measurement conditions were compatible with TPS within 4% differences in point dose measurement. Furthermore, in 2D dosimetry, the number of passing point was found greater than %90 for all measurements using gamma evaluation criteria of 3 mm distance-to-agreement (DTA) and 3% dose difference (DD). In mechanical QC tests it was found that the designed applicator had a positioning accuracy less than 1 mm. In the next stage, prospective studies are planned in an appropriate patient group so that the clinical effectiveness of the applicator can be evaluated.