Âşık Ruhsati Eroğlu'nun eserleri üzerine derleme çalışması
A compilation study on the works of Aşık Ruhsati Eroğlu
Yazar: OĞUZHAN ALPEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUBİLAY YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Aşık Ruhsati = Lover Ruhsati ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Halk bilimi = Folklore ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk müziği = Folk music ; Sivas = Sivas ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
Sivas, âşıklık geleneği yönünden değerli birçok âşığın yetiştiği, geçmişten
günümüze bu geleneğin canlı bir şekilde devam ettiği, zengin folklorik kültüre sahip
önemli illerimizdendir. Çalışmada Sivas ilinin bu önemine katkıda bulunmakta
olduğu düşünülen, âşıklık geleneğinin günümüzde yaşayan temsilcilerinden Ruhsati
Eroğlu'nun türkülerinin derlenip notaya alınması amaçlanmaktadır. Bu temel amacın
yanı sıra söz konusu âşığın hayatı, sanatı ve diğer eserleri hakkında da bilgilerin
derlenmesi; derlenen eserlerin çok yönlü analizleri ve bu yolla Âşık Ruhsati
Eroğlu'nun müzikal kimliği hakkında tespitlerin yapılması araştırmanın alt
amaçlarıdır. Bu sayede söz konusu âşıktan yola çıkılarak Sivas ilinde yaşatılmakta
olan âşıklık geleneğinin bugünkü durumu hakkında çıkarımlar yapılabilecektir.
Çalışmanın birinci bölümünde âşıklık geleneğinin tarihsel sürecine, geleneği
oluşturan kavramlara, Sivas'ta âşıklık geleneğine, geleneksel Türk halk müziğinin
genel özelliklerine, derleme kavramına ve âşığın hayatına yer verilmiştir. İkinci
bölümde araştırmada kullanılan yöntem ve tekniklere yer verilmiştir. Üçüncü bölüm
ise bulguların yorumlanmasına ayrılmıştır.
Âşık Ruhsati Eroğlu ile ilgili yazılan kaynaklar taranmış ve kendisiyle birçok
kez görüşme yapılmıştır. Bu yolla Eroğlu'nun 300'ü aşkın şiirinin olduğu, bunlardan
18 kadarının ise âşık tarafından bestelendiği görülmüştür. Bestelenen şiirler
derlenerek notaya alınmış ve notaya alınan eserler üzerinde hem güfte analizi hem de
çok yönlü müzikal analiz yapılmıştır. Derlenen eserlerinin güftelerini genelde 11'li
hece ölçüsüyle yazdığı görülmektedir. Âşığın eserlerini bestelerken çoğunlukla
2/4'lük usulü kullandığı, makam dizisi olarak da en çok uşşak makamını tercih ettiği
görülmüştür. Güfte analizinde ve müzikal analizde çıkan veriler sonuç bölümünde
ayrıntılı şekilde sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Âşıklık geleneği, Sivas, Âşık Ruhsati Eroğlu.

Abstract:
Sivas is one of the most important cities with rich folkloric culture where
many leading minstrels have grown up and the tradition of minstrelship has
continued from the past to the present. The present study is aimed to compile and
note the folk songs of Ruhsati Eroğlu, one of the representatives of the minstrelship
tradition, which is thought to contribute to the prominence of Sivas in this sense. In
addition, information about the life, art and other works of Ruhsati have been
collected. The compiled works and the musical identity of Âşık Ruhsati Eroğlu in
have been analyzed in a multidimensional way. Thus, inferences can be made about
the current situation of the minstrelship tradition that is maintained in Sivas.
The first section of the study deals with the historical process of the
minstrelship tradition, the concepts that constitute the tradition, the minstrelship
tradition in Sivas, the general characteristics of traditional Turkish folk music, the
concept of compilation and the life of Âşık Ruhsati. The second section explores the
methods and techniques used in the research. The third section is devoted to the
interpretation of the findings.
The sources written about Âşık Ruhsati Eroğlu were reviewed and a series of
interviews with the minstrel were made. As a result, it was found that Eroğlu had
written more than 300 poems and 18 of them were composed by himself. The poems
composed were compiled and noted. These poems were subjected to lyrics and
multidimensional musical analysis. It was concluded that Ruhsati usually wrote the
lyrics of his compiled works with the meter of 11 syllables. While composing the
works of the minstrel, it was revealed that Ruhsati mostly used 2/4 method and
preferred Uşşak maqam as the maqam series. The data obtained from the lyrics and
musical analysis are presented in detail in the results section.
Keywords: Minstrelship tradition, Sivas, Âşık Ruhsati Eroğlu.