İlk yenileşme döneminde Avusturya'da eğitim ve Osmanlı sistemi ile mukayesesi (1774-1824)
Das bildungssystem in Osterrei̇ch und im Osmanischen reich zur zeit der aufklaerung i̇m vergleich
Yazar: GÜLŞEN İSTEK
Danışman: DOÇ. HATİP YILDIZ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Avusturya = Austria ; Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim tarihi = Educational history ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Yenileşme Dönemi = Innovation Period ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
"İlk Yenileşme Döneminde Avusturya'da Eğitim ve Osmanlı Sistemi ile Mukayesesi" başlığını taşıyan çalışma üç ana bölüme ayrılmıştır.  Birinci bölümde ilk yenileşme döneminde "Avusturya'da Eğitim", ikinci bölümde "Osmanlı'da Eğitim" ve üçüncü bölümde ise her iki imparatorluğun eğitim sistemi mukayese edilerek aktarılmıştır. Türk eğitim tarihine yeni bilgiler sunacak olan "Avusturya'da Eğitim" konusu, dönemin arşiv belgelerinden ve ilan edilen saray kararlarından hazırlanmış ve o dönemdeki gazetelerden alınan bilgilerle de desteklenmiştir. Bunların haricinde konu ile alakalı malum dönemde yazılmış eserlere ve güncel çalışmalara da yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Osmanlı Eğitim sistemi; arşiv belgeleri, konu ile alakalı eski ve yeni yazılan eserlerle aktarılmaya çalışılmıştır. Üçüncü ana bölümde ise; her iki ülkede yapılan reformlar tablolar halinde aktarılmış ve eğitim durumlarında bir mukayeseye gidilmiştir. İki ülke arasında köprü kurulmasına ve reformlar konusunda yardımlaşılmasına öncülük eden sefirler ve sefirlerin yazdığı layihalara da bu bölümde yer verilmiştir.
Anahtar Sözcükler
Avusturya, Osmanlı Devleti,18.yüzyıl, Sıbyan Mektebi, Medrese, Mühendishane, Saray Eğitimi, Eğitim Sistemi.

Abstract:
Meine Arbeit mit dem Titel "Das Bildungssystem in Österreich und im Osmanischem Reich zur Zeit der Aufklärung im Vergleich" gliedert sich in drei Hauptteilen. Im ersten Teil der Arbeit fokussierten sich meine Recherchen auf das Bildungssystem in Österreich in der Aufklärungszeit. Im zweiten Teil wurde das Bildungssystem im Osmanischen Reich zur gleichen Zeit dargelegt. Der dritte Teil der Arbeit konzentrierte sich auf ein Vergleich der Bildungssysteme der beiden Reiche. Die vorliegende Arbeit, dessen Thema das österreichische Bildungssystem ist, wird neue Aspekte für die türkische Bildungsgeschichte liefern.  Hierfür wurden intensivste Archivrecherche getätigt und Gesetzestexte und Zeitungsartikel aus der betreffenden Epoche herangezogen. Darüber hinaus wurden Recherchen der aktuellen und der damaligen Literatur betrieben.
Im zweiten Abschnitt der Arbeit wurde das osmanische Bildungssystem anhand Archivrecherche, sowie Literaturrecherche an aktuellen und der damaligen Zeit dargelegt.
Letztendlich wird im dritten Teil der Forschungsarbeit die Reformen der beiden Reiche tabellarisch dargestellt und ein Vergleich des Bildungsstandes in beiden Reichen angestellt. Schriften der Botschafter, die zwischen beiden Reichen eine Brücke bauten und bei Reformen einen Austausch ermöglichten, finden in diesem Abschnitt Platz.
Stichwörter
Österreich, Das Osmanische Reich, XVIII. Jahrhundert, Sıbyan Mektebi, Medrese, Ingenieurakademie, Hofschule, Ausbildungssystem.