Türkiye, İrlanda ve Kanada eğitim sistemlerinde okul yönetim yapılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative study of school management structures in Turkish, Irish and Canadian education systems
Yazar: FEVZİ BALIDEDE
Danışman: PROF. DR. İRFAN ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kanada = Canada ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Okul yönetimi = School administration ; Türkiye = Turkey ; Yönetim = Management ; İdari yapı = Administrative structure ; İrlanda = Ireland

Özet:
Her toplum, yaşadığı coğrafyaya bağlı olarak farklı siyasal, ekonomik ve sosyal özelliklere sahiptir. Toplumların sahip olduğu bu özellikler bireylerin eğitimini de doğrudan etkiler. Toplumlar eğitim yapılarını içinde bulundukları şartlara göre yapılandırır. Benzer şekilde, eğitim sisteminin idari yapısı ve okul yönetim yapısı da toplumların özgün şartlarına göre şekillenir. Bu nedenle, her toplumun eğitim sistemi, eğitim yönetim yapısı ve okul yönetim yapısı kendine özgüdür. Eğitim sistemlerindeki problemlerin çözülmesi aşamasında diğer ülkelerin eğitim sistemlerinin incelenmesi problemlerin çözümüne katkıda bulunabilir.Bu araştırmanın konusu Türkiye, İrlanda ve Kanada eğitim sistemlerinde okul yönetim yapılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla, Türkiye ve İrlanda ve Kanada eğitim sistemleri, eğitim sistemlerinin idari yapıları ve okul yönetim yapıları incelenmiş, ardından ülkeler arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konmuştur. Nitel araştırmada veri toplama yöntemlerinden birisi olan doküman incelemesine dayanan bu araştırmada ülkelerin eğitim sistemleri ve eğitim sistemlerinin idari yapıları karşılaştırmalı eğitim yöntemlerinden yatay yaklaşımla incelenmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Türk eğitim sisteminde merkezi yönetim, okulun yönetimi ile ilgili okul müdürüne çok geniş sorumluluklar yüklemiştir. Okul müdürü, okulun önceden belirlenen amaçlarına uygun olarak yönetilmesinden, değerlendirilmesinden ve geliştirilmesinden sorumludur. Öğretmenler, öğrenciler, okul çalışanları, veliler ve okulla ilgili diğer tüm öğeler okul yönetimi konusunda okul müdürüne bağlıdır. Yönetim ile ilgili alınan kararlarda okul müdürü nihai karar yetkisine sahiptir.İrlanda eğitim sisteminde okul yönetim yapısının temeli 1998 yılında çıkarılan Eğitim Yasası ile kurulmuştur. Bu yasa, eğitim sisteminde bütün paydaşların işlev ve sorumluluklarını belirlemiş; bütün okullar için Okul Yönetim Kurullarının kurulmasını öngörmüştür. Okul Yönetim Kurulu, okul müdürünün yanı sıra okul ile ilgili bütün tarafların okul yönetimine katılımını mümkün kılan bir yapıdır. Okul Yönetim Kurulunun üyeleri okuldaki demokratik yönetim anlayışını yansıtacak şekilde belirlenmektedir. Okul müdürü, öğretmen temsilcisi, veli temsilcisileri ve eğitim ile ilgili sivil toplum temsilcileri Okul Yönetim Kurulunun başlıca üyeleridir. Bu yapı, aile ve öğrenci haklarına dikkat çekmekte, okulun iç ve dış bütün öğelerinin okul yönetiminde söz hakkına sahip olmasına imkan tanımaktadır.Kanada eğitim sisteminde okul yönetiminin temelini okul kurulları oluşturmaktadır. Kanada'daki eyaletlerin birçoğu eğitim üzerindeki yetkilerini yerel olarak seçilen Okul Kurullarına devretmiştir. Bu kurullar, sorumlu oldukları bölgelerdeki okulların yönetimleri ile ilgili geniş yetkilere sahiptir. Her bir okulun yönetiminden ise Okul Konseyleri sorumludur. Veliler, okul müdürü, öğretmenler, öğretmen olmayan okul personeli, öğrenciler, yerel temsilciler konseyin başlıca üyeleridir. Konseyin çoğunluğunu veliler oluşturmaktadır. Dolayısıyla okul yönetiminde bütün kesimlerin katılımı sağlanmaktadır. Okul müdürü, Okul Konseyinin daimi üyesidir ve eğitim, öğretim ve teknik konularda konseye danışmanlık yapar. Okul yönetimi konusunda nihai karar yetkisi genel olarak Okul Konseyindedir, okul müdürü konseyin bir üyesi gibi çalışır.Sonuç olarak, okul yönetim yapılarındaki benzerlik ve farklılıklar, ülkelerin içerik ve yönetim olarak birbirlerinden çok farklı eğitim sistemlerine ve okul yönetim yapılarına sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmanın sonuç bölümünde, elde edilen veriler ve değerlendirmeler ışığında, Türk eğitim sistemindeki bazı temel problemler ile ilgili çözüm önerileri sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Eğitim sistemi, eğitim yönetimi, okul yönetimi.

Abstract:
Each society has different political, economic and social features depending on its region. These features have a direct impact on the education of individuals. Societies structure their education systems taking into consideration the particular circumstances which they are in. Similarly, educational administration and school management structures are based on the aforementioned unique features of societies. Therefore, it can be suggested that education, educational administration, and school management system of each society is unqiue. A study of education systems adopted by other countries may contribute to the solution of problems in the education systems.The present study is aimed at analyzing Turkish, Irish and Canadian school management systems comparatively. To this end, educational administration systems and school management systems of Turkey, Ireland, and Canada have been analyzed. Afterwards, differences and similarities have been stated. In the analysis of the education and educational administration systems, document analysis, one of the data collection methods in qualitative researches, and the horizontal method, a method in comparative educational studies, have been adopted.According to the findings gathered, the central administration gives the principal a wide variety of responsibilities pertaining to the school management in the Turkish education system. The principal is held responsible for managing to the school in line with the already established goals as well as supervising and improving the conditions in the school. Teachers, students, school employees, guardians, and all the other members of the school community work for the school under the supervision of the principal. The principal has the right to the final say in the decisions about school management.The school management in the Irish education system is based on the Education Act, which was enacted in 1998. The act sets out the roles and responsibilities of all the partners in the education system, and it also stipulates that School Management Boards be established in each school. School Management Board is an organization which enables all the members of the school community to participate in the school management. Members of the School Management Board are elected democratically. The principal, representatives for teachers, guardians and other partners in education are the members of the board. The board emphasizes students? and parents? rights and allows the partners inside and outside the school to have a say in the school management.In the Canadian education system, School Boards are the main organizations for the school management. Provinces in Canada have given the locally-elected School Boards a lot of powers related to education. The boards have a wide variety of powers about the management of the schools in the regions they are responsible for. The School Council is responsible for the management of each school. Guardians, the principal, teachers, school employees, students and local representatives are the members of the council. Therefore, all the partners in education are able to participate in the school management. The principal is the permanent member of the council and acts as a counsellor for the council as regards the educational matters. The final say in the decisioons belongs to the council while the principal is an important member of the council.As a result, considering the similarities and differences in their school management systems, it can be suggested that the aforementioned countries have unique educational and school management structures in terms of content and administration. Based on the findings gathered, some solutions have been put forward at the end of the study as regards some deep-rooted educational problems in the Turkish education system.Keywords: Education system, educational administration, school management.