Postpartum sorunlu ineklerde  asprosin ve beta-hidroksibütirik asit düzeylerinin araştırılması
Investigation of asprosin and beta-hydroxybutiric acid levels in cows with postpartum problem
Yazar: MEHMET AKİF KILINÇ
Danışman: PROF. DR. ALİ RIŞVANLI
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Asprosin = Asprosin ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hormonlar = Hormones ; Ketoz = Ketosis ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows ; β- hidroksibütirik asit = β-hydroxybutyric acid

Özet:
Bu tezde, ineklerde asprosin düzeylerinin tespit edilmesi, bu hormonun postpartum hastalıklar ve β- hidroksibütirik asit (BHBA) ile arasındaki ilişkinin belirlenmesi ayrıca asprosin hormonunun postpartum dönem hastalıkları özelliklede ketozis için bir belirteç olması ihtimalinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla tez iki aşamalı olarak dizayn edilmiştir. Birinci aşamada, yaşları 3-4 arasında değişen sağlıklı 20 Simental ırkı ineğin doğum anında, doğumdan sonra 3, 6, 9, 12 ve 15. günlerde kan numuneleri alınarak BHBA ve asprosin değerleri ölçüldü. İkinci aşamada ise 200 inek sağlıklı (n=100) ve hastalıklı (retensiyo sekundinarum, hipokalsemi, metritis, topallık, abomazum deplasmanı, mastitis) (n=100) olarak iki gruba ayrıldı ve doğum sonrası sadece 15. günde kan numuneleri alınarak BHBA ve asprosin değerleri ölçüldü. Her iki aşamada da asprosin düzeyleri ticari ELISA kiti ve BHBA değerleri ise ketometre kullanılarak ölçüldü. 
Elde edilen veriler değerlendirildiğinde ineklerde asprosin hormonunun kan serumunda ölçülebilir düzeyde ve BHBA ile arasında negatif korelasyon (r= -0.194) olduğu belirlendi (P<0.01). Diğer yandan çalışmanın ilk aşamasında elde edilen verilere göre BHBA (P=0.242) ve asprosinin (P=0.889) günlere göre değişiminde herhangi bir paralellik görülmedi (P>0.05). Hastalıklı ve sağlıklı hayvanların BHBA ve asprosin düzeyleri birbiriyle karşılaştırıldığında ise hastalıklı grubun BHBA (0.77±0.31 mmol/L) ve asprosin (0.99±0.41 ng/mL) düzeylerinin sağlıklı gruba göre daha yüksek (BHBA = 0.66±0.31 mmol/L, asprosin= 0.86±0.27 ng/mL) olduğu (P<0.05); hastalıklı grubu oluşturan hayvanlar kendi içerisinde karşılaştırıldığında ise retensiyo sekundinarumlu hayvanların BHBA düzeyinin (0.90±0.4 mmol/L) daha yüksek (P<0.05), asprosin değerinin (0.90±0.37 ng/mL) farklı olmadığı, yine topallık yaşayan hayvanların BHBA düzeyinin düşük (0.54±0.05 mmol/L), asprosin  düzeyinin (1.84±0.51 ng/mL) ise daha yüksek (P<0.01) olduğu tespit edildi. Ketozis olmayan (BHBA <1.2 mmol/L) hayvanlarda asprosin düzeyi (0.95±0.35 ng/mL) subklinik ketozisli (BHBA ≥1.2 mmol/L) (0.71±0.21 ng/mL) gruptan daha yüksek bulundu. Sonuç olarak, ineklerde asprosin ile postpartum dönem hastalıkları arasındaki ilişkilerin belirlenmesi için daha kapsamlı çalışmaların yapılmasının faydalı olacağı kanaatine varıldı.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to determine asprosin levels in cows, to determine the relationship between this hormone with postpartum diseases and β-hydroxybutyric acid (BHBA), and to evaluate the possibility of asprosin hormone as a marker for postpartum diseases, especially ketosis. For this purpose, the thesis has been designed in two stages. In the first stage, blood samples of 20 healthy Simmental cows aged 3-4 years were taken at birth and on the 3rd, 6th, 9th, 12th and 15th days after birth and BHBA and asprosine values were measured. In the second stage, 200 cows were divided into two groups as healthy (n = 100) and diseased (retentio secundinarum, hypocalcemia, metritis, lameness, abomasum displacement, mastitis) (n = 100) and blood samples were taken only on the 15th day after birth and BHBA and asprosine values were measured. At both stages, asprosine levels were measured using a commercial ELISA kit and BHBA values were measured using a ketometer. 
When the obtained data were evaluated, it was determined that there was a measurable level of asprosine hormone in blood serum and a negative correlation (r = -0.194) between BHBA in cows (P <0.01). On the other hand, according to the data obtained in the first stage of the study, there was no parallelism in the change of BHBA (P=0.242) and asprosin (P=0.889) by days (P>0.05). When the BHBA and asprosin levels of the diseased and healthy animals were compared; the BHBA (0.77±0.31 mmol/L) and asprosin (0.99±0.41 ng/mL) values of the diseased group were higher than the healthy (BHBA = 0.66±0.31 mmol/L, asprosin= 0.86±0.27 ng/mL) group (P<0.05), while the BHBA (0.90±0.4 mmol/L) value of the animals with placental retention was higher (P<0.05) when the patients with the disease were compared within themselves, the asprosin (0.90±0.37 ng/mL) value was not different, and it was also found that the animals with lameness among the diseased had lower BHBA (0.54 ± 0.05 mmol/L) level and higher asprosin (1.84 ± 0.51 ng/mL) level (P<0.01). Asprosin level (0.95 ± 0.35 ng/mL) in animals without ketosis (BHBA <1.2 mmol/L) was found to be higher than the subclinical ketosis (BHBA ≥1.2 mmol/L) group (0.71 ± 0.21 ng/mL). As a result, it was concluded that it would be beneficial to conduct more extensive studies to determine the relationship between asprosin and postpartum period diseases in cows.