Kronik psikiyatrik hastalıklarda tekrarlı klinik yatış risk değerlendirme ölçeği'nin geliştirilmesi
Development of the repeat clinical hospitalization risk assessment scale in chronic psychiatric diseases
Yazar: NECLA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma tekrarlı yatışların öngörülebilmesi ve önlenebilmesini sağlamak amacıyla literatüre kronik psikiyatrik hastalıklarda tekrarlı klinik yatış riskini değerlendiren kapsamlı bir ölçek kazandırmak amacıyla yapılmıştır. 
Araştırmanın evrenini Ankara Bilkent Şehir Hastanesi yetişkin psikiyatri kliniğinde yatarak tedavi gören kronik psikiyatrik hastalığa sahip olan bireyler (n=390) oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem hesaplaması ölçek madde sayısıın 10 katı hesaplamasına göre yapılmıştır. Araştırmanın pilot uygulamasının yapılması ile birlikte veriler Şubat 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak 'Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu', 'Sosyodemografik Veri Toplama Formu', 'Taburculuğa Hazır Oluş Ölçeği' ve 'Kronik Psikiyatrik Hastalılarda Tekrarlı Klinik Yatış Risk Değerlendirme Taslak Ölçeği' kullanılmıştır.
Ölçek geliştirme aşamalarında ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Geçerlik analizleri kapsam geçerliği ve yapı geçerliği olarak iki aşamalı gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise; içtutarlık güvenirliği, paralel formlar güvenirliği yer almaktadır. Kapsam geçerliğinin yapılması için literatür taramaları sonucunda madde havuzu oluşturularak uzman görüşü alınmıştır ve uygun olmayan maddeler yapı dışına çıkarılarak pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulama sonrası revize edilen taslak ölçek form 39 maddeli olarak örnekleme uygulanmıştır. İkinci aşama olan yapı geçerliği aşamasında toplanan verilerde Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Güvenirlik analizleri için ise Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır ve paralel form ile korelasyonları incelenmiştir. 
Ölçek maddelerinin KGİ değeri 0,98 olarak hesaplanmıştır. Faktör analizleri sonucu KMO katsayısı 0,833 olarak bulunmuştur. Ölçeğin son halinde 27 madde 7 alt boyut bulunmaktadır. Alt boyutlar; Faktör 1 'Sosyal Destek Kaynakları', Faktör 2 'Psikososyal İşlevsellik', Faktör 3 'Taburculuğa Hazır Oluş', Faktör 4 'Tedavi Uyumu', Faktör 5 'İntihar Riski', Faktör 6 'Psikotik Özellik' ve Faktör 7 'İçgörü' olarak isimlendirilmiştir. Uyum iyiliği değerleri; RMSEA=0,052, NFI=0,88, CFI=0,93, GFI=0,90,  AGFI=0,87 ve X2/sd=2,042 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri 0,833 olarak bulunmuştur.
'Kronik Psikiyatrik Hastalıklarda Tekrarlı Klinik Yatış Risk Değerlendirme Ölçeği' risk düzeyini ölçmek açısından türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçektir.

Abstract:
This study is carried out with the aim of adding a comprehensive scale to the literature that evaluates the risk of repeated clinical hospitalizations in chronic psychiatric diseases, in order to predict and prevent these repeated hospitalizations.
The population of the research consists of individuals with chronic psychiatric diseases receiving inpatient treatment at the adult psychiatry clinic of Ankara Bilkent City Hospital. The sample calculation of the research was made based on the calculation of 10 times the number of scale items. With the pilot implementation of the research, data was collected between February 2023 and January 2024. 'Informed Voluntary Consent Form', 'Sociodemographic Data Collection Form', 'Discharge Readiness Scale' and 'Repeated Clinical Hospitalization Risk Assessment Draft Scale for Chronic Psychiatric Diseases' were used as data collection tools.
During the scale development stages, validity and reliability analyzes of the scale were conducted. Validity analyzes were carried out in two stages: content validity and construct validity. In reliability analysis; internal consistency reliability, parallel forms reliability. In order to ensure content validity, an item pool was created as a result of literature reviews, expert opinion was obtained, and a pilot application was carried out by removing inappropriate items from the structure. After the pilot application, the revised draft scale form with 39 items was applied to the sample. Exploratory Factor Analysis and Confirmatory Factor Analysis were performed on the data collected in the second stage, the construct validity stage. For reliability analysis, Cronbach's Alpha value was calculated and correlations with parallel form were examined.
The CGI value of the scale items was calculated as 0.98. As a result of factor analysis, the KMO coefficient was found to be 0.833. The final version of the scale includes 27 items and 7 sub-dimensions. Sub-dimensions; Factor 1 as 'Social Support Resources', Factor 2 as 'Psychosocial Functioning', Factor 3 as 'Discharge Readiness', Factor 4 as 'Treatment Compliance', Factor 5 as 'Suicide Risk', Factor 6 as 'Psychotic Feature' and Factor 7 as 'Insight'. named. Goodness of fit values; It was calculated as RMSEA=0.052, NFI=0.88, CFI=0.93, GFI=0.90, AGFI=0.87 and X2/sd=2.042. The Cronbach Alpha value of the scale was found to be 0.833.
'Repeated Clinical Hospitalization Risk Assessment Scale in Chronic Psychiatric Diseases' is a valid and reliable scale for the turkish society in terms of measuring the risk level.