Toronto Üniversitesi kütüphanesinde kayıtlı '1256 tarihlerinde şuaradan' başlıklı bir hiciv mecmuası (İnceleme-metin)
A satirical collection entitled '1256 tarihlerinde şuaradan' is registered in the library of the University of Toronto (Review-text)
Yazar: HATİCE KÖŞGER
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİYE KAZAN NAS
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Hiciv = Satire ; Metin = Text ; Metin inceleme = Text examination

Özet:
Osmanlı edebiyatının kırkambarı olarak nitelenen mecmualar edebiyat çevreleri için hazine niteliğinde kaynaklardır. Bu kaynakların zenginlik ve çeşitliliği sonucu tasnif çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkan bir mecmua sınıfı da hiciv mecmuaları olmuştur. Bu çalışmada Toronto Üniversitesi kütüphanesinde kayıtlı "1256 tarihlerinde" başlıklı bir hiciv mecmuasının incelemesi yapılmış ve ardından mecmuanın transkripsiyonlu metni sunulmuştur. Başlangıçta mecmualardan bahsedilmiş, hiciv ve hiciv terminolojisine dair bilgiler verilmiştir. Mecmua, mensur ve manzum parçaların yer aldığı 64 sayfadan ibarettir.  Bir mizahî takvim, dibâce ve 17, 18 ve 19. yüzyıl divan edebiyatının hiciv şairlerinin şiirlerinden oluşmaktadır. Mecmuanın mürettibi bilinmemekte, tertip tarihinin ise 19. yüzyıl ortaları olduğu düşünülmektedir. 
İki bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde mecmuanın genel özellikleri verilmiş olup içerik ve şekil incelemesi yapılmıştır. Burada şairlerin ve şiirlerin ortak nitelikleri, hiciv ve hiciv dilinin kullanımı, nazım şekilleri, şiir vezinleri ve mecmuayla ilgili problemlere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise metnin tesisiyle ilgili gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra transkripsiyonlu metin verilmiştir. Metnin anlamlandırılmasını kolaylaştırmak adına bir de sözlük eklenmiştir.

Abstract:
The journals, qualified as the store of Ottoman Literature, are treasure-worth sources for literary community. As a result of the wealth and variety of these sources, some classification has been done. One of the journal classes that appeared as a result of these studies is the satire journals. In this study, a satire journal entitled "1256 tarihlerinde", which is registered in Toronto University, was analysed and then a transcripted text was presented. Journals were mentioned at the beginning and information about satire and satire terminology has been given. The journal is made up of 64 pages where prose and verse pieces take place. A humorous calendar consists of preamble and 17th, 18th and 19th centurty satire poets' poems of divan literature. The compositor of the journal is unknown and the date of editing is thought to be the middle of 19th century.
In the first chapter of this study which consists of two chapters, general specialities of the journal was given and form examination has been done. Common specialties of poets and poems, satire and the usage of satire language, verse forms, meters amd problems about the journal took place in this chapter. In the second chapter, after doing the necessary explanations about the text, transcripted text has been given. A dictonary has been added in order to ease the interpretation of the text.