Depresyon tedavisi gören evli kadınlarda cinsel yaşam kalitesi ve etkileyen faktörler
Sexual life quality and affecting factors in married women treated with depression
Yazar: ALEV EKEMEN
Danışman: DOÇ. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Cinsel birleşme = Coitus ; Cinsel tutumlar = Sexual attitudes ; Cinsellik = Sexuality ; Depresyon = Depression ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, depresyon nedeniyle ilaç tedavisi gören, evli ve cinsel yönden aktif olan kadınların cinsel yaşam kalitesi düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı nitelikteki çalışmanın evrenini, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine Nisan-Haziran 2018 tarihleri arasında başvuran, depresyon tanısı almış, evli, cinsel yönden aktif ve en az 1 aydır antidepresan ilaç kullanan 928 hasta oluşturmuştur. Evren belli olduğu durumda örneklem hesaplama formülüne göre en az 207 hastanın örnekleme dahil edilmesi gerektiği hesaplanmış, ancak kayıp veriler olabileceği için örneklem sayısının %10 fazlasının ele alınması düşünülmüş ve 228 hasta ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırma verileri, tanımlayıcı veri toplama formu ve Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği Kadın Formu (CYKÖ-K) ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı-yüzdelik hesaplamaları, Kruskal-Wallis, Anova ve T testi kullanılmıştır.
Kadınların %30,7'si 13 ay ve üzeri süredir depresyon ilacı kullandığını, %64,9'u depresyon ilacı kullanmadan önce cinsel yaşamla ilgili sorunu olduğunu ve %77,6'sı depresyon ilacı kullanmaya başladıktan sonra cinsel isteğinde azalma olduğunu belirtmiştir. Kadınların %53,1'i depresyon ilacı kullanmadan önce ayda 6-10 kez cinsel birliktelik yaşadığını belirtmiş, bu oran depresyon ilacı kullanmaya başladıktan sonra %47,4 olarak saptanmıştır. Kadınların %54,4'ü depresyon ilacı kullanmadan önce cinsel ilişkiyi başlatmayı her iki eşin ortak teklif ettiğini belirtmiş, depresyon ilacı kullanmaya başladıktan sonra bu oran %25,4'e gerilemiştir. Kadınların %28,9'u genel olarak eşi ile ilişkisinin kötü olduğunu belirtmiştir. Kadınların CYKÖ puan ortalaması 47,83±14,10 olarak bulunmuştur. Kadınların; yaş grubu, çalışma durumu, çocuğu olma durumu, depresyon ilacı kullanma süresi, ilaç dozu, depresyon ilacı kullanmadan önce cinsel yaşamla ilgili sorun olma durumu, depresyon ilacı kullanmadan önce ayda kaç kez cinsel birliktelik yaşadığı, depresyon ilacı kullanmaya başladıktan sonra ayda kaç kez cinsel birliktelik yaşadığı, depresyon ilacı kullanmadan önce cinsel ilişkiyi başlatmayı kimin teklif ettiği, depresyon ilacı kullanmaya başladıktan sonra cinsel ilişkiyi başlatmayı kimin teklif ettiği ve genel olarak eşi ile ilişkisinin nasıl olduğu ile CYKÖ puan ortalaması arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmıştır(p<0,05). Kadınların depresyon
ilacı kullanmadan önceki ve sonraki aylık cinsel ilişki sayı ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır (p<0,01).
Hemşireler, depresyon nedeniyle ilaç kullanan kadınların, cinsel yaşam kalitelerinin değerlendirilmesinde ve bu konuda ihtiyaç duyulan desteğin sağlamasında görev almalıdırlar.

Anahtar kelimeler: Depresyon, Cinsel yaşam, Cinsel yaşam kalitesi.

Abstract:
This study was conducted to determine the levels of sexual life quality and the influencing factors of married and sexually active women with drug treatment due to depression.
The descriptive study population consisted of 928 patients who were admitted to the psychiatry outpatient clinic of the Health Sciences University Izmir Tepecik Education Research Hospital between April-June 2018, who were diagnosed with depression, were married, were sexually active and were taking antidepressant drugs for at least 1 month.It was calculated that at least 207 patients should be sampled according to the sample calculation formula when the universe is evident, but it was considered to handle 10% of the sample number and the study with 228 patients was completed. Data were collected with descriptive data collection form and Sexual Life Quality Scale Women's Form (SQOL-F). Kruskal wallis, anova and t test were used in the calculations of percentages for the evaluation of the data.
30,7% of the patients had used depressed medication for 13 months, 64,9% had a problem about sexual life before using depression medication, and 77,6% stated that there is a decrease in sexual desire after using depression medication.53,1% of the women stated that they had sexual intercourse 6-10 times a month before using depression medication, which was found to be 47,4% after using depression medicine.54.4% of the women stated that both partners had proposed joint sexual intercourse before using depression, and this rate decreased by 25.4% after the depression began to use drugs.28.9% of the women reported that the relationship with their spouse was generally bad.the average of SQOL-F score was 47,83 ± 14,10. Considerring the number of times sexual intercourse occurs per month before using depression, the number of times sexual intercourse occurs before using depression, the number of sexual intercourse per month after starting to use depression medication, the age group of women, the working status, the status of being a child, the duration of depression,(p <0,05). How they relate to their partner in general, There was a statistically significant difference between the mean number of sexual intercourse before and after women without using depression medication (p <0.01).
It is concluded that nurses should take part in the evaluation of sexual life qualities of women who use drugs due to depression and in the support they need.

Keywords: Depression, Sexual life, Sexual life quality.