Yaşlı bireylere uygulanan ayak refleksolojisi ve abdominal masajın konstipasyon üzerine etkilerinin karşılaştırılması: Bir randomize kontrollü çalışma
Comparison of the effects of foot reflexology and abdominal massage in elderly individuals on constipation: A randomized controlled trial
Yazar: AYSUN BAYRAM
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Randomize kontrollü deneysel bu çalışma, yaşlı bireylere uygulanan ayak refleksoloji ve abdominal masajın konstipasyon üzerindeki etkilerinin belirlenip karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki bir ilin üç farklı huzurevi/yaşlı bakım merkezinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini 30 ayak refleksoloji, 30 abdominal masaj ve 30 kontrol grubu olmak üzere toplam 90 yaşlı birey oluşturmuştur. Çalışmanın verileri, Roma IV Kriterleri, Bristol Dışkı Kıvamı Skalası, Birey Tanıma Formu, Birey Takip Formu ve Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği ile toplanmıştır. Ayak refleksolojisi ve abdominal masaj grubundaki yaşlı bireylere üç günde bir kez, her seans 30 dakika olacak şekilde toplam sekiz seans uygulama yapılmıştır. Kontrol grubundaki yaşlı bireylere herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Bulgulara göre uygulama sonrası ayak refleksolojisi ve abdominal masaj grubundaki yaşlı bireylerin bağırsak sesi sayısının kontrol grubundaki bireylerin bağırsak sesi sayısından daha yüksek olması istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Uygulama sonrası dışkılama sayılarının da kontrol grubuna göre ayak refleksolojisi ve abdominal masaj grubunda yüksek olması istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Ayrıca uygulamalar sonrası kontrol grubundaki yaşlı bireylere göre ayak refleksolojisi ve abdominal masaj grubundaki yaşlı bireylerin Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği toplam ve alt boyut puanları istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0.05). Sonuçta ayak refleksolojisi ve abdominal masaj uygulamaları, uygulandıkları süreç içerisinde yaşlı bireylerin bağırsak sesi ve haftalık ortalama dışkılama sayılarını artırıp, Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği puanlarını düşürerek konstipasyon üzerinde etkili olmuştur. Bu doğrultuda ayak refleksolojisi ve abdominal masaj uygulamaları, yaşlı bireylerin konstipasyon yönetiminde hemşirelik bakım süreçlerine dahil edilebilir.

Abstract:
This thesis study, as a randomized controlled fully experimental study, was conducted to determine and compare the effects of foot reflexology and abdominal massage applied to elderly individuals on constipation. The sample of this study, which was conducted in three different nursing homes/elderly care centers in a province in the Eastern Black Sea Region, consisted of a total of 90 elderly individuals, 30 in the reflexology, 30 in the abdominal massage and 30 in the control group. The data of the study were collected using the Rome IV Criteria, Bristol Stool Consistency Scale, Individual Identification Form, Individual Follow-up Form and Constipation Severity Scale. A total of eight sessions were applied to the elderly individuals in the reflexology and abdominal massage groups, every three days for three weeks. No intervention was applied to the elderly individuals in the control group. According to the findings of this study, after the intervention, the number of bowel sounds of the elderly individuals in the foot reflexology and the abdominal massage group was statistically significantly higher than those in the control group (p<0.05). It is statistically significant that the number of defecations after the intervention is higher in the foot reflexology and abdominal massage group compared to the control group (p<0.05).  In addition, after the interventions, the total and sub-dimension scores of the constipation severity scale of the elderly individuals in the foot reflexology and abdominal massage group decreased statistically significantly compared to the elderly individuals in the control group (p<0.05). As a result, foot reflexology and abdominal massage interventions were effective on constipation by increasing the bowel sounds and weekly average defecation numbers of elderly individuals and decreasing the constipation severity scale scores during the interventions process. Accordingly, foot reflexology and abdominal massage interventions can be included in the nursing care processes in the management of constipation in elderly individuals.