Datça Yarımadası'ndaki yerleşimler bağlamında Çeşme Mahallesi geleneksel yerleşim dokusunun korunması üzerine bir araştırma
A research abaut the conservation of Çeşme District traditional settlement in the context of settlements of Datça Peninsula
Yazar: GÜLSEV UYAN
Danışman: PROF. DR. İLGİ YÜCE AŞKUN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Restorasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Datça yarımadası = Datça peninsula ; Geleneksel yerleşim = Traditional settlement ; Koruma çalışmaları = Protection studies ; Muğla = Muğla ; Restorasyon = Restoration

Özet:
Bu tezin amacı, Datça Yarımadası' ndaki yerleşimler bağlamında, Cumalı Köyü' ne bağlı Çeşme Mahallesi' nin ayrıntılı olarak incelenmesi ve korunması için kuramsal ve uygulama açısından öneriler getirmektir. Korumaya yönelik öneriler, Datça Yarımadası' nda, Çeşme Mahallesi ölçeğinde ve benzer mimari dokuya sahip yerleşimlerin korunması için uygulanabilir. Tez beş bölümden oluşmaktadır.I.Bölümde; Çalışmanın amacı, bu amaç doğrultusunda yapılan araştırmanın inceleme yöntemi ve çalışmanın kapsamı anlatılmıştır.II.Bölümde; Datça Yarımadası' nın tarihi ve fiziksel özellikleri incelenmiş, yöresel konut mimarisinin içinde oluştuğu çevrenin sosyo-ekonomik yapısı değerlendirilmiştir. Datça Yarımadası' nın koruma açısından yasal durumu ele alınarak, korunması gereken değerler ve yerleşim dokularından örnekler verilmiştir.III.Bölümde; Çeşme Mahallesi geleneksel yerleşiminin coğrafi özellikleri, tarihsel gelişimi, sosyo-ekonomik ve demografik yapısı incelenmiştir. Geleneksel yerleşim dokusunun fiziksel özellikleri yerleşim ölçeğinde ve yapı ölçeğinde olmak üzere iki ana başlık altında değerlendirilmiştir. Yerleşim ölçeğinde analiz çalışmaları yapılarak, dokuyu oluşturan yapı türleri belirlenmiştir. Geleneksel konut mimarisinin yapım sistemi, plan, cephe, ve malzeme özellikleri, yapı elemanları ayrıntılı olarak incelenerek çözümlemesi yapılmıştır.IV.Bölümde, Çeşme Mahallesi geleneksel yerleşiminin sürdürülebilirliği ile ilgili sorunlar ve tehditler, nedenleri ve türlerine bağlı olarak ortaya konulmuştur. Koruma sorunları, sosyo-ekonomik sorunlar, yasal ve yönetimle ilgili sorunlar, fiziksel sorunlar başlıkları altında incelenmiştir. Fiziksel sorunlar; doğal tehditler, yerleşim ölçeğinde sorunlar ve yapı ölçeğinde sorunlar olarak sınıflandırılmıştır.V.Bölümde, Sonuç olarak; Çeşme Mahallesi geleneksel yerleşiminin sürdürülebilirliği için öneriler ortaya konulmuştur. Sosyo-ekonomik öneriler, yasal ve yönetimle ilgili öneriler, fiziksel öneriler olarak sınıflandırma yapılmıştır. Yerleşim ölçeğinde ve yapı ölçeğinde çözüm önerileri getirilmiştir.

Abstract:
The aim of the thesis is, in the context of settlement of Datça Peninsula, to conduct a detailed research about Çesme District of Cumalı Village and to put forward theoretical and practical suggestions for the protection of the area. The suggestions for the protection of Çesme District scale can also be applied both in Datça Peninsula and the other districts which have the similar architectural characteristics. The thesis consists of five sections.In Section I; the aim of the study, the research method for this aim and the scope of the study have been determined.In Section II; the history of Datça Peninsula and its physical properties have been examined and the socio-economic structure of the district where the traditional residential architecture has settled has been observed. Datça Peninsula in terms of the legal status of protection by examining the tissue samples should be preserved and residential values are given.In Section III; the geographical characteristics of the traditional settlement, historical development, socio-economic and demographic structure of Çeşme District have been examined. The physical properties of the traditional settlement texture have been evaluated under two main headings that are residential and structural scales.In Section IV; the sustainability of the traditional settlement due to the problems and threats related to the Çeşme District have been put forward depending on the type of the causes. Protection issues, socio-economic problems, legal and management problems, physical problems have been looked over. Furthermore, these problems are classified in physical problems, natural threats, scale problems in settlement and scale structural problems.In section V, as a result, the suggestions for the sustainability of the Çeşme District?s traditional settlement have been put forward. The suggestions have been classified under three main articles: socio-economic proposals, legal and administrative recommendations and physical suggestions. The solution suggestions in scale of settlement and structure have been put forward.