Zihinsel engelli çocukların sosyalleşmelerinde Türk halk oyunlarının etkisinin araştırılması
The effect of Turkish folk dances in making the mentally disabled children social
Yazar: ŞAFAK PEHLEVAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FEHMİ ÇALIK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bölümü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Engelli çocuklar = Disabled children ; Halk oyunları = Folk dances ; Sosyalleşme = Socialization ; Türk halk oyunları = Turkish folk dances ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Günümüz koşullarında hızlı teknolojik gelişmelerle birlikte beden eğitimi ve sporun insan yaşamındaki önemi giderek artmış ve eğitim amaçlarının insana kazandırabileceği önemli bir disiplin durumuna gelmiştir. Çünkü beden eğitimi ve spor bireylerin fiziksel, zihinsel duygusal ve sosyal gelişmelerini sağlayan bir bilimdir. İçerisinde birçok alt branşı barındıran beden eğitiminin benlik algısı, kendini ifade edebilme, sosyal ilişkilerde yapıcı ve sürükleyici düşünebilme yeteneklerini geliştiren bir kolu da Halk oyunlarıdır. Halk oyunları, bireye özgüven kazandırmanın da ötesinde, vücut koordinasyonu, nefesi doğru kullanabilme, sosyal ve bireysel ilişkilerde jest ? mimik kullanabilme, kendini doğru ifade edebilme, müzik ve dans eşliğinde deşarj olma gibi birçok noktada da gelişme ve kazanç sağlar.18. yüzyıla kadar zihinsel engelli çocuklar ölüme terk edilirdi. Fakat 18. yüzyıldan sonra zihinsel engelli çocuklar kaderine terk edilmekten kurtularak eğitilmeye başlanmıştır. Jean Marc Gespard Itard zihinsel engelli çocuklarla ilk bireysel çalışmayı başlatmıştır. Ülkemizde özel eğitimle ilgili ilk çalışmalar Osmanlı zamanında Enderun mekteplerinde yapılmıştır. Başbakanlığa bağlı Özürlüler İdaresi Başkanlığı engelliler ile ilgili çalışmaları yürütmektedir. Üniversitelerde bu alanda uzman öğretmenler yetişirler. Bu öğretmenler Milli Eğitimin açmış olduğu eğitilebilir ve öğretilebilir zihinsel engelli okullarında çocuklara eğitim vermektedirler.Zeka insan davranışlarını düzenleyen en üst sentez yeteneğidir. Zihinsel engelli çocuklar bu sentez yeteneğinden yoksun oldukları için davranışlarını kontrol etmekte zorlanırlar. Zihinsel engel akıl hastalıklarıyla karıştırılmamalıdır. Zihinsel engelli kişiler sadece yavaş öğrenen ve öğrenme kapasiteleri kısıtlı olan kişilerdir. Spor; kas ve sinir sistemini, zihinsel reaksiyonlarını, vücudun fizyolojik ve metabolik gelişimini destekleyen bir araçtır. Topluma uyum bozukluğu olan engelli için spor yalnızca bedensel bir uğraş görevi görmez. Aynı zamanda onun toplum içinde uyumlu bir kişi haline gelmesini sağlar. Spor yapan engelli çocukların kendine olan özgüvenleri artar.Daha öncesinde yapılan araştırmalar ve çalışmalar sonucunda hareket eğitiminin normal bireyler kadar zihinsel engelli bireylerde de önemli kazanımları olduğu saptanmıştır. Bizde buradan yola çıkarak Halk oyunları eğitimin zihinsel engelli bireylerin sosyalleşmelerine ne kadar etkisi olduğunu ve varsa bunun nasıl geliştirilebilineceğini araştırdık.Sakarya / Serdivan Kanada Eğitim Uygulama ve İş Eğitimi Merkezi zihinsel engelli öğrencilerine halk oyunları çalışmaları yaptırılarak sosyalleşmelerine etkileri araştırıldı. Zihinsel engelli 12 öğrenciye halk oyunları çalışma programı öncesinde ve sonrasında ? Sosyal Becerileri Değerlendirme Anketi ? dağıtıldı ve uygulandı. Yapılan anketler sonucunda Halk Oyunları çalışmalarının zihinsel engelli çocukların sosyalleşmelerine, anket verilerinin genel değerlendirilmesi anlamında % 63 oranda olumlu etki sağladığı görülmüştür.Bu araştırma sonucunda halk oyunları çalışmalarının zihinsel engellilerin sosyalleşmelerine etkilerine bakıldığında; sosyalleşmenin alt basamakları olan temel sosyal beceriler, ilişkiyi başlatabilme becerileri, ilişkiyi sürdürme becerileri, grupla iş yapma becerileri, duygusal beceriler, kendini kontrol etme becerileri, saldırgan davranışlarla başa çıkma becerileri, yönerge verme becerileri olumlu anlamda gelişme gösterirken, temel konuşma becerileri, ileri konuşma becerileri, sonuçları kabul etme becerileri ve bilişsel becerilerinde herhangi bir değişme görülmemiştir.

Abstract:
Physical Education and sport got a big value with the mass technological developments in our world and became one of the most important discipline which could be provided by educational goals. Because, physical education and sport is a science that enables the physical, mental- emotional and social developments of the individuals. Physical education has many sub-branches; one of these branches is Folk dances which could a ssure development at sense of self, self-expression, thinking constructively and fluently in social relationships. Beyond making the people get self-confidence, folk dances is effective at body coordination, breathing rightly, gestures and mimics in social and individual relationships, expressing yourself correctly, discharging with music and dance and ıt is influential in many points ect.Until 18th century the mentally disabled kids were left to death. But after the 18th century, mental disabled children had been educated.Jean Gespard Itard initiated the first individual work with the mentally-disabled children. In our country, the first studies on special education for handicapped were made in Enderun Schools at Ottoman Empire Time.The Department of Disabled Unit under Prime Ministry implement the works for the disabled people. The universities graduate many teachers to work on that field. These teachers teach at the trainable and educable mentally-disabled schools which were established by the Ministry of Education.Intelligence is the highest syntheses talent that arranges person?s actions. The mentally-disabled kids have some difficulties at controlling their actions since they are lack this synthesis talent. Mental handicap should not be confused with mental illnesses. Mentally disabled ones are the people who can learn slowly and whose learning capacities are limited. Sport is a tool that supports physical and metabolic development of the body, mental reactions , muscle and nervous system. Sport does not function bodily for the disabled who has trouble in socializing in society; at the same time , it provides him/her being able to be an adaptable person to society. The self-confidence of the disabled children who does sport increases.As a result of the researches and studies which were done before, it was understood that movement education has important gains both for normal individuals and for mentally-disabled people. From this point, we researched about the effects of Folk Dances on mentally-disabled individuals? socialisation; and if so , how could it be developed.Sakarya / Serdivan Canada Education Implementation and Job Training Centre students were given folk dances education and the effects of this were analyzed. Before the folk dances program and after, 12 students were given `Social Talents Evaluation Questionnaire? were given and applied. After the questionnaires , it was seen that the folk dance activities were positively effective (%63 percentage) in making the mentally-disabled children social.At the end of this survey, if we look at the effects of folk dances in making the mentally-disabled kids social individuals, the main social skills, initiating skills in relationships, relationship maintenance skills, working in groups abilities, emotional abilities, self-control skills, skills which cope with the aggressive behaviors, giving instruction skills were improved positively; in contrast with basic speaking skills, advanced speaking skills, accepting the results abilities and cognitive skills had no change.