Kitâbu Adâbu't-Tâlibîn (Tenkitli metin-fiil-dizin)
Kitâbu Adâbu't-Tâlibîn (Critical text-verb-index)
Yazar: BERAT KUL
Danışman: PROF. DR. BAHADIR GÜNEŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Fiil = Act ; Fiil yapım ekleri = Verb formation suffixes ; Fiil zamanları = Verb times ; Fiil çekimleri = Verb conjugations ; Fiilimsiler = Verbals ; Türk dili =   ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu Çalışma, Kitâbu Âdâbu't-Tâlibîn adlı eserde yer alan fiillerin dilbilgisel bakımdan incelenmesine dayanmaktadır. Bu amaçla incelemeye konu olan metindeki fiiller yapım ve çekim morfolojisi açısından incelenmiştir. Çalışmada elde edilen fiil malzemesi, temelde iki bölüm halinde incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, "Yapı Bakımından Fiiller" başlığı altında basit, türemiş ve birleşik fiiller incelenmiştir. İkinci bölümde ise "Çekim Bakımından Fiiller" başlığı altında, fiillerin aldıkları zaman ve kip ekleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde eserin tenkitli metni çeviri yazı ile Latin alfabesine aktarılmıştır. Çalışmanın sonuna alanla ilgili araştırma yapanların incelenen fiillere daha rahat erişimini sağlamak amacıyla fiil dizini eklenmiştir. 
Fiiller, anlamca zengin ve yapıca çeşitli kelime türleridir. Bir dildeki fiiller, dilin tarihî gelişimini ve yüzyıllar boyunca dilde meydana gelen anlam ve dil bilgisi değişmelerini görme imkânı sunar. 
Türkiye Türkçesindeki fiillerin ve aldıkları çeşitli eklerin işlevlerini anlamak için, Türkçenin tarihî seyri içindeki değişmelerinin iyi anlaşılması gerekmektedir. Bu amaçla Türkiye Türkçesinin tarihî dönemi olan eski Aanadolu Türkçesinin ve Osmanlı Türkçesinin iyi anlaşılması gerekmektedir. Bunun için eski Anadolu Türkçesi döneminden Osmanlı Türkçesine geçiş evresinde yazılmış olan Kitâbu Âdâbu't-Tâlibîn adlı eser üzerinde fiil incelemesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Fiil, Kitâbu Âdâbu't-Tâlibîn, Fiilde Yapı, Fiilde Çekim, Dizin

Abstract:
This thesis study is based on the grammatical analysis of the verbs in the book called Kitâbu Âdâbu't-Talibîn. For this purpose, the verbs in the text, which are the subject of the study, were examined in terms of construction and inflectional morphology. The verb material obtained in the study was basically examined in two parts. In the first part of the study, simple, derivative and compound verbs were examined under the title of Verbs in Terms of Structure. In the second part, under the title of Verbs in Conjugation, the tenses and modal suffixes of the verbs are examined. As the third part, the translation of the work into the Latin alphabet has been made. At the end of the study, a verb index with a dictionary has been added in order to provide easier access to the examined verbs for those who do research on the field.
Verbs are word types that have a rich and complex structure in meaning. Verbs in a language provide the opportunity to see the historical development of the language and the meaning and grammatical changes that have occurred in the language over the centuries.
In order to understand the functions of the verbs in Turkey Turkish and the various suffixes they take, it is necessary to understand the changes in Turkish in its historical course. For this purpose, EAT, which is the historical period of Turkish Turkish, and Ottoman Turkish should be understood well. For this purpose, a verb analysis was carried out on the work called Kitâbu Âdâbu't-Talibîn, which was written in the transition phase from the old Anatolian Turkish period to the Ottoman Turkish.

Keywords: Verb, Kitâbu Âdâbu't-Talibîn, Verb Structure, Verb Conjugation, Index