Trafik kazalarında ve yüksekten düşmelerde görülen kafa kaidesinde bulunan ve kafa kaidesine uzanan kırıkların özellikleri
The characteristics of fractures located in the skull base and extending to the skull base, observed in traffic accidents and falls from height
Yazar: AYKUT EKİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN KARTAL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Kafatası kırıkları = Skull fractures ; Trafik kazaları = Traffic accidents

Özet:
Kafa travmaları, baş bölgesinin dışarıdan gelen bir kuvvetin etkisiyle yaralanmasıdır. Kafa travmaları; skalp ve deri abrazyonları, fasiyal ve dental yaralanmalar veya kubbe kırıkları gibi baş bölgesinde oluşabilecek her türlü yaralanmayı içine alırken, bu travmalarda beyin ve beyin zarlarında bir hasar oluşması zorunlu değildir. Bu travmalar sonrası laserasyon, ekimoz, abrazyon veya fraktür gibi lezyonlar oluşabilmektedir (1). Travmatik beyin hasarı ise herhangi bir dış mekanik etki sonrası oluşan beyindeki yaralanmaları tanımlamaktadır. Travmatik beyin hasarı sonrası 
geçici veya kalıcı bilinç değişiklikleri, organik lezyonlar veya psikopatiler oluşabilmektedir. Daha ağır travmalarda epileptik nöbetler, koma, motor veya duyusal kayıplar ve hatta ölüm dahi meydana gelebilmektedir (1,2,3). Kafa travmaları sebeplerine göre iki ana başlıkta toplanabilmektedir: I. Künt Kafa Travması; a) Yüksek enerjili kafa travmaları, b) Düşük enerjili kafa travmaları. II. Penetran Kafa Travmaları; a) Ateşli Silah Yaralanmaları, b) Delici Alet Yaralanmaları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi'nde, 01.01.2012 - 31.12.2022 tarihleri arasında çeşitli sebeplerle çekilmiş olan Beyin Bilgisayarlı Tomografi (BT)'leri incelenerek, trafik kazası ve yüksekten düşme olguları ile ilgili olarak kafa kaidesini ilgilendiren kemik kırıkları bulunan 155 erkek ve 59 kadından oluşan toplam 214 kişilik popülasyona ait BT görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. Olguların 155 (%72,42)'i erkek ve 59 (%27,57)'u kadındı. En yoğun yaş aralığı 135 (%63,03) ile 0-9 yaş grubuydu. Olgularımızın %78,5'i 20 yaş altındaydı. Orijine göre incelendiğinde erkeklerde %84,5, kadınlarda %84,7 ile yüksekten düşmelerin birinci sırada yer aldığı görüldü. Bunu %10,7 ile araç içi trafik kazası (AİTK) ve %4,67 ile araç dışı trafik kazası (ADTK) takip ediyordu. 
Tüm vakalar içinde en fazla görülen kırık şekli %71 ile lineer kırıktı ve en fazla kırık oluşan bölge orta fossa idi. En fazla kırılan kemik 90 (%42) adet ile frontal kemikti. Bunu 83 (%38,7) ile temporal kemik izlemiştir. Kafa içi lezyon grubu incelendiğinde en fazla vaka bulunan grup %23,3 
ile lezyon görülmeyen gruptu. Lezyon görülen grupta ise erkeklerde ilk sırada, %23,9 ile 'diğer lezyonlar' görülürken; kadınlarda ilk sırada %22 ile epidural hematom (EDH) görülmüştür. Kafa travmaları sonucu oluşan kafa tabanı kırıkları ister tek başına görülsün ister diğer kafa içi lezyonlar ile birlikte görülsün, adli tıp açısından önemli bir sorundur. Çalışmamızda yüksekten düşme, AİTK ve ADTK sonucu kafa tabanı kırığı oluşan olguların özelliklerini belirlemeye çalıştık. 
Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre, özellikle çocukluk çağında olmak üzere yaşamın tamamında görülen travmalara bağlı kafa tabanı kırıkları önemli bir morbidite sebebidir. Ev, iş ve okul gibi yerlerde düşmelere karşı güvenlik önlemlerin alınması, ailelerin çocuk yetiştirilmesi konusunda 
eğitilmesi, trafik kurallarına uyulması ve insanların trafik kültürü konusunda bilinçlendirilmesi hususlarının, çalışmamızdaki vakalarımızın %78,5'lik kısmının 20 yaş altında olması nedeniyle yararlı olacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Kafatası, Kafa Tabanı, Adli Tıp, Radyoloji, BT, Kırık, Kubbe, Kaide, Yüksekten Düşme, Trafik Kazası.

Abstract:
Identification Head traumas are the injuries of head region caused by any external force. While head traumas include any kinds of injuries that may occur in head region like scalp and skin abrasions, facial and dental injuries or fractures of vault of skull, it is not necessary to cause a damage in brain or meninges in these traumas. After these traumas, lesions may occur like laceration, bruise, abrasion or fracture. (1) Traumatic brain damage defines the injuries in brain occured after any 
external mechanic effect. After traumatic brain damage, temporal or permanent changes in consciousness, organic lesions or psychopathias may occur. In more severe traumas, epileptic seizures, coma, motor or sensory loss and even death may happen. (1,2,3) Head traumas can be collected under main two headings in terms of their reasons: I- Blunt Head Traumas; a) high energy head traumas, b) low-energy head traumas. II- Penetrant Head Traumas; a) gunshot injuries, b) sharp object injuries. Brain – computed tomography images belonged to 214 people of which 155 are males, of 59 are females who have broken bones related to head base, occured in a traffic accident or falling down from height, were evaluated as retrospective in Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center. Cases are consist of 155 males (%72,42) and of 59 (%27,57) females. The most common age range is 0-9 age group with 135 people (%63,03), %78,5 of the cases are under the age of 20. When analyzed according to origins, falling down from height takes place on the top in %84,5 of males and %84,7 of females. It is followed by %10,7 of in-car traffic accident and %4,67 of out-car traffic accident. Among all the cases, the most common type of fractures with the rate of %71 is linear fractures and most fractured region is central fossa. The most common fractured bones are frontal bones that are 90 pieces (%42) and temporal bones that are 83 pieces (%38.7). When analyzed intracranial lesion group, the group with the most cases with 23,3 rate is group without lesions. In the group with lesions; with the rate of %23,9 'other lesions' take place in the first place in males; with the rate of %22 epidural hemotam (EDH) takes place in the first place in females. Skull base fractures resulting from head trauma whether alone or with other intracraniai lesions, is a crucial problem in terms of forensic science. In our study, we tried to define the features of cases having skull base fracture caused by falling down from height, in-car accident and out-car accident. According to results of our study, traumatic skull base fractures seen throughout the life especially in child age is very important cause of morbidity. We think, taking security precautions at home, work or school, educating parents about raising children, obeying traffic rules, raising 
people's awareness about traffic culture can be useful in these cases because %78,5 rate of cases are under the age of 20. 
Key Words: skull, skull base, forensic science, radiology, brain–computed tomography, fracture, vault of skull, pedestral, falling down from height, traffic accident.