Okuduğunu anlama becerilerini geliştirmede derinlemesine okuma stratejisinin etkisi
The effect of close reading strategy on reading comprehension skills
Yazar: SİNEM GÜÇLÜER
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET BAŞTUĞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Yakın okuma = Close reading ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmada, ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin, okuma yaparken "Derinlemesine Okuma Stratejisi" kullanmalarının okuduğunu anlamaya etkisi incelenmiştir. Derinlemesine okuma stratejisinin okuduğunu anlamaya etkisi incelenirken, bilgilendirici ve hikâye edici metinlerdeki etkisi de ayrı ayrı ele alınmıştır. Aynı zamanda strateji hakkında öğrenci görüşleri alınmış ve araştırmacı gözlemleri yapılarak yorumlanmıştır. 
Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, alt ve orta düzeyde sosyoekonomik düzeye sahip olan toplam 30 ilkokul 3. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, nicel verileri toplarken ön test-son testten; nitel verileri toplarken ise görüşme,  doküman inceleme ve araştırmacı günlüğü araçlarından yararlanılmıştır. Toplanan nicel veriler, SPSS programı ile analiz edilmiştir. Aynı grup içerisindeki metin türüne göre ön test-son test karşılaştırılmalarında "Bağımlı Örneklem t-testi" uygulanmıştır. Verilerin dağılımını incelemek için normal dağılım analizlerinden Shapiro-Wilks analizi uygulanmıştır. Elde edilen nitel veriler ise içerik analizi tekniği ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, derinlemesine okuma stratejisinin ilkokul 3. sınıf öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerine olumlu etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca Derinlemesine Okuma stratejisinin, bilgilendirici ve hikâye edici metinler üzerindeki etkisinin olumlu olduğu görülmüştür. Verilerin etki büyüklüğüne baktığımızda, öğrencilerin bilgilendirici metinlerdeki okuduğunu anlama seviyelerinde hikâye edici metin türüne göre daha anlamlı bir artış görülmüştür. Öğrenci metinleri ve araştırmacı günlüğü incelendiğinde, öğrencilerin bilgilendirici metinler üzerinde daha çok sembol kullandıkları ve tekrar okuma yaptıkları gözlemlenmiştir. Bunun üzerine teknolojik, bilimsel ve bilinmeyen kavramlar içeren bilgilendirici metinlerde öğrencilerin derinlemesine okuma stratejisine daha çok ihtiyaç duyabileceği ve gerekli olabileceği sonucuna varılmıştır.
Araştırmada yapılan görüşmeler sonucunda, stratejinin öğrencilerin okuma motivasyonunu arttırdığı ve okurken strateji kullanmaktan hoşlandıkları sonucuna varılmıştır. Strateji öğretimi ve uygulama aşamasında çeşitli zorluklarla karşılaşılmış ve uygulayıcının planlamasını iyi yapması gerektiğine karar verilmiştir. Öğrencilerin strateji uygulama sürecinde özellikle metin konusu bulma, yazarın amacını bulma, sembol kullanımı vb. konularında gerektiğinde uygulayıcıdan destek alabileceğinin gerekli olduğu görülmüştür. 
Araştırmanın bir başka sonucu ise, sürecin sonunda, sayıları az da olsa stratejiyi verimli bir şekilde kullanamayan öğrencilerin olduğu görülmüştür. Bunun sebeplerinin akıcı okumayı kazanamama, kelime dağarcığının sınırlı olması ve okumaya motive olamama gibi sebeplerin olabileceği sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: okuma, okuduğunu anlama, okuduğunu anlama stratejileri, Derinlemesine Okuma.

Abstract:
In this research, the effect of utilizing the Close Reading strategy on reading comprehension while doing reading activities was examined. Participating students are at the third stage of primary school. While examining the effect of the Close Reading strategy on reading comprehension, its effect on informational and narrative texts was also handled separately. Besides, it was taken into consideration students' opinions and researcher's observations about the strategy.

The mixed method was utilized in this research. The study group of the research consists of 30 primary school third grade students with low and medium level socio- economic class. In the research, pretest and posttest were used as data collection tools while collecting quantitative data.  Techniques of interview, field notes, documentation review and researcher diaries were utilized while collecting qualitative data. The collected quantitative data was analyzed with the SPSS program. Dependent Sample T-test was applied in pretest and posttest comparisons according to the text type in the same group. Shapiro- Wilks analysis, one of the normal distribution analyses, was conducted to examine the distribution of the data. The obtained qualitative data was analyzed and interpreted with the content analysis technique.

According to the results of the research, it is concluded that the Close Reading strategy has a positive effect on the level of reading comprehension of the participating students. Additionally, it is seen that the Close Reading strategy is beneficial on informational and narrative texts. There was a more significant increase in students' reading comprehension skills in narrative texts compared to the informational ones. When the students' texts and the researcher diaries were analyzed, it was seen that the students used more symbols on informational texts and they read again. As a result, it can be concluded that the students require the Close Reading strategy in informational texts containing technological, scientific and unknowable terms. 

One of the important results of the research is that this strategy enhanced the reading motivation of the students and they enjoyed using it while reading. Various difficulties were encountered during the phases of the strategy teaching and implementation. It has been understood that the practitioner should do his/ her planning thoroughly. In the process of the strategy implementation, it is seen that it is essential for the students to get support from the practitioner when it is necessary, especially in finding text's subject and purpose of author, use of symbol, etc...

Another conclusion of the research is that there were few students who could not use the Close Reading strategy efficiently at the end of the process. It was determined that the reasons of this situation could be not gaining fluency in reading, limited vocabulary and not being motivated to read. 

Keywords: reading, reading comprehension, reading comprehension strategies, close reading.