Kanserli hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerini kullanımı
Usage of complementary and alternative treatment methods in cancer patients
Yazar: ZÜLFÜKAR BİLGE
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN IŞIKDOĞAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Medikal Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Giriş :Son yıllarda tüm dünyada ve ülkemizde tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) yöntemlerine olan ilgi giderek artmaktadır. Bu yöntemlerin çoğunun etkinliği ispatlanmamış olmasına rağmen özellikle kanser hastaları tarafından tercih edilmektedir.Araştırmamızdaki amacımız; bölgemizdeki kanser hastalarının tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerini kullanım sıklığını ve kullanılan yöntemleri ortaya çıkarmak, TAT kullanıcılarının sosyodemografik ve tıbbi özelliklerini belirlemek ve hastaları bu uygulamaları kullanmaya yönlendiren nedenleri saptamaktır.Materyal ? Metod :Bu çalışma ekim 2009 ve mart 2010 tarihleri arasında, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bölümü'nde ayaktan ve yatarak tedavi gören hastalar arasında yapıldı. Veriler hastaların takip edildikleri dosyalarından ve hazırlanan anket formlarının değerlendirilmesinden elde edilmiştir. Hazırlanan anket formlarında, hastaların TAT yöntemlerini kullanım sıklığını, en sık kullanılan yöntemleri ve hastaları bu yöntemleri kullanmaya yönlendiren nedenleri belirlemeye yönelik soruların yanında, hastaların TAT kullanımıyla ilişkili olabileceği düşünülen sosyodemografik ve tıbbi özelliklerini ortaya koymaya yönelik sorulara da yer verildi.Bu anket formu hastalara yaklaşık 15 dakika süren yüz yüze görüşmelerle uygulanmış olup elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 11.5 (Statistical Package for the Social Sciences) programıyla değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalarda chi-square testi kullanılmıştır, sonuçlar % 95 güven aralığında p < 0.05 anlamlılık sınırı olarak belirlenmiştir.Bulgular :Bu çalışmaya 173'ü kadın, 151'i erkek toplam 324 hasta katılmıştır. Hastaların %62'si (n:201) en az bir TAT yöntemini kullanmaktaydı. En sık kullanılan yöntemler bitkisel yöntemler olup tüm hastaların % 51.2'si ve TAT kullanıcılarının ise % 82.5'i (n:166) en az bir çeşit bitkisel yöntem kullanmaktaydı. Bitkisel yöntemleri kullanan hastaların % 40.9'u (n:68) bitkileri karışım olarak kullanırken % 39.8'i (n:66) tek bitki olarak ısırgan otu veya tohumunu, %19.3'ü ise diğer bitkileri kullanmaktaydı.TAT kullanımı ile ilişkili bulunan faktörler; yaş, eğitim durumu, tanı sırasında metastatik kanser olması, palyatif tedavi alıyor ya da almış olmak, hastalığın1 yıldan daha uzun süredir tanısının konulmuş olması ve kemoterapi almış olmaktır (p < 0.05).Hastaların cinsiyeti, medeni durumu, sağlık güvencesi, yaşadığı yerin kırsal kesim ya da şehir olması, mesleği, ekonomik durumu, hastaneye ulaşımını nasıl sağladığı, tanısı ( ya da kanser bölgesi), yakın çevresinde kanser hastasının olması, radyoterapi almış olması ve kanser nedeniyle cerrahi yapılmış olması TAT kullanımı ile istatiksel olarak ilişkili bulunmamıştır (p>0.05). TAT yöntemlerine başvuran hastaların % 47.2'si (n:95) herhangi bir şikayeti olmadan kanser tanısı konulduğu için bu yöntemlere başvurmuştur. Hastaların % 50.4'ü(n:101) akraba, arkadaş gibi yakınlarının yönlendirmesiyle TAT yöntemlerini kullanmışlardır. Tüm hastaların % 30.8'i ya da TAT kullanıcılarının % 49.7'si (n:100) kullandıkları bitkisel yöntemleri kemoterapi ile birlikte kullanmışlardır. Hastaların % 49.7'si TAT yöntemlerine ayda 100 TL'den daha az para harcamışken, % 38.3'ü hiç para harcamamış ve bu yöntemleri kendi imkanlarıyla elde etmiştir.Sonuç :Kanser hastaları arasında TAT kullanımı oldukça yaygındır. En sık tercih edilen yöntemler özellikle bitkisel olanlar olup bu hastaların önemli bir kısmı kemoterapi ile birlikte kullanmaktadır. Doktorların bu hastalardaki alternatif tedavi arayışlarının farkında olması ve bu yönelimlerinin sebeplerini anlamaya çalışması gerekir. Böylece bu hastalardaki bitkisel ilaç kullanımının kemoterapi ilaçları ile yaratacağı olası toksisite ve hastaların ticari amaçlarla suistimal edilmesi engellenebilir.Anahtar kelimeler: Tamamlayıcı ve alternatif tıp, kanser, bitkisel tedaviler

Abstract:
Purpose:In recent years, countries all over the world and in our country complementary and alternative therapies (CAM) methods are becoming increasingly popular. Most of these methods are unproven efficacy but are especially preferred by cancer patients.The aim of our study was; to uncover the frequency and methods of complementary and alternative medicine at cancer patients in our region and so to uncover , demographic and medical characteristics ofand identify patients using these applications to the referring reason to investigateMaterial and methods:This study was made between October 2009 and March 2010 at Dicle University Medical Faculty Department of Medical Oncology, inpatients and outpatients who were treated included to the study. The data from the files of patients were followed and the evaluation was obtained from the questionnaire. The data from the files of patients were followed and the evaluation was obtained from the questionnaire prepared. The questionnaires of patients included the frequency of CAM using, the most frequently method, to lead the reason for using patients this method besides these questionnaire also included CAM using may be releated with the socio-demographic caharacterics, medical characteristics were put forward.The questionnaire to the patients face to face interviews were made lasting approximately 15 minutes, the data obtained were applied to computers SPSS 11.5 (Statistical Package for the Social Sciences) program was evaluated. Chi-square test was used for comparison results for % 95 confidence was set at p < 0.05 significance limit.Results:173 female and 151 male in the total 324 patients were included to the study. % 62 patients were using at least one CAM method. The most frequently method was herbal ,% 51.2 of all patients and % 82.5 of CAM patients were taken at least one herbal species.% 40.9 of patients were taken herbals mixtures and % 39.8 of them were using single herbal as nettle (Urtica dioica) or seeds, % 19.3 were using other herbals.CAM use is associated with factors such as age, educational status, at diagnosis metastatic cancer, paliative therapy or need to be taken, diagnosing time was longer than 1 year and taken chemotherapy (p < 0.05).Patients gender, marital status, health insurance, the areas rural or city to have, occupation, economic status, hospital transportation to how to provide, the diagnosis (or the cancer area), in the vicinity of cancer patients have radiotherapy have been receiving from cancer surgery has been CAM use is was no statistically significant (p> 0.05). % 47.2 (n:95) of patients who were taken CAM were diagnosed cancer without any complaint so they admitted to this method. % 50.4 (n:101) of these patients CAM methods as the guidance of their firends and relatives. % 30.8 of all patients and % 49.7 (n:95) CAM users, had used herbal methods have been used in combination with chemotherapy. % 49.7 patients of CAM therapies while spending less money than 100 TL a month, and % 38.3 and those have not spent any money earned by their own means.Conclusion:CAM use among cancer patients is quite common. The most commonly preferred methods, especially herbal ones, and a significant portion of these patients are used in combination with chemotherapy. Doctors seeking alternative treatment in these patients should be aware of and try to understand the causes of these trends is needed. Thus the use of herbal medicine in patients with chemotherapy drugs for commercial purposes would create a potential for toxicity and patient abuse can be prevented.Key words: Complementary and alternative medicine, cancer, herbal treatment