İzmir'de çalışan diş hekimlerinin fitoterapi uygulamaları hakkında bilgi ve yaklaşımları
Knowledge and attitudes of dentists working in İzmir about the applications of phytotherapy
Yazar: GÖKÇE GARİP
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE KAYALAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
İzmir'de çalışan diş hekimlerinin fitoterapi uygulamaları hakkında bilgi ve yaklaşımları
Diş hekimliğinde bitkisel ilaçların kullanımını destekleyen çok sayıda in vitro çalışma ve kontrollü klinik çalışma olmasına rağmen klinik uygulamalarda bitkisel ilaçlardan yararlanma oranı hala oldukça azdır. 
Araştırma İzmir ilinde ağız ve diş sağlığı merkezlerinde aktif olarak çalışan diş hekimleri ile yapılmıştır. Araştırmaya katılan kişiler gelişigüzel örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Kesitsel bir çalışma modeli olarak tasarlanan bu araştırmada; "Bitkisel ürünler ve eğitim", "Bitkisel ürünler ve kullanım", "Bitkisel ürünler ve hastalarda kullanım" ile ilgili 3 bölümden oluşan bir anket çalışmasına ait soruların internet ortamı aracılığıyla cevaplanması istenmiştir. Uygulanacak toplam anket sayısı 200 kişi ile sınırlandırılmıştır. Çalışma anket çalışması olduğu için veri toplama araçları yönünden sınırlılıklar içermektedir. İzmir ilindeki diş hastanelerinde çalışan diş hekimleri ile sınırlandırılmıştır. Katılımcılar için Google doküman anket sisteminden yararlanılmıştır. Anket verilerinin değerlendirilmesinde Microsoft Excel ve SPSS 25.00 (Statistical Package for Social Sciences) programları kullanılmıştır. Öncelikle sorulara verilen cevaplara ait frekans tabloları oluşturulmuş, daha sonra da kategorik veri analizi ile (kikare analizi) değişkenler arasındaki ilişki araştırılmıştır. P<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan diş hekimlerinin % 46'sının bitkisel ürünlerle tedaviye karşı olmayıp ilgilenmediği, % 43,1'inin eğitim alırlarsa fitoterapi uygulamak istedikleri, % 10,9'unun ise fitoterapiyi uyguladıkları saptanmıştır. Çalışmaya katılan kadın ve erkek diş hekimleri arasında fitoterapi hakkındaki bilgi seviyesi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir (p>0.05). Hekim olarak çalışılan süreyle fitoterapi hakkındaki bilgi seviyesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (P<0.05). Buna göre 16-35 yıl iş tecrübesi olan diş hekimlerinin fitoterapi bilgilerinin, 1-15 yıl tecrübesi olan diş hekimlerine göre çok daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır (p<0.05). Çalışmada fitoterapi uygulayan diş hekimlerinin % 83,1'inin karanfil tomurcuğunu tedavilerinde tercih ettiği görülmüştür.


Sonuç olarak; diş hekimlerinin fitoterapi bilimi hakkında kapsamlı eğitim alarak hastalarına güncel pratiklerinde daha fazla fayda sağlayabilmeleri mümkün olacaktır.
Anahtar kelimeler: fitoterapi; bitkisel ilaç; diş hekimi; diş tedavisi; diş ağrısı; bilgi ve tutum düzeyi

Abstract:
Knowledge and attitudes of dentists working in İzmir about the applications of phytotherapy
Despite numerous in vitro studies and controlled clinical trials supporting the use of herbal medicines in dentistry, the use of herbal medicines in clinical practice is still relatively low.
The study was conducted with active dentists who working in oral and dental health centers in the city of İzmir. The participants were selected by random sampling method. This study, which was designed as a cross-sectional study model, questions about a survey consisting of 3 parts related to "Herbal products and education", "The use of herbal products", and "Herbal products used for patients" were requested to be answered through the internet questionnaire. The total number of participants were planned to be limited to 200 people. Since the study is a survey study, it has limitations in terms of data collection tools. It was limited to dentists working in dental hospitals in İzmir. The Google document survey system was used for the participants. Microsoft Excel and SPSS 25.00 (Statistical Package for Social Sciences) programs were used in the evaluation of survey data. First, frequency tables were created for the answers given to the questions. Then, the relationship between the variables was investigated by categorical data analysis (chi-square analysis). P<0.05 was accepted as significant.
It was determined that 46% of the dentists participating in the survey were not against or interested in the treatment with herbal products, 43.1 % wanted to apply phytotherapy if the received training, and 10.9 % of the participants had already applied phytotherapy.
No statistically significant difference was observed between female and male dentists in terms of their knowledge level about phytotherapy (p>0.05). There was a significant relationship between the number of years worked as a dentist and the level of knowledge about phytotherapy (p<0.05). It was concluded that the phytotherapy knowledge of dentists with 16-35 years of experience was much better than that of dentists with 1-15 years of experience (p<0.05). It was observed that 83.1% of the dentists in the study preferred clove buds in their treatments.
In conclusion, it will be possible that dentists can provide more benefit to their patients in their current practices taking more education about the science of phytotherapy.
Keywords: phytotherapy; herbal medicine; dentist; dental treatment; toothache, knowledge and attitude level