İlköğretim okulu yöneticilerinin yönetici yeterlik davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Analysing the managing efficiency behaviours of the primary school managers from points of some variables
Yazar: FATMA TERCİ
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER YALÇINKAYA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration

Özet:
Araştırmada, yönetici ve öğretmen algılarına göre ilköğretim okulu yöneticilerinin göstermekte olduğu yönetici yeterlik davranış düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Genel tarama modelindeki araştırma, araştırmacının, değişkenlere herhangi bir müdahalesi olmadan var olan durumu ortaya çıkarması düşünüldüğünden, betimsel bir çalışmadır.Araştırmanın evrenini, Konak, Buca, Karşıyaka, Bornova ilçelerindeki ilköğretim okullarında görev yapan 1205 yönetici ve 11137 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde tesadüfî örneklem yöntemi kullanılmıştır. Şahin(2003) tarafından geliştirilen ?İlköğretim Müdürlerinin Yeterlikleri? adlı veri toplama aracı 130 yönetici ve 1000 öğretmene görev yaptıkları okullara gidilerek uygulanmıştır. Yöneticilerden 123'i, öğretmenlerden 661'i dağıtılan ölçeği yanıtlamış, öğretmenlerin yanıtladıkları ölçeklerden 648'i geçerli sayılmıştır. Alt problemlere göre cinsiyet, lisansüstü eğitim yapma bağımsız değişkenleri iki kategorili olduğundan, bu bağımsız değişkenlere ilişkin ortalamalar arasındaki farkın anlamlılığının test edilmesinde ?t? testi kullanılmıştır. Alt problemlerdeki yaş, branş, mezun olunan okul, yöneticilikteki kıdem yılı, okulun bulunduğu sosyo ekonomik çevre, okulun öğrenci sayısı bağımsız değişkenlerinde, ikiden çok grup olduğundan Tek Yönlü Anova kullanılmıştır. Anova sonucunda ?F? değerinin anlamlı çıkması durumunda Scheffé testi kullanılmıştırAnketin içeriği şu sekiz alt boyuttan oluşmaktadır: öğretimsel liderlik, araştırma ve mesleki gelişim, insan kaynakları yönetimi, okul-çevre ilişkileri, iletişim, öğrenci işleri, okul işletmeciliği ve kişilik özellikleri.Araştırmanın bulgularına göre, yöneticilerin yönetici yeterlik davranışlarına ilişkin algıları arasında cinsiyet, yaş, branş, mezun oldukları okul türü, kıdem yılı, lisans üstü eğitim alma, okulun bulunduğu sosyo ekonomik çevre ve öğrenci sayısı değişkenlerine göre 0.05 anlamlılık düzeyinde fark bulunmazken; yöneticilikle ilgili kursa katılıp katılmama bağımsız değişkeni ne ilişkin algıları arasında fark bulunmaktadır. Bu bulguya göre, kursa katılan yöneticilerin, ilköğretim okulu yönetici yeterlik düzeylerine ilişkin daha olumlu algıya sahip oldukları görülmektedir.Öğretmenlerin ilköğretim okulu yöneticilerinin yeterliklerine ilişkin algıları arasında cinsiyet, yaş, branş, mezun oldukları okul türü, okulun bulunduğu sosyo ekonomik çevre bağımsız değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Ancak, okulun öğrenci mevcudu bağımsız değişkenine göre, 300-500 öğrenci mevcutlu okullarda görev yapan öğretmenlerin okullarındaki yöneticilerin yeterlik davranışlarına ilişkin algıları daha olumludur. Yönetici ve öğretmenlerin ilköğretim okulu yöneticilerinin yeterliklerine ilişkin algıları ise 0,05 anlamlılık düzeyinde fark göstermektedir. Yöneticilerin algıları öğretmenlerin algılarına göre daha olumludur.Araştırma sonucuna göre, yöneticilere yönelik olan hizmet-içi eğitim programlarının; bilgi çağının gerektirdiği yenilik ve değişimleri de göz önüne alarak yöneticinin gelişmesini sağlayacak nitelikte planlanmasına ve gerçekleştirilmesine daha çok olanak sağlanmalıdır. Ayrıca düzenlenecek hizmet içi eğitim programları hakkında yöneticilerinde görüşleri alınmalıdır.

Abstract:
In this research , it is aimed to determine the levels of managing efficiency behaviour shown by primary school managers according to the perceptions of school adminisrators and teachers. The research which is in general scanning model is a descriptive study as the researcher is supposed to reveal the existing situation without any intervention to the variables.The field of the research consists of 1205 school administrators and 11137 teachers working in the primary schools of Konak, Buca, Karşıyaka, Bornova districts. Random sampling technique has been used for choosing the sample. The data collecting tool called ?The Efficiencies of The Primary School Administrators? developed by Şahin ( 2003) has been handed out to the 130 administrators and 1000 teachers by going to schools they work in. 123 of the administrators, 661 of the teachers have replied the scale; 648 scale that teachers replied have been considered valid. According to the sub- problems; as the sex and getting master degree free variants have two categories, ?t? test has been used to test the meaning of difference between the averages related to these variants. ?One Way Anova? has been used as there are more groups in other sub- problems like as age, branch, graduated university, seniority in management, socioeconomic environment the school is in, the student population of school free variables. In case of a meaningful ?f? value depending on the Anova result, Scheffe test has been used.The content of scale is made up of these eight sub-dimensions: instructional leadership, research and professional development, human resources management, school- environment relations, communication, student labours, school management and personal qualificationsAccording to the findings of the research, at 0,05 meaningful level, there was no difference between the perceptions of managers about managing efficiency behaviours related to the sex, age, branch, the variety of graduated school, seniority, getting master degree, socioeconomic environment the school is in and the student population variables, but there was difference between the perceptions related to attending a course about management or not had. According to this finding, it was found that the managers attended a course had more positive perceptions about the primary school managing efficiency levels.There was not a meaningful difference between the perceptions of teachers about the efficiencies of primary school managers related to sex, age, branch, the variety of graduated school, socioeconomic environment the school is in free variables. However related to the student population of school free variable, the perceptions of teachers, working schools of 300-500 student population, about their school managers? efficient behaviours were more positive. The perceptions of managers and teachers about the efficiency of primary schools? managers had differences at 0.05 meaningful level. The perceptions of managers were more positive than the perceptions of teachers.According to the result of the research, it should be more enabled that the in-service training programmes for managers should be planned and carried out in a quality of making progress of manager as taking the newness and changings required by the age of knowledge into consideration. Moreover the views of managers should be taken for in-service training programmes which will be organized.