Terminal dönem kanser hastalarında Multidimensional Fatigue Inventory-20 Türkçe'ye uyarlanması geçerlik ve güvenirliği
Turkish adaptation, validity and reliability of the Multi-dimensional Fatigue Inventory-20 in terminal period cancer patients
Yazar: FULYA SERBES
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA CAN AKMAN
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anaerobik yorgunluk = Anaerobic fatigue ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yorgunluk = Fatigue ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, terminal dönem kanser hastalarında çok boyutlu bir yorgunluk envanteri olan Multidimensional Fatigue Inventory'nin (MFI-20) Türkçe geçerliğini ve güvenirliğini belirlemek amacıyla planlanmıştır. 
        Çalışmaya İstanbul Beylikdüzü Devlet Hastanesi Palyatif Bakım Servisinde %45 i kadın, %55 i erkekten oluşan toplam 100 (yaş: 61,6±16,8 yıl) terminal dönem kanser hastası alınmıştır. 
       MFI-20 geçerlilik çalışması dil eşdeğerliği ve yapı geçerliği yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Test-tekrar test güvenilirliği için ölçek 15 gün ara ile ikinci kez uygulanmıştır. Yapısal geçerlik, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile değerlendirilmiştir. Güvenilirlik, Cronbach alfa ile iç tutarlılıkla, test-tekrar test güvenilirliği ise sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile değerlendirilmiştir. Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞS), Borg Skalası, Hastane Ankisiyete Depresyon Ölçeği (HAD-D) anketleriyle arasındaki ilişki-korelasyon analizi ile ölçülmüştür. 
        Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık analizi 0,22 olarak bulunmuştur. Kaiser Meyer Olkin örneklem yeterliliği 0,485 olarak bulunmuştur. Ölçek varyansın %45'ini açıklamaktadır. Ölçeğin özdeğeri 5 faktörlü yapı için; 1. Faktör için 2.194; 2.faktör için 1.901; 3. Faktör için 1.736; 4. Faktör için 1.67 ve 5. Faktör için 1.408'dir. Sınıf içi korelasyon katsayısı ICC=0.737 bulunmuştur. MFI-20 ile YŞS, HAD-D ve Borg skalası arasında anlamlı bir korelasyon saptanamamıştır.
       Sonuç olarak MFI-20 Türkçe formu beş faktörlü modelinin yeterli bir iç tutarlılığa sahip olmadığı ve test-tekrar test güvenirliği iyi, yapı geçerliğine sahip olmadığını göstermektedir. Terminal dönem kanser hastalarında yorgunluğun değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir anket değildir.
Anahtar Kelimeler: Çok Boyutlu Yorgunluk, Terminal Kanser, Geçerlik, Güvenirlik

Abstract:
The aim of this study was to determine the Turkish validity and reliability of Multidimensional Fatigue Inventory (MFI-20), which is a multidimensional fatigue inventory in terminal stage cancer patients.
        A total of 100 (age: 61.6 ± 16.8 years) terminal stage cancer patients, 45% female and 55% male, in the Palliative Care Service of Istanbul Beylikdüzü State Hospital were included in the study.
        MFI-20 validity study was performed using language equivalence and construct validity methods. For test-retest reliability, the scale was applied a second time with an interval of 15 days. Construct validity was evaluated with Confirmatory Factor Analysis (CFA). Reliability was evaluated with internal consistency with Cronbach alpha, and test-retest reliability was evaluated by the Intraclass Correlation Coefficient (ICC). The relationship between the Fatigue Severity Scale (FSS), Borg Scale, and Hospital Anxiety Depression Scale (HAD-D) questionnaires was measured by correlation analysis.
       The Cronbach's alpha internal consistency analysis of the scale was found to be 0.22. Kaiser Meyer Olkin sample adequacy was found to be 0.485. The scale explains 45% of the variance. The eigenvalue of the scale for the 5-factor structure; 2.194 for Factor 1; 1.901 for the 2nd factor; 1.736 for the 3rd factor; It is 1.67 for Factor 4 and 1.408 for Factor 5.  Intraclass correlation coefficient was found as ICC=0.737. There was no significant correlation between MFI-20 and FSS, HAD-D and Borg scales.
       As a result, it shows that the five-factor model of the MFI-20 Turkish form does not have sufficient internal consistency, has good test-retest reliability, and does not have construct validity. It is not a valid and reliable questionnaire for the evaluation of fatigue in terminal cancer patients.
Keywords: Multidimensional Fatigue, Terminal Cancer, Validity, Reliability