Düzensiz beslenme alışkanlıklarının kardiyovasküler risk parametreleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Irregular nutrition habits evaluation of the effect on cardiovascular risk parameters
Yazar: DEMET NİKBAY
Danışman: PROF. DR. FATMA HÜMEYRA YERLİKAYA AYDEMİR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: ADMA = ADMA ; Anoreksi = Anorexia ; Azot monoksit = Nitrogen monoxide ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Düzensiz beslenme alışkanlıkları son yıllarda giderek artmakta ve adölesan dönemi daha çok tehdit etmektedir. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders / DSM-5) kriterlerine göre ölümcül hastalıklar arasında gösterilen beslenme bozuklukları, yetersiz ve dengesiz beslenme sonrası gelişen hastalıklardır. 
Bu çalışma, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Polikliniğine başvuran 18-65 yaşları arasında düzensiz beslenme davranışı olan BKI>30'ün üzeri 71 bayan (Grup 3)   ve BKI<18 altı 30 bayan (Grup 2) arasında gerçekleşti. Kontrol grubu olarakta BKI=18-25 aralığında olan, herhangi bir kronik hastalığı olmayan (54 bayan, Grup 1) sağlıklı bireylerden seçilmesine dikkat edildi. Obezite derecesini belirlemede Beden Kitle İndeksi (BKİ) kullanıldı. 
Gruplardan alınan serum örneklerinde asimetrik dimetil arginin(ADMA), L-monometil arjinin(LNMMA), simetrik dimetil arginin(SDMA), arginin, homoarginin, ornitin ve sitrülin düzeyleri ölçüldü. 
Kütle spektrometrik analizler, pozitif modda çalışan bir elektro sprey iyon kaynağı (ESI) ile donatılmış ABSCIEX API 3200 triple kuadropol kütle spektrometresi ile entegre bir Shimadzu LC-20-AD kromatografi sistemi kullanılarak gerçekleştirildi.
Gruplar arasında ADMA ve metabolitleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar bulundu.
Bu verilerin ışığında çalışmamızdan şu önemli sonuçlara varıldı: 
1.	Beslenme bozukluğu olan kişilerde serum ADMA, LNMMA, SDMA, arginine, sitrülin ve ornitin düzeyinin yüksek bulunması kardiyovasküler hastalıklarla ADMA'nın pozitif ilişkili olduğunu göstermektedir.
2.	Kardiyovasküler hastalıklarda önemli olduğu bilinen nitrik oksit üretimi için önemli olan ADMA'nın anoreksiya nervoza grubunda yüksek bulunması, bu hastalarda kardiyovasküler hastalık görülme riskini artırabileceğini düşündürmektedir.
3.	Grup 1'de normal düzeylerde bulunan ADMA, L-NMMA, SDMA, homoarginin, ornitin ve sitrulin seviyeleri, sağlıklı bireylerde yeterli ve dengeli beslenmenin doku hasarını önlemede etkili olacağını, dolayısıyla sağlıklı beslenmenin önemini göstermektedir.
Yaptığımız bu çalışma sonucunda, beslenme bozukluğu olan kişilerde nitrik oksit metabolizması ile ilişkili metabolitlerden bazı arginin türevlerinin, sitrulin ve ornitin düzeylerinin yüksek bulunması kardiyovasküler hastalıkların prognozunda ADMA'nın önemli bir belirteç olabileceğini göstermiştir.
Anahtar sözcükler: anoreksiya; asimetrik dimetil arjinin; azot monoksit; beslenme; dimetil arjinin; iskemik inme.

Abstract:
Irregular eating habits have been increasing in recent years and adolescence is more threatening. According to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders / DSM-5) criteria, nutrition disorders, which are shown among the fatal diseases, are diseases that develop after inadequate and unbalanced nutrition.
This study was carried out among 71 women (Group 3) with a BMI >30 and 30 women (Group 2), aged 18-65 years, who applied to the Selcuk University Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, with irregular eating behavior. As the control group, care was taken to select healthy individuals with BMI=18-25 and without any chronic disease (54 females, Group 1). Body Mass Index (BMI) was used to determine the degree of obesity.
Asymmetric dimethyl arginine (ADMA), L-monomethyl arginine (LNMMA), symmetric dimethyl arginine (SDMA), arginine, homoarginine, ornithine and citrulline levels were measured in serum samples taken from the groups.
Mass spectrometric analyzes were performed using an integrated Shimadzu LC-20-AD chromatography system with ABSCIEX API 3200 triple quadrupole mass spectrometer equipped with an electro spray ion source (ESI) operating in positive mode.
Statistically significant differences were found between the groups in ADMA and its metabolites.
In the light of these data, the following important conclusions were reached from our study:
1. The fact that serum ADMA, LNMMA, SDMA, arginine, citrulline and ornithine levels are high in people with nutritional disorders shows that ADMA is positively associated with cardiovascular diseases.
2. The fact that ADMA, which is important for nitric oxide production, which is known to be important in cardiovascular diseases, is found to be high in anoreksiya nervoza, suggesting that it may increase the risk of cardiovascüler diseases in these patients.
3. ADMA, L-NMMA, SDMA, homoarginine, ornithine and citrulline levels, which were at normal levels in the grup 1, show that adequate and balanced nutrition will be effective in preventing tissue damage in healthy individuals, thus showing the importance of healthy nutrition.
As a result of this study, the high levels of some arginine derivatives, citrulline and ornithine, which are metabolites associated with nitric oxide metabolism, in people with malnutrition showed that ADMA may be an important marker in the prognosis of cardiovascular diseases.
Key words: anorexia; asymmetric dimethyl arginine; nitrogen monoxide; nutrition; dimethyl arginine; ischemic stroke.