Öğretmen adaylarının kronotipleri ve eleştirel düşünme becerileri ile akademik başarıları arasındaki ilişki
The relationship between the chronotyps and critical thinking tendencies of science teacher candidates and their academic achievements
Yazar: BEYZA BORA
Danışman: PROF. DR. EROL EROĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitici eğitimi = Trainer training

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde, Fen bilgisi öğretmen adaylarının kronotipleri, eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik başarıları arasındaki ilişkileri belirlemek amaçlanmıştır.
Bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2023-2024 akademik yılında Akdeniz Üniversitesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 143 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerini belirlemek için Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği ve kronotiplerini belirlemek için, İnsan Sirkadiyen Ritminde Sabahçıl-Akşamcıl Tipleri Belirlemede Kendi Kendini Değerlendirme Formu'ndan yararlanıldı. Verilerin analizinde Basit Resresyon Analizi, Çoklu Regresyon Analizleri ve Bağımsız Gruplar T-testi kullanıldı. 
Fen bilgisi öğretmen adaylarının kronotip ve eleştirel düşünme eğilimi değişkenlerinin, akademik başarı (GANO) üzerine etkisi araştırılmıştır. Fen bilgisi öğretmen adaylarının kronotipleri çoğunlukla ara tip olarak tespit edilmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının kronotip puanlarının akademik başarının anlamlı yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Eleştirel düşünme eğilimi, GANO'nun (akademik başarının) anlamlı bir yordayıcısı olmadığı belirlenmiştir.  Eleştirel düşünme eğilimi ve kronotip değişkenleri birlikte, fen bilgisi öğretmen adaylarının GANO'su ile düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki vermektedir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının kronotip ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur.  Kronotip ve akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Eleştirel düşünme eğilimi ve akademik başarı arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Araştırma sonucunda fen bilgisi öğretmen adaylarının kronotip puanları eleştirel düşünme eğilimi ortalama puanlarının alt- üst grubuna göre anlamlı bir fark göstermektedir.

Abstract:
In this master's thesis, it was aimed to determine the relationships between the chronotypes, critical thinking tendencies and academic achievements of science teacher candidates.
This achieves the relational browsing model. The research was conducted in 2023-2024 with 143 teacher candidates collected at Akdeniz University, Department of Mathematics and Science Education, Department of Science Education. The Critical Thinking Tendencies Scale was used to determine the critical thinking behaviors of teacher candidates, and the Self-Assessment Form for Determining Morningness-Eveningness Types in Human Circadian Rhythm was used to determine their chronotypes. Simple Regression Analysis, Multiple Regression Analyzes and Independent Groups T-test were recorded in the analysis of the data.
The effects of chronotype and critical thinking tendency variables of science teacher candidates on academic achievement (CGPA) were investigated. The chronotypes of science teacher candidates were mostly determined as intermediate types. It was determined that the chronotype scores of science teacher candidates were significant predictors of academic achievement. It was determined that critical thinking tendency was not a significant predictor of CGPA (academic achievement). Critical thinking tendency and chronotype variables together gave a low level and significant relationship with the CGPA of science teacher candidates. It was found that there was a positive, low level and significant relationship between chronotype and critical thinking tendency of science teacher candidates. It was found that there was a significant relationship between chronotype and academic achievement. No significant relationship was found between critical thinking tendency and academic achievement. As a result of the research, the chronotype scores of science teacher candidates showed a significant difference according to the lower-upper group of the critical thinking tendency mean scores.