Azerbaycan ve Türkiye merkez bankalarının gözetim ve denetim politikalarının karşılaştırılması
Comparison of Azerbaijan and Turkey central banks audit and inspection policies
Yazar: CENGİZ MUSA-ZADE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. HAYATİ ERİŞ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Denetim = Control ; Gözetim = Surveillance ; Merkez Bankası = Central Bank ; Türkiye = Turkey

Özet:
Tez çalışmasında iç ve dış denetim kavramlarının banka faaliyetinde önemli etkenlerden biri olduğu belirtilmektedir. İç ve dış denetim sisteminin temel amaçları, görevleri, unsur ve türleri geniş şekilde ele alınmakta olup, iç ve dış denetleyicilerin ilişkilerine önem verilmektedir. Denetim sistemi ile beraber gözetim prensiplerinin ve bu prensiplerin iç ve dış denetimle ilişkisi ile gözetim ve denetim prensiplerinin Basel açısından değerlendirilmesine yer verilmektedir. Basel Komitesinin Piyasa Disiplini, Sermaye Yeterliliği ve Banka faaliyet sürecine kontrolü, bankaların gözetim ve denetim sürecinin etkinlik kazanması ve risk yönetiminin sağlanması için çok önemlidir.Denetim açısından banka riskleri ve onların yönetimi teknikleri, bu konuda Basel prenseplerinin rolü tezde geniş şekilde açıklanmaktadır. İç ve dış denetim sisteminin özel kuruluşları, kamu kuruluşları ve bankaların kendi iç denetleme komiteleri tarafından gerçekleştirilmesi, özellikle Azerbaycan Merkez Bankasının denetleme süreci, bankaların uymak zorunda olduğu sorumluluklar, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının denetim araçları ile farklı yöntemleri, Türkiye'de faaliyet gösteren kamu denetleme kuruluşlarından temel yönetim, prensip ve teknik farkları yer almaktadır.Türkiye ekonomisi içinde ayrı bir öneme sahip olan bankacılık sektörü hem dünyadaki gelişmelerden en çok etkilenen ve hem de mali sistem içindeki yeri itibariyle tüm sektörlerin gelişimini ve tümüyle ekonomik yapıyı en çok etkileyen sektördür. Dünya ekonomisinde ve uluslararası mali piyasalardaki yeni gelişmelere paralel olarak Türkiye'de bankaların mali durumlarının güçlendirilmesi ve uluslararası normlarda denetim ve gözetim sisteminin kurulması yönünde önemli adımlar atılması tezde etraflı şekilde ele alınmıştır.Çalışmada özellikle Azerbaycan ve Türkiye Merkez Bankalarının denetim politikalarındakı temel farklar, temel piyasa denetim araçları ve genel olarak dış denetim sistemindeki benzer ve farklı tarafların karşılaştırılması yer almaktadır. Azerbaycan ve Türkiye Merkez Bankalarının denetim sürecini aynı model esasında (Fransa Banka modeli) gerçekleştirilmesi ve para ? kredi politikalarında kullandıkları mali araçların benzer olması risk yönetimi ve genel piyasa disiplini açısından etkili olmaktadır.

Abstract:
In this thesis the concepts of internal and external audit noted that one of the important factors in bank activities and operations. Internal and external audit system, the basic objectives, tasks and types are examined, the internal and external auditors relationships are being receive priority consideration. Audit Control system principles and these principles together with the relationship between internal and external auditing, oversight and auditing of the assessment are given in terms of the Basel principles. Basel Committee on Market Discipline, Bank Capital Adequacy and the current operating process control columns are very important in order to take effect of risk management of banks to provide oversight and audit process.Banks in terms of their audit risks and management techniques widely described in the thesis in this regard the role of the Basel principles. Internal and external audit system, private organizations, government agencies and banks internal audit performed by its own committees, especially Azerbaijan the Central Bank's inspection process, banks responsibilities, compared with the Central Bank of Turkey by means of different methods of inspection, auditing of public companies based in Turkey management, principles and technical differences are described in thesis.In Turkish economy banking sector has a special importance and mostly affected by developments in the world and because of its place in the financial system as well as it can influence in development of all sectors in the economic structure. New developments in the world economy and international financial markets and strengthening the financial status of banks in Turkey beside with international norms and important steps towards the establishment of auditing and oversight system which have been taken are discussed with all details in the thesis.Central Banks in Azerbaijan and Turkey on the basis of the audit process with the same model (France Banks model) and financial instruments which are used to be similar in money - credit policies are effective in terms of risk management and general market discipline.