Normal reçete ile verilmesi gereken kontrole tabi ilaç reçetelerinin ilaç etkileşimleri açısından incelenmesi
Must be given with normal prescription of subject to control drug prescriptions research in term of drug interactions
Yazar: SEDA DİNÇER SEÇKİN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ABACIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: İlaç etkileşimleri = Drug interactions

Özet:
Bu çalışmada resmi kurumlardan gelen normal reçeteyle verilmesi gereken kontrole tabi ilaç reçetelerinden 2360 adet iki ve daha fazla ilaç içeren reçeteler ilaç etkileşimleri açısından değerlendirilmiştir.Bulgularımıza göre reçetelerin 102' sinde (%4.3) ilaç etkileşimlerine rastlanmıştır. Toplam etkileşme sayısı 120 (%5.1)'dir. Etkileşim saptanan reçetelerdeki etkileşim klinik önemine göre gruplandırıldığında 120 adet reçetenin 18 tanesinde etkileri ciddi ve hayatı tehdit edici yönde olabilen birinci derece etkileşimler (%15), 29 tanesinde hastanın durumunda kötüleşmeye neden olabilecek ikinci derece etkileşimler(%24.17), 9 tanesinde minör etkiler oluşturabilen üçüncü dereceden etkileşimler (%7.5), 32 tanesinde orta dereceden ciddi etkilere kadar değişen dördüncü dereceden etkileşimler (%26.67) , 32 tanesinde önemsiz etkilerden ciddi etkilere kadar değişik durumlar oluşturabilen beşinci dereceden etkileşmeler (%26.67) saptanmıştır.Reçetelerdeki ilaç sayısının artmasıyla, karşılaşılan etkileşim sayısı da artmaktadır. İlaç etkileşimleri kişiden kişiye farklı sonuçlara yol açabilmektedir. Eğitim, genetik özellikler, kronik hastalıklar, yaş bu durumu etkileyen faktörlerdir.Reçetelerde ilaç etkileşimleri ile ilgili herhangi bir uyarı bulunmamaktadır. Doktorlar bu konuda yeterli bilgiye sahip değildirler. Burada görülen etkileşimlerin sonucunda ilacın kan seviyelerinde ufak değişikliklerden, ciddi kardiyak problemlere hatta ölümlere kadar gidebilen komplikasyonlar meydana gelebilmektedir.İlaçların uygunsuz kullanımı, sağlık hizmetlerinin kalitesini düşürürken, kaynaklarında boşa harcanmasına sebep olmaktadır. Akılcı ilaç kullanımının geliştirilmesinde en önemli basamaklardan birisi akılcı reçete yazılmasıdır. Doktor ve eczacı işbirliği, akılcı ilaç kullanımının sağlanmasında en önemli etken olarak değerlendirilebilir. Akılcı ilaç kullanımı konusunda ülkemizde var olan sorunları çözmek için Sağlık Bakanlığı, Türk Tabipler Birliği, Üniversiteler ve Türk Eczacılar Birliği' nin ortak çabalarına ihtiyaç vardır

Abstract:
In this study, 2360 Drug Control Subject prescriptions from official associations including two or more drugs prescribed were evaluated for the possible drug interactions.In 102 (%4.3) of the prescriptions, there were drug interactions. Total number of interaction is measured as 120 (%5.1). Interaction detected in a prescription interaction clinical significance according to the group of 120 prescriptions of 18 grain of the effects of serious and life threatening in the direction which can be first-degree interactions (15%), in 29 prescriptions, could cause in the event worsening of patient, observed second-degree interactions (24.17%), 9 in the minor effect that can generate a third order interactions (7.5%), 32 of them moderately to severely impact ranging from the interactions of the fourth degree (26.67%), 32 of them seriously affect the minor effects of different situations that can generate up to fifth order interactions (26.67%) were found.As the drugs prescribed on a prescription increased number, the frequency of a probable drug interaction increased accordingly. Drug interactions can lead to different results from person to person. Education, genetic characteristics, chronic diseases, age are factors that affect this stiuationBesides there is not any warning label on the prescriptions pointing out the drug interaction risks. Doctors have not got adequate information about this subject. The results of the interactions we are trying to point out here may vary from small variations of the drug plasma level to serious cardiac problems and even to death.While inappropriate use of drugs reduces the quality of medical care, it also leads to a waste of resources. One of the most important steps in improving rational drug use is providing rational prescribing. Doctor and pharmacist collaboration, the most important factor in ensuring rational drug use can be considered. The combined efforts of Ministry of Health, Turkish Medical Association, Universities and Turkısh Pharmacists? Associations are needed to solve the problems in the rational drug usage in Turkey.