Sağlıkta mobbingin tükenmişliğe etkisi: Bir meta analiz çalışması
The effect of mobbing in health on burnout: A meta analysis study
Yazar: FEYZİ ÖZEK
Danışman: DOÇ. DR. ITIR ERKAN
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Sağlık çalışanlarında zamanla meydana gelen ve yaşam kalitesindeki bozulmalarla başlayan tükenmişlik süreci, zamanla kişilerin motivasyonunu olumsuz etkilemektedir. Bu araştırmada da sağlık çalışanlarında, mobbing olgusunun tükenmişlik üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla YÖK Ulusal Tez Merkezi, PubMed, DergiPark ve Google Akademik veri tabanlarında 2010-2019 yılları arasında yapılmış çalışmalar "psikolojik şiddet", "mobbing", "işyeri şiddeti", "tükenmişlik", "yıldırma", "sağlık", "sağlık çalışanları", anahtar kelimeleri kullanılarak tarama yapılmıştır. Detaylı tarama sonucunda ulaşılan 87 çalışmadan; eş-kopya olan 13, tezden makaleye dönüştürülmüş 5, mobbing veya tükenmişlik değişkenlerinden birine sahip olmayan 21, örneklemi sağlık çalışanı olmayan 35 çalışma çıkarıldıktan sonra 13 çalışma kalmıştır. Meta analiz için yeterli istatistiki veriye sahip olmayan 9 çalışma da çıkarıldıktan sonra kalan 4 çalışma analiz edilmiştir. Çalışmada, meta analiz yöntemlerinden biri olan CMA (The Comprehensive Meta Analysis Software) kullanılmıştır. Etki modelinin belirlenmesi için kullanılan Q istatistiğinin sonucuna göre sabit etki modeli seçilmiştir. Çalışmada, yayınlanma yanlılığının test edilmesi amacıyla funnel plot grafiği ve Begg ve Mazumdar Sıra korelasyon analiz sonuçları kullanılmıştır. Yaptığımız çalışmanın homojen dağılım gösterdiği tespit edilmiştir.  4 araştırma sonucunda sağlık çalışanlarında mobbing ve tükenmişliğe lehine sabit etkiler (d=0,198) modeline göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde bir etki büyüklüğü bulunmaktadır. Araştırma sonucunda çalışanların psikolojik şiddetle başlayan sürecinde zamanla tükenmişlik yaşamalarının kaçınılmaz olduğu, mobbing ve tükenmişlik arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Pandemi sürecinde de görüldüğü üzere sağlık çalışanlarının, mobbing ve tükenmişlik yaşamalarının bireysel ve halk sağlığı açısından büyük sorunlar yaratacağı görülmektedir.

Abstract:
The burnout process, which occurs over time in healthcare professionals and starts with deterioration in quality of life, negatively affects the motivation of people over time. In this study, it was aimed to investigate the effect of mobbing on burnout in healthcare professionals. A literature search was conducted including "psychological violence", "mobbing", "workplace violence", "burnout", "intimidation", "health", "healthcare professionals" in The Council of Higher Education National Thesis Center, PubMed, DergiPark, Google Scholar, from 2010 to 2019. Out of 87 studies reached as a result of detailed scanning; 13 studies remained after excluding 13 studies with co-copy, 5 studies that were converted from thesis to an article, 21 studies that did not have one of the mobbing or burnout variables, and 35 studies whose sample was not healthcare professionals. After excluding 9 studies that did not have sufficient statistical data for meta-analysis, the remaining 4 studies were analyzed. In the study, one of the meta-analysis methods, CMA (The Comprehensive Meta-Analysis Software) was used. The fixed effect model was chosen according to the result of the Q statistic used to determine the effect model. In the study, funnel plot graph and Begg and Mazumdar Rank correlation analysis results were used to test publication bias. This study has a homogeneous distribution. As a result of 4 studies, there is a statistically significant and size according to the fixed effects model (d=0,198) in favor of mobbing and burnout in healthcare workers. As a result of the research, it has been determined that it is inevitable for the employees to experience burnout over time in the process that starts with psychological violence, and there is a positive and significant relationship between mobbing and burnout. As seen in the pandemic process, it is seen that the mobbing and burnout of them will create great problems in terms of individual and public health.