Tarımsal kalkınma kooperatiflerinin ortak ilişkilerinin ve yönetim yapılarının mevzuat açısından incelenmesi
Analysis of partner member relations and management structure of agricultural development cooperatives in terms of legislation
Yazar: MÜJGAN PINAR KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. ARİFE SEMA GÜN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım kooperatifleri = Agricultural cooperatives

Özet:
Türkiye'de tarımsal amaçlı kooperatiflerden en yaygın şekilde örgütleneni ve en fazla sayıya sahip olanı tarımsal kalkınma kooperatifleridir. Tarımsal kalkınma kooperatiflerinin faaliyet alanları hayvancılık, bitkisel üretim, paketleme, depolama, nakliye gibi önemli tarımsal üretim bulundurmaları nedeniyle üretici gelirini doğrudan etkileyecek olan kooperatiflerdir. Bu çalışmanın temel amacı, tarımsal kalkınma kooperatifleri mevzuat açısından inceleyerek kooperatiflerin hizmetlerindeki sorunlarının çözümüne yönelik somut çözümler getirilerek daha etkin bir yapıda hizmetlerini vermeye katkı sağlamaktır. Bu araştırmada tarımsal kalkınma kooperatiflerinin başarılı veya başarırız oldukları yönleri ilgili mevzuat kuralları açısından ele alınacak ve mevzuattan kaynaklı eksikliklerin belirlenmesine çalışılacaktır. Bu temel amaç doğrultusunda; tarımsal kalkınma kooperatif yöneticilerinin sosyo-ekonomik özellikleri, kooperatiflerin faaliyet alanları, kooperatiflerin ortaklarına sağladığı hizmetler, yönetim ve yönetişim yapıları incelenmiştir.  Oransal örnekleme yöntemi ile İzmir, Konya ve Ankara illerinde faaliyet gösteren 62 tarımsal kalkınma kooperatifi yöneticileri ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler çoklu uyum analizi, çapraz tablolar ve yüzde dağılımlar ile yorumlanmıştır. Mevzuat ve mevzuata bağlı olarak kooperatiflerin karşılaştıkları sorunlar; eğitim eksikliği, örgütlenme kapasitesi, sermaye yetersizliği, kurumsal yönetim, mevzuat ve tarım politikası konuları olarak belirlenmiştir. Kooperatiflerin faaliyet alanlarına göre ortaklarına sağladıkları ekonomik ve sosyal faydanın da farklılaştığı bu araştırmanın en önemli bulgularından biridir.

Abstract:
Agricultural development cooperatives are the most organized and the most numerous cooperatives for agricultural purposes in Turkey. The fields of activity of agricultural development cooperatives are those that will directly affect the income of the producers because they have important agricultural production such as animal husbandry, crop production, packaging, storage and transportation. The main purpose of this study is to examine agricultural development cooperatives in terms of legislation and to contribute to providing their services in a more effective structure by bringing concrete solutions to the solution of problems in the services of cooperatives. In this research, the aspects of agricultural development cooperatives that are successful or successful will be discussed in terms of the relevant legislation rules and it will be tried to determine the deficiencies arising from the legislation. In line with this main purpose; The socio-economic characteristics of the managers of agricultural development cooperatives, the fields of activity of the cooperatives, the services provided by the cooperatives to their members, the management and governance structures were examined. With the proportional sampling method, a survey was conducted with the managers of 62 agricultural development cooperatives operating in the provinces of İzmir, Konya and Ankara. The obtained data were interpreted with multiple concordance analysis, cross tables and percentage distributions. The problems faced by cooperatives depending on the legislation and legislation; lack of education, organizational capacity, lack of capital, corporate governance, legislation and agricultural policy issues. One of the most important findings of this research is that the economic and social benefits that cooperatives provide to their partners vary according to their fields of activity.