Cumhuriyet savcısının kamu davası açmada takdir yetkisini kullanması
The discretionary power of Public Prosecutor in the initiation of Public Prosecution
Yazar: EMİR CAN AY
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA ÇINAR
MEF ÜNİVERSİTESİ / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Etkin pişmanlık = Active repantence

Özet:
5271 Sayılı Ceza Yargılama Yasası ile Cumhuriyet savcısının yerine getirmekle mükellef olduğu kamu davasının mecburiliği ilkesine bir istisna getirilerek kamu davası açmada takdir yetkisi tanınmıştır. 
5271 Sayılı Ceza Yargılama Yasası'nın 171. Madde-sinin 1.fıkrası ile birlikte şahsi cezasızlık sebebi veya cezayı ortadan kaldıran etkin piş-manlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren durumlarda Cumhuriyet savcısına kamu davasını açmada takdir yetkisi sağlanırken, Ceza Yargılama Yasası'nın 171.Maddesinin 2. fıkrasında ise yasada yer alan objektif ve sübjektif şartlar olarak adlandırılan şartların gerçekleşmesi ile birlikte kamu davasının açılmasının ertelenmesi-ne kararı verilmesine olanak sağlayan  kurum düzenlenmiştir. 

Cumhuriyet savcısına getirilen ilgili düzenlemeyle, ceza yargılamasının evrelerinden biri olan soruşturma ev-resinde, delillerin değerlendirilmesi ve sonuç çıkartılması aşamasında yeterli şüphe ol-masına karşın Cumhuriyet savcısına kamu davası açmama yetkisi tanımaktadır. Böyle-likle Cumhuriyet savcısı, yeterli şüphe olması halinde iddianame düzenleyerek kamu davası açmak mecburiyetindeyken ilgili düzenleme söz konusu mecburiyeti ortadan kaldırarak Cumhuriyet savcısına kamu davası açma konusunda serbestlik tanımıştır. 

Tezimizin ilk bölümünde öncelikli olarak kamu davası kavramı ve kamu dava-sına hâkim olan ilkeler kapsamında özellikle mecburilik ilkesi ile tezimizin konusunu oluşturan takdir yetkisini kullanmaya imkan veren maslahata uygunluk veya bir diğer adıyla takdirilik ilkesi incelenmiştir. İkinci bölümünde ise Cumhuriyet savcısı kavramı, teşkilatı, hukuki niteliği ve görevleri incelendikten sonra tezimizin üçüncü ve son bö-lümünde ise tezimizin esas konusunu oluşturan 5237 Sayılı Türk Ceza Yasası'nda yer alan şahsi cezasızlık ve cezayı ortadan kaldıran etkin pişmanlık hükümleri ile Türk Ceza Yasası'nda şahsi cezasızlık ve cezayı ortadan kaldıran etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabileceği suçlar detaylıca incelenmiştir. Özellikle söz konusu suçlar ile ilgili etkin pişmanlık ve şahsi cezasızlık sebeplerine ilişkin hükümlerin ortaya çıkardığı uyuşmazlıklar yargı kararları ile incelenmiş ve söz konusu kararlar hakkında tarafımızın sahip olduğu görüşlere yer verilmiştir. 

Son olarak ise Cumhuriyet savcısının Ceza Yargılama Yasası 171. Maddesinin 2. Fıkrasında yer alan düzenleme ile sahip olduğu ve kamu davasına seçenek kurumlardan biri olarak karşımıza çıkan Cumhuriyet savcısı tarafından verilebilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararının hukuki niteliği, şartları ile sonuçları ve karara karşı gidilebilecek yol ile kararın denetimi incelenmiştir.

Abstract:
With the Criminal Procedure Law No. 5271, an exception has been made to the principle of compulsory public prosecution, which the public prosecutor has, and disc-retionary power has been granted in filing a public lawsuit. Along with the 1st parag-raph of Article 171 of our Criminal Procedure Law No. 5271, which requires the app-lication of effective regret provisions that eliminate the personal impunity or punish-ment. While the public prosecutor is provided with the discretionary power to open a public case in such cases, the institution of postponing the opening of a public case is regulated in the 2nd paragraph of Article 171 of the Criminal Procedure Law. The rele-vant regulation introduced to the Public Prosecutor grants the Public Prosecutor the authority not to file a public lawsuit, even if there is sufficient suspicion in the investi-gation phase, one of the phases of the criminal trial, during the evaluation of evidence and drawing conclusions.

In the first part of our thesis, the concept of public litigation and the principles that govern public litigation, especially the principle of obligation and the principle of expediency, or discretion, which is the subject of our thesis, is examined. In the second part, the concept, organization, legal nature and duties of the public prosecutor are examined, and in the last part, we examine the provisions of personal impunity and effective repentance that eliminate the punishment in the Turkish Penal Code, which are the subject of our article, and the provisions of effective regret that eliminate the perso-nal impunity and punishment in the Turkish Penal Code. The crimes to which it can be applied have been examined in detail. The judicial decisions related to our subject and the problems in practice have been examined and opinions about these decisions have been included. Finally, the legal nature, conditions and consequences of the decision to postpone the opening of a public case, which is one of the alternative institutions to a public case and can be given by the public prosecutor, and the decision. The way to go against the decision and the control of the decision were examined.