Duygusal zeka programının öğrencilerin duygusal zeka, atılgan, saldırgan ve çekingen davranışlarına etkisinin incelenmesi
An investigation of the effectiveness of emotional intelligence, assertive, aggressive, non- assertive behaviors
Yazar: TUĞÇE ALTUNBAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER ÖZABACI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Atılganlık = Assertiveness ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Çekingenlik = Shyness ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı ilkokul 4. Sınıf öğrencileri için hazırlanan duygusal zeka programının öğrencilerin atılganlık, saldırganlık, çekingenlik ve duygusal zeka düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırma, ön test, son test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma modeline göre düzenlenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri öğrencilerin, duygusal zeka, atılganlık, saldırganlık ve çekingenlik düzeyleridir. Araştırmanın bağımsız değişkeni, ilkokul 4. Sınıf öğrencileri için hazırlanan duygusal zeka programıdır. Araştırma evrenini Bursa Hürriyet Ticaret ve Sanayi Odası İlkokulunda 2016-2017 eğitim öğretim yılında 4.sınıfa devam eden 250 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma grubunu, en düşük duygusal zeka ve atılganlık düzeyine sahip, çekingenlik ve saldırganlık düzeyi de yüksek olan 39 öğrenci (15 kız; 24 erkek) oluşturmaktadır. Bu öğrencilerden deney grubu 13 öğrenci (5 kız; 8 erkek),  plasebo gurubu 13 öğrenci (4 kız; 9 erkek) ve kontrol grubu 13 öğrenci (6 kız;7 erkek) den oluşmuştur. Araştırmada, Bar-On Duygusal Zeka Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu (EQ-i (YV), Çocuklarda Davranış Eğilimi Ölçeği ve öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemek amacı ile araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada, Kruskal Wallis H-Testi kullanılarak deney, kontrol ve plasebo grupları birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Mann Whitney U-Testi ile farkın hangi gruptan kaynaklandığı belirlenmiştir. Grupların kendi içlerinde karşılaştırılmasında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Verilerin analizleri SPSS 18.0 programı kullanılarak bilgisayarda yapılmış, hata payı p< 0.05 alınmıştır.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre deney grubuna uygulanan duygusal zeka programının öğrencilerin duygusal zeka (X2= 7.623, p<0.05), atılganlık (X2= 19.050, p<0.05) ve saldırganlık(X2=19.136, p<0.05) düzeylerinde etkili olduğu, çekingenlik (X2= .082, p>0.05) düzeylerinde etkili olmadığı görülmüştür.Araştırma bulguları konu ile ilgili daha önce yapılmış araştırma bulguları ile birlikte tartışılıp yorumlanmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Çalışmada etkililiği incelenen programın öğrencilerin duygusal zeka düzeylerini ve atılgan davranışları arttırdığını, saldırgan davranışları ise azalttığını göstermiştir. Çekingenlik davranış puanları üzerinde ise bir etki olmadığı görülmüştür.Sınıf ortamlarında duygusal zeka becerilerini içeren daha çok etkinliğin yer alması önerilmektedir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the effectiveness of 'Emotional Intelligence Program' which is prepared for the 4th grade primary school children to reveal the level of their emotional intelligence, aggressiveness, assertiveness and non-assertiveness degrees.
Method: The research under the scope of this study was conducted on the basis of semi-experimental research model that contains pre-tests and final tests control groups. In this context, dependent variables of this study are emotional intelligence, aggressiveness, assertiveness and non assertiveness level of students, while independent varible is 'Emotional Intelligence Program' itself which was prepared for the 4th grade primary school children. The research sample is consisted of 250 students who are on the age of 10, and continue to their formal education in the 4th grade level of Bursa Hürriyet Ticaret ve Sanayi Odası Primary School in the term of 2016-2017. The research sample is composed of 39 students (15 girls; 24 boys) - whose emotional intelligence and assertiveness level is on the lowest level while their non-assertiveness and agresiveness degree is on the highest level. Accordingly, the experimental group of this research is composed of 13 students (5 girls; 8 boys), plasebo group is composed of 13 students (4 girls; 9 boys) and control group is composed of 13 students (6 girls; 7 boys). Under the scope of this study, Bar-On Emotional Quotient Inventory Youth Version EQ-i:YV and Children's Action Tendency Scale was used in addition to a Personal Data Form developed by the researcher in order to define the demographical features of students in the sample.The experiment, control and placebo groups were compared by using Kruskal Wallis H- Test in the conclusion process of the research. Moreover, the  Mann Whitney U-Test was used to be able to determine the fact that which group causes the significant difference in the study.Then, the Wilcoxon Signed Rank Test for Paired Samples was used to compare the scores within the each group, and the quantitative data was analysed on the computer through the SPSS 18.0 program, by taking the margin of error as p< 0.05.
Results: In the conclusion, this study demonstrated that the 'Emotional Intelligence Focused Group Guidance Program' has a significant effectiveness on the emotional intelligence (X2= 7.623, p<0.05),assertiveness(X2= 19.050, p<0.05) and aggressiveness (X2=19.136, p<0.05) level of students, while there is no significant effect on non-assertiveness degrees (X2= .082, p>0.05) on them. 
Conclusion and Suggestions: The result of this study reveal that the Emotional Intelligence Program increases studenst' emotional intelligence and assertive behaviours while decreases their agressive behaviours. The results of this study also reveal that Emotional Intelligence Program does not have a positive or negative effect in non- assertiveness behaviour scores.It is recommended that classroom environments include more activities involving emotional intelligence skills.