İşgören seçim sürecinde iş başvuru formlarında ayrımcılık: Konaklama işletmelerinde bir uygulama
Discrimination in job application forms of employee selection process: A field study on accommodation establishments
Yazar: RAHMAN TEMİZKAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YEŞİLTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Oteller = Hotels ; Sorular = Questions ; Sınav = Examination ; Tercih = Preference ; Çalışanlar = Workers ; İş hayatı = Work life ; İşe alma = Recruitment ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışma, ?konaklama işletmelerinin iş başvuru formlarında yasal olmayan ayrımcılık içeren sorular bulunmasında, konaklama işletmelerinin ve insan kaynakları yöneticilerinin özelliklerine göre anlamlı farklılıklar vardır? hipotezini tartışmaktadır. İşgören seçim sürecinde iş başvuru formlarının yeri belirlenmiş ve Türkiye'deki yasalar ayrımcılıkla mücadele açısından incelenmiştir. Literatür taramasıyla, iş başvuru formlarında geleneksel olarak bulunan soruların doğrudan veya dolaylı olarak yasal olmayan ayrımcılık içerdiği ortaya koyulmuştur. Türkiye'deki konaklama işletmelerinin iş başvuru formlarında işgören adaylarından ayrımcılık içeren bilgi talep ettikleri tespit edilmiştir. İnsan kaynakları yöneticilerinin çeşitlilik yönetimi ve ayrımcılık açısından başvuru formlarında bulunan sorular hakkındaki değerlendirmeleri alınmıştır.Türkiye'deki konaklama işletmelerinin iş başvuru formlarına internet üzerinden ulaşılmış ve içerik analizi ile bu formlarda adaylardan istenen bilgiler öğrenilmiştir. İnsan kaynakları yöneticilerine uygulanan anket, söz konusu formlarda istenen bilgilerin testlere veya mülakata alınacak adayların tespit edilmesi için gerekli olup olmadığı konusunda değerlendirmeleri hakkında veri sağlamıştır.Araştırma sonuçları Türkiye'deki konaklama işletmelerinin iş başvuru formlarında bulunan soruların doğrudan veya dolaylı olarak yasal olmayan ayrımcık içerdiğini göstermektedir. İş başvuru formlarında yer alan soruları gerekli görmeleri, insan kaynakları yöneticilerinin ve konaklama işletmelerinin özelliklerine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Türkiye'deki konaklama işletmelerinin insan kaynaklarından sorumlu yöneticilerinin çoğunun iş başvuru formlarında bulunmasını destekledikleri sorular ayrımcı niteliktedir. Bu durumun ayrımcılık yapmak kastından mı yoksa ayrımcılık konusunda güncel yasal düzenlemelerden haberdar olmamaktan mı kaynaklandığı tartışmaya açıktır. Araştırmanın sonunda ayrımcılık içermeyen bir iş başvuru formunu önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Turizm, Konaklama İşletmeleri, İnsan Kaynakları Yönetimi, İşgören seçimi, İş Başvuru Formu, Ayrımcılık

Abstract:
This study argues the hypothesis of ?the attributions of accommodation establishments and characteristics of human resources administrators make meaningful differences on discriminatory data request from the applicants on job application forms?. The place of job application forms on the employee selection process has been determined and the laws have been examined on behalf of anti-discrimination act. By litrature review, it has been released that the typically questions placed on the application forms includes direct or indirect discriminatory contents. It has been detected that the accommodation establishments in Turkiye have also been requesting discriminatory data from the applicants on the job application forms. The evaluations of human resourses administrators about the questions on the forms from the aspects of variety management and discrimination have been obtained.The job application forms of accommodation establishments in Turkey have been reached on the internet and data requested on these forms have been elicited by content analysis. The questionnaire conducted on the human resources administrators has collected data about their evaluations on the questions requested on the forms are needed for determining the applicants to take in to tests or interview.The finding of the research shows that the questions on the job application forms of accommodation establishments in Turkiye include direct or indirect discriminatory contents. The considerations that the questions on the job application form are needed has shown difference in respect to the attributions of accommodation establishments and features of human resources administrators. It has been seen that the most of the human resources administrators of accommodation establishments in Turkiye have supported discriminatory data request on the job application forms. It is disputable that the reason of the situation is whether they have intentionally shown discriminative attitudes or they have?nt got sufficient information about actual anti-discrimination legislations. At the end of the research, a jop application form without discriminatory data request has been suggested.Keywords: Tourism, Accommodation Establishments, Human Resources Management, Employee Selection, Job Application Form, Discrimination.