Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde 2016-2017 ve 2017-2018  mevsimsel influenza sezonunda  influenza enfeksiyonuyla ilişkili olabilecek semptomlarla hastaneye yatmış ve nazofarengeal sürüntü örneğinde influenza virüsü tespit edilmiş çocuk  hastaların klinik ve epidemiyolojik özelliklerinin ve hastalığın aileye sosyal yükünün değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and epidemiological findings and social burden of influenza for the families of children who were hospitalized with seasonal influenza related symptoms and influenza virus detected in the nazopharengeal swab samples duri̇ng 2016-2017 and 2017-2018 influenza season in Hacettepe Uni̇verci̇ty İhsan Doğramaci Chi̇ldren's Hospi̇tal
Yazar: AYŞEGÜL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ATEŞ KARA
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk-hastaneye yatırılmış = Child-hospitalized ; İnfluenza = Influenza ; İnfluenza virüs = Influenza virus

Özet:
İnfluenza (grip), influenza virüsünün neden olduğu; asemptomatik, hafif bir klinik seyirden ölümle sonuçlanabilen ağır enfeksiyon tablolarına kadar değişen çeşitlilikte görülebilen, solunum yolu bulgularının ön planda olduğu sistemik bir hastalıktır (1). İnfluenzanın 18 yaş altında solunum sıkıntısı nedeniyle yapılan yatışların %10'uyla ilişkili olduğu, her yıl yaklaşık olarak, 5 yaşından küçük 870 000 çocuğun influenza nedeniyle hastaneye yatırıldığı, influenza ilişkili hastane yatış oranlarının gelişmekte olan ülkelerde sanayileşmiş ülkelere kıyasla 3 kat fazla olduğu tahmin edilmektedir
Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde 2016-2017 ve 2017-2018 mevsimsel influenza sezonunda influenza enfeksiyonuyla ilişkili olabilecek semptomlarla hastaneye yatmış ve laboratuvar tarafından konfirme edilmiş toplum kaynaklı influenza vakalarının klinik ve virolojik bulgularının, epidemiyolojik özelliklerinin, ağır hastalık açısından risk faktörlerinin, tedavi yaklaşımlarının aydınlatılması, özellikle yatan hastalarda yatış maliyetlerinin yanısıra işgücü kaybına bağlı ekonomik kayıpların da olması nedeniyle; ebeveynlerin iş yeri devamsızlığı ve hastaların okuldan kalma günleri de sorgulanarak hastalığın iyi bilinen tıbbi komplikasyonları dışında ülkemizde, özellikle çocukluk çağında yeterince bilinmeyen mali ve sosyal yüklerinin de ortaya konulması amaçlandı.
Çalışmaya 1 ay 18 yaş arası 72 hasta dahil edildi. Toplamda 2 yaş altında 29 hasta 5 yaş altında ise 49 hasta mevcut olup, hastaların çoğunluğunu 2 yaş altındaki hastalar oluşturuyordu. Yetmiş iki hastanın 52'sinde (%72,2) eşlik eden komorbid hastalıklar mevcuttu. İnfluenza ile en sık birliktelik gösteren kronik hastalık grubu %18,1 ile kronik akciğer hastalıklarıydı. Hastaların yalnızca 4'ü (%5,6) aşılıydı. Yatış öncesi yalnızca 10 hasta (%13,9) oseltamivir tedavisi almıştı. Antiviral tedavi başlanma endikasyonu olan 63 hastanın yalnızca 6'sına (%9,5) yatış öncesi tedavi başlanmıştı.
Hastaların 56'sına (%77,8) hastane yatışlarında antiviral tedavi başlanmıştı. Antiviral başlanan 56 hastadan, 30 (%53,6) hastaya hastaneye kabul edildiği gün 26 (%46,4) hastaya ise yatışlarının 2. ve sonraki günlerinde oseltamivir tedavisinin başlandığı görüldü. Yatışının ilk 24 saatinde oseltamivir başlananlarda sonrasında başlananlara göre yatış süresinin daha kısa olduğu görüldü (p=0,048).
Hastaların 28'inde (%38,9)  İnfluenza A,  14'ünde (%19,4) İnfluenza B, 30'unda (%41,7) ise birden fazla viral nükleik asit pozitifliği mevcuttu. Birden fazla viral nükleik asit tespit edilen hastalarda; solunum sistemi komplikasyonu gelişme oranı sadece influenza tespit edilenlere göre daha sıktı (p=0,031).
İnfluenza tespit edilen hastaların aylara göre dağılımına bakıldığında hem 2016-2017 hem de 2017-2018 sezonunda en çok hasta yatışının aralık ve ocak aylarında olduğu görüldü. 
Hastaların tümünde ateş veya ateş öyküsü mevcuttu. Beş yaş üzerindeki hastalarda ise ateşten sonra en sık görülen semptom öksürüktü.
Çalışma grubundaki hastaların 67'sinde (%93,1) influenzayla ilişkilendirilebilecek komplikasyonlar mevcuttu. En sık görülen komplikasyon pnömoniydi.
Beş yaş üstündeki hastalarımızın (n=23) %60'ı okula gidiyordu. Bu hastaların okula devamsızlık süresi ortalama 9,0 gündü. Çalışan 9 annenin 8'i (%88,9) bu hastalık nedeniyle izin alma durumunda kalmıştı. Hastaların babalarının %97,1'i çalışmaktaydı. Çalışan 68 babadan 38'i (%55,9) izin alma durumunda kalmıştı.
Sadece aktif olarak çalışan anneler hesaba katıldığında iş günü kaybı ortalaması 6,6 gün, iş gücü kaybı maliyeti ortalama değeri 1866 TL idi. Babaların ortalama iş günü kaybı 3,3 gün,  iş gücü kaybı maliyeti ortalama değeri 529 TL idi. Çalışma grubunda hastanede yatış maliyetine baktığımızda ortalama değeri 4825 TL, toplam maliyet ortalama değeri 5662 TL olarak hesaplandı. Hastalarımızın %48,6'sında toplam maliyet 2000 TL'nin üzerindeydi.
Çalışma grubunda hastaların yoğun bakım ünitesinde yatması maliyeti arttıran faktör olarak belirlenmiştir ve istatistiksel açıdan anlamlı saptanmıştır (p= 0,001). Mekanik ventilatör ihtiyacı yine maliyeti arttıran faktör olarak belirlenmiştir (p=0,002). Hastalarda kardiyak komplikasyon varlığının veya sepsis/ çoklu organ yetmezliği (ÇOY) tablosuna girmenin maliyeti arttırdığı ve istatistiksel açıdan anlamlı olduğu saptanmıştır (p=0,002, p=0,013). Sonuç olarak influenzanın tıbbi yüklerinin yanında önemli sosyal ve ekonomik yükleri de mevcuttur ve özellikle ülkemizde bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: İnfluenza, influenza benzeri hastalık (İBH) , çocuk,  maliyet

Abstract:
Influenza (also known as "flu") is a contagious respiratory illness caused by influenza viruses. It can cause mild to severe illness, and at times can lead to death. It is estimated that influenza is associated with 10% of hospitalizations due to respiratory ilness under the age of 18, with approximately 870 000 children under the age of 5 hospitalized for influenza each year, and influenza-related hospitalization rates are estimated to be 3 times higher in developing countries than in industrialized countries.
In this study, we aimed to investigate the clinical and virological findings, epidemiological characteristics, risk factors for severe illness, treatment approaches hospitalized and laboratory confirmed influenza cases in Hacettepe University İhsan Doğramacı Children's Hospital in 2016-2017 and 2017-2018  influenza season. In addition to the well-known medical complications of the disease, it was aimed to reveal the financial and social burdens that are not sufficiently known in our country, especially in childhood, so parental workplace absenteeism and school absenteeism also questioned.
A total of 72 patients aged between 1 month and 18 years were included in the study. There were 29 patients under 2 years of age and 49 patients under 5 years of age, and the majority of patients were under 2 years of age. Fifty-two of 72 patients (72.2%) had comorbid diseases. The most common chronic disease group with influenza was chronic lung disease (18.1%). Only 4 (5.6%) of the patients were vaccinated. Only 10 patients (13.9%) had received oseltamivir treatment before hospitalization. Only 6 (9.5%) of 63 patients who were antiviral treatment indicated had received antiviral before hospitalization. Fifty-six patients (77.8%) received antiviral treatment during hospitalization. Of the 56 patients who were started on antiviral, 30 (53.6%) patients received oseltamivir on the day of admission, and 26 patients (46.4%) received oseltamivir treatment on the second and subsequent days of hospitalization. It was seen that the duration of hospitalization was shorter in those who started oseltamivir in the first 24 hours of hospitalization than those who were started later (p = 0.048).
Twenty-eight (38.9%) of the patients had İnfluenza A, 14 (19.4%) had İnfluenza B, 30 (41.7%) had more than one viral nucleic acid positivity. Patients with multiple viral nucleic acids were more likely to develop respiratory complications than those with influenza alone (p = 0.031).
When the distribution of the patients with influenza was observed according to months, it was seen that the most hospitalization was in December and January in both 2016-2017 and 2017-2018 seasons.
All patients had a history of fever or fever. Cough was the most common symptom after fever in patients older than 5 years. Sixty-seven (93.1%) of the patients in the study group had complications that could be associated with influenza. The most common complication was pneumonia. Sixty percent of our patients over the age of 5 (n = 23) were going to school. The mean duration of absenteeism was 9.0 days. Eight (88.9%) of 9 working mothers had to take leave from work due to this disease. 97.1% of the fathers of the patients were working. Out of 68 working fathers, 38 (55.9%) had to take leave from work.
When only actively working mothers were taken into account, the average workday loss was 6.6 days and the average cost of labor loss was 1866 TL. The average workday loss of the fathers was 3.3 days and the average cost of the labor loss was 529 TL. When we look at the cost of hospitalization in the study group, the average value was calculated as 4825 TL and the avarage value of total cost was calculated as 5662 TL. Total cost was over 2000 TL in 48.6% of our patients. 
In the study group, hospitalization of the patients in the intensive care unit was determined as a factor that increased the cost and was statistically significant (p = 0.001). The need for mechanical ventilators was determined as the factor that increased the cost (p = 0.002). The presence of cardiac complications or sepsis / multiple organ failure (MOF) increased the cost and was statistically significant (p = 0.002, p = 0.013). As a result, influenza has significant social and economic burdens as well as medical burdens and further studies are needed especially in our country.

Key words: Influenza, influenza-like ilness (ILI), children, cost