Zihin haritası tekniğinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarına, dinlediklerini anlamalarına ve kalıcılığa etkisi
The effect of the mind mapping technique on 7th grade secondary school students' attitudes toward listening, listening comprehension and retention
Yazar: YUSUF TEZDÖNEN
Danışman: DOÇ. DR. BORA BAYRAM
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, ortaokul 7. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin dinlediklerini anlamalarında, hatırlamalarında ve dinlemeye yönelik tutumlarında zihin haritası tekniğinin etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Ön test-son teste dayalı kontrol gruplu deneysel desen kullanılarak yapılan çalışmanın örneklemini Mardin ili Kızıltepe ilçesi Esengül Hasan Keleşoğlu Ortaokulunda öğrenim görmekte olan 7/A sınıfından 38 ve 7/B sınıfından 38 olmak üzere toplam 76 öğrenci oluşturmaktadır. Yapılan ön test sonuçlarına göre iki gurup arasında dinleme-anlama başarısı ile dinlemeye yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Rastgele seçim yöntemiyle (random) 7/A sınıfı kontrol grubu ve 7/B sınıfı ise deney grubu olarak belirlenmiştir. Uygulama çalışmaları, deney ve kontrol gruplarının her birinde haftada ikişer saat olacak şekilde toplam 10 hafta boyunca araştırmacının kendisi tarafından yürütülmüştür. Deney grubunda yer alan öğrencilere zihin haritası tekniği ile ilgili strateji eğitimi verilirken kontrol grubunda yer alan öğrencilere ise herhangi bir özel yöntem ya da teknikle ilgili strateji eğitimi verilmeden müfredat kapsamında dersler işlenmiştir. Süreç sonunda ön test olarak uygulanan dinleme-anlama başarı testi ile tutum ölçeği hem deney hem de kontrol grubuna son test olarak uygulanmıştır. Son test uygulandıktan 4 hafta sonra ise dinleme-anlama başarı testi bu sefer de kalıcılık testi olarak her iki gruba uygulanmıştır. Çalışma sonunda elde edilen veriler SPSS 28.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; Zihin haritası tekniğini kullanan deney grubu öğrencileri ile müfredat kapsamında derslerin işlendiği kontrol grubu öğrencilerinin dinleme-anlama başarıları artmış ancak bu artış deney grubu öğrencilerinde daha belirgin olmuştur. Dinlenen metnin hatırlanmasında zihin haritası tekniğini kullanan deney grubu öğrencileri müfredat kapsamında derslerin işlendiği kontrol grubu öğrencilerine göre daha başarılı olmuşlardır. Müfredat kapsamında derslerin işlendiği kontrol grubu öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık olmazken zihin haritası tekniğiyle not tutan deney grubu öğrencilerinin dinlemeye yönelik tutumlarında ise deney grubu lehine anlamlı bir artış olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Türkçe öğretimi, dinleme becerisi, not alma/tutma teknikleri, zihin haritası tekniği.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of the mind mapping technique on 7th-grade secondary school students' comprehension, retention, and attitudes toward listening. The sample of this study, which was conducted using a pre-test and post-test-based experimental design with a control group, consisted of 76 students from Esengül Hasan Keleşoğlu Secondary School in Kızıltepe, Mardin Province, with 38 students from class 7/A and 38 students from class 7/B. According to the pre-test results, there was no statistically significant difference between the two groups in terms of listening comprehension achievement and attitudes toward listening. Through random selection, class 7/A was designated as the control group, while class 7/B was designated as the experimental group. The application phase was conducted by the researcher over a period of 10 weeks, with two hours per week for each of the experimental and control groups. While the students in the experimental group received strategy training on the mind mapping technique, the students in the control group received lessons within the curriculum framework without any specific method or technique-related strategy training. At the end of the process, the listening comprehension achievement test and attitude scale, initially applied as a pre-test, were administered as post-tests to both the experimental and control groups. Four weeks after the post-test, the listening comprehension achievement test was administered again as a retention test to both groups. The data obtained at the end of the study were analyzed using the SPSS 28.0 software package. According to the analysis results: Listening comprehension achievements of both the experimental group students, who used the mind mapping technique, and the control group students, who were taught within the framework of the curriculum, increased. However, this increase was more pronounced in the experimental group students. In recalling the listened text, the experimental group students who used the mind mapping technique performed better than the control group students who were taught within the curriculum framework. While there was no significant change in the attitudes toward listening among the control group students, the experimental group students who took notes using the mind mapping technique showed a significant improvement in their attitudes toward listening in favor of the experimental group. Keywords: Turkish language teaching, listening skill, note-taking techniques, mind mapping technique.