Hassas kesme işlemi ve hassas kesme işleminde yüzey kalitesine etki eden parametrelerin incelenmesi
Fine blanking and parameters of surface quality in fine blanking
Yazar: MEHMET CEM ALAYBEYOĞLU
Danışman: PROF. MEHMET EMİN YURCİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
HASSAS KESME LEM ve HASSAS KESME LEM NDE YÜZEY KAL TES NEETK EDEN PARAMETRELER N NCELENMESCem ALAYBEYO LUÖZETHassas kesme i lemi; ikinci bir ana operasyona gerek duyulmadan, yüzey kalitesi yüksekimalatlar gerçekle tirebilen, ileri teknoloji preslerin ve kalıp donatımlarının kullanıldı ı birsac ekillendirme yöntemidir.Hassas kesme i leminde zımba- kalıp aralı ı çok küçüktür. Bundan dolayı kesilen parçalarınyüzey kaliteleri alı ılmı kesme yöntemine oranla çok daha fazladır. Alı ılmı kesmeyönteminde malzeme kalınlı ının 1/3'ü kesilirken, hassas kesme i leminde malzeme kalınlı ıboyunca kesilmektedir.Hassas kesme i lemi ile yapılan üretimlerde, verimlilik artmakta, üretim zamanıdü ürülmekte, hurda malzeme miktarı ve dolayısıyla üretim maliyetleri a a ılaraçekilmektedir.Hassas kesme i leminde parça üzerine, di er hiçbir yöntemde olmayan üç farklı kuvvet etkietmektedir. Bu kuvvetler Bastırıcı kuvvet, kesme kuvveti ve kar ı baskı kuvvetidir. Bukuvvetler etkisiyle parça kesilme i lemi esnasından kalıp içerisinde sıkı ıp kalmakta, uygunya lama gerçekle tirildikten sonra yüksek kesme hızlarında kesme i lemi gerçekle mektedir.Hassas kesme i leminde yüzey kalitesine etki eden ba lıca parametreler; malzeme içyapısı,malzeme kalınlı ı, malzemenin çekme gerilmesi, takımların ölçüleri ve yüzey hassasiyetleri,kesme sıvıları, üç kuvvet etkisi ve operasyon ve kalıp sıcaklıklarıdır.Bu çalı mada hassas kesme i lemi, kalıpları, presleri, hassas kesilebilen malzemeler ve hassaskesme i leminde yüzey kalitesine etki eden parametreler incelenmi tir. Yapılan uygulama ilede de i en kuvvet ve ortam artlarında yüzey kalitesinde medyana gelen de i melerincelenmi tir.Anahtar kelimeler: Hassas kesme, içyapı, bastırıcı kuvvet, kar ı baskı kuvveti, kalıpsıcaklı ı, alı ılmı kesme yöntemi

Abstract:
FINE BLANKING and PARAMETERS of SURFACE QUALITY in FINE BLANKINGCem ALAYBEYO LUABSTRACTFine blanking is an advanced and precision stamping process, in which a component withprecision geometries and smooth cut surfaces can be produced without any further majorsecondary operations.The clearance values between die and punch should also be less than those in conventionalblanking processes. This is the main reason for obtaining smooth and precision surfaces.As a result, precision and productivity are increased and manufacturing time, cost andmaterial waste are decreased significantly by preferring fine blanking as a cutting method.Furthermore, usage of vee-ring and counter forces is essential in fine blanking, while they donot exist in conventional methods. In fine blanking processes, therefore, all of the materialthrough sheet thickness can be sheared between punch and die surfaces without any fracture;whereas, its range is almost 1/3 of the thickness in conventional processes.There are o number of parameters influencing the precision and surface quality obtained infine blanking processes, which are structure of sheet metals, thickness of sheet used, tensilestrength of sheet material, dimensions and surface condition in tooling, cutting fluids andoperation an die temperatures.This study explains fine blanking technology, tools and presses, fine blanking materials,forces and parameters.Keywords: Fine blanking, microstructure, vee-ring force, counterholder force, dietemperature, conventional stamping