Fen eğitiminde 2005-2023 yılları arasında Türkiye'de yayımlanan yer bilim temalı çalışmaların incelenmesi: Betimsel içerik analizi
Examination of earth science themed studies published in Turkey between 2005 and 2023 in science education: Descriptive content analysis
Yazar: TUBA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÜNAL
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'de 2005-2023 yılları arasında fen eğitimi alanında yapılan yer bilim temalı çalışmaların; çalışmanın yayın türü, çalışmanın yılı, çalışmanın amacı, çalışmanın veri toplama araçları, çalışmanın yöntemi, çalışmanın çalışma grubu, çalışmanın konusu ve çalışmanın veri analiz yöntemi temaları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında belirlenen anahtar kavramlar ile tarama yapılarak, Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi veri tabanından erişime açılmış, tam metnine ulaşılan lisansüstü tezler ve Google Akademik veri tabanında tam metnine ulaşılabilen tez ve makaleler, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın amacına uygun 48 bilimsel çalışma, araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Oluşturulan çalışma inceleme formuna göre incelenen çalışmalara ait veriler, betimsel içerik analizine tabi tutulmuştur. Betimsel içerik analizi, elde edilen verilerin daha önceden belirlenen temalara göre özetlendiği bir nitel veri analiz tekniğidir. Betimsel içerik analizi sonucunda verilere ilişkin frekans değerleri belirlenmiştir. Analiz edilen içeriklerden elde edilen değişkenlere ait verilerin daha net ifade edilmesi için frekans değerlerini içeren verilere ait bulgular tablolar halinde araştırmada sunulmuştur. Elde edilen verilere bakılarak, en fazla çalışmanın yüksek lisans tezi olduğu, en fazla araştırmanın 2017 yılında yapıldığı, çalışmalarda en çok akademik başarının ölçülmesinin amaçlandığı, veri toplama aracı olarak en fazla başarı testinin kullanıldığı, nicel çalışmaların yoğunlukta olduğu, çalışma grubunu en fazla 5. sınıfların oluşturduğu, en fazla doğal süreçler ve yıkıcı doğa olayları konularının çalışmalara konu edildiği, veri analiz yöntemlerinden en çok betimsel analiz yöntemlerinin tercih edildiği görülmüştür. Bulgulara göre alandaki mevcut durum ve genel eğilimler belirlenmiştir. Böylece ilgili alanda çalışma yapan ve yapmak isteyen araştırmacılara genel eğilimin ne olduğu ve mevcut durum gösterilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına bağlı olarak araştırmacılara ve yeni yapılacak araştırmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Fen Eğitimi, Yer Bilimi, Betimsel İçerik Analizi

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the earth science-themed studies conducted in the field of science education in Turkey between 2005-2023 in terms of the themes of the type of study, the year of the study, the study group of the study, the purpose of the study, the data collection tools of the study, the method of the study, the subject of the study and the data analysis method of the study. By scanning with the key concepts determined within the scope of the research, postgraduate theses that were made available in the database of the Council of Higher Education Thesis Centre and whose full text could be accessed and postgraduate theses and articles whose full text could be accessed in the Google Scholar database were examined by document analysis method, one of the qualitative research methods. A total of 48 scientific studies suitable for the purpose of the research constitute the study group of the research. The data of the studies examined according to the study review form were subjected to descriptive content analysis. Descriptive content analysis is a qualitative data analysis technique in which the data obtained are summarized according to predetermined themes. As a result of descriptive content analysis, frequency values related to the data were determined. In order to express the data of the variables obtained from the analyzed content more clearly, the findings of the data including frequency distributions were presented in tables in the research. Based on the data obtained, it was seen that most of the studies were master's theses, most of the studies were conducted in 2017, most of the studies aimed to measure academic achievement, most of the achievement tests were used as data collection tools, quantitative studies were intensive, most of the study group consisted of 5th graders, most of the natural processes and destructive natural events were the subject of the studies, and descriptive analysis methods were mostly preferred among the data analysis methods. According to the findings, the current situation and general trends in the field were determined. Thus, the general tendency and the current situation were shown to the researchers who are working and want to work in the related field. Depending on the results of the study, suggestions were made for researchers and new researches.
Key words: Science Education, Earth Science, Descriptive Content Analysis