İşe tutkunluk ve işkolikliğin iş yükü, iş otonomisi ve iş-aile dengesi değişkenleri ile ilişkileri üzerine bir araştırma
An investigation about work engagement and workaholism in relation to workload, job autonomy and work-family balance
Yazar: MERVE KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: İş ve özel yaşam dengesi = Work-personel life balance ; İş yükü = Workload ; İş özerkliği = Work autonomy ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşkolik = Workaholic

Özet:
Bu tezin amacı; işkoliklik ve işe tutkunluk kavramlarını, iş-aile dengesi, iş yükü ve iş otonomisi ile ilişkileri bakımından incelemektir. Araştırma kapsamında hali hazırda geliştirilmiş ve uygulanan ölçme araçları kullanılmıştır. Tezin amacı doğrultusunda öncelikle pilot çalışma yapılmış, ardından anketler ortak varyans yönteminden kaçınmak amacıyla iki oturum halinde birer ay arayla uygulanmıştır. Veriler Google Forms aracılığıyla internet üzerinden toplanmış, analizler SPSS programında yapılmıştır. Belli bir işte çalışmakta olan 154 katılımcı ölçeklerin tümünü doldurmuş olup, bir yaşam partnerine sahip olan katılımcıların partnerleri de (N=102) iş-aile dengesini kendi bakış açılarından doldurarak araştırmaya katkıda bulunmuşlardır.
           Araştırmadan elde edilen sonuçlar, hipotezde de belirtildiği gibi, işkoliklik ve işe tutkunluk arasında pozitif yönde fakat anlamlı bir ilişki olmadığını ortaya koymaktadır. Ek olarak işkolikliğin iş yükünü, katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesini ve partner tarafından algılanan iş-aile dengesini; işe tutkunluğun ise iş otonomisini ve katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesini yordadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, işe tutkunluk partner tarafından algılanan iş-aile dengesini anlamlı şekilde yordamamıştır. Ayrıca iş yükünün; hem katılımcı işkolikliği ile katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesi arasındaki ilişkide hem de katılımcı işkolikliği ile partner tarafından algılanan iş-aile dengesi arasında kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir. İş otonomisinin ise, katılımcı işe tutkunluğu ile katılımcı tarafından algılanan iş-aile dengesi arasındaki ilişkide ve katılımcı işe tutkunluğu ile partner tarafından algılanan iş-aile dengesi arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü doğrulanmamıştır.
           Bu çalışmada son olarak analiz bulguları kavramsal çerçevede tartışılmış, ardından araştırma kısıtları, araştırmanın güçlü yönleri ve gelecek araştırma önerilerine yer verilmiştir.
            Anahtar Kelimeler: işe tutkunluk, işkoliklik, iş-aile dengesi, iş yükü, iş otonomisi

Abstract:
The purpose of this thesis is to examine workaholism and work engagement in terms of their relationships with work family balance, workload and job autonomy. Within the context of the research, already developed and/or frequently used scales have been administered. In line with the thesis, firstly a pilot study was conducted followed by the administration of questionnaire forms which were applied in two different sessions to the participants in order to avoid common method variance. Data was obtained from the internet via Google Forms. One hundred and fifty four participants who were employed currently completed all the scales. A group of 102 respondents who were the life partners of the individuals in the sample contributed to the research by filling in the work-family balance scale from their own perspectives.
           Results show a positive but nonsignificant relationship between workaholism and work engagement as expected. Besides, it has been found out that workaholism predicts workload and work family balance perceived by both participants and their partners. Work engagement predicts job autonomy and work family balance perceived by participant whereas work engagement does not predict work family balance perceived by partner at a significant level. In addition, it has been found that workload has a partial mediator role between both participant's workaholism and work family balance perceived by participant, and participant's workaholism and work family balance perceived by partner. However, as for job autonomy, between participant's work engagement and work family balance either perceived by the participants themselves or their life partners a mediator role couldn't be supported.
           The findings, limitations and strenghts of the study were discussed within the conceptual framework and recommendations in relation to future research were provided.
            Key Words: work engagement, workaholism, work-family balance, workload, job autonomy