Engelli bireylerde teknoloji bağımlılığı ve refah: Ampirik bir çalışma
Technology addiction and well-being in disabled individuals: An empirical study
Yazar: ALPER GÖKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN KERSE
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
Bu araştırma, engelli bireylerin sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılıklarının yaşam tatmini ve psikolojik iyi oluşu üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Kars ilindeki 284 engelli birey katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu, Yaşam Tatmini Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi için IBM SPSS 27 ve AMOS 18 paket programı kullanılmıştır. Verilere frekans analizleri, fark analizleri (bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) analizi, faktör analizleri, korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada kurulan hipotezler yapılan istatistiksel testler sonucunda kabul edilmiştir. Araştırmada; engelli bireylerin sosyal medya bağımlılığı (4,45) ve akıllı telefon bağımlılığı düzeylerinin (4,45) ve yaşam tatmini (4,43) ve psikolojik iyi oluş (4,46) düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında hipotez kabulüne ilişkin analiz bulguları, sosyal medya bağımlılığının psikolojik iyi oluşu (B= 0,334) ve yaşam tatminini (B= 0,237) pozitif yönde etkilediğini göstermiştir. Yine bulgulardan akıllı telefon bağımlılığının psikolojik iyi oluşu (B= 0,351) ve yaşam tatminini (B= 0,457) pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Bunun yanında araştırma değişkenlerinde medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, yaş ve çalışma durumu açısından farklılıklar belirlenmişken cinsiyet ve gelir düzeyi açısından fark tespit edilememiştir.

Abstract:
This research was conducted to examine the effects of social media and smartphone addiction on the life satisfaction and psychological well-being of disabled individuals. A total of 284 disabled individuals from the Kars province participated in the study. Data collection tools included the Social Media Addiction Scale, the Short Form of the Smartphone Addiction Scale, the Life Satisfaction Scale, and the Psychological Well-being Scale. For data analysis, IBM SPSS 27 and AMOS 18 software packages were used. Frequency analyses, difference analyses (independent sample t-test and one-way variance (ANOVA) analysis), factor analyses, correlation, and regression analyses were performed on the data. The hypotheses established in the study were accepted as a result of the statistical tests conducted. The study determined that the levels of social media addiction (4,45) and smartphone addiction (4,45), as well as the levels of life satisfaction (4,43) and psychological well-being (4,46) among disabled individuals, were high. Additionally, the analysis findings regarding hypothesis acceptance showed that social media addiction positively affects psychological well-being (B = 0,334) and life satisfaction (B = 0,237). Similarly, the findings revealed that smartphone addiction positively affects psychological well-being (B = 0,351) and life satisfaction (B = 0,457). Moreover, differences were identified in the research variables in terms of marital status, number of children, education level, age, and employment status, while no differences were found concerning gender and income level.