Sivil toplum kuruluşlarının sosyal medya üzerinden sosyal sermaye üretimi: Ahbap platformu Twitter hesabı örneği
The production of social capital in non-governmental organizations through socialmedia: The case of ahbap platform on Twitter
Yazar: HARUN ÖZALP
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN ÖZMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal sermaye = Social capital ; Twitter = Twitter

Özet:
Sosyal sermaye kavramı alanyazında çeşitli şekillerde tanımlansa da, özünde, bir topluluğun niteliğini ifade etmektedir. Topluluk içerisindeki; bağlantılar (ağlar), güven, benimsenmiş norm ve değerler, iş birliği ve sivil katılım, bireylerin memnuniyeti gibi özellikler, ilişkisel ve soyut bir kavram olan sosyal sermayenin göstergeleridir. Topluluğu yaşanabilir kılan bu gibi özelliklerin bir toplulukta yüksek olması, o toplulukta sosyal sermayenin de yüksek olduğu anlamına gelmektedir.
Geleneksel toplumlarda aile bağları ve din gibi unsurlar üzerinden sağlanan sosyal sermayenin inşasında, modern toplumlarda STK'lar önemli bir rol oynamaktadır. STK'ların bu rolü başarıyla ifa etmeleri ise, toplumla sıkı ve doğru bir etkileşim içerisinde olmalarına ve  bütünleşebilmelerine bağlıdır. Bu noktada iletişim olgusunu zaman ve mekanın sultasından kurtaran sosyal medya, STK'lar için önemli fırsatlar sunmaktadır. Çalışma bu bağlamda; toplumla irtibatını büyük ölçüde Twitter üzerinden kuran bir STK olan Ahbap platformunun tweetlerinin, sosyal sermaye bakımından niteliğinin yanı sıra, platformun, Twitter takipçilerince yine sosyal sermaye bağlamında nasıl alımlandığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaca uygun olarak iki farklı yöntemle gerçekleştirilen araştırmada ilk olarak; @ahbap Twitter hesabından paylaşılan tweetler nitel içerik analizi yöntemiyle sosyal sermaye göstergeleri çerçevesinde analiz edilmiş, ikinci safhada ise platform üyesi olmayan Twitter takipçilerinin, platformu sosyal sermaye bağlamında nasıl alımladıkları, yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma sonuçları, Ahbap platformu tweetlerinin katılım ve güven başta olmak üzere, birçok sosyal sermaye unsurunu ihtiva ettiğini göstermektedir. Buna paralel olarak Twitter takipçilerinin platforma karşı tutumunun da; güven, memnuniyet, katılım ve iş birliği eğilimi gibi sosyal sermaye unsurlarını güçlü bir biçimde yansıttığı ve platformun sosyal sermaye açısından takipçilerde de olumlu karşılık bulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Although the concept of social capital is defined in various ways in literature, it essentially refers to the quality of a community. Connections (networks), trust, adopted norms and values, cooperation and civic participation, and satisfaction of individuals in a community are indicators of social capital, which is a relational and abstract concept. The fact that such things, which make the community liveable, are high in a community means that there is a high level of social capital in that community.
In modern societies, NGOs play an important role in the construction of social capital, which is obtained through factors such as family ties and religion in traditional societies. The successful performance of this role by NGOs depends on their close and correct interaction, and integration with the society. In this regard, social media, which saves the communication phenomenon from the dominance of time and space, offers important opportunities for NGOs. Within this context, the aim of this study is to reveal how the tweets of Ahbap platform, which is an NGO that establishes its contact with the society largely through Twitter, are received by Twitter followers in the context of social capital, as well as the quality of the tweets in terms of social capital. For this, two different methods have been carried out in this study: firstly, the tweets shared from the @ahbap Twitter account were analysed within the framework of social capital indicators using the qualitative content analysis method; and then it was attempted to reveal how Twitter followers, who are not members of the platform, received the platform in the context of social capital through semi-structured in-depth interviews for the second phase of the research. The result of the research shows that the tweets of Ahbap contain a lot of elements of social capital, especially participation and trust. In parallel with this, it has been concluded that the attitude of Twitter followers towards the platform strongly reflects social capital elements such as trust, satisfaction, participation, and cooperation tendency; and the platform also got positive reactions from the followers in terms of social capital.