Tip 1 diabetes mellitus hastalarında insülin direncinin araştırılması ve diyabetin kronik komplikasyonları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Investigation of insulin resistance in patients with TYPE 1 diabetes mellitus and evaluation of its relationship with chronic complications of diabetes
Yazar: BUKET DAĞGÖREN PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ALTUNTAŞ ; UZMAN MUHAMMED MASUM CANAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabet komplikasyonları = Diabetes complications ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Tip 1 diabetes mellitus (T1DM) hastalarında insülin direnci varlığının ve sıklığının estimated glucose disposal rate (eGDR) formülü kullanılarak saptanması ve diyabetin makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyonlarla ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Çalışmamıza 1 Ocak 2022-30 Haziran 2022 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal EAH Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran T1DM tanılı 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Hastaların antropometrik, klinik ve biyokimyasal verileri kaydedilerek tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma yapıldı. Hastalar diyabetik mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar açısından tarandı. eGDR bel çevresi ve eGDR bel-kalça oranı formülü ile insülin direncini belirlemek amacıyla hipertansiyon, HbA1c, bel çevresi ve bel-kalça oranının kullanıldığı eGDR değerleri hesaplandı. eGDRbç ve eGDRbko düzeyleri ile mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza 159 T1DM'li hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 34,14±11,48 yıl olup %52,22'si kadın, %47,8'i erkektir. Hastaların diyabet tanısı aldığı andan itibaren geçen süre ortalaması 11,53±8,88 bulunmuştur. MS prevalansı IDF kriterleri ile değerlendirildiğinde %22'dir. MS olan grupta eGDRbç değerleri ortalama 5,86±2,57 mg/kg.dk, eGDRbko ortalama 6,51±2,53 mg/kg.dk, olmayan grupta ise eGDRbç ortalama 8,1±1,53 mg/kg.dk, eGDRbko ortalama 8,29±1,71 mg/kg.dk iken gruplar arasındaki farklar istatiksel olarak anlamlı idi.(p<0.001, p<0,001) Diyabetik kronik komplikasyonları olan hastalarda olmayanlara kıyasla daha yüksek insülin direncini gösteren daha düşük eGDR seviyeleri gözlendi. (retinopati, nefropati, nöropati için (p< 0,001) mikrovasküler komplikasyonlar için p=0,002, makrovasküler komplikasyonlar için p =0,011) Sonuç: T1DM hastalarında insülin direnci ve metabolik sendrom varlığı diyabetin kronik komplikasyonları gelişimi için çok önemli risk faktörleridir. T1DM hastalarında günlük pratikte insülin direnci düzeyi eGDR yöntemi ile kolaylıkla belirlenebilir. Bu yöntem alternatif insülin direnci tayini yöntemleri ile karşılaştırıldığında rahat uygulanabilmektedir. Çalışmamızda eGDR yöntemi ile belirlenmiş insülin direnci düzeyi ile diyabetin kronik komplikasyonları arasında anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. Bu yöntem kullanılarak T1DM hastalarında komplikasyon gelişiminin öngörülmesi ve insülin direncine yönelik ek tedavi yaklaşımları geliştirilebileceği düşünüldü. Anahtar Kelimeler: eGDR, insülin direnci, metabolik sendrom, Tip 1 diyabet

Abstract:
Objective: It is aimed to determine the presence and frequency of insulin resistance in patients with type 1 diabetes mellitus (T1DM) using the estimated glucose disposal rate (eGDR) formula and to evaluate the relationship of diabetes with macrovascular and microvascular complications. Materials and Methods: Patients over the age of 18 with a diagnosis of T1DM who applied to the Şişli Hamidiye Etfal EAH Endocrinology and Metabolism Diseases polyclinic between January 1, 2022 and June 30, 2022 were included in our study. A descriptive cross-sectional study was performed by recording the anthropometric, clinical and biochemical data of the patients. The patients were screened for diabetic microvascular and macrovascular complications. With the eGDR waist circumference and eGDR waist-hip ratio formula, eGDR values using hypertension, HbA1c, waist circumference and waist-hip ratio were calculated to determine insulin resistance. The relationship between eGDRbç and eGDRbko levels and microvascular and macrovascular complications was evaluated. Results: 159 patients with T1DM were included in our study. The mean age of the patients was 34.14±11.48 years, with 52.22% female and 47.8% male. The mean time elapsed since the patients were diagnosed with diabetes was 11.53±8.88. The prevalence of MS is 22%. While the mean was 5.86±2.57 mg/kg.min in the MS group and 8.1±1.53 mg/kg.min. in the non-MS group, the difference between the groups was statistically significant. (P<0.001) Lower eGDR levels, indicating greater insulin resistance, were observed in patients with diabetic chronic complications patients compared with those without (for retinopathy, nephropathy, neuropathy (p< 0.001) for microvascular complications p = 0.002, for macrovascular complications p = 0.011) Conclusion: Insulin resistance and the presence of metabolic syndrome are very important risk factors for the development of chronic complications of diabetes in T1DM patients. Insulin resistance in T1DM patients in daily practice can be easily determined by the eGDR method. This method can be easily applied when compared with alternative insulin resistance determination methods. In our study, it was observed that there was a significant relationship between the level of insulin resistance determined by the eGDR method and the chronic complications of diabetes. It was thought that by using this method, the development of complications in T1DM patients could be predicted and additional treatment approaches could be developed for insulin resistance. Keywords: eGDR, insulin resistance, metabolic syndrome, Type 1 diabetes