Kadın işçilere verilen beslenme eğitiminin beslenme bilgi düzeyine etkisi
The effect of individual nutrition education provided to workers at a state university on nutritional knowledge level
Yazar: BÜŞRA URUÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ÖNER ; DOÇ. DR. ARDA BORLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
İşçi beslenmesi iş sağlığı ve toplum sağlığı açısından oldukça önemlidir. Bu araştırma işçilere verilen bireysel beslenme eğitiminin fiziksel aktivite durumu, besin ve besin ögesi alımı ve beslenme bilgi düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma randomize kontrollü olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18 yaşından büyük toplam 74 işçi katılmıştır. Gebe, emziren, kronik hastalığı olan veya özel bir diyet uygulayan işçiler çalışmaya dâhil edilmemiştir. Eğitim grubu 36 ve kontrol grubu 38 işçiden oluşmaktadır. Planlanan beslenme eğitimi, bireysel beslenme eğitimi olacak şekilde iki hafta ara ile iki kez Powerpoint sunumu ile desteklenerek verilmiştir. Birinci eğitim sonrasında broşür verilmiş ve eğitimler arasında Whatsapp üzerinden bilgi görselleri gönderilmiştir. Kontrol grubuna hiçbir eğitim yapılmamış olup yalnızca broşür verilmiştir. İki grupta da eğitim öncesi(başlangıç), eğitim sonrası (2.hafta) ve eğitimden iki ay sonra (10.hafta) olmak üzere üç kez anket formu doldurulmuştur. Anket formu sosyodemografik özellikler, Uluslararası Fiziksel Aktivite-Kısa Formu, üç günlük besin tüketim kaydı ve Genel Beslenme Bilgi Anketi (GNKQ)'ni içermektedir. GNKQ 4 alt bölümden oluşan toplam 127 soruyu içermektedir. Çalışmanın sonucunda eğitim grubunda ölçüm zamanlarına göre toplam beslenme bilgi puanı ve alt bölüm puanları artarak anlamlı şekilde farklılık göstermiştir (p<0.05). Eğitim ve kontrol grubu karşılaştırıldığında başlangıçta farklılık görülmezken; ikinci hafta ve onuncu haftada eğitim grubunun toplam beslenme bilgi puanı ve alt bölüm puanlarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı ölçüde fazla olduğu görülmüştür. Karbonhidrat ve sodyum alımı anlamlı şekilde azalmıştır (p<0.05). Süt ve süt ürünleri grubu ve meyve grubu alımında anlamlı bir artış gözlenirken; şeker alımında azalma gözlenmiştir (p<0.05). Fiziksel aktivite kategorisi açısından ikinci haftada eğitim grubunda yer alan işçilerin inaktif fiziksel aktivite kategorisinde olma durumu kontrol grubuna kıyasla daha düşük; minimal aktif veya çok aktif fiziksel aktivite kategorisinde olma durumu ise daha yüksek; onuncu haftada ise inaktif fiziksel aktivite kategorisine sahip olma durumu kontrol grubuna kıyasla daha düşük; çok aktif fiziksel aktivite kategorisine sahip olma durumu ise daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Bu araştırmada işçilere verilen bireysel beslenme eğitiminin beslenme bilgi düzeyini önemli ölçüde artırdığı fakat bunun daha fazla davranışa yansıması için daha fazla müdahaleye ihtiyaç olduğunu ortaya konmuştur.

Abstract:
Worker nutrition is very important in terms of occupational health and public health. This study was conducted to evaluate the effect of individual nutrition education given to workers on physical activity status, nutrient and nutrient intake and nutritional knowledge level. The study was conducted as a randomised controlled trial. A total of 74 workers older than 18 years participated in the study. Pregnant, breastfeeding, chronically ill or on a special diet were excluded from the study. The training group consisted of 36 workers and the control group consisted of 38 workers. The planned nutrition education was given as individual nutrition education, supported by a Powerpoint presentation twice at two-week intervals. After the first training, brochures were given and information visuals were sent via Whatsapp between the trainings. No training was given to the control group and only a brochure was given. In both groups, a questionnaire form was filled out three times: before the training (baseline), after the training (2nd week) and two months after the training (10th week). The questionnaire form included sociodemographic characteristics, International Physical Activity-Short Form, three-day food consumption record and General Nutrition Knowledge Questionnaire (GNKQ). GNKQ includes a total of 127 questions in 4 sub-sections. As a result of the study, total nutritional knowledge score and subsection scores increased significantly in the training group according to the measurement times (p<0.05). When the training and control groups were compared, no difference was observed at the beginning; however, it was observed that the total nutritional knowledge score and subsection scores of the training group were significantly higher than the control group in the second week and tenth week. Carbohydrate and sodium intake decreased significantly (p<0.05). While a significant increase was observed in the intake of milk and dairy products group and fruit group, a decrease was observed in sugar intake (p<0.05). In terms of physical activity category, in the second week, workers in the training group had lower levels of inactive physical activity category and higher levels of minimally active or very active physical activity category compared to the control group; in the tenth week, workers in the training group had lower levels of inactive physical activity category and higher levels of very active physical activity category compared to the control group (p<0.05). In this study, it was revealed that the individual nutrition education given to the workers significantly increased the level of nutritional knowledge, but more interventions are needed for this to be reflected in more behaviour.