Ciddi karbon monoksit zehirlenmesi olan hastalarda eritrosit aferezi tedavisinde glaskow koma skoru(GKS) ile değişen eritrosit hacmi arasındaki ilişki
The relationship between glaskow coma scale score and changing erytrocyte volume in erythrocyte apheresis treatment in patients with severe carbon monoxide poisoning
Yazar: EBRU ÇİL DİREK
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL GÖKEL
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Eritrosit sayısı = Erythrocyte count ; Eritrositler = Erythrocytes ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Kan bileşenleri transfüzyonu = Blood component transfusion ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Amaç: Karbonmonoksit zehirlenmesi ülkemizde olduğu kadar modern toplumlarda da sık görülen önemli bir sakat kalım ve ölüm nedenidir. Tüm dünyada ölümle sonuçlanan zehirlenmelerin yarıdan fazlasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada; hastanemizde CO zehirlenmesi tanısı alan ve GKS≤13 olan hastalarda iyileştirici eritrosit aferezinin etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık.
Metod: Bu çalışmada, Kasım 2012- Ekim 2015 tarihleri arasında acil servisimizde CO zehirlenmesi tanısı alan 59'u erkek, 65'i kadın toplam 124 hastayı ele aldık. Hastaların yaş ortalaması 43,9±19,03 olarak ölçüldü. Glaskow Koma Skalası 13 ve altında olan 14'ü erkek, 11'i kadın toplam 25 hastaya iyileştirici eritrosit aferezi uyguladık. Kalan 99 hastaya geri solumasız maske ile %100 oksijen tedavisi verdik.
Bulgular: İyileştirici eritrosit aferezi ile tedavi sonrası hastaların COHb düzeyleri %(20,7±13,6)'dan (3,4±5,1)'e düştü ve GKS değerleri 9±2,7'den 14,3±1,6'a yükseldi. Bu işlem yaklaşık 33,8±8,3 dakika sürdü. Tedavi öncesi ve sonrası GKS ve COHb düzeyleri karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı düzelmeler saptandı (p<0,001). Yirmi beş hastanın 21'i şifa ile taburcu edilirken; kalp damar hastalığı ve astımı olan 3 hasta septik şok ve çoklu organ yetmezliği nedeniyle vefat etti. Normal basnçlı oksijen ile tedavi edilen kalan 99 hastanın COHb düzeyleri %(13,4±12,3)'den %(2,5±2,1)'e geriledi.
Sonuç: Karbon monoksit zehirlenmesi tanısı konan ve GKS≤13 olan hastalarda iyileştirici eritrosit aferezi tedavisi etkin bir tedavi yöntemidir. Karbon monoksit zehirlenmesinde, iyileştirici eritrosit aferezi tedavisinin etkinliği netleştirmek için rastgele kontrollü çalışmalar yapılmalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Karbonmonoksit zehirlenmesi, İyileştirici eritrosit aferezi

Abstract:
Purpose: Carbon monoxide poisoning is a significant reason of morbidity and mortality in modern society as well as in our country. Carbon monoxide poisoning constitus more than half of all fatal poisonings in the world. In our study, we aimed to evalute the efficacy of therapeutic red cell exchange (TREX) in the patients with carbon monoxide poisoning and with Glaskow Coma Scale ≤13.
Methods: We studied 124 patients (59 males and 65 females) with carbon monoxide poisoning at emergency department of Cukurova University between December 2012 and October 2015. The mean age of patients was measured at 43,9±19,03. We cured 25 patients (14 males and 11 females) with TREX, whose Glaskow Coma Scale score of 13 or less. The remaining 99 patients were treated 100% oxygen therapy with a non-rebreathing face mask.
Results: Mean carboxyhemoglobin level decreased from (20,7±13,6)% to (3,4±5,1)% and mean glaskow coma scale score increased from 9±2,7 to 14,3±1,6 after TREX therapy. The process took 33,8±8,3 minutes. It was statistically detected that there was a significant improvement between carboxyhemoglobin values and glaskow coma scale values before and after the treatment (p<0,001). Of the 25 patients, 21 were discharged alive, and 3 patients with cardiovascular disease and asthma died due to the septic shock and multiorgan failure. Mean carboxyhemoglobin level decreased from (13,4±12,3) % to (2,5±2,1) % in the remaining 99 patients who treated with oxygen therapy.
Conclusion: TREX is an effective treatment method in patients with carbon monoxide poisoning and GKS score≤13. Randomized, controlled experiments should be performed to clarify the efficcacy of TREX in the treatment of CO poisoning.

Keywords: Carbon monoxide poisoning, Therapeutic erythrocyte apheresis.