Karaciğer  fibrozisinin  değerlendirilmesinde non-invaziv yöntemlerin önemi
The importance of non-invasive methods of the evaluation liver fibrosis
Yazar: SALİH SERTAÇ DURUSOY
Danışman: PROF. DR. OSMAN CAVİT ÖZDOĞAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kollajen = Collagen ; Radyografi = Radiography ; Testler = Tests

Özet:
Giriş: Kronik Karaciğer hastalığında (KKH) tanısal seyir ve tedaviye cevap için en önemli gösterge fibrozisin ve yapısal değişimlerin derecesinin belirlenmesidir. Tanıda biyopsi hala altın standart olarak olmakla birlikte; kullanımında sınırlamalar bulunmaktadır. ELF test yeni non-invaziv bir tanı yöntemi olup, birincil amacımız popülasyonumuzda  ELF test'in doğruluğunun araştırılması, diğeri ise DİA tip1 ve tip3 kollajen doku ile serum düzeylerinin korelasyonunu  araştırmak ve bunların gelecekte fibrozis belirteci olarak önemini değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmaya karaciğer fibrozisi olan 54 hasta ile 37 sağlıklı gönüllü dahil edildi. DİA tip1ve tip3 kollajen sonuçları önceki çalışmadan elde edildi. Her iki gruptan, onam formları alınıp,  kan numuneleri toplandı. Serumdan ELISA yöntemiyle ELF test ve tip1 kollajen sonuçları elde edildi. Bütün demografik, klinik ve laboratuvar parametreleri SPSS 20.00 kullanılarak değerlendirildi. 
Bulgular: ELF testin sağlıklı ve hastayı ayırmada doğruluğu çok iyi (AUROC: 0,910, duyarlılık: %84, özgüllük: %89), ELF testin bir bileşeni olan HA'nında (AUROC: 0.908, duyarlılık %75, özgüllük %94,4) tek başına Elf test kadar güçlü olduğu gösterildi. ELF testin, anlamlı fibrozisi saptamada (İshak ≥F2,  Knodell ≥F1)  kesim değeri 8,41 için (AUROC: 0,90, duyarlılık %87, özgüllük %82 )  çok iyi, ileri derecede fibrozisi saptamada (İshak ≥F4,  Knodell ≥F3)  kesim değeri 9,47 için (AUROC: 0,79-0,81, duyarlılık %75-65, özgüllük %75-84 ) iyi olduğu görüldü. DİA tip1- tip3 kollajen OA'ları ile tip1 kollajen;( rs:0.489 p:0.001), tip3 kollajen; ( rs:0.441 p:0.001)  anlamlı farkla orta dereceli korale bulundu.
Sonuç: ELF test fibrozis tanısında oldukça başarılıdır. Özellikle anlamlı ve  ileri fibrozis evrelerinde doğruluğu (AUROC: 0,914, duyarlılık %100, özgüllük %77 ) daha da artmakla birlikte, popülasyonumuzda cut-off değerleri tekrar değerlendirilmelidir. Serum tip1-tip3 kollajen değerleri DİA ile orta düzeyde korelasyon göstermekle birlikte  tek başlarına fibrozis tanısında kullanılmamalıdır.

Anahtar sözcükler; KKH, Fibrozis, ELF test, DİA, Tip1 kollajen, Tip3 kollajen

Abstract:
Background: In Chronic Liver disease (CLD),  in order to achieve the diagnosis and treatment, the most important factor is to determine the fibrosis and clarify the degree of structural change in the liver.  Although the diagnosis of liver biopsy is still considered the gold standard, have limitations. ELF test is new non-invasive test, first aim is to evaluate the accuracy of the ELF test for our population, other is to evaluate if the DIA type1-type3 collagen tissue levels are corralated with the serum level, in order to understand the importance of them for the usefullness of future biomarker.
Methods: Fifty four liver fibrosis patients and 37 healthy volunteers were enrolled. DIA type1 and type3 collagen results obtained from previous study. Patients were recalled, after taking informed constent, blood samples were collected for the analysis of ELF test and serum type1 collagen levels by ELISA.  All of the demografic, clinic, and laboratory parameters were recorded to the SPSS 20.0 and analyzed to determine the accuracy of each test. 
Results: The accuracy of the ELF test in distinguishing healthy and liver fibrosis is good enough (AUROC: 0.910, sensitivity 84%, specificity: 89%), HA which is a component of the ELF test (AUROC: 0.908, sensitivity 75%, specificity 94.4%) found to be as strong as ELF test. For detection of significant fibrosis (Ishak ≥F2, Knodell ≥F1) cut off  value of  8.41 (AUROC: 0.90, sensitivity 87%, specificity 82%), for detection of severe fibrosis (Ishak ≥F4; Knodell ≥F3) cut-off value of 9.47 (AUROC: 0.79-0.81, sensitivity 75-65%, specificity 75-84%) were found to be appropriate for our population. As for the corelation of DIA type1-type3 collagen values were modaretely corraled with the serum type1-type3 collagen respectively: (rs: 0.489-0.441  p = 0.001). 
Conclusions: ELF test is a good method in the diagnosis of fibrosis. Especially in diagnosis of significant and/or severe fibrosis (AUROC: 0.914, 100% sensitivity, 77% specificity). However, cut off  levels for the significant and/or severe fibrosis should be redetermined for our population. Serum collagen type1-type3 tests have modare correlation for DIA levels and should not be used for the fibrosis biomarker solely. 

Keywords; CLD, Fibrosis, Elf test, DIA, Type 1 collagen, Type 3 collagen