Lomber disk herni ameliyatı sonrası ağrıya ilişkin bakım kalitesinin hareket korkusu ve uyku kalitesi ile ilişkisi /
Yazar: GÖZDE AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL YAYLA
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Herniler = Hernia ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Bu araştırma lomber disk herni ameliyatı olan hastalarda ağrıya ilişkin bakım kalitesinin hareket korkusu ve uyku kalitesi ile ilişkisini incelemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma, Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniğinde Şubat - Ekim 2022 tarihleri arasında araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 240 hastayla yürütüldü. Araştırmanın verileri "Hasta Tanıtım Formu", "Ameliyat Sonrası Ağrının Giderilmesinde Hastaya Verilen Bakımın Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği", "Richard-Campbell Uyku Ölçeği", "Görsel Kıyaslama Ölçeği" ve "Tampa Kinezyofobi Ölçeği" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t-testi, ANOVA, çoklu doğrusal regresyon, Cronbach Alfa testi ve Pearson korelasyon testleri kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların, Ameliyat Sonrası Ağrının Giderilmesinde Hastaya Verilen Bakımın Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği puan ortalamasının 48.55±8.90, Richard-Campbell Uyku Ölçeği puan ortalamasının 41.23±18.23 ve Tampa Kinezyofobi Ölçeği puan ortalamasının ise 50.41±5.27 olduğu belirlendi. Çalışmada Ameliyat Sonrası Ağrının Giderilmesinde Hastaya Verilen Bakımın Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği (β=0.501, p =0.000) ve Tampa Kinezyofobi Ölçeği (β=-0.934, p  =0.000), Ameliyat Sonrası Kliniğe İlk Gelindiği Andaki Ağrı Puanı (β=-4.696, p =0.000) uyku kalitesinin; Ameliyat Sonrası Ağrının Giderilmesinde Hastaya Verilen Bakımın Kalitesinin Değerlendirilmesi Ölçeği (β=-0.207, p =0.000) ve yaş ortalaması (β=0.074, p  =0.012) hareket korkusunun istatistiksel olarak anlamlı yordayıcılarıydı.
Sonuç: Ameliyat sonrası dönemde ağrıya ilişkin bakım kalitesinin hareket korkusu ve uyku kalitesini  anlamlı düzeyde etkilediği, ağrıya ilişkin bakım kalitesi arttıkça uyku kalitesinin arttığı ve hareket korkusunun azaldığı sonucuna ulaşıldı. 
Anahtar Kelimeler: Ağrı, hareket korkusu, lomber disk hernisi, uyku kalitesi

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the relationship between pain-related care quality and fear of movement and sleep quality in patients who had lumbar disc herniation surgery.
Materials and Methods: The research was carried out in Atatürk University Health Research and Application Center, Neurosurgery Clinic, between February 2022 and October 2022, with 240 patients who met the criteria for inclusion in the study. The data of the study were collected by using the Patient Description Form, the "Assessment of the Quality of the Care Provided to the Patient in Relief of Postoperative Pain Scale", the "Visual Comparison Scale", the "Richard-Campbell Sleep Scale" and the Tampa Kinesiophobia Scale. Number, percentage, mean, standard deviation, independent groups t-test, ANOVA, Turkey multiple comparison, Cronbach test and Pearson correlation tests were used in the analysis of the data.
Results: It was determined that the patients participating in the study had an average score of 48.55±8.90 on the Evaluation of the Quality of Care Provided to the Patient in Relief of Post-operative Pain Scale, which are 41.23±18.23  on the Richard-Campbell Sleep Scale, and 50.41±5.27  on the Tampa Kinesiophobia Scale. In the study, the Scale for Evaluating the Quality of Care Provided to the Patient in Relief of Postoperative Pain (β=0.501, p = 0.000) and the Tampa Kinesiophobia Scale (β=-0.934, p = 0.000), the Postoperative Pain Score at the First Visit to the Clinic (β=-4.696, p = 0.000) for sleep quality, the Scale for Evaluating the Quality of Care Given to the Patient in Relief of Postoperative Pain (β=-0.207, p=0.000),  and mean age (β=0.074, p=0.012).
Conclusion: Since the quality of care related to pain in the postoperative period significantly affected the fear of movement and sleep quality, it was concluded that as the quality of care related to pain increased, the sleep quality increased and the fear of movement decreased.
Keywords: Kinesiophobia, lumbar disc herniation, pain, sleep quality