Endüstriyel casusluğun soğuk savaş sonrası küresel rekabet ortamındaki yeri
The role of industrial espionage in the post-cold war global competitive environment
Yazar: BÜLENT SUNGUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAMİL ÜNSAL
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Casusluk = Espionage ; Endüstri = Industry ; Endüstriyel casusluk = Industrial espionage ; Rekabet = Competition ; Rekabet politikaları = Competition policies ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Geçmişi çok eski tarihlere dayanan endüstriyel casusluğun Sanayi Devrimi sonrasında hız kazandığı görülmektedir. Soğuk Savaş süresince istihbarat örgütlerinin hedefinde, rakip devletlerin siyasi koşulları, liderleri, askeri ve ekonomik kapasiteleri, birliklerinin konuşlanma durumu, yeni geliştirdikleri silahların özellikleri vb. gibi güvenlik kaynaklı başlıklar bulunmaktaydı. Berlin Duvarı'nın yıkılışı ve Varşova Paktı'nın çöküşünün ardından askeri üstünlükten ziyade ekonomik üstünlüğün artan önemi devletler arası ilişkilerin de yeni anlamlar kazanmasını sağlamıştır. Geçmişteki askeri anlaşmalar yerini ekonomik işbirliği anlaşmalarına bırakırken, küresel ticarette büyük kazançlar elde etmek Batı'lı ülkelerin temel hedefi olmuştur. Bu yarışta kendi özel sektörlerinin ülke ekonomisi yararına daha fazla kazanç getirmesini gözeten devletler istihbarat ve güvenlik kurumlarını da geçmişte kullanmadıkları bir sahada kullanmaya başlamışlardır.Endüstriyel casusluk olaylarına bakıldığında en önemli unsurun insan olduğu görülmektedir. ARGE faaliyeti sonucu yoğun emeklerle hazırlanmış, ticari değeri yüksek olan patentli ürüne ait bilgilerin, çalışan bir personel tarafından yabancı şirkete verilmesiyle, bundan yüzyıllarca önce ipek üretimine dair sırların Çin'den çıkarılması arasında mantıksal açıdan bir farklılık yoktur. Ticari sırların elde edilmesinde insanların kişisel zaafları, yabancı devletler ve firmalar tarafından sıklıkla kullanılmaktadır. Aynı zamanda bilgi güvenliği konusunda yeterli eğitim almamış çalışanlar da önemli kayıplara neden olabilmektedir.Bilişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerle birlikte her türlü verinin elektronik ortamda işlenmesi, depolanması ve iletilmesi kolaylaşmış ancak hassas bilgilerin ve ticari sırların saklanması da bir o kadar zorlaşmıştır. Basılı haliyle bile saklanması mümkün olmayan binlerce sayfalık gizli bilgi barındıran veriler, saniyeler içinde kaydedilerek tek tuşla dünyanın herhangi bir yerine gönderilebilmektedir. Coğrafi sınır tanımayan siber uzay kendisine özgü bir suç dünyası yaratırken, bilgisayar korsanları ile istihbarat görevlileri sanayi casusluğunun yeni aktörleri olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Dolayısıyla küresel ekonomi ile siber uzayın birleşmesi, yapılan mücadelede yeni bir cephe açmıştır. Uluslararası ortamdaki rekabetin acımasız doğası değişmemekle, birlikte kullanılan araç ve yöntemlerin teknolojik gelişime paralel olarak giderek daha da karmaşık hale geleceği ve çeşitlilik kazanacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
It?s observed that industrial espionage which rooted to the ancient history, gained momentum after Industrial Revolution. Security issues such as competing states? political conditions, leaders, military and economic capaticities, deployment of arms, features of new weapons were targeted by intelligence services during the Cold War. After the fall of Berlin Wall and the collapse of Warsaw Pact, economic superiority gained importance rather than military superiority, so that inter-state relations had new meaning. Achieving large profits in global trade has been targeted by Western Countries, while old style military aggreements leaving its place to economic cooperation. States that seek to espouse own private sector for advantage of national economy, started to use intelligence services in that race.Industrial espionage cases indicate that the most important element is human factor. There is no logical difference between disclosing valuable patent information produced by intensive R&D researchs to a foreign company in that age, and running the secrets of silk production out of China hundred years ago.To obtain trade secrets, personal failings are frequently used by foreign governments and companies. At the same time, employees who didn?t receive adequate training in information security can also cause major losses.Advances in information technologies simplified processing, storage and transmission of all kinds of electronic data and sensitive information but made them difficult to hide. Data, contained thousands of pages confidential information, can be recorded with one click and sent anywhere in the world in seconds. Intelligence agents and hackers arise as new actors of industrial espionage while cyber space where has no geographical borders, composes a sui generis cime area. Therefore, the connection of cyberspace with the global economy has a new front in economic rivalry. It?s evaluated that nature of ruthless competition in international environment will not change but tools and methods will become increasingly complex and diversified in parallel with technological development.