Üniversite öğrencilerinin değerleri ve bireysel özellikleri ile kariyer tercihleri arasındaki ilişki: Çukurova Üniversitesinde bir araştırma
Students? values and career preferences: A study at the Çukurova University
Yazar: AYŞE İPEK KOCA
Danışman: DOÇ. DR. ÜNAL AY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Değerler = Values ; Kariyer = Career ; Kariyer planlama = Career planning ; Kariyer seçenekleri = Career preference ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İş değerleri = Work values

Özet:
Bireylerin, mesleklerini icra ederken elde edecekleri iş tatmini hem kendileri hem de içinde bulunduğu kurum için oldukça önemlidir. İş tatmininin sağlanması için öncelikle yapılan işin; kişisel özelikler, ilgiler, yetenekler ve değerler gibi faktörler ile paralellik göstermesi gerekmektedir. Bu faktörler arasında önemli bir unsur olarak göze çarpan bireysel değerler, kişinin iş memnuniyeti ve iş tatmini sağlaması açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle bireysel değerler bireylerin kariyer tercihlerini yaparken göz önüne almaları gereken önemli bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum göz önüne alınarak üniversite öğrencilerinin kariyer tercihleri ile bireysel değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi iki açıdan önemlidir. Öncelikle üniversite öğrencilerinin kariyer tercihlerini, bireysel değerleri ile ilişkilendirerek kariyer tercih sürecinde öğrencilere yardımcı olacaktır. Diğer taraftan kariyer ile bireysel değer ilişkisinin incelenmesi mevcut akademik yazını da genişletecektir.Bu çalışmanın temel amacı bireysel değerler ile kariyer tercihleri arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu amaçla bireysel değerlerin alt boyutları olan ?sükunet?, ?evrensellik?, ?bireysellik?, ?olumlu olma? ve ?başarma? ile kariyer tercihinin alt boyutları olan ?teknik?, ?fonksiyonel?, ?bağımsızlık?, ?saygınlık?, ?rekabetçilik?, ?özel yaşam?, ?girişimcilik? ve ?güvenlik? arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca bu alt boyutlar ile demografik değişkenler arsındaki ilişkiler de incelemeye tabi tutulmuştur.Çalışma evrenini Çukurova Üniversitesi'nin İşletme, İnşaat Mühendisliği, Türk Dili ve Edebiyatı ile Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretmenliği Bölümleri oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 192'sine ulaşarak gerekli veriler sağlanmıştır. Bu veriler SPSS programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın temel bulgusuna göre kariyer tercihinde en etkili değerlerin ?evrensellik? ve ?başarma? olduğu gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Bireysel Değerler, İş Değerleri, Rokeach Değerler Anketi, Kariyer Tercihleri, Kariyer Seçim Kuramları.

Abstract:
Employee job satisfaction is an important organizational outcome in terms of both organization and the employees themselves. Job satisfaction of employees is closely associated with the job itself, personal characteristics of employee, employee interest and skills, and employee personal values. One of the critical variables with an impact on employee job satisfaction seems to be employees? personal values. Though indirectly, individual values are also important in choosing careers or determining occupational preferences. In this study an attempt is made to establish university students? career preferences to students? values (measured by Rokeach? terminal values) and students? individual characteristics. It is expected that the study will contribute to both career choices and organization and management fields.Along with the study objective, such dimensions of personal values as peace, universalism, individualism, positive attitudes and achievement are correlated with the dimensions of career preferences of students such as technical, functional, independence, respect, competition, privacy, entrepreneurship and personal security. Furthermore these sub-scales are also correlated with students? individual characteristics.Study population is made up of students from business, civil engineering, Turkish literature, and religion, culture and ethics instructions departments at the Cukurova University. Data were obtained from 192 students and analyzed. Findings of the study showed that university students? careers were mostly influenced by universality and achievement dimensions of their values as measured by Rokeach Terminal values scale.Key words: Personal values, work values, Rokeach Values Survey, Career preferences, Career choice theories.