İlk dönem tabakât kitaplarının tefsire etkisi ve İbn Sa'd örneği
The influence of the first period tabakât studies on interpretation/hermeneutics and the example of İbn Sa'd
Yazar: HİLAL DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ŞAHİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Kitaplar = Books ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tabakat = Tabakat ; Tefsir = Commentary ; İbn Sa'd = İbn Sa'd ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma İlk dönem Tabakât kitaplarının tefsire etkisini incelemeyi hedeflemektedir. Genelde hicri 1-2. asır, özelde ise İbn Sad'ın Kitâbü't-Tabakâti'l-Kebîr adlı eserinin tabakât tefsir tarihindeki parametreleri ele alınmaktadır. Tezin ilk bölümünde ilk dönem tabakât eserleri, örnekleri ve müfessirler ile tabakâtın ortaya çıkmasına neden olan sebeplere değinilmektedir. İkinci bölümde İbn Sa'd ve eseri üzerinden dinî literatürdeki biyografi yazıcılığının gelişim sürecine temas edilmektedir. Üçüncü bölümde ise biyografi yazım sürecinin bir sonucu olarak ortaya çıkan tabakât yazıcılığının normatif ilimlerdeki tezahürünün yanında, tefsir ilmi açısından taşıdığı önem vurgulanmaktadır. Tefsir ve tabakât üzerinde etkisi ile Kitâbü't-Tabakâti'l-Kebîr adlı eserin tefsir tabakâtındaki önemine değinilmektedir. Son olarak İbn Sa'd sonrası tefsir tabakât literatürü örnekleri sunulmaktadır. Müfessirler için tabakâtın yalnızca künye, doğum, ölüm, hoca ve talebe bilgilerini ihtiva eden kronolojik eserler olmadığı ortaya konulmaktadır.

Tüm bu bilgiler ışığında eseri okumak ve incelemek, hem siyer hem tefsir malumatı açısından okuyucuya büyük fayda sağlamakta, bu vesileyle çalışmada eserin tefsir literatürüne katkısı ortaya konulmaktadır. 

Anahtar kelimeler: Ayet, tefsir, sahabe, tabiin, İbn Sa'd, Biyografi, Tabakât

Abstract:
This research aims at examining the influence of the First Generation (Islamic Golden Age) tabaqat books on tafsir. AH. I-II century in general, and specifically the parameters of Ibn Sad's Kitab At-Tabaqat Al-Kabir in the history of tabaqat tafsir has been discussed within this context. In first chapter of the thesis, the initial period of tabaqat studies, examples and religious commentators and the dynamics leading to the emergence of tabaqat are mentioned. Second chapter examines the development process of biographies in religious literature through Ibn Sa'd and his studies. Third chapter elaborates the importance of tabaqat historiography, which emerged as a result of the biography writing process, in terms of the tafsir ilm as well as its manifestation in normative studies. Moreover, the role of Kitab At-Tabaqat Al-Kabir in the tafsir layer, with its effect on tafsir and tabaqat are discussed. Finally examples of tafsir tabaqat literature following Ibn Sa'd are expressed. On the other hand, it was stated that the tabaqat is not only chronological works that contain mere information on the name, birth, death, master and student through the perspective of religious commentators.
	
In the light of all this information, reading and examining that work provides the readers with great benefit in terms of both sirah and tafsir literature; in addition this research presents its contribution to the tafsir literature.

Keywords: Verse, Tafsir, Companions, Tabiin, Ibn Sa'd, Biography, Tabaqāt