Üniversite öğrencilerinin kişilik tiplerine göre dijital bağımlılık ve bilinçli farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Examination of digital dependency and conscious awareness levels according to personality types of university students
Yazar: YILDIZ ERZİNCANLI
Danışman: PROF. DR. FATMA GEÇİKLİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Farkındalık = Awareness ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sayısal bağımlılık = Digital addiction ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Dijital teknoloji; toplumsal alanda iletişimi sağlamaya, insan hayatını
kolaylaştırmaya, zamandan tasarruf etmeye ve keyifli vakit geçirmeye yardımcı
olmaktadır. Dijital çağda bilgi almak, bilgiye ulaşmak her zamankinden daha kolay hale
gelmekte ve dijital araçlarla dünya üzerinde mesafeler ortadan kalkmaktadır. Dijital
teknoloji toplumsal yaşamda insan hayatını kolaylaştırmakta bununla beraber insanların
bilinçsizce ve aşırı kullanımı çözülmesi zor olan yeni sorunlara neden olmaktadır. Dijital
bağımlılık olarak ortaya çıkan bu durum hem bireysel hem de toplumsal hatta küresel bir
sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Dijital araçların bilinçsizce kullanımı bireylerin
eğitim ve meslek hayatını, özel hayatını olumsuz yönde etkilemektedir. Literatürde
internet bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı gibi birçok alt
başlıkta incelenen davranışsal bağımlılık çeşitleri bu çalışmada dijital bağımlılık olarak
isimlendirilmiş ve incelenmiştir.
 Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin kişilik tiplerinin ve bilinçli farkındalık
düzeylerinin, dijital bağımlılık düzeyleriyle olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışma kapsamında anket tekniği ile katılıcılara kapalı uçlu sorular sorulmuştur. 1.664
üniversite öğrencisine, Google Form aracılığıyla ulaşılmış ve bulgular gerekli analizlere
tabi tutulmuştur. Kişilik ve bilinçli farkındalığın dijital bağımlılıkla olan ilişkisini
belirlemek için bir kişisel bilgi formu ile üç ölçek kullanılmış ve araştırmada birçok
değişkenin kişilik, bilinçli farkındalık ve dijital bağımlılıkla ilişkisi incelenmiş; bilinçli
farkındalık seviyesinin orta düzeyde, dijital bağımlılık seviyesinin bazı alt boyutlarda orta
bazılarında düşük ve bazılarında yüksek olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda, hem kişilik
hem de bilinçli farkındalığın dijital bağımlılığı güçlü bir şekilde yordadığı saptanarak
belirli kişilik tiplerinin ve bilinçli farkındalık düzeyinin üniversite öğrencilerinde dijital
bağımlılığını azaltıcı ve bu olumsuzluğa karşı koruyucu bir işleve sahip olduğu
belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dijital bağımlılık, Kişilik, Bilinçli Farkındalık

Abstract:
Digital technology helps to communicate in the social field, facilitate human life,
save time and have a pleasant time. In the digital age, accessing information becomes
easier than ever, and distances are disappearing in the world with digital tools. Although
digital technology facilitates people's lives in social life, new technologies unconsciously
and excessive use cause new problems that are difficult to solve. This situation, which
emerges as digital addiction, emerges as both an individual, social and even a global
problem. The unconscious use of digital tools negatively affects the education,
professional and private life of individuals. Behavioral addiction, which has been
examined in many sub-titles such as internet addiction, social media addiction, digital
game addiction, is named and examined as digital addiction in this study.
In this study, it was aimed to investigate the relationship between the personality
types and mindfulness levels of university students and their digital addiction levels.
Within the scope of the study, closed-ended questions were asked to the participants with
the survey technique. 1.664 University students were reached via Google Form and the
findings were analyzed. In the study, a personal information form and three scales were
used to determine the relationship between personality and mindfulness and digital
addiction, and the relationship of many variables with personality, mindfulness and
digital addiction was examined. According to the findings of the study, it was determined
that the mindfulness level of the participants was moderate, the level of digital addiction
was medium in some sub-dimensions, low in some, and high in some. Same time; It was
determined that both personality and mindfulness predicted digital addiction strongly, and
it was found that certain personality types and high mindfulness level had a function of
reducing digital addiction and protecting against this negativity.

Keywords: Digital addiction, Personality, Minfulness