Doğum sonu hemşirelik bakımının değerlendirilmesinde ölçek geliştirilmesi ve uygulananan bakım yönteminin (pathway) etkilerinin belirlenmesi
The Development of the tool in the evaluation of postpartum nursing care and determination of the effects to the applied care method (pathway)
Yazar: HATİCE YILDIZ ERYILMAZ
Danışman: PROF.DR. HEDİYE ARSLAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Araştırma, DS Bakım yöntemi (pahtway) ile verilen hemşirelik bakımını değerlendirmek ve bu bakım yönteminin DS 8 haftalık dönemde annelerin kendi ve be bek bakımıyla ilgili fonksiyonel durumlarına olan etkilerini belirlemek amacıyla deney sel olarak planlanmıştır. Araştırmanın örneklemi; SB Zeynep Kamil Kadın Doğum ve Çocuk Hasta nesinin II. kat DS servisinde yatan normal doğum yapmış toplam 100 primipar anne o- luşturmuştur. önce Ekim-Kasım 1997'de kontrol grubu (50), sonra Şubat-Mart 1998 ta rihleri arasında deney grubunu (50) oluşturan vakalar alınmıştır. Çalışmamızda, deney grubundaki annelere, araştırmacı tarafından oluşturu lan ve hemşirelerin uyguladığı DS bakım yöntemi (Pathway) ile bakım verilmiş, kontrol grubundaki annelere hastanedeki mevcut şartlar dışında bir şey yapılmamıştır. İki gruba verilen bakımın değerlendirilmesinde; araştırmacı tarafından geliştirilen "Doğum Sonu Hemşirelik Bakımını Değerlendirme ölçeği" (DSHBDÖ) kullanılmış ve annelere tabur cu olmadan önce diğer formlarla birlikte uygulanmıştır. DS 8 haftalık döneme ait veriler telefon görüşmeleriyle anket formu doldurularak alınmıştır. Verilerin analizinde; yüz delik, ki-kare, tek ve çift yönlü varyans analizi, t-testi, pearson korelasyon testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmada; deney ve kontrol grubundaki annelerin demografik ve gebe likle ilgili değişkenleri arasında benzer özellikler saptanmıştır. DS hemşirelik bakımını; hizmeti alan anneler ve bakımı veren hemşireler a- çısından iki yönlü değerlendirebilmeyi sağlamak amacıyla geliştirilen DSHBDÖ' nin geçerlilik güvenilirlik çalışmasında, hemşirelerle ilgili cronbach alpha=.96, annelerle ilgili cronbach alpha=.88 olarak bulunmuştur. Deney ve kontrol grubundaki annelerin; DSHBDÖ toplam, bakım ve eğitim alt boyut puanlan arasında, annelerin DS yattıkları serviste aldıkları hemşirelik bakımı, eğitimi ve hemşirelerin davranışlarına yönelik düşüncelerinin tümünde ve DS aldıkları hemşirelik bakımına ve memnuniyetlerine verdikleri puanlarda deney grubu lehine gruplar arasında ileri düzeyde anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (pO.0001). DS 8 haftalık dönemde, annelerin kendi ve bebek bakımıyla ilgili hemşire lerden/broşürden aldıkları bilgileri kullanma, epizyotomi ile ilgili sorun yaşama, kontraseptif kullanma ve DS kontrole gitme gibi davranışlarda ve annelerin bebekleriyle ilgili olarak; bebek bakımında sorun yaşama, aşılar ve sağlam çocuk kontrollerine baş lama gibi konularda her iki grup arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0.05; p<0.01). Elde edilen sonuçlar doğrultusunda; DS standart bir bakım planının ve özel likle DS eğitimin önemi vurgulanmış ve geliştirilen DSHBDÖ'nin klinik alandaki DS bakımı değerlendirmede güvenilir bir araç olduğu önerilmiştir Anahtar Kelimeler: DS hemşirelik bakımı, DSHBDÖ, DS bakım yöntemi (pathway), DS 8 haftalık dönem. i©ISfe[Alfm§¥OM BKEKKBZft

Abstract:
The research has been experimentaly planned to evaluate nursing care given with postpartum care method (pathway) and the effects of this method, during the post partum 8 week period, on mother's functional status in respect to themselves and their babies care. The sampling of the research was 100 primiparas mother, who had normal births and were staying in the postpartum unit on the second floor at the Zeynep Kamil Maternity and Children's State Hospital 50 mother in the control group studied during October and November 1997 and 50 mother in the experimental group studied during February and March 1998. In the study, the experimental group of mothers were taken care of accord ing to the norms of the postpartum care method, which was prepared by the researcher and which nurses were responsible for rendering. The control group, however received nothing more than the usual care. The Postpartum Nursing Care Evaluation Tool (PPNCET) developed by the researcher was used for the evaluation of the care received by the both groups, and together with other forms, were applied on mothers before be ing discharged. The data obtained at the end of the postpartum 8 week period were based on a questionnaire filled out on the telephone. In data analyses, pearson correla tion test, Kruskal Walls, t-test, single and double direction variance analysis, q square, and percentage test methods were used. In the research, it was determined that there were common characteristics between mother's demographic and maternal variations in both groups. The Postpartum Nursing Care Evaluation tool was designed to make a-two- side evaluation of the postpartum nursing care from the point of the mothers receiving the care and the nurses giving it. The validity and reliability of the tool revealed the fact that the cronbach alpha for nurses was. 96 and it was 88 for mothers. The total PPNCET score, care and education subdimensional points scores, nursing care education given by nurses and satisfaction regarding to these were signifi cantly different between two groups in favour of the experimental group (p<0.001). During the 8 week postpartum period other significant differences (p<0.05, p<0.01) were determined between the two group concerning;. the way mothers made use of the instructions in the brochures and those given by the nurses on how to care for themselves and their babies.. their problems about episiotomy and their use of contraseptives, adherence to their rutin postpartum control appointments. the problems they face with regard to the care of their babies. matters like vaccinations and commencement of health child-check Considering all the facts overall, the importance of a standard Postpartum care plan, and especially a education has been emphasized, and it is concluded that the tool developed during the process is an effective method of evaluating a postpartum care clinically Key words: Postpartum nursing care, PPNCET, Postpartum care method (pathway), postpartum 8 week period.