Gebelikte sigara kullanımının stres ve psikolojik sağlamlılık ile ilişkisi
The relationship of smoking during pregnancy with stress and psychological resilience
Yazar: HAVVA SENA UĞURTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYLAN ERGÜL ARSLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Gebelikte sigara içmenin zararları konusunda net bir fikir birliği olmasına rağmen, gebelikte sigara içmenin stres ve psikolojik sağlamlıkla olası ilişkisine ilişkin çalışmalar sınırlı görünmektedir; bu nedenle, bu çalışma, gebelik sürecinde sigara içmeye psikolojik bir bakış açısı sunarak sigara kullanımının stres ve psikolojik sağlamlık ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır.  Amaç doğrultusunda belirlenen hipotez sigara kullanan gebelerin gebelik sürecinde stres düzeylerinin yüksek ve psikolojik sağlamlıklarının düşük olduğu yönündedir. Araştırma yöntemleri çerçevesinde veriler 05.09.2022/15.03.2023 tarihleri arasında, Sakarya Serdivan'da bulunan Op. Dr. Tuba Düzcan'ın özel muayenehanesinde gönüllülük esasına bağlı kalınarak 81 gebe kadın ile yürütülen nicel veri toplama yöntemi ile elde edilmiştir. Araştırma kapsamında 18 yaşından büyük ve haftası 13+ olan gebeler ile çalışılmıştır. Veri toplama araçları olarak ise bu çalışma için özel olarak hazırlanan Tanıtıcı Bilgi Formu ile Fagerström Nikotin Bağımlılık Düzeyi Ölçeği, Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği benimsenmiştir. Elde edilen verilerin analizi SPSS programı ile değerlendirilmiştir. Veri analiz sürecinde çalışmaya katılım sağlayan gebelerin sigara kullanım düzeyleri ile stres düzeylerinin ilişkisi ve bu ilişkinin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile olan ilişkisi karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda ise algılanan stres düzeyi ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönde korelasyon, sigara kullanımı ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönde korelasyon ve sigara kullanımı ile algılanan stres arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır. Annenin sigara kullanımı açısından psikolojik sağlamlığının koruyucu etkisi, algılanan stresin ise kullanım riskini artırıcı etkisi olduğu gösterilmiştir. Çalışmamız, anne ve bebek sağlığına olumsuz etki eden faktörlerden biri olan gebelikte sigara kullanımına dair psikolojik etkenleri ortaya koyması açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Although there is a clear consensus on the harms of smoking in pregnancy, studies on smoking during pregnancy and its potential relationship with stress and psychological resilience appear limited; therefore, the present paper aimed to shed light on this interdisciplinary research area by offering a psychological viewpoint of smoking in pregnancy. Moreover, the hypothesis determined in line with the objective is that pregnant women who smoke have higher levels of stress and lower levels of psychological resilience during pregnancy. To confirm the hypothesis, data were retrieved from 81 pregnant women voluntarily between 05.09.2022/15.03.2023 at Op. Dr. Tuba Düzcan's clinic in Sakarya, Serdivan in Turkey. All the participants were above the age of 18 and at 13+ weeks of pregnancy. In terms of data collection tools, Fagerström Nicotine Addiction Level Scale, the Tilburg Pregnancy Distress Scale, and the Brief Psychological Resilience Scale were used which all consist of quantitative questions. The collected data was analyzed through the SPSS program by comparing the relationship between participants' levels of smoking and stress, and their psychological resilience levels. Correspondingly, the results revealed the existence of significant negative correlations between 1) levels of stress and psychological resilience, 2) smoking and psychological resilience and 3) smoking and levels of stress. Furthermore, it has become evident that the risk of smoking decreases with the increased level of psychological resilience as it has a protective effect on pregnant women. The present paper holds significance by putting the spotlight on the psychological factors related to smoking during pregnancy which has detrimental effects on both the health of the mother and the child.