Engelli çocuk annelerine verilen manevi bakım desteğinin manevi iyilik ve umut düzeylerini arttırmaya etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of spiritual care given to mothers of children with disabilities on increasing spiritual well-being and hope levels
Yazar: YASEMİN ODABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE SEVAL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Umut = Hope

Özet:
Çocuğun engelli olması anneyi manevi sıkıntı içine sokabilen bir süreçtir. Bundan dolayı aile merkezli yaklaşımla holistik hemşirelik bakımı vermeyi hedefleyen çocuk hemşireleri için manevi bakım önemli bir süreçtir. Bu araştırma engelli çocuk annelerine verilen manevi bakım desteğin manevi iyilik ve umut düzeylerini arttırmaya etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Mikst tasarım (nicel ve nitel) olarak planlanan bu araştırma, Zonguldak İl'indeki üç özel rehabilitasyon merkezine devam eden 202 engelli çocuk annesi ile 20 Haziran-20 Kasım 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Veriler Ebeveyn ve Çocuğa İlişkin Bilgi Formu, Spiritüel Distres (Manevi Sıkıntı) Tanı Kriterleri Formu (NANDA'ya Göre), Spiritüel Destek ve Spiritüel  Gelişmeyi Kolaylaştırma Girişim Formu (NIC'e Göre), Spiritüel İyi Oluş Ölçeği (SİOÖ) ve Umut Ölçeği (SUÖ) ile toplanmıştır. Veri analizinde Shapiro-Wilk testi, Student t testi, Mann-Whitney U test, Oneway Anova Test, Bonferroni test ve pearson korelasyon ile analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Annelerin SİOÖ toplam puanları ortalama 131.43±6.96 ve SUÖ toplam puanları ortalama 54.35±5.80 bulunmuştur. Toplam SİOÖ puanları ile toplam SUÖ puanları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur (sırasıyla r:0.508; r:0.547; r:0.563; p<0.01). Çocuk hemşiresinden manevi bakım desteği alan annelerin (girişim öncesi SİOÖ puanlar anne 1:94 ve anne 2:94, sonrası puanlar anne 1:142 ve anne 2:124; girişim öncesi SUÖ puanlar anne 1:40 ve anne 2:22, sonrası puanlar anne 1:59 ve anne 2:42) SİOÖ ve SUÖ puanları girişim öncesine göre artmıştır. Araştırma sonuçlarına göre engelli çocuk annelerinin manevi iyilik ve umut düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Kısıtlı sayıda anne ile yapılan manevi iyilik ve umut düzeyini arttırıcı hemşirelik girişimlerinin etkili olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler:Engelli çocuk, Anne, Manevi bakım, Manevi İyilik, Umut

Abstract:
Having a child with disabilities is a process that can put the mother into spritual distress. Therefore, spiritual care is an important process for pediatric nurses who aim to provide holistic nursing care with a family-centered approach. The aim of this study was to investigate the effect of moral care support given to mothers with disabilities on increasing the level of spiritual well-being and hope. This research, which was held on as a mixed design (quantitative and qualitative) was carried out between 20 June-20 November 2019 with 202 disabled children attending three special rehabilitation centers in Zonguldak Province. Data were collected by Parent and Child Information Form, Spiritual Distress (Critical Distress) Diagnostic Criteria Form (According to NANDA), Spiritual Support and Facilitation of Spiritual Development Initiative Form (According to NIC), Spiritual Well-being Scale (SWBS) and Dispositional Hope Scale (DHS). Data were analyzed by Shapiro-Wilk test, Student t test, Mann-Whitney U test, Oneway Anova Test, Bonferroni test and pearson correlation. Statistical significance level was accepted as p <0.05. The mean total score of SWBS mothers was 131.43 ± 6.96 and the mean total score of DHS was 54.35 ± 5.80. There was a positive correlation between total SWBS scores and total DHS scores (r: 0.508; r: 0.547; r: 0.563; p <0.01, respectively). SWBS and DHS scores of mothers who received spritual care support from pediatric nurse (pre-intervention SWBS scores were mother 1:94 and mother 2:94, post scores were mother 1:142 and mother 2:124; pre-intervention DHS scores were mother 1:40 and mother 2:22, post scores were mother 1:59 and mother 2:42) increased compared to the pre-intervention period. According to the results of the study, it was found that the mothers of disabled children had high levels of spiritual well-being and hope. It has been seen that nursing interventions that increase the level of spiritual well-being and hope with a limited number of mothers are effective.
Key Words: Disabled children, Mother, Spritual Care, Spritual Well-Being, Hope