İnsan bilgisayar etkileşimi standartlarına göre Türkiye ve Pakistan'ın  e-devlet portallarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of e-government portals of Turkey and Pakistan in terms of human computer interaction standards
Yazar: MUHAMMAD IQBAL
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
E-devlet, devlet hakkında "e" den daha fazla şey demektir.  Yurttaşların daha iyi politik sonuçlar, daha yüksek kalitede hizmet ve daha büyük sorumluluk almasını sağlar. E-devlet; kamu sektörünün, yurttaşların hizmetindeki bilgi ve bilgi birikimini geliştirmek için Bilgi ve Haberleşme Teknolojilerini uygulamaya sokma kapasite ve istekliliğini içerir.

Herhangi bir e-devlet web portalı, kamunun vatandaşlara yönelik hizmetlerinin kolay ve çabuk şekilde ulaşmasını sağlar. Bu tür portalların amacı; kamuyu kolaylaştırmak ve hükümetin icraatlarına şeffaflık getirmek olmakla birlikte bu sistemlerrin doğru uygulanmaması halinde istenmeyen sonuçlama da karışlaşılabilir. İnsan Bilgisayar Etkileşimi (İBE) standartları olarak bilinen kural, kılavuz ve standartların belirlenmesi, bu tür uygulamaların kullanılabilirliği ve erişilebilirliğini belli bir raddeye kadar sağlayan bir unsurdur.

Bu tezde, Türkiye ve Pakistan'ın bu çalışma için seçilen e-devlet portalları İBE standartlarına göre analız edilmış ve arayüz tasarımı açısından bu standartlarla ne kadar uyumluluk gösterdikleri tespit edilmiştir. İBE standart ve yönergeleri genellikle, kullanıcı arayüzünün kullanılabilirliği ve erişilebilirliğinden ibarettir. Bu çalışmanın ana odağı, e-devlet portallarının kullanılabilirliği ve erişilebilirliği üzerinedir.

İlk olarak Unicorn- W3C'nin Birleşik Onaylayıcısını kullanarak, W3C yönergeleri ile olan genel uyum test edilmiştir. Kullanılabilirlik için çevrimiçi anketle toplanan veriler üzerine Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği uygulanmıştır. Merkezi eğilim bu şekilde hesaplandığı için toplanan veriler, SPSS 18 ile analiz edilmıştır. Erişilebilirliğin değerlendirilmesi için Web Erişilebilirlik Değerlendirme Aracı (WAVE) kullanılmıştır.

Sonuçlar; analiz boyunca üstünlüğüne tanık olunan, Türkiye Cumhuriyeti'nin e-devlet portalı olan www.turkey.gov.tr.'nin yegane bir web portal olduğu ve her iki ülkeden diğer tüm üst sıradaki web portalların ise İBE standart ve W3C kılavuzları ile tam olarak uyumlu olmadığı yönündedir.

Abstract:
The impact of e-government at the broadest level is a better government. E-government is more about government than the "e". It enables better policy outcomes, higher quality of services and greater engagement of citizens. E-government includes the capacity and the willingness of the public sector to deploy Information and Communication Technologies (ICT) for improving knowledge and information in the service of the citizens. 

An e-government web portal enables the general public to acquire citizen services easily and quickly. Purpose of such portals is to facilitate general public and bring transparency to governance. Sometimes these applications become unusable unless implemented correctly. Set of rules, guidelines and standards exists, known as Human Computer Interaction (HCI) standards. The usability and accessibility if these applications can be assured to some degree by rigorously incorporating HCI standards and guidelines.
This dissertation analyse the e-government portals with respect to HCI standards. Turkish and Pakistani e-government web portals' implementations are analysed to find weather they comply with the HCI standards for interface design. HCI standards and guidelines generally consist of usability and accessibility of the user interface. Therefore main focus of the study is on usability and accessibility of e–government portals. 

This research was carried out in three phases. In the first phase, Unicorn- W3C's Unified Validator was used to test general conformance of selected web portals. In second phase, an online System Usability Scale (SUS), questionnaire was used to collect data from general and professional users from both countries. The collected data was analysed with SPSS 18, descriptive statistics such as mean, standard deviation were calculated. In the third phase Web Accessibility Evaluation Tool (WAVE) was used to evaluate accessibility of selected web portals. Moreover opinion of two professional, with extensive experience in web technologies, one from each country was included in this dissertation.

Carefully analysing the results from all three phases and reading the professionals opinions, concluded that only one web portal, the e-Government Portal of the Republic of Turkey www.turkye.gov.tr standout among all other top ranked web portals from both countries.