İbn Fadlân (er-Risâle), el-Gırnâtî (Tuhfetu'l Elbâb ve Nuhbetu'l A'câb), İbn Havkal (Sûretu'l Arz) ve İbn Battûta (er-Rihle) Seyahatnamelerinde Türk Figürü
The Turks in the Travel Books of Ibn Fadlân ( al-Risala), al-Girnâtî (Tuhfetu'l Albâb ve Nuhbetu'l A'câb), Ibn Hawqal (Sûretu'l Ard) and Ibn Battûta (al-Rihla)
Yazar: ÖMER FARUK ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KIZILCIK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Gelenekler = Traditions ; Seyahatname = Seyahatname ; Türk imajı = Turkish image ; Türkler = Turks ; İbn Batuta = İbn Batuta ; İbn Fadlan = İbn Fadlan ; İbn Havkal = İbn Havkal

Özet:
Seyahatnameler, toplumları sosyoloji, ekonomi, psikoloji ve teoloji gibi bilim dalları açısından inceleyen, toplumların geçmiş adetlerini ve geleneklerini nesilden nesile aktaran, edebiyatta hatıra türünün bir alt kolu olarak sayılır. Aynı zamanda oto biyografiyle de ilişkilidir. Seyahatnamelerin en büyük özelliği yazarın seyahat ettiği coğrafyalardaki, olaylardan, toplumların anlayış farklılığından, gelenek ve göreneklerden söz etmesidir. Biz de çalışmamızda 10. ve 14. yüzyıllar arası Türk coğrafyasındaki Türk toplumunun seyahatnamelere konu olan yaşantılarına dair bilgileri, döneme ışık tutan Çin, İran ve Türk tarih kaynaklarıyla karşılaştırmalı olarak ortaya koymaya gayret ettik.
Bu bağlamda sırasıyla İbn Fadlân, el-Gırnâtî, İbn Havkal ve İbn Battûta'nın seyahatnamelerindeki Türk figürüyle alakalı bilgi verdik. 
Giriş bölümünün ardından çalışmamızı üç ana bölüme ayırdık. Birinci bölümde İslam öncesi dönemden Abbasiler döneminin sonuna kadar Türk-Arap ilişkilerinden detaylı bir şekilde bahsettik. Ardından seyahatname kavramından, öneminden ve ilk seyahatname örneklerinden söz ettik. Aynı başlık altında Arap ve Türk Edebiyatındaki seyahatnameleri konu edindik. İkinci bölümde çalışmamızın başlığını oluşturan dört seyahatname yazarının hayatlarını ve eserlerini inceleyerek, son bölümde bu yazarların eserlerinde anlatılan Türk figürünü aktarmaya ve değerlendirmeye çalıştık.
Çalışmamız boyunca bilgilerimizi birincil kaynaklardan almaya özen göstererek bu bağlamda birçok kaynaktan yararlanmaya çalıştık. Ayrıca seyahatnamelerde rivayet edilen bir bilgiyi döneme dair yazılmış diğer komşu medeniyetlerin tarih kaynaklarından da kontrol ederek aktarmayı tercih ettik.

Abstract:
Travel books that -research the communities in terms of branches of science like sociology, economy, psychology and theology and pass down communities' old cultures, customs and traditions- are considered as subbrance of memoir in the literature. At the same time, it is related to autobiography. The most important feature of travel books is to mention about the regions which the traveler visited, the events, difference of understanding of communities and their customs and traditions. We made an effort to present old Turks' lives between 10. and 14. centuries by using the arabic travel books and Chinese, Iranian and Turkish historical sources.
In this context, we informed old Turkish figure in the travel books of Ibn Fadlân,el-Girnâtî,Ibn Hawqal and Ibn Battûta respectively. In the first part, we mentioned about the relations between Turks and Arab in the period of Cahiliyya, Prophet Muhammad (peace be upon him), Rashidun Caliphates, Umayyads, Abbasids in detail. After that, We made reference to the term of travel, its importance and the first travel books and we discussed about the travel books in Turkish and Arabic Literature. Afterwards, we researched the lives and the works of the authors which wrote these four travel books that form our study's title.In the last chapter we tried to relay and evaluated old Turkish figure which is mentioned in these authors' works.
We cared to take our information from primary sources during our work. In this regard we tried to benefit from many sources. We also prefered to relay the information which is related in the travel books by checking sources of the neighbouring civilizations.