Şeker mısırında (zea mays saccharata sturt) farklı sulama ve azot seviyelerinin taze koçan verimi ile verim öğeleri üzerine etkisi
Effects of different irrigation and nitrogen levels on yield and some yield components of sweet corn (zea mays saccharata sturt)
Yazar: İPEK KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN KUŞÇU ; PROF. DR. GÖKHAN ÇAMOĞLU ; DOÇ. DR. BURAK NAZMİ CANDOĞAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Bursa koşullarında şeker mısırı bitkisine (Zea mays saccharata Sturt) uygulanan farklı sulama ve azot seviyelerinin verim ile bazı verim bileşenleri üzerindeki etkileri arazi denemesi ile belirlenmiştir. Araştırma, 2018 yılında Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin killi bünyeli toprakları üzerinde yürütülmüştür. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ana parsellerde 3 sulama suyu seviyesi (S100: A sınıfı buharlaşma kabından buharlaşan suyun %100'ü referans alınarak sulama, S80: S100'ün %80'i ve S60: S100'ün %60'ı düzeyinde sulama) ve alt parsellerde de 3 azot seviyesi (15, 30, 45 kg da-1 N) kullanılmıştır. Sulamalar, damla sulama yöntemiyle 7 gün aralıklarla yapılmıştır. Çalışmada, taze koçan verimi, toprak üstü kuru madde verimi, tek koçan ağırlığı, koçan boyu, koçan çapı, koçandaki tane sayısı, ilk koçan yüksekliği, sap çapı ve bitkide yaprak sayısı etkileri araştırılmıştır. Konulara uygulanan sulama suyu miktarı 258-400 mm arasında değişirken, mevsimlik bitki su tüketimi en yüksek 543 mm ile S100 × N45 konusunda en düşük ise 391 mm ile S60 × N15 konusunda hesaplanmıştır. En yüksek mısır koçan verimi S80 x N30, S100 x N30 ve S100 x N45 interaksiyonlarından saptanmıştır. Su kullanım etkinliği (WUE) en yüksek S80 × N30 interaksiyonunda en düşük WUE değeri ise S100 × N15 interaksiyonunda belirlenmiştir. Ölçümü yapılan tüm verim öğeleri, sulama veya azot düzeylerinden istatistiksel olarak önemli ölçüde (P<0.05) etkilenmişlerdir. Sulama ve azot seviyelerinin optimizasyonu dikkate alındığında buharlaşan suyun %80'i düzeyinde sulama suyu altında 30 kg da-1 N uygulanması yarı nemli iklim kuşağında yer alan Bursa ilinde şeker mısırı yetiştiriciliğinde tavsiye edilebilir.

Abstract:
In this study, it was determined by field trial the effects of different irrigation and nitrogen levels on yield and some yield components of sweet corn (Zea mays saccharata Sturt) grown in Bursa conditions. The research was conducted on a clayey textured soil of Agricultural Application and Research Center, Bursa Uludag University, in 2018. The trial was established in 3 replications according to a split-plot design. Three irrigation water amounts (S100: 100% of cumulative Class-A pan evaporation, S80: Restoration of 80% of S100, and S60: Restoration of 60% of S100) in main plots and three different levels of nitrogen (15, 30, 45 kg da-1 N) in subplots were studied. Irrigations were applied weekly via the drip irrigation method. This study examined the effects of fresh ear yield, above-ground dry matter yield, fresh ear weight, ear height, ear diameter, seed number in ear, first ear height, stem-thickness, and the number of leaf per plant amount were investigated. The amount of irrigation water applied to the treatments varied between 258 and 400 mm. The highest evapotranspiration (ET) was determined from the S100 × N45 with 543 mm, and the lowest ET was obtained from the S60 × N15 with 391 mm. The highest yield was determined from S80 × N30, S100 × N30 and S100 × N45 interactions. The highest water use efficiency (WUE) was obtained from S80 × N30 interaction, lowest WUE was obtained from S100 × N15. All yield components measured were significantly (P <0.05) affected by irrigation or nitrogen levels. Considering the optimization of irrigation and nitrogen levels, the application of 30 kg da-1 N under irrigation water at the level of 80% of the water evaporated can be recommended in sweet corn cultivation in Bursa located in the sub-humid climate zone.