Özel televizyon yayıncılığına geçiş sürecinde TRT'nin yazılı basında sunumu (1990 ? 2007)
The presentation of TRT in the print media in the process of transition to the commercial television broadcasting (1990 ? 2007)
Yazar: FİLİZ ERDEMİR
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Kamu yayıncılığı = Public broadcasting ; TRT = Turkish Radio and Television Corporation ; Televizyon = Television ; Televizyon kanalları = Television channels ; Yazılı basın = Written press ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; Özel televizyonlar = Private televisions

Özet:
1980'li yıllarla başlayan yeniden yapılanma süreci ile birlikte dünyada, gerek sosyal, siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda gerekse medya alanında köklü değişimler yaşanmıştır. Bu değişen iletişim ortamında, ticari televizyonların birbiri ardına yayın hayatına başlamaları sonucu, kamu hizmeti yayıncıları tekel konumlarını kaybetmişler ve büyük sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Medya alanında yaşanan bu dönüşümler, Türkiye'de de kısa sürede yansımasını bulmuştur. Nitekim kamu hizmeti yayıncısı TRT'nin tekeli, 1990 yılında Star 1'in yayın hayatına başlamasıyla son bulmuştur. Dolayısıyla, önce Star 1'in ardından da diğer tecimsel televizyonların ortaya çıkmasıyla TRT, çeşitli ülkelerde kamu hizmeti yayıncılarının yaşadığı sıkıntı ve sorunları ağır bir biçimde hissetmeye başlamıştır.Bu noktadan hareketle çalışma, hem 1990'lı yıllar hem de 2000'li yıllar boyunca TRT'nin hangi başlıklar etrafında tartışıldığını ve ne tür sıkıntılar yaşadığını, yazılı basında yer alan haberler ve köşe yazıları aracılığıyla ortaya koyabilmeyi amaçlamıştır. Bu amaç çerçevesinde 1990 ? 2007 yılları arasında Zaman, Hürriyet ve Cumhuriyet gazetelerinde TRT'nin ele alındığı haberler ve köşe yazıları taranmış ve çalışmanın amacına uygun olanlar örnek olarak seçilmiştir. Örnek olarak seçilen haber ve köşe yazılarından elde edilen veriler ise, belli kategoriler altında toplanarak analiz edilmiştir.Yazılı basın üzerinden yapılan bu analiz neticesinde TRT'nin, izleyicisi ile bir bağ kuramadığı, Türk kamuoyu nezdinde kamu hizmeti yayıncısı olarak konumlandırılmadığı, hep aynı konular etrafında eleştirildiği ve çoğunlukla da olumsuz bir imajla okuyuculara sunulduğu görülmüştür. Bunlara ek olarak TRT, ticari yayıncılık ortamında tek başına bırakılmış ve ne basından, ne vatandaştan, ne de siyasilerden destek görmemiştir. Kısacası dünyada kamu hizmeti yayıncılarının yaşadığı sorunlara paralel olarak, benzer sıkıntıları Türkiye örneğinde de TRT yaşamıştır.Anahtar Sözcükler1. Yeniden Yapılanma2. Kamu Hizmeti Yayıncılığı3. Ticari Yayıncılık4. TRT5. Star 1

Abstract:
With the reconstruction process began in 1980s, there had been changeovers in social, political, economical and cultural bases as well as in the media. In this different communication medium, as a result of the commercial televisions? coming into being one and after, public service broadcasters lost their monopol positions and faced with big problems. These transitions in the media, had found its place in a very short time in Turkey. As a matter of fact, the monopoly of public service broadcaster TRT came to an end when Star 1 started its broadcast life in 1990. Thus, first with Star 1?s and then with the other commercial televisions? starting broadcasting, TRT began to severely feel the problems and hardships that the other public service broadcasters encountered in different countries.From this point of view, the study aims to introduce in which topics TRT was discussed and what kind of difficulties it encountered throughout both 1990s and 2000s via the news and columns in print media. Within the frames of this aim, the news and the columns about TRT in the papers Zaman, Hürriyet and Cumhuriyet between 1990 - 2007 are skimmed, and the ones which are suitable to the aim of the study are chosen as examples. The data collected from the chosen example news and columns are categorized and analyzed.As a result of the analysis made via the print media, it is seen that TRT couldn?t establish a connection with its audience and couldn?t be considered as a public service broadcaster by the public opinion, was criticized around the same topics and mostly was presented with a negative image to the readers. In addition to these, TRT was isolated in the commercial broadcasting and couldn?t get any support neither from the press nor from the citizens and the politicians. In short, parallel to the problems that the public service broadcasters encountered throughout the world, TRT experienced similar difficulties in the example of Turkey.Key Words1. Reconstruction2. Public Service Broadcasting3. Commercial Broadcasting4. TRT5. Star 1