Parkinson hastalarında motor olmayanbelirtilerin yaşam kalitesi üzerine etkisi vedopamin disregülasyon sendromu
Parki̇nson hastalarinda motor olmayanbeli̇rti̇leri̇n yaşam kali̇tesi̇ üzeri̇ne etki̇si̇ ve dopami̇n di̇sregülasyon sendromu
Yazar: AYDIN GÜLÜNAY
Danışman: UZMAN GÜL YALÇIN ÇAKMAKLI
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş ve amaç: İkinci en sık nörodejeneratif hastalık olan Parkinson Hastalığı
(PH)'nda ön planda olan motor belirtilerin yanında oldukça geniş spektrumda motor
olmayan belirtiler (MOB) de görülmekte ve yaşam kalitesini en az motor belirtiler kadar
etkilemektedir. Bu çalışmada, MOB'ların ve yine MOB çatısı altında değerlendirilebilecek
dopamin disregülasyon sendromunun görülme sıklığı, risk faktörleri ve yaşam kalitesi
üzerine olan etkileri çeşitli ölçekler ve anketler kullanılarak araştırılmıştır.
Hastalar ve yöntem: Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji
Polikliniği'nde idiopatik PH tanısı alan ve bu tanı ile düzenli takip edilmekte olan hastalar
rastlantısal olarak seçildi. 29 kadın, 46 erkek olmak üzere toplam 75 olgu çalışmaya dahil
edildi. Tüm hastalar tıbbi özgeçmiş, PH belirtilerinin başlama zamanı ve seyri, almakta
olduğu antiparkinsoniyen ilaçlar açısından ayrıntılı olarak sorgulandı, PH'nin motor ve
motor olmayan belirtileri incelendi. Parkinsonizm şiddeti, hastalar dopaminerjik ilaç etkisi
altında değil iken ("off" döneminde) yapılan BPHDÖ 3 (motor bölüm) ve Hoehn&Yahr
evrelemesi ile değerlendirildi. MOB'ların saptanabilmesi için hastalara ayrıca ayrıntılı
kognitif testler, motor olmayan belirtiler tarama anketi (MOBA), PH uyku ölçeği (PHUÖ),
Dopamin Disregülasyon Ölçeği (DDÖ), PDQ 39 uygulandı.
Bulgular: Çalışmamızda Hoehn Yahr'da evre artışı ile birlikte ve BPHDÖ 3
skorundaki artışla korele olarak başta PDQ 39 olmak üzere, MOB'ları ölçen MOBA,
PHUÖ ve GDÖ skorlarında anlamlı artış izlendi (p<0,05). En sık bildirilen MOB'un
nokturi olduğu saptandı (%76). MMT'de %42,6 hastada bozukluk izlenirken, GDÖ'ye
göre hastaların &%42,6'sı depresyondaydı. GDÖ ile MMT'nin ters yönde ve güçlü bir
korelasyon gösterdiği izlendi (Pearson r: -0,458, p<0,01). Ölçeklerden elde edilen skorlara
göre yaşam kalitesini en çok etkileyen bileşenin hastalığın motor şiddeti olduğu görüldü.
Daha sonra sırasıyla GDÖ, PHUÖ ve MOBA skorlarının PDQ-39 ile pozitif yönde ve
anlamlı korelasyon gösterdiği görüldü (p<0,05). Çalışmamızda dürtü kontrol bozukluğu
(DKB) sıklığı %21,3 olarak saptandı. DKB olan grup olmayan gruptan yaş, hastalık
başlangıç yaşı, hastalık süresi, Hoehn&Yahr evresi, BPHDÖ 3, GDÖ, MMT, MOBA ve
PDQ 39 skorları açısından anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05) fakat L-dopa eşdeğer
dozları anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). 
56
Sonuç: Bu çalışma bize bir kez daha göstermiştir ki PH saf motor bir hastalık
olmaktan çok otonomik işlevleri, duygu durumu, uyku ve kognitif işlevleri etkileyen
multisistem bir hastalıktır. Bu nedenle sadece motor belirtilere odaklanarak MOB'ları
gözden kaçırmak tedavinin planlanmasında ciddi bir eksikliğe neden olacaktır. Bütünsel
bir yaklaşım ile MOB' ları ve DDS'yi yapılandırılmış ölçeklerle sorgulamak PH de yaşam
kalitesini iyileştirmek açısından büyük önem taşır

Abstract:
Introduction and Aim: As the second most common neurodegenerative disorder,
Parkinson's disease (PD) is characterized by motor symptoms, but non-motor sypmtoms
(NMS) are also present and they affect the quality of life as much as motor symptoms. In
this study, we aimed to find out the frequency of NMS and dopamine dysregulation
syndrome (DDS) which can also be classified under NMS and predisposing risk factors as
well as how much they affect quality of life, by using several questionnaires and scales.
Patients and Method: Patients who have been diagnosed as PD and who have
been followed up in the neurology out-patient clinic of Ankara Numune Education and
Research Hospital are selected randomly for this study. 29 female and 46 male patients, 75
in total, were evaluated. All the patients were interrogated for their medical history, onset
of PD symptoms and follow up and PD medications. Motor and non-motor symptoms were
also investigated throughly. UPDRS 3 (in the "off" period) and Hoehn&Yahr staging were
used to determine motor severity of the disease. Detailed cognitive tests, NMS
questionnaire (NMSQuest), PD sleep scale (PDSS), geriatric depression scale (GDS), DDS
inventory (DDS-PC) and PDQ 39 were applied to all patients to detect all types of NMS.
Results: In this study we have observed that test scores which detect NMS; NMSS,
PDSS and GDS; and PDQ 39 at most, increase significantly in correlation with progression
of stage in Hoehn and Yahr and with increase in UPDRS 3 score (p<0,05). Most common
NMS was nocturia (%76). MMSE scores were under normal limit in %42,6 of the patients
and %42,6 of the patients were found to have depression according to GDS. MMSE and
GDS scores were strongly and negatively correlated (Pearson r: -0,458, p<0,01). Motor
severity of PD was found to affect PDQ 39 primarily. GDS, PDSS and NMS results
followed UPDRS 3, they are also significantly and positively correlated to PDQ 39
(p<0,05). In our study, impulse control disorders (ICD) were detected in %21,3 of the
patients. Age, age of disease onset, duration of the disease, Hoehn&Yahr stage, UPDRS 3,
GDS, MMSE, NMS and PDQ 39 scores of the patients who have ICDs were not different
from the other patients (p>0,05) but L-dopa equivalent dose was significantly higher in the
ICD group (p<0,05). 
58
Conclusion: This study showed us one more time that PD is not a pure motor
disease, moreover it is a multi-system disorder which affect autonomic functions, mood,
sleep and cognitive functions all together. For this reason, treatment strategy would be
deficient if we only focus on motor sypmtoms and overlook NMS. In conclusion, for better
quality of life in PD, it is very important to search for NMS and DDS with structured
scales with a holistic point of view