Ebu Mansur Abdulkahir el-Bağdadi'nin bilgi teorisi
The knowledge theory of Ebu Mansur Abdulkahir el-Bağdadi
Yazar: VEZİR HARMAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET KUBAT
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada Bağdadû'nin bilgi teorisine dair fikirleri ele alınmıştır.Bağdadû'ye göre bilginin iki önemli tanımı vardır. Birincisi ?canlı kişinin kendisiyleâlim olduğu bir sıfattır.? Diğeri ise, ?hayat ve kudret sahibi kimsenin kendisiyle bir işisağlam ve doğru yapmasını sağlayan bir sıfattır.? Bağdadû'ye göre tüm bilgivasıtalarıyla bilgiyi elde etmek mümkündür.Bağdadû'ye göre bilgi iki türlüdür: 1. Zarurû bilgi. 2. Kesbû bilgi. Bilgininkaynaklarını bu tasnife göre şöyle zikretmektedir: Bedihi bilgilere, beş duyuya vemütevatir habere dayanan bilgiler, zarurû bilgidir. Müstefiz ve ahad habere, nakle,tecrübeye ve ilhama dayanan bilgiler ise kesbû bilgilerdir.Bağdadû'ye göre akıl, naklû bilginin önündedir. Çünkü dinin doğruluğu akıllabilinir. Fakat akıl, mutlak anlamda bir bilgi kaynağı olmayıp, iki açıdankayıtlanmıştır: Konu açısından: badet şekilleri, Allah'ın isim ve sıfatları akılla değil,nakille bilinir. Hüküm açısından: Akıl bir şeyin vücubiyetine değil, cevazınahükmeder. Bir şeyin farz ve haramlığına nakil ile hükmedilir.Bağdadû'ye göre teklûf kesbû bilgilerde geçerlidir. Dolayısıyla Allahu Teâlâ ileilgili bilgimiz de kesbûdir. Ayrıca bilgi, tek başına teklûfin meydana gelmesi içinyeterli değildir. Teklûf, Allahu Teâlâ'nın hitabıyla meydana gelir. Teklûf meydanagelmezse, kişi sevap ve cezaya müstahak olmaz.

Abstract:
I n this study, her ideas about the knowledge theory of Bağdadû were dwelledon. According to Bağdadû, knowledge has two important definitions. First, it is thecharacter of on alive person who is scholar, the other one is that enables o person,who has liveliness and might to do a work truely and ensurely by himself. Accordingto Bağdadû, it is possible to get knowledge by all knowledge means.According to Bağdadû knowledge has two kinds of knowledge. ndispensableinfırmation and acquired knowledge. The mentions the means of knowledge likethis: knowledge which bases on bedihi knowledge, five senses and quotationed newsis indispensable knowledge knowledge which bases on inspred and unit news,quotation, the experience and inspiration is acquired knowledge.Accordin to Bağdadû, mind is in the front of quotly knowledge. Becuse thetruth of religion is known by mind. But in an absolute meaning, mind is notknowledge source. And it is rocorded in two types. By means of subject; religionmanners, names an characters of God are known by not mind but by quotation. Bymeans of decree, mind dominates not existance of something, but possibility ofsomething. t is dominated with quotation to the obligation and the prohibition ofsomething.According to Bağdadû, responsibility is valid in acquired knowledge. ourknowledge about Allah is acquired knowledge. Moreover, only knowledge is notenough for constituting responsibility. Responsibility occurs by speech of God. fresponsibility doesn?t occur, person doesn?t get good-deed and punishment.