Kurumsal yatırımcılar açısından likidite, performans ve getiri ilişkisi: Borsa İstanbul uygulaması
Liquidity, performance and return relationship in terms of institutional investors: An example of Borsa İstanbul
Yazar: ŞÜKRİYE GÜL REİS
Danışman: PROF. DR. NURHAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal performans = Financial performance ; Getiri = Return ; Kurumsal yatırımcılar = Institutional investors ; Likidite = Liquidity ; Nedensellik = Causality ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Pay senetleri = Stocks tradet ; Performans = Performance ; Yatırım getiri oranı = Return on investment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, pay likiditesinin, pay getirisi ve finansal performans üzerindeki etkisini ve pay likiditesi ile finansal performans arasındaki nedensellik ilişkisini ortaya koymaktır. Pay likiditesi ölçütleri, Amihud'un likidite azlığı oranı(illiquidity ratio) ve işlem devir hızı oranı(turnover ratio); performans ölçütleri ise Tobin Q oranı, PD/DD oranı, aktif karlılığı oranı ve bu üç değişkenden temel bileşenler analizi yolu ile elde edilen performans endeksidir. Bu temel değişkenlerin yanı sıra firma performansını, pay piyasasını ve yatırım kararlarını etkileyeceği düşüncesi ile kaldıraç oranı, beta, faiz oranı ve döviz kuru kontrol değişkenleri, analizde aşamalı olarak kullanılmıştır.  Yatırımcı grubu olarak, kurumsal yatırımcılar seçilmiştir. Pay likiditesi hesaplamalarında, kurumsal yatırımcı işlemleri dikkate alınmıştır. Araştırmada, panel veri analizi ve Dumitrescu ve Hurlin nedensellik testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre: i) Likidite, işlem devir hızı oranı ile ölçüldüğünde, pay likiditesinin Tobin Q, PD/DD ve performans endeksi üzerindeki etkisi, anlamlı ve pozitif; aktif karlılığı üzerindeki etkisi, anlamlı ve negatif çıkmıştır. ii) Likidite, Amihud'un likidite azlığı oranı ile ölçüldüğünde, pay likiditesinin Tobin Q üzerindeki etkisi, anlamlı ve negatif; PD/DD, aktif karlılığı ve performans endeksi üzerindeki etkisi, anlamsız çıkmıştır. iii)Pay likiditesinin pay getirisi üzerindeki etkisi, her iki likidite ölçütü için pozitif ve anlamlı çıkmıştır. iv) Son olarak, pay likiditesi ile finansal performans arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. Bu bulgulardan hareketle, pay likiditesinin, pay senedi yatırımlarında bir karar kriteri olduğu ve finansal performansı etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this dissertation is to present the effect of stock liquidity on stock return and financial performance and casuality between stock liquidity and financial performance. The stock liquidity proxies are Amihud illiquidity ratio and turnover ratio; financial performance proxies are Tobin Q, Market Value/Book Value(MV/BV), return on assets(ROA) and performance index that is obtained from these performance proxies using principle component analysis. In addition to these basic variables, leverage ratio, beta, interest rate and exchange rate which are control variables are included in the analysis in stages with the thought that these variables will affect the firm performance, stock market and investment decisions. Institutional investors are selected as a group of investors. Institutional investors tradings are taken into account in the calculation of the stock liquidity. In this study, panel data analysis and Dumitrescu-Hurlin casuality test are used. According to the findings: i) When the stock liquidity measured by turnover,  there is a positive and significant effect on Tobin Q, MV/BV and performance index; there is a negative and significant effect on ROA. ii) When the stock liquidity measured by Amihud illiquidity ratio, there is a negative and significant effect on Tobin Q; the relationship between the liquidity and MV/BV, ROA and performance index is insignificant. iii) The effect of the stock liquidity on stock return is positive and significant. iv) Finally, it can be concluded that there is twoway casuality between the stock liquidity and financial performance. In the light of these findings, the empirical results show that the stock liquidity affects financial performance and it is a decision criteria in the stock investment.