Kristal yapılı silikaya mesleksel maruziyetle karakterize silikoz hastalığı olanlarda genotoksik hasarın belirlenmesi
Determination of genotoxicity in silicotic patients characterized with occupational exposure to crystalline silica
Yazar: ERCAN SATILMIŞ ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GONCA ÇAKMAK DEMİRCİGİL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Genetik = Genetics ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Genotoksisite = Genotoxicity ; Kuvars = Quartz ; Mikroçekirdek testleri = Micronucleus tests ; Silikozis = Silicosis

Özet:
Kristal yapılı silikaya (kuvars), mesleksel maruziyet, silikoz hastalığına yol açmaktadır. Kuvars; IARC tarafından 1997'de insan karsinojeni olarak sınıflandırılmıştır. Kuvarsa en fazla maruz kalınan işkollarından biri de kot taşlamacılığıdır. Ülkemizdeki pek çok genç insanın silikoz hastalığına yakalanmasına neden olan bu iş kolu yasaklanmış olsa da önemini korumaktadır.Amacımız; silikoz hastalarında genotoksik riski belirleyerek, silikoz ile kanser arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmalara katkıda bulunmaktır.Çalışmamıza kot taşlamacılığı iş öyküsü olan ve silikoz hastası olan bireyler(n=15) alınmıştır. Silikoz tanısı akciğer filmleri ile konulmuştur. Kontrol grubu ise sağlıklı gönüllülerden oluşmuştur. PKL ve İB hücrelerinde MÇ yöntemi uygulanmıştır. İşçilerin ortalama çalışma süreleri (ort±ss) 3,767±1,821 yıldır. Hastaların 9 tanesi, ILO sınıflandırmasına göre 3. gruptadır.Periferal Kan Lenfositlerindeki MÇ sıklığı işçi grubunda (4.333±2.160), kontrol grubuna göre (1.733±1.710) istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Aynı şekilde, İB hücrelerindeki MÇ sıklığı da işçi grubunda (11.000±4.743), kontrol grubuna göre (3.778±2.386) istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Silikozlu bireylerde sigara içiminin MÇ sıklığını her iki dokuda da arttırıcı etkisi gözlenmiştir.Sonuç olarak; çalışmamız kuvars maruziyetine yönelik İB hücrelerinde MÇ yönteminin ilk kez kullanıldığı çalışmadır. Çalışmamız ile silikoz hastalığının MÇ sıklığını dolayısıyla genotoksik riski arttırdığı bulunmuştur. Böylece, bu sonuç silikoz ile akciğer kanseri arasındaki ilişkiyi de desteklemektedir.

Abstract:
Occupational exposure to crystalline silica (quartz) results to the silicosis disease. Quartz has been classified as human carcinogen in 1997. Denim-blasting is one of the working area in which there could be the highest exposure to quartz. Although this working area, which has caused many young silicosis patients has been banned in our country, still it is critically important.Our aim is, to give support the research investigating the relationship between silicosis and lung cancer by determining the genotoxic risk in silicosis patients.The silicosis patients (n=15) worked in denim-blasting have been engaged to our study. They have been diagnosed with their X ray chest films. The control group consisted of healthy volunteers (n=15). Micronucleus (MN) Assay has been carried in peripheral blood lymphocytes (PBL) and in cells from sputum induction (SI). The mean work duration of the workers was (mean ±sd) 3,767±1,821 years. Nine of the silicosis patients were in group 3 according to the ILO classification.The MN frequency in PBL of workers (4.333±2.160) were found to be statistically significantly higher vs. the control group (1.733±1.710) (p<0.05). In the same manner, SI MN frequency in workers (11.000±4.743), were statistically significantly higher vs. the control group (3.778±2.386) (p<0.05). It has been observed that smoking had increasing effect for MN frequency in both of the tissues.As a conclusion it is the first study using SI-MN assay regard to quartz exposure. With our study, it has been established that to have silicosis increased the MN frequency thus the genotoxic risk. In this respect, this result supports the relationship between the silicosis and lung cancer.