Tip 2 diabetes mellitus hastalarında yeme bağımlılığının metabolik parametreler, nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ve psikososyal işlevsellik ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship of food addiction with metabolic parameters, non-alcoholic fatty liver disease, and psychosocial functioning in type 2 diabetes mellitus patients
Yazar: MELİKE YAZICI
Danışman: PROF. DR. DEVRİM SİNEM KÜÇÜKSARAÇ KIYICI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM) hastalarında yeme bağımlılığı sıklığının belirlenmesi ve yeme bağımlılığının metabolik kontrol parametreleri, Non-alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı ve psikososyal işlevsellik ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlandı.
Yöntem ve gereç: Çalışma 18-65 yaş arasında 227 T2DM (Kadın/Erkek=150/77) tanılı hasta ile gerçekleştirildi. Biyokimyasal parametrelerin ölçümü için 8 saatlik açlık sonrası venöz kan örneği alındı. Hastaların antropometrik ölçümleri yapıldı. Hepatik yağlanmanın değerlendirmesi için hepatobiliyer ultrasonografi yapıldı. Hepatik fibrozis değerlendirmesi için "Fibrozis Based-4" (FIB-4) skoru hesaplandı. Yeme bağımlılığı modifiye Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği 2.0 (mYFAS 2.0), psikososyal değerlendirme Hasta Sağlık Anketi-9 (PHQ-9), aktivite düzeyi ise Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların %35,7'sinde (n=81) yeme bağımlılığı saptandı. Yeme bağımlılığı olan ve olmayan bireyler arasında cinsiyet dağılımı, ortalama yaş, diyabet süresi ve eğitim durumu açısından anlamlı istatistiksel fark yoktu. Yeme bağımlılığı olan grupta beden kitle indeksi, bel çevresi, açlık kan şekeri, hemoglobin A1c düzeyi ile hepatik steatoz ve hepatomegali sıklığı anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,001). FIB-4 skoru ve lipid parametreleri açısından her iki grup arasında fark yoktu. Yeme bağımlılığı olan grupta depresyon sıklığı anlamlı olarak daha yüksek idi (p<0,001). 
Sonuç: Bu sonuçlar yeme bağımlılığının T2DM'li bireylerde sağlıklı popülasyona göre daha sık olduğunu ve yeme bağımlılığının kötü metabolik kontrol ve depresyon ile ilişkili olduğunu göstermektedir.
Anahtar kelimeler: Yeme Bağımlılığı, Tip 2 Diabetes Mellitus, Non-alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı, Metabolik Kontrol, Depresyon, Obezite

Abstract:
Aim: It was aimed to determine the frequency of food addiction in patients with Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) and to investigate the relationship of food addiction with metabolic control parameters, Non-alcoholic Fatty Liver Disease and psychosocial functionality.
Methods and Materials: The study was carried out with 227 patients diagnosed with T2DM (Female/Male=150/77) between the ages of 18-65 years. Venous blood samples were taken after 8 hours of fasting for the measurement of biochemical parameters. Anthropometric measurements of the patients were performed. Hepatobiliary ultrasonography was performed for the evaluation of hepatic steatosis. "Fibrosis Based-4" (FIB-4) score was calculated for hepatic fibrosis assessment. Food addiction was evaluated with the modified Yale Eating Addiction Scale 2.0 (mYFAS 2.0), psychosocial assessment was evaluated with the Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9), and activity level was evaluated with the International Physical Activity Questionnaire.
Results: Food addiction was detected in 35.7% (n=81) of the patients. There was no statistically significant difference between individuals with and without food addiction in terms of gender distribution, mean age, duration of diabetes and educational status. Body mass index, waist circumference, fasting blood sugar, hemoglobin A1c level, and the frequency of hepatic steatosis and hepatomegaly were found to be significantly higher in the group with food addiction (p<0.001). There was no difference between the two groups in terms of FIB-4 score and lipid parameters. The frequency of depression was significantly higher in the group with food addiction (p<0.001).
Conclusion: These results show that food addiction is more common in individuals with T2DM compared with the healthy population, and the food addiction is associated with poor metabolic control and depression.
Key words:  Addiction, Type 2 Diabetes Mellitus, Non-alcoholic Fatty Liver Disease, Metabolic Control, Depression, Obesity