Dış politika ve kimlik: İnşacı perspektifinden Kazak dış politikasının analizi
Foreign policy and identity: Analysis of Kazakh foreignpolicy from constructivist perspective
Yazar: KALDYGUL ADILBEKOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAAN DİYARBAKIRLIOĞLU
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kazakistan = Kazakhstan ; Kimlik inşası = Identity formation ; Ulus inşası = Nation building ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı,  kimliğin dış politika karar verme sürecindeki rolünü inşacı perspektifle, özellikle 1991-2019 Nazarbayev dönemine odaklanarak incelemektir. Kimlik faktörlerinin siyaset yapımı üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmalarda son zamanlarda bir artış olmasına rağmen, devlet kimliği, ana akım Uluslararası İlişkiler, Dış Politika Analizi ve hatta Orta Asya, Türk Dünyası çalışmaları literatüründe yetersiz kalmaya devam etmektedir. Bu doğrultuda Orta Asya ülkelerinin, özellikle Kazakistan'ın dış politikasının ve bağımsızlık sonrasında dünya siyaset sahnesindeki etkileşimlerinin incelenmesine ilişkin hâkim olan gerçekçi ve güç temelli açıklamalara ek olarak inşacı perspektifinden katkı sunulacaktır. 
SSCB'nin dağılımı sonucunda ortaya çıkan birçok devletler gibi Kazakistan da dünya siyaset sisteminde kendi konumunun arayışına girmiştir. Nazarbayev, Kazakistan'ın kurucu başkanı ve tek lideri konumunda geçen otuz yıllık süre zarfında ülkede birçok dönüşümin gerçekleşmesine sebep olmuştur. Nazarbayev'in yönetim tarzıyla anılan "çok vektörlü", "çok yönlü" dış politika yöntemi bugüne dek birçok yönden ele alınmıştır. Kimileri çök yönlülüğü "ayı ile ejderha" arasında sıkışıp kalmama politikası olarak nitelerken, kimi gruplar ülkeyi kalkındırma amaçlı fırsat ve kazanım elde etme yöntemi olarak açıklamaktadır. Bu tez çalışmasında Kazakistan'ın dış politika yapım sürecinin tek yönlü açıklamalarla kısıtlı kalmamasına özen gösterilerek konuya inşacı (konstrüktivist) yaklaşımla açıklık getirilmeye çalışılmıştır. İnşacı anlayışın alana sunmuş olduğu kimlik ve aidiyet üzerinden Kazakistan'ın dış politika yapım süreçleri, bunun içinde ülkenin diğer aktörlerle etkileşimi, uluslararası örgütlerdeki konumu açıklanmaya çalışılmıştır. 
Rusya ile Çin arasında sıkışmış olan Kazakistan, son 30 yılda bu zorlu bölgede ekonomik ve diplomatik yönden başarılı olmuştur. Bu süreçte Kazakistan bağımsızlığını sürdürmüş, doğal kaynaklarının ihracıyla ekonomik olarak büyümüş ve diplomasi alanında saygın bir uluslararası itibar kazanmıştır. Yine de Kazakistan deneyimi teorik bir bulmaca sunmaktadır. Kazakistan ikincil bir güçtür, orta düzeyde bölgesel etkiye ve orta düzeyde uluslararası tanınırlığa sahip bir devlettir. Bir bağımlı devlet olmadan Büyük Güç olan komşularıyla ilişkileri başarıyla müzakere etmiştir. Tüm bunlar "çok yönlü" dış politika yönteminin başarıları olarak nitelendirilebilmektedir. Çok yönlü dış politika tercihinin sebep ve etkenleri olarak kimliğin ele alındığı bu çalışmada özellikle, kimliğin Nazarbayev'in dış politika tercihlerine nasıl yön verdiği konusu incelenmektedir. Ulusal kimliğin temel yapıtaşlarını oluşturan ülkenin tarihsel geçmişi gözden geçirilmiştir. Daha sonra, Kazakistan'ın bağımsızlığından bugüne kimlik inşası süreçleri incelenerek kabul gören benlik ve arzu ettiği benlik üzerine yorumlar yapılmıştır. Bir devletin dış politika yapımında birden fazla faktörün birincil rolü olduğunu kabul ederek, tek belirleyici etken olmasa da, bir ülkenin ulusal kimliğinin dış politika hedeflerini belirlemesine katkıda bulunduğu ve dış politika için önerilen yol veya eylem planını şekillendirdiği iddia edilmektedir.
 
Anahtar Kelimeler: Kazakistan, Dış Politika, Kimlik İnşası

Abstract:
The purpose of this thesis is to investigate the idea of state identity and its function in foreign policy decision-making from a constructivist viewpoint, with a particular focus on the Nazarbayev era (1991-2019). Despite a recent growth in research on Eurasian region, there is still a scarcity of research on state identity in mainstream international relations, foreign policy analysis, and even Central Asia and the Turkic World Studies in the literature. Another aim of this study is to challenge the completely realistic and power-based explanations that dominate the study of the foreign policy of Central Asian countries, especially Kazakhstan, and their interactions on the world political scene after independence.
Like many states that emerged as a result of the dissolution of the USSR, Kazakhstan also sought its own position in the world political system. Nazarbayev, the founding and sole leader of Kazakhstan, has led the country to many transformations during the thirty-year ruling period. Nazarbayev's "multi-vector", "multi-dimentional" foreign policy method, which is mentioned with his management style, has been discussed in many ways until today. While some researchers describe the versatility as a policy of not getting stuck between the "bear and the dragon", some groups explain it as a method of gaining opportunities and gains for the development of the country. In addition to these explanations, our study aims not to limit Kazakhstan's foreign policy making process with one-sided explanations and intends to contribute to the subject with a constructivist approach. It has been tried to explain Kazakhstan's foreign policy making processes, the interaction of the country with other actors, and its position in international organizations through the identity and belonging concepts that the constructivist understanding has embedded to the field.
Stuck between Russia and China, Kazakhstan has been successful economically and diplomatically in this challenging region for the last 30 years. Kazakhstan preserved its independence throughout this time, flourished economically through the export of natural resources, and established a reputable worldwide name in the field of diplomacy. Nonetheless, Kazakhstan's experience raises a theoretical conundrum. Kazakhstan is a minor power, a country with limited regional clout and worldwide recognition. It has effectively handled relations with Great Power neighbors without becoming a dependent state. This can be described as the positive achievements of the "multi-vector" foreign policy method. In this study, in which identity is discussed as the reasons and factors of this multifaceted foreign policy choice, it is especially examined how identity shapes Nazarbayev's foreign policy choices. The historical background of the country, which constitutes the Fundamentals of national identity, has been briefly reviewed. Then, it examined the identity construction process from the independence of Kazakhstan to the present, and comments on the accepted self and the desired self. Recognizing that more than one factor plays a primary role in a state's foreign policy making, it is argued that a country's national identity, though not entirely decisive, contributes to the setting of its foreign policy objectives and shapes the proposed course or plan of action for foreign policy.

Keywords: Kazakhstan, Foreign Policy, Identity Construction