Kemoterapi alan çocuklara yapılan planlı temel ağız bakımı eğitiminin oral mukozitin önlenmesine etkisi
The effect of the planned basic oral care education to the children who have chemotherapy treatment in order to prevent oral mucositis
Yazar: MERAL BEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KOBYA BULUT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Oral ülser = Oral ulcer ; Stomatit = Stomatitis ; Çocuklar = Children ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Bu araştırma kemoterapi alan çocuklara verilen planlı temel ağız bakımı eğitiminin oral mukozitin önlenmesine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmış kendine kontrol gruplu deneysel bir çalışmadır.
Araştırmaya 15 Şubat 2018 ve 15 Kasım 2018 tarihleri arasında Çocuk Hematoloji-Onkoloji kliniğinde yatarak kemoterapi tedavisi alan, araştırmanın kriterlerine uyan 3-17 yaş grubu 30 çocuk dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Çocuk ve Ebeveyn Tanıtıcı Bilgi Formu, Temel Ağız Bakımı Takip Çizelgesi ve Dünya Sağlık Örgütü Mukozit Değerlendirme İndeksi kullanılmıştır. Araştırma verileri çocuk ve ebeveynlerinden yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. 
Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 23.0 paket programında; sayı, yüzde, medyan, min-max değerleri kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk ile incelenmiştir. Normal dağılıma uymayan verilerin eğitim öncesi ve eğitim sonrası karşılaştırmalarında Wilcoxon Testi kullanılmıştır. 
Çocukların yaş ortalamasının 7.8±4.42 olup, %56.7'si erkek, %43.3'ünün kız olduğu saptanmıştır. Çocukların %56.7'sinin lösemi/lenfoma tanısı ile izlendiği, %93.4'ünün tedavi süresinin 6 ayın üzerinde ve %63.3'ünün 3. evrede olduğu belirlenmiştir. Araştırmada çocukların eğitim öncesi ve eğitim sonrası temel ağız bakımı uygulamaları ve oral mukozit dereceleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç olarak, kemoterapi alan çocuklara yapılan planlı temel ağız bakımı eğitimi sonrasında çocuklarda oral mukozit oluşumunun önlendiği ve oral mukozit derecesinin azaldığı görülmüştür.

Abstract:
This research is an experimental study with self-control group, which was conducted to investigate the effect of planned basic oral care education on the prevention of oral mucositis in children receiving chemotherapy.
Thirty children aged between 3-17 years who were treated with chemotherapy treatment in Pediatric Hematology-Oncology Clinic between 15 February 2018 and 15 November 2018 were included in the study. Data Collection Tool, Child And Parent İntroductory İnformation Form, Basic Oral Care Follow-up Schedule and World Health Organization Mukosit Evaluation Index were used. The data were collected from the child and their parents by face-to-face interview technique.
The data obtained from the study were included in SPSS 23.0 package program; number, percentage, median, min-max values are used. The suitability of the data for normal distribution was examined by Shapiro Wilk. The Wilcoxon Test was used for the pre-training and post-training comparisons of data that did not fit the normal distribution.
The mean age of the children was 7.8±4.42 and 56.7% were male and 43.3% were female. It was determined that 56.7% of the children were followed up with leukemia / lymphoma diagnosis, 93.4%of the treatment period was over 6 months and 63.3% was in the 3rd stage. In the study, it was found that the difference between the basic oral care practices and oral mucositis levels of children before and after education was statistically significant (p <0.05).
As a result, it was observed that oral mucositis development was prevented and the degree of oral mucositis decreased in children after planned basic oral care education.