Oyun oynama bozukluğu ölçeği – ebeveyn formu'nun geliştirilmesi
Development of the "gaming disorder scale – parent form"
Yazar: ERDEM ERTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ GÜVEN KILIÇOĞLU
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Oyunlar = Plays ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Video oyunları = Video games ; Ölçekler = Scales

Özet:
Oyun oynama bozukluğu, çocuk ve ergenlerde sıklıkla karşılaşılan önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Bu fenomenin çocuk ve ergenlerdeki zarar verici etkileri birçok çalışma ile belgelenmiştir. Buna rağmen klinik ortamda değerlendirmeye yardımcı olacak ölçüm araçlarının sayısı yetersizdir. Bu çalışmanın temel amacı, çocuk ve ergenlerdeki oyun oynama bozukluğu semptomlarının ebeveynler tarafından değerlendirilmesine imkan veren, Türk kültürüne uygun geçerli ve güvenilir bir psikometrik ölçüm aracı geliştirmektir. Çevrimiçi bir anket aracılığıyla, 6-18 yaş arası (11.7 ± 3.44) çocuğu olan 750 ebeveyn çalışmamıza katılmıştır. Geçerlik çalışması amacıyla örneklem grubu ikiye bölünmüş, 380 kişiye açımlayıcı faktör analizi (AFA), 370 kişiye ise doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Güvenirlik analizi için ise test – tekrar test analizi ve iç tutarlılık araştırılmıştır. AFA sonucunda, ICD-11 Oyun Oynama Bozukluğu tanı kriterleri ile uyumlu şekilde, 15 maddelik ölçeğin üç alt boyut içerdiği (kontrol yetersizliği, önceliğin artması, olumsuz sonuçlar) gözlenmiş, DFA'da ise bu yapı doğrulanmıştır. Bu sonuçlara göre Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği – Ebeveyn Formu'nun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu ispatlanmıştır. Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği – Ebeveyn Formu, ICD-11 Oyun Oynama Bozukluğu tanı kriterlerini temel alan, 6-18 yaş arası çocuk ve ergenlerdeki oyun oynama bozukluğu semptomlarının ebeveynler tarafından değerlendirilmesine imkan veren bir ölçektir. Geliştirilen bu ölçeğin oyun oynama bozukluğunun klinik değerlendirme sürecine ve bilimsel araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Gaming disorder is an important public health concern that mostly seen among children and adolescents. The impairing effects of this phenomenon have been documented in several studies. However, the measurement tools that help to evaluate in clinical environment are insufficient. The main goal of this study is to develop a valid and reliable psychometric measurement tool adopted in Turkish culture, which enables evaluating the gaming disorder symptoms of the children and adolescents by their parents. 750 parents with a child aged between 6-18 (11.7 ± 3.44) participated in our study through an online questionnaire. With the purpose of validity study, the sample was divided into two parts; exploratory factor analysis (EFA) was applied for 380 participants, and confirmatory factor analysis (CFA) was applied for 370 participants. For the reliability analysis, test-retest analysis and internal consistency were investigated. As a result of the EFA, in conformance with the ICD-11 Gaming Disorder diagnosis criteria, it was monitored that the 15-item scale includes three sub-dimensions (impaired control, increase in precedence, negative results) and this structure was confirmed with the CFA. According to these results, it was proved that Gaming Disorder Scale - Parental Form is a valid an reliable measurement tool. Gaming Disorder Scale – Parent Form that is based on the criteria of ICD-11 Gaming Disorder is a valid and reliable scale in Turkish culture. The scale allows parents to evaluate the gaming disorder symptoms of their children aged between 6 and 18. It is thought that this scale will contribute to the clinical evaluation process and research of the gaming disorder.