Erzurum il merkezinde 12 aylık çocuğu olan annelerin çocuk büyütmeye ilişkin yaptıkları geleneksel uygulamalar
The Traditional applications made by the mothers having 12 month-old children while growing up their children in Erzurum province
Yazar: NURCAN ÖZYAZICIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ YAMAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
V ÖZET Araştırma Erzurum il merkezinde 12 aylık çocuğu olan annelerin, çocuklarını büyütürken yaptıkları geleneksel uygulamaları saptamak amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Erzurum il merkezinde hizmet vermekte olan 10 sağlık ocağında ebeler tarafından takip edilen ve araştırmanın yapıldığı tarihte 12 ayını henüz tamamlamış çocuğu bulunan 320 anne oluşturmuştur. Evrenin tamamı çalışma kapsamına alındığından örneklem seçimine gidilmemiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan anket annelere, adresler sağlık ocağından alınarak uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ki-kare ve ileri istatistiksel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan annelerin %53.74'ünün 25-34 yaş grubunda, %54.10'unun ilkokul mezunu, %90.75'inin de ev hanımı olduğu bulunmuştur. Doğum ve yenidoğana ilişkin yapılan uygulamalarda; annelerin %22.06'sının evde doğum yaptığı, evde doğum yapanların %64.51'inin araebesine doğumlarını yaptırdıkları, %88.96'sının ilk gıda olarak çocuğa anne sütü verdikleri saptanmıştır. Yapılan bu uygulamalarda annenin eğitim düzeyinin, evde doğumunu yaptırdığı kişinin seçiminde de özellikle anne yaşının etkili olduğu tespit edilmiştir. Çocuk bakımına ilişkin olarak; annelerin %27.81'i 7 ay ve daha uzun süre ile çocuğa kundak yapmış, %16.67'si de çocuğun emeklemesi için hocaya götürmüştür. Annelerin yaşları ile kundak uygulama süresi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocuğun kolay uyuması için yapılan uygulamalar ile çocuğa evde ilk banyonun yaptırılma zamanında da annelerin yaş ve eğitim düzeylerinin etkili olduğu saptanmıştır. Yine çocuğun tırnaklarının kesilme zamanı ile annelerin eğitim düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Çocuk hastalıklarına ilişkin; çocuğun nezle, burun tıkanıklığı durumunda annelerin %26.39'unun, kulak ağrısı akıntısında %17.22'sinin, gaz sancısında %54.69'unun ve kabızlıkta %24.84'ünün çeşitli geleneksel yöntemlereVI başvurduğu saptanmış ve bu uygulamaların annenin eğitim düzeyi ile de ilişkili olduğu bulunmuştur. Kazalara ilişkin olarak; yanıklarda annelerin %24.39'u, zehirlenmelerde %23.08'i, kesik veya kanamalarda %67.56'sı, kırık-çıkıkta %41.67'sinin geleneksel uygulamalara başvurduğu belirlenmiştir. Annelerin %84.69'unun çocuk büyütürken aile büyüklerinden bilgi aldıkları bulunmuş ve bu durumu annenin eğitim düzeyinin etkilediği saptanmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara yönelik, çeşitli öneriler getirilmiştir. f,(H.W»* * x&MM:<^'1-

Abstract:
VII SUMMARY This research was carried out as descriptive with the aim of determining the traditional applications made by the mothers having 12 month-old children while growing up their children in Erzurum province. The study field of the research consists of 320 mothers having 12 month old children in the date when the research was conducted and those who were pursuited by midwives in 10 Primer Health Care Units, which serve in Erzurum province. The choice of sampling wasn't made because the whole study field was included in the research. The survey prepared by the researcher was applied to the mothers at their homes by taking their addresses from Primer Health Care Unit. Percentage, chi-square and advanced statistical methods were used in the evaluation of the data. 53.74% of the mothers included in the research was in 25-35 age group, and 54.10% of them was primary school graduate, 90.75% of them was housewives. In the applications made by relating to the born and newborn, it was found out that 22.06% of the mothers gave birth child at home, and 64.51% of the mothers giving birth a child at home was delivered by common midwife and 88.96% of them gave mother-milk to their babies as the first food. In these applications, it was determined that education level of the mother, particularly age of the mother, became effective in the choice of the midwife having the delivery done at home. Related to child-care, 27.81% of the mothers made swaddling for seven months or longer time; 16.67% of the mothers took their children to the hodja to be able to crawl. There was a significant relationship between ages of the mothers and swaddling duration. It was found out that levels of age and education became effective in the applications made by with the aim of making baby's sleep easy and during the first bath at home. It was also found that thereVIII was a significant relation between the time of the child's nail cutting and education level of the mothers. Related to the child diseases; it was observed that, in the case of flue and nasal obstruction of the child, 26.39% of the mothers applied to the traditional methods and 17.22% of them in otorrhea; and 54.69% of them in gases pain and 24.84% of them in constipation; and it was found that these applications associated with educational level of the mother. Related to the accidents; it was determined that 24.39% of the mothers applied to the traditional applications in burns and 23.08% of them in posining, 67.56% of them cut and bleedings, and 41.67 of them in fracture and luxation. It was observed that 84.69 of the mothers took information from their grand parents while growing that children up and it was determined that this situation affected the education level of mother. Several suggestions towards the data obtained from the research have been put forward.