Hakkı Behiç Bayiç'in hayatı ve siyasi kişiliği
Hakkı Behiç Bayiç's life and political personality
Yazar: ABDURREZAK NUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ULVİ UFUK TOSUN
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'ndan mağlup ayrıldı. Savaşın sonunda, 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi imzalandı. Bu Mütareke'yle birlikte Osmanlı Ordusu büyük ölçüde terhis edildi. Ayrıca Osmanlı toprakları işgal edilmeye başlandı. Millî Mücadele'nin önemli simalarından birisi olan Hakkı Behiç'in son görev yeri Akka da bu işgal bölgelerinden birisiydi. Hakkı Behiç ile Mustafa Kemal Paşa, Mütareke sonrası aynı trenle İstanbul'a döndü. Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'a döndükten sonra başlatılacak olan Millî Mücadele'ye öncülük ederek vatanın kurtarılması doğrultusunda çalıştı. Bu konuda Mustafa Kemal Paşa ile birlikte hareket eden ve Millî Mücadele'ye katkı sağlayanlardan birisi de Hakkı Behiç oldu. Kendisi Sivas Kongresi'ne katılarak burada Heyet-i Temsiliye üyeliğine seçildi. Akabinde Mustafa Kemal Paşa ile Amasya Görüşmeleri ve Sivas'ta Komutanlar Toplantısı'nda bulundu. Bu gelişmelerin ardından Mustafa Kemal Paşa'nın yanında Ankara'ya gitti. Yine bu dönemde yapılan Meclis-i Mebusan seçimlerinde Denizli delegesi olarak seçildi, fakat Meclis-i Mebusan'a katılmadı. 16 Mart 1920'de İstanbul'un resmî işgali ve Meclis-i Mebusan'ın dağıtılması üzerine Mustafa Kemal Paşa'nın yeni bir Meclis kurulması kararıyla birlikte o da yeni açılacak olan Mecliste yer aldı. Önce Kırşehir ve ardından Denizli Milletvekili oldu. 25 Nisan 1920'de oluşturulan altı kişilik Muvakkat İcra Encümeni Riyaseti'nde görev aldı. Daha sonra teşkil edilen ilk İcra Vekilleri Heyeti'nde önce Maliye daha sonra Dâhiliye Vekili seçildi. Siyasi görevlerinin yanında komünizm taraftarı olan Hakkı Behiç, bu doğrultuda da çalışmalar yaptı ve Yeşil Ordu Cemiyeti ile Resmî Türkiye Komünist Fırkasının genel sekreterliğini yürüttü. Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldıktan bir süre sonra siyasi görevinden ayrılıp mütevazı bir hayat yaşamayı tercih ederek ömrünün geri kalanını Ankara'da müstakil bir evde sürdürdü ve 13 Ekim 1943'te hayata veda etti.

Abstract:
The Ottoman Empire was defeated in the First World War. The Armistice of  Mondros was signed on October 30, 1918 at the end of the War. With this Armistice, the Ottoman military forces were largely disbanded. In addition, Ottoman lands began to be occupied. Akka, which is among these occupation regions was also the last duty place of Hakkı Behiç, who is one of the important figures of the Turkish National Struggle. Following the Armistice Hakkı Behiç and Mustafa Kemal Pasha returned to Istanbul by the same train. Mustafa Kemal Pasha, who worked with the aim of saving the country by leading the National Struggle to be started after he returned to Istanbul. One of those who acted together with Mustafa Kemal Pasha and contributed to the National Struggle was Hakkı Behiç. He participated in the Sivas Congress and was elected as a member of the Representative Committee. Then he attended the Amasya Meetings with Mustafa Kemal Pasha and the Commanders; Meeting in Sivas. After these actions, he went to Ankara with Mustafa Kemal Pasha. He was elected as the Denizli delegate in the Assembly of Deputies elections held in this period, but he did not participate in the Assembly. Upon the official occupation of Istanbul and the dissolution of the Parliament on March 16, 1920, with the decision of Mustafa Kemal Pasha that a new Assembly should be established, Hakkı Behiç took part in the newly opened Assembly. He was first elected as the deputy of Kırşehir, then Denizli. On April 25, 1920, individuals took part in the Six-person Provisional Executive Presidency. In the first Deputies of Executive Committee, which was organized later, he was first elected as the Deputy of Finance and then the Deputy of Internal Affairs. Hakkı Behiç, who was a supporter of communism besides his political duties, also worked for this aim. He served as the secretary general of the Green Army Society and the Official Communist Party of Turkey. Shortly after the Grand National Assembly was opened, he left his political career and preferred to live a modest life and spent the rest of his life in a detached house in Ankara and died on 13 October 1943.