Hadis tarihinde ilim yolculukları: Rihleler
Journeys for seeking knowledge in the history of hadith
Yazar: ELİF ERDEM
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÖZAFŞAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, hadis tarihindeki ilim yolculuklarını yani rihleleri kapsamlı bir şekilde ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu bakımdan zamansal ve mekânsal bir sınırlamanın yapılmadığı araştırmada, hadis alanında yetkin bir âlim olan Zehebî'nin konuya dair çalışmalarda referans niteliği taşıyan Tezkiratü'l-huffâz adlı eseri esas alınmıştır. Eserdeki veriler ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiş, elde edilen sonuçlar, sair kaynaklardaki bilgilerle birleştirilmiş ve konuya dair aydınlatıcı bir kompozisyon oluşturulmuştur.
Birinci bölümde rihle kavramı üzerinde durulmuştur. Bunun için öncelikle rihlenin seyahat tarihindeki konumu gözler önüne serilmiş, daha sonra da kavram ayrıntılı bir şekilde tahlil edilmiştir. İkinci bölümde rihleyi ortaya çıkaran sebepler ve rihle motivasyonları açıklanarak rihlenin tarihi seyri incelenmiştir. Bu bölümde araştırma verilerinden hareketle elde edilen pek çok tablo ve grafiğe yer verilmiştir.
Üçüncü bölüm rihle kültürünü konu edinmektedir. Bu doğrultuda rihleye dair geliştirilen ilkeler, yolculukların hangi hedeflerle, nasıl, ne zaman ve kiminle gerçekleştirildiği, muhaddislerin süreç içerisinde nasıl geçinip nerede ikamet ettikleri, hangi faaliyetlerde bulundukları ve nasıl sorunlarla karşılaştıkları hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca kadınların rihleyle ilişkisi irdelenmiştir. Dördüncü bölümdeyse rihlenin sonuçları ele alınmıştır.

Abstract:
This study aims to reveal the journeys for seeking knowledge in the history of hadith in a comprehensive way. In this respect, no temporal and spatial limitations were made in the research. The book of Zehebî, who is a competent scholar in the field of hadith, called Tezkiratü'l-huffâz, which is a reference in the studies on the subject, was taken as a basis for the research. The data of this book were analyzed in detail, the results obtained were combined with the information in other sources and an enlightening composition on the subject was created.
In the first chapter, the concept of rihla is emphasized. For this, the position of the rihle in the history of travel was revealed and then the concept was analyzed in detail. 
In the second part, the reasons that reveal the rihla and the motivations of the rihla are explained and the historical course of the rihla is examined. Many tables and graphics obtained from the research data are included in this section.
The third chapter deals with the rihle culture. In this direction, information was given about the principles developed regarding the rihla, the objectives of the journeys; with which destinations, how, when and with whom the journeys were made; how the muhaddiths got on and where they lived in the process; what activities they were engaged in and what kind of problems they encountered. In addition, the relationship of women with rihla was examined. 
In the fourth chapter, the results of the rihla are discussed.