Lise öğrencilerinde saldırgan davranışların ortaya çıkışına katkıda bulunan faktörlerin araştırılması
An investigation of contributors to violent behaviour among high school students
Yazar: FADİME KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA BİLGİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ebeveynler = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Şiddet = Violence

Özet:
Araştırma, lise öğrencilerinde saldırgan davranışların ortaya çıkışına katkıda bulunan faktörlerin araştırılması amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanmış ve gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın örneklemini, İstanbul ili Şişli İlçesinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı dört düz lise ve bir endüstri meslek lisesinde okuyan 14-18 yaş grubu 805 öğrenciden oluşmaktadır.Araştırmanın verileri, araştırıcı tarafından ilgili literatür taranarak oluşturulan Bilgi Formu, Şiddete Maruz Kalma Ölçeği (Singer ve arkadaşları 1995), Saldırgan Davranışlar Ölçeği (Song ve arkadaşları 1998) ve Ebeveyn İzlem Ölçeği (Flannery ve arkadaşları 1994) ile toplanmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler (yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, median, mod değeri), karşılaştırma istatistikleri (Mann-Whitney U, Kruskal Wallis) ve korelasyon analizlerine yönelik (Spearman Korelasyon Analizi, Lojistik Regresyon Analizi) istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirliğini değerlendirmede Cronbach Alpha Korelasyon tekniği, geçerliğini değerlendirmede açımlayıcı faktör analizi testleri uygulanmıştır.Öğrencilerin, yaş ortalaması16 ? 0,99 olup, %61,4'ü erkek (n=494), %38,6'sı (n=311) kızdır. Öğrencilerin en fazla sergilediği saldırgan davranışın başkasını dövme (%34,5, n=278) olduğu ve saldırgan davranışlar üzerinde etkili faktörlerin, geçmiş şiddet deneyimleri (şiddete doğrudan uğrama/şiddete tanık olma/ bıçakla saldırıya silahla ateşe uğrama/tanık olma), günde 6 saatten fazla bilgisayar kullanımı, yakın zamanda maruz kalınan şiddet deneyimleri (evde şiddete uğrama/bıçakla saldırıya ya da silahla ateşe tanık olma/uğrama) ve erkek olma olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler : Saldırganlık, şiddet, şiddet deneyimleri, adolesan, ebeveynler.

Abstract:
The research was planned and conducted for the purpose of an investigation of contributors to violent behaviour among high school students according to descriptive and cross-sectional research.Sample was comprised of 805 high school students (age range: 14-18) receiving an education in four high school and a vocation high school are affiliated to National Education Ministry in Sisli, İstanbul.An Information Form based on literature, Exposure to Violence Scales (Recent/Past) (Singer et. al. 1995), Violent Behaviors Scale (Song et. al. 1998) and Parental Monitoring Scale (Flannery et.al. 1994) were used in data collection process. For all scales, validity and reliability analyses were conducted by the author.Data analysis was performed using descriptive statistics (percentage, mean, standart deviation, median, mode), comparative statistics (Mann-Whitney U, Kruskal Wallis) and correlation analysis (Spearman and Logistic Regression Analysis). In validity and reliability study, an exploratory factor analysis and cronbach alpha correlation were used.Sixty-one percent of subjects (n=494)were male, thirty-nine percent (n=311) were female. Mean age of students was 16 ? 0,99. The most expressed violent behaviours by students were beaten someone up (34,5%, n=278). Violence exposure variables (past victimized/witnessed/victimized and witnessed shotting and knife attack and recent victimized at home/knife attack and shooting), computer using over six hours/a day, male gender were powerful contributors to the prediction of violent behaviour.Key Words: Aggression, violence, exposure to violence, adolescence, parents.