Abdominal cerrahi geçiren bireylerde preoperatif ağrı korkusu ile postoperatif spirometre kullanımı ve solunum çıktıları arasındaki ilişki
The relationship between preoperative fear of pain and postoperative spirometry use and respiratory outcomes in individuals undergoing abdominal surgery
Yazar: PELİN AKYÜREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ ÇULHA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Abdominal cerrahi geçiren bireylerde, ameliyat öncesi ağrı korkusu ile ameliyat sonrası spirometre kullanımı ve solunum çıktıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde planlandı. Araştırmanın evrenini İstanbul'da bir üniversite hastanesinin genel cerrahi kliniklerinde abdominal cerrahi geçirecek hastalar oluştururken, örneklemini belirlenen evren içinden dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 50 hasta oluşturdu. Veriler Hasta Bilgi Formu, Ağrı Korkusu Ölçeği-III (AKÖ-III), Vizüel Analog Skala, Yaşam Bulguları İzlem Formu, Spirometre Günlüğü ve Hemşirelik Sonuçları Sınıflandırması (Nursing Outcomes Classification-NOC) Solunum Durumu Değerlendirme Ölçeği ile toplandı. 
Hastaların yaş ortalamasının 54,76±13,32 yıl olduğu, %66,0'sının (n=33) erkek, %56'sının (n=28) herhangi bir kronik hastalığının olmadığı, %44,0'ünün (n=22) ameliyat deneyimininin olduğu, ameliyat deneyimi olan hastaların %81,8'inin (n=18) ağrı deneyimlediği ve bu hastaların ağrı deneyimleme süresi ortalamasının 1,75±1,65 gün olduğu saptandı. AKÖ-III puan ortalaması 63,80±20,26 idi. Hastaların spirometre kullanımı değerlerinin ameliyat sonrası 0.gün 53,06±31,25, 1.gün 58,82±18,01, 2.gün 65,69±18,16 olduğu belirlendi. Ameliyat sonrası 0., 1., ve 2. günlerdeki zamana bağlı üç ölçüme ilişkin NOC Ölçeği puan ortalamaları açısından "Beklenen Spirometre Kullanımının Gerçekleşmesi", "Oksijen Satürasyonu", "Öksürme", "Solunum Derinliği", "Dinlenme Sırasında Dispne" ve "Hafif Düzeyde Fiziksel Aktivite/Efor ile Dispne" NOC göstergelerinde istatistiksel anlamlılık olduğu görüldü (p<0,01). Hastaların AKÖ-III toplam puan ortalaması ve Hafif Ağrı Korkusu alt boyut puan ortalaması ile 1.Gün NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p<0,01). Ameliyat sonrası 0.gün spirometre kullanımı ile 0.Gün, 1.Gün ve 2.Gün NOC Ölçeği puan ortalaması arasında ve ameliyat sonrası 1.Gün spirometre kullanımı ile 2.Gün NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0,01). 
Sonuç olarak, hastaların ağrı korkusunun orta düzeyde olduğu, ameliyat sonrası spirometre kullanımının ve NOC Ölçeği puan ortalamalarının zamana bağlı arttığı, hastaların ameliyat öncesi ağrı korkusu ile spirometre kullanımı arasında anlamlı bir fark olmadığı, ağrı korkusu ile NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, spirometre kullanımı ile NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptandı.

Abstract:
This descriptive and correlational study was planned to determine the relationship between preoperative fear of pain and postoperative spirometer use and respiratory outcomes in individuals undergoing abdominal surgery. The population of the study consisted of patients undergoing abdominal surgery in the general surgery clinics of a university hospital in Istanbul, while the sample consisted of 50 patients who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study. Data were collected by Patient Information Form, Fear of Pain Scale-III (FPS-III), Visual Analogue Scale, Vital Signs Monitoring Form, Spirometer Diary and NOC Respiratory Status Assessment Scale. 
The mean age of the patients was 54.76±13.32 years, 66.0% (n=33) were male, 56% (n=28) did not have any chronic disease, 44.0% (n=22) had surgical intervention experience, 81.8% (n=18) of the patients with surgical experience experienced pain, and the mean duration of pain experience was 1.75±1.65 days. The mean FPS-III score was 63.80±20.26. The mean values of spirometer use were 53.06±31.25 on postoperative day 0, 58.82±18.01 on postoperative day 1, and 65.69±18.16 on postoperative day 2. Statistical significance was found in the NOC indicators of 'Achievement of expected incentive spirometer ', 'Oxygen Saturation', 'Coughing', 'Respiratory Depth', 'Dyspnoea at Rest' and 'Dyspnoea with Mild Physical Activity/Exertion' in terms of the mean scores of the NOC Scale related to three time-dependent measurements on postoperative days 0, 1, and 2 (p<0.01). A statistically significant positive correlation was found between the mean total score of FPS-III and the mean score of Fear of Mild Pain sub-dimension and the mean score of Day 1 NOC Scale (p<0.01). A statistically significant positive correlation was found between the use of spirometer on postoperative day 0 and the mean scores of NOC Scale on postoperative day 0, day 1 and day 2, and between the use of spirometer on postoperative day 1 and the mean scores of NOC Scale on postoperative day 2 (p<0.01). 
As a result, it was found that the patients' fear of pain was at a moderate level, postoperative spirometer use and NOC Scale mean scores increased with time, there was no statistically significant difference between the preoperative pain level of the patients and spirometer use, there was a statistically significant positive relationship between fear of pain and NOC Scale mean scores, and there was a statistically significant positive relationship between spirometer use and NOC Scale mean scores.