Tereyağından silah yapmak (?): Ekonomik yaptırımların savunma harcamalarına etkisi
Making gun from butter (?): The effects of economic sanctions on defence expenditures
Yazar: ŞABAN ÇAYTAŞ
Danışman: PROF. DR. EMEL PARLAR DAL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ekonomik yaptırımlar = Economic sanctions ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Savunma ekonomisi = Defense economics ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Ekonomik yaptırımlar yaptırıma maruz kalan devletin askeri kapasitesini arttırır mı? Ekonomik yaptırımları uygulayan devletler, ekonomik sopalar ile hedef devletin kaynaklarını daraltmayı ve onu zorlayarak belirli politikalarını değiştirmeyi amaçlarlar. Ekonomik yaptırımlar sonucunda kaynakları daralan devlet ilgili alandaki politika değişikliğini kabul eder ve yaptırımların etkisinden kurtulmuş olur. Ancak ekonomik yaptırımların dış politikada etkin araçlar olup olmadığı konusu ise tartışmalıdır. Beklenen çıktıların aksine ekonomik yaptırımların birçok alanda hedef ülkede beklenmeyen sonuçlar doğurduğu gözlemlenmiştir. Ekonomik yaptırımların hedef devlete yönelik zarar verici etkilerine odaklanan bu tez, dış ve iç politika modeli oluşturarak ekonomik yaptırımlarla askeri kapasite arasında ilişki kurmayı amaçlamaktadır. 1960-2000 yılları arasında panel veri kullanılarak yapılan analiz, ekonomik yaptırımların hedef ülkenin savunma harcamalarında artışa neden olduğunu göstermektedir. Ekonomik yaptırımlar insan hakları ihlallerini önlemek, askeri çatışmaları engellemek ya da savaş aşamasına gelmeden sorunları çözmek amacıyla uygulansa da hedef devletin silahlanarak baskı seviyesini arttırması ülke içerisinde hem kaynakların verimsiz kullanımına hem de olası askeri çatışmaların şiddetinin artmasına neden olmaktadır.

Abstract:
Do economic sanctions increase the military capacity of the target state? States applying economic sanctions by using economic sticks aim to restrict the resources and to change certain policies of the target state by forcing it. The state, whose resources are limited as a result of economic sanctions, accepts the policy change in the related area, and gets rid of the effects of sanctions. However, the issue of whether economic sanctions are successful instruments in foreign policy is controversial. Contrary to the expected outcomes, it has been observed that economic sanctions have unexpected results in many areas in the target country. This thesis, which focuses on the counterproductive effects of economic sanctions on the target state, aims to establish a relationship between economic sanctions and military capacity in the target state by creating a foreign and domestic policy model. Operating with time series-cross sectional (panel) data between 1960-2000, the analysis shows that economic sanctions have led to an increase in the target country's defense spending. Although economic sanctions are applied in order to prevent human rights violations, to prevent military conflicts or to solve problems before they come to the war stage, increasing the level of pressure by armament of the target state causes both inefficient use of resources and the increase of the severity of military conflicts.