Ortognatik cerrahi olgularında psikolojik değişimlerin değerlendirilmesi
Evaluation of psychological changes in orthognatic surgery cases
Yazar: AZAT RASULOVA
Danışman: DOÇ. DR. BELMA IŞIK ASLAN
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ortognatik cerrahi = Orthognathic surgery ; Ortognatik cerrahi işlemler = Orthognathic surgical procedures ; Psikoloji = Psychology ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Dentofasiyal deformiteli bireyler çiğneme ve konuşma bozuklukları, estetik kaygı, ortodontik anomali, sosyal fobi ve psikolojik bozukluklar gibi pek çok problemle karşılaşmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dentofasiyal deformiteli bireylere ortognatik cerrahi öncesi (T1), cerrahi sonrası 2. ay (T2) ve 6. ayda (T3) anketler uygulayarak tedavi sürecinde meydana gelen psikolojik değişimleri test etmek ve değerlendirmektir. Bu çalışmaya 16-31 yaş arası iskeletsel Sınıf 3 anomaliye sahip 33 birey (8 erkek, 25 kadın) katıldı. Dentofasiyal deformiteli bireyler çift ve tek çene grubu olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Veri toplama aracı olarak bireylere; Rosenberg benlik saygısı ölçeği, Beck depresyon ölçeği, durumluk- sürekli kaygı envanteri ve ortognatik cerrahi ile ilgili yaşam kalitesi ölçeği uygulandı. İstatistiksel değerlendirme SPSS 21 paket programı, Mann-Whitney U testi ve Friedman testi ile yapıldı. Her iki grupta da benlik saygısı düzeylerinde tedavi sürecinde değişim olmadığı ve bütün zamanlarda yüksek olduğu bulundu. Asimetri grubunda, asimetri olmayan gruba göre cerrahiden 6 ay sonra benlik saygısı alt bölümlerinden kişilerarası ilişkilerde tehdit hissetmede önemli azalma sağlandı. Her iki grupta da norm değerlerine göre bireysel farklılıklar olmakla birlikte, tüm tedavi sürecinde depresyon tespit edilmedi. Tek çene grubunda durumluk kaygı düzeylerinin cerrahi öncesi (T1) dönemde hafif düzeyde, bunun dışında T2 ve T3' te ise artarak orta düzeyde olduğu saptandı. Çift çene grubunda ise tüm tedavi sürecinde durumluk kaygı düzeylerinin değişmediği ve orta seviyede olduğu bulundu. Her iki grupta da tüm tedavi boyunca sürekli kaygı düzeyinin tedavi sürecinde aynı kalarak orta düzeyde olduğu tespit edildi. Ortognatik cerrahi ile genel olarak çift çene ve tek çene gruplarında yaşam kalitesi toplam ve alt bölüm puanlarının iyileştiği gözlendi. Çift çene grubunda, cerrahi sonrası 2.ayda yaşam kalitesinin arttığı, 6.ay sonunda ise bu iyileşmenin daha da belirgin hale geldiği tespit edildi. Ortognatik cerrahi tedavi ile dentofasiyal deformitenin estetik ve fonksiyonel bileşenlerini tedavi etmenin yanı sıra, psikolojik olarak da hem çift çene, hem tek çene grubundaki bireylere katkı sağlandığı görüldü.

Abstract:
Individuals with dentofacial deformity face many problems such as chewing and speech disorders, aesthetic anxiety, orthodontic anomaly, social phobia and psychological disorders. The aim of this study is to test and evaluate the psychological changes occurring during the treatment process by applying questionnaires to individuals with dentofacial deformity before orthognathic surgery (T1), 2 (T2) and 6 months (T3) after surgery. This study included the participation of 33 individuals (8 males, 25 females) with skeletal Class 3 anomaly between the ages of 16-31. Individuals with dentofacial deformity were divided into two groups as double and single jaw groups. As a data collection tool, these scales were applied to individuals; the Rosenberg self-esteem scale, Beck depression inventory, state-trait anxiety inventory and the orthognathic quality of life questionnaire. Statistical evaluation was done with SPSS 21 package program, Mann-Whitney U test and Fridman test. It was found that there was no change in self-esteem levels in both groups during the treatment process and were high at all times. In the asymmetry group compared to the group without asymmetry, the sense of threat in interpersonal relationships, which is one of the sub-parts of self-esteem, significantly decreased 6 months after the operation. Although there were individual differences in the norm values in both groups, depression was not detected during the entire treatment process. It was found that the state anxiety levels in the single jaw group were mild in the preoperative (T1) period, and increased in T2 and T3 and were moderate. In the double chin group, it was found that the state anxiety levels did not change during the whole treatment process and were at a moderate level. It was found that trait anxiety level remained the same during the treatment process in both groups throughout the treatment and was at a moderate level. It was observed that orthognathic surgery improved the total and subdivision scores of the quality of life in the double and single jaw groups. In the double jaw group, it was determined that the quality of life increased in the 2nd month after surgery, and this improvement became more evident at the end of the 6th month.In addition to treating the aesthetic and functional components of dentofacial deformity with orthognathic surgery treatment, it was observed that individuals in both double and single jaw groups contributed psychologically.