Epilepsili hastalara uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin stres, yorgunluk ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of progressive relaxation exercise on stress, fatigue and level of quality of life in with epilepsy patients
Yazar: SERPİL ÖZMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AFİFE YURTTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Epilepsi = Epilepsy ; Eğitim = Education ; Gevşeme = Relaxation ; Hastalar = Patients ; Stres = Stress ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Bu araştırma, epilepsili hastalara uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin stres, yorgunluk ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal-Metod: Araştırma Temmuz 2019-Nisan 2020 tarihleri arasında, kontrol gruplu ön test son test yarı deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Nöroloji polikliniğine kayıtlı hastalar oluşturdu. Örneklemini ise bu evrenden araştırma kriterlerine uyan, araştırmayı kabul eden 35 deney 40 kontrol olmak üzere toplam 75 epilepsi hastası oluşturdu. Verilerin toplanmasında ' Anket Formu', 'Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ-14)', 'Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (YŞÖ)' ve 'Epilepside Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOLIE-31)' kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde, aritmetik ortalama, standart sapma, yüzdelik, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, Mann-whitney U testi ve Wilcoxon testi kullanıldı.
Bulgular: Kontrol ve deney grubundaki hastalara ait son test ASÖ-14 puan ortalamaları arasında önemli bir fark bulunmadı (p>0.05).  Kontrol ve deney grubundaki hastalara ait son test YŞÖ puanları arasında önemli bir fark olduğu (p<0.05), deney grubundaki hastaların YŞÖ puanlarının kontrol grubundaki hastalara göre önemli düzeyde azaldığı görüldü (p<0.05). Kontrol ve deney grubu son test epilepside yaşam kalitesi ölçeği (QOILE-31) toplam puanları arasında önemli bir fark bulunmazken (p>0.05), ölçek alt boyutlarından bilişsel ve sosyal fonksiyon puanları deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05).   
Sonuç: Epilepsili hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin stresi azaltmadığını, yorgunluğu azalttığını ve yaşam kalitesi alt boyutlarından bilişsel ve sosyal fonksiyon puanını olumlu yönde etkilediği belirlendi. Bu nedenle epilepsili hastaların yorgunluk seviyelerinin azaltılmasında, bilişsel ve sosyal fonksiyon puanlarının arttırılmasında progresif gevşeme egzersizleri kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Epilepsi, hasta, hemşirelik, progresif gevşeme egzersizi

Abstract:
Aim: This study was planned experimentally to investigate the efficacy of progressive relaxation exercises in control of stress, fatigue and quality of life in epilepsy patients.
Material and Methods: The research was conducted as a control group pre-test post-test quasi-experimental study between July 2019 and April 2020. The universe of the study consisted of patients enrolled in the neurology outpatient clinic of Atatürk University Health Research and Application Center. The sample consisted of 75 epilepsy patients in total, 35 experiments and 40 controls, who met the research criteria and accepted the study. "Questionnaire Form", "Perceived Stress Scale (ASÖ-14)", "Fatigue Severity Scale (YŞÖ)" and "Quality of Life in Epilepsy Scale (QOLIE-31)" were used to collect the data. In the evaluation of the data, arithmetic mean, standard deviation, percentage, chi square, t test for independent groups, t test for dependent groups, Mann-Whitney U test and Wilcoxon test were used.
Results:  There was no significant difference between the post-test PSS-14 mean scores of the patients in the control and experimental groups (p> 0.05). It was observed that there was a significant difference (p <0.05) between the posttest LST scores of the patients in the control and experimental groups, and the NLS scores of the patients in the experimental group were significantly decreased compared to the patients in the control group (p <0.05). While there was no significant difference between the control and experimental group post-test epilepsy total scores of the QOILE-31 scale (p> 0.05), the cognitive and social function scores of the scale sub-dimensions were found to be significantly higher in the experimental group compared to the control group (p <0.05). .
Conclusion: It was determined that progressive relaxation exercises did not reduce stress, reduce fatigue and positively affect the cognitive and social function scores of the quality of life sub-dimensions in patients with epilepsy. Therefore, progressive relaxation exercises can be used to reduce the fatigue levels of patients with epilepsy and to increase their cognitive and social function scores.
Key Words: Epilepsy, nursing, patient, epilepsy, progressive relaxation exercise