Girîdî Resmî Ali Baba'nın Uyûnu'l-Hidâyesi
Girîdî Resmî Ali Baba's Uyûnu'l Hidaye
Yazar: OKAN ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HULUSİ YILMAZ
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Hacı Bektaş Veli Araştırma ve Uygulama Enstitüsü / Alevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Alevilik = Alawiism ; Bektaşilik = Bektashism ; Ehl-i beyt = Ahl al-Bayt ; Seyyit Ali Sultan = Seyyit Ali Sultan

Özet:
Resmî Ali Baba 18. asırda yaşamış önemli Bektaşi şeyhlerinden biridir. Bu çalışmada
Resmî Baba‟nın meşhur eseri Uyûnu‟l-Hidâye ele alınmıştır. Eser hakkında
çalışmamızın amacı önceki çalışmaların yetersiz oluşu ve 18. yüzyılda Bektaşi
tarikatının inanç yapısına birinci elden bakma imkânı bulmamızdır. Bu sebeple gerekli
olan literatür çalışması yapılmış ve nüshalar belirlenerek toplam 3 nüsha karşılaştırmalı
olarak çevrilmiştir. Ana nüshamızın h. 1198 (m. 1784) tarihli olması, müellif nüshası
olması ihtimalini kuvvetlendirmektedir. Müellif nüshası olmasa bile eser, henüz Ali
Baba hayattayken istinsah edildiği ihtimalini de vermektedir. Amacımız metin üzerinde
dil çalışması yapmak olmadığından transkripsiyon alfabesi kullanmadık. Amacımız 18.
yüzyılda Bektaşiliğin inanç yapısını incelemek olduğundan metin incelemesinde
özellikle Alevilik-Bektaşilik ile ilgili verilere odaklandık. Eser genel hatları itibariyle
vahdet-i vücut inancını, insanın kemâle ulaşmasını ve bunun için yapması gerekenleri,
Ehl-i Beyt sevgisini barındırmaktadır.
Tezimizi dört kısıma ayırdık. Giriş ksımında Seyyid Ali Sultan ve Girit‟e Bektaşiliğin
girişi ile ilgili kısaca bilgiler verdik. İnceleme kısmında ise Ali Baba‟nın hayatı ve
eserleri hakkında bilgi verip Uyûnu‟l-Hidâye‟yi inceledik. Daha sonra, eserin çevrilmiş
halini verdik ve sonuç yazısı ile çalışmamızı noktaladık.
Anahtar Kelimeler: Bektaşilik, Alevilik, Ehl-i Beyt, Seyyid Ali Sultan

Abstract:
Resmî Ali Baba is one of the important Bektashi sheikhs who lived in the 18th century.
In this study, the famous work of Resmî Ali Baba, the "Uyûnu'l-Hidâye" is discussed.
The purpose of our study on the work is that previous studies were insufficient and we
had the opportunity to have a first-hand look at the belief structure of the Bektashi order
in the 18th century. For this reason, the necessary literature study has been done and the
copies have been determined and a total of 3 copies have been translated comparatively.
The fact that our main copy is dated 1198 (hijri) strengthens the possibility that it is an
author copy. Even if the author does not have a copy, the work also gives the possibility
that it was copied while Ali Baba was still alive. Since our aim is not to study language
on the text, we did not use the transcription alphabet. Since our aim is to examine the
belief structure of Bektashism in the 18th century, we especially focused on the data
related to Alevism-Bektashism in the text analysis. In general terms, the work contains
the belief of "Waḥdat al-Wujūd (unity of existence)", the achievement of perfection and
the things to do for it, and the love of the Ahl al-Bayt.
We have divided our thesis into four parts. In the introduction, we gave
brief information about Seyyid Ali Sultan and the entrance of Bektashism to Crete.
In the review part, we gave information about Ali Baba's life and works and
examined Uyûnu'l-Hidâye. Later, we gave the translated version of the work and ended
our work with the result text.
Key Words: Bektashism, Alevism, Ahl al-Bayt, Seyyid Ali Sultan