Değişik yaş gruplarında tükürük örneklerinde alkalen fosfataz (ALP), amino terminal propeptit (PINP), c-terminal telopeptit (CTX), osteokalsin ve sklerostin gen ifadelerinin real tıme pcr ile saptanması
Determination of salivary levels of alkaline phosphatase (ALP), amino-terminal propeptide (PINP), c-terminal telopeptide (CTX), osteocalcin and sclerostin gen expressions in different age groups by real time PCR
Yazar: ASLIHAN ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. AYLİN SEPİCİ DİNÇEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL ERGÜNOL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Tıp) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Alkalen fosfataz = Alkaline phosphatase ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; C terminal telopeptid = C-terminal telopeptide ; Gen ifadesi = Gene expression ; Osteokalsin = Osteocalcin ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Sklerostin = Sclerostin ; Tükürük = Saliva

Özet:
Kemik yapım-yıkım biyobelirteçleri, kemik hastalıklarının takibinde önem taşımaktadır. Bu biyobelirteçlerin miktar tayininde çoğunlukla kullanılan örnekler ise girişimsel uygulama gerektiren serum/plazma veya idrar örnekleridir. Ayrıca radyolojik yöntemlerden kemik dansitometresi kullanılmaktadır. Yapmış olduğumuz bu çalışmada girişimsel bir işlem gerektirmeyen ve radyasyon maruziyetine neden olmayan tükürük örnekleri kullanılmıştır. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi′nden gönüllü olarak katılmayı kabul eden 45 birey alınmıştır. Katılımcıların yaş aralığı 19-23 ve 50-86 olarak belirlenmiştir. Tüm bireylerde kemik yapımı için amino terminal propeptit, alkalen fosfataz, osteokalsin, yıkım belirteci olarak C-terminal telopeptit ve kemik yapım inhibitörü olarak sklerostin varlığı incelenmiştir. Gardiyan gen olarak GAPDH kullanılmıştır. Analizler mikro hacim spektrofotometre ve gerçek zamanlı kantitatif polimeraz zincir tepkimesi cihazları ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere göre, yaştan bağımsız olarak amino terminal propeptit, sklerostin, C-terminal telopeptit ve alkalen fosfataz tükürükten elde edilmiş olup osteokalsin tespit edilememiştir. Ölçümlerden elde edilen grafikler incelendiğinde, yaşa bağlı bir ayrım yapılamamış ancak ilgili biyobelirteçlerin gen ifadeleri kıyaslanabilmiştir. Planlanacak ileri çalışmalar ile hasta ve kontrol gruplarının karşılaştırılabileceğini düşünmekteyiz. Tükürük numunelerinden elde edilen bu veriler kemik metabolizması ile ilişkili hastalıkların tanı ve tedavi takibinde etkin bir role sahip olabilecektir.

Abstract:
Bone formation and resorption biomarkers are important in the follow-up of bone diseases. Samples used mostly in quantification of these biomarkers are serum / plasma or urine samples that require interventional application. In addition, bone densitometry, which is one of the radiological methods, is used. Saliva samples that do not require an interventional procedure and do not cause radiation exposure were used in this study. 45 individuals who voluntarily agreed to participate in the study from Gazi University Faculty of Medicine and Cyprus University of Health and Social Sciences Faculty of Dental Science were included. The age range of the individuals was determined as 19-23 and 50-86. The presence of amino terminal propeptide, alkaline phosphatase osteocalcin as the bone-formation biomarker, C-terminal telopeptide as the bone-resorption biomarker and sclerostin as bone-formation inhibitor were investigated in all individuals. GAPDH was used as the housekeeping gene. The analyzes were performed with micro volume spectrophotometer and real time quantitative polymerase chain reaction devices. According to the data obtained, regardless of age, the amino terminal propeptide, sclerostin, C-terminal telopeptide and alkaline phosphatase were obtained from saliva and osteocalcin could not be detected. When the graphics obtained from the measurements were examined, no age-related distinction was made, but gene expression of the relevant biomarkers could be compared. We think that patients and control groups can be compared with further studies to be planned. These data obtained from saliva samples may have an effective role in the diagnosis and treatment follow-up of diseases associated with bone metabolism.