Farklı iklim karakteristik bölgelerde vejetatif (yeşil) örtülü çatıların enerji yüküne etkisi
The effect of vegetative (green) covered roofs on energy load in regions with different climate characteristics
Yazar: ABDULLAH BUĞRA YÜREKLİ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇAVUŞ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Hızlı nüfus artışı yanında kırsal yerleşim alanlarından kent alanlarına doğru oluşan göç ile kentsel alanlardaki yapılaşmada bu oranda artış göstermektedir. Bunun bir sonucu olarak kentsel alanlardaki enerji ihtiyacı da artmaktadır. Kentsel alanlardaki binalar tarafından tüketilen enerjinin dünyadaki tüketilen enerjinin %32'sine karşılık geldiği, sera gazı emisyonun ise üçte birlik kısmının konutlar tarafından üretildiği belirtilmektedir. Diğer taraftan ülkemiz açısından konutlar tarafından tüketilen enerjinin %20 olduğu, elektrik tüketiminin ise %22'sinin konutlarda gerçekleştiği belirtilmektedir. Konutlarda tüketilen enerjinin %60'ının ısıtmada kullanıldığı vurgulanmıştır. Konutlardaki enerji tüketiminin önemli kısmını ısıtma ve soğutma yükleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda yapılan birçok çalışmada konutlarda ısıtma ve soğutma amaçlı enerji tüketiminin azaltılması yönündedir. Bu gayretlerden birisi de binaların düşey cephe ve çatısının vejetatif örtü ile kaplanmasıdır. Bu uygulama ile hem ısıtma ve soğutma yükünün azaltılması hem de konutlar tarafından üretilen sera gazı emisyonunun azaltılarak küresel ısınmanın sınırlandırılmasında etkin bir rol oynamak hedeflenmiştir.
Bu çalışmada birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü derece gün bölgelerinde bulanan Mersin, Ordu, Ankara ve Kayseri illerinde geleneksel ve 5, 10 ve 15 cm toprak katmanlı vejetatif örtülü çatıların ısıtma ve soğutma yükleri performansları karşılaştırılmıştır. Isıtma yükü TSE 825 hesap yöntemi ile soğutma yükü ise soğutma yükü sıcaklık farkı yöntemi (CLTD) tahmin edilmiştir. Mersin, Ordu, Ankara ve Kayseri illerinde vejetatif örtülü çatı uygulaması ile en fazla ısıtma yükü kazancı sırasıyla  %7.83, 6.72, 1.58 ve 4.72 olmuştur. Bu iller için günlük en fazla soğutma yükü kazancı sırasıyla %1.12, 0.71, 0.36 ve 0.28 olmuştur

Abstract:
In addition to the rapid population growth, the migration from rural settlements to urban areas has also increased the number of buildings in urban areas. As a result, urban regions now require more energy. It is stated that the energy consumed by buildings in these areas corresponds to 32% of the energy consumed in the world, and one-third of greenhouse gas emissions are provided by residences. On the other hand, it is reported that in our country, the energy consumed by residences is 20%, and 22% of electricity consumption occurs in residences. It has been emphasized that 60% of the energy consumed in residences is used for heating. Heating and cooling loads constitute a significant part of the energy consumption in residences. In this context, many researchers are making efforts to reduce energy consumption for heating and cooling purposes in residences. One of these efforts is to cover the vertical facades and roofs of buildings with vegetative cover. With this application, as well as reducing the heating and cooling load, an active role is taken in limiting global warming by reducing the greenhouse gas emissions provided by residences.
In this study, the heating and cooling load performances of traditional and 5, 10, and 15 cm soil layer vegetated roofs were compared in Mersin, Ordu, Ankara and Kayseri provinces located in the first, second, third and fourth-degree day zones. The TSE 825 calculation method and the cooling load temperature difference method (CLTD) were used to estimate the heating load and cooling load, respectively. The highest heating load gain with vegetated roof application in Mersin, Ordu, Ankara and Kayseri provinces was 7.83, 6.72, 1.58, and 4.72%, respectively. For these provinces, the maximum daily cooling load gain with vegetated roof application was 1.12%, 0.71, 0.36 and 0.28%, respectively.