Ergenlerde problemli internet kullanımı, kişilik özellikleri ve sosyal beceri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between problematic internet use, personality traits and social skills of adolescents
Yazar: AYŞE YAVUZARSLAN GÖK
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE YÜKSEL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Ergenler = Adolescents ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal beceri = Social skill ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencisi ergenlerin problemli internet kullanımı, kişilik özelikleri ve sosyal beceri düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olarak hazırlanmıştır. Çalışmada problemli internet kullanımı ile kişilik özellikleri ve sosyal beceri arasında ilişki var mıdır sorusu ile kişilik özellikleri ve sosyal beceri düzeyi problemli internet kullanımını yordamakta mıdır sorusuna yanıt aranmıştır.
Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Çekmeköy ilçesinde öğrenim gören 144 kız ve 71 erkek olmak üzere toplam 215 10. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi küme örneklemesi yöntemi kullanılarak seçilmiştir.
Araştırmada öğrencilerin problemli internet kullanım düzeylerinin belirlenmesi amacıyla "Problemli İnternet Kullanım Ölçeği- Ergen (PİKÖ-E)" (Ceyhan ve Ceyhan, 2014), öğrencilerin algıladıkları sosyal becerilerini ölçmek amacıyla "Sosyal Beceri Envanteri" (Yüksel, 1998), öğrencilerin kişisel özellikleri hakkında bilgi edinebilmek için "Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği" (Gençöz ve Öncül, 2012) kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen verilerle ilgili analizler "SPSS 21" programı kullanılarak yapılmıştır. Demografik değişkenlerin betimleyici özelliklerini ortaya koymak amacıyla ortalama (x), standart sapma (ss), frekans, yüzde,çarpıklık ve basıklık dağılımlarına bakılmıştır. Problemli internet kullanımı, sosyal beceri düzeyi ve kişilik özelliklerinin demografik değişkenlere göre farklılaşmalarını tespit etmek amacııyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Anlamlı farklılaşmanın hangi alt gruplar arasında olduğunun belirlenebilmesi için LSD post hoc analizlerinden faydalanılmıştır. Öğrencilerin problemli internet kullanım düzeyleri, sosyal beceri düzeyleri ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkilerin betimlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpım Katsayıları hesaplanmıştır. Öğrencilerin sosyal beceri düzeyleri ve kişilik özelliklerinin problemli internet kullanım düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisini belirleyebilmek için MPLUS.7 programından yararlanarak yol analizleri gerçekleştirilmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre lise öğrencisi ergenlerin problemli internet kullanım düzeyleri, haftalık internet kullanım süresi ve internete bağlanılan yere göre anlamlı şekilde farklılaşırken cinsiyet ve okul türüne göre farklılaşmamaktadır. Problemli internet kullanımının, temel kişilik özelliklerinden sorumluluk ve geçimlilik alt boyutları ile negatif; duygusal tutarsızlık ve olumsuz değerlendirme alt boyutları ile pozitif yönlü ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Yapılan yol analizi neticesinde temel kişilik özelliklerinin ve sosyal beceri düzeyinin problemli internet kullanımını anlamlı şekilde yordadığı sonucuna varılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Problemli İnternet Kullanımı, Sosyal Beceri, Temel Kişilik Özellikleri, Lise Öğrencisi Ergenler

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between problematic internet use, personality traits and social skills of high school student adolescents. The research is designed based on correlational research model. The research is aimed to answer the questions of "Is there a relationship between between problematic internet use, personality traits and social skills of high school student adolescents?" and "Do personality traits and social skills predict the problematic internet use of high school adolescents?".
The sample of this study consists of 144 female and 71 male (total 215) 10th class students study in Çekmeköy town of İstanbul. The sample is selected based on cluster sampling model.
In the search "Problemli İnternet Kullanım Ölçeği- Ergen (PİKÖ-E)" (Ceyhan ve Ceyhan, 2014) is used to examine the problematic internet use level, "Sosyal Beceri Envanteri" (Yüksel, 1998) is used to examine the social skill level, , "Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği" (Gençöz ve Öncül, 2012) is used to examine the personality traits of high school student adolescents.
"SPSS 21" statistics program was used for analysing the data. In order to examine the descriptive statistics of demographic average (x), standard deviation (sd), , frequency, percentage, skewness and kurtosis are used. One way varyans analysis (ANOVA) used in order to analyze the significant difference in problematic internet use, personality traits and social skills of high school student adolescents based on demographic variables. LSD post hoc analysis used in order to investigate the statistical significant difference between the subgroups.To examine the relationship between problematic internet use, personality traits and social skills of high school student adolescents Pearson Product- Moment Correlation Coefficient was contucted. Path analysis was carried out by MPLUS.7 programme in order to find out the predictive role of social skiils and personality traits on problematic internet use.
Results gathered by the reearch showed that problematic internet use level of high school student adolescents were differentiated significantly based on weekly internet use period and the place where the internet used. However, gender and type of high school were not create a significant difference. Problematic internet use was negatively correlated with consciousness and agreeableness sub dimention of personality traits; wheras problematic internet use was. The results of path analiysis showed that personality traits and social skill levels significantlu predict the problematic internet use.


Key Words: Problematic Internet Use, Social Skill, Basic Personality Traits, High School Students Adolescents.