Orta ve Doğu Karadeniz bölgesi doğal populasyonundan toplanan böğürtlen genotiplerinin upov kriterlerine göre morfolojik olarak tanımlanması
Description of the Blackberry Genotypes Collected from Natural Ecosystem of Middle and Eastern Blacksea Region by Morphological Traits According to UPOV Criteria
Yazar: SELİM SARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇETİN ÇEKİÇ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Karadeniz bölgesinin sekiz ili kapsayan değişik noktalardan toplanan 44 yabani böğürtlen genotipi kullanılmıştır. Genotipler arası morfolojik düzeyde farklılıklar ve benzerliklerin belirlenmesinde UPOV deskriptörü kullanılmıştır. Bu amaçla koleksiyon bahçesindeki genotiplerden alınan yeşil çelikler sisleme ünitesinde köklendirilmiştir. Köklenme başarıları da kaydedildikten sonra genotiplerden uniform bitkiler edilmek amacıyla köklü çelikler tüplere alındıktan sonra, UPOV deskriptörüne göre iki yıl boyunca morfolojik gözlem ve ölçümler yapılmıştır.UPOV deskriptörüne göre alınan ölçüm ve gözlemler kriter puanlarına dönüştürülmüştür. Bu puanlar kullanılarak yapılan analizlerde genotiplerin dendogram ve temel koordinat kümelemeleri çıkartılmıştır. Kümeleme ve dendogram sonuçları genotipleri biri küçük ve diğeri büyük iki ana gruba ayırmıştır. Gruplamalarda küçük istisnalar olmakla birlikte genotiplerin kaynak noktalarındaki coğrafik yapıların etkili olduğu görülmüştür. Küçük ana grup 1000 m üzeri yükseklikteki yayla bölgelerinden alınan genotipler olurken, büyük ana grubun alt iki grubu Karadeniz sahil kesimi genotipleri ve iç Karadeniz genotipleri olarak kümelenmişlerdir.Orijinal yerlerinden alındıktan iki üç yıl sonra bile genotiplerin coğrafik orijinlerine göre farklı gruplarda yer alması, coğrafik orijinlerdeki bir takım çevresel veya iklimsel faktörlerin mutasyonlara yol açtığı ve o bölgeden ayrılıp başka bölgelere nakledildiklerinde aynı özellikleri gösterdiği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract:
In this study, 44 of wild blackberry genotypes collected from various locations in the Black Sea region covering eight cities were used. UPOV descriptor was used to determine morphological differences and similarities among genotypes. For this purpose, green cuttings were taken from the genotypes in the collection garden in Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University. The green cuttings were rooted in mist-propagation unit. After recording the rooting success, ten rooted cuttings were transplanted to the polyethylene containers including 1:1:1 ratio of peat, soil and perlite mixture in order to obtain uniform plants for UPOV studies. Morphological observations were carried out on these plants according to UPOV descriptor during two years.The observation and measurements were converted to UPOV criteria scores. Dendograms and principle coordinate analysis were obtained by using these scores. The results of dendogram and coordinate analysis put the genotype into two major groups, one is big and the other is small. It is observed that there are some effects of the geographical factors of original locations where the main materials of genotypes taken on the morphological characters. While the small main group of dendogram contains the genotypes taken from over 1000 m altitude, the bigger main group divided into two sub groups, one comprises the genotypes taken from the coast of Black Sea and, one contains the genotypes were taken from internal black sea region.The effects of geographical factors on the morphological characters of genotypes after even two-three years away from original locations shows that some environmental and climatic factors may lead to some mutations. The reason why the morphological characters in their original locations can be seen after several years in different environmental conditions can be explained by these mutations.