Öğrenci hemşirelerin akılcı ilaç kullanım ilkeleri konusunda bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of nursing students knowledge on the principles of rational drug use
Yazar: EZGİ KUŞ
Danışman: PROF. DR. ZEHRA DURNA
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Tedavi hataları = Medication errors ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Akılcı İlaç Kullanımı (AİK) hastaların klinik ihtiyaçlarını ve bireysel gereksinimlerini karşılayacak dozlarda, uygun zaman aralığında, maliyet az olacak şekilde ilaç tedavisi almalarını gerektirir. İlaç kullanımı ile ilgili yaşanan sorunların çözümünde alınan hemşirelik eğitimi ön plandadır.
Amaç: Bu araştırmada hemşirelik öğrencilerinin akılcı ilaç kullanım ilkeleri konusunda bilgi düzeylerini değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı olarak planlandı. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma 542 hemşirelik yüksekokulu öğrencisinden araştırmaya katılmayı kabul eden ve ulaşılabilen 511 öğrenci ile yürütüldü. Veriler kurum izni ve etik kurul onayı alınarak anket formu ile toplandı. Anketler SPSS 16.0 programı kullanılarak değerlendirildi. 
Bulgular: Öğrencilerin cinsiyete göre dağılımları incelendiğinde %79,3'ü kız, %20,7'si erkektir. %19'u 1., %27,6'sı 2., %28,8'i  3., %24,7'si  ise 4. sınıfta öğrenim görmektedir. Öğrencilerin %65,6'sının Akılcı İlaç Kullanımı konusunda bilgisi olduğu, %34,4'ünün ise bilgisinin olmadığı tespit edildi. En son kullanılan ilaç türüne göre dağılımları ise %72'sinin reçeteli, %28'inin ise en son reçetesiz ilaç kullandığı belirlendi. Öğrencilerin İlaç Kullanım Tutumu puanlarının sınıflara göre dağılımı incelendiğinde 2. sınıf öğrencilerinin İlaç Kullanım Tutumu puanları 55,44 ± 8,279, 1. ve 3. sınıf öğrencilerinin puanları ise sırasıyla 51,41 ± 7,606 ve 52,91 ± 7,726 olarak bulunmuş olup, istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p < 0,05).
Sonuç: Hemşirelik  öğrencilerine AİK ile ilgili gereken bilgi ve tutumu sağlamak için farklı derslere ilişkin düzenlemeler önerildi.

Anahtar Sözcükler: Öğrenci hemşireler, hemşireler, akılcı ilaç kullanımı, ilaç kullanımı, bilgi düzeyi.

Abstract:
Rational Drug Use (RDU) requires that patients receive a drug therapy with doses to meet clinical requirements and patient's individual needs, within an efficacious period of time, and in a cost-efficient manner. Nursing education plays a major role in overcoming problems related to the use of drugs. 
Objective: A descriptive study was designed in order to assess nursing students' level of knowledge on principles of rational drug use.  
Material and Method: The study was conducted with 511 students who were available and agreed to participate in the survey, out of 542 students studying in a school of nursing at university. A questionnaire was used to collect the data, with the approval of the institution and the ethics committee. The questionnaires were analyzed using SPSS 16.0 software.  
Findings: 79.3% of the participants were female, and 20.7% were male. 19% of the participants were freshman while 27.6% were sophomore, 28.8% were junior, and 24.7% were senior students. It was found that 65.6% of the participants had sufficient level of knowledge on Rational Drug Use while 34.4% did not. In terms of the most recently used drugs, it was observed that 72% of the participants used prescribed drugs while 28% used OTC drugs. In an examination of the distribution of Drug Use Attitudes scores of nursing students, the Drug Use Attitudes score of sophomore students was found to be 55.44 ± 8.279 while that of freshman and junior students was 51.41 ± 7.606 and 52.91 ± 7.726, respectively, which was considered statistically significant (p < 0.05).
Result: In order to provide nursing students with the necessary knowledge and attitudes, certain arrangements for a range of courses were proposed.

Keywords: Student nurses, nurses, rational drug use, drug use, level of knowledge.