Aile değerlerinin izlerkitle tarafından alımlanması: Sadakatsiz dizisi örneğinde Kırşehirli izleyicilerin aileye bakışı
Recognition of family values by the viewers: Kirsehir viewers' perspective on family in the example of Sadakatsiz TV series
Yazar: ESRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ AYŞE OĞUZHAN BÖREKCİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Aile = Family ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials ; Televizyon izleyicileri = Television audiences

Özet:
Televizyon, 20. yüzyılda etkili bir iletişim aracı olarak ortaya çıkmış ve drama ve kurmaca anlatılar gibi türlerle yayın akışını şekillendirmiştir; bireylerin toplumla bütünleşmesinde, kültürel değerlerin aktarılmasında ve değişimlerin yaşanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle toplumların siyasal, sosyal ve kültürel yapılarında belirleyici bir etkiye sahip olmuştur. 1960'larda Türkiye'de başlayan televizyon yayıncılığının kültürel ve sanatsal değerleri sunma ve bu değerleri diğer nesillere aktarma gibi önemli işlevleri vardır. Son dönemlerde televizyon ve diziler, sanal gerçeklikle fiziksel gerçekliğin yanı sıra ahlaki değerleri de değiştirme eğilimindedir. Bu durum, kültürel etkileşimi yoğunlaştırmış ve yerel değerlerin saflığını kaybetmesine neden olmuştur. Televizyon, bireylerin iç dünyası, aile yapısı ve toplumun sosyokültürel ilişkilerinde çeşitli kırılmalar yaratmaktadır. Televizyon yapımcıları, toplumsal verilerden beslenerek dizileri ve içerikleri oluşturarak kültür üreticisi konumuna gelirler. Bir toplumun ayakta kalabilmesi için bazı değerlere sahip olması gerekir. Toplumun yapı taşı olan aile kurumu bu noktada önemli bir görev üstlenir. Ailede gerçekleşecek bir değişme toplumu etkileyecektir. Yapılan araştırmalar, Türk dizilerinin aile değerleri, millî ve manevi değerler üzerinde etkili olduğu inancına sahip olduğunu göstermektedir. Televizyon dizileri gündelik yaşama dair gerçeklikleri belirli bir anlatı yapısı ve olay örgüsü perspektifinden kurgusal içeriklerle sunarak gerçekliği yeniden tanımlar ve üretir. Televizyon dizilerinde işlenen kurgusal gerçeklik, toplumsal gerçeklikle ilintilidir. 1974'te yayınlanan ilk diziden bu yana televizyon dizilerinin her birinde aile kurumu temsilleri yer almıştır; bazen aile değerlerimize ters bazen de aile değerlerimizle örtüşen kurgularla yansıtılmıştır ve yansıtılmaktadır. Bu tez çalışması, televizyon dramalarından toplumun temel yapı taşı olan aile yapısına yansıyan değerler sisteminin temsiline yönelik gerçekleştirilmiştir ve aile değerlerinin izleyici tarafından nasıl alımlandığını analiz etmektedir. Çalışma, alımlama analizi yöntemi kullanılarak Kırşehir alan araştırması ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma; Kırşehir'de yaşayan 18 yaş üstü, temsil yeterliliğine sahip olduğu kabul edilen, Sadakatsiz Dizisini izlemiş, 5 evli çift, 5 bekâr kadın ve 5 bekâr erkek izleyici olmak üzere toplam 20 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Sadakatsiz izleyicilerinin çeşitli okumalar yaparak mesajları alımladıklarını tespit etmemizi sağlamıştır. İzleyicilerin dizideki karakterleri ve karakterlerin davranışlarını gerçek yaşamla ya da kendi deneyimleriyle kıyaslayarak egemen, muhalif ya da tartışmalı okuma yaparak alımlama yaptıklarını göstermiştir. Bu çalışma sonucunda, Kırşehirli izleyicilerin toplum tarafından genel kabul gören aile değerlerini egemen okudukları ve bu kodları sahiplendiklerini, toplumca kabul görmeyen tavırları ise eleştirel okuyarak olumlamadıklarını ortaya konmuştur.

Abstract:
Television emerged as an effective communication tool in the 20th century and shaped the broadcast stream with genres such as drama and fictional narratives; it plays an important role in the integration of individuals with society, in the transfer of cultural values and in experiencing changes. For this reason, it has had a decisive impact on the political, social and cultural structures of societies. Television broadcasting, which started in Turkey in the 1960s, has important functions such as presenting cultural and artistic values and transmitting these values to other generations. Recently, television and TV series tend to change moral values as well as physical reality with virtual reality. This has intensified cultural interaction and caused local values to lose their purity. Television creates various ruptures in the inner world of individuals, family structure and sociocultural relations of society. Television producers become culture producers by creating series and content based on social data. In order for a society to survive, it must have certain values. The institution of the family, which is the building block of society, assumes an important role at this point. A change in the family will affect the society. Research shows that Turkish TV series are believed to be effective on family values, national and spiritual values. Television series redefine and produce reality by presenting the realities of everyday life through fictional content from the perspective of a specific narrative structure and plot. The fictional reality portrayed in television series is related to social reality. Since the first TV series aired in 1974, every television drama has included representations of the institution of the family; it has been and is reflected in fictions that sometimes contradict our family values and sometimes overlap with our family values. This thesis focuses on the representation of the value system reflected in the family structure, which is the basic building block of society, in television dramas and analyzes how family values are received by the audience. The study was conducted with Kırşehir field research using the reception analysis method. The study was conducted with a total of 20 people, 5 married couples, 5 single women and 5 single men, over the age of 18, living in Kırşehir, who are considered to be representative and who have watched the series Sadakatsiz. The research has enabled us to identify that the viewers of Unfaithful receive messages through various readings. It has shown that the viewers make dominant, oppositional or controversial readings by comparing the characters and their behaviors with real life or their own experiences. As a result of this study, it was revealed that Kırşehir viewers read the family values that are generally accepted by the society as dominant and embrace these codes, while they do not affirm the attitudes that are not accepted by the society by reading them critically.