Çocukların egzersiz kısıtlılıkları ve faydalarına yönelik ebeveyn algısı anketinin Türkçe versiyonu ve kanserli çocuklara uyarlanması
Turkish version of parents' perceived children exercise barriers and benefits questionnaire and its adaptation to children with cancer
Yazar: IŞILAY UĞUR
Danışman: PROF. DR. TÜLİN DÜGER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Anketler = Questionnaires ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation

Özet:
Çalışmanın amacı Çocukların Egzersiz Kısıtlılıkları ve Faydalarına Yönelik Ebeveyn Algısı Anketinin (ÇEKFY-EAA, Parents' Perceived Children Exercise Barriers and Benefits) Türkçe geçerlik ve güvenirlik analizini ve sonra bu anketin kanser tanısı almış çocuklar için uyarlamasını yapmaktı. Çalışmaya 6-15 yaş grubu tipik gelişen çocuklar dâhil edildi. İlk olarak anketin Türkçe'ye uyarlanması yapıldı. 225 tipik gelişim gösteren çocuk ve ebeveyni çalışmaya dahil edildi. 87 katılımcıda test- tekrar test uygulaması yapıldı. Geçerlik analizi için altın standart olarak Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) seçildi. Çalışmaya katılan ebeveyne ÇİYKÖ-EF ve ÇEKFY-EAA uygulandı. Çocukların yaşam kalitesi ve ebeveynlerin çocuklarını egzersize desteği arasında anlamlı derece zayıf bir ilişki vardı (r=0,220, p<0,05). Güvenirlik analizi için maddelerin ICC değerleri ve alt başlıkların Cronbach alfa katsayısı ile hesaplandı. ICC değerleri -0,036- 0,926 arasında bulundu. Toplam skorun Cronbach alfa katsayısı test uygulaması için 0,925 ve test-tekrar test için 0,896 bulundu. Geçerlik ve güvenirliği yapılan anketin Kanser Modülü'nü geliştirmek için tanı almış 34 çocuk ve ebeveyni pilot çalışmaya alındı. Ebeveynlere anket sorularının uygun olup/olmadığı soruldu ve gereken bir konu varsa ifade etmeleri istendi. Ebeveynlerin ifadeleri ve fizyoterapistlerin klinik deneyimi ile 10 soruluk Kanser Modülü oluşturuldu.  Oluşturulan Kanser Modülü'nün güvenirlik ve geçerliğini analiz etmek için 160 tanı almış çocuk ve ebeveyni çalışmaya alındı. Ebeveynlere Üç Günlük Fiziksel Aktivite Anketi, Semptom Kontrol Listesi ve Görsel Analog Skala uygulandı. Görsel Analog Skalası ile ebeveynin çocuğunu egzersize ne ölçüde yönlendirdiği belirlendi. Geçerlik analizi için Görsel Analog Skalası seçildi. Her iki skor arasında düşük derecede anlamlı bir ilişki bulundu (r=0,359, p<0,001). Anket sorularının ICC değerleri 0,154-0,833 arasında bulundu. Toplam skorunun Cronbach alfa katsayısı test uygulaması için 0,895 ve test-tekrar test uygulaması için 0,857 bulundu. Geliştirdiğimiz ÇEKFY-EAA Kanser Modülü, analiz sonuçlarına göre güvenilirdir ve kanser tanısı almış çocuklarda kullanımı uygundur. Fiziksel aktiviteyi arttırma yollarında etkin bilgiler vereceğini düşünmekteyiz.    

Anahtar kelimeler: Fiziksel aktivite, fizyoterapistler, tanı, tedavi

Abstract:
The aim of the study was to analyze the Turkish validity and reliability of the Parents' Perceived Children Exercise Barriers and Benefits Survey (PPEBa&e) and then to adapt this survey for children diagnosed with cancer.Typical developing children in the 6-15 age group were included in the study. First, the survey was adapted into Turkish. 225 typically developing children and their parents were included in the study. 87 participants underwent test-retest. The PedsQL 4.0 Generic Core Scales- Parent Form was selected as the gold standard for validity analysis. PedsQL 4.0 Generic Core Scales- Parent Form and PPEBa&e were applied to the parent participating in the study. There was a significantly poor relationship between the quality of life of the children and the support of parents to exercise their children (r=0.220, p<0.05). The ICC values of the substances and the Cronbach Alpha coefficient of the subheadings were calculated for reliability analysis. ICC values were between -0,036 and 0.926. The cronbach alpha coefficient of the total score was 0.925 for test practice and 0.896 for test retest. 34 diagnosed children and their parents were enrolled in the pilot study to improve the validity and reliability of the survey's Cancer Module. Parents were asked whether or not the questionnaire questions were appropriate and were asked to express if there was a necessary issue. A 10-question cancer module was created with the testimony of parents and the clinical experience of physiotherapists. 160 diagnosed children and their parents were enrolled in the study to analyze the reliability and validity of the cancer module. 50 participants underwent test-retest. Parents were administered Three-Day Physical Activity Questionnaire, Symptom Checklist and Visual Analog Scale. The Visual Analog Scale determined the extent to which the parent directed their child to exercise. Visual Analog Scale was selected for validity analysis. There was a significantly lower correlation between both scores (r=0.359, p<0.001). The ICC values of the survey questions were 0.154 to 0.833. The cronbach alpha coefficient of the total score was 0.895 for test practice and 0.857 for test-retest practice. The ÇEKFY - EAA Cancer Module we developed is reliable according to the analysis results and suitable for use in children diagnosed with cancer. We think it will provide effective information on ways to increase physical activity.
Keywords: physical activity, physiotherapists, diagnosis, treatment