Isparta ve çevresinde yaşayan 44-61 yaş grubu Türk kadınlarında menopoz, yaş ve yaşam biçimi unsurlarının serum ferritin değerleri ile ilişkisi
The association between serum ferritin levels and variety of factors including menopause, age and lifestyle on women aged 44-61 in Isparta area
Yazar: BÜLENT KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP DİLEK AYDIN ; YRD. DOÇ. EMİNE GÜÇHAN ALANOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Ferritin = Ferritin ; Isparta = Isparta ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışmada Isparta ve çevresinde yaşayan 44?61 yaş grubu Türkkadınlarında menopoz, yaş ve yaşam biçimi unsurlarının serum ferritin seviyesi ileilişkisi araştırıldı. Başlangıçta çalışmaya alınan 1106 kadının, kriterleri karşılayan 445'iserum ferritin çalışma gurubuna alındı. Tek ve çok değişkenli lineer regresyon analizleriserum ferritin seviyesinin belirleyicilerini tespit etmek üzere tüm grup (n=445),premenopozal grup (n=225) ve postmenopozal grup (n=220) için ayrı ayrı yapıldı.Tüm grupta ÇDA'da ferritin seviyesi ile anlamlı pozitif ilişkili bulunanfaktörler; BKİ, postmenopozal olmak, 20?30 yaşlarda adet kanamasının olmadığı siklusgün sayısı ve son 1 yıldaki haftalık salata-çiğ sebze tüketimi iken; anlamlı negatif ilişkilibulunan faktörler, menstruel 7?20. günlerde tetkik yapılması, 20?30 yaşlarda adetkanamasının olduğu siklus gün sayısı ve son 1 yıl içinde haftalık çay tüketimi idi.Premenopozal grupta ÇDA'da ferritin seviyesi ile anlamlı pozitif ilişkilibulunan faktörler; BKİ, 20?30 yaşlarda adet kanamasının olmadığı siklus gün sayısı,son 1 yıldaki haftalık salata-çiğ sebze tüketimi iken; anlamlı negatif ilişkili bulunanfaktörler, menstruel 7?20. günlerde tetkik yapılması ve yaşam boyu ortalama haftalıkaspirin kullanım sıklığı idi.Postmenopozal grupta ÇDA'da ferritin seviyesi ile anlamlı pozitif ilişkilibulunan faktörler; BKİ ve yaşam boyu parenteral vitamin preparatı kullanımı iken;anlamlı negatif ilişkili bulunan tek faktör son 1 yılda haftalık çay tüketimi idi.Çalışmamızdaki kadınlarda ferritinin pre ve postmenopozal seviyesi, yaş veobezitenin ferritin seviyesi üzerine etkisi dünya literatüründeki bulgularla uyumlugörünmektedir. Ayrıca çay tüketiminin ferritin seviyesi ile negatif ilişkisi dünyaliteratürü ile uyumludur. Bu çalışmada bazı faktörlerin ferritin seviyesi ile ilişkisi ilkdefa ortaya konmuştur. Menstruel 7?20. günlerde tetkik yapılmış olması ferritinseviyesinin en kuvvetli belirleyicilerinden biri olup, bu dönemde ferritin seviyeleri dahadüşük bulunmuştur. Salata ve çiğ sebze tüketiminin de ferritin seviyeleri ile pozitifilişkisi ilk defa çalışmamızda ortaya konmuştur.

Abstract:
In this study, we explored the association between serum ferritin levels andvariety of factors including menopause, age and lifestyle on n=1106 women aged 44-61.Out of n=1106 women, n=445 met the study criteria for ferritin substudy. Univariate andmultivariate lineer regression analyses to determine predictors of serum ferritin levelswere carried out seperately for the whole group (n=445), premenopausal group (n=225)and postmenopausal group (n=220)Factors positively and independently associated with serum ferritin levels for thewhole group are, BMI, postmenopausal status, number of menstruel cycle days withoutmenstruel bleeding at the age of 20-30 and consumption of raw vegetables in the pastyear. On the other hand factors negatively associated with serum ferritin levels are blooddraw at menstruel cycle days 7-20, number of menstruel cycle days with menstruelbleeding at the age of the 20-30 and weekly consumption of tea during the past year.In premenopausal group, factors positively and independently associated withserum ferritin levels are BMI, number of cycle days without menstruel bleeding at theage of 20-30 and consumption of raw vegetables in the past year whereas factorsnegatively and independently associated with serum ferritin levels are blood draw oncycle days 7-20 and lifelong average weekly frequency of aspirin use.In postmenopausal group, factors positively and independently associated withserum ferritin levels are BMI and lifelong use of parenteral multivitamin whereas theonly factor, negatively and independently associated with serum ferritin level is weeklyconsumption of tea in the past year.The pre and postmenopausal levels of serum ferritin levels and association ofserum ferritin with obesity and consumption of tea are consistent with findings in theliterature. This study is the first to reveal an association between consumption of rawvegetables, blood draw on cycle days 7-20 and serum ferritin levels. The negativeassociation between blood draw on cycle days 7-20 and serum ferritin is particularlystrong.