Solketal ve gliserol sübstitüe ftalosiyaninler
Solketal and glycerol substituted phthalocyanines
Yazar: YUNUS ZORLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FABİENNE DUMOULİN
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Ftalosiyaninler = Phthalocyanines

Özet:
Bu tez çalışması dört farklı kısımdan oluşmaktadır.Birinci kısımda, iki adet iyonik olmayan suda çözünebilen çinko ftalosiyanin bileşikleri sentezlendi ve yapıları spektroskopik yöntemlerle karakterize edildi. Elde edilen ftalosiyanin bileşiklerinin sulu ortamda fotodinamik aktiviteleri incelendi. İnceleme sonunda, PDT aktivitenin, ftalosiyaninlerin sulu ortamdaki agregasyon durumlarına bağlı olduğu görüldü.İkinci kısımda, Pt(II) ftalosiyaninlerin tüm serisi sentezlendi ve karakterize edildi. Bu ftalosiyaninlerin PDT çalışmalarında Tip II fotosensitizer olarak kullanılabilirliğini değerlendirmek için, fotofiziksel (elektronik absorpsiyon, floresans kuantum verimleri ve ömürleri, benzokinon ile floresans söndürme çalışmaları) ve fotokimyasal özellikleri (singlet oksijen ve fotobozunma kuantum verimleri) benzer analoglara sahip Zn(II) serileri ile karşılaştırıldı ve bu sonuçlardan Pt(II) ftalosiyaninlerin PDT çalışmalarında uygun fotosensitizer olduğu bulundu.Üçüncü kısımda, PDT ve radyoaktif işaretleme ile görüntüleme yöntemleri gibi iki farklı biyomedikal uygulamalar için fonksiyonlandırılmış metalli (ZnPc) ve metalsiz (H2Pc) asimetrik ftalosiyanin bileşikleri tasarlandı. Ftalosiyanin çekirdeği, üç solketal birimi ve bir fonksiyonlandırılmış kısmı taşıyan bağlantı grubu içermektedir. Fonksiyonlandırılmış kısım klik kimyası ile karbonhidrat molekülleri bağlayabilmek için azido grubunu, peptit moleküllerini bağlayabilmek için karboksilli asit grubunu içermektedir.Dördüncü kısımda, oktasolketal sübstitüe ftalosiyaninlerin serisi sentezlendi. Pozisyon ve metal etkisi 13C NMR spektroskopisi ile ilk olarak sistematik bir şekilde incelendi.Bu tez kapsamında elde edilen sonuçlar gelecek vaat etmektedir ve çalışmaların tamamlanması için daha fazla solketal ve gliserol sübstitüe ftalosiyanin hazırlanarak zenginleştirilebilir.

Abstract:
This thesis work consists of four different parts.In the first part; two novel water-soluble, non-ionic glycerol substituted, zinc phthalocyanines (Pcs) have been synthesized. Their spectroscopic and photodynamic properties have been investigated in aqueous media. In conclusion, photodynamic activity was shown to be linked to the aggregation state of the Pcs in water.In the second part, a complete set of solketal substituted Pt(II) Pcs has been synthesized and characterized. To evaluate their potential as Type II photosensitizer for photodynamic therapy, comparative studies of their photophysical (electronic absorption, fluorescence quantum yields, lifetimes, and fluorescence quenching by benzoquinone) and photochemical properties (singlet oxygen and photodegradation quantum yields) an analoguous Zn(II) series have been achieved, demonstrating that Pt(II) Pcs are suitable photosensitizers for photodynamic therapy.In the third part, two asymmetrically functionalized solketal substituted Pcs were designed for two different biomedical applications: photodynamic therapy and radiolabelled imaging. The Pc core bears three solketal units and a spacer bearing the functionalized part, respectively azido for further carbohydrate click grafting and carboxylic acid for peptide labelling, and is metalated adequately by a Zn or unmetalated.In the fourth part, a series of octasolketal substituted Pcs have been synthesized. The effect of the metal and substitution pattern have been systematically studied by 13C NMR spectroscopy for the first time.In conclusion, the results obtained within the framework of this thesis are extremely promising, and can be enriched by the preparation of more glycerol and solketal substituted Pc derivatives to complete these studies.