Çöp sızıntı suyundan üretilen biyogazdan hidrojen sülfürün biyolojik ve kimyasal yöntemlerle giderilmesi
Removal of hydrogen sulfide from last gas and biogas products by biological and chemical methods
Yazar: YEMLİHA OSMAN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÜLNAZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu çalışmada doğalgaz, çöp gaz, biyogaz gibi gaz fazındaki enerji kaynaklarında bulunan ve hem toksik hem de hava kalitesinin üzerinde olumsuz etkisi olan, yandığı zaman kükürtlü gazlara dönüşüp atmosfere salınan temas ettiği yüzeylerde korozif etki yaratan çürük yumurta kokusuna sahip hidrojen sülfürün temizlenmesi için biyolojik ve kimyasal yöntemlerin biyogaz temizleme düzeyi çalışılmıştır. 
	Biyogazın temizleme işleminde biyolojik olarak Thiobacillus ferrooxidans bakterisinin kullanıldığı biyolojik scrubber sistemi kullanılmıştır. Bakteri çözeltisi saatte 10, 20 ve 30 litre olacak şekilde ve sistemden biyogaz geçişi 3 saat boyunca 750,1500 ve 2250 ml olacak şekilde geçirilmiş ve en fazla hidrojen sülfür giderimi 30L/h bakteri yıkamasında 750 ml akış hızında %91.1 oranında gerçekleştirilmiştir. 
Kimyasal temizlemede sodyum hidroksit kullanılmış olup biyogazdan hidrojen sülfür ve karbondioksit gibi bileşenler uzaklaştırılmıştır. Biyolojik temizleme sisteminde kullanılan reaktörün aynısı kullanılmış olup sodyum hidroksit scrubberın üst tarafından yağmurlama yapılarak ortama gönderilmiştir. Çalışmada %2, %4 ve %8 sodyum hidroksit çözeltisi kullanılmış olup biyogaz 3 saat boyunca 750, 1500 ve 2250 ml olacak şekilde geçirilmiş ve en fazla hidrojen sülfür giderimi %8'lik sodyum hidroksit yıkamasında 750 ml akış hızında %95.6 oranında gerçekleştirilmiş. 
Çalışmadan çıkan sonuçlara göre biyolojik hidrojen sülfür giderimi etkili ucuz bir yöntem olduğu söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler: Hidrojen Sülfür, Thiobacillus ferrooxidans, Biyogaz Temizleme

Abstract:
In this study, biological and chemical methods for cleaning hydrogen sulfide with rotten egg odor, which is found in gas phase energy sources such as natural gas, landfill gas, biogas and which has a negative effect on both toxic and air quality, turns into sulphurous gases and emits into the atmosphere when burned, creates a corrosive effect on the surfaces it touches. The biogas cleaning level of the methods has been studied.
Biological scrubber system using Thiobacillus ferrooxidans bacteria was used in the cleaning process of biogas. The bacterial solution was 10, 20 and 30 liters per hour, and the biogas passage through the system was 750,1500 and 2250 ml for 3 hours, and the maximum hydrogen sulfide removal was achieved at a flow rate of 750 ml in 30 L / h bacterial wash.
Sodium hydroxide was used in chemical cleaning and components such as hydrogen sulphide and carbon dioxide were removed from biogas. The same reactor used in the biological cleaning system was used and the sodium hydroxide was sent to the environment by sprinkling from the top of the scrubber. In the study, 2%, 4% and 8% sodium hydroxide solution was used, the biogas was passed for 3 hours at 750, 1500 and 2250 ml and the maximum hydrogen sulfide removal was achieved at a flow rate of 750 ml in 8% sodium hydroxide washing.
According to the results of the study, it can be said that biological hydrogen sulfide removal is an effective and inexpensive method. 
Keywods: Hydrogen Sulfide, Thiobacillus ferrooxidans, Biogas Cleaning