Katılım ekonomisinde sigorta uygulamalarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of insurance applications in participation economy
Yazar: ALPARSLAN ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YUNUS ÇELİK
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez, Türkiye'de katılım bankacılığı ve Tekafül sigortacılığının bankacılık ve sigorta sektörlerindeki yerini incelemeyi, bu alanlardaki büyüme potansiyelini ve sektörel dinamikleri analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, katılım bankalarının ve Tekafül sigortacılığının konvansiyonel bankacılık ve sigortacılık sistemleriyle karşılaştırılması yapılmış, sektörün gelişim süreci ve mevcut durumu değerlendirilmiştir.
Analizler sonucunda, katılım bankalarının sektördeki payının son yıllarda artış gösterdiği, özellikle 2023 yılında belirgin bir büyüme kaydedildiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde, Tekafül sigortacılığı da bazı branşlarda önemli pazar payları elde etmiş, ancak genel olarak konvansiyonel sigortacılığın sektörde daha büyük bir hakimiyete sahip olduğu belirlenmiştir. Türkiye'nin sigorta prim üretiminin her yıl artış gösterdiği ve sigorta sektörünün genel olarak büyüme eğiliminde olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, Türkiye'nin kişi başına düşen sigorta prim üretimi dünya ortalamasının altında kalmakta, bu da sigorta bilincinin artırılması gerektiğine işaret etmektedir.
Tezde ayrıca, bireysel emeklilik sisteminde dağıtım kanallarının etkisi incelenmiş, bireysel direkt satış ve bankaların en yaygın kanallar olduğu, ancak dijital ve mobil platformların kullanımının artırılması gerektiği vurgulanmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde sigorta sektörünün daha yavaş bir büyüme gösterdiği, bu nedenle bu ülkelerde sigorta bilincinin artırılması ve erişimin kolaylaştırılması gerektiği de çalışmanın önemli bulguları arasında yer almaktadır.
Neova Sigorta'nın prim üretimi üzerine yapılan detaylı analizlerde ise, şirketin bazı branşlarda önemli büyümeler kaydettiği, ancak nakliyat branşında düşüşler yaşadığı belirlenmiştir. Bu bağlamda, stratejik yeniden yapılandırma ve yeni pazarlama stratejileri geliştirilmesi önerilmektedir.
Sonuç olarak, bu tez, katılım bankacılığı ve Tekafül sigortacılığının Türkiye'deki mevcut durumunu ve bu alanlardaki gelişim potansiyelini ortaya koymakta, sigorta sektöründe daha geniş bir pazar payına ulaşmayı ve sürdürülebilir büyümeyi sağlamak için öneriler sunmaktadır. Tekafül sigortacılığının global pazarda tanıtımının artırılması ve konvansiyonel sigortacılıkta yenilikçi ürün geliştirme stratejilerinin uygulanması, sektörün gelecekteki büyüme trendleri açısından kritik öneme sahiptir.
Tekafül Türkiye'de büyük bir potansiyele sahip olduğu ve çeşitli alanlarda önemli katkılar sağlayabileceği görülmektedir. Ekonomik büyüme, istihdam artışı, finansal kapsayıcılık ve toplumsal güven gibi alanlarda tekafülün olumlu etkileri bulunmaktadır. Ancak, bilgi eksikliği, yasal düzenlemeler ve operasyonel maliyetler gibi zorluklar da göz önünde bulundurulmalıdır. Tekafülün gelecekteki başarısı, hükümet desteği, eğitim ve farkındalık kampanyaları, medya yoluyla bilgilendirme ve teknolojik yeniliklerin etkin bir şekilde kullanılması ile yakından ilişkilidir. Eğitim ve farkındalığın artırılması, finansal ürün çeşitliliği ve hizmet kalitesinin artırılması, hükümet desteği ve yasal düzenlemeler, tekafülün başarısını belirleyecek başlıca faktörlerdir. Teknolojik yenilikler ve dijitalleşme, tekafülün daha geniş kitlelere ulaşmasını ve kabul görmesini sağlayacaktır. Genç nüfusun artan ilgisi ve finansal krizler döneminde tekafülün güvenilir bir seçenek olarak görülmesi, bu sistemin gelecekteki başarısını daha da pekiştirecektir.

Abstract:
This thesis aims to examine the place of participation banking and Takaful insurance in the banking and insurance sectors in Turkey and to analyze the growth potential and sectoral dynamics in these areas. The study compares participation banks and Takaful insurance with conventional banking and insurance systems, and evaluates the development process and current status of the sector.
As a result of the analysis, it has been determined that the share of participation banks in the sector has increased in recent years, with a significant growth especially in 2023. Similarly, Takaful insurance has also gained significant market shares in some branches, but in general, conventional insurance has a greater dominance in the sector. It has been observed that Turkey's insurance premium production has been increasing every year and that the insurance sector is generally on a growth trend. However, Turkey's insurance premium production per capita remains below the world average, indicating that insurance awareness needs to be raised.
The thesis also examines the impact of distribution channels in the private pension system and emphasizes that individual direct sales and banks are the most common channels, but the use of digital and mobile platforms should be increased. Among the important findings of the study is that the insurance sector grows at a slower rate in developing countries, and therefore, it is necessary to increase insurance awareness and facilitate access in these countries.
A detailed analysis of Neova Sigorta's premium production reveals that the company recorded significant growth in some lines of business, but experienced declines in the marine branch. In this context, strategic restructuring and the development of new marketing strategies are recommended.
In conclusion, this thesis presents the current state of participation banking and Takaful insurance in Turkey and the potential for development in these areas, and offers recommendations for achieving a larger market share and sustainable growth in the insurance sector. Increasing the promotion of Takaful insurance in the global market and implementing innovative product development strategies in conventional insurance are critical for the future growth trends of the sector.
Takaful has great potential in Turkey and can make significant contributions in various areas. Takaful has positive impacts in areas such as economic growth, employment growth, financial inclusion and social trust. However, challenges such as lack of information, legal regulations and operational costs should also be considered. The future success of takaful is closely linked to government support, education and awareness campaigns, media outreach, and effective use of technological innovations. Increasing education and awareness, increasing the variety of financial products and service quality, government support and legal regulations are the main factors that will determine the success of takaful. Technological innovations and digitalization will enable takaful to reach wider audiences and gain acceptance. The growing interest of the young population and the recognition of takaful as a reliable option in times of financial crises will further reinforce the future success of this system.