Ergenlerde algılanan sosyal destek ve stres düzeyinin internet bağımlılığı ile ilişkisi
The relationship between perceived social support and stress level in adolescents with internet addiction
Yazar: MERVE SANCAKTAR
Danışman: PROF. DR. ÖMER MÜCAHİT ÖZTÜRK
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
İnternet kullanımı arttıkça, faydalı internet kullanımı ve problemli internet kullanımı da artmaktadır. Ergenlik dönemi internet bağımlılığının gelişimi için riskli bir dönemdir. Bu araştırmanın amacı ergenlerde internet bağımlılığının sıklığını araştırmak, çeşitli sosyo-demografik değişkenlerin internet bağımlılığını yordayıcılığını tespit etmek ve algılanan sosyal destek ve stres düzeyinin internet bağımlılığı ile ilişkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Özel Biltek Lisesi ve Özel Asfa Lisesinde okuyan ergenler oluşturmaktadır. Araştırmaya 14-18 yaş aralığında 281 ergen katılmıştır. Katılımcılara İnternet Bağımlılığı Ölçeği (İBÖ), Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ-R), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve internet kullanımı ile ilgili soruları da içeren sosyo-demografik bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, ergenlerde internet bağımlılığının sıklığı %0.7 bulunmuştur. Ergenlerin yaşları, cinsiyetleri ve gelir düzeylerinin internet bağımlılığıyla bir ilişkisi tespit edilmemiştir. Korelasyon analizlerinin sonucunda; ergenlerin algılanan sosyal destek ve algılanan stres düzeyleri ile negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan sosyal destek düzeyleri ve internet bağımlılığı arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Ergenlerin algıladıkları sosyal destek düzeyinin yüksek olması internet bağımlılığı geliştirme riski için koruyucu bir faktör olarak bulunmuştur. Algılanan stres ve internet bağımlılığı arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Stres bağımlılık geliştirmek için bir risk faktörü olarak belirlenmiştir. Hiyerarşik regresyon analizinin sonuçlarına göre, yaş, cinsiyet ve gelir düzeyinin internet bağımlılığı ile herhangi bir ilişkisi bulunmamıştır. İnternet kullanım süresi ve algılanan sosyal destek düzeyi anlamlı bir şekilde modeli değiştirmiştir. Algılanan stres modeli anlamlı bir şekilde değiştirmiş olup, algılanan stres modele eklendikten sonra algılanan sosyal destek düzeyi anlamlılığını yitirmiştir. Hiyerarşik regresyon analizinin sonrasında yapılan aracılık analizinde algılanan sosyal destek düzeyi ve internet bağımlılığının ilişkisinde algılanan stres tam aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Ayrıca algılanan stres ve internet bağımlılığı ilişkisinde ise internet kullanım süresi ve eğlence amaçlı kullanımın kısmi aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
As Internet use increases, useful internet usage and problematic internet usage also increase. Adolescence is a risky period for the development of internet addiction. The aim of this study is to investigate the frequency of internet addiction among adolescents, to determine the predictive effect of various socio-demographic variables on internet addiction, and to examine the relationship between perceived social support and stress level and internet addiction. The sample of the study consists of adolescents studying at Private Biltek High School and Private Asfa High School. 281 adolescents aged between 14-18 participated in the study. Internet Addiction Scale, Perceived Social Support Scale, Perceived Stress Scale and  socio-demographic information form which includes questions about internet use was applied to the participants. According to the results of the study, the frequency of internet addiction in adolescents was found 0.7%. The relationship of adolescents' ages, genders and income levels with internet addiction has not significant correlation. As a result of the correlation analysis; A significant negative relationship was found between perceived social support and perceived stress levels of adolescents. A negative correlation was found between perceived social support levels and internet addiction. The high level of social support perceived by adolescents was found to be a protective factor for the risk of developing internet addiction. A  strong positive relationship was detected between perceived stress and internet addiction. Stress has been identified as a risk factor for developing addiction. According to the results of the hierarchical regression analysis, age, gender and income level were not related to internet addiction. Internet usage time and the perceived social support  significantly changed the model. The perceived stress changed the model in a meaningful way and the perceived social support level lost its significance after the perceived stress was added to the model. After the hierarchical regression analysis the mediation analysis applied, it was determined that the perceived stress has a full mediation role in the relationship between perceived social support level and internet addiction. Also, In the relationship between perceived stress and internet addiction, internet usage time and internet use for entertainment were determined to have a partial mediating role.