Türkiye Epilobium l. (Onagraceae) taksonlarının tüy özelliklerinin incelenmesi
Investigation of pubescence characteristics of Turkish Epilobium L. (Onagraceae) taxa
Yazar: ZÜLEYHA MERCAN ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. SERDAR MAKBUL
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Mikromorfoloji = Micromorphology

Özet:
Bu çalışma ile Türkiye'de yayılış gösteren Chamaenerion Séguier ve Epilobium L. taksonlarının gövde, yaprak, kaliks, stilus ve meyve tüy özellikleri Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile ayrıntılı olarak ilk kez incelenmiş ve detaylı tüy özellikleri belirlenerek elde edilen veriler taksonomik yönden değerlendirilmiştir. Mikromorfolojik çalışmalarda, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Biyoloji Bölümü Herbaryumu (RUB)'nda muhafaza edilen herbaryum örneklerine ait bitki materyalleri kullanılmıştır. Her bir takson için herbaryum örneklerinden temin edilen sağlıklı ve olgun gövde, yaprak, kaliks, stilus ve meyve kısımları SEM yardımıyla incelenerek farklı büyütmelerde fotoğraflanmış ve taksonların ayrıntılı tüy özellikleri bu mikro fotoğraflar üzerinden belirlenmiştir. İncelenen taksonlarda gövde yüzeylerinin çizgiler boyunca, tüm yüzey boyunca tüylü ya da tüzsüz; yaprak yüzeylerinin damar ve kenarlar boyunca, ortadamar boyunca, kenar boyunca, tüm yüzey boyunca tüylü ya da tüysüz, stilusun tabana yakın kısımlarda tüylü ya da tamamen tüysüz; kaliks ve meyve yüzeylerinin tüm yüzey boyunca tüylü olduğu, bitki yüzeylerindeki tüy tipi (salgı, basit) ve tüylenme yoğunluğunun taksonlar arasında değiştiği belirlenmiştir. Bu çalışma ile ülkemiz Epilobium ve Chamaenerion taksonları bütüncül bir yaklaşım ile ilk kez tüy mikromorfolojik özellikler yönünden ayrıntılı olarak çalışılmıştır. Elde edilen veriler gövde, yaprak, kaliks, stilus ve meyve üzerindeki tüylenme özelliklerinin incelenen taksonlar arasında farklılıklar gösterdiğini ve cins/cins altı seviyelerde taksonların ayrımına önemli katkılar sağladığını ortaya koymuştur.

Abstract:
In this study, the pubescence characteristics of stem, leaf, calyx, stylus and fruit of Chamaenerion Séguier and Epilobium L. taxa distributed in Türkiye were examined in detail for the first time with Scanning Electron Microscopy (SEM) and detailed hair features were determined and the data obtained were evaluated taxonomically. In micromorphological studies, plant materials belonging to herbarium specimens kept in the Herbarium (RUB) of the Biology Department of Recep Tayyip Erdogan University were used. For each taxon, healthy and mature stem, leaf, calyx, stylus and fruit parts obtained from herbarium specimens were examined using SEM and photographed at different magnifications, and detailed hair characteristics of taxa were determined through these micro-photographs. In the studied taxa, it is determined that the surfaces were hairy along the lines, throughout the entire surface, or glabrous in stem; hairy along the veins and margins, along the midrib, along the margins and throughout the entire surface, or glabrous in leaf, hairy at the base or completely glabrous in stylus; hairy throughout the entire surface in calyx and fruit; and the hair type (glandular, eglandular) and pubescence density on the plant surfaces varied between taxa. In this study, Epilobium and Chamaenerion taxa in our country were studied in detail for the first time in terms of hair micromorphological features with a holistic approach. The obtained data revealed that the pubescence characteristics on the stem, leaves, calyx, stylus and fruit varried between the examined taxa and contributed significantly to the differentiation of taxa at the genus/subgenus levels.