Çukurçimen çömlekçi çamurunun raku pişirim bünyesi olarak değerlendirilmesi
Investigation of high grade structure of the potter's clay Çukurçimen
Yazar: AHMET ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞERİFE YALÇIN YASTI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Pişirme = Cooking ; Pişirme yöntemleri = Cooking methods ; Raku tekniği = Raku tecnique ; Çömlekçi çamuru = Potter clay ; Çömlekçilik = Pottery

Özet:
Çömlekçilik geleneği, yakın zamana kadar Anadolu'nun bir çok bölgesinde var olmuştur ve bulunduğu yörenin yerel özelliklerini geçmişten günümüze taşıyarak kültürümüze zenginlik katmıştır. Toprağın suyla birlikteliğinden elde edilen çamurla daha çok yiyecek hazırlama, pişirme ve saklama amaçlı ürünlerin yapıldığı çömlekçi atölyelerinin sayısı, özellikle teknolojik gelişmeler nedeniyle metal, plastik gibi daha hafif ve kolay kullanılabilir ürünlerin çoğalması sonucu günümüzde oldukça azalmıştır. Çömlekçi atölyelerinin daha farklı ürünler ya da pişirim yöntemleri kullanarak üretimlerine devam etmeleri bir çok araştırmaya konu olmuştur. Bu çalışma kapsamında da geleneksel bir çömlekçi atölyesi olan Konya –Çukurçimen çömlekçi atölyesini tanıtmak ve farklı bir pişirim tekniğiyle ürün çeşitliliği sağlamak adına çömlekçi çamurunun raku pişirim bünyesi olarak değerlendirilmesi üzerine araştırmalar ve uygulamalar yapılmıştır. Bu araştırma ve uygulamalarda Çukurçimen çömlekçi çamuru ile birlikte iki farklı raku pişirimi için piyasada kullanılan sarı şamotlu ve ithal şamotlu çamurlarda ele alınmış ve kıyaslamalarda bulunulmuştur.
Çalışmanın ilk aşmasında Çukurçimen çömlekçi çamurundan ve diğer sarı şamotlu çamur ile ithal şamotlu çamurlardan örnekler yapılmıştır. Bu örnekler; 800C°, 900C°, 1000C° ve 200C° olmak üzere beş farlı sıcaklıkta fırından çıkarılarak oda sıcaklığındaki su ile termal şoka maruz bırakılmıştır. Daha sonra bu örneklerin; su emme, acık gözeneklilik, bulk (yığınsal) yoğunluk ölçümlerine bakılmıştır. Aynı şekilde bu işlemler raku pişirimleri için kullanılan; sarı şamotlu ve ithal şamotlu çamurlarda da yapılmıştır. Ayrıca termal şoka uğratılan örnekler üç noktalı eğme testiyle mekaniksel dayanımları karşılaştırılmıştır. Sonraki aşamada raku pişirim denemeleri için sır reçeteleri hazırlanmış ve  Çukurçimen çömlekçi çamurundan yapılan bünyeler üzerine uygulamalar yapılmıştır. 
Çalışmanın son aşamasında Çukurçimen çömlekçi çamuru ile yapılan sanatsal çalışmalar şekillendirilmiş, bisküvi pişirimi 900C ° de yapıldıktan sonra sırlanarak raku pişirimleri gerçekleştirilmiştir.
Bu çalışma sonucunda 1200C°ye dayanan Çukurçimen çömlekçi çamurunun raku pişirimlerinde alternatif bir bünye olarak kullanılabileceği görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: ceramic, Çukurçimen, raku, pottery clay, şamotlu kil, Konya

Abstract:
The pottery tradition has been existed in various regions of Anatolia and it has enriched our culture by bringing the characteristics of the region where it exists. The number of the potteries in which productions are made by the combination of soil and water to food preparation, cooking and storage has been decreased because of the usage of the light and wieldy products as metal and plastic has increased due to the technological developments. It has been the main objective of many researches that the potteries have kept producing new products by using new firing methods. In this study, there has been researches and practices to establish a traditional pottery region Çukurçimen Konya Pottery and raku firing to provide a product range. In these researches and practices, both yellow chamotte and import chamotte have been considered and compared to Çukurçimen pottery clay for different raku firing.
	In the first phase of the study, samples have been made by both Çukurçimen pottery clay and clay with yellow chamotte and clay with import chamotte. These samples have been thermal shocked by water which has been at the room temperature after they have been taken out from the oven at five different temperatures which have been 800C°, 900C°, 1000C°, 2000C°. Then the measurement of these products has been controlled from the point of water absorption, open porosity, bulk and density. These controls have been made for the products that have been made by yellow chamotte and import chamotte. The resistance of the products which have been thermal shocked, have also compared to each other by the three-point flexural strength test. In the next phase, glaze has been prepared for the raku firing and there has been practices on the samples which have been made by Çukurçimen pottery clay.
At the last phase of the study, the artworks which have been made by Çukurçimen pottery clay have been structured and after the biscuit firing has been practiced at 900C°, they have been glazed and the raku firing has been practiced.
At the end of this study, it has seen that Çukurçimen pottery clay which is resistant to 1200C° can be used as an alternative for the raku firing.

Keywords: ceramic, Çukurçimen, raku, pottery clay, fireclay, Konya