İhracata yönelik teşvik politikalarının bölgesel gelişmeye etkileri: ekonomik etkili gümrük rejimleri ve dahilde işleme rejimi: Panel data analizi
Export-oriented incentives policies promoting on regional developmental effects: Economic impact of customs regimes and the case of inward processing regime
Yazar: IŞIL KOCATÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURCU TÜRKCAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Dahilde işleme rejimi = Inward processing regime ; Ekonomik etki = Economic effect ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Teşvik politikaları = Incentive policies ; İhracat = Export ; İhracat teşvikleri = Export promotion ; İthalat = Import

Özet:
Bu çalışmada öncelikle Türkiye'de dış ticaretin seyri ile ilgili bir takım bilgiler verilmiş ve işletmelerin uluslararası piyasalarda artan rekabete ayak uydurmaları için gerekli olan ihracat teşvik araçlarından bahsedilmiştir. Dışa dönük ihracata dayalı büyüme politikaları kapsamında ihracatın iyileştirilmesine yönelik teşvik araçlarından kritik öneme sahip DİR üzerinde durulmuş, kavramsal açıklamanın ardından Rejimin işleyişinden bahsedilmiştir. Akabinde ihracatla ve ithalatla olan ilişkisine dair istatistiki bilgiler ortaya koyulmuştur. Son olarak, DİR uygulamalarının İzmir'in bölgesel gelişmesini ne kadar etkilediği, İzmir İlinin ihracata yönelik DYY miktarlarının bölgesel olarak dış ticaretini olumlu-olumsuz etkileyip etkilemediği, İzmir'in dış ticaretine konu hangi eşyalarda karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu ve karşılaştırmalı üstünlüğün bulunduğu sektörlerdeki DİR uygulamalarının bölgesel dış ticareti ve dolayısıyla bölgesel gelişmeyi olumlu mu olumsuz mu etkilediği soruları için iki ayrı denklem oluşturularak, EKK tahminleme yönteminden ve İzmir İli için 2002-2014 dönemi verileri kullanılarak hem kesit hem de zaman olmak üzere iki ayrı boyutu dikkate alan panel veri analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular hem zaman serisi tahminlerinin hem de panel verisi tahmin sonuçlarının birlikte paralellik gösterdiği, İzmir İlinin bölgesel dış ticaretinde, plastikler ve mamulleri ile kauçuk ve kauçuktan cinsi eşyaların üretiminde karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmadığı halde üretimin yapıldığı, kaynakların etkinsiz kullanıldığı; bu aşamada kaynakların daha etkin kullanıldığı bölgesel gelişmeye katkısı açısından karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan tabii veya kültür inciler, kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, kıymetli metallerle kaplama metaller ve bunlardan mamul eşya; taklit mücevherci eşyası; metal paralar cinsi eşyaların üretimine kaynakların aktarılması durumunda bu cins eşyaların DİR uygulamalarının, bölgesel ihracatı dolayısıyla bölgesel gelişmeyi daha da arttıracağını göstermiştir.

Abstract:
In this study, firstly, some information about the course of trade in Turkey and export incentives were mentioned in the tools necessary for businesses to keep pace with increasing competition in international markets. Focused on the Inward Processing Regime(IPR) which one of the most critical tool for improving the incentives, under the based on export-oriented growth policies, after conceptual clarification, the functioning of the regime were mentioned. Subsequently, exports and imports of statistical information on the relationship has been demonstrated. Finally, IPR applications how it affects İzmir's regional development, foreign direct ınvestment(FDI) of İzmir province for exports in the amount of regional trade still does positive or negative effects, İzmir's foreign trade issues which have a comparative advantage in which goods and regional trade of application IPR in sectors where comparative advantage and creating two separate equations for regional trade and regional development questions so that's affecting positive or negative under Processing Regime applications included in sectors where comparative advantage, Ordinary Least Squares (OLS) method of estimation and Izmir province, using data for the period 2002-2014, in cross-section and time was examined by panel data analysis considers two different dimensions. The findings of the time series and panel data estimates showed similarities with the estimation results, regional foreign trade of İzmir province, although it does not have a comparative advantage, production of goods including rubber and plastic and rubber products manufactured so resources use ineffective; Having a comparative advantage in terms of its contribution to regional development more effective than the use of resources at this stage of natural or cultured pearls, precious and semi-precious stones, precious metals, precious metals coating metals and articles thereof; imitation jewelery, If the production of kind of coins goods had manufactured, due to regional developments IPR implementation of regional exports would have shown that further increases.