İnternet bağımlılığının depresyon,tepki biçimleri, düşünce baskılama, endişe ve üst bilişle ilişkisi
Relations between i̇nternet addiction, depression, response styles, supression, worry and meta-cognition.
Yazar: ALİ SONKUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT BOYSAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Depresyon = Depression ; Düşünce baskılama = Suppression ; Kaygı = Anxiety ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ruminasyon = Rumination ; Üstbiliş = Metacognitive ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Birçok rahatsızlık gibi internet bağımlılığıda bireyleri ve çevresindekileri olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Bu durum araştırmacıları internet bağımlılığının nedenleri ve tedavisi hakkında çalışmaya sevk etmiştir. Bu çalışmada internet bağımlılığı üzerine yapılan çalışmalara bir yenisini eklemek maksadıyla internet bağımlılığının depresyon, tepki biçimleri, düşünce baskılama, endişe ve üst biliş ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya Van Merkez'deki üç lisede okuyan 1358 ortaöğretim öğrencisine araştırmacı tarafından hazırlanmış demografik soru formu, Çocukların Tepki Biçimleri Ölçeği, CES Depresyon Ölçeği, İnternet Bağımlılığı Testi, Penn State Endişe Ölçeği, Üst Biliş Ölçeği Çocuk ve Ergen Versiyonu ve Beyaz Ayı Düşünce Baskılama Envanteri uygulanmıştır. Söz konusu değişkenlerin problemli ve patolojik internet kullanımı arasındaki ilişkisine bakılmıştır. IBT'den alınacak 50 ve üzerindeki bir puan problemli internet kullanımına işaret ederken 80 ve üzeri IBT puanı internet bağımlılığını göstermektedir. Değişkenler ile problemli ve patolojik internet kullanımı arasındaki ilişkiler lojistik regresyon analiziyle incelenmiştir. Bunun yanı sıra Çocukların Tepki Biçimleri Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliği değerlendirilmiştir. Tarama yapılan araştırma grubunda IBT'yi dolduranların (N=1322) %20.12'sinde problemli internet aşırı kullanımı ve %2.10'unda patolojik internet kullanımı davranışı olduğu belirlenmiştir. Lojistik regresyon analizinde erkek olmak ve yüksek gelir düzeyine sahip olmak, depresyon ve tepki biçimlerinin bir alt boyutu olan dikkat dağıtma problemli aşırı internet kullanımıyla (IBT≥50) pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Buna karşın; kendini bilişsel izleme bu davranışsal bağımlılıktan koruyucu rol oynadığı gözlemlenmiştir. Patolojik internet kullanımı dikkate alındığında (IBT≥80), lojistik modelde depresyon bir risk faktörü olarak istatistik önem düzeyini korurken, kendini bilişsel izleme patolojik internet kullanımından koruyucu rol oynamaya devam etmiştir. Sonuç olarak, duygu düzenleme problemlerinin problemli ve patolojik internet kullanımı konusunda önemli rol oynadığı gözlemlenmiştir. Buna ek olarak, Çocukların Tepki Biçimleri Ölçeği'nin Türkçe formunun yüksek geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğu bulunmuştur.



Anahtar Sözcükler:Internet bağımlılığı; depresyon; ruminasyon; düşünce baskılama; patolojik endişe; üst biliş.

Abstract:
Similar to several psychological disorders, internet addiction affects individuals and their milieu. This situation has led researchers to study on reasons and treatment of internet addiction.In this study, our aim was to investigate relationships of internet addiction with depression, response styles, suppression, worry and meta-cognition to contribute to researchers and theoretical considerations of internet addiction. This study was performed using a relational model. Overall, 1358 high school students who were enrolled in three high schools in Van, Turkey participated in the study. In accordance with the objectives of the present study, a demographic questionnaire, the Children's Response Styles Scale (CRSS), CES Depression Scale (CES-D), Internet Addiction Test (IAT), Penn State Worry Questionnaire (PSWQ), Meta-Cognition Questionnaire-Child and Adolescent Version (MCQ-CA), and White Bear Suppression Inventory (WBSI) were administered to 1358 secondary school students. A score of ≥50 from the AIT was indicative of problematic internet use, and a score of ≥80 was indicative of pathological internet use. The relationships of the problematic and pathological internet usage with tentative risk factors were investigated by logistic regression analyses. Additionally, the reliability and validity of the Children's Response Styles Scale were evaluated.In the surveyed sample, 20.12% of individuals who fully completed the IAT (N=1322) had problematic internet oveeruse and 2.10% of these person had pathological internet use. In the logistic analyses, being male and having a high level of income, depression and distraction dimension of response styles were significant risk factors for problematic Internet overuse (IAT≥50); whereas, self-monitoring was a preventive factor for this behavioral addiction. Considering pathological internet use (IAT≥80), depression remained as a risk factor and self-monitoring remained as a preventive factor in the logistic model.In conclusion, emotion regulation problems seem to have monumental importance in problematic and pathological internet overuse. Additionally, the Turkish version of the Children's Response Styles Scale had good reliability and validity.


Key Words:Internet addiction, depression, rumination, suppression, worry and metacognition