Turizm işletmelerinde içsel pazarlama, sosyo-kültürel uyum ve çalışan memnuniyeti ilişkisi: Antalya'da yapılan bir araştırma
The relationship among internal marketing, socio-cultural adaptation and employee satisfaction: A research in Antalya
Yazar: SİMGE ŞALVARCI
Danışman: DOÇ. DR. ŞAFAK ÜNÜVAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya = Antalya ; Pazarlama = Marketing ; Pazarlama yöntemleri = Marketing methods ; Sosyokültürel uyum = Sociocultural adaptation ; Turizm = Tourism ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; İçsel pazarlama = Internal marketing ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Turizm, farklı kültürlerden gelen işgücünü bünyesinde barındıran çok kapsamlı bir sektördür. Farklı ülke ve kültürlerden bir araya gelen çalışanlar çok kültürlü bir iş ortamı yaratmaktadırlar. Kendi kültürünü beraberinde getiren çalışanlar, gerek iş ortamına gerekse sosyal çevreye ayak uydurmak durumundadırlar. Bu nedenle, çalışanların yeni bir kültürel çevreye uyum sağlaması anlamına gelen sosyo-kültürel uyum düzeylerinin belirlenmesi önemlidir.
Hizmet sektöründe yer alan turizmde hizmet kalitesinin elde edilebilmesi ve buna bağlı olarak müşteri memnuniyeti sağlanabilmesi açısından çalışan memnuniyeti önem arz etmektedir. Çalışan memnuniyetinin sağlanabilmesi açısından önemli bir uygulama olan içsel pazarlama kavramı, çalışan motivasyonunu artırarak tatmin olmalarını sağlamak, işletmenin ihtiyaçları doğrultusunda çalışanların istek ve ihtiyaçlarını karşılamak gibi önemli görevleri üstlenerek çalışanları iç müşteriler olarak görmektedir.

İçsel pazarlama faaliyetlerinin çalışan memnuniyetini artırmada oynadığı rol literatürde daha önceden çalışılmış konular arasında yer almakta olup turizm sektöründe çalışanların sosyo-kültürel uyumu ile ilgili çalışma sayısı oldukça kısıtlıdır. Bu noktadan hareketle bu araştırmanın temel amacı, turizm işletmelerinde çalışan yerli ve yabancı işgörenlerin sosyo-kültürel uyum düzeylerinin içsel pazarlama faaliyetleri ve çalışan memnuniyeti üzerine etkisini ortaya koymaktır. 
Çalışmanın uygulama bölümünde Antalya ilinde yer alan otel işletmeleri, seyahat acentaları, yiyecek-içecek işletmeleri ve diğer turizm işletmelerinde çalışmakta olan 467 işgörene anket uygulanmıştır. İstatistiksel analizler R version 3.2.5 ve IBM SPSS Amos paket programları yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, sosyo-kültürel uyumun içsel pazarlama üzerine etkisi istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif olarak tespit edilmiştir. Sosyo-kültürel uyumun çalışan memnuniyeti üzerine etkisi ise negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olarak tespit edilmiştir. Buna göre, çalışanların sosyo-kültürel uyum düzeyleri arttıkça içsel pazarlama uygulamalarında da artış görülürken çalışanların sosyo-kültürel uyum düzeyleri arttıkça memnuniyetleri azalmaktadır. İçsel Pazarlama faaliyetlerinin çalışan memnuniyeti üzerine etkisini değerlendirmek için yapılan analiz sonuçlarına göre ise, içsel pazarlama faaliyetlerinin çalışan memnuniyeti üzerine etkisi istatistiksel olarak anlamlı ve negatiftir. Bu sonuca göre, içsel pazarlama faaliyetlerinin artması çalışanların memnuniyetinde azalmaya yol açmaktadır

Abstract:
Tourism is a very comprehensive sector that incorporates the workforce from different cultures. Employees from different countries and cultures create a multicultural work environment. Employees, who bring their own culture with them, have to keep pace with the business environment and the social environment. Therefore, it is important to determine socio-cultural adaptation levels of them, which means that employees adapt to a new cultural environment.
Employee satisfaction is important in terms of achieving service quality in the service sector and providing customer satisfaction accordingly. The internal marketing concept, which is an important application in terms of ensuring employee satisfaction, sees the employees as internal customers by undertaking important duties such as increasing the employee motivation and satisfying the demands and needs of the employees in line with the needs of the business.
The role of internal marketing activities in increasing employee satisfaction is among the topics previously studied in the literature and the number of studies on the socio-cultural adaptation of the employees in tourism sector is very limited. From this point of view, the main purpose of this study is to reveal the effects of socio-cultural adaptation levels of domestic and foreign employees working in tourism businesses on internal marketing activities and employee satisfaction.
In the application part of the study, 467 employees working in hotel businesses, travel agencies, food and beverage businesses and other tourism businesses in Antalya province were conducted a questionnaire. Statistical analyzes were performed with the help of R version 3.2.5 and IBM SPSS Amos package programs. As a result of the analyzes, the effect of socio-cultural adaptation on internal marketing was found to be statistically significant and positive. The effect of socio-cultural adaptation on employee satisfaction was found to be negative and statistically significant. Accordingly, the socio-cultural adaptation levels of employees increase, internal marketing practices also increase while employee satisfaction decreases as socio-cultural adaptation levels of them increase. The results of the analysis conducted to evaluate the effect of internal marketing activities on employee satisfaction show that the effect of internal marketing activities on employee satisfaction is statistically significant and negative. According to this result, the increase in internal marketing activities leads to a decrease in employee satisfaction.