Siyah havucun sırta ekiminde uygulanan farklı ekim tekniklerinin sıra üzeri bitki dağılım düzgünlüğüne ve siyah havucun bazı fiziko-kimyasal özelliklerine etkisi
The effect of different sowing techniques applied on black carrot ridge drilling to plant distribution uniformity and some physico-chemical properties of black carrot
Yazar: KEZİBAN YALÇIN DOKUMACI
Danışman: PROF. DR. HAYDAR HACISEFEROĞULLARI
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırmada, siyah havucun farklı ekim teknikleriyle ekimi yapılmış olup, denemelerde pnömatik hassas sebze ekim makinesi kullanılmıştır. Denemeler 2018 ve 2019 yıllarında Konya ili Ereğli ilçesinin Kuzukuyu mahallesinde yürütülmüştür. 
Üç sıralı ekim tekniklerinden ET1'de ekici plakada yer alan üç eksendeki delik sayısı eşit (96 adet), ET2 ve ET3'te ise alt eksendeki (K3) delik sayıları sırasıyla %25 ve %50 oranlarında azaltılarak ekim işlemi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca farklı açıya sahip iki galerili ekici ayaklar kullanılarak (ET4 için 56°, ET5 için 64º ve ET6 için 72º) iki sıralı ekim yapılmıştır. Tüm denemelerde baskı tekeri üzerindeki baskı kuvveti sabit tutulmuştur. Bu altı farklı ekim tekniğinde, tarla koşullarında makinenin ekim performansı değerlendirilmiş ve sıra üzeri dağılım düzgünlüğünü ifade eden varyasyon katsayısı değerleri ve siyah havucun bazı kalite kriterleri ile kimyasal özellikleri belirlenmiştir.   
Üç sıralı ekim tekniklerinde elde edilen sonuçlara göre en yüksek ortalama tarla filiz çıkış derecesi ilk yıl %68.91 ile ET2'de (ET1; %59.86 ve ET3; %66.26), ikinci yılda ise ET3'te %49.62 olarak elde edilmiştir (ET1 ve ET2'de %37.41 ve %43.85). Ayrıca, sıra üzeri dağılım düzgünlüğünü ifade eden varyasyon katsayısı değeri her iki yılda %61.17 ile %96.11 değerleri arasında bulunmuştur. Genel olarak uygulanan altı ekim tekniğinde kabul edilebilir bitki aralığı değerleri %80'in altında gerçekleşmiş, boşluk oranları ise %10 sınır değerinin üzerinde bulunmuştur. Birim alandaki bitki sayısı değerleri 2018'de ET2'de daha yüksek (64.70 bitki m-2) elde edilmiş olup, 2019'da ise en yüksek sayı ET1'de (42.64 bitki m-2 ) elde edilmiştir. Bu değer her iki yılda en düşük ET3'te gerçekleşmiştir (54.09 ve 32.90 bitki m-2 ). Verim değerleri her iki yılda en düşük ET3'te (17.73 ve 17.83 t ha-1), en yüksek ise ET1'de (18.64 ve 20.42 t ha-1) elde edilmiştir.
İki sıralı ekimde ise en yüksek tarla filiz çıkış dereceleri her iki yıl için de %72.85 ve %36.68 oranları ile ET4'te gerçekleşmiştir. Bu ekim tekniklerinde elde edilen varyasyon katsayısı değerleri %64.58 ile %94.43 arasında değişim göstermiştir. Bitki sayısı değerleri, her iki yıl için en yüksek 59.70 ve 31.26 bitki m-2 ve verim değerleri de 59.98 ve 57.75 t ha-1 ile en yüksek ET4'te elde edilmiştir.

Abstract:
In this research, black carrot was planted with different seeding techniques, and a pneumatic precision vegetable seeder was used in the trials. The research was conducted in Kuzukuyu of Ereğli district of Konya province in 2018 and 2019.
One of the triplet sowing techniques, ET1, the number of holes in the three trajectories of the vacuum plate was equal (96), while in ET2 and ET3, the number of holes in the bottom of hole position (K3) was reduced by 25% and 50%, respectively. In addition, twin-row sowing techniques were done by using runner opener with two seed paths in different angles (56° for ET4, 64° for ET5 and 72° for ET6). The downforce on the gauge wheel was kept constant throughout all trials. In these six different sowing techniques, the sowing performance of the machine under field conditions was evaluated and the coefficient of variation values expressing the seed distribution uniformity, some quality criteria and chemical properties of black carrots were determined. 
According to the results obtained in triplet sowing techniques, the highest average field germination rate was obtained in ET2 with 68.91% (the means of ET1 and ET3 were 59.86% and 66.26%) in the first year and in ET3 as 49.62% (the means of ET1 and ET2 were 37.41% and 43.85%) in the second year. In addition, the coefficient of variation of the seed distribution uniformity, was found between 61.17% and 96.11% in both years. Generally, quality of feed indexes were less than 80% in the applied six sowing techniques, and the miss indexed were found above the 10% limit value. 
The number of plants per unit area was obtained high in ET2 the mean was 64.70 plant m-2 in 2018 and ET1 the means was 42.64 plant m-2 in 2019, and this value the in both years the lowest in ET3. Accordingly, yield values were obtained in 2018 and 2019 the lowest ET3 (17.73 and 17.83 t ha-1) and the highest in ET1 (18.64 and 20.42 t ha-1).
In twin sowing techniques, the highest field germination rates occured in ET4 with 72.85% and 36.68% for both years. The coefficient of variation values obtained in these sowing techniques varied between 64.58% and 94.43%. The plant number values were obtained in the highest 59.70 and 31.26 plant m-2 for both years and the highest yield values were 59.98 and 57.75 t ha-1 in ET4.