Özefagus karsinomlu olgularda radyokemoterapi uygulamaları sırasında fraksiyonlar arası özefagus hareketleri ve buna bağlı doz değişimlerinin irdelenmesi
Investigation of interfractional esophageal motions and its dosimetric effect in patients who underwent radiochemotherapy with esophageal carcinoma
Yazar: EMİNE SEDEF AKOVALI
Danışman: PROF. DR. DİDEM ÇOLPAN ÖKSÜZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Özofagus hastalıkları = Esophageal diseases ; Özofagus neoplazmları = Esophageal neoplasms ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Özefagus kanseri nedeniyle eş zamanlı KT+RT uygulanan hastalarda, fraksiyonlar arası CBCT'lerde özefagus hareketinin değerlendirilmesi, bu hareketin dozimetrik etkisini araştırmaktır.
Gereç-Yöntem: Özefagus kanseri tanısıyla KT+RT uygulanan ve IGRT tekniği olarak kV-CBCT kullanılan 16 hasta çalışmaya dahil edildi. CBCT'ler ve pBT üzerinde özefagusun üst, orta ve distal torakal bölümleri ile abdominal bölümleri konturlandı. Yalnız vertebralar referans alınarak pBT ile CBCT otomatik rigit füzyonu yapıldı ve ardından özefagus hareketine bağlı yer değişimi incelendi.  TPS'te oluşturulan özefagus merkez noktalarının planlama BT'ye göre lateral, anteroposterior, kraniyokaudal yer değişimi hesaplandı ve mevcut tedavi planında özefagus dış konturunun %95'lik izodoz hattı içerisinde kalıp kalmadığı incelendi. Set-up hataları, CBCT ve pBT'nin önce vertebra daha sonra özefagustaki tümör bölgesine göre on-line çakıştırılmasından elde edilen masa kaydırma değerleri kullanılarak hesaplandı. PTV güvenlik sınırı için Van Herk formülü kullanıldı. 
Bulgular: Özefagusun interfraksiyonel yer değişimi istatistiksel anlamlı olarak abdominal özefagusta fazla bulundu. İnterfraksiyonel hareketin %95'ini kapsamak için gereken emniyet sınırı X, Y, Z eksenlerinde sırasıyla üst torasik özefagusta 0.5, 0.3 ve 0.4; orta torasik özefagusta 0.6, 0.4 ve 0.5; alt torasik özefagusta 0.6, 0.6 ve 0.6; abdominal özefagusta 0.8, 0.8 ve 0.7 cm'ydi. %95'lik izodoz hattı dışında kalan özefagus dış konturu görülmedi. Set-up hatalarını kompanse edebilmek için verilmesi gereken PTV marjı lateralde 1.05, anteroposterior yönde 1.03, kraniokaudalde 1.03 cm saptandı. 
Sonuç: Özefagusta interfraksiyonel pozisyon değişiklikleri en fazla abdominal özefagusta gözlenmiş olup sadece kraniyokaudal yönde değil diğer yönlerde de benzer büyüklükte yer değişimi saptanmıştır. Günlük on-line değerlendirmede kemik eşleştirme yanında yumuşak doku eşleştirmesi yapılarak interfraksiyonel marjin azaltılırken hedef etkin şekilde ışınlanabilir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to evaluate interfractional esophageal motion on CBCTs in patients who underwent chemoradiotherapy for esophageal cancer and to investigate the dosimetric effect of this movement.
Materials and Methods: Sixteen patients with esophageal cancer who underwent chemoradiotherapy included. IMRT or VMAT based treatment planning was used and daily kV-CBCT was chosed as IGRT method. Upper, middle, distal thoracic esophagus and abdominal esophagus was contoured separately on planning CT and CBCTs. CBCT and planning CT fused after automatic bone-matching rigid registration with reference to the vertebrae alone, thus only esophageal motion was taken into account. The displacement of the esophageal center points was calculated according to the planning CT on the lateral, anteroposterior, craniocaudal directions, and it was confirmed whether the outer contour of the esophagus remained within the 95% isodose line in the current treatment plan. Set-up errors were calculated using treatment couch shifts obtained from the on-line matcing of CBCT and planning CT. The Van Herk formula was used for the PTV margin.
Results: Esophageal interfractional displacement was found to be statistically significant in abdominal esophagus. According to this study, 0.5 cm X, 0.3 cm Y, 0.4 cm Z in the upper; 0.6 cm X, 0.4 cm Y, 0.5 cm Z in the middle; 0.6 cm X, 0.6 cm Y, 0.6 cm Z in the lower thoracic oesophagus and 0.8 cm X, 0.8 cm Y, 0.7 cm Z in the abdominal esophagus provided coverage of 95% of the tumour motion. The outer contour of the esophagus remained within the 95% isodose line. The PTV margin was 1.05 in the lateral, 1.03 in the anteroposterior direction, and 1.03cm in the craniocaudal direction according to van Herk formula. 
Conclusion: Interfractional position changes in the esophagus were more pronounced in the abdominal esophagus, with a similar displacement not only in the craniocaudal direction but also in other directions. Daily CBCT on-line evaluation with soft tissue matching besides bone matching may reduce interfractional margin and allow accurate treatment.