Adalar ve kayalıklar rejimi ve deniz alanları sınırlandırılmasına etkileri
The regime of islands and rocks and their effects on maritime boundary delimitation
Yazar: MECNUN ÖZLEM
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI HAKAN ERKİNER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ege adaları = Aegean islands ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Adalar ve kayalıkların tanımları ile sahip olabilecekleri deniz alanlarının düzenlendiği Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi madde 121, içerdiği belirsizlik nedeniyle tartışmalara sebep olmaktadır. Özellikle adalar ve kayalıklar ayrımı hususuna dair; devlet uygulamalarında ortak bir uygulama sağlanamamış, uluslararası yargı organları sorunu aydınlatmaktan kaçınmış ve öğreti tarafından da uzlaşıdan yoksun kalınmıştır. Adalar ve kayalıkların tanımlarındaki belirsizlik nedeniyle deniz alanları üzerinde maksimalist taleplerde bulunan devletler, denizlerdeki her met oluşumunun ada her adanın da madde 121/2 kapsamındaki tam yetkili ada olduğunu savunmuştur. Çalışmamızın ilk bölümünde adalar ve kayalıklar rejiminin; uluslararası sözleşmeler ve hazırlık çalışmaları, devlet uygulamaları, uluslararası yargı kararları ve öğretideki görüşler çerçevesinde açıklığa kavuşturulması amaçlanmaktadır. 
Devletlerin adalar veya kayalıklar üzerinden talep edebileceği deniz alanları, diğer devletlerin talepleriyle çatışmıyorsa, ilgili met oluşumlarının üretebileceği deniz alanları üzerinde hak sahibi olunabilir. Eğer adalar veya kayalıklar üzerinden gerçekleştirilen deniz alanları talepleri diğer devletlerin deniz alanları talepleriyle çatışıyorsa, sınırlandırma hukukuna ilişkin bir durum söz konusudur. Adaların ve kayalıkların deniz alanları sınırlandırılmasındaki etkileri, uluslararası sözleşmelerde düzenlenmemiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde, devletlerin ihtilaflı deniz alanları için öngörülen sınırlandırma hukukuna ilişkin kurallar ve adaların deniz alanları sınırlandırılmasındaki rolü ve bu rol dahilinde sınırlandırmaya olan etkileri; uluslararası sözleşmeler, uluslararası yargı kararları, devletlerarası uygulamalar, öğretideki görüşler ve uluslararası teamül hukuku kuralları çerçevesinde açıklanmaktadır. Ayrıca ikinci bölümün sonunda; adalar ile kayalıklar ayrımının önemi, sınırlandırma hukuku ve adalar ile kayalıkların bu hukuka göre edineceği roller temelinde Ege Denizi'nde Türkiye ile Yunanistan arasında gerçekleşecek muhtemel bir deniz alanları sınırlandırılmasında adaların ve kayalıkların etkileri tartışılmaktadır.

Abstract:
Article 121 of the United Nations Convention on the Law of the Sea, which regulates the definitions of islands and rocks and the maritime areas they may entitle, causes controversy due to its ambiguity. Especially with regard to the distinction between islands and rocks, no common practice has been achieved in State practices, international courts and tribunals have abstained from clarifying the problem and the doctrine has lacked consensus. Due to the ambiguity in the definitions of islands and rocks, States making maximalist claims on maritime areas have argued that every high-tide feature is an island and every island is a fully entitled island within the scope of Article 121/2. The first part of our study aims to clarify the regime of islands and rocks within the framework of international conventions and travaux préparatoires, State practices, international judicial decisions and doctrinal opinions. 
If the maritime areas that States claim generated by islands or rocks do not overlap with the claims of other States, they may have rights over the maritime areas that the relevant high-tide features may produce. If maritime claims derived from islands or rocks conflict with the maritime claims of other States, there is a situation related to the law on delimitation.  The effects of relevant high-tide features on the delimitation of maritime areas involving islands and rocks are not regulated in international conventions. In the second part of our study, the rules on the law of delimitation for the disputed maritime areas of States and the role of islands in the maritime boundary delimitation and their effects on delimitation within this role are explained within the framework of international conventions, international judicial decisions, State practices, doctrinal opinions and international customary law rules. Furthermore, at the end of the second chapter, the effects of islands and rocks on a possible maritime boundary delimitation between Turkiye and Greece in the Aegean Sea are discussed based on the importance of the distinction between islands and rocks, the delimitation law and the roles of islands and rocks according to this law.