Konya Ovası tuzlu-sodyumlu topraklarının ıslahı üzerine bir araştırma
Research on reclamation of saline-sodic soils in Konya Plain
Yazar: AHMET MELİH YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NİZAMETTİN ÇİFTÇİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arazi ıslahı = Land reclamation ; Drenaj = Drainage ; Konya Ovası = Konya Plain ; Sodyumlu toprak = Sodic soil ; Tarımsal yapılar ve sulama = Agricultural structures and irrigation ; Tuzlu toprak = Saline soil

Özet:
Bu çalışma Konya Ovası'ndaki tuzlu-sodyumlu toprakların ıslahı için gerekli yıkama suyu, kimyasal ıslah maddesi miktarlarım ve ıslah sürelerini belirlemek ama cıyla arazi şartlarında Konya-Karatay İlçesi Erler Köyü'nde yürütülmüştür. Çalışmada deneme, tesadüf parselleri deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede, % 85 saflıktaki Akdeniz Gübre Sanayi jipsli materyali ile % 80 saflıktaki toz kükürt ıslah materyali kullanılmıştır. Yıkama suyu ise 30 cm dozlar halinde toplam 2 1 0 cm uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre; toplam eriyebilir tuzların % 59'unun yıkanması için toprak derinliğinin 1 katı, % 73 'ünün yıkanması için toprak derinliğinin 2 katı ve % 81 'inin yıkanması için toprak derinliğinin 3 katı yıkama suyu verilmesi gerektiği belirlenmiş, 1 m'lik toprak profilinde tuzların yıkanması için gerekli yıkama suyunu veren yıkama eğrisi ve eşitliği elde edilmiştir. Araştırmada kimyasal ıslah materyalleri olan jips ve kükürt, artan dozlarda daha yüksek oranlarda ıslah sağlamıştır. Zira 0,5 t/da kükürt ve 1 t/da jips uygulamasında 210 cm yıkama suyundan sonra 1 m'lik toprak profilinin tamamında değişebilir sodyum % 15 'in altına inerken, 1 t/da S ve 3 t/da jips uygulamasında 180 cm yıkama suyundan sonra bu oranın altına inmiştir.(Bu sonuçlar istatistiki analizlerle de desteklenmiştir) Araştırmada, ıslah süresini hesaplama imkanı veren eğri ve eşitlikler elde edilmiştir. Jipsli ve kükürtlü ıslah materyali uygulama dozları ile orantılı olarak toprağın infiltrasyon hızlan da artmıştır. Anahtar Kelimeler: Tuzlu-sodyumlu toprak, drenaj, arazi ıslahı, yıkama suyu, jips, kükürt.

Abstract:
This study was carried out under field conditions in Konya-Karatay district Erler village to determine the leaching water requirement, chemical improvement material and improvement time for reclamation of saline-sodic soils of Konya plain. Study was planned randomize plots trial design as three replications. In study, gypsum of 85% pu rity obtained from Akdeniz Fertilizer Industry and powder sulfur as 80% purity were used for reclamation. Total 210 cm leaching water was applied with a 30 cm increments. According to the results, to leach the 59% of the total soluble salt, equal to 1 time of soil depth; for 73%, 2 times of soil depth and for 81%, 3 times of soil depth water should be applied. In addition, leaching equations and figures are presented for leaching water in order to leach the salts in 1 m soil depth. Chemical improvement iiimaterials of gypsum and sulfur with on increment doses resulted in more improvement. Having applied 210 cm leaching water for application of 0,5 t/da S and 1 t/da gypsum, exchangeable sodium percentage (DSY) reduced below the 15% in total 1 m soil pro file while in application of 1 t/da S and 3 t/da gypsum, DSY reached to the this ratio after application of 180 cm leaching water (This results were supported also by statisti cal analysis). In study, figures and equation were developed to calculate the possibility of improvement time. As the gypsum and sulfur application doses increased, infiltra tion rate also increased. Key Words: Saline-sodic soils, drainage, land-improvement, leaching water, gypsum, sulfur.