Abject art sanatın Türk sanatçılar üzerinden incelenmesi
Examining abject art through Turkish artists
Yazar: EBRU ŞAHİKA AKGÜL
Danışman: DOÇ. GÖKCEN ERGÜR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Abject sanatı = Abject art ; Bataille, George = Bataille, George ; Estetik = Aesthetics ; Kristeva, Julia = Kristeva, Julia ; Lacan, Jacques = Lacan, Jacques ; Sanatçılar = Artists ; Türk sanatı = Turkish art ; İğrençlik = Abjection

Özet:
Tarihsel süreç boyunca estetik algı, bir devinim halinde dönüşerek değişime uğramıştır. İnsanlık tarihi boyunca bize estetik gelen şeyleri duvarlara, kağıtlara, objelere aktarma gereksiniminde bulunmaktayız. Güzelin ne olduğu, sanatçılar ve filozorlar tarafından yüzyıllar boyunca tartışma konusu olmuştur. Sanat, güzel olanı içinde barındırdığı gibi, çirkin olanı da incelemiştir. İlk çağlarda mağara resimlerine baktığımızda, insanlar doğa resimleri, hayvan figürleri gibi şeylerin yanı sıra şiddeti ele alan, ilkel dürtülerini de duvarlara resmetmişlerdir. Rönesans dönemindeki klasik güzellik algısı olan altın oran, Modernizm döneminde formların parçalanmasıyla değişime uğramıştır. 1. Dünya Savaşı gibi tarihsel olaylar da sanatçının, doğanın güzelliğinden kopup, vahşetin resimini gözler önüne sermesine neden olmuştur. Dadaizmle gelen aykırı sanat hareketleri ise sanatı bambaşka bir boyuta sürükleyerek, hazır nesnenin sanat olarak kabul görmesini sağlamıştır. Bilginin sanata dahil edilmesi, estetik olanın ne olduğunu bizlere sorgulatarak, sanatı felsefeyle ilişkilendirmemize neden olmuştur.
Bu tezin konusu olan 'abject art' kavramı da felsefe yardımıyla açıklanan bir terimdir. 'Abjection' terimi, 1970 sonrası Georges Bataille ve Julia Kristeva'nın öncülüğünde ortaya atılmış bir kavram olup, diğer filozofların bakış açılarıyla da incelenerek, bu kavramla ilgili sanat eserlerini derleyip tezimde ilişkilendirdim. Lacan'ın deyimiyle 'informe' olan 'tekinsiz' kavramı da abjectle bağdaştırılarak kullanılmaktadır. Türkçedeki karşılığı 'iğrençlik' olan bu kavram postmodernitenin getirdiği çağdaş dönemi kapsamaktadır. Genellikle vücut atıklarının ele alındığı eserlerde karşılık gören bu terim, dışlanmış kimliklerin ve toplumların incelendiği eserlerin karşılığı olarak da yerini almıştır. Özellikle Türk sanatçıları incelediğim bu tezimde, Türk toplumunun ve Müslüman kültürün tabu haline getirdiği konuların ele alındığı eserleri de inceleyeceğim.
Anahtar Sözcükler: Abjection, Abject art, Estetik, Informe, Yabancılaşma, Julia Kristeva, Lacan, Georges Bataille

Abstract:
Throughout the historical process, the aesthetic perception has changed by transforming into a movement. Throughout the history of humanity, we find the things that seem aesthetic to us in the transfer package to walls, papers and objects. What the beautiful is, its content and the philosophers have been the subject of debate throughout. Art has examined the ugly as well as the beautiful thing. In the early ages, they painted the primitive impulses of people for cave paintings, such as nature paintings and animal figures, as well as weights. The golden ratio, which was the classical perception of beauty in the Renaissance period, changed with the fragmentation of forms in the Modernism period. Historical events such as the 1st World War also caused the artist to break away from its natural beauty and reveal the picture of brutality before watching. Contrary to the art movements that came with Dadaism, on the other hand, it can drag the ready-made object to a completely different dimension and make it accepted as art. The inclusion of knowledge in art has led us to keep art with philosophy, by fundamentally questioning what is aesthetic.
The concept of 'abject art', which is the subject of this thesis, is also a term we consider philosophy. The term 'Abjection' is a concept that was put forward under the leadership of Georges Bataille and Julia Kristeva after 1970, and I could not observe in my thesis by compiling the art components related to this concept by examining it from the perspectives of other philosophers. In Lacan's words, the concept of 'uncanny', which is 'informed', is also used in conjunction with abject. This concept, which is 'disgusting' in Turkish, covers the Contemporary period included by Postmodernity. This term, which is often used in works dealing with bodily waste, has also taken its place as a showcase of items examining excluded identities and societies. In this thesis, where I examine Turkish artists in particular, I will also examine the works that deal with the topics included in Turkish society and Muslim society taboos.
Keywords: Abjection, Abject art, Aesthetics, Informe, Alienation, Julia Kristeva, Lacan, Georges Bataille