URLA ilçesinde gestasyonel diabetes mellitus prevalansı ve risk etmenleriyle ilişkisi
Prevalence of gestational diabetes mellitus and its relationship with risk factors in district of urla
Yazar: GÖKNİL GÜMÜŞ ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GÜL ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İzmir-Urla = İzmir-Urla

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Urla İlçesi Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) bölgesinde, Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS)'ne kayıtlı olan gebelerin Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM) prevalansını belirlemek ve risk etmenleriyle ilişkisini saptamaktır.
Yöntem: Kesitsel türdeki bu araştırmanın evrenini Urla TSM'ye bağlı 14 Aile Hekimliği Birimi'nde 1 Ocak-31 Aralık 2014 tarihleri arasında AHBS'ye kayıtlı 742 gebe oluşturmaktadır. Araştırmaya gebeliğin 24-28. haftaları arasında Glikoz Yükleme Testi(GYT) yaptırmış, 631 gebe dahil edilmiştir.
 Araştırmada GDM varlığı ve risk etmenleriyle ilgili veriler Sağlık Bakanlığı Gebe-Lohusa İzleme Fişi ve Risk Değerlendirme Formu kullanılarak elde edilmiştir.
Tanımlayıcı bulgular sıklık dağılımları ve ortalama±standart sapmaları ile sunulmuştur. Bağımsız değişkenlerle GDM varlığının ilişkisi ki-kare testiyle çözümlenmiştir. Her bir GDM risk değişkeni için tek değişkenli çözümlemede anlamlı bulunan değişkenlerle Lojistik regresyon modeliyle çözümleme yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05'in altında olan p değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan 631 gebenin 81 (%12.8)'inde GDM saptanmıştır. Gebelerin ortalama yaşı 28.9±5.4 yıl, gebelik başındaki ortalama BKİ değeri 24.5±4.7 kg/m2, tanı zamanına  kadar alınan ortalama kilo 6.7±2.6 kg, ortalama gebelik sayısı 2.0±1.2, ortalama doğum ağırlığı 3285±457 gr. olarak bulunmuştur.
GDM ile gebenin çalışma durumu, kan basıncı yüksekliği,  bebek doğum ağırlığı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Gebe yaşı arttıkça GDM varlığı anlamlı olarak artmaktadır(p<0.001).GDM sıklığı eğitim durumu ilkokul olanlarda, önceki gebelik sonucu ölü doğum olanlarda anlamlı olarak daha fazla görülmekte, gebelik sayısı ve BKİ arttıkça anlamlı olarak artmaktadır.Çok değişkenli çözümlemede gebenin yaşının 25-34 yaş arasında olması (OR:2.4,%95 GA:1.14-5.10) ile 35 yaş ve üzeri olması (OR:3.9,%95 GA:1.63-9.62), öğrenim durumunun ilkokul olması (OR:2.8, %95 GA:1.33-5.82), gebelikte 10 kg üzeri kilo alma (OR:1.9,%95 GA:1.04-3.71), BKİ >25 kg/m2 olma (OR:2.0, %95 GA:1.26-3.39) GDM riskini anlamlı olarak artırmaktadır. Sezaryen oranları GDM olan gebelerde daha yüksektir (p:0.042).
Sonuç: Anne yaşı, BKİ durumu, gebelikte kilo alımı, öğrenim durumunun ilkokul olması GDM için önemli bir risk faktörüdür.
Anahtar sözcükler: Gestasyonel Diabetes Mellitus, prevalans, risk etmenleri, BKİ

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence of Gestational Diabetes Mellitus (GDM) of the pregnant women registered in the Family Medicine Information System (FMIS)in Community Health Center (CHC) of Urla district andits relationship with risk factors. 
Method: The population of this cross-sectional study was 742 pregnant women registered in the FMIS between the dates of 1 January and 31 December 2014 in 14 Family Medicine Units of Urla TSM. 631 pregnant women who were performed Glucose Challenge Test (GCT)between their 24th and 28th week of pregnancy were included in the study. 
In the study, data on the presence of GDM or risk factors were obtained using Pregnant-Puerperal Monitoring Form and Risk Assessment Form of Ministry of Health. 
Descriptive findings presented with frequency distribution and mean ± standard deviation. The relationship between the presence of GDM and independent variables was analyzed by chi-square test.For each GDM risk variable, analysis was performed by a logistic regression model with the significant variables in the univariate analysis. P values less than statistical significance level of 0.05 were considered significant. 
Results: GDM was detected in 81(12.8%) of 631 pregnant women included in the study. The mean age of the pregnant women was 28.9 ± 5.4 years, the average BMI at the beginning of the pregnancy24.5±4.7 kg/m2, the mean weight gain until the time of diagnosis 6.7±2.6 kg, the average number of pregnancies 2.0±1.2,the average birth weight3285±457 g. 
No significant relationship was found between GDM and work status of the pregnant woman, blood pressure elevation, and birth weight of the baby. As the age of the pregnant women increases, the presence of GDM increases significantly (p<0.001). Prevalence of GDM was significantly higher in those with primary school education and in those whose previous pregnancies result in stillbirth. It increases significantly as the number of the pregnancies and BMI increase. In multivariate analysis, having the age of between 25 and 34 (OR:2.4, %95 GA:1.14-5.10) and 35 and over (OR:3.9, %95 GA:1.63-9.62) for pregnant women, having a primary school education (OR:2.8, %95 GA:1.33-5.82), weight gaining over 10 kg during pregnancy (OR:1.9, %95 GA:1.04-3.71), having BMI of >25 kg/m2(OR: 2.0, %95 GA:1.26-3.39) increased the GDM risk significantly. Caesarean rates were higher in women with GDM (p:0.042).
Conclusion:  Maternal age,BMI status, weight gain in pregnancy, having a primary school education are important risk factors for GDM.