Tekrarlayan kök kanal tedavisinde kullanılan farklı eğe sistemlerinin inflamatuar mediyatörlerin salınımı üzerine etkisi
The effect of different file systems used in retreatment on the release of inflammatory mediators
Yazar: SENA KAŞIKÇI
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ AKTEMUR TÜRKER
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Kalsitonin = Calcitonin ; Kalsitonin geniyle ilgili peptid = Calcitonin gene related peptide ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, tekrarlayan kök kanal tedavisi sırasında kök kanal dolgu maddelerinin uzaklaştırılmasında kullanılan farklı çalışma kinetiklerine sahip ProTaper Universal Retreatment (PTUR), Reciproc blue ve XP-endo Finisher R eğe sistemlerinin periapikal bölgedeki Substance P, CGRP (Kalsitonin Gen İlişkili Peptid), IL-6 ve IL-10 inflamatuar mediyatörlerinin salınımı üzerindeki etkisini değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmaya asemptomatik ve kronik apikal periodontitisli, tekrarlayan kök kanal tedavisi endikasyonu konan dişe sahip 75 hasta dahil edildi. Hastalar kök kanal dolgu maddelerinin uzaklaştırılmasında kullanılan eğe sistemine göre rastgele üç gruba ayrıldı (n=25): ProTaper Universal Retreatment (PTUR), Reciproc blue ve XP-endo Finisher R. Eski kök kanal dolgu maddelerinin sökümü, kök kanallarının yeniden şekillendirme ve dezenfeksiyonu sağlandıktan sonra her üç gruptaki dişlerin kök ucundan periapikal sıvı örnekleri alındı. Ağrı, şişlik ve flare-up oluşumuna neden olan Substance P, CGRP, IL-6 ve IL-10 mediyatörlerinin periapikal sıvı örneklerindeki miktarı ELISA testiyle ölçüldü. Normal dağılmayan inflamatuar mediyatör değerlerinin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis testi kullanıldı. İkili gruplara göre normal dağılmayan verilerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi.
Bulgular: Substance P ve CGRP açısından değerlendirildiğinde eğe sistemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). IL-6 ve IL-10 salınımı açısından değerlendirildiğinde eğe sistemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0,05).  Reciproc blue grubunun IL-6 salınım değerleri XP-endo Finisher R grubunun IL-6 salınım değerlerinden anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0,024). 
Sonuç: Farklı çalışma kinematiğine sahip eğelerin Substance P ve CGRP salınımı üzerine etkisi gözlenmezken, resiprokal hareketle çalışan Reciproc blue eğesi IL-6 salınımını artırmıştır.

Anahtar Sözcükler: Tekrarlayan kök kanal tedavisi, Substance P, CGRP, IL-6, IL-10, ProTaper Universal Retreatment, Reciproc blue, XP-endo Finisher R, ELISA.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis study is to evaluate the effect of ProTaper Universal Retreatment (PTUR), Reciproc blue and XP-endo Finisher R file systems, which are used in the removal of root canal filling materials during retreatment with different motion kinetics on the release of Substance P, CGRP (Calcitonin Gene-Related Peptide), IL-6 and IL-10 inflammatory mediators in the periapical region.
Methodology: Seventy-five patients with asymptomatic and chronic apical periodontitis teeth with retreatment indication were included in the study. Patients were randomly divided into three groups according to the file system used to remove root canal filling materials (n = 25): ProTaper Universal Retreatment, Reciproc blue and XP-endo Finisher R. After the removal of the previous root canal filling materials, reshaping and disinfection of the root canals, periapical fluid samples were taken from the root tip of the teeth in all three groups. The amount of Substance P, CGRP, IL-6 and IL-10 mediators that cause pain, swelling and flare-up in periapical fluid samples were measured by ELISA test. The Kruskal Wallis test was used to compare the values of non-normally distributed inflammatory mediators. Mann-Whitney U test was used to compare data that were not normally distributed according to paired groups. The level of significance was determined as p<0.05.
Results: When evaluated in terms of Substance P and CGRP, no statistically significant difference was found among file systems (p>0.05). When evaluated in terms of IL-6 and IL-10 release, a statistically significant difference was found among file systems (p<0.05). IL-6 values of Reciproc blue group were significantly higher than those of the XP-endo Finisher R group (p = 0.024).
Conclusion: While the effect of files with different motion kinematics on Substance P and CGRP release was not observed, Reciproc blue file working with reciprocating motion increased IL-6 release.

Keywords: Retreatment, Substance P, CGRP, IL-6, IL-10, ProTaper Universal Retreatment, Reciproc blue, XP-endo Finisher R, ELISA.