Biga yarımadasında yüzeylenen granitik bileşimli kayaçların petrografik ve jeomekanik özellikleri
Petrographic and geomechanical properties of granitic rocks outcropping in the Biga peninsula
Yazar: GÜVEN EROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEN ÇALIK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Doğal taş işletmeciliği, madencilik, dolgu-riprap malzemesi, şev stabilitesi, inşaat sektörü gibi pek çok alanda uygun mühendislik özelliklerine sahip granitik kökenli kayaçlar kullanılabilmektedir. Kayaçların fiziksel ve mekanik özelliklerini, birincil etken olarak petrografik-mineralojik özellikler belirlemektedir. Bu çalışmada Biga Yarımadası'nda beş farklı bölgeden seçilmiş yedi farklı lokasyonda yüzeylenen granitik kökenli kayaçların petrografik, jeokimyasal, fiziksel ve mekanik özellikleri incelenerek; petrografik, jeokimyasal özellikleriyle fiziksel ve mekanik özellikleri arasındaki ilişkiler belirlenip çeşitli korelasyon analizleri yapılmıştır. Seçilmiş lokasyonlardan (Şevketiye (Lapseki)  Kestanbol (Ezine), Kuşçayırı (Bayramiç), Evciler/Yassıbağ (Bayramiç), Evciler/Çavuşköy (Bayramiç), Yenice (Sofular) ve Eybek (Edremit)) alınan granitik kaya örneklerinin minerolojik-petrografik çalışmaları (ince kesit, modal analiz ve XRD analizi) yapılmış ve jeokimyasal (majör, iz ve REE nadir toprak element) analizleri gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda bu örneklerin jeomekanik özelliklerini belirlemek için; fiziksel (yoğunluk, birim hacim ağırlık, gözeneklilik, ağırlıkça su emme) ve mekanik (schmidt sertlik çekici, tek eksenli şıkışma dayanımı, Brazilian çekme dayanımı, Los Angeles aşınma kaybı, sodyum sülfatla (Na2SO4) don dayanımı) testleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda minerolojik-petrografik ile fiziksel, mekanik özellikler arasındaki ilişkiler basit regresyonlar yardımıyla açıklanmıştır. Kayaçların mühendislik özelliklerinin dokusal özellikleriyle bağlantılı olduğu, ayrıca bazı minerallerin kayaç içindeki yoğunluğu, mineral şekli ve büyüklüğününde bu kayaçların mühendislik özelliklerini doğrudan etkilediği görülmüştür. Bu neticeler sonucunda Biga Yarımadası'nda bulunan granitik kökenli kayaçlar bütün olarak ele alarak, kalite ve kullanılabilirlik yönünden tüm özellikleri ortaya konularak yorumlanmıştır.

Abstract:
Granitic origin rocks have suitable engineering properties in many areas such as natural stone processing, mining, filling material, slope stability, construction sector. The physical and mechanical properties of rocks are a function of their mineralogical and petrographic characteristics. In this study, the petrographic, geochemical, physical, and mechanical properties of the granitic rock outcrop at seven different locations selected from five different regions in the Biga Peninsula were investigated. Relationships between petrographic, geochemical properties and physical and mechanical properties of granitic rocks were determined and various correlation analyzes were made. Granitic rock samples taken from selected locations that are Şevketiye (Lapseki) Kestanbol (Ezine), Kuşçayırı (Bayramiç), Evciler / Yassıbağ (Bayramiç), Evciler / Çavuşköy (Bayramiç), Yenice (Sofular) and Eybek (Edremit). Mineralogical - petrographic studies (thin section, modal analysis and XRD analysis) of the samples were carried out and geochemical (major, trace and REE rare earth element) analyzes were performed. At the same time, to determine the geomechanical properties of these samples such as physical (density, unit volume weight, porosity, water absorption by weight) and mechanical tests (Schmidt hardness hammer, uniaxial compression strength, Brazilian tensile strength, Los Angeles wear loss, frost resistance with sodium sulfate (Na2SO4)) were performed. In the light of the findings obtained The relationships between mineralogical-petrographic and physical and mechanical properties are explained using simple regressions. It has been observed that the engineering properties of the rocks are related to their textural properties, and the density, mineral shape, and size of some minerals in the rock directly affect the engineering properties of these rocks. As a result of these results, the granitic rocks outcrop in the Biga Peninsula were taken as a whole and interpreted by revealing all their features in terms of quality and usability.