8-14 yaş grubu klinik örneklemde ebeveyn kabul red algısının incelenmesi
The investigation of perception of parental acceptance and rejection in clinical sample of 8-14 age group
Yazar: PINAR ÇAKIR AKSU
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Ebeveynler = Parents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Çocuk psikolojisi = Child psychology ; Çocuklar = Children ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmada, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış ve herhangi bir psikiyatrik tanı almamış çocukların ebeveyn kabul, red ve kontrol algısı, çocuğun psikolojik uyumu ve annenin kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda DEHB tanısı almış ilköğretim ( 4 ile 8. arasındaki sınıflarda bulunan) öğrencilerindeki ebeveyn kabul, red ve kontrol algısının çocukların psikolojik uyum ve annelerin kişilik özellikleri ile ilişkisi hiçbir psikiyatrik tanı almamış bir grupla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla, demografik bilgi formu, Ebeveyn Kabul ve Red Ölçeği- Çocuk Formu (EKRÖ-Ç), Çocuk/Ergen Kişilik Değerlendirme Ölçeği (Çocuk/Ergen KİDÖ), Conners Anababa Derecelendirme Ölçeği- Yenilenmiş/Uzun (CADÖ-Y/U),Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği kullanılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, DEHB tanısı almış ve herhangi bir tanı almamış tüm çocukların annelerinden ve babalarından algıladıkları kabul red toplam puanları ve alt testlerinden aldıkları puanların cinsiyet açısından fark bulunmamıştır. Anne kişilik özelliklerinin, çocuğun anneden algıladığı kabul red düzeyindeki varyansa yaptığı katkı istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Çocukların annelerinin dışadönüklük, sorumluluk, geçimlilik, gelişime açıklık kişilik özellikleri arttıkça, çocukların annelerinden algıladıkları reddetme düzeyi azalmaktadır.  Ayrıca çocuğun psikolojik uyumu üzerinde annenin kişilik özelliklerinin etkili olduğu görülmüştür.  
DEHB tanısı almış çocukların annelerinden ve babalarından algıladıkları red düzeyi psikiyatrik tanı almamış çocukların anne babalarından algıladıkları red düzeyinden daha yüksek bulunmuştur.  Sonuç olarak DEHB tedavi sürecinde anne baba eğitimlerinin oldukça önemli olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
The aim of the present study is to investigate the relationship between perceived parental acceptance-rejection and parental control, psychological adjustment of the child and personality characteristics of the mother in a sample of 4th-8th grade students with ADHD. The data obtained from this group was compared with the data obtained from children which don't have a diagnosis of any mental disorder. Data collection was done through demographic information form, Parental Acceptance-Rejection/Control Questionnaire (PARQ/C), Personality Assessment Questionnaire (PAQ), Revised Conners' Parent Rating Scale-Long,and Basic Personality Traits Inventory. 
Our results indicate that among all the children total score of perceived maternal and paternal acceptance-rejection and scores of subtests do not change according to gender. Personality characteristics of the mother had statistically significant effect on perceived maternal acceptance-rejection. Among the personality characteristics of the mother, being extrovert, responsible, open to development and agreeable decreased the degree of perceived maternal rejection.  In addition mother's personality characteristics influenced child's psychological adjustment. 
Degree of perceived maternal and paternal rejection among children with ADHD was higher than those without a diagnosis of any psychological disorder. As a result during the treatment period of ADHD education of mothers and fathers is of crucial importance.