Adana ili büyükbaş hayvancılık işletmelerinde elde edilen gübrenin taban suyuna etkileri
Effects of livestock manure obtained from cattle breeding enterprises on shallow ground water in Adana province
Yazar: MÜGE ERKAN CAN
Danışman: PROF. DR. TANER ALAGÖZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Barınaklardaki hayvansal atıklar, üretilen gübre, altlık, süt sağım yerinde oluşan atık sular, gezinti alanında oluşan yüzey akış suları, silaj depolarından gelen silaj yemi suyundan oluşur. Bu atıklar uygun bir şekilde depolanmadığı zaman, sağlığa zararlı koku, görüntü kirliliği ve çevre kirliliği oluşturmaktadır. Hayvancılık işletmelerinde oluşan ve gübre olarak tanımlanan hayvansal atıkların yarattığı bu olumsuz koşullar, işletmelerdeki gübre depolarının plan ve proje aşamasında gerekli yasal ve teknik standartlar göz önüne alınarak ortadan kaldırılabilir. Bu çalışmada, Adana ilinde, çalışmanın amacına uygun olarak seçilen 156 adet büyükbaş hayvancılık işletmesi incelenmiştir. Hayvan barınaklarında ortaya çıkan atıkların oluşturduğu kirlilik ve sorunlar belirlenmiş ve bunların ne şekilde giderileceği konusunda önerilerde bulunulmuştur.Çalışmada, büyükbaş hayvancılık işletmelerinde elde edilen gübrenin, taban suyuna etkisi araştırılmıştır. İşletmelerin içinden ve çevresinden alınan taban suyu, toprak ve içme suyu numuneleri, 2010 yılı boyunca, yılda 4 kere, analiz edilmiştir. Taban suyu ve toprak örneklerinde nitrat ve amonyum, taban suyu ve içme suyu örneklerinde E. coli, fekal koliform ve toplam koliform analiz sonuçları, hayvansal gübre kaynaklı bir kirlenmenin var olup olmadığının araştırılması için kullanılmıştır. İldeki büyükbaş hayvancılık işletmelerinden kaynaklanan atıkların, toprak üzerinde biriktirilmesi, yer altı suyu ve toprakta, nitrat ve amonyum konsantrasyonlarının artmasına neden olmaktadır. Özellikle yağışlı günlerden sonra bu konsantrasyonlardaki artışın daha da fazla olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, araştırma alanı model alınarak, kontrolsüz büyükbaş hayvancılık işletmelerinin yakın gelecekte çevreye geri dönüşümü zor olan zararlar verebileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
Animal waste includes, manure from livestock farms, bedding and litter, plus such things as waste water, feedlot runoff, silage juice from trench silos. Waste from livestock building, when not stored properly, causes environmental problems including odors and appearance of pollution. This negative effect caused by animal manure from livestock building can be prevented. With this purpose, consideration of necessary legal and technical standards for farm manure storage structure at the phase of planning and project can eliminate these problems. In this study, chosen livestock farms as suitable to research purpose were investigated in Adana province. Problems caused by waste from livestock building were determined and necessary explanations were made about utilization of waste.In the study, the effects of livestock manure obtained from cattle breeding enterprises on the shallow ground water have been investigated. Shallow ground water samples, soil samples and drinking water samples which were taken around and in the enterprises have been analysed, 4 times a year, during the year 2010. Nitrate and ammonium on shallow ground water and soil samples, E. coli, fecal coliform and total coliform on shallow ground water and drinking water samples analysis results have been used to investigate the existance of pollution originating from animal manure. Waste from cattle breeding enterprises has been accumulation on soil surface causing nitrate and ammonium levels have been increased in water and soil contents. Especially after rainy days, these levels have been increased much more than normal. At the end of the study, using the study area as a model, it was concluded that uncontrolled cattle breeding enterprises may irreversibly damage to the environment and natural sources in near feature.