Hastane öncesi acil tıp sisteminde çalışan personelde enfeksiyon kontrolünün değerlendirilmesi
Evaluation of infection control in personnel working in the pre-hospital emergency medicine system
Yazar: FATMA YORULMAZ
Danışman: PROF. DR. HAVVA ŞAHİN KAVAKLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Acil tedavi = Emergency treatment ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bulaşıcı hastalık kontrolü = Communicable diseases control ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Enfeksiyonlar = Infections ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
AMAÇ: Hastane öncesi acil tıp sistemi çalışanları stabil olmayan koşullarda görev yapma, girişimsel işlemler yapma zorunluluğu ve hastanın enfeksiyon açısından özgeçmişi konusunda sınırlı bilgi edinebilmeleri gibi nedenlerle enfeksiyöz açıdan yüksek risk altında kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı bu grupta enfeksiyon hastalıkları riskleri ve standart korunma yollarına dikkat çekmektir.
YÖNTEM: Bu çalışma, hastane öncesi acil sağlık hizmeti sağlayıcıları olan hekim, paramedik, acil tıp teknisyeni, hemşire ve şoförler üzerinde 2019 yılında yapılmıştır. Çalışma kesitsel, prospektif, gözlemsel bir çalışmadır ve 320 sağlık personeline ulaşılmıştır. Gönüllülük esasına göre seçilen katılımcılara uygulanan anketle; katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, enfeksiyon hastalıkları bulaşma ve korunma yolları hakkındaki bilgi düzeyleri, el hijyeni sağlanması, kişisel koruyucu donanım kullanımı, çevre ve ekipman ile ilgili standart enfeksiyon kontrol önlemlerinin uygulanması konularındaki tutumları değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Katılımcıların kan, vücut sıvıları (p=0.004) ve mükoz membranlara (p=0.010) temas öncesi eldiven, solunum yolu sekresyonlarına maruziyet riski durumunda maske (p=0.002) kullanımı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Giysilerin ya da derinin hastanın kan, vücut sıvıları ve çıkartıları ile temas etme olasılığı olan işlemlerde önlük kullanımı (p=0.756), kan, vücut sıvıları ve çıkartılarının yüze ve gözlere sıçrama olasılığı olan işlemler sırasında gözlük/yüz koruyucu kullanım (p=0.178) oranı düşük bulunmuştur. Kan ve diğer vücut sıvıları ile kontaminasyon sonrası (p=0,001) ve hastadan hastaya geçiş sırasında (p=0.003) el hijyeni sağlanması oranı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Katılımcılar genel olarak hastalıkların bulaş yolları hakkında doğru cevaplar vermişlerdir. Katılımcılar arasında meslek gruplarına göre Hepatit B (p=0.002), İnfluenza (p=0.039), Tetanoz (p=0.030) aşılarını yaptıranlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
SONUÇ: Enfeksiyon hastalıklarına maruziyet açısından riskli grupta bulunan hastane öncesi acil sağlık hizmeti sağlayıcılarının, sık karşılaşılan enfeksiyon hastalıklarının çoğunun bulaş yolları ve korunma önlemleri konusunda yeterince bilgili ve donanımlı olduğu bulunmuştur. Ancak Hepatit A ve C, Rotavirüs,  gibi bazı enfeksiyon hastalıkları konusunda bilgi eksikliği olduğu dikkati çekmiştir. Enfeksiyon hastalıklarının bulaş yolları, el hijyeni, kişisel koruyucu ekipman kullanımı, ekipman ve çevre ile ilgili standart korunma önlemleri konularında düzenli, kapsamlı ve sık tekrarlanan eğitimler sayesinde bilgi eksikliği kaynaklı mesleki bulaşın önüne geçilebilecektir.   
ANAHTAR KELİMELER: Acil Servis, Enfeksiyon Kontrolü, Hastane Öncesi Sağlık Personeli.

Abstract:
BACKGROUND/AIMS: Pre-hospital emergency medicine system workers are considered to be under high infectious risk due to reasons such as working in unstable conditions, having to perform interventional procedures, and having limited information about the patient's history of infection. The aim of this study is to draw attention to the risks of infectious diseases in this group and the standard methods of prevention.
MATERIALS AND METHODS: This study was conducted in 2019 on pre-hospital emergency healthcare providers, namely, physicians, paramedics, emergency medical technicians, nurses and drivers. The study is a cross-sectional, prospective, observational study, and 320 healthcare personnel are included in the study. With the questionnaire applied to the participants selected on a voluntary basis; the socio-demographic characteristics of the participants, their level of knowledge about the modes of transmission and prevention of infectious diseases, the provision of hand hygiene, the use of personal protective equipment, the application of standard infection control measures related to the environment and equipment were evaluated.
RESULTS: The use of gloves prior to contact with blood, body fluids (p=0.004) and mucous membranes (p=0.010), and the use of mask (p=0.002) in case of exposure risk to respiratory tract secretions were found to be statistically significant. Use of apron in procedures where clothes or skin may come into contact with the patient's blood, body fluids and extracts (p=0.756), use of goggles/face protection during procedures where blood, body fluids and extracts may splash onto the face and eyes (p=0.178) were found to be low. The rate of providing hand hygiene after contamination with blood and other body fluids (p=0.001), and when switching from one patient to another (p=0.003) was found to be statistically significant. Participants generally gave correct answers regarding the modes of disease transmission. Among the participants, those who had Hepatitis B (p=0.002), Influenza (p=0.039), Tetanus (p=0.030) vaccines according to occupational groups were found to be statistically significant. 
CONCLUSION: It is shown that pre-hospital emergency healthcare providers, who are in the risk group in terms of exposure to infectious diseases, are sufficiently knowledgeable and equipped about the modes of transmission and prevention measures of most of the common infectious diseases. However, it is noted that there is a lack of information on some infectious diseases, such as Hepatitis A and C, as well as Rotavirus. Occupational transmission due to lack of knowledge may be prevented by regular, comprehensive and frequently repeated trainings on the transmission routes of infectious diseases, hand hygiene, use of personal protective equipment, and standard protection measures regarding the equipment and environment. 
KEYWORDS: Emergency Service, Infection Control, Pre-Hospital Healthcare Personnel.