Mersin yörüklerinde doğum, evlenme ve ölüm ile ilgili inanışların mukayeseli araştırması
Mersin yörüklerinde birth, marriage and death myths about comparative research
Yazar: AYŞE İNCİR
Danışman: PROF. DR. M. BEŞİR AŞAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Doğum = Delivery ; Evlilik = Marriage ; Gelenekler = Traditions ; Halk inançları = Public beliefs ; Mersin = Mersin ; Türkmenler = Turkomans ; Yörükler = Yuruks ; Ölüm = Death ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Anadolu Türklerinde doğum, evlenme ve ölüm ile ilgili inanç ve pratikler, değişen coğrafya ve ortamdan etkilenmiş, ancak bazı noktalarda, kendisini koruyacak ortamları da bulmuştur. Bu ortamının ağırlığını, şüphesiz İslam dinin benimsenmesi ve inancın Türk geleneğine olan etkisi oluşturmaktadır. Bu durumda, ilgili geleneksel Türk inanç ve pratiklerinin, İslam'ın vermiş olduğu kurallar ve kaideler sayesinde, kendine bir yer bulmuştur diyebiliriz.Doğum ile ilgili uygulamalarda, eski göçebe kültürlerde, ülkemizin birçok bölgesinde ve Mersin'de geçmişte uygulanan, hala uygulanmaya devam edilen adet ve pratiklerin zamanla yararsız olduğunun düşünülmesi bir çoğunun da zararlı olduğunun fark edilmesi bu pratiklerin bir çoğunun terk edilmesine neden olmuştur. Özellikle de gelişmiş bölge ve şehir merkezlerinde bu uygulamalar, çocuk eğitimindeki ve çocuk hastalıkları tedavisindeki bilimsel gelişmeler paralelinde en aza inmiştir. Fakat şu da bilinmeli ki bu adetlerin ve pratiklerin temelinde; her anne babanın fıtratında var olan, çocuğuna yönelik iyi beklentiler ve gerçekleşmesini istedikleri arzuları bulunmaktadır.Evliliğin oluşmasına zemin hazırlayan söz kesme, nişan, çeyiz, düğün ve düğün sonrası yapılan uygulamalar ise belirli amaçlar için yapılır. Amaç evliliğin toplum tarafından kabulü, onaylanması ve kutlanmasıdır. Kimi zararlı etkilerden korunması ve toplum içinde beraber yaşayan halkın birbiriyle dayanışmasına yönelik olan bazı dinsel-büyüsel işlemler ise bu alanda uygulanan, inanılan gelenek, görenek ve pratikleri ortaya çıkarmıştır. Bu inanç ve uygulamalar, köken olarak çok eskilere dayanmakta; çok Tanrılı dönemler, Şamanlık, Hıristiyanlık ve İslamiyet etkilerinin izlerini taşımaktadır. Ve geçmişten günümüze yaşayan, süreklilik arz eden bu uygulama ve pratikler günümüze kadar varlığını sürdürmüştür.Ölüm; doğum ve evlenme gibi kişinin hayatında karşılaştığı en önemli olaylardan bir tanesidir. Bu olgu, kişisel olmakla birlikte, toplumu ilgilendiren bir olay olmasından dolayı da, değişik bilim dallarında değişik yöntemlere göre konu edilip incelenmektedir. Bu olgunun etrafındaki inanç ve uygulamaları olgunun bağlamındaki milletin gelenek ve görenekleri etkilemiştir. Türkler arasında da ölüm olayı, doğum ve onu takip eden evlilik gibi en önemli geçiş aşamalarından biri olarak kabul edilmiştir. Bu geçiş dönemlerinden sonuncusu olan ölüm, bir son gibi görünse de gerek eski Türk dinlerinde gerekse Türklerin mensubu bulundukları İslâm dininde bir yok oluş olarak algılanmamış; ölümle her şeyin bitmediğine sadece bu dünyadan öbür dünyaya geçildiğine inanılmıştır.

Abstract:
Anatolian Turks births, marriages and deaths related to the beliefs and practices, influenced by the changing geography and environment, but at some point, he has devised to protect the environment. In this environment, the weight, of course, the adoption of the Islamic religion and faith is the impact of the Turkish tradition. In this case, the traditional beliefs and practices of Turks, Islam has given thanks to the rules and bases, we can say has found a place for itself.Related to the applications on the old nomadic cultures, in many parts of our country, and Mersin, in the past applied, still continue to apply to be considered that many of the pieces of useless and harmful practices over time that led to the abandonment of many of these practices is to be noticed. In particular, these applications are developed regions and urban centers, in line with scientific advances in the treatment of children's education and children's diseases are minimized. However it should be known that on the basis of these customs and practices, there is every parent's fıtratında that, they want to happen, expectations and desires are best for their children.Cutting the ground for the emergence of marriage, engagement, dowry, wedding after wedding and the applications are made for the specific purposes. The goal of marriage by the community acceptance, approval and kutlanmasıdır. Some protection from harmful influences, and solidarity with each other for the people living in the community with some of the religious-magical procedures applied in this area is believed, traditions, customs and practices, has revealed. These beliefs and practices, based on very old in origin; polytheistic periods, Shamanism, Christianity and Islam are the traces of the effects. And living in the past to the present day, the continuous existence of this practice, and practice has continued until today.Death, like birth and marriage is one of the most important events in one's life encounters. In this case, the personal, but also because of an event of public concern, whether the subject is examined by different disciplines in different ways. This phenomenon in the context of cases around the nation's customs and traditions influenced the beliefs and practices. The deaths of the Turks, such as birth and subsequent marriage was recognized as one of the most important stages of transition. The last of these periods of transition of death, may seem like a recent member of the Turks in which both the old Turkish religion and the religion of Islam as an extinction event detected; death was believed to have passed the other world everything of this world, just expired.