İnternet tabanlı Türkçe obezite davranışçı tedavi  programı geliştirilmesi ve test edilmesi: Bir randomize kontrollü çalışma
Developing and testing an internet based Turkish obesity behavioral therapy program: A randomized controlled study
Yazar: CENAN HEPDURGUN
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ELBİ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Davranış tedavisi = Behavior therapy ; Kilo verme = Weight loss ; Obezite = Obesity ; Psikoterapi = Psychotherapy ; İnternet = Internet

Özet:
GİRİŞ: Obezite tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sıklığı giderek artan bir halk sağlığı sorunudur.  Kalp hastalıkları, diyabet ve hipertansiyon gibi farklı hastalıklara yol açarak sağlık harcamalarını önemli miktarda artıran obezitenin tedavisinde toplum genelinde kullanılabilecek etkili ve ucuz yöntemler geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. 

AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, geniş toplum kesimlerinde kullanılabilecek Türkçe bir obezite davranışçı tedavi internet programı geliştirilmesi ve geliştirilen programın kısa dönemdeki etkinliğinin test edilmesidir.

VARSAYIMLAR:  Obezitenin bilişsel davranışçı tedavisi temel alınarak hazırlanacak olan internet eğitim programı katılımcıların en az yarısı tarafından tamamlanacaktır. Bu program, kilo vermede hastalara haftalık bilgilendirici elektronik posta gönderilmesine göre daha etkili olacaktır. İnternet tabanlı programı kullanma sıklığıyla kilo kaybı arasında korelasyon bulunacaktır.

YÖNTEM: Çalışmaya katılmak için başvuruda bulunan ve katılma kriterlerini karşılayan 101 kişi, bilgisayar ortamında yapılan randomizasyonla program grubu ve elektronik posta grubuna ayrılmışlardır. Program grubundaki katılımcılardan, 8 hafta boyunca geliştirilen internet davranışçı tedavi programını kullanmaları istenmiş; elektronik posta grubundaki katılımcılara 8 hafta boyunca sağlıklı yaşam ve kilo vermeyle ilgili bilgilendirici elektronik postalar gönderilmiştir.  Çalışmanın birincil çıktısı 8 hafta sonunda vücut ağırlığında görülen değişimdir. Tedavi amacına yönelik analiz için çalışmayı tamamlamayan katılımcıların başlangıç verileri ileriye taşınmıştır. İstatistiksel analizler ki kare testi, bağımsız gruplarda t testi, ANCOVA ve sperman korelasyon testleri ile yapılmıştır.



BULGULAR:  Randomizasyon sonucunda 51 kişi program grubunda, 50 kişi elektronik posta grubunda yer almıştır. Program grubundaki katılımcıların %78,4'ü çalışmayı tamamlamış, 8 haftalık eğitim programındaki tüm videoları izleyenlerin oranı  yalnızca %25,4 olmuştur. Tedavi amacına yönelik analiz sonucunda program grubundaki katılımcıların vücut ağırlıklarındaki değişim 8 hafta sonunda ortalama -2,28 (± 2,11) olurken, elektronik posta grubundaki katılımcılardaki değişim ortalama -0,74 (± 1,578) olmuştur (p=0,001). Program grubunda izlenen eğitim videosu sayısı ve yeme günlüğüne yapılan giriş sayısı ile verilen kilo arasında belirgin korelasyon saptanmıştır. (her iki analiz için p=0.001)

SONUÇ: Çalışmamızda hazırlanan internet programını kullanan katılımcılar, 8 haftalık izlem sonunda bilgilendirici elektronik posta alan katılımcılara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla kilo vermiştir. Bu sonuç programın çok kısa dönemdeki minimal etkinliğini yansıtıyor olsa da obezite tedavisinde düşük maliyetli bir alternatif geliştirilmesine yönelik yeni çalışmalar için cesaret vericidir.

Abstract:
INTRODUCTION: Obesity is a public health problem that is increasingly common in our country as it is in the whole world.  It increases the health expenditures by leading to diseases such as diabetes, hypertension and heart diseases. Therefore effective and inexpensive tools  which can be widely used in community for obesity treatment are needed to be developed.

AIM: The aim of this study is to develop a Turkish internet obesity behavioral therapy program which can be used in wider community and test its short-term effectiveness.

HYPOTHESES:  The internet education program to be prepared on the basis of cognitive behavioral therapy of obesity will be completed by at least half of the participants. This program will be more effective in weight loss than sending weekly informative e-mails to patients. There will be a correlation between the frequency of using the internet based program and the weight loss.

METHOD:  101 participants who applied to participate in the study and met the participation criteria were allocated to the program group and the e-mail group with computer-generated randomization.  Participants in the program group were asked to use the internet behavioral treatment program for 8 weeks while  e-mail group participants received informative e-mail about healthy life and weight loss for 8 weeks. The primary outcome of this study was weight change over 8 weeks. For intent-to-treat analysis, baseline observations of participants who did not complete the study were carried forward. Statistical analyzes were performed using the chi square test, independent samples t test, ANCOVA and Spearman correlation tests.



RESULTS: 51 pariticipants were assigned to the program group and 50 participants were assigned to the e-mail group with randomization. 78,4% of the participants in the program group completed the study but only 25,4% of them watched all of the videos in 8-week education program. As a result of intent-to-treat analysis The change in body weight of the participants in the program group was -2.28 (± 2.11) on average after 8 weeks, while it was -0.74 (± 1.578) for the participants in e-mail group. (p = 0.001). In the program group, there was a significant correlation between weight loss and the number of videos watched (p=0.001).  The number submissions to the eating diary also showed a significant correlation with the weight loss (p=0.001).

CONCLUSION: Participants who used the internet program in our study lost statistically significant more weight than the participants in e-mail group over 8 weeks. Although this result reflects the minimal effectiveness of the program in the very short term, it is encouraging for new studies to develop a low-cost alternative for obesity treatment.