İş sağlığı ve güvenliği teknikerliği (seviye 5) meslek standardının oluşturulması
Establishment of occupational health and safety technician (level 5) vocational standard
Yazar: HASAN TUNA
Danışman: PROF. DR. HİKMET KARAÇAM
Avrasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Meslek standartları = Occupational standarts ; Standartlar = Standards ; Teknikerlik = Technician ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu araştırma, iş sağlığı ve güvenliği ön lisans eğitiminin mevcut durumunu tespit etmek ve Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun belirlediği formların referansında "İş Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri (Seviye 5)" adında bir meslek standardı önerisinde bulunmak amacıyla planlanmıştır. İlk olarak mevcut durumun tespiti için Türkiye'deki 78 üniversitenin Bologna Bilgi Sistemi analiz edilmiş ve öğretim programları bağlam, girdi, süreç, ürün (CIPP) modeli kullanılarak 98 akademisyenin görüşleriyle değerlendirilmiştir. İkinci olarak, günümüz piyasa ihtiyaçlarının belirlenmesi için 75 sektör paydaşı ile iş analizi yapılmıştır. Son olarak, sektör paydaşlarından oluşturulan 5 çalışma grubuyla yapılan değerlendirmeler, video konferans yoluyla yapılan 130 görüşme ve 90 taslak metin incelemesi sonucunda meslek standardı oluşturulmuştur.
Araştırmanın bulgularına göre, akademisyenlerin genel olarak ön lisans programlarının CIPP boyutları ile ilgili olumlu görüşler taşıdığı, ancak programlar arasında bir birliktelik değil dağınıklık ve kopukluk olduğu tespit edilmiştir. Analiz ve değerlendirme sonucunda iş sağlığı ve güvenliği ön lisans eğitiminde bir standart olması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucu hazırlanan meslek standardının iş gücü niteliğinin yükseltilmesine, mesleğin güvenli ve yetkin kişiler tarafından yapılmasına, teknikerlerin mesleki yeterliliklerini kazanması için uygun öğretim program modeli oluşturulmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This research is planned to determine the current status of occupational health and safety associate degree training and to propose an occupational standard named "Occupational Health and Safety Technician (Level 5)" about the forms determined by the Vocational Qualifications Authority. Firstly, the Bologna Information System of 78 universities in Turkey was analyzed to determine the current situation, and curriculums were evaluated with the opinions of 98 academicians by using the context, input, process, product (CIPP) model. Secondly, business analysis was conducted with 75 sector stakeholders to determine today's market needs. Finally, the occupation standard was established as a result of the evaluations made with 5 working groups formed by the stakeholders of the sector, 130 interviews made via video conference, and 90 draft text reviews.
According to the findings of the research, it has been determined that academicians generally have positive opinions about the CIPP dimensions of associate degree programs. However, there is not a unity between the programs but a mess and disconnection. As a result of the analysis and evaluation, it was revealed that there should be a standard in occupational health and safety associate degree training. It is thought that the occupational standard prepared as a result of the research will contribute to the following: increase the quality of the workforce, the profession performed by safe and competent persons, the creation of an appropriate education program model for technicians to gain professional competencies.