Elektronik ticaretin vergilendirilmesi
Taxation of electronic commerce
Yazar: SATILMIŞ ERTUĞRUL AKÇAOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKKAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Ticaret = Trade ; Vergilendirme = Taxation

Özet:
Devletlerin mevcut vergi normlarını elektronik ticaretten elde edilen kazançlara uygularken getirecekleri yorumların yeknesak olmaması yeni çifte vergilendirme sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, başta gelir unsurlarının nitelendirilmesi olmak üzere, elektronik ticaretin geleneksel ticaretten farklılaşan yönlerinin anlaşılmasında uluslararası diyalog ve işbirliğine ihtiyaç duyulmaktadır. Elektronik ticarette çifte vergilendirme riskinden daha fazla olmasa bile en az onun kadar geçerli bir diğer risk gelirin eksik vergilendirilmesi veya hiç vergilendirilememesidir. İnternet'in merkezî olmayan ve anonim yapısı işletmelerin dünyanın herhangi bir noktasından diğerine mal ve hizmet sunabilmesini mümkün kıldığı gibi, bunların elektronik ortamdaki faaliyetlerini bir noktadan diğerine saatler hatta dakikalar içinde kaydırabilmesini sağlamaktadır. Bazı mal ve hizmetlerin ticareti artık tümüyle gayrimaddi (dijital) ortamlarda gerçekleşmektedir. İnternet sayesinde işletmeler artık müşterileriyle doğrudan (maddi olarak) ya da aracılar vasıtasıyla ilişki kurmamaktadırlar. Gerçek veya tüzel kişiliklerle bire bir bağlantılı olmayan e-posta adresleri ve alan adları İnternet ortamında tarafların kimliklerinin tespitini oldukça zorlaştırmaktadır. Tüm bunların sonucunda elektronik ticaret bakımından mevcut ulusal ve uluslararası vergi normlarının uygulanmasında pek çok fiili güçlükle karşılaşılmaktadır.Ottawa Konferansı sonrası, OECD'nin Mali İşler Komitesi'nin, bu konferansta kendisine verilen görev gereği Model Anlaşma ve Şerhi üzerinde çalışma ve teknik danışma grupları eliyle yürüttüğü araştırmaları ve bunların sonucunda Model Anlaşma'nın Şerhinde yapılan değişiklikleri ayrıntılarıyla inceledik. Aynı irdelemeyi Türk vergi hukuku bakımından da yaptık. Türk vergi idaresi uygulamasının gelir unsurlarının nitelendirilmesi noktasında OECD çalışmalarıyla kısmen uyumlu olduğunu gördük.Yaklaşık 90 yıl önce, gelirin vergisinin kaynak ve yerleşim yeri devletleri arasında adil bölüşümü için ortaya konmuş ilke ve normlar bundan sonra, elektronik ticaretten elde edilen kazançlar bakımından, tümüyle yerleşim yeri ülkelerinin menfaatine hizmet edecektir. Bunun çözümü ise devletler arasında yeni müzakereler ve yeni bir uzlaşı gerektirmektedir.

Abstract:
The development of the Internet and electronic commerce have weakened the established consensus on the taxation of international business. The main question is based on whether the permanent establishment concept is adequate or not to determine taxing jurisdiction in the world of electrons.The OECD countries, which have been very effective in shaping the international consensus on taxation issues since the end of World War I, seem insistent on sharing electronic commerce revenues under the existing taxing regime. Under the existing regime, the source country is given the right to levy taxes on the business profits of an enterprise to the extent that those profits are attributable to a permanent establishment. Since the taxing right of the source country is bound with existence of a permanent establishment within its borders, the meaning of the permanent establishment concept and its applicability to electronic commerce constitute the main questions. This study examines those two questions.Broadly speaking, a website cannot be a fixed place of business, and therefore a permanent establishment, because it is intangible. Additionally, it cannot be a dependent agent because the agent provision of the treaties specifically refers to persons. A server, may be a fixed place of business and therefore permanent establishment of an enterprise. A server of an ISP usually does not constitute a fixed place of business of the enterprise, and therefore a permanent establishment.