Bağımlılık damgalamasını etkileyen sosyo-demografik değişkenlerin normal popülasyonda incelenmesi
Investigation of socio-demographic variables affecting stigmatization of addiction
Yazar: SEZGİN AYDIN
Danışman: PROF. DR. YUSUF ALPER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Bağımlılık = Dependency ; Damgalama = Stigmatization ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Sigara = Cigarette ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırma Türkiye Genelinde ikamet eden 18 yaş üstü kişilerin Alkol ve Madde Bağımlılığına Yönelik Damgalamalarının incelenmesi amacıyla tasarlanmış tanımlayıcı-kesitsel bir araştırmadır. Veri toplama aracı olarak, uygulamada alkol ve madde bağımlılarına karşı oluşan duygu, düşünce ve davranışlarla ilgili ifadeler içeren olan Alkol-Madde Bağımlılığı Damgalama Ölçeği kullanılmıştır. 
Bu araştırmada Örneklem yöntemi olarak kartopu örneklem yöntemi kullanılmıştır. 2015 TUİK verilerine göre Türkiye'de yaşayan 18 yaş ve üzerinde 50.189.930 kişi bulunmaktadır. %95 güven düzeyinde ve %5 güven aralığında gereken örneklem büyüklüğü 384 kişi olarak hesaplanmıştır. 384 kişinin 192'si kadın ve 192'si erkek olacak şekilde kartopu örnekleme yöntemi ile anketler toplanmıştır. Verilerin analizlerinde frekans tabloları, Ki-Kare Testi, bağımsız örneklem t-Testi ve tek yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre; katılımcıların damgalama eğilimleri yaşadıkları bölgeye cinsiyete, yaşa, aylık gelire, kendilerinin ve anne babalarının sigara, alkol ve madde kullanımına göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Katılımcıların alkol kullanma durumlarına göre olumsuz tutum ortalamaları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Katılımcıların annelerinin alkol kullanma durumlarına göre olumsuz tutum ortalamaları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Katılımcıların madde kullanma durumlarına göre olumsuz tutum ortalamaları arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, içinde yaşanılan toplum bireyin bağımlılığı üzerinde etkilidir. Bunun yanında, bireyin demografik özellikleri, anne-babasının eğitimi, sigara, alkol ve madde bağımlısı olup olmaması bireyin madde bağımlılığı damgalaması ile ilgili görüşlerini farklılaştırmaktadır. Hem toplumun damgalama ile ilgili bilinçlenmesi ve damgalamanın bağımlı bireyler üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu topluma açıklanmalıdır.

Abstract:
This study designed to evaluate of stigmatization of smoking, alcohol and substance across the Turkey and it is descriptive-sectional study.  To collect data Alcohol-Substance Addiction Stamping Scale, which contains expressions about feelings, thoughts and behaviors against alcohol and substance addicts, was used. In this research, convenience-sampling method was used as the sampling method.
According to TUIK 2015 data, there are 50,189,930 people aged 18 and over living in Turkey. At 95% confidence level and 5% confidence interval, the required sample size was 384 people. Questionnaires were collected by using convenience-sampling method, of which 192 were female and 192 were male. To analyses the data frequency tables, Chi-square tests, t-Tests and ANOVA Tests were used. 
According to the research findings; The stigmatization tendency of the participants shows a significant difference according to gender, age, monthly income and smoking, alcohol and substance use of the region where they live. A significant difference was found between the attitude of the participants according to their alcohol use. A significant difference was found between the attitude of the participants according to their mothers' alcohol use. A significant difference was found between the negative attitude averages according to the substance use status of the participants.
As a result, the community in which they live has an effect on the individual's addiction. In addition, the demographic characteristics of the individual, the education of his / her parents, whether he is addicted to cigarettes, alcohol or substance differentiate the individual's views about the stigma of substance abuse. Both the awareness of the society about stigmatization and the negative effects of stigmatization on dependent individuals should be explained to the society.