Operasyonel nakit akışlarının sistem dinamiği yaklaşımıyla tahmin edilmesi: Gıda sektöründe bir uygulama
Forecasting operational cash flows by system dynamics approach: An application in the food industry
Yazar: MERVE VURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN BAŞAR BAYLAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Fayda-maliyet analizi = Cost-benefit analysis ; Gıda işletmeleri = Food companies ; İndirgenmiş nakit akımı = Reduced cash flow ; İşletme maliyeti = Operation cost

Özet:
İşletmelerde, finansal performans ölçüm aracı olarak nakit akışı analizleri yapılmaktadır.  Nakit akış analizleri temel olarak 3 türde incelenmektedir: işletmelerin ana faaliyet konusu ile ilgili faaliyetlerden kaynaklanan operasyonel nakit akışları, işletmelerin duran varlıklarının satım ya da alım faaliyetlerinden oluşan yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları ve işletmelerin finansal anlamda gerçekleştirdikleri nakit kazanç ya da giderlerinden oluşan finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarıdır. Operasyonel nakit akışları, işletmelerin kuruluş amacına hizmet eden faaliyetlerinden kaynaklanan nakit giriş ve çıkışlarını ifade etmektedir. İşletmelerin piyasada rekabet edebilmesi, tutunabilmesi ve istikrar sağlayabilmesi için nakit akış üzerinde etkili faktörlerin tespit edilmesi gerekmektedir. Nakit akış döngüsündeki bu faktörler; üretim maliyeti, üretim miktarı, ürün kalitesiyle ilgili maliyetler, stok maliyeti, birim satış fiyatı ve satış miktarı vb. gibidir. Bu çalışmada, operasyonel nakit akışları için sistem dinamiği kullanılarak bir simülasyon modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen modelde SPK tarafından belirlenen operasyonel nakit akış tablosu temel alınmıştır. Nakit akışlarının gelecek 5 yıl için tahmin çalışmaları, Stella yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Modelin uygulanabilirliğini göstermek için bir gıda üretim tesisinin operasyonel nakit akışları simüle edilmiş ve operasyonel nakit akış tahminleri yapılmıştır. Vaka çalışmasında, modelin ürettiği veriler incelenerek, istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Modelin geliştirilme amacı olan iskonto edilmiş birikimli net şimdiki değer verileri gelecek 5 yıl için tahmin edilmiştir. Elde edilen veri kümesi kullanılarak beş yıllık birikimli net şimdiki değerin hedeflenen nakit akışıyla karşılaştırılması için hipotez testi yapılmıştır. Geliştirilen model ve veriler ışığında işletmenin gelecek durumu ile ilgili çıkarımlarda bulunulmuştur.

Abstract:
Cash flow analyzes are performed as a financial performance measurement tool in businesses. Cash flow analyzes are basically examined in 3 types: operational cash flows arising from the activities related to the main activity of the enterprises, cash flows arising from the investment activities consisting of the sale or purchase activities of the fixed assets of the enterprises, and cash arising from the financing activities consisting of the cash gains or expenses of the enterprises in the financial sense. are streams. Operational cash flows express the cash inflows and outflows arising from the activities that serve the purpose of establishment of the enterprises. Factors affecting cash flow should be determined in order for businesses to compete in the market, to hold on and to provide stability. These factors in the cash flow cycle; production cost, production quantity, product quality related costs, inventory cost, unit selling price and sales quantity etc. like this. In this study, a simulation model is developed for operational cash flows using system dynamics. The developed model is based on the operational cash flow statement determined by the CMB. Forecasts of cash flows for the next 5 years were made using Stella software. To demonstrate the applicability of the model, operational cash flows of a food production facility were simulated and operational cash flow forecasts were made. In the case study, the data produced by the model were analyzed and statistically evaluated. The discounted cumulative net present value data, for which the model was developed, are estimated for the next 5 years. Using the obtained dataset, a hypothesis test was conducted to compare the five-year cumulative net present value with the targeted cash flow. In the light of the developed model and data, inferences were made about the future status of the enterprise.