Postmenopozal kadınlarda besin tüketimi, vücut bileşimi ve bazı biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Assesment of the relationship between nutritional status, body composition and some biochemical parameters of postmenopausal women
Yazar: EMİNE MERVE DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Obezite = Obesity ; Postmenopoz = Postmenopause ; Vitamin D = Vitamin D ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Demirtaş, E.M., Postmenopozal Dönemdeki Kadınlarda Besin Tüketimi, Vücut Bileşimi ve Bazı Biyokimyasal Parametreler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Toplum Beslenmesi Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışma 45-60 yaş aralığındaki gönüllü 90 postmenopozal kadın ve kontrol grubu olarak 18-40 yaş aralığındaki 30 düzenli adet gören gönüllü kadının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada postmenopozal dönemdeki kadınlarda beslenme durumunun saptanması ve serum D vitamini düzeyi ile serum lipit düzeyleri ve vücut kompozisyonu arasındaki olası ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bireylerin genel özellikleri ve bazı beslenme alışkanlıkları anket formu ile, beslenme durumları besin tüketim sıklığı ve üç günlük bireysel besin tüketim kaydı ile saptanmış, fiziksel aktivite seviyeleri kaydedilmiştir. Bireylerin antropometrik ölçümleri alınmış, bazı biyokimyasal parametreleri incelenmiş ve vücut kompozisyonu analizi yapılmıştır. Postmenopozal grupta BKİ, bel çevresi, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı değerleri, kontrol grubuna göre önemli derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Yine postmenopozal grupta vücut yağ miktarı ve yağ yüzdesi kontrol grubuna kıyasla önemli derecede yüksek, yağsız kütle ise önemli derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Postmenopozal kadınların total kolesterol ve LDL-kolesterol düzeyleri kontrol grubuna göre önemli derecede yüksek, HDL- kolesterol düzeyleri ise düşük bulunmuştur (p<0,05). Serum 25 (OH)D vitamini düzeylerine göre postmenopozal gruptaki kadınların %54,4'ünde, kontrol grubundaki kadınların ise %83,3'ünde D vitamini eksikliği vardır. Kontrol grubunda düşük BKİ, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı yüksek serum D vitamini düzeyleri ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Postmenopozal kadınların %75,56'sı, kontrol grubunun ise %53,3'ünün yetersiz kalsiyum aldığı görülmüştür. Sonuç olarak postmenopozal kadınlarda yeterli D vitamini düzeyleri kemik sağlığı, kalp-damar hastalıkları ve genel sağlık durumu için önemlidir. Menopozal dönemde kadınlar D vitamini düzeyleri açısından da değerlendirilmeli ve gerekli olan durumlarda takviye yapılmalıdır. 

Anahtar kelimeler: D vitamini, menopoz, obezite, hiperlipidemi, beslenme

Abstract:
Demirtaş, E.M., Assesment of the Relationship between Nutritional Status, Body Composition and Some Biochemical Parameters of Postmenopausal Women, Hacettepe University Institute of Health Sciences Community Nutrition Program Master Thesis, Ankara, 2018. The study was conducted on 90 postmenopousal women aged between 45-60 years and as control group 30 women with regular menstruation aged between 18-40 years. The purpose of the study was to determine the nutritional status of postmenopausal women and to assess the relationship between serum vitamin D levels and serum lipid levels and, body fat mass. General characteristics and some nutritional behaviours of the participants were determined by a questionnaire. In order to determine their nutritional status, food-frequency questionnaire and 3-days dietary records were administered. Also, the physical activity level of the participants has been determined. Anthropometric measurements and some biochemical parameters has been assessed. Body composition has been analysed. In postmenopausal group, BMI, waist circumference, waist/hip ratio and waist/height ratio were significantly higher than control group (p<0,05). Body fat content and fat percentage was significantly higher, lean body mass was significantly lower in postmenopausal group (p<0,05). Total cholesterol and LDL-C levels were significantly higher, HDL-C levels was significantly lower in postmenopausal group (p<0,05). Vitamin D deficiency was observed in %54,4 of the postmenopausal group and in %83,3 of the control group. In control group, low BMI, waist/hip ratio and waist/height ratio were found associated with high serum vitamin D levels (p<0,05). Calcium consumption was inadequate in %75,56 of the postmenopausal group and %53,3 of the control group. As conclusion, sufficient vitamin D levels are important for bone health, cardiovascular health and general health. At menopausal period, vitamin D levels should be evaluated and supplemented if necessary.

Key Words: Vitamin D, menopause, obesity, hyperlipidemia, nutrition