Seçili makroekonomik göstergelerin Borsa İstanbul (Bist-100) endeksine etkisi
The effect of selected macroeconomic indicators on the Borsa İstanbul (Bist-100) index
Yazar: BÜŞRA DOLAŞIK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EMRE BİBER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa endeksi = Stock exchange index ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Hisse senetleri = Stocks ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Sermaye piyasası = Capital market

Özet:
Sermaye piyasalarında yer alan hisse senedi piyasası yatırımcıların en çok yatırım faaliyetinde bulundukları piyasadır. Bu tez çalışmasında seçili makroekonomik değişkenler ile BİST-100 endeksi arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmada 2015:1 - 2020:12 dönemi verileri kullanılmıştır. Makroekonomik göstergeler olarak enflasyon, döviz kuru, faiz, dış ticaret, işsizlik, sanayi üretim endeksi ve kredi temerrüt takası ele alınmıştır.  BİST-100 endeksi bağımlı değişken olarak kullanılmışken, enflasyon, döviz kuru, faiz, dış ticaret, işsizlik, sanayi üretim endeksi ve kredi temerrüt takası bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmada Zaman Serileri Analizinden yararlanılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenlere ait tanımlayıcı istatistiklere bakılmıştır.  Serilerin durağanlığını tespit etmek için ADF–PP birim kök testleri kullanılmıştır. BIST-100 hisse senetleri ile makroekonomik değişkenler arasında ilişki olup olmadığının, varsa bu ilişkinin yönü ve derecesinin ölçülmesinde çoklu regresyon yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda makroekonomik değişkenlerden enflasyon, SUE'nin BIST-100 endeksi'ni etkilediği görülmektedir. BİST-100 endeksi ile enflasyon, döviz kuru, işsizlik, SUE ve CDS arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu, faiz ve dış ticaret ile BİST-100 arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The stock market has been a prominent ingredient of capital markets. In this thesis study, the relationship between selected macroeconomic variables and BIST-100 index was investigated over the period of 2015:1 - 2020:12. Macroeconomic indicators such as inflation, exchange rate, interest, foreign trade, unemployment index, industrial production index, and credit default swap were used as independent variables while the BIST-100 index was the dependent variable of the study. Time Series Analysis and descriptive statistics were utilized to describe and investigate the independent and dependent variable changes over time. ADF–PP unit root tests were run to determine the equilibrium of the series. In addition, multiple regression analysis was used to measure the direction and degree of this relationship between the BIST-100 index and macroeconomic variables. Study findings showed that two macroeconomic variables: inflation, industrial production index, affect the BIST-100 index. It was also identified that there is a positive relationship between the BIST-100 index and inflation, exchange rate, unemployment, and industrial production index, and CDS whereas there is a negative relationship between interest rate and foreign trade and BIST-100 index.