Müşteri sayaçlarının su kayıplarına etkisinin araştırılması /
Yazar: SALİH YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT FIRAT
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İçme suyu dağıtım sistemlerinde abone sayaçlarından kaynaklanan su kayıp hacminin azaltılması için sayaçların analiz edilmesi, arızaya sebep olan faktörlerin belirlenmesi ve en uygun sayaç değiştirme politikasının uygulanması önemlidir. Bu çalışmanın amacı; (i) sayaç arızalarının analiz edilmesi, (ii) sayaç arızalarına sebep olan faktörlerin değerlendirilmesi, (iii) sayaç arızalarının su kayıplarına etkisinin araştırılması, (iv) sayaç değiştirmede öncelikli bölgelerin AHP ve ELECTRE ve AHP ve TOPSIS yöntemleriyle belirlenmesi, (v) sayaç değiştirmede fayda-maliyet analizinin gerçekleştirilmesi şeklindedir. Bu amaçların gerçekleştirilmesinde Malatya ili merkez ilçelerinde yer alan bölgeler uygulama alanı olarak seçilmiştir. Uygulama alanından elde edilen veriler kullanılarak, sayaç hata türlerine, sayaç markalarına ve sayaç yaşlarına göre değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca, hatalı sayaçların değiştirilmeden önceki ve sonraki dönemlere ait su tüketimleri analiz edilerek gelir getirmeyen su oranına etkisi değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında sayaçların değiştirilmesinde öncelikli bölgelerin belirlenmesinde 7 değişken belirlenmiş ve bölgelerde bu değişkenlere ait gerçek veriler kullanılarak en kötü ve en iyi duruma doğru bölgeler belirlenmiştir. Bu şekilde belirlenen en kötü ve en iyi duruma sahip bölgeler için en uygun sayaç değiştirme periyodu ve buna bağlı olarak fayda-maliyet analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda elde edilen çıktıların özellikle su temini sağlayan kurumlarda sayaç ve su kayıp yönetimi için referans oluşturacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Analysis of the customer water meters, determination of the factors causing the failures in water meters and definition of the best-fit water meter rehabilitation program is quite important to reduce the non-revenue water ration caused by customer water meters in water distribution systems. The aim of this study is; (i) to analyze the failures in water meters, (ii) to evaluate the factors causing the failures in water meters, (iii) to investigate the effect of water meters failures on non-revenue water ratio, (iv) to define the priority regions for rehabilitation of water meters by integrating the methods of AHP and ELECTRE and AHP and TOPSIS, (v) to realize the cost-benefit analysis. For these aims, the regions located in Malatya city center were selected as study area. The water meter failures were analyzed based on the types of failures, water meter brand and age by using the data obtained from study area. Moreover, the effect of water meter failures on non-revenue water were evaluated by analyzing the water consumptions recorded at the previous and next periods of the water meter changing. In study, 7 factors were defined for determination of priority regions for rehabilitation of water meters and the best and worst regions were determined by using the data belonging to regions. The optimum replacement period and cost-benefit analysis for water meters were carried out for the regions determined for rehabilitation. It is considered that the results of this study can be a reference for water and water meter management in water supply utilities.