Dünden bugüne serbest zaman değerlendirmesi: Yaşlılar ile fenomenolojik bir araştırma
Leisure time assessment from past to today: Phenomenological research with the elderly
Yazar: ESRA KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. TENNUR YERLİSU LAPA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aktif yaşlanma = Active ageing ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Araştırmanın amacı katılımcı bireylerin gençlik dönemlerinde ki serbest zaman algısı
ve değerlendirmesi ile yaşlılık dönemindekileri karşılaştırmasını yapmak, katılımcıların
yaşlanma sürecinde serbest zaman algısında nasıl bir değişim olduğunu belirlemek, yaşlı
bireylerin serbest zaman değerlendirmelerinin öznel yargısına ulaşabilmektir. Araştırma nitel
araştırma yöntemlerinden fenomenoloji araştırma deseni kullanılarak yapılmıştır. Yarı
yapılandırılmış soru formu kullanılarak, yaklaşık 40 dakika süren şuan aktif bir yaşam süren
65 yaş ve üzeri 5 kadın ve 5 erkek ile görüşmeler yapılmıştır.
Verilerin analizi aşamasında her bir sorunun cevaplarına yönelik temalar belirlenmiş
ve araştırmanın güvenirliliğini sağlamak adına kappa analizi yapılarak kappa değeri 1.00
bulunmuştur. Yapılan bu çalışma ile katılımcıların eğitim hayatları, çalışma hayatları ve
günümüzdeki emeklilik dönemlerinde serbest zaman değerlendirmelerinde ki aktivite türleri,
değerlendirmelerine yönelik memnuniyet ya da pişmanlık durumları ve subjektif
karşılaştırmaları belirlenmiştir. Verilerin analiz edilmesi sonucunda katılımcıların gençlik
dönemleri ile yaşlılık dönemleri serbest zaman değerlendirmelerinde belirli bir aktiviteye ya
da topluluğa bağlı olanların değerlendirmelerinde farklılıklar olmadığı fakat sosyal
aktivitelerde bulunan katılımcıların değerlendirmelerinde farklılıklar olduğu belirlenmiştir.
Bu farklılıkların yaş almadan kaynaklı tecrübelerden ve ekonomik, toplumsal, kültürel
şartların değişiminden kaynaklı olduğu, yaşlılık dönemlerinde sosyal aktivitelerde bulunurken
kendilerine psikolojik, sosyolojik ve bilişsel açısından daha faydalı olabilecek rekreatif
aktiviteler tercih ettikleri analiz edilmiştir. Geçmiş dönemlerinde tek bir aktivite türü yapan ve
bu aktiviteden tek bir fayda beklentisi olan bireylerin; yaşlılık dönemlerinde bir çok aktiviteye
katıldığı ve bu aktivitelerden de birbirinden farklı bir çok alana yönelik fayda beklentisi
olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Serbest Zaman, Rekreasyon, Yaşlı Bireyler, Aktivite Teorisi, Aktif
Yaşlanma

Abstract:
The aim of the study is to compare the perception and evaluation of the participant
individuals in their youth and their aging period, to determine the change in the perception of
free time in the aging process of the participants, and to reach the subjective judgment of the
free time evaluations of the elderly. The research was carried out by using the phenomenology
research design, which is one of the qualitative research methods. Using the semi-structured
questionnaire, interviews were made with 5 women and 5 men aged 65 and over who are
currently active, lasting about 40 minutes.
During the analysis of the data, the themes for the answers of each question were
determined and the kappa value was found to be 1.00 by making a kappa analysis to ensure
the reliability of the research.With this study, the types of activities in the leisure time
evaluations of the participants in their educational life, working life and retirement periods,
their satisfaction or regret for their evaluation and their subjective comparisons were
determined. As a result of the analysis of the data, it was determined that the participants'
youth and old age periods did not differ in their leisure time assessments in those who belong
to a particular activity or community, but there were differences in the evaluations of the
participants who were involved in social activities. It has been analyzed that these differences
arise from the experience of taking ages and the change of economic, social and cultural
conditions, and they prefer recreational activities that may be more beneficial for them in
terms of psychological, sociological and cognitive aspects while doing social activities in old
age.Individuals who made one type of activity in the past and who expect only one benefit
from this activity; It was determined that he participated in many activities in the old age
periods and there was an expectation of benefits for many different fields from these
activities.

Keywords: Leisure Time, Recreational, Older People, Activity Theory, Active Aging