Egzersizin, gebelik ve doğum eylemi sürecinde, anne ve bebek sağlığı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The evaluati̇on of the effect of exerci̇se on the health of the mother and the baby duri̇ng the pregnancy and labor
Yazar: HİLAL TÜRKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş: Gebelik; kadınların yaşam tarzı değişikliklerine açık olduğu ve sağlık önerilerine uymaya çalıştığı bir süreçtir. Bu sürecin anne ve bebek açısından daha sağlıklı bir şekilde tamamlanmasında egzersizin de önemli rolü vardır. Bu çalışmada kadınların gebelikte yapılan egzersizler hakkında bilgi düzeylerini ölçmeyi ve egzersizin anne-bebek sağlığı üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık.
Materyal ve Metot: Kesitsel ve Gözlemsel tipte olan bu çalışma, 01.01.2017-28.02.2017 tarihleri arasında Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine başvuran gebelere ve postpartum dönemdeki kadınlara yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya 44'ü postpartum dönemde, 127'si gebe olmak üzere toplam 171 kadın katıldı. Gebelerin %67,1'inin egzersiz yaptığı, egzersiz yapan gebelerin tamamının yürüyüş, %2,6'sının yürüyüşe ek olarak yüzme, %5,3'ünün germe ve solunum egzersizleri, %3,5'inin doğuma yardımcı egzersizler yaptığı görüldü. Gebelerin %34,5'i zamanı olmadığı için egzersiz yapmadığını, %25,5'i ise günlük işlerini yaparken zaten yeterince efor harcadığını belirtti. Katılımcıların %53,5'inin gebelik egzersizleri hakkında bilgi sahibi olmadığı, bilgi sahibi olanların ise %36,3'ünün görsel ve yazılı basından, sadece %10,5'inin sağlık çalışanlarından bilgi aldığı saptandı. Ayrıca egzersizlerle ilgili soruların büyük kısmına 'bilgim yok' şeklinde cevap verildiği görüldü. Kadınların gebelik süresince ortalama 13,18 kg (egzersiz yapanlar 12,93kg, yapmayanlar 13,43 kg) aldığı saptandı. Gebelikten önce egzersiz yapanların gebelikte de egzersizlere devam ettiği, egzersizler hakkında bilgi sahibi olanların daha fazla egzersiz yaptığı görüldü. Egzersiz yapanlarda ödem ve cilt çatlaklarının daha az oluştuğu saptandı. Gebelerin egzersiz yapma durumu ile bebek doğum kilosu, gebelik süresi ve doğumda yapılan cerrahi müdahaleler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmedi. Ayrıca GDM, HT/Pre-eklampsi, inkontinans, kabızlık ve doğum şekli ile egzersiz ilişkisi de incelendi, gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Fakat GDM veya tansiyon yüksekliği
vi
saptanan gebelerde egzersizin ilaç gereksinimini azalttığı görüldü. Çalışmamızda gebelik süresince yapılan egzersizlerin anne ve bebek sağlığı üzerine hiçbir olumsuz etkisi görülmedi.
Sonuç: Gebelikte yapılan egzersizlerin anne ve bebek sağlığı üzerine olumlu etkileri vardır. Fakat kadınların gebelik egzersizleri hakkında bilgileri yetersizdir ve bu durum gebelikte egzersiz yapma oranının az olmasına neden olmaktadır. Bu çalışma, gebelere egzersizler hakkında verilen eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin artırılması ve gebelerin egzersiz yapmaya teşvik edilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
Objectives: Pregnancy is a process in which women are open to changes in lifestyle and try to comply recommendations about health. Exercise also plays an important role in completing the pregnancy process in a healthier manner in terms of mother and baby. The aim of this study is to measure the knowledge levels of women about pregnancy exercises and investigate the effects of exercise on mother-infant health. Materials and Methods: This cross-sectional and observational study was conducted with face-to-face interviews with pregnant and puerperant women who were admitted to Ankara Atatürk Training and Research Hospital, Obstetrics and Gynecology Clinic between 01.01.2017-28.02.2017.
Results: A total of 171 women participiated in the survey, 44 of whom were puerperant and 127 of them were pregnant. It is found that %67,1 of pregnant women were exercising and all of them (%100) were walking. However, in addition to walking % 2,6 were swimming, % 5, 3 were stretching and breathing exercises and % 3,5 were exercising in order to facilitate birthgiving. % 34,5 of the pregnant women stated that they did not exercise because they did not have time, and % 25,5 stated that they were already doing enough effort during their daily routines. It is determined that % 53,5 of the participants did not have knowledge about pregnancy exercises , % 36,3 of the informed ones had knowledge through media and only % 10,5 of them benefited from the medical experts in gaining knowledge. In addition, most of the questions about the exercises were answered as 'no knowledge'. It was found that women gained an average of 13,18 kg during pregnancy (12,93 kg for those who were exercising, 13,43 for those who did not). It has been observed that women who did exercise before pregnancy continue to exercise in pregnancy and those who have knowledge about exercises exercise more. It has been found that
viii
edema and skin cracks less happen to the bodies of women who exercise. No statistically significant relationship was found between doing exercise and the birth weight, gestational age and surgical interventions at birth. Furthermore, the relationship between exercise and GDM, HT/ pre-eclampsia, incontinence, constipation and delivery type were examined and no significant difference was found between the groups. However, it has been shown that exercise in pregnant women with GDM or high blood pressure reduces the need for medication. In our study, no negative effects of performing exercises during pregnancy were observed on maternal and infant health.
Conclusion: Exercises in pregnancy have positive effects on mother and baby health. However, the knowledge of women about pregnancy exercises is insufficient and and this leads to a decrease in the rate of exercise in pregnancy. This study shows that the training and counseling services given to pregnant women should be increased and the pregnant women should be encouraged to exercise.