Kalıp imalatı yapan bir işletmede Ar-Ge projelerinin seçim süreci için bulanık karar modeli
Fuzzy decision model for the selection process of R&D projects in a mold factory
Yazar: EZGİ GÜLER
Danışman: PROF. DR. ZERRİN ALADAĞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İşletmelerde Ar-Ge projelerinin önceliklendirilmesi stratejik önem taşımaktadır. Kişisel görüşlere dayalı ve belirsizlikler içeren önemli ve hassas kararların verildiği bu süreçlerde, bulanık mantık destekli yöntemlerin kullanımı daha gerçekçi ve etkin sonuçlar vermektedir. Bu tez çalışmasında karar sürecine alınan 10 adet dönemlik Ar-Ge projesi ve toplam 16 adet proje değerlendirme kriteri bulunmaktadır. 5 kişiden oluşan karar verici grubunun karar sürecindeki etki düzeylerini belirlemek için grup üyeleri arasından seçilen 2 kişilik KVDK (Karar Verici Değerlendirme Kurulu) anket uygulanmıştır. Bulanık mantığın temel işlemleri Bulanık AHP algoritmasına göre yapılmış ve her bir karar vericinin karar süreci için ağırlığı hesaplanmıştır. Karar verici etki düzeyinin karar sürecine yansımasını değerlendirmek için karar vericilerin eşit etki düzeyi için de karar süreci sonuçları elde edilmiştir. Kriterlerin elemesi ÇKKV yöntemlerinden DEMATEL yöntemi kullanılarak yapılmıştır. DEMATEL yönteminde eşik değer analizi ile 3 farklı kriter seti oluşturulmuş ve Bulanık AHP ve Bulanık TOPSIS yöntemi ile bu setlere göre Ar-Ge projelerinin sıralamaları elde edilmiştir. Ar-Ge projeleri için önceliklendirme ve seçim süreci bulanık çok kriterli model yapısı olarak incelenmiĢtir. Ortaya konan model yapısı proje süreçlerini etkileyen tüm birimler içinde, karar verici, kriter ve projelerin elde edilen ağırlıklandırmalarının göz önünde bulundurulduğu bulanık bir model yapısıdır. Çalışmada, dinamik yapıdaki küçük ve orta ölçekli imalat işletmelerinde Ar-Ge projelerini önceliklendirmek için bulanık çok kriterli karar verme yaklaşımı ile karar sürecinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemlerin deney setlerine uygulanması sonucunda elde edilen bulgular eleştirel olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
The prioritization of R & D projects in enterprises is of strategic importance. The use of fuzzy logic-supported methods gives more realistic and effective results in these processes where important and sensitive decisions are made based on personal opinions and uncertainties. In this thesis, there are 10 R & D projects and 16 project evaluation criteria. In order to determine the effect levels of the decision-makers group consisting of 5 people, a questionnaire was applied to the KVDK (Decision-Making Committee), which was selected among the group members. The basic operations of fuzzy logic were made according to the Fuzzy AHP algorithm and the weight of each decision maker for the decision process was calculated. Decision-making results were obtained for the equal effect level of decision-makers to evaluate the effect of decision-making on decision-making. The elimination of the criteria was performed by using DEMATEL method. In DEMATEL method, 3 different criteria sets were formed by threshold value analysis and the rankings of R & D projects were obtained by using Fuzzy AHP and Fuzzy TOPSIS method. The prioritization and selection process for R & D projects was examined as a fuzzy multi-criteria model structure. The model structure presented is a fuzzy model structure that takes into account the weightedness of decision makers, criteria and projects among all units affecting the project processes. In this study, it is aimed to develop decision process with fuzzy multicriteria decision making approach in order to prioritize R & D projects in small and medium scale manufacturing enterprises in dynamic structure. The results of the application of the methods to the experimental sets were evaluated critically.