Fen bilgisi öğretiminde öğrenme halkası modelinin uygulandığı fizik laboratuvarı çalışmaları öğrenci başarısına etkisi
The effect of learning cycle on the pre-service students of science education in the physics laboratory
Yazar: HASRET NUHOĞLU
Danışman: PROF. DR. NECATİ YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme halkası yöntemi = Learning cycle method

Özet:
ÖZET Çocukluktan başlayarak gelen fene merak, fen konularının öğrencilere etkili bir yöntemle öğretilmesi gereksinimini doğurmuştur. Bu yöntem, öğrencilerin bilimsel bilgiyi öğrenmesi daha sonra da öğrendiği bilgileri günlük hayattaki yaşantısında uygulamasına fırsat vermelidir. Ayrıca öğrendiklerini zihninde yapılandırarak daha kalıcı bir öğrenmeye zemin hazırlamalıdır. Öğrencilere zor gelen kavramları, günlük hayata uyarlama ve öğrendiklerini kalıcı hale getirmek için zihninde yapılandırma sürecini temel alan bir öğretme yöntemi olan "Öğrenme Halkası Modeli"ni fen derslerinde özellikle laboratuvar çalışmalarında uygulamak daha etkili bir öğrenme gerçekleştirmek için öğrencilere faydalı olacaktır. Bu çalışmanın amacı, Öğrenme Halkası Modeli ve Geleneksel Öğretim Yönteminin öğretmen adaylarının fizik labaratuvanndaki başarılarına, fizik laboratuvanna yönelik tutumlarının etkisini ve öğretmen adayları üzerinde hangi yöntemin daha başarılı olduğunu belirlemektir. Bu amaçla üniversite birinci sınıf temel fizik laboratuvan dersinde yapılan "elektrik ve manyetizma" konularını içeren deneylerin öğretilmesinde, Öğrenme Halkası Modeli ve Geleneksel Öğretim Yöntemi uygulanmıştır. 2003-2004 öğretim yılında Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği programı 1. sınıf, 35 deney grubu, 34 kontrol grubu olmak üzere toplam 69 öğretmen adayından oluşan çalışma grubu üzerinde, deney ve kontrol ğruplu deneysel desen (Yan Deneysel Desenler = Quasi Experimental Design)" kullanılmıştır. Çalışmanın alt problemlerini tespit etmek için üç farklı ölçme aracı kullanılmıştır. Fizik Laboratuvan tutum ölçeği (deney ve kontrol gruplannda yer alan öğretmen adaylannın fizik derslerine olan tutumlannm, uygulanan öğrenme yöntemine bağlı olup olmadığı sınamak için), "Elektrik ve Manyetizma" konulannı içeren bilimsel basan testi (BBT) (deney ve kontrol grubunda yer alan öğretmen adaylarının basan derecelerini belirlemek için) ve öğretim yöntemi değerlendirme iiianketi (uygulanan öğretim yöntemi ile ilgili öğretmen adaylarının düşünce ve önerilerini tespit etmek için). Bu ölçme araçlarından elde edilen veriler, SPSS yardımıyla; betimsel istatistik, bağımlı ve bağımsız t- testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılarak yorumlanmıştır. Yapılan istatistiki çalışmalar sonucunca; deney ve kontrol grubundaki öğretmen adaylarına uygulanan öntest-son test sonuçlarında, fizik laboratuvanna yönelik tutum puanlan arasında manidar düzeyde bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Bilimsel basan testinde, deneysel çalışma öncesinde kontrol grubu deney grubundan daha başarılı olduğu halde, her iki yöntemin de uygulama süresi bittiğinde, deney grubunda yer alan öğretmen adaylarının kontrol grubunda yer alan öğretmen adaylarından daha başanlı olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, deney grubundaki öğretmen adaylarının fizik laboratuvanna karşı tutum ve "elektrik ve manyetizma" konularını içeren uygulamalardaki başarılan arasında; orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olmasına rağmen, kontrol grubundaki öğretmen adaylarının tutum ve başarılan arasındaki ilişki daha düşük düzeyde bulunmuştur. Yapılan nicel çalışmalar yanında, öğretmen adaylarına öğretim süreci sonunda uygulanan öğretim yöntemini değerlendirmeleri istendiğinde, elde edilen yorumlar da bu sonuçları desteklemektedir. Bu çalışmanın sonuçları göstermiştir ki, öğrenme halkası modeli, öğretimdeki en önemli sorun olan etkili, anlamlı ve zihinde yapılandırmayla kalıcı öğrenmeyi sağlayabilme noktasında, eğitimcilere ve geleceğimize yön verecek olan genç beyinlere hem gerçek yaşamı öğrenmelerinde ve hem de bunu sınıflara yönlendirmelerinde katkı sağlayabilecek bir yaklaşımdır. iv

Abstract:
ABSTRACT The curiosity of the children towards the science requires an effective education method for science topics. The method should facilitate learning of scientific knowledge and assist the children to extend the knowledge by applying it in the daily life. Moreover it should prepare and organize the knowledge in the mind in a persistent form. "Learning Cycle" is an education model that is based on the knowledge organization process of the mind. It helps students to apply the concepts and to make their scientific knowledge persistent. Applying the model in the science lectures, especially in the laboratory courses, will be useful for the students. The goal of this study is to compare "Learning Cycle Model" with the "Traditional" Teaching Method. What is the effect of these methods on the attitude of the teacher candidates towards the physics laboratory? Which method is more successful? The Learning Cycle Model and the Traditional Teaching Method is applied in the laboratory courses of "electricity and magnetism" topics in the first year basic physics course of the university. To compare the both models, a group of 34 was selected as control group. The control group was taught with the traditional teaching method. The experimentation group had 35 members. Their laboratory courses were done according to the learning cycle model. The study is done in 2003-2004 semester with the first year students of the Gazi University Kirsehir Education Faculty Primary School Education Department Science Education Program. In order to assess the subproblems of the study, three assessment tools are used: First tool is physics laboratory attitude scale. The tool is used in order to test whether the attitude of the candidate teachers is related to the teaching method. The second tool is the scientific success test (SST) that includes electricity and magnetism subjects. The tool is used to compare the success degrees of the candidateteachers in the control and experiment groups. The third tool is a questionaire on the evaluation of the effectiveness of the teaching method. It is used to learn the subjective ideas of the candidate teachers about the applied teaching method. The data obtained through these evaluation tools are analyzed by using SPSS. The statistical models used to analyze the data are descriptive statistics, dependent and independent t-tests and Pearson correlation analysis. The statistical analysis shows that the attitude towards the physics laboratory of the candidate teachers has not a meaningful difference between control and experiment groups with regard to the teaching method. But the scientific success test shows a difference between the teaching methods. Before beginning the semester, the control group had a higher success rate than the experiment group. At the end of the semester, the experiment group had a higher success rate. Moreover there is a positive, medium level of relation between the success rate and attitude towards the physics laboratory in the experiment group. But the relation in the control group is in a much lower degree. Apart öf the quantitative analysis, the qualitative analysis that is done at the end of the teaching semester supports these facts. Thus the results of this study shows that learning cycle model is an education approach that helps to resolve the main problems in teaching the scientific knowledge. It facilitates- the students to effectively learn and organize the knowledge in a meaningful way. It achieves to make the knowledge long lasting. The students become more capable to apply the knowledge in other areas outside the original context. VI