Özel gereksinimli çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin aktivite rol dengesi ve yaşam kalitelerinin incelenmesi
Examination of activity role balance and quality of life of mothers with and without children with special needs
Yazar: MELİKE ŞAHAN
Danışman: PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Bu çalışma tanısı olan ve tipik gelişen çocukların annelerinin aktivite rol dengesi
ve yaşam kalitelerini incelemek ve annelerin ölçek puanları arasındaki ilişki durumunu
belirlemek amacıyla planlanan karşılaştırmalı betimsel araştırmadır. Araştırma, tanısı
olan ve tipik gelişen çocuğu olan 132 anne ile gerçekleştirilmiştir. Veriler
"Sosyodemografik Veri Formu", "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği – Kısa
Form (WHOQOL-Bref)" ve "Aktivite Rol Dengesi Anketi" ile toplanmıştır. Araştırmaya
katılan özel gereksinimli (tanısı olan) çocuğa sahip annelerin Aktivite Rol Dengesi Anketi
toplam puan ortalamaları ve Yaşam Kalitesi Ölçeği puan ortalamaları tipik gelişim
çocuğu olan annelerin puan ortalamalarından düşüktür. Özel gereksinimli (tanısı olan)
çocuğu olan annelerin aktivite rol dengesi anketi ile yaşam kalitesi ölçeği puanları
arasında pozitif yönde orta derecede anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çalışma
bulguları sonucunda tanı almış çocuğu olan annelerin aktivite rol dengesi ve yaşam
kalitelerinin tipik gelişen çocukları bulunan annelereden daha düşük olduğu ve aktivite
rol dengesi arttıkça yaşam kalitesinin de yükseldiği görülmüştür. Daha büyük örneklem
gruplarıyla araştırma yapılmasının sonuçların genellenebilirliği açısından önemli
olabileceği düşünülmektedir. Pediatrik rehabilitasyon alanında çalışan ergoterapistlerin
özel gereksinimli çocukların annelerinin aktivite rol dengesi ve yaşam kalitelerini,
düzenli aralıklarla takip ederek bu alanlara yönelik müdahalelerde bulunmaları
önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aktivite rol dengesi; Özel gereksinimli çocuk; Yaşam kalitesi

Abstract:
This study is a comparative descriptive study planned to examine the activity role balance
and quality of life of mothers of diagnosed and typically developing children and to
determine the relationship between the scale scores of mothers. The study was conducted
with 132 mothers with diagnosed and typically developing children. The data were
collected with 'Sociodemographic Data Form', 'World Health Organisation Quality of
Life Scale - Short Form (WHOQOL-Bref)' and 'Activity Role Balance Questionnaire'.
The mean total scores of the Activity Role Balance Questionnaire and the mean scores of
the Quality of Life Scale of the mothers with children with special needs (diagnosed with
special needs) who participated in the study were lower than the mean scores of the
mothers with typically developing children. A moderately significant positive correlation
was found between the scores of the activity role balance questionnaire and the quality of
life scale of mothers with children with special needs (diagnosed) (p<0.05). As a result of
the study findings, it was observed that the activity role balance and quality of life of
mothers with diagnosed children were lower than those of mothers with typically
developing children and the quality of life increased as the activity role balance increased.
It is thought that conducting research with larger sample groups may be important in
terms of generalisability of the results. It is recommended that occupational therapists
working in the field of paediatric rehabilitation should follow the activity role balance
and quality of life of mothers of children with special needs at regular intervals and
intervene in these areas.
Keywords: Child with special needs; Occupational balance; Quality of life