Beden eğitimi öğretmenlerinin öz yeterlik inançları pedagojik bilgi ve becerileri ile beden okuryazarlıkları arasındaki ilişki
The relationship between physical education teachers' self-efficiency beliefs, pedagogical knowledge and skills and physical literacy
Yazar: MEHMET SİVRİ
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR YILMAZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fiziksel okuryazarlık = Physical literacy ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Pedagojik inanç = Pedagogical belief ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Eğitim istendik davranışları geliştirme süreci olarak bilinmektedir. Öğretmen ise bu davranışları yapacak olan çocuk ve gençlere en doğru eğitimi vermekle yükümlü olan kişidir. Bu açıdan öğretmenlerimiz gelişen eğitim modelleri ve teknolojik gelişmeler karşısında sürekli kendini güncellemek durumundadır. Beden eğitimi ve spor dersi çocukları fiziksel, zihinsel ve duyuşsal olarak kendini geliştirecek oldukları derslerden birisidir. Bu bağlamda beden eğitimi öğretmenlerine düşen görev oldukça fazladır. Çocuklar üzerinde başarılı bir eğitim sağlayacak olan beden eğitimi öğretmenlerimiz öz yeterlikleri, bilgi ve becerileri yerinde olmalı ve kendini aynı zamanda çocukları en doğru şekilde tanımlamalıdır. Bu anlamda beden eğitimi öğretmenleri öz yeterlikleri pedagojik bilgi ve becerileri ile beden okuryazarlıklarına yeterli sahip olan öğretmenlerimiz kendilerine bu alanda ayrıcalık sağlayacaktır. Buradan hareketle çalışmanın amacı beden eğitimi öğretmenlerinin öz yeterlik inançları pedagojik bilgi ve becerileri ile beden okuryazarlıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen (NİCEL→nitel) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Giresun il ve ilçelere bağlı okullarda görev yapan (115'i ortaokul, 104'ü lise) toplam 216 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" ile üç adet ölçek kullanılmıştır. Araştırmada Esentürk, Yılmaz, İlhan ve Kan (2019) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Beden Eğitimi Öğretmeni Kişilerarası Özyeterlik Ölçeği", Wong, Chong, Choy ve Lim (2012) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Gökçek & Yılmaz (2019) tarafından yapılan "Pedagojik Bilgi ve Beceri Ölçeği" ile Sum vd. (2016) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan ve Türkçe'ye uyarlaması Munusturlar ve Yıldızer (2020) tarafından yapılan "Beden Eğitimi Öğretmenleri İçin Algılanan Beden Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde araştırmacı tarafından hazırlanan "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ile veriler elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel analizler (Ortalama, std. sapma, yüzde, frekans vb.), bağımsız gruplar için t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Geçerlik analizi kapsamında doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik için Croanbach Alpha İç Tutarlık katsatyısı ve test tekrar test güvenirlik analizleri yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizinden faydalanılmıştır. Nicel bölümde elde edilen bulgulara göre cinsiyet, yaş değişkenlerine göre ölçeklerin genelinde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Hizmet yılına göre beden okuryazarlığı ile pedagojik bilgi ve beceri arasında ilişki saptanmazken, kişilerarası öz yeterliklerinde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Çalışılan eğitim kademesine göre her üç bağımlı değişkenin genelinde anlamlı ilişki yoktur. Mezun olunan okul
x
türüne göre beden okuryazarlığı ölçeğinde anlamlı farklılık belirlenmiştir. Görev yapılan okulun bulunduğu yere göre pedagojik bilgi ve beceri ile kişilerarası öz yeterlikleri arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda pedagojik bilgi ve beceri ile öz yeterlikleri arasında, beden okuryazarlığı ile öz yeterlikleri arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca beden okuryazarlığı ile pedagojik bilgi ve beceri arasında da pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki saptanmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda ise pedagojik bilgi ve beceri ile kişilerarası öz yeterlik beden okuryazarlığının % 43'lük bölümünü açıklamaktadır. Nitel bölümde ise kişilerarası öz yeterliğe ilişkin okul iklimindeki paydaşlar, aile ve çevre ile ilişkiler olmak üzere üç kategori elde edilmiştir. Pedagojik bilgi ve beceriye ilişkin "Dersin planlanması", "Dersin uygulanması", "Öğretim yöntem ve tekniklerin seçimi", "Sınıf yönetimi" ve "Ölçme ve değerlendirme" olmak üzere beş kategori elde edilmiştir. Beden okuryazarlığı kavramı ve öğretmenlerin beden okuryazarlığın kazanımındaki rolü ile beden okuryazarlığına ilişkin öğretmenlerin görüşleri iki kategoride toplanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin pedagojik bilgi ve beceri ile kişilerarası öz yeterlik becerileri yüksek iken, beden okuryazarlıklarının orta düzeyde olduğu görülmüştür. Nitel bulgulardan elde edilen sonuca göre beden okuryazarlığı kavramını öğretmenlerin duymadıkları, kavrama ilişkin bilgi sahibi olmadıkları saptanmıştır. Bu bağlamda beden okuryazarlığı kavramına yönelik farkındalık kazandırılmasına yönelik uygulamalar ve seminerler düzenlenmelidir.

Abstract:
Education is known as the process of developing desired behaviors. The teacher is the person responsible for providing the most accurate education to the children and young people who will do these behaviors. In this respect, our teachers have to constantly update themselves in the face of developing education models and technological developments. Physical education and sports course is one of the courses in which children will develop themselves physically, mentally and emotionally. In this context, the task of physical education teachers is quite high. Our physical education teachers, who will provide a successful education on children, must have self-efficacy, knowledge and skills, and at the same time define their children in the most accurate way. In this sense, our physical education teachers who have sufficient self-efficacy, pedagogical knowledge and skills and physical literacy will provide them with privilege in this field. From this point of view, the aim of the study is to examine the relationship between physical education teachers' self-efficacy beliefs, pedagogical knowledge and skills, and their physical literacy (PL). In the research, exploratory sequential design (QUANTITATIVE → qualitative) from mixed research methods was used. Physical education and sports teachers working in Giresun provinces and districts in the study group of the research are 115 working in secondary school and 104 working in high school. While 80 of the teachers working in secondary school are male, 35 are female. In the quantitative part of the study, the "Personal Information Form" developed by the researcher and three scales were used as data collection tool. It is the "Physical education teacher interpersonal self-efficacy scale", the validity and reliability of which was first studied by Esentürk, Yılmaz, İlhan, and Kan (2019). The second is the "Pedagogical knowledge and skill scale" which was made by Wong, Chong, Choy and Lim (2012) and adapted into Turkish by Gökçek and Yılmaz (2019). Third, the scale of "Perceived physical literacy for physical education teachers", whose validity and reliability study was conducted by Sum et al. (2016), was adapted into Turkish by Munusturlar and Yıldızer (2020). In the qualitative part of the study, the interview technique was used. In the analysis of the data, descriptive analyzes, correlation analysis, t-test for independent groups, one-way analysis of variance and multiple regression analysis were used in the quantitative part. Within the scope of validity analysis, confirmatory factor analysis, Croanbach Alpha Internal Consistency coefficient for reliability and test-retest reliability analyzes were performed. Content analysis was used in the analysis of qualitative data. According to the findings obtained in the quantitative section, no significant difference was found in the scales in terms of gender and age variables. While no relationship was found between body literacy and pedagogical knowledge and skills according to years of service, a significant relationship was found in interpersonal self-efficacy. There is no significant relationship in general for all three dependent variables according to the education level
xii
studied. A significant difference was determined in the physical literacy scale according to the type of school graduated. A significant relationship was found between pedagogical knowledge and skills and interpersonal self-efficacy according to the location of the school. As a result of the correlation analysis, it was determined that there was a positive moderate relationship between pedagogical knowledge and skills and self-efficacy, and between physcial literacy and self-efficacy. In addition, a high level of positive correlation was found between physcial literacy and pedagogical knowledge and skills. As a result of multiple regression analysis, pedagogical knowledge and skills and interpersonal self-efficacy explain 43% of physical literacy. In the qualitative part, three categories of interpersonal self-efficacy were obtained: stakeholders in the school climate, relations with the family and the environment. Five categories of pedagogical knowledge and skills were obtained: "Lesson planning", "Lesson implementation", "Selection of teaching methods and techniques", "Classroom management" and "Assessment and evaluation". The concept of PL and the role of teachers in the acquisition of PL and the views of teachers on PL were gathered in two categories. As a result of the research, it was seen that while teachers' pedagogical knowledge and skills and interpersonal self-efficacy skills were high, their PL was moderate. According to the results obtained from the qualitative findings, it was determined that the teachers did not hear the concept of PL and did not have knowledge about the concept. In this context, practices and seminars should be organized to raise awareness about the concept of PL.