Ortaokul matematik öğretmenlerinin cebirsel zihin alışkanlıklarının belirlenmesi ve derslerine yansımaları
Middle school mathematics teachers' habits of algebraic mind and their reflections on courses
Yazar: HASRET DOGANLAR
Danışman: DOÇ. DR. BERNA CANTÜRK GÜNHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cebir = Algebra ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Zihinsel yetenekler = Mental talents ; Zihnin uzamsal alışkanlıkları = Spatial habits of mind

Özet:
Bu araştırmada ortaokul matematik öğretmenlerinin zihnin cebirsel alışkanlıkları ve derslerine yansıması, yedinci sınıf öğrencilerinin alışkanlıkları incelenerek araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma grubu İzmir ilinin Kemalpaşa ilçesindeki MEB'e bağlı iki devlet ortaokulundaki 2 matematik öğretmeni ve toplam 8 öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada öğretmen ve öğrenci seçimi, araştırmacı tarafından belirlenen 3 ölçüt göz önüne alınarak seçilmiştir. Bu yönüyle araştırma, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemidir. Bu ölçütler; (i) öğretmenlerin öğrencilerini 5. sınıftan 7. sınıfa kadar eğitim-öğretim veren öğretmenler olması, (ii) öğrencilerin bir önceki yıl başarı ortalamalarının orta ve yüksek düzeyde olması, (iii) öğrencilerin 7. sınıf seviyesinde olmasıdır.  Araştırmada verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen ve öğrencilerle yapılan görüşmenin verileri klinik mülakatlarla toplanmıştır. Öğretmen ve öğrencilere zihnin cebirsel alışkanlıklarının alt bileşenlerini içeren 4'er adet açık uçlu problemler sorulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen veriler soru soru analiz edilmiş olup, her soru zihnin cebirsel alışkanlıklarının bileşenlerine göre incelenmiştir. Veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda cebir problemlerini çözerken, öğretmenlerin zihnin cebirsel alışkanlıklarının özelliklerini yetkin bir şekilde kullanabildikleri ve genel olarak bu alışkanlıkları öğrencilerine yansıttıkları görülmüştür.  Ayrıca öğretmenler ve öğrencilerinin şekil örüntülerinden oluşan problemleri sayı örüntüsüne çevirip, işlem yaptıkları gözlenmiştir. Bu bağlamda zihnin cebirsel alışkanlıklarının kural tanımlama alt bileşenine ilişkin öğrencilerin öğretmenlerinden farklı stratejilerle kural tanımladıkları saptanmıştır. 
Anahtar kelimeler: Zihnin cebirsel alışkanlıkları, cebirsel düşünme, matematik öğretmenleri

Abstract:
In this resarch, it's aimed to determine the secondary school math teachers' algebraic habits of mind and its reflection to the lessons by investigating 7th grade students' habits. Participants were 2 math teachers who work in state schools in Kemalpaşa, İzmir and their 8 students. In this research, teachers and students were choosen by considering three criterions which were determined by the researcher. From this t staspect, the method of this research is criterion sampling method from purposeful sampling methods. This criterions; (i) Choosing teachers who educate their students from 5th grade to 7th grade, (ii) choosing students whose grade point averages are middle or high the previous year, (iii) choosing students are seventh grade level.  In this research, qualitative research method was used in collecting, analyzing and interpreting the data.  The data of interviews done with teachers and students, were gathered with clinical interviews. 4 open ended problem which includes the subcomponents of algebraic habits of mind were asked to the teachers and students.  The data which were acquired during the research process, were analyized in the basis of the questions and each question was investigated according to the components of algebraic habits of mind. The data were investigated with descriptive analysis method. As a result of the research, while solving algebra problems teachers can use the features of the algebraic habits of mind in a competent position and in general these habits are reflected in the students. Also,it is observed that the teachers and their students transformed the problems of shape patterns into number patterns. In this context, it appears that the algebraic habits of mind  have defined rules with different strategies from the teachers of the students  related to be subordinate component of describing a rule.
Keywords:  Algebraic habits of mind, algebraic thinking, math teachers