Görsel-işitsel metinlerin çevirisinde mizah unsurlarının çevirisi: Ice Age serisi ve çevirilerinin incelenmesi
Translation of humorous elements in the translation of audiovisual texts: Ice Age series and the analysis of their translations
Yazar: ÖZDEN TÜFEKÇİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL PARLAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Dublaj = Dubbing ; Görsel-işitsel çeviri = Audiovisual translation ; Mizah = Humour ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
TÜFEKÇİOĞLU, Özden, Görsel-İşitsel Metinlerin Çevirisinde Mizah Unsurlarının Çevirisi: "Ice Age" Serisi ve Çevirilerinin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2013.

	Görsel-işitsel çeviri, yakın zamana kadar hem araştırmacılar hem de akademisyenler tarafından ihmal edilmiş bir çalışma alanıdır. Görsel-işitsel çeviri alanında yapılan yeni çalışmalar günümüzde görsel-işitsel ürünlerin toplumlar üzerindeki etkisinin büyük oranda kavrandığını ve buna bağlı olarak görsel-işitsel çevirinin akademik ve mesleki olarak saygı gören bir alana dönüştüğünü göstermektedir. Mizah çevirisinin ise nispeten daha genç bir akademik çalışma alanı olduğu söylenebilir. 

	Bu tez çalışmasının amacı, mizah çevirisinin görsel-işitsel çevirideki yerini betimleyici bir biçimde ele alıp incelemektir. Mizah çevirisi sürecinde karşılaşılan çeviri sorunlarına yaklaşım biçimlerinin ve üretilen çözümlerin görünür kılınabilmesi amacıyla "Ice Age" animasyon filmleri serisinin ilk üç filminin kaynak dil olan İngilizce ve erek dil olan Türkçedeki dublaj çevirileri, içerdikleri mizah unsurları açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

	Filmlerde yer alan kültürel mizah unsurlarının çevirisinde erek odaklı bir çeviri anlayışının benimsendiği görülmüştür. Erek metne kaynak metinde herhangi bir karşılığı olmayan kültürel mizah unsurlarının eklenmesi yoluyla uygulanan telafi stratejisine sıklıkla başvurulmasının, erek metni yer yer erek kültürde üretilmiş görünümüne sahip bir metne dönüştürdüğü ve bu müdahalenin erek metnin bazı bölümlerinin, alıcı kitle için kaynak metindeki ilgili bölümlerden daha mizahi yaptığı sonuçlarına varılmıştır. Dilsel mizah unsurlarının çevirisinde ise, sıklıkla mizahi etki kayıplarının yaşandığı ve telafi stratejisine başvurulmadığı söylenebilir. 

Anahtar Sözcükler: Görsel-işitsel Çeviri, Dublaj Çevirisi, Mizah Çevirisi, Çeviri Stratejisi, Telafi.

Abstract:
TÜFEKÇİOĞLU, Özden, Translation of Humorous Elements in the Translation of Audiovisual Texts: "Ice Age" Series and the Analysis of their Translations.

	Audiovisual translation has been neglected both by the academic field and by the researchers until fairly recently. New studies in this field show that today the impact of audiovisual products on societies has been largely understood and accordingly audiovisual translation has become a respected field both academically and professionally. Humor translation is rather a young field of academic study. 

	The goal of this present study is to analyze the place of humor translation in audiovisual translation in a descriptive manner. With this goal in mind, the Turkish translations of the first three movies of the "Ice Age" animated movies have been analyzed in terms of their humorous contents in order to identify and study how the translation problems are approached and solved during the humor translation process. 

	 As a result, it has been concluded that a target-oriented approach has been adopted in the translation of cultural humor. It has also been concluded that the frequent use of the compensation strategy, in which cultural elements are inserted in the target text irrespective of the source text, has made some parts of the target text seem more like an original text produced in the target culture and more humorous than the source text for its target audience. In the translation of linguistic humor, the humorous effect has been lost for the most part and the compensation strategy has hardly been applied. 


Key Words: Audiovisual Translation, Dubbing, Humor Translation, Translation Strategy, Compensation.