İşitme kayıplı bireylerde eşiküstü işitsel işlemleme becerilerinin değerlendirilmesi
Assessment of suprathreshold auditory processing skills in i̇ndividuals with hearing loss
Yazar: AYSUN PARLAK KOCABAY
Danışman: DOÇ. DR. MERAL DİDEM TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Biliş = Cognition ; Gürültü = Noise ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; İşitme = Hearing ; İşitme eşiği = Auditory threshold ; İşitme kaybı-sensori nöral = Hearing loss-sensorineural

Özet:
Günlük hayattaki iletişim becerilerimizi büyük ölçüde etkileyen işitsel performansımız; periferal işitme, işitsel işlemleme ve bilişsel işlemleme sistemlerinin bütünlüğüne bağlıdır. İşitme kayıplı bireylerin, azalan işitme hassasiyetlerinin yanında; eşik üstü ses kaynaklarındaki temporal ipuçlarını da işlemleyemedikleri, bu nedenle gürültülü ya da birden fazla ses kaynağı olan ortamlarda iletişim problemleri yaşadıkları belirlenmiştir. Yaşlanma ile beraber işitsel ve bilişsel birçok fonksiyonun etkilendiği ve azalan fonksiyonel becerilerin, iletişim becerilerini olumsuz yönde etkilediği bildirilmiştir.  Bu çalışmada; yaş ile sensörinöral işitme kaybının, gürültüde konuşmayı anlama, eşiküstü işitsel işlemleme ve bilişsel işlemleme becerileri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi ve gürültüde konuşmayı anlama, eşiküstü işitsel işlemleme ve bilişsel işlemleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda; çalışma grubunda sensörinöral işitme kaybına sahip 18-39 yaş ve 40-60 yaş aralığında 10'ar birey; kontrol grubunda ise normal işiten 18-39 yaş ve 40-60 yaş aralığında 10'ar birey çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara; gürültüde konuşmayı anlama becerisini değerlendiren Türkçe Matris Test ve Ünsüz Ses Tanımlama Testi, eşiküstü işitsel işlemleme becerisini değerlendiren Temporal Fine Structure (TFS) Hassasiyet Testi ile bilişsel becerileri değerlendiren Görsel-İşitsel Sayı Dizileri Testi-B Formu ve İşitsel Sözel Öğrenme Testi uygulanılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda gürültüde konuşmayı anlama testlerinde ve TFS Hassasiyet Testinde işitme kayıplı bireyler ile normal işiten bireyler arasında, işitme kayıplı genç bireyler ile işitme kayıplı orta yaşlı bireyler arasında ve normal işiten genç bireyler ile normal işiten orta yaşlı bireyler arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Bilişsel testlerin tamamında, normal işiten genç ve orta yaşlı bireyler arasında anlamlı farklılık bulunurken (p<0,05), bazı alt testlerde diğer gruplar arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır. Gürültüde konuşmayı anlama testleri ile eşiküstü işitsel işlemleme ve bilişsel işlemleme testleri arasında korelasyon bulunmuştur. Ayrıca eşiküstü işitsel işlemleme ve bilişsel işlemleme testleri arasında da korelasyon mevcuttur. Çalışma sonucunda; sadece işitme kaybının değil yaşın da işitsel performansı önemli derecede etkilediği gözlemlenmiş, bu nedenle hem işitme kaybına sahip hem de normal işiten bireylerde, dinleme becerilerinin ya da işitme fonksiyonların tam olarak değerlendirilmesi ve problemlerin ortaya çıkartılabilmesi için daha bütüncül bir yaklaşımın gerekliliği vurgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Eşiküstü işitsel işlemleme, gürültüde konuşmayı anlama, bilişsel beceriler, temporal fine structure, sensörinöral işitme kaybı.

Abstract:
Our auditory performance that highly affecting our daily communication skills, depends on the integrity of peripheral hearing, auditory processing and cognitive processing systems. It's determined that besides their decreasing auditory sensitivity, people with hearing loss can't process temporal cues in suprathreshold sound sources and so they have some communication problems in the surroundings where there are more than one sound source or noise. It's reported that a lot of auditory and cognitive functions are affected by aging and decreasing functional skills, affects communication skills in a negative way. In this study, it's aimed to evaluate the effects of sensorineural hearing loss and age in speech in noise, suprathreshold auditory processing and cognitive processing skills, and to examine the relationship between speech in noise, suprathreshold auditory processing and cognitive processing. In accordance with this purpose, in the study group 10 individuals with hearing loss in the age range of 18-39 and 40-60 are included, and in the control group 10 normal hearing individuals in the age range of 18-39 and 40-60 are included. To the all participants, Turkish Matrix Test and Consonant Identification test that evaluating speech in noise skills, TFS Sensitivity Test that evaluating suprathreshold auditory processing skills, The Visual Aural Digit Span Test and Auditory Verbal Learning Test that evaluating cognitive skills are applied and compared. As a result of the study, in speech in noise tests and TFS Sensitivity Test, significant difference was found between the individuals with hearing loss and normal hearing individuals; young individuals with hearing loss and mid-aged individuals with hearing loss; normal hearing young individuals and normal hearing mid-aged individuals (p<0,05). While a significant difference was found between normal hearing young and mid-aged individuals in all cognitive tests (p<0,05), in some subtests a significant difference wasn't found between other groups. A correlation was found between the speech in noise tests, suprathreshold auditory processing and cognitive processing tests. Also there is a correlation between suprathreshold auditory processing and cognitive processing tests. In the results of this study, it is observed that not only hearing loss but also age significantly affects auditory performance, and so the need for a more holistic approach has been emphasized for finding out the problems and the exact evaluation of listening skills or listening functions of the individuals with hearing loss  and normal hearing individuals.
Keywords: Suprathreshold auditory processing, speech in noise, cognitive skills, temporal fine structure, sensorineural hearing loss.