Türkiye'de eğitim gören Türk cumhuriyetleri ve Türk üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım arama tutumları, psikolojik ihtiyaçları ve psikolojik uyumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
An Investigation of the attitudes toward help seeking, psychological needs and psychological adaptation of Turkis republic students and Turkish university students regarding some variables
Yazar: DİDAR ANNABERDİYEV
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZEKES
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'de eğitim gören Türk Cumhuriyetleri ve Türk üniversiteöğrencilerinin psikolojik yardım arama tutumları, psikolojik ihtiyaçları ve psikolojikuyumları bazı değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmaya zmir'deki Ege veDokuz Eylül üniversitelerinde lisans öğrenimi gören 120 (15 kız, 105 erkek) TürkCumhuriyetleri ve 164 (77 kız, 87 erkek) Türk öğrenci katılmıştır. Araştırmada KişiselBilgi Formu dışında Temel Psikolojik htiyaçlar Ölçeği, Yardım Arama Tutum Ölçeğive Kişisel Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin TürkCumhuriyetleri öğrencilerine yönelik güvenirlik çalışması Türk Cumhuriyetlerinden170 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri Varyans Analizi, t testi ve TukeyHSD testleri ile analiz edilmiştir.Araştırmanın sonucunda Türk öğrencilerinin Türk Cumhuriyetleri öğrencilerinegöre psikolojik ihtiyaçlarının daha fazla olduğu; Türk Cumhuriyetleri öğrencilerininpsikolojik uyumlarının ise Türk öğrencilere göre daha iyi olduğu bulunmuştur. Cinsiyetdeğişkeni açısından Türk Cumhuriyetlerinden gelen erkek öğrencilerin her ikicinsiyetten Türk öğrencilere ve Türk Cumhuriyetlerinden gelen kız öğrencilere görepsikolojik ihtiyaçlarının daha az olduğu saptanırken, ailelerinin gelir düzeyine göre,ailesinin gelir düzeyi yüksek olan Türk Cumhuriyetleri öğrencilerinin ailesinin gelirdüzeyi düşük, orta ve yüksek olan Türk öğrencilere ve ailesinin gelir düzeyi düşük veorta olan Türk Cumhuriyetleri öğrencilerine göre psikolojik uyumlarının daha iyiolduğu bulunmuştur. Ayrıca ailesinin gelir düzeyi orta olan Türk Cumhuriyetleriöğrencilerinin, ailesinin gelir düzeyi orta olan Türk öğrencilere göre psikolojik uyumdüzeylerinin daha iyi olduğu saptanmıştır. Öğrenim gördükleri alanlara göre, Fen160Bilimleri Alanında öğrenim gören Türk Cumhuriyetleri öğrencilerinin, Fen BilimleriAlanında öğrenim gören Türk öğrencilere ve Sosyal Bilimler Alanında öğrenim görenTürk Cumhuriyetleri öğrencilerine göre daha olumlu yardım arama tutumu gösterdikleribulunmuştur. Son olarak, yurtta kalan Türk Cumhuriyetleri öğrencilerinin yardım aramatutumları evde kalan Türk Cumhuriyetleri öğrencilerine göre olumlu olduğusaptanmıştır.Türk Cumhuriyetleri ve Türk üniversite öğrencileri psikolojik yardım aramatutumu açısından farklılık göstermemektedir.Türk Cumhuriyetleri ve Türk üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım aramatutumları ve psikolojik uyum düzeyleri cinsiyet değişkeni açısından anlamlı düzeydefarklı değildir.Türk Cumhuriyetleri ve Türk üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım aramatutumları, psikolojik ihtiyaçları ve psikolojik uyum düzeylerinde yaş değişkeni anlamlıdüzeyde fark yaratmamıştır.Ailesinin gelir düzeyine göre, her iki grubun öğrencilerinin yardım aramatutumları ve psikolojik ihtiyaçları açısından anlamlı düzeyde fark bulunmamıştır.Türk Cumhuriyetleri ve Türk üniversite öğrencilerinin öğrenim gördüklerifakülte alanlarına göre psikolojik ihtiyaç ve psikolojik uyum düzeylerinin anlamlıdüzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur.Vatandaşı oldukları ülke ve Türkiye'de bulundukları süre açısından TürkCumhuriyetleri üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım arama tutumu, psikolojikihtiyaç ve psikolojik uyum düzeyleri açısından anlamlı düzeyde fark bulunamamıştır.Türkiye'de kaldıkları yere göre ise Türk Cumhuriyetleri öğrencilerininpsikolojik ihtiyaç ve psikolojik uyum düzeyi açısından anlamlı düzeydefarklılaşmadıkları bulunmuştur.

Abstract:
The present study examined the attitudes for help seeking, psychological needsand psychological adaptation between Turkic Republic students and Turkish Universitystudents who studied in Turkey. The sample of this study was 189 Turkic Republicstudents and 190 Turkish students enrolled in Ege and Dokuz Eylül Universities inzmir. The scales used in the study were: a demographic variable questionnaire preparedby the researcher, Attitude Scale for Help Seeking, The Basic Psychological NeedsScale and Personality Scale. In addition, reliability studies of the scales used for 170Turkic Republic students were conducted. Data were analyzed by various statisticalanalyses. The analyses used in the present study were, ANOVA, MANOVA, t tests andTukey HSD tests.Results of the study indicated that Turkish students had higher levels ofpsychological needs, and Turkic Republics students presented better psychologicaladjustment than Turkish students. Considering gender, male students from TurkicRepublics reported less psychological needs comparing to Turkish males and femalesand less psychological needs than Turkic Republics girls. Considering family incomelevels, Turkic Republics students with high family income level presented betterpsychological adjustment comparing to Turkish students with high, moderate and lowfamily income levels and than Turkic Republic students with moderate and low familyincome levels. Moreover, Turkic Republics students with moderate family income levelreported better psychological adjustment comparing to Turkish students with moderatefamily income level. Regarding study subjects, Turkic Republic students enrolled inscience studies showed more positive help-seeking attitude comparing Turkish studentsenrolled in science studies and Turkic Republics students enrolled in social sciencessubjects in University. Finally, Turkic Republic students living in dormitories showedmore positive attitudes toward help seeking than Turkic Republic students living athome.Turkic Republics and Turkish students showed no significant differencesregarding attitudes toward help seeking.Turkic Republics students and Turkish students showed no differences inattitudes toward help seeking and psychological adjustment regarding gender.There were no significant differences between Turkic Republics students andTurkish students in attitudes toward help seeking, psychological needs andpsychological adjustments for age variable.Considering family income levels, there were no significant differences in bothgroups regarding attitudes toward help seeking and psychological needs.Turkic Republics and Turkish university students showed no significantdifferences in psychological needs and psychological adjustment levels regarding areasof study.In Turkic Republics sample, no significant differences were found in attitudestoward help seeking, psychological needs and psychological adjustment levelsregarding nationality, and the length of the period they stay in Turkey variables.