Sosyal hizmet disiplinine felsefi bir eleştiri: Foucaultcu bir sorgulama
A philosophical critique of social work discipline: A foucauldian inquiry
Yazar: KÜBRA ARSLAN AYDİLEK
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KİBAR KAVUŞ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Felsefe = Philosophy ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Biyoiktidar = Biopower ; Biyopolitika = Biopolitics ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Siyasi iktidar = Political power ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal yardım = Social assistance ; Yoksulluk = Poverty ; İktidar = Government

Özet:
Bu çalışmada sosyal hizmet disiplini Foucaultcu bir yöntemle felsefi bir analize tabi tutulmuştur. Sosyal hizmet, genellikle, insan hakları sorunu olarak ele alınmakta ve insanların güçlendirilmesini ve özgürleşmesini destekleyerek toplumsal sorunlara çözüm üreten bir disiplin olarak tanımlanmaktadır. Ancak günümüz neo-liberal sisteminde, insan sorunlarının artması ve derinleşmesi sosyal hizmetin sorun çözme kapasitesine yönelik eleştirel görüşleri ön plana çıkarmaktadır. Bu tez çalışmasında, sosyal hizmet disiplini tarihsel, eleştirel ve ilişkisel bakış açısıyla yeniden ele alınmıştır. Sosyal hizmet disiplinin iktidar ile olan ilişkisinin felsefi bir düzlemde çözümlenmesi hedeflenmiştir. Foucault'nun iktidar kavramına ilişkin kuramsal açıklamaları ile bilgi-iktidar ilişkisini nasıl analiz ettiği çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. İktidar kavramı Michel Foucault tarafından klasik epistemoloji ve ontoloji anlayışına alternatif bir yöntemle birçok açıdan sorunsallaştırılmıştır. Kavramı modern öncesi ve modern dönem boyunca çeşitli alanlarla ilişkisi içinde ele alan Foucault'nun bilgi-iktidar birlikteliğine yaptığı vurgu bilimsel disiplinlerin tarihsel gelişimine eleştirel ve aynı zamanda kurucu bir gözle bakmayı mümkün kılmaktadır. Bilgi iktidar ilişkisini psikiyatriden adli bilimlere analiz eden Foucault, Biyopolitikanın Doğuşu isimli eserinde; modern iktidarın, yoksulluk sorunu üzerinden kendini yeniden inşa ettiğini iddia etmektedir. Bu çalışmanın felsefi/tarihsel yöntemini oluşturabilmek için Foucault'nun Deliliğin Tarihi, Hapishanenin Doğuşu ve Biyopolitikanın Doğuşu adlı eserleri incelenmiştir. Foucault'nun bu eserlerinde incelediği, insanları çeşitli yöntemlerle kontrol altında tutan, disipline eden ve öznelliklerini belirleyen iktidar alanlarının sosyal hizmet disiplini için de geçerli olduğu ortaya konulmuştur. Sosyal hizmet yoksulluk sorunu üzerinden hakikat rejimi üretilmesine katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak bu çalışma bilimsel disiplinlerin insan sorunlarının çözülmesine dair işlevlerinin yanında bir iktidar alanı olarak da işlev gördüğüne yönelik Foucaultcu kabule dayanmaktadır.

Abstract:
In this study, the social work discipline has been examined critically by a philosophical analysis with the help of Foucauldian method. Social work is generally referred as a human rights issue and defined as a discipline that provides solutions to social problems by supporting the empowerment and liberation of people. However, in today's neo-liberal system, the increase and deepening of human problems bring about some critical views concerning on the problem-solving capacity of social work. In this thesis, the social work discipline has been reconsidered from a historical, critical and relational perspective and it is aimed to analyze the relationship between the social work discipline and power on a philosophical level. Foucault's theoretical explanations on the concept of power and how he analyzes the knowledge-power relationship is the main focus of the study. The concept of power has been problematized in many ways by Michel Foucault via an alternative method to classical epistemology and ontology. Taking the concept in relation to various fields throughout the pre-modern and modern period, Foucault's emphasis on the unity of knowledge and power makes it possible to consider the historical development of scientific disciplines through a critical eye and at the same time constructive perspective. Foucault, who analyzes the knowledge-power relationship from psychiatry to forensic sciences, in his book The Birth of Biopolitics claims that modern power reconstructs itself over the problem of poverty. In order to form a philosophical/historical method of this study, Foucault's works, i.e., History of Madness, Birth of Prison and Birth of Biopolitics has been examined. It has been revealed and posited that the power fields that Foucault examines in these works, which control people through various methods, discipline them and determine their subjectivity, are also the same for the social work discipline. Social work contributes to the production of a truth regime over the problem of poverty. As a result, it is found that the social work discipline not only functions as solving human problems but also serves as a field of power as the same way as Foucaut theorized for other scientific disciplines.