Öğretmenlerin kapsayıcı eğitime ilişkin tutumları ile etik davranışları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' attitudes towards inclusive education and their ethical behaviour
Yazar: AYŞEN GÜL YAKAR
Danışman: PROF. DR. NEJAT İRA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı, son dönemlerde üzerinde sıklıkla ve önemle durulan öğretmenlerin kapsayıcı eğitime ilişkin tutumları ve etik davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bununla birlikte kapsayıcı eğitimde öğretmen tutumları ve öğretmen etik davranışları arasında bir ilişkinin olup olmadığını araştırmak, araştırma sonucundan elde edilmiş olan veriler ışığında öneri ve sonuçlar ortaya koymaktır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Öğretmenlerin kapsayıcı eğitime dair tutumlarını belirlemek amacıyla Şimşek (2019) tarafından geliştirilmiş olan "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Tutum Ölçeği" ve öğretmenlerin etik davranış düzeylerini belirlemek için Akbağ ve Çelebi (2012) tarafından geliştirilmiş "Öğretmen Etik Davranışlar Ölçeği" ne başvurulmuştur. Çanakkale Merkez ilçesinde yer alan devlet ilkokul ve ortaokullarında çalışan 275 öğretmen çalışmanın örneklemini oluşturmuştur.

Öğretmenler tarafından cevaplanan "Kapsayıcı Eğitimde Öğretmen Tutum Ölçeği" ve "Öğretmen Etik Davranışlar Ölçeği" veri sonuçları Statistical Package for Social Science (SPSS) 26.0 programında analiz edilmiş, bu sayede öğretmenlerin kapsayıcı eğitime dair tutumları ve etik davranış düzeyleri değerlendirilmiştir. Kişisel bilgi formu ve ölçeklerden elde edilen veriler, aynı program kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmış ve veriler bu programla analiz edilmiştir. Ölçeği yanıtlayan öğretmenlerin kişisel özellikleri (cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, mesleki çalışma yılı, çalışılan okulun türü ve branş) dikkate alınarak tamamlayıcı istatistiksel analizler için frekans ve yüzde alma işlemleri yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde veriler normal dağılım göstermediği için bağımsız iki örneklem grubuna (cinsiyet, çalışılan okulun türü) ait ortalamaları test etmek amacıyla Mann Whitney U ve ikiden fazla grup ortalaması (yaş, öğrenim durumu, mesleki çalışma yılı, çalışılan okulun türü ve branş) arasındaki farkı tespit etmek amacıyla Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Kapsayıcı eğitimde öğretmen tutum ölçeğinin alt boyutu olan eğitimde toplumsal iş birliğinin gerekliliği boyutunda ve öğretmen etik davranışlarında öğretmenlerin kişisel özelliklerinden sadece branşları arasında farklılığın görüldüğü tespit edilmiştir. Bu farklılık Sanatsal ile Türkçe-Sınıf ve Fen-Matematik ve Türkçe-Sınıf branşları arasında görülmektedir. Araştırmada kullanılan iki ölçek arasındaki ilişkiler Spearman'in rho koorelasyon katsayısı kullanılarak belirlenmiştir. Ek olarak, öğretmenlerin kapsayıcı eğitime ilişkin tutumlarının, öğretmen etik davranışlarını yordayıp yormadığını belirlemek için regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analiz sonuçları incelendiğinde kapsayıcı eğitimde öğretmen tutum ölçeğinin kapsayıcı eğitimde toplumsal işbirliğinin gerekliliği ve kapsayıcı eğitimde ilginin arttırılması gerekliliği boyutu ile öğretmenlerin etik davranışları ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of the research is to determine the relationship between teachers' attitudes towards inclusive education and their ethical behaviours, which have been frequently and importantly emphasised recently. In addition, it is to investigate whether there is a relationship between teacher attitudes and teacher ethical behaviours in inclusive education and to put forward suggestions and conclusions in the light of the data obtained from the research. The survey model was used in the research. In order to determine teachers' attitudes towards inclusive education, the "Teacher Attitude Scale in Inclusive Education" developed by Şimşek (2019) and the "Teacher Ethical Behaviours Scale" developed by Akbağ and Çelebi (2012) and the "Personal Information Form" prepared by the researcher were used to determine the ethical behaviour levels of teachers. The sample of the study consisted of 275 teachers working in public primary and secondary schools in Çanakkale Central District.

The data results of the "Teacher Attitude Scale on Inclusive Education" and "Teacher Ethical Behaviour Scale" answered by the teachers were analysed in the Statistical Package for Social Science (SPSS) 26.0 program, thus the teachers' attitudes towards inclusive education and their ethical behaviour levels were evaluated. The data obtained from the personal information form and scales were transferred to the computer environment using the same program and the data were analysed with this program. Taking into account the personal characteristics of the teachers who answered the scale (gender, age, education level, years of professional work, type of school and branch), frequency and percentage calculations were made for complementary statistical analyses. Since the data were not normally distributed in the statistical analyses, Mann Whitney U test was used to test the averages of two independent sample groups (gender, type of school) and Kruskal-Wallis test was used to determine the difference between more than two group averages (age, education level, years of professional work, type of school and branch). It was determined that there was a difference only between the branches of the teachers' personal characteristics in the necessity of social cooperation in education and teacher ethical behaviours, which are the sub-dimensions of the teacher attitude scale in inclusive education. This difference was observed between Artistic and Turkish-Classroom and Science-Mathematics and Turkish-Classroom branches. The relationships between the two scales used in the study were determined using Spearman's rho coefficient of correlation. In addition, regression analysis was conducted to determine whether teachers' attitudes towards inclusive education predicted teacher ethical behaviours. When the regression analysis results are examined, it is seen that there is a statistically significant relationship between the dimension of necessity of social cooperation in inclusive education and necessity of increasing interest in inclusive education of the scale of teachers' attitudes towards inclusive education and the scale of teachers' ethical behaviours.