Ağrı yöresi geleneksel el örmeleri
Traditional hand-knits of Ağri region
Yazar: AHMET KILIÇASLAN
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÇETİN
Iğdır Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / El Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Anadolu tarihin en erken dönemlerinden beri sayısız medeniyetin yaşadığı bir coğrafya olmuştur. Anadolu'da yaşayan bu medeniyetlerin her biri kendine özgü inanış ve yaşam şekilleri ile Anadolu'da farklı kültürlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Asya'yı Avrupa'ya bağlayan önemli geçiş yollarından birisi üzerinde bulunan Ağrı bu uygarlıkların karışıp kaynaştığı bir alan olmuştur. Bu etkileşim bölgede zengin bir kültür mirasının doğmasına da zemin hazırlamıştır.
Toplumların geçmişleri hakkında bilgi veren birçok alan ve bu alanları araştırmak için de birçok yöntem vardır. Bu alanlardan en önemli olanların başında geleneksel sanatlar gelir. Geleneksel sanatlardan biri olan el örücülüğü geçmişten günümüze birçok bilgiyi özünde saklayarak gelmiştir. Kimi zaman insanları soğuktan korumuş, kimi zaman bir gelinin sandığında kuracağı yuvanın umudu olarak çeyizlik olmuş, kimi zaman da ören kişinin korkularını, sevinçlerini, hayallerini üzerinde taşıyan bir tablo olmuştur.
Gelişen teknoloji insanların yaşamını kolaylaştırdığı kadar geleneksel yaşam biçimlerinin de yavaş yavaş yok olmasına zemin hazırlamıştır. Bu durum geleneksel el sanatlara da yansımış, makinalar ile daha kısa sürede ve zahmetsiz elde edilecek bir malzeme dururken, geleneksel yöntemlerle üretim tercih dışı kalmıştır. Geçmişte yöre insanının hayatında önemli rol oynayan, binyılların mirası bu geleneksel el sanatları unutulmaya yüz tutmuş ve toplumun hafızasından giderek silinme sürecine girmiştir. Bu çalışmada gelişen teknoloji ve değişen yaşam koşullarına direnerek günümüze kadar gelebilen, yöre insanının duygularını, düşüncelerini, beğenilerini ve geçmiş ile olan bağlarını günümüze aktaran kültürel mirasımızın önemli alanlarından birisini oluşturan el örgülerinin teknik, motif ve desen özelliklerinin incelenmesi, bölgenin geleneksel el sanatları içerisindeki yeri ve önemi tespit edilmiştir. Bu sanat alanının toplumun hafızasında yeniden canlandırılması ve kültürel mirasın devamlılığını sağlamak adına yeniden üretilmesine yönelik önerilere de yer verilmiştir. Ayrıca ilde bir müze olmadığı için giderek kaybolmaya yüz tutmuş bu kültür varlıklarının tespitlerinin yapılması, belgelenerek kayıt altına alınması ve gelecek nesillere ulaştırılmasının sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Anatolia has been the home of numerous civilizations for centuries. Each of these civilizations has paved way for coming up different cultures in Anatolia with it's own beliefs and lifestyles. Ağrı, which is located on one of the significant passage waysthat connects Asia to Europe, has become a region where these civilizations merge. This interaction in the region has also led to a rich cultural heritage to born. 
	There are lots of branches which give information about the past of the societies and there are a lot of methands to search these branches. The most important of all these branches is the traditionals art. Hand knitting, which is one of the traditionasl arts has survived from the past to the present by keeping lots of information in essence. Sometimes , it has protected people from cold, sometimes, it has become a dowry in a bride's chest as the hop efor setting up a home.; sometimes, it has become a painting which has carried the fears, joys, dreams of the knitter on.
	Altough developing teknologie has made  the life easier, it has also caused the traditionasl liestyles to die out geadually. The situation has also reflected on the traditional hand crafts, as it has been effortless and instant the produce by machines, production by the traditional methods has benn out of preference. These traditionals hand crafts of heritage of thousand t-years which had once played a majör role in the  lives  of regions people have tended to be forgotten and slowly become to be wiped out from the memory of the society. İn this study, the technıque motif and pattern  features of hand knits that coyuld survive by resisting against the developing techhnology and changing lifestyles and transfer the region people's  emotions, toughts, likes and past links to the present; and also the place and the importance  of the regıon. In treditional hand crafts  have been ıdentıfıed. The recommendations which are animed to provide the continuty of the cultural heritage and revitalize this art branch in the memory of the society have also taken place. It is also aimed that theese cultural assets which tent to die away as there are no museums in the city, should be detected, recorded whith documents and transferred to the future generations.