Performans sanatı ve 1960'lardan sonra kadın performans sanatçıları
Performance art and female performances after 1960s
Yazar: DİLŞAH DENİZCİ
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA ALPER AKÇAY
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Disiplinlerarası = Interdisciplinary ; Gösteri sanatları = Performance arts ; Kadın sanatçılar = Women artists ; Kadınlar = Women ; Performans = Performance ; Performans sanatı = Performance art ; Resim sanatı = Painting art ; Sanatçılar = Artists

Özet:
Performans sanatı, sanatçıların kendi bedenlerini kullanarak seyirci önünde canlı olarak
gerçekleştirdiği gösterilerdir. Oluşum veya Happening olarak da adlandırılan Performans
Sanatı, geleneksel resim anlayışının dışına çıkan bir sanat biçimidir. Birçok disiplini aynı
merkezde buluşturan, sınırları olmayan bir sanattır.
Performans Sanatı'nın temelleri, 20. yy. başlarında Dada hareketiyle atılmış Sürrealizm
ve Fütürizm akımlarıyla ilerleyerek günümüze kadar gelmiştir. I. ve II. Dünya Savaşı ve
sonrasında yaşanan toplumsal, siyasal ve ekonomik problemler Performans Sanatının var
oluşunu güçlendiren etmenlerdir. Ardından Feminizm kadın hareketleri gibi geniş kitleleri
ilgilendiren toplumsal olaylar Performans Sanatının gelişimini hızlandırmıştır. Toplumsal ve
siyasal sıkıntılardan beslenen sanat anlayışı ile Performans Sanatı, sanatın ticarileştirilmesine
karşı olan tutumları ve özgürleşme çabalarıyla geleneksel sanat anlayışının dışına çıkarak
sanatın sınırlarını genişletmiştir. Performans Sanatının asıl amacı hayat ve sanat arasındaki
sınırları kaldırarak, sanatı hayatın aktığı mekanlara taşımaktır. Sanatçı ifade aracı olarak
gördüğü bedenini tek başına sanat eseri olarak sergileyerek düşüncesini özgür, çarpıcı bir
biçimde iletmektedir. Kendisini yapıt haline dönüştüren sanatçı izleyiciyle doğrudan iletişim
kurmaktadır. Bu sanat anlayışıyla aynı zamanda sanatçı izleyiciyi de aktif konuma getirip
performansa dahil ederek onu da yapıta dönüştürebilmektedir.
Bu tezde Performans Sanatının ortaya çıkarak nasıl bir gelişim süreci gerçekleştirdiğini
ve gelişim sürecindeki evrelerini inceleyerek, disiplinler arası ilişkisine de değinilerek,
anlatılmıştır. Performans sanatına dair işler gerçekleştiren sanatçıların beden üzerinden
anlatımları tezin sınırları dâhilinde araştırılarak incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Performans Sanatı, Beden, Disiplinlerarasılık.

Abstract:
Performance Art is a live performance of artists who use their own bodies in front of the
audience. Performance Art, also called Formation or Happening, is a form of art that goes
beyond traditional painting. It is an art without boundaries that brings many disciplines together
in the same core.
Performance Art has been founded in the 20th century through the Dada movement, and
has reached today thanks to Surrealist and Futurist trend. Social, political and economic
problems during and after the World War I and World War II are the factors that strengthen the
existence of Performance Art. Subsequently, social events that affect broad masses such as
feminism and women's movements accelerated the development of Performance Art.
Performance Art that is nourished by the social and political difficulties has expanded the
boundaries of art by going beyond the traditional art understanding with the attitudes against
the commercialization of art and the efforts of liberation. The main purpose of Performance Art
is to remove the boundaries between life and art in order to carry it to the places where life
flows. The artist conveys his/her thought in a free and striking manner by exhibiting his body
on its own as a means of expression as a work of art. The artist, who transforms himself/herself
into a work of art, communicates with the audience directly. With this understanding of art, the
artist is also able to transform the audience into a work of art by activating them and
incorporating them into the performance.
In this thesis, the emergence and development of Performance Art and its stages during
its development process have been explained by addressing its interdisciplinary relationships.
The bodily expressions of artists who works on Performance Art are also investigated and
examined within the limits of the thesis.
Key Words: Performance Art, Body, Interdisciplinarity.