Amasya ve Tekirdağ illerinde yayılış gösteren bazı yenilebilir mantarlarda radyoaktivite analizi
Radioactivity analysis in some renewable mushrooms in amasya and Tekirdağ provinces
Yazar: AFİFE AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN AKTAŞ ; PROF. DR. MEHMET ERDOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, halk tarafından sıklıkla tüketilen mantarlarda radyoaktivite analizlerinin yapılması ve mantarların biyo-izleme özelliği kullanılarak çevredeki radyoaktivite hakkında da bilgi sahibi olunması amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2019 yılının Ekim-Kasım aylarında, Tekirdağ (Amanita caesarea Pers., Lycoperdon perlatum Pers, Macrolepiota procera  (Scop.) Singer, Lactarius deliciosus (L.) Grey, Lactarius vellereus (Fr.) Fr. , Suillus luteus (L.) Roussel , Boletus edulis Bull., Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm., Tricholoma terreum (Schaeff.) P. Kumm. , Hydnum repandum  L. ) ve  Amasya bölgelerinden (Lactarius deliciosus (L.) Grey, Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm., Hygrophorus chrysodon  (Batsch) Fr. , Hygrophorus latitabundus Britzelm., Tricholoma fracticum (Britzelm.) Kreisel, Ganoderma lucidum (Curtis) P. Karst., Macrolepiota procera  (Scop.) Singer, Tricholoma imbricatum (Fr.) P. Kumm., Hydnum repandum (L.), Ganoderma applanatum Pers. ) yenilebilir 24 mantar türü toplanmıştır. Toplanan numunelerde 238U 232Th, 40K ve 137Cs aktivite analizleri HpGe detektörü kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu ölçümler sonucunda Tekirdağ ilindeki 238U 232Th, 40K ve 137Cs aktivite konsantrasyonları sırasıyla 4,8 Bq/kg -17,5 Bq/kg, 1,3 Bq/kg -11,9 Bq/kg, 287,4 Bq/kg-1940,9 Bq/kg ve 3,9 Bq/kg -127,8 Bq/kg aralığında bulunmuştur. Amasya ilindeki 238U 232Th, 40K ve 137Cs radyoaktif çekirdeklerinin aktivite konsantrasyonlar ise sırasıyla 6,5 Bq/kg -16 Bq/kg, 1,3 Bq/kg - 5,7 Bq/kg, 224,7 Bq/kg -2048,5 Bq/kg ve 3,1 Bq/kg - 63,7 Bq/kg aralığında bulunmuştur.

Abstract:
ll substances containing unstable atoms that can cause such effects are also radioactive, that is, they emit radiation. Care should be taken in the use of radioactive materials and, if consumable, in their consumption through eating and drinking. Mushrooms are also among the substances containing such radioactive atoms, and it is very important to carry out radioactivity analyzes in fungi, which are consumed by the public. In this study, it was aimed to make radioactivity analysis of mushrooms which are commonly consumed by the public and to have information about the radioactivity in the environment by using the bio-monitoring feature of fungi. For this purpose, in October-November 2019, Tekirdağ (Amanita caesarea Pers., Lycoperdon perlatum Pers, Macrolepiota procera  (Scop.) Singer, Lactarius deliciosus (L.) Grey, Lactarius vellereus (Fr.) Fr. , Suillus luteus (L.) Roussel , Boletus edulis Bull., Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm., Tricholoma terreum (Schaeff.) P. Kumm. , Hydnum repandum  L. )  and Amasya from the regions (Lactarius deliciosus (L.) Grey, Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm., Hygrophorus chrysodon  (Batsch) Fr. , Hygrophorus latitabundus Britzelm., Tricholoma fracticum (Britzelm.) Kreisel, Ganoderma lucidum (Curtis) P. Karst., Macrolepiota procera  (Scop.) Singer, Tricholoma imbricatum (Fr.) P. Kumm., Hydnum repandum (L.), Ganoderma applanatum Pers. ) 24 edible mushroom species were collected. 238U, 232Th, 40K and 137Cs activity analyzes were performed using HpGe detector in the collected samples. As a result of these measurements, 238U, 232Th, 40K and 137Cs concentrations in Tekirdağ province were 4,8-17,5 Bq/kg, 1,3-11,9 Bq/kg, 287,4-1940,9 Bq/kg ve 3,9-127,8 Bq/kg has been found in the range. 238U,  232Th, 40K and 137Cs radionuclide concentrations in Amasya province, respectively 6,5 Bq/kg -16 Bq/kg, 1,3 Bq/kg - 5,7 Bq/kg, 224,7 Bq/kg -2048,5 Bq/kg ve 3,1 Bq/kg -63,7 Bq/kg it has been found in the range.