İlköğretim çağındaki çocuklarda plastik maruziyetinin değerlendirilmesi: Meram ilçesi örneği
Evaluation of plastic exposure in primary school children: Sample of Meram district
Yazar: REYHAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET UYAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bisfenol = Bisphenol ; Konya-Meram = Konya-Meram ; Plastik malzemeler = Plastic materials ; Çocuklar = Children ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Amaç: Bisfenol A'nın dünya genellinde birçok ülkede kullanımının yasaklanması ile BPA'ya alternatif olarak plastik ürünlere Bisfenol S ve Bisfenol F eklenmeye başlanmıştır. BPS ve BPF'nin kullanımının artması ile toksik etkileri de araştırılmaya başlamıştır. Biz de bu çalışmayla Meram ilçesinde çocukluk yaş grubunda bisfenol analoglarına maruziyetin sıklığını saptamayı ve saptanan bu maruziyetin katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ve plastik ürün kullanım durumlarıyla ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırmanın verileri 15 Haziran - 31 Ağustos 2020 tarihleri arasında Meram ilçesinde oturan sağlıklı çocuklar ve ebeveynleri ile görüşülerek toplandı. Örneklem büyüklüğü OpenEpi programıyla 70 olarak hesaplandı ve örneklem basit rastgele yöntemle seçildi. Araştırmacı tarafından literatür taranarak hazırlanan sosyo-demografik özelliklerin ve plastik ürün kullanım özelliklerinin sorgulandığı veri toplama formu ebeveynlerin yazılı ve sözlü onamı alındıktan sonra uygulandı. Ardından çocuklardan alınan 10 cc spot idrar örneği borosilikat cam tüplerde muhafaza edildikten sonra laboratuvar analizleri yapıldı. Veriler bilgisayar ortamında analiz edildi ve tüm testlerde anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 10,58 ± 2,28, %58,6'sı kız, %24,3'ü fazla kilolu veya obez, %60,0'ı kentsel mahallelerde oturmaktaydı. İdrar numunelerinin tamamında (%100) BPS maddesi saptama sınırının üzerindeki konsantrasyonlarda iken ölçülen BPF konsantrasyonlarının hiçbiri (%0) saptama sınırının üzerinde değildi. BPA ise 2 numune dışında hiçbir numunede ölçülemedi. Ölçülen BPS ve BPF ortanca (1.çeyreklik-3.çeyreklik) konsantrasyonları sırasıyla 0,74 (0,49-1,07) ng/mL ve 0,03 (0,02-0,03) ng/mL olarak bulundu. İdrar BPS ve BPF konsantrasyonları katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre anlamlı olarak değişmezken (p >0,05), idrar BPS konsantrasyonları ile bazı plastik ürün kullanım özellikleri arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05).
Sonuç: Toplumuzda BPA'nın plastik ürünlerde kullanımının terkedilmesiyle insanlarda BPA maruziyetinin azaldığı, onun en sık alternatifi olarak BPS kullanımının artmasıyla insanlarda bu kez BPS maruziyetinin arttığı bu çalışmada da gösterilmiştir.

Abstract:
Objective: Bisphenol S and Bisphenol F have been added to plastic products as an alternative to BPA, with the ban on the use of Bisphenol A in many countries around the world. With the increasing use of BPS and BPF, its toxic effects have begun to be investigated. With this study, we aimed to determine the frequency of exposure to bisphenol analogues in the childhood age group in the district of Meram and to evaluate the relationship between this exposure and the socio-demographic characteristics and plastic product usage characteristics of the participants.
Method: The data of this cross-sectional study were collected by interviewing with healthy children and their parents living in the district of Meram between 15 June - 31 August 2020. The sample size was calculated as 70 with the OpenEpi program and the sample was chosen by simple random method. The data collection form, which was prepared by the researcher by scanning the literature, in which sociodemographic characteristics and plastic product usage characteristics were questioned, was applied after the written and verbal consent of the parents was obtained. Then, 10 cc spot urine sample taken from the children was stored in borosilicate glass tubes, and laboratory analyzes were performed. Data were analyzed on computer and statistical significance level was accepted as p <0.05 for all tests.
Results: The average age of the participants was 10.58 ± 2.28, 58.6% of them were girls, 24.3% were overweight or obese, 60.0% were living in urban neighborhoods. While in all urine samples (100%) the BPS substance was at concentrations above limit of detection, none of the measured BPF concentrations (0%) were above limit of detection. BPA could not be measured in any sample except 2 samples. The measured BPS and BPF median (25th percentile-75th percentile) concentrations were 0.74 (0.49-1.07) ng/mL and 0.03 (0.02-0.03) ng/mL, respectively. While urine BPS and BPF concentrations did not change significantly according to the socio-demographic characteristics of the participants (p >0.05), a significant relationship was found between urine BPS concentrations and some plastic product use characteristics (p <0.05).
Conclusion: This study also demonstrated that BPA exposure of humans has decreased, with the abandonment of the use of BPA in plastic products in our society, and with the increase in the use of BPS as its most common alternative, this time BPS exposure in humans has increased.