Fen bilgisi öğretmen adayları ve öğretmenlerinin biyoteknoloji ve genetik mühendisliği bilgi düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından karşılaştırılması
The comparison for several variables of knowledge levels of science teachers and prospective science teachers about biotechnology and genetic engineering
Yazar: GÜLŞAH GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL ŞIK KAHRAMAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi = Information ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Genetik = Genetics ; Genetik mühendisliği = Genetic engineering ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
21. yüzyılın en önemli bilimsel ve teknolojik gelişmelerinden birisi biyoteknolojidir. İnsanların günlük hayatları üzerine biyoteknolojinin etkileri sürekli artmaktadır. Biyoteknolojideki son gelişmelere paralel olarak, öğrencilerimiz genetik mühendisliği, klonlama, genetiği değiştirilmiş gıdalar gibi alanlarda ortaya çıkan sosyal, etik ve ekonomik konular hakkında daha fazla bilgili olmaya ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle geleceğimiz olan çocuklarımızın biyoteknoloji alanındaki gelişmelerle ilgili güçlü bir eğitim altyapısına sahip olan bireyler olarak yetiştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sorumluluk şüphesiz ilköğretimden başlayarak yükseköğretime kadar farklı eğitim seviyelerinde fen eğitimcilerine düşmektedir. Toplumun şekillenmesinde en büyük rolü oynayan öğretmenlerin, eğitimsel bilgilerinin yanında alan bilgisinin de yeterli olması beklenmektedir. Ancak, Ülkemizde fen bilgisi öğretmenlerinin biyoteknolojik kavramlar, süreçler ve konular ile ilgili bilgi düzeyleri çok iyi bilinmemektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının ve fen bilgisi öğretmenlerinin güncel biyoteknoloji konuları hakkındaki bilgilerini araştırmaktır.
Bu çalışmada, fen bilgisi öğretmenlerinin biyoteknoloji konularındaki bilgi düzeyini belirlemek için tarafımızca geliştirilen 35 soruluk biyoteknoloji bilgi testi kullanıldı. Bu Biyoteknoloji Bilgi Testi, 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılında İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi'nde okumakta olan 291 fen bilgisi öğretmen adayına uygulandı. Ayrıca, geliştirilen Biyoteknoloji Bilgi testi Malatya Merkezde görev yapan 58 fen bilgisi öğretmenine de uygulandı.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının ve fen bilgisi öğretmenlerinin biyoteknoloji hakkında bilgileri farklı değişkenlere (cinsiyet, eğitim seviyesi, mesleki kıdem, mezun olunan fakülte ve bölüm gibi) göre araştırıldı. Elde edilen veriler, SPSS programı kullanılarak bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA ile analiz edildi.Sonuçlarımıza göre, fen bilgisi öğretmen adaylarının biyoteknoloji bilgi seviyeleri, öğretmen adaylarının sınıf düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir, fakat öğretmen adaylarının mezun oldukları lise türü, cinsiyeti ve anne baba eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Ayrıca, fen bilgisi öğretmenlerinin biyoteknoloji bilgi düzeyleri ile cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, mesleki deneyimleri ve mezun oldukları fakülte/bölüm arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.


Anahtar Kelimeler; Bilgi Seviyesi, biyoteknoloji, biyoteknoloji eğitimi, fen bilgisi öğretmeni

Abstract:
One of the most important scientific and technological developments of the 21st century is biotechnology. The impact of biotechnology on peoples' everyday lives continuously increases. Parallel to the recent developments in biotechnology, our students need to become more knowledgable about the social, ethical, and economic implications that emerge areas such as genetic engineering, cloning, genetically modified foods. Teachers who have the greatest role in the development of the society need to be qualified with subject matter knowledge as well pedagogical knowledge. But, the point of view science teachers biotechnological concepts, processes and issues is not known clearly in Turkey. Therefore, the purpose of the study is to investigate the knowledge of prospective science teachers and primary science teachers about popular biotechnology subject.In this study, for determining the knowledge level of the science teachers' about biotechnology is used biotechnology knowledge test with 35 questions is used by us devoloped.The Biotechnology knowledge test that devoloped by us was administered to 291 prospective science teachers in a Inonu University, Faculty of Education during the 2012-2013 academic years. In addition,  the Biotechnology knowledge test was administered to 58 primary science teachers in the center of Malatya.Investigation was made to reveal whether or not the knowledge of prospective science teachers and primary science teachers about biotechnology varies across different variables (such as the gender, the level of education, the year of their study, the type of faculty and department they graduated from). Collected data is analized by using t-test for independent groups, t-test and ANOVA test with SPSS.Results showed that there were significant differences in the Biotechnology knowledge levels of the prospective science teachers with regard to years in school whereas there were no significant differences with regard to their type of high schools they graduated, their gender and educational level of parents. In addition, it was detected that the data of science teachers in biotechnology knowledge level do not differentiate significantly with regard to gender, the level of education, the year of their study, the type of faculty and department they graduated from.




Key Words: Knowledge Level, Biotechnology, Biotechnology Education, Science Teacher