Ankilozan spondilit hastalarında anaerobik egzersiz kapasitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of anaerobic exercise capacity in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: TUĞBA PARLAKAY
Danışman: PROF. DR. TEOMAN AYDIN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Ankilozan Spondilit (AS) hastalarında anaerobik egzersiz kapasitesini wingate anaerobik güç testi ile anaerobik güç ve anaerobik kapasiteyi ölçerek değerlendirmek ve anaerobik egzersiz kapasitesinin hastalık ile ilgili değişkenlerle arasındaki ilişkisini belirlemek ve sağlıklı kontrollerle olan farklılıklarını saptamak amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya modifiye New York Kriterlerine göre AS tanısı almış, 18-65 yaş aralığında, 50 hasta ve 50 sağlıklı kontrol alındı. Çalışmadaki katılımcıların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, meslek bilgileri, sigara kullanımı, egzersiz yapma alışkanlıkları sorgulandı. Hastaların hastalık süresi, sabah tutukluluğu süresi, steroid olmayan antiinflamatuvar ilaç (SOAİİ) ve biyolojik ilaç kullanım durumu sorgulandı. İnflamasyon aktivitesini değerlendirmek amacıyla C- reaktif protein (CRP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) kaydedildi. Hastaların HLA B27 pozitif ve negatif olma durumları kayıt edildi. Ankilozan spondilitin, hastaların iyilik hali üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla hasta ve hekim global değerlendirme skoru kullanıldı. AS hastalarının mobilitesi el parmak zemin mesafesi, tragus duvar mesafesi, oksiput duvar mesafesi, modifiye schober testi, intermalleolar mesafe, lomber lateral fleksiyon, servikal rotasyon derecesi, ağız açıklığı, çene manibrium mesafesi ve göğüs ekspansiyonu ölçümleri yapılarak değerlendirildi. AS hastalarının yaşam kalitesi kısa form-36 (SF-36) ile değerlendirildi. AS hastalarında fonksiyonel durum değerlendirilirken Bath AS fonksiyonel indeksi (BASFI), hastalık aktivitesi değerlendirilirken Bath AS hastalık aktivitesi ölçeği (BASDAI), aksiyel iskelet mobilitesi değerlendirilirken Bath AS metroloji indeksi (BASMI) kullanıldı. Tüm katılımcılara anaerobik egzersiz kapasitesini değerlendirmek için Wattbike pro kondisyon bisikleti ile wingate anaerobik güç testi uygulandı. Anaerobik güç testinde maksimum anaerobik güç (Pmax), maksimum anaerobik kapasite (Port), Pmax/kg, Port/kg, Pmin (Minimum Anaerobik Güç), Yorgunluk indeksi, maksimum kalp tepe atımı (atım/dk), ortalama kalp tepe atımı (atım/dk) değeri kayıt edildi. 
Bulgular: Çalışmaya katılan AS hastalarının yaş ortalaması 40.5 ±7.55 iken sağlıklı kontrollerin yaş ortalaması 40.78 ± 8.71 olarak bulunmuştur. Her iki grubun demografik özelliklerine ait veriler karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı fark gözlenmedi. Çalışmaya katılan AS hastalarının %76'sında HLA B27 pozitifti. Tüm katılımcılara uygulanan anaerobik güç testinde hasta grubunda maksimum anaerobik güç (Pmax), maksimum anaerobik kapasite (Port), Pmax/kg, Port/kg, Pmin (Minimum Güç) değeri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.05). AS hastalarının maksimum kalp tepe atımı ve ortalama kalp tepe atımı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). AS ve kontrol grubu kıyaslandığında yorgunluk indeksi değerleri arasında anlamlı fark gözlenmedi.
AS hastalarında Pmax/kg ve Port/kg  değeri ile BASDAİ ve BASFİ arasında negatif yönde korelasyon bulundu. Maksimum kalp tepe atımı ve Ortalama kalp tepe atımı ile BASMİ arasında negatif yönde korelasyon bulundu. Hasta ve kontrol grubunda Maksimum anaerobik güç (Pmax) , Maksimum anaerobik kapasite (Port), Pmax/kg, Port/kg, Pmin değerleri karşılaştırıldığında erkeklerde, kadınlara göre anlamlı olarak yüksek tespit edildi (p<0.05). Yorgunluk indeksi, maksimum kalp tepe atımı ve ortalama kalp tepe atımı sırası arasında cinsiyete göre anlamlı fark gözlenmedi. AS Hastalarında anaerobik güç parametrelerinin sigara içme durumuna, egzersiz yapma durumuna ve ilaç kullanım durumuna göre değerlendirilmesinde anlamlı fark gözlenmedi. AS Hastalarında anaerobik güç parametrelerinin HLA B27 pozitif ve negatif olma durumuna göre değerlendirilmesinde anlamlı fark gözlenmedi. AS Hastalarında anaerobik güç parametrelerinin kalp tepe atımı ve ortalama kalp tepe atımı ile yaş arasında negatif korelasyon tespit edildi. Hastalık süresi ve anaerobik güç parametreleri arasında anlamlı korelasyon tespit edilmedi.
Kontrol grubundaki katılımcıların anaerobik güç testinde tüm parametrelerde sigara içen ve içmeyen grup arasında anlamlı fark bulunmadı. 
Kontrol grubuna düzenli egzersiz yapan katılımcıların Pmax/kg ve Port/kg değerleri egzersiz yapmayanlara göre anlamlı yüksek tespit edildi. Kontrol grubunda maksimum anaerobik güç (Pmax), Maksimum anaerobik kapasite (Port), Pmax/kg, Port/kg değerleri ile yaş arasında negatif korelasyon bulundu. 
Sonuç: Fiziksel performansın önemli bir ölçüsü olan anaerobik egzersiz kapasitesinin değerlendirildiği çalışmamızda tüm katılımcılara uygulanan anaerobik güç testinde birçok parametrede sağlıklı kontrol grubunda, Ankilozan Spondilit hastalarına göre daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Maksimum anaerobik güç (Pmax), Maksimum anaerobik kapasite (Port), Pmax/kg, Port/kg, Pmin değeri AS hastalarında belirgin düşük bulunmuştur. AS hastalarında anaerobik egzersiz kapasitesinde azalmanın nedeni, hastalığın kas iskelet sistemi başta olmak üzere kardiyovasküler, solunum sistemindeki etkilerine bağlanmaktadır.
Ankilozan spondilitte anaerobik egzersiz kapasitesini etkileyen faktörleri belirlemek ve anaerobik egzersiz kapasitesinin geliştirilmesine yönelik daha fazla sayıda çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, anaerobik güç, anaerobik kapasite, fiziksel performans

Abstract:
Objective: This study aimed to evaluate anaerobic exercise capacity in Ankylosing Spondylitis (AS) patients by measuring anaerobic power and anaerobic capacity with the wingate anaerobic power test, and to determine the relationship between anaerobic exercise capacity and disease-related variables and to detect differences with healthy controls.
Materials and Methods: 50 patients who diagnosed as Ankylosing spondylitis according to modified New York criteria, aged 18-65 years, and 50 healthy controls were included in the study. 
The participants included in the study were questioned about their age, gender, education level, occupational information, smoking and exercise habits. The patients's illness duration, morning stiffness duration, non-steroidal anti-inflammatory drug (NSAID) and biological drug usage status were questioned. C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate (ESR) were recorded to evaluate inflammation activity. HLA B27 positive and negative status of the patients was recorded. Patient and physician global assessment scores were used to evaluate the effect of ankylosing spondylitis on the well-being of patients. Mobility of AS patients was evaluated by measuring finger-to-ground distance, tragus wall distance, occiput wall distance, modified Schober test, intermalleolar distance, lumbar lateral flexion, cervical rotation degree, mouth opening, chin manubrium distance and chest expansion. The life quality of AS patients was assesed by Short form-36 (SF-36). Bath AS functional index (BASFI) was used to evaluate functional status in AS patients, Bath AS disease activity scale (BASDAI) was used to evaluate disease activity, and Bath AS metrology index (BASMI) was used to evaluate axial skeletal mobility.
Wingate anaerobic power test was applied to all participants using a Wattbike pro exercise bike to evaluate anaerobic exercise capacity. In the anaerobic power test, maximum anaerobic power (Pmax), maximum anaerobic capacity (Pavg), Pmax/kg, Pavg/kg, Pmin (minimum anaerobic power), Fatigue index, maximum heart rate (beats/min), average heart rate (beats/min) values were recorded.
Results: The mean age of AS patients was 40.5 ±7.55 meanwhile the mean age of healthy subjects was 40.78 ± 8.71. When the data on the demographic characteristics of both groups were compared, no significant difference was observed between the two groups. HLA B27 was positive in 76% of AS patients participating in the study. In the anaerobic power test applied to all participants, maximum anaerobic power (Pmax), maximum anaerobic capacity (Pavg), Pmax/kg, Pavg/kg, Pmin values were found to be significantly lower in the patient group than in the control group (p<0.05). Maximum heart rate and mean heart rate in AS patients were significantly higher than the control group (p<0.05). When comparing AS and control groups, no significant difference was observed between fatigue index values.
Negative correlation was found between Pmax/kg and Pavg/kg values and BASDAI and BASFI in AS patients. Negative correlation was found between Maximum heart rate, Average heart rate and BASMI. When the Maximum anaerobic power (Pmax), Maximum anaerobic capacity (Pavg), Pmax/kg, Pavg/kg, Pmin values were compared in the patient and control groups, they were found to be significantly higher in men than in women (p<0.05). No significant difference was observed between fatigue index, maximum heart rate and average heart rate according to gender. No significant difference was observed in the evaluation of anaerobic power parameters in AS patients according to smoking status, exercise status and medication usage status. No significant difference was observed in the evaluation of anaerobic power parameters in AS Patients according to HLA B27 positive and negative status. Negative correlation was detected between anaerobic power parameters, peak heart rate and mean heart rate, and age in AS patients. No significant correlation was detected between disease duration and anaerobic power parameters.
There was no significant difference between the smoker and non-smoker groups in all parameters in the anaerobic power test of the participants in the control group.
Pmax/kg and Pavg/kg values of the control group participants who exercised regularly were found to be significantly higher than those who did not exercise. In the control group, a negative correlation was found between maximum anaerobic power (Pmax), Maximum anaerobic capacity (Pavg), Pmax/kg, Pavg/kg values and age.
Concluisons: In our study where anaerobic exercise capacity, which is an important measure of physical performance, was evaluated, better results were obtained in the healthy control group than in Ankylosing Spondylitis patients in many parameters in the anaerobic power test applied to all participants. Maximum anaerobic power (Pmax), Maximum anaerobic capacity (Pavg), Pmax/kg, Pavg/kg, Pmin values were found to be significantly lower in AS patients. The reason for the decrease in anaerobic exercise capacity in AS patients is attributed to the effects of the disease on the cardiovascular and respiratory systems, especially the musculoskeletal system.
More studies are needed to determine the factors affecting anaerobic exercise capacity in ankylosing spondylitis and to improve anaerobic exercise capacity.
Keywords: ankylosing spondylitis, anaerobic power, anaerobic capacity, physical performance