Premenstrual sendrom ile baş etmeye yönelik sağlık inanç modeli rehberliğinde verilen eğitim ve akupresurun premenstrual semptomlar ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effects of health belief model-based training for coping with premenstrual syndrome and of acupressure on premenstrual symptoms and quality of life
Yazar: DİDEM ŞİMŞEK KÜÇÜKKELEPÇE
Danışman: DOÇ. DR. SERMİN TİMUR TAŞHAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Akupresür = Acupressure ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hasta eğitimi = Patient education ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Araştırma, kadınlara premenstrual sendrom ile baş etmeye yönelik sağlık inanç modeli rehberliğinde verilen eğitim ve akupresurun premenstrual semptomlar ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü deneme modeli olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini; Adıyaman il merkezinde bulunan 4 ve 14 nolu ASM'lere kayıtlı tüm PMS'li kadınlar oluşturmuştur.  Araştırma PMS yaşayan 321 kadın arasından 51 eğitim+ akupresur, 55 eğitim ve 57 kontrol grubu olmak üzere toplam 163 kadın ile tamamlanmıştır. Araştırmada veriler Katılımcı Bilgi Formu, PMSÖ ve DSÖYKÖ-KF ile toplanmıştır. Akupresur + eğitim grubuna premenstrual sendromla baş etme eğitimi ve haftada iki gün 12 hafta/toplam 24 defa akupresur uygulaması yapılmıştır. Eğitim grubuna ise sadece premenstrual sendromla baş etme eğitimi verilmiştir. Her iki deney ve kontrol grubuna ön testten 12 hafta sonra veri toplama formları tekrar uygulanarak son test verileri elde edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada deney ve kontrol grubu kadınların ön test PMSÖ ve DSÖYKÖ-KF alt boyut puan ortalamaları arasında farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Girişim sonrası PMSÖ puan ortalamasının deney gruplarında kontrol grubuna göre daha düşük, DSÖYKÖ-KF alt boyut puan ortalamalarının ise deney gruplarında kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Farkın deney grupları ile kontrol grubu arasında olduğu saptanmıştır. Araştırmada deney grupları arasında son test PMSÖ ve DSÖYKÖ-KF alt boyut puan ortalamaları arasında fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05).
Sonuç: Premenstrual sendrom yaşayan kadınlara verilen premenstrual sendromla baş etme eğitimi ve akupresur uygulaması premenstrual semptomları azaltarak yaşam kalitesini arttırmıştır. Araştırmada eğitim ve eğitim + akupresurun premenstrual semptomları azaltmada ve yaşam kalitesini artırmada benzer etkiye sahip olduğu saptanmıştır (p>0.05).

Anahtar Kelimeler: Akupresur, Eğitim, Hemşirelik, Premenstrual Sendrom,Sağlık İnanç Modeli.

Abstract:
Aim: This study aimed to determine the effects of training based on the health belief model for coping with premenstrual syndrome and of acupressure on premenstrual symptoms and quality of life. 
Material and Method: The study utilized a randomized controlled trial design. The population comprised women with PMS and who were registered in family health centers number 4 and 14 in the city center of Adiyaman. The population of the study included 321 women; however, it was carried out with a sample of 163 women, 51 of whom were assigned to a training-acupressure group, 55 to a training group, and 57 to a control group. Data were collected using a participant information form, the PMSS, and the WHOQOL-BREF. The training for coping with PMS provided to the training-acupressure group included acupressure applications that continued for 12 weeks – two days a week, 24 applications in total. The training group received only training for coping with PMS. The posttest data were obtained by re-administering data collection forms 12 weeks after the pretest to both experimental and control groups. 
Results: There was no difference between the mean PMSS and WHOQOL-BREF subscale scores in the experimental and control groups. It was determined after the intervention that the mean PMSS scores in the two experimental groups were lower than that of the control group; however, the mean WHOQOL-BREF subscale scores in the experimental groups were higher than in the control group (p<0.001). There was a difference between the experimental groups and the control group, but there was no difference between the experimental groups in terms of posttest mean PMSS and WHOQOL-BREF subscale scores (p>0.05).
Conclusion: The training given to women for coping with PMD and acupressure both reduced premenstrual symptoms and improved quality of life. The research revealed that training and a combination of training and acupressure had similar effects (p>0.05).,

Keywords: Acupressure, Education, Health Belief Model, Nursing, Premenstrual Syndrome.