Simon Critchley ve hayal kırıklığının dini ve siyasi boyutları
Simon Critchley and the religious and political dimensions of disappointment
Yazar: ZEYNEP GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ AYDENİZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Çağdaş felsefe =

Özet:
Bu çalışmanın amacı yaşayan bir düşünür olan Simon Critchley'i tanıtmak ve onun
dini ve siyasi hayal kırıklığı düşüncesini incelemektir. Critchley Batı'da ün kazanmış
fakat Türkiye'de görece az tanınan bir düşünürdür. Kendi çağının problemlerine bakarak
yazar. Bu bağlamda onun bağlanma etiği ve direniş siyaseti modeli çağdaş felsefenin
önemli meselelerinden olan etik ve siyaset alanlarına yeni bir bakış kazandıracaktır.
Yaptığımız çalışma literatürde ilk olma özelliğini taşır. Bu durum çalışmanın özgün
değeri olmakla birlikte çalışmanın sınırlılığını da gösterir. Türkçe literatürde düşünür
üzerine yazılan ikincil kaynaklar bulunmamaktadır. Bu sebeple çalışma ağırlıklı olarak
düşünürün Türkçeye çevrilen eserleri çerçevesinde hazırlanmış olmakla birlikte mümkün
mertebe yabancı dilde yazılan kitap ve makalelerden de yararlanılmıştır. Bu bağlamda üç
bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde düşünürün biyografisi, eserleri, düşünce
dünyasının oluşumu, düşünür üzerine bir literatür incelemesi, hayal kırıklığı kavramının
analizi ve kavramın felsefe tarihindeki yansımaları son olarak da düşünürün hayal
kırıklığı üzerinden şekillenen fikirleri ana hatları ile incelenecektir. İkinci bölümde ise
hayal kırıklığının iki boyutundan biri olan dini hayal kırıklığı meselesi nihilizm
bağlamında incelenecektir. Üçüncü bölümde hayal kırıklığının siyasi boyutu ve bu hayal
kırıklığına cevaben geliştirilen bağlanma etiği ve direniş siyaseti modeli incelenecektir.
Çalışmamızda ağırlıklı olarak içerik analizi yöntemi kullanılacaktır. Buna ek olarak
literatür taraması, kavram analizi gibi yöntemlerden de faydalanılacaktır. Critchley içinde
bulunduğu çağın hayal kırıklarını görür ve bunların üzerinden gelebilmek için alışılmışın
dışında bir yol önerir. Bu yol yeni inşa edilmiş etik öznenin yeni anarşizm tanımına uygun
siyasi eylemleri ile karakterize olmuş bir yoldur.
Anahtar Kelimeler: Etik, Siyaset, Hayal Kırıklığı, Mizah, Anarşizm, H

Abstract:
The aim of this study is to introduce Simon Critchley, a living thinker, and to
examine his idea of religious and political disillusionment. Critchley is a thinker who has
gained fame in the West but is relatively little known in Turkey. He writes by looking at
the problems of his own age. In this context, his model of the ethics of attachment and
the politics of resistance will bring a new perspective to the fields of ethics and politics,
which are important issues in contemporary philosophy. Our study is the first of its kind
in the literature. While this is the original value of the study, it also shows the limitations
of the study. There are no secondary sources on the thinker in the Turkish literature. For
this reason, the study was prepared mainly within the framework of the thinker's works
translated into Turkish, but books and articles written in foreign languages were also
utilized as much as possible. In this context, in the first part of the study, which consists
of three parts, the biography of the thinker, his works, the formation of his world of
thought, a literature review on the thinker, the analysis of the concept of disappointment
and its reflections in the history of philosophy, and finally the ideas of the thinker shaped
by disappointment will be examined in outline. In the second part, the issue of religious
disillusionment, one of the two dimensions of disillusionment, will be examined in the
context of nihilism. In the third part, the political dimension of disillusionment and the
ethics of attachment and politics of resistance model developed in response to this
disillusionment will be analyzed. In our study, mainly content analysis method will be
used. In addition, methods such as literature review and concept analysis will also be
utilized. Critchley sees the disappointments of his age and proposes an unorthodox way
to overcome them. It is a path characterized by the political actions of a newly constructed
ethical subject in accordance with the new definition of anarchism.
Keywords: Ethıcs, Politics, Dısappoıntment, Humour, Anarchism, Heg