Yöneticilerin sergiledikleri liderlik davranışları ile çalışanların algıladıkları örgütsel sinizm arasındaki ilişki: Muğla ilinde faaliyet gösteren maden sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
The relationship between the leadership behaviors of managers and the organizational cynicism decisively perceived by the employees: A research on mining sector employees operating in Mugla province
Yazar: ELİF DURSUN
Danışman: PROF. DR. FERİT KÜÇÜK
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada Muğla' da faaliyet gösteren maden sektörü yöneticilerinin sergiledikleri liderlik tarzları ile çalışanların algıladığı örgütsel sinizm arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde liderlik ve liderlik tarzları üzerine yapılan araştırmalar, ikinci bölümünde ise örgütsel sinizm alanında yapılan çalışmalar teorik olarak incelenmiştir. Üçüncü bölüm de ise anket yöntemi kullanılarak Muğla' da faaliyet gösteren maden sektörü çalışanı olan 5000 kişiden 390 kişiye uygulanan anketlerin sonuçlarına göre liderlik tarzları ve örgütsel sinizm değişkenleri arasındaki istatiksel ilişkiler ortaya konmuştur. Araştırmada yöneticilerin liderlik tarzları Çok Faktörlü Liderlik Ölçeğinin Türkçe versiyonu Taşkıran' ın (2010) doktora çalışmasından alınarak kullanılmıştır. 32 önermeden oluşan ölçeğin, ilk 20 sorusu Dönüşümcü liderlik yönelimini ölçümlemeye son kalan 12 önerme ise; Etkileşimci liderlik yönelimi ölçümlemeye olanak sağlamaktadır. Çalışanların örgütsel sinizm düzeyleri ise Brandes ve diğerleri (1999) tarafından geliştirilen, Türkçeye Kalağan (2009) tarafından uyarlanan "Örgütsel Sinizm Ölçeği" kullanılarak belirlenmiştir. Kalağan'ın (2009) uyarlamış olduğu ölçek 13 maddeye sahiptir. Ölçeğin bilişsel, davranışsal ve duyuşsal olarak adlandırılan üç alt boyutu vardır. Örneklem grubundan elde edilen verileri analiz etmek amacıyla IBM SPSS v.26 paket programı kullanılmıştır. Bu program aracılığıyla verilere Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), t-Testi, Kruskal-Wallis H, Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonunda sinizm algısının yaş, cinsiyet ve medeni duruma göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Çalışmamızda sinizmin en çok 0-5 yıl arası çalışanlarda görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Burada çalışmamızda yer alan anket sonuçlarına göre çalışanların %82 gibi büyük bir çoğunluğunun bulunduğu iş yerinde 0-5 yıl arası çalışan olduğu göz önüne alındığında örgütsel sinizm algısının bu kategori için yüksek çıkması sonucunun kaçınılmaz olduğu değerlendirilmektedir. Yine çalışanların yüksek bir oranla bulundukları iş yerinde 0-5 yıl arası çalışanlardan oluştuğu düşünüldüğünde maden sektörü çalışanlarının iş yeri değiştirme sıklıklarının yüksek olduğu söylenebilecektir. Çalışmamızda ulaşılan bir diğer sonuç ise dönüşümcü liderlik ile örgütsel sinizmin tüm boyutları arasında negatif yönlü ilişki bulunduğu yönünde tespit edilmiştir. Dönüşümcü liderliğin örgütsel sinizmi anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir. Araştırmada son olarak daha sonra yapılacak araştırmacılara yol göstermesi amacıyla birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship between the leadership styles of the mining sector managers operating in Muğla and the organizational cynicism perceived by the employees was tried to be determined. In the first part of the study, research on leadership and leadership styles, and in the second part, studies in the field of organizational cynicism were examined theoretically. In the third part, statistical relations between leadership styles and organizational cynicism variables were revealed according to the results of the questionnaires applied to 390 people out of 5000 who are mining sector employees operating in Muğla using the survey method. In there search, the leadership styles of the managers were used in the Turkish version of the Multi-Factor Leadership Scale, taken from the doctoral study of Taşkıran (2010). The first 20 questions of the scale, which consists of 32 propositions, are the last 12 propositions to measure the transformational leadership orientation; Transactional leadership orientation allows measurement. The organizational cynicism levels of the employees were determined using the "Organizational Cynicism Scale" developed by Brandes et al. (1999) and adapted to Turkish by Kalağan (2009). The scale adapted by Kalağan (2009) has 13 items. The scale has three sub-dimensions called cognitive, behavioral and affective. IBM SPSS v.26 package program was used to analyze the data obtained from the sample group. One-Way Analysis of Variance (ANOVA), t-Test, Kruskal-Wallis H, PearsonCorrelation Analysis and Multiple Regression Analysis were performed on the data through this program. At the end of the study, it was determined that the perception of cynicism did not differ according to age, gender and marital status. In our study, it was concluded that cynicism is most common in those who work between 0-5 years. According to the results of the survey in our study here, considering that 82% of the employees are working in the workplace between 0-5 years, it is considered that the result of a high perception of organizational cynicism for this category is inevitable. Considering that the employees are composed of 0-5 years old employees in their workplace with a high rate, it can be said that the frequency of changing workplaces of the mining sector employees is high. Another result of our study is that there is a negative relationship between transformational leadership and all dimensions of organizational cynicism. It was determined that transformational leadership significantly predicted organizational cynicism. Finally, some suggestions were made in order to guide the researchers to be donelater in the study.