Astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı uyku ölçeğinin kronik obstrüktif akciğer hastalığında geçerlik ve güvenirlik çalışması
The validity and reliability study of chronic obstructive pulmonary disease and asthma sleep impact scale in the patients with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: EZGİ AYHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE KIYAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Astım = Asthma ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Uyku Ölçeği astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığında görülen uyku bozukluklarını belirleyen spesifik bir ölçektir. Bu araştırma Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Uyku Ölçeği'nin kronik obstrüktif akciğer hastalığında geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırma Erzurum'da Atatürk Üniversitesi Aziziye Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran kronik obstrüktif akciğer hastalığı bulunan 97 hasta ile metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında anket formu, St. George's Solunum Anketi, Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği, Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Uyku Ölçeği ve solunum fonksiyon testleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde Cronbach Alfa katsayısı, Örneklem Yeterliği analizi, Barlett's Test of Sphericity analizi, Scree Plot grafiği, Kolmogorov-Smirnov testi, Faktör analizi, Korelasyon analizi, t testi kullanılmıştır.Ölçek puanlarının dağılımlarının normal ve Cronbach Alfa Katsayısının 0.87 olduğu bulunmuştur. Madde Toplam Puan Korelasyonu analizinde testin her bir maddesinin testin tümü ile tutarlı olduğu ( r>0.20, p<0.01) tespit edilmiştir. Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Uyku Ölçeğinin faktör analizi sonrası tek faktörlü yapısının olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin ranjının 26 olduğu bulunmuştur. Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Uyku Ölçeği ile St George's Solunum Anketi ve alt boyutları, Pittsburg Uyku Ölçeği ve alt boyutları (uyku ilacı kullanma hariç) arasında doğru yönde korelasyon, solunum fonksiyon testleri ölçümleri arasında (FEV1/FEVC hariç) ters yönde korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin ön-test ile son-test ölçüm sonuçları arasındaki korelasyonun (r=0.978, p<0.001) güçlü olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Uyku Ölçeğinin kronik obstrüktif akciğer hastalığında geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Sleep Impact Scale is a specific scale determining sleep disorders seen in the patients with chronic obstructive pulmonary disease and asthma. This study was carried out with the aim of testing the reliability and validity of this scale in the patients with chronic obstructive pulmonary disease.The study was carried methodologically on 97 patients with chronic obstructive pulmonary disease applying for Chest Diseases outpatient of Atatürk University Hospital in Erzurum. Questionnaire, St. George?s Respiratory Questionnaire, Pittsburg Sleep Quality Index, Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Sleep Impact Scale and pulmonary function tests were used in the collection of the data. Cronbach Alpha Co-efficiency, Sampling Proficiency Analysis and Sphericity analysis of Barlett?s Test, Scree Plot Graphics, Komolgorov-Smirnov Test, Factor Analysis, Correlation Analysis and t test were used in the analysis of the data.It was found out that the distributions of the scale scores were normal, and that cronbach co-efficiency in reliability analysis was found 0.87. In the article total score analysis, it was found out that each item of the test is in accordance with total test (r>0.20, p<0.01). The single factorial structure of the scale was detected with factor analysis. The range of the scale was found 26. It was also detected that there was correlation between Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Sleep Impact Scale, St George?s Respiratory Questionnaire and its subdimensions, and Pittsburg Sleep Quality Index and its subdimensions (except for using sleep medicines) in true way and there was correlation reversely between pulmonary function tests measurements (except for FEV1/FVC). It was found out that the correlation between pre-test of the scale and post-tests measurement results was strong (r=0.978, p<0.001).In conclusion, ıt was determined that Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Asthma Sleep Impact Scale was a valid and reliable measurement tool in the patients with chronic obstructive pulmonary disease