İncirde verim ve kalite üzerine jeotermal enerji tesislerinin olası etkilerinin belirlenmesi
Determination of possible effects of geotermal energy plants on yield and quality in fig
Yazar: SUNAY DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERTAN
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Jeotermal enerji = Geothermal energy ; Jeotermal işletme = Geothermal business ; Ürün kalitesi = Product quality ; İncir = Fig

Özet:
Bu çalışma ülkemizde ve bölgemizde sayıları son yıllarda giderek artan jeotermal enerji tesislerinin incirde verim ve kalite üzerine olası etkilerinin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Bu amaçla 2013 ve 2014 yılı incir üretim sezonlarında Aydın İli Germencik İlçesi "Alangüllü" bölgesinde yer alan jeotermal tesise 600-650 m (yakın mesafe), 1100-1150 m (orta mesafe), 1500-1650 m (uzak mesafe) ve ≥5000 m (en uzak mesafe) uzaklıkta seçilen ve her mesafeyi temsil eden ikişer Sarılop incir çeşidi bahçesi belirlenmiştir. Denemenin yürütüldüğü her iki yılda, bahçelerden incir üretim sezonu boyunca, üç dönemde yaprak ve kuru meyve örnekleri alınmıştır. Tesisten farklı mesafelerde yer alan bahçelerden alınan yaprak ve kuru meyve örneklerinde, besin elementleri açısından; azot (N, %), fosfor (P, %), potasyum (K, %), kalsiyum (Ca, % ), magnezyum (Mg, % ), demir (Fe, ppm), bakır (Cu, ppm), çinko (Zn, ppm), mangan (Mn, ppm), kadmiyum (Cd, ppm), nikel (Ni, ppm), krom (Cr, ppm), kurşun (Pb, ppm), kobalt (Co), bor (B, ppm) ve kükürt (S, %) elementlerinin analizleri yapılmıştır. Denemede aynı zamanda kuru incir meyve örneklerinde, meyve kalitesi ile ilgili olarak;  meyve kabuk rengi (L*, a*, b*, hue° ve chroma* değeri), suda çözünebilir kuru madde miktarı (%), titre edilebilir asit miktarı (%) ve pH değerleri saptanmıştır. İncir bahçelerinde, meyve verim komponentleri ile ilgili olarak ise, farklı mesafelerdeki bahçelerde yer alan ağaçların yıllık sürgünlerinde, sürgün uzunluğu (cm), sürgün çapı (cm) ve sürgündeki meyve sayısı (adet) değerleri belirlenmiştir. Çalışma sonucu elde edilen veriler değerlendirildiğinde; jeotermal tesise yakın mesafede (600-650 m) bulunan incir bahçelerinde, yaprak ve kuru incir meyve örneklerinin besin elementleri ve ağır metaller açısından genel olarak diğer mesafelere göre daha yüksek içeriklere sahip olduğu ve tesisten uzaklaştıkça özellikle meyve örneklerinin ağır metal içeriklerinin azaldığı saptanmıştır. Bunun yanı sıra, kuru incir verimi ve kalitesine ilişkin elde edilen sonuçların da değerlendirilmesi sonucu; benzer şekilde tesisten uzaklaştıkça kalite ve verim ile ilgili olumsuz etkinin azaldığı belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: kuru incir, jeotermal santral, ağır metal, kalite kriteri

Abstract:
This study is carried out to investigate the possible effects of the geothermal energy plants, whose number is increasing in the last years, on the yield and the quality in fig. In this respect, during 2013 and 2014 fig production seasons, at each of the distances 600-650 m (close distance), 1100-1150 m (medium distance), 1500-1650 m (long distance) and ≥5000 m (ultra long distance) from the geothermal energy resource in "Alangüllü" area in Germencik, Aydın, two fig orchards containing Sarılop variety were determined and selected. From these orchards, leaf and dried fruit samples were taken in three terms during the fig production season in each of the two years that the experiment was conducted. In the leaf and the dried fruit samples taken from the orchards at different distances, in terms of nutrient elements; the analyses for nitrogen (N, %), phosphorus (P, %), potassium (K, %), calcium (Ca, %), magnesium (Mg, %), iron (Fe, ppm), copper (Cu, ppm), zinc (Zn, ppm), manganese (Mn, ppm), cadmium (Cd, ppm), nickel (Ni, ppm), chrome (Cr, ppm), lead (Pb, ppm), cobalt (Co), boron (B, ppm) and sulphur (S, %)  elements were carried out. At the same time in the dried fig samples, regarding the quality of the fruit, the color of the peel of the fruit (L*, a*, b*, hue° and the chroma value), the amount of the water soluble solids (%), the amount of titrable acid (%) and the pH values were determined. Related to the fig yield components, in the orchards at different distances, in the annual shoots of the trees, the length of the shoot  (cm), the diameter of the shoot (cm) and the number of fruits on the shoot were determined. When the data obtained are considered according to the nutrient elements and the heavy metals, it was detected that the leaf and the dried fig samples from the fig orchards which are close to the geothermal energ plant (600-650 m), in general, have higher values and the heavy metals content of the fruit samples decreases as the distance to the plant increases. In addition, after considering the yield and the quality of the dried fig, it is determined that, similarly, the undesirable effect decreases as the distance to the plant increases. 

KeyWords: dried fig, geothermal energy resource, heavy metal, quality criteria