Aksaray ekolojik koşullarında bazı kuru fasulye (phaseolus vulgaris L.) çeşit/hatların Morfo agronomik özellikleri ile özellikler arası ilişkilerin belirlenmesi
Determination of morpho-agronomic features and relations among features of some dry bean varieety lines in Aksaray ecological conditons
Yazar: MERYEM ÖCAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER SÖZEN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Aksaray ekolojik koşullarında bazı kuru fasulye genotiplerinin tarımsal özellikleri ile
özellikler arası ilişkilerin belirlenmesi amacıyla 2020 yılında yürütülen çalışma, Aksaray il
merkezine 20 km uzaklıkta bulunan Koçaş Tarım İşletmesi Müdürlüğünün deneme
arazisinde kurulmuştur. Tescil edilmiş 5 adet kuru fasulye çeşidi ile Orta Kızılırmak Vadisi
kapsamında 2016-2019 yılları arasında yürütülen TAGEM projesi kapsamında seleksiyon
sonucu seçilmiş 25 adet yerel kuru fasulye materyali olmak üzere 30 adet kuru fasulye
genotipinin kullanıldığı çalışma tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekrarlamalı
olarak yürütülmüştür.
Çalışmada kuru fasulye genotiplerinde %50 çiçeklenme ve bakla bağlama gün süresi (gün)
ile vejetasyon süresi (gün) gibi fenolojik özellikler ile bitki boyu (cm), ilk bakla yüksekliği
(cm), biyolojik verim (g), bitkide dal sayısı (adet), bitkide bakla sayısı (adet), bitkide tane
sayısı (adet), bitkide tane verimi (g), yüz tane ağırlığı (g), baklada tane sayısı, biyolojik
verim (g) ve hasat indeksi (%) gibi agronomik özellikler incelenmiştir. Yürütülen çalışma
sonucunda kuru fasulye genotiplerinin incelenen fenolojik ve agronomik özelliklerinden
önemli ya da çok önemli derecede etkilendikleri ortaya konulmuştur. En yüksek bitkide
tane verimi 42.21 g ile G-215/1 nolu genotipinden elde edilirken, en düşük bitkide tane 
xi
verimi ise 6.41 g ile G-204 nolu genotipte görülmüştür. Yürütülen çalışma sonucunda tüm
standart çeşitleri birçok agronomik özellik yönüyle geçen yerel kuru fasulye genotiplerinin
olması çeşit adayı/adaylarının öne çıkması yönünden oldukça önemlidir.
Ağustos 2021, 84 Sayfa
Anahtar Kelimeler: Aksaray, Kuru fasulye, Genotip, Verim, Korelasyon

Abstract:
The study carried out in 2020 in order to determination the agricultural features and
relations among features of some dry bean genotypes in Aksaray ecological conditions was
established in the experimental area of Koçaş Agricultural Enterprises Directorate, which
is 20 km away from Aksaray city center. The study, in which 30 genotypes were used,
including 25 local dry bean materials selected as a result of selection within the scope of
the TAGEM project carried out between 2016-2019 within the scope of the Middle
Kızılırmak Valley with 5 registered dry bean varieties, was carried out in four replications
according to the randomized blocks trial design.
In the study; phenological characteristics such as the number of days of blooming and
ripening (days) with number of days (days) to ripen (pieces) and agronomic characteristics
such as plant height (cm), first pod height (cm), biological yield (g), number of branches in
the plant, number of pods per plant (pieces), number of seeds per plant (pieces), seed yield
per plant (g), hundred seed weight (g), number of seeds per pod and harvest index were
investigated. As a result of the study, it was revealed that the genotypes of dry beans were
significantly or very significantly affected by the examined phenological and agronomic
characteristics. While the highest seed yield was obtained from the genotype G-215/1 with
42.21 g, the lowest grain yield was determined in the genotype G-204 with 6.41 g. As a
result of the study carried out, it is very important that there are many local dry bean 
xiii
genotypes that pass all standard varieties in terms of many agronomic features in terms of
the variety candidate/candidates to stand out.
August 2021, 84 Pages
Keywords: Aksaray, Dry bean, Genotype, Yield, Correlatio