Organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren firmaların yeşil dağıtım ve tersine lojistik faaliyetlerinin değerlendirilmesi: Gaziantep örneği
Evaluation of green distribution and reverse logistics activities of companies operating in organized industrial zones: Gaziantep example
Yazar: AYŞE BİLGEHAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA METE
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Sürdürülebilir kalkınma yönetimi = Sustainable development management ; Tersine lojistik = Reverse logistics ; Yeşil lojistik = Green logistic

Özet:
Bu çalışma, Organize Sanayi Bölgeleri'nde (OSB) faaliyet gösteren işletmelerin çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarını ve yeşil dağıtım ile tersine lojistik faaliyetlerinin stratejik önemini anlamak için yapılmıştır. Çalışmanın amacı, işletmelerin çevresel etkilerini azaltma çabalarının genel çevresel etki üzerindeki kritik rolünü vurgulamaktır. Gaziantep OSB'de faaliyet gösteren 230 işletme yöneticisine anket uygulanarak edinilen Faktör Analizi, Bağımsız Örneklem T testi ve regresyon analizi gibi nicel analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular, işletmelerin yeşil dağıtım ve tersine lojistik faaliyetlerinin düşük düzeyde olduğunu göstermiş, bu durumun çevresel sürdürülebilirlik açısından daha çok çaba gerektirdiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonucuna göre; tersine lojistik faaliyetlerinin işletmelerin çalışan sayısı ve faaliyet yılına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Yakın zamanda kurulmuş işletmelerin ve daha çok personel istihdam eden işletmelerin tersine lojistik faaliyetlerine daha fazla ağırlık verdiği görülmektedir. Büyük ölçekli işletmelerin ve kısa süreli faaliyet gösteren işletmelerin bu faaliyetlerde daha fazla performans göstermesi, kaynak kullanımı, operasyonel kapasite, yenilikçilik vb. nedenlere dayanabileceği düşünülmektedir. Çevresel Yönetim Sistemi ve Çevresel Performans ile stoktan kaynaklanan ve kullanım/nakliyeden kaynaklanan tersine lojistik faaliyetleri arasında güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişkiler olduğu görülmektedir. Bulgular, çevresel yönetim ve performansın tersine lojistik faaliyetlerini etkileyen önemli faktörler olduğunu vurgulamaktadır. Araştırmanın diğer sonucu, çevresel performansın özellikle tersine lojistik faaliyetleri üzerinde belirgin bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu da işletmelerin çevresel performanslarını iyileştirmek için bu faaliyetlere odaklanmalarının önemini vurgulamaktadır. Çalışmanın sonuçları, işletmelerin çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarını geliştirmek için sektörel farklılıkları, teşvikleri ve farkındalığı göz önünde bulundurarak stratejilerini belirlemeleri gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
This study aims to understand the environmental sustainability practices and the strategic importance of green distribution and reverse logistics activities of businesses operating in Organized Industrial Zones (OIZ). The purpose is to highlight the critical role of businesses' efforts to reduce their environmental impacts. Surveys were conducted with 230 business managers in the Gaziantep OIZ, and the data were analyzed using Factor Analysis, Independent Sample T-test, and regression analysis. The findings reveal that businesses have low levels of green distribution and reverse logistics activities, indicating a need for more effort in environmental sustainability. The study found statistically significant differences in reverse logistics activities based on the number of employees and the years of operation. Newer businesses and those employing more personnel place more emphasis on reverse logistics. Larger businesses and those with shorter operational periods perform better in these activities, possibly due to resource utilization, operational capacity, and innovation. Strong and statistically significant positive relationships were found between Environmental Management System, Environmental Performance, and reverse logistics activities related to stock and usage/transportation. The findings highlight that environmental management and performance are important factors influencing reverse logistics activities. Another result shows that environmental performance significantly impacts reverse logistics activities, underscoring the importance of businesses focusing on these activities to improve their environmental performance. The study suggests that businesses should develop their environmental sustainability strategies by considering sectoral differences, incentives, and awareness.