Siklofosfomid ile ovaryan yetmezlik modelioluşturulmuş sıçanlarda boronun etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of boron in rats with cyclophosphamide-induced ovarian insufficiency model
Yazar: EBRAR TUĞCE GÜÇLÜ ÖZÇAKAR
Danışman: DOÇ. DR. ANIL ERTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, siklofosfamid ile ovaryan yetmezlik modeli 
oluşturulmuş sıçanlarda boronun etkisini değerlendirmek, boronun potansiyel 
koruyucu veya iyileştirici rolünü anlamak ve ovaryan yetmezlik üzerindeki etkilerini 
moleküler düzeyde araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Deney Hayvanları temin edildikten sonra 15(onbeş) gün 
karantina sürecinden geçirildi. Toplam 30adet sağlıklı 10haftalık Wistar Albino Dişi 
Sıçan kullanıldı.
Sıçanlar randomize beş gruba ayrıldı: i) Naif Grup (Kontrol grubu) herhangi 
bir uygulama yapılmadı; ii) Sham Grup (20 gün boyunca salin enjeksiyonu yapıldı 
iii)Siklofosfamid (CP) Grubu: Siklofosfamid uygulaması yapıldı; iv) Bor Grubu: 
Borik asit intraperitoneal olarak uygulandı; v) Bor + Siklofosfamid (CP) Grubu: 
Borik asit ve siklofosfamid kombinasyonu uygulandı.
Deney öncesinde ve sonrasında hormonal ve metabolik testler için 
subklavyen kan örnekleri alındı. Sıçanlar, Sevofluran anestezi altında sakrifiye 
edildi. Over dokuları histolojik olarak incelendi ve follikül sayımları yapıldı. Kan ve 
peritoneal sıvılar ELISA yöntemiyle analiz edildi. FSH, LH, AMH, Lipid peroksidaz 
ve Glutatyon çalışıldı.
Bulgular: Folikül sayılarının gruplara göre dağılımında tüm folikül çeşitleri 
bakımından en az bir grubun diğerlerinden istatistiksel olarak farklı olduğu saptandı. 
Hormon ve oksidan-antioksidan belirteçlerin gruplara göre LH değerleri bakımından 
gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmazken; FSH, AMH, GSH ve LPO 
değerleri bakımından en az bir grubun diğerlerinden anlamlı olarak farklı olduğu 
saptandı. Hormon ve oksidan-antioksidan belirteçlerin ikili karşılaştırmasına göre; 
FSH seviyeleri bakımından grup 1 ve 3, grup 1 ve 5, grup 2 ve 3 ile grup 3 ve 4 
arasında; AMH seviyeleri bakımından grup 1 ve 3, grup 1 ve 5, grup 2 ve 3 ile grup 2 
xi
ve 5 arasında; GSH seviyeleri bakımından grup 2 ve 4 ile grup 3 ve 4 arasında; LPO 
seviyeleri bakımından ise grup 1 ve grup 4 ile grup 3 ve grup 4 arasında istatistiksel 
anlamlı fark saptandı. Grup 2 için işlem öncesi sonrası parametrelerden GSH'ın işlem 
öncesi istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi. Grup 3 için işlem 
öncesi sonrası parametrelerden FSH ve LPO değerlerinin işlem öncesi daha düşük iken 
LH, AMH ve GSH değerlerinin işlem sonrası daha düşük olduğu tespit edildi. Grup 4 
için işlem öncesi sonrası parametrelerden LH ve LPO değerlerinin işlem öncesi daha 
yüksek, GSH değerinin ise işlem sonrası daha yüksek olduğu tespit edildi. Grup 5 için 
FSH, LH, AMH, GSH ve LPO değerleri bakımından işlem öncesi ve sonrasında 
istatistiksel anlamlı fark saptanmadı.
Sonuç: Bor maddesinin gonad üzerine etkisinin bilinirliği az olması sebebiyle 
bunula ilgili daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Prematüre Ovaryan Yetmezlik, Boron, Siklofosfamid,, 
anti-mülleryan hormon, ovaryan folikül

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the effect of boron in rats with a 
cyclophosphamide-induced ovarian insufficiency model, to understand its potential 
protective or therapeutic role, and to investigate its effects on ovarian insufficiency at 
the molecular level.
Materials and Methods: After obtaining the experimental animals, they 
were subjected to a 15-day quarantine period. A total of 30 healthy 10-week-old 
Wistar Albino female rats were used. The rats were randomized into five groups:
i)Naive Group: Control group, no treatment was administered. ii) Sham Group: 
Saline injections were administered for 20 days. iii) Cyclophosphamide (CP) Group: 
Cyclophosphamide was administered. iv) Boron Group: Boric acid was administered 
intraperitoneally. v) Boron + Cyclophosphamide (CP) Group: Combination of boric 
acid and cyclophosphamide was administered. 
Subclavian blood samples were taken for hormonal and metabolic tests before 
and after the experiment. The rats were euthanized under Sevoflurane anesthesia. 
Ovarian tissues were histologically examined, and follicle counts were performed. 
Blood and peritoneal fluids were analyzed using the ELISA method. FSH, LH, 
AMH, Lipid peroxidase, and Glutathione were studied.
Results: The distribution of follicle numbers varied significantly among 
groups for all types of follicles. While no statistically significant difference was 
observed among groups in terms of LH values for hormone and oxidant-antioxidant 
markers, significant differences were found among groups in terms of FSH, AMH, 
GSH, and LPO values. According to pairwise comparisons of hormone and oxidantantioxidant markers; for FSH levels, statistically significant differences were found 
between group 1 and 3, group 1 and 5, group 2 and 3, and group 3 and 4; for AMH 
xiii
levels, statistically significant differences were found between group 1 and 3, group 
1 and 5, group 2 and 3, and group 2 and 5; for GSH levels, statistically significant 
differences were found between group 2 and 4, and group 3 and 4; while for LPO 
levels, statistically significant differences were found between group 1 and group 4, 
and group 3 and group 4. For Group 2, it was determined that GSH levels were 
statistically higher before the procedure compared to after. For Group 3, it was found 
that FSH and LPO values were lower before the procedure, while LH, AMH, and 
GSH values were lower after the procedure. For Group 4, it was observed that LH 
and LPO values were higher before the procedure, whereas GSH values were higher 
after the procedure. No statistically significant differences were found in terms of 
FSH, LH, AMH, GSH, and LPO values before and after the procedure for Group 5.
Conclusion: Due to the limited knowledge about the effects of boron on 
gonads, more detailed studies are needed on this subject
Keywords: Premature Ovarian Insufficiency, Boron, Cyclophosphamide, anti 
mullerian hormone, ovarian follicule