Heykelin kentsel kamusal mekana etkisi: Heykel-mekan ilişkisinin kamusallığı üzerine bir araştırma
The effect of sculpture on public space: A research on publicity of the relationship between space and sculpture
Yazar: DAMLA BAŞER
Danışman: PROF. DR. SEVGİ LÖKÇE
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kamusal değere sahip, daha başarılı kentselmekânlar yaratmada mimarlık ve heykeltıraşlık disiplinlerininortaklığının önemini ortaya koymaktır. Bu iki disiplin, kentselmekânlarda kamusal değer yaratılmasında önemli işlevlerüstlenmektedir. Çalışma bu kamusal değerin kamusal mekân ve heykelilişkisi üzerinden okunması ile yürütülmüştür. Tezin kapsamını,kentlerin açık kamusal mekânlarında yer alan heykeller oluşturmaktadır.Çalışmada bu heykellerin mekânlarının kentliye sağladıkları duyusaliletişim olanağıyla oluşan kamusal değerler irdelenmektedir. Çalışma,biri kavramsal diğeri de örnekler üzerinden incelemelere dayanan ikiboyutta ele alınmıştır. Öncelikle kamusal alan, kamusal mekân vekamusal sanat kavramları tanımlanmış ve kentlerdeki heykellerinsınıflandırılmaları yapılmıştır. Daha sonra kavramsal boyutunTürkiye'deki açılımının yapılabilmesi için Türkiye'de heykel- kentselkamusal alan ilişkisinin tarihsel süreçteki gelişimi ortaya konulmuştur.Çalışma, Türkiye' ve Almanya'daki kamusal mekânlardaki heykelleriyleMehmet Aksoy'un yapıtları üzerinden ve son olarak DeğirmendereHeykel Sempozyumu'nda üretilen heykellerin kentle ilişkisininkamusallık değeri üzerinden yapılan okumalarla örneklendirilmiştir.Çalışmanın hem kavramsal boyutta hem de örnekler üzerindensürdürülmesiyle, heykeller ve heykellerin içinde bulunduklarımekânların birlikteliğiyle oluşan kamusal değerlere ait bulgular ortayaçıkarılmıştır. Sonuçta ise kentsel mekânların kamusal değerinin ortayaçıkarılması ve artırılması için heykellerle donatılmış, erişilebilir kentselsığınakların yaratılması önerilmiştir. Bu önerilerin hayata geçirilebilmesive kentlilerin bu mekânlarda sanatla hem görsel hem de dokunsaliletişimlerinin artırılması için de kentsel tasarıma ve kentsel mekânlardabulunan heykellerin tasarımına yönelik tasarım kriterleri degeliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is; to bring up the importance of partnership ofarchitecture and sculpture for designing much more successful urbanplaces which have public values. These two diciplines have importantimpact on creating public value in urban places. So, the thesis iscarried out this public value on reading the partnership of public spaceand sculpture. Thesis?s content is the sculptures located in the openpublic spaces of the cities. In the thesis, the publicity developed bysensorial communication means which is the result of the sculpturestaking place on public spaces is discussed. The research is handled ontwo parts; one coceptual and the other one based on case studies. Firstof all, the concepts such as, public sphere, public space and public artare argued, all the theoretic data is collected about these concepts, andthen, according to this data, classifications of sculpture in cities? publicspaces are made. Also a classification of publicity of sculpturesaccording to their relations between architecture is made. After,publicity of relationship between sculpture and space in Turkeycategorized historically. Then, on two different cases one by sculpture-by sculptures of Mehmet Aksoy in public spaces - and one by,architectural design,-by sculptures produced in one of the sculpturesymposiums in Turkey, in Değirmendere- this relationship was argued.As a conclusion, for putting the public values of the urban spaces outand for improving these values, making accessible urban spaces whichare ornamented with sculptures and improving the citizens? sensorialcommunication in these places -with public art- is suggested. Forachieving this suggestions, some criterion is put forward on publicspaces and sculptures.