Yetişkin hastalarda periferik venöz kateterizasyona bağlı ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında jet lidokain ile buz uygulamasının etkisinin incelenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Investigation of the effect of jet lidocaine and ice application on reduction of pain and anxiety related to peripheral venous catheterisation in adult patients: A randomised controlled trial
Yazar: ESRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN AVŞAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, yetişkin hastalarda periferik venöz kateterizasyona bağlı ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında jet lidokain ile buz uygulamasının etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak gerçekleştirildi.
Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini; Haziran-Aralık 2022 tarihleri arasında Gümüşhane Devlet Hastanesinin dahili kliniklerinde yatmakta olan ve tedavi planı için periferik venöz kateterizasyon (PVK) uygulanması gereken tüm hastalar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise tanımlanan evrenden araştırmaya alınma kriterlerine sahip 80 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında; "Hasta Tanıtım Formu", "Ağrı için Vizüel Analog Skala (VAS-P)", "Wong-Baker Ağrı Skalası" ve "Anksiyete için Vizüel Analog Skala (VAS-A)" kullanıldı. Ağrı ve anksiyeteye yönelik bireysel farklılıkları kontrol altına almak için her hasta kendi kontrol grubunu oluşturdu. İki girişim ve bir kontrol grubundan oluşan araştırmada, girişim gruplarına ve kontrol grubuna aynı hastalar dahil edildi. Hastalara uygulanacak girişim sırasını belirlemede randomizasyon yapıldı. Her hasta için girişimler numaralandırılarak, kura yöntemiyle yapılacak işlem sırası belirlendi. Araştırmada tek kör yöntemi uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde; grupların tanımlayıcı özelliklerini incelemek için yüzdelik ve ortalama kullanılırken, grupların tekrarlı ölçümlerindeki puan ortalamalarının  karşılaştırılmasında aritmetik ortalama, standart sapma, Anova ve  tekrarlı ölçümlerde t testi kullanıldı. 
Bulgular: Hastaların uygulanan yönteme göre VAS-P, Wong-Baker ağrı skalası ve VAS-A tekrarlı ölçümlerden elde edilen puan ortalamaları karşılaştırıldığında; kontrol grubunun VAS-P puan ortalamasının 4.48±2.20, buz grubunun 3.56±2.13, jet lidokain grubunun 0.02±0.09 olduğu ve puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05). Kontrol grubunun Wong-Baker Ağrı Skalası puan ortalamasının 4.80±2.26, buz grubunun 3.97±2.04, jet lidokain grubunun 0.12±0.48 olduğu ve puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05). Ayrıca kontrol grubunun VAS-A puan ortalamasının 3.92±2.57, buz grubunun 3.32±2.50, jet lidokain grubunun 0.23±0.47 olduğu ve puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Yapılan ileri analizde anlamlılığın her üç parametre için de jet lidokain grubundan kaynaklandığı tespit edildi. 
Sonuç: Periferik venöz kateterizasyonda jet lidokain ile buz uygulamasının ağrı ve anksiyeteyi anlamlı olarak azalttığı belirlendi. Ayrıca jet lidokainin buz uygulamasına göre ağrı ve anksiyeteyi azaltma yönünden daha etkili olduğu tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, anksiyete, buz uygulama, hemşirelik, jet lidokain, periferik venöz kateterizasyon.

Abstract:
Aim: This randomised controlled trial was conducted to determine the effect of jet lidocaine and ice application on the reduction of pain and anxiety associated with peripheral venous catheterisation in adult patients.
Material and Method: The population of the study consisted of all patients who were hospitalised in the internal clinics of Gümüşhane State Hospital between June and December 2022 and required peripheral venous catheterisation (PVC) for the treatment plan. The sample of the study consisted of 80 patients who met the inclusion criteria from the defined population. "Patient Information Form", "Visual Analogue Scale for Pain (VAS-P)", "Wong-Baker Pain Scale" and "Visual Analogue Scale for Anxiety (VAS-A)" were used for data collection. To control for individual differences in pain and anxiety, each patient formed his/her own control group. In the study consisting of two intervention and one control group, the same patients were included in the intervention and control groups. Randomisation was performed to determine the order of interventions to be applied to the patients. The interventions were numbered for each patient and the order of the procedure was determined by lottery method. Single blind method was applied in the study. In the evaluation of the data, percentage and mean were used to analyse the descriptive properties of the groups, while arithmetic mean, standard deviation, ANOVA and repeated measures t test were used to compare the mean scores of the groups in repeated measurements.
Results: When the mean scores obtained from repeated measurements of VAS-P, Wong-Baker pain scale and VAS-A were compared according to the method applied, it was found that the mean score of VAS-P was 4.48±2.20 in the control group, 3.56±2.13 in the ice group and 0.02±0.09 in the jet lidocaine group and the difference between the mean scores was statistically significant (p<0.05). The mean score of the Wong-Baker Pain Scale was 4.80±2.26 in the control group, 3.97±2.04 in the ice group, 0.12±0.48 in the jet lidocaine group and the difference between the mean scores was statistically significant (p<0.05). In addition, the mean VAS-A score of the control group was 3.92±2.57, the ice group was 3.32±2.50, the jet lidocaine group was 0.23±0.47 and the difference between the mean scores was statistically significant (p<0.05). In the further analysis, it was determined that the significance was caused by the jet lidocaine group in all three parameters.
Conclusion: Jet lidocaine and ice application significantly decreased pain and anxiety in peripheral venous catheterisation. In addition, jet lidocaine was found to be more effective than ice application in terms of reducing pain and anxiety.
Keywords: Pain, anxiety, ice application, nursing, jet lidocaine, peripheral venous catheterisation.