Gazzîzâde Abdullatif Efendi ve Ravzâtü'l-muflihûn adlı eseri(İnceleme-metin-sözlük)
Gazzîzâde Abdullatif Efendi's work titled "Ravzâtü'l-muflihûn"               (Analysis-text-glossary)
Yazar: METİN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKKUŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk İslam Sanatları Tarihi Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Bursa = Bursa ; Tasavvuf = Mystic ; Tekkeler = Tekke ; Vefeyatnameler = Vefeyatnames

Özet:
Vefeyatnameler, biyografik özelliklere sahip olmalarının yanı sıra şehrengiz özellikleri de gösteren eserlerdir. Bir tür şehir monografisi diyebileceğimiz bu eserler; ilim, kültür ve sanat tarihi yönünden büyük önem taşımaktadırlar. İsmail Hakkı Bursevî'den sonra Bursa'nın yetiştirdiği en üretken âlim olan Gazzîzâde Şeyh Abdullatif Efendi'nin (1776-1832) Ravzâtü'l-Muflihûn adıyla kaleme aldığı eseri, Şeyh Ahmed Ziyaeddin'in Gülzâr-ı Sulehâ ve Vefeyât-ı Urefâ adlı vefeyatnamesine zeyl olarak yazılmıştır. 1815'te tamamlanan Ravzâtü'l-Muflihûn'da Bursa'da vefat eden şeyhler, müderrisler, vaizler, vezirler, şairler gibi şehrin önde gelenlerinin biyografileri, vefatları, tarihî, sosyal ve tasavvufi yönleri hakkında önemli bilgiler yer almaktadır. Eser, Bursa vefeyatname geleneğinin önemli bir halkasını oluşturmaktadır.
Bu çalışmada, Gazzîzâde Abdüllatîf Efendi ve eserleri hakkında günümüze kadar yapılmış akademik çalışmalar tanıtılarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Gazzîzâde'nin yaşadığı devir ve ortama ışık tutulmaya çalışılmış, hayatına ve eserlerine dair elde edilen yeni bilgiler ortaya konmuş, ayrıca vefeyatname türü üzerinde durulmuştur. Ravza adı verilen on bölümden oluşan eser; dil, üslup, biçim ve içerik gibi metin tahlil yöntemleri açısından değerlendirilmeye tâbi tutulmuş; eserin nesir edebiyatımızdaki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Vefeyatnames are works that show shehrengiz characteristics as well as having biographical features. These works, which we can call a kind of city monograph; are of great importance in terms of science, culture and art history. The work written by Gazzîzâde Şeyh Abdullatif Efendi (1776-1832), the most prolific scholar of Bursa after İsmail Hakkı Bursevî, with the name Ravzâtü'l-Muflihûn, is the work of Şeyh Ahmed Ziyaeddin named Gülzâr-ı Sulehâ ve Vefeyât-ı Urefâ. It was written as an addendum to the vefeyatname. Ravzâtü'l-Muflihûn, which was completed in 1815, contains important informations about the biographies, deaths, historical, social and mystical aspects of the prominent people of the city such as sheikhs, professors, preachers, viziers and poets who deceased in Bursa. The work constitutes an important link of the Bursa vefeyatname tradition.
In this study, academic studies about Gazzîzâde Abdüllatîf Efendi and his works until today were introduced and evaluated. It was tried to shed light on the period and environment in which Gazzîzâde lived, new information about his life and works were revealed, and also the type of vefeyatname was emphasized. The work consisting of ten parts called Ravza; was evaluated in terms of text analysis methods such as language, style, form and content and the place of the work in our prose literature has been tried to be determined.