Koroner arter stenoz, stent ve bypass greftlerinin multidetektör bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
The evaluation of coronary artery stenosis, stents and bypass grafts with multidetector computed tomography
Yazar: MESUT YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAYIHAN AKIN
Fatih Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner damarlar = Coronary vessels ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Stentler = Stents ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Transplantlar = Transplants ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left

Özet:
Retrospektif olarak yapılan bu çalışmada Mayıs 2007 ile Aralık 2009 tarihleri arasında Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda 64 kesitli MDBT ile koroner BTA tetkiki yapılan hastalarda koroner arter stenozları, stent ve bypass greftleri değerlendirildi. Koroner arter lümen açıklıklarının yanında anomali ve varyasyonlar, myokardial köprü varlığı, koroner arter dolaşımının dominans özellikleri ve varsa ek bulgular da kaydedildi. Hastaların büyük bir kısmında ayrıca Agatston skoru ile koroner arter kalsiyumu ölçümü ve sol ventrikül kavitesine ait fonksiyonel ölçümler de gerçekleştirildi.Tetkik edilen toplam 1819 hasta içinde 850'inde bir veya daha çok koroner arterde değişen derecelerde stenoz izlendi. Demografik parametrelere göre yapılan değerlendirmelerde erkek hastalarda daha sık, daha çok sayıda damarda ve daha ileri düzeyde hastalığa rastlanırken, bulguların yaş ile korelasyon gösterdiği bulundu.Çalışmamızda risk gruplandırması için yararlılığı gösterilmiş olan Agatston skorunun koroner arter stenozları ve stenoz bulunan damar sayıları ile yakından ilişkili olduğu, ve erkeklerde ve ileri yaşla birlikte arttığı gösterildi.Hasta grubumuz içinde 103 KABC geçirmiş hastada toplam 241 bypass grefti ve stent bulunan 181 hastada toplam 258 stent patensi yönünden değerlendirildi.Hasta popülasyonunun aynı zamanda İKA yapılan bir alt grubunda, referans standart olarak İKA ile yapılan karşılaştırmada koroner arter stenozlarının değerlendirilmesinde damar bazında %90'ın üzerinde sensitivite ve spesifisiteye ve yüksek korelasyon düzeylerine ulaşıldı.64 kesitli MDBT ile koroner BTA sonucunda elde edilen bulgular, KAH'nın literatürde bilinen özelliklerini başarılı bir şekilde yansıtmaktadır.64 kesitli MDBT ile yapılan koroner BTA, stent ve bypass greft bulunan hastalar dahil, koroner arter stenozlarını non-invaziv olarak yüksek bir doğrulukla değerlendirebilmektedir. Koroner arter varyasyonlarının ve anomalilerinin, myokardial köprüleşmenin gösterilmesinde İKA'ye göre üstünlükleri vardır. MDBT ile gerçekleştirilen kalsiyum skoru ölçümü ve sol ventriküle ait morfolojik ve fonksiyonel ölçümler, hastaların prognozu için ilave bilgiler sağlamaktadır. MDBT ile koroner BTA özellikle düşük ve orta risk grubundaki hasta popülasyonları için, koroner arter stenozunun dışlanması amacıyla önerilmektedir.

Abstract:
In this retrospective study, coronary artery stenoses, stent and bypass grafts were evaluated in patients undergoing coronary computed tomographic angiography (CTA) with 64 slice multidetector computed tomography (MDCT) in Fatih University Medical Faculty Radiology Department between May 2007 and December 2009. Besides coronary artery luminal narrowings, anomalies and variations, the presence of myocardial bridges, the dominance pattern of coronary circulation and if present additional findings were also recorded. In majority of the patients coronary artery calcium measurement with Agatston score and functional measurements of the left ventricular cavity were also carried out.Varying degrees of stenosis in one or more coronary arteries were observed in 850 of the total 1819 patients studied. With respect to the demographic parameters, it is found that male patients had more frequent, more extensive and severe disease. Also the findings correlated with advancing age.In our study the Agatston score, which is a method with proven efficacy in risk stratification, was associated closely with coronary artery stenoses and the number of stenotic vessels, and also was higher in male patients and older age.In our patient group, patency was evaluated in a total of 241 bypass grafts belonging to 103 patients undergoing coronary artery bypass surgery and in a total of 258 stents belonging to 181 patients.In a subgroup of our patients which have also undergone invasive coronary angiography (ICA), the comparison with ICA as a reference standard, sensitivities and specificities above 90% and high correlation levels were reached at the per-vessel basis.The findings obtained in coronary CTA with 64 slice MDCT reflect well the properties of the coronary artery disease known in the literature.Coronary CTA carried out with 64 slice MDCT is able to assess the coronary artery stenoses non-invasively with a high degree of precision, including patients with stents and bypass grafts. It has superiorities to ICA in the demonstration of coronary artery variations and anomalies, and myocardial bridging. Calcium score measurement, and morphologic and functional measurements of the left ventricle provide additional information valuable for the prognosis of the patients. Coronary CTA with MDCT is recommended for excluding coronary artery stenosis especially in low to moderate risk group populations.