Tirozinaz enziminin immobilizasyonu için farklı morfolojiye sahip metal-organik kafeslerin sentezlenmesi ve fenolik bileşiklerin giderilmesinde kullanılması
Synthesis of metal-organic frameworks with different morphology for immobilization of tyrosinase enzyme and their use in the removal of phenolic compounds
Yazar: TUĞBA AYGÜN
Danışman: PROF. DR. BURHAN ATEŞ ; DOÇ. AHMET ULU
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Tirozinaz enzimi atık sularda oluşan fenolik kirleticilerin giderilmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı atık sulardan fenolik bileşikleri uzaklaştırmak için tirozinaz enzimi immobilize edilmiş çevresel koşullara dayanıklı taşıyıcı malzemeler geliştirmektir. 
Bu kapsamda öncelikle UIO-66NH2 sentezlendi ve farklı Cu konsantasyonlarıyla inkübe edilmiştir. Daha sonra tirozinaz enzimi Cu-UIO-66NH2 taşıyıcısına immobilize edilmiştir. Çalışmada hazırlanan bütün malzemeler farklı yöntemlerle karakterize edildi. Ayrıca, immobilize enzimin optimum sıcaklık, optimum pH, depolama kararlılığı, termal kararlılık, kinetik parametreleri, fenol giderimi belirlendi ve serbest enzim ile kıyaslandı.  İmmobilize enzimin optimum sıcaklığı 45℃ bulunurken, serbest enzimin optimum sıcaklığı 40 ℃ bulunurken, serbest ve immobilize enzimin optimum pH'sı 7 olarak bulunmuştur. Ayrıca, immobilize enzimin sekizinci kullanımda başlangıç aktivitesinin %6'sını koruduğu gözlenmiştir. İmmobilizasyon sonrası serbest ve immobilize enzimin Km ve Vmax değerlerinde önemli bir değişiklik gözlemlenmemiştir. Serbest enzimin fenolik bileşik giderimi %70 olarak belirlenirken, immobilize enzimin  fenolik bileşik giderimi %80 olarak belirlenmiştir.
 Sonuç olarak, tez kapsamında hazırlanan taşıyıcı malzeme atık sulardan fenol giderimi için umut verici bir malzemedir.

Abstract:
Tyrosinase enzyme is used to remove phenolic pollutants in wastewater. The aim of this study is to develop environmentally resistant carrier materials immobilised with tyrosinase enzyme to remove phenolic compounds from wastewater. 
In this context, firstly UIO-66/NH2 was synthesised and incubated with different Cu concentrations. Then tyrosinase enzyme was immobilised on Cu-UIO-66/NH2 carrier. All materials prepared in the study were characterised by different methods. In addition, optimum temperature, optimum pH, storage stability, thermal stability, kinetic parameters, phenol removal of immobilised enzyme were determined and compared with free enzyme.  The optimum temperature of the immobilised enzyme was found to be 45 ℃, the optimum temperature of the free enzyme was found to be 40 ℃, and the optimum pH of the free and immobilised enzyme was found to be 7. It was also observed that the immobilised enzyme retained 6% of its initial activity at the eighth use. No significant change was observed in Km and Vmax values of free and immobilised enzyme after immobilisation. The phenolic compound removal of the free enzyme was determined as 70%, while the phenolic compound removal of the immobilised enzyme was determined as 80%.
 In conclusion, the carrier material prepared in this thesis is a promising material for phenol removal from wastewater.