Üretim planlamada doğrusal programlama modelleri ve bir işletme uygulaması /
Yazar: SENAİ YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. İ. METE DOĞRUER
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrusal programlama = Linear programming ; Üretim = Production ; Üretim planlaması = Production planning

Özet:
ÖZET Üretim planlama, planlama dönemine ait üretim hedeflerinin belirlenmesi ile ilgili bir kavramdır. Bu nedenle, gelecekte ihtiyaç duyulacak olan imalât işlemlerine mevcut kaynaklar üzerinde karar verme süreci olarak tanımlanabilir. Üretim planlama, üretim ihtiyaçlarının karşılanması için gereken kaynakların optimal düzeyde kullanımına da imkan tanır. \ Üretim planlamada geniş bir uygulama alanı bulan Doğrusal Programlama Modelleri günümüzde çok sık kullanılan bir karar verme mekanizması haline gelmiştir. Sözü edilen bu modeller, negatif olmayan karar değişkenleri ile yapısal kısıtlar çerçevesinde şekillenen amaç fonksiyonunun optimizasyonu ile ilgilidir. Bu nedenle standart bir doğrusal programlama modeli, amaç fonksiyonu ile kısıt denklemlerinden oluşmaktadır. Amaç fonksiyonu, minimizasyon veya maksimizasyon şeklinde olabilmektedir.. Üretim planlamada kullanılan doğrusal programlama modelleri statik ve dinamik modeller olmak üzere iki kışıma ayrılır. Statik modellerde talebin zaman içinde değişmediği, dinamik modellerde ise talebin zaman içinde farklılaştığı kabul edilir. Statik Modeller arasında en yaygın olarak uygulama alanı bulanları, ürün karışımı, süreç seçimi ve malzeme karışımı modelleridir. Sözkonusu bu modeller tek kademeli yahut da çok kademeli bir yapıya sahip olabilmektedir. Talebin zaman içinde değişiklik gösterdiği Dinamik Modeller ise, statik modellere ek olarak, üretim ve envanter maliyetlerini içeren modelleri, üretim oranını değiştirme ile karşılanamayan talebin maliyeti olan modelleri ve işgücü seviyesi ve fazla mesai kararları ile ilgili modelleri içermektedir. VIIIStatik modellerden dinamik modellere geçilirken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, dinamik modellerde ürünlerin üretildikleri periyot ile satıldıkları periyot arasında fark olabilmesi özelliğidir. Çalışmada, üretim planlamada kullanılan statik ve dinamik Doğrusal Programlama modellerinin tümüne yakın kısmı ana hatlarıyla incelenmiş; modellere ait amaç fonksiyonları ve kısıt denklemleri sunulmuştur. Uygulamada ise, üretimin yapısı gereği, Statik Doğrusal Programlama modeli kullanılmış; bu model yardımıyla kârın makzimizasyonu amaçlanmıştır. IX

Abstract:
SUMMARY Production planning is the concept of stating the product goals within the planning period. Therefore it is defined as the decision period that states the future manufacturing function based on the present resources. Production planning, can lead us to use the necessary resources at its optimum level to supply the necessary products. \ Linear programming models, which can widely be applied at present, have become a common mechanism of making decisions in the area. The models mentioned above are related with non-negative decision variables and the optimization of goal functions within structral constraints. Therefore, standard Linear Programming Model is formed by goal functions and constraint equations. Goal functions can be at its minimum or.maximum pattern. Linear Programming Models used in production. planning are characterized as static or dynamic models. In static models, it is accepted that supply doesn't change within the time, but dynamic models change within the time. " Product mixture, period selection and material mixture models can widely be applied among static models. These models can have single- level or multi-level structures. But, the dynamic models, in which the supply changes, contain production and inventory cost models, demand cost models, labour level and overtime decision making models. xWhen changing from static models to dynamic models, the most important point is to be able to show the difference between product manufacturing period and their selling period in dynamic models. In this study, almost all the parts of static and dynamic Linear Programming Models used in production planning have been analyzed in outline and their goal functions and constraint equations have been introduced. On the other hand, in application Static Linear Programming method has been used due to its structure, and by the help of this model, the maximization of profit has been set as a goal. II