Tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanlarda kardiyovasküler sistem komplikasyonlarının biyokimyasal ve radyolojik göstergeleri
Biochemical and radiological markers of cardiovasculer system complications in children and teenagers with type 1 diabetes mellitus
Yazar: SAKİNE KAR
Danışman: DOÇ. DR. DAMLA GÖKŞEN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated

Özet:
Amaç: Tip 1 diyabetes mellituslu (DM) olgularda kardiovasküler hastalık risk faktörlerini araştırmak, ateroskleroz göstergelerini (biyokimyasal ve radyolojik) belirlemek ve biyokimyasal göstergelerin radyolojik belirteçler, metabolik kontrol ile ilişkisini saptamak.Gereç ve Yöntem: En az 5 yıldır Tip 1 DM tanısı ile izlenen 55 olgu (31 kız-24 erkek) ve aynı yaşta, benzer cinsiyet ve VKI'inde 30 sağlıklı kontrol (14 kız-16 erkek) çalışmaya alındı. Son bir yılın ortalama HbA1c değeri hesaplandı, lipid profili, HsCRP, adinopektin çalışıldı. Kardiyovasküler sistem (KVS) etkilenimi açısından ekokardiyografik veriler, karotis intima media kalınlığı (CIMT) ölçümü, akım aracılı dilatasyon (FMD) ölçümü tüm olgulara uygulandı.Sonuçlar: DM'li olguların yaş ortalaması 17,6±4 yıl kontrol grubunun16,43±4,1 yıl idi. Olguların % 57,2'si esnek insülin tedavisi, % 41,8'i pompa tedavisi almaktaydı. HsCRP kontrol grubuna göre anlamlı yüksekken (0,21±0,31 vs 0,10±0,16mg/l, p=0,00) adiponektin düzeyleri (15,2±6,1 vs 15,57±6,49 mcg/ml) arasında fark yoktu. DM süresi ile CIMT pozitif korelasyon, FMD ile negatif korelasyon göstermekteydi. KVS değerlendirmelerinde sistolik fonksiyonlardan fraksiyonel kısalma (FS) ve ejeksiyon zamanı (ET) değerleri her iki grupta benzerken, sağ ve sol ventrikül sistolik ve diastolik fonksiyonu değerlendiren miyokard performans indeksleri arasında belirgin fark saptandı (p=0,00). Dopler ekokardiografik incelemelerde her iki ventrikül diastolik fonksiyonlarında bozukluk saptandı (p=0,01, p=0,00). FMD; DM'li olgularda kontrol grubuna göre anlamlı düşük bulunurken (p=0,00), CIMT; DM'li olgularda anlamlı artmıştı (p=0,00). FMD; HsCRP (r=-0,28, p=0,03) ve adiponektin (r=-0,27, p=0,04) ile negatif korelasyon göstermekteydi.Tartışma: HsCRP, CIMT değerlerinde artma, FMD değerinde azalma, ventrikül sistolik ve diyastolik fonksiyonlarda bozulma çocukluk çağında DM'li hastaların KVS hastalık riski taşıdığını göstermektedir. Standart ekokardiografik parametrelerle saptanan bozukluklar DM süresi, insülin dozu ve metabolik kontrolden bağımsızken, FMD ve CIMT gibi ileri düzey incelemelerin, DM süresi ile belirgin olarak etkilendiği saptandı. DM'li hastalarda düzenli KVS değerlendirmelerinin ve özellikle de FMD, CIMT gibi ileri düzey incelemelerin yapılması uygun olacaktır.Anahtar sözcükler: Tip1 DM, HbA1c, Adiponektin, HsCRP, FMD, CIMT

Abstract:
Objectives and Hypotheses: To examine the occurrence of subclinical markers of cardiovascular risk and cardiac dysfunction and their association with biochemical markers and metabolic control in Type 1 diabetes mellitus.Methods: The study included 55 Type 1 diabetic patients (31F/24M) (17,6±4 years) without any cardiovascular abnormalities and 30 healthy aged matched subjects (14F/16 M) (16,4±4, 1 years) served as the control group. HbA1c, lipid profile, HsCRP and adiponectin were evaluated as the biochemical markers of arteriosclerosis and metabolic control. Standard echocardiography (2D, Doppler), myocardial performance index (MPI), Carotid intima media thickness (CIMT) and flow mediated dilatation (FMD) were performed.Results: HsCRP levels in children and adolescents with diabetes were significantly elevated compared with the control group (0,21±0,31 vs. 0,1±0,16 mg/l p=0,00) whereas no significant difference was found in adiponectin concentrations between the two groups (15,2 ? 6,1 vs 15,57 ? 6,49 mcg/ml). In MPI abnormalities and diastolic dysfunction of both ventricules were shown in Doppler measurements in diabetic patients (p=0,01) FMD measurements were decreased and CIMT was increased in the study group (p=0,00). Duration of diabetes correlated positively with CIMT and negatively with FMD. FMD correlated negatively with HsCRP (r=-0,28, p=0,03) and adiponectin (r=-0,27, p=0,04).Conclusion: Increased HsCRP and CIMT, decreased FMD and diastolic dysfunction in the study group show that children with type 1 diabetes have cardiaovascular disease risk. Standard echocardiographic measurements were independent from duration of diabetes, insulin dose and metabolic control whereas advanced techniques as FMD and CMIT were influenced by duration of diabetes. As a result this study shows the necessity of advanced techniques as MPI, CIMT and FMD in the follow up of type 1 diabetes.Key words: Type 1 DM, HbA1c, Adiponectin, HsCRP, FMD, CIMT