Konut sektörünün enerji tüketimine yönelik çok yönlü verimlilik analizi ve uzun dönemli politika önerileri
Multi-dimensional efficiency analysis of residential energy consumption and long-term policy recommendations
Yazar: BİLAL DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN BAYINDIR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Ayrıştırma analizi = Decomposition analysis ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Konut sektörü = Housing sector ; Makine öğrenmesi = Machine learning

Özet:
İklim değişikliği ile mücadele üretimden nihai tüketime bütün süreçlerde kapsamlı bir dönüşümü gerekmektedir. İşbu Tez çalışmasında, net sıfır emisyon iklim hedeflerine ulaşılmasında en zorlu sınanmanın görüleceği konut sektörüne odaklanılarak sınırlı veri setiyle enerji verimliliğinin enerji tüketimine olan etkisi ve politika yapıcılara yön gösterecek politika seçeneklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, konut sektörünün enerji tüketiminde değişimlere neden olan ana etkenler incelenmiş ve nihai kullanım temelinde enerji tüketim profili nihai kullanım fonksiyonları, stok modellemesi ve makine öğrenmesi yöntemlerinden çoklu doğrusal regresyon ve rastgele orman modelleri ile belirlenmiştir. Bu çalışmada önerilerin yöntemlerin Türkiye gibi nihai kullanım amaçlı enerji tüketim verilerinin sınırlı olduğu diğer ülkeler tarafından da enerji tüketim profillerinin belirlenmesine yol gösterici olması hedeflenmiştir. Ayrıca, Logaritmik Ortalama Divisia Endeks ayrıştırma yöntemi ile konut sektöründe enerji tüketiminin değişiminde belirleyici olan etkenler incelenmiştir. Türkiye için oluşturulan model on bir adet farklı nihai kullanım bazında incelenmesi yönüyle literatürdeki konut sektörüne yönelik en kapsamlı çalışmayı temsil etmektedir. İlaveten, konut sektörü enerji tüketiminin uzun dönemli tahmin edilmesi amacıyla bir analiz çalışması gerçekleştirilmiş ve Türkiye'nin net sıfır emisyona ulaşma yılı olarak belirlediği 2053 yılına ilişkin olağan durumun devamına göre enerji tüketimindeki artışın devam edeceği öngörülmüştür. Sonuç olarak, elde edilen bulgular ışığında Türkiye konut sektöründe enerji verimliliği gelişiminin hızlandırılmasını sağlayacak politika araçlarının belirlenmesine yönelik Türk ve AB enerji verimliliği mevzuatını, AB üye ülkelerinin enerji ve iklim eylem planlarını ve UEA'nın net sıfır yol haritasını göz önünde bulunduran dört ana başlıklı yöntemsel bir çerçeve geliştirilmiş ve Türkiye'nin orta ve uzun dönemde uygulamaya alabileceği politika seçenekleri belirlenmiştir.

Abstract:
Combating climate change requires a radical transformation in all processes from production to end-use sectors. This thesis aims to determine the effect of energy efficiency on energy consumption in a limited data set and policy options that will guide policy makers by focusing on the residential sector, where the biggest challenges will be faced in achieving the net zero emission climate targets. In this framework, the main factors behind the energy consumption change in the residential sector is examined and the energy consumption profile on the basis of end-use consumption is determined by employing end-use functions, stock modeling and machine learning methods with multiple linear regression and random forest models. Proposed approaches in this study also targets to guide the countries where end-use consumption data is limited like Türkiye. In addition, the factors that determine the change in energy consumption in the residential sector are investigated by using the Logarithmic Average Divisia Index decomposition methodology. The model created for Türkiye represents the most comprehensive study on the residential sector in the literature in terms of examining eleven different end-uses. Moreover, the long-term energy consumption of the Turkish residential sector is estimated for 2053, which was declared as the year for being net-zero emissions for Türkiye. As a result, a methodical framework with four main pillars considering Türkiye's and EU's energy efficiency legislation, energy and climate action plans of EU member states and IEA's net zero roadmap is developed in the light of the analyses results for the determination of policy options that will accelerate the energy efficiency improvements in the Turkish residential sector.