Kronobiyolojik yaklaşımla besleme modelinin yenidoğanların sirkadiyen ritim, büyüme ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of chronobiological approach feeding model on circadian rhythm, growth and physiological parameters in newborn: A randomized controlled study
Yazar: EDANUR TAR BOLACALI
Danışman: PROF. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Kronobiyoloji = Chronobiology ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Uyku = Sleep ; Yenidoğanlar =

Özet:
Çalışma, YYBÜ'de yatmakta olan ve anne sütü ile beslenen yenidoğanların beslenmesinde "Kronobiyolojik Yaklaşımla Beslenme Modelinin" kullanılmasının sirkadiyen ritim, büyüme ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Paralel grup randomize kontrollü deneysel tasarımda olan bu çalışma, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yürütüldü. Araştırmanın verileri Ağustos- Aralık 2023 tarihleri arasında anne sütü ile beslenen 42 yenidoğandan toplandı. Yenidoğanlar girişim (n=21) ve kontrol (n=21) gruplarına randomize olarak atandı. Veri toplama aracı olarak "Yenidoğan Tanıtıcı Bilgi Formu", "Büyüme ve Fizyolojik Parametreler Takip Çizelgesi" ve "Sirkadiyen Ritim Takip Çizelgesi" kullanıldı. Girişim grubundaki yenidoğanlara anne sütü "Kronobiyolojik besleme yaklaşımı modeli" doğrultusunda sağım zamanı ile eş zamanlı olarak üç gün verildi. Kontrol grubu klinik rutin doğrultusunda beslendi. Yenidoğanların uyku uyanıklık döngüsüne ait verileri Bispektral Indeks cihazı ile gündüz ve gece üç gün boyunca takip edildi. Araştırma öncesinde etik kurul ve kurum izni alındı, protokol kaydı (Clinical Trial No: NCT05923437) yapıldı ve ebeveynlerden onam alındı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Independent Sample t Test, Mann Whitney U Test, Ki Kare Testi, Karışık Desen ANOVA analizi, etki büyüklüklerinin değerlendirilmesinde kısmi eta kare kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. 
Araştırmada, girişim ve kontrol grubundaki bebeklerin BIS değeri (F=1702,38 p<0,001 pη2=0,184), uyanıklık evresinde (F=33,904 p<0,001 pη2=0,459), REM evresinde (F=7,540; p<0,001; pη2=0,159) ve derin uykuda (F=15,198 p<0,001 pη2=0,275) kalma süreleri, vücut ağırlığı (F=4,833 p=0,034 pη2=0,108), kalp tepe atımı (F=8,208 p=0,007 pη2=0,170), solunum sayısı (F=14,631 p<0,001 pη2=0,268) ve oksijen satürasyonu (F=8,835 p=0,005 pη2=0,181) üzerine "Kronobiyolojik Yaklaşımla Beslenme Modelinin" etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi.  
Araştırma sonuçları, girişim grubu lehine anne sütünün bebeklere "Kronobiyolojik Yaklaşımla Beslenme Modeli" doğrultusunda verilmesinin yenidoğanlarda uyku-uyanıklık döngüsü aracılığıyla sirkadiyen ritim gelişimini desteklediğini gösterdi. Ayrıca girişimin vücut ağırlığı, kalp tepe atımı, solunum sayısı ve oksijen satürasyonu ortalamalarında stabiliteyi sağlama üzerine de etkili olduğu belirlendi. Bebeklerin beslenmesinde anne sütünün temin ediliş saatine uygun olarak verilmesinin savunmasız bir popülasyonda olan yenidoğanların klinik sonuçlarını iyileştirmede faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The study was conducted to determine the Effect of "Chronobiological Approach Feeding Model" on Circadian Rhythm, Growth and Physiological Parameters in Newborn who were hospitalised in the NICU and breastfed.
This parallel group randomised controlled experimental design study was conducted in the neonatal intensive care unit of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital. Data were collected from 42 newborns who were breastfed between August and December 2023. Neonates were randomly assigned to intervention (n=21) and control (n=21) groups. "Newborn Introductory Information Form", "Growth and Physiological Parameters Monitoring Chart" and "Circadian Rhythm Monitoring Chart" were used as data collection tools. Newborns in the intervention group were given simultaneously with the breast milk milking time in accordance with the "Chronobiological feeding approach model" for three days. The control group was fed according to the clinical routine. The data related to the sleep-wake cycle of the newborns were monitored with the "Bispectral Index" device during the day and night for three days. Prior to the study, ethics committee and institutional approval were obtained, protocol registration (Clinical Trial No: NCT05923437) was performed and informed consent was obtained from the parents. In the analysis of the data was used to descriptive statistics, Independent Sample t Test, Mann Whitney U Test, Chi-Square Test, Mixed Design ANOVA analysis, and partial eta squared was used to evaluate effect sizes. Significance level was accepted as p<0.05. 
In the study, it was determined that the effect of the "Chronobiological Approach Nutrition Model" on the BIS value (F=1702,38 p<0,001 pη2=0,184), duration of stay in the awake phase (F=33,904 p<0,001 pη2=0,459), in the REM phase (F=7,540; p<0,001; pη2=0,159), in the deep sleep phase (F=15,198 p<0,001 pη2=0,275), body weight (F=4,833 p=0,034 pη2=0,108), heart rate variability (F=8,208 p=0,007 pη2=0,170), respiratory rate (F=14,631 p<0,001 pη2=0,268), and oxygen saturation (F=8,835 p=0,005 pη2=0,181) averages of the infants in the intervention and control groups was statistically significant. 
The results of the research showed to supports the development of circadian rhythm through the sleep-wake cycle in favor of the intervention group who given breast milk to infants in line with the "Chronobiological Approach Nutrition Model". In addition, the intervention was found to be effective in stabilizing on body weight, peak heart rate, respiratory rate and oxygen saturation. The feeding of provide circadian-matched is thought to be beneficial in improving the clinical outcomes of newborns in a vulnerable population.