Sinop yöresi doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky.) ormanlarının toprak üstü biyokütle ve karbon depolama miktarlarının belirlenmesi
Determination of the biomass and carbon storage of the oriental beech (Fagus orientalis Lipsky.) forest in Sinop region
Yazar: NURAY KAHYAOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖMER KARA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Biyokütle = Biomass ; Doğu kayını = Oriental beech

Özet:
Bu çalışma, yatay yayılışını Sinop-Türkeli Orman İşletme Müdürlüğü sınırları içinde, dikey yayılışını ise 450 m'den başlayıp 900 m yükseltiye kadar yapmakta olan Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky.) ormanlarında yapılmıştır. Çalışmanın amacı; araştırma alanında yayılış gösteren kayın ormanlarının toprak üstü biyokütle ve karbon depolama miktarlarını belirleyerek bunlara ilişkin denklemleri düzenlemektir.
Bu amaca yönelik olarak; araştırma alanında yükselti-iklim kuşakları (400m-600m, 600m-800m, 800m-1000m) ve bakıya (kuzey-güney) bağlı olarak seçme örnekleme yöntemi ile 400 m2 büyüklüğünde 55 adet deneme alanı alınmıştır. Her bir deneme alanından kesilecek olan ağaçların seçiminde; ağaçların değişik çap ve boy kademesinde, çeşitli gelişim çağlarında değişik yetişme ortamı ve kapalılık derecesinde, canlı, tepesi sağlam, tek gövdeli ve sağlıklı olmasına dikkat edilmiştir. Belirlenen örnek ağaçlar toprak seviyesinden kesilmiş, seksiyonlara ayrılarak kesitler alınmıştır. Ayrıca, örnek ağaç ve dalları temsilen bir dal seçilmiş ve bu örnek dalın yaş ağırlığı tespit edildikten sonra yaprakları daldan ayrılarak yaş yaprak ve dal ağırlıkları hassas terazi ile ölçülerek belirlenmiştir. Daha sonra dal ve yapraklardan örnekler alınarak polietilen torbalara konularak laboratuvara getirilmiştir. Örnekler üzerinde biyokütle ve karbon depolama tayinleri yapılmıştır. 
Çalışma sonucunda; biyokütlenin % 77,5'inin gövde odunundan oluştuğu tespit edilmiş olup, bunu sırasıyla dal (% 13,3), kabuk (% 7,4) ve yaprak (% 1,8) takip etmiştir. Benzer durumu karbon depolama açısından da görmek mümkündür. Zira depolanan karbon miktarları içerisinde en yüksek değerin % 77.9 ile gövde odununda elde edildiği, bunu sırasıyla dal (% 13), kabuk (% 7,3) ve yaprak (% 1,8) gibi ağaç bileşenlerinin takip ettiği tespit edilmiştir. 	Gerek biyokütle ve gerekse karbon depolamaya yönelik olarak belirlenmiş olan denklemler ilgili bölümlerde verilmiştir.  
Çalışma sonuçları yükseltiye bağlı olarak ağaç bileşenlerinin biyokütle ve karbon içeriklerinin anlamlı oranda değiştiğini göstermektedir. Bakı ile toprak üstü biyokütle ve karbon içerikleri arasında ise anlamlı bir ilişki belirlenememiştir.

Abstract:
This study was conducted in the oriental beech (Fagus orientalis Lipsky) forest which its horizontal spread is within the borders of Sinop-Türkeli Forest Management Directorate while the vertical spread is between 450-900 meters. 
For this intended purposes the research ground included altitude-climate zones (400m-600m, 600m-800m, 800m-1000m) and considering the aspect (north-south) 55 sample plots the size of 400m2. For each tree to be cut within the sample ground, the various stages of tree height and diameter, the different habitats within various development stages and canopy degree, aliveness, strength of the top, number of the shaft and health was considered. The sample trees were cut from the ground level and by dividing into divisions sections were taken. In addition, as a representative of sample trees and branches was selected and after this branch's fresh weight was determined by separating the twig from the leaves the fresh twig and leaves weight was determined with a precision scale. Then the samples from the twig and the leaves were brought to the laboratory within polyethylene bags. On the samples, biomass and carbon storage examinations were made. 
According to result of this study, it was concluded that the 74,4% of the biomass belonged to the stem wood while 13,3% branch, 7,4% bark and 1.8% leaves followed in suit. A similar situation can be seen in terms of carbo storage. Because the highest value of stored carbon continents is obtained within the stem wood with a value of 78% while the branch (13%), the bark (7.3%) and the leaves (1.8%) followed in suit. 	Both biomass and carbon storage equations are given in the relevant section.
Our results also revealed that altitude significantly effect above ground biomass and carbon storage of the different part of the trees. On the other hand, we didn't determine significantly relationships among exposure, biomass and carbon storage.