Enginar yaprağının sulu ekstraktının alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) üzerine in vivo ve in vitro etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of in vivo and in vitro effectiveness of artichoke leaf water extract on non-alcoholic  fatty liver disease (NAFLD)
Yazar: NURSENA YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÖZDEMİR TOZLU
Erzurum Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) karaciğerin kütlesinin %5'inin üzerinde yağ oranına sahip olduğu, dünyadaki en yaygın kronik karaciğer hastalığı olup yetişkin popülasyonun %30'unda görülmektedir.  NAFLD geniş bir hepatik fenotip yelpazesini kapsayan karmaşık bir hastalıktır. Bu sebepten etkili tedavi stratejileri, bitkisel ve kimyasal çeşitli ilaç destekleri bulunmamakta, geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Buna karşın bu çalışma ile terapötik ajan olarak geleneksel tıpta yaygın olarak kullanılan enginar yaprağının sulu ekstresinin hedef hastalığımız olan NAFLD üzerindeki potansiyel etkisi in vitro koşullarda HepG2 hücrelerinde oleik asitle oluşturulan NAFLD modeli üzerinde hücre canlılığı, TAS-TOS, moleküler genetik teknikler kullanılarak belirlenmiş olup ardından etkinliği belirlenen güvenli doz Sprague-Dawley ırkı ratların üzerinde yüksek yağlı diyetle beslenerek oluşturulan NAFLD modelinde biyokimyasal, hematolojik ve histopatolojik değerlendirmeler yapılarak belirlenmiştir. Çalışmada 15 adet sıçan kullanılmıştır. Grup 1(sağlıklı kontrol n=5), Grup 2(model kontrol n=5), Grup 3(tedavi grubu n=5) olmak üzere 3 grup oluşturulmuştur. HepG2 hücrelerinde oleik asit maruziyetiyle oluşturulan NAFLD modelinde lipit birikimi görülmüş model ORO boyama ile doğrulanmıştır. Ayrıca tedavi uygulanan gruplarda enginar yaprağının sulu ekstresinin hücre canlılığını arttırdığı, oksidatif stresi iyileştirdiği antioksidan kapasiteyi arttırdığı belirlenmiştir. Yüksek yağlı yemle beslenen ratlarda oluşturulan NAFLD modelinde ise model kontrol gruplarında karaciğer parametreleri artmış olup tedavi sonrasında iyileşme görülmüştür. Bu çalışma sonucunda elde edilen bulgular neticesinde enginar yaprağının sulu ekstresinin NAFLD'nin oluşturduğu metabolik bozukluklara karşı iyileştirici potansiyele sahip olduğu belirlenmiş ve bu hastalığa karşı yeni tedavi stratejileri geliştirilmesine ve çeşitli farmakolojik araştırmalara katkı sağlayacağına inanılmaktadır.

Abstract:
Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is the most common chronic liver disease in the world, in which the liver has a fat content of more than 5% of its mass, and is seen in 30% of the adult population. NAFLD is a complex disease that encompasses a wide spectrum of hepatic phenotypes. For this reason, effective treatment strategies, herbal and chemical various drug supports are not available and development is needed. However, in this study, the potential effect of the aqueous extract of artichoke leaf, which is widely used in traditional medicine as a therapeutic agent, on our target disease, NAFLD, was determined in vitro on the NAFLD model created with oleic acid in HepG2 cells, using cell viability, TAS-TOS, molecular genetic techniques, and then its effectiveness was determined. The determined safe dose was determined by performing biochemical, hematological and histopathological evaluations in the NAFLD model, which was created by feeding a high-fat diet on Sprague-Dawley rats. 15 rats were used in the study. Three groups were formed: Group 1 (healthy control n=5), Group 2 (model control n=5), Group 3 (treatment group n=5). Lipid accumulation was observed in the NAFLD model induced by oleic acid exposure in HepG2 cells, and the model was confirmed by ORO staining. In addition, it was determined that the aqueous extract of artichoke leaf increased cell viability, improved oxidative stress and increased antioxidant capacity in the treated groups. In the NAFLD model created in rats fed with high-fat diet, liver parameters increased in the model control groups and improved after treatment. As a result of the findings obtained as a result of this study, it was determined that the aqueous extract of the artichoke leaf has a healing potential against the metabolic disorders caused by NAFLD, and it is believed that it will contribute to the development of new treatment strategies and various pharmacological researches against this disease.