Pandemi sürecindeki yönetsel uygulamaların okulun örgütsel işleyişi ve paydaşları üzerindeki etkileri
The effects of administrative practices during the pandemic on the organizational function of the school and its stakeholders
Yazar: LEYLA KESİK
Danışman: PROF. DR. KEMAL KAYIKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Denetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Pandemiler = Pandemics ; Yönetim = Management ; Yönetsel yetenekler = Governance capabilities ; Yönetsel yetkinlik = Managerial competencies ; Örgütsel etkinlik = Organizational effectiveness ; Örgütsel faaliyetler = Organizational activities ; Örgütsel çıktılar = Organizational outcomes

Özet:
Eğitim kavramı geçmişten günümüze bütün dünya ülkelerinin olduğu gibi Türkiye'nin de önemli gördüğü kavramlardandır. Çünkü eğitim çocukluktan başlayıp yetişkinliğe kadar uzayabilen bir süreçtir. Eğitilen de toplumu oluşturan; toplumun bu günü, yarını ve dahi geleceği olacak bireyleridir. Eğitimin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi eğitim yönetimi sayesinde olur. Bu anlamda eğitim yönetimindeki karar verme sürecinin işleyişi ve işlerliği de çok önemlidir. Bu amaçla araştırmanın problemini, Pandemi Sürecindeki Yönetsel Uygulamaların Okulun İşleyişi ve Okul Paydaşları Üzerindeki Etkilerinin neler olduğu oluşturmaktadır.
Araştırma'nın amacı; Milli Eğitim Bakanlığının uygulamak zorunda olduğu Uzaktan Eğitim Süreci'nin uygulanmasının ardından, bu süreç içerisinde en çok yer alan ve bizzat uygulayıcı olarak görev yapan, konuyla ilgili pek çok yaşantı geliştiren okul paydaşlarının, süreç ve uygulamalar yapılırken karşılaştıkları yönetsel uygulamalar ve bu uygulamaların okul paydaşları üzerindeki etkilerinin tespit edilmesidir. Okul paydaşlarının bu uygulama süreci içerisinde karşılaştıkları durum, olay ve yaşantılar yoluyla elde ettikleri tecrübe, gözlem ve yaşantılarına dair olan görüşlerinden yola çıkarak; sistemin içerisindeki yönetsel uygulamaların iyi işleyen, avantaj sağladığı düşünülen yönlerinin veya aksayan, dezavantaj olarak görülen yönlerinin tespit edilmesi sayesinde olumsuzlukların olumlu hale getirilebilmesi, dezavantajların da avantaj olarak nitelendirilebilecek yeterliliğe nasıl kazandırılacağına dair bir görüş oluşturmaya çalışılmıştır. Böylelikle yaşanılan sürecin devamında, sürecin uzaması halinde ya da gelecekte benzer bir durumla karşılaşıldığı zamana literatürümüze bu konuyla ilgili çözüm önerilerinin kazandırılması, bütün araştırmacı ve konu ile ilgilenen kişilere ulaştırılması açısından çalışmamız büyük bir öneme sahiptir.
Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Antalya ili merkez ilçelerinden seçilen Kepez, Muratpaşa, Döşemealtı ve Konyaaltı ilçelerinde bulunan İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinde görevli Şube Müdürleri, resmi ilkokullarda görev yapan yönetici ve öğretmenler ile bu okullarda öğrenim gören öğrencilerin velileri oluşturmuştur. Çalışmadaki okul ve katılımcılar seçkisiz olmayan örnekleme tekniklerinden amaçlı örnekleme tekniği ile seçilmiştir. Bütün veriler için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve elde edilen veriler betimsel ve içerik analizi yöntemleri kullanılarak incelenip yorumlanmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre; Milli Eğitim Bakanlığı'nın yönetim anlayışı Merkezden yönetimdir ve yukarıdan aşağıya doğru bir hiyerarşik yönetim sistemi kendini göstermektedir. Katılımcılarımızın çoğunun 'Merkezi kararlar alınması' ifadesini belirtmeleri pandemi sebebiyle ortaya çıkan kaos ortamında dahi eğitim sistemimizin merkezden gelen yönetimsel kararlar dahilinde yönetildiğini desteklemektedir.
Elde edilen bulgularımız pandemi sürecinde merkezi kararların kriz yönetimi şeklinde ele alınarak hızlı bir şekilde uygulamaya konulduğunu desteklemektedir. Ancak işleyişi değişen bu süreçteki en büyük dezavantajın daha önceden bu şekilde bir durumla karşılaşılmamış olması ve ilk defa uygulanmasından ötürü 'Kararlar değişmesi' bulgusuna ulaşılmış olmasıdır.
Pandemi sürecinde alınan yönetsel uygulamaların yöneticiler üzerindeki etkilerine baktığımızda olumlu ve olumsuz olmak üzere, iki başlık altında toplandığını görmekteyiz. Bunlardan olumlu olarak; 'Kriz yönetimiyle ilgili tecrübeler kazandırma' bulgusu ortya çıkmaktadır. Pandemi sürecinde alınan yönetsel uygulamaların yöneticiler üzerindeki olumsuz yönde belirtilen etkilerine baktığımızda; 'Bazı idareciler sürece uyum sağlayamama' bulgusu aslında sürece ne kadar hazırlıksız yakalanıldığının bir göstergesidir. Bunun yanı sıra idareciler üzerinde psikolojik etkilerinin olması, stresi arttırması, yönetimsel açıdan zorlanılması, riskli durumlarda işe gidilmemesi bazıları tarafından fırsata çevrilmesi, yöneticilerin İl-İlçe yönetimleri ve veliler arasında kalınması gibi ortaya çıkan bulgular, kriz dönemlerinin ortaya çıkardığı birer sonuç olarak nitelendirilebilir.
Araştırmamızdan elde etmiş olduğumuz 'Teknolojik ve maddi imkansızlıklar sebebiyle zorlanma' bulgusu, okullarda araç-gereç sağlamanın okul yönetiminin yönetsel bir sorunu olduğunu desteklemektedir. Öğretmen, öğrenci ve velilerin motivasyonunu sağlamada zorlanma; öğretmenlerin hazırlıksız yakalanması, telafi eğitimlerinde zorlanmaları, teknolojiyi kullanma konusunda sıkıntılar yaşamaları; öğrencilerin öğrenci başarılarının düştüğü, dikkat dağınıklığı ile birlikte odaklanamadıkları ve motivasyonda azalma meydana geldiği, psikolojik olarak etkilenmeleri, davranışsal olarak da olumsuz etkileri olduğu ve buna bağlı olarak okul kültürünün oluşmadığı şeklinde ve bunlara benzer bulgular da ortaya çıkmıştır.
Pandemi sürecinde alınan yönetsel uygulamaların iç paydaşların okul algısı üzerinde etkilerinin olduğu, okulun iklimini ve okul kültürünü olumsuz yönde etkilediği, mesleki gelişim açısından katkı sağladığı, değerlendirme sürecinde olumsuz etkileri olduğu, kararların geç gelmesinden ötürü okulun işleyişinde sıkıntılar ve gecikmeler yaşandığı, birimler ve paydaşlar arasında kopukluklar ve iletişim sıkıntıları yaşandığı, okulun işleyişi aksadığı, kararların genele göre alınmasından ötürü işleyişte sıkıntılar yaşandığı ve yine kararların hızlı alınıp çabuk değişmesinden ötürü olumsuz etkilediği belirtilmiştir. Kriz ve olağan üstü durumlarda kararların çabuk alınması önemlidir ancak genele uygun olarak etkili kararların alınamaması ve kopuklukların ortaya çıkmasının işleyişi de olumsuz etkilediği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Pandemi Süreci, Örgütsel İşleyiş, Yönetsel Kararlar, Okul Paydaşları

Abstract:
The concept of education is one of the concepts that Turkey, as well as all the countries of the world, considers important from the past to the present. Because education is a process that starts from childhood and can extend to adulthood. The educated also constitute the society; They are the individuals who will have today, tomorrow and even the future of the society. It is thanks to education management that education can be carried out in a healthy way. In this sense, the functioning and operability of the decision-making process in education administration is also very important. For this purpose, the problem of the research is the Effects of Administrative Practices in the Pandemic Process on the School's Operation and School Stakeholders.
Purpose of the research; After the implementation of the Distance Education Process, which the Ministry of National Education has to implement, the school stakeholders, who are the most involved in this process and who work as practitioners, develop many experiences related to the subject, the administrative practices they encounter during the process and practices, and the impact of these practices on school stakeholders. detecting its effects. Based on the opinions of the school stakeholders about the experiences, observations and experiences they have gained through the situations, events and experiences they encountered during this implementation process; It has been tried to form an opinion on how the negative aspects can be made positive, and the disadvantages can be gained to the competence that can be described as an advantage, by identifying the aspects of the administrative practices within the system that work well, which are considered to be advantageous, or the aspects that are hindered and seen as disadvantages. Thus, in the continuation of the process, in case the process is prolonged or when a similar situation is encountered in the future, our study is of great importance in terms of bringing solution suggestions to our literature and delivering them to all researchers and people interested in the subject.
The study group of the research consisted of the Branch Managers working in the District Directorates of National Education in Kepez, Muratpaşa, Döşemealtı and Konyaaltı districts selected from the central districts of Antalya in the 2021-2022 academic year, the administrators and teachers working in official primary schools, and the parents of the students studying in these schools. The schools and participants in the study were selected with the purposeful sampling technique, one of the non-random sampling techniques. A semi-structured interview form was used for all data, and the obtained data were analyzed and interpreted using descriptive and content analysis methods.
According to the findings obtained in the research; The management approach of the Ministry of National Education is Centralized and a hierarchical management system is manifested from top to bottom. The fact that most of our participants stated the phrase 'Making centralized decisions' supports that our education system is managed within the administrative decisions coming from the center, even in the chaos environment caused by the pandemic.
Our findings support that central decisions were handled as crisis management and implemented quickly during the pandemic process. However, the biggest disadvantage in this process, whose functioning has changed, is that such a situation has not been encountered before and the finding of 'change of decisions' has been reached due to its implementation for the first time.
When we look at the effects of the administrative practices taken during the pandemic process on the managers, we see that they are grouped under two headings, positive and negative. As a positive of these; The finding of 'gaining experiences on crisis management' emerges. When we look at the negative effects of the administrative practices taken during the pandemic process on the managers; The finding that 'some administrators are not able to adapt to the process' is actually an indicator of how unprepared they are for the process. In addition, the findings such as having psychological effects on the administrators, increasing stress, having administrative difficulties, not going to work in risky situations, turning it into an opportunity by some, and staying between the provincial-district administrations and the parents can be described as the results of the crisis periods. The finding of 'difficulty due to technological and financial impossibilities' obtained from our research supports that providing equipment in schools is a managerial problem of school administration.
Difficulty in motivating teachers, students and parents; teachers being caught unprepared, having difficulties in make-up training, having difficulties in using technology; Findings similar to these have also emerged such that students' student achievement has decreased, they cannot focus with distraction, and there is a decrease in motivation, they are affected psychologically, they have negative behavioral effects, and accordingly, school culture is not formed.
Administrative practices taken during the pandemic process have an impact on the perception of the internal stakeholders of the school, negatively affect the school's climate and school culture, contribute to professional development, have negative effects in the evaluation process, problems and delays are experienced in the functioning of the school due to delayed decisions, disconnections between units and stakeholders. and communication problems, the functioning of the school is disrupted, there are problems in the functioning due to the general decision-making, and it is adversely affected by the fact that the decisions are taken quickly and changed quickly. It is important to take decisions quickly in crisis and extraordinary situations, but it is seen that the inability to take effective decisions in accordance with the general and the emergence of disconnections negatively affect the functioning.
Key words: Pandemic Process, Organizational Functioning, Administrative Decisions, School Stakeholders