Üriner inkontinanslı kadınların inkontinans semptomları, kegel egzersiz uyumu, sağlık inancı ve yaşam kalitesi üzerine mobil aplikasyonun etkisi
Effect of mobile application on incontinence symptoms, compliance with kegel exercises, health beliefs, and quality of life in women with urinary incontinence
Yazar: ALİ ÇİÇEKLİ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR DURU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kegel egzersizi = Kegel exercise ; Mobil aplikasyon = Mobile application ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
Amaç: İlk aşama "İnkontinansla Savaşım" isimli mobil aplikasyonun geliştirilmesi, kullanılabilirlik ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesini, ikinci aşama ise Sağlık İnanç Modeli'ne (SİM) göre geliştirilen mobil aplikasyonun üriner inkontinanslı (Üİ) kadınların inkontinans semptomları, kegel egzersiz uyumu, Üİ ve kegel egzersizlerine yönelik sağlık inancı ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmeyi ve SİM'ne temellendirilmiş eğitim kitapçığı ile verilen sağlık eğitimi ile karşılaştırmayı amaçlamaktadır.

Yöntem: Çalışmanın ilk aşaması metodolojik, ikinci aşaması randomize kontrollü tam deneysel tasarımda yürütülmüştür. Çalışmanın ikinci aşaması iki ayrı grupta 96 hasta üzerinde yürütülmüştür. Ölçümler başlangıçta, 6. hafta ve 12. haftada gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada müdahale olarak, çalışma grubunda mobil aplikasyon ile, kontrol grubunda ise SİM'ne temellendirilmiş eğitim kitapçığıyla verilen sağlık eğitimi ile desteklenen kegel egzersizleri gerçekleştirilmiştir. 

Bulgular: Geliştirilen mobil aplikasyonun kullanılabilirliği ve memnuniyet düzeyi yüksektir. Her iki müdahalede de Üİ semptomlarını ve inkontinans şiddet indeksini azaltmada etkilidir, ancak kontrol grubu daha belirgin iyileşme göstermiştir. Her iki müdahale de egzersiz uyumu ve sağlık inançlarında olumlu değişimler sağlamıştır. Her iki grupta da Üİ'ın günlük yaşam, yaşam kalitesi, ürogenital distres, irritatif semptomlar, stres semptomları, obstrüktif/rahatsız edici veya işeme güçlüğü oluşturan semptomlar ve inkontinans üzerindeki etkisinde zaman içinde anlamlı düşüşler gözlenmiştir.

Sonuç: Üİ semptomlarının yönetiminde her iki müdahalenin de etkin olduğu ve yaşam kalitesini artırdığı sonucuna varılmıştır. Her iki müdahale de egzersiz uyumunu teşvik ederek Üİ semptomlarının hafifletilmesine katkıda bulunmuş, sağlık inançlarında olumlu değişimler sağlamıştır.

Anahtar kelimeler: İnkontinans, sağlık inancı, kegel egzersizi, yaşam kalitesi, mobil aplikasyon

Abstract:
Aim: The second phase aimed to assess the effects of a Health Belief Model (HBM)-based mobile application on urinary incontinence (UI) symptoms, kegel exercise compliance, health beliefs regarding UI and kegel exercises, and quality of life in women with UI. It also compared these outcomes with health education delivered via an HBM-based booklet.

Method: The first phase was methodological, and the second was a randomized controlled trial design. The second phase included 96 patients divided into two groups. Measurements were taken at baseline, 6th week, and 12th week. In the second phase, interventions included kegel exercises supported by the mobile application in the study group and health education supported by the HBM-based booklet in the control group.

Results: The developed mobile application demonstrated high usability and satisfaction levels. Both interventions effectively reduced UI symptoms and the incontinence severity index; however, the control group showed more pronounced improvement. Both interventions yielded positive changes in exercise compliance and health beliefs. Both groups experienced significant reductions in the impact of UI on daily life, quality of life, urogenital distress, irritative symptoms, stress symptoms, obstructive/annoying or voiding difficulty symptoms, and incontinence over time.

Conclusion: Both interventions were effective in managing UI symptoms and improving quality of life. They contributed to alleviating UI symptoms by promoting exercise compliance and positively affecting health beliefs.

Keywords: Incontinence, health belief, kegel exercise, quality of life, mobile applications