Türkiye'de tutunma stratejisi olarak evlilik: Mülteci evliliği
Marriage as a settlement strategy in Turkey: Refugee marriage
Yazar: KAMER ÇAMURLUOĞLU
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN DOĞAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Mülteci kadınların, sığındıkları ülkelerdeki topluma ve toplumsal ilişkilere uyum
süreçlerinin hangi dinamikler ile gerçekleştiğini, Suriyeli mülteci kadınlarla görüşme
yapılarak öğrenilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın temel problemi, Türkiye'de
tutunma stratejisi olarak göçmen evliliğinin incelenmesidir. Araştırmanın temel
problemi kapsamında Türkiye'ye göç eden Suriyeli kadınların hayata tutunma biçimleri
incelenecek olup, bu tutunma stratejilerinden evliliği kullanıp kullanmadıkları tespit
edilecektir. Bu araştırmada sosyal bilimler alanındaki bilimsel araştırmalarda sıklıkla
tercih edilen bir yöntem olan nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni
kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Suriye'den Türkiye'ye göç eden 15
mülteci kadın oluşturmaktadır. Verileri toplamak için araştırmacı tarafından hazırlanmış
yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Görüşme formu toplam 20 sorudan
oluşmaktadır. Mülakatlar araştırmacı tarafından mülteci kadınlarla yüz yüze yapılmış
olup ses kaydı alınmıştır. Alınan ses kayıtları çözümlenerek yazıya dökülmüş ve analiz
yapılmasına hazır hale getirilmiştir. Çalışmada toplanan veriler betimsel analiz yöntemi
kullanılarak incelenmiştir. Verilerden elde edilen bulgulara göre mülteci kadınlar savaş
öncesi Suriye'deki hayatlarından memnun olduklarını belirtmişlerdir. Eşin ölümü gibi
zor durumlarda bile hayata tutunmak için çaba gösterdiklerini belirtmişlerdir. Mülteci
kadınlar savaş başladıktan sonra ise ülkelerini hemen terk etmek istememişler, üç-beş
yıl civarında zorlu savaş koşullarında hayata tutunma için mücadele etmişlerdir.
Görüşme yapılan kadınların tamamı, Suriye'deki savaş koşulları yaşamı tehdit eden
boyuta ulaştığında Türkiye'ye göç etmişlerdir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre
Türkiye'ye göç eden Suriyeli mülteci kadınlar, Türkiye'deki hayata tutunma ve uyum
sağlama konusunda evlilik stratejisini tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Mülakatlar
sonrası mülteci kadınlar arasında evliliğin uyum ve tutunmayı kolaylaştırdığı durumlar
olmuştur. Ama evliliğin uyum ve tutunma konusunda pozitif bir etkisinin olmadığı
durumlar da ortaya çıkmıştır. Bunun dışında mülteci kadınlar evlilik yolunu tercih
etseler bile sosyal anlamda dışlanmaya da maruz kalmaya devam etmektedirler.

Abstract:
It is necessary to learn the dynamics of the adaptation processes of refugee women to
the society and social relations in the countries where they take refuge, by interviewing
Syrian refugee women. The main problem of this research is to examine the use of
marriage as a holding strategy in Turkey. Within the scope of the main problem of the
research, the ways of holding on to life of Syrian women who immigrated to Turkey
will be examined and it will be determined whether they use marriage as one of these
adaptation strategies. In this study, qualitative research method, which is a frequently
preferred method in scientific research in the field of social sciences, was used. The
sample group of the study consists of 15 refugee women who migrated from Syria to
Turkey. A semi-structured interview form prepared by the researcher was created to
collect the data. The interview form consists of 19 questions in total. Interviews were
conducted face to face with refugee women by the researcher and audio recordings were
made. The audio recordings taken were analyzed, transcribed and made ready for
analysis. The data collected in this study were analyzed using the content analysis
method. According to the findings obtained from the data, refugee women stated that
they were satisfied with their lives in Syria before the war. They stated that they made
an effort to hold on to life even in difficult situations such as the death of their spouse.
Refugee women did not want to leave their country immediately after the war started,
and they struggled to hold on to life under difficult war conditions for three to five
years. All of the interviewed women immigrated to Turkey when the war conditions in
Syria reached a life-threatening level. According to the results of the research, it was
concluded that Syrian refugee women who immigrated to Turkey preferred marriage to
hold on and adapt to life here. After the interviews, there were cases where marriage
facilitated adaptation and adherence among refugee women. However, there have been
cases where marriage did not have a positive effect on adaptation and adherence. Apart
from this, even if refugee women prefer the way of marriage, they continue to be
exposed to social exclusion.