Tip 2 diyabet tanısı almış bireylerde gece yeme sendromu görülme sıklığının belirlenmesi
Determining the frequency of night eating syndrome in individuals diagnosed type 2 diabetes
Yazar: SENANUR ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Gece yeme sendromu = Night eating syndrome

Özet:
Gece uykusundan uyanarak öğün tüketimi ile karakterize olan gece yeme sendromu (GYS), gıda alımı üzerindeki kontrol kaybı sebebi ile vücut ağırlığında ve psikolojik bozukluklarda artış ile ilişkilidir. Tedavi edilmeyen veya tedaviye aşırı direnç gösterilmesi sebebiyle tedavi etkinliğinin azaldığı hastalarda özellikle obezite, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi komorbiditeler eşlik etmektedir. GYS' nin bu komorbiditeler arasından özellikle obezite ile ilişkisi göz önüne alındığında tip 2 diyabete  neden olabileceği düşüncesi yaygındır. Bu çalışma, Tip 2 diyabet tanısı almış hastalarda gece yeme sendromu görülme sıklığının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Mart- Haziran 2022 tarihleri arasında Türkiye Diyabet Vakfına başvuran, yaşları 18-65 arasında değişen 199'u kadın 166'sı erkek olmak üzere toplamda 385 tip 2 diyabet hastası çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara uygulanan anket çalışmasında hastaların özelliklerinin belirlenmesi için sosyodemografik veri formu, GYS'nin saptanması için gece yeme anketi (GYA) ve yeme tutumlarının değerlendirilmesi adına yeme tutum testi (YTT-40) uygulanmıştır. Aynı zamanda araştırma yürütücüsü tarafından bireylerin antropometrik ölçümleri ve beslenme durumunun değerlendirilebilmesi için geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır. Katılımcıların %11.68'inde gece yeme sendromu, %9.87'sinde ise bozulmuş yeme tutumu varlığı tespit edilmiştir. Kadın katılımcıların gece yeme skoru ortalama 18.30±7.13, erkek katılımcıların gece yeme sendromu skoru 14.45±5.93 bulunurken, yeme tutum testi skorları kadınlar için ortalama 20.09±9.73, erkekler için ise ortalama 16.35±6.86 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların YTT skorunun, GYS skorunu %20.8 oranında arttırdığı bulunmuştur. Gece yeme sendromunun tip 2 diyabetli hastalarda özellikle cinsiyet, medeni durum, sigara kullanımı, uyku düzeni ve HbA1c seviyeleri ile anlamlı derecede ilişkili olduğu belirlenen bu çalışmada, eğitim düzeyi, gelir durumu, VKİ, diyabet süresi ve alkol kullanımı ile GYS arasında herhangi bir ilişki olmadığı saptanmıştır.  Sonuç olarak tip 2 diyabetli hastalar arasında gece yeme sendromu olan fakat tanı almamış bireyler olabilmektedir. Bu nedenle diyabetli hastaların takipleri yapılırken, yeme bozukluğu ya da bozulmuş yeme davranışının da olabileceği göz önünde tutulmalı, tarama araştırmaları yaparken belirti ve bulgulara odaklanılarak çeşitli risk faktörlerinin araştırılması gerekmektedir.

Abstract:
Night eating syndrome (NES), which is characterized by waking up from sleep and eating meals, is associated with an increase in body weight and psychological disorders due to loss comand over food intake. Comorbidities such as obesity, type 2 diabetes and metabolic syndrome accompany especially in patients who are not treated or whose treatment efficacy is reduced due to excessive resistance to treatment. Considering the relationship between NES and obesity among these comorbidities, it is common to think that it may cause type 2 diabetes. This labour was built to prevent night eating syndrome from cells that have received Type 2 diabetes protection. For this purpose, a total of 385 type 2 diabetes patients, 199 women and 166 men, aged between 18-65 years, who applied to the Turkish Diabetes Foundation between March and June 2022, were included in the labour. In the questionnaire labour applied to the participants, sociodemographic data form was used to determine the characteristics of the patients, the night eating questionnaire was used to determine the night eating syndrome, and the eating attitude test was used to evaluate the eating attitudes. At the same time, a 24-hour food consumption record was taken retrospectively by the research coordinator in order to evaluate the anthropometric measurements and nutritional status of individuals. NES was found in 11.68% of the participants, and impaired eating attitude was found in 9.87% of the participants. The mean night eating score experienced by women was 18.30±7.13, the male manager night eating syndrome score was 14.45±5.93, while the mean eating attitude test scores were 20.09±9.73 for women and it was determinated as 16.35±6.86 for men. It was figured out that the participants' YTT score increased their NES score by 20.8%. In this labour, where night eating syndrome was found to be significantly associated with gender, marital status, smoking, sleep patterns and HbA1c levels in patients with type 2 diabetes and also it was found that there was no relationship between education level, income status, VKI, duration of diabetes, alcohol consumption and NES. As a result, there are undiagnosed examples of night eating syndrome among patients with type 2 diabetes. For this reason, when monitoring patients with diabetes, it should be taken into account that eating disorders or eating behavior may be involved in their expenses, and risk factors should be included in the screening researches by focusing on the symptom and this.