Meme kanseri tarama programlarına katılımı engelleyen durumların incelenmesi: Nitel çalışma
Examining the conditions that inhibit participation in breast cancer screening programs: A qualitative study
Yazar: NİHAL KARSLI DURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NURAN GENÇTÜRK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırma kadınların, tüm dünyadaki kansere bağlı mortalite sebeplerinin en başında gelen meme kanserinin erken teşhisi için kullanılan tarama programlarına katılımlarını engelleyen durumları belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma, olgubilim (fenomenolojik) araştırma deseni kullanılarak gerçekleştirilmiş bir nitel araştırmadır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak bireysel görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma grubunu birinci derece yakınlarında meme kanseri öyküsü bulunmayan, meme kanseri tarama programlarına daha önce hiç katılmamış olan, Kırıkkale ili Etiler Aile Sağlığı Merkezi'ne gelen, 40-69 yaş arası 20 kadın oluşturmuştur. Çalışma verileri Sosyodemografik Bilgi Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılığıyla yapılan yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Görüşmeler ortalama 17,39 dakika sürmüş ve katılımcıların izni alınarak ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Veriler, MAXQDA Nitel Veri Analizi Programına aktarılarak kodlama yapılmıştır. Toplanan verilerin analiziyle "Algılar", "Bilgi ve Farkındalık", "Katılım Dinamikleri ve Destek Beklentileri" olmak üzere üç tema oluşturulmuştur. Meme kanseri tarama programlarına katılımı engelleyen durumlara yönelik görüşlere bakıldığında en sık görülen nedenin ihmalkarlık olduğu, ardından inanç, işlem süreci, mahremiyet, bilgi eksikliği, deneyim eksikliği ve yönlendirilmeme yer almaktadır. Araştırmada katılımcıların bilimsel olmayan fenomenlere sıklıkla başvurdukları görülmüştür. Katılımcıların sahip oldukları bilgiler olası mitlere dayanmaktadır. Kadınların meme kanseri tarama programları konusunda daha fazla bilgilendirilmesi ve farkındalıklarının artırılması gerekmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the conditions that prevent women from participating in screening programs used for early diagnosis of breast cancer, which is the leading cause of cancer-related mortality worldwide. This study is a qualitative study conducted using a phenomenological research design. The individual interview technique was used as the data collection method in the study. The study group consisted of 20 women aged between 40-69 who had no history of breast cancer in their first-degree relatives, had never participated in breast cancer screening programs before, and came to the Etiler Family Health Center in Kırıkkale. The study data were collected through face-to-face interviews conducted using the Sociodemographic Information Form and the Semi-Structured Interview Form. The interviews lasted an average of 17.39 minutes and were recorded with a voice recorder with the permission of the participants. The data were transferred to the MAXQDA Qualitative Data Analysis Program and coding was performed. Three themes were created with the analysis of the collected data: "Perceptions", "Knowledge and Awareness", and "Participation Dynamics and Support Expectations". When the views on the situations that prevent participation in breast cancer screening programs are examined, the most common reason is negligence, followed by belief, process, privacy, lack of information, lack of experience and lack of guidance. It was observed in the research that the participants frequently resort to non-scientific phenomena. The information that the participants have is based on possible myths. Women need to be informed more about breast cancer screening programs and their awareness needs to be increased.