Bitlis ve çevresindeki yem bitkileri ekiliş alanlarında bulunan yararlı ve zararlı böcek türlerinin saptanması
The determination of harmful and beneficial insect species which presents in planting feed areas of Bitlis and its surroundings
Yazar: HASAN MARAL
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET SALİH ÖZGÖKÇE
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma 2005?2006 yıllarında Bitlis Merkez ve Güroymak, Ahlat, Tatvan, Hizan, Mutki veAdilcevaz ilçeleri yem bitkileri ekiliş alanlarında yürütülmüştür. Çalışma ile Bitlis'te genişalanlarda yetiştiriciliği yapılan yem bitkilerindeki yararlı ve zararlı böcek türlerinin belirlenmesiamaçlanmıştır.Surveyler sonucunda yem bitkilerinde Coleoptera, Heteroptera, Hymenoptera, Homoptera,Lepidoptera takımlarına bağlı 19 familyaya ait 46 zararlı ve Coleoptera, Heteroptera, Diptera veRaphidioptera takımlarına bağlı 4 familyaya ait 12 yararlı böcek türü saptanmıştır. Yonca hortumluböceği Hypera variabilis Herst. (Col.: Curculionidae)'in bütün yem bitkileri alanlarında ana zararlıolduğu gözlenmiştir. Bu türün en büyük zararı Mayıs ortası ile Haziran sonu arasında yaptığı tespitedilmiştir. Ayrıca Sitona sp. (Col.: Curculionidae), Camptopus lateralis Germ. (Hem.: Alydidae).Nezara viridula L, Dolycoris baccarum L.(Hem.: Pentatomidae), Acyrthosiphon pisum Harris veTherioaphis trifolii Monell (Hom.: Aphididae) türlerine tüm survey alanlarında rastlanmış ve yeryer ciddi zararlara neden oldukları görülmüştür. Doğal dengede önemli etkileri bulunan Coccinellaseptempunctata L. (Col.: Coccinellidae) faydalı türler içinde en yüksek yoğunluğu göstermiştir.Diğer faydalı türler Adonia variegata Goeze (Col.: Coccinellidae), Nabis ferus L. (Hem.: Nabidae),Eupeodes (=Metasyrphus) corollae F., Melanostoma mellinum L. ve Sphaerophoria rueppelliiWied. (Dip.: Syrphidae) türleri yaygın ve sık olarak görülmüştür. Coleoptera takımına bağlıCoccinellidae, Hemiptera takımına bağlı Pentatomidae, Miridae, Nabidae, Hymenoptera takımınabağlı Tenthredinidae ve Diptera takımına bağlı Syrphidae familyalarına Bitlis ili genelinderastlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Bitlis, yem bitkileri, zararlı türler, yararlı türleri

Abstract:
This study was carried out in the forage crops planting areas in Güroymak, Ahlat, Tatvan,Hizan, Mutki and Adilcevaz, which are towns of Bitlis, in 2005-2006. This study has been made todetermine the harmful and useful species in food planting which is done in wide areas of Bitlis.As a result of the surveys 46 harmful species belonging to 19 families from OrderColeoptera, Heteroptera, Hymenoptera, Homoptera, Lepidoptera and 12 beneficial speciesbelonging to 4 families from Order Coleoptera, Heteroptera, Diptera and Raphidioptera weredetermined. Hypera variabilis Herst. (Col.: Curculionidae) was found to be the most harmfulamong all food planting. It was also found that this sepecies do the worst harm in the middle ofMay and at the end of June. Sitona sp. (Col.: Curculionidae), Camptopus lateralis Germ. (Hem.:Alydidae). Nezara viridula L., Dolycoris baccarum L. (Hem.: Pentatomidae), Acyrthosiphon pisumHarris and Therioaphis trifolii Monell (Hom.: Aphididae) were also found in all areas of the surveyand determined to cause serious harms at times. Coccinella septempunctata L. (Col.: Coccinellidae)which play an important role in the natural harmony emerged the highest density among thebeneficial species. Adonia variegate Goeze (Col.: Coccinellidae), Nabis ferus L. (Hem.: Nabidae),Eupeodes (=Metasyrphus) corollae F., Melanostoma mellinum L. and Sphaerophoria rueppelliiWied. (Dip.: Syrphidae) which are other beneficial species were found widespread. Coccinellidaewhich belongs to Coleoptera order, Pentatomidae, Miridae, Nabidae which belongs to Hemipteraorder, Tenthredinidae which belongs to Hymenoptera order and Syrphidae family which belongs toDiptera order were found in Bitlis province.Key Words: Bitlis, forage crops, harmful species, beneficial speciesiii