Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde takip edilen çölyak hastalarının retrospektif olarak taranması
A retrospective evaluation of celiac cases followed in Suleyman Demirel University Education and Research Hospital
Yazar: DUYGU ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET CEM KOÇKAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Absorbans = Absorbans ; Glutenler = Glutens ; Isparta = Isparta ; Yetişkinler = Adults ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Amaç: Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinde çölyak hastalığı
tanısı konulmuş olan pediatrik ve erişkin hastaları geriye dönük olarak irdelemek.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 2009-2020 yılları arasında hastanemiz çocuk ve erişkin
gastroenteroloji kliniklerinde çölyak hastalığı tanısı konulmuş olan hastalar dosya kayıtlarından
incelendi. Tanı için ince bağırsak biyopsilerinin histopatolojik inceleme sonuçları dikkate
alındı. Hastaların tanı konulduğu tarihteki yaşı, hemoglobin, ferritin, açlık kan şekeri, folik asit,
B12 vitamini, çölyak antikorları, TSH, anti-TPO, anti-TG, IgA düzeyi, AST, ALT, D vitamini,
endoskopi bulguları, histopatoloji bulguları, eşlik eden hastalıkları kaydedildi. Tüm analizler
SPSS 17.0 for Windows programında, %95 güven aralığında gerçekleştirildi.
Bulgular: Çalışmaya çölyak hastalığı tanısı ile izlenen 168 kadın (% 67,7), 80 erkek (% 32,3)
olmak üzere toplam 248 hasta dâhil edildi. Hastalarımızın 101'i pediatrik yaş grubundaydı
(≤18 yaş). Çölyak hastalığı ile uyumlu endoskopik bulgular arasında en sık duodenumda atrofi
ve duodenumda taraklanma görüldü. Bulbusta hiperemi ve duodenumda taraklanma gözlenen
hastalarda daha ileri Marsh evresi saptandı. Histopatolojik olarak hastaların %27,8'inde Marsh
evre-1 görüldü, onu evre-3b ve 3c izledi. D vitamini eksikliği hastaların %25,8'inde saptandı.
Transaminaz yüksekliği görülme oranı ise %22,6'dır. Transaminaz yüksekliği olan grupta daha
ileri Marsh evresi saptandı. Eşlik eden hastalıklar içinde en sık demir eksikliği anemisi
(%36,7), diyabetes mellitus (%6,9) ve Hashimato tiroiditi (%8,1) görüldü.
Sonuç: Bu çalışma ile zamanla çölyak hastalığının tanı ve laboratuvar olanaklarının gelişmesi
ile daha kolay tanınır hale geldiğini görmekteyiz. Eşlik eden hastalıkların tespiti ile
komplikasyonlarının önlenmesi mümkün olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, çölyak, erişkin, glüten, malabsorbsiyon

Abstract:
Purpose: To evaluate of celiac patients diagnosed and followed in Suleyman Demirel
University Education and Research Hospital, retrospectively.
Material and Method: As part of the foregoing study, patients diagnosed with celiac disease
at our hospital's pediatric and adult gastroenterology clinics from 2009 to 2020 were reviewed
in light of patient records. Diagnoses were predicated on the results from the histopathological
examination of small bowel biopsies. Age, hemoglobin, ferritin, preprandial blood glucose,
folate, vitamin B12, celiac antibody, TSH, anti-TPO, anti-TG, IgA, AST, ALT and vitamin D
levels as well as endoscopic findings, histopathological findings and comorbidities of the
patients at the time of diagnosis were recorded. All data analyses were performed using SPSS,
version 17.0 for Windows with a confidence interval of 95%.
Results: The study involves a total of 248 subjects including 168 female (67,7%) and 80 male
(32,3%) patients who were monitored after having been diagnosed with celiac disease. 101 of
these subjects were pediatric patients (≤18 years of age). Among the endoscopic markers
associated with celiac disease, the most common ones were duodenal atrophy and scalloping of
duodenal folds. It was found out that patients who demonstrated hyperaemia in the bulb and
duodenal scalloping were associated with more advanced Marsh stages. Histopathologically, it
was established that 27,8% of patients were in Marsh stage-1 which was followed respectively
by stages-3b and 3c. 25,8% of the subjects suffered from vitamin D deficiency. In addition,
prevalence rate of elevated transaminase was 22,6%. The study found that the group of subjects
who had higher levels of transaminase were associated with more advanced Marsh stages. The
most common comorbidities were identified as iron deficiency anemia (36,7%), diabetes
mellitus (6,9%) and Hashimoto's thyroiditis (8,1%).
Conclusion: The foregoing study suggests that, over time, celiac disease has become easier to
identify thanks to the advancements in diagnostic and laboratory means. Spotting of
comorbidities will help prevent complications.
Keywords: Child, celiac, adult, gluten, malabsorption