Kayısı meyvesinde erken ve geç olgunlaşma üzerine etki eden biyokimyasal faktörlerin araştırılması
An investigation of biochemical changes effected in early and late ripening of apricot fruits
Yazar: ZEHRA TUĞBA ABACI
Danışman: Y.DOÇ.DR. BAYRAM MURAT ASMA
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Kayısı = Apricot ; Klorofil = Chlorophyll ; Olgunlaşma = Maturation ; Pektin metilesteraz = Pectin methylesterase

Özet:
Bu çalısmada, erken ve geç olgunlasan bes kayısı çesidine ait meyvelerdeolgunlasma sürecinde meydana gelen biyokimyasal degisimler incelendi. Erkenolgunlasan Canino, Turfanda Eskimalatya ve Hasanbey ile geç olgunlasan Levent veOzal çesitlerinde ham, yarı olgun ve olgun olmak üzere üç farklı dönemde alınan meyveörneklerinde; suda çözünür kuru madde (SÇKM), titre edilebilir asitlik, meyve etisertligi, L a b cinsinden yüzey renk degerleri ve meyve gelisme süreleri analiz edildi.Ayrıca pektin metilesteraz ve poligalakturonaz enzimleri ile total karoten, klorofil a,klorofil b ve total klorofil miktarları çesitlere ve olgunlasma sürecinde baglı degisimlerisaptandı. Çalısmada Malatya ve çevresinde yogun olarak yetistirilen Hacıhalilogluçesidi kontrol olarak yer aldı.Meyve gelisim süresi Turfanda Eskimalatya'da en kısa (84 gün), Ozal veLevent çesitlerinde ise en uzun (Ozal 172 gün, Levent 188 gün) bulundu. Ham ve olgundönemde düsük olan suda çözünür kuru madde olgunlasma sürecinde hızlı bir artısgösterdi. Titre edilebilir asitlik bakımından çesitler ve olgunlasma dönemleri arasındafarklılıklar saptandı, en yüksek asitlik yarı olgun dönemde analiz edildi. Asit miktarımeyve hasadına dogru hızla azaldı. Benzer sekilde, ham ve yarı olgun dönemlerdeyüksek olan meyve eti sertligi olgunlugun ileriki safhalarında azaldı.Meyve olgunlasma periyoduna baglı olarak ham dönemden olgun döneme dogrupektin metilesteraz ve poligalakturonaz enzimlerinin aktivitelerinde artıs meydanageldigi saptandı. Çesitler arasında en yüksek PME ve PG aktivitesi Hacıhalilogluçesidinde saptanırken en düsük PME aktivitesi Turfanda Eskimalatya çesidinde endüsük PG aktivitesi ise Özal çesidinde saptanmıstır.Olgunlasmayla birlikte kayısı meyvelerinde klorofil a, klorofil b ve toplamklorofil miktarlarında önemli derecede düsüs oldugu saptanmıstır. Karotenoid oranıolgunlasma periyodu boyunca Levent ve Canino çesitlerinde artarken Hasanbey,Hacıhaliloglu, Özal ve Turfanda Eskimalatya çesitlerinde azalmıstır.

Abstract:
In this study the biochemical changes were researched, which occur in theripening period of the fruits in the early and late ripening five apricot varieties. In theearly ripening varieties Canino, Turfanda-Eskimalatya and Hasanbey and in the lateripening Levent and Özal were taken the unripe, half ripe and ripe fruit samples in threedifferent time periods; and in these sample fruits were analyzed the total soluble solids(TSS), titratable acidity, fruit firmness, the surface values in L a b and the growingperiods of the fruits. In addition, the pectin methylesterase and polygalacturonaseenzyms and total carotenoid chlorophyll a, chlorophyll b and total chlorophyll amount,their types and their changes in the ripening period were determined. In this study theHacıhaliloglu variety was taken as testing sample, which is being grown widely in theMalatya-surroundings.The shortest fruit ripening time was found in Turfanda-Eskimalatya (84 days)and the longest in the Özal and Levent varieties (Özal 172 days, Levent 188 days). Thetotal soluble solids showed a rapid increasing in the ripening period whereas it was lowin the unripe and half ripe period. In the aspect of the titratable acidity the differenceswere found among the sorts and their ripening periods, the highest acidity was analyzedin the half ripe period. The acid amount decreased towards the fruit harvest quickly.Similarly the fruit firmness decreased in the late ripening periods which was high in theunripe and half ripe periods.Related to the fruit ripening period it was determined that the activities in thepectin methylesterase and polygalacturonase enzymes increased from the unripe periodtowards the ripe period. Among the sorts the highest PME and PG activity was found inthe Hacıhaliloglu and the lowest PME activity in the Turfanda Eskimalatya and thelowest PG activity was found in Ozal varieties.With the ripening of the apricot fruits it was found that the amounts ofchlorophyll a, chlorophyll b and the total chlorophyll were decreased considerably.Carotenoid rate decreased in the sorts of Hacıhaliloglu, Ozal and Turfanda Eskimalatyawhereas it increased in the varieties of Levent and Canino during the ripening period.