Yetişkin kadınların algıladıkları çocukluk dönemi annelik becerileri ile halihazırdaki psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between adult women's perceived childhood maternal skills and current resilience levels
Yazar: UMMİGÜLSÜN EKŞİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN OZAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile kabul-red kuramı = Family acceptance and rejection theory ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Kadınlar = Women ; Kendini kabul = Self acceptance ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Çocukluk yaşantıları = Childhood experiences

Özet:
Bu çalışmada ebeveyn kabul red algısı ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişki ve etkili olan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya 162'si evli, 58'i bekar olmak üzere toplam 220 kişi dahil edilmiştir. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi neticesinde katılımcıların ebeveyn kabul red alt boyutlarından sıcaklık/şefkat algılarının yüksek düzeyde, düşmanlık/saldırganlık, kayıtsızlık/ihmal ve ayrışmamış red düzeylerinin ise düşük düzeyde olduğu görüldü. Ebeveyn kabul red algısı üzerinde medeni durum, yaş ve eğitim düzeyinin anlamlı bir etkiye sahip olmadığı tespit edildi. Çalışmamızda katılımcıların psikolojik sağlamlık alt boyutlarından ilişkisel kaynaklar, bireysel kaynaklar, kültürel ve bağlamsal kaynaklar, ailesel kaynaklar ve toplam psikolojik sağlamlık düzeyinin yüksek olduğu görüldü. Medeni duruma göre psikolojik dayanıklılığın anlamlı şekilde farklılaşmadığı saptandı. Yaş değişkenine göre psikolojik sağlamlık düzeyinde farklılaşma olduğu, kültürel ve bağlamsal kaynaklarda 27-35 yaş, 36-44 yaş, 45-55 yaş gruplarındaki katılımcıların psikolojik sağlamlık düzeyinin 18-26 yaş grubundaki katılımcılardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, ailesel kaynaklar ve toplam psikolojik sağlamlıkta ise 27-35 yaş ile 36-44 yaş gruplarındaki katılımcıların psikolojik sağlamlık düzeyinin 18-26 yaş grubundaki katılımcılardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görüldü. Eğitim düzeyine göre psikolojik sağlamlıkta anlamlı bir fark olmadığı görüldü. Çalışmamızda ebeveyn kabul reddi alt boyutlarının psikolojik sağlamlığın ilişkisel kaynaklar alt boyutuna etkisinin anlamlı olmadığı, medeni durumun regresyon analizine dahil edilmesi durumunda da ebeveyn kabul reddi alt boyutlarının psikolojik sağlamlık üzerinde etkisinde anlamlı bir değişim meydana gelmediği tespit edilmiştir. Ebeveyn kabul red düzeyinin ilişkisel kaynaklar üzerindeki etkisinde medeni durum değişkeninin etkiyi artıran bir rolünün olmadığı görüldü. Ebeveyn kabul red ölçeği alt boyutlarının psikolojik sağlamlığın ailesel kaynaklar boyutu üzerindeki etkisinin anlamlı düzeyde olduğu, medeni durumun regresyon analizine dahil edilmesi sonucunda da bu etkide artış olduğu ancak bu artışın düşük düzeyde olduğu görüldü. Çalışmamızda ebeveyn kabul red ölçeği alt boyutlarının toplam psikolojik sağlamlık üzerine etkisinin anlamlı olduğu, medeni durum değişkeni regresyon analizine dahil edilince etkiyi düşük düzeyde artıran bir rolü olduğu görüldü.
Anahtar Kelimeler: psikolojik sağlamlık, algılanan ebeveyn, kabul-red

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between parental acceptance-rejection perception and psychological resilience and to determine the effective factors. For this purpose, a total of 220 people, 162 of whom were married and 58 were single, were included in the study. As a result of the analysis of the data obtained from the study, it was seen that the participants' parental acceptance rejection sub-dimensions of warmth/affection were high, while hostility/aggression, indifference/neglect and undifferentiated rejection were low. It was determined that marital status, age and education level did not have a significant effect on the perception of parental acceptance rejection. In our study, it was seen that the participants' level of resilience sub-dimensions such as relational resources, individual resources, cultural and contextual resources, familial resources and total resilience were high. It was determined that psychological resilience did not differ significantly according to marital status. There is a difference in the level of resilience according to the age variable, cultural and contextual sources indicate that the resilience level of the participants in the 27-35 age group, 36-44 age group, and 45-55 age group is significantly higher than the participants in the 18-26 age group. On the other hand, it was seen that the level of resilience of the participants in the 27-35 age group and 36-44 age group was significantly higher than the participants in the 18-26 age group. In our study, it was determined that the effect of parental rejection sub-dimensions on the relational resources sub-dimension of psychological resilience was not significant, and there was no significant change in the effect of parental rejection-rejection sub-dimensions on resilience when marital status was included in the regression analysis. It was observed that the marital status variable did not have an increasing role in the effect of parental acceptance-rejection level on relational resources. It was observed that the sub-dimensions of the parental acceptance rejection scale had a significant effect on the familial resources dimension of psychological resilience, and because of including marital status in the regression analysis, there was an increase in this effect, but this increase was at a low level. In our study, it was observed that the sub-dimensions of the parental acceptance rejection scale had a significant effect on total psychological resilience, when the marital status variable was included in the regression analysis, it had a role that slightly increased the effect.Keywords: pyschological strength, perceived parent, accept-rejection