Kadın okul yöneticilerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ve yönetici yeterlikleri üzerine ilişkisel bir çalışma
A correlational study on the organisational power sources and administrative competencies used by female school principals
Yazar: SULTAN İNCE
Danışman: DOÇ. DR. AKİF KÖSE
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada kadın okul yöneticilerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ile yönetici yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı içerisinde Kahramanmaraş ilinin tüm ilçelerinde kamuya ait okul öncesi eğitim kurumlarında, ilkokullarda, ortaokullarda ve liselerde görev yapan öğretmenler; örneklemini ise evren içerisinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 465 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanması amacıyla "Okullarda Örgütsel Güç Ölçeği", "Okul Müdürlerinin Yeterlikleri Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Veri analizi için aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri belirlenmiş, değişkenlere ilişkin alınan puanların demografik değişkenler bakımından farklılaşma durumunu belirlemede t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testi, anlamlı bulunan F değerinde fark olan grupları belirlemede ise Scheffe ve LSD testlerinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon, örgütsel güç kaynaklarının yönetici yeterliklerini ne düzeyde yordadığını belirlemek için de regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; katılımcıların, kadın okul yöneticilerinin kullandıkları yasal güç, ödül gücü, uzmanlık gücü ve karizma gücüne ilişkin görüşlerinin "yüksek" düzeyinde, zorlayıcı güce ilişkin görüşlerinin ise "düşük" düzeyinde olduğu görülmüştür. Katılımcıların, kadın okul yöneticilerinin yönetici yeterlikleri ile ilgili görüşlerinin "yüksek" düzeyinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların, kadın okul yöneticilerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ile ilgili görüşlerinin cinsiyet, medeni durum, mezun olunan fakülte, istihdam tipi, yönetici ile çalışma süresi değişkenleri bakımından farklılaşmadığı ancak yaş, eğitim durumu, branş, okul türü, kıdem yılı, çalışılan yer, okuldaki görev süresi, kurumdaki öğretmen sayısı ve yöneticinin yönetim tarzı değişkenleri bakımından farklılaştığı ortaya çıkmıştır. Katılımcıların, kadın okul yöneticilerinin yönetici yeterlikleriyle ilgili görüşlerinin ise cinsiyet, yaş, eğitim durumu, mezun olunan fakülte, kıdem yılı, okuldaki görev süresi ve yönetici ile çalışma süresi değişkenleri bakımından farklılaşmadığı, medeni durum, branş, okul türü, çalışılan yer, istihdam tipi, kurumdaki öğretmen sayısı ve yöneticinin yönetim tarzı değişkenleri bakımından farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmanın bir diğer sonucu olarak yasal güç, ödül gücü, uzmanlık gücü ve karizma gücünün kadın okul yöneticilerinin yönetici yeterlikleri ile pozitif yönlü anlamlı; zorlayıcı gücün ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yasal güç, ödül gücü, uzmanlık gücü, karizma gücü ve zorlayıcı gücün kadın okul yöneticilerinin yönetici yeterliklerinin anlamlı birer yordayıcısı oldukları görülmüştür. Araştırmanın son kısmında araştırma sonuçlarına dayalı olarak öneriler getirilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the organisational power resources used by female school administrators and their administrative competencies. The population of the study, which was conducted in the correlational survey model, consisted of teachers working in public pre-school education institutions, primary schools, secondary schools and high schools in all districts of Kahramanmaraş province in the 2022-2023 academic year; the sample consisted of 465 teachers selected by stratified sampling method from the population. 'Organisational Power in Schools Scale', 'School Principals' Competencies Scale' and "Personal Information Form" developed by the researcher were used to collect the research data. For data analysis, arithmetic mean and standard deviation values were determined, t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) tests were used to determine the differentiation of the scores obtained for the variables in terms of demographic variables, Scheffe and LSD tests were used to determine the groups with a significant difference in F value. Correlation analysis was used to determine the relationship between the variables and regression analysis was used to determine to what extent organisational power resources predict administrator competencies. As a result of the research, it was observed that the participants' views on the legal power, reward power, expertise power and charisma power used by female school administrators were at the "high" level, while their views on coercive power were at the "low" level. As a result of the research, it was observed that the participants' views on the legal power, reward power, expertise power and charisma power used by female school administrators were at the "high" level, while their views on coercive power were at the "low" level. The participants' views on the organisational power sources used by female school principals did not differ in terms of gender, marital status, graduated faculty, employment type, and working time with the principal variables, but they differed in terms of age, educational status, branch, school type, seniority year, location of employment, tenure at school, number of teachers in the institution, and administrative style of the principal variables. The participants' views on the administrative competencies of female school principals did not differ in terms of gender, age, educational level, faculty of graduation, seniority year, tenure at school and working time with the principal, but they differed in terms of marital status, branch, school type, place of employment, employment type, number of teachers in the institution and management style of the principal. As another result of the study, it was concluded that legal power, reward power, expertise power and charisma power showed a significant positive relationship with the administrative competencies of female school principals, while coercive power showed a significant negative relationship. In addition, legal power, reward power, expertise power, charisma power and coercive power were found as significant predictors of female school principals' administrative competencies. In the last part of the study, suggestions were made based on the research results.