Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran hastalarda tetanoz immünitesi
Tetanus immunity of the patients applying to a primary health care unit.
Yazar: SELCEN ÖNCÜ
Danışman: PROF. DR. OSMAN KAYA
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Tetanoz, insandan insana bulaşma göstermeyen, düzenli ve yeterli aşılama ile önlenebildiği halde yakalanıldığında genelde ölümcül seyreden ciddi bir hastalıktır. Yeterli bağışıklık olmadığında çok ciddi ve ölümcül seyredebilen hastalığın özellikle neonatal formu pek çok gelişmiş ülkede eradike edilmiş olmasına rağmen, ülkemizin de arasında bulunduğu çok sayıda gelişmekte olan ülke için toplum sağlığını tehdit etmektedir. Tetanoz, bebeklik, çocukluk, gebelik ve askerlikte aşılanması yapılan bir hastalıktır. Çalışmamızın amacı Aydın ilinde belirlenen birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran hastaların tetanoz bağışıklık durumunun incelenmesidir.Araştırmamız, Eylül 2007 - Aralık 2007 tarihleri arasındaki dört aylık dönemde Aydın Merkez 3 nolu Sağlık Ocağı'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya herhangi bir nedenle sağlık ocağına başvuran 18 yaş üzeri 279'u kadın, 77'si erkek, toplam 356 gönüllü kişi bilgilendirilmiş olurları alınarak çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara ayrıntılı anketler uygulandıktan sonra kanları alınarak, serumlarına ayrılıp test edilinceye kadar -20 °C'de saklanılmıştır. Serumlar, ticari anti-tetanoz mikro-ELISA kiti kullanılarak elisa yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, istatistiksel yöntemler ile değerlendirilmiştir.Analizler sonucunda, çalışmamıza dahil edilen 356 kişiden 133 (% 37.4)'ünün tetanoza karşı bağışık olduğu tespit edildi. Kadınların % 39.1'i, erkeklerin % 31.2'si tetanoza karşı bağışık idi (p=0.232). 18?40 yaş arasında bağışıklık % 81.6, 41?60 yaş arasında % 24.7, 60 yaş üzerinde % 3.2 olarak tespit edildi, yaş ilerledikçe bağışıklığın hızla azaldığı gözlendi (p<0.001). Düşük gelir düzeyinde tetanoz bağışıklığı % 31.8, orta ve yüksek gelir düzeyindeki kişilerde ise tetanoz bağışıklığı % 66.7 idi, tetanoz bağışıklığının gelir düzeyi ile anlamlı olarak arttığını gözlemledik (p<0.001). Gebelik ve doğum yapmış olmak bağışıklıkta anlamlı bir fark yaratmaz iken (p=0.278), gebelik boyunca bir sağlık kuruluşu veya sağlık görevlisince takip edilmiş olmak bağışıklığı anlamlı olarak arttırmıştır (p<0.001). Gebelik öyküsü olan kadınlardan yalnız % 38.0'i bağışık idi. Gebeliği boyunca sağlık kuruluşu veya sağlık görevlisince takip edilen kadınların % 60.5'i bağışık idi. Aşılı olup olmadığını bilmeyen ve aşılı olmayanlardan % 18.1'i, aşılı olduğunu bildirenlerden % 81.9'u bağışık idi, tetanoz aşısı yaptırmış olduğunu bildiren kişilerde bağışıklık beklenildiği gibi anlamlı olarak yüksek idi (p<0.001). Son on yıl içinde herhangi bir yaralanma nedeni ile bir sağlık kuruluşuna başvuranlardan % 64.7'si tetanoza karşı bağışık idi (p<0.001).Sağlık Bakanlığı'nın pek çok yaş grubunda ücretsiz aşılama politikası olmasına rağmen tetanoz bağışıklığının düşük olması halkın bu konudaki bilgi eksikliğin bir sonucu olabilir. Yeterli tetanoz bağışıklığı için aşılanmanın düzenli ve yeterli olması gereklidir. İlerleyen yaş ile tetanoz bağışıklığı azalacağı için rapel doz şarttır. Halkın tetanozun önemi konusunda bilgilendirilmesi, aşılanmanın önemini anlamaları gereklidir.Anahtar kelimeler: Aydın, erişkin, immünite, tetanoz.

Abstract:
Tetanus is a disease that is not transmitted by people, although it can be prevented by regular and enough immunisation, it can be mortal when it is caught. If enough immunisation is not performed, the disease can be very serious and mortal, although neonatal form of the disease is eradicated in most of the developed countries, it is stil a community health problem for many numbers of developing countries as our country. Tetanus has a rutin immunisation program for babies, children, pregnants and soldiers. The aim of our study is to evaluate tetanus immunity of the patients applying to a primary health care unit in Aydın.Our study was performed in a period of four months, from September 2007 to December 2007, in Aydın 3rd Primary Healthcare Center. The 279 woman, 77 men totally 356 willing people applying to health care center for any reason over 18 were participated in our study. After extended surveys are performed, the blood taken from the participants were isolated from sera and sera were sheltered in -20°C until analized. Sera were analized using antitetanus micro-ELISA. The results of the laboratory analizes were evaluated by statistical methods.The results, 133 (37.4%) of 356 people were immunized against tetanus. The 39.1% of women, 31.2% of men were immunized (p=0.232). The immunity by ages were 18-40 years; 81.6%, 41-60 years 24.7%, over 60 years 3.2%, the immunity had a trend to decrease by aging (p<0.001). People with lower economic status have 31.8%, middle and high economic status people have 66.7% immunity, we observed that tetanus immunity increases with higher economic status(p<0.001). Pregnancy and labour story does not make difference for the immunity (p=0.278), but examinations of an healthcare unit maked difference for increasing the immunity, the women who had examinations were 60.5% immmunized (p<0.001). Only 38.0% of women with pregnancy story had immunity. People who thought that they are not immunized had immunity of 18.1%, who are immunized had immunity of 81.9% (p<0.001). People who were bruised and applied to health care units in last ten years had immunity of 64.7% (p<0.001).Although Health Ministry has a policy for free immunization programs for most of the age groups the low immunisation of tetanus can be explained as the awareness of the community. To actual immunization it must be regular and enough. Age people have to be immunized with rapel doses, because immunisation levels become lower by years. The community have to be informed enough immunization, and instructed about the importance of tetanus.Key words: Aydın, adult, immunity, tetanus.