Hastane yöneticilerinin stratejik liderlik özelliklerinin değerlendirilmesi
Assessment of strategic leadership characteristics of hospital managers
Yazar: ÖZGÜR UĞURLUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Son dönemde Türkiye'de kamu mali yönetiminin iyileştirilmesine yönelik çalışmalar başlatılmış ve 2003 yılında kabul edilen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamuda stratejik planlamanın temelleri atılmış ve yasal altyapısı oluşturulmuştur. Bu gelişme sonucu kamu sektöründe önem kazanan stratejik yönetim sürecinin önemli unsurlarından birisi stratejik liderliktir. Stratejik liderlerin dönüşümcü, yönetsel, etik ve politik olmak üzere dört önemli stratejik liderlik özelliğini kullanması gerektiğine inanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Sağlık Bakanlığı hastane yöneticilerinin bahsedilen stratejik liderlik özelliklerini ne kadar kullandıklarını, stratejik liderlik özelliklerinin kullanımını etkileyen kişisel ve örgütsel çevreye ilişkin özelliklerin neler olduğunu, stratejik liderlik özellikleri kullanımının liderlerin başarı algısı üzerinde etkili olup olmadığını ve yöneticilerin kişisel ve örgütsel özelliklerinin bireysel başarı algılarını nasıl etkilediğini araştırmaktır. Araştırmada geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları yapılmış Stratejik Liderlik Anketi veri toplama aracı olarak kullanılmış, internet üzerinden ve yüz yüze görüşme yoluyla Türkiye çapında Sağlık Bakanlığı hastanelerinde görevli toplam 440 hastane yöneticisine ulaşılmıştır. Yapılan analizler sonucu araştırmaya katılan hastane yöneticilerinin yaklaşık yarısının stratejik liderlik özelliklerini kullandıkları bulunmuştur. Etik liderlik, yöneticilerin en fazla kullandıkları liderlik özelliğidir. Stratejik liderlik özelliklerinin ve özellikle dönüşümcü liderliğin kullanımının yöneticilerin başarı algısını artırdığı bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre yöneticilerin stratejik liderlik özelliklerini kullanmaları üzerinde etkili olan değişkenler, kurumsal çevrenin durağan ya da değişken olması, yöneticilerin çalıştıkları bölge, o bölgedeki rekabet durumu ve çalıştıkları hastanenin yatak kapasitesidir. Yöneticilerin çalıştıkları kurumsal çevre başarı algıları üzerinde de etkili olmaktadır. Bu çalışma stratejik liderlik özelliklerinin önemini vurgulamasının yanında, yöneticilerin içinde bulundukları çevrede stratejik liderlik özelliklerini kullanmaları durumunda, daha başarılı olarak algılandıklarını ortaya koymaktadır.

Abstract:
During the last period, in Turkey, the efforts for improvement of public financial administration had been commenced via the Public Finance Management and Control Law No: 5018 which had been enacted in 2003 the basis of strategic planning in public sector, and its legal background had been constituted. As a result of this development, strategic leadership will be one of the major components of strategic management process which had become significant in public sector. It is believed that strategic leaders must exercise the four significant strategic leadership characteristics named as transformational, managerial, ethical and political. The purpose of this research is to determine how Ministry of Health hospital managers exercise the strategic leadership characteristics, what the personal characteristics and the characteristics regarding the ambit of the organization which affects the exercise of strategic leadership characteristics are, the issue whether the exercise of strategic leadership characteristics is affective on the success perception of leaders and to determine how personal and organizational characteristics of managers affect personal success perceptions. In this research, validity and reliability studies had been performed. Strategic Leadership Questionnaire had been used as a data collection tool and total 440 hospital managers who had been charged in the hospitals attached to the Ministry of Health all around Turkey, had been reached via the internet and by face to face conversations. Following the analyses, it had been determined that approximately half of the hospital managers who had participated to the research had exercised strategic leadership characteristics. Ethical leadership is the leadership characteristic that leaders exercise the most. It had been determined that exercise of the strategic leadership characteristics and especially exercise of the transformational leadership had enhanced the success perception of managers. According to the results of the research, the most important variables on exercise of strategic leadership characteristics by managers are stability and variability of the organizational ambit, the region where the managers are employed, competition status in that region and the bed capacities of their hospitals. Organizational ambit where managers work is also affective on their success perceptions. Besides emphasizing the importance of the strategic leadership characteristics, this study sets forth that in case managers exercise their strategic leadership characteristics in the atmosphere where they work, they are perceived as more successful.