Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun tiyatro eserleri
Mustafa Necati Sepetçioğlu's theater works
Yazar: GÜLÇİN YÖRÜK
Danışman: PROF. DR. YUNUS AYATA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun tiyatro eserlerinin incelendiği bu çalışmada, sanatçıya bir oyun yazarı dikkatiyle bakılmış ve yazarın tüm tiyatro eserleri, edebî eser çözümleme metotlarına göre tahlil edilmiştir. Birinci bölümde sanatçının hayatı ve eserleri hakkında kısa bilgi verilmiş, tiyatro hakkındaki görüşlerine değinilmiştir. Sepetçioğlu'nun; kullandığı dil, işlediği konular ve bu sanatı icra etmedeki gayeleri; eserleri verdiği dönemde Türk tiyatrosunun genel özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmiş ve nasıl bir oyun yazarı olduğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Oyunların; trajik, komik ve dramatik yönleri ortaya çıkarılarak hangi türe girdiği tespit edilmek istenmiştir.
Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun Tiyatro Eserlerinde Yapı olarak adlandırılan ikinci bölümde, oyunların terkibi, yazılışı, yayımlanışı, sahnelenmesi ve konusu ile ilgili bilgilere yer verilmiş ve oyunlar; olay örgüsü, merak unsurları ve açıklamaları, şahıs kadrosu, zaman ve mekân alt başlıkları altında incelenmiştir. 
Üçüncü bölümde oyunlar, muhteva bakımından değerlendirilmiş, yazarın; fert olarak ve toplumun bir parçası olarak insana, aile ve kadına, evrensel değerlere, akıl ve bilime, kültüre yaklaşımı belirlenmeye çalışılmıştır. Sepetiçioğlu, tiyatroya eğitici olma, topluma millî ve kültürel değerlerini benimsetme gibi işlevler yüklemiştir. Yazarın, bu anlayışını tiyatro eserlerine yansıttığı görülmüş ve çalışmada örneklerle gösterilmeye çalışılmıştır. 
Dördüncü bölümde eserler; dil, üslup ve anlatım teknikleri yönüyle değerlendirilmiştir. Oyunlarda tercih edilen dilin; oyun diline uygunluğu, kullanılışı ve işlevi bulunup gösterilmeye çalışılmıştır. Yazarın, günlük dile ve sanatkârane üslûba hâkim bir Türkçe ile canlı akıcı bir oyun dili kullandığı gözlenmiştir. Sanatçının, meddahlık ve orta oyunu gibi geleneksel unsurlardan yararlandığı, bazı oyunlarında Dede Korkut üslubuna yaklaşan zengin bir anlatım biçimi ortaya koyduğu görülmüştür. Sonuç bölümünde ise yapılan genel değerlendirme ile sanatçının tiyatro eserleriyle edebiyatımıza katkısı gösterilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Tiyatro, edebî tahlil, oyun yazarlığı, Mustafa Necati Sepetçioğlu.

Abstract:
In this study, Mustafa Necati Sepetçioğlu was examined with the attention of a playwriht, and all theatrical works of author were analyzed according to literary work analysis methotds. In the fırst part, brief information about the artist's life and works of the artist is given, his understanding of art and his views on theater are mentioned. The language Sepetçioğlu uses, the subjects he deals with and his purposes in performing this art; his works were evaluated by taking into account ıts considering the general characteristics of Turkish theater ın the period in which he wrote his works and ıt was tried to understant what kınd of a playwright he was. It was aimed to determine which genre the plays fall into by revealing their tragic, comic and dramatic aspects. In the secont part, under the title of Structure in the Theater Works of Sepetçioğlu; information about the composition, writing, publication, and subject of the works are given, the plot, the elements of curiosity and explanations, cast of characters, the time and place were examined under the subheadings. In the third part, the plays were evaluated in terms of content, and the author's approach to human beings, family and women, universal values, reason, science and culture as an individual and a part of society was tried to be determined. In the forth part, the works were evaluated in terms of language, style and expression techniques. Preferred language in games; ıts suitability to the game language, its usage and function have been tried to be found and demonstrated. It has been observed that the author uses a Turkish that has a command of the living daily and artistic style. It has been observed that the artist benefited from traditional elements such as meddah and middle dance, and in some of his plays he presented a rich narrative style approaching the style of Dede Korkut. In the conclusion part, the contribution of the artist to our literature with theatrical works is shown with the general evaluation made. 
Keywords: Theatre, literary analysis, play writer, Mustafa Necati Sepetçioğlu