Neoklasik realist perspektiften Türkiye'nin Kuzey Irak politikası (2002-2017)
Türkiye's Northern Iraq policy from the neoclassical realist perspective (2002-2017)
Yazar: TAHİR BEKİROĞLU
Danışman: PROF. DR. BANU ELİGÜR
Başkent Üniversitesi / Avrupa Birliği Uluslararası İlişkiler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu doktora tezi "Neden 2002'den beri iktidar olan AK Parti Hükümeti 2008-2017 arası Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile yakın siyasi ve ekonomik ilişkiler kurma yönünde Türkiye'nin dış politikasını tanımlamıştır?" sorusunu Neoklasik Realizmin tip III varyasyonu bağlamında açıklamaktadır. Tez, uluslararası sistem ve bölgesel güç dengeleri politikalarından ziyade Türkiye'nin Kuzey Irak politikasının iç siyasi faktörlere göre şekillendiğini ileri sürmektedir. Neoklasik Realizm iç siyasi faktörleri ara değişkenler  (lider algısı, stratejik kültür, devlet-toplum ilişkileri ve iç siyasi kurumlar) olarak tanımlamakta ve dış politika inşasında bu unsurların daha belirleyici olabildiklerini ileri sürmektedir. Türkiye'nin 2008-2017 arası Kuzey Irak politikası başta lider algısı ve buna bağlı olarak yeniden tanımlanan stratejik kültür, devlet-toplum ilişkileri ve iç siyasi kurumlar bağlamında askeri güç kullanımı yerine karşılıklı ekonomik bağımlılığa dayalı ilişkiler şeklinde tanımlanmıştır. Bu esnada, AK Parti Hükümeti 2009-2015 arasında Türkiye'de "Demokratik Açılım" politikasını uygulamıştır. PKK terör örgütünün 2015'te tekrar silahlı mücadeleye başlamasıyla "Demokratik Açılım Süreci" sona ererken; 2017'de IKBY'nin bağımsız Kürt devleti kurmak için referandum yapması Türkiye'nin Kuzey Irak'a dair stratejik kültürünün tekrardan askeri güç odaklı olarak tanımlanmasına sebep olmuştur.

Abstract:
This Ph.D. dissertation based on Neoclassical Realism's third variation (type III), analyzes the question of  "Why did the AK Party, which has been in power as the party of government since 2002, form close political and economic relations with the Iraqi Kurdish Regional Government (KRG) between 2008 and 2017?"  The dissertation argues that Türkiye's policy toward the KRG was shaped by domestic political factors rather than the international system and regional balance of power politics. Neoclassical Realism defines domestic political factors as intervening variables (leader perception, strategic culture, state-society relations and domestic political institutions) and argues that in foreign policy making these factors can be more decisive than the international system. Türkiye's policy toward the KRG between 2008 and 2017 was redefined mainly as a result of a change in the leader's perception, which shaped and redefined the strategic culture, state-society relations and domestic political institutions. During this process, the AK Party Government also implemented the "Democratic Opening Process" in Türkiye between 2009-2015. Yet, the process came to an end in 2015, when the PKK terrorist organization reinitiated an armed struggle against the Turkish state. The 2017 KRG's referendum to establish an independent Kurdish state resulted in Türkiye to reembrace a strategic culture defined by military power.