Biçimlendirici değerlendirme temelli çember ve daire öğretimi uygulaması: Bir eylem araştırması
Formative assessment based circle and circular region teaching practice: An action research
Yazar: HİLAL ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. AYTAÇ KURTULUŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı; biçimlendirici değerlendirme temelli çember ve daire öğretimi uygulaması ile öğrencilerin matematik başarısının geliştirilmesi, öğrencilerin derste akış yaşamalarında ve derse katılımlarındaki değişimlerinin incelenmesidir.

Yöntem: Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Osmaniye'de bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 34 yedinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan biçimlendirici değerlendirme araçları, yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlemler ve araştırmacı günlüğünden elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Ayrıca nitel bulguları desteklemek adına "Ma-tematik Dersi Akış Ölçeği" ve "Derse Katılım Ölçeği" kullanılarak ön test-son test puan farklılıklarını gözlemlemek amacıyla nicel olarak elde edilen veriler bağımlı gruplar t-testi (paired samples t-test) ile analiz edilmiştir.

Bulgular: Araştırmadan elde edilen verilere göre biçimlendirici değerlendirme temelli çember ve daire öğretimi ile öğrencilerin başarılarında gelişim görülmüştür. Özellikle başarı durumu düşük ve orta seviyedeki öğrencilerin gelişimlerinin daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen hem nitel hem nicel bulgulara göre biçimlendirici değerlendirme temelli öğretimin, öğrencilerin matematik dersinde akış yaşamalarına ve derse katılımlarına yüksek düzeyde olumlu katkısı olduğu görülmüştür.

Sonuç ve Öneriler: Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda biçimlendirici değerlendirme temelli matematik öğretiminin öğrencilerde başarıyı arttırdığı görülmüş-tür. Ayrıca kullanılan biçimlendirici değerlendirme araçlarının çeşitliliği (hızlı değer-lendirme teknikleri, akran ve öz değerlendirmeler, EBA, Wordwall, Plickers dijital platformları, çalışma kâğıtları, grup ve bireysel çalışmalar, bilgi kartları…) öğrencilerde derse karşı ilgi ve motivasyonu arttırmıştır. Buna bağlı olarak öğrencilerin derse katılımları artmış ve matematik dersinde zamanın nasıl geçtiğini fark etmedikleri akış yaşama durumları ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda biçimlendirici değerlendirme temelli matematik öğretiminin nasıl yapılacağına yönelik öğretmenlere mesleki gelişim programları hazırlanabilir, akış teorisinin içeriği hakkında öğretmenlere bilgilendirme seminerleri verilebilir, matematik dersinde öğrencilerin akış yaşaması ve derse katılması sağlanarak öğrenci başarıları geliştirilebilir.

Anahtar kelimeler: Çember ve daire öğretimi, Biçimlendirici değerlendirme,  Matematikte başarı, Matematikte akış,  Derse katılım

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to improve students' mathematics achievement with the circle and circular region teaching application based on formative assessment, and to examine the changes in students' flow and participation in the lesson.

Method: In the study, action research design, one of the qualitative research methods, was used. The study group of the research consists of 34 seventh-grade students studying at a public secondary school in Osmaniye in the second term of the 2021-2022 academic year. The formative assessment tools used in the study, semi-structured interviews, observations, and data obtained from the researcher's diary were analyzed descriptively. In addition, in order to support the qualitative findings, the quantitative data obtained were analyzed with the paired sample t-test in order to observe the pre-test-post-test score differences by using the "Mathematics Course Flow Scale" and the "Class Participation Scale".

Results: According to the data obtained from the research, there has been an improvement in the success of the students with the circle and circular region teaching based on formative assessment. It has been observed that the development of students with low and medium levels of achievement is more evident. According to both qualitative and quantitative findings obtained as a result of the research, it has been seen that formative assessment-based instruction has a high level of positive contribution to students' flow and participation in the mathematics lesson.

Conclusion and Suggestions: As a result of the findings obtained from the research, it was seen that formative assessment-based mathematics teaching increased the success of the students. In addition, the variety of formative assessment tools used (quick assessment techniques, peer and self-assessments, EBA, Wordwall, Plickers digital platforms, worksheets, group, and individual studies, flashcards…) increased students' interest and motivation towards the course. As a result, students' participation in the lesson has increased and they have experienced flow situations in which they do not realize how time passes in the mathematics lesson. In line with these results, professional development programs can be prepared for teachers on how to teach formative assessment-based mathematics, information seminars can be given to teachers about the content of flow theory, and student achievement can be improved by ensuring that students experience flow and participate in the lesson.

Keywords: Circle and circular region teaching, Formative assessment, Success in mathematics, Flow in mathematics, Class Participation