Kamu İhale Kurulu kararları çerçevesinde ihale iptal nedenleri ve çözüm önerileri
Reasons for cancellation of public tenders and solution suggestions based on board decisions
Yazar: İHSAN ÖZTUNÇ
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN DÖKMEN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Kamu alımları = Public procurement ; Kamu ihalesi = Public bidding ; Kamu İhale Kurumu = Pubic Procurement Authority ; İptal = Annulment ; İptal kararı = Annulment decree

Özet:
İdareler tarafından ihalelerin itirazsız tamamlanması, kamu kaynaklarının verimli
kullanılmasına ve ihtiyaçların uygun koşullarda ve zamanında karşılanmasına olanak
sağlamaktadır İhale sırasında hukuka aykırı işlem veya eylemlerden dolayı mağdur
olduğunu veya zarar göreceğini iddia eden aday veya istekliler, kamu ihale kurumuna
şikayette ve itirazda bulunabilmektedir. Kamu İhale Kurum, iddiaların hukukun temel
ilkelerine aykırı olup olmadığını inceledikten sonra ihale sürecine ilişkin bir karar
vermektedir. Belirli bir olayın soyut temel ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi, Kamu
İhale Kurumunun çalışma ilkesinin temelini oluşturur. Bu nedenle idareler tarafından
gerçekleştirilen her türlü idari işlemin kanunun temel ilkelerine aykırılığı nedeniyle
şikayet konusu olabileceği ve ihalelerin iptaline yol açabileceği bilinmektedir. Türkiye'de
kamu kurumları tarafından gerçekleştirilen ihalelerinin yüzde otuzu ihale saatinden sonra
iptal edilmektedir. İtirazlar nedeniyle iptal edilen veya ertelenen mal ve hizmet ihaleleri
idareyi ve dolayısıyla devleti ek maliyet ve külfetlere maruz bırakmaktadır. Herhangi bir
nedenle iptal edilen ihale, öncelikle ihaleyi gerçekleştiren idarelerin ihtiyacının
karşılanmasında gecikmelere neden olmakla birlikte, ihale sürecinde görev alan komisyon
üyelerinin ihale sürecinde harcadıkları emek ve mesai çalışmaları ile istekli olarak ihaleye
iştirak eden firmaların doğrudan ve dolaylı maliyetlerinin karşılıksız kalmasına sebebiyet
vermektedir. Bu çalışma ile kamu ihale kurulu tarafından iptal edilen kararlar esas
alınarak, ihalelerin iptaline neden olan etmenlere ilişkin ihlallerin, paydaşların
yararlanabileceği şekilde tanımlanması ve sınıflandırılması ile literatüre katkı
sağlanacaktır. Ayrıca bu sınıflandırmadan elde edilen bulgulardan hareketle, ihale
sürecinde yer alan kişi ve kurumların benzer uygulamalardan dolayı karşılaşabilecekleri
sorunların giderilmesi, azaltılması veya önlenmesi amacıyla öneriler ve değerlendirmeler
yapılmaktadır. Çalışma kapsamında ihalelerin iptaline veya düzeltici işleme neden olan
etmenlerin başında idari şartname, teknik şartname ve aşırı düşük açıklamanın yer aldığı
görülmektedir.

Abstract:
The completion of the tenders by the administrations without objection allows the
efficient use of public resources and the fulfillment of needs in appropriate conditions and
on time.Candidates or bidders who claim that they have suffered or will be harmed due to
unlawful transactions or actions during the tender can file a complaint and appeal to the
public procurement agency. The Authority makes a decision on the tender process after
examining whether the claims are contrary to the fundamental principles of law.
Evaluation of a particular event within the framework of abstract basic principles forms
the basis of the working principle of the Public Procurement Authority. For this reason, it
is known that any administrative action taken by the administrations may be the subject
of complaints due to the violation of the basic principles of the law and may lead to the
cancellation of tenders. Thirty percent of the tenders held by public institutions in Turkey
are canceled after the tender hour. Goods and services tenders that are canceled or
postponed due to objections expose the administration, and therefore the state, to
additional costs and burdens. The canceled tender for any reason primarily causes delays
in meeting the needs of the contracting authorities, but also causes the direct and indirect
costs of the companies participating in the tender willingly to be unrequited, with the
effort and time spent by the commission members involved in the tender process. This
study will contribute to the literature by defining and classifying the violations related to
the factors that cause the cancellation of the tenders, in a way that stakeholders can
benefit, based on the decisions canceled by the public procurement board. In addition,
based on the findings obtained from this classification, suggestions and evaluations are
made in order to eliminate, reduce or prevent the problems that the persons and
institutions involved in the tender process may encounter due to similar practices. Within
the scope of the study, it is seen that administrative specifications, technical specifications
and excessively low disclosure are the leading factors that cause the cancellation of
tenders or corrective action.