Sultan Abdülaziz Dönemi'nde Osmanlı sarayı'nda mûsikî
Music in the Ottoman court during the time of Sultan Abdülaziz
Yazar: HİKMET TOKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURİ ÖZCAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Müzik = Music ; Tarih = History
Dizin: Askeri müzik = Military music ; Dini müzik = Religious music ; Müzik = Music ; Müzik tarihi = Music history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı müziği = Ottoman music ; Saray teşkilatı = Organization of the court ; Sultan Abdülaziz = Sultan Abdülaziz ; Türk dini musikisi = Turkish religious music

Özet:
Osmanlı sultanları ülkenin yönetimini gerçekleştirdikleri ve ikâmet ettikleri saraylarda mûsikîye daima yer vermişlerdir. Bu sebepten saraylarda mûsikî icra eden topluluklar kurulmuş ve bunlar zamanla kurumsal bir yapıya kavuşmuştur. Devrin en önemli mûsikîşinaslarını bir araya getiren bu kurumlar adeta bir laboratuvar işlevi görmüş ve Osmanlı'nın hükmettiği coğrafyada var olan mûsikî hayatı üzerinde önemli etkiler yaratmıştır.Çalışmamız Osmanlı siyasi ve toplumsal hayatında köklü değişikliklerin yaşandığı 19. yüzyılın önemli zaman dilimlerinden biri olan Sultan Abdülaziz döneminde Osmanlı sarayındaki mûsikî hayatını ve kurumlarını incelemekte, Cumhuriyet dönemine kadar varlığını sürdürmesi sebebiyle son derece önemli olan bu kurumsal yapıyı tüm yönleri ile açıklamaktadır. Mûsikî tarihimizde iz bırakmış pek çok müzisyenin bu kurumların üyesi olması hasebiyle, çalışmamız ileride bu müzisyenler hakkında araştırma yapacak bilim insanları için faydalı olabilecek pek çok bilgi içermektedir. Ayrıca sanatın pek çok değişik alanıyla ilgilenen Sultan Abdülaziz'in müzisyen kişiliği ve mûsikîye bakışı hakkında bilgiler vermektedir.Çalışmamızın bir başka önemli özelliği de kullandığımız kaynakların çoğunun arşiv belgeleri, döneme ait gazete haberleri ve yazma eserler gibi birinci el kaynaklar olmasıdır. Bu yönüyle çalışmamız mûsikî literatürümüze çok sayıda yeni bilginin eklenmesine vesile olmuştur.Anahtar Kelimeler: Osmanlı Sarayı?nda Mûsikî, Sultan Abdülaziz, Musika-i Hümâyûn, Sâendegân-ı Hassa, Gauatelli Paşa, Donizetti Paşa, Batılılaşma, Mûsikî Kurumları, Askerî Mûsikî.

Abstract:
The sultans of the Ottoman Empire have always given attention to the presence of music in the palaces in which they ruled the empire from. That?s why various ensembles were founded to perform music in the court, and in time they became institutionalized structures. In these established structures, the leading music figures of the era had an important impact on the music life and this impact was visible through the whole Ottoman Empire territory.Our research focuses on the general music life and its relevant established structures through the reign of Sultan Abdülaziz, an important period of 19th century, due to considerable social and political changes which took place at the time. We aimed to explain all the dimensions of these structures as they played a crucial role and were able to exist till the foundation of the Turkish Republic. In addition, as some of the most influential figures of music were members of these structures, our research can be a source for subsequent researches about these figures. Finally we sustain additional information about Sultan Abdülaziz?s general perception about music and his personality as a musician.Through this research we utilized direct resources such as; archival documents, newspapers of the era, manuscripts etc. With the utilization of these direct sources, we were able to add new information to the current music literature.Keywords: Music in the Ottoman Court, Sultan Abdülaziz, Music Foundations in Ottoman, Musika-i Hümâyûn, Sâzendegân-ı Hassa, Guatelli Paşa, Donizetti Paşa, Westernization, Millitary Music.