ASELSAN araştırma merkezinde çalışan personellerin üstbiliş seviyeleri ve stresle başa çıkma yetenekleri arasındaki ilişkinin incelenmesi /
Yazar: FATMATÜZ ZEHRA GEÇİMLİ
Danışman: PROF. DR. HİLMİYE NESRİN DİLBAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: ASELSAN = Military Electronics Industry ; Araştırma merkezi = Research center ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Çalışanlar = Workers ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmanın, kişinin kendi bilişsel süreçlerinin, sınırlarının ve yapabileceklerinin farkında olma hali olarak tanımlanan üstbiliş ve yine kişinin bilişsel düzeylerini ortaya koyan stresle başa çıkma yöntemleri arasındaki ilişkiyi ölçmek için, ASELSAN'ın Araştırma Merkezi ve Teknoloji Yönetimi biriminde yapılması planlanmıştır.
	Çalışmanın ilk aşamasına, Araştırma Merkezinde aktif olarak çalışan 57 erkek, 19 kadın toplamda 76 personel katılmıştır. Araştırmaya katılmaya gönüllü olan kişilere kişisel profil oluşturmamızı sağlayacak olan demografik form, 28 maddeden oluşan Üstbiliş Farkındalığı ve 24 maddeden oluşan Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği verilmiştir. Elde edilen bulguları karşılaştırmak ve sağlıklı bir yorum yapabilmek adına ilk örneklemimize uygun profillerde yaş, cinsiyet ve eğitim olarak eşleşmiş, ASELSAN dışından 76 kişi ile kontrol grubu oluşturulmuştur. 
Yapılan araştırma sonucunda araştırmanın hipotezi olan; "ASELSAN'da çalışan bireylerin üstbiliş düzeyleri yüksek olanların, stresle başa çıkma yöntemleri arasında anlamlı bir ilişki yoktur." hipotezi çürümüş, "ASELSAN'da çalışan bireylerin üstbiliş düzeyleri yüksek olanların, stresle başa çıkma yöntemleri arasında anlamlı bir ilişki vardır" hipotezi kanıtlanmıştır. Son olarak, Araştırma merkezi çalışanlarının ve kontrol grubunun üstbiliş farkındalık seviyeleri arasında fark tespit edilirken, iki grubun stresle başa çıkma yöntemleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Dolayısıyla, elde ettiğimiz bu iki bulgu, çalışmamızın amacı doğrultusunda oluşturulan "ASELSAN'da çalışan bireyler ve kontrol grubunu oluşturan bireyler arasında üstbiliş düzeyleri yüksek olan grup stres ile daha iyi başa çıkacaktır" hipotezini yok etmiştir.

Abstract:
This research is planned to be carried out in ASELSAN's Research Center and Technology Management unit to measure the relationship between metacognition, which is defined as the awareness of one's own cognitive processes, limits and what it can do, and methods of dealing with stress, which also reveals one's cognitive levels.
57 male, 19 female, in total 76 participants, actively working at ASELSAN Research Center participated in our first study. Participants of this study were given a sociodemographic form, a meta-cognitive awareness consisting of 28 items and a method of coping with stress, consisting of 24 items. In order to compare the findings we obtained and to make a reliable interpretation, a control group was formed with 76 participants outside of ASELSAN, whose age, gender and education were matched with the profiles of experimental group.
As a result of the research, the first hypothesis of the research; "individuals working in ASELSAN have no significant relationship between the methods of coping with stress with high metacognition levels." is invalid. The alternative hypothesis; "Individuals working in ASELSAN have a significant relationship between the methods of coping with stress, those with high metacognition levels." is proved. Finally, a difference was found between the levels of awareness of the research center employees and the control group, while no significant difference was found between the methods of coping with stress in the two groups. Therefore, these two findings we have eliminated the hypothesis created for the purpose of our study, that is, the group with high metacognition level will cope better with stress among the individuals working in ASELSAN and the individuals forming the control group.