Ordu-Merkez ilçe fındık bahçelerinin toprak verimliliği ve bitki besleme ilişkilerinin saptanması
The determination of soil productivity and plant nutrition correlations on Ordu-Center district hazelnut gardens
Yazar: MUSA KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. FARUK ÖZKUTLU
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Botanik = Botany ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu araştırma, Ordu ili Merkez İlçeye ait 95 farklı fındık bahçelerinin toprak verimliliği ile bitki besleme arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için toprak ve yaprak analizleriyle yürütülmüştür. Bu amaçla, Ordu ili Merkeze bağlı köylerde yer alan fındık bahçelerinden 95 farklı noktadan 0-30 cm derinlikten toprak örneklenmesi yapılmıştır. Toprak örneklerinin alındığı bahçeleri temsil edecek şekilde fındık ocaklarının izdüşümünden yaprak örneklemesi de yapılmıştır. Toprak ve yaprak örneklerinin analiz sonuçları, toprak ve yaprak için kullanılan sınır değerlere göre kıyaslanıp karşılaştırılmıştır.
Yapılan analiz sonuçlarına göre, fındık bahçelerindeki toprak örneklerinin % 67'sinin bor (B) konsantrasyonunun 0.5 > mg kg-1'den düşük sevide olduğu ve "az" olarak sınıflandırıldığı, toprakların  % 33'ünün ise 0.5-2.0 mg kg-1 arasında "yeterli"  olduğu saptanmıştır. Toprakların B konsantrasyonları ile pH arasında arasında % 0.05 düzeyinde pozitif önemli bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Toprakların DTPA (Dietilen Triamin Pentaasetik Asidi) ile ekstrakte edilebilir mikro (Fe, Zn, Mn, Cu) element konsantrasyonları toprak sınır değerlerle karşılaştırıldığında; demir (Fe) konsantrasyonları % 2 oranında "az"  ve çinko (Zn) konsantrasyonlarının ise; % 14'ünün "yetersiz" olduğu saptanmıştır. 
Yaprakların B konsantrasyonunun sınır değerlerle kıyaslandığında % 34'ünün <30 mg kg-1'den düşük olduğu ve  "az" olarak sınıflandırıldığı, % 54'ünün 30-75 mg kg-1 arasında yer aldığı ve "yeterli" olarak sınıflandırıldığı ve % 12'sinin ise >75 mg kg-1'den yüksek olduğu ve "fazla" olarak sınıflandırıldığı tespit edilmiştir. Yaprak B konsantrasyonu ile toprak pH'sı, toprak tuzluluğu, toprak P konsantrasyonu, yaprak P konsantrasyonu, yaprak K konsantrasyonu ve yaprak Ca konsantrasyonu arasında istatiksel olarak pozitif bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. 
Toprak ve yapraklarda mikro elementlerden başka makro elementler düzeyinde de noksanlıklar bulunmuştur. Buna göre; toprakların makro element konsantrasyonları toprak sınır değerlerle karşılaştırıldığında; Fosfor (P) konsantrasyonları % 15'i "çok az" , Potasyum (K) konsantrasyonlarının % 9'u "çok az", Kalsiyum (Ca) konsantrasyonlarının % 4'ünün "çok az" ve Magnezyum (Mg) konsantrasyonlarının ise % 3'ünün "çok az" olduğu belirlenmiştir. 
Yaprak örneklerinin makro element konsantrasyonları yaprak sınır değerlerle karşılaştırıldığında; Azot (N) konsantrasyonları % 94'ü "noksan", Fosfor (P) konsantrasyonları % 5 "az" ve Potasyum (K) konsantrasyonları ise, % 19'u "az" olarak tespit edilmiştir.
Ordu ili merkeze bağlı köylerdeki fındık bahçelerinin hem makro hem de mikro elementlerle ilgili olarak çeşitli oranlarda yetersiz beslendiği ve genel olarak beslenme sorunu olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Ordu, Fındık Bahçesi, Mineral Beslenme

Abstract:
This study was performed to determine the 95 unit the hazelnut gardens of Ordu center district's correlation between the soil productivity and plant nutrition by soil and leaf analysis. For this purpose, soil sampling has been made in hazelnut gardens from 95 different location of villages from Ordu-Center. In addition to this, the leaf sampling has been made from hazelnut tree groups that presented the soil sampling plots. The results of soil and leaf samples were compared due to the limit values that has been used for soil and leaf.
According to the analysis results, 67 % of soil samples boron (B) concentration was determined in  lower level as 0.5 mg kg-1 and classified as ''low'' and the rest of the soil boron (B) concentration has been found between the level of 0.5-2.0 mg kg-1 and classified as ''enough''. An important correlation was determined  B concentrations and pH at the level of 0.05 %. When the soil DTPA and extraction eligible Microelements (Fe, Zn, Mn, Cu) concentrations were compared with the soil limit values; the Fe concentrations were determined as ''less'' at the rate of 2 % then Zn concentrations were determined as ''poor'' at the rate of 14 %.
The B concentrations of 34 % leafs were determined as smaller than 30 mg kg-1 and classified as ''low'',  54 % of the leafs B concentration were between 30-75 mg kg-1 and classified as ''enough'' and the rest of leafs B concentration were determined higher than 75 mg kg-1 and classified as ''high''. A positive statistical correlation were determined between leaf B concentration and soil pH , soil salinity, soil P concentration, leaf P concentration, leaf K concentration and leaf Ca concentration.
Several defects has been found also at the level of macro elements in addition to micro elements on soil and leafs. According to this, when the macro element concentration of soils compared with the soil limit values, P concentrations were determined as ''very low'' with the ratio of 15 %, K concentrations were determined as ''very low'' with the ratio of 9 %, Ca  concentrations were determined as very low with the ration of 4 %, Mg concentrations were determined as very low with the ratio of 3 %.
When the leaf samples macro element concentrations were compared with the leaf limit values; 94 % of N concentrations were determined as "lack", 5 % of P concentrations were found ''low'' then 19 % of K concentrations were determined as ''low''.
A general nutrition and poor nutrition has been determined interms of different ratio of macro and micro nutrient elements in Ordu-Center villages hazelnut gardens.

Keywords: Ordu, Hazelnut Garden, Mineral Nutrition