Hemifasiyal spazm tanılı hastalarda akustik refleks ve serebral lateralizasyonun değerlendirilmesi
Evaluation of acoustic reflex and cerebral lateralization in patients diagnosed with hemifacial spasm
Yazar: İREM BAŞ
Danışman: DOÇ. DR. UFUK EMRE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Akustik impedans testleri = Acoustic impedance tests ; Etyoloji = Etiology ; Hemifasiyal spazm = Hemifacial spasm ; Refleks-akustik = Reflex-acoustic ; Yüz siniri = Facial nerve ; Yüz siniri hastalıkları = Facial nerve diseases

Özet:
Amaç: Hemifasiyal spazm, fasiyal sinir innervasyonlu kaslarda tek taraflı
istemsiz tonik ve/veya klonik çekilmelerle karakterize bir hareket bozukluğudur.
HFS patogenezinde fasiyal sinirin akson ya da çekirdek düzeyinde etkilenmelerine
dair kanıtlar olmasına karşın beyin sapının radyolojik değerlendirme dışında
fonksiyonlarının değerlendirildiği az sayıda çalışma bulunmaktadırır. Bu çalışmada
tek taraflı görülen HFS'ın hem lokalizasyonuyla serebral lateralizasyonun ilişkisini
belirlemek, hem de HFS olgularında, akustik refleks açısından bir farklılık olup
olmadığını değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışma planı: Çalışmaya 52 hemifasiyal spazmlıhasta ve 30 gönüllü dahil
edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, hastalık süresi, eşlik eden hastalıklar ve kranial MR
görüntülerinde posterior fossada anormal vasküler yapı özellikleri değerlendirildi.
Serebral lateralizasyonu belirlemek için Edinburgh envanteri kullanıldı. Hasta ve
kontrol grubunda otoskopik muayene bir Kulak Burun Boğaz Hastalıkları hekimi
tarafından yapıldıktan sonra her iki kulakta timpanogram ve akustik refleks testi
yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 52 hastanın 31'i (%59,6) kadın, 21'i
(%40,4) erkek, yaş ortalamaları 58,0±10,6 idi. Kontrol grubuna dahil edilen 27
gönüllünün ise 8'i erkek (%29,6), 19'u kadın (%70,4), yaş ortalamaları ise 54,1±10,7
idi. HFS ve kontrol grubu arasında serebral lateralizasyon özelliklerinde istatiksel
fark saptanmadı (p >0,05). Benzer şekilde HFS'de hastalık tarafı, eşlik eden
hastalıklar ve akustik refleks elde edilme oranları ile serebral lateralizasyon arasında
ilişki saptanmadı (p >0,05). Hemifasiyal spazm grubunda DM %11,5, HT %50,
KAH %13,5 oranında saptandı. İpsilateral her iki kulakta akustik refleksler
alınabiliyor iken kontralateral her iki refleksin alınamadığı hastalar %44,2 oranında
idi. Beyin sapı düzeyinde etkilenmeyi gösterir şeklinde yorumlanan bu akustik
refleks testi sonuçları hastalarda kontrol grubuna göre (%7,4) anlamlı yüksekti
(p=0,001). Kraniyal manyetik rezonans görüntülemelerde (MR) beyin sapı ilişkili
vasküler anormallikler hasta grubunda (%54) kontrol grubuna (%14,8) göre
x
istatistiksel olarak anlamlı yüksekti. Beyinsapı düzeyinde akustik refleks testi
sonuçlarıyla etkilenme saptanan hastaların MR görüntülemelerinde vasküler
anormalliklerin görülme sıklığı, akustik refleks testi sonuçlarında etkilenme olmayan
hastalara göre anlamlı düzeyde düşüktü (p=0,013).
Sonuç: Çalışmamızda HFS tanılı hastalarda akustik refleks testi sonuçlarında
ipsilateral reflekslerin alınıp kontralateral reflekslerin alınamadığı hasta sıklığı %44,2
oranında saptandı. İki grup arasında elde edilen bu sonuçlar beyinsapı düzeyinde
etkilenmeyi gösterir bulgular olarak yorumlanabilir. Kraniyal MR'da vasküler
anormalliklerin, beyin sapı düzeyinde etkilenme saptanan hastalarda anlamlı olarak
az görülmesi de yine hastalık etyolojisinde öne sürülen teorilerden santral düzeyde
etkilenmenin periferik mekanizmalar dışında varlığını destekler niteliktedir.

Abstract:
Objective: Hemifacial spasm is a movement disorder characterized by
unilateral involuntary tonic and/or clonic twitches (contractions) in the facial nerveinnervated
muscles. Although there is evidence that the facial nerve is affected at the
axonal or nucleic level in the pathogenesis of HFS, there are few studies evaluating
the functions of the brainstem other than radiological evaluation. In this study, we
aimed to determine the correlation between the disease side and cerebral
lateralization in unilateral HFS, and to evaluate whether or not there is a difference
between HFS cases in terms of acoustic reflex.
Study design: 52 patients with HFS and 27 volunteers were included in the
study. The age, gender, disease duration, concomitant diseases of the patients and the
characteristics of abnormal vascular structures in the posterior fossa on cranial MR
imaging were evaluated. The Edinburgh inventory was used to determine cerebral
lateralization. After otoscopic examination was performed by an
otorhinolaryngologist in the patient and control groups, tympanogram and acoustic
reflex test were studied for both ears.
Results: Of the 52 patients included in the study, 31 (59.6%) were female
and 21 (40.4%) were male and the mean age was 58.0±10.6. Of the 27 volunteers
included in the control group, 8 (29.6%) were male, 19 (70.4%) were female and the
mean age was 54.1±10.7. There was no statistical difference in cerebral lateralization
characteristics between the HFS and the control groups (p> 0,05). Similarly, there
was no correlation between the disease side, concomitant diseases, acoustic reflexes
obtaining rates and cerebral lateralization in HFS (p> 0,05). In the hemifacial spasm
group, the rates of DM, HT and CAD were found to be 11,5%, 50% and 13,5%,
respectively. While ipsilateral acoustic reflexes were obtained in both ears, the rate
of patients, in whom contralateral both reflexes could not be obtained, was 44.2%.
The results of this acoustic reflex test, which were interpreted as indicating the
affection at the brainstem level, were significantly higher in the patients than in the
control group (7.4%) (p = 0.001). In cranial magnetic resonance imagings (MRI), the 
xii
rate of vascular abnormalities associated with the brainstem was statistically
significantly higher in the patient group (54%) than in the control group (14.8 %).
The incidence of vascular abnormalities was significantly lower in MRIs of the
patients who were found to be affected at brainstem level by acoustic reflex test
results than that of the patients who were not found to be affected by acoustic reflex
test results (p=0.013).
Conclusion: In our study, the rate of patients, in whom ipsilateral reflexes
were obtained but contralateral reflexes could not be obtained, was found to be 44.2
% in the acoustic reflex test results of the patients diagnosed with HFS. These results
obtained between the two groups can be interpreted as the results indicating an
affection at brainstem level. Significantly low rates of vascular abnormalities in
cranial MRIs of the patients who were found to be affected at brainstem level support
the presence of affection at central level other than peripheral mechanisms which is
one of the theories suggested in the disease etiology.