Bir üniversite hastanesinde doğan yeni doğanların kordon kanında bisfenol-A, F, S ile tiroit stimulan hormon ve serbest T4 hormonu düzeylerinin belirlenmesi
Detection of bisphenol-A, F, S and thyroid stimulating hormone and free T4 hormone levels in cord blood in a university hospital, public health specialization thesis
Yazar: MERVE BÜKE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. CAVİT IŞIK YAVUZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Bisfenol A = Bisphenol A ; Fetal kan = Fetal blood ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones

Özet:
Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Hastanesi doğumhanesinde Kasım-Aralık 2021'de doğum yapan annelerin bisfenol türevlerinin olası bazı maruz kalım kaynakları belirlenerek, kord kanında bisfenol A, F ve S ile tiroit stimülan hormon ve serbest T4 hormonu düzeyleri ölçülmüştür. Araştırma tanımlayıcı tipte epidemiyolojik bir araştırma olup veriler yüz yüze görüşme tekniğiyle veri toplama formu ve kan örnekleri toplanmıştır. Hekim tarafından tanı koyulmuş tiroit hastalığı olanlar ve in vitro fertilizasyon yöntemiyle gebe kalanlar araştırma dışında bırakılmıştır. Toplam 121 annenin anket sonuçları ve 104 yeni doğan kord kanı değerlendirilmiştir. Ölçüm yapılan kord kanlarının %96,2'sinde BPA, %93,3'ünde BPF ve %89,4'ünde TSH ve fT4 düzeyleri deteksiyon limitinin üstündedir ve BPA düzeyi ortalama 10,69±2,39 ng/ml, BPF 3,80±0,58 ng/ml; TSH 2,36±0,23 µIU/ml ve fT4 14,18±0,53 pg/ml olarak ölçülmüştür. Kord kanlarındaki BPS düzeylerinin ölçüm yöntemi deteksiyon limitinin altında kaldığı görülmüştür. Araştırmaya katılan annelerin %41,3'ü, eşlerin %47,1'i lise ve üzeri öğrenim görmüştür. Annelerin ve eşlerin öğrenim durumu ile doğrama yüzeyi, yemek hazırlığı ve servisi sırasında plastik tercih durumları arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Doğan bebeklerin kord kanı bisfenol A ve F düzeyleri ile doğrama yüzeyi, yemek hazırlığı ve servisinde malzeme tercihi, gıda alışverişinde ambalaj tercihi, saklama kabı malzeme tercihi, mikrodalga fırın kullanım durumu, plastik malzemeleri bulaşık makinesinde yıkama durumu ve polikarbon damacana kullanım durumu arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Araştırmada kord kanındaki BPA ve BPF değerleri arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki ve orta düzey korelasyon bulunmaktadır. Diğer parametreler arasında yapılan korelasyon analizinde parametreler arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. BPA ve BPF ile bebek doğum özellikleri ve anne yaşı arasında yapılan korelasyon analizinde istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Bisfenol, Kord Kanı, Maruz Kalım, Yeni Doğan

Abstract:
In this descriptive study, some possible exposure sources of bisphenol derivatives of mothers who gave birth in Hacettepe University Hospital's delivery room, between November-December 2021 were determined and bisphenol A, F and S, thyroid stimulating hormone and free T4 hormone levels were measured in the cord blood. The data were collected by face-to-face interview technique with a data collection form and blood sample analyses. Those with any thyroid disease diagnosis and those who got pregnant by in vitro fertilization were excluded from the study. The survey result of 121 mothers and cord blood analyses of 104 newborns were evaluated. BPA, BPF, TSH and fT4 levels are detected above detection limits in 96.2%, 93.3%, and 89.4% of the analyzed cord blood samples, respectively. The average levels for BPA, BPF, TSH, and fT4 were measured as 10.69±2.39 ng/ml, 3.80±0.58 ng/ml; 2.36±0.23 µIU/ml, and 14.18±0.53 pg/ml, respectively. It was observed that BPS levels in cord blood remains below the detection limit of the measurement method used. 41.3% of the mothers participating in the study and 47.1% of their spouses had high school or higher education. There is a statistically significant association between the educational status of mothers and spouses and their plastic preferences regarding chopping surface, meal preparation and service. There are no statistically significant associations between the cord blood levels of bisphenol A, F and material preference in chopping surface, in meal preparation and service, food packaging preferences when shopping, food container material preference, microwave oven use, washing plastic materials in the dishwasher and polycarbonate carboy use. In the correlation analysis, statistically significant moderate correlation between BPA and BPF levels were found. In the correlation analysis performed between other parameters, there was no statistically significant relationship between the parameters. There was no statistically significant relationship between BPA and BPF levels, infant birth features and maternal age. 
Key words: Bisphenol, Cord Blood, Exposure, Newborn