Mobil öğrenme ile ilgili araştırmaların eğilimleri: Bir içerik analizi
Trends of mobile learning researches: A content analysis
Yazar: HARUN AYDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN ÖZDEMİR
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim = Education ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Mobil öğrenme = Mobile learning ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Teknolojinin hızlı gelişimi ve dünyanın değişimi hayatın her alanını olduğu gibi eğitim ortamlarını da etkilemiştir. Her teknolojik araç yenilikleriyle birlikte "Eğitim ortamlarında yararlanılabilir mi?" sorusunu da gündeme getirmiştir. Giderek küçülen cihazlar ve insanların yanlarından ayırmadığı teknolojik araçlar bugün mobil bir çağın yaşandığının göstergelerindendir. Hemen hemen her alanı etkisi altına alan mobil teknolojilerden eğitim ortamları da payını almıştır. Eğitimde mobil cihazların kullanımına ve etkililiğine yönelik çalışmalar bu bağlamda çeşitlenmiş ve gelişmiştir. Mobil öğrenme ile ilgili yapılan araştırmaların artmasıyla birlikte bu araştırmaları inceleyen çalışmaların yapılması ihtiyacı çerçevesinde şekillenen bu çalışma ile mobil öğrenme araştırmalarının yöntemsel boyutlarını, tanımlayıcı özelliklerini ve genel eğilimlerini tespit etmek amaçlanmıştır.  Toplamda 47 yüksek lisans ve doktora tezi ile 180 makalenin içerik analizi yöntemiyle incelendiği bu çalışmanın mevcut durumun genel hatlarıyla ortaya konulması sayesinde yapılacak yeni araştırmalara yol gösterici bir rehber olması hedeflenmiştir. 
      Elde edilen bulgular neticesinde bu alanda yazılan tez ve makalelerin konu dağılımlarının, künye bilgilerinin,  kullanılan metodolojik araçların eğilimlerinin ve geliştirilen önerilerin resmedilmesi sağlanmıştır. Araştırma sonucunda yıllara göre yapılan akademik çalışmaların artış gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Konu dağılımı olarak bakıldığında mobil oyunlaştırma ve tutum, algı ve görüş odaklı mobil öğrenme çalışmalarının diğer çalışmalara oranla daha ön planda olduğu söylenebilir. Alan bazlı değerlendirildiğinde ise dil eğitiminde ve tıp eğitiminde diğer alanlara oranla fazla çalışma üretildiği bulgusuna ulaşılmıştır. Araştırmaların yürütüldüğü ülkeler bağlamında Amerika ve İngiltere'nin diğer ülkelere oranla daha çok mobil öğrenme alanında akademik çalışma yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma yöntemi eğilimleri düşünüldüğünde nicel araştırmaların karma ve nitel araştırmalara oranla daha çok tercih edildiği bilgisine ulaşılmıştır. Araştırılan örneklem açısından elde edilen bulgular küçük örneklem gruplu araştırmaların daha çok yapıldığı ve en fazla incelenen grubun lisans öğrencileri olduğu bilgisini vermektedir. Eğilimlerin istatistiki boyutu bağlamında betimsel analizlerin daha fazla tercih edildiği, parametrik analizlerden t-testi'nin en çok kullanılan istatistiki analiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Geliştirilen önerilerin incelenmesiyle çalışmaların farklı boyutlarına odaklanarak çeşitlendirilmesine yönelik öneriler ile uygulama iyileştirme ve içerik iyileştirme önerilerinin en fazla sunulan öneriler olduğu görülmektedir. Sonuç olarak; mobil öğrenme alanında çalışma yapmak isteyen araştırmacılara öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The rapid development of technology and the change of the world has affected all areas of life as well as educational environments. Every new technological tools, along with innovations, bring up the question "Can they benefit in educational environments?". Increasingly shrinking devices and technological tools that we do not separate from us are indicators of a mobile age. Educational environments have also taken their share from the mobile technologies that affect almost every field. Studies on the use and effectiveness of mobile devices in education have diversified and developed in this context. With the increasing number of researches on mobile learning, there is a need to carry out studies examining these researches. With this research, it is aimed to determine the methodological dimensions, descriptive features and general tendencies of mobile learning research. A total of 47 master's and doctoral theses and 180 articles were analyzed by content analysis method. As a result of this study, it is aimed to present the current situation in general terms and to be a guide for future researches. As a result of the findings obtained, it was provided to reveal the subject distributions, imprint information, the tendencies of the methodological tools used and the suggestions developed in the thesis and articles written in this field.
      As a result of the research, it has been concluded that the academic studies performed according to the years have increased. In terms of subject distribution, it can be said that mobile gamification and attitude, perception and vision oriented mobile learning studies are more prominent than other studies. When the field is considered, it is found that more studies are produced in language and medical education compared to other fields. In the context of the countries where the researches are conducted, it is concluded that the USA and the United Kingdom produce more in the field of mobile learning compared to other countries. When the research method trends are considered, it is concluded that quantitative research is preferred more than mixed and qualitative research. The findings obtained in terms of the research sample indicate that small sample studies were conducted more frequently and that the most studied group was undergraduate students. It is concluded that descriptive analysis is more preferred in terms of statistical dimension of tendencies and t-test is the most used statistical analysis among parametric analyzes. By examining the suggestions developed, it is seen that the suggestions for diversification by focusing on different dimensions of the studies and the suggestions for application improvement and content improvement are the most presented. As a result,  proposals were presented to the researchers who want to study in the field of mobile learning.