Tüketici ve ihtisas kredilerinin bazı makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisinin analizi: Türkiye örneği
The analysis of the effect of consumer and directed loans on some macroeconomic indicators: The case of Turkey
Yazar: MUSTAFA SÖĞÜTÇÜ
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT KOYUNCU
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Finansal sistem = Financial system ; Krediler = Credits ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik büyüklükler = Macroeconomic indicators ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Tüketici kredileri = Consumer credits ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey ; İhtisas kredileri = Specializatinon credits

Özet:
Latince inanmak, güvenmek gibi anlamlara gelen kredi, bankacılık sektörünün en önemli kalemleri arasında bulunmaktadır. Çeşitli gruplara ayrılan kredi türlerinden bu çalışma için sadece tüketici ve ihtisas kredileri kullanılmıştır.Tüketici kredileri, ticari amaç gütmeksizin mal ve hizmet alımında tüketiciye tanınan bir kredi türüdür. Günümüz ekonomisinde oluşturulan mali politikaların bir sonucu olarak banka kredilerinin piyasa ekonomisi üzerinde belirleyici etken olması ve tüketici kredilerinin oransal olarak her geçen gün reklâm, ilan ve kitle iletişim araçları gibi yollarla kullanımının özendirilerek artması bu kredi türünün önemini gün geçtikçe arttırmaktadır. Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan Türkiye İlerleme Raporu'nda, Türkiye'de iktisadi büyümenin 2003 yılında %5.8 seviyesinden 2004 yılında %8.9'a yükselmesindeki temel neden olarak hızla düşen faiz oranları sonucu artış gösteren tüketici kredileri tarafından desteklenen tüketim harcamaları olduğunun belirtilmesi tüketici kredilerinin ekonomi üzerindeki etkisinin önemini göstermektedir.Çalışmada kullanılan diğer bir temel kredi türü ihtisas kredileridir. İhtisas kredileri, belirli bir uzmanlık alanına pazarlanan kredi türü olup genel olarak kredi ödemelerinin büyük bir kısmı, finanse edilen fiziksel varlıklardan elde edilen gelirlerle yapılmaktadır.Yapılan çalışmanın amacı, Türkiye'de pazarlanan tüketici ve ihtisas kredilerinin bazı makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda 1985?2008 yılları arasında Türkiye'de finans sistemi tarafından verilen tüketici ve ihtisas kredilerinin makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisi çoklu regresyon analizi yardımıyla incelenmiştir. Makroekonomik göstergeler olarak; tüketici fiyat endeksi, gayrisafi yurtiçi hâsıla, yatırım, ithalat ve döviz kuru seçilmiştir. Analizde bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritmik değerleri kullanılıp tüm modeller log-log formatında kurulmuştur. Yapılan analizler sonrasında tüketici ve ihtisas kredilerinin seçilmiş olan makroekonomik göstergeler üzerinde attırıcı etkisinin olduğu ve bu nedenle gayrisafi yurtiçi hâsıla, yatırım ve ithalatın ülke ekonomisini olumlu yönde etkilediği fakat tüketici fiyat endeksi (enflasyon) ve döviz kuru üzerindeki arttırıcı etkisi nedeniyle ülke ekonomisini olumsuz yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Finansal Sistem, Kredi, Kredi Türleri, Tüketici Kredileri, İhtisas Kredileri, Makroekonomik Göstergeler, Regresyon Analizi.

Abstract:
Loan that comes to the meaning of believe, trust in Latin is among the most important parts of banking sector. Just Consumer loans and directed loans have been used for this study from loan types seperated into various groups.Without looking for commercial aim, consumer loan is a kind of loan that is provided to consumers in purchasing property and service. As a result of financial policies created in today?s economy banking loans as a defining factor of marketing economy and rately rising of consumer loans each passing day through using advertisement, announcement and mass communication devices by encouraging usage increases the importance of this kind of loan rapidly. In Turkey Developing Report prepared by European Commission, the main reason of economic rising in 2003 from 5.8% to 8.9% in 2004 in Turkey has been shown as fast dropping interest rates caused rising in consuming expenditures which are supported by consumer loans, and this indicates the importance of the impact of consumer loans on economy.Another loan type used in this study is directed loans. Directed loans is a kind of loan marketed in a certain specialty an in general a big part of loan payment is carried out according to incomes which are obtained by bankrolled physical havings.The aim of this study is to determine the effect of consumer loan and directed loan marketed in Turkey on some macroeconomic indications. With this aim the effect of consumer loans and directed loans given by Turkish Finance System on Turkey?s macroeconomic indications with the help of multiple regression analysis in 1985-2008, is examined. In this study as macroeconomic indications; consumer price index, gross domestic product growth, investment, import and exchange rate are chosen. In the analysis dependent and independent variables with their logarithmic values have been used and all the samples have been set up in log-log form. After the applied analysis it has been concluded that consumer and directed loans have raising impact on chosen macroeconomic indications and for this reason gross domestic product growth ,investment and import affect the country?s economy positively but due to its raising effect on consumer price index (inflation) and exchange rate it affects the country?s economy in a negative way.Keywords: Financial System, Loan, Loan Types, Consumer Loans, Directed Loans, Macroeconomic Indications, Regression Analysis.