Elektrikle çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety in electrical works
Yazar: SARP UTKU AYDENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REŞİT ERÇETİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Elektrik = Electricity ; Elektrik sektörü = Electricity sector ; Kişisel koruyucu donanım = Personal protective equipment ; Yönetmelikler = Regulations ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İşyerindeki fiziksel çevre koşulları, çalışma ortamı gibi nedenlerden dolayı çalışanların karşılaşabilecekleri sağlık problemleri ve mesleki problemlerin minimuma indirgenmesi veya yok edilmesi adına analizler ve çalışmalar yapılmasına iş sağlığı ve güvenliği denir. İşyerinde çalışma sırasında farklı nedenlerden dolayı sağlıksız koşullardan sakınmak için yapılan düzenli ve bilimsel çalışmalar bütünü iş sağlığı ve güvenliğinin çalışma alanını oluşturmaktadır. Elektrik, doğada elektrik yüklerinin birbirleri ve çevreleri ile etkileşime geçmeleri ile ortaya çıkan fiziksel bir olaydır. Elektrikle temas şekline bağlı olarak elektriğin insan vücuduna yaptığı etki değişmektedir ve ona göre korunma önlemleri alınmaktadır. Elektrikle doğrudan temas ve dolaylı temas olmak üzere iki çeşit temas vardır. Kişinin normal koşullarda elektrik yüklü olan bir iletkene dokunması doğrudan temas olarak adlandırılmaktadır. Doğrudan temas halinde uğranan gerilim hat gerilimidir. Bu durumda kişinin vücudu üstünden maksimum akım geçer ve devreyi otomatik kesmede, kaçak akım hassasiyeti yüksek, tepki süresi çok kısa olan toprak kaçak akım koruma cihazları kullanılmaktadır. Bir yalıtım hatası sonucu kaza ile gerilim altında kalan cihazın gövdesine dokunan bir kişi elektrikle dolaylı temas yapmaktadır. Dolaylı temas halinde temasın olduğu devrede toprak kaçak akım rölesi kullanılmalıdır; temasa uygun tüm gövdeler topraklanmalıdır. Elektrik kazaları izolasyon hatası, elektrik kaçağı, iletim hattıyla temas ve kısa devre kaynaklı gerçekleşmektedir. Elektrikle çalışılırken çalışanlar kişisel koruyucu donanımları kullanmalıdır. Elektrikle çalışmalarda kişisel koruyucu donanımlar çok önemlidir. Kişisel korunma araçları öncelikle, iyi yalıtılmış ve yalıtma işlemi, kullanılan gerilim değerine uygun olmalıdır. Elektrik kazalarından korunmak adına elektrik iç tesisleri yönetmeliği, elektrikle ilgili fen adamlarının yetki, görev ve sorumlulukları hakkındaki yönetmelik, yüksek gerilim tesislerinde işletme sorumluluğu yönetmeliği, elektrik kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği ve elektrik tesislerinde topraklamalar yönetmeliği hazırlanmıştır; işyerleri bu yönetmeliklere göre düzenlenmektedir.   


Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, İş Kazası, Elektrik, Kişisel Koruyucu Donanım, Yönetmelik.

Abstract:
It is called occupational health and safety for the purpose of minimizing or eliminating the health problems and occupational problems that employees may encounter due to reasons such as physical environment conditions and working environment in the workplace. İn order to avoid unhealthy conditions for different reasons during the workplace, regular and scientific activities constitute the field of occupational health and safety. Electric is a physical phenomenon that occurs in nature when electric charges interact with and their environment. Depending on the type of contact with electric, the effect of the electric on the human body changes and protection measures are taken accordingly. Direct contact and indirect contacts are two types of the contact with electric.  When a person touches an electrically charged conductor under normal conditions is called direct contact. Exposed voltage is line voltage in direct contact. In this case the maximum current passes over the human's body and the earth leakage current protection devices with high leakage current sensitivity and very short response time are used in automatic disconnection of the circuit. A person who accidentally touches the body of the device which is accidentally caused by an isolation fault makes indirect contact with the electric. In case of indirect contact, earth leakage current relay should be used in he contacted circuit; all structures suitable for contact must be earthed. Electrical accidents are caused by isolation fault, electrical leakage, contact with transmission line and short circuit. Workers should wear personal protective equipments when they work with electric. Personal protective equipments are very important for electrical works. Personal protection devices firstly must be well insulated and the isolation process must correspond to the voltage used. In order to protect against electrical accidents, the regulation on the internal electrical installations, the regulation on the authority, duties and responsibilities of the scientists involved in electricity, the operating responsibility regulation in high voltage facilities, the regulation of electrical high voltage facilities and the regulations on earthing in electrical facilities have been prepared; workplaces are organized according to these regulations.

Keywords: Occupational Health and Safety, İndustrial Accident, Electric, Personal Protective Equipment, Regulation.