Yetişkin zihin engelli bireylerin sosyal becerilerinin gelişiminde yaratıcı drama yönteminin etkililiğinin incelenmesi
The analysis of the efficiency of creative drama method on the development of social skills of adults with mental disabilities
Yazar: DERYA KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE ERATAY
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri = Skill ; Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Drama teknikleri = Drama techniques ; Drama öğretimi = Drama teaching ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Sosyal beceri = Social skill ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yetişkin zihin engelli bireylerin sosyal becerilerinin gelişimine yaratıcı drama yönteminin etkisini belirlemek ve elde edilen bulgular doğrultusunda zihin engelli bireyler ile çalışan eğitimcilere öneriler geliştirmektir.Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu deneme modeli ile nitel veri birleşiminden oluşan karma araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni yaratıcı drama yöntemi, bağımlı değişeni ise hedeflenen sosyal becerilerdir.Bolu ilinde bünyesinde yetişkin zihin engelli bireylerin bulunduğu bir okul ve bir de özel özel eğitim kurumu Rasgele Örnekleme Yöntemi ile belirlenmiştir. Deney grubunu (6 kız,7 erkek) özel özel eğitim kurumunun, kontrol grubunu ise okulun 13'er yetişkin zihin engelli öğrencileri oluşturmaktadır.Deney grubu katılımcılarının bireysel ve grup seansları eğitimcileri tarafından Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği'ni (SBDÖ) çalışma öncesi öntest verileri elde etmek amacı ile doldurmaları istenmiştir. Öntest verileri elde edildikten sonra deney grubunda yer alan katılımcılara yaratıcı drama yöntemi ile sosyal beceri öğretimi uygulamasına başlanmıştır. Hedeflenen sosyal becerilerin öğretimi yaratıcı drama yöntemi ile 17 hafta sürmüştür. Her drama oturumu planı 1 saatlik süreyi kapsayacak şekilde hazırlanmıştır. Öğretim oturumları sonrası katılımcıların eğitimcilerinden Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği'ni (SBDÖ) tekrar doldurmaları istenerek son test verileri elde edilmiştir.Deney ve kontrol gruplarının öntest ve sontest verileri Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın anlamlılık düzeyi .05 alınmıştır.Araştırma sonucunda, yaratıcı drama yöntemi doğrultusunda hazırlanan sosyal beceri öğretim programının yetişkin zihin engelli bireylerin sosyal becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Sosyal Beceri, Zihin Engelli Birey, Yaratıcı Drama.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of creative drama method on the development of social skills of adults with mental disabilities and to set guidelines for the instructors working with adults with mental disabilities according to the findings of the study.In the study, a mixed research design approach consisted of pretest-posttest control group design and qualitative data gathering procedures was used. The independent variable of the study is creative drama method, and the dependent variables are the social skills aimed.A state school teaching adults with mental disabilities and another private special education institution in Bolu province were selected through Random Sampling Method for the study. The experimental group (6 women, 7 men) was composed of adult students with mental disabilities from the private special education institution and the control group was composed of 13 adult students with mental disabilities from the state school.The individual and group session instructors of the participants in the experimental group were asked to complete the Social Skills Assessment Scale (SSAC) prior to the study in order to collect pre-test data. Following the collection of pre-test data, social skills instruction through creative drama method started for the participants in the experimental group. Participants were taught the social skills aimed through creative drama method for 17 weeks. Each drama session plan was prepared to cover the duration of one hour. Following the instruction sessions, the instructors were asked to complete the Social Skills Assessment Scale (SSAC) again and post-test data was collected.The pre-test and post-test data for experimental and control groups was analyzed using Mann Whitney U and Wilcoxon Signed Rank Test. The significance level for the study is .05.The results of the study have shown that the social skills teaching programme created in accordance with the creative drama method is effective for the social skills development of adults with mental disabilities.Keywords: Social Skills, Adults with Mental Disabilities, Creative Drama.