Yara bakımı için başvuran yetişkin hastalarda yara iyileşmesinin pankreatik enzim yetmezliği ile ilişkisinin incelenmesi /
Yazar: AHMET SELMAN KORGUN
Danışman: PROF. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, pankreatik enzim yetmezliğinin yara iyileşmesi üzerine 
etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Temmuz 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında Sağlık 
Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı 
Bağlaraltı Eğitim ASM, Kazım Karabekir Eğitim ASM, Palyatif Bakım Servisi ve 
Yara Bakım Polikliniğinde gerçekleştirilmiştir. 18 yaş ve üzerindeki 299 kişi, 110 
tanesi kontrol 189 tanesi çalışma grubu olmak üzere iki kısımda çalışmaya dahil 
edilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden akut veya kronik yarası olan gönüllü 
hastalara PEY anketi soruları yöneltilip, pankreatik enzim yetmezliği ve yara 
iyileşmesi arasındaki ilişki incelenmiştir.
Bulgular: Hasta grubu vakaların kontrol grubu vakalarına göre yaş ortalamalarının 
daha yüksek olduğu bulundu (p=0,018). Hasta grubunda erkek katılımcı oranı daha 
yüksekti (p=0,004). Hasta grubunda yaraların %51,1'i diyabetik ayak yarası idi. 
Bunu bası yarası, venöz ülserler ve yanık yaraları takip etmekteydi. Kontrol grubu 
yaralarının tamamı iyileşirken hasta grubunda tamamen iyileşen yara oranı %51,1 
idi. Hasta grubunda PEY pozitifliği %7,1 iken kontrol grubunda PEY testi sonucu 
pozitif hasta yoktu. Aktif vakaların önemli bir kısmının diyabetik ayak ve bası yarası 
olan vakalar olduğu; ampüte edilen vakaların %85,7'sinin diyabetik ayak olduğu; 
mortalite olan vakaların ise yarısının bası yarasına diğer yarısının ise diyabetik ayağa 
sahip olduğu görülmektedir. PEY sonucu pozitif olan vakaların hiperbarik oksiyen 
tedavisi alanların oranlarının daha yüksek olduğu bulundu. PEY test sonucu pozitif 
olanlarda yara iyileşme süresinin daha uzun olduğu tespit edildi. Pey testi sonucunun 
pozitif olma durumunun yara bakımında kötü sonuç alma riskini 2,283 kat arttırdığı 
bulundu. Diyabetik ayak olma durumunun 2,073 kat yara bakımında kötü sonuç alma
riskini arttırdığı bulundu.
Sonuç: Pankreatik enzim yetmezliği testi sonucu pozitif olan hastalar, yara 
iyileşmesi konusunda daha dikkatli izlenmeli ve tedavi süreçlerinde beslenme 
desteği, malnütrisyonun giderilmesi ve bağışıklık sistemi fonksiyonlarının 
desteklenmesi gibi önlemler alınmalıdır. Bu hastalar için uygun tedavi stratejilerinin 
belirlenmesi, iyileşme süreçlerini hızlandırabilir ve kötü sonuç risklerini azaltabilir.
Anahtar kelimeler: Yara iyileşmesi, pankreas, vitamin, yağ, malnütrisyon.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate the effect of pancreatic enzyme 
deficiency on wound healing.
Materials and Methods: The study was conducted between July 2023 and July 2024 
at the Bağlaraltı Primary Health Care Center, Kazım Karabekir Primary Health Care 
Center, Palliative Care Service and Wound Care Unit of The Bursa Yuksek Ihtisas 
Education and Research Hospital. 299 people aged 18 years and over were included 
in the study in two parts, 110 of whom were controls and 189 of whom were the 
study group. Pancreatic Exocrine Insufficiency Survey was directed to the volunteer 
patients with acute or chronic wounds, and the relationship between pancreatic 
enzyme deficiency and wound healing was examined.
Results: It was found that the mean age of the patient group cases was higher than 
the control group cases (p=0.018). The male participant rate was higher in the patient 
group (p=0.004). 51.1% of the wounds in the patient group were diabetic foot 
wounds. This was followed by pressure sores, venous ulcers and burn wounds. While 
all of the control group wounds healed, the rate of completely healed wounds in the 
patient group was 51.1%. While PEY positivity was 7.1% in the patient group, there 
were no patients with positive PEY test results in the control group. It is seen that a 
significant portion of active cases are diabetic foot and pressure sores; 85.7% of 
amputated cases have diabetic foot; half of the cases with mortality have pressure 
sores and the other half have diabetic foot. It was found that the rates of cases with 
positive PEY results were higher than those receiving hyperbaric oxygen treatment. 
It was determined that the wound healing period was longer in those with positive 
PEY test results. It was found that a positive PEY test result increased the risk of 
poor wound care results by 2.283 times. It was found that having a diabetic foot 
increased the risk of poor wound care results by 2.073 times. 
Conclusions: Patients with positive pancreatic enzyme deficiency test results should 
be monitored more carefully regarding wound healing and measures such as 
nutritional support, elimination of malnutrition and support of immune system 
functions should be taken during the treatment process. Determining appropriate 
treatment strategies for these patients can accelerate the healing process and reduce 
the risk of poor outcomes.
Keywords: Wound healing, pancreas, vitamin, fat, malnutrition.