Engel eğrileri: Türkiye örneği incelemesi
Engel curves: A case study of Turkey
Yazar: ÜMRAN ERGENÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Engel eğrileri = Obstacle curves ; Hanehalkı = Household ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures

Özet:
Bilindiği üzere tüketiciler hayatlarını sürdürebilmek için bazı mal ve hizmetlere öncelikli olarak ihtiyaç duymakta, ancak sınırlı gelirleri nedeniyle tüm taleplerini karşılayacakları düzeyde harcama yapamamaktadırlar. Gelir ile tüketim arasındaki ilişkinin incelenmesi, ekonomi bilimi içerisinde önemli çalışma alanlarından birini oluşturmaktadır. Ernst Engel'in 1857 yılında gerçekleştirdiği ve Engel Kanunu olarak bilinen çalışması bu alana olan ilginin daha da artmasına neden olmuş, konuya ilişkin çok sayıda çalışma gerçekleştirilmiştir.Bu çalışma kapsamında öncelikli olarak Engel eğrilerine ilişkin literatüre değinilmiş, analizlerde kullanılmakta olan fonksiyonel formlar incelenmiş ve konu dahilinde gerçekleştirilmiş çalışmalara yer verilmiştir. Analiz bölümünde 2009 yılı Türkiye Hanehalkı Bütçe Anketi Mikro Veri Seti ile çift logaritmik form kullanılarak Türkiye geneli, farklı harcama grupları özeli ve kır-kent ayrımında regresyon analizi gerçekleştirilmiştir.Elde edilen harcama esnekliklerine göre gıda-alkolsüz içecekler, alkollü içecekler-sigara-tütün, barınma, sağlık, haberleşme harcamaları Türkiye geneli için zorunlu mallar olarak bulunurken, diğer harcama türleri lüks mal kategorisinde yer almıştır. İlave olarak, hanehalklarının gelirleri arttıkça toplam harcamaları içerisinde zorunlu mallar için ayırdıkları payı giderek azaltırken, lüks mallar için ayırdıkları paylarını giderek artırdıkları görülmüştür.

Abstract:
As it is known consumers primarily need some kinds of goods and services but due to the limited incomes they can not spend as much as they really want to meet their all needs. The relationship between income and consumption is one of the most studied areas in economics. The Engel?s Law, which is a result of study done by Ernst Engel in 1857, triggered the interest on the relationship between income and consumption. Afterwards many studies have been done in this area.In this study first a literature review about Engel curves was cited, functional forms used in those analyses was examined and previous studies done on the subject was given. In the empirical analysis part, a double logarithmic functional form was used in estimation by using a 2009 Household Expenditure Survey Micro Data Set for Turkey. The regression analysis was applied for the whole data set, for different expenditure groups, and for rural and urban subgroup of the whole data set.According to results, food-non-alcoholic beverages, alcoholic beverages-cigarettes-tobacco, housing, health, communication expenditures are classified as necessities for Turkey and other expenditure groups are classified as luxury goods. In addition, it was observed that, as the income level of households increased, the share of necessities in their total expenditures decreased while the share on luxuries increased.