Türkiye'de Kovid-19 pandemi döneminde erişkinlerde kaygı ve psikolojik iyi oluş puanlarının sosyo-demografik özelliklere göre incelenmesi
The study of well-being points at adults according to socio-demographical status during Covid-19 pandemic in Turkey
Yazar: MERAL KILIÇ
Danışman: PROF. DR. CEBRAİL KISA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kaygı = Anxiety ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yetişkinler = Adults

Özet:
İnsan davranışının ve ruhsal süreçlerin birçok alanında derinlemesine inceleme yapan psikoloji biliminin günümüze kadar üzerinde neredeyse en çok araştırma yapılan konusu kaygı bozukluklarıdır. Kaygı hali, insan hayatının büyük bir bölümünü etkilemekte, sadece kısa vadede değil uzun vadede de yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir durumdur. Sadece psikolojik bağlamda bir etkiden söz edilmesi mümkün değildir. Bireyin içinde bulunduğu veya hissettiği kaygı seviyesine bağlı olarak günlük yaşam becerileri, temel ihtiyaçların karşılanması ve kişisel hijyen gibi rutin durumları olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Rutin işleri yapamaz hale gelmek, her an kötü bir şey olacakmış gibi tetikte bulunmak, günlük yaşamda normalde yapmaktan zevk alınan şeyleri artık yapmak istememek veya eskisi gibi keyif alamamak (anhedoni) kaygının belirleyici özelliklerindendir. Bu tezin amacı da fiziksel bir rahatsızlık olan Kovid-19 salgınının insanlar üzerindeki psikolojik etkisinin kaygı bağlamında ölçülmesidir. Bu amaç doğrultusunda 2021 Aralık ayında Kayseri il merkezinde nüfusa kayıtlı olan 323 katılımcıya ulaşılabilmiştir. Ulaşılabilirliği kolay olması açısından Kayseri ili tercih edilmiştir. 178' i kadın, 145'i erkek toplam 323 katılımcılardan oluşan bu gruba 59 soruluk ankette verilere frekans analizi, korelasyon testleri, regresyon ve varyans analizi yapılmıştır. Bu kapsamda araştırma sonucunda yetişkinlerde Kovid-19 kaynaklı kaygı düzeyi ile psikolojik iyi oluş arasında sosyo-demografik verilere göre yaş, gelir düzeyi, daha önce geçirilmiş psikolojik rahatsızlık, medeni durum, cinsiyet gibi kategorilerde anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Bu verilere bağlı olarak bireylerin sürekli ve durumluk kaygı seviyesi sosyo-demografik değişkenlere göre analiz edilmiştir. Buna göre, durumluk kaygı ve sürekli kaygı düzeyleri cinsiyet değişkenine göre katılımcılardan kadın, 25 yaş ve altı, bekar, aylık geliri 5000 TL ve altı, daha önceden alınan ve halen psikiyatrik tanı varlığı olan, sigara ve alkol kullanımı olan bireylerde kaygı düzeyleri daha yüksek olup diğer değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kovid-19, Pandemi, Kaygı, Psikolojik İyi Oluş, Sosyo-Demografik Değişkenler

Abstract:
Anxiety disorder is almost the main research issue of the science of psychology that conducts studies about many areas regarding human soul. Anxiety affects most of anybody's lifestyle, not only in short term but also in long term. It can decrease a person's daily life abilities depending on his/her routine anxiety levels, satisfying basic needs and personal hygiene situations. Not being able to complete daily routines, always being in a mood that something bad will happen continuously, can't be enjoyed activities that used to be enjoyed(anhedoni) can be seen as one of determinants of anxiety. Aim of this thesis is to measure the Covid-19 outbreak's psychological effects on humans in context of anxiety. In order to fulfill this aim, at December 2021 there have been made frequency, regression and variant analyses at a 59 questions questionnaire to 178 women and 145 men participants that reside in Kayseri. As a result, a reasonable difference is discovered between anxiety levels caused from Covid-19 and psychological well-being in categories of age, income level, former psychological disorders, marital status and gender according to socio-demographic datas. According these datas and state-trait anxiety, anxiety levels of that are under 25 years old, female, whose incomes are under 5000 TL were higher and were seen reasonable differentiation.

Keywords: Covid-19, Pandemic, Anxiety, Psychological Well Being, Socio-Demographical Status