Kedi ve köpeklerde pleural efüzyonun tanısal değerlendirilmesinde radyografik, ultrasonografik ve torakoskopik yaklaşım
Radiographic, Ultrasonographic, Thoracoscopic Approach in Diagnostic Evaluation of Pleural Effusion in Dogs and Cats.
Yazar: YUSUF ŞEN
Danışman: PROF. DR. ALİ BUMİN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Kediler = Cats ; Köpekler = Dogs ; Plevral efüzyon = Pleural effusion ; Radyografi = Radiography ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Torakoskopi = Thoracoscopy ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Pleura, göğüs kafesi duvarı içinde bulunan organların üzerini saran mezoepiteliyal kökenli bir zardır. Bu zar, akciğerleri saran ?visceral pleura? ve torasik duvarı saran ?parietal pleura? olmak üzere ikiye ayrılır. Parietal ve visceral pleural yapraklar arasında pleural boşluk bulunmaktadır. Bu pleural boşlukta az miktarda (10 kg'lık bir köpekte yaklaşık 2.4 ml) pleural sıvı bulunur. Pleural boşluk içerisindeki bu sıvı, respirasyon sırasında toraksın retraksiyonu için gerekli olan kayganlığı sağlar.Pleural boşluk içerisinde, değişik hastalıklardan kaynaklanan her çeşit sıvının miktar olarak normalin üstüne çıkmasına ?Pleural Effüzyon? denir. Pleural efüzyonlar; artan sıvının klinikopatolojik özelliklerine göre sınıflandırılmaktadır. Yangısal olmayan transudat ve seröz efüzyonlar veya düşük fibrin veya hücre içerikli yangısal transudatlar için ?hidrotoraks?, yüksek oranda nötrofil granülosit ve yüksek fibrin içerikli sıvı ihtiva eden efüzyonlar için ?piyotoraks? veya ?empiyem?, artan sıvıda kanın bulunması durumunda ?hemotoraks?, kilusun bulunmasında ise ?şilotoraks? olarak adlandırılır.Kedi ve köpeklerde pleural efüzyonun tanısında rutin olarak klinik ve radyografik muayeneler kullanılmaktadır. Ancak kalp dışındaki toraks hastalıklarının bazıları radyogramda pleural efüzyonla aynı görüntüyü vermektedir. Özellikle diffuz akciğer neoplazileri, kist ve apseleri pleural efüzyon tablosu ile karışabilmektedir. Çoğu zaman da pleural effüzyon bir kitlesel lezyonla birlikte seyreder ve yine radyogramda efüzyon tablosundan dolayı kitle süperpozisyona uğrar ve tespit edilemez. Son yıllarda kalp dışı toraks hastalıklarının tanısında ultrasonografi de kullanılmaya başlanmıştır. Özellikle ultrasonografik görüntüleme yöntemiyle pleural efüzyonlar, akciğer kist ve apseleri, diffuz kitlesel lezyonlar birbirinden ayırt edilebilir. Hatta radyogramda süperimpozisyona uğramış kitlesel lezyonlar da ultrasonografik görüntüleme ile ayırt edilebilir. Yine diğer bir tanı ve sağaltım yöntemi olan torakoskopide pleural efüzyonda kullanılmaktadır. Torakoskopi, torasik boşluk ve organlarını görüntülemek için kullanılan minimal invaziv operatif endoskopik yöntem olarak tanımlanır. Torakoskopik yaklaşım ile pleural effüzyonda %100' e yakın kesin tanı ve sağaltım yapılmaktadır.Bu çalışmada, pleural efüzyon şekillenmiş olan kedi ve köpeklerde; klinik muayene, radyografik, ultrasonografik, torakoskopik muayene sonuçları ile şekillenen efüzyon sıvısının laboratuar sonuçlarının birbirleri ile karşılaştırılması amaçlandı.Tanısal yöntemlerin birbirine olan üstünlükleri ve tutarlılıkları istatistiki açıdan değerlendirildi. Aynı zamanda henüz ülkemizde çalışılmayan kalp dışı toraks ultrasonografisi ve torakoskopi yöntemlerinin kullanımının rutin hale getirilmesi hedeflendi.Çalışmanın hayvan materyalini, Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi ile özel veteriner kliniklerinden, radyodiagnostik ünitesine solunum şikayetiyle sevk edilen ve toraks grafisi istenilen çeşitli ırk, yaş ve cinsiyette 25 kedi ve 15 köpek oluşturdu.Bu çalışma ile pleural efüzyon radyografik, ultrasonografik ve torakoskopik olarak tespit edilerek, alınan pleural sıvı örneği ve biyopsi materyalleri ile hastalığın etiyolojisi saptandı ve böylece uygun sağlatım planı oluşturuldu. Aynı zamanda veteriner hekimlik alanında kalp dışı toraks hastalıklarında rutinde kullanılmayan ama hastalığın tanısında çok önemli bir yer tutan ultrasonografi ve torakoskopik görüntüleme yöntemleri de kullanılarak birbirlerine karşı olan üstünlükleri, birbirlerini destekledikleri durumlar değerlendirildi.

Abstract:
Pleura is membrane of mesoepithelial origin which lines the inside of the chest cavity and also covers the members in it. This membrane parts two as the layer covering the lungs; ?visceral pleura? and the layer lining the chest; ?parietal pleura?. Between these layers, there is pleural cavity. Some pleural fluid(a dog 10 kg has around 2.4 ml) is in this cavity. The fluid in pleural cavity ensures slipperiness needed for retraction of thorax during respiration. ?pleural effusion? is defined as abnormality in amount of all varietys? fluid caused by various diseases.Pleural effusions are categorized as clinicopahtologic characters of increasing fluid. Pleural effusions are named as ?hydrothorax? for transudat and serous effusions which are non- Inflammator, ?pyothorax? or ?empyema? for effusions containing fluid of high percentage of neutrophil granulocyte and fibrin, ?hemothorax? for detecting of blood in increasing fluid, and ?cheliothorax? for detecting of chyle in increasing fluid.Generally, clinical and radiographic inspections are practised in diagnosis of pleural effusion on dogs and cats. However, some thorax diseases except of hearth have same vision as in pleural effusion. Especially, neoplasia, cyst and abscess of diffuse lung could be confused with schedule of pleural effusion. Pleural effusions usually progresses with massive lesion and still could not be deteched in radiogram as the mass is in superposition because of effusion Schedule. İn recent years, ultrasonography is also used in thorax diseases with the exception of heart. Pleural effusions, cyst and abscess of lung, diffuse massive lesions could be distinguished especially by ultrasonographic imaging method. As well, massive lesions coming to superimposition in radiogram could also be discerned. Besides, thoracoscopy medhod of diagnosis and treatment is used for pleural effusions, too thoracoscopy is defined as a minimal invasive operative endoscophic medhod used in vision of thorasic cavity and the members of it. Close to 100% of accurate diagnosis and treatment are performed by thoracoscophic approach.This study was aimed at a comparative assessment of clinical, radiographic, ultrasonographic, thoracoscophic examinations and labaratory parametres in dogs and cats with pleural effusion. The coordination of diagnostic methods as an statistically significant differences, the procedures of noncardiac ultrasonography of thoracic cavity and the other thoracoscophic evaluations not routinely performed in Turkey also assessed.25 cats and 15 dogs in various by breeds, age and gender referred from Ankara University faculty of Veterinary Medicine Clinics and veterinary specialty centers to radiodiagnostic unit for evaluation of thoracic radiography were optioned.With this study, pleural effusion was determined in radiography, ultrasonography and thoracoscopy. Ethiology of disease was established by pleural fluid sample and biopsy material which are taken so sheme of accurate treatment is supplied. On the other hand; the procedures of thoracoscophic and ultrasonographic imaging not routinely performed in Turkey in noncardiac thoracic diseases of veterinary practice and the coordination of these diagnostic methods determined.