Karaciğer sirozlu hastaların diyetlerinde dallı zincirli aminoasitlerin önemi üzerine bir araştırma
A Research concerning the importance of BCAAs in patients with liver cirrhosis
Yazar: BİRSEN DEMİREL YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. SEYİT M. MERCANLIGİL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
B. Karaciğer sirozlu hastaların diyetlerinde dallı zincirli aminoasitlerin önemi Özerine bir araştırma, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Programı Doktora Tezi, Ankara, 2001. Karaciğer sirozlu hastaların diyetlerinde dallı zincirli arninoasit (DZAA) miktarının artırılmasının hastalığın tedavisindeki etkisini gözlemek amacı ile gerçekleştirilen bu araştırma 2000- 2001 yıllan arasında Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Gastroenteroloji kliniğinde yatan viral etiyolojisine göre sınıflandırılmış karaciğer sirozlu yaşları 35-71 yıl arasında değişen 7'si kadın, 6'sı erkek olmak üzere toplam 13 karaciğer sirozlu hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Hastalar gastroenteroloji doktoru tarafından klinik ve laboratuar bulgularına bakılarak değerlendirilmiş ve komplikasyonu olmayan hastalar araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmaya dahil olan hastalardan başlangıç, 15 günlük kronik karaciğer hastalığı ile uyumlu diyet tedavisi sonunda (tedavi I) ve bu diyete ek olarak verilen DZAA' den zengin enteral ürün destekli bir aylık diyet dönemi sonunda (tedavi II) olmak üzere üç kez antropometrik ölçümleri (ağırlık, BKÎ, TDKK, ÜOKÇ) alınmış ve üre, kreatinin, AST, ALT, ALP, total protein, albumin, total bilirubin, direkt bilirubin, sodyum, potasyum, prealbumin, CRP, amonyak, GGT, Hb, Hct, beyaz küre, protrombin zamanı, fibrinojen, DZAA ve aromatik arninoasit (AAA) analizleri için kan alınmıştır. Dönemler arası farklar incelendiğinde kadın hastaların ÜOKÇ ölçümleri tedavi I dönemine göre tedavi II döneminde, erkek hastaların TDKK ölçümleri başlangıca göre tedavi II döneminde artmış ve artışlar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Biyokimyasal bulgulardan prealbumin, total bilirubin ve amonyak ölçümleri tüm dönemler arası artışı istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Hb, Hct, beyaz küre değerlerinin başlangıç - tedavi II ve tedavi I-tedavi II dönemleri arasında artışı, protrombin zamanının ise başlangıç - tedavi II dönemleri arasında kısalması istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Hastaların kan DZAA düzeyleri başlangıç - tedavi II ve tedavi I - tedavi II dönemleri arasında artmıştır ve artış istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). AAA'lerden sadece trozândeki başlangıç - tedavi II ve tedavi I - tedavi II arasındaki azalış istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). DZAA/ AAA oram başlangıca göre tedavi Il'de artmış ve bu artış istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Tedavi I ve tedavi E dönemleri arasındaki enerji ve besin öğeleri tüketim kıyaslamasına göre enerji, protein, karbonhidrat, fosfor, K, Vh C ve DZAA miktarları tedavi I'e göre tedavi Il'de artmış ve artış istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Hastalar Child sınıflamasına göre incelendiğinde başlangıçta hastaların %23'ünün Child A'da, %46.2'sin Child B'de ve %30.8'nin Child C'de olduğu görülmüştür. Tedavi H sonunda ise hastaların %30.8'i Child A'da, %46.2'si Child B'de ve %23'ü Child C'de yer almıştır. DZAA'lerden izolöysm+löysinin biyokimyasal bulgular ile korelasyon sonuçlarına göre AST, ALP, total protein, total bilirubin, direkt bilirubin, prealbumin ve amonyak ile arasında negatif bir korelasyon bulunmuştur. Ancak korelasyon istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır (p>0.05). Ayrıca valinin prealbumin, total protein, AST, total bilirubin ve direkt bilirubin ile oluşturduğu negatif korelasyon istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Bu araştırmaya göre, kronik karaciğer hastalığı olan hastaların diyetlerine ek olarak verilecek dallı zincirli aminoasitlerin kan DZAA/ AAA oranım arttıracağı, kan amonyak düzeyini düşüreceği, böylece hastalığın prognozunu düzeltebileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Siroz, dallı zincirli aminoasitler, aromatik aminoasitler, enteral beslenme.

Abstract:
B. A research concerning the importance of BCCAs in patients with liver cirrhosis, Hacettepe University, Institue of Health Science, Nutrition and Dietetic Programme Doctorate thesis, Ankara, 2001. The study, conducted to observe the effect in treatment of increase BCAA in the diets of patients with liver cirrhosis, was carried out among total of 13 patients (7 females and 6 males) classified as having liver cirrhosis of viral etiology, between the ages of 35-71 at the Turkish Yüksek ihtisas Hospital Gastroenterology clinic between the years of 2000-2001. Patients were evaluated by the doctor of gastroenterology with respect to clinical and laboratory findings and the patients having no complication were induced in this study. At the begining, after 15 days treatment a diet designed for chronic liver disease (treatment I) and followed by a treatment an addition of enteral products riched of BCAAs for 1 month (treatment II); a total of 3 groups values obtained from patients for anthropometric measurements (weight, BML TST, MAMC) and urea, creatinine, AST, ALT, ALP, total protein, albumin, total bilirubin, direct bilirubin, sodium, potassium, prealbumin, CRP, ammoniac, GGT, Hb, Hct, WBC, PT, fibrinogen, BCAA and AAA levels in the blood. When we compare the differences of treatment periods; the MAMC measurements of female patients in the period of treatment II had increased with respect to treatment I period. The TST measurements of male patients in the period of treatment II had increased with respect to begining period. These increasing findings were found as statistically significant (p<0.05). The biochemical parameters of prealbumin, total bilirubin and ammoniac levels between all 3 periods were found to be statictically significant (p<0.05). increasing of Hb, Hct, WBC measurements between Initial - treatment II and treatment I - treaatment II periods; Decreasing of PT between Initial - treatment II period were statistically significant (p<0.05). The levels of blood BCAA in patients between initial and treatment II and between treatment I-II periods showed an increase which was found to be statistically significant (p<0.05). Only tyrosine of the AAA levels between initial and treatment II and between treatment I-II showed a decrease that was found to be statistically significant (p<0.05). The BCAA/AAA ratio showed an increase in treatment II compared to initial values which was found to be statistically significant (p<0.05). When the energy and nutritional elements consumption were compared between treatment I and treatment II periods, in the treatment II period the amount of energy, protein, carbonhydrate, phosphor, K, Vit C and BCAAs had increased compared to treatment I period and this increase were statistically significant (p<0.05). Patients were evaluated according to child's classification. At the beginning, 23% of the patients weer seen to be in child A, 46.2% in child B and 30.8% in child C. At the end of treatment II, 30.8% of patients were seen to be in Child A, 46.2% in Child B and 23% in Child C. The correlation between isoleucine + leucine and AST, ALP, total protein, total bilirubin, direct bilirubin, prealbumin and ammoniac levels were found to be negative. However, this correlation were not found statistically significant (p>0.05). But, the negative correlaiton between valin and prealbumin, total protein, AST, total bilirubin and direct bilirubin were statistically significant (p<0.05). According to this study, adding of BCAAs to the diets of chronic liver disease patients can increase in blood BCAA/AAA ratio and decrease in blood ammoniac levels, thus result in improving the prognosis of the disesase. Key words: Cirrhosis, BCAAs, AAAs, enteral feeding.