Tedarik zinciri ağında riskin yönetimi: Tedarik yönlü bir karar destek sistemi tasarımı
Risk management on supply chain network: A supply side decision support system design
Yazar: HAMİT ERDAL
Danışman: PROF. DR. OSMAN DEMİRDÖĞEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Risk = Risk ; Risk yönetimi = Risk management ; Tasarım = Design ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management

Özet:
Bu tez çalışmasında, tedarik zinciri risk yönetimi (TZRY)'ne yönelik maliyet/risk ödünleşmesini esas alan bir karar destek sistemi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmada, tedarik zinciri (TZ)'nin sürekliliğinin sağlanması kapsamında sadece maliyetlerin göz önüne alınmadığı, bunun yanında tedarikçiler ve tedarikçilerden üretim tesislerine uzanan dağıtım ağındaki olası risklerinde değerlendirilmesini sağlayarak üretim ve stok planlamalarına yönelik daha gerçekçi kararlar alınabilmesini ve bu sayede sürdürülebilirliğin sağlanabilmesini amaçlayan bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Bu genel çerçevede, TZ risklerinin hafifletilmesinde tedarikçilerin risk profili ve dağıtım kanalının riskleri ile toplam maliyetler hiyerarşik bir yapıda değerlendirilerek, olası herhangi bir kesinti durumunda üretici firmanın riskten daha az etkilenmesi sağlanmış olacaktır. Tedarikçiler ve bu tedarikçileri üretim tesislerine bağlayan ağın riskinin değerlendirmeye alınması esnasında en az maliyet ve riski oluşturan dağıtım kanalından en fazla tedarikin gerçekleşmesi, hatta risk ve toplam maliyetler arasında ödünleşme yapmak sureti ile karar vericiye alternatifler arasından seçim yapma imkânı sağlanması hedeflenmiştir. Çalışma neticesinde önerilen karar destek sistemi, istenen sayıda tedarikçi ile istenen sayıda üretim merkezi arasında istenen sayıda karar vericinin görüşlerine yer vererek kullanıcının kendi problem sahasına yönelik spesifik riskleri belirleyebildiği, optimal/optimale yakın sonuçları çok kısa bir sürede elde edebildiği bir yazılıma dönüştürülmüştür. Bu sayede önerilen karar destek sisteminin kullanıldığı bir planlama ile riske göre revize edilen tedarik planı neticesinde tedarikçilerden veya dağıtım kanallarından kaynaklanabilecek bir kesintiden etkilenme derecesi azaltılmış olacaktır. Böylece, bildiğimiz kadarıyla, bu tez çalışmasında, bütün TZRY süreçlerin değerlendirildiği literatürdeki ilk metodoloji ve ilk yazılım geliştirilmiştir.

Abstract:
In this thesis, it is intended to develop a decision support system for supply chain risk management (SCRM) based on cost/risk netting. In this manner, by ensuring the continuity of the SC, It is developed a decision support system that aims not only to take into account only the cost, but to evaluate possible risks on the distribution network that ranges from suppliers to production facilities, so that more realistic decisions about stock planning can be made and continuity can be maintained. In this framework, to lessen SC risks, risk profiles of suppliers, risks of distribution channels and total costs will be examined in a hierarchical manner, and it will be ensured that the producer is affected less in the case of a possible interruption. While evaluating the risk of suppliers and the network that links the suppliers to the production facilities, it is intended that the most supply flows through the distribution channel with the least cost and risk, and that the decision maker has the opportunity to choose from the alternatives by means of risk and total cost netting. The proposed decision support system as a result of the study is transformed into a software that is able to identify specific risks about user's own problem field, taking into account the opinions of a desired number of decision makers between a desired number of suppliers and a desired number of production centers; and is able to produce optimal or near-optimal results in a short span of time. In this way, by using a recommended decision support system in planning and as a result of a supply plan revised according to the risk, the degree of exposure to interruption due to suppliers or distribution channels will be minimized. Consequently, to the best our knowledge, in this thesis, the first methodology and the first software in literature that evaluates all SCRM processes has been developed.