Karmaşık ağlarda fikir dinamikleri
Opinion dynamics on complex networks
Yazar: VAHID MOEINIFAR
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA GÜNDÜÇ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu çalışmada, sosyal çalışmaların bilimsel gündemi konu alınarak, karmaşık ağlarda fikir dinamikleri , incelenmiştir. Karmaşık ağlardan kasıt, herhangi bir üye  içeren ve üyeler arasında   tanımlanmış bir bağ olan sistemdir. Örneğin insan topluluğu karmaşık bir ağdır. İnsanlar bu ağın birer üyesidir ve arkadaşlık kavramı da bağa karşılık gelir. Kullanım ve uygulamaya göre arkadaşlık yerine akrabalık, aynı sınıfta olmak, bir şehirde yaşamak gibi ilişkiler de bir bağ olarak düşünülebilir. Bilgisayar ağları da bir başka karmaşık ağ örneğidir. Bu çalışmada insan ilişkileri ve fikir alışveriş metotlarını incelenmiştir. İlk adım ise insan ağlarını uygun bir şekilde oluşturmaktır. Yapı oluşturulduktan sonra, insan kaynaklı fikir ve düşüncelerin nasıl hareket ettiği ve değiştiği incelenmiştir.
Fikir dinamikleri , Karmaşık Ağların bir konusu olarak son yıllarda literatürde daha fazla ilgi görmüştür. Facebook ve Instagram gibi sosyal medya uygulamaları ortaya çıktığında, insanların fikirlerini nasıl gösterdiği de ortaya çıkmıştır. 
Fikir dinamiklerini incelemek günümüzde gittikçe daha da önem arz etmektedir. Çünkü insanların fikirleri ve düşünceleri, insan davranışının itici güçleridir. Küreselleşme, karmaşık dünyanın ve toplumların karşı karşıya kaldığı birçok zorlukta önemli bir rol oynamaktadır. Bunlardan bazıları; küresel finansal krizler , küresel salgınlar , şehirlerin büyümesi, kentleşme ve göç modelleri , iklim değişikliği, çevresel sürdürülebilirlik ve korumadır. 
Bu çalışmada, ilk olarak karmaşık ağların türleri ve oluşturma metodları kısaca anlatılmıştır. Bir sonraki adımda ise fikir dinamikleri ve literatürde yer olan bazi önemli modedeller incelenmiştir. Aslında bu kısımdaki amaç, bağnazların sosyal ağlar üzerindeki etkilerini incelemektir. Sosyal ağımız, Barabasi Albert yöntemini kullanan ölçeksiz ağ ve Erdős–Rényi yöntemini kullanan rastlantısal bir ağa dayanmaktadır. Bizim çalıştığımız model bağnazları (fikirlerini asla değiştirmeyen bireyler) içeren, modife edilmiş bir Voter modelidir. Bağnazların etkisini incelemek için ilk adımda, toplumda önemli olan kişiler (merkezi düğümler ve yüksek yakınlığa sahip kişiler) bağnaz yapıldı. Bu durumda toplumun fikir biriliğine ulaşma zamanı incelendi ve beklendiği gibi bağnazların belirgin bir şekilde toplumun fikir birliğine ulaşmasının etkileri kanıtlandı. Aynı derecedeye sahip olan 1 bağnaz ve birkaç bağnazın etkilerinin eşit olduğu da araştırılmıştır. Son olarak, farklı yapılara sahip rastlantısal ağlarda, bağnazların etkilerini görülebilmektedir. Bağnazların etkileri aynıdır; ancak burada merkezi düğümlerin olmaması nedeniyle, fikir birliği süresini kısaltmanın tek yolu bağnazların sayısını arttırmaktır.

Abstract:
In this work, the dynamics of opinions in complex networks were examined by taking the scientific agenda of social studies as the subject. A complex network is a system that includes members that have links between them. For example, the human community is a complex network. People are members of this network, and the concept of friendship corresponds to links. These relationships sometimes appear as kinship or living in the same city. Computer networks are another example of complex networks. In this work, human relations and opinion dynamics models were studied. The first step is to properly create human networks. After the structure was created, it was examined how human-induced opinions and ideas moved or changed.
Opinion dynamics as a topic of Complex Networks has received more attention in the literature in recent years. When social media networks like Facebook and Instagram emerged, so did how people showed their opinions.
It is more and more important to examine the dynamics of opinions today. Because people's opinions are the driving forces of human behavior. So we see the role of this in Globalization or in global financial crises, global epidemics, growth of cities, urbanization and migration patterns, climate change, environmental sustainability, and protection.

In this work, first of all, the types of complex networks and their creation methods are briefly described. In the next step, the dynamics of opinions and some important models in the literature were studied. In fact, the purpose of this section is to examine the influence of zealots on social networks. Our social network is based on a scale-free network using the Barabasi Albert method and a random network using the Erdős–Rényi method. The model we're working with is a modified Voter model that includes zealots(individuals who never change their opinions). In a first step to examine the influence of zealots, people who are important in society (hub nodes and people with high affinity) were made zealots. In this case, the time to reach population consensus was examined and, as expected, the effects of significant zealots reaching population consensus were proven. It has also been investigated that the effects of 1 zealot and several zealots with the same links are equal. Finally, the effects of zealots can be seen in random networks with different structures. The effects of the zealots are the same; but due to the lack of hubs here, the only way to decrease the consensus time is to increase the number of zealots.