Geriatrik bireylerde yutma ve solunum performansı arasındaki ilişkinin tele-değerlendirme yöntemiyle incelenmesi
Examination of the relationship between swallowing and respiratory performances by tele-evaluation method on geriatric people
Yazar: ÇİĞDEM GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. NUMAN DEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Teletıp = Telemedicine ; Yaşlılar = Aged ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Bu çalışmanın amacı geriatrik bireylerde yutma performansı ile solunum performansı arasındaki ilişkinin tele-değerlendirme yöntemiyle incelenmesidir. Çalışmaya geriatri kliniğine başvuran 65 yaş üstü 57 geriatrik birey dahil edildi. Katılımcıların fiziksel performansları yüz yüze olarak 4 Metre Yürüme Testi ile yutma ve solunum değerlendirmeleri tele-değerlendirme yöntemiyle ölçüldü. Yutma değerlendirmesinde Türkçe Yeme Değerlendirme Aracı (T-EAT-10), Fonksiyonel Oral Alım Skalası, Yale Yutma Testi, Tekrarlayan Tükürük Yutma Testi (TTYT) ve Reflü Semptom İndeksi (RSİ) kullanıldı. Solunum değerlendirmesinde Roth Skoru, Çok Boyutlu Dispne Profili (ÇBDP), Maksimum Fonasyon Süresi (MFS) kullanıldı. Katılımcıların yorgunlukları Modifiye Borg Skalası ile yutmaya ilişkin yaşam kaliteleri Türkçe Yutma Yaşam Kalitesi Anketi (T-SWAL-QOL) ile tele-değerlendirme yöntemiyle incelendi. Katılımcılar yutma bozukluğu semptom varlığına göre iki gruba ayrıldı. Tele-değerlendirme ile elde edilen bulgulara göre yutma değerlendirmesinde kullanılan Türkçe Yeme Değerlendirme Aracı, Tekrarlayan Tükürük Yutma Testi ve Reflü Semptom İndeksi ile Roth Skoru sayma sayısı ve sayma süresi ile değerlendirilen solunum performansı (r=-0,717, r=-0,691; r=0,709, r=0,668; r=-0,655, r=-0,818 sırasıyla), Çok Boyutlu Dispne Profili anlık algı ve duygusal tepki alanları ile değerlendirilen dispne algısı (r=0,783, r=0,777; r=-0,688, r=-0,702; r=0,716, r=0,760 sırasıyla), hem kadınlarda hem erkeklerde Maksimum Fonasyon Süresi ile değerlendirilen solunum kontrolü (r=-0,404, r=-0,375; r=0,598, r=0,530; r=-0,372, r=-0,596 sırasıyla) ilişkili bulundu. Yutma bozukluğu semptomu olan grubun solunum performansları olmayan gruba göre farklıydı (p<0,01). Yutma ve solunum performansları fiziksel performansla ilişkili bulunmadı (p>0,05). Yutma ve solunum performansları ile yorgunluk ve yutmaya ilişkin yaşam kalitesi alt parametrelerinin çoğu arasında ilişki olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç olarak; geriatrik bireylerde yutma ve solunum performansları birbirleriyle ilişkilidir. Tele-değerlendirme yöntemlerinin geriatrik bireylerde yaşam ve hizmet kalitesini arttırmada önemli bir seçenek olacağı düşünüldü.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between swallowing performance and respiratory performance in elderly individuals by tele-assessment method. A total of 57 elderly individuals over the age of 65 who applied to the geriatric clinic were included in the study. The physical performances of the participants were measured face-to-face with the 4 Meter Walk Test, and their swallowing and respiration assessments were measured with the tele-assessment method. Turkish Eating Assessment Tool (T-EAT-10), Functional Oral Intake Scale, Yale Swallowing Test, Repetitive Saliva Swallowing Test (RSST) and Reflux Symptom Index (RSI) were used for swallowing evaluation. Roth Score, Multidimensional Dyspnea Profile (MDP), Maximum Phonation Time (MDP) were used for respiratory evaluation. The participants' fatigue was evaluated with the Modified Borg Scale and their quality of life related to swallowing using the Turkish Swallowing Quality of Life Questionnaire (T-SWAL-QOL) and tele-assessment method. Participants were divided into two groups according to the presence of swallowing disorder symptoms. According to the findings obtained by tele-assessment, the Turkish Eating Assessment Tool used in swallowing assessment, Repetitive Saliva Swallowing Test and Reflux Symptom Index, and respiratory performance evaluated by Roth Score counting number and counting time (r=-0.717, r=-0.691; r=0.709 , r=0.668; r=-0.655, r=-0.818 respectively), perception of dyspnea assessed by the Multidimensional Dyspnea Profile immediate perception and emotional response areas (r=0.783, r=0.777; r=-0.688, r=-0.702; r=0.716, r=0.760, respectively), respiratory control as assessed by Maximum Phonation Time in both women and men (r=-0.404, r=-0.375; r=0.598, r=0.530; r=-0.372, r=-0.596, respectively) were associated. The respiratory performances of the group with swallowing disorder symptoms were different from the group without (p<0.01). Swallowing and respiratory performances were not associated with physical performance (p>0.05). It was determined that there was a relationship between swallowing and respiratory performances and fatigue and most of the sub-parameters of quality of life related to swallowing (p<0.05). As a result; Swallowing and respiratory performances are related to each other in elderly individuals. It was thought that tele-assessment methods would be an important option in improving the quality of life and service in elderly individuals.