COVID 19 pnömonisinde mortaliteyi belirlemede konak risk faktörlerinin etkisi
Host in determining mortality in COVID 19 pneumoniaeffect of risk factors
Yazar: RAHIB ALIYEV
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA ANAR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mortalite = Mortality ; Pnömoni = Pneumonia ; RNA virüs enfeksiyonları = RNA virus infections ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, pnömoni nedeniyle hastaneye yatırılan COVID-19
hastalarında mortalite ile ilişkili konak risk faktörlerini belirlemek ve bunlara dayalı
olarak bir COVID-19 mortalite skoru bulmaktır.
Gereç ve Yöntem: 11 Mart 2020 – Mart 2021 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi
Üniversitesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümünde yatan,
doğrulanmış veya olası COVID-19 pnömonisi tanısı alan 546 hasta çalışmaya alındı.
Sadece konak risk faktörlerini içeren parametrelerden oluşturulan yeni skorlama
sisteminin mortalite tahmininde kullanılacak optimal cut-off değerleri, duyarlılık ve
özgüllük değerleri ile Odds oranları, eğri altında kalan alana ve Youden indeksine göre
ROC analizi ile hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 546 hastanın (ölen:61, yaşayan:485) mortalite ve sağkalım
grupları arasındaki yaş gruplarının dağılımı değerlendirildiğinde, mortalite grubunda
daha yaşlı hastaların olduğu görüldü (P<0,001). Erkek cinsiyet, sigara içicisi olmak,
komorbidite varlığı ve Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim (ACE) inhibitörü ilaç kullanma
öyküsü mortalite grubunda istatistiksel olarak daha anlamlıydı (sırasıyla p değerleri
0,025, 0,001, 0,001 ve 0,014). Kan grubu ve Beden Kitle İndeksi değerleri mortalite ve
sağ kalım grupları arasında anlamlı bulunmadı. Tek değişkenli regresyon analizi, 50 yaş
üstünde olmak, erkek cinsiyet, sigara içmiş ya da içmeye devam etmesi, komorbiditenin
eşlik etmesi ve ACE inhibitörü kullanımının COVID-19 ile ilişkili mortalite için
prognostik konak risk faktörleri olduğunu gösterdi. Ek hastalıklardan KOAH, kalp
hastalığı ve kanseri olan hastalarda mortalite sırası ile 0.22, 0,25 ve 0.54 kat daha
fazlaydı.
Bu analiz kullanılarak, yeni bir puanlama modeli (Yaş, Erkek, Sigara içme öyküsü,
Komorbidite, ACE inh) oluşturulmuştur. Hastalarda mortalite riskini belirleyen bu
skorlama sisteminin (sadece konakçı risk faktörleri dahil) cut-off değeri %90,1
duyarlılık ve %47,9 özgüllük ile >2 puandı (AUC=0.726; %95 CI 0.686-0.763; p <
0,0001). Mortalite skoru 2 puanın üzerinde olan hastalarda mortalite riski 2 puandan
düşük olan hastalardan 8,45 kat daha yüksekti. Mortalite skorlama modelindeki her bir
risk faktörünün mortalite riskini öngörme gücü çok değişkenli lojistik regresyon analizi
ile değerlendirildiğinde, yaşın 50 yaş üstünde olması ,erkek cinsiyet, sigara içmiş ya da 
x
içiyor olmak , birden çok komorbidite varlığı mortalite için önemli risk faktörleri
olarak bulunmuştur. Tek değişkenli analizinde yer alan ve anlamlı bulunan ek
hastalıklardan KOAH, kardiak hastalığın olması ve ACE inhibitörün kullanımı çok
değişkenli logistik regresyon analizinde anlamlı bulunmamıştır.
Sonuç: Sonuç olarak laboratuvar ve zaman gerektirmeyen, kolay hesaplanan basit bir
mortalite skoru oluşturduk. Bu çalışma ayrıca, yaş, erkek cinsiyet, sigara, komorbidite
ve ACE inhibitörü kullanımı olmak üzere beş parametreyi içeren yeni bir modelin,
pnömoni nedeniyle hastaneye yatırılan COVID-19 hastalarında bir mortalite tahminine
ulaştığını göstermiştir. Bu mortalite skoru ileriye dönük çalışmalarla doğrulanırsa,
COVID-19 pandemisinde mortaliteyi azaltmak ve tıbbi kaynakların etkin kullanımı için
kullanılabilir. Ayrıca bulduğumuz konak risk skorunun bu hastalığın önlenmesi ve
tedavisinde, yüksek riskli bireylerin tespiti ve daha ciddi takibinde faydalı bir araç
olacağına inanıyoruz.

Abstract:
Background: The aim of this study was to determine the host risk factors associated
with mortality in COVID-19 patients hospitalized for pneumonia and to find a COVID19 mortality score based on these.
Materials and methods: Between March 11, 2020 – March 2021, 546 patients with
confirmed or probable COVID-19 pneumonia hospitalized in İzmir Katip Çelebi
University Atatürk Training and Research Hospital Chest Diseases Department were
included in the study. Optimal cut-off values, sensitivity and specificity values and odds
ratios to be used in the mortality estimation of the new scoring system, which was
created from parameters containing only host risk factors, were calculated. this scoring
system; It was calculated by ROC analysis according to the area under the curve and
Youden index.
Results : When the distribution of age groups between mortality and survival groups of
546 patients (death: 61, alive: 485) included in the study was evaluated, it was seen that
there were older patients in the mortality group (P<0.001). Male gender, being a
smoker, presence of comorbidity and history of using angiotensin Converting Enzyme
(ACE) inhibitor drug were statistically more significant in the mortality group (p values
0.025, 0.001, 0.001 and 0.014, respectively). Blood group and Body Mass Index values
were not found to be significant between mortality and survival groups. Univariate
regression analysis; It showed that being over 50 years old, male gender, being a smoker
or a smoker, having comorbidities, and use of ACE inhibitors are prognostic risk factors
for COVID-19-related mortality. Mortality was 0.22, 0.25 and 0.54 times higher in
patients with COPD, heart disease and cancer, respectively.
Conclusıon: As a result, we created an easily calculated simple mortality score that does
not require laboratory and time. This study also showed that a new model that includes
five parameters, age, male gender, smoking, comorbidity, and ACE inhibitor use, can be
used to predict mortality in COVID-19 patients hospitalized for pneumonia. If this
mortality score is confirmed by prospective studies, it can be used to reduce mortality in
the COVID-19 pandemic and to use medical resources effectively. In addition, we
believe that the host risk score we found will be useful in the prevention and treatment
of this disease, in the detection and better follow-up of high-risk individuals.