Öğretmen adaylarının iklim değişikliği sosyobilimsel konusuna yönelik informal muhakeme biçimleri ve argüman düzeyleri
Informal types of reasoning and argument levels of teacher candidates towards the sociological issue of climate change
Yazar: FATMAGÜL TOSUN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ AKBAŞ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argüman kalitesi = Argument quality ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; İklim değişikliği = Climate change ; İnformal çıkarımsal muhakeme = Informal inferential reasoning

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, iklim değişikliği konusunda, sosyobilimsel konu destekli senaryo ve kavram karikatürleriyle, birinci ve dördüncü sınıf sosyal bilgiler öğretmen adaylarının informal muhakeme biçimlerini ve argüman düzeylerini sınıflararası karşılaştırma yaparak ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda özel durum yöntemi desenlerinden iç içe geçmiş çoklu durum kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 yılları arasında Trabzon Üniversitesinde öğrenim gören sosyal bilgiler öğretmenliği programında kayıtlı 30 (her sınıf için 15 kişi) 1. ve 4. sınıf sosyal bilgiler öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Veri toplamak için beş farklı senaryo ve üç farklı kavram karikatürü yardımıyla yarı yapılandırılmış mülakatlar yürütülmüştür. Öğretmen adaylarının informal muhakeme biçimleri, Sadler ve Zeidler (2005a) tarafından önerilen informal muhakeme modeline (sezgisel, rasyonel ve duygusal) göre analiz edilmiştir. Ayrıca Erduran, Simon ve Osborne (2004) tarafından geliştirilen argüman düzey belirleme rubriği, öğretmen adaylarının argüman düzeylerini değerlendirmek için kullanılmıştır. Araştırmada, öğretmen adaylarının sosyobilimsel konularda kendilerini ifade ederken çoğunlukla rasyonel muhakeme biçimini kullandıkları tespit edilmiştir. Bir diğer sonuç ise öğretmen adaylarının informal muhakeme biçimleri, incelenen sosyobilimsel konuya göre çeşitlilik gösterdiği ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının argüman seviyelerinin çoğunlukla "Düzey 4" seviyede olduğu görülmüştür. Bu araştırmanın sonucunda öğretmen adaylarının düşüncelerini bilimsel temele dayandırma eğiliminde oldukları ve sınıf düzeyi yüksek olan öğretmen adaylarının daha kaliteli argüman üretebildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucundan hareketle farklı örneklem grubu ile informal muhakeme biçimlerinin ve argüman düzeylerinin gelişimine odaklanılan farklı çalışmalar yapılabilir.

Abstract:
The main purpose of this study is to reveal the informal reasoning patterns  and argument levels of first and fourth year pre-service social studies teachers by using scenarios and concept cartoons supported by SBK on the socioscientific topic of climate change. For this purpose, an embedded multi-case design of case study method was used. The study group of the research consisted of 30 (15 for each grade) first and fourth year pre-service social studies teachers enrolled in the social studies teaching programme at Trabzon University between 2022-2023. To collect data, semi-structured interviews were conducted with the help of five different scenarios and three different concept cartoons. The informal reasoning styles of pre-service teachers were analysed according to the informal reasoning model (intuitive, rational and emotional) proposed by Sadler and Zeidler (2005a). In addition, the argument level identification rubric developed by Erduran, Simon, and Osborne (2004) was used to evaluate the argument levels of pre-service teachers. In the study, it was found that pre-service teachers mostly used rational reasoning while expressing themselves on socioscientific issues. Another result was that the informal reasoning patterns of the pre-service teachers varied according to the socioscientific topic analysed. It was observed that pre-service teachers' argument levels were mostly at "Level 4". As a result of this study, It was concluded that pre-service teachers with higher grade level were able to produce higher quality arguments. Based on the results of the study, different studies focusing on the development of informal reasoning styles and argument levels can be conducted with pre-service teachers or different sample groups.