Gestasyonel diyabetes mellitus tanılı bir grup gebenin postpartum beşinci yıllarına bakış
5th year follow up of pregnant women diagnosed with gestational diabetes mellitus
Yazar: HANDE İLERİ
Danışman: DOÇ. DR. UMUT GÖK BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gebelik = Pregnancy ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Gestasyonel diyabet; gebelikte ortaya çıkan, çeşitli derecelerde hiperglisemiye neden olan karbonhidrat intoleransı olarak tanımlanır. Gestasyonel diyabet gebelikte;preeklampsi, hidramniyoz, makrozomi ve gestasyonel yaş için büyük bebek, fetal organomegali, perinatal morbidite, neonatal respiratuar problemler ve metabolik sorunlar gibi olumsuz sonuçlarla ilişkilendirilmiştir. Doğum sonrasındaki sonuçlar ise yakın zamanda ortaya koyulmaya başlanmıştır. Gestasyonel diyabet postpartum taramalarında diyabet, prediyabet, hipertansiyon, obezite, metabolik sendrom, kardiyovasküler hastalıklar, serebrovasküler hastalıklar gibi birçok hastalıkla ilişkilendirilmiştir. Bizim çalışmamızda da amacımız gestasyonel diyabet öykülü hastaların gebelikte ve  postpartum beşinci yılda serum biyokimyasal değerleri ile, aldıkları ilgili olabilecek tanıları retrospektif olarak tarayarak gestasyonel diyabetin uzun dönemde yaratabileceği sorunları değerlendirmektir.

MATERYAL VE METOD: Çalışmada İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 01.01.2009-01.01.2013 yılları arasında doğum yapmış ve ilk kez Gestasyonel Diyabetes Mellitus ICD 10 tanısı almış 147 gebe çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların yaş, doğum haftası, doğum şekli, bebek doğum kilosu, ALT, AST, üre, kreatin, açlık kan glukozu, tokluk kan glukozu, HbA1C, glisemik durumu ve hedef değerlere ulaşıp ulaşamadığı, TİT değerleri, TSH incelenmiş; 5.yıl takiplerinde bu değerlere lipid profili, hastanın aldığı tanılar ve kullandığı ilaçlar eklenmiştir. Hastalara ait bilgilere hastanenin klinik data sistemi (probel) ve medulla üzerinden ulaşılmıştır. Sonuçların değerlendirilmesinde p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Analizlerde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır.

BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen gebelerin doğum sırasındaki yaşları ortalama 31,3±5,8; bebek doğum kilosu ortalama 3257±823gr, doğum haftası ortalama değeri 37,5±3,1 hafta . Primer sezaryen %46,9, vajinal doğum ise %19.7 olarak saptanmıştır. Gestasyonel diyabet ile komplike olmuş gebelik ve postpartum değerlerden ALT,AST, üre, kreatin, açlık ve tokluk kan glukozu, HbA1C,TSH 5.yıl takibinde gebelikteki değerlere göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır.TİT keton, TİT proteinde anlamlı düşüş gözlenirken.TİT glukoz değeri anlamlı değişim göstermemiştir. Gebe hastaların sadece %19,7'sinin hedef glisemik değerlere ulaştığı; postpartum 5.yıl takipte ise %46'sının tip 2 diyabete progrese olduğu, bunlardan %38,1'inin non-regüle, %7,5 hasta regüle, %1,4 tanı almamış veya tedavi başlanmamış diyabet olduğu görülmüştür. 5.yıl takipte hastaların %21,8 prediyabetik, %31,3 olgu ise normoglisemik saptanmıştır. Lipid profili postpartum takibinde total kolesterol ortalama değeri 198.3±45,7mg/dl, HDL 47.8±11.3mg/dl, LDL 130,4±74,1 mg/dl ve trigliserid 188±180,5 mg/dl olarak saptanmıştır. Hastaların diyabet tanıları dışında göğüs ağrısı (%21,8), hipertansiyon(%17,7), hiperlipidemi (%15), obezite(%8,8), aterosklerotik kardiyovaskler hastalık (%5,4); daha az sıklıkla olmak üzere sırasıyla: kardiyak aritmi, metabolik bozukluklar, çarpıntı, kronik iskemik kalp hastalığı, geçici serebral iskemik atak, kronik böbrek yetmezliği, serebrovasküler hastalık, serebral enfarktüs, hiperkolesterolemi, tromboz ve emboli, intraserebral hemoraji, koagülasyon bozukluğu, pulmoner emboli, koroner arter hastalığı, senkop ve bayılma tanıları aldığı görülmüştür. Diyabetik ilaç kullanan hastalarda %21'i sadece oral antidiyabetik, %9.5 sadece insülin, %15,6'sı ise kombine tedavi kullanmaktadır. Ayrıca antihipertansif, 
antianjinal, lipid düşürücü, antitrombositer, antikoagülan ilaç kullanan hastalar saptanmıştır.

SONUÇ: Postpartum periyodu gestasyonel diyabetin olumsuz sonuçlarının erken yakalanması adına önemli zaman dilimidir. Biyokimyasal incelemeler gelecekte ortaya çıkabilecek hastalıkların erken saptanmasına olanak sağlamaktadır. Çalışmamızda postpartum 5.yıl takipte incelenen biyokimyasal değerlerde anlamlı farklılıklar gözlenmiş olup olguların çoğunun GDM ilişkili olabilecek çeşitli hastalık tanıları aldığı görülmüştür. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde toplum sağlığını gözetmek ve sağlık harcamalarını azaltmak amacıyla bu grup hastalara doğum sonrası sık kontroller yapılarak gereğinde koruyucu öneriler ile tedaviler verilmelidir.

ANAHTAR KELİMELER: gestasyonel diyabetes mellitus, postpartum tarama

Abstract:
BACKGROUND: Gestational diabetes mellitus is defined as glucose intolerance that begins or is first detected during pregnancy. Gestational diabetes is associated with adverse outcomes like preeclampsia, hydramnios, macrosomia, large for gestational age, organomegaly, perinatal morbidity, neonatal respiratory difficulties and metabolic issues. Postpartum outcomes are introduced by recent studies. GDM cases is correlated with diabetes, prediabetes, hypertension, obesity, metabolic syndrome, cardiovascular and cerebrovascular diseases in postpartum screening. In our retrospective study we aim to report gestational diabetes long term complications by evaluating pregnancy and postpartum 5th year serum biochemicals and related diagnosis.

METHODS: Our study held in Tepecik Education and Research Hospital, Department of Gynecology and Obstetrics between January 1st, 2009 to January 1st, 2013 . 147 pregnant women participated who were diagnosed Gestational Diabetes Mellitus for the first time(ICD 10) and delivered. In this cases we assesed age, gestational age, type of delivery, birth wight, ALT, AST, urea, creatine, fasting plasma glucose, postprandial plasma glucose, HbA1C, glycemic state, achieve target glucose levels, urine glucose, urine protein and urine ketone and TSH indexed pregnancy and 5th year postpartum screening. Also we study postpartum 5th year lipid profile, diagnosis and pharmacological agents prescribed. We used clinical and prescription data system to extract these cases' results and SPSS 22.0 for analyze. p<0.05 were considered statistically significant.

RESULTS: In pregnant cases; mean age at delivery was 31,3±5,8; birth weight was 3257±823gr, gestational age was 37,5±3,1. We reported that primary cesarean mean rate was %46,9, vaginal delivery was %19,7. We demonstrated ALT, AST, urea, creatine, fasting and postprandial plasma glucose, HbA1C, TSH was significantly higher in postpartum screening than indexed pregnancy. Urine ketone and protein was lower remarkably. Urine glucose levels did not differ. %19,7 pregnant women achieved targetted glucose levels, in postpartum 5th year screening %46 of cases progresed to type 2 diabetes, %38,1 had non-regulated plasma glucose, %7,5 had regulated, %1,4 was diabetic but had no diagnosis or treatment. We documented that in 5th year postpartum screening %21,8 women were prediabetic, %31,3 were normogylisemic. Postpartum lipid profile screening mean rates were shown respectively; total cholesterol: 198,3±45,7mg/dl, HDL: 47,8±11,3mg/dl, LDL: 130,4±74,1 mg/dl ve triglyceride: 188±180,5 mg/dl. In postpartum screnning cases diagnosed with angina (%21,8), hypertension (%17.,7), hyperlipidemia (%15), obesity (%8,8), atherosclerotic cardiovascular disease %5,4; and the others respectively cardiac arrhythmia, metabolic disease, palpitation, chronic caridac ischemia, transient cerebral ischemic attack, chronic renal failure, cerebrovascular disease, cerebral infarction, coagulation disorder, pulmonary embolism, coronary artery disease, syncope. %21 of the patient was prescribed with only oral antidiabetic, %9,5 only insuline and %15,6 had combination treatment. Furthermore we observed that there were patients using antihypertensive, antianginal, lipid lowering, antitrombositer, anticoagulant agents.

CONCLUSION: Postpartum period is significant time for diagnosing adverse outcomes of gestational diabetes mellitus. Biochemical screening may allow early 
detection of future diseases. In our study we observed postpartum 5th year biochemical metabolites were significantly different and most of the cases were diagnosed possible GDM associated diseases. Primary health care providers -in order to protect population and decreasing the cost- need to established frequent postpartum screening and provide preventive treatments if necessary for this particular population 

KEYWORDS: Gestational Diabetes Mellitus, Postpartum Screening