Kimyasal yük terminallerinde operasyon verimliliğini etkileyen faktörlerin belirlenmesi üzerine nitel bir araştırma
Factors affecting operational efficiency of chemical cargo terminals a qualitative approach
Yazar: TOLGA A. GÜLCAN
Danışman: DOÇ. DR. SONER ESMER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Deniz işletmeciliği = Maritime business ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Depolama = Storage ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; Konteyner taşımacılığı = Container transportation ; Konteyner terminali = Container terminal ; Operasyonel etkinlik = Operational efficiency ; Verimlilik = Productivity ; Yük taşımacılığı = Freight transportation

Özet:
Sıvı dökme yük endüstrisindeki üreticiler ile müşterilerinin global ekonomik pazarda rekabet edebilmeleri için ürünlerini depolama ve sevkiyat ihtiyaçları bulunmaktadır.Sıvı dökme yükler ton/mil ölçütünde düşük maliyet ile miktar etkinliği açısından genellikle deniz yolu ile taşınmaktadır. Boru hattı taşımacılık modu da, özellikle aynı bölge içerisinde konuşlu olan rafineriler ile terminaller arasında yada deniz yolu taşımacılık modunun maliyet etkin olmadığı yerlerde, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı örneğinde olduğu gibi yüklerin taşınmasında ayrıca önemli bir rol oynamaktadır.
Kara tankeri ve tren vagonu taşıma modları da genellikle terminallerden üreticilere ürün sevkiyatında bölgesel olarak kullanılmaktadır. Tüm bu faaliyetlerin icrasına yönelik olarak gemiler,  barçlar için rıhtım veya iskeleleri, vagonlar için demiryolu ve lokomotifleri, tankerler için yolları ve istasyonları, terminaller ve/veya rafineler arasında boru hattı, yükler için tank çiftlikleri olan bir terminale ihtiyaç duyulmaktadır. Bugün, kendine ait rafinerisi olan, sadece depolama tanklarını kiralayan ve her ikisine de sahip olan 3 çeşit terminal mevcuttur. Terminallerin lojistik tarafı operasyon faaliyetlerinin önemli bir rol oynadığı ve ürünlerin yüklenmesi, tahliyesi ile kara tankeri, vagon, boru hattı ve gemiler ile taşınması kısımlarıyla ilgilenmektedir. Günümüz terminalleri, global ve bölgesel pazarda söz sahibi olabilmek için terminallerinin operasyonel verimliliklerini uluslararası ve ulusal kurallar ile talimatlara uygun olarak geliştirmek durumundadırlar. Kimyasal yük terminal işletmeciliği emniyet ve kalite unsurlarının çok yüksek düzeyde ve uluslararası boyutta uygulandığı özel bir terminalcilik biçimidir. Klasik dökme yük ve konteyner operasyonlarından farklı olarak kimyasal yük operasyonlarında kendine has öncelikler, uygulamalar ve değerlendirme kriterleri bulunmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı kimyasal yük elleçleyen limanlarda gemi, rıhtım ve depolama operasyonlarının verimliliğini etkileyen faktörlerin nitel araştırma yöntemleri kullanılarak belirlenmesidir.

Abstract:
Today?s global economic competitation conditions require worldwide storage need for bulk liquid producers and customers.
Bulk liquid goods are commonly transported by Maritime mode because of its lowest cost per ton mile and amount efficiency. Also pipelines play another important role for transferring the raw materials, products between refineries and terminals, especially located in the same area or where maritime transportation not cost/effective is, like Baku-Tiflis-Ceyhan pipeline.Truck and railway modes are mostly used domestically between Terminals and manufacturers. All these facilities require a Terminal with its Berth/Jetties for the ships and also for the barges, railway and locomotives for the wagons, roads and stations for the trucks, pipelines between the terminals and/or refineries, tank farms for the storage of the raw materials and products, hoses or pipelines between the berth/jetty, wagon and truck loading/unloading stations.Today there are 3 kinds of terminals; the ones having their own refineries, terminals that only rent storage tanks and which include both. The logistics part of these terminals deal with loading, unloading and also transporting these products via truck, train, pipeline and ships in which Operation activities play the most important role. To become a global and regional terminal, today?s ports should always be in improvement process about operational efficiency of their terminals in accordance with the regional and international rules and manuals.Chemical cargo terminal operations are a special terminal form which has very high and international levels of safety and quality elements applied. Unlike conventional bulk cargo and container cargo operations, chemical cargo operations include own priorities, applications and the evaluation criteria. The aim of this study is to make a qualitative research to determine the factors affecting the operational efficiency of ship, berth and warehousing operations in chemical cargo ports.


Key words: Terminal, ship, cargo, handling, operation.