Evli kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili algılarının aile işlevlerine yansıması
Reflection of gender perception of married men and women to family functions
Yazar: FULYA AKGÜL GÖK
Danışman: PROF. DR. SUNAY İL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Evli erkekler = Married men ; Evli kadınlar = Married women ; Evli çiftler = Married couples ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Fulya. Evli Kadın ve Erkeklerin Toplumsal Cinsiyet Rolleriyle İlgili Algılarının Aile İşlevlerine Yansıması, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2013.
Ailenin yaşadığı sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin geliştirilmesi sosyal hizmetin temel amaçları arasında yer almaktadır. Günümüzde toplum yapısının hızla değişmeye başlaması, bu doğrultuda kadın ve erkek rollerinde farklılıkların oluşması ve bireylerde toplumsal cinsiyet bakış açılarına ilişkin değişimlerin yaşanması aileyi de yakından etkilemektedir. Bu durum ailenin problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterme ve davranış kontrolü gibi işlevlerine de yansımaktadır. Bu konularda ailede yaşanan sıkıntılar ve bu durumun aile işlevlerine olumsuz yansıması, ailelere yönelik sosyal hizmet müdahalesinin önemini artırmaktadır. 
Bu araştırmada, Ankara ili Çankaya merkez ilçesinin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü?ne bağlı Ahmet Vefik Paşa İlkokulu ve Ortaokulu?ndaki 1. sınıftan 8. sınıfa kadar olan öğrencilerin ebeveynlerine ulaşılmıştır. Bu doğrultuda evli kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin düşüncelerinin ve bu konuda yaşadıkları güçlüklerin kendi görüşleri doğrultusunda belirlenmesi amaçlanmıştır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacını, evli kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algılarının, çatışma durumlarının ve ailedeki rol paylaşımlarının aile işlevlerini ne yönde etkilediğinin belirlenmesi oluşturmaktadır. 
Araştırma, genel tarama modelinde gerçekleştirilmiş ve bu doğrultuda Ankara?nın Çankaya ilçesine bağlı Ahmet Vefik Paşa İlkokulu ve Ortaokulu?ndaki 1. sınıftan 8. sınıfa kadar olan öğrencilere ulaşılmıştır. Öğrenciler ve öğretmenler vasıtasıyla ailelerin ev adreslerine ulaşılmış ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan toplam 371 evli kadın ve erkeğe ulaşılmıştır. Görüşmelerde, evli kadın ve erkeklere, araştırmacı tarafından hazırlanmış olan görüşme formu ve Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) uygulanmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, evli kadın ve erkeklerin sosyo-demografik ve aile özelliklerinin büyük oranda aile işlevlerini etkilediği, kök ailelerinde yerine getirilen toplumsal cinsiyet rolleriyle karşılaştırıldığında kendi ailelerindeki durumun daha olumlu olduğu görülmektedir. Toplumsal cinsiyet rolleri açısından her üç durumun (kök ailedeki, kendi ailelerindeki, ideal olarak gördükleri) sonuçları değerlendirildiğinde, özellikle ev içi rollerin diğer rollere göre daha fazla direnç gösterdiği görülmektedir. 
Evli kadın ve erkeklerin kendi aileleri ile kök ailelerindeki toplumsal cinsiyet rollerine ve kendi ailelerindeki toplumsal cinsiyet rolleri ile ideal olarak gördükleri toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin çatışma (fark) durumları incelendiğinde, rol paylaşımı konusunda kök ailelerinden daha iyi durumda oldukları görülmektedir. Toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin kendi ailelerinde yerine getirilen rollerle ideal olarak gördükleri durum arasında da olumsuz yönde bir çatışma durumunun ortaya çıktığı görülmektedir. 
Evli kadın ve erkeklerin genel olarak aile işlevlerindeki duruma ilişkin sonuçlar değerlendirildiğinde, davranış kontrolü ve gereken ilgiyi gösterme alt ölçeklerindeki sağlıksızlık eğiliminin daha fazla olduğu görülmektedir.
Araştırma, bulgular doğrultusunda evli kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyet bakış açısı ve toplumsal cinsiyet rolleriyle ilgili aile içinde yaşadıkları güçlüklerin giderilmesine yönelik önerilerle sonlandırılmıştır.

Abstract:
Fulya. Reflection of Gender Perception of Married Men and Women to Family Functions, Master's Thesis, Ankara, 2013.
Problems that family face and developing solutions to these problems are among the main goals of social work. Rapidly changing structure of society, differentiation of man and women roles, and changing gender perception of individuals affect the family. This situation is also reflected to several functions of family such as problem solving, communication, roles, affective responsiveness, affective involvement and behavior control. Problems in families and negative reflection of the problems to the functions of family increases the importance of social service for families. 
In this study, the parents of students in Ahmet Vefik Paşa Elementary School, from 1st to 8th grade, in Çankaya district of Ankara were reached. We aimed to define the gender perception and related difficulties of married males and females in their point of view. Thus, the goal of the study is definition of the effects of perception of gender roles, shared roles, and conflict situations on the functions of family.  
The research was defined in general screening model and the students of 1st grade to 8th grade in Ahmet Vefik Paşa Elementary School were contacted. The address of families were obtained from both students and teachers, and study was carried out with the 371 volunteered married men and women among the contacted parents. In the interviews, the married volunteers were interviewed according to the interview form prepared by the researcher and Family Assessment Scale (FAS).
According to the results, it can be stated that socio-demographic and family features of married men and women mostly affect the family functions, and the current situation in their own family is more positive compared to root families. When the results of each situation (root family, own family, ideal family) were evaluated according to gender; it was observed that in-house roles resisted more than other roles. 
When the conflict situations of gender roles in married men and women between the root family and their own family, and between the ideal family and their own family; they are in better condition in terms of sharing of roles compared to their root families. A negative conflict situation is observed to be present between the ideal family and their own family in terms of in gender roles
When the results of family functions of married men and women were evaluated the unhealthiness tendency in the behavior control and attention subscales were observed to be higher.
Research is concluded with suggestions for the solution of problems in the family related with gender point of view and gender roles of married men and women.