Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma
Search, copy and seizure in computers, computer programs and their files
Yazar: SEDEF YÜCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEHİYE EKER KAZANCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bilişim sistemleri, kısa sürede ve az zahmetle verimli sonuçlar elde 
etmemizi sağlayarak hayatımızda vazgeçilmez bir yer edinmiştir. Hem 
hayatımızın her alanına girmesi hem de sağlamış olduğu kolaylıklar nedeniyle 
bilişim sistemlerinin suç işlerken kullanılması ve suç delillerinin yer aldığı 
alanlar haline gelmesi gecikmemiştir. Bu sistemlerden elde edilecek elektronik 
delillerin kendilerine has özellikleri nedeniyle muhakemeye dahil edilerek suçun 
ispatında kullanılmasında klasik delil elde etme yöntemleri ve genel ceza 
muhakemesi hükümleri yetersiz kalmıştır. Ayrıca bu delillerin elde edilmesi için 
bilgisayarlara yapılacak müdahaleler, başta özel hayatın gizliliği ve kişisel 
verilerin korunması olmak üzere birçok temel hak ve özgürlükle yakından 
ilgilidir. Zira bilgisayarlar kişilerin en gizli bilgilerinin yanında neredeyse bütün 
kişisel verilerini de barındırmaktadır. Bu nedenle bilişim sistemlerine 
uygulanacak koruma tedbirinin özel olarak düzenlenmesi yoluna gidilmiştir.

Çalışmamızda 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Bilgisayarlarda, 
bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma 
başlıklı 134. Maddesi ele alınmıştır. Maddede düzenlenen tedbirlerin 
uygulanması sırasında uyulacak esas ve usuller Adli ve Önleme Aramaları 
Yönetmeliği 17. Maddesinde belirtilmiştir.

Çalışmamızın ilk bölümünde tedbirin anlaşılabilmesi için önemli 
kavramların açıklaması yapılmıştır. Devamında elektronik deliller elde 
edilirken adli bilişim faaliyetlerinde önemli olan hususlar genel olarak 
açıklanmış ve elektronik delillerin ceza muhakemesindeki yeri üzerinde 
durulmuştur. Çalışmamızın ikinci bölümünde tedbirin uygulanma koşulları ve 
şekli; doktrindeki görüşler, Yargıtay ve AİHM kararları ışığında incelenmiştir. 
Tedbirin uygulamadaki durumu ortaya konulmuş, madde metninin teknik ve 
hukuki bakımından sorunlu olan noktalarında çözüm önerileri sunularak 
konuya katkı sağlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Bilgisayar, Bilgisayar programları, Bilgisayar kütükleri, 
Bilişim sistemleri, Elektronik delil, Arama, Kopyalama, Elkoyma

Abstract:
Information systems have gained an indispensable place in our lives by 
enabling us to achieve efficient results in a short time and with less effort. Due 
to both its penetration into every aspect of our lives and the convenience it 
provided, It didn't take long the information systems were used while 
committing crimes and became the areas where the evidence of crime took 
place. Due to the unique characteristics of electronic evidence to be obtained 
from these systems, classical evidence acquisition methods and general criminal 
procedure provisions have remained insufficient in the use of proving crimes. In 
addition, the interventions to be made on computers to obtain these evidences 
are closely related to many fundamental rights and freedoms, especially the 
privacy of private life and the protection of personal data. Because computers 
contain almost all personal data as well as the most confidential information of 
people. Therefore the protection measure to be applied to information systems 
has been specially arranged.

In our study, the search, copying and seizure of computers, computer 
programs and logs regulated in Article 134 of the Criminal Procedure Law No. 
5271 were examined. The procedures and principles to be followed during the 
implementation of the measures within the scope of the regulation are specified 
in Article 17 of the Regulation on Judicial and Prevention Searches.

In the first part of the study, important concepts are explained in order 
to understand the measure. Afterwards, the points to be considered in forensic 
information activities while obtaining electronic evidence are explained in 
general and the place of electronic evidence in criminal procedure is 
emphasized. In the second part of our study, the views in the doctrine of the 
application conditions and form of the measure were examined in the light of 
the decisions of the Supreme Court and the ECHR. It has been tried to 
contribute to the literature by presenting the situation of the measure in 
practice by bringing solutions to the technical and legal problematic points of 
the text of the article.

Key Words: Computer, Computer programs, Computer logs, Information 
systems, Electronic evidence, Search, Copying, Seizure