1103 paulsen anacı üzerine aşılı bazı yerel üzüm çeşitlerinin aşı performansının belirlenmesi
Determination of graft performance of some local grape varieties grafted on 1103 paulsen rootstock
Yazar: FERHAT OKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA UZUN BAYRAKTAR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bağ Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beyaz üzüm = White grape ; Siyah üzüm = Black grape ; Sofralık üzüm = Table grape ; Şaraplık üzüm = Wine grape

Özet:
Bu çalışma, 2022-2023 yıllarında Siirt ili Merkez, Tillo ve Şirvan ilçelerinde yetiştirilen 10 farklı yerel üzüm çeşidinin (Gozani, Musambık, Meyani, Fireni, Gelin Parmağı, Yuvarlak Tayfi, Küçük Sinceri, Siyah Emiri, Zeynebi ve Cevzane) 1103 Paulsen anacı ile kombinasyonlarının başarılı olup olmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, aşı tutma oranı, aşı bölgesi kallus gelişim düzeyi ve oranı, aşı gözü sürme oranı, aşı gözü sürgün uzunluğu ve çapı, aşı bölgesi kök oluşum oranı, aşı bölgesi kök sayısı ve uzunluğu, aşılı çeliğin ağırlığı, bazal bölgede kallus gelişim düzeyi ve oranı, bazal bölgede kök oluşum oranı, bazal bölgede kök sayısı ve uzunluğu, bazal bölgede çürüme oranı kriterleri incelenmiştir. Ayrıca aşılı çelikte anacın çapı, kalemin çapı, aşı bölgesinin çapı ve bu değerlerden yararlanılarak dört farklı formülle (Perraudine, Branas, Spiegel-Roy ve Lavee ile Onaran formülü) uyuşma katsayısı hesaplanmıştır. Aşı tutma oranında Küçük Sinceri üzüm çeşidi hariç diğer tüm çeşitlerde %100 başarıya ulaşılmıştır. Bazal bölgede çürüme, hiçbir kombinasyonda gözlemlenmemiştir. Afinite katsayısı bakımından ise dört formülde de en iyi uyuşma gösteren çeşidin Gelin Parmağı çeşidi olduğu belirlenmiştir. 
Bu çalışma hem Siirt bölgesinde bağ fidanı üretimi hem de yerel üzüm çeşitlerinin 1103 Paulsen anacı ile aşı performansının belirlenmesi üzerine ilk çalışma niteliğindedir. Bu tezden elde edilen çıktıların bundan sonraki bu ve buna benzer konularda yapılacak çalışmalara temel oluşturacaktır.

Abstract:
This study was conducted on 1103 Paulsen rootstocks of 10 different local grape varieties (Gozani, Musambık, Meyani, Fireni, Gelin Parmağı, Yuvarlak Tayfi, Küçük Sinceri, Black Emiri, Zeynebi and Cevzane) grown in the Central, Tillo and Şirvan districts of Siirt province in 2022-2023. It was carried out to determine whether the combinations were successful or not. In the research, graft retention rate, graft zone callus development level and rate, graft bud emergence rate, graft bud shoot length and diameter, graft zone root formation rate, graft zone root number and length, weight of the grafted cutting, callus development level and rate in the basal region, root formation rate in the basal region, number and length of roots in the basal region, and decay rate in the basal region criteria were examined. In addition, the diameter of the rootstock in the grafted steel, the diameter of the scion, the diameter of the grafting area and using these values, the coefficient of compatibility was calculated with four different formulas (Perraudine, Branas, Spiegel-Roy and Lavee and Onaran formula). 100% success rate was achieved in all varieties except the Küçük Sinceri grape variety. Decay in the basal zone was not observed in any combination. In terms of affinity coefficient, it was determined that the variety that showed the best compatibility in all four formulas was the Gelin Parmağı variety.
This study is the first study on both the production of vineyard saplings in the Siirt region and the determination of the grafting performance of local grape varieties with 1103 Paulsen rootstocks. The outputs obtained from this thesis will form the basis for future studies on this and similar subjects.