Aterosklerozda bir risk faktörü olarak total homosistein düzeylerinin önemi
Importance of total homocysteine levels as a risk factor for atherosclerosis
Yazar: YEŞİM ÖZKAN
Danışman: PROF.DR. BOLKAN ŞİMŞEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Homosistein = Homocysteine ; Koroner hastalık = Coronary disease

Özet:
Çalışmamızda koroner kalp hastalığı bulunan, 68 kişiden oluşan hasta grubunun ve herhangi bir koroner kalp hastalığı ve aterosklerotik bulgusu bulunmayan 42 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubunun plazma total homosistein, sistein ve sisteinilgiisin düzeyleri ile serum folik asit, vitamin B12, total kolesterol, HDL-kolesterol, LDL-Koiesterol, VLDL, trigliserit, total protein, albumin ve kreatinin düzeyleri ölçüldü, tiyol bileşiklerini oluşturan homosistein, sistein ve sisteinilgiisin düzeylerinde cinsiyet, yaş, menapoz, sigara ve alkol gibi parametrelere bağlı olarak meydana gelen değişiklikler incelendi. Total tiyol bileşiklerinin folik asit ve vitamin B12 düzeyleri ile olan korelasyonu ve ayrıca diğer parametrelerle olan korelasyonu yapıldı. Hasta grubu ortalama plazma total homosistein düzeyleri 16.32±0.64 urnol/L olarak saptandı ve kontrol grubu total homosistein düzeyleri (9.23±0.70) ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Hasta grubu total sistein düzeyleri (254.61 ±8.09 u.M) kontrollere göre (187.10±7.68 u.M) anlamlı derecede yüksek bulunurken, sisteinilgiisin bakımından anlamlı bir fark bulunamadı. Total homosistein düzeyleri ile total sistein düzeyleri arasındaki pozitif korelasyon hasta grubunda %53 düzeylerinde iken, kontrol grubunda %56 düzeyinde bulundu. Homosistein ile sisteinilgiisin arasında ve sistein ile sisteinilgiisin arasında pozitif korelasyon sadece hasta grubunda gözlendi. Normalin üzerinde ve en yüksek homosistein ile sistein düzeyleri kararlı angina grubunda bulunurken, sisteinilgiisin düzeyleri bu grupta normal düzeyde idi. En düşük homosistein, sistein ve sisteinilgiisin düzeyleri ise kararsız angina grubunda saptandı. Ancak hasta gruplarında total tiyol bileşikleri ortalama değerleri arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Hem82 hastalarda hem de kontrollerde yaş ilerledikçe homosistein konsantrasyonlarının arttığı saptandı. Çalışmamızda yer alan hasta grubunun büyük çoğunluğunu postmenapozal kadınlar oluşturması nedeniyle cinsiyete göre yapılan değerlendirmede total tiyol bileşikleri bakımından kadın ve erkekler arasında anlamlı bir farklılık bulunmadı. Çalışmamızda sigara kullanımına bağlı olarak total plazma homosistein ve diğer tiyol bileşiklerinin düzeyleri değerlendirildiğinde; hem hasta grubunda hem de kontrol grubunda sigara kullanan, sigara kullanmayan ve sigarayı bırakmış kişilerin total tiyol bileşiklerinin düzeyleri birbirleriyle kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Çalışmamızda hasta ve kontrol grubunun folik asit ve vitamin B12 düzeyleri normal sınırlar içerisinde bulunup, bu iki vitamin yönünden hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı. Homosistein, sistein ve sisteinilglisin düzeyleri ile folik asit ve vitamin B12 arasındaki korelasyon incelendiğinde, hem hasta hem de kontrol grubunda anlamlı bir korelasyon gözlenmedi. Vitamin B12 düzeyleri düşük olan hasta grubunun sistein ve sisteinilglisin düzeyleri, vitamin B12 düzeyleri normal olan hasta grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu. Hasta grubu kreatinin, trigliserit ve VLDL düzeyleri normal sınırlar içerisinde ancak kontrollere kıyasla anlamlı derecede yüksek bulundu. Hasta grubunun kontrol grubuna kıyasla daha düşük total protein ve albumin düzeylerine sahip olduğu gözlendi.

Abstract:
In our study, fasting plasma levels of total homocysteine, cysteine and cysteinilglycine, and fasting serum levels of folic acid, vitamine B12, total cholesterol, HDL-cholestrol, LDL-cholesterol, VLDL, triglyceride, total protein, albumin and creatinine were mesured in 68 cases with coronary heart disease and in 42 control subjects with no history of coronary heart disease or atherosclerosis. Changes in the levels of total thiol compounds depends on sex, age, menopausal status, alcohol intake, cigarette smoking were evaluated. Also we studied, the correlation between the levels of total thiol compounds consist of homocysteine, cysteine and cysteinilglycine and folic acid, vitamin B12 and other measured parameters in both cases and controls. The mean plasma homocysteine and cysteine values in the patient and control groups were 16.32±0.64 |aM, 254.61 ±8.09 |iM and 9.23±0.70 \M, 187.1 ±7.68 ixM, respectively. Differences observed for homocysteine and cysteine between cases and controls were statistically significant but non significant for cysteinilglycine. Highly significant positive correlations were observed between the levels of plasma total homocysteine and cysteine, these correlations were 56% for controls and 53% for cases. There were the positive correlations between homocysteine and cysteinilglycine and between cystein and cysteinilglicine in patient group. The cases were divided in four groups consist of stable angina, unstable angina, myocard infarction and others.The highest and over normal homocysteine and cysteine levels were found in the stabile angina group whereas cysteinilglycine levels were normal in this group, otherwise the lowest homocysteine, cysteine and cysteinilglycine levels were observed in the unstabile angina group.84 However, there was no statistically significant difference among patient groups in terms of mean values of thiol compounds. We found a correlation of plasma homocystein levels with age. Because of the fact that most of patients in our study consist of postmenopausal women, no significant difference was found between women and men in terms of homocysteine, cysteine and cysteinilgliycine levels. When the levels of homocysteine and other thiol compound were evaluated depending on cigarette smoking, total thiol levels did not show any difference among the current smoker, ex-smoker and nonsmoker both in cases and controls. The levels of folic acid and vitamin B12 were in normal range in both cases and controls and, no statistically significant difference was found. When the correlations were evaluated between homocysteine, cysteine cysteinilglycine and folic acid, vitamin B12, there was no significant correlation in both cases and controls. Patients with low levels of vitamin B12 had significantly higher cysteine and cysteinilglycine levels than patients with normal levels of vitamin B12. The higher serum creatinine, triglyceride and VLDL and lower protein and albumin levels were found in patients to compared with controls, but the levels of these parameters are in the normal range.