0-24 ay arası bebeği olan annelerin kendini sevme-öz yeterlikleri ile duyarlı bakım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between maternal self-love/self-efficacy and sensitive caregiving skills among mothers of infants aged 0-24 months
Yazar: MEHTAP GÖKGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AKAR GENÇER
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma 0-24 ay bebeği olan annelerin kendini sevme-öz yeterlikleri ile duyarlı bakım becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada öncelikle Arzu AKAR GENÇER danışmanlığında Akkaş (2022) tarafından babalar için geliştirilen "RİE Yaklaşımına Dayalı Bebek Bakımı Duyarlılık Ölçeği"nin anneler için geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış ve çalışmaya 0-24 ay yaş aralığında bebeği olan, dijital ortamda veri toplama araçlarını doldurabilen, gönüllü 403 anne katılmıştır. 25 maddelik ölçeğin güvenirliği 0,939 ve madde geçerlilik katsayıları 0,30 ile 0,68 arasında değiştiği bulunmuş dolayısıyla ölçeğin güvenirliği ve geçerliliği yüksek düzeyde olduğu doğrulanmıştır. 
Araştırmanın çalışma grubunu 0-24 ay aralığında bebeği olan dijital ortamda veri toplama araçlarını dolduran gönüllü 340 anne oluşturmaktadır. Bu çalışmada veri toplama araçları olarak annenin kendisine ve bebeğine yönelik doldurması gereken "Demografik Bilgi Formu", annelerin genel kendini sevme-öz yeterliğini ölçmek amacıyla Doğan (2011) tarafından Türkçeye uyarlanması yapılan "İki Boyutlu Benlik Saygısı: Kendini Sevme / Öz yeterlik Ölçeği" ve annelerin bebeklerine verdikleri duyarlı bakımı ölçmek amacıyla Akkaş (2022) tarafından geliştirilen "RİE Yaklaşımına Dayalı Bebek Bakımı Duyarlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS 22. versiyonunda analiz edilmiş olup anlamlılık düzeyi 0.05 olarak ele alınmıştır. Ölçek puanları arasındaki ilişki ve annelerin yaş değişkeni ile ölçek puanlarının karşılaştırılması Spearman korelasyon katsayısı ile hesaplanırken bilgi formundaki diğer değişkenlere göre ölçek puanlarının karşılaştırılması Mann Whitney U testi veya Kruskal Wallis testi ile test edilmiştir. 
Araştırmamızda annelerin kendini sevme ve genel öz yeterlik düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu, duyarlı bakım becerilerinin ise iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulgularına göre annelerin kendini sevme-öz yeterlik algısı ile duyarlı bakım becerileri arasında doğrudan bir ilişki bulunamamıştır. Annelerin bebek bakımı konusunda; kitap okumaları, eğitici videolar izlemeleri, eğitim durumları, meslekleri, doğum öncesi bilgilendirme eğitimi veya bebek bakımı konusunda eğitim alıp almama durumları, bebeğin bakımıyla ilgilenen başka birinin olup olmaması değişkenleri ile annelerin duyarlı bakım becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Annelerin yaşları ve daha önce bir bebeğin bakımıyla ilgilenip ilgilenmeme durumları ile duyarlı bakım becerileri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Yine verilerin analizi sonucunda annelerin kendini sevme- öz yeterlikleri ile demografik değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Doğum öncesi bilgilendirme eğitimi veya bebek bakımı konusunda herhangi bir eğitim alan annelerin kendini sevme alt boyutunda anlamlı olarak yüksek puanlar aldıkları görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to investigate the relationship between self-love/self-efficacy of mothers with infants aged 0-24 months and their sensitive caregiving skills. Initially, the validity and reliability of the "Sensitive Infant Care Scale Based on the RIE Approach for Fathers," developed by Akkaş (2022), were examined for mothers, under the supervision of Arzu AKAR GENÇER. A total of 403 mothers, who had infants aged 0-24 months and were able to fill out digital data collection tools, volunteered for the study. The reliability of the 25-item scale was found to be 0.939, and the item validity coefficients ranged from 0,30 to 0,68 confirming that the scale had a high level of reliability and validity.
The study group comprised 340 volunteer mothers who had infants aged 0-24 months and filled out data collection tools digitally. In this study, the data collection tools included a "Demographic Information Form" for mothers and their infants, the "Two-Dimensional Self-Esteem Scale: Self-Love/Self-Efficacy Scale," adapted into Turkish by Doğan (2011) to measure mothers' general self-love/self-efficacy, and the "Sensitive Infant Care Scale Based on the RIE Approach," developed by Akkaş (2022) to measure mothers' sensitive caregiving to their infants. The data were analyzed using SPSS version 22, and a significance level of 0,05 was considered. The relationship between scale scores and mothers' age variable was calculated using Spearman's correlation coefficient, while the comparison of scale scores according to other variables in the information form was tested using the Mann-Whitney U test or Kruskal-Wallis test.
According to the findings of our study, it was observed that mothers had above-average levels of self-love and general self-efficacy, and their caregiving skills were also at a good level. However, there was no direct relationship found between mothers' self-love/self-efficacy perception and sensitive caregiving skills. Statistically significant differences were found between mothers' caregiving skills and variables such as reading books, watching educational videos, educational background, professions, receiving prenatal education or training on infant care, and whether there was another person involved in infant care. There was no significant relationship found between mothers' ages, previous experience in caring for a baby, and sensitive caregiving skills. Furthermore, the analysis of the data revealed no statistically significant relationship between self-love/self-efficacy of mothers and demographic variables, although it was observed that mothers who received prenatal education or any training on infant care scored significantly higher on the self-love dimension.