Subakromial ağrı sendromunda farklı açılarda yapılan ilerleyici rotator kılıf egzersizlerinin ağrı, fonksiyon ve akromiohumeral mesafeye etkisi
Effects of progressive rotator cuff exercises performed at varying shoulder abduction angles on pain, function and acromiohumeral distance in patients with subacromial pain syndrome
Yazar: LEYLA SÜMEYYE ERASLAN
Danışman: PROF. DR. İREM DÜZGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Spor Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Akromion = Acromion ; Akromiyoklaviküler eklem = Acromioclavicular joint ; Egzersiz = Exercise ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Manuel terapi = Manuel theraphy ; Omuz = Shoulder ; Rotator manşet = Rotator cuff ; Skapula = Scapula ; Subakromiyal sıkışma sendromu =

Özet:
Bu çalışmanın amacı, subakromial ağrı sendromunda (SAS) skapula temelli (STE) ve skapula-rotator kılıf temelli egzersiz (SRTE) eğitimlerinin ağrı, fonksiyon ve akromiohumeral mesafe (AHM) üzerine etkisinin araştırılması ve AHM değerlerinin sağlıklı kontroller ile kıyaslanmasıydı. Çalışmaya 18-45 yaş arası 33 SAS'lı hasta ile 16 sağlıklı kontrol (ort. yaş: 28 (6,3) yıl; VKİ: 23,8 (3,3) kg/m2) dahil edildi. Hastalar rastgele iki gruba ayrıldı. Her iki gruba 12 hafta süreli soğuk uygulama, manuel terapi ve egzersizlerden oluşan rehabilitasyon programı uygulandı. STE grubuna (n=17; ort. yaş: 28,8 (7,04) yıl; VKİ: 22,5 (2,5) kg/m2) periskapular kontrol egzersizleri, SRTE grubuna (n=16; ort. yaş: 30,3 (8,7) yıl; VKİ: 22,7 (3,1) kg/m2) ise bu programa ek olarak doğrudan rotator kılıf egzersizleri verildi. Hastaların eğitim öncesi-sonrası Görsel Analog Skalası (GAS) ile ağrı şiddeti, Omuz Ağrı ve Özür İndeksi (SPADİ) ile fonksiyonel aktivite düzeyi değerlendirildi. AHM değerleri gerçek zamanlı ultrasonografi ile 5 farklı abduksiyon pozisyonunda (0°, 30°, 45°, 60° ve 90°) ölçüldü. İstatistiksel analizde, hastaların ağrı ve fonksiyonel aktivite düzeylerinin grup içi karşılaştırmalarında iki eş arasındaki farkın anlamlılık testi, gruplar arası karşılaştırmalarında bağımsız gruplar için t-testi kullanıldı. Grupların 5 farklı abdüksiyon pozisyonundaki AHM değerlerinin karşılaştırılmasında iki yönlü tekrarlı varyans analizi kullanıldı. Grup içi analizlerde her iki grupta da; ağrı şiddetinin azaltılması (p<0,001), fonksiyonel aktivite düzeyinin (p<0,001) ve AHM'nin (p<0,001) artırılmasında eğitim öncesine göre fark bulundu. Gruplar arası karşılaştırmalarda; SRTE grubunda aktivite ağrısında (p=0,036), SPADİ-Özür (p=0,003), SPADİ-Toplam (p=0,009) skorlarındaki azalma ve AHM değerlerindeki (p<0,001) artış STE grubundan daha fazla bulundu. Çalışmamızın sonucunda SRTE eğitimlerinin SAS'lı hastalarda aktivite ağrısının azaltılmasında, fonksiyonelliğin ve AHM'nin artırılmasında daha etkili olduğu bulundu. SRTE eğitimlerinin SAS'lı hastaların rehabilitasyonunda kullanılabilecek alternatif bir yöntem olduğunu düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Omuz, subakromial ağrı sendromu, egzersiz, ağrı, akromiohumeral mesafe

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of scapula based (SBE) and scapula-rotator cuff based (SRBE) exercises on pain, function and acromiohumeral distance (AHD) in patients with subacromial pain syndrome (SPS), and to compare AHD values with healthy controls. 33 SPS patients, aged 18-45, and 16 healthy controls (age: 28 (6.3); BMI: 23.8 (3.3) kg/m2) were included in this study. Patients were randomly divided into two groups. Both groups received a 12-week program consisting of coldpack, manual therapy and exercise interventions. SBE group (n=17; mean age: 28.8 (7.04) years; BMI: 22.5 (2.5) kg/m2) received periscapular control exercises; SRBE group (n=16; mean age: 30.3 (8.7) years; BMI: 22.7 (3.1) kg/m2) received rotator cuff loading exercises in addition to periscapular control exercises. Patients were assessed by Visual Analog Scale (VAS) for pain intensity, functional activity level with Shoulder Pain and Disability Index (SPADI). AHD was measured using real-time ultrasound at five shoulder positions (0°, 30°, 45°, 60° and 90° of abduction) at baseline and at the end of the intervention. A paired samples T-tests were applied for determining the statistical significance of pre-post treatment results between groups, and independent samples T-test was employed for intergroup results. AHD data was analyzed using a two-way repeated-measures analysis of variance. Intra-group analysis demonstrated that, there were significant decrease in pain intensity (p<0.001), functional activity level (p<0.001) and AHD (p<0.001) compared to baseline values. Inter-group analysis showed SRBE group was found to more effective than SBE group in decreasing activity pain p=0.036), SPADI-Disability (p=0.003), SPADI-Total (p=0.009) scores, and increasing AHD values (p<0.001). We conclude that, SRBE training was found to be effective in decreasing activity pain, and increasing functionality and AHD values in patients with SPS. We believe that SRBE training is an alternative method to be implemented in the rehabilitations of patients with SPS.

Keywords: Shoulder, subacromial pain syndrome, pain, acromiohumeral distance