Masal anlatıcılığı ve günümüz masal anlatıcılığında hazırlanma süreçleri
Storytelling and the preparation process of storytelling
Yazar: SILA TOPÇAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU AYTEN AKIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatı becerileri = Narrative skills ; Anlatıcılar tipolojisi = Narrators typology ; Anlatım = Expression ; Hikaye anlatma = Story telling ; Masallar = Tales

Özet:
Dünyadaki en eski mesleklerinden biri masal anlatıcılığıdır. Toplumun hafızasını canlı tutmak, ortak yaşayış kurallarını hatırlatmak, bireylerin erginlenmesini sağlamak için kadim zamanlardan beri masallar ve mitler anlatılmış, anlatılmaktadır. Bugün masal anlatıcılığı gittikçe popülerlik kazanan bir alandır. Bu konuyla ilgili çeşitli festivaller, buluşmalar, sempozyumlar yoğun bir katılımla gerçekleştirilmektedir. Masal anlatıcılığıyla ilgili eğitimler, kamplar düzenlenmekte, özel üniversitelerde on-line eğitim programları, seçmeli dersler tasarlanmaktadır.
Masal anlatıcılığı ilk bakışta geleneksel bir alışkanlık, nostaljik bir eylem, çocukluğa ve çocuklara dair bir aktivite olarak görülmektedir. Bugün masal anlatıcılığına bakıldığında, bunun aktif olarak gerçekleştirilen bir sahne sanatı eylemi olduğu söylenebilir. Masal anlatıcılığı geleneksel kalıplarından çıkıp farklı görüşlerin bir arada yaşandığı topluluklara, farklı mekânlarda bir araya gelen dinleyicilere, kısacası kamusal alana açılmış bir etkinlik, bir performanstır.
Masal anlatıcılığını, masala hazırlık, masalı anlatma, masalın çözümlenmesi ve etkileri olarak üç bölümde kategorize edersek, bu çalışma, masal anlatıcılığının ilk evresi sayılabilecek 'masala hazırlık süreçleri'ne odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı, masal anlatıcılarının hazırlık süreçlerini öğrenerek incelemek olarak saptanmıştır. Araştırma soruları ise şöyle tasarlanmıştır: Masal anlatıcılığında bu alanda alınan eğitimin rolü nedir? Usta çırak ilişkisinin günümüz anlatıcılığındaki rolü nedir? Varsa yapılan başka bir mesleğin olması ve alınan diğer eğitimlerin anlatıcı üzerindeki etkisi nedir? Sanatla etkileşim düzeyi anlatıcıyı nasıl etkiler? Anlatıcı, anlatacağı masalları nasıl bulur ve nasıl seçer? Anlatıcı masallara nasıl çalışır, hazırlık süreçlerinde neler yapar? Kişisel deneyimlerin masal anlatıcılığındaki rolü nedir?
Bu tez çalışması için literatür araştırması yapılmış, sözlü kültür, masal, mit, destan, anlatıcılık gibi konularda temel kavram ve bilgiler ortaya konduktan sonra araştırma sorularına yanıt bulmak amacıyla bir saha çalışması planlanmıştır. Bunun için Nitel Araştırma Yöntemi kullanılmış, bu çerçevede Gömülü Kuram araştırma deseni olarak benimsenmiştir. Araştırma için veriler 17 masal anlatıcısından derinlemesine görüşme yoluyla toplanmış, analiz edilmiştir.

Abstract:
One of the oldest professions in the world is storytelling. Tales and myths have been told since ancient times to keep the memory of the society alive, to remind the rules of common living, and to ensure the maturity of individuals. Today, storytelling is an area of increasing popularity. Various festivals, meetings and symposiums on this subject are carried out with an intense participation. Trainings on campus narrative, camps are organized, on-line training programs in private universities and elective courses are designed.
Story-telling is at first glance seen as a traditional habit, a nostalgic action, an activity of childhood and children. Looking at the storytelling today, it can be said that this is an act of art that is actively performed. Story-telling is an activity or a performance that has emerged from the traditional patterns of different ways of coming together to the communities where people have different opinions, to the listeners coming together in different places, in short, to the public space.
Story-telling can be categorized into three sections: preparation to story, telling, analysis of story and its effects. This study focuses on the preparation of the table to be considered as the first phase of the storytelling. The aim of the study was to learn the preparation process of the storytellers. The research questions are designed as follows: What is the role of education in this area of storytelling? What is the role of master apprentice relationship in today's narration? If so, what is the other profession effects of the other trainings on the narrator? How does the level of interaction with art affect the narrator? How does the narrator find the tales and how s/he chooses it? How does the narrator work the tales, what does the preparation process do? What is the role of personal experiences in storytelling?
A literature study was conducted for this research and a field study was planned in order to find answers to research questions after the basic concepts and information about verbal culture, tales, myth, epic and narrative were revealed. For this purpose, Qualitative Research Method was used and Grounded Theory was adopted as a research design. The data for the research were collected and analyzed through in-depth interviews from 17 tale narrators.