Behiç Ak'ın çocuk romanlarının iletişim becerileri bağlamında incelenmesi
Examination of Behiç Ak's children's novels in the context of communication skills
Yazar: ARZU ŞAHANKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SEMİH ZEKA
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Etkin iletişim = Active communication ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
İletişim kurabilme, insanları diğer canlılardan ayıran en önemli beceridir. İletişim 
sözlü, sözsüz ve yazılı olmak üzere üçe ayrılır. İletişimin bu üç boyutu birbirini 
tamamlayan niteliktedir. İletişim becerisi yüksek bireyler, hayatın pek çok alanında 
başarı gösterirler. Bu sebeple iletişim kurma yeteneği çocukluktan itibaren 
geliştirilmeye çalışılmalıdır. Çocukluk döneminde iletişim becerilerini geliştirmenin 
çeşitli yolları vardır. Bu yollardan biri de çocuk edebiyatı eserleridir. Çocuk 
edebiyatı eserleri aracılığıyla çocuklar olumlu ve olumsuz iletişim örneklerini 
görürler. Çocukların etkili iletişim becerilerini çocuk edebiyatı ürünleri aracılığıyla 
alabileceği düşüncesinden hareketle bu çalışma yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı 
çocuk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Behiç Ak'ın yazmış olduğu on 
çocuk romanını iletişim becerileri bağlamında incelemektir. Çalışma iki ayrı disiplini 
bir araya getirmesi nedeniyle önemlidir. Araştırma nitel araştırma yöntemi 
desenlerinden durum çalışması ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak doküman 
incelemesine başvurulmuştur. Araştırmada Behiç Ak'ın Yaşasın Ç Harfi Kardeşliği, 
Postayla Gelen Deniz Kabuğu, Eve Giden Küçük Tren, Bebek Annem, Çatıdaki 
Gezegen, Bulutlara Şiir Yazan Çocuk, Her Şeyi Yanlış Anlayan Kedi, Tavşan Dişli 
Bir Gözlemcinin Notları, Altı Kırk Dört Dalgası, Havada Asılı Kalan Top isimli 
çocuk romanları veri toplama kaynağıdır. Verilerin analizinde tümdengelimsel içerik 
analizi işe koşulmuştur. Olumlu ve olumsuz iletişim özellikleri için on beşer başlık 
belirlenmiş ve eserler bu başlıklara göre değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen 
bulgulara dayanarak Behiç Ak'ın çocuk romanlarında olumlu ve olumsuz iletişim 
özelliklerine dair pek çok örneğin bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak Behiç 
Ak'ın çocuk romanlarının çocuklara etkili ve olumlu iletişim becerilerini sezdirmede 
kaynak olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Abstract:
The ability to communicate is the most important skill that distinguishes humans 
from other living things. Communication is divided into three types: verbal, nonverbal and written. These three dimensions of communication complement each 
other. Individuals with high communication skills are successful in many areas of 
life. For this reason, communication skills should be developed starting from 
childhood. There are various ways to develop communication skills during 
childhood. One of these ways is children's literature works. Through works of 
children's literature, children see examples of positive and negative communication. 
This study was carried out with the idea that children can acquire effective 
communication skills through children's literature products. The aim of this study is 
to examine ten children's novels written by Behiç Ak, one of the important writers of 
children's literature, in the context of communication skills. The research was 
conducted with a case study, one of the qualitative research method designs. 
Document review was used as a data collection tool. In the research, Deductive 
content analysis was used to analyze the data. Fifteen headings each were determined 
for positive and negative communication characteristics and the works were 
evaluated according to these headings. Based on the findings obtained in the 
research, it was determined that there are many examples of positive and negative 
communication features in Behiç Ak's children's novels. As a result, it has been seen 
that Behiç Ak's children's novels can be used as a resource to teach effective and 
positive communication skills to children.