Okul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile okul öncesi öğretmenlerinin okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of relationship between the features of school principals' charismatic leadership and the school culture perception of pre-school teachers
Yazar: BENGÜ YÜZER
Danışman: PROF. DR. RENGİN ZEMBAT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Karizmatik liderlik = Charismatic leadership ; Liderlik = Leadership ; Okul kültürü = School culture ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmada, okul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile okul öncesi öğretmenlerinin okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesinin yanında okul müdürlerinin okul öncesi öğretmenlerinin algılarına göre karizmatik liderlik özelliklerini ve okul öncesi öğretmenlerinin okul kültürü algılarını çeşitli değişkenler açısından incelenmesi üzerine çalışılmıştır.
Tarama modelinde yürütülen çalışma, İstanbul ilinin Avrupa Yakası'ndan Beylükdüzü, Büyükçekmece ve Silivri ilçelerine bağlı anaokulu, ilkokul ve ortaokullarında yer alan okul öncesi eğitim sınıflarında yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında resmi ve özel eğitim kurumlarında görev yapmakta olan 310 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu', Conger ve Kanungo (1994) tarafından geliştirilen, Türkçe 'ye çevirisi ve uyarlaması Aykanat (2010) tarafından yapılmış olan 'Karizmatik Liderlik Ölçeği (KLÖ)', Terzi (2005), tarafından geliştirilen 'Okul Kültür Ölçeği' kullanılmıştır.
Elde edilen verilerin analizinde okul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile okul öncesi öğretmenlerinin okul kültür algıları arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı analiz tekniği kullanılmıştır. Okul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ve okul öncesi öğretmenlerinin okul kültürü algılarını çeşitli değişkenler açısından incelemek amacıyla fark testleri (Bağımsız Grup-T Test, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Gürbüz Testi, Scheffe ve Tukey Testi, Tamhane Testi) kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, okul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri ile okul öncesi öğretmenlerinin okul kültürü algıları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunduğu; okul müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerinin okul öncesi öğretmenlerinin okul kültür algılarını olumlu yönde etkiledikleri sonucu bulunmuştur. Araştırmaya dahil okullarla varılan genelleme ile anaokulu, ilkokul ve ortaokul müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerinin orta düzeyde olduğu ve karizmatik liderliğin alt boyutlarından olan statükoyu sürdürmeme alt boyutunun en yüksek değere, kişisel risk üstlenme alt boyutunun da en düşük değere sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin algılarına göre okul müdürlerinin karizmatik liderlik özellikleri cinsiyet ve okul türüne göre anlamlı bir fark oluşturmaktadır. Okul öncesi öğretmenlerinin algılarına göre anaokulu müdürlerinin karizmatik liderlik özelliklerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin okul kültür algıları kıdem, okul türü, okul müdürü ile çalışma süresi değişkenine göre anlamlı bir fark oluşturmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Karizmatik Liderlik, Okul Kültürü, Okul Öncesi Öğretmeni

Abstract:
In this research,it is studied on  the features of school principals' charismatic leadership according to the perception of pre-school teachers and school culture perception of pre-school teachers in terms of different variables besides to the study of the relationship between the features of school principals' charismatic  leadership and the school culture perception of pre-school teachers.
The study carried out on scanning model is implemented on the kindergarden education classrooms placed in pre-schools,primary and middle schools connected to Silivri,Büyükçekmece and Beylikdüzü from European Side of Istanbul.The study group of this research consists of 310 pre-school teachers who work in public and private schools  in 2018-2019 academic year.
In this research,as a way of gathering data it is used 'Personal Information Form' which is developed by the researcher, ' Charismatic Leadership Scale' which is developed by Conger and Kamengo (1994) and translated and adjusted to Turkish by Aykanat(2010) and ' School Culture Scale' which is developed by Terzi(2005).
In analysis of the data obtained, the technique of the Pearson Product Moment Correlation Coefficient Formula is used to detect the connection between the features of school principals' charismatic leadership and school culture perception of the pre-school teachers. Difference tests ( Independent Smaples t Test, One Way Analysis Of Variance (ANOVA), Robust Test, Scheffe and Tukey Test, Tamhane Test) have been used so as to examine  the features of the school principals' charismatic leadership and the school culture perception of pre-school teachers in terms of different variables.
With results of analysis, it is detected that there is a reasonable positive correlation between the features of school principals' charismatic leadership and the school culture perception of pre-school teacher; charismatic leadership affects the school culture perception of pre-school teachers in a positive way. According to gained generalization with the schools participated in the research, it is attained that the features of the school principals' charismatic leadership are on average level and not maintaining - subdimension- of the status qua which is one of the subdimensions of charismatic leadership has the highest level and the subdimensions of personal risk taking have also the lowest level. To views of pre-school teachers, the features of the school principals' charismatic leadership make a reasonable difference with respect to gender and types of school. It has been seen that the features of pre-schools principals' charismatic leadership are higher according to perception of pre-school teachers.The school culture perception of pre-school teachers creates a reasonable distinction with regard to variables of seniority, types of school and working period with the school principals.

Key Words: Charismatic Leadership, School Culture, Pre-school Teacher.