Türk boğazlar sistemine etki eden sualtı gürültülerinin incelenmesi
Investigation of the underwater noise effecting the turkish strait system
Yazar: SERDAR TOMBUL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNE ALTIOK
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Fiziksel Oşinografi ve Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı / Fiziksel Oşinografi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science
Dizin: Akustik = Acoustic ; Boğazlar = Straits ; Gürültü = Noise ; Marmara Denizi = Marmara Sea ; Ses = Voice ; Su altı = Underwater

Özet:
TÜRK BOĞAZLAR SİSTEMİNE ETKİ EDEN SUALTI GÜRÜLTÜLERİNİN İNCELENMESİ 
Serdar TOMBUL

Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Türk Boğazlar Sistemine etki eden sualtı gürültüleri ilk kez tüm Marmara Denizi ve her iki boğazı kapsayacak şekilde yerinde ölçümler ile tespit edilerek haritalandırılması hedeflenmiştir.
İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ve boğazları birleştiren trafik hattı, gerek trafik yoğunluğu ve liman faaliyetleri gerekse akıntı ve türbülans gürültüleri sebebiyle gürültülü bölgelerdir. 
Marmara Denizi'nde liman türleri, gemi trafiği ve kabotaj hatları, demir yerleri ve çeşitli amaçlarla kullanılan iskeleler balıkçı barınakları ve yat limanları seyir haritaları kullanılarak tespit edilmiş ve haritalandırılmıştır. Bu haritalardan elde edilen bilgilere göre 51 farklı noktadan toplam 122 sualtı ortam gürültüsü kaydı alınmıştır. Gürültü kayıtları 1/3 oktav bant aralığında 5.89 Hz spektral çözünürlükte minimum 3 dk sürelerle alınmıştır. Ses basınç seviyelerinin ortalama değerleri 63 ve 125 Hz frekansları için hesaplanmıştır. Ses yayılım modeli yardımı ile ölçülen ses basınç seviyelerinin 5-10 km mesafelerde Marmara Denizi için ölçülen en düşük seviyeye ulaştığı tespit edilmiştir. Ölçümlerle elde edilen farklı gürültü kaynaklarının ses basınç seviyeleri ve dağılımları gürültü kaynakları haritası ile eşleştirilerek Marmara Denizi için zamandan bağımsız gürültü haritası elde edilmiştir. Bu haritalara göre Marmara Denizi güney kısmı en sessiz (yaklaşık 78 dB) bölge iken boğazlar ve gemi trafik hattının gürültü ortalamasının 152 dB değerine kadar ulaştığı belirlenmiştir. Bu proje ile böylece ilk defa yerinde yapılan ölçümlerle Marmara Denizi sualtı ortam gürültüsü haritası oluşturulmuştur.

Abstract:
INVESTIGATION OF THE UNDERWATER NOISE EFFECTING THE TURKISH STRAIT SYSTEM

Serdar TOMBUL

This study, which is prepared as a PhD thesis, mainly aims to identify and mapping the underwater noise effecting the Turkish Straits System including the Marmara Sea, İstanbul Strait and Çanakkale Strait for the first time.
The Bosphorus and the Dardanelles Straits are noisier regions due to traffic density, port activities, and also current and turbulance of the flow. 
The types of ports, ship traffic and cabotage lines, anchorage areas, marinas and piers used for various purposes in the Sea of Marmara have been identified and mapped using navigation charts. According to the information obtained from these charts, a total of 122 underwater ambient noise records were taken from 51 different points. Noise recordings were taken for a minimum of 3 minutes at 5.89 Hz spectral resolution in the 1/3 octave band. Average values of sound pressure levels are calculated for 63 and 125Hz frequencies. 
The sound pressure levels reached the lowest level of the Marmara Sea at a distance of approximately 5 km. It was determined by using the sound propagation model. The sound pressure levels and distributions of different noise sources obtained from the measurements were matched with the noise sources map and a time-independent noise map for the Marmara Sea was obtained. According to these maps, it was determined that the southern part of the Sea of Marmara is the quietest (about 78 dB), while the straits and ship traffic line noise arithmetic mean reach up to 152 dB. With this project, for the first time, the underwater ambient noise map of the Marmara Sea was created with in-situ measurements.