Acil servise başvuran hiperkarbik solunum yetmezliği olan hastalarda hiperkarbi düzeyi ile sonografik optik sinir kılıf çapı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between hypercarbia and sonographic optic nerve sheath diameter in patients with hypercarbic respiratory failure presenting to the emergency department
Yazar: BURCU GÜLŞEN YAŞAR
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR KARCIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hiperkapni = Hypercapnia ; Optik sinir = Optic nerve ; Solunum yetmezliği = Respiratory insufficiency ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Akut hiperkarbik solunum yetmezliği (AHSY) parsiyel arteriyel karbondioksit basıncı (PaCO2)'nın 45 mmHg'den büyük olması ile karakterizedir. Hiperkarbi serebral kan akımı ve intrakraniyal basınç (İKB)'ta artışa neden olur. Çalışmamızda AHSY saptanan hastalarda PaCO2 düzeyi ile optik sinir kılıf çapı (OSKÇ) arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve AHSY saptanan hastaların klinik iyileşme takibinde PaCO2 değişimini öngörmede OSKÇ ölçümlerinin kullanılabilirliğini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Yöntem: Prospektif, kesitsel, gözlemsel çalışmamıza, acil servise çalışma süresince başvuran 18 yaş ve üstü, acil serviste ilk yapılan tetkikinde AHSY saptanan, klinisyen tarafından hiperkarbi için tedavi başlanma kararı alınan, dışlama kriterlerini karşılamayan hasta grupları dahil edildi. PaCO2>45 mmHg olan hastalarda tedavi öncesi ve sonrasında oküler ultrasonografi (OUS) ile OSKÇ ölçümleri yapıldı. Ölçümler tedavi öncesi ve sonrası değerler olarak kaydedilerek, aralarındaki fark ve sonlanım değişkenleri analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya 54 hasta dahil edildi. Tedavi öncesi sağ OSKÇ ölçümleri 3,2-6,5 mm aralığında (ortalama 4,5±0,7 mm), sol OSKÇ 3,2-6,4 mm aralığında (ortalama 4,4±0,6 mm) olup, tedavi sonrası sağ OSKÇ 3,3-5,5 mm aralığında (ortalama 4,3±0,6 mm), sol OSKÇ 3,1-5,4 mm aralığında (ortalama 4,3±0,5 mm) tespit edildi. Bağımlı değişkenler ile yapılan bu çalışma sonucunda AHSY'de tedavi öncesi yapılan OSKÇ ölçümleri ile tedavi sonrası OSKÇ ölçümleri arasında sağ göz (p=0.008) ve sol göz (p=0.049) için ayrı ayrı ve her iki gözün ortalamaları için istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0.017).
Sonuç: Bu tez çalışmasında acil serviste AHSY tespit edilen hastaların tedavi öncesi ve sonrasında ölçülen OSKÇ değerlerinde anlamlı fark olduğu, OSKÇ'nin PaCO2 düzeyindeki akut değişikliklere yanıt olarak korele bir şekilde değiştiği sonucuna varıldı. OSKÇ'nin AHSY hastaların tedavi takibinde kullanılması konusunda daha fazla vaka sayılı çalışmalarla desteklenmeye ihtiyacı vardır.
Anahtar Sözcükler: acil servis, akut hiperkarbik solunum yetmezliği, oküler ultrasonografi, optik sinir kılıf çapı

Abstract:
Objectives: Acute hypercarbic respiratory failure (AHRF) is characterized by elevation of partial arterial carbon dioxide pressure (PaCO2) (greater than 45 mmHg). Hypercarbia causes an increase in cerebral blood flow and intracranial pressure (ICP). The objective of this study is to determine the relationship between PaCO2 level and optic nerve sheath diameter (ONSD) in patients with AHRF and to evaluate the use of ONSD measurements in predicting PaCO2 changes in patients with AHRF in clinical improvement follow-up.
Method: The prospective, cross-sectional and observational study included patient groups admitted to the emergency department during the study who were aged 18 years or older, who were diagnosed with AHRF at the initial examination in the emergency department, who were decided to undergo hypercarbia treatment by the clinician, and who did not meet the exclusion criteria. In patients with PaCO2>45 mmHg, ONSD measurements were performed pre- and post treatmentvia ocular ultrasound (OUS). Measurements were recorded as pre- and post-treatment values, and differences and outcome variables between them were analyzed.
Results: Fifty-four patients were included in the study. Right ONSD measurements before treatment was between 3.2 and 6.5 mm (mean 4.5±0.7 mm), left ONSD was between 3.2 and 6.4 mm (mean 4.4±0.6 mm), and right ONSD after treatment was between 3.3 and 5.5 mm (mean 4.3±0.6 mm), left ONSD was between 3.2 and 5.4 mm (mean 4.3±0.5 mm). As a result of this study performed with dependent variables, there was a statistically significant difference between the ONSD measurements performed at the AHRF and the ONSD after the treatment for the right eye (p=0.008) and the left eye (p=0.049) and for the mean of both eyes (p=0.017).
Conclusion: In this study, there was a significant difference in the values of ONSD measured before and after treatment in the emergency department. There is a need to support the use of ONSD in the AHRF patients regarding the follow-up of treatment via population-based studies.
Key Words: acute hypercarbic respiratory failure, emergency department, ocular ultrasonography, optic nerve sheath diameter