Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi El Sanatları Eğitimi Bölümü Öğretmenlik Programlarında yer alan sanat eğitimine yönelik derslerin ürün tasarımına katkısı
The impact of art training lessons that are in the curciculum of decorative arts training
Yazar: ARZUM TÜRKOĞLU ATASOY
Danışman: DOÇ. DR. HALİDE SARIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Dekoratif Ürünler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: El Sanatları = Crafts ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Sanat etkinlikleri dersi = Art activities course ; Sanat eğitimi = Art education ; Tasarım = Design ; Tasarım eğitimi = Design education ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Ürün tasarımı = Product design

Özet:
ÖZET Bu araştırmada, Gazi Üniversitesi, Mesleki Eğitim Fakültesi El sanatları Eğitimi Bölümü, öğretmenlik programlarında yer alan Temel Sanat Eğitimi ve Moda Tasarımı derslerinin öğrencilerin alan eğitimi ürün tasarımları üzerindeki etki ve katkıları saptanmaya çalışılmıştır.Bu çalışmanın örneklemini El Sanatları Eğitimi Bölümü, Dekoratif Sanatlar Öğretmenlik programının 3 ve 4' cü sınıfından toplam 101 öğrenci oluşturmuştur.Sanat eğitimine yönelik derslerin ürün tasarımına katkısını ortaya koyabilmek için, öğrencilere öncelikle derslere ilişkin bilgilerini tespit etmek üzere bilgi testi, görüşlerini elde etmeye yönelik anket ve derslere ait bilgi ve becerilerini gözlemlemeye yönelik uygulama yaptırılmıştır. Ayrıca temel sanat eğitimi ve moda tasarımı derslerine ilişkin görüşlerini elde etmek üzere öğretim elemanlarına da anket uygulanmıştır. Verilerin çözümlemesinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama ve standart sapmadan yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; araştırmanın birinci alt probleminde öğrencilere "ürün tasarımı becerileri" açısından kendilerini ne derece yeterli gördükleri sorulmuştur.Bu soruya cevap aranırken, öğrencilerin görüşleri yaratıcılık, teknik bilgi, tasarım öğe ve ilkeleri açısından ayrı ayrı incelenmiş ve yorumlanmıştır.Ürün tasarımı becerileri açısından öğrenciler, yaratıcılıklarım orta düzeyde görürken, teknik bilgiler ve tasarım öğe ve ilkelerini kullanabilme düzeyleri açısından kendilerini oldukça yeterli görmektedirler. Araştırmanın ikinci alt probleminde, öğrencilere eğitim süreçlerinin, ürün tasarımı becerilerini geliştirmelerindeki yeterliliği sorulmuştur.Öğrenciler, ürün tasarımı becerilerinin geliştirilmesinde alanlarındaki ürün tasarımı eğitim sürecinin sanat eğitimi sürecinden daha etkili olduğunu düşünmektedirler.Değerlendirmelerinde öğrenciler; sanat eğitiminin etkisinin "orta", alan eğitiminin etkisini "oldukça" düzeyinde ifade etmektedirler. Araştırmanın üçüncü alt probleminde, öğrencilere öğretmenlik programlarında yer alan Temel Sanat Eğitimi Dersi, Deri Giyim-Ev Aksesuarlarıderslerinin ve Moda Tasarımı dersinin başarı puanlarının öğrencilerin ürün tasannu becerilerinin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığı incelenmiş ve öğrencilerin bu derslerdeki başarı puanlarının ürün tasarımı becerileri üzerinde ayrı ayrı ve birlikte etkisi yordanmaya çalışılmıştır.Öğrencilerin ürün tasarımı becerileri üzerinde Deri Giyim-Ev Aksesuarları Derslerinin anlamlı etkisi bulunmuştur.Etkisi incelenen derslerden; Temel Sanat Eğitimi ve Moda Tasarımı derslerinin öğrencilerin ürün tasarımı becerilerinin anlamlı bir yordayıcısı olmadığı bulunmuştur. Araştırmanın dördüncü alt probleminde, öğrencilerin yaratıcılık, teknik ve estetik öğelere ilişkin becerilerinin tasarladıkları ürünler üzerindeki etkisi incelenmiş ve bu becerilerin ürün tasarımları üzerindeki ayrı ayrı ve birlikte etkisi yordanmaya çalışılmıştır.Öğrencilerin yaratıcılık, teknik ve estetik öğelere ilişkin becerileri, tasarladıkları ürünler üzerinde hem birlikte hem de ayrı ayrı etkilidir.Öğrencilerin yaratıcılık, teknik ve estetik öğelere ilişkin becerileri arttıkça tasarladıkları ürünlerin niteliği de artmaktadır.Tasarlanan ürünler üzerindeki etkileri birbirine yakın olmakla birlikte, en yüksek etkiyi teknik öğelerdeki basan yapmaktadır. Araştırmanın beşinci alt probleminde öğretim elemanlarına temel sanat eğitimi ve moda tasarımı derslerine ilişkin görüşleri sorulmuştur.Öğretim elemanları ;temel sanat eğitimi ve moda tasarımı derslerinin öğrenci gelişimine özellikle sanatın temel kavramlarının benimsetilmesi, görsel dili kullanabilme, sanatsal bakış açısının kazandınlması ve yaratıcılığın geliştirilmesi açısından büyük katkı sağladığı görüşündedirler.Bu nedenle bu derslerin programda mutlaka yer alması gerektiğini savunmakta ve hatta, seçmeli ders olarak bile programda yer almasına karşı çıkmaktadırlar.Öte yandan öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyinin, ders süresinin, öğretim elemanının ve öğretim ortamının niteliğinin bu derslerin amaçlarına ulaşmasına benzer oranlarda etki ettiğini, bu yüzden programlann uygulanmasında eksik ve aksak yönlerin bulunduğunu ifade etmektedirler. Ayrıca bu derslerin uygulamada kapsam ve içeriğinin yeterli olmadığını, anabilim dalının içeriğine uygun bir şekilde verilemediğini savunmaktadırlar. Bu dersleri veren öğretim elemanlarını yeterli bilgi ve beceriye sahip olarak görmekle birlikte, bulunduğu bölümün öğretim programlarıyla ilgili çalışmalardan ve içeriğinden tamIll olarak haberdar olmadıklarını düşünmektedirler.Ayrıca bu dersleri verecek öğretim elemanlarının mutlaka temel sanat eğitimine ilave olarak güzel sanatların herhangi bir dalında eğitim almış olmalarını çok gerekli bulmakta, buna da ilave olarak derse girdiği anabilim dalından mezun olanlarını daha da tercih etmektedirler. Öğretim elemanlarının bir bölümü derslerin süresini yeterli, bir bölümü ise yetersiz olarak değerlendirmektedir.Öğrencilerin bu derslerdeki kazanımlarının ürün tasarımına transfer edilebilmesi için, derslere giren öğretim elemanlarının farklı yöntem ve teknikler kullanarak uygulama, yönlendirme, tartışma gibi çok çeşitli etkinliklerde bulunması gerektiği görüşündedirler. Bu değerlendirmelere göre, temel sanat eğitimi ve moda tasarımı derslerini öğretim elemanları gerekli ve önemli bulurken, öğrencilerin bu konuda görüş eksiklikleri bulunmaktadır.Öğrencilerin bu derslerin katkı ve gerekliliğine ilişkin görüş eksiklikleri derslerin öneminin yeterince kavranamadığı sonucunu göstermiştir. Öğretim elemanlarının aksine öğrenciler, ürün tasarımı bilgi ve becerilerini yeterli bulurken, ürün tasarımı becerilerini alan eğitim sürecinin daha çok geliştirdiği görüşündedirler.Bu bulgulara göre öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri arasında farklılık vardır.Öğrenciler ancak alan eğitimi teknik bilgi ve becerilerini, sanat eğitimi bilgi ve becerileriyle birlikte kullandıklarında ürün tasarımında hedeflenen başarı elde edilmiş olacaktır.Bu sebeple sanat eğitimine gereken önemin verilmesi, derslerin gerekliliğine ve katkılarına ilişkin bilgilerin derslerin öğretim planlamalarında üniteler halinde yer alması, ders saatlerinin çoğaltılması ve alan eğitimi ürün tasarımı sürecinin sanat eğitimi süreciyle ilişkilendirilmesi gereği bir kez daha önemle ele alınmalıdır.Sanat eğitimi verecek öğretim elemanlarının sanat ve alan eğitimiyle donanmış olmasının yanında ders verdiği bölüm ve içeriği hakkında bilgi sahibi olması, öğrencilerin sanat eğitimi bilgi ve becerilerini alan eğitimine aktarmalarında etken olacak yöntem ve teknikleri kullanması da bu derslerin katkılarını çoğaltmada rol oynayacaktır.Ayrıca mesleki alan tasannu derslerine giren bölüm öğretim elemanlarının da sanat eğitimi bilgi ve becerisine sahip olması beklenen ürün tasarımı sürecine etken olacaktır.

Abstract:
IV SUMMARY In this research, the effects and contributions of 3rd and 4th year students on product design of field of study, who attend the Fundamental Art Education, which is related to art education, and fashion design lessons given at Gazi University, Faculty of Education, Handcrafts Education, Program of Decorative Arts Teaching, are studied. 101 students are subject to this research study. In order to display the effects of lessons of arts education on product design, we primarily applied tests and surwey to measure their competence and ideas. The students are also asked to practice their skills. While analyzing the outcoming data, percentage, freguency, curve and standard deviation are used. According to the research clues, in the fist sub-problem of this research the students were asked to what extend did they see themselves successful at their product design skills. While searching for an answer to this guestion, the perception of these students were all observed and interpreted under the light of their creativity, technical knowledge, design factors and principles. The students consider that their skill for product design and creativity is on the average, however they assert that their tecnical knowledge and use of design factors and principles is satisfying. In the second sub-problem of this research, students are asked about the competence of developing their product desing skills related to their education process. The students believe that product design eduation in their own field of study process is more effective on their product design skills than arts education process. The evaluations show that students believe arts education is on average, on the other hand, field of study education is highly important for them in the third sub-problem of this research, it is guestioned whether the success in the Fundamental Arts Education which takes plase in teaching programs, Leather Wear-Home Accessories lessons and Fashion Design lessons contribute on the success of those students product design. Besides, the success of the students in these lessons is boht separately and altogether depicted. İt is clear that lessons for Leather Wear andHome Accessories have positive impacts on their product design skills. İt is also clear that, Fundamental Arts Education and Fashion Design lessons have no concrete positive impact on those students product design skills. The fort sub-problem of this research includes the effect of the students creativity, and their use of tecnical and aesthetic skills on product design. And also, boht separately and altogether, the effects of those skills on product design are figured out. Creativity, skill of technical and aestetic knowledge affects one by one or altogether what they design. The more creative, skillful on technical and aesthetic knowledge, the higher the guality of their work gets. All factors are egually important on their design, however higher technical knowledge brings more success. According to these studies it is clear that students are not competent enough to transfer their knowledge of arts education to their field education. Besides, it is also clear that the students who lack enough information underestimate the conributions and necessities of those lessons. As students who compose this research are not accepted to this teaching program after having taken a competence exam and as they are not tested in their pre-university years about their information on arts, this resut is a normal outcome. Therefore, it is important to give the needed importance to arts education, and to integrate the importance of the contributions and necessities of these lessons within the teaching plans as separete units, and to maximize the sessions, and maximize product design of study in arts education and ' to make a correlation between the process of product design of field study with the process of arts education are important subjects that need to be underlined once more. When students combine their skills and tecnical knowledge of their field of education, knowledge and skills of arts education, then expected behavior and success will come out in product design.