On birinci sınıf Türk edebiyatı ders kitabındaki Tanzimat sonrası şiirlerin öğretim programı açısından değerlendirilmesi
The post poems after Tanzimat on the eleventh grade Turkish literature book in education
Yazar: MERYEM KORKMAZ YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEMAL SARAÇ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Edebiyat = Literature ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Eğitim = Education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Tanzimat = Tanzimat ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Çalışmayla, Türk edebiyatı Müfredat Programı çerçevesinde yayımlanan lise Türk edebiyatı ders kitabındaki Tanzimat sonrası şiirlerin Öğretim Programına göre tasnifini yapmak, buradan hareketle şiirlerin eğitimdeki kullanış biçimlerini ve ders kitaplarındaki şiirlerin Türk edebiyatı dersi Öğretim Programındaki kazanımlara uygun bir şekilde nasıl ele alınması gerektiğini belirtmek amaçlanmıştır. Bunun için Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 19.04.2007 gün ve 87 sayılı kararı ile ders kitabı olarak kabul edilmiş olan `Ortaöğretim Türk edebiyatı 11' isimli ders kitabında yer alan Tanzimat sonrasında yazılmış 16 şiir incelenmiştir.Kitapta yer alan Tanzimat sonrasında yazılmış manzum eserler, metnin kitaba alınış sebebi, hazırlık, inceleme ve anlama-yorumlama gibi metin üzerinde yapılan çalışmalara göre değerlendirilmiştir. Bu manzum eserlerin, incelenen ders kitabında nasıl ele alındığı, ne gibi çalışmalarla öğrencilere kavratılmaya çalışıldığı ortaya konulmuştur.On birinci sınıf Türk edebiyat ders kitabındaki Tanzimat sonrasında yazılmış şiirlerin Öğretim Programına uygunluğu incelenirken, tarama modeli kullanıldı. Araştırmanın konusu ile ilgili akademik çalışmalardan faydalanıldı. Doküman analizi sonuçları araştırmacı tarafından değerlendirildi. Seçilen metinlerin hangi yönlerden yeterli olduğu, hangi yönlerden yeterli olmadığı ve metinlerle ilgili yapılan çalışmaların Türk edebiyatı dersi Öğretim Programına göre eksik yönleri tespit edilerek değerlendirilmeler yapıldı.Bu araştırmayla şu sonuçlara varıldı;1.Konumuzu oluşturan Tanzimat sonrası yazılan şiirlerin on üç şaire ait olduğu görülür. Bu şairler Namık Kemal, Ziya Paşa, Abdülhak Hamid Tarhan, Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Mehmet Rauf, Halit Ziya Uşaklıgil, Tahsin Nahid, Mehmet Emin Yurdakul, Ziya Gökalp, Mehmet Akif Ersoy, Ahmet Haşim ve Yahya Kemal Beyatlı'dır.2. Metnin öncesinde ve sonrasında yer alan sorular öğrencilerin kıyas yapma, muhakeme gücünü geliştirme, eleştirel düşünme, analiz ve sentez becerilerinin gelişimini sağlayacak niteliktedir. Ancak; soru sayısının fazla olması ve birbirine benzer cevaplar içeren sorular ve etkinliklerin olması, dikkat dağınıklığına ve kafa karışıklığına sebep olmaktadır.3.Ölçme ve değerlendirme kısmında yer alan etkinlikler, gelecek konu ile ilgili merak uyandırmaktadır ve öğrenciyi araştırmaya yöneltmektedir.4. İncelenen on birinci sınıf ders kitabında, bazı konuların işlenişinde görsel objelerden yararlanılmadığı görülmüştür.5. On birinci sınıf edebiyat ders kitabına alınan bazı şiirler incelenirken, ?günümüz Türkçesiyle? başlığında nesre dönüştürülmüş biçimleri verilmiştir. Burada yapılan çalışma doğru değildir. Şiirlerin kendine has özellikleri dikkate alındığında şiir, bütün değerleri korunarak aynı dil içinde nesre ve özellikle bir başka dile çevrilemez.6. İncelenen kitapta metin üzerinde yapılan çalışmaların sırası; hazırlık, inceleme, anlama- yorumlama, ölçme- değerlendirme biçimindedir. Bunların yanı sıra sözcük çalışmasının yapılması öğrencilerin sözcük dağarcığını zenginleştirecektir.7. Kitapta incelenen eserler ve soru içinde yer alan şiir parçaları dışında şiir metnine yer verilmemiştir. Öğrencilerin değişik metinleri tanıması ve okuma alışkanlığını geliştirmesi bakımından ders kitabında, kolayca ulaşabilecek serbest okuma metinlerine yer verilmelidir.Anahtar sözcükler: edebiyat eğitimi, ders kitabı, şiir, ortaöğretim.

Abstract:
Study, the eleventh grade Turkish Literature after Tanzimat poetry textbook classification, to move from here poems poetry textbook in education and training in terms of usage patterns in a more efficient way is to specify how needs to be addressed. For this, the Ministry of Education of the Board of Education dated 19.04.2007 and 87 days as agreed with the decision of the textbook 'Secondary School Turkish Literature 11' named after the Tanzimat in the textbooks were written 16 poems.The book is written in verse in the works after the Tanzimat, the text book because of receipt, preparation, analysis and understanding-interpretation of such studies were evaluated according to the text. It works in verse, examined how the course discussed in his book, tried to teach students to work as what was described.On first-rate poems written in Turkish Literature after Tanzimat textbook in education were examined, survey method was used. Utilized the research on the subject of academic studies. Document analysis results were evaluated by the researcher. The selected texts in ways which are good, what aspects of the work of Turkish literature is not a good lesson about texts and the curriculum are determined according to the incomplete aspects of the examinations were performed.The study concluded the following results;1. Your position on three poems by poet of the post is seen that after the Tanzimat. These poets are Namık Kemal, Ziya Paşa, Abdülhak Hamid Tarhan, Tevfik Fikret, Cenap Sahabettin, Mehmet Rauf, Halit Ziya Uşakligil, Tahsin Nahid, Mehmet Emin Yurdakul, Ziya Gökalp, Mehmet Akif Ersoy, Ahmet Haşim and Yahya Kemal Beyatlı.2. Making comparison of students before and after the text of the questions, the development of reasoning power, critical thinking, analysis and synthesis skills to the development of nature. However, the question is more than the number of questions and activities with each other and have similar responses, disorganize attention and leads to confusion.3. Measurement and evaluation at the field events, future raises curiosity about the subject and lead the student to research.4. Studied the book of the eleventh grade course, some issues weren?t benefited for the handling of visual objects.5. Examining some of the poems from the eleventh grade literature textbook, "today's Turkish language" in the title formats are translated into prose. Here, the simplification work is not true. Given the unique features of poems poetry, prose, and especially in all levels while maintaining the same language translated into another language.6. The order of the studies reviewed in the book on the text, the preparation, review, understanding-interpretation, in the form of assessment. In addition, studies on word enrich students' vocabulary.7. Works and the question is examined in the book of poetry, except in parts of the poem are not included in the text. To recognize and develop the habit of reading various texts in terms of students' textbooks, should be easily able to access free reading of texts.Key words: literature, education, textbooks, poetry, secondary school.