0-6 yaş çocuğu olan annelerin akılcı ilaç kullanımına ilişkin tutumları ve sağlık okuryazarlığı durumlarının incelenmesi
Investigation of attitudes towards rational drug use and health literacy status of mothers with 0-6 year old children
Yazar: ALİ TANER YAPAR
Danışman: PROF. DR. NEJLA CANBULAT ŞAHİNER
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışma 0-6 yaş çocuğu olan annelerin akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı durumlarının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı araştırma tipinde yapıldı.
Veriler Ocak – Nisan 2022 tarihleri arasında çocuk polikliniğine başvuran 0-6 yaş arası çocuğa sahip 600 anneden elde edildi.
Veri toplamada Ebeveyn ve Çocuk Tanıtıcı Bilgi Formu, Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği (AİKYETÖ) ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (T-SOY32) kullanıldı. Veriler SPSS 22,0 paket programında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, min-maks değerler, Chronbach alfa değeri, Mann-Whitney U , ANOVA , Kruskal Wallis ve t testi ve post hoc ileri analizi ile değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde p değeri 0,05'in altında (p<0,05) anlamlı görüldü.
Annelerin AİKYETÖ puan ortalamalarının 167,77 ± 21,62, TSOY-32 puan ortalamalarının 34,35 ± 11,79 olduğu belirlendi. Annelerin ölçeklerden aldıkları puan ortalamaları ile gelir durumu, eğitim durumu, mesleği, aile tipi, medeni durum, kronik hastalık varlığı, akılcı ilaç kullanımıyla ilgili eğitim alma, sağlık okuryazarlığıyla ilgili eğitim alma, sürekli kullanılan ilaç varlığı ve reçetesiz ilaç kullanma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0,05). 
Annelerin AİKYETÖ puanlarının yüksek düzeyde olduğu, TSOY-32 puanları ile yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyinde oldukları belirlendi. AİKYETÖ  ve TSOY-32 puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptandı.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive study in order to examine the rational drug use and health literacy status of mothers with 0-6 year old children.
The data were obtained from 600 mothers with children aged 0-6 years who applied to the pediatric outpatient clinic between January and April 2022.
Parent and Child Descriptive Information Form, Parental Attitude Scale towards Rational Drug Use (PASRD) and Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32) were used for data collection. Data were evaluated with SPSS 22.0 package program with number, percentage, mean, standard deviation, min-max values, Chronbach alpha value, Mann-Whitney U , ANOVA , Kruskal Wallis and t test and post hoc advanced analysis. In statistical analyzes, p value below 0.05 (p<0.05) was found to be significant.
It was determined that the mothers' PASRD score averages were 167.77 ± 21.62, and the TSOY-32 mean scores were 34.35 ± 11.79. A statistically significant difference was found between the mean scores of the mothers from the scales and their income, education, occupation, family type, marital status, presence of chronic disease, education about rational drug use, education about health literacy, presence of constantly used drugs, and non-prescription drug use (p<0.05).
It was determined that the mothers' PASRD scores were at a high level, and they were at a sufficient level of health literacy with TSOY-32 scores. A positive and significant correlation was found between PASRD and TSOY-32 scores.