Moğollar
İlhanlılar zamanında Erzincan (1243-1343) /
Yazar: BERNA GÜLŞAH BAHAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL TAŞCI
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Erzincan = Erzincan ; Kent tarihi = Urban history ; Kösedağ Savaşı = Kösedağ War ; Memlükler = Mamluks ; Mengücekliler = Mengucheks ; Moğollar = Mongoşs ; Selçuklular = Seljuks ; İlhanlılar = Ilkhans

Özet:
Fırat/Karasu Nehri'nin yukarı havzasında yer alan Erzincan, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.  XI. yüzyılın sonlarından 1228 yılına kadar Mengücekliler tarafından idare edilen şehir bu tarihten sonra Türkiye Selçuklu sultanı I. Alâeddin Keykûbâd tarafından ele geçirildi. 1237 yılında Keykûbâd'ın ölümü üzerine Selçuklu tahtına oğlu II. Gıyâseddin Keyhüsrev çıktı. Keyhüsrev döneminde Moğollar Anadolu'ya saldırıya geçtiler ve 1243 yılında Erzincan Akşehir'de Moğollar ile Selçuklular arasında yapılan Kösedağ Savaşı'nda Selçuklular ağır bir yenilgiye uğradılar. Erzincan, Kösedağ Savaşı sonrası dolaylı olarak Moğolların, 1256 yılında ise Cengiz Han'ın torunu Hülâgu Han tarafından kurulan İlhanlı Devleti'nin idaresi altına girdi.
Abaka Han, 675/1277'deki Elbistan Savaşı'ndaki yenilgisinin ardından Pervâne Muîneddin Süleyman'ı ihanetle suçlayarak öldürülmesine karar verdi. Muîneddin Süleyman'ın öldürülmesi ile Doğu Anadolu'daki göstermelik Selçuklu hâkimiyeti son buldu ve Anadolu, Moğol valileri tarafından yönetilmeye başlandı. 
İlhanlıların son hükümdarı Ebu Said Bahadır Han döneminde Anadolu Genel Valiliği görevine getirilen Timurtaş Noyan, Anadolu'da bağımsız hareket etmeye başladı ve gerekli askeri desteği bulamayınca Eratna Bey'i naib bırakarak Memlûklere sığındı. Emir Eratna ile Timurtaş Noyan'ın oğlu Sulduzlu Küçük Şeyh Hasan 744/1343 yılında Erzincan-Sivas arasında Karanbük Savaşı yaptılar. Emir Eratna'nın galip olması sonucunda Anadolu'daki Moğol hâkimiyeti son buldu.

Abstract:
Erzincan is located in the basin of the Euphrates/Karasu River and has hosted many civilizations throughout history. The city, which was under the rule of the Menguceks from in the later century of 11th until 1228, after this date it was captured by the Turkish Seljuk Keykubad I. Upon the death of Keykubad in 1237, his son II. Keyhusrev ascended the throne. During the reign of Keyhusrev, the Mongols attacked Anatolia and in 1243 in the Battle of the Kosedag between Mongols and Seljuks in Aksehir, Erzincan, the Seljuks suffered a severe defeat. After the Kosedag War, Erzincan indirectly came under the rule of the Mongols then the city came under Ilkhanids which founded by Hulagu Khan, who the grandson of Cingiz Khan in 1256.
After him defeat in the Battle of Elbistan in 675/1277, Abaka Khan accused Pervâne Muineddin Suleyman of treason and decided to kill him. With the murder of Muineddin Suleyman, the symbolic Seljuk domination in Eastern Anatolia ended and Anatolia began to be ruled by Mongolian governors.
Timurtas Noyan, who was appointed as the General Governor of Anatolia during the reign of Abu Said, the last ruler of the Ilkhanıds, began to act independently in Anatolia and when he could not find the necessary military support, leaving Eratna as regent. Eratna and Hasan of Sulduz who was son of Timurtas, fought the Karanbuk War between Erzincan and Sivas in 744/1343. As a result of the victory of Eratna, the Mongol domination ended in Anatolia.