Toplumsal cinsiyet algısı ve bilişsel çarpıtmaların sosyal kaygı üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
Investigating the predictive effects of gender perceptions and cognitive distortions on social anxiety
Yazar: ŞEYMA BİLGİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL AY
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel hatalar = Cognitive errors ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsellik = Sexuality ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin sosyal kaygı düzeylerinin, toplumsal cinsiyet algıları ve bilişsel çarpıtmaları açısından incelenmesidir. 
Yöntem: Araştırmada betimsel tarama modelinde, ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Atatürk Üniversitesi, 2017-2018 eğitim öğretim yılında yedi farklı fakültede öğrenim görmüş, 1053 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; katılımcıların cinsiyet, sınıf, fakülte, en uzun süre ikamet edilen yer ve karşı cinsten yakın bir ilişkinin varlığını tespit etmeyi amaçlayan demografik bilgileri için, 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Öğrencilerin sosyal kaygı düzeylerini belirlemek için 'Sosyal Kaygı Ölçeği'; toplumsal cinsiyet algılarını belirleyebilmek için 'Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği' ve bilişsel çarpıtmalarını ölçebilmek amacı ile 'İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği' ölçekleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler için, SPSS programı aracılığı ile; betimsel analizler, bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular ve Sonuç: Araştırmanın bulgularında bilişsel çarpıtmalar ve sosyal kaygı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu açıklanmıştır. Toplumsal cinsiyete dair eşitlikçilik algısı ve sosyal kaygı arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirtilmiştir. Sosyal kaygının % 25.4 düzeyinde bilişsel çarpıtmalar, % 2.4 düzeyinde ise toplumsal cinsiyet algıları tarafından yordandığı bulgusuna erişilmiştir. Çalışma bulgularından elde edilen sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılarak, gelecek çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Purpose: The aim of this study to examine the social anxiety levels of college students, in terms of their gender perceptions and cognitive distortions. 
Method: In this study, the correlational survey model was applied. The data were collected from 1053 undergraduates who were studying at seven different faculties during the 2017-2018 academic year. In order to collect the data, one form and three different scales were used. First, a Personal Information Form was used to obtain the demographic information of participants which questioned the gender, the faculty, and the class of the students; the place of residence for the longest period of time; and the existence of a close relationship. Second, the Social Anxiety Scale was used to determine students' social anxiety levels. Third, the Gender Roles Attitude Scale was used to determine the gender perceptions. And finally, the Interpersonal Cognitive Distortions Scale was used to measure cognitive distortions of students.  SPSS software was used to analyse the data. In the analyses, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis and multiple regression analysis were applied. 
Findings and Results: The analysis results showed that there was a significant positive correlation between the cognitive distortions and the social anxiety levels of the students. There was a significant negative correlation between the equality perceptions regarding gender and social anxiety. In this study, cognitive distortions were found to predict 25.4% of the social anxiety and 2.4% of the gender perceptions of the students. Obtained results were discussed at the findings section of the thesis by means of related literature. Some suggestions were offered for future studies.