hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Özel kuaterniyonik çatılı kuaterniyonik eğriler ve karakterizasyonları
Quaternionic curves with special quaternionic frames and their characterizations
Yazar: ESRA ERDEM
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER YILDIRIM YILMAZ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Karakterizasyon = Characterization ; Kuaterniyonlar = Quaternions ; Oskülatör eğriler = Osculator curves ; Rektifiyan eğriler = Rectifier curves

Özet:
Bu tez çalışmasında matematik ve kuaterniyonların tarihsel gelişim sürecini içeren giriş kısmının ardından kuaterniyonlar ile ilgili temel kavramlar ve kuaterniyonik eğriler ile ilgili farklı yaklaşımlara yer verilmiştir. Daha sonra dört boyutlu Öklid uzayında oskülatör,rektifiyan ve normal eğrilerin tanımları ve bu uzaydaki karakterizasyonları üzerinde durulmuştur ve dört boyutlu Öklid uzayı ℝ4'de tip-2 kuaterniyonik çatı kullanılarak oskülatör, rektifiyan ve normal kuaterniyonik eğriler tanımlanarak karakterizasyonları hesaplanmıştır. Ek olarak dört boyutlu Öklid uzayı ℝ4'de kuaterniyonik eğrilerin tip-2 kuaterniyonik çatıya göre bazı alt uzaylarda kalma şartları incelenmiş ve sınıflandırılmaları yapılmıştır.
Son olarak tez çalışması yapılırken kullanılan metodolojiden, elde edilen bulgulardan bahsedilmiştir. Aynı zamanda çalışmadan elde edilen sonuçlar ve öneriler kısmına yer verilmiştir.

Abstract:
In this thesis, after the introductoury part which consist the historical background of mathematics and quaternions , basic concepts of quaternions and quaternionic curves are given with a different point of view. Afterwards we have focused on the osculating, rectifying and normal curves. Their definition and characterizations are given in four dimensional Euclidean space. Then with the help of type-2 quaternionic frame in 4- dimensional Euclidean space osculating, rectifying and normal quaternionic curves are defined and their characterizations are calculated.In addition, the lieing conditions in some subspaces for the quaternionic curves using type-2 quaternionic frame are investigated and also classified. Finalpart is on the methodology of the study and finding in thesis. At the same time results are given and suggestions are reported.
Fırçasız doğru akım motoru tahrikli iki rotorlu insansız hava aracının adaptif bulanık 2-DOF PID kontrolör ile denge kontrolü
Stability control of brushless dc motor driven dual rotor unmanned aerial vehicle with adaptive fuzzy 2-DOF PID controller
Yazar: İBRAHİM ÇUKDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mekatronik Mühendisliği = Mechatronics Engineering
Dizin: Doğru akım motorları = Direct current motors ; PID denetleme = PID control ; Parçacık sürü optimizasyonu = Particle swarm optimization ; İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle

Özet:
Bu tezde, Fırçasız Doğru Akım Motorlu İki Rotorlu bir İnsansız Hava Aracının (İHA) denge kontrolü gerçekleştirilmiştir. İlk olarak Matlab/Simulink ortamında denge sisteminin modeli oluşturulmuştur. Oluşturulan model ilk olarak PID ve 2-DOF PID kontrolör ile çalıştırılmıştır. Çalışmada kullanılan kontrolör parametrelerinin belirlenmesinde son zamanlarda optimizasyon uygulamalarında yaygın olarak kullanılan Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO) algoritması kullanılmıştır. Daha sonra çalışmada önerilen Adaptif Bulanık 2-DOF PID kontrolör yapısı hem denge açısı hem de motor hız kontrolü için oluşturulmuştur. İHA Denge Sistemi için STM32F4 mikroişlemcisi ve Matlab/Simulink kullanılarak Eş Benzetim (Co-Simulation) yapısı oluşturularak PID, 2-DOF PID ve Adaptif Bulanık 2-DOF PID kontrolörlerin performansı Eş Benzetim sonuçları kullanılarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Sonuçlar incelendiğinde, klasik PID, 2-DOF PID ve Adaptif Bulanık 2-DOF PID kontrolörün İHA Denge Sistemini kararlı bir şekilde kontrol ettiği görülmüştür. Ancak çalışmada önerilen Adaptif Bulanık 2-DOF PID özellikle değişken çalışma koşullarında Adaptif özellik göstererek, çalışmada kullanılan diğer kontrolörlere göre daha iyi bir performans gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, the balance  control of an unmanned aerial vehicle driven by two brushless direct current motors was realized. First, the model of the balance system was created in the Matlab/Simulink environment. The created model was first run with PID and 2-DOF PID controller. Particle Swarm Optimization (PSO) algorithm, which has recently been widely used in optimization applications, was used to determine the controller parameters used in the study. Then, the adaptive fuzzy 2-DOF PID controller structure proposed in this study was implemented for both balance angle and motor speed control. The performance of PID, 2-DOF PID and Adaptive Fuzzy 2-DOF PID controllers were analyzed comparatively using the results of the Co-Simulation by creating a Co-Simulation structure for the UAV Balance System using STM32F4 microprocessor and Matlab/Simulink.
When the results were analyzed, it was seen that the classical PID, 2-DOF PID and Adaptive Fuzzy 2-DOF PID controllers controlled the UAV Balance System stably. However, the Adaptive Fuzzy 2-DOF PID proposed in this study shows a better performance compared to the other controllers used in the study, especially by showing adaptive characteristics under variable operating conditions.
Öğütülmüş andezit kullanılarak üretilen kendiliğinden yerleşen harçların mühendislik özellikleri
Engineering properties of self-setting mortars produced using ground andesite
Yazar: EMRE BOZCAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARATAŞ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bazaltik andezit = Basaltic andesite

Özet:
Bu tez çalışması, andezit tozu ve silis dumanı kullanılarak üretilen kendiliğinden yerleşen harçların (KYH) dayanıklılığını ve mekanik performansını araştırmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, 4 farklı seri harç numunesi üretilmiştir. Bu numuneler, kontrol karışımı ile birlikte %5, %10, %15, %20, %25 ve %30 oranlarında andezit tozu ikamesi içeren ikili karışımlar ile %5, %10 ve %15 oranlarında silis dumanı ve %5, %10, %15, %20 ve %25 oranlarında andezit tozu ikamesi içeren üçlü karışımlardan oluşmaktadır. Üretilen taze ve sertleşmiş harç numuneleri üzerinde işlenebilirlik ve dayanım deneyleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, 90 gün kür süresi sonunda yüksek sıcaklıklara (300°C, 600°C ve 900°C) maruz bırakılan numunelerin dayanım değerleri karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda, andezit tozu ve silis dumanının birlikte kullanılmasının harçların dayanımına olumlu katkı sağladığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
This thesis study aims to investigate the durability and mechanical performance of self-compacting mortars (KYH) produced using andesite powder and silica fume. Accordingly, 4 different series of mortar samples were produced. These samples, together with the control mixture, were mixed with binary mixtures containing 5%, 10%, 15%, 20%, 25% and 30% andesite powder substitutes, and silica fume at 5%, 10% and 15%, and 5%, 10%, It consists of triple mixtures containing 15%, 20% and 25% andesite powder substitutes. Workability and strength tests were carried out on the fresh and hardened mortar samples produced. In addition, the strength values of the samples fired at high temperatures (300°C, 600°C and 900°C) at the end of the 90-day curing period were compared. As a result of the studies, it was observed that the use of andesite powder and silica fume together contributed positively to the strength of the mortars.
Sonlu bir aralıkta süreksizliğe sahip diferensiyel denklem için ters problem
Inverse problem for a differential equation with discontinuity in a finite range
Yazar: ENDER KULA
Danışman: PROF. DR. HİKMET KEMALOĞLU
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Nodal yöntemler = Nodal methods ; Prüfer dönüşümü = Prufer transformation ; Sturm-Liouville sistemi = Sturm-Liouville system ; Sıçrama = Jump ; Özdeğerler = Eigenvalues

Özet:
Bu çalışmada, sonlu bir aralığın orta noktasında süreksizlik sınır şartına sahip bir Sturm-Liouville problemi için ters nodal problemin çözümü verilmiştir. Bunun için Prüfer dönüşümü kullanılmıştır. Öncelikle bu dönüşüm yardımıyla özdeğerler, özfonksiyonların sıfırları (nodal noktalar) ve nodal uzunluklar için asimptotik formlar bulunmuştur. Sonraki aşamada: Nodal parametreler yardımıyla   potansiyel fonksiyon için bir formül verilmiştir.

Abstract:
In this study, the solution of the inverse nodal problem is given for a Sturm-Liouville problem with a discontinuity boundary condition at the midpoint of a finite interval. For this, Prüfer transform is used. First of all, with the help of this transformation, asymptotic forms for eigenvalues, zeros of eigenfunctions (nodal points) and nodal lengths are found. In the next step: a formula for  potential function is given with the help of nodal parameters.
Atık biyokütle ve plastik karışımlarının torrefaksiyon ile yakıt özelliklerinin iyileştirilmesi
Improvement of fuel properties of waste biomass and plastics mixtures by torrefaction
Yazar: KÜBRA BEKCİ
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN DURANAY
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimyasal Teknolojiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Biyokütle = Biomass ; Biyokütle enerjisi = Biomass energy ; Katı atıklar = Solid wastes ; Piroliz = Pyrolysis ; Plastik atıklar = Plastic wastes ; Yakıt üretimi = Fuel production

Özet:
Dünyada enerji ihtiyacının artması yeni kaynak arayışının yanında mevcut kaynakların da verimli bir şekilde kullanılmasını gerektirmektedir. Çevre kirliliğinin azaltılması ve enerji kaynaklarının etkin kullanılarak ekonomiye katkı sağlaması açısından plastik atıkların değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışmada önemli bir çevre problemi olan atık plastik torbaların mobilya fabrikası atık tozu ile farklı oranlarda karıştırılarak hazırlanan ikili karışım peletlerinin torrefaksiyonu ile geri dönüşümünden kalorifik değeri yüksek yakıt üretilmesi ve yakılması esnasında oluşan baca gazı emisyonlarının azaltılması amaçlanmaktadır.
Enerji endüstrisi, ekonomilerdeki en büyük endüstri olduğu ve yenilenemeyen kaynakların hızla tükenmesi nedeniyle alternatif enerji kaynağı arayışı sürekli söz konusudur. Plastik atığın potansiyel enerji kaynağı olarak kullanımının faydalı olabileceği üzerinde çalışmalar yapılmaktadır. Bununla birlikte, plastik atığın yakıt peletleri olarak uygulanması için büyük potansiyele rağmen, kullanımı ve gelişimi hala çok sınırlıdır. Bu nedenle, bu atıkların atık biyokütle ile birlikte pelet halinde torrefiye edilerek kullanılması atık plastik ve biyokütlenin birlikte değerli bir yakıta dönüştürülmesi sağlanacaktır.

Abstract:
Increasing energy needs in the world requires efficient use of existing resources as well as the search for new resources. It is important to evaluate plastic waste in terms of reducing environmental pollution and contributing to the economy by using energy resources effectively. In this study, which is a major environmental problem of the waste plastic bags, waste furniture factory binary mixture in different proportions of pellets prepared by mixing the powder with higher fuel during combustion flue gas emissions from production and recycling torrefaksiyon is intended to reduce the calorific value.
Because the energy industry is the largest industry in economies and the rapid depletion of non-renewable resources, the search for alternative energy sources is constantly in question. Studies are being conducted on the potential use of plastic waste as a source of energy. However, despite the great potential for the application of plastic waste as fuel pellets, its use and development are still very limited. Therefore, the use of these wastes by torrefying them into pellets together with the waste biomass will be ensured that the waste plastic and biomass will be converted into a valuable fuel together.
Kazak destanlarında inanç ve inanışlar
Faith and beliefs in the Kazakh epics
Yazar: GÜLBAHAR BULUT
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖZEREN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kazak edebiyatı = Kazakh literature ; Kazaklar = Kazakhs ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Millî kültür, toplumların geçmiş ve tarih boyu deneyimlerinin bir bütünü olarak karşımıza çıkmaktadır. Millî kültürü oluşturan en önemli unsur sözlü edebiyat ürünleridir. Türklerin asırlara dayanan sözlü edebiyat ürünleri vardır. Destanlar da bu köklü edebiyat ürünlerindendir.
 Sözlü ve yazılı edebiyat açısından çok zengin bir birikime sahip olan Kazak Türklerinin sözlü edebiyat ürünlerinden biri destanlardır. Destanlar bir halkın kültürü, yaşantısı, gelenekleri ve dinî anlayışları vb. konularda tarihe ışık tutan eserlerdir. Eski dönemlere dayandıkları için İslamiyet öncesi destanlarda farklı unsurlar dikkat çekerken, İslamiyet'in kabulüyle ortaya çıkan destanların İslamî unsurlardan etkilendiği görülmüştür. Bu durum inanç ve inanışlarda birtakım değişimler meydana getirmiştir. 
Bu çalışmada Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmış olan on beş tane destan inanç ve inanışlar açısından incelenmiştir. Kazak inanç ve inanışlarının destanlara yansımaları incelenmiş ve çıkarımlarda bulunulmuştur. İncelenen destanlar geçmiş ile günümüz hatta gelecek arasında bir köprü niteliğinde olacak ve Kazak toplumunun inanç ve inanış açısından tanınmasına yardımcı olacaktır. Sonuç olarak Kazakların Türk inanç ve inanışları ile genel bir uyum sağladıkları ve İslamiyet'in kabulü ile birtakım etkileşimler yaşadıkları görülmüştür.

Abstract:
National culture emerges as a whole of past and historical experiences. The most important element forming the national culture is the verbal literature products. Of the Turks have verbal literature products dating back centuries. Epics are among these rooted literary products. 
One of the verbal literature products of Kazakh Turks, who have a very rich accumulation in terms of verbal and written literature, is epics. Epics are a human culture, life, traditions and religious understandings, etc. are on matters Works that shed light on the history of writing. While different elements draw attention in the pre-Islamic epics because they ara based on ancient times, it has been seen that the epics that emerged with the acceptance of Islam were influenced by Islamic elements. This situstion has brought about some change in faıth and beliefs.
 In this study, fifteen epics transferred from Kazakh Turkish to Turkey Turkish were examined in terms of faıth and beliefs. The reflections of Kazakh faıth and beliefs on epics were examined and inferences were made. The analyzed epics will be a bridge between the past and the present and even the future, and will help us to know the the Kazakh society in terms of faıth and beliefs. As a result, it has been seen that Kazakhs are in general harmony with Turkish faıth and beliefs and have some interactions with the acceptance of Islam.
Çermik ve çüngüş bölgesindeki koyun ve keçilerde ayak hastalıkları prevalansının değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence of foot diseases in sheep and goats in çermik and cüngus region
Yazar: ALİ ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KÖM
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Ülkemizdeki koyun ve keçi topallıkları verim kaybı ve cerrahi hastalıklar bakımından büyük bir problemdir. Bu çalışma; Diyarbakır ilinin Çüngüş ve Çermik ilçelerinde yoğun olarak yetiştiriciliği yapılan koyun ve keçilerde ayak hastalıkları yönünden değerlendirildi. Araştırmada 7.485'i mera öncesi dönemde 4.716'sı da mera sonrası dönemde toplam 12.119 koyun ve keçinin ayak hastalıkları yönünden muayenesi gerçekleşirildi.
Muayene sonucunda 12.119 hayvandan 734'ünün ayaklarında lezyonlar görülmüştür. Bu lezyonların mera öncesi dönemde % 63.48 mera sonrası dönemde ise % 36.51 oranında görülmüştür. Ayak hastalığı bulunan hayvanların  % 64.30'u ön ayakta, arka ayakta ise % 35.70'i oranında lezyon görülmüştür.
Görülen ayak lezyonları ise %12.39 piyeten, %5.8 tüylüce %8.5 interdigital dermatitis, %73.16 tırnak deformasyonu olduğu tespit edilmiştir.
Çalışmanın sonunda elde ettiğimiz verilere göre 2022 yılında mera öncesi ve mera sonrası dönemlerdeki Diyarbakır ili Çermik ve Çüngüş ilçelerindeki koyun ve keçilerdeki ayak hastalıkları prevalansı % 6.05 olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Lameness of sheep and goat are a big problem in term of loss of production and surgical disease in our Country. This study; It was evaluated in terms of foot diseases in sheep and goats that are intensively bred in Çüngüş and Çermik districts of Diyarbakır province. In this study, a total of 12.119 sheep and goats, 7.485 in the pre-pasture period and 4.714 in the post-pasture period, were examined for foot diseases.
As a result of the examination, lesions were observed on the feet of 734 out of 12.119 animals. These lesions were seen at a rate of 63.48% in the pre-pasture period and 36.51% in the post-pasture period. Lesions were observed in 64.30% of the animals with foot disease in the forefoot and 35.70% in the hindfoot.
The foot lesions observed were 12.39% footrot, 5.8% sinus interdigitalis, 8.5% interdigital dermatitis, 73.16% nail deformation.
According to the data we obtained at the end of the study, the prevalence of foot diseases in sheep and goats in Çermik and Çüngüş districts of Diyarbakır province in the pre-pasture and post-pasture periods in 2022 was determined as 6.05%.
Türkiye'de yaşayan yabancı göçmenlere uygulanan sağlık politikaları: Elazığ Bab-ı Şifa Göçmen Sağlığı Merkezi örneği
Health policies applied to foreign immigrants living in Turkey: Example of Elazig Bab-i Healing Immigrant Health Center
Yazar: HOSIN AL SALEM
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ POLAT
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalışmada, Suriye Arap Cumhuriyetinde savaş öncesi ve savaştan 10 yıl sonra sağlık sistemi ve sağlık hizmetlerinin nasıl olduğu ortaya konulduktan sonra, yerinden edilmiş Suriyelilerin yaklaşık 3,6 milyonluk önemli bir çoğunluğunun sığındığı Türkiye'de Suriyelilere sunulan sağlık hizmetleri irdelenmiştir. 
2011 sonrası Türkiye'ye sığınan Suriyelilere yönelik sunulan sağlık hizmetleri ve Türkiye'nin uyguladığı sağlık politikası sorunsallaştırılmıştır. Bu çalışma ile Türkiye'de sığınmacılara yönelik sağlık politikalarının nasıl geliştiği ve değiştiği ortaya konulmuştur. Ayrıca, Suriyelilerin yaşadığı sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulan SIHHAT Projesi'nin kamu politikası analizinde kullanılan süreç modeli doğrultusunda sistematik olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi de yapılmıştır.

Abstract:
In this study, after revealing how the health system and health services were in the Syrian Arab Republic before the war and 10 years after the war, the health services provided to Syrians in Turkey, where a significant majority of the displaced Syrians of approximately 3.6 million took shelter, were examined. In this context, the health services offered to Syrians and the health policy implemented by Turkey were problematized. With this study, it has been revealed how the health policies for asylum seekers developed and changed in Turkey. In addition, the SIHHAT Project, which is presented as a solution to the health problems experienced by Syrians, has been systematically examined and evaluated in line with the process model used in public policy analysis
Yapılarda ısı yalıtımı yapılmasının çevre, enerji, ekonomi ve yapı güvenliği açısından önemi
Importance of thermal insulation in buildings in terms of environment, energy, economy and building safety
Yazar: EMRE SEFALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ETHEM KİZİRGİL
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ekobilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy

Özet:
İnsan nüfusu tüm dünyada çoğalmakta ve enerji tüketimi de buna bağlı olarak artmaktadır. Kullanılan enerjinin yaklaşık olarak %28'lik kısmı binalarda tüketilmektedir. Bundan dolayı özellikle binalar başta olmak üzere tüm yapılarda enerji tasarrufunun önemi zamanla artmaktadır. Ancak en verimli tasarrufu yapabilmek için doğru malzeme seçimi yapıp alanda doğru uygulama yapılmalıdır.
Bu çalışmada ısı yalıtımının önemine değinerek mevcutta olan malzemelerin kimyasal yapıları ele alınmış olup ısıl iletkenlik katsayıları değerlendirilmiştir. Mevcut malzemeler arasında karşılaştırılmalar yapılmıştır. Yalıtım uygulaması aşamasında yapıya verilebilecek zararlar mühendislik açısından incelenmiş olup nihai sonuçlar elde edilmiştir. Kullanılan malzemeden tam verim elde edebilmek için doğru ısı yalıtım uygulaması detaylı olarak anlatılmıştır. Bu çalışma sonunda bir yapıda istenilen tasarrufu elde edebilmek için doğru malzeme seçimi ve doğru uygulamanın nasıl olacağı detaylı olarak belirtilmiştir.

Abstract:
The human population increases all over the world so energy consumption increases accordingly. Approximately 28% of the used energy is consumed in buildings. Therefore, the importance of energy saving in all structures, especially for buildings, increases over time. However, in order to make the most efficient savings, the suitable material selection and the proper application should be made in the field.
In this study, by mentioning the importance of thermal insulation, the chemical structures of the existing materials were discussed and their thermal conductivity coefficients were evaluated. Comparisons were made between existing materials. The damages that can be given to the structure during the insulation application phase were examined in terms of engineering aspects and final results were obtained. In order to obtain full efficiency from the material used, the correct thermal insulation application was explained in detail. At the end of this study, in order to achieve the desired energy savings in a building, the correct material selection and the correct application were specified in detail.