Obez ve metabolik sendromlu çocuk ve adolesan hastalarda mikronutrient seviyelerinin değerlendirilmesi ve metabolik sendrom bileşenleri ile ilişkisi
Assessment of micronutrient levels and their relationship with components of metabolic syndrome in children and adolescents and with obesity and metabolic syndrome
Yazar: ARİFE DERDA YÜCEL ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH KARDAŞ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Mikrobesin elementleri = Micronutrient elements ; Obezite = Obesity ; Vitaminler = Vitamins ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Obezite ülkemizde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Tek tip beslenme sonucunda gelişen obezitede sağlıklı çocuklara oranla vitamin eksiklikleri görülebilmektedir. Bu konuda vitamin ve mineral eksiklikleri ile ilgili çalışmalar yapılmış ve farklı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmamızda; obez, metabolik sendromlu ve sağlıklı çocuk ve adolesanlarda vitamin ve mikronutrient seviyelerini değerlendirdik.
Gereç (Hastalar) ve Yöntem: Çalışmaya 10-16 yaşları arasında 61 obez, 51 metabolik sendrom tanısı almış hasta ve 59 sağlıklı çocuk (kontrol grubu) alındı. Obezitenin tanımlanmasında CDC 2000' nin yaşa ve cinsiyete göre hazırlanan VKİ persentil değerleri kullanıldı ve 95. persentil ve üstündeki çocuklar obez olarak değerlendirildi. 10-16 yaş grubu metabolik sendrom IDF tanı kriterlerini karşılayan olgular metabolik sendrom grubuna dahil edildi. Kontrol grubu olarak tartı ve boyları normal sınırlarda, bilinen kronik hastalığı olmayan çocuklar çalışmaya alındı. Olguların fizik muayeneleri yapıldı. Bel çevresi ölçümleri, sistolik kan basıncı ölçümleri kaydedildi. VKİ' leri ve Rölatif İndeks (RI)' leri hesaplanarak kaydedildi. Açlık kan şekeri, trigliserit, HDL, LDL, total kolesterol, insülin, vitamin A, vitamin E, vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, vitamin B12, folik asit ve serbest karnitin düzeyleri çalışıldı. HOMA-IR indeksi hesaplanarak kaydedildi. SPSS 22.0 ile analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya basit obezite tanısı alan 61 çocuk, metabolik sendrom tanısı almış 51 hasta ve 59 sağlıklı çocuk (kontrol grubu) alındı. Olguların yaş aralığı ortalama 11,8±2,1 yıldı. Çalışmaya alınan çocukların vücut ağırlıkları ortalama 58,9±24 kg; boyları ortalama 149,9±14,5 cm; bel çevreleri ortalama 79,2±13,7 cm; VKİ' leri ortalama 25,2±6,6 kg/m² olarak saptandı. Metabolik sendromlu hastalarda trigliserit ve LDL düzeyi anlamlı ölçüde yüksek bulundu. Metabolik sendromlu hastalarda serum HDL düzeyi anlamlı düzeyde düşük tespit edildi. Obez ve metabolik sendromlu grupta anlamlı düzeyde serum insülin düzeyi ve HOMA-IR indeksi yüksek tespit edildi. Vitamin A, vitamin B6 ve serbest karnitin düzeyi açısından gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Obez ve metabolik sendromlu hastalarda anlamlı düzeyde vitamin E, vitamin B2, vitamin B12 ve folik asit düşüklüğü tespit edildi. Vitamin B1 düzeyi obez ve metabolik sendromlu hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi.
Sonuç: Obez, metabolik sendromlu ve sağlıklı çocuklar üzerinde yaptığımız çalışmamız sonucunda; obez çocuk ve metabolik sendromlu hastalarda özellikle vitamin E, vitamin B2, vitamin B12 ve folik asit düzeyleri düşük tespit edildi.

Abstract:
Objective: Obesity is an important public health issue in Turkey. In obesity caused by uniform nutrition, vitamin deficiencies can be seen in obesity when compared to healthy children. In this topic, there are studies on vitamin and mineral deficiencies, indicating discrepant results. In this study, we assessed vitamin and micronutrient levels in children and adolescents with obesity, metabolic syndrome, and healthy controls. 
Material and method: The study included 61 patients with obesity, 51 patients with metabolic syndrome and 59 healthy controls aged 10-16 years. Obesity was defined by using BMI percentiles adjusted to age and gender in CDC 2000. The children with BMI≥95th percentile were considered as obese. The 10-16 year-old group was included in the metabolic syndrome group who met IDF diagnostic criteria. The children without known chronic disease who had height and body weight values within normal range were employed as controls. In all subjects, physical examination and pubertal assessment were performed. In addition, waist circumference and systolic blood pressure measurements were performed. BMI and relative index (RI) were calculated and recorded. In all subjects, fasting blood glucose, triglyceride, HDL, LDL, total cholesterol, insulin, vitamin A, vitamin E, vitamin B1, vitamin B2, vitamin B12, folic acid and free carnitine levels were studied. HOMA-IR index was calculated. Data were analyzed by SPSS version 22.0. 
Results: The study included 61 children diagnosed as obesity, 51 children diagnosed as metabolic syndrome and 59 healthy controls. Mean age was range 10-16 years. Mean body weight, height and waist circumference were range 23-133.1 kg, range 126.7-183 cm and range 55-114 cm respectively. Mean BMI was calculated as range 13.6-44.2 kg/m2. Mean triglyceride and LDL levels were found to be significantly higher in children with metabolic syndrome. Mean HDL level was found to be significantly lower in children with metabolic syndrome. Serum insulin level and HOMA-IR values were found to be significantly higher in obese children and in those with metabolic syndrome. No significant difference were found in vitamin A, vitamin B6 and free carnitine levels among groups. Mean vitamin E, vitamin B2, vitamin B12 and folic acid levels were found to be significantly lower in obese children and in those with metabolic syndrome. Mean vitamin B1 level was found to be significantly higher in obese children and in those with metabolic syndrome when compared to healthy controls. 
Conclusions: As a result of our study on obese children, those with metabolic syndrome and healthy controls, vitamin E, vitamin B2, vitamin B12 and folic acid levels were found to be lower in obese children and those with metabolic syndrome.