COVİD-19 pandemi döneminde hemşirelerinin tükenmişlik düzeyleri ile tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişki
Rrlationship between nurses burnout level and medical error tendenci̇es during the COVID-19 pandemic
Yazar: NURCAN AKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN EDA TEKİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Covid-19 virüsü ile mücadelede sağlık sektörünün önemli mesleklerinden olan hemşirelik; uzun çalışma saatleri, ağır iş yükü, ağır duygusal yük ve stres gibi nedenlerle tükenmişlik riskinin oldukça yüksek olduğu meslekler arasındadır. Artan tükenmişlik hemşirelerin tıbbi hata olasılığını artırmaktadır. Bu araştırma Covid-19 pandemi döneminde hemşirelerin tükenmişlik düzeylerinin tıbbi hataya eğilimleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yürütülmüştür.
Araştırma İstanbul'da Aralık 2020 – Ağustos 2021 tarihleri arasında hastanelerde görev yapan 303 hemşire üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri "Demografik Özellikler Formu", "Mesleki Yorgunluk Tükenmişlik Toparlanma Ölçeği" (MYTTÖ) ve "Hemşirelerde Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği" (HTHEÖ) ile çevrimiçi yöntemle toplanmıştır.  
Hemşirelerin tükenmişlik ölçeği "kronik yorgunluk" alt boyut puan ortalamasının 69,95±28,36, "akut yorgunluk" alt boyut puan ortalamasının 67,27±18,86, "toparlanma" alt boyut puan ortalamasının 39,69±17,63 olduğu, Tıbbi hataya eğilim ölçeği toplam puan ortalamasının ise 216,64±28,32 olduğu bulunmuştur. Tıbbi hataya eğilim ölçeğinin tüm alt boyutları ile akut ve kronik yorgunluk alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif, toparlanma alt boyutu arasında ise düşük düzeyde negatif korelasyon bulunmuştur. Genç hemşirelerin, kadınların, çocuk sahibi olmayanların, yoğun bakımda çalışanların, vardiyalı çalışanlarda, haftada 48 saatten fazla çalışanlarda ve Covid(+) hastaya bakım verenlerde tükenmişlik seviyesi daha yüksektir. Hemşirelerin tıbbi hataya eğilim durumlarını çalıştıkları birim, çalışma saati ve sigara-alkol kullanımında artma durumu etkilemektedir.
Sonuç olarak hemşirelerin tükenmişlik seviyeleri arttıkça tıbbi hataya eğilimleri artmaktadır.

Anahtar Kelimeler: covid-19, tükenmişlik, tıbbi hata, hemşire

Abstract:
Nursing, one of the important professions of the health sector in the fight against the Covid-19 virus, is among the professions where the risk of burnout is high for reasons such as long working hours, heavy workload, heavy emotional burden and stress. Increasing burnout increases the likelihood of medical errors of nurses. This research was carried out descriptively in order to determine the effects of burnout levels of nurses on their tendency to medical error during the Covid-19 pandemic period.
The research was carried out on 303 nurses working in hospitals in Istanbul in December 2020 – August 2021. The data of the study were collected using the "Demographic Characteristics Form", "Occupational Fatigue Burnout Recovery Scale" and "Tendency to Medical Error in Nurses Scale" by online method.
It was found that the Burnout scale of nurses was 69.95±28.36 for the "chronic fatigue" sub-dimension, 67.27±18.86 for the "acute fatigue" sub-dimension, 39.69±17.63 for the "recovery" sub-dimension, and the total score average for the Medical error tendency scale was 216.64±28.32. A low level of positive correlation was found between all sub-dimensions of the medical error tendency scale and the acute and chronic fatigue sub-dimension, and a low level of negative correlation was found between the recovery sub-dimension. The level of burnout is higher in young nurses, women, those who do not have children, those who work in intensive care, shift workers, those who work more than 48 hours a week, and those who care for a Covid (+) patient. The tendency of nurses to medical error is affected by the unit where they work, the working hours and the increase in smoking and alcohol use.
As a result, nurses' tendency to medical error increases as burnout levels increase.

Key Words: covid-19, burnout, medical error, nurse