Açık kalp ameliyatı geçiren hastalarda ritmik solunum egzersizlerinin sternotomi ağrısına etkisi
The effect of rhythmic breathing exercises on sternotomy pain in patients undergoing open herth surgery
Yazar: MEHTAP SEYMEN
Danışman: PROF. DR. LEYLA KHORSHTD
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Kesitsel, prospektif, tek kör, tek grup ön – test-son test desenli, yarı-deneysel tasarımdaki bu çalışma, açık kalp ameliyatı geçirmiş hastalarda ritmik solunum egzersizlerinin sternotomi ağrısına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini  Ege Üniversitesi Hastanesi (Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi)  Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda 01.04.2022 – 31.12.2023 tarihleri arasında açık kalp ameliyatı nedeniyle sternotomi uygulanan tüm hastalar (N= 1002) oluşturdu. Örneklemi ise bu tarihler arasında araştırmaya alınma kriterlerini karşılayan, 18-74 yaş aralığında olan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 72 hasta oluşturdu. Hastalara ameliyattan 2 gün önce ritmik solunum egzersizi öğretildi ve uygulatıldı, egzersiz adımları yazılı olarak verildi. Ameliyattan sonra hastalara solunum egzersizlerini ardışık olarak 3 gün boyunca, analjezik kullanımından yarım saat önce, sabah ve akşam (5'er dakikalık aralıklarla 4 defa tekrarlanarak toplamda 20 dakika boyunca) olmak üzere, uyku saatleri dışında, günde 2 kez araştırmacı tarafından uygulamaları sağlandı. VAS ve McGill Melzack Kısa Formu klinik sorumlu hemşiresi tarafından ölçüldü. Hastaların aldıkları analjezikler ve saatleri kaydedildi. Toplanan veriler SPSS 25.0 programında analiz edildi. Verilerin analizinde tekrarlayan ölçümlerde varyans analizi, Wilcoxon Signed Ranks Test, Tek Yönlü Vayans Analizi ve Bağımsız Gruplarda T Testi kullanıldı. Hastaların ameliyat öncesi 1., 2., ve 3., gündeki hem ritmik solunum egzersizi öncesi,  hem  ritmik solunum egzersiz sonrası VAS ağrı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. Ölçüm yapılan 3 gün boyunca sabah ve akşam saatlerinde giderek artan oranda hastada VAS ağrısı azaldı. Toplam 3 gün boyunca yapılan bazı ölçümlerde kadınlarda ve 60 yaş altındaki grupta VAS ağrı düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak açık kalp ameliyatı geçirmiş hastalarda ritmik solunum egzersizlerinin sternotomi ağrısını azalttığı, kadınlarda ve 60 yaş altındaki grupta VAS ağrı düzeyinin daha düşük olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This cross-sectional, prospective, single-blind, single-group pretest-posttest design, quasi-experimental design study was conducted to determine the effect of rhythmic breathing exercises on sternotomy pain in patients who had undergone open heart surgery. The population of the study consisted of all patients (N= 1002) who underwent sternotomy due to open heart surgery between 01.04.2022 and 31.12.2023 dates in the Department of Cardiovascular Surgery of Ege University Hospital (Health Practice and Research Center). The sample consisted of 72 patients who met the inclusion criteria for the study between these dates, who were between the ages of 18-74, and volunteered to participate in the study. The patients were taught and practiced rhythmic breathing exercises 2 days before the surgery, and the steps were given in written form. After the surgery, the researchers had the patients perform breathing exercises for 3 consecutive days, half an hour before the use of analgesics, in the morning and in the evening (repeated 4 times at 5-minute intervals for a total of 20 minutes), outside of sleeping hours, twice a day by the researcher. VAS and McGill Melzack Short Form were measured by the clinical nurse in charge. The analgesics the patients received and their hours were recorded. The collected data were analyzed in SPSS 25.0 program. Repeated measures ANOVA, Wilcoxon Signed Ranks Test, One Way ANOVA and İndependent Samples T Test were used to analyze the data. The collected data were analyzed in SPSS 25.0 program. of data. There was a statistically significant difference between the VAS pain scores of the patients both before and after the rhythmic breathing exercise on the 1st, 2nd and 3rd preoperative days. During the 3 days of measurement, VAS pain gradually decreased in the morning and evening hours of the patient. In some measurements made for a total of 3 days, VAS pain levels were found to be higher in women and in the group under 60 years of age. As a result, it was determined that rhythmic breathing exercises reduced sternotomy pain in patients who had undergone open heart surgery, and VAS pain levels were lower in women and in the group under 60 years of age.