Çocuk istismar ve ihmaline karşı okul öncesi dönem ailelerinin farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation the awareness levels of preschool period families against child abuse and neglect
Yazar: MERVE BETÜL SAKLAN
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKADİR KABADAYI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönemde çocuğu olan ebeveynlerin cinsiyet, eğitim durumu, yaş, çocuk sayısı ile istismar ve ihmal hakkında eğitim almış olma durumları ile EFÇİO ölçeğinden alınan puanlar arasındaki ilişkiyi incelemektir Okul öncesi dönemde çocuğu olan ebeveynlerin çocuk istismar ve ihmal farkındalıklarını inceleyen bu çalışmada   nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2024 yılı Mart-Nisan ayları içerisinde Kastamonu ilinde yaşayan 0-6 yaş arası çocuğa sahip ve basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen 240 anne ve baba oluşturmaktadır. Çalışma içerisinde araştırmacı tarafından hazırlanan genel bilgileri içeren ''Demografik Bilgi Formu'' ile ÜNAL ve BOZ   tarafından 2017 yılında, okul öncesi dönem çocuğu olan anne ve babaların çocuk istismarı ve ihmaline dair olan farkındalıklarının ölçülebilmesi amacıyla geliştirilen 45 madde ve 5 alt boyuttan oluşan  ''Ebeveyn Çocuk İhmal Ve İstismarı Farkındalık Ölçeği (EÇİFÖ) uygulanmıştır. Ölçek alt boyutları fiziksel istismar, cinsel istismar, duygusal istismar, ihmal ve genel bilgiler olmak üzere gruplandırılmıştır. Çalışmada verilerin toplanması için gerekli izinler ve etik onayı alınmıştır. Araştırma kapsamında yapılan uygulama sonucu toplanan verilerle, kullanılan ölçeğin güvenirlik puanı (reliability score) hesaplanmıştır. Araştırma için toplanan veriler SPSS 26 programına aktarıldıktan sonra, verilerin analizi hazır hale getirilmesi için ilk olarak kullanılan ölçekte ters madde (reverse item) olup olmadığı kontrol edilmiş ve ters maddeler belirlenmiştir. Kayıp verilerin olup olmadığı kontrol edilmiş, kayıp veriye rastlanmamıştır fakat ölçeğe araştırmacı tarafından eklenen dolgu maddesine beklenen cevabı vermeyen 11 kişinin verileri araştırmaya dahil edilmemiş, geçerli 229 kişinin verileri kullanılmıştır. Veri grubu dağılımlarının homojen olduğu belirlenmiştir. Okul öncesi  dönem çocuğu olan  ebeveynlerin demografik özellikleri ile çocuk istismar ve ihmali farkındalıklarının arasındaki ilişki incelenebilmesi için demografik özellik türüne göre T testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin demografik özelliklerinden cinsiyet ,yaş ve çocuk sayıları ile çocuk istismar ve ihmal farkındalıkları arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Fakat ebeveynlerin mezun oldukları okul türü ve çocuk istismar ve ihmali konusundan daha önce eğitim almış olma durumları ile çocuk istismar ve ihmali farkındalıkları arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the gender, educational status, age, number of children, and having received training on abuse and neglect of parents with preschool children and the scores obtained from the EFÇİO scale.This study, which examines the awareness of child abuse and neglect of parents with preschool children, used the survey model from quantitative research methods. The study group of the study consisted of 240 mothers and fathers with children aged 0-6 years living in Kastamonu province in March-April 2024 and selected by simple random sampling method. In the study, the "Demographic Information Form" containing general information prepared by the researcher and the "Parental Child Abuse and Neglect Awareness Scale" (PCAWAS) consisting of 45 items and 5 sub-dimensions developed by ÜNAL and BOZ in 2017 in order to measure the awareness of mothers and fathers with preschool children about child abuse and neglect were applied. The sub-dimensions of the scale were grouped as physical abuse, sexual abuse, emotional abuse, neglect and general information. Necessary permissions and ethical approval were obtained for data collection in the study. The reliability score of the scale used in the study was calculated with the data collected as a result of the application. After the data collected for the research were transferred to the SPSS 26 program, firstly, it was checked whether there were reverse items in the scale used in order to make the data ready for analysis and the reverse items were determined. The data of 11 people who did not give the expected answer to the filler item added to the scale by the researcher were not included in the study and the data of 229 valid people were used. It was determined that the distribution of the data group was homogeneous. In order to examine the relationship between the demographic characteristics of parents with preschool children and their awareness of child abuse and neglect, T-test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) analyses were performed according to the type of demographic characteristics. As a result of the study, it was seen that there was a significant difference between the demographic characteristics of parents with preschool children such as gender, age and number of children and their awareness of child abuse and neglect. However, there was no significant relationship between the type of school they graduated from and their previous education on child abuse and neglect and their awareness of child abuse and neglect.