Çocuklara yönelik müze tanıtımını destekleyici etkileşimli müze hikâye kitabı
Supportive of museum introduction and interactive museum story book for kids
Yazar: ELİF COŞKUN
Danışman: DOÇ. BANU BULDUK TÜRKMEN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design

Özet:
Müzeler, toplumun yaşantı ve kültürünü yansıtan önemli merkezlerdir ve aynı zamanda güçlü bir eğitim misyonu taşırlar. Müzeler, geçmişi yansıtarak ve hikâyelerle kurgulayarak, anlamlı ve somut verilerle dolu bir öğrenme ortamı sunarlar. Bu araştırmada eğitim aracı olarak müzenin çocuk açısından ziyaretinin en etkili nasıl gerçekleştirilebileceği sorusunun cevabı aramaktadır. 

Çocuklar açısından etkili bir müze ziyaretinin üç aşaması vardır; 1) müzeye ziyareti öncesi yapılması gerekenler, 2) müze ziyareti sırasında yapılacaklar ve 3) müze ziyareti sonrasındaki dönütler. Bu üç aşama planlanarak verimli bir müze ziyaretinden söz edilebilir. Araştırmada etkili tasarım öğeleri kullanılarak oluşturulan etkileşimli rehber kitap, bu üç aşamayı ele alan etkili bir görsel tasarım çalışması olarak düşünülmektedir.

Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılarak veriler toplanmış, analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Veri toplama aşamasında, 7-12 yaş arası çocuklara yönelik müze içerikli kitaplar üzerine yapılan araştırmalar temel alınmıştır. Bu bağlamda, müzelerin hazırladığı çocuk kitapları incelenmiş ve müzeyi anlatan hikâyeler ve etkinlik kitapları üzerinde odaklanılmıştır. Örnek olarak, Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi için bir rehber kitap hazırlanmış ve bu kitabın değerlendirilmesi için 3. sınıf öğrencileriyle bir müze ziyareti düzenlenmiştir. Bu ziyaret öncesinde öğrencilere ön anket uygulanmış ve ziyaret sonrasında bir değerlendirme anketi yapılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda etkileşimli rehber kitabın tasarım açısından etkili olması, içerisinde yer alan görsellerin sunumu ve tasarım anlatım diliyle müze ziyaretine katkıda bulunduğu açıkça görülmüştür. Görseller, eserlerin detaylarını ve sanatsal özelliklerini daha yakından inceleme imkânı sağlamaktadır. Anlatım dili ise bilgiyi sade ve anlaşılır bir şekilde ileterek ziyaretçilerin eserler hakkında daha kapsamlı bir anlayışa sahip olmalarına olanak sunmaktadır. Böylece, etkileşimli rehber kitap, müze ziyaretini daha zengin ve etkileşimli bir deneyime dönüştürmektedir.  Aynı zamanda bu tür araştırmalar, müze eğitimi alanında daha etkili ve çocuk dostu rehber materyallerin tasarlanması ve uygulanmasına yönelik stratejilerin belirlenmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Museums are significant centers that reflect the life and culture of society and carry a strong educational mission. By depicting the past and narrating stories, museums provide a meaningful and tangible learning environment. This study seeks to answer the question of how a child's visit to a museum can be most effectively conducted as an educational tool.

An effective museum visit for children comprises three stages: 1) preparations before the visit, 2) activities during the museum visit, and 3) feedback and reflection after the visit. A productive museum visit can be discussed when these three stages are planned. In the study, an interactive guidebook designed with effective design elements is considered an effective visual design project that addresses these three stages.

In this research, qualitative research methods were used to collect, analyze, and interpret data. During the data collection phase, research was based on museum-related books for children aged 7-12. In this context, children's books prepared by museums were examined, focusing on storybooks and activity books that describe the museum. As an example, a guidebook was prepared for the Erimtan Archaeology and Arts Museum, and a museum visit was organized with third-grade students to evaluate this book. Before the visit, a pre-visit survey was conducted with the students, and a post-visit evaluation survey was administered. The findings revealed that the interactive guidebook was effective in terms of design, and its visual presentation and narrative language contributed significantly to the museum visit. The visuals allowed for a closer examination of the details and artistic features of the artifacts, while the narrative language conveyed information in a simple and understandable manner, enabling visitors to gain a more comprehensive understanding of the exhibits. Thus, the interactive guidebook transformed the museum visit into a richer and more interactive experience. Such research can also contribute to determining strategies for designing and implementing more effective and child-friendly guide materials in the field of museum education.