Tedarik zincirinde bilgi paylaşımının işletme performansına etkileri
Effects to business performance of information sharing in the supply chain
Yazar: HASAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM TOPAL
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Performans = Performance ; Sinir ağları = Nerve net ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
Günümüz küresel ekonomisinde hayatta kalmak ve yarışmak için, imalat sektörü üretmeye, paylaşmaya, günümüze yaymaya ve uygun bilgi ve bilişime şiddetle ihtiyaç duymaktadır. Artık organizasyonlar arasındaki farklılığı belirleyen en önemli faktör bilgi akışıdır. Tedarik Zinciri Yönetimi (TZY) firmaların performansları açısından önem kazanmıştır. Tedarik zinciri (TZ) içerisinde, karşılıklı güven olgusu geliştirilerek, doğru ve kaliteli bilginin paylaşılması, böylece esnek ve çevik firma yapılarına ulaşılması zincirin performansını olumlu yönde etkileyecektir. Bu sayede, daha esnek ve çevik firma yapıları, sürekli değişen ve gittikçe belirsiz bir hal alan müşteri ihtiyaçlarına daha hızlı cevap verecektir. TZY performansının artması firma performansını artırmaktadır. Performansın ölçülmesi, bir faaliyetin etkinliğini ve verimliliğini ölçme süreci olarak tanımlanabilir. Performans ölçümü ve bu değişkenler, faaliyetlerin gelecekteki konumunun belirlenmesi, performansının değerlendirilmesi ve amaçların ortaya konulabilmesi için aktif bir rol oynamaktadır. Dolayısıyla tedarik zincirinde bilgi paylaşımının performans ölçüm ve değerlendirme kriterlerinin doğru belirlenmesi, tedarik zinciri üyelerinin tamamını ve tedarikçilerle başlayan ve son kullanıcılarla son bulan sürecin içerisinde bütün paydaşları ilgilendirmektedir. 

Tedarik zinciri süreci ve bilgi paylaşımı günümüz tedarik zincirinde kritik rol oynamaktadır. TZY'nde önceki araştırmalar, çeşitli tedarik zinciri süreçlerini ve bilgi paylaşımının farklı yönleri ayrı ayrı incelenmiştir. Bu nedenle, bu çalışma tedarik zinciri süreci, bilgi paylaşımı, tedarik zinciri esnekliği, çevresel belirsizlikler ve işletme performansı arasındaki ilişkileri incelemek için kapsamlı bir çerçeve önermektedir. Bu çalışma ile tedarik zinciri sürecinde bilgi paylaşımının işletme performansına etkilerinin değerlendirilmesine ilişkin değişkenler belirlenmiştir. Ayrıca işletme performansının değerlendirilmesine yönelik Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ve Yapay Sinir Ağı (YSA) şeklinde iki aşamalı yöntem kullanılmıştır. Çalışmamızda, işletme performans ölçüleri olarak maliyet, esneklik, cevap verme, teslimat ve finansal performans şeklinde 5 farklı model oluşturulmuştur. Elde edilen modeller önce YEM ile test edilmiş ve YEM'den elde edilen veriler YSA için girdi olarak alınıp Matlab programı kullanılarak YSA modelleri gizli değişkenler arası ilişkileri daha güçlü şekilde tahmin ettiği görülmüştür.

Abstract:
The manufacturing sector heavily needs producing, sharing, bringing to the present, appropriate information and informatics in order to survive and compete in today's global economy. Now, the most important factor determining the difference between organizations is the information flow. Supply Chain Management (SCM) has gained significance in terms of company performances. Within the supply chain (SC), sharing correct and quality information, and thus, achieving flexible and agile company structures by developing the phenomenon of mutual trust will affect the performance of the chain positively. In this way, more flexible and agile company structures will enable responding to customer needs, which are continuously changing and gradually becoming unclear, more quickly. An increase in the SCM performance enhancees the company performance. The measurement of the performance can be defined as the measuring process of the efficiency and productivity of an activity. Performance measurement and these variables play an active role in determining the future position of activities, evaluating the performance and setting the objectives. Therefore, the accurate determination of the performance measurement and evaluation criteria of information sharing in the supply chain interests all the members of the supply chain and all the shareholders within the process which begins with suppliers and ends with end-users.

The supply chain process and information sharing play a critical role in the supply chain nowadays. Previous studies on SCM investigated various supply chain processes and different aspects of information sharing separately. Therefore, an extensive framework is suggested this time to examine the relationships between the supply chain process, information sharing, supply chain flexibility, environmental uncertainties and business performance. In this study, variables have been determined regarding the evaluation of the effects of information sharing on business performance in the supply chain process. Moreover, a two-stage method was used for the evaluation of business performance as the Structural Equation Model (SEM) and the Artificial Neural Network (ANN). In the present study, 5 different models were established as the business performance measures: cost, flexibility, responding, delivery and financial performance. The models obtained were first tested with SEM, and the data obtained from SEM were taken as input for the ANN, and it was then observed by using the Matlab software that the ANN models estimated the relationships between the latent variables more strongly.