Hemodiyaliz hastalarında koroner arter kalsifikasyon skoru ile mortalite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between coronary artery calcification and mortality in hemodialysis patients
Yazar: AYTAÇ KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kalsifikasyon = Calcification ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner damarlar = Coronary vessels ; Mortalite = Mortality ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
Giriş. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) son dönem böbrek yetersizliği (SDBY) gelişen hastalarda en önemli mortalite ve morbidite nedeni olup, tüm ölümlerin yaklaşık %50'sinden ve hastanede yatış nedenlerinin %20'sinden sorumludur. Günümüzde SDBY hastalarında, KVH riski genel popülasyona oranla yaklaşık 10-20 kat daha fazladır. Kronik böbrek yetersizliği birçok sistemi etkilemekle birlikte bunlar arasında en önemli olanı erken ateroskleroz gelişimidir. Bu nedenle hastaların yaklaşık yarısının ölüm sebebi aterosklerotik kalp hastalığıdır. Bu nedenle, bu hasta gubunda kardiyovasküler mortalite riskini gösterecek belirteçlere yönelik çalışmalar yoğun olarak sürmektedir. EDT ile tespit edilen ve koroner arterlerdeki kalsifikasyonun bir ifadesi olan koroner arter kalsifikasyon skoru (KAKS) bu hasta grubunda kardiyovasküler hastalığın ciddiyetinin önemli göstergeleri olarak belirlenmiştir. Çalışmamızın amacı mortalite ile KAKS arasındaki arasındaki ilişkiyi incelemektir.Materyal - Metodoloji. Bu çalışmada 130 erkek, 135 kadın olmak üzere, haftada 3 kez diyalize giren toplam 265 SDBY hastasının verileri incelendi. Ortalama yaş 45 ± 12.01 olarak hesaplandı. Hastalar, KAKS değerlerine göre Grup 1 (KAKS 0-10 arası), Grup 2 (KAKS 10-249) ve Grup 3 (KAKS ?250) olmak üzere 3 gruba, mortalite nedenlerine göre ise Grup 1 (kardiyovasküler), Grup 2 (infeksiyon), Grup 3 (diğer) olmak üzere 3 gruba ayrıldı.Sonuçlar. Artan yaş, sol ventrikül kitlesi, diastolik/ortalama kan basıncı ve plak skoru ile KAKS'ta anlamlı artış olmaktadır, bunun dışında diğer demografik özellikler ve serum biyokimyasal parametreleri açısından her 3 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. Mortalite ise değerlendirilen parametrelerin hiçbiri ile anlamlı ilişki göstermedi. KAKS ile mortalite arasında da istatistiksel açıdan anlamlı bir bağlantı saptandı.Yorum: KAKS son dönem böbrek yetersizliği olan hastalarda mortalite üzerine etkili faktörlerdendir.Anahtar kelimeler: Son dönem böbrek yetmezliği, hemodiyaliz, vasküler kalsifikasyon, mortalite, koroner arter kalsifikasyon skoru.

Abstract:
Introduction : Cardiovascular diseases (CVD) are the most important causes of mortality and morbidity in patients with end stage kidney disease (ESKD) and they are responsible for 50% of mortality and 20% of hospitalization. Risk of CVD in ESKD patients is 10-20 times higher than the risk in general population. Although chronic renal failure affects many systems the most important of these effects is development of early atherosclerosis.Almost half of the patients die because of atheosclerotic cardiac disease. Fort his reason many studies are carried on in order to show determinants of the cardiovascular mortality in this patient group. Coronary artery calcification score (CACS) which is determined with EDT and is an expression of coronary artery calcification is an important indicator of severity of coronary artery disease in this patient group. Objective of our study is to evaluate the relationship between the mortality and CACS .Material ? Methodology: In this study datas of 265 ESKD (130 males, 135 females) patients , who have dialysis 3 time a week, were evaluated. Mean of age was 45 ± 12.01. According to their CACS values patients were subdivided into three groups (CACS 0-10: Group1, CACS 10-249:Group2, CACS ?250: Group3) and according to reason for mortality they were subdivided into three other groups (Group 1:cardiovascular, Group2: infection, Group3: others).Results : There is a significant increase in CACS as age, left ventricular mass, diastolic/mean blood pressure and plaque score increase. However no other statistically significant differences between 3 groups were found according to other demographic and biochemical parameters. There was not a significant association between mortality and any of the evaluated parameters. There was a significant relationship between CACS and mortality.Comment: CACS is one of the factors that affect mortality in patients with end stage kidney failure.Key words: hemodialysis, vascular calcification, mortality, coronary artery calcification score