Tip 1 diyabetes mellituslu çocuklarda tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanımı
Complementary and alternative medicine in patients with type 1 diabetes mellitus
Yazar: BELMA HALİLOĞLU
Danışman: UZMAN MÜFERET ERGÜVEN
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Tamamlayıcı ve alternatif tedavi (TAT) kullanımı erişkinlerde ve çocuklarda
artmaktadır. Diyabetli hastalarda TAT kullanımıyla ilgili çalışmalar erişkinler
üzerinde yoğunlaşmış ve çocuklardaki kullanımı hakkında çok bilgi edilinememiştir.
Bu çalışmada Türkiye'deki tip 1 diyabetli çocuklarda TAT kullanım sıklığının ve
özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tip 1 diyabetli çocukların ailelerine TAT kullanımı ile ilgili
anketler doldurtuldu.
Bulgular: Çalışmaya 195 hasta (yaş ort. 14.02±4.7 yıl, K/E: 103/92) alındı. Seksenbeş
hasta (%43.6) TAT yöntemlerinden birine başvurmuş ve 64'ü (%75.3) bitkisel
tedavi kullanmıştı. Otuz-sekiz hasta (%44.7) TAT yöntemlerinin faydalı olduğuna
inanıyorken, 3 hasta (%3.5) TAT kullanımı sırasında medikal tedavisine ara vermişti.
TAT kullanım sıklığı ile ailenin sosyokültürel düzeyi ve kullanılan insülin dozu
arasında ilişki saptanamazken, sosyoekonomik düzey yüksekliği (p=0.027), büyük
şehirde yaşama (p=0.05), komplikasyon varlığı (p=0.03), medikal tedaviden
memnuniyetsizlik (p=0.034) ve ailenin daha önceden kendisine TAT kullanmış
olması (p=0.001) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Tip 1 diyabetli çocuklar arasında TAT kullanımı sıklığı oldukça yüksektir ve
bazen medikal tedaviyi bile kesme nedeni olabilmektedir. Bu nedenle rutin
kontrollerde hastaların TAT kullanımı sorgulanmalı ve TAT yöntemlerinin etkinliği
ile ilgili çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Aim: Complementary and alternative medicine (CAM) is increasingly used in adults
and children. Studies on CAM in diabetes have mainly focused on the adult
population and its use among children has not been well characterized. The aim of
this study was to examine the prevalence and characteristics of complementary and
alternative medicine use Turkish children with type 1 diabetes.
Methods: Anonymous questionnaire was completed by the parents of children with
type 1 diabetes.
Results: A total of 195 subjects (age 14.02+/-4.7, mean+/-SD; F/M 103/92) attended
the survey. Eighty-five subjects (43.6%) reported any kind of CAM use of which 64
(75.3%) was herbal medicine. Sixty-nine subjects (81.2%) informed the diabetes
specialist about CAM use. Thirty-eight subjects (44.7%) evaluated CAM as
efficious. In less than 10% of subjects was the physician who was recommended
CAM and only 3 subjects (3.5%) interrupted insulin injections for the sake of CAM.
We obtained detailed information about family status, disease status and diseasefamily
interrelations. We did not find any relation of CAM use with parental
education and insulin dose. There was significant relationship between CAM use and
higher family income (p=0.027), urban residance (p=0.05), presence of
complications (p=0.03), medical therapy dissatisfaction (p=0.034) and prior CAM
use among parents (p=0.001).
Conclusion: CAM use is a considerable practice among diabetic children which is
shared with visiting physicians and sometimes even giving rise to treatment
cessation. Moreover there is need for prospective studies comparing metabolic
control between CAM-users and others.