Almanya ve Türkiye'deki spor kulüplerinin karşılaştırmalı analizi -Türkiye'deki spor kulüplerinin yapı ve işleyişine yeni bir yaklaşım-
Comparative analyses of sports clubs in Germany and Turkey - A new approach to structure and function of sports clubs in Turkey-
Yazar: ESİN ESRA ERTURAN ÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. A. FAİK İMAMOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Spor = Sports
Dizin: Almanya = Germany ; Spor kulüpleri = Sports clubs ; Spor organizasyonları = Sports organizations ; Spor yönetimi = Sport management ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalışmanın amacı Almanya ve Türkiye'deki spor kulüplerini karşılaştırmalı olarak incelemek, Türkiye'deki spor kulüplerinin yapılanmasına, işletilmesine ve genel spor yönetimi içindeki rollerine yönelik yeni bir yaklaşım sunmaktır.Fenemonolojik desenli bu araştırmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Almanya ve Türkiye'den amaçlı örnekleme yöntemleriyle seçilen toplam 10 spor kulübü yöneticisi oluşturmuştur. Paydaşlar ile yarı-yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak yüz yüze görüşmeler yapılmış, elde edilen verilere ?betimsel analiz? yöntemi uygulanmıştır.Bulgular Almanya ve Türkiye arasında bazı benzerlik ve farklılıkların olduğunu işaret etmektedir. Benzerlikler, kulüplerin yasal statüsü, kuruluşu, örgütsel yapıları, çoğunlukla profesyonel bir yönetici ile çalışmamaları, bazı harcamaları, yönetici çatı örgütlerinden yardım almamaları ve maddi sorunları yönündedir. Farklılıklar ise bağlı bulundukları örgütler ile Türkiye'deki kulüplerin bir sınıflandırmaya tabi olmaları, üyelik aidatlarının etkin bir gelir kalemi olmayışı, tesislerin temininde sorun yaşamaları, devlet desteği alamamaları, sporun bağımsız örgütlerinden destek alamamaları ya da bunlarla ilişkilerinin olmayışı gibi hususlardan kaynaklanmaktadır.Özellikle Almanya'daki kulüplerde görülen, üyelik aidatı ile gelir elde etmeye fırsat tanıyan ?üyelik sistemi?nin Türkiye'de amatör spor kulüplerinin büyük çoğunluğunda olmayışı bulgular arasında dikkat çekmektedir. Bu, Türkiye'deki kulüpleri önemli bir gelir kaynağından mahrum bırakan bir durumdur.Bir başka önemli farklılık da Türkiye'de kulüplerin tesis temin etmekte sıkıntı içinde olmalarıdır. Almanya'da okul ve belediyelerin saha ve tesislerini prensipte kamu yararına hizmet verdikleri gerekçesiyle spor kulüplerine tahsisine müsaade eden anlayış Türkiye'de gelişmemiştir.Türkiye'deki kulüplerin insan kaynaklarında gönüllülüğün yaygın bir anlayış olmaması dikkat çeken bir başka farklılıktır. Oysa Almanya'da spor örgütlerine gönüllü katılımına oldukça sık rastlanmakta, gönüllüler bu ülkenin ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır.Sonuç olarak, Türkiye'deki spor kulüplerinin yeniden yapılanmasının bir ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Spor kulüplerinin yeniden yapılanmasına ilişkin, araştırmanın bulgularından geliştirilen öneriler ve alanyazın dikkate alınarak bazı prensipler ortaya konulmuştur. Buna göre; spor kulüplerinde üyelik sistemi ve gönüllülük anlayışı geliştirilmeli, kulüplerin tesislere kolay erişimleri sağlanmalı, özerk yerel spor birlikleri oluşturulmalı, kulüplere ilişkin yasal düzenlemeler yapılmalı ve spor sistemi revize edilmelidir. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak geliştirilen bu yaklaşımın, Türkiye'deki spor kulüplerinin demokratik bir spor yönetimi anlayışında, daha etkin ve fonksiyonel olarak yapılanmalarına ışık tutması beklenmektedir.Anahtar Kelimeler: Spor Kulüpleri, Spor Organizasyonu, Türk Spor Yönetimi, Alman Spor Yönetimi

Abstract:
This study examines and compares sports clubs in Germany and in Turkey. The study offers a new approach for analyzing the formation of sports clubs in Turkey, with respect to their structure, administration and functionality in Turkey?s sports system.This study has a phenomenological research design and utilizes qualitative research methods. The study?s sample was determined by purposeful sampling methods. Therefore, it samples ten sports clubs from Germany and from Turkey. Using semi-structured interview techniques, researcher conducted face-to-face interviews with the stakeholders. Then, a ?descriptive analysis? method was applied to the obtained data.The findings indicated some similarities and differences between sports clubs in Germany and in Turkey. Similarities include the legal status of clubs, their constitution, organisational structure, some expenses, and some financial problems. These problems stemmed mostly from the lack of a professional club manager, and lack of support from the country?s managing sports umbrella organisations. Differences include various cases; for example, there are clubs in Turkey that are subject to different kinds of classification. Also, membership fees are not an efficent resource of income in Turkey, there are problems with provision of facilities, and there is a lack of support from the government and independent sports organizations. In some cases, there are no relationships between the clubs and these independent organizations.A particularly notable difference is the absence of the derivision of income in Turkish sports clubs through fees such as in the ?membership system? in Germany clubs. This condition deprives Turkish sports clubs of an important source of income.As mentioned before, the data revealed that sports clubs in Turkey are experiencing difficulties in providing facilities.The German conception that allows schools and municipalities to allocate their fields and facilities to sports clubs is not developed in Turkey.Furthermore, there is no mentality of voluntarism in human resources in sports clubs in Turkey. To the contrary, in Germany, the involvement of volunteers in sports clubs is widespread and their contribution to the economy of the country is considerable.Finally, it is popularly thought that Turkish sports clubs need reconstruction. Through consideration of the existing literature and the research findings, researcher developed and put forth some principles concerning the reconstruction of Turkish sports clubs. Accordingly, it is claimed that the concepts of the membership system and voluntarism need to be developed in sports clubs. Furthermore, sports facilities should be provided and easily accessible. The foundation of autonomous local sport associations, regulation of the laws with apply to sports clubs, and revision of the sports system are also required. The new approach developed through the study?s findings will guide reconstruction of Turkish sports clubs to increase effectiveness and functionality, promoting the concept of democratic sports management.Keywords: Sports Clubs, Sports Organisation, Turkish sport Management, German Sports Management