Doğum öncesi tarama ve tanı testleri hakkında gebelerin farkındalığı ve tutumları
Awareness and attitudes regarding prenatal screening and diagnostic tests in pregnancy
Yazar: DİDEM KAYMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA KALAYCI ; PROF. DR. GÖZDE YEŞİL SAYIN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Doğum öncesi tarama testleri, gebeliğin belirli aşamalarında fetusta kromozomal hastalık riskini değerlendirmek için yapılır. Doğum öncesi tarama ve tanı testleri hakkındaki farkındalığı değerlendirmek için gerçekleştirilen çalışmamıza 259 anne adayı dahil edildi. Sosyodemografik ve obstetrik özellikler sorgulanarak, tarama ve tanı testlerini yaptırma kararı arasındaki ilişki incelendi. Tarama ve tanı testleri hakkındaki farkındalıklarını değerlendirmek için gruplara bölünerek 5'li Likert tipinde hazırlanmış sorular yöneltildi. Katılımcıların verdiği cevaplara göre her soru kendi özelinde değerlendirilerek puanlama yapıldı. Çalışmaya katılanların ortalama yaşı 29,97±5,63, prenatal tarama testi yaptıranların oranı %52,1, tanı testi önerilen grup içerisinde yaptırma oranı ise %44,8 olarak kaydedildi. Çalışan gebelerde çalışmayanlara göre, akraba evliliği olanlarda olmayanlara göre tarama testi yaptırma oranı daha yüksek saptandı. Tarama testi yaptıran ve yaptırmayan her iki grupta da üniversite ve üstünden mezun olan katılımcıların anket puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı. Yirminci gebelik haftasından önce prenatal tanı önerilenlerde prenatal tanı testleri yaptırma oranı daha yüksek gözlendi. Çalışan katılımcılarda prenatal tanı testi yaptırma oranı çalışmayanlara göre daha yüksek olarak kaydedildi. Prenatal tanı önerilen grupta, tanı testi yaptıranlar ile yaptırmayanların sosyodemografik ve obstetrik özelliklerine göre anket puanlarında anlamlı bir fark bulunmadı. Prenatal tarama ve tanı testleri kısıtlı zamanda yapılabilen anne adaylarının hızlı karar vermesini gerektiren anlaşılması güç testlerdir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinden itibaren sistematik bir ağ kurularak anne adaylarının bilgilendirilmesi önem arz etmektedir.

Abstract:
Prenatal screening tests are performed during particular stages of pregnancy to assess the risk of chromosomal disorders in the fetus. A total of 259 pregnancies were enrolled in our study to evaluate their knowledge of prenatal screening and diagnostic tests. The study investigated the association between the option to undertake screening and diagnostic tests by analyzing sociodemographic and obstetric factors through a series of questions. The participants were categorized into groups and were presented with 5-point Likert-type questions to evaluate their understanding of screening and diagnostic tests. Based on the responses provided by the participants, each question was evaluated individually and scored accordingly. The mean age of participants in the study was recorded as 29.97±5.63. The rate of those who underwent prenatal screening tests was 52.1%, while the rate of those who underwent diagnostic tests within the recommended group was recorded as 44.8%. Employed pregnant women exhibited a greater rate of screening tests compared to unemployed pregnant women, whereas those with consanguineous marriages showed a higher rate of screening tests compared to those without. It was shown that the questionnaire scores of participants who both did and did not undergo a screening test were significantly higher among those who graduated from university or above. The incidence of undergoing the tests was found to be higher among those who were advised to perform prenatal diagnostic testing before to the 20th week of pregnancy. The rate of prenatal diagnostic testing was recorded as higher in employed participants than in unemployed participants. Prenatal screening and diagnostic tests are complex procedures that have to be conducted within a limited timeframe and require pregnancies to make quick decisions.  Informing pregnancies is crucial, and this may be achieved by developing a well-organized network.