Hemşirelerin hasta savunuculuğu tutumu ile tıbbi hata eğilimleri arasındaki ilişki
The relationship between nurses' patient advocacy attitudes and tendency to medical error
Yazar: MURAT AYDAN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE YORGANCIOĞLU TARCAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Hasta savunuculuğu, profesyonel hemşirelik etiğinin doğal bir unsuru ve hemşirelerin çağdaş rollerinden biri olarak kabul edilmiş olup, hemşirelik eğitimi kapsamında da öğretilmektedir. Genel bir tanım olarak "hasta savunucusu", hastaların kendi sağlıkları üzerinde etkisi olan doktor, sigorta şirketi, işveren, avukat vb. üçüncü taraflarla çalışmalarında onlara yardım eden; hastaların yaşadıkları sorunların çözümüne yardımcı olan ve onu dış unsurlara karşı koruyan kişidir. Sağlık hizmetine bağlı hatalar ise genel itibariyle "tıbbi hata" olarak ifade edilmektedir. İstatistikler tıbbi hataların ölüm nedenleri arasında üst sıralarda yer aldığına işaret etmektedir. Literatüre göre hemşirelik uygulamaları tıbbi hatalarda önemli yer tutmaktadır. Hemşireler ise hem tıbbi hataya neden olabilecek hem de hataları ya da bunların etkilerini önleyebilecek konumda, kritik önemdeki çalışanlardır. Bu çalışmada, hemşirelerin "hasta savunuculuğu tutumu" ile "tıbbi hataya eğilimleri" arasında ilişki olup olmadığını belirlemek üzere; Ankara'daki bir eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapmakta olan 274 hemşirenin katıldığı bir araştırma yapılmıştır. Hasta savunuculuğu tutumunu değerlendirmek üzere, Hanks (2010a) tarafından geliştirilmiş olan "Hemşirelikte Korumacı Hasta Savunuculuğu Ölçeği" esas alınarak hazırlanan Türkçe ölçek kullanılmış; tıbbi hataya karşı eğilimi değerlendirmek üzere de Özata ve Altunkan (2010b) tarafından geliştirilmiş olan "Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği" kullanılmıştır. Her iki ölçekle yapılan ölçüm ve analizler doğrultusunda hemşirelerin "hasta savunuculuğu tutumları" ile "tıbbi hataya eğilimleri" arasında bir ilişki olduğu; hasta savunucusu olarak hareket eden hemşirelerin, tıbbi hata eğilimlerinin daha düşük olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Patient advocacy is an indispensable aspect of professional nursing ethics and a modern responsibility of nurses. It is an integral part of the nursing education curriculum. A patient advocate is a crucial resource for patients, providing assistance in navigating the complex landscape of healthcare. They work with doctors, insurance companies, employers, and lawyers to ensure that patients receive the best possible care. By resolving issues and protecting patients from external factors, patient advocates play a vital role in improving patient outcomes. It is important to note that medical errors are a significant problem in healthcare, and are unfortunately a leading cause of death according to statistics. The literature unequivocally establishes that nursing practices play a significant role in medical errors. As crucial employees, nurses possess the ability to both cause and prevent medical errors and their effects. This study definitively investigates the relationship between nurses' 'patient advocacy attitude' and their 'tendency to medical errors'. The research was meticulously conducted on 274 nurses working in a training and research hospital in Ankara. To assess patient advocacy attitudes, we confidently utilized a Turkish scale based on the 'Protective Patient Advocacy Scale in Nursing' developed by Hanks (2010a). Additionally, we employed the 'Medical Error Proneness in Nursing Scale' developed by Özata and Altunkan (2010b) to confidently evaluate the tendency towards medical errors. The measurements and analyses conducted using both scales demonstrate a clear relationship between nurses' 'patient advocacy attitudes' and their 'tendency to medical errors'. The research unequivocally indicates that nurses who act as patient advocates are significantly less likely to make medical errors.