Dil bozukluğu eşlik eden ve etmeyen konuşma sesi bozukluğu ile tipik gelişim gösteren çocukların anlatı ve okuma yazma becerilerinin incelenmesi
An examination of narrative and literacy skills in children with speech sound disorders with and without language disorder compared to typically developing children
Yazar: EDA KEREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: 11111 = 12345 ; Dilbilim = Linguistics

Özet:
Bu çalışmada dil bozukluğunun eşlik ettiği ve etmediği konuşma sesi bozukluğu olan çocukların anlatı ve okuma-yazma becerilerinin incelenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2. sınıfa giden 8 yaş grubunda 20 dil bozukluğu eşlik eden konuşma sesi bozukluğu (KSB+DB) olan, 20 dil bozukluğu eşlik etmeyen konuşma sesi bozukluğu (KSB) olan ve 20 tipik gelişim gösteren (TGG) olmak üzere 60 katılımcı dâhil edilmiştir. Veriler toplanırken "Katılımcı Bilgi Formu", "Sesletim-Sesbilgisi Testi (SST)", "Türkçe Okul Çağı Dil Testi (TODİL)", "Kurbağa Neredesin? Resimli Öykü Kitabı", "Öykü Anlatma Değerlendirme Formu", "Okuma Yazma Değerlendirme Bataryası (OYAB)" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 paket program kullanılmıştır. Araştırmaya katılan gruplarda okuma-yazma puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,00). En yüksek puan TGG grubu en düşük puan ise KSB+DB grubu tarafından alınmıştır. Anlatı puanlarında ise KSB+DB ile KSB grubu arasında (p=0,00) ve KSB+DB ile TGG grup arasında (p=0,00) anlamlı fark bulunmuştur. Ancak KSB ile TGG grup arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p=0,2). Anlatı becerilerinde de en yüksek performans gösteren grup TGG en düşük performans gösteren grup ise KSB+DB grubudur. Bütün gruplarda OYAB ve Öykü Anlatma Değerlendirme Formu arasındaki ilişki incelenmiş yalnızca KSB grubunda OYAB ve Öykü Anlatma Değerlendirme Formu arasında güçlü anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,00; r=0,7). KSB+DB ve TGG grupta anlamlı ilişki görülmemiştir. Anlatı puanlarının dil ve okuma-yazma becerisi arasındaki ilişkiye kısmi aracılık ettiği bulunmuştur. KSB ve KSB+DB olan çocukların anlatı ve okuma-yazma becerilerinde tipik gelişim gösteren akranlarından düşük performans gösterdiği ve KSB ve KSB+DB olan çocuklarda yapılan bilimsel ve klinik çalışmalarda bu çalışmaların göz ardı edilmemesi gerektiği görülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine and compare the narrative and literacy skills of children with speech sound disorders (SSD), with and without accompanying language impairment. The study included 60 participants, all 8-year-olds attending 2nd grade: 20 children with SSD accompanied by language disorder (SSD+LD), 20 children with SSD without language disorder (SSD), and 20 typically developing (TD) children. Data were collected using the "Participant Information Form", "Articulation-Phonological Test", "Test of Language Development-Primary Fourth Edition – TR (TOLD: P4-TR)", "Frog Where Are You? Story Book", "Narrative Assessment Form", and "Reading and Writing Assessment Battery". Statistical analysis of the collected data was performed using the SPSS 25.0 software package. Significant differences were found among the reading and writing scores of the groups (p=0.00). The highest scores were acquired by the TD group, while the lowest scores were observed in the SSD+LD group. In terms of narrative scores, significant differences were found between the SSD+LD and SSD groups (p=0.00), and between the SSD+LD and TD groups (p=0.00). However, no significant difference was found between the SSD and TD groups (p=0.2). The TD group exhibited the highest performance, while the SSD+LD group demonstrated the lowest performance in narrative skills. The relationship between the " Reading and Writing Assessment Battery" and the "Narrative Assessment Form" was examined across all groups. "Reading and Writing Assessment Battery" and the "Narrative Assessment Form" was examined across all groups. A significant correlation was found only in the SSD group (p=0.00; r=0.7), whereas no significant correlation was observed in the SSD+LD and TD groups. It was found that narrative scores partially mediated the relationship between language and literacy skills. The findings suggest that children with SSD and SSD+LD perform lower in narrative and literacy skills compared to their typically developing peers. Therefore, it is important not to overlook these factors in scientific and clinical studies involving children with SSD and SSD+LD.