Kronik hastalık nedeniyle kliniğe yatan çocukların annelerinde depresyon düzeyleri, evlilik uyumu ve cinsel yaşam kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between depression levels, marital adjustment, and sexual life quality in mothers of children hospitalized for chronic disease
Yazar: ZÜLEYHA NUR ÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİME ESRA MERAM
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anneler = Mothers ; Cinsel yaşam = Sexual life ; Cinsellik = Sexuality ; Depresyon = Depression ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Kronik hastalığa sahip çocukların tedavi süreçlerinde çocuğun bakım rolü üstlenen anneler fiziksel, emosyonel, sosyal, ekonomik alanlarda güçlük yaşamaktadır. Yaşanılan zorlu süreç ve duygu durum değişiklikleri kadının ruhsal durumunu, eşi ile iletişimini, evlilik uyumunu ve cinsel yaşam kalitesini olumsuz olarak etkilemektedir. Bu çalışma, kronik hastalık nedeniyle kliniğe yatan çocukların annelerinde depresyon düzeyleri, evlilik uyumu ve cinsel yaşam kalitesi ve aralarındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.	
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan çalışmanın evrenini, bir üniversite hastanesinde genel pediatri kliniklerinde (endokrin, nefrolojı klinikleri) çocuğunun yatışı nedeniyle refakatçi olan 18-49 yaş aralığındaki kadınlar oluşturmaktadır. Araştırmaya 274 kadın dahil edilmiştir. Veriler; araştırmacı tarafından oluşturulan tanıtıcı bilgi formu, Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın (CYKÖ-K), Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği-I (BDÖ-I) ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, t testi, Varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi (backward yöntemi) kullanılmıştır.
Kadınların %52,6'sı 22-34 yaş aralığında ve %53,6'sı 7-13 yıldır evlidir. Kadınların hastanede yatışı yapılan çocuklarının %73,4'ünün 6-9 yaş arasında ve %62'sinin 12-55 aydır kronik hastalığının olduğu saptanmıştır. Kadınların EUÖ puan ortalamasının 39,64±10,35; CYKÖ puan ortalamasının 67,01±18,68 ve BDÖ puan ortalamasının 16,96±9,69 olduğu tespit edilmiştir. Kadınların CYKÖ toplam puanı ile BDÖ toplam puanı arasında, ayrıca EUÖ toplam puanı ile BDÖ toplam puanı arasında negatif yönlü ve orta derecede bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yapılan ileri analizde; eş ile aradaki ilişkiden memnuniyet, BDÖ toplam puanı, eşte cinsel sorun ve yakın cevreden destek almanın kadınlarda EUÖ puanına ait değişimin %46,1'ini; cinsel ilişkiden memnuniyet, BDÖ toplam puanı, yakın cevreden destek alma, gelir düzeyi ve cinsel ilişki sıklığının ise kadınlarda CYKÖ puanına ait değişimin %37,2'ini açıkladığı saptanmıştır.
Sonuç olarak; kronik hastalığa sahip çocuğu olan annelerin yaşamış olduğu depresyon düzeyleri arttıkça evlilik uyumu ve cinsel yaşam kaliteleri olumsuz olarak etkilenmektedir. Sağlık profesyonellerinin, kronik hastalığa sahip çocuğa bakım veren annelerin ruhsal durumlarını, evlilik süreçlerini ve cinsel yaşam kalitelerini değerlendirerek, bireysel ve aile merkezli bakım, eğitim ve danışmanlık hizmetlerini sunmaları önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Cinsellik; yaşam kalitesi; depresyon; evlilik

Abstract:
Mothers who take care of the child in the treatment process of children with chronic diseases experience difficulties in physical, emotional, social and economic areas.  The difficult process and mood changes negatively affect the mental state of the woman, her communication with her husband, marital adjustment and sexual life quality.  This study was carried out to examine depression levels, marital adjustment and sexual quality of life and the relationship between them in mothers of children hospitalized for chronic illness.
The population of the descriptive and relationship-seeking study consists of women between the ages of 18-49 who are accompanying their children in general pediatric clinics (endocrine, nephrology clinics) in a university hospital. 274 women were included in the study.  Data; The introductory information form created by the researcher was collected by the researcher using the face-to-face interview technique with the The sexual quality of life-female (SQOL-F), Marital Adjustment Scale (MAS) and Beck Depression Inventory-I (BDI-I). Number, percentage, mean and standard deviation, t test, analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis and multiple regression analysis (backward method) were used in the analysis of the data.
52.6% of women are between the ages of 22-34 and 53.6% of them have been married for 7-13 years.  It was determined that 73.4% of the children of the women hospitalized in the hospital were between the ages of 6-9 and 62% of them had a chronic disease for 12-55 months.  The mean MAS score of women was 39.64±10.35;  It was determined that the mean score of SQOL-F,  was 67.01±18.68 and the mean score of BDI was 16.96±9.69.  It was determined that there was a negative and moderate relationship between the women's total SQOL-F score and BDI total score, as well as between the MAS total score and the BDI total score (p<0.05).  In the advanced analysis;  Satisfaction with the relationship with the spouse, BDI total score, sexual problem in the spouse, and receiving support from the close circle accounted for 46.1% of the change in the MAS score in women;  Satisfaction with sexual intercourse, BDI total score, receiving support from close relatives, income level and frequency of sexual intercourse were found to explain 37,4% of the change in SQOL-F scores in women
As a result;  As the depression levels of mothers with children with chronic diseases increase, marital adjustment and sexual life quality are negatively affected.  It is important for health professionals to provide individual and family-centered care, training and consultancy services by evaluating the mental status, marital processes and sexual life quality of mothers who care for children with chronic diseases.
Keywords: Sexuality; quality of life; depression; marital.