Arama-kurtarma çalışanlarında travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası büyüme ile ilişkili değişkenler
Posttraumatic stress symptoms and posttraumatic growth in rescue workers
Yazar: BANU YILMAZ
Danışman: PROF. NESRİN HİSLİ ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yılmaz, Banu, Arama-Kurtarma çalışanlarında Travma Sonrası stres Belirtilerive Travma Sonrası Büyüme ile ilişkili Değişkenler, Doktora Tezi, Danışman:Prof. Dr. Nesrin Hisli Şahin, 205 s.ÖZETBu araştırmada, travmatik olayların ardından yardım çalışmalarında yer alanarama-kurtarma çalışanlarında travma sonrası sürecin anlaşılmasıamaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, göreve ve yaşanan en zor olaya ilişkinduygular, genel belirtiler, başaçıkma tarzları ve temel varsayımlar incelenmiştir.Elde edilen bulgular, arama-kurtarma çalışanlarında travma sonrası stresbelirtileri üzerinde temel etkisi olan değişkenlerin eğitim, medeni durum vedaha önce yaşanmış bir travma; travma sonrası büyüme üzerinde temel etkisiolan tek değişkenin ise daha önceden yaşanmış bir travma olduğunu ortayakoymuştur. Araştırma sonucunda, stres belirtilerini yordayan değişkenler, dahaönceden bir travmatik yaşantı öyküsü olan grup için medeni durum, yapılangörev sayısı, temel varsayımlar ve etkili başaçıkma tarzlarının kullanımı olarakbulunmuş; daha önceden bir travma yaşantısı olmayan grup için herhangi birdeğişkenin yordayıcı güce sahip olmadığı saptanmıştır. Büyümeyi yordayandeğişkenlerin ise, daha önceden bir travmatik yaşantı öyküsü olan grup içineğitim, yaşanan en kötü olaya ilişkin olumlu duygular, temel varsayımlar veetkili başaçıkma tarzlarının kullanımı; daha önceden bir travma yaşamamışgrupta ise yapılan görev nedeniyle genel olarak yaşanan olumlu duygularolduğu saptanmıştır. Yapılan görevden bağımsız olarak daha önceden birtravma öyküsü olan ve olmayan katılımcıların araştırma değişkenleri açısındankarşılaştırılması sonucunda, stres belirtileri, genel belirtiler ve öfke belirtileriaçısından birinci grubun ikinci gruptan daha yüksek puanlara sahip olduğubulunmuştur. Araştırma örnekleminin, travmaya doğrudan maruz kalmışgruplara göre ne durumda olduklarının anlaşılması amacıyla, stres belirtileri vebüyüme ölçeklerinden aldıkları puanların travmaya doğrudan maruz kalmışgruplarla yapılan araştırmalarda aynı ölçeklerden aldıkları puanlarlakarşılaştırılması sonucunda, her iki değişken açısından da anlamlı düzeydedaha düşük puanlara sahip oldukları bulunmuştur.

Abstract:
Yılmaz, Banu, Posttraumatic Stress Symptoms and Posttraumatic Growth inRescue Workers, Doctora Thesis, Advisor: Prof. Nesrin Hisli Şahin, 205 p.ABSTRACTThe purpose of this study was to investigate the effects of trauma in rescueworkers. With this purpose, certain variables such as emotions, generalsymptoms, ways of coping and basic assumptions were investigated. Theresults of the study have shown that, in rescue workers, education, maritalstatus, and previous trauma were the variables affecting posttraumatic stresssymptoms, and previous trauma was the only variable affecting posttraumaticgrowth. The predictor variables of posttraumatic stress symptoms in the groupwhich has a previous trauma history was found to be marital status, basicassumptions, and effective coping styles. No variable was found to predict thestress symptoms in the group which has no previous trauma history. Thepredicting variables of growth in the group which has a previous traumahistory was found to be the level of education, positive feelings related to theworst experience, basic assumptions, and effective coping styles. The generalpositive feelings related to the job appeared to predict the growth in the groupwhich has no previous trauma history. The comparison of the groups whichhas and does not have a trauma history in terms of the research variables hasrevealed that the former group has higher scores on stress symptoms, generalsymptoms, and anger. The analysis conducted to discover the situation of thestudy group compared to the direct trauma groups has shown that the studygroup has significantly lower scores both on stress symptoms and growth.