Postmenopozal kadınlarda, osteoporoz ile sarkopeni, serum irisin, adiponektin, asprosin ve anjiotensin enzim düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between osteoporosis and sarcopenia, serum irisin, adiponectin, asprosin and angiotensin enzyme levels in postmenopausal women
Yazar: NUR ALPARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPARSLAN YETİŞGİN
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Anjiyotensinler = Angiotensins ; Asprosin = Asprosin ; Enzimler = Enzymes ; Kadınlar = Women ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Menopoz = Menopause ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postmenopoz = Postmenopause ; İrisin = Irisin

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile postmenopozal kadınlarda, osteoporoz ile sarkopeni, serum irisin, adiponektin, asprosin ve anjiotensin dönüştürücü enzim (ACE) düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Mayıs 2021 ve Şubat 2022 tarihleri arasında hastanemiz Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniği'ne başvuran postmenopozal 86 hasta çalışmaya alındı. Hastaların demografik ve sarkopeni tarama ölçeği (SARC-F) skorlaması anket formunu da içeren klinik verileri kaydedildi. Serum irisin, adiponektin, asprosin ve ACE düzeyleri için hastadan kan alındı. Dual Enerji X-Işını Absorbsiyometrisi (DXA) ile ölçülen kemik mineral yoğunluğu, biyoelektrik empedans analizi (BIA) ile ölçülen vücut kompozisyon değerleri, 5 tekrarlı sandalyede otur kalk testi, el sıkma gücü ve 4-metre genel yürüme hızı fiziksel performans testi kaydedildi. Osteoporoz tanısı Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre; sarkopeni tanısı Avrupa Sarkopeni Çalışma Grubu (EWGSOP-2) kriterlerine göre konuldu.
Bulgular: Postmenopozal kadınların %51.2'si (n=44) osteoporotikti. % 8.1'i  (n=7) sarkopenik, %7'si (n=6) osteosarkopenikti. Katılımcıların yaş ortalamaları 65.5 yıl, vücut kitle indeksi (VKİ) ortalamaları 28.8 kg/m2 ve DXA değerlendirmelerinde femur boyun ve lomber total kemik mineral dansitometre (KMD) T skor ortalamaları sırasıyla -1.2±1.2 ve -2.3±1.4 idi. Katılımcılar osteoporozu olan ve olmayanlar olarak gruplandırıldı. Osteoporozu olan postmenopozal kadınların apendiküler iskelet kas indeksi, VKİ ve ağırlığı anlamlı düşük, ACE ve adiponektin düzeyleri ise anlamlı yüksek bulundu (tüm p<0.05). Serum irisin ve asprosin düzeyleri arasında her iki grup arasında fark bulunamadı (her iki p>0.05). KMD femur boyun T skoru ile yaş, sarkopeni ve ACE düzeyleri arasında negatif/bağımsız ilişki saptandı (tüm p<0.05). Osteoporoz ile ilişkili parametreler için yapılan ikili regresyon analizinde vücut ağırlığı ile negatif (OR=0.982 95%CI (0.847-0.994), adiponektin düzeyi ile pozitif (OR=1.011 95%CI (1.001-1.022) ve bağımsız ilişkili tespit edilmiştir (her iki p<0.05). KMD T skorları ile ilişkili olabilecek parametreler lineer regresyon analizine konulduğunda; L1-L4 T skoru için anlamlı çıkan bir parametre olmamasına rağmen (p>0.05), femur boyun T skoru ile yaş, sarkopeni varlığı ve serum ACE düzeyi ile negatif ve bağımsız ilişkili olarak çıkmıştır (tüm p<0.05).
Sonuç: Postmenopozal kadınların özellikle femur boyun T skorundaki azalma ile sarkopeni varlığı ve serum ACE düzeyindeki artış ilişkili olabilir. Serum adiponektin düzeyi ise osteoporoz tanısı için bir biyobelirteç olabilir. Serum ACE ve adinopektin düzeylerinin osteoporoz taramalarında bakılabilecek kan parametresi olabileceği düşünülmektedir. Postmenopozal kadınlar, osteoporoz açısından değerlendirilirken ek olarak sarkopeni varlığı araştırılmalı tedavi önerileri ona göre planlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Postmenopozal osteoporoz, DXA, el kavrama kuvveti, osteosarkopeni, adiponektin, ACE

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the relationship between osteoporosis and sarcopenia, serum irisin, adiponectin, asprosin and angiotensin converting enzyme (ACE) levels in postmenopausal women.
Materials and Method: 86 postmenopausal patients who applied to the Physical Medicine and Rehabilitation outpatient clinic of our hospital between May 2021 and February 2022 were included in the study. Demographic and clinical data including sarcopenia screening scale (SARF-C) scoring were recorded in the questionnaire. Blood was taken from the patient for serum irisin, adiponectin, asprosin and enzyme ACE levels. Bone mineral density measured by Dual Energy X-Ray Absorptiometry (DXA), body composition values measured by bioelectrical impedance analysis (BIA), 5-repetition chair stand test, handgrip strength and 4-meter usual gait speed physical performance test were recorded. Diagnosis of osteoporosis was made according to World Health Organization criteria; The diagnosis of sarcopenia was made according to the criteria of the European Sarcopenia Study Group (EWGSOP-2).
Results: 51.2% (n=44) of postmenopausal women were osteoporotic, 8.1% (n=7) were sarcopenic, 7% (n=6) were osteosarcopenic. The mean age of the participants was 65.5 years, and mean body mass index (BMI) was 28.8 kg/m2 and the mean femoral neck and lumbar total T scores in DXA evaluations were -1.2±1.2 and -2.3±1.4, respectively. Postmenopausal women were grouped as with/without osteoporosis. Appendicular skeletal muscle index, BMI and weight of postmenopausal women with osteoporosis were found to be significantly lower, and ACE and adiponectin levels were found to be significantly higher (all p<0.05). In the binary regression analysis; body weight was negatively (OR=0.982 95%CI (0.847-0.994), adiponectin level was positively (OR=1.011 95%CI (1.001-1.022)) and independently related with osteoporosis (both p<0.05). When parameters that may be associated with BMD T scores were included in the linear regression analysis; although there was no significant parameter for the L1-L4 T score, the femoral neck T score was negatively and independently related with age, presence of sarcopenia, and serum ACE levels (all p<0.05).
Conclusion: Presence of sarcopenia and serum ACE levels may be associated with the decrease in femoral neck T score in postmenopausal women. Serum adiponectin level can be a biomarker for the diagnosis of osteoporosis. It is thought that serum ACE and adiponectin levels may be blood parameters that can be checked in osteoporosis screening. While evaluating postmenopausal women in terms of osteoporosis, the presence of sarcopenia should be investigated and treatment recommendations should be planned accordingly.

Key Words: Postmenopausal osteoporosis, DXA, handgrip strength, osteosarcopenia, ACE, adiponectin