Terbiye edilen bedenler, tecrübe edilen erkeklik: Sünnet ritüeli
Cultured bodies, experienced masculinity: The rituel of circumcision
Yazar: AYŞEGÜL TAŞITMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. N. GAMZE TOKSOY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beden = Body ; Beden sosyolojisi = Body sociology ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Erkeklik = Masculinity ; Sünnet = Circumcision

Özet:
Bugüne kadar yapılmış toplumsal cinsiyet çalışmalarına bakıldığında çalışmaların, kadın ve kadınlık üzerine yoğunlaştığı ve bu yönde (yeni) söylem ve politikaların üretildiği görülür. Ancak, kadın ve erkek arasındaki ilişkiler ve onların toplumsal kurgusu yeniden ele alındığında, sorunsallaştırmalara 'erkek' ve 'erkekliğin' de dahil edilmesi ihtiyaçtır. Bu her şeyden önce toplumsal cinsiyet kavramsallaştırması üzerinden cinsiyete dair eşitsizlikleri anlamada sadece ezilen kesimi değil iktidar sahibi olan ve kendisinde ayrıcalıklı bir potansiyel olduğu bilinen 'erkeklik pratiklerinin' de anlaşılmasının gerekliliğini vurgular. Böylece, erkeklik pratiklerinin incelenerek erkekliğin nasıl tanımlandığı, üretildiği ve toplum tarafından ne ifade ettiği bilgisiyle yapılan çalışmalar, erkek iktidarının gerek coğrafi gerek  tarihsel anlamda nasıl süregelebiliyor olduğunu tartışmaya açar ve nedenlerini açıklayabilmemize bir zemin yaratır. 
Tüm bu söylenenlerle ilişkili bu çalışmada, ataerkil sistem içerisinde eril iktidarın birtakım toplumsal rol ve kabullere uymakla yükümlü kıldığı erkeklerin, benimsedikleri erkeklik mitine dolayısıyla da, erkeklerin nasıl 'adam' edildiklerine belirli bir toplumsal pratik üzerinden bakılması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, üzerine odaklanacağım Müslüman toplumlardan biri olan Türkiye'deki sünnet ritüelinin; dilde, söylemde kurulan, özel alandan beslenen, burada karşılığını bulan ve nihayetinde kamusal alanda meşru zemini oluşturulan, toplumsal kabul gören bir erkeklik ritüeli olduğu varsayımından hareket edilecektir. Bu pratiğe sahip olan erkeklerle yapılan derinlemesine görüşmeler sonrasında elde edilen bilgiler, onların deneyimlerini nasıl aktardıkları, neleri vurguladıkları gibi sorular ile ritüele ilişkin ayrıntılarla tarihsel, toplumsal kabuller ilişkilendirilerek tartışmaya açılacaktır. Bu doğrultuda, elde edilmeye çalışılan bilgiler, görüntüler -buradaki odağım kendi aile albümlerim ve görüşme yaptığım kişilerin sünnet fotoğrafları- ile sünnet davetiyesi görsel ve metinleri aracılığıyla sorunsallaştırılacaktır. 




ANAHTAR KELİMELER: Sünnet, Toplumsal Cinsiyet, Erkeklik, Tören, Ritüel

Abstract:
When works related to gender studies are examined, it could be said that most of them focus on women and femininity, and new discourse and politics are produced accordingly, it is important to incorporate man and masculinity into the problematic when considering the relation between men and women as a social construct. This is to emphasize the need for understanding  gender inequality which is a particular concern needed  not only for the oppressed but also for the oppressor, the one who has the power and who is known to have  the privileged potential of masculine practices. Thus, while analyzing practices of masculinity, working with the knowledge of how masculinity is defined, produced, and knowing what it means to society is helpful in explaining the reasons for the continuity of male hegemony, both geographically and historically. 
Regarding the above mentioned reasons, this work in general has the aim of focusing on men who have to adopt the social roles that are imposed on them and internalize the values of masculine power, obeying the myth of masculinity in the patriarchal system. Hence, this work attempts to analyze how men are made to learn to be a "man" through particular social practices. In this context, what will be discussed here in this paper is the perception of circumcision in Turkish Islamic society; a) whether the ritual of circumcision is conceived as a ritual of masculinity which is constituted through language and discourse, b) whether it emerges from the private sphere and expands to the public one, c) if it is legitimized and respected in the public sphere by the society. The discussion will be held through data gained as a result of in-depth-interviews conducted with men who have experienced this practice-circumcision. Within this framework, family albums and circumcision photos of interviewers including my brother, other images and texts of circumcision invitation cards will be examined. 




KEY WORDS: Circumcision, Gender, Masculinity, Rite, Ritual