Temporomandibular eklemdeki morfolojik değişikliklerin ve kortikasyonun panoramik radyograf ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Investigation of morphological changes and cortication in the temporomandibular joint with panoramic radiography and conical beam computerized tomography
Yazar: RÜYA SESSİZ AK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE KÖSE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Kortikal kemik = Cortical bone ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Bu çalışmanın amacı, temporomandibular eklem (TME) rahatsızlığı olan hastaların mandibular kondil başındaki değişikliklerin ve TME kortikasyonunun, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri altın standart olarak kabul edilerek, panoramik radyografinin diagnostik gücünü belirlemektir. 
Panoramik radyografi ve KIBT görüntülerinde mandibular kondil başındaki değişiklikler ve TME kortikasyon dereceleri, cinsiyete, yaşa ve sağ-sol yerleşimine göre kaydedildi. Nitel verilerin değerlendirilmesinde kikare analizi, nicel verilerin değerlendirilmesinde Mann Whitney U ve Kruskal-Wallis analizi kullanıldı. Verilerin gözlemci içi güvenirliliğinin değerlendirilmesinde; Cohen's kappa değerleri kullanıldı.
Çalışmada temporomandibular rahatsızlığı olan 96'sı kadın (%71,6), 38'i erkek (%28,4) 134 hastaya ait görüntüler incelendi. Hastaların toplam yaş ortalaması 41,6 ±16,07 (en küçük 18 en büyük 82)'ydi. Panoramik radyografi incelemesinde 152 (%67,5) mandibular kondil başında kemiksel değişiklik görülürken, bu sayı KIBT görüntülerinde 151 (%67,5)'di. Mandibular kondil başındaki en sık görülen kemik değişikliği düzleşme (%35,1) ve erozyondu (%14,2). Kadınlarda mandibular kondil başında görülen kemiksel değişiklik miktarı erkeklerinkinden fazla bulundu. Panoramik radyografinin mandibular kondildeki kemik değişikliğini belirlemede diagnostik doğruluğu %61-64 olarak hesaplandı. Her iki mandibular kondil başındaki kortikasyon tipleri karşılaştırıldığında tip 1 kortikasyon tip 2 ve 3 'e göre fazla görüldü. Panoramik radyografi ve KIBT görüntülerinde mandibular kondilin her üç kortikasyon tipinde de artiküler eminenste en çok Tip1 kortikasyon görüldü.
Panoramik radyografi 	TME'deki asimetri, fraktür gibi majör değişiklikleri iyi göstermesine rağmen, mandibular kondil başındaki kemiksel değişiklikleri ve kortikasyon tiplerini tespit etme ve incelemede yetersizdir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the diagnostic accuracy of panoramic radiography in detection of morphological temporomandibular joint (TMJ) bone changes and cortication in patients with TMJ disease, comparing with cone beam computed tomography (CBCT) images as a gold standart.
Changes of the mandibular condyle head and cortication type of TMJ were recorded according to gender, age and right-left placement and evaluated with panoramic radiography and CBCT. Chi-square analysis was used to evaluate qualitative data, and Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis analysis were used to evaluate quantitative data. Cohen's kappa values were used in the intra-observer reliability.
A total of 134 patients (268 joints) were included in the study. 96 women (71.6%) and 38 men (28.4%) with temporomandibular disorders were examined by panoramic radiography and CBCT. The mean age of the patients was 41.6 ± 16.07 (min 18- max 82).  While panoramic radiographic examination revealed morhologic bone changes of mandibular condyles in 152 (67.5%) cases, 151 (67.5%) cases were observed in CBCT images. The most common bone change in the mandibular condyle head was flattening (35.1%) and erosion (14.2%). The prevalence of bone changes in mandibular condyle was higher in women than in men. Diagnostic accuracy of panoramic radiography in determining bone changes in mandibular condyle was calculated as 61-64%. When the cortification types of both mandibular condyle heads were compared, type 1 cortification was more common than types 2 and 3. In the examination of panoramic radiography and CBCT, type1 cortication was the most common cortication in the articular eminence.
Although panoramic radiography shows major changes such as asymmetry and fracture in TMJ, it is insufficient in detecting and examining bone changes and cortical types in the mandibular condyle head.