Karate do sporunda kataların yorgunluk düzeylerinin belirlenmesi
Determining the fati̇gue level of katas in Karate do sports
Yazar: MERYEM GÜLER YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER CAN GÖKSU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Karate = Karate ; Laktik asit = Lactic acid ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmanın amacı Karate sporunda kataların yorgunluk seviyesinin tespit edilmesi, oluşturduğu fizyolojik taleplerin belirlenmesi ve sporcuların taktiksel olarak kata tercihlerine objektif veriler sunmaktır.
Çalışmaya 18-23 yaş milli takımda yer almış, aktif spor yaşantısı devam eden gönüllü 8 erkek karate sporcusu katılmıştır. Kataların yorgunluk düzeyleri, uluslararası düzeyde en çok tercih edilen 5 kata performansının 5 ayrı günde gerçekleştirilmesi ile toplamda 40 kata analiz edilmiştir. Sporcuların test süresince kalp atım hızı, laktik asit verileri kaydedilmiştir. Sporcuların performans değerlendirmesinde ise, dikey sıçrama, durarak uzun atlama, 20 m mekik (shuttle-run) testleri kullanılmıştır.
Gangaku, Gojushiho sho, Gojushiho dai, Unsu, Kankusho katalarında elden edilen laktik asit ve kalp atım hız değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılar bulunmuştur (p<0.05). Çalışmanın istatistiksel analizinde nonparametrik testlerden Friedman test kullanılmış, elde edilen anlamlı farklılıklar Wilcoxon test değerlendirilmiştir. Kataların belirtilen sürelerdeki katalar (Gangaku, Gojushiho sho, Gojushiho dai, Unsu, Kankusho) arasındaki farklılıklar Kruskal Wallis test ile yapılmıştır. 
Sonuç olarak, karatecilerin kata performansı sonrasında 0.dk alınan en yüksek laktik asit değeri Gojushiho sho katasında elde edilirken, bu katayı Unsu, Kankusho, Gangaku takip etmiştir. En düşük laktik asit değeri ise, Gojushiho dai katasında bulunmuştur. Kata performansı sonrası 0. dk kalp atım hızlarında en yüksek değer Gojushiho sho katasını aitken, bu katayı Kankusho, Gojushiho dai, Gangaku ve Unsu katası takip etmektedir.  Çalışmamızda Gojushiho sho katası diğer katalara oranla yüksek fizyolojik talepler oluşturduğu söylenebilir. Stratejik olarak tercih yapılırken, karşılaşılan rakibin performans seviyesinin yanısıra kataların fizyolojik taleplerinin de göz ardı edilmemesi gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the fatigue level of kata in Karate sport, to determine the physiological demands it creates and to provide objective data on the tactical kata preferences of athletes.
Eight volunteer male karate athletes between the ages of 18-23 years who are in the national team and active in sports participated in the study. The 5 most preferred kata performances at the international level were performed on 5 different days and the fatigue levels of the katas were analyzed and a total of 40 katas were analyzed. Athletes' heart rate and lactic acid data were recorded during the test. Vertical jump, standing long jump and 20 m shuttle run tests were used in the performance evaluation of the athletes.
Statistically significant differences were found in lactic acid and heart rate values obtained in Gangaku, Gojushiho sho, Gojushiho dai, Unsu, Kankusho kata (p<0.05). Friedman test, one of the nonparametric tests, was used in the statistical analysis of the study and the significant differences obtained were evaluated by Wilcoxon test. Differences between katas (Gangaku, Gojushiho sho, Gojushiho dai, Unsu, Kankusho) at the specified times were analyzed by Kruskal Wallis test.
As a result, the highest lactic acid value taken at 0.min after the kata performance of karate athletes was obtained in Gojushiho sho kata, followed by Unsu, Kankusho, Gangaku. The lowest lactic acid value was found in Gojushiho dai kata. The highest value in heart rate at 0 min after kata performance belonged to Gojushiho sho kata, followed by Kankusho, Gojushiho dai, Gangaku and Unsu kata.  In our study, it can be said that Gojushiho sho kata creates high physiological demands compared to other kata. It is thought that the physiological demands of the kata as well as the performance level of the opponent should not be ignored when making a strategic choice.