Kuluçkalık yumurtalarda embriyonal dönemde düşük ve yüksek sıcaklık uygulamalarının kuluçka sonuçları ve civciv cinsiyet oranlarına etkileri
The effects of low and high temperature applications in the embrional period on hatch results and chick gender ratios in hatching eggs
Yazar: GAMZE NUR ASKER
Danışman: PROF. DR. İSKENDER YILDIRIM
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Cinsiyet analizi = Gender analysis ; Embriyo = Embryo ; Kuluçka = Incubation ; Sıcaklık = Temperature ; Yumurtalar = Eggs

Özet:
Bu çalışmada, inkübasyonun farklı embriyonal döneminde uygulanan sıcaklık uygulamalarının Atak-S ve Isa Tinted ana damızlık sürülerinden elde edilen yumurtaların kuluçka sonuçları,  cinsiyet oranı, civciv kalitesi ve civciv performansı üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaçla Atak-S ve Isa Tinted yumurtacı tavuk genotiplerinden  elde edilen kuluçkalık yumurtalarda   kuluçkanın farklı günlerinde (3-6 ve 16-18. Günler) farklı makine hava sıcaklık uygulamalarının kuluçka sonuçları civciv kalitesi ve cinsiyet oranları üzerine etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiş ve bu amaçla iki deneme yürütülmüştür. 48 haftalık Atak-S (deneme 1) ve 45 haftalık yaşlarda Isa Tinted (deneme 2) olmak üzere iki bağımsız deneme yürütülmüştür. Deneme materyali olan yumurtalar her iki denemede de rastgele 5 gruba ayrılmıştır. Oluşturulan deneme grupları; Kontrol (K): kuluçka sırasında faklı sıcaklık profili uygulanmayan standart kontrol grubu;  EDD (erken dönem düşük): yumurtalar kuluçkanın 3. ve 6. günlerinde 2 saat süreyle 36.6, 36.8 ve 37.0°C sıcaklıklara maruz bırakılması, EDY (erken dönem yüksek):  yumurtalar kuluçkanın 3. ve 6. günlerinde 2 saat süreyle 38.1, 38.3 ve 38.5°C sıcaklıklara maruz bırakılması, GDD (geç dönem düşük): yumurtalar kuluçkanın 16. ve 18. günlerinde 2 saat süreyle 36.6, 36.8 ve 37.0°C sıcaklıklara maruz bırakılması, GDY (geç dönem yüksek): yumurtaların kuluçkanın 16. ve 18. günlerinde 2 saat boyunca 38.1, 38.3 ve 38.5°C sıcaklıklara maruz bırakılması. Sıcaklık uygulamalarının kuluçka sonuçları ve  cinsiyet oranı  bakımından istatiksel olarak önemli farklar tespit edilmiştir (P<0.05). Birinci denemede elde edilen sonuçlara göre, en yüksek çıkış gücü GDD (%93.17) grubunda elde edilirken, en düşük ise GDY (%89,93) grubunda bulunmuştur (P<0.05).   EDÖ (erken dönem ölüm) bakımından kontrol ve GDY muamele grupları diğer muamele gruplarından daha yüksek ölüm oranına sahip olmuştur (P<0.05). GDÖ (geç dönem ölüm) bakımından en düşük K grubunda olup en yüksek ise EDD, EDY ve GDY gruplarında tespit edilmiştir (P<0.05).  ODÖ(orta dönem ölüm)  bakımından grupların arında her hangi bir fark tespit edilmemiştir (P>0.05). Farklı sıcaklık uygulamalarının cinsiyet üzerine önemli etkisi olmuştur (P<0.05). En yüksek dişi oranı EDD (%61.61) muamele grubunda tespit edilirken en düşük ise kontrol (% 40.11) grubunda bulunmuştur.  Sıcaklık muamele grupların arasında en düşük dişi oranı EDY (%47.55) bulunmuştur (P<0.05). İkinci denemede ise en düşük çıkış gücü EDD (%74.63)  muamele grubunda elde edilirken en yüksek ortalama değer ise GDD (%81.41) , GDY (%80.58), K (%80.57) ve  EDY (%80.54) tespit edilmiştir (P<0.05). EDÖ ve GDÖ bakımından en yüksek EDD grubunda en düşük ise kontrol grubunda bulunmuştur (P<0.05). Cinsiyet oranlarına bakıldığında  en yüksek dişi oranı GDY (%50.53) muamele grubundan en düşük ortalama ise GDD (%45.64)  grubundan elde edilmiştir (P<0.05). Organ ağırlıkları bakımından ikinci denemede en düşük sarı kese oranı GDD muamele grubunda bulunmuştur (P<0.05). Kalp ağırlık bakımından en yüksek kontrol muamele grubunda tespit edilmiştir. Her iki denemede farklı sıcaklık uygulamalarının Tona skoru civciv kalitesi üzerine etkisi olmuştur (P<0.05). Birinci denemede en yüksek Tona skoru GDD ve GDY muamele grupların civcivleri tespit edilmişken en düşük ise kontrol grubunda tespit edilmiştir. Bununla beraber EDD ve EDY grupların civcivleri benzer Tona skoruna sahip olmuştur (P>0.05). İkinci denemede bakımından ise en yüksek Tona skoru EDD, GDD ve GDY muamele grupların civcivlerinden elde edilip en düşük kontrol grubundan elde edilmiştir.  Ancak EDY muamele grubu civcivleri ile istatiksel olarak benzer Tona skoruna sahip olmuştur (P>0.05).  
Sonuç olarak Atak -S  için  erken dönem düşük sıcaklığın dişi/erkek oranında dişiler lehine etkili olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of the application incubator temperatures at different embryonal stages during incubation on hatching results, sex ratio, chick quality, and chick performance of eggs obtained from Atak-S and Isa Tinted parent stock breeder flocks were investigated. For this purpose, it was aimed to determine the effects of different machine air temperature applications on hatching results, chick quality and male/female chick ratios on the 3-6 and 16-18 days of hatching in hatching eggs obtained from Atak-S and Isa Tınted layer hen genotypes, and two experiments were carried out for this purpose. Two independent trials were conducted, 48 Atak-S (trial 1) and 45 Isa Tinted (trial 2) weeks old. Eggs were randomly divided into 5 groups as follow; Control (K): no heat treatment during incubation; EDD (early low): eggs were exposed to a temperatures profile of 36.6, 36.8, and 37.0°C for 2 hours during 3rd  and 6th days of incubation, EDY (early high): eggs were exposed to a temperature profile of  38.1,38.3 and 38.5 °C for 2 hours during 3rd and 6th   days of incubation, GDD (late low): eggs were exposed to a temperatures profile of 36.6, 36.8, and 37.0 °C for 2 hours during  16th  and 18th  days of incubation, GDY (late high): eggs were exposed to temperatures of  36.6, 36.8, and 37.0°C for 2 hours during 16th and 18th  days of incubation. Significant difference was determined in terms of hatching results and sex ratio of different temperature treatments during incubation (P<0.05). According to the results obtained in the first trial, the highest hatchability of fertile eggs (HOF) was obtained in the GDD (93.17%) group, while the lowest was found in the GDY (89.93%). However, similar HOF was found among the other treatment groups (P>0.05). In terms of early embryonic mortalities (EEM), the control and GDY treatment groups had a higher mortality rate compared to the other treatment groups (P<0.05). In terms of late embryo mortality, the lowest was found in the control group, and the highest in EDD, EDY and GDY groups (P<0.05). There was no difference between the groups in terms of middle embryonic mortality (P>0.05). The application of different temperature treatments had a significant effect on gender (P<0.05). The highest female ratio was found in the EDD (61.61%) treatment group, while the lowest was found in the control (40.11%) group. Although no statistically significant difference was found between the GDD (51.81%) and GDY (54.99%) treatment groups, the female chick ratio in GDY treatment groups was 3.18% higher than in GDD treatment group (P>0.05). The EDY treatment group (47.55%) had the lowest female ratio among the treatment groups (P<0.05). In the second trial, the lowest HOF was obtained in the EDD (74.63%) treatment group, while the highest HOF was found in the GDD (81.41%), GDY (80.58%), F (80.57%) and EDY (80.54%) (P<0.05).  In terms of early  and late  embryonic mortalities (EM) the highest was found in EDD group and the lowest was found in the control group (P<0.05). However, the other treatment groups had statistically similar mortality rates (P>0.05). In terms of middle embryo mortality (MEO), the highest was detected in the control group, and the lowest was found in the EDY group. However, no difference was found between the other treatment groups (P>0.05). In terms of gender rate no statistically significant difference was found between the treatment groups (P<0.05). The highest female rate was obtained from the GDY (50.53%) treatment group, while the lowest was obtained from the GDD (45.64%) group (P<0.05). However, EDD (49.18%) had similar female rate with EDY (48.09%) and control (47.85%) groups (P>0.05). There was no statistically significant difference in relative organ weights in the first trial (P>0.05). In the second trial, the difference in yolk sac and heart rates was significant (P<0.05). The lowest yolk sac rate was found in the GDD treatment group (P<0.05). The highest relative heart weight was found in the control treatment group. In both trials, application of different temperature profile during incubation had an effect on Tona score and chick quality (P<0.05). In the first trial, the highest Tona scores was found in the chicks from GDD and GDY treatment groups, while the lowest was found in those from control group. However, the chicks from EDD and EDY treatment groups had similar Tona scores (P>0.05). In the second trial, the highest Tona scores was obtained from the chicks of the EDD, GDD and GDY treatment groups, and the lowest was obtained from those of control group. However, EDY treatment group chicks had statistically similar Tona scores with chicks (P>0.05). In conclusion, we found that early period low temperature may be effective in favor of females in female/male ratio for Atak –S chicks.