Hemşirelerin çalışma ortamında maruz kaldıkları ergonomik risklerin incelenmesi
Investigation of ergonomic risks that nurses expose to the working environment
Yazar: ŞEYMA TURAN
Danışman: PROF. DR. LEYLA KHORSHTD
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Meslek sağlığı hemşireliği = Occupational health nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Araştırma, hemşirelerin çalışma ortamında maruz kaldıkları ergonomik risklerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evreni, Turgutlu Devlet Hastanesi'nin yataklı servis, yoğun bakım, acil servis ve diğer ünitelerinde çalışan 249 hemşire oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, Turgutlu Devlet Hastanesi'nin yataklı servis, yoğun bakım, acil servis ve diğer ünitelerinde çalışan 249 hemşiredir, evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma 144 hemşire ile tamamlanmıştır. Araştırmaya başlamadan önce Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu'ndan ve Manisa İl Sağlık Müdürlüğü Turgutlu Devlet Hastanesi'nden gerekli izinler alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Araştırma verilerinin analizinde frekans ve ortalama analizleri kullanılarak tanımlayıcı analizler yapılmıştır ve sağlık sorunlarını etkileyen bağımsız değişkenler arasındaki istatistiksel ilişki için ki-kare analizi kullanılmıştır. Önemlilik düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma verileri, literatür taranarak araştırmacılar tarafından oluşturulan anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anket formu 13 sorudan oluşan tanıtıcı özellikler formu ile 42 sorudan oluşan ergonomik riskler formundan oluşmuştur. 
Hemşirelerin %85,4'ü çalıştığı kliniğin gürültülü olduğunu, %69,4'ü kötü koku sebebiyle rahatsızlık duyduğunu, %81,3'ü çalışma ortamında araç-gerecin yerleşiminin uygun olduğunu belirtmiştir. Hemşireler çalışırken %77,1'i alt ekstremite ağrısı, %73,6'sı bel ağrısı, %58,3'ü sırt ağrısı ve %31,9'u üst ekstremite ağrısı yaşadığını belirtmiştir. Hemşirelerin %22,2'si bir kas-iskelet sistemi hastalığına sahip olduğunu belirtmiştir. Hemşirelerin %96,5'i çalışma saatleri boyunca uzun süre ayakta kaldığını belirtmiştir.
Hemşirelerin özellikle 30-39 yaş grubunda ve kadınlarda kas-iskelet sistemi hastalığı varlığı saptanmıştır. Hemşirelerin çalışma yılına bakıldığında 11-20 yıl arasında çalışanlarda kas iskelet hastalığı varlığı yüksek bulunmuştur.
Vardiyalı çalışmanın baş ağrısı yaşama durumunu etkilediği ve vardiya türüne bakıldığında 24 saatlik vardiyada çalışan hemşirelerde baş ağrısı varlığı saptanmıştır.
Yoğun bakım biriminde çalışan hemşirelerde bel ağrısı görülme oranının diğer birimlerde çalışanlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. 
Masada yazı yazarken ve bilgisayar başında çalışırken ergonomik olmayan pozisyonu kullanan hemşirelerde bel ağrısı varlığı saptanmıştır.
Sonuç olarak; çalışmamızda hemşirelerin yaklaşık yarısının hasta bakım faaliyetleri sırasında ergonomik olmayan postürleri kullandıkları ve çalışma ortamında ergonomi ilkelerine uyulmamasının birçok sağlık sorununa sebep olduğu tespit edilmiştir. Düzenli sağlık kontrollerinin yapılması ve işyerinde ergonomik ilkelere göre düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The research was carried out descriptively and cross-sectionally in order to determine the ergonomic risks that nurses are exposed to in the working environment. The universe of the research consists of 249 nurses working in the inpatient service, intensive care, emergency room and other units of Turgutlu State Hospital. The sample of the study consist of 249 nurses working in the inpatient service, intensive care, emergency room and other units of Turgutlu State Hospital, the whole universe will be tried to be reached. The study was completed with 144 nurses. Before starting the research, necessary permissions were obtained from the Medical Research Ethics Committee of Ege University Faculty of Medicine and the Manisa Provincial Health Directorate Turgutlu State Hospital. SPSS 22.0 package program was used to evaluate the data. In the analysis of the research data, descriptive analyzes were made using frequency and average analyzes, and chi-square analysis was used for the statistical relationship between independent variables affecting health problems. Significance level was accepted as p <0.05. Research data was obtained by scanning the literature and questionare created by the researcher. The questionnaire form consisted of introductory features form consisting of 13 questions and ergonomic risks form consisting of 42 questions. 
85.4% of the nurses stated that the clinic where they work was noisy, 69.4% of them felt uncomfortable due to the bad smell, and 81.3% of the nurses stated that the placement of the equipment was appropriate. While the nurses were working, 77.1% stated that they experienced lower extremity pain, 73.6% experienced low back pain, 58.3% experienced back pain and 31.9% experienced upper limb pain. 22.2% of the nurses stated that they have a musculoskeletal disease. 96.5% of the nurses stated that they remained standing for a long time during working hours.
 The presence of musculoskeletal disease was detected in nurses, especially in the 30-39 age group and women. Considering the working year of the nurses, the presence of musculoskeletal disease was found to be high among those working between 11-20 years. 
The shift work affects the headache experience and when the shift type is examined, the presence of headache was detected in the nurses working in the 24-hour shift. 
The rate of low back pain seen in nurses working in the intensive care unit was found to be higher than those working in other units. 
The presence of low back pain was found in nurses using the non-ergonomic position while writing at the desk and working at the computer.
As a result; In our study, it was determined that approximately half of the nurses used non-ergonomic postures during patient care activities and non-compliance with ergonomic principles in the work environment caused many health problems. It is recommended to carry out regular health checks and make arrangements according to ergonomic principles in the workplace.