Yahyalı (Kayseri) ve yöresi ağızları
The dialect of Yahyalı county of the province Kayseri
Yazar: YUSUF DAĞCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET BÜYÜKAKKAŞ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Kayseri-Yahyalı = Kayseri-Yahyalı ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Bu tez Kayseri'nin Yahyalı ilçesinin coğrafî durumunu, kısa tarihini ve dil özeliklerini içermektedir. Tezin sonunda yer alan bölümünde ise Yahyalı ağzında kullanılan kelimeler ve anlamları yer almaktadır. Çalışmamıza kaynaklık etmesi için 15 köyden derlemeler yapıldı. 26 kişiyle yapılan konuşmalar kasete alındı ve bölge ağzını yansıtan konuşmalar seçilerek yazıya aktarıldı. Çalışmamız, `'Giriş', `'Ses Bilgisi'', `'Şekil Bilgisi'', `'Metinler'' ve `'Sözlük'' bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında, Yahyalı hakkında genel bilgiler bulunmaktadır. Yahyalı'nın coğrafî durumu, iklimi, ekonomisi, Yahyalı adının nasıl oluştuğu ve tarihi ile bilgiler bu bölümde yer almaktadır. Ses Bilgisi bölümünde, Yahyalı'dan derlediğimiz metinlerde yazı dilinden farklı olarak tespit ettiğimiz ünlüler ve ünsüzler yer almaktadır. Bunların özelliklerinin ayrıntılı biçimde incelenmesi ve ünlü ve ünsüzlerle ilgili ses olayları da yine bu bölümde bulunmaktadır. Şekil Bilgisi bölümünde; Yahyalı ağzındaki isimler, zamirler, sıfatlar, fiiller, zarflar ve edatlar özellikleriyle birlikte ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Tezimizin bölümlerini ses ve şekil bilgisi oluşturmaktadır. Sonuç bölümünde; Yahyalı ağzının tespit ettiğimiz özellikleri maddeler hâlinde sıralanmıştır. Çalışmamız sırasında yararlandığımız kaynakların künyeleri Kaynakça bölümünde yer almaktadır. Metinler bölümünde Yahyalı bölgesinden derlediğimiz ve yazıya aktardığımız, çalışmamıza kaynaklık eden metinler bulunmaktadır. Sözlük bölümünde ise yazı dilinde kullanılmayan veya ses olayları nedeniyle zor anlaşılabileceğini tahmin ettiğimiz kelimeler ve bunların anlamları yer almaktadır.Anahtar Sözcükler: Yahyalı, ağız, Türk dili.

Abstract:
This thesis consists of the geograpical situation, a brief history and the linguistic characteristics of Yahyalı district of Kayseri. In the `Glossary? section at the end of the thesis, the words used in Yahyalı dialect and their meanings are given. Data was collected from three municipality and 15 villages in order to be used as a source to our study. Conversations with 26 people were recorded in cassettes, and the conversations reflecting the regional dialect were selected and written down. Our study consists of the `?Introduction??, `?Phonetics??, `?Morphology??, `?Conclusion??, `?Texts?? and `?Dictionary?? sections. In the `Introduction? section of our study, There is the general information about Yahyalı. The geographical situation, climate, economy of Yahyalı, the origin of the name Yahyalı, and the historic information about the district are presented in this section. In the `Phonetics? section, the consonants and vowels we determined in the text collected from Yahyalı as different from the standard written language are included. The in-detail investigation of tehese consonants and vowels and the phonetics relating to them are also given in this section. In the `Morphology? section, the bouns, pronouns, adjectives, verbs and prepositions in Yahyalı dialect are dealt with in detail. The examination sections of our study consist of the phonetics and morphology. In the `Conclusion? section, the determined characteristics of Yahyalı dialect are listed item by item. The names of the sources we used in our study are given in `Bibliography? section. In the `Text? section, the text we have collected from Yahyalı district and we have written down, for using them in our study as the source, are given. In the `Glossary? section, the words which are not used in written language and are considered to be difficult-to-understand and their meanings are given.Key Words: Yahyalı, Dialect, Turkish Language.