Kars Beylerbeyliği 627 Numaralı Tapu Tahrir Defteri transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Province of Kars Land Registry book numbered 627 transcription and assessment
Yazar: ECE USTABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM AYDIN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Doğu Anadolu'nun Kuzeydoğusunda bulunan Kars, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahiplği yapmıştır. Kanuni Sultan Süleyman'ın Irakeyn Seferi ile Osmanlı idaresi altına giren Kars bu dönemde Erzurum Beylerbeyliği'ne bağlı bir sancak iken Lala Mustafa Paşa'nın gayretleriyle 1580 yılında Kars Beylerbeyliği kuruldu. Kars'ın Kafkasya, İran ve Rusya ile sınır olması stratejik önemi arttımış ve bundan dolayı şehir Osmanlı Devleti için önemli bir merkez haline getirilmişti.   
Osmanlı Devleti fethettiği arazide bölgenin gelir kaynaklarını tespit etmek maksadıyla belirli aralıklarda tahrir yapardı. Bu tahrirler düzenli bir şekilde defterlere kaydedilirdi. Günümüze kadar gelen bu tapu tahrir defterleri sayesinde bölgenin vergiye tabi erkek nüfusu, vergiden muaf olanlar,  tarım kaynakları, bölgedeki köy ve mezraların isimleri, bölgenin idari taksimatı hakkında bilgi edinilebilir.
Bu çalışmada Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Osmanlı Arşivi'nde bulunan, 627 Numaralı Tapu Tahrir İcmal Defteri incelenerek 1558-1591 yılları arasında Kars ve çevresinde bulunan tımar, zeâmet ve hâs miktarları tespit edilmiş ve bölgedeki nâhiyelerin, köylerin ve mezraların isimlerine ulaşılmıştır. 627 numaralı defterden elde edilen bilgilere göre Kars, Zaruşad, Kağızman, Hoçvan, Geçivan, Ardahan-ı Küçük sancaklarından alınan vergiler, köyler ve mezralar, idari ve ekonomik yapının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Abstract:
Kars, located in the Northeast of Eastern Anatolia, has hosted many civilizations throughout history. Kars, which came under Ottoman rule with Irakeyn Campaign of Süleyman the magnificent, was a sanjak of the Erzurum Governorship in this period, but Kars Beylerbeyliği was established in 1580 with the efforts of Lala Mustafa Pasha. The strategic importance of Kars being bordered by Caucasus, Iran and Russia increased and therefore the city became an important center for the Ottoman Empire.
The Ottoman Empire used to make censuses at certain intervals in order to determine the income sources of the region on the land it conquered. These registers were recorded in the notebook on a regular basis. Thanks to these land registry books that have survived to the present day, information can be obtained about the taxable male population of the region, those exempt from taxation, agricultural resources, the names of the villages and hamlets in the region, and the administrative division of the region.
In this study, by examining the Land Registry Record No. 627 in the Ottoman Archives of the Presidency of the Republic of Turkey, the amount of timar, zeamet and has in around Kars between the years 1558-1591 were determined and the names of the townships, villages and hamlets in the region were reached. According to the information obtained from the book numbered 627, aimed to reveal the taxes, villages and hamlets, administrative and economic structure from Kars, Zaruşad, Kağızman, Hoçvan, Geçivan, Ardahan-ı Küçük.