Öğretmenlerin örgütsel muhalefet davranışları ile mobbing yaşamaları arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The relationship between teachers' organizational opposition behavior and mobbing and sometimes sorting according to variables
Yazar: ESRA KAYIŞ
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mobbing = Mobbing ; Muhalefet = Opposition ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel muhalefet davranışları ile mobbing yaşamaları arasındaki ilişkileri inceleyerek söz konusu değişkenlerin birbirlerini yordama güçlerinin belirlenmesi ayrıca demografik özelliklere göre farklılaşma durumunun tespit edilmesidir. Araştırmada kişisel bilgiler formu dışında Einarsen ve Raknes (1997) tarafından geliştirilen ve Cemaloğlu tarafından uyarlanan "Olumsuz Davranış Ölçeği (ODÖ)" ayrıca Özdemir (2010) tarafından geliştirilen "Örgütsel Muhalefet Ölçeği, Muhalif Davranışlar Alt Ölçeği";  kullanılmıştır. Araştırmaya, 2018–2019 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilkokullarda görev yapan 427 öğretmen gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmanın sonucunda regresyon katsayısına göre, yordayıcı değişkenlerin mobbing üzerindeki göreli anlam sırası; örtük muhalefet, haber uçurma ve açık muhalefet şeklinde tespit edilmiştir. Regresyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde ise üç değişkenin de mobbing üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Ayrıca öğretmenlerin okullarında örgütsel muhalefetin alt boyutlarından en çok açık muhalefet davranışını sergiledikleri en az ise haber uçurma davranışı gösterdikleri saptanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin en fazla bilgi saklama, görüşlerinin dikkate alınmaması, aşırı denetlenme gibi mobbing davranışlarına maruz kaldıkları bulgusu ortaya konulmuştur. Ayrıca öğretmenlerin örtük muhalefet davranışı sergiledikçe daha fazla mobbing mağduru olduğu, açık muhalefet davranışı sergilediklerinde daha az mobbing mağduru olduğu ve haber uçurma davranışının da mobbing yaşanmasında etkili rol oynadığı bulgusu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the predictive power of these variables by examining the relationships between teachers' organizational opposition behavior and mobbing, and to determine the differentiation status according to demographic characteristics. In addition to the personal information form, the Negative Behavior Scale (NBS) developed by Einarsen and Raknes (1997) and adapted by Cemaloğlu and Opposition Behavior Subscale of The Organizational Opposition Scale developed by Özdemir (2010) were used. During the 2018 – 2019 academic year, 427 teachers from the Ministry of National Education in the province of Ankara participated into this research as volunteers. At the end of the research According to the regression coefficient, the relative order of the predictor variables on mobbing were found as implicit opposition, news buzz and open opposition. When the t-test results of the significance of the regression coefficients were examined, it is seen that all three variables are a significant predictor of mobbing. In addition, it was found that teachers exhibited the most open opposition behavior from the sub-dimensions of the organizational opposition in their schools and showed news buzz behavior as lowest. In the study, it was revealed that teachers were exposed to mobbing behaviors such as storing information, not taking their views into consideration and being over-controlled. In addition, it was found that teachers were more victims of mobbing as they exhibited implicit opposition behavior, they were less victims of mobbing when they exhibited open opposition behavior, and that news buzz behavior played an effective role in mobbing.