Myelodisplastik sendromda PUMA ve p53'ün prognostik öneminin değerlendirilmesi
The evaluation of prognostic importance of PUMA and p53 in myelodysplastic syndrome
Yazar: ÖZLEN BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN SAYINALP
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Hematoloji = Hematology ; Patoloji = Pathology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Kemik iliği = Bone marrow ; Kök hücreler = Stem cells ; Miyelodisplastik sendromlar = Myelodysplastic syndromes ; Prognoz = Prognosis ; Protein-P53 = Protein-P53

Özet:
Myelodisplastik sendrom klonal bir hematopoetik kök hücre hastalığıdır. MDS'de hipersellüler kemik iliği ile birlikte görülen periferal kan sitopenilerini izah eden mekanizmalardan biri hematopoetik hücrelerdeki programlı hücre ölümündeki (apopitozis) artıştır. P53 bir tümör baskılayıcı geni ve apopitozisin önemli bir düzenleyicisidir. Çeşitli hematolojik malignensilerde p53 mutasyonları kötü prognostiktir. PUMA da apopitozisin çok güçlü bir indükleyicisidir. PUMA p53-bağımlı ve bağımsız apopitoziste kritik bir mediatördür.Amaç: Bu çalışmada; i) MDS hastaları ile sağlıklı bireylerin kemik iliği hematopoetik hücrelerinde p53 ve PUMA ekspresyonlarını karşılaştırmak, ii) p53 ve PUMA apopitozis düzenleyicilerinin total ve olaysız sağ kalım aracılığı ile prognostik önemlerini incelemek, iii) p53 ve PUMA arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlandı.Yöntem: p53 ve PUMA ekspresyonları immunhistokimyasal yöntemle değerlendirildi. İşlem p53 ve PUMA'ya karşı spesifik antikor kullanılarak gerçekleştirildi. MDS hastalarının tanıdaki (n:103) ve transformasyon anındaki (n:20) kemik iliği biyopsileri çalışma grupları olarak alındı. Hematolojik hastalığı olmayan bireylerden (n:12) elde edilen kemik iliği biyopsileri kontrol grubu olarak alındı. Boyandıktan sonra, her bir örnek için toplam 500 kemik iliği öncül hücresi sayılarak pozitif boyanan hücrelerin yüzdesi hesaplandı.Bulgular: MDS hastalarının kemik iliklerinde p53 ve PUMA ekspresyonu gösteren hücrelerin yüzdesi, normal bireylerin kemik iliklerine göre önemli ölçüde yüksekti (sırasıyla p= 0.012, p=0.000). MDS örneklerinde, p53 ile PUMA ekspresyonları arasında orta düzeyli pozitif bir korelasyon vardı (R= 0.478). PUMA ekspresyonları ile yüksek riskli IPSS, WPSS ve MPSS arasında hafif bir korelasyon vardı (sırasıyla R= 0.326, 0.236, 0.208). Bu korelasyon p53 ile mevcut değildi. P53 ve PUMA ekspresyon oranları ile sitogenetik risk kategorisi, total sağ kalım ve olaysız sağ kalım arasında ilişki yoktu. Bununla birlikte transformasyon gösteren vakalarda PUMA ekspresyonları, tanıdaki kemik ilikleri ile karşılaştırıldığında önemli artış göstermekteydi (p=0.038). Bu ilişki p53 ekspresyonları ile gözlenmedi (p=0.601).Sonuç: Sonuçlarımız, MDS hastalarının kemik iliği örneklerinde p53 ve PUMA ekspresyonlarının, sağlıklı kontrollere göre önemli ölçüde daha yüksek olduğunu gösterdi. Bu bulgu özellikle hiposellüler ve normosellüler MDS vakalarının tanısında yardımcı olabilir. Transformasyon sırasında PUMA ekspresyonları artarken p53 ekspresyonlarında önemli değişiklik olmaması bize, PUMA ekspresyonlarının MDS gelişiminde geç bir olay olabileceğini düşündürdü. Ancak daha ayrıntılı değerlendirme için, daha fazla sayıda transformasyon öncesi ve sonrası kemik iliği örnekleri ile inceleme gereklidir.Destekleyen Kuruluş: Hacettepe Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Birimi

Abstract:
Myelodysplastic syndrome is a clonal hematopoietic stem cell disease. One mechanism contributing to the constellation of hypercellular marrow and peripheral blood cytopenia is a significant increase in programmed cell death (apoptosis) in hematopoietic cells. p53 is a tumor suppressor gene and a key regulator of apoptosis. P53 mutations confer a poor prognosis in several hematologic malignancies. PUMA is also extremely effective in inducing apoptosis. PUMA is a critical mediator of p53-dependent and independent apoptosis.Aim: The objectives of this study were i) To compare the expressions of p53 and PUMA in bone marrow hematopoetic cells of MDS patients with those of healthy subjects ii) to evaluate the prognostic effect of apoptosis regulators of p53 and PUMA on overall and event free survival of MDS patients, iii) to evaluate the relationship between p53 and PUMA.Method: The expression of p53 and PUMA was evaluated using immunohistochemistry. The procedure was carried out using specific antibodies against p53 and PUMA. Bone marrow biopsies of MDS patients at the time of diagnosis (n=103) as well as at the time of transformation (n= 20) were included in the study group. Bone marrow biopsies from individuals who had no hematologic disorder (n=12) were included as control. After staining a total of 500 bone marrow precursors were counted to calculate the percentage of positively staining cells.Findings: The percentage of cells showing p53 and PUMA expressions were significantly higher in bone marrows of MDS patients as compared to normal bone marrow samples (p= 0.012, p=0.000, respectively). In MDS samples, there was a moderate positive correlation between p53 and PUMA expressions (R= 0.478). Although there was a mild correlation between PUMA expression and high scores in IPSS, WPSS and MPSS clinical scoring systems (R= 0.326, 0.236, 0.208 respectively), such association was not identified for p53. Additionally, there was no association between p53 or PUMA expression levels and cytogenetic risk assessment, overall survival and event free survival. There was however, a significant increase in PUMA expression in cases which showed transformation (p=0.038) as compared to the initial diagnostic bone marrows. No such association was observed for p53 expression (p=0.601).Results: Our results showed that p53 and PUMA expressions are significantly higher in bone marrow cells of MDS patients compared to healthy controls. This finding may be especially helpful in the diagnosis of hypocellular and normocellular MDS cases. The observation that PUMA expression increases during transformation while the expression of p53 is not significantly altered suggests that PUMA alterations might be a late event during the development of MDS. However, studies with higher number of cases comparing bone marrow samples from before and after transformation are needed for a more conclusive statement.Supported by: Hacettepe University Research Foundation