Karayolları geometrik standartları ve yol güvenliğininincelenmesi: Şırnak İl Merkezi Örneği
Geometric standards of highways and investigation of roadsafety: The example of Şırnak City Center
Yazar: AHMET YUMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM AHISKALI
Şırnak Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ulaştırma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemizde en çok tercih edilen ulaştırma türü karayoludur. Karayolunun fazla tercih
edilmesi, araç sayısının ve buna bağlı olarak trafik yoğunluğunun artmasına sebep
olmaktadır. Artan trafik yoğunluğu, trafik kazalarının meydana gelmesine neden
olmaktadır. Ülkemizde son on yılda yaklaşık elli bin insan trafik kazalarında hayatını
kaybetti. Yol güvenliğinin artırılması, trafik kazalarını ve kazaların sebep olduğu
kayıpları azaltacaktır. Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre trafik kazalarına
sebep olan unsurlar arasında, yol unsuru yok denecek kadar azdır. Ancak gelişmiş
ülkelere bakıldığında yol unsurundan dolayı meydana gelen kazalar önemli bir orana
sahiptir. Meydana gelen kazaların yoldan kaynaklı kusurların tespit edilmesi istatistiklere
yansıyan diğer unsurları da azaltacaktır.
Bu çalışmada karayolları geometrik standartları ve yol güvenliği Şırnak il merkezi
özelinde incelenmiştir. İncelenen yollarda geometrik standartların en düşük olduğu üç
adet yol kesimi belirlenmiştir. Yol kesimlerine ait ilgili kurumlardan projeler temin
edilmiştir. Proje üzerinde belirlenen yol kesimlerinin (proje hızı, geçiş eğrisi, yatay kurp
yarıçapı, yatay kurp boyu, dever, düşey kurp boyu, eğim) verileri elde edilmiştir. Proje
ile uygulamadaki değerlerin farklı olup olmadığını tespit etmek için de saha çalışması
yapılmıştır. Saha çalışmasında belirlenen kesimlerde yolun halihazır harita alımları
yapıldı. Halihazır harita alımı ile projedeki değerler karşılaştırıldı. Verilerin farklı olması
durumunda halihazırdaki değerler kabul edildi. Elde edilen değerler geometrik standartlar
tablosu ile karşılaştırıldı. Geometrik standartlar tablosunda dağlık bölüm dikkate alındı.
Belirlenen kesimlerin geometrik standartları tespit edildikten sonra, ilgili kurumlardan bu
kesimlerde beş yıl boyunca meydana gelen trafik kaza verileri temin edildi. Meydana
gelen trafik kazalarının oluş şekillerinin geometrik standartlarla ilişkisi incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Geometrik standartlar, Trafik kazaları, Şırnak, Kaza oluş şekli

Abstract:
The most preferred type of transportation in Turkey is highway transportation. Excessive
usage of highways causes an increase in the number of vehicles, hence, heavier traffic
occurs. Heavier traffic causes traffic accidents. In Turkey throughout the last decade,
approximately 50 thousand people died due to traffic accidents. In case of increased road
safety, number of traffic accidents and, consequently, number of people who died in those
accidents will decrease. According to Turk Stat's data among the factors that lead to a
traffic accident, road is almost neglected. However, when developed countries are
examined accidents caused by the road factor has a high percentage. Figuring out the road
related defects that cause an accident will also decrease the other factors which are
displayed in the statistics.
In this study, highway geometric standards and road safety were examined based on the
city center of Şırnak province. Three road sections with the lowest geometric standards
were determined from among the all roads that were examined. Projects regarding the
road sections were provided from the relevant institutions. From the road sections which
were determined on the project, data such as project speed, transition curve, horizontal
curve radius, horizontal curve length, superelevation, vertical curve length, and slope were
obtained. A field study was conducted to determine if the project values and application
values match or not. For the sections determined during the field study, current map
purchases regarding the roads were being made. After the purchase of current maps,
comparison in between the map values and the project values were being made. If the data
was to be different, then the current values were accepted to be true. Obtained values were
being compared with the geometric standards table. The mountainous section in the
geometric standards table was taken into consideration. After determining the geometric
standards of the determined sections, data regarding the traffic accidents which occurred
in the abovementioned sections were obtained from the relevant institutions. The
relationship between the occurrence form of the traffic accidents and geometric standards
was examined.
Key Words: geometric standards, traffic accidents, Şırnak, occurrence form of an
accident.