Prematüre bebeklerin yakalama büyümesinin değerlendirilmesi
Evaluation of catch-up growth of premature babies
Yazar: HATİCE TURGUT YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR KURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Büyüme = Growth ; Yakalama = Capture ; Çocuk gelişimi = Child development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Preterm doğan bebeğin, büyümesinin izlemi sağlık ve beslenme durumlarının takibi için önemlidir. Preterm bebeklerde doğum sonrası büyüme paternleri, term bebeklerden belirgin şekilde farklıdır.
Amaç: Preterm bebeklerde düzeltilmiş yaşa göre ilk bir yılda yakalama büyümesi oranı araştırılmıştır. Çalışmaya alınan bebeklerden düzenli aralıklarla antropometrik ölçümleri alınarak, standard sapma skoru hesaplanmıştır. Büyüme yakalamasında etkili olabilecek faktörler incelenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlıklı Çocuk İzlem Polikliniğinde yürütülmüştür. Araştırmaya güncel düzeltilmiş yaşı 12 ay ve üzerinde olan, 37 gestasyonel hafta veya daha öncesinde doğan, düzenli poliklinik takibine getirilen, takip sırasında büyüme duraklaması olmayan 97 bebek dahil edilmiştir.  Düzeltilmiş yaşa göre, 1-2-3-6-9-12. aylarda alınan antropometrik ölçümler (boy, kilo, baş çevresi) ve Z skorları, doğum, hastane yatış ve beslenme öyküleri hasta dosyalarından retrospektif toplanmıştır. Anne-baba eğitimi, YYBÜ yatarken morbidite varlığı, postnatal ek hastalık ve ilaç kullanımı anket soruları ile araştırılmıştır.
Bulgular: Çalışma grubunda kilo, boy ve baş çevresi Z Skoruna göre sırasıyla %36,1, %38, %37,1 oranında büyüme yakalaması gerçekleşmiştir. Anne-baba eğitimi, doğum haftası, doğum şekli, YYBÜ yatarken morbidite varlığı, enteral beslenmeye başlanma zamanı (gün), beslenme durumu, ilk 6 ay anne sütü almı, ek kalori arttırıcı kullanımı, postnatal ek hastalık ve buna bağlı ilaç kullanımı açısından, büyüme yakalaması yapan ve yapmayan bebekler arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır.
Sonuç: Pretermlerde sağlıklı gelişimi optimize eden uygun büyüme için henüz yeterli kanıt bulunmamaktadır. Ayrıca preterm bebeklerde büyüme izlenmesinde kullanılan yöntemlerin standardize olmaması çalışmalar arasında karşılaştırma yaptırmayı zorlaştırmaktadır. Ülkemizde preterm bebeklerin yakalama büyümesi ve büyüme modellerini araştıran çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Prematürite, büyümenin izlenmesi, yakalama büyümesi, z skor

Abstract:
Introduction: Growth follow-up of a preterm baby is important for monitoring its health and nutritional status. Postnatal growth patterns in preterm babies are significantly different from term babies.
Objective: The catch-up growth rate in the first year according to the corrected age in preterm infants was investigated. Anthropometric measurements were taken at regular intervals from the babies included in the study and the standard deviation score was calculated. Factors that could be effective in catch-up growth were examined.
Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted in Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital, Well Child Follow-up Outpatient Clinic. The study included 97 babies whose current corrected age was 12 months and above, born 37 weeks of gestation or before, brought to regular outpatient clinic follow-up, and had no disruption of growth during follow-ups. Anthropometric measurements (height, weight, head circumference) were made according to corrected age at 1-2-3-6-9-12 months and Z scores were calculated. Birth, hospitalization, and nutritional anamnesis were collected retrospectively from the patient files. Parental education, presence of morbidity while admitted in NICU, postnatal comorbidity and drug use were investigated with a questionnaire.
Results:  In the study group catch-up growth was achieved at weight, height and head circumference according to Z Score, at the ratio of 36.1%, 38%, 37.1%, respectively. There were not significant differences between babies who achieved catch-up growth and who did not, in terms of parental education, birth week, mode of delivery, presence of morbidity while admitted in NICU, time to start enteral feeding (days), nutritional status, breastfeeding for the first 6 months, calorie supplements use, enriched formula, additional disease and drug use.
Conclusion: There is not enough evidence yet for appropriate growth in preterms that optimizes healthy development. In addition, the methods used to monitor growth in preterm babies are not standardized, which makes it difficult to make comparisons between studies. Studies investigating the catch-up growth of preterm babies and growth trajectories are needed in our country.
Keywords: Prematurity, growth monitoring, catch-up growth, z score