Korona virüs korkusunun sağlık çalışanlarında algılanan stres ve tükenmişlik üzerindeki etkisi
The effect of fear of Corona virus on perceived stress burnout among health care professionals
Yazar: AYTEN MERVE GÖRGÜLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ENEZ DARÇIN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Son yüzyıla ait en önemli olaylardan biri, yaşanan büyük ve etkili COVID-19
pandemisidir. Bu dönemde tüm insanlar gerek hastalık ve sonuçları gerek bu
risklerden korunmak amacı ile alınan önlemler ve bu önlemlerin dolaylı sonuçları olan
belirsizlik, yalnızlaşma, ekonomik küçülme gibi birçok sorun ile karşılaşmak ve
mücadele etmek durumunda kalmışlardır. Ancak genel popülasyon içerisinde bazı
gruplar, COVID-19 pandemisi içerisinde hastalıkla ve dolayısı ile sonuçları ile daha
fazla karşılaşma olasılığı nedeni ile yüksek riskli olarak tanımlanmıştır. İşte bu
gruplardan biri sağlık çalışanlarıdır. Sağlık çalışanları, hastalık ile karşılaşma sıklığı
ve riskinin yüksek oluşu nedeni ile hastalığa bağlı tüm olumsuz sonuçlarla ilgili de
riskli bir grup olmaları yanısıra artan iş yükü, damgalanma gibi faktörler nedeni ile
pandemi boyunca özel bir grubu oluşturur. Bu çalışmanın amacı COVID-19 pandemi
sürecinde yüksek risk altında çalışan sağlık çalışanlarının yaşadıkları COVID-19
korkusunun algılanan stres ve tükenmişlik üzerindekini etkisini belirlemektir.
Araştırmada 10 Ekim ile 5 Kasım 2022 tarihleri arasında Aksaray Üniversitesi Eğitim
ve Araştırma Hastanesi ile Özel Aksaray Hastanesi'nde çalışan 200 sağlık çalışanına
konuya yönelik anket ve ölçekler uygulanmıştır. Verilerin analizinde pearson
korelasyon analizi, bağımsız gruplar t-testi, ve ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma
sonuçlarına göre, sağlık çalışanlarında COVID korkusu ve tükenmişlik arasında
pozitif ilişki vardır. Ayrıca COVID-19 korkusunun algılanan stresi etkilediği
bulgulandı. Sonuç olarak, kriz dönemlerinde sağlık çalışanlarının ihtiyaçlarına karşı
hassas davranılması, çalışanların sürekli oluşan stresine yönelik desteğin verilmesi
stres ve tükenmişlik ile bağlantılı olan problemlerin ortaya çıkmasını önleyebilecektir.

Abstract:
One of the most important events of the last century is the massive and devastating
COVID-19 pandemic. During the period, all people had to face and struggle with
many problems such as the disease and its consequences, the issues taken to protect
against these risks, and the indirect consequences of these issues such as uncertainty,
isolation, and economic contraction. However, some groups in the general population
have been defined as high risk due to the possibility of encountering the disease and
its consequences more in the COVID-19 pandemic. One of these groups is health
care professionals. Healthcare professionals constitute a special group during the
pandemic due to factors such as increased workload and stigma, as well as being a
risky group for all negative consequences related to the disease due to the high
frequency and risk of encountering the disease. The aim of this study is to determine
the effect of the fear of COVID-19 experienced by healthcare professionals working
at high risk during the COVID-19 pandemic process on perceived stress and burnout.
In the research, it was applied to 200 healthcare workers working at Aksaray
University Training and Research Hospital and Private Aksaray Hospital between the
dates October 10 and November 5, 2022. Pearson Correlation Analysis, independent
groups t-test, and ANOVA test were used in the analysis of the data. In the research
findings, there is positive relationship between fear of COVID and burnout. Also
research findings, COVID-19 effects perceived stress. As a result, being sensitive to
the health care workers in times of crisis and providing support for the continuous
stress of employees will prevent the emergence of problems related to stress and burnout.