Hemodiyaliz tedavisi alan hastalara beslenmeye yönelik uygulanan görsel eğitimin konfora etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation the effect of visual education related to nutrition on comfort of patients receiving hemodialysis therapy
Yazar: CANSU KOŞAR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SEZGİ ÇINAR PAKYÜZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hasta eğitimi = Patient education ; Konfor = Comfort ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Hemodiyaliz tedavisi alan hastalara beslenmeye yönelik uygulanan görsel eğitimin konfora etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. 
Gereç ve Yöntem: Bu randomize kontrollü çalışma; iki diyaliz merkezinde tedavi alan 90 kronik hemodiyaliz hastası (girişim grubu: 45 hasta; kontrol grubu: 45 hasta) ile yürütüldü. Veri toplama aracı olarak; Hasta tanıtım formu, Hemodiyaliz Konfor Ölçeği Versiyon-II (HDKÖ-II), Hemodiyaliz Hastalarında Sıvı Kontrol Ölçeği (HHSKÖ), Hemodiyaliz Hastalarının Diyet Bilgi ve Diyet Davranış Ölçeği (HHDBÖ ve HHDDÖ) kullanıldı. Girişim grubunda ön test, on beş gün sonra ve üç ay sonra son test olmak üzere üç görüşme yapıldı. Girişim grubuna ilk görüşmede veri toplama aşamasından sonra beslenmeye yönelik görsel eğitim uygulandı ve on beş gün sonra eğitim kitapçığı üzerinden pekiştireç eğitimi yapıldı. Kontrol grubunda ise ön test ve son test için iki görüşme yapıldı ve herhangi bir müdahalede bulunulmadı.
Bulgular: Görsel ve pekiştireç eğitimi sonrası üçüncü ayda girişim grubunun HDKÖ-II, HHSKÖ, HHDBÖ ve HHDDÖ puanları kontrol grubuna göre daha yüksek idi. Girişim grubunda hem on beşinci gün, hem de üçüncü ayda ön teste göre HHSKÖ, HHDBÖ, HHDDÖ ve HDKÖ-II puanlarında istatistiksel olarak anlamlı artış sağlandı. Girişim grubunda; son testte, ön teste göre interdiyalitik kilo ve ultrafiltrasyonda istatistiksel olarak anlamlı düşüş sağlandı.
Sonuçlar: Üçüncü ayda, girişim grubunun Hemodiyaliz Konfor Ölçeği-Versiyon II ve alt boyutları olan fiziksel ferahlama, psikospiritüel rahatlama, psikospiritüel güçlenme, çevresel güçlenme ve sosyokültürel rahatlama puanları kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu. Görsel eğitimin hemodiyaliz hastalarının konfor durumları üzerine olumlu etkisi olduğu saptandı.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effect of visual education related to nutrition on comfort of patients receiving hemodialysis therapy.
Matherial and Method:  In this randomized controlled study conducted in two dialysis centers with 90 (intervention group: 45 patients; control group: 45 patients) chronic hemodialysis patients. Patient introduction form, Hemodialysis Comfort Scale-Version II (HDCS-II), Hemodialysis Patient Fluid Control Scale (HPFCS), Scale for Dietary Knowledge in Hemodialysis Patients (SDKHP) and Scale for Dietary Behaviors in Hemodialysis Patients (SDBHP) were used. In the intervention group, three interviews were conducted: pre-test, fifteen days later and three months later, post-test. After the data collection phase, visual training for nutrition was applied to the intervention group and after 15 days, reinforcement education was given through the training booklet. In the control group, two interviews were conducted for pre-test and post-test and no intervention was performed.
Results: In the third mont after visual and reinforcement training, HDCS-II, HPFCS, SDKHP and SDBHP scores of the intervention group were higher than the control group. In the intervention group, there was a statistically significant increase in HDCS-Version II, HPFCS, SDKHP and SDBHP scores compared to the pre-test both on the fifteenth day and third months. In the intervention group; In the last test, there was a statistically significant decrease in interdialytic weight and ultrafiltration compared to the pre-test.
Conclusion: In the third month, it was found that in intervention group, HDCS-II and subdimension scores of it were higher than the control group. Visual education was found to has a positive effect on the comfort status of hemodialysis patients.