Postmodern müze pratikleri bağlamında Gertrude Steın'ın stüdyosu ve sanat müzeciliği
Evaluation of Gertrude Stein's studio in the context of postmodern museum practices
Yazar: KEMAL BARIŞ İLBİ
Danışman: DOÇ. DR. CEREN GÜNERÖZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Müze Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müze Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Modern müzecilik = Modern museology ; Postmodernizm = Postmodernism

Özet:
Günümüzde müzeler sergileme ve sunum tekniklerini, yaklaşımlarını, uygulama pratiklerini yeni sanatın üretildiği ortamlara, çağımıza uygun hale getirmeye çalışmaktadır. Uluslararası Müzeler Konseyi tarafından hazırlanan çağdaş müze tanımında müzenin, somut ve somut olmayan mirası araştıran, toplayan, koruyan, yorumlayan, sergileyen ve toplumun hizmetinde olan, kâr amacı gütmeyen, kalıcı bir kurum olduğu vurgusu yapılmıştır. Müze yeni tanımıyla işlevlerini de güncellemekle birlikte halka açık, erişilebilir ve kapsayıcı kurumlar olarak, çeşitliliği ve sürdürülebilirliği teşvik etmekle yükümlü hale gelmiştir. Eğitim, eğlence ve bilgi paylaşımı için çeşitli deneyimler sunmak; etik, profesyonel olarak ve toplulukların katılımıyla çalışmak ve beraberinde ziyaretçi ve izleyiciyle iletişim kurmak müzelerin sorumluluk üstlendiği işlevler olarak tanıma eklenmiştir. Bu bağlamda değişen tanımla birlikte müze ziyaretlerinin içeriği ve ziyaretçilerin beklentilerinde de önemli değişimler meydana gelmeye başlamıştır. Bireysel tecrübeler haline gelmeye başlayan müze ziyaretleri yeni tanımla birlikte gündeme gelen bu beklentiye uygun oluşturulan, postmodern müze kıstaslarından "kapsayıcılık", "paylaşarak öğrenme" gibi ilkelerin odağa alınarak kurgulandığı ve sunulduğu sergilerle hayat boyu öğrenmeyi destekleyecek deneyimler haline gelmektedir. Bu araştırmada, Amerikalı yazar Gertrude Stein'ın "ilk modern sanat müzesi" olarak nitelendirilen stüdyosu çağdaş mikro müze kavramı üzerinden ele alınmıştır. Bu bağlamda yurt dışında ve Türkiye'de, Gertrude Stein'ın "salon-stüdyo modeli" merkez alınarak düzenlenip, kapılarını izleyicilere açacak, kültürlerarası iletişimi cesaretlendirici, çeşitliliğe açık müze örnekleri araştırılmıştır. Salon – stüdyo modeline içerik bağlamında uygun olabileceği düşünülen İstanbul'daki Adam Michiewicz Müzesi, Doğançay Müzesi, Orhan Kemal Müzesi ve Ara Güler Müzesi incelenmiş, ele alınan yurt dışı örneklerle birlikte değerlendirilerek salon-stüdyo modelinin yaygınlaştırılmasının, postmodern müze kavramına ve çağdaş müze uygulamalarına ne şekilde katkı sağlayacağı tartışılmıştır.

Abstract:
Today, museums are trying to adapt their exhibition and presentation techniques, approaches, and practices to the environments in which new art is produced and to our age. In the definition of a contemporary museum prepared by the International Council of Museums, it is emphasized that the museum is a non-profit, permanent institution that researches, collects, preserves, interprets, exhibits, and is at the service of society. Along with updating its functions with its new definition, the museum has become responsible for promoting diversity and sustainability as a public, accessible, and inclusive institution. To provide a variety of experiences for education, entertainment, and knowledge sharing; working ethically, professionally, and with the participation of communities, as well as communicating with visitors and audiences, has been added to the definition as the functions that museums assume responsibility for. In this context, with the changing definition, important changes have started to occur in the context of museum visits and in the expectations of visitors. Museum visits, which have started to become individual journeys, become experiences that support lifelong learning with exhibitions that are created in accordance with this expectation that came to the fore with the new definition, and where principles such as "inclusivity", "learning by sharing", which are postmodern museum criteria, are focused and presented. In this study, the art studio of the American writer Gertrude Stein, which is described as "the first museum of modern art", is discussed through the concept of a contemporary micro-museum. In this context, examples of museums that are open to diversity, encouraging intercultural communication, organized around Gertrude Stein's "salon-studio model" and will open their doors to the audience, have been examined in Turkey and abroad. The Adam Michiewicz Museum, Doğançay Museum, Orhan Kemal Museum, and Ara Güler Museum in Istanbul, which are thought to be suitable for the salon-studio model in terms of content, were examined and it has been discussed how the dissemination of the salon-studio model will contribute to the concept of postmodern museum and contemporary museum practices by evaluating together with the examples from abroad.