Türkiye'de mamografi aygıt özellikleri, kullanımı ve mamografi eğitiminin niteliksel ve niceliksel çözümlemesi
Current mammography investment in Turkey
Yazar: ŞADİYE NURAY KADIOĞLU VOYVODA
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
AMAÇ: Türkiye'de mamografi niteliğinin arttırılması ve tek biçim haline getirilmesiçalışmalarına kılavuz olmak üzere, bulunan aygıt sayısının, niteliği belirleyengereçlerin sayısının ve mamografi ile ilgili uygulamaların şekil ve niteliğinin ortayaçıkarılmasıdır.GEREÇ VE YÖNTEM: Soru dizisi, Türkiye Atom Enerji Kurumu ve İl SağlıkMüdürlükleri'nde kayıtlı mamografi aygıtı bulunan tüm kurumlara gönderilmiştir.Çalışma, hazırlanan soru dizisine gönüllü merkezlerce gönderilen yanıtlarınçözümlenmesi esasına dayanmaktadır.BULGULAR: Türkiye'deki MG aygıtlarının kesin sayısı bilinmemektedir. Kırk yaşve üstü kadın nüfusunun %5 'i kendi illerinde MG servisinden yararlanamamaktadır.İkizyüz yetmiş merkez soru dizimizi yanıtladı. Aygıtların %21 'inde AEC, %34 'ündespot grafi, %43 'ünde büyütme grafisi kullanılmamaktadır. %63'ünde işaretlemedüzeneği olduğu halde kullanılmamaktadır. MG filmleri %85 hastalara verilmektedir.Mamografi merkezlerinin %16' sında etiketleme yapılmamaktadır. Merkezlerin%23'ünde yalnız küçük kaset kullanılmaktadır. Filmlerin saklandığı ortamların%58'inde ısı, %94'ünde nem koşulları uygun değil ya da bilinmemektedir; %25'indeışık, %15'inde radyasyon maruziyeti bulunmaktadır. Film ve banyo çözeltilerisırasıyla merkezlerin %30 ve %41'inde denemeden satın alınmaktadır. MG nitelikkontrolü merkezlerin %40 'ında yapılmamakta, %70'inde de kayıtları düzenlitutulmamaktadır. Merkezlerin %49 'unda termometre, %80 'inde fantom, %93 'ündesensitometre, %81' inde dansitometre kullanılmamaktadır. Merkezlerin %50 'sindemamografi aygıtlarına aralıklı bakım yapılmamaktadır. İkinci okuma, merkezlerinyalnız %12'sinde sürekli olarak yapılırken BI-RADS kullanımı yalnız %40'dır.SONUÇ: Türkiye'deki mamografi uygulamalarında temel sorunun nitelik olduğuanlaşılmaktadır. Mamografi aygıtlarının uygulama niteliği yönünden denetlenmesi,kredilendirilmesi, hatalı uygulamalara ciddi yaptırımlar getirilmesi ve eğitimkurumlarında mamografi eğitiminin niteliğinin artırılarak sürekli eğitim iledesteklenmesi zorunlu görülmektedir.

Abstract:
Purpose: The objective is to document the number of mammography equipment andqualification instruments, to determine the quality of mammographic applications inorder to guide for mammography qualification and standardization in Turkey.Materials and Methods: All instutitions which have mammography equipmentregistered in Turkish Atomic Energy Agency and Provincial Directorate of Healthare asked to answer the questionnaire. The study is based on analysis of the answerssent by voluntary instutions.Results: The number of MG devices in Turkey was unknown. 5% of the womanpopulation of 40+ age was not able to benefit from the MG service on their provinces.Two hundred and seventy centers responded our survey. AEC was not used in 21%,spot graphy was not used in 34% and magnification graphy was not used in 43% ofthe devices. In 63% of them, marking mechanism was not used although available.MG films were given to 85% of the patients. Marking was not made in 16% of theMG films. Only small cassettes were used in 23% of the centers. The heat conditionswere not acceptable or unknown in 58%, and humidity conditions in %94 of theenvironments the films were kept. 25% of them were either exposed to or had thepossibility of being exposed to light and %15 to radiation. In 30% and 41% of thecenters, the film and processing solutions were bought without testing. In %40 of thecenters, MG quality assurance was not made and in %70 its records were not keptregularly. In 49% of the centers, thermometer, in 80%, phantom, in 93%, sensitometerand in 81%, dansitometer was not used. In %50 of the centers, the MG devices werenot maintained periodically. While double reading was constantly made in only 12%of the centers, BI-RADS usage rate was only 40%.Conclusion: It is understood that the basic problem is the quality of mammographicapplications. It is necessary to supervise and the credit the quality of mammographyequipment, to produce punishments for erroneous applications and increase thequality of mammography education in education centers and to support by continouseducation.