Cumhuriyet döneminden günümüze okul öncesi eğitim alanındaki kurumsal mantık çeşitliliği: Devlet ve toplumsal kesimlerin rolü
Institutional logic diversity in pre-school education from the republic period to the present: The role of state and society
Yazar: YÜCEL TÜRKER
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ ÖZEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Devlet = State ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Kurumsal mantık = Institutional logic ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Tarihsel kurumsalcılık = Historical institutionalism ; Toplumsal talep = Social demand ; Veliler = Parents

Özet:
Çalışmada kurumsal kuramın varsaydığı liberal devlet yapısından farklı kalkınmacı ve patrimonyal devlet yapısına sahip Türkiye'de, okul öncesi eğitim alanında farklı kurumsal mantıkların nasıl oluştuğunun tarihsel olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada devletin eğitim kurumlarının ve derneklerin ve velilerin okul öncesi alana etkilerini göstermek için Milli Eğitim Şura kararları ve kalkınma planları, Türkiye Okul Öncesi Geliştirme Derneği'nin 1968-1994 yılları arasında çıkardığı dergiler incelenmiş, okul öncesi eğitim kurumlarının yöneticileriyle ve bu kurumlara çocuklarını gönderen ailelerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Devletin, kurumların, derneğin ve velilerin etkisi neticesinde alanda bakım-gelişim, akademik başarı ve muhafazakâr mantık olarak üç tür mantık bulunmuştur. Bakım-gelişim ve akademik başarı mantıkları benzer biçimde devletin, okulların ve ailelerin etkisiyle ortaya çıkarken, muhafazakâr mantık daha ziyade alandaki okulların ve velilerin ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'de devletin toplumdan bağımsız karar almasının, uyguladığı eğitim politikalarındaki eksikliklerin ve aynı zamanda da devletin alan için yarattığı boşlukların çoklu kurumsal mantıkların oluşumuna zemin hazırladığı gösterilmiştir. Kurumsal mantıklar, yaratılan bu zemin üzerinde, devletin, okul öncesi eğitim kurumlarının ve velilerin etkisiyle oluşmuştur.

Abstract:
In this dissertation, I attempt to examine how different institutional logics in the field of pre-school education have historically emerged in Turkey, which has a different developmental and patrimonial state structure from the liberal state structure assumed by the institutional theory. In order to show the effects of the state, I have examined pre-school education institutions and their association, the National Education Council decisions and development plans, the magazines published by the Turkish Pre-school Development Association between 1968-1994. I have interviewed the administrators of the pre-school education institutions and parents who have sent their children to these institutions. As a result of the influence of the state, institutions, associations, and parents, I have found three types of logic in the field: care-development, academic-success, and conservative logic. The involvement of the state, schools, and families has developed care-development and academic-success logics. In contrast, conservative logic has emerged with the influences of schools and parents in the field. Consequently, I illustrate that the state's decision-making is independent of the society, the deficiencies in the policies it implemented, and the gaps created by the state for the field pave the way for the formation of different institutional logics. I also show how the gaps created by the state in the field are filled and shaped by pre-school education institutions and different social segments.