Etlik piliçlerde ponzanın altlık olarak kullanılması,büyüme, refah ve karkas özelliklerine etkisi
The usage of pumice stone as a litter material and its effect on broiler performance, welfare and carcass characteristics
Yazar: MUSTAFA DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ŞEKEROĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada kaba rende kaba rende talaşı, asidik ponza, bazik ponza, %50 kaba rende
talaşı + %50 asidik ponza ve %50 kaba rende talaşı + %50 bazik ponza taşının etlik
piliç yetiştiriciliğinde altlık olarak kullanılabilme olanakları araştırılmıştır. Araştırma
yaz ve kış mevsimi olmak üzere iki denemeden oluşmuştur. Denemelerde performans,
altlık kalitesi, vücut problemleri davranış özellikleri, stres ve refah parametreleri ile
karkas değerleri incelenmiştir. Denemenin hayvan materyalini özel bir ticari damızlık
işletmesinden alınan 1500 adet (750 yaz, 750 kış ) karışık cinsiyetteki etlik civcivler
oluşturmuştur. Etlik piliçler 2x2 m ebatlarındaki 15 bölmede denemeye alınmıştır. Her
bölmede 50 etlik piliç barındırılmış dolayısı ile yerleşim sıklığının da 12,5 piliç/m2
olmuştur. Altlık tipinin 42. gün canlı ağırlık (P<0,01), altlık nemi (P<0,01), amonyak
miktarı (P<0,01), footpad dermatitis skoru (P<0,01), hock burn skoru (P<0,01), breast
blister skoru (P<0,01), toz banyosu (P<0,01), eşeleneme (P<0,01), göğüs temizliği
(P<0,01), sırt temizliği (P<0,01), sıcak karkas randımanı (P<0,01), kalp (P<0,01),
karaciğer (P<0,01), dalak (P<0,01) ve abdominal yağ (P<0,01) oranları ve kanat
(P<0,01), boyun (P<0,01) oranları üzerine etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur.
Denemenin yapıldığı mevsimin canlı ağırlık (P<0,01), yemden yaralanma oranı
(P<0,01), yaşama gücü (P<0,05), altlık pH (P<0,01), 42. gün altlık nemi (P<0,01),
footpad dermatitis skoru (P<0,01), hock burn skoru (P<0,01), gagalama sayısı (P<0,01),
footpad sıcaklığı (P<0,01), sırt temizliği (P<0,01), H/L oranı (P<0,05) ve sıcak karkas
randımanı (P<0,01) üzerine etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Genel olarak en
iyi değerler kaba rende talaşı, asidik ponza taşı ve %50 kaba rende talaşı + %50 asidik
ponza taşı gruplarında gözlenmiştir. Sonuç olarak asidik ponza taşı ve asidik ponzanın
kaba rende talaşı ile karışımlarının en az kaba rende talaşı kadar iyi altlık olduğu
görülmüştür. Kaba rende talaşı bulunamadığında veya maliyeti artığında asidik ponza
taşı kaba rende talaşına alternatif bir altlık olarak kullanılabilir. Ancak keskin kenarları,
sert ve az gözenekli yapısı nedeniyle birçok vücut problemine neden olan bazik ponza
etlik piliç yetiştiriciliğinde altlık olarak kullanılması uygun değildir

Abstract:
The aim of this study was evaluated the possibilities of wood shavings, acidic pumice
stone, basic pumice stone, %50 wood shaving + %50 acidic pumice stone and %50
wood shaving + %50 basic pumice stone as litter material in broiler production.
Research was performed in two trail, first in summer, second in winter. Performance,
litter quality, body and leg abnormalities, behavior characteristics, stress and welfare
parameters and carcass values was investigated in trails. Number of animal material for
experiment was 1500 mix-sexed broiler (750 in summer, 750 in winter) that obtained
from a private commercial breeder enterprise. Broilers was placed into 15 pens
(dimensions, 2x2 m) according to research design. Each pen had 50 broilers and
stocking density was 12.5 broiler/m2. 42nd day live body weight (P<0,01), litter moisture
(P<0,01), ammonia concentration (P<0,01), footpad dermatitis degree (P<0,01), hock
burn degree (P<0,001), breast blister degree (P<0,001), dust bathing (P<0,01), foraging
(P<0,01), breast cleanliness (P<0,01), back cleanliness (P<0,01), hot carcass yield
(P<0,01), heart ratio (P<0,01), liver ratio (P<0,01), spleen ratio (P<0,01), abdominal fat
ratio(P<0,01), wing ratio (P<0,01) and neck ratio (P<0,01) were significantly affected
by litter type. Body weight (P<0,01), foot consumption ratio (P<0,01), livability
(P<0,05), litter pH (P<0,01), 42nd day litter moisture (P<0,01), footpad dermatitis
degree (P<0,01), hock burn degree (P<0,01), pecking (P<0,01), footpad temperature
(P<0,01), back cleanliness (P<0,01), H/L ratio (P<0,05) and hot carcass yield (P<0,01)
were significantly affected by the season. Generally, the best values was observed in
wood shavings, acidic pumice stone and their mixture in %50. As a result, acidic
pumice stone and its mixture with wood shavings was a good litter at least wood
shavings. If the producer can't find or costs are increases, acidic pumice stone can used
as alternative litter instead of wood shavings. However, basic pumice stone is not
suitable as litter material, due to sharp edges, hard structure and less pore these causes
severe body problems.