Streptozotosin ile sıçanlarda oluşturulan diyabet modelinde aminoguanidinin serum nitrik oksit değerleri ve doku nitrik oksit sentaz ekspresyonu üzerine etkisi
The effect of aminoguanidine on serum nitric oxide and tissue nitric oxide synthase expression level in streptozotocin induced Diabetes model
Yazar: İLKER PARMAKSIZ
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ŞİRİKÇİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Diabetes Mellitus (DM) ileri evrede mikrovasküler ve makrovaskülerkomplikasyonlarla karşımıza çıkan metabolik bir hastalıktır. Yüksek glukozkonsantrasyonlarında dolaşımdaki veya dokulardaki proteinlerin non-enzimatikglikasyonu ile ileri glikasyon son ürünlerinin (AGE) oluştuğu bilinmektedir.AGE'ler, dolaşımdaki ve dokulardaki hücrelerin ve proteinlerin kalıcı kimyasalmodifikasyonuyla endotel disfonksiyonuna katkıda bulunmaktadır. DokulardaAGE'nin zamanla birikiminin nitrik oksit (NO) miktarını azalttığı gösterilmiştir. NO,endotelin vasküler tonusu düzenlenmesinde en önemli mediyatördür ve vaskülertonusun düzenlenmesindeki bozukluk, endotelin diğer fonksiyonlarındaki bozulmayıda yansıtmaktadır. Çalışmamızda streptozotosin ile oluşturulan diyabet modelindeAGE oluşumu inhibitörü olan aminoguanidin (AG) tedavisinin doku endotelyal nitrikoksit sentaz (eNOS) ekspresyonu ve serum nitrik oksit (NO) düzeylerine etkisiniincelemeyi amaçladık.Çalışmamızda, 10 haftalık erkek Sprague-Dawley sıçanlar 4 gruba ayrıldı veiki gruba Streptozotosin verilerek diyabet oluşturuldu. Bir grup ilaçsız takip edildi(DM). Diğer gruba AG verildi (DM+AG). Üçüncü grup sağlıklı kontrol (SK) olarakizlendi. Dördüncü gruba yalnızca AG verildi (SK+AG). 12 hafta sonunda sıçanlardankan, kalp ve böbrek dokularında glukoz, HbA1c, NO düzeyleri ve eNOSekspresyonları belirlendi.Kan NO düzeyleri DM ve SK+AG grubunda SK'ya göre anlamlı olarakazalmıştı. DM ile DM+AG gruplarının NO düzeyleri arasında ise anlamlı bir farkyoktu. Kalp dokusunda eNOS protein düzeyleri DM grubunda SK grubuna göreanlamlı olarak azalmıştı. DM+AG grubu eNOS düzeyleri DM grubuna göre anlamlıbir şekilde artmıştı. Dört grubun böbrek dokusu eNOS düzeyleri arasında istatistikselolarak anlamlı bir fark yoktu.Kan NO düzeyleri DM grubunda literatür ile uyumlu olarak azalmıştı. Kalpdokusunda eNOS protein düzeyleri DM grubunda azalmış bulunurken AGtedavisiyle anlamlı bir artış görüldü. AG'in böbrek ve diğer dokulardaki etkilerininve bazı çalışmalarda görülen yan etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için ileriçalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Anahtar kelimeler: Diyabet, nitrik oksit, streptozotosin, aminoguanidin, AGE

Abstract:
Diabetes Mellitus is a metabolic disease, which results in microvascular andmacrovascular complications in later stages. It has been known that with elevatedglucose concentrations, proteins both in circulation and tissues are non-enzymaticallyglycated and these result in advanced glycation end-product (AGE) production.AGEs contribute to endothelial dysfunction by permanent chemical modifications ofproteins in circulation and in tissues. It was shown that AGE accumulation in tissuesdecrease NO concentration. NO is the most important mediator in the regulation ofvascular tonicity and any derangement observed in the regulation of the vasculartonicity also reflects the derangements in the functions of the endothelium. In ourstudy we aimed to investigate the effects of AGE inhibitor aminoguanidine (AG)treatment on tissue endothelial nitric oxide syntase (eNOS) expression and serum NOlevels in streptozotocin induced diabetic rats .In our study we enrolled 32 ten week-old male Sprague-Dawley rats into 4groups. In two groups diabetes was induced with streptozotocin. While one group(DM) was followed without any treatment, the other group was given AG(DM+AG). The third group was followed as healthy control (HC). The fourth groupwas given only AG (HC+AG). After 12 weeks, glucose, HbA1c, NO levels an eNOSexpressions were measured in blood samples and heart and kidney tissues.Blood NO levels were significantly lower in DM and SK+AG groupscompared to SK group. There was no significant difference between the NO levels ofDM and DM+AG groups. eNOS protein levels in heart tissues were significantlylower in DM group than the SK group. eNOS levels were significantly higher inDM+AG than DM group. There was no significant difference eNOS levels in kidneytissues between the four groups.Blood NO levels were lower in DM group, which was consistent with theliterature. While eNOS protein levels in heart tissues were lower in DM group, theirconcentration were increased with AG therapy. Further studies are needed tounderstand the effects of AG in kidney and other tissues and the side-effects thatwere seen in some studies.Key words: Diabetes Mellitus, nitric oxide, streptozotocin, aminoguanidine, AGE