İnme sonrası hastaların fonksiyonel durum, engellilik ve yaşam kaliteleri
Functional status, handicap and life quality of the patients after stroke
Yazar: HAYAT YALIN
Danışman: PROF. DR. NECMİYE SABUNCU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Paralizi = Paralysis ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, bir genel yaşam kalitesi ölçeği olan ?London Handicap Scale (Londra Engellilik Ölçeği)?nin inme geçirmiş hastalar için geçerlik ve güvenirliğini yaparak inme geçiren bireylerin fonksiyonel durum, engellilik ve yaşam kalitelerini belirlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama araçları olarak Hasta-Hastalık Tanımlama Formu, Londra Engellilik Ölçeği (LEÖ), Modifiye Barthel İndeksi (mBİ) ve Modifiye Rankin Skalası (mRS) kullanıldı. Çalışmanın ilk bölümü (ölçek geçerlik-güvenirlik) 30 hasta ve ikinci bölümü de yaşları 19 ile 84 arasında değişen (ortalama 63,9±13,9) 26'sı (%45,6) kadın; 31'i (%54,4) erkek, Türkiye'de yaşayan ve en az üç ay önce inme geçirmiş olan toplam 57 hasta üzerinde uygulandı. Ölçek güvenirlik çalışmasında iç tutarlık katsayısı belirleme, test-tekrar test ve paralel form (mBİ) yöntemleri kullanıldı. Yapılan güvenirlik çalışmasında ölçek iç tutarlık katsayısı (Chronbach's alpha) hem test hem de tekrar test için 0,901 olarak bulundu. Test-tekrar test çalışmasında ortalamalar arasında anlamlı fark bulunmadı. Ölçek geçerlik çalışmasında kapsam geçerliği, ölçüt-bağımlı geçerliği (mBİ) ve yapı geçerliği yöntemleri kullanıldı. Ölçüt-bağımlı geçerliğinde benzer ölçek olarak mBİ kullanıldı. LEÖ ile mBİ arasındaki korelasyon katsayısı test için 0,837 ve tekrar test için 0,839 olarak hesaplandı. Yapı geçerliğinde yapılan açıklayıcı faktör analizinde faktör yükü test için 0,678-0,934 ve tekrar test için 0,701-0,941 arasında bulundu. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ki-kare testi sonucu uyum iyiliği varlığının anlamlı olduğu görüldü (p=0,043). Çalışmanın ikinci bölümünde kullanılan ölçekler arasında yüksek korelasyon bulunduğundan (r=0,840) inme sonrası hastaların yaşam kalitelerinin fonksiyonel durumları ve engellilikleri ile doğrudan ilişkili olduğu tespit edildi. Sonuç olarak Londra Engellilik Ölçeği'nin ülkemizde inme sonrası hastaların engellilik şiddeti ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir, kolay uygulanabilir bir ölçek olduğu kararına varıldı.

Abstract:
The study was performed with the aim of the determination of the validity and reliability of the London Handicap Scale which is a general Quality of Life Scale for stroke patients and also to determine functional status, handicap and quality of life of the stroke patients. Patient-Disease Assessment Form, London Handicap Scale (LHS), Modified Barthel Index (mBI) and Modified Rankin Scale (mRS) were used for data collection. The first part of the study (validity and reliability of the LHS) was performed on 30 and the second part was performed on total 57 patients (26 women-%45.6 and 31 men-%54.4) ranging in age from 19 to 84 (63.9±13.9), living in Turkey and had stroke at least 3 months before. During the scale reliability part of the study internal consistency reliability, test-retest and parallel form techniques were done. The internal consistency reliability coefficient (Chronbach?s alpha) was calculated as 0.901 both for test and retest. Differences between test-retest mean scores were not statistically significant. During the scale validity part of the study content, scale-dependant (mBI) and construct validity measurements were performed. For scale-dependant validity mBI was used as similar scale. The correlation coefficient between LHS and mBI was calculated as 0.837 for test and as 0.839 for re-test. During construct validity study factor weights were calculated for test as 0.678?0.934 and 0.701?0.941 for re-test. At the result of confirmatory analyze the Chi-squire test indicated presence of adaptation advantage (p=0.043). Because of the high correlation (r=0.840) between the scales used at the second part of the study it is found that there was a direct relation between functional status, handicap and life quality of stroke patients. As a result it was decided as The London Handicap Scale is a valid and reliable and easily applicable scale for using the determination of the handicap severity and life quality of the patients after stroke, living in Turkey.