Alkol ve madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerin görüşlerine göre serbest zaman aktivitelerinin alkol ve madde bağımlılığı tedavi sürecindeki rolü
The role of leisure activities in alcohol and substance addiction treatment process according to the opinions of individuals treated with alcohol and substance addiction
Yazar: SİNAN ERTUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KOÇAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkolizm = Alcoholism ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Serbest zaman doyumu = Leisure time satisfaction ; Serbest zaman eğitimi = Leisure education

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ankara'daki özel bir psikiyatri hastanesinin AMATEM bölümünde alkol ve madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerin serbest zaman aktivitelerini relapsa (nüksetme) karşı önleyici bulup bulmadıklarına ilişkin görüşlerini belirlemektir. 
Araştırmada nitel araştırma değerlerinden fenomonoloji kullanılmıştır. Çalışma grubunu oluşturmak için amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırma Ankara'da Özel Bir Psikiyatri hastanesinin AMATEM bölümünde tedavi gören 20 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde tematik analiz yöntemi kullanılmıştır.
Çalışmada katılımcılar, serbest zaman aktivitelerini alkol ve madde bağımlılığının tedavisinde önleyici, tedavi edici ve unutturucu olarak görmektedir. Yapılan analizler sonrasında 4 ana tema ve 4 alt tema oluşturulmuştur. Bu bağlamda birinci tema "İlk Tanışma: Bağımlılığın Kıyısında", ikinci tema "Ona Bir Anlam Yüklüyorum", üçüncü tema ise "Sosyal Yaşam ve Serbest Zaman Kullanımındaki Değişiklikler" ve bu tema içerisinde yer alan 2 adet alt tema "Yaşantım Değişiyor" ve "Serbest Zamanı Kullanımım Farklılaşıyor" şeklindedir. Son olarak "Başa Çıkma Stratejisi Olarak Serbest Zaman" ana teması için oluşturulan 2 adet alt başlık ise "Öz-yeterliğim Artıyor" ve "Bağımlılıkla Mücadele İçin Serbest Zaman Etkinlikleri: Relapsta Azalma" şeklindedir.
Araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcıların görüşleri Bilişsel Davranışçı Model bağlamında incelendiğinde, serbest zaman etkinliklerini etkili başa çıkma stratejisi olarak gören katılımcıların öz-yeterliklerinde bir artış algıladıkları, bu durumunda tedavi sürecindeki kazanımların sürdürülmesi ve sonrasında yaşanabilecek relapsa karşı önleyici olabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the opinions of individuals who were treated for alcohol and drug addiction in a private psychiatric hospital in Ankara.
In the research, phenomonology was used in the qualitative research values. The criterion sampling method was chosen from the purposeful sampling methods to create the study group. The study was carried out using semi-structured interview form with 20 participants who were treated in AMATEM department of a private psychiatric hospital in Ankara. Thematic analysis method was used for data analysis.
In the study, participants see that their free time activities are preventive, curative and ineffective in the treatment of alcohol and drug addiction. After the analysis, 4 main themes and 4 sub-themes were created. In this context, the first theme is "First Meeting: On the Edge of Addiction", the second theme is "I Make a Sense of It", the third theme is "Changes in Social Life and Leisure" and 2 subthemes in this theme are "My Life Is Changing" and "My Leisure Usage Is Differantiating". Finally, two sub-headings for the main theme of "Leisure as Coping Strategy "are "My Self-Efficacy is Increasing" and "Leisure Activities for Fighting Addiction: Relapse Decrease".
According to the results of the study, when the opinions of the participants are examined in the context of the Cognitive Behavioral Model, it can be said that the participants who perceive the leisure time activities as an effective coping strategy perceive an increase in their self-efficacy, in this case the continuation of the gains in the treatment process and the prevention against the relapse that may occur after.