60-72 aylık dezavantajlı çocuklar için hazırlanan ilköğretime hazırlık oyun destek programının çocukların ilköğretime hazırbulunuşluk düzeyine etkisi
The effect of the game support program designed for 60-72 month-old disadvantaged children on their readiness level for primary school education
Yazar: AYŞEGÜL SÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. ÖZGÜL POLAT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 60-72 aylar arasındaki dezavantajlı olarak kurum bakımı altında büyüyen çocukların bilişsel, dil, sosyal-duygusal, bedensel gelişimlerini ilköğretime hazırlık oyun programı ile destekleyerek ilköğretime hazır bulunuşluk düzeyine etkisini incelemektir.
Araştırmanın çalışma grubu, İstanbul ili Kadıköy ilçesinde T.C. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı Göztepe Semiha Şakir Çocuk Yuvası'nda; 2010- 2011 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören, 60-72 aylık çocuklardan oluşan 20 kişilik bir deney grubu (10 kız 10 erkek öğrenci) ve 20 kişilik bir kontrol grubu (10 kız 10 erkek öğrenci) olmak üzere 40 öğrenciden oluşturulmuştur.
Araştırmada birden çok grubun (deney-kontrol) olması ve bu grupların oluşturulması aşamasında rasgele (random) atama yapılmış olmasından dolayı öntest-sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır. Deney grubuna aldıkları eğitimlerinin dışında 60-72 aylık dezavantajlı çocuklar için hazırlanan oyun destek programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ilave bir program uygulanmamıştır.
Araştırmada veri toplamak üzere Polat Unutkan tarafından 2003 yılında geliştirilen ve standardizasyonu yapılan "Marmara ilköğretime Hazır Oluş Ölçeği"nin Gelişim ve Uygulama formları kullanılmıştır. Söz konusu ölçeğin gelişim kısmı; zihinsel ve dil (74 madde), sosyal duygusal (40 madde), fiziksel gelişim (23 madde), ve öz bakım becerileri (16 madde) olmak üzere 4 alt boyutun oluşturduğu toplam 153 maddeyi içermekte olup araştırmacı tarafından her bir çocuk için doldurulmuştur. Çalışmada "Marmara İlköğretime Hazır Oluş Ölçeği"nin Uygulama Formu ise matematik (46 soru), fen (14 soru), ses (8 soru), çizgi (3 soru) ve labirent (2 soru) çalışmaları olmak üzere 5 alt ölçekten bulunmaktadır. Uygulama Formu 73 soruyu içermektedir. Çocuklara araştırmacı tarafından bireysel olarak uygulanmıştır.
Çocukların ilköğretime hazır bulunuşluk düzeyini arttırmada "İlköğretime Hazırlık Oyun Destek Programı"nın etkisini ölçmek amacıyla hazırlanan program; oyun ve ilköğretime hazırlıkla ilgili kuramsal temeller ışığında, 2006 yılında 36-72 aylık çocuklar için geliştirilen okul öncesi eğitim programında yer alan amaç ve kazanımlar çerçevesinde hazırlanmıştır. Bu program deney grubuna 8 ay boyunca her gün üç oyun etkinliği olarak uygulanmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS 16 paket programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin istatistiksel analizi Mann Whitney-U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak yapılmıştır.
Araştırmada ortaya çıkan bulgulara bakıldığında, deney ve kontrol grubunun matematik, fen, ses, zihinsel-dil gelişimi, sosyal-duygusal gelişim, fiziksel gelişim, özbakım becerileri, uygulama ve gelişim formu son test sonuçları açısından deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Yapılan çalışmada "60-72 Aylık Dezavantajlı Çocuklar İçin Hazırlanan İlköğretime Hazırlık Oyun Destek Programı"nın çocukların ilköğretime hazırbulunuşluluk düzeyine olumlu katkı sağladığı ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler: İlköğretime Hazırbulunuşluk, Dezavantajlı Çocuklar, İlköğretime Hazırlık Oyun Destek Programı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

Abstract:
The aim of this research has been carried out to support and develop the disadvantaged 60-72 month-old children (who are growing under the institutional care) consciously and programmatically in cognitive, linguistic, social-emotional and physical aspects to become ready for their primary school education with the help of games.
The working sample of the research has consisted of an experimental group and a control group, each having twenty 60-72 months old children (10 girls and 10 boys) at Göztepe Semiha Şakir Children Home that is an institution of Turkish Rebuplic's Social Sevices and Society for the Protection of the Children, in Kadıköy İstanbul, in 2010¬2011 Academic Year.
The pre-test & post-test model with an experimental and a control group has been used having been formed randomly. The Game Support Program having been prepared for the 60-72 month-old disadvantaged children as well as the training program they have gone through has been carried out with the experimental group. The control group hasn't been taught an extra program.
The developmental and appliance forms of "Marmara Primary Education Readiness Scale" which was developed and standardized by Polat Unutkan in 2003, have been used to gather data in the research. This scale has 4 subsections including 153 items that consist of cognitive and linguistic items (74 items), social and emotional items (40 items), physical development (23 items) and self-care skills (16 items) and the scale has been applied and filled separately for each child by the researcher. The appliance form of "Marmara Primary Education Readiness Scale" has 5 dimensions that consist of Maths studies (46 questions), Science studies (14 questions), Sound studies (8 questions), Drawing studies (3 questions) and Labyrinth studies (2 questions). The appliance form includes 73 questions. It has been applied individually by the researcher.
The programme which aims to measure the effect of "Game Support Programme for School Readiness" to increase children's level of readiness to start primary school, has been prepared on the framework of the goals and acquisitions that take part in the pre¬school education programme designed for 36-72 month-old children in 2006. This programme has been applied to the experimental group with 3 game activities every day for 8 months. The data gathered from the research have been analysed by using SPSS 16 packet programme. Mann Whitney-U and Wilcoxon Signed Rows Tests were used in the analysis of the data.
When the results of the research are examined, that there is a significant difference in favour of experimental group on the aspects of Maths, Science, Audio Capabilities, Cognitive and Linguistic Development, Social and Emotional Development, Physical Development, Self-Care Skills after evaluating their test results of appliance and development forms. In this study, it can be indicated that "the Support Programme of School Readiness prepared for the 60-72 month-old disadvantaged children" has a positive effect on the children's level of school readiness can be seen.

Key Words: School Readiness, Disadvantaged Children, Game Support Programme of School Readiness, Social Services and Society for the Protection of the Children.