İslam muhakeme hukukunda bir ispat vasıtası olarak DNA incelemesi
DNA analysis for the use of evidence in Islamic law
Yazar: ALİ GÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADNAN KOŞUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: DNA = DNA ; İslam hukuku = Islamic law ; İslam muhakeme hukuku = Islamic judgement law ; İspat = Proof

Özet:
İslam muhakeme hukukunda hakkın tespitine katkı sağlayacak her türlü ispat vasıtaları önemli ve muteberdir. Dava konusunun ispatı açısından son asradamgasını vuran DNA incelemesi de bu bağlamda,  hem medeni hem de ceza hukuku davalarında kendisinden yararlanılabilecek en önemli ispat vasıtalarından biri olarak kabul edilmelidir. İslam hukuku, metodolojik olarakdinamik bir yapıya sahip olmasıda bunu gerektirmektedir. Biz tezimizde bu dinamizmin yansımasına dair bir örnek sunmuş olacağız.
DNA incelemesinin ispat vasıtası olarak kabul edilmesinin özünde, bunun, ittifakla ispat vasıtası olarak kabul edilen kuvvetli karîneye (kat'i karine) benzemesi vardır. Hatta DNA incelemesi sonuçları, karine örnekleriyle mukayese edildiğinde, DNA incelemesi daha kabul edilebilir ve kesin olması hasebiyle karîne karine örnekleri içerisinde en kuvvetli karîneye, belkide müstakil bir ispat vasıtası olarak kabul edilmesinin, daha uygun olacağı bile söylenebilir. Şu da varki, İslam hukukunda sanık lehine olmak üzere; öngörülen cezanın uygulanmasını öteleyici ya da engelleyici etkenler (şüphe unsuru, kanuni delil sistemi, delilde taabbudilik vs.) olduğundan dolayı, karîne-i kâtia, dolayısıyla DNA incelemesi, İslam hukukçularınca muteber birer ispat vasıtası olarak görülmesine karşın, muhakeme usulü hukukunda, özellikle de ceza muhakemesinde, aynı derecede itibar görmemektedir. 
Bu etkenler dikkate alındığında, karîne-i kâtiave DNA incelemesi, bazı dava konularında tam etkili iken, bazılarında nakıs bir etkiye sahip olmakta, ya dahiç etkili olamamaktadır. Dolayısıyla DNA incelemesi güçlü bir ispat vasıtası olmasına rağmen, yargıç tarafından dava konusunun türüne göre değerlendirmeye tâbi tutulacağından, delilin zatındaki katiyyet, aynı derecede sonuca etki etmemektedir. Bundan dolayı DNA incelemesinin ispata olan etkisini değerlendirirken, taalluk ettiği dava konularını kısımlandırarak, her türe olan etkisi ve düzeyini ayrı ayrı ele aldık, dava türüne göre farklı sonuçların olduğunu ortaya koymaya çalıştık.

Abstract:
In Islamic legal proceedings, it is possible and necessary to treat any evidence that is not contradictory to conscious, reason, and knowledge as a means of proof. Since DNA analysis is considered in this respect, it should be accepted as a means of proof that can be used both in civil and criminal cases.
The dynamic structure, universal principle and judicial principles that we see clearly in the methodology of Islamic law make it necessary as well. In our thesis we will present an example of the reflection of this dynamic structure.
In classical sources, while the effect of the presumption was evaluated, it was classified as strong and weak presumption. The presumption having impact on the case is the strong one. We discussed the DNA analysis within the stronger presumption concept. In fact, it can be said that it is more effective than classical presumption in terms of provability degree, therefore, we may think that it must be listed at the top of the list of presumption examples, because, while the presumption examples are in coherence with social acceptance, the DNA analysis seems to be more rigorous as a scientific evidence.
Here, we should draw attention to a point in terms of the results of our study; the acceptance of the DNA analysis as certain scientific evidence is not regarded as evidence at the same level in the law of reasoning, especially in criminal proceedings. In Islamic law, there are some principles and limitations that can be evaluated in favor of the defendant. As Islamic criminal law makes its presence in the minds as a deterrent element, it is a sign that punishment in criminal law is not necessarily meant to be connected with certain conditions in terms of applicability of heavy punishments (Hadd punishments).
Examples of such cases are; the judge's assuming an attitude to stop the admission of the defendant in cases of adultery which requires stone to death; and while a single confession is sufficient for other cases; when it comes to adultery, four times confession and four witnesses must be present.
Taking these obstacles into account, even though the DNA analysis is a strong evidence, it will be subjected to legal evaluation and therefore the evidence itself does not affect the result at the same level.Since we consider these principles in our thesis, we have shown that there are different results depending on the type of punishment in the effect of the DNA Analysis on punishment.