Ramat işleme ve geri kazanım tesisleri için atık yönetimi uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of waste management practices for ramat processing and recycling facilities
Yazar: ESRA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT KIRKAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Bilimleri Ana Bilim Dalı / Su Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Kuyumcu atölyeleri, kuyumcu tamircileri ve küçük çaplı atölyelerde değerli metallerin (altın, gümüş vb.) işlenmesi, parlatılması ve silinmesi sırasında kullanılan değerli metalin oranına göre altın, gümüş vb. metaller içeren çeşitli hurda atıkları meydana gelmektedir. "Ramat" olarak adlandırılan bu hurda atıkların geri kazanım ve atık yönetim uygulamalarının doğru ve kontrollü bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Doğal kaynakların verimli bir şekilde kullanılması, yeniden değerlendirilme imkânı olan atıkların kimyasal ve/veya fiziksel işlemlerden geçirilerek geri kazanıma katılması ve potansiyel kaynakların gelecek nesillere aktarılması için bu değerli maden atıklarının geri kazanımı önem arz etmektedir. Ramatevlerine getirilen cila ramatları, kral suyu prosesiyle; atölye (yer) ramatları ise ergitme ocaklarında kal yöntemleriyle geri kazanılarak hurda atıklardan altın, gümüş vb. değerli metaller elde edilmektedir. Bu metallerin geri kazanım işlemleri ve sonrasında bertaraf edilmesi gereken tehlikeli atıklar oluşmaktadır. Bu atıklar: Çalışan kullanımından kaynaklı koruyucu giysiler, temizleme bezleri, kal ocağından kaynaklı refraktörler, sulu cila ramatlarından oluşan durulama sıvıları, kimyasal maddelerden kaynaklı kontamine ambalajlar, yakma ve asit kaynatma kabininden kaynaklı baca gazı tozları oluşmaktadır. Oluşan atıklar belirlenen atık kodlarına göre lisanslı bertaraf ve geri kazanım tesislerine iletilmektedir.
Bu tez çalışmasında, değerli atıkların yeniden değerlendirilmesi ve ekonomik değeri olan malzemelerin geri kazanım yöntemleri araştırılmıştır. Bu kapsamda değerli metallerin geri kazanım prosesinden atık yönetim sürecine kadar geçen aşamaları incelenmiş ve oluşan atıkların nasıl bertaraf edileceği veya geri dönüşebilecek atıkların nasıl geri dönüşüme katılacakları konusunda bilgiler verilmiştir. Böylelikle geri kazanım işlemleri zor olan kuyumculuk kaynaklı hurda atıklardan değerli metallerin geri kazanılması, tekrar üretim zincirine katılması ve bertarafı konusunda bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
During the processing, polishing and wiping of precious metals (gold, silver, etc.) in jewelery workshops, jeweler repairers and small-scale workshops, gold, silver, etc. Contains various scrap containing metals. The recovery and waste management of scrap wastes, translated as "Ramat", was carried out in a correct and controlled manner. The recovery of these precious mineral wastes is important in order to recycle the wastes through chemical and / or physical processes and to transfer potential resources to the future. Polishing ramats brought to the ramatevs, with the royal water process; The ramats are recycled in the melting furnaces by recycling of high-quality workshops and they are collected from scrap waste such as gold, silver etc. precious metals are obtained. These metals have hazardous wastes that need to be recovered and disposed of afterwards. These wastes are: Working protective clothing, cleaning cloths, cleaning fluids, chemical contamination packages, incineration and chemical substances responsible for acid boilers. The waste generated is forwarded to licensed disposal and recycling facilities according to waste codes.
In this thesis, recycling methods of valuable wastes and materials with economic value were investigated. In this context, the stages from the recovery of precious metals to the waste management process were examined and information was given about how these wastes will be disposed of or how those that can be recycled will participate in the transformation. In this way, it is aimed to provide information about the recovery of precious metals from jewelery-based scrap wastes, which are difficult to recycle, to add them to the production chain and their disposal.