Lise öğrencilerinin fizik dersi öğrenme motivasyonlarının incelenmesi
Investigation of high school students' physics lesson motivation
Yazar: EMRE KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. EROL SÜZÜK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bilim eğitimi = Science education ; Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Liseler = High schools

Özet:
Bu çalışmada amaç, lise öğrenimindeki öğrencilerin lise türüne, sınıf düzeyine, cinsiyete, daha önce bilim fuarlarına katılmaya, fizik dersinde laboratuvarda deney yapılmasına, bilimsel projelerde yer alınmasına, anne veya babanın fizik ile ilgili bir meslekte çalışmasına ve akıllı telefon bağımlılığı düzeyine göre fizik dersine karşı motivasyonlarının farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Öğrencilerin bir derse karşı motivasyonunun o dersteki başarı üzerindeki payının çok önemli olduğu bilinmektedir. Bu sebeple lise öğrencilerinin fizik dersine karşı motivasyonlarının incelenmesi fizik dersi başarısının anlaşılması için gerekli gözükmektedir. Türkiye'de fizik, kimya ve biyoloji dersleri fen bilimleri altında incelenmektedir. Öğrenciler arasında fen bilimleri dersleri içerisinde en zor ders ise fizik dersi olarak karşımıza çıkmaktadır. Mezun olan öğrencilere en zor ders hangisi diye sorulduğunda bile çoğunlukla fizik dersi olarak cevap verilmektedir. Bunun altında ise fizik dersinin anlaşılamaması ve başarı oranın düşük olması neden olarak gözükmektedir. Fizik dersinin anlaşılamamasının ve başarıya ulaşılamamasının altındaki etmenlerden biri olan fizik dersine karşı düşük motivasyondur. Bu nedenle fizik dersine karşı motivasyonun çeşitli değişkenlere göre nasıl farklılaştığının anlaşılması öğrencilerin fizik dersi başarılarının artması için ne tür çalışmalar yapılabileceğini gösterecektir.
Karma araştırma yöntemi desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılarak yapılan bu araştırmanın nicel kısmında tarama yöntemi, nitel kısmında ise durum çalışması uygulanmıştır. Açıklayıcı sıralı desenin amacı araştırmaya nicel olarak başlayıp sonra nicel bulguları açıklamak için nitel çalışma yapmaktır. Nicel araştırma yöntemi olarak tarama (survey), nitel araştırma yöntemi olarak da durum çalışması olan gönüllü öğrencilerle mülakat yapılmıştır. Araştırma İstanbul ili Silivri ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı çeşitli lise türlerindeki öğrenciler ile yapılmıştır. Bu araştırmada Glynn, Brickman, Armstrong ve Taasoobshirazi tarafından geliştirilen ve Erol SÜZÜK tarafından Türkçeye çevrilen "Fen Bilimleri Motivasyon Ölçeği II (Science Motivation Questionaire II, SMQ II) ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçeğin alt faktörleri: İçsel Motivasyon, Öz-yeterlilik, Kendini Tanıma, Not Motivasyonu, Kariyer Motivasyonudur. Öğrencilerin fizik dersi motivasyonlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, lise türü gibi durumlara göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Akıllı telefon bağımlılığı ile öğrencilerin fizik dersi motivasyonları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu araştırmanın sonucunda akıllı telefon bağımlılığı ile fizik dersi motivasyonu arasında zayıf bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca sayısal bölüm okuyan öğrencilerin diğer bölüm öğrencilerine göre fizik dersi motivasyonlarının yüksek olduğu görülmüştür. Lise türünün de fizik dersi motivasyonunu etkileyen bir diğer faktörlerden olduğu ve fen lisesinde öğrenim gören öğrencilerin motivasyonlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin fizik dersine motive olmalarının nedenlerinden biri olarak hedefledikleri kariyerlerinde fizik dersinin etkili olacağını düşünmeleridir. Öğrencilerin fizik dersinde problem çözdüklerinde motivasyonlarında artış görülmüştür. Öğrenciler ailesinin veya arkadaşlarının fizik dersine karşı olumlu yönde etkilerinin derse karşı motivasyonlarının artırdığını belirtmişlerdir. Ailelerin öğrencileri cesaretlendirmesi onların yanında olduklarını hissettirmeleri motivasyonlarını olumlu etkileyecektir.

Abstract:
The aim of this study is to examine whether high school students' motivation towards physics course differs according to high school type, grade level, gender, previous participation in science fairs, conducting experiments in the laboratory in physics course, taking part in scientific projects, parents working in a profession related to physics and smartphone addiction level. It is known that students' motivation towards a course is very important for their success in that course. For this reason, it seems necessary to examine the motivation of high school students towards physics course in order to understand the success of physics course. In Turkey, physics, chemistry and biology courses are classified under science. Among students, physics is the most difficult course in science courses. Even when graduating students are asked which course is the most difficult, physics is often given as the most difficult course. The reason behind this is that the physics course is not understood and the success rate is low. One of the factors underlying the lack of understanding and success in physics is low motivation towards physics. For this reason, understanding how motivation towards physics course differs according to various variables will show what kind of studies can be done to increase students' success in physics course.
In this study, which was conducted using the explanatory sequential design, one of the mixed research method designs, the survey method was applied in the quantitative part and the case study was applied in the qualitative part. The purpose of the explanatory sequential design is to start the research quantitatively and then conduct a qualitative study to explain the quantitative findings. A survey was used as a quantitative research method and interviews were conducted with volunteer students as a case study as a qualitative research method. The research was conducted with students from various types of high schools affiliated to the Ministry of National Education in Silivri district of Istanbul province. In this study, the Science Motivation Questionaire II (SMQ II) scale developed by Glynn, Brickman, Armstrong, and Taasoobshirazi and translated into Turkish by Erol SÜZÜK was used. The sub-factors of this scale are: Intrinsic Motivation, Self-efficacy, Self-knowledge, Grade Motivation, Career Motivation. It was examined whether students' physics course motivation differed according to gender, grade level and high school type. The relationship between smartphone addiction and students' physics course motivation was examined. As a result of this study, it was seen that there was a weak relationship between smartphone addiction and physics course motivation. In addition, it was observed that students studying in numerical departments had higher physics course motivation than students studying in other departments. The type of high school was also found to be another factor affecting physics course motivation and the motivation of students studying in science high school was higher. One of the reasons they are motivated to take physics courses is that they believe that physics courses will be effective in their chosen careers. There was an increase in their motivation to solve problems in physics details. They stated that the positive influence of students or their parents on physics courses increased their motivation for the course. Encouragement from their families made them feel stronger and gave them positive support.