Artvin yöresinde bal arılarında varroosis enfestasyonlarına karşı coriandrum sativum L. (kişniş otu) ekstraktının etkinliğinin araştırılması
Investigation on effectiveness of coriandrum sativum L. (coriander herb) extract against varroosis infestations in honey bees in the Artvin region
Yazar: AŞKIN GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. GENCAY TAŞKIN TAŞÇI
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Bu çalışma, Artvin yöresindeki bal arılarında (Apis mellifera L.) varroosis enfestasyonlarına yönelik olarak kullanılan ticari preparatlar ile bazı bitki ekstraklarının etkinliğinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, arı kolonilerinin sönmesine sebep olabilen Varroa destructor'a karşı etkinliği kanıtlanmış ruhsatlı bir preparat ile Coriandrum sativum L. (kişniş otu) %5 ve %20'lik yoğunlukta hazırlanmış solusyonlarının etkinliği karşılaştırılmıştır. Çalışma erken ilkbahar ve geç sonbahar olmak üzere iki aşamada yapılmıştır. İlk aşamada 04.11.2020-02.12.2020 tarihleri arasında Artvin ili Arhavi ilçesi Dülgerli köyünde arılı yedi kovana ilaç verilmemiş, yedi kovana %5'lik Coriandrum sativum L., yedi kovana %20'lik Coriandrum sativum L. ve yedi kovana da 500mg Amitraz şerit uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşaması da 05.03.2021-02.04.2021 tarihleri arasında yine aynı kontrol grubu ve aynı sayıda kovan ile yapılmıştır. İki mevsimde de yapılan uygulama sonrası 1., 3., 7., 14., 21. ve 28. günlerde kovan çekmecesinde Varroa etkenlerinin sayımı yapılmıştır. Sayımlar sonrasında ilkbahar uygulamasında %5'lik Coriandrum sativum L. preparatının amitraza kıyasla %16.07 oranında etkili olduğu, %20'lik preparatın ise %49.02 etki gösterdiği tespit edilmiştir. Sonbaharda ise bu etki %5'lik preparatta %11.91 iken, %20'lik preparatta %54.12 olarak hesaplanmıştır. 

Bu çalışma varroosise yönelik olarak kullanılan, ancak arıcılara kalıntı sorunu yaratan ilaçlara alternatif olarak bitkisel ekstraktların belirlenmiş dozlarda kullanılması varroasid etki göstereceğini ortaya koymaktadır. Yapılan bu çalışmanın sonuçları, varoosise karşı etkili bir korunma ve kontrol mücadelesinin verilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
This study was conducted to compare the effectiveness of commercial preparations and some plant extracts used for varroosis infestations in honey bees (Apis mellifera L) in the Artvin region. In the study, the effectiveness of a licensed preparation with proven effectiveness against Varroa destructor, which can cause the extinction of bee colonies, and solutions of Coriandrum sativum L. (coriander herb) prepared at 5% and 20% density were compared. The study was carried out in two stages: early spring and late autumn. In the first stage, seven hives with bees were not treated with any pesticide, 5% Coriandrum sativum L. was applied to seven hives, 20% Coriandrum sativum L. was applied to seven hives and 500 mg Amitraz strip was applied to seven hives, between 04.11.2020 and 02.12.2020 in Dülgerli village of Arhavi, Artvin province. The second phase of the study was conducted between 05.03.2021-02.04.2021 with the same control group and the same number of hives. After the application in both seasons, Varroa agents were counted in the hive drawer on the 1st., 3., 7., 14., 21. and 28. days. After the counts, it was determined that the 5% Coriandrum sativum L. preparation in spring application was 16.07% effective compared to amitraz, while the 20% preparation was 49.02% effective. In autumn, this effect was calculated as 11.91% in the 5% preparation and 54.12% in the 20% preparation.

This study reveals that the use of herbal extracts in determined doses, as an alternative to drugs used for varroosis but causing residue problems, will have a varroacid effect. The results of this study show that an effective protection and control struggle against varoosis should be carried out.