Batık maliyet endüstrilerinde fiyat rekabetinin fiyat dışı rekabet ve piyasa yapısı üzerine etkileri: Türk imalat sanayi
Effects of price competition on non-price competition and market structure in endogenous sunk cost industries: Turkish manufacturing industry
Yazar: MEHMET AKİF ARVAS
Danışman: DOÇ. DR. ARZU AKKOYUNLU WİGLEY ; DOÇ. DR. SEVİNÇ MIHÇI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Batık maliyet = Sunk cost ; Fiyat = Price ; Fiyat dışı rekabet = Non-price competition ; Pazar yapısı = Market structure ; Rekabet = Competition ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Bain (1956)'nin Yapı-Davranış-Performans paradigması, çok sayıda endüstrinin düşük ölçek ekonomisine sahip olmalarına rağmen aynı zamanda bu endüstrilerde yüksek yoğunlaşma oranlarının görülmesini tatmin edici bir şekilde açıklayamadığı için, Sutton (1991, 1998) tarafından eleştirilmiştir. Sutton (1991)'a göre reklam ve Ar-Ge gibi harcamalarının dışsal olarak değil de, firma kararlarının bir neticesi olarak içsel belirlendiğinin dikkate alınması, sorunun çözümüne katkıda bulunacaktır. Bu şekilde bir çözümleme oyun-teorik yazının temel özelliğini oluşturmaktadır. Kendi yaklaşımı çerçevesinde Sutton (1991) endüstrileri iki kısma ayırmaktadır: İçsel ve dışsal batık maliyet endüstrileri. Yüksek Ar-Ge ve reklam yatırımı yapan içsel batık maliyet endüstrilerinde (Tip 2), piyasa ölçeği büyüdükçe yoğunlaşmanın alt sınırı sıfırdan yukarı bir değerde sabit kalmakta iken, Ar-Ge ve reklamın önemsiz olduğu dışsal batık maliyet endüstrilerinde (Tip1) alt eşik değer sıfıra yakınlaşır. Diğer taraftan sıkı fiyat rekabeti, her iki endüstride de bu alt sınırı yukarı doğru kaydırır.Bu çalışmanın amacı, Sutton'ın teorisinin sonuçlarının geçerliliğini panel veri seti kullanarak Türk imalat sanayi için sınamaktır. Bu nedenle yoğunlaşmanın alt sınırları, gözlemlenebilen endüstriye has özellikler, giriş engelleri ve ihracat yoğunluğunun sınırdan sapmaların ortalaması ve varyansı üzerinde etkili olduğu stokastik sınırlar şeklinde tahmin edilmiştir. Teoriye uygun olarak, Tip 2 endüstrilerin Tip 1'lere göre daha yüksek bir yoğunlaşmanın alt sınır değerine sahip oldukları bulgusuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, sıkı fiyat rekabeti teorinin aksine hem Tip 1 hem de Tip 2'de alt sınır eğrisini aşağı doğru çekmektedir. Bu sonuç, fiyat rekabeti arttıkça Tip 1, Tip 2A ve Tip 2R endüstrilerde yaratılan giriş engellerinin (dolayısıyla fiyat-dışı rekabetin) önemli olmadığını göstermektedir. Diğer bir analiz sonucuna göre, Gümrük Birliği süreci her iki tip endüstride yoğunlaşmanın alt sınırını azaltmaktadır.

Abstract:
Bain (1956)?s Structure-Conduct-Performance paradigm, was ciritised by Sutton (1991, 1998), since many industries have low levels of scale economies in production but have high levels of concentration. According to Sutton, the solution to this problem is that the levels of spending such as advertising and R&D are not exogenous to the firms, but are the outcomes of the firms? choices. Therefore, modelling these levels as being determined jointly with the level of concentration is a central feature of the game-theoretic literature. In his approach, Sutton (1991, 1998) divides industries into two parts: endogenous and exogenous sunk cost industries. He predicts a positive lower bound to concentration, in other words, concentration remains bounded away from zero as market size goes to infinity, for sectors with high level of investment on R&D and advertising (endogenous sunk cost sectors, Type 2), but a lower bound of zero for sectors characterized by low investment in R&D and advertising (exogenous sunk cost industries, Type 1). On the other hand, an increase in the toughness of price competition shifts this lower bound upward in an Type 1 and Type 2 industry.The aim of the study is to investigate that whether Sutton?s predictions are robust for Turkish manufacturing industries using a panel data set. Therefore, the bounds are estimated as stochastic frontiers, where observable industry characteristics, entry barries and export instensity are allowed to affect the mean and variance of the deviations from the frontier. In accordance with the theory, Type 2 industries have a lower bound for concentration, which is higher than that for Type 1. Besides that, tough price competition leads to a decrease in the lower bound for concentration in both Type industries contrary to the theory. This finding shows that as price competition gets tougher, entry barriers by Type 1, Type 2A and 2R (therefore the relevant non-price competition) are substantially not important. In another empirical result within the framework of bound approach, Custom Union decreases concentration in both types of industries.