Yorgunluğa ilişkin verilen eğitimin pediatrik onkoloji hastalarının yorgunluk düzeyi ve yaşam kalitesine etkisi
The effects of applied education of related fatigue to fatigue level and quality of life in pediatric oncology patients
Yazar: ASLI AKDENİZ KUDUBEŞ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT BEKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing

Özet:
Amaç: 7-12 yaş pediatrik onkoloji hastaları ve ebeveynlerine yorgunluğa ilişkin verilen eğitimin çocukların yorgunluk düzeyine ve yaşam kalitesine etkisini incelenmektir.
Yöntem: Çalışma, girişim (n=40) ve kontrol grubu (n=40) olmak üzere toplam 80 kanserli çocuk ve ebeveyni ile yürütülmüştür. Girişim grubuna yorgunluğa ilişkin eğitim programı uygulanmıştır. Veriler girişim öncesi, girişim sonrası üçüncü ay ve altıncı ayda toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tekrarlı ölçümlerde çok yönlü varyans analizi, Bonferroni düzeltmeli t testi ve regresyon analizi kullanılmıştır.  
Bulgular: Girişim ve kontrol grubunda yer alan çocukların Yorgunluk Ölçeği Çocuk Formu toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Girişim ve kontrol grubunda yer alan ebeveynlerin Yorgunluk Ölçeği Ebeveyn Formu toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanırken (p<0.05), Yorgunluk Ölçeği Ebeveyn Formu Uyku Problemleri alt boyutu puan ortalamasının zaman göre etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.610). Girişim ve kontrol grubunda yer alan çocukların Yaşam Kalitesi Ölçeği Çocuk ve Ebeveyn Formu toplam puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Çalışmanın klinik anlamda hem yorgunluk hem de yaşam kalitesi boyutunda güçlü ve orta etki büyüklüğüne sahip olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Yorgunluğa ilişkin eğitim, kanserli çocukların yorgunluk düzeyinin azaltılmasında ve yaşam kalitelerinin arttırılmasında etkili bir eğitim modelidir. Ayrıca yorgunlukla başetmede de klinik olarak anlamlı ve güçlüdür. Farklı semptomlara yönelik girişimler eklenerek, farklı yaş gruplarının eğitiminde kullanılması önerilir.

Abstract:
Objective: This project aims to investigate the effect of education of  related fatigue on fatigue level and quality of life in pediatric oncology patients
Method: The study was conducted with a total of 80 children with cancer and parents; 40 in the intervention group and 40 in the control group. The intervention group was provided education of related fatigue. The data were collected before the intervention and in the third and sixth months after the education, and analyzed using the repetead measures MANOVA, one-wat repetead mesasures ANOVA, Bonferroni sdjusted paired t test, and the regression analyze.
Results: A statistically significant difference was found between the groups, time and group*time interaction between the total and subscale scores of the Fatigue Scale Child Form in the intervention and control groups (p <0.05). There was a statistically significant difference (p <0.05) in terms of group, time and group*time interaction between the total and subscale scores of Fatigue Scale Parent Form of the parents in the intervention and control group. Fatigue Scale Parent Form Sleeping Problems subscale mean time There was no statistically significant difference in terms of interaction (p = 0.610). There was a statistically significant difference in the group, time and group * time interaction between children and parental form total score average of the Quality of Life Scale of the children in the intervention and control groups (p <0.05). It was determined that the study had a strong and moderate effect size in terms of both clinical fatigue and quality of life.
Conclusion: Education of related to fatigue is an effective education model in reducing the level of fatigue of children with cancer and increasing their quality of life. It is also clinically meaningful and powerful to cope with fatigue. It is recommended to use different types of symptoms for different age groups.