Diz osteoartritli hastalarda lumbo-pelvik stabilizasyon eğitiminin ağrı şiddeti, denge, fonksiyonel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması,
Effects of lumbo-pelvic stabilization training on pain intensity, balance, functional activity level and quality of life in patients with knee osteoarthritis,
Yazar: ESENGÜL ÜNSAL
Danışman: PROF. DR. İNCİ YÜKSEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Denge = Equilibrium ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Lumbosakral bölge = Lumbosacral region ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, diz osteoartritli hastalarda, geleneksel egzersizlere eklenen lumbo-pelvik stabilizasyon eğitiminin ağrı şiddeti, denge, fonksiyonel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesine olan etkisini araştırmak için planlandı. Çalışma, 40-65 yaş aralığında olan ve Kellgren & Lawrence sınıflamasına göre 2. ve 3. derece osteoartrit tanısı almış hastalardan oluşturuldu. Dâhil edilme kriterlerine uyan 38 hasta, randomize olarak Stabilizasyon (n=19) ve Kontrol Grupları'na (n=19) ayrıldı. Kontrol Grubu'na diz osteoartritinde verilen geleneksel egzersiz programı, Stabilizasyon Grubu'na ise geleneksel egzersiz programına ek olarak lumbo-pelvik stabilizasyonu arttırıcı egzersizler verildi. Her iki gruba da egzersiz öncesinde, diz eklemine yüzeyel nemli sıcaklık uygulaması ile ağrı kontrolü için transkutaneal elektriksel sinir stimulasyonu (TENS) uygulaması yapıldı. Hastalar tedavi öncesinde ve 6 haftalık tedavinin sonunda aynı yöntemlerle değerlendirildi. İstirahat ve aktivitede oluşan ağrının değerlendirilmesinde 'Görsel Analog Skala' (VAS ), dengenin değerlendirilmesinde 'Berg Denge Ölçeği 'kullanıldı. Fonksiyonel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesini değerlendirmek için 'Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score' (KOOS) anketi kullanıldı. Hastaların zamana karşı performansını değerlendirmek için 20 metre yürüme testi, süreli kalk-yürü testi (TUG), 10 basamak merdiven inip-çıkma testi uygulandı. Lumbal bölge kas enduransının değerlendirilmesinde, fleksör ve ekstansör kaslar için uygulanan endurans testleri kullanıldı. Gövdenin dinamik kontrolünü sağlayan derin kas aktivasyonu, Basınçlı Biofeedback Cihazı (BBC) ile değerlendirildi. Yapılan başlangıç değerlendirmesinde, hastaların tanımlayıcı özelliklerine göre grupların benzer olduğu saptandı (p> 0.05). Tedavi sonunda istirahat ve aktivite ağrı skorları, Berg Denge Ölçeği, 20 metre yürüme testi, TUG testi, basamak tırmanma testi ve KOOS formunun tüm alt başlıklarında, her iki grup için tedavi öncesine göre anlamlı iyileşme saptandı (tüm p'ler<0.05). Bu parametreler açısından tedavi sonrasında gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (tüm p'ler>0.05). Gövdenin dinamik kontrolünü sağlayan derin kas aktivitesi ve gövde kas enduransına ait tedavi öncesi ve sonrası elde edilen değerler arasında Kontrol Grubu açısından anlamlı fark bulunmazken (p˃0.05), Stabilizasyon Grubu'nda ise anlamlı gelişme bulundu (p˂0.05). Çalışmanın sonucunda; her iki egzersiz eğitiminin de diz osteoartritli hastalarda ağrı şiddetini azalttığı, dengeyi geliştirdiği, fiziksel performansı, fonksiyonel aktiviteyi ve yaşam kalitesini arttırdığı bulundu. Gövde stabilizasyon eğitimi, bu parametrelerde meydana gelen iyileşme derecesine ek bir katkı sağlamamakla birlikte, gövde kas enduransını ve stabilizasyonunu sağlayan derin kas aktivitesini arttırmada etkili oldu.

Abstract:
This study was planned to investigate the effects of lumbo-pelvic stabilization training on pain level, balance, functional activity level and quality of life on patients with knee osteoarthritis. Subjects were patients with an age range of 40-65 who are diagnosed with second and third degree osteoarthritis according to Kellgren&Lawrence classification. Thirty eight patients who meet the inclusion criteria randomly divided into Stabilitaion Group (n=19) and Control Group (n=19).The Control Group was given traditional exercise program given in knee osteoarthritis; The Stabilization Group was given lumbo-pelvic stabilizaiton enhancing exercises in addition to traditional exercise program. Before exercise, both groups were made superficial moist heat application to the knee joint and transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) application for pain control. Patients were evaluated before and at the end of the six week of treatment. 'Visual Analog Scale' (VAS) was used to evaluate the pain which occurs during the rest and activity, 'Berg Balance Scale' was used to evaluate the balance. 'Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score' (KOOS) questionnaire was used to evaluate functional activity level and quality of life. Timed up and go test (TUG), 20 minute of walking test and 10 steps stair climbing test were applied to evaluate the performance of the patient against time. Endurance tests which are applied for flexor and extensor trunk muscles were used to evaluate the muscle endurance of the lumbar spine. Muscle activation which ensures the dinamic control of the trunk was evaluated with 'Pressure Biofeedback Unit' (PBU). At the initial evaluation, it was found that groups were similar according to the descriptive features of the patients (p> 0.05). At the end of the treatment, significant improvement was observed compared to baseline values of pain intensity at rest and activity, Berg Balance Scale, 20-meter walking test, TUG test, stair climbing test and in all subtitles of KOOS form for both groups (p˂0.05). No significant difference was found between the groups in the terms of these parameters (p>0.05). Any significant difference was not found in the Control Group between the values obtained before and at the end of the treatment in the deep muscle activity and trunk muscle endurance evaluations which provides dynamic control of the trunk (p˃0.05), whereas some significant improvement was found in the Stabilization Group (p˂0.05). At the end of the study, it was found that the exercise training planned for both patient groups reduced the pain level, improved the balance, increased the performance, functional activity and quality of life for patients with knee osteoarthritis. While trunk stabilization training did not provide an additional contribution to the degree of improvement that occurred in these parameters, it was effective in increasing deep muscle activity which provides trunk muscle endurance and its stabilization.