Kırsal mimaride koruma sorunları-Mardin Alımlı köyü örneği /
Yazar: FATMA ÖZGECAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİDOST ERTUĞRUL
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal alanlar doğa ve insanın karşılıklı etkileşimi sonucu üretilen yere ve topluma
özgü karakterleri ve değerleri barındıran alanlardır. Doğa ve insan arasındaki karşılıklı
etkileşimin sürekli olduğu bu alanlarda insanlar "sosyal katkı" sağlarken doğa da
fiziksel aracı" olarak rol oynar ve "yere özgü" yapılı çevre üretilir. Bu oluşumun
başlaması ve devamlılığı, çevre ve toplum beraberliği sayesinde alana özgü somut ve
somut olmayan değerlerin devamlılığı sağlanır.
Mardin, tarihi kent dokusunun yanı sıra, içinde bulundurduğu kırsal alanları ile büyük
ölçüde mimari mirasa sahip bir şehirdir. Türk, Kürt, Arap, Ermeni, Yezidi Yahudi vb.
faklı etnik kökenleri bünyesinde barındıran bu şehir, içerisinde çeşitli yapıların inşa
edilmesine ortam hazırlamıştır.
Ancak, hızla değişen dünyada kırsal alanlar, geri dönüşü sağlanamayacak
değişikliklere neden olan tehditlerle karşı karşıya kalmaktadır. Bunlar insan, yer ve
yapılı çevre arasındaki bağı yok etmeye yönelik tehditlerdir.
Bu nedenle, bu tez kapsamında kırsal alanlara yönelik ilke ve stratejiler geliştirilerek
yer ve toplum odaklı koruma ve güçlendirme yaklaşım önerileri getirmeye
odaklanılmıştır. Burada, temel amaç devam eden yaşamın devamlılığını sağlamaktır.
Bu da toplumların tüm sürece aktif katılımları ile sağlanabilecektir, çünkü toplumu
oluşturan her bir birey günlük yaşamlarının bir parçası olarak bu alanların gerçek
sahibi ve gerçek kullanıcılarıdır.
Bu bağlamda, tez kapsamında teorik ve kavramsal araştırmalara ek olarak yerinde
çalışmalar yapılarak derinlemesine ve bütüncül değerlendirmeleri içeren çok katmanlı
bir çalışma yürütülmüştür. Sonuç olarak tarihi kırsal peyzajlar genelinde ve Alımlı
(Bilali) Köyü özelinde bir takım ilkeler, stratejiler ve öneriler geliştirilmiştir. Bu
çalışma süreci ve geliştirilen öneriler ileriki çalışmalara referans oluşturacak
niteliktedir. Ancak, her bir tarihi kırsal peyzaj alanı kendi dinamikleri doğrultusunda
yere özgü karakter ve değerlerler ürettiğinden, çalışma süreci ve öneriler her örnek
özelinde revize edilmelidir.

Abstract:
Rural landscapes embody special characteristics and values intrinsic to the
place and the community as a result of the reciprocal interaction between man and
nature where man acts as the 'social contributor' and nature acts as the 'physical
mediator', and thus the built environment which is 'unique to the place" is produced.
The beginning and continuity of this formation is provided with the sustainability of
tangible and intangible values that are unique to the place.
In addition to its special quality as a historical city, Mardin has a vast
architectural heritage with its rural landscapes. This city with various ethnic origins
such as Turkish, Kurdish, Arab, Armenian, Ezidi, Jewish has accommodated different
structures.
However, in the rapidly changing world, rural landscapes encounter threats
that cause irrevocable changes. These are the threats which are inclined to destroy the
bond between the nature, people and the built environment.
Therefore, this thesis focuses on proposing place and community-oriented
approaches of conservation and reinforcement by developing principles and strategies
for rural landscapes. Here, the main goal is to ensure the continuity of the ongoing life.
This can be achieved by the active involvement of the communities to the whole
process since every single person of the society is the real owner and user of these
lands as a part of his/her daily life.
In this regard, here, in addition to theoretical and conceptual analyses, with the
help of onsite investigations, a multi-layered research consisting of thorough and
holistic evaluations is conducted. Consequently, we have developed some principles,
strategies, suggestions regarding rural landscapes in general, and Alımlı (Bilali) village
in particular. We hope that this study will be a contribution to future studies. However,
as every historical rural landscape produces an exclusive character and unique values
with its own dynamics, the work process and the proposals need to be revised for every
single case.
Alımlı (Bilali) village of the Artuklu district of Mardin consists of structures
built by traditional techniques with local stones. However, it is now a rural landscape
which is about to lose its traditional character.