Filial terapinin özel yetenekli çocukların öz düzenleme becerileri ve akademik azim düzeyleri üzerine etkisi
The impact of filial therapy on the self-regulation skills and academic perseverance levels of gifted children
Yazar: HELİN YARCEL
Danışman: PROF. DR. FUAT TANHAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı 10-Oturumluk Filial Terapi uygulamasının özel yetenekli çocukların öz-düzenleme becerileri ve akademik azmi üzerinde etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesi'nde bir BİLSEM'de öğrenim gören özel yetenekli çocuklar ve anneleri oluşturmuştur. Çalışmada 3x3 (deney, kontrol ve plesebo X ön test- son test-izleme testi) split-plot faktöriyel desen kullanılmıştır. Veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Öz Düzenleme Ölçeği ve Akademik Azim ölçeği kullanılmıştır. Deney grubu annelerine 10 oturumdan oluşan Filial Terapi programı uygulanmıştır. Plasebo grubu ile terapötik etkisi olmayan etkinlikler içeren 3 oturumdan oluşan bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda bulunan katılımcılara ise herhangi bir program uygulanmamıştır. Filial Terapi programı bitiminde deney, kontrol ve plasebo gruplarına sontest, altı hafta sonra da izleme testi uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Araştırmanın ölçümlerinde Kruskal Wallis H Testi, Mann Whitney U Testi, Friedman Mertebeler Testi ve İkili Karşılaştırmalara Dayalı Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırma sonunda Filial Terapi eğitiminin deney grubundaki ebeveynlerin çocuk-ebeveyn ilişkisinden hareketle çocukların öz düzenleme ve akademik azim düzeylerini artırmada etkili olduğu ve bu etkinin altı hafta sonra da devam ettiği saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar alanyazın ışığında tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of a 10-session Filial Therapy program on the self-regulation skills and academic perseverance of gifted children. The study group consisted of the mothers of gifted children attending a Science and Art Center (BİLSEM) in the Eastern Anatolia Region during the 2023-2024 academic year. A 3x3 split-plot factorial design (experimental, control, and placebo groups X pre-test, post-test, and follow-up test) was employed. Data were collected using the Personal Information Form, the Self-Regulation Scale, and the Academic Perseverance Scale. The experimental group mothers participated in a 10-session Filial Therapy program. The placebo group engaged in a 3-session program that included activities with no therapeutic effect. The control group did not receive any intervention. At the end of the Filial Therapy program, post-tests were administered to the experimental, control, and placebo groups, and follow-up tests were conducted six weeks later. Data analysis was performed using SPSS 22 software. The Kruskal-Wallis H Test, Mann-Whitney U Test, Friedman Test, and Wilcoxon Signed Ranks Test were utilized for data analysis. The results indicated that Filial Therapy was effective in enhancing the self-regulation and academic perseverance levels of children in the experimental group, and this effect persisted after six weeks. These findings were discussed in light of the literature, and several recommendations were made.