Yetişkinlerde tamamlayıcı ve alternatif tıp inançları ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the scale of complementary and alternative medicine beliefs in adults
Yazar: EDANUR ÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE ZEHRA ALTUNKÜREK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışma Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp İnançları Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma metodolojik bir araştırma olarak yürütülmüştür. Ankara ili, Keçiören Kamil Ocak 1'nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı Eylül 2020- Ocak 2021 tarihleri arasında bireylere form linki Whatsapp aracılığıyla iletilmiş ve anket formlarının doldurulması sağlanmıştır. Çalışmaya merkeze kayıtlı, araştırmaya çevrimiçi olarak katılmayı kabul eden ve araştırmanın dâhil edilme kriterlerine uygun olan 354 birey katılmıştır. Yapılan bu araştırmada veri toplama formu olarak; tanıtıcı bilgi formu ile birlikte Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp İnançları Ölçeği (TATİÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın ilk olarak dil ve kapsam geçerliği yapılmış, KGİ'ye bakılarak ölçeğin son hali hazırlanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinde açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, güvenirliği için iç tutarlılık, test tekrar test uygulanmıştır. Test tekrar test katılımcıların ilk anketi doldurmasından iki hafta sonra aynı anketin tekrar katılımcılara iletilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın yapılabilmesi için Gülhane Girişimsel Olmayan Etik Kurulu'ndan ve Ankara İl Halk Sağlığı Müdürlüğü'den gerekli izinler alınmıştır.
Bulgular: Çalışmanın örneklem büyüklüğünün yeterli olup olmadığını belirlemek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett's küresellik testi yapılmıştır. KMO değeri 0,96 ve Bartlett's testi sonucu x2 = 7551,93; p =,001 olarak hesaplanmıştır. TATİÖ'nin açıklayıcı faktör analizi sonucunda öz değeri (Eigenvalues) 1'in üzerinde ve toplam varyansın % 73,11'ini açıklayan tek faktör olduğu bulunmuştur. 17 maddeden oluşan TATİÖ'nin faktör yükleri 0,38 ile 0,95 arasındadır. Açıklayıcı faktör analizi sonrasında faktör yükü 0,3'ten küçük olan 17. maddenin ölçekten çıkarılması uygun görülmüştür. Çalışmada TATİÖ'nin güvenirlik katsayısı Cronbach
v
α ölçek toplamı için 0,97; Test tekrar test Cronbach α katsayısı ise 0,68 olarak hesaplanmıştır.
Sonuç: TATİÖ Türk Dili ve kültürüne uygun geçerlik ve güvenirliğe sahip olup, bireylerin tamamlayıcı ve alternatif tıp yöntemlerine karşı inancını ölçmek için kullanılabilecek bir ölçek olarak önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tamamlayıcı Tıp, Alternatif Tıp, İnanç, Geçerlik, Güvenirlik

Abstract:
Aim: This study was conducted to ensure the Turkish validity and reliability of the Complementary and Alternative Medicine Beliefs Scale.
Materials and Methods: This study was conducted as a methodological research. Between September 2020-January 2021, individuals who are registered in Ankara Province, Keciören Kamil Ocak Family Health Center with the number of 1 were sent a form link via Whatsapp and the questionnaire forms were filled. A total of 354 individuals, who were registered at the center, accepted to participate in the study online, and met the inclusion criteria of the study, participated in the study. As the data collection form in this study; CAMBI was used together with the introductory information form. The language and content validity of the research was done first, and the final version of the scale was prepared by looking at the CGI. In the construct validity of the scale, explanatory and confirmatory factor analysis, internal consistency for reliability, test-retest were used. The test-retest was conducted 2 weeks after the participants filled in the first questionnaire, by re-delivering the same questionnaire to the participants. Necessary permissions were obtained from Gülhane Non-Interventional Ethics Committee and Ankara Provincial Public Health Directorate to conduct the study.
Results: Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett's Test were conducted to determine whether the sample size of the study was sufficient. KMO value is 0,96 and Bartlett's test result is x2 = 7551,93; It has been calculated as p =, 001. As a result of the explanatory factor analysis of CAMBI, it was found that the eigenvalues were above 1 and it was the only factor explaining 73,11% of the total variance. The factor loads of the TATIÖ, which consists of 17 items, are between 0,38 and 0,95.After the explanatory factor analysis, it was deemed appropriate to remove the 17th item with a factor load less than 0,3 from the scale. The reliability coefficient of the CAMBI in
vii
the study was 0,97 for the Cronbach α scale total; The test-retest Cronbach α coefficient was calculated as 0,68.
Conclusion: CAMBI has validity and reliability in accordance with Turkish language and culture and is recommended as a scale that can be used to measure the beliefs of individuals towards complementary and alternative medicine methods.
Key Words: Complementary Medicine, Alternative Medicine, Belief, Validity, Reliability