Süt dişlerinden ankraj alan modifiye haas apareyi ile yapılan hızlı üst çene genişletmesinin uzun dönem dental ve iskeletsel etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of long-term dental and skeletal effects of rapid    maxillary expansion using modified haas expander anchored on deciduous teeth
Yazar: NARGIZ MURADOVA
Danışman: PROF. DR. AYÇA ARMAN ÖZÇIRPICI
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Ankrajlar = Anchorages ; Dental aygıtlar = Dental instruments ; Ortodonti = Orthodontics ; Süt dişleri = Tooth deciduous ; Üç boyutlu modeller = Three dimensional models

Özet:
Amaç: Süt dişlerinden ankraj alan Modifiye Haas Apareyi ile yapılan hızlı üst çene genişletmesinin (HÜÇG) dental arklar ve iskeletsel yapılar üzerine olan etkisinin kısa ve uzun dönemde değerlendirilmesidir.
Birey ve Yöntem: Çalışmamıza Modifiye Haas Apareyi ile HÜÇG yapılmış 24 bireyin kayıtları dahil edilmiştir. Hastaların genişletme öncesi (T0), genişletme apareyi çıkarıldığında (T1) ve 1 yıllık pekiştirme (T2) kayıtları incelenmiştir. Lateral sefalometrik ve panoramik filmler Dolphin Imaging yazılımı ile, dental modeller ise Dental Wings 7 cihazı ile taranıp 3 boyutlu olarak Viewbox 4 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde 33 sefalometrik, 10 model ve 6 panoramik ölçüm değerlendirilmiştir. Verilerin analizi IBM SPSS Statistics 17.0 paket programında yapılmıştır. 
Bulgular: Genişletme sonrası A ve ANS noktalarında sagital yönde anlamlı derecede öne hareket gözlenirken (p<0,001), SNA açısında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Hem ANS hem de PNS noktalarının horizontal referans düzlemine olan uzaklığında T0'a göre T1 ve T2'de anlamlı artış bulunmuştur. 
SNB, SN-GoGn ve GoMe-HRD açılarında anlamlı bir değişim izlenmemiştir.  B ve Pog noktalarının benzer şekilde T0'a göre T2 de anlamlı derecede öne doğru hareketi izlenmiştir (B-VRD, p=0,039)(Pog-VRD, p=0,005). Her iki nokta T0'a göre T1 ve T2 de anlamlı derecede aşağı doğru hareket etmiştir (B-HRD, p<0,001) (Pog-HRD, p<0,001). Maksillomandibular ölçümlerde bir değişim izlenmezken anterior üst ve alt yüz yüksekliğinde artış bulunmuştur. Keserlerin hem kafa hem de kendi kaidesiyle yaptığı açıda değişiklik izlenmemiştir. 
Model ölçümlerinde hem maksilla hem de mandibulada intermolar genişlikte artış bulunmuştur (p<0,001, p=0,013). Takip sürecinde üst intermolar genişlikte nüks izlense de T2 dönemindeki değerler başlangıça göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Genişletme sonrası palatinal yüzeyin her 3 alanında da istatistiksel anlamda belirgin artış izlenmiştir (p<0,001). Ark derinliği ölçümlerinde fark görülmezken, ark çevresinde belirgin artış bulunmuştur (p<0,001).
Sağ ve Sol A açılarında takip döneminde artış bulunurken, B ve C açılarında ise takip döneminde azalma görülmüştür. 
Sonuç: Modifiye Haas ile HÜÇG sonrası hem dental hem de iskeletsel yapılarda anlamlı değişiklikler gözlenmiştir. Genişletmeyle birlikte maksillada hafif öne hareket görülürken, keser açılarında anlamlı değişim izlenmemiştir. Dental arklarda hem transversal boyut ölçümlerinde, hem de alan ölçümlerinde önemli artış gözlemlenmiştir. Genişletmenin kanin ve yan kesici diş eğimlerine direkt bir etkisi bulunamamıştır.

Abstract:
Aim: The purpose of this study was to evaluate the short and long term changes of the dental arches and skeletal structures induced by rapid maxillary expansion (RME) anchored on deciduous teeth. 
Subjects and Method: The study consists of twenty-four patients treated with a modified Haas expander. The records of the patients were evaluated before the treatment (T0), at the removal of the expander (T1) and one year later after the removal of the expander (T2). Lateral cephalometric and panoramic radiographs were analysed with Dolphin Imaging Software. Dental models were scanned by using Dental Wings7 and analysed with Viewbox4 software programme. A total of 49 parameters including 33 cephalometric, 10 model and 6 panoramic measurements were evaluated. Statistical analysis was conducted using IBM SPSS 17.0 package programme. 
 Results: Sagittal displacement of A and ANS points showed statistically significant increase (p<0,001). However change in the SNA angle was not significant. When T0, T1 and T2 time intervals were compared, there were statistically significant increases in the distance between ANS-HRD and PNS-HRD.
In our study, no significant difference was observed in the SNB, SN-GoGn and GoMe-HRD angles. The B and Pog points presented statistically significant forward movements according to the VRP in T2 (p=0,039, p=0,005). Both points moved significantly downward in T1 and T2 when compared T0 (p<0,001, p<0,001). Although no significant change was found in the measurements related to maxillomandibular evaluation, the upper anterior and the lower anterior face hights increased. The analysed measurements presented no significant difference in the upper incisor angulation with respect to the anterior cranial base and palatal plane. 
There were significant increases in maxillary and mandibular intermolar widths. Slight relapse tendency was observed in intermolar width in T2, but T1 values were still statistically significant higher than pretreatment values. All palatal area measurements showed significant enlargement. Arch depth showed no statistically significant change. Palatal expansion produced measurable increase (p<0,001).
The right and left A angles showed increase in T2. However, there was a significant decrease in the B and C angles.
Conclusion: At the end of RME using modified Haas expander, there were significant changes in both dental and skeletal structures. The findings revealed forward movement of the maxilla, however the incisor angulation did not change. Transverse dimensions of dental arches and palatal area measurements showed significant increase. There was no direct influence of expansion on the lateral incisor and canine angulations.