Antalya koşullarında kesme ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı ekim tarihlerinin ve aralıklarının gelişme, verim ve vazo ömrü üzerine etkileri
The effects of different sowing and intervals on development efficiency and vase life in cutting sunflower (Helianthus annuus L.)  in Antalya conditions
Yazar: ALİ İHSAN İÇÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ HAZAR
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünyada kesme çiçek sektörü hızla büyümekte ve ülkeler arasındaki rekabet de her geçen gün artmaktadır. Türkiye'nin sektör içerisinde hedeflediği yere ulaşabilmesi için pazarda yeni tür ve çeşitlerle yer alması gerekmektedir. Bu bakımdan, dünya kesme çiçek pazarında önemli yeri olan ancak ülkemizde ticari olarak önem kazanmamış bir tür olan kesme ayçiçeği (Helianthus annuus) uzun yıllardır tek ihracat ürünümüz olan karanfile alternatif olmaya aday gözükmektedir. Bu çalışmada, kesme ayçiçeğinin Antalya koşullarında yıl boyu yetiştirilme imkânlarının araştırılması ve bu türün karanfile alternatif olarak kesme çiçek sektörüne kazandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla ayçiçeği tohumları üç farklı dönemde ve beş farklı ekim aralığında ekilmişlerdir.
Antalya ili Serik ilçesindeki plastik örtülü serada yürütülen çalışmada Sunrich Orange kesme ayçiçeği çeşidine ait tohumlar kullanılmıştır. Çalışmada üç farklı dönemde (11 ekim, 17 kasım ve 5 şubat tarihlerinde) tohum ekimi yapılmıştır. Tohumlar tüm dönemlerde sıra arası ve sıra üzeri 14x16 cm (6x6), 13x14 cm (7x7), 12x12.5 cm (8x8), 10x11 cm (9x9) ve 9x10 cm (10x10) olacak şekilde beş farklı ekim aralığında ekilmiştir. Üç dönem ve beş ekim aralığında ekilen tohumlarda tohum ekiminden hasata kadar olan dönemde fenolojik gözlem ve ölçümler yapılmıştır. Farklı dönem ve ekim aralıklarının vazo ömrüne etkisi de araştırılmıştır.
Çalışma sonucunda ekimden hasada kadar ölçülen tüm parametreler bakımından 5 şubat tarihinde ekim yapılan 3. dönem, vazodaki performans ve vazo ömrü bakımından ise 16 gün ile 11 ekim tarihinde ekilen 1. dönem çiçeklerinin diğer dönemlere göre daha iyi olduğu tespit edilmiştir. Kesme ayçiçeği ekim aralıklarının ölçülen parametreler üzerine etkisi bakımından en iyi sonuç ise 8x8 ekim şablonları (64 bitki/m2) ile ekilen bitkilerden elde edilmiştir.

Abstract:
Cut flower industry in the world is developing very rapidly and similarly the compitation between cut flower producing countries are increasing day by day. Turkey will reach its goals and get desired shares at international cut flower markets when it has enough new species and cultivars. Cut sunflower (Helianthus annuus L.) has an important share in world cut flower market even though it is not truelly appriciated in Turkey yet. It is likely that cut sunflower can be a good alternative or compatitive to Turkish carnations industry since the Turkish cut flower export has mainly based on carnations by now. The aim of this study is to investigate possibility of year –round cultivation of cut sunflowers in Antalya conditionds and to add it as a good alternative to carnations to this particular sector in the country. The sunflower seeds were sown at three different times with five different intensities.
In this research carried out in plastic covered greenhouse in Serik district of Antalya Province, seeds of Sunrich Orange cut sunflower cultivar were used. Seed sowings were done on October 11, November 17 and February 5 according the already designed harvesting time periods for special days. In each sowing time, seedings were done at five different densities as given here:14x16 cm (6x6), 13x14 cm (7x7), 12x12.5 cm (8x8), 10x11 cm (9x9) and 9x10 cm (10x10). A number of phenological observation were recorded on each group of plants sown in three periods and five sowing ranges from sowing to harvesting periods.
The best result was obtained from the plants sown on February 5 in terms of all parameters measured from sowing to harvesting, which was desighned for Easter day. The first period flowers sown on October 11 gave beter vase life performance after the harvest, which is planned for Christmas and new year flowering. When considering international sunflower market standards, the best results were obtained from 8x8 (64 bitki/m2) ranged planting systems.