İslam felsefesinde yakîn kavramı ve içeriği
The concept and content of certainty in İslamic philosophy
Yazar: YASEMİN KÖYCÜ
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilgi felsefesi = Information philosopy ; Kelam = Islamic theology ; Mezhepler = Sects ; Yakin = Yakin ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Bilgi felsefesi içerisinde düşünürlerin ortak hareket noktasını kesinlik arayışı oluşturmaktadır. Sabit olmak ve sükûnete kavuşmak kökünden gelen yakîn, doğruluğunda şüphe olmayan kesin inanış anlamında kullanılırken belirli bir düşünme sürecini de ihtiva etmektedir. Kesinliğin mümkün olup olmadığı konusunda düşünce sistemleri farklı sonuçları benimsese de her durumda sistemlerin ana arterini kesinlik konusundaki yaklaşımlar oluşturmaktadır. Bilgiden yakîne giden düşünme ve öğrenme süreci ontolojiyle doğrudan bağlantılı olmakla beraber sistemlere isim kazandıran faktörlerden biridir. 
İslam düşünürleri arasında bilgi gerek zihni gerek tecrübi olarak aşamalı şekilde ele alınmıştır. Bu mertebeler aşağıdan yukarıya cehalet, zan, şek, bilgi ve yakîn olarak sıralanır. Bu çalışma yakîn kavramı özelinde İslam Felsefesindeki belirli isimleri merkeze almasının yanında Kelâm ve Tasavvuf disiplinlerini de göz önüne almayı hedeflemiştir. Her bölümde bir disiplin ele alınarak öncü düşünür ve teorisyenlerin görüşleri üzerinden kavram takibi amaçlanmıştır. Yakîn kavramının hangi mesele çerçevesinde ele alındığı ve nasıl bir kavram sıralaması yapıldığı ortaya konmaya çalışılacaktır. Bunun yanı sıra disiplinlerin yakîn tanımları, tanımlar arası farklar ve bu farklılıklara etki eden unsurlara değinilmeye çalışılacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Bilgi, bedihilik, burhan, marifet, öncüller, sebeplilik, tasavvur, tasdik, yakîn

Abstract:
The common point of thinkers in the philosophy of knowledge is the search for certainty. While the word "yakin", which comes from the root of being stable and attaining tranquility, is used in the sense of a certain belief that has no doubt in its correctness, it also includes a certain thought process. Although the thought systems adopt different results about whether certainty is possible, in any case, the main artery of the systems is the approaches to certainty. While the thinking and learning process extending from knowledge to certainty is directly related to ontology, it is one of the factors that give systems a name.
Among Islamic thinkers, knowledge has been interpreted gradually, both intellectually and experientially. These levels are listed from bottom to top as ignorance, presumption, suspicion, knowledge, and certainty. This study aims to center certain names in Islamic Philosophy, in particular, the term "yakin", as well as taking into consideration the disciplines of Kalam and Sufism. In each part of the study, it is aimed to follw the term through the views of leading thinkers and theorists by examining a discipline. It will be discussed in which context the term "certainty" is analyzed and how the concept sequence is made. In addition, "certainty" definitions of disciplines, differences between descriptions, and the factors affecting these distinctions will be mentioned. 

Keywords: Knowledge, Self-Evidence, Demonstration (Burhan), Premises, Causality, Conception, Affirmation, Evidence.