Leishmania hastalığının tedavisi için yeni antimon(III) bileşiklerinin sentezi
Synthesis of new antimony(III) complexes for treatment of leishmaniasis
Yazar: TURGAY TUNÇ
Danışman: PROF. DR. NURCAN KARACAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada toplam 24 tane kapalı formülü SbLnX3 olan ( n: 1 veya 2, X: Cl veya Br, L: 2-aminopiridin (1), 2-amino-5-metil piridin (2), 2-amino pirimidin (3), 2-amino-4,6-dimetoksi pirimidin (4), 2-benzil-2-tiyopseudoüre (5), 2-guanidobenzimidazol (6), 2-amino-4,6-dimetoksi-5-tiyol pirimidin (7), 2-amino-5-(1H-tetrazol-5-iltiyo)-4,6-dimetoksi pirimidin (8), 5-5'-disülfanidil-bis(2-amino-4,6 dimetoksipirimidin) (9), N-2-pirimidin-2-piperidinkarboksamit (10), N-2-pirimidin-2-pirolidinkarboksamit (11), N-2-5-(1H-tetrazol-5-iltiyo)-4,6-dimetoksipirimidin-2-pirolidinkarboksamit (12), 5-kloro-N-(2-pirimidin) tiyofen-2-karboksamit (13), N-2-benzotiyoazol-2-pirolidinkarboksamit (14), N,N-(1,2-fenil)dipirolin-2-karboksamit) (15) antimon(III) kompleksi sentezlenmiş ve yapıları spektroskopik (LC-MS, 1H-NMR, 13C-NMR, FTIR ) yöntemler, elementel analiz ve iletkenlik yöntemi ile aydınlatılmıştır. Ayrıca 9 nolu ligandın yapısı tek kristal X-ışını analizi ile belirlenmiştir. Komplekslerin glutation redüktaz inhibitör aktiviteleri (IC50, Ki) belirlenmiştir. Kompleksleri antileishmania aktiviteleri Aydın şehrindeki bir hastadan izole eden Leishmania tropica promastigotları üzerinde Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji bölümünde çalışılmıştır. En yüksek glutation redüktaz inhibitör ve antileishmania aktivitesini Sb(2-guanidobenzimidazol )Br3 kompleksi göstermiştir. Bütün komplekslerin DNA yarılma etkileşimleri yapılmıştır. Oniki adet Sb(III) kompleksinin IC50 (glutation redüktaz aktivitesi) değerleri kullanılarak 2D-QSAR analizi yapılmıştır. Elde edilen denklemde, H atomu üzerindeki maksimum yük arttıkça ve HOMO-LUMO enerji farkı azaldıkça GR aktivitelerinin arttığını öngörmektedir.

Abstract:
In this study, a total of twenty-four Sb(III) complexes with molecular formula of SbLnX3 (n: 1 or 2, X: Cl or Br, L: 2-aminopyridine (1), 2-amino-5-methylpyridine (2), 2-aminopyrimidine (3), 2-amino-4,6-dimethoxypyrimidine (4), 2-benzyl-2-thiopseudourea (5), 2-guanidinobenzimidazole (6), 2-amino-4,6-dimethyoxy-5-thiolpyrimidine (7), 2-amino-5-(1H-tetrazole-5-ylthio)-4,6-dimethoxypyrimidine (8), 5-5'-disulfanidyl-bis(2-amino-4,6 dimethoxypyrimidine) (9), N-2-pyrimidine-2-piperidinecarboxamide (10), N-2-pyrimidine-2-prolidinecarboxamide (11), N-2-5-(1H-tetrazol-5-iltiyo)-4,6-dimetoksipirimidin-2-prolinecarboxamide (12), 5-chloro-N-(2-pyrimidine)thiophen-2-carboxamide (13),     N-2-benzothiazol-2-prolidinecarboxamide (14), N,N-(1,2-phenyl) diprolidine-2-carboxamide) (15)  were synthesized and their structure were identified with spectroscopy methods ((LC-MS, 1H-NMR, 13C-NMR, FTIR ) elemental analysis and conductivity measurements. In addition, the structure of ligand 9 was identified by single crystal X-ray analysis. Glutathione reductase inhibitory activites (IC50, Ki) of all complexes were studied. Antileishmanial activities of the complexes were studied at Adnan Menderes University Medicine Faculty Parasitology Department on Leishmania tropica promastes isolated from a patient in Aydın. Sb(2-guanidobenzimidazole )Br3 has the highest glutathione reductase inhibitory and antileishmanial activites. DNA cleavage interaction of all complexes were carried out. 2D-QSAR analysis were carried out by using IC50 (for glutathione reductase inhibitory activity) values of twelve Sb(III) complexes with and antileishmanial activites. Obtained model equations predict that increase in "maximum partial charge for a H" and decrease in HOMO-LUMO gap, increase the glutathione inhibitory activity of the complexes.