Tüketici satın alma kararlarında menşe ülke etkisi: Libya'da bir araştırma
Country of origin impact on consumer buying decisions in Libya
Yazar: LAMIN AHMED LAMIN ELARBAH
Danışman: Prof. Dr. ORHAN KÜÇÜK
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Libya = Libya ; Menşe ülke = Country of origin ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Bir ürünün menşe ülkesi yada kısaca menşe ülke, bir ürünün kısmen veya tamamen üretildiği ülkedir. Günümüzde menşe ülke kavramı (İng Country Of Origin, COO) pazarlamanın önem arz edenbaşlıca alanlarından biridir. Bu nedenle, menşe ülke kavramı ve ilgili diğer kavramlar sosyal bilimlerde geniş bir şekilde çalışılmıştır. Bununla birlikte, şu ana kadar yapılmış olan çalışmalarda halen birçok kısıtlar bulunmaktadır; bu kısıtlardan biri, çalışma yapılan ülke veya bölgelerin sınırlı coğrafi kapsamıdır, bu araştırmaların çoğu gelişmiş ülkelerde yapılmıştır. Bu nedenle, bu çalışma gelişmekte olan ülkelerde (Libya da dahil olmak üzere) yapılmış olan birkaç benzer çalışmadan biridir.Önceki çalışmalardaeksikliğinden bahsedilebilecek bir diğer husus, kıyafet ürünleriüzerine yapılan çalışmalarınazlığıdır.Çünkü; menşe ülke çalışmaları daha çok araba, televizyon vb. dayanıklı tüketim malları üzerine yapılmıştır. Dolayısıyla bu çalışma menşe ülke etkisi literatürüne bir katkı sağlamaktadır.
Amaç olarak; Libya tüketicisini (Türkiye'de üretilen) kıyafetleri değerlendirmede menşe ülke bilgisinin nasıl kullanıldığını ve bunun satın alıp almama kararlarını nasıl etkilediğini inceleyen çalışmamızda bu eksikliklerin giderilmesi yönünde bir çaba ortaya konmaktadır.
Araştırma yaklaşımı olarak nicel bir yaklaşım (anketler) kullanılmıştır ve veriler Libya'nın beş şehrinde (Trablus, Mısrata, Zaviye, El Hums ve Zuvare) Arapça olarak hazırlanan ve dağıtılan 650 anket ile toplanmıştır. Bu verilerin değerlendirilmesinde çeşitli istatistiksel analiz teknikleri kullanılmıştır; bu teknikler betimleyici istatistik, korelasyon ve t-testidir. Bu çalışmanın genel amacı, (Türk malı ürünler için) menşe ülke etkisinin, Libya tüketici algısını, ürün değerlendirme ve satın alma kararlarınınasıl şekillendirdiğini incelemektir. Çalışmamızın sonuçları, menşe ülke bilgisinin Libya tüketicisinin satın alıp almama kararları üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, araştırmamız Türkmalıkıyafetlerinkatılımcıların nezdindeolumlu bir imaja sahip olduğunu ve bunun da katılımcıların Türk malı kıyafelerisatın alma kararında olumlu bir etkisi olduğunu bulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Menşe ülke, satın alma kararı, Libya tüketicisi.

Abstract:
The country of origin is a country where the goods have been produced either in full or partially. Nowadays country of origin (COO) is one of the importance and main fields of marketing. Therefore, the country of origin concepts had been studied widely in social science. However, previous studies still have many limitations one of these limitations is the limited geographical spread of study areas, as most of the previous country of origin studies have been conducted in the developed countries. Therefore, the current study is one of the few similar studies conducted in developing countries including (Libya). Another gap in the previous study about the country of origin literature is the shortage of clothes product studies because most of the MÜ studies have concerned durable goods such as cars, T.V., etc. hence, this study is an addition to the country of origin literature.
As the aim; an attempt is made to address these limitations in this study, which examines how Libyan consumers, use the Country of Origin (COO) cues in their evaluating of clothes (made in Turkey) and make buying decisions or no.
A quantitative approach (questionnaires) has been used as the research approach and the data was collected in Libya by distributed 650 questionnaires in the Arabic language in five cities (Tripoli, Misratah, Zawiya, Al Khums, and Zwara). a wide range of statistical analysis techniques was used, these techniques include descriptive statistics, correlation, and t-test. Regarding the overall objective of this study is to explore the impacts country of origin (made in Turkey) on Libyan consumer perception and their evaluating product and making a buying decision. Furthermore, the study results reveal the study result showed that the country of origin has significant an impact on evaluating and buying products or no. Also, the study found the respondents have a positive image toward Turkish clothing and this has an impact on their making decision to buy clothes from Turkey.
Key Words: country of origin, buying decision, Libyan consumers