Antalya bölgesinde yaşayan Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi)'nin biyolojisi ile ilgili araştırmalar
Biology of Krueper's nuthatch (Sitta krueperi) in living of Antalya region
Yazar: TAMER ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ERDOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antalya = Antalya ; Beslenme = Nutrition ; Ekoloji = Ecology ; Kuluçka = Incubation ; Sitta krueperi = Sitta krueperi

Özet:
Bu çalışmada Anadolu'ya özgü endemik denilebilecek bir yayılış gösteren Anadolu sıvacısının (Sitta krueperi) Antalya bölgesinde yayılışı, ekolojisi, davranış, ve kuluçka biyolojisi incelenmiştir. Buna göre; yaşlı ve aralan seyrek kızılcam, sedir, karaçam, ardıç gibi iğne yapraklı ağaçların olduğu doğal ormanlarda ve zaman zaman da bu ağaçların yanında bulunan makilerde (özellikle Querqus sp ) ve akçaağaç (Acer sp.), çınar (Platanus sp.), kavak (Populus sp.) gibi geniş yapraklı ağaçlarda nadiren de olsa gözlenmiştir. Anadolu sıvacısının yükseklik ve mevsime göre yoğunluğu incelendiğinde, yazın daha çok 1000 ile 1250 m' ler arasını, kışın ise 500 ile 750 m'ler arasını daha fazla tercih ettiği ve mevsime bağlı olarak yükseklik göçü yaptığı belirlenmiştir. Davranış biyolojisi kapsamında duruş şekilleri, türiçi ve türlerarası ilişkileri, besin arama davranışları, besin sunumu, kur davranışları ve ötüşleri incelenmiştir. Mart başında başlayan kuluçka faaliyeti Haziran sonuna kadar devam etmektedir. Yuva sandıklarında en fazla %57 oranla boyasız kontrol grubunu tercih ederken, %21'le San, % 14 ile Mavi ve %7 ile de Turuncu renkli yuva sandıklarınıkullandıkları; Yeşil renkli yuva sandıklarını ise kullanmadığı saptanmıştır. Doğal yuvalar ise daha çok kurumuş ya da bölgesel olarak kurumuş yaşlı ağaç gövdelerinin ortalama 12,7m yüksekliğindeki oyuklarda yaptığı tespit edilmiştir. Kullanılan yuva materyalinden; şerit halinde ince bitki kabuklan % 66,3, kozalak karpeli % 21,3, kıl % 5,5, tüy % 2,8, liken %2,5 ve naylon veya yün ip parçalan %1,3 oranında kullanmıştır. Toplam 15 adet yapay yuva sandığına 83 adet yumurta bırakılmış ve bunların %84'ünden (70 adet) yavru çıkışı gerçekleşmiştir. Bırakılan yumurtaların %65'inden (54 yavru) yavru uçuşu gerçekleşmiştir. Çift başına uçurulan yavru sayısı ortalama 3,6'dır. Kuluçka başarısını olumsuz yönde etkileyen faktörlerden en önemlisi; kuru ve yaşlı ağaçların kesimi, yarasa, orman yediuyuru, böcek ve yabani arı işgalleridir. Yuvadaki yavruların besinini; %33,3 oranında Coleoptera oluştururken, %20,7 küçük kurtçuklar, %13,8 Lepidoptera, % 6,9 Solucan, % 5,8 tohum, % 4,6 Homoptera, % 4,6 Karınca, % 3,4 Dermoptera, % 3,4 Diptera, % 3,3 Arachnida ve % 1,2 oranında da Hymenoptera'nın oluşturduğu olduğu tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Sitta krueperi, Anadolu sıvacısı, davranış, ekoloji, kuluçka biyolojisi, beslenme biyolojisi,

Abstract:
In this study, ecology, spread, breeding, intraspecific and interspecific behavioural observations of Krûper's nuthatch iSitta krueperi) that shows endemic distrubution in Anatolia, populations living in Antalya, province of Southern Turkey. They.were observed in old and sparse conifer forests (red pines, cedars, black pines, juniper ie.) and rarely near these trees maquis (espacially Quercus sp.) and broad- leaved forests (whitish tree (Acer sp.), plane tree {Platanus sp.), poplar (Populus sp.) ie.).The density was determined to be high in between 1000-1250 m in summer, and 500 to 750 m in winter because of altitude migration. This behaviour mostly consists of the main postures, intraspecific and interspecific, researc and offer of food, attack and threat, escape and submission and other frequently occurring behaviour and breeding as well. Breeding was continuous from early March to late June. Although the mostly used nest-boxes were natural-coloured 57%, 21% yellow, 14 blue and 7% orange, green nest-boxes were not used. Natural nest holes were found in dried old trees at 12.7m high in average. The nest materials were nettles and very thin bands of tree cortex 66,3%, carpels 21,3%, bristle 5,5%, feathers 2,8% liken 2,5% and nylon or cotton rope 1,3%. Among 83 eggs 70 of them (84%) were opened in 15 nest boxes. All of the chicks among 54 (65%.) have flied. In average, 3,6 juvenile Per nest-box could have flied. The negative effects against to breeding success were cutting of trees, occupation of bats, Dryomys nitedula, insects, bees. Food of young birds was found to be Coleopter (33,3%), small larva (13,8%), Lepidoptera (6,9%), worm (5,8%), seed (4,6%), Homoptera (4,6%), ant (4,6%), Dermoptera (3,4%), Diptera (3,4%), Arachnida (3,3%) and Hymenoptera (1,2%). KEY WORDS: Sitta krueperi, behaviour, ecology, breeding, feeding, Antalya