Sigara kullanımı ile menopoz yaşı ve semptomları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking and the age along with the symptoms of menopause
Yazar: CEMİLE ADANIR KUŞCU
Danışman: DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Menopoz = Menopause ; Sigara içme = Smoking ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Giriş ve Amaç: Menopoz dönemi, kadın yaşamında bedensel ve ruhsal değişiklere sebep olan fizyolojik bir durum olmakla beraber, menopoz öncesi ve sonrasında meydana gelen sorunlar, menopoz kuşağı kadınlarının ciddi sağlık problemleri arasında yer almaktadır. Bugün birçok hastalığın sebebi olarak gösterilen sigara, menopoz döneminde de etkin rol oynamaktadır. Menopoz yaşının değişmediği ve son yüzyılda insan ömrünün dramatik bir biçimde arttığını düşünürsek, kadın hayatının büyük kısmını postmenopozal evrede geçireceği açıktır. Bu sebepten dolayı menopoz dönemini iyi bilmek ve sorunlarıyla başa çıkmak hedeflerimizden biri olmalıdır. Çalışmamızda sigara kullanımı ile menopoz yaşı ve semptomları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve bu konudaki çalışma boşluğunun doldurularak ileride yapılacak çalışmalara ışık tutulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 25.02.2022-20.03.2022 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan, her bir grupta 140 kişi olmak üzere toplam 280 kişi çalışmamıza katılmıştır. Gönüllülere yaş, boy ve kilo değerleri, eğitim-gelir düzeyi, çalışma durumu, medeni durumu vb. sosyo-demografik özelliklerini, kronik hastalıklarını ve kullandığı ilaçları, sigara ve alkol kullanım durumunu, sigara paket/yıl miktarını, egzersiz yapma, çay ya da kahve tüketim sıklığı ile menopoz ve jinekolojik bilgilerini içeren sorulardan oluşan anket formu, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ) katılımcılara yüz yüze görüşme esnasında uygulandı. Verilerin analizi için SPSS istatistik programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza 280 kişi katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 56,6 (±5,9), menopoza girme yaş ortalaması ise 47,7 (±4,1) idi. Sigara içen kadınlarda MSDÖ toplam puan ile somatik, psikolojik ve ürogenital şikayet puanları anlamlı şekilde daha yüksek saptandı (p<0,001, p<0,001, p<0,001, p=0,002). Yüksek Vücut Kitle İndeksi (VKİ), düşük eğitim düzeyi, parite sayısının artması, egzersiz düzeyinin düşük olması, ev hanımları, kronik hastalığı olan kadınlar ve menopozda geçirdikleri sürenin artması daha yüksek MSDÖ puanları ile ilişkili bulundu. Sigara içen kadınlarda menopoza girme yaşı üzerine etki saptanamadı (p=0,176). Ailede erken menopoz öyküsü olan ve olmayan kadınların menopoza girme yaşları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,009). Tüm grubun kendi menopoz yaşı ile annelerinin menopoz yaşları arasında anlamlı korelasyon bulundu (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamız sonucunda sigara kullanımın menopoz semptomları üzerine olumsuz etkisinin olduğunu gösterdik. Bu anlamda sigara kullanımın önlenmesi ve bırakma çalışmaları, kadınlarda menopoz şikayetlerinin iyileştirilmesinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Birinci basamak hekimleri olarak kliniğimize başvuran kadınların sigara kullanımın sorgulanması, bırakmaya çalışılması, VKİ değerlerinin düşürülmesi ve egzersiz düzeyi arttırılması konusunda bilgilendirmesi koruyucu hekimliğin yanı sıra menopoz şikayetlerinin iyileştirilmesi açısından da kaçırılmayacak fırsattır.  Anahtar Kelimeler: Menopoz, Menopozal Semptomlar, Sigara İçme, Yaş

Abstract:
Introduction and Aim: Although the menopause period is a physiological condition that causes physical and mental changes in women's life, the problems that occur before and after menopause are among the serious health problems of menopausal women. Today, smoking which is known as the causal agent of many diseases also plays an active role in the period of menopause. Considering that the age of onset of menopause has not changed and human lifespan has increased dramatically in the last century, it is clear that a woman will spend most of her life in the postmenopausal phase. For this reason, knowing the menopause period very well and dealing with its problems should be one of our goals. In our study, it was aimed to evaluate the relationship between smoking and the age along with the symptoms of menopause, to fill the gap in this particular subject and to shed light on future studies. Materials and Methods: A total of 280 people, 140 people in each group, who applied to Ankara Atatürk Sanatoryum Training and Research Hospital, Family Medicine outpatient clinics for any reason between 25.02.2022 and 20.03.2022 and met the inclusion criteria, participated in our study. A questionnaire consisting of questions about age, height and weight values, education-income, employment, marital status and similar socio-demographic characteristics, chronic diseases, drug history, smoking and alcohol status, cigarette pack/year amount, exercise, tea or coffee consumption frequency, menopause and gynecological information were given to the volunteers and The Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND) and Menopause Rating Scale (MRS) were applied to the participants during face-to-face interview. SPSS statistical program was used for the analysis of the data. Statistical significance level was accepted as p<0.05. Results: 280 people participated in our study. The mean age of the participants was 56.6 (±5.9), and the mean age of onset of menopause was 47.7 (±4.1). MRS total score and somatic, psychological and urogenital complaint scores were found to be significantly higher in smoking women (p<0.001, p<0.001, p<0.001, p=0.002). High Body Mass Index (BMI), low education levels, increased parity, low exercise levels, housewives, women with chronic diseases, and increased time spent in menopause were associated with higher MRS scores. There was no effect of smoking on the age of onset of menopause in smoking women (p=0.176). A statistically significant difference was found between the ages of onset of menopause in women with and without a family history of early menopause (p=0.009). A significant correlation was found between the menopausal age of the whole group and the menopausal age of their mothers (p<0.001). Conclusion: As a result of our study, we showed that smoking has a negative effect on menopausal symptoms. In this sense, smoking prevention and cessation campaigns may have a particular effect on improving menopausal complaints in women. Questioning women reporting to our clinics about their smoking history, encouraging them to quit, reducing their BMI values and informing them about health benefits of increased exercise levels, is an opportunity for us primary health care physicians, not to be missed in terms of improving menopausal complaints as well as preventive medicine.  Key Words: Age, Menopause, Menopausal Symptoms, Smoking