Sosyal hakların gelişiminde önemli bir aşama: Gözden geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı ve denetim mekanizması
A crucial step in the development of social rights: Revised European Social Charter and monitoring mechanism
Yazar: KADRİYE BETÜL GÜNGELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİJEN DÜNDAR SEZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Konseyi = Europe Council ; Avrupa sosyal şartı = European social charter ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Denetim = Control ; Gözden geçirme = Review ; Sosyal haklar = Social rights ; Şikayet = Complaint

Özet:
Küreselleşen dünya ekonomisinin yarattığı zorlu maddi koşullar, yoksulluğun ve açlığın belki de en acımasız haliyle varlığını sürdürmesi her birimize insanca bir yaşam için ekonomik ve sosyal hakların en az medeni ve siyasal haklar kadar kıymetli olduğunu kanıtlamaktadır. Nitekim medeni ve
siyasal haklardan faydalanmak için sosyal olanaklara sahip olunmasının gerekliliği giderek daha da gerçekçi bir şekilde hissedilmektedir. Toplumsal gelişmelerin ulusal ve uluslararası hukuk düzenine de yansıması kaçınılmazdır. Uluslararası sahada pekçok insan hakları enstrümanı sosyal hakların
iyileştirilmesine çalışmaktadır. Yarı yargısal işleve kavuşan denetim organlarıyla sosyal hakların korunması için etkili denetim usulleri öngörülmektedir. BM bünyesinde bireysel başvuru yolu dahi açılmış durumdadır. Sosyal hakların değerinin korunmasının önündeki en büyük engel olan dava edilebilirliği tartışmaları da böylelikle aşılmaya yüz tutmuştur. Bu anlamda önemli bir gelişmeyi de gerçekleştiren ülkemizin de üyesi olduğu Avrupa Konsey'inde sosyal hakları düzenleyen ve koruyan Şart sistemi'dir. Toplu şikayet usulü sistemini benimseyerek sosyal hakların dava edilebilirliği adına bir aşama daha kaydedilmiştir. Yıllar içerisinde geçirdiği revizyonlar sonucunda vardığı son hali Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı, mevcut hükümlerin korumasının günümüz gerçeklerine yaklaştırılması ve hak listesini genişletmesi anlamında kazanımları oldukça olumludur. Avrupa Sosyal Şartı'nı yürürlükten kaldırmayışı ve yarışmalı yürürlükleri, ortak denetim sistemlerinin Protokoller   vasıtasıyla çözülmeye çalışılmış olan karmaşıklığı ve hüküm onay sistemi dolayısıyla uygulamasına dair soru işaretleri oldukça fazladır. Amacımız sosyal hakları düzenleyen uluslararası ve bölgesel insan hakları metinleri ile bağlantılı şekilde Avrupa Konseyi'nin sosyal hakları koruma sistemini, Şart sistemini ve sistem içerisinde Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı'nın yerini belirginleştirerek sosyal haklar alanındaki kazanımlarını izah etmeye çalışmaktır.

Abstract:
The difficult material conditions created by the globalizing world economy, the existence of poverty and hunger, perhaps in the most brutal form, prove to each of us that economic and social rights are as valuable as civil and political rights for a humane life. As a matter of fact, the necessity of having social opportunities in order to benefit from civil and political rights is felt more and
more realistically. It is inevitable that social developments will also reflect on the national and international legal order. Many human rights instruments in the international arena work to improve social rights. Effective inspection procedures are envisaged for the protection of social rights with the inspection bodies that have attained a semijudicial function. Even the way of individual application has been opened within the UN. Thus, the disputes about the susceptibility to sue, which is the biggest obstacle to the protection of the value of social rights, are about to be overcome.
An important development in this sense is the Charter system, which regulates and protects social rights in the Council of Europe, of which our country is a member. By adopting the system of collective complaints procedure, another step has been taken in the name of litigation of social rights. The Revised European Social Charter, which it has reached as a result of the revisions it has undergone over the years, has very positive gains in terms of bringing the protection of existing provisions closer to today's realities and expanding the list of rights. Due to the non-repeal of the European Social Charter and its competitive enforcement, the complexity of the common control systems that have been tried to be resolved through the Protocols and the provision approval system, there are many questions about its implementation. Our aim is to try to explain the
achievements in the field of social rights by clarifying the Council of Europe's social rights protection system, the Charter system and the place of the Revised European Social Charter in the system in connection with the international and regional human rights texts regulating social rights.