Kümelenme ve yönetişim ilişkisi: SAHA İstanbul Savunma Havacılık ve Uzay Kümelenmesi örneği
The relationship between clustering and governance: The case of SAHA Istanbu Defense Aviation and Space Cluster
Yazar: UĞUR YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE YILDIZ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ağ yönetişimi = Network governance ; Endüstriyel gruplar = Industrial clusters ; Operasyonel yönetişim = Operational governance ; Çok düzeyli yönetişim = Multi-level governance ; Örgütsel sürdürülebilirlik = Organizational sustainability

Özet:
Çalışmanın amacı kümelerde sürdürülebilir başarı için kümelenme ve yönetişim ilişkisini ortaya koymaktır. Bunun için SAHA İstanbul Savunma Havacılık ve Uzay Kümelenmesi'nde bir durum çalışması yapılmıştır. Nitel veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanarak 18 katılımcıdan veri toplanmış ve MAXQDA 2020 programı ile betimsel analiz yapılmıştır. Uygulamanın savunma sanayinde yapılması, mülakat yapılacak kişilerde aranan özellikler ve kümelenme ile yönetişim konularının birlikte işlenmesinin oluşturduğu karmaşıklık çalışmanın zorluklarını oluşturmaktadır. 
Bulgularda kümelenme ve yönetişime zemin hazırlayan nedenler ortaya konulduktan sonra, kümelenme sürecinde ön plana çıkan yönetişim türleri olan çok düzeyli yönetişim ve ağ yönetişimiyle ilgili bilgilere yer verilmiştir. Kümelenme sürecindeki çok düzeyli yönetişimde yetenek, uyarlanabilirlik, tutarlılık, katılımcılık, hesap verebilirlik, şeffaflık, adil olma ve etkililik ilkeleri ön plana çıkmaktadır. Ağ yönetişimi ise kümelenmenin bir sonucu şeklinde tezahür etmiştir. Ağ yönetişimi bağlamında SAHA İstanbul'u başarılı yapan yönler ortaya konulmuş ve sonrasında kümede meşruiyet, ortak vizyon ve koordinasyon ilkelerine yer verilmiştir.  
Sonuçta, kümede sürdürülebilir başarı için kümelenme ve yönetişim ilişkisinin nasıl olacağı konusunun, zemin hazırlayan nedenler, kümeden beklentiler, küme yönetiminin görevleri ve paydaşların nasıl hareket edecekleri şeklinde çok yönlü olarak ele alınması çalışmayı değerli kılmaktadır. Kümenin meşruiyet kaynağının neler olabileceğine yer vermesi ve sonuç olarak bir model önerisinde bulunulması da literatüre ayrıca bir katkı sunmuştur. 
Aktif paydaşların kümelenme sürecinde daha fazla fayda elde ettiği, yönetiminse kümede sürdürülebilir başarı için ağ yönetişimi ve çok düzeyli yönetişim ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiği söylenebilir. Küme yönetiminin performans ve paydaş yetkinliği yönetim sistemi gibi sistemler kurarak sistemli bir şekilde paydaşlarla etkileşim halinde olmasının küme başarısının sürdürülmesinde önemli katkı sunacağı değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to identify the relationship between clustering and governance for sustainable cluster success. For this purpose, a case study was conducted at SAHA Istanbul Defense Aviation and Space Cluster. Data were collected from 18 participants using semi-structured interview technique, which is one of the qualitative data collection techniques, and descriptive analysis was conducted using MAXQDA 2020 program. Implementation of the study in the defense industry, the characteristics sought in the people to be interviewed and the complexity of covering together the clustering and governance issues are the challenges of the study.
In the findings, after presenting the reasons that pave the way for clustering and governance, information on multilevel governance and network governance, which are the prominent governance types in the clustering process, are included. In multilevel governance in the clustering process, the principles of capability, adaptability, consistency, participation, accountability, transparency, fairness and efficiency come to the fore. Network governance has manifested as a result of clustering. In the context of network governance, the aspects that make SAHA Istanbul successful are presented and then the principles of legitimacy, common vision and coordination in the cluster are included. 
As a result, the multidimensional consideration of the issue of how the relationship between clustering and governance will be for sustainable success in the cluster, the reasons that prepare the ground for the cluster, expectations from the cluster, the duties of cluster management and how stakeholders will act make the study valuable. It also contributed to the literature by including what the source of legitimacy of the cluster could be and proposing a model as a result. It can be said that active stakeholders gain more benefits from the clustering process, and the management should act in accordance with the principles of network governance and multi-level governance for sustainable success in the cluster. It is argued that the cluster management's systematic interaction with stakeholders by establishing systems such as performance and stakeholder capability management system will make a significant contribution to the sustainability of cluster success.