Çocuğun kişisel verilerinin korunması ve buna aykırılığın sonuçları
Protection of children's personal data and consequences of contradiction to this
Yazar: BARKIN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. SEDA ÖKTEM ÇEVİK
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
6698 sayılı Kanun'da çocukların kişisel verilerinin işlenmesi veya korunması bakımından özel hükümler bulunmamaktadır. Bununla beraber, çocuklar da Medeni Hukuk kuralları çerçevesinde kişilik hakları bakımından doğdukları andan itibaren yetişkinlerle aynı oranda "kişiliğe" ve "kişilik haklarına" sahip olduklarından Türk Medeni Kanunu'ndaki hükümlerden yasaların izin verdiği ölçüde yararlanabilirler.

Kişisel verilerin işlenmesine hukuki meşruiyet kazandıran en önemli unsur, ilgili kişinin açık rızasıdır. Ancak 6698 sayılı Kanun'da çocuklara ilişkin işlenen kişisel veriler bakımından açık rızanın kim tarafından nasıl verileceği konusunda herhangi bir hüküm yer almadığından; ilgili Kanun'un 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan istisnai veri işleme faaliyetleri dışındaki tüm durumlarda söz konusu veri işleme faaliyetinin hukuka uygun kabul edilebilmesi için Türk Medeni Kanunu'ndaki genel hükümlere ve velayet hukuku kurallarına göre çözüm aramak gerekecektir.

Türk Hukuku'nda çocukların kişisel verilerinin işlenmesine ilişkin açık rızanın bizzat kendilerinden temin edilip edilemeyeceği hususunu değerlendirebilmek için öncelikle "ayırt etme gücü"; "kişiye sıkı sıkıya bağlı hak" kavramlarının daha sonra da bu kavramlar ışığında çocukların "fiil ehliyetleri"nin incelenmesi gerekli olacaktır. Yine, çocukların kişisel verilerinin hukuka aykırı olarak işlendiği durumlarda kişilik haklarını koruyucu davaları ve 6698 sayılı Kanun uyarınca veri sorumlusuna başvuru ile Kurul'a şikayet haklarını nasıl gerçekleştirebilecekleri hususu da söz konusu kavramlar ışığında ve yine çocuğun ehliyet durumuna göre değerlendirilecektir.

Abstract:
There are no spesific provisions in The Law Nr. 6698 regarding the processing or protection of children's personal data. Therewithal, since children have the same "personality" and "rights of personailty" as adults from the moment they were born pursuant to Civil Law, they can benefit from the provisions of the Turkish Civil Code to the extent permitted by law.

The most important factor that gives legitimacy to the processing of personal data is the explicit consent of the data subject. However, since the Law Nr. 6698 does not contain any provisions on how and by whom explicit consent can be given in terms of personal data processed regarding children; under all circumstances than the exceptional data processing activities designated in the second paragraph of Article 5 of the relevant Law, it will be necessary to seek a solution in accordance with the general provisions of the Turkish Civil Code and the rules of custody law in order for the data processing activity to be deemed as lawful.

In Turkish Law, in order to be able to evaluate whether children's explicit consent to the processing of their personal data can be obtained from them, first of all, concepts of "ability to distinguish" and "personal rights"; after that in the light of this concepts, the issue of children's "capacity to act" will need to be evaluated. Also, in cases where children's personal data are processed unlawfully, it will be necessary to evaluate the matter of how they can exercise lawsuit to personal rights and right to apply to data controller and complain to the Board in accordance with Law Nr. 6698, again in the light of the respective concepts and children's capacity to act.