Macera arayışı, akış deneyimi ve serbest zaman tatmini ilişkisi: Açık alan rekreasyon katılımcıları üzerine bir araştırma
The relationship among adventure seeking, FLOW experience and leisure satisfaction: A study on outdoor recreation participants
Yazar: ERDOĞAN EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜRBÜZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Akış deneyimi = Flow experience ; Doğa sporları = Outdoor sports ; Fiziksel rekreasyon = Physical recreation ; Macera turizmi = Adventure tourism ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyon deneyim tercihi = Recreation experience preferences ; Serbest zaman doyumu = Leisure time satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, açık alan rekreasyon aktivite katılımcılarının macera arayışı, akış
deneyimi ve serbest zaman tatmini düzeylerindeki çeşitli değişkenlere göre farklılıkları ortaya
koymaktır. Ayrıca macera arayışı, akış deneyimi serbest zaman tatmini arasındaki ilişkinin
test edilmesi amaçlanmaktadır.
Araştırmaya Türkiye'nin farklı illerinde açık alan rekreasyonuna katılan 1340 (Ortyaş=
34,85±13,06) katılımcı gönüllü olarak katılım sağlamıştır. Araştırmada veri toplama aracı
olarak "Macera Davranışı Arama Ölçeği" MDAÖ, "Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği"
RADÖ ve "Boş Zaman Tatmin Ölçeği" BZTÖ kullanılmıştır. Katılımcılar ölçek formlarını
Google Forms" uygulaması üzerinde online olarak cevaplandırmıştır. Elde edilen verilerin
analizinde çalışma grubu için T-Testi, ANOVA, MANOVA ve Pearson Korelasyon analizleri
uygulanmıştır. Ayrıca araştırmada yer alan ölçekler arasındaki ilişkinin tespiti amacı ile
Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) analizi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre, cinsiyet, yaş, medeni durum, serbest zamanları
değerlendirme güçlüğü, aktivitelere katılım sıklığı değişkenlerine göre MDAÖ, RADÖ ve
BZTÖ puanlarının anlamlı olarak farklılaştığını göstermiştir. Katılımcıların eğitim, aylık gelir,
aktivitelere katılımı tavsiye etme, aktivitelere yıllık katılım sayısı ve aktivitelere katılım türü
değişkenlerine göre RADÖ ve BZTÖ puanları üzerindeki temel etkisinin anlamlı olduğunu
göstermiştir. Ayrıca, eğitim, aylık gelir, aktivitelere katılımı tavsiye etme, aktivitelere yıllık
katılım sayısı ve aktivitelere katılım türü değişkenlerine göre MDAÖ Hava Koşulları
boyutunda puanların anlamlı olarak farklılaşırken, Su Tehlikeleri boyutunda anlamlı olarak
farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) analizi sonuçlarına göre,
MDAÖ'nün BZTÖ üzerinde doğrudan anlamlı bir etkiye sahip olduğu ve ayrıca MDAÖ'nün
BZTÖ üzerindeki etkisinde RADÖ'nün aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, rekreasyon aktivitelerine katılım sıklığındaki artış ile birlikte macera
arayışı, akış deneyimi ve serbest zaman tatmin düzeyi de artmaktadır. Elde edilen bu
sonuçların toplumun açık alan rekreasyonel aktivite katılımlarına artıracak politikaların ve
uygulamaların geliştirilmesinde faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the differences in adventure seeking, flow experience
and leisure satisfaction levels of outdoor recreational activity participants according to various
variables. It is also aimed to test the relationship between adventure seeking, flow experience
and leisure satisfaction.
1340 (Averageage= 34,85±13,06) participants who voluntarily participated in the
outdoor recreation in different provinces of Turkey. "Adventure Behavior Seeking Scale"
(ABSS), "Recreational Flow Experience Scale" (RFES) and "Leisure Satisfaction Scale"
(LSS) were used as data collection tools in the study. Participants replied the scale forms online
via the Google Forms application. In the analysis of the data obtained, independent samples ttest,
ANOVA, MANOVA, and Pearson Correlation analyses were applied. In addition,
Structural Equation Modeling (SEM) analysis was used to determine the relationship between
the scales included in the study.
According to the research findings, it was shown that the ABSS, RFES and LSS scores
differentiate significantly according to the variables of gender, age, marital status, difficulty
in recreation, and frequency of participation in activities. It has been shown that the main effect
is significant on the RFES and LSS scores of the participants according to the variables of
education, monthly income, recommending participation in activities, annual number of
participation in activities and participation'type in activities. Also, according to the variables
of education, monthly income, recommending participation in activities, number of annual
participation in activities, and participation' type in activities ABSS, it was determined that
while the scores in the Weather Conditions as dimension differentiate significantly, they did
not differentiate significantly in the Water Dangers as dimension. According to the results of
the Structural Equation Modeling (SEM) analysis, it has been determined that ABSS has a
direct significant effect on LSS and that ABSS has a mediation role of RFES on (LSS).
As a result, with the increase in the frequency of participation in recreational activities,
the level of adventure seeking, flow experience and leisure satisfaction also increases. It is
thought that these results will be useful in the development of policies and