Sağlık kuruluşlarında performans: Bir devlet hastanesi örneği
Performance in the health establishment: As an example of an official hospital
Yazar: ALİ FATİH SELVİ
Danışman: YRD. DOÇ. AYHAN AYTAÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri = Health services

Özet:
Sağlık hizmetleri, bireysel ve toplumsal sağlığın sağlanmasını ve korunmasını sağlayan hizmet ve sunumlardır. Sağlık hizmetlerini, diğer hizmetlerden farlı kılan en belirgin yan; sağlık hizmetlerinin insan temelli olması ve insana sunulmasıdır. Bunun bireysel ya da toplumsal olması farklılık meydana getirmez. Bununla beraber, diğer bütün hizmetlerde söz konusu olan verimlilik, kârlılık ve sürdürülebilirlilik sağlık hizmetleri için de geçerlidir. Hatta bu noktada, sağlık hizmetini sunanların diğer sektörlerde hizmet sunanlara göre çok daha fazla ve çok daha geniş yetkileri ve çok daha fazla büyük sorumlulukları vardır. Bu yetki ve sorumluluk fazlalığını meydana getiren nokta, sağlık hizmetinin özünde var olan, hizmeti alanın o hizmeti sunana göre bilgi ve donanıma sahip olmamasıdır.Sağlıkla ilgili olarak, her ülke sağlık hizmetlerinin sunumunda kendine has uygulama ve standartlar oluşturma çabası içinde olmuştur. Bu ?kendine has uygulama? nedenleri arasında her ülkenin farklı sağlık alt yapısına sahip olması, her ülkenin az da olsa farklı sağlık kültürüne sahip olması ve her ülkenin farklı ekonomik güç ve unsurlara sahip olması sayılabilir. Bu durum, sağlık hizmetlerinde ?Kalite?, ?Toplam Kalite Yönetimi?, ?Performans Yönetimi? ve ?Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemi? gibi uluslar arası standartlar taşıyan uygulama ve organizasyonların bir bütünlük içinde uygulanmasının çok sıkıntılı bir süreç olacağının habercisinden başka bir şey değildir. İşte Sağlık Bakanlığı, 2004 yılında başlattığı ? Sağlıkta Dönüşüm Projesiyle? aslında böyle zorlu bir süreci başlatmıştır.Süreç, bir taraftan, ?Sağlıkta Kalite? ve ?Sağlıkta Toplam Kalite Yönetimi? uygulamasıyla yerleşirken diğer yandan da ?Performans Yönetimi ve Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemi? yoluyla da kalıcı uygulamalar gerçekleştirmiştir. Sağlık Bakanlığı bu süreci, her aşamasında takip etmiş, gerekli olan yasal düzenlemeleri kanun düzeyinden genelge düzeyine kadar zamanında düzenleyerek hayata geçirmiştir.Sağlık Bakanlığı bu şekilde Performans Yönetimi sürecinde bir tıkanmaya meydan vermemiştir. Bu uygulamalar çerçevesinde, sağlık kurum ve kuruluşlarının, performans yönetimleri, Muayene Erişim, Hizmet Kalitesi, Memnuniyet ve Kurumsal Verimlilik başlıkları altında toplanarak Kurumsal Performansın hesabı yapılmıştır.Edirne Devlet Hastanesi, tarihi çok derinlerde olan bir sağlık kurumu olması ve birkaç yıl öncesine kadar bölge hastanesi statüsüne sahip olması itibarıyla, Sağlık Bakanlığı tarafından başlatılan Performans Yönetimi sürecine ilk günden itibaren, büyük bir gayretle katılmıştır.Bu çalışmada; Edirne Devlet Hastanesinin Performans Yönetimi sürecindeki çalışma ve uygulamaları incelenmiş, başarılı ve başarısız yanları ortaya konarak, sürecin önümüzdeki dönemlerdeki uygulamalarına katkı sağlanmak istenmiştir. Sürecin henüz uygulanmadığı 2003 yılı verileri ile sürecin uygulandığı 2007 ve 2009 yılı verileri karşılaştırılarak irdelenmiştir. Ayrıca 2007 yılı verileriyle 2009 yılı verileri de irdelenerek değerlendirilmiştir.Edirne Devlet Hastanesi, süreç içinde, Selimiye Devlet Hastanesi'ni ve Edirne Göğüs Hastalıkları Hastanesini bünyesine katmış, ISO Kalite Belgesi alarak başarının zirvesini zorlamıştır.Anahtar Kelimeler: Kalite, Toplam Kalite Yönetimi, Performans Yönetimi, Performansa Dayalı Ek Ödeme, Kurumsal Performans.

Abstract:
Health services are services and presents, which provide the individual and social with health and their protection. The most evident side of the health services, that is different from the other services, they are related to human being and are giving to human being. Individual or social service does not make different. However, productivity, profitability and continuity, which are the most important in the all services, are valid also in the health service. Even in this matter, the presenters of health service have the more responsibility and authority comparing to the presenters of other sectors. The point making the responsibility and the authority excess is that those who are getting service do not have knowledge and experience according to the service presenters, which should be available in the health service.Every country has the effort to form a special application and standard in the health service. Every country has at least own different health culture, and different economical power and elements, all of these can be among the causes of these special applications.The applications of organizations matching the international standards such as quality, total quality, performance management, and excess payment system depending on performance in the health services altogether as a whole is an indication of being much more trouble process. The Ministry of Health under the title ?Transformation Project in Health? in the year of 2004 has started difficult process.The process has realized not only permanent applications with ?Quality in health? and ?Total quality management in health? but also ?Performance management and excess payment system depending on performance?. The Ministry of Health has followed the process in every stage and the essential arrangements related to law were emerged in time and realized from law to circular.The Ministry of Health has not allowed any problem to be occurred during the Performance Management. In frame of these applications, The Performance Management of health establishments and institutions were gathered under the titles, Inspection communication, Service quality, Satisfaction and Institutional productivity and Institutional performance account were made.As Edirne Official Hospital has historical pass and regional hospital status since a few years ago, has attended the Performance Management started by The Ministry of Health.In this study, the works and applications of during Performance Management of Edirne Official Hospital were investigated and successful and unsuccessful sides of them were revealed, so that a contribution was provided to the process which should be applied in the coming years. The data of the year of 2003 were compared with the data belong to the years of 2007 and 2009, during the process application times and they were investigated.During the process, Selimiye Official Hospital and Edirne Breast Official Hospital were added to Edirne Official Hospital, ISO quality certificate were taken and exerted oneself to the utmost.Key words: Quality, Total quality Management, Performance Management, Excess Payment depending on Performance, Institutional Performance.