Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda etkileşimli sanat etkinliği programının tekrarlayan davranışlara, sosyal becerilere ve ebeveynlerin duygularına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of interactive art activity program on repetitive behaviors, social skills, and parents' emotions in children with autism spectrum disorder
Yazar: RAMAZAN İNCİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SAĞLAM
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Ana-baba = Parents ; Davranış = Behavior ; Etkileşimli sanat = Interactive art ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sanat = Art ; Sosyal beceri = Social skill ; Tekrarlayıcı davranış = Repetitive behaviors

Özet:
Amaç: Araştırma, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda etkileşimli sanat etkinliği programının tekrarlayan davranışlara, sosyal becerilere ve ebeveynlerin duygularına etkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve metot: Araştırma, Eylül 2021-Mart 2022 tarihleri arasında Batman il merkezinde yer alan otizm tanısı almış çocukların, gittikleri otizm sınıfları ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde yürütülmüştür. Araştırma, 28 OSB'li çocuk (5-17 yaş arası) ve anneleri ile sonlandırılmıştır (13 deney, 15 kontrol). Veriler Kişisel Bilgi Formu, OSBP-T Formu, Otizmde Yaşam Kalitesi Anketi- Ebeveyn Sürümü ve Otizm Olan Çocuklarda Tekrarlayan Davranışlar Ölçeğinin Sosyal Etki Formu kullanılarak toplandı. Analizde ise, Uygulama grubunda ön test, son test, kalıcılık verilerinin karşılaştırılmasında verilerin normal dağılıma uygun olması durumunda Tekrarlı Ölçümler ANOVA, uygun olmaması durumunda ise Friedman analizi kullanılmıştır. Kontrol grubunda verilerinin karşılaştırılmasında verilerin normal dağılıma uygun olması durumunda Paired T test, uygun olmaması durumunda Wilcoxon test kullanılmıştır. 
Bulgular: Eğitim sonrası deney grubundaki çocukların ve annelerin Sosyal Beceri, Tekrarlayan Davranışlar ve Yaşam kaliteleri üzerinde anlamlı farklılık olduğu p<0.05, kontrol grubunda ise genel olarak herhangi bir anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Otizmli çocuklarda etkileşimli sanat etkinliği programının tekrarlayan davranışlara, sosyal becerilere ve ebeveynlerin duygularına olumlu yönde etkisi olduğu saptandı.

Anahtar Kelimeler: Otizm, Sanat, Sosyal Gelişim, Tekrarlayan Davranış, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
Aim: The research was carried out to examine the effects of interactive art activity program on repetitive behaviors, social skills and parents' emotions in children with autism spectrum disorder.
Material and method: The research was carried out in autism classes and special education and rehabilitation centers of children diagnosed with autism in Batman city center between September 2021 and March 2022. The study was concluded with 28 children with ASD (5-17 years old) and their mothers (13 experiments, 15 controls). Data were collected using the Personal Information Form, the ASSP-T Form, the Quality of Life in Autism Questionnaire-Parent Edition, and the Social Impact Form of the Repetitive Behaviors in Children with Autism Scale. In the analysis, in the comparison of the pre-test, post-test and retention data in the application group, repeated measures ANOVA was used if the data were suitable for normal distribution, and Friedman analysis was used if not. In the comparison of the data in the control group, the Paired T test was used if the data were suitable for normal distribution, and the Wilcoxon test was used if it was not.
Results: After the training, it was concluded that there was a significant difference p<0.05 on Social Skills, Repetitive Behaviors and Quality of Life of the children and mothers in the experimental group, and there was no significant difference in the control group in general.
Conclusion: It was determined that the interactive art activity program of children with autism had a positive effect on repetitive behaviors, social skills, and parents' emotions
Keywords: Autism, Art, Social Development, Repetitive Behavior, Quality of Life.