İslâm hukukunda sigorta
Insurance in Islamic law
Yazar: DOAA HUSSEIN ABDULRAHMAN AL-AMODI
Danışman: DOÇ. DR. AYTAÇ AYDIN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Dünya genelinde karmaşıklığın artmasıyla birlikte, bu karmaşıklıklardan kaynaklanan riskler, kazalar ve hasarlar da artmıştır. Bu nedenle insanların güvende hissetme ve korunma ihtiyacı artmıştır. Sigorta ilk olarak, 14. yüzyılda Avrupa'da geleneksel sigorta sistemi olarak ortaya çıkmış, daha sonra sigorta sözleşmeleri İslâm toplumlarına da girmiş ve sigorta sözleşmesi bu İslâm toplumlarında yeni bir sözleşme olarak kabul edilmiştir. Bu alandaki araştırmalar halen devam etmektedir ve sigorta her yönüyle hukuki, dini, analitik, eleştirel, teknik ve ekonomik olarak incelenmeye devam edilmektedir. Günümüzde sigorta zorunlu hale gelmiştir. Otomobil kazalarına karşı sigorta, üçüncü şahıslara karşı sorumluluk sigortası ve yangın gibi risklere karşı sigorta gibi birçok alanda sigorta zorunlu hale gelmiştir. Sigorta sistemi tanımlanmış ve tarihçesi incelenmiştir; bu, sigortanın temellerini ve tarihsel gelişimini anlamak için yapılan bir genel bakıştır. Sigortanın, yasal bir çerçeveye nasıl evrildiği de incelenmiştir. Ayrıca, sigorta birçok türe ayrılmıştır ve çalışma, geleneksel sigorta ve İslâmi sigorta (kooperatif) olarak bilinen Tekâfül gibi türlerine odaklanılmıştır. Bu iki sigorta türü arasındaki benzerlikler ve farklılıklar incelendiğinde, sigorta kontratının yönleri diğer şer'i (kanuni) ve gayri şer'i (kanuna aykırı) kontratlarla karşılaştırıldı. İslâm hukuku, sigorta kontratının yönleri ve diğer şer'i ve gayri şer'i kontratlarla benzerlikleri üzerine yapılan incelemeler sonucunda sigortanın meşruiyetine dair görüşe ulaşmıştır. İster geleneksel olsun isterse İslâmi olsun, her türde sigortanın temelinde önemli bir unsur olarak menfaat bulunmaktadır ve menfaat olmadan sigorta kontratı geçerli değildir. Ayrıca, sigortacının sigortalıya olan yükümlülükleri de bulunmaktadır. Tehlike kavramı da sigorta anlayışının ayrılmaz bir parçasıdır, çünkü tehlikedeki potansiyel riskler nedeniyle sigorta sistemi ortaya çıkmış ve güvenliği yaymak amacıyla (tehlikelere karşı) sigorta kontratı oluşturulmuştur. Sigorta sistemi tanımlandı ve tarihçesi incelendi; bu, sigortanın temellerini ve tarihsel gelişimini anlamak için yapılan bir genel bakıştır. Bu inceleme, sigortanın yasal olarak nasıl şekillendiğini anlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sigortanın unsurları açıklandı ve farklı türlere ayrıldı; çalışmada özellikle geleneksel sigortayla bilinen ticari sigorta ve İslâmi sigorta (kooperatif) olarak bilinen Tekâfül'e odaklanıldı. Ayrıca, bu iki sigorta türü arasındaki benzerlikler ve farklılıklar incelendi. İslâm hukukuna olan uygunluğu incelemek amacıyla, sigorta kontratının yönleri ve diğer şer'i (kanuni) ve gayri şer'i (kanuna aykırı) kontratlarla benzerlikleri üzerine yapılan incelemeler sonucunda İslâm hukukunun sigortanın meşruiyetine dair görüşü belirlendi. Bu görüş, alanında uzman bilim adamları ve hukukçuların da görüşleriyle desteklenmiştir.

Abstract:
With the increase of complexity around the world, the risks, accidents, and damages arising from these complexities have also increased. Therefore, People's need for safety and protection has increased. Insurance first emerged as a traditional insurance system in Europe in the 14th century, then insurance contracts entered Islamic societies, and the insurance contract was considered as a new contract in these Islamic societies.
Research in this field is still ongoing, and insurance continues to be studied in every aspect, from legal, religious, analytical, critical, technical and economic perspectives... etc. Today, Insurance has become mandatory in many fields, such as automobile insurance, liability insurance against third parties, and insurance against risks such as fire. The insurance system was defined and its history examined; this is an overview to understand the fundamentals and historical development of insurance. How insurance evolved into a legal framework was also examined. Also, insurance is divided into many types and the study focused on such types as traditional insurance and Takaful, known as Islamic insurance (cooperative). Comparisons have also been made in term of similarities and differences between these two types of insurance, with other shar'i (legal) and non-shar'i (illegal). The opinion of Islamic law on the legality of insurance was reached after studying aspects of the insurance contract and its similarity to other shar'i (legal) non shar'i (illegal) contracts and the opinion of scientists and legal professionals specialized in this field.. Interest (utility) is an important factor in insurance of any kind, without it the insurance contract is not valid, and there are obligations from the insurance company in favor of the insured, and from the insured for the benefit of the insurance company. The concept of risk is also an integral part of the concept of insurance, from which the insurance system was emerged and in order to spread security - which is against risk - the insurance contract was created. The insurance system has been defined, and dated; in order to know the old background on which the insurance was built in a peek of the evolution of its stages until its arrival in the legal form it became.