Dicle Üniversitesi dermatoloji polikliniğine başvuran psoriazis tanılı hastalarda migren görülme sıklığının araştırılması
Investigation of dermatology Dicle University polyclinic psoriasis patients diagnosed with migraine frequency
Yazar: ÖMER AKBURAK
Danışman: DOÇ. DR. DERYA UÇMAK
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Demografi = Demography ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Komorbidite = Comorbidity ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Psoriyazis = Psoriasis

Özet:
Tüm dünyada % 1-3 oranında görülme sıklığına sahip psoriazis, geçmişte sadece deriye sınırlı kabul edilirken, günümüzde birçok komorbiditenin eşlik ettiği kronik sistemik inflamatuvar bir hastalık olarak ele alınmaktadır. Komorbiditelerin psoriazis hastalarına çok sık eşlik etmesi artmışinflamatuvar etki ve ortak patogeneze bağlanmışıtır. Psoriazisteki komorbiditeler de bu mekanizmalar üzerine yoğunlaşmıştır.
Psoriazisin bilinen komorbiditelerinin yanısıra son zamanlarda yapılan çalışmalarda migren sıklığının da arttığısaptanmıştır. Her iki hastalığın da patogenezinde NO, TNF-alfa ve adipokinlerin (leptin ve adiponektin) önemli rolleri olduğu gösterilmiştir.
Yaptığımız bu prospektif çalışmamızda psoriazis tanısı olan hastalarda migren görülme sıklığı araştırmayı hedefledik.
Çalışmaya 2017 yılının Kasım ve 2018 yılının Mayıs ayları arasında, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine başvuran 12 yaş ve üstü, biyopsi ile psoriazis tanısı konulan 163hastadahil edildi. Çalışmaya katılan tüm hastaların klinik ve demografik bulguları, baş ağrısı olup olmadığı, ek hastalık varlığı, migren varlığı, migreni varsa tipi, aylık atak sayısı,şu an aldığıtedavi, psoriazisi tetikleyici faktörler (spor, stres, uyku bozukluğu, ilaç kullanımı),migreni tetikleyici faktörler gibi parametreleri tek tek kaydedildi.
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine başvuran ve baş ağrısı olan tüm psoriazis tanılı hastalar nöroloji polikliniğine konsülte edildi. Nöroloji polikliniği tarafından Uluslararası Baş ağrısı Derneği'nin (International HeadacheSociety: IHS) 2013'te oluşturduğu tanı kriterlerine göre migren tanısı konan hastalar kaydedildi. Kaydı alınan psoriazis hastalarında migren tipi, aylık atak sayısı ve migreni tetikleyici faktörler de kaydedildi.
Veriler SPSS 18.0 programı ile değerlendirildi ve x² (ChiSquare) istatistik metodu ile analiz edildi.

Çalışmaya alınan 163 hastanın 84'ü erkek, 79'ı kadındı. Ortalama yaş kadın hastalarda 34,67±17, 07, erkek hastalarda 36, 07±15,13 saptandı.Hastalık süresi 3ay ile 32 yıl arasında değişmekteydi. Klinik alt tipleri bakımından psoriazis hastaları değerlendirildiğinde, 163 hastanın 129'unda (% 79,1) plak tip psoriazis saptandı. En az saptanan alt tip ise lokalize püstülerpsoriazisdi (% 0,6).Hastaların 78'i hafif, 72'si orta şiddetlipsoriazis hastasıydı. 13 hastada PAŞİ hesaplanamadığı için hastalık şiddeti hakkında yorum yapılamadı.
Çalışmaya alınan 163 psoriazis tanılı hastanın 52'sinde baş ağrısı (% 32,9) vardı. 14 hastaya (%8,5) migren tanısı kondu. Bu 14 hastanın 11'inde (%78,5) aurasız, 3'ünde (%21,4) auralı migren saptandı.Auralı/aurasız migren oranı 0,27 saptandı.Migren saptanan hastaların 13'ü (%92,8) kadın, 1'i (%7,1) erkekti.Cinsiyete göre değerlendirildiğindemigren sıklığı kadınlarda literatüre benzer şekilde erkeklerde ise literatür verilerinden daha düşük bir oranda saptandı. Migreni olmayan hastaların yaşortalaması 36,14±16,3, migreni olan hastaların ortalama yaşı ise 27,43±10,8 saptandı.
Tüm hastalar eşlik eden hastalıklar açısından yapılan değerlendirmede, en sık rastlanan hastalık obezite (29 hasta) idi. Migreni olan ve olmayan hastalar obezite açısından karşılaştırıldığında, migreni olanlarda 2 (%14,2), migreni olmayanlarda 29 (%19,4) kişi obezdi ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,67).
Migreni olan 14 hasta, migren tipi açısından değerlendirildiğinde 3 (%21,4) hastada auralı, 11 (%78,5) hastada aurasız migren saptandı.
Çalışmaya alınan psoriazisli hastalardan PAŞİ ≤ 10 olanlarda migren sıklığı, PAŞİ >10 olan hastalardaki migren sıklığı ile karşılaştırıldı. Hastalık şiddetiile migren sıklığı arasındaistatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,68).
Çalışmadaki 163 psoriazis hastasının 15'inde PsA saptandı. Yaptığımız çalışmada PsA oranı, migreni olan hastalarda %7,14, migren olmayan hastalarda ise %9,3'tü. Migren olan ve olmayan hastalar arasında PsA açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,84).
Değişik coğrafik bölgelerden elde edilen verilerde psoriazis hastalarında migren sıklığınınarttığı saptanmıştır ve migrenin komorbidit bir durum olabileceği öne sürülmüştür. Bizim çalışmamızda ise migren sıklığı psoriazis hastalarında artmış olarak saptanmadı. Bunun nedeni çalışmamızdaki hasta sayısının az oluşuyla ilişkili olabilir. Çalışmamızda psoriazis hastalarında migren sıklığı artmış olarak saptanmamışsa da, psoriazise migrenin eşlik edebileceği düşünülmelidir. Baş ağrısı olan tüm psoriazis hastalarında erken tanı ve tarama amaçlı nörolojik değerlendirme yapılması ve migren saptanan hastalara multidisipliner yaklaşım gerektiğini düşünmekteyiz. Ayrıca bu konuyla ilgili, çok sayıda hastanın dahil edildiği daha kapsamlı çalışmaların yapılması kanaatindeyiz.

Anahtar kelimeler: Baş ağrısı, Demografik özellikler, Komorbidite, Migren, Psoriazis

Abstract:
Psoriasis, a disease seen in 1-3% of the population and thought to be a disease limited to skin in the past, is accepted now as a chronic systemic inflammatory disease with many comorbidities. The occurrence of comorbidities, which are very common in patients with psoriasis, has been explained by an increased inflammatory effect.
In recent studies, the prevalence of migraine as well as comorbidities known in psoriasis has been increased. NO, TNF-alpha and adipokines (leptin and adiponectin) have important roles in the pathogenesis of both diseases.
In this prospective study, we aimed to investigate the prevalence of migraine in patients with psoriasis.
One hundred sixty three patients who were admitted to Dicle University Faculty of Medicine Department of Skin and Venereal Diseases between November 2017 and May 2018 and confirmed to have psöriasis by biopsy were included in the study.  Clinical and demographic findings, history of headache, presence of additional disease, presence of migraine, type of migraine, number of monthly attacks, factors triggering psoriasis (sports, stress, sleep disorder, drug use), factors triggering migraine were recorded.
All patients with psoriasis who applied to our dermatology clinic and had headache were consulted to the neurology department.  Patients diagnosed with migraine according to the criteria established by the International Headache Society (IHS) in 2013  were recorded. Migraine type, number of monthly attacks and factors triggering migraine were also recorded.
Data were evaluated with SPSS 18.0 program and analyzed with x² (ChiSquare) statistical method.
Of the 163 patients included in the study, 84 were male and 79 were female. The mean age was found to be 34.67 ± 17.07 in the female patients and 36,07 ± 15,13 in the male patients.  The disease duration ranged from 3 months to 32 years. When psoriasis patients were evaluated in terms of clinical subtypes, plaque type psoriasis was detected in 129 (79.1%) of 163 patients. The least detected subtype was localized pustular psoriasis (0.6%). 78 patients had mild and 72 patients had moderate psoriasis. Since PASI could not be calculated in 13 patients, the severity of the disease could not been interpreted.
Of the 163 patients diagnosed with psoriasis, 52 had headache (32.9%). Migraine was diagnosed in 14 patients (8.5%). Eleven of these 14 patients (78.5%) had migraine without aura and 3 (21.4%) had migraine with aura. The rate of migraine with/without aura was 0.27. Thirteen (92.8%) of the patients with migraine were female and 1 (7.1%) was male. When evaluated according to gender, the frequency of migraine was similar to literature in women. In males, it was found to be lower than in the literature. The mean age of the patients without migraine was 36,14 ± 16,3 and the mean age of the patients with migraine was 27,43 ± 10,8.
When comorbidities were evaluated, the most common comorbidity was obesity (29 patients). When the patients with and without migraine were compared in terms of obesity, 2 patients with migraine (14.2%) and 29 patients (19.4%) without migraine had obesity and this difference was not statistically significant (p = 0.67). Of the 14 patients with migraine, 3 (21.4%) had migraine with aura and 11 (78.5%) had migraine without aura.
Patients with PASI<10 and patients with PASI> 10 were compared for migraine frequency. There was no statistically significant difference between the severity of migraine and disease severity (p = 0.68).
PsA was detected in 15 of 163 psoriasis patients. In our study, the rate of PsA was 7,14% in patients with migraine and 9,3% in without migraine patients. There was no statistically significant difference between patients with and without migraine in terms of PsA (p = 0.84).
Data from different geographic regions have shown that migraine frequency increases in patients with psoriasis and it has been suggested that migraine may be a comorbid condition. In our study, the frequency of migraine was not significantly higher in psoriasis patients. This may be related to the low number of patients in our study. Although the prevalence of migraine in psoriasis patients was not found to be increased in our study, it should be kept in mind that migraine may accompany psoriasis. We suggest that all psoriasis patients with headache should be evaluated with  neurological examination for early diagnosis and screening, and multidisciplinary approach should be considered for patients with migraine. Furthermore, we believe that more comprehensive studies involving more patients are needed.

Key words: Demographic features, Comorbidity, Migraine, Psoriasis