Türkiye'de neoliberalizm ve devletin dönüşümü: İki-uluslu hegemonik proje üzerine bir analiz
Neoliberalism and transformation of the state in Turkey: An analysis on the two-nations hegemonic project
Yazar: MELEK HALİFEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. METE KAAN KAYNAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Devlet = State ; Dönüşüm = Transformation ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; İki uluslu hegemonik proje = Two-nations hegemonic project

Özet:
Bu çalışma, Bob Jessop'ın iki uluslu hegemonik proje kavramı üzerinden Adalet ve
Kalkınma Partisi (AKP) iktidarının uygulamalarını incelemektedir. Jessop, sermaye
birikimi koşulları gereğince birikim rejimi ve düzenleme tarzı kavramları ile hegemonik
projeler arasındaki ilişkiyi tarihselliği içinde değerlendirmektedir. Dolayısıyla birikim
rejiminin dönüşümü düzenleme tarzının ve hegemonik projenin de dönüşümünü
gerektirmektedir. Bu bağlamda tez çalışması, 1980'lerden itibaren uygulanan neoliberal
ekonomi politikalarını, yeni sağ devlet anlayışını ve iki uluslu hegemonik projeyi AKP
çerçevesinde açıklamaya çalışmaktadır. AKP iktidarı, sırasıyla, 2002-2010 arası iki
uluslu hegemonik projenin oluşumu, 2010-2013 arası iki uluslu hegemonik projenin
çözülüşü, 2013 sonrası yeni bir devlet biçimine geçiş olmak üzere üç döneme
ayrılmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde kavramsal çerçeve hakkında bilgiler verilmektedir. Bu
doğrultuda sermaye sınıfı ve fraksiyonları, iktidar bloku ve hegemonik fraksiyon,
birikim stratejisi ve birikim rejimi, hegemonya ve hegemonya krizleri açıklanmaktadır.
Aynı zamanda tek uluslu hegemonik proje ve iki uluslu hegemonik proje kavramları
arasındaki farklılıklar da ele alınmaktadır.
İkinci bölümde, iktidar bloku ve devlet ilişkisi tek uluslu ve iki uluslu hegemonik proje
kapsamında değerlendirilmektedir. Türkiye siyasi hayatında tek uluslu hegemonik
projeden iki uluslu hegemonik projeye geçişin göstergeleri ve bunların birikim rejimi ile
ilişkisi ortaya konulmaktadır.
Üçüncü bölümde bağımlı sınıflar ve devlet ilişkisi hegemonik projeler çerçevesinde ele
alınmaktadır. Bu kapsamda AKP iktidarı boyunca iki uluslu hegemonik projenin
bağımlı sınıflar açısından ne anlama geldiği açıklanmaktadır.
Sonuç bölümü, tüm veri ve göstergeleri analiz ederek AKP iktidarında iki uluslu
hegemonik projenin uygulamaya çalışıldığını ancak sermaye birikim koşulları gereğince
söz konusu hegemonik projenin başarısızlığa uğradığını ortaya koymaktadır.

Abstract:
This work analyzes the practices of the Justice and Developement Party (AKP)
government with a special reference to Bob Jessop's concept of two-nations hegemonic
project. Jessop assesses the relationship between the concepts of regime of
accumulation and mode of regulation with hegemonic projects within their own
historicity according to the conditions of capital accumulation. Therefore, the
transformation of the accumulation regime necessitates the transformation of the mode
of regulation and the hegemonic project. In this context, this work tries to explain the
New Right's understanding of the state and the neoliberal economic policies that have
been put into practice since 1980's, and the two nations hegemonic project within the
context of AKP policies. Thus the AKP government is classified into three periods: a)
the formation of two-nations hegemonic project between 2002-2010; b) the
dissolvement of two-nations hegemonic project between 2010-2013; c) the transition
into a new form of state after 2013.
The first chapter gives information about the conceptual framework of the study. In this
context, capitalist class and its fractions, power bloc and hegemonic fraction, strategy of
accumulation and regime of accumulation, hegemony and crisis of hegemony are
explained. At the same time, this chapter presents the differences between the concepts
of the two-nations hegemonic project and the one-nation hegemonic project.
In the second chapter, the relationship between the power bloc and the state is examined
within the scope of one-nation and two-nations hegemonic project. The indicators of the
transition from the one-nation hegemonic project into the two-nations hegemonic
project in the political life of Turkey and the relationship of those with the regime of
accumulation are demonstrated.
In the third chapter, the relationship between the dependent classes and the state is
discussed in terms of the hegemonic projects. Within this framework, the meaning of
two-nations hegemonic project during the AKP government for the dependent classes is
explained.
The final chapter, by analyzing all data and indicators, reveals that the two-nations
hegemonic project was tried to be implemented under the AKP government, though this
attempt did not succeed due to the conditions of capital accumulation.