Tarihsel perspektiften dünya ekonomisinde borçlanma dalgaları ve ekonomi politik dinamikleri
Debt cycles in the world economy and their political economy dynamics in historical perspective
Yazar: PARLA ONUK
Danışman: DOÇ. DR. ZAHİDE ONARAN AYYILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borç krizi = Debt crisis ; Borçlanma = Borrowing ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Uluslararası ekonomi = International economy

Özet:
1820'lerden günümüze finans sermayesinin gelişimi, merkezden çevreye dönük geniş çaplı sermaye hareketlerinin önünü açmıştır. Bu sermaye girişleri, çevre ülkelerde büyümenin finansmanı açısından önemli bir kaynak teşkil etmekle birlikte, zamanla dış borçlara bağımlı hale gelen ekonomiler sermaye hareketlerinin yön değiştirmesi sonucu birbiri ardına krize sürüklenmişler, kimi durumlarda büyük ekonomik ve sosyal yıkımla karşı karşıya kalmışlardır. Borç krizleri sonrasında devreye sokulan yaptırım mekanizmaları ise merkezin çevre üzerindeki hegemonyasının tesisinde ve küresel ekonominin merkezin çıkarları çerçevesinde yeniden şekillendirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. 
	Dış borçlanmanın çevre ülkeler üzerindeki çarpıcı etkileri ışığında; bu çalışmada, tarihsel perspektiften dış borçlanma dalgaları ve bu dalgaların ekonomi politik dinamikleri incelenmektedir. Bu analizde merkez ülkelerdeki faiz oranları, borçlanma dalgalarının zirve yaptığı yüksek borçlanma ve ardından gelen borç krizi evrelerinde ana belirleyici etken olarak ön plana çıkmaktadır. Ampirik bulgular ise faiz oranlarının etkisini doğrularken, doğrudan yabancı yatırımlar/GSYH, GSYH büyümesi, kısa vadeli borçların rezervler içindeki oranı ve yüksek enflasyon gibi kimi makroekonomik değişkenlerin de borç krizi evresini tetikleyen etkenler arasında yer aldığını göstermektedir. Ekonomik dinamiklerin yanı sıra dünya sahnesinde hegemonik bir gücün varlığı ise borç dalgasının seyrini belirleyen ana politik etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Böylesi bir gücün varlığında, alacaklılar kendi aralarında daha iyi organize olmakta ve borçlu ülkelere ağır yaptırımlar uygulamaktadırlar. Dolayısıyla, dalganın üçüncü evresi olan borçların yeniden yapılandırma safhası bu koşullar çerçevesinde oldukça kısa sürmektedir.

Abstract:
From the 1820s on, development of finance capital has paved the way for large capital movements from the core to the periphery of the world economy. While these capital inflows serve as an important source for funding economic growth in peripheral countries, reversal of capital flows often leads to a crisis in the heavily indebted economies and in some cases bring them face to face with economic and social devastation. The sanction mechanisms, enforced after these crises, have played a significant role in the establishment of the core's hegemony on the periphery and in restructuring of the global economy in line with the interests of the core.
In the light of the aforementioned effects of external borrowing on peripheral countries, this study aims to analyze the external debt cycles and their political economy dynamics from a historical perspective. In this analysis, interest rates in core countries are identified as the main determinant of the boom period and and the consequent debt crisis. While empirical findings confirm the significance of interest rates, they also show that other macroeconomic variables such as GDP growth, short-term debt to total reserves and high inflation are among ther factors that trigger the the phase of debt crisis. Besides the economic dynamics, the presence of a hegemonic power in the world economy is a major political dynamic behind the debt cycles. In the presence of a great political power, the creditors are better organized and are able to impose heavy sanctions on the debtor nations. Accordingly, the period of restructuring, which is the third and last phase of the cycle, lasts a very short time under these circumstances.