Ego sağlamlığı ve mizaç özelliklerinin okul öncesi çocukların ruhsal uyumlarına etkisi
The effect of ego resilience and temperament traits on preschool children's mental adaptation
Yazar: AYŞE ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZYÜREK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik = Ego ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ruhsal uyum bozuklukları = Psychological concinnity failures ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada ego sağlamlığı ve mizacın okul öncesi dönem çocuklarının ruhsal
uyumuna etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışma grubunu 5-6 yaş arası, okul
öncesi dönem çocuğa sahip olan 311 anne oluşturmuştur. Veri toplamada Çocuk Ego
Sağlamlığı Ölçeği, Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği (ÇİMÖ) ve Hacettepe Ruhsal Uyum
Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle parametrik
olmayan testlerden Spearman Brown Korelasyon analizi, Mann Whitney U Testi,
Kruskal Wallis-H Testi ve Chaid analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda
çocukların ego sağlamlık düzeylerinin cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, anne-baba
yaşı, anne-baba öğrenim durumu ve aile yapısına göre farklılık göstermediği
belirlenmiştir. Çocukların ruhsal uyumlarının cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası,
anne-baba yaşı ve aile yapısına göre farklılık göstermediği; annesi lise mezunu olan
çocukların ruhsal uyumlarının annesi lisans mezunu olan çocuklardan ve babası
ortaokul mezunu olan çocukların ruhsal uyumlarının babası lise, ön lisans ve lisans
mezunu olanlardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çocukların yakınlık ve uyum ile duygusal duyarlık mizaç özellikleri arttıkça ego sağlamlıklarının azaldığı;
çocukların yakınlık ve uyum, tepkisellik durumu, dikkat ve sebatkarlık, ritmiklik ve
duygusal duyarlık mizaç özellikleri arttıkça çocukların ruhsal uyumlarının da arttığı
belirlenmiştir. Çocukların ego sağlamlık düzeylerinin ruhsal uyumları üzerinde
anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Çocukların ruhsal uyumları üzerinde en
etkili faktörün tepkisellik durumu mizaç özelliği olduğu, tepkisellik durumu mizaç
özelliği arttıkça çocukların ruhsal uyumlarında anlamlı düzeyde artış olduğu
belirlenmiştir. Tepkisellik durumu mizaç özelliği düşük olup ritmiklik mizaç
özelliğine sahip, tepkisel davranışları orta düzeyde olup düşük aktiviteye, yüksek
duygusal duyarlığa, yakınlık ve uyuma sahip çocukların ruhsal uyumlarının daha iyi
düzeyde olduğu, kısaca olumlu mizaç özelliklerinin çocukların ruhsal uyumlarına
olumlu yansıdığı saptanmışır.

Anahtar Kelimeler: Ruhsal Uyum, Ego Sağlamlığı, Mizaç Özellikleri, Okul Öncesi Dönem Çocuğu

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of ego resilience and temperament on
the psychological adjustment of preschool children. The study group was composed
of 311 mothers who can participate online have preschool children aged 5-6. Child
Ego Resilience Scale, Temperament Scale for Children and Hacettepe Mental
Adjustment Scale were used in data collection. Since the data did not show normal
distribution, Chaid analyzes were performed using Spearman correlation test, Mann
Whitney U test, Kruskal Wallis test among nonparametric tests. As a result of the
research, it was determined that children's ego resilience levels did not differ according
to gender, number of siblings, birth order, age of parents, parental education status and
family structure. Children's mental harmony did not differ according to gender,
number of siblings, order of birth, age of parents and family structure; It was
determined that the mental harmony of the children whose mother graduated from high
school was higher than that of the children whose mother graduated from the undergraduate degree, and the mental harmony of the children whose father graduated
from secondary school was higher than those with a high school, associate degree and
bachelor's degree. It was determined that as children's temperamental characteristics
of intimacy and harmony and emotional sensitivity are increase their ego resilience
levels are decrease. It was determined that as children's intimacy and harmony
temperamental characteristics, responsiveness, attention and perseverance,
rhythmicity and reliance are increase their mental harmonies are increase, too. It was
determined that children's ego resilience levels had no meaningful effect on their
mental harmony. It has been determined that the most effective factor on children's
mental adjustment is the reactivity status temperament feature, and as the reactivity
status temperament increases, there is a significant increase in the mental adjustment
of the children. It has been determined that from the children with low and middle
reactivity temperament traits, rhythmic temperament, low activity, high emotional
sensitivity, intimacy and harmony temperament traits children have a better
psychological adjustment. In short, positive temperament characteristics have a
positive effect on children's mental adjustment.

Key Words: Mental Harmony, Ego Resilience, Temperament Traits, Preschool Child