Kendi kendine meme muayenesi ile ilgili verilen planlı eğitimin kadınların sağlık inançları ve algılanan sağlık durumlarına etkisi
Effects of planned education, given about breast self-examination on health belief and perceived health conditions
Yazar: ÖZLEM DURAN
Danışman: PROF. DR. FERİT KOÇOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Eğitim = Education ; Meme muayenesi-kendi kendine = Breast self-examination

Özet:
Bu araştırma, kadınlara KKMM ile ilgili verilen planlı eğitimin ve kadınların bazı sosyo-demografik özelliklerinin, sağlık inançlarına ve algılanan sağlık durumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma grubunu, Sivas Yarı Açık Kadın Cezaevi'nde bulunan kadınlar (31), Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu'ndan seçilen kursiyer kadınlar (36) ve Emek Sağlık Ocağı Bölgesi'ndeki Kur'an kursuna devam eden kadınlar (41) olmak üzere, toplam 108 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada, kontrol grubu kullanılmamış, kadınların eğitim verilmeden önceki değerlendirmeleri, eğitim sonrası değerlendirmelerinin kontrolü olarak alınmıştır.Eğitim faaliyeti sonrasında, SİM ölçeği alt boyutlarından olan duyarlılık, ciddiyet, yarar, güven ve sağlık motivasyonu algılarında olumlu yönde anlamlı bir artış olduğu saptanmıştır (p < 0.05). Eğitim girişimi sonunda, SİM ölçeği alt boyutlarından olan engel algısının olumlu yönde değişerek, önemli ölçüde azaldığı belirlenmiştir (p < 0.05). NHP ölçeği alt boyutlarından olan enerji, ağrı, duygusal reaksiyonlar, uyku, sosyal izolasyon ve fiziksel hareketlilik boyutlarında ise eğitim öncesi değerlendirmelere göre, eğitim faaliyeti sonrasında olumlu sağlık algısı yönünde anlamlı bir artış olduğu bulunmuştur (p < 0.05). Kadınların sağlık durumlarının günlük yaşam aktivitelerine olumsuz etkileri bakımından da, eğitim girişimi sonrasında sosyal yaşam, ev yaşamı, ilgi ve hobiler ile tatillerin sağlık durumundan olumsuz etkilenimlerinin önemli ölçüde azaldığı belirlenmiştir (p < 0.05).

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effects of planned education about breast self-examination (BSE) and socio-demographic characteristics of the women on health belief and peceived health situations of women.Study group was formed a total of 108 women ( 31 of them from Sivas half-open women prison, 36 of them from public-education center and students of night-art school and 41 of them from Quran course at the Emek Health center neighborhood). In this study, there was no control group. However evaluation data of the study group before taught of BSE was taken as the control of evaluation data of the study group after taught of BSE.Significant, positive increase in motivation sense of sensitiveness, demureness, avail, trust and health, which are the sub-categories of Health Belief Model (HBM), was obtained after taught of BSE (p < 0.05). Sense of drawback (One of the sub-category of HBM) was decreased significantly (p < 0.05) after BSE was taught to the women in test group. Also positive increase in Nottingham Health Profile (NHP) sub-categories, such as power, pain, emotional reactions, sleep, social-isolation, and phisical activities was obtained when it was compared with the control (data taken before taught of BSE) ( p < 0.05). Social life of the test group was also positively affected after taking the BSE training. Negative affects of women?s health conditions on their daily life activities such as, social-activities, indoor-activities, hobbies and vacation were significantly decreased after taking the BSE training (p < 0.05).