Türkçe D tipi kişilik ölçeği'nin kalp hastalığı olan bireylerde geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Examination of validity and reliability of the Turkish type D personality scale in patients with heart diseases
Yazar: ŞEYDA İÇMEZ
Danışman: PROF. DR. RUKİYE PINAR BÖLÜKTAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Olumsuz duygulanım (NA) ve sosyal içe dönüklüğün (SI) birleşimi olan D Tipi Kişilik, kardiyovasküler hastalığı olan hastalarda olumsuz sağlık sonuçları ile ilişkili bir risk faktörüdür. Bununla birlikte Türk kardiyak hastalarda kullanılabilecek geçerli bir D tipi Kişilik Ölçeği (DS14) bulunmamaktadır. Bu nedenle D Tipi Kişilik Ölçeği'nin Türkçe sürümünün (DS14-TR) kalp hastalarında psikometrik özelliklerini incelemeyi amaçladık. 160 kalp hastasından oluşan örneklem tarafından DS14-TR, Spielberger Durumluk-Sürekli Anksiyete Envanteri'nin Sürekli Anksiyete alt ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Eysenck Kişilik Anketi'nin nörotisizm ve dışa dönüklük alt ölçekleri dolduruldu. Ayrıca 30 katılımcı dört hafta ara ile DS14-TR'yi iki kez doldurdu. Geçerlikte doğrulayıcı faktör analizi, birleşim/ayrışım geçerliği ve bilinen grup geçerliği kullanıldı. Güvenirlik için Cronbach alpha, maddeler arası korelasyonların ortalaması ve test-retest korelasyon katsayısı incelendi. Mevcut çalışmada DS14-TR'nin iki faktörlü bir yapıda olduğu doğrulanmıştır. Madde 5 hariç (Sıklıkla çabuk kızarım), NA ve SI boyutundaki tüm maddelerin faktör yükleri 0.40-0.90 arasındadır. X²/sd değerinin 2'nin altında olması, 0.05'den küçük bulunan RMSEA değeri, yanısıra CFI ve TLI değerlerinin bire yakın olması veri-model uyumunun mükemmel olduğunu göstermektedir. SRMR değeri ise (0.063) kabul edilebilir sınırdadır. NA VE SI alt boyutlarının sürekli anksiyete, depresyon ve nörotisizm ile pozitif, dışa dönüklük ile negatif anlamlı korelasyon göstermesi birleşim-ayrışım geçerliğini desteklemektedir. D tipi kişilik prevalansı %44.4 olarak bulunmuştur. D tipi kişilik olanlarda, olmayanlara kıyasla, anksiyete, depresyon ve nörotisizm ortalama puanlarının yüksek, dışa dönüklük puanlarının düşük olması bilinen grup geçerliğini doğrulamaktadır. NA ve SI alt ölçeklerinin iç tutarlılık (Cronbach α=0.87/0.91); ortalama madde içi korelasyonlar (r=0.38/0.45) ve test-retest korelasyon katsayıları (ICC=0.96/0.96) DS14-TR'nin güvenilir olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışmada DS14-TR'nin kalp hastalarında D Tipi kişiliği belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
Type D Personality, a combination of negative affectivity (NA) and social inhibition (SI), is a risk factor associated with adverse health outcomes in patients with cardiovascular disease. However, there is no valid Type D Personality Scale (DS14) that can be used in Turkish cardiac patients. Therefore, we aimed to examine the psychometric properties of the Turkish version of the Type D Personality Scale (DS14-TR) in cardiac patients. A sample of 160 participants completed the DS14-TR, The trait subscale of Spielberger State-Trait Anxiety Inventory, Beck Depression Inventory, and neuroticism and extroversion subscales of the Eysenck Personality Questionnaire. Besides, 30 participants filled out the DS14-TR twice over a four-week period. Confirmatory factor analysis, convergent/discriminant validity, and known group validity were used for validity. Cronbach's alpha, average inter-item correlation, and test-retest correlation were examined for reliability. Factor analyses confirmed the two-factor construct of the DS14-TR. Except item 5 (I am often irritated), all of the NA and SI items loaded between 0.40 to 0.90 on their corresponding factor. The x²/sd value being below 2, the RMSEA value being less than 0.05, and the CFI and TLI values being close to 1 indicated that the data-model fit was excellent. The SRMR value (0.063) was within the acceptable limit. The fact that NA and SI dimensions showed positive correlations with trait anxiety, depression and neuroticism and negative correlations with extraversion supported convergent-discriminant validity. The prevalence of type D personality was 44.4%. The mean scores of anxiety, depression and neuroticism were higher and the scores of extroversion were lower in those with type D personality compared to those without, confirmed the known group validity. For the dimensions of NA and SI Cronbach's alpha values (α=0.87/0.91), mean inter-item correlations (r=0.38/0.45), and test-retest ICC values (ICC=0.96/0.96) indicated that the DS14-TR was a reliable scale. In conclusion, the DS14-TR was a valid and reliable tool for identifying Type D personality among cardiac patients.