Kontrast madde kullanımının oral faktör XA inhibitörlerinin antikoagülan özellikleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of contrast substanceuse on the anticoagulant properties of oralfactor XA  inhibitors
Yazar: BURCU TUNCAY
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Apiksaban = Apixaban ; Edoksaban = Edoxaban ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Rivaroksaban = Rivoraxaban ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Günümüzde atriyal fibrilasyon, derin ven trombozu ve
pulmoner emboli nedeniyle oral faktör Xa inhibitörlerinin kullanımı
yaygınlaşmaktadır. Oral faktör Xa inhibitörü kullanan hastalarda tetkik amacı ile
kontrastlı tomografik incelemeler de sıklıkla yapılmaktadır. Yapılan çalışmalarda
kontrast madde kullanılması durumunda ise koagülasyonda değişiklik olmakta, hem
iyonik hem de noniyonik kontrast madde kullanımı pıhtılaşma süresini
uzatabilmekte, antikoagülan ilaçların etkinliğini arttırabilmektedir. Ancak son
yıllarda warfarin yerine kullanılmaya başlanan oral faktör Xa inhibitörlerinin
etkinliğini kontrast maddelerin etkileyip etkilemediğini gösteren herhangi bir veri
bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı kontrast maddelerin (iohexol) oral faktör Xa
inhibitörlerinin (rivaroksaban, apiksaban, edoksaban) antikoagülan etkinliği üzerine
etkisinin değerlendirilmesidir.
MATERYAL VE METOD: Çalışmaya çeşitli sebeplerle oral faktör Xa
inhibitörü kullanan ve herhangi bir sağlık problemi nedeniyle ileri tetkik için
(Bilgisayarlı Tomografi (BT)) kontrast ajanların kullanılması gereken 60 hasta ve
oral faktör Xa inhibitörü kullanmayan 5 gönüllü toplam 65 kişi dahil edildi. Çalışma
hastaları 1. grup rivaroksaban kullanan hastalar (20 hasta), 2. grup apiksaban
kullanan hastalar (20 hasta), 3. grup edoksaban kullanan hastalar (20 hasta), 4. grup
kontrol grubu ( 5 hasta), olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Kontrast ajanlar olarak iohexol
60 ml kullanıldı. Rivaroksaban, apiksaban, edoksabanın antikoagülan özellikleri anti
faktör Xa, PT, aPTT, INR düzeyleri ile değerlendirildi. Hastalardan ilaç dozundan
(rivaroksaban, apiksaban, edoksaban) 4 saat sonra ve kontrastlı tomografinden 1 saat
sonra (ilaç alındıktan 3 saat sonra kontrastlı tomografi çekildi) 2 tüp (% 3,2 sodyum
sitratlı tüpler) kan alındı. Kontrol grubundan ise herhangi bir zamanda ve kontrastlı
tomografiden 1 saat sonra 2'şer ml'lik 2 tüp (% 3,2 sodyum sitratlı tüpler) kan alındı.
Sysmex cs 5100 cihazında anti faktör Xa, PT, aPTT, INR değerleri çalışıldı.
BULGULAR: Çalışma gruplarının demografik özellikleri ve laboratuvar
değerleri arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Anti faktör Xa düzeylerinin
başlangıç değerlerine göre kontrast madde verildikten sonraki değerleri rivaroksaban
(p=0,01) ve edoksaban (p=0,006) grubunda anlamı olarak yükselirken, apiksaban
(p=0,21) ve kontrol grubunda (p=0,33) istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik
saptanmamıştır. INR ve PT düzeyleri karşılaştırıldığında rivaroksaban (p=0,01;
p=0,03) ve edoksaban grubunda (p=0,03; p=0,004) anti faktör Xa düzeyi ile korele
olarak INR ve PT düzeylerinde de istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme
saptanırken, apiksaban grubunda (p=0,23; p=0,10) istatistiksel olarak anlamlı bir
değişiklik saptanmamıştır. aPTT değerleri karşılaştırıldığında kontrast madde öncesi
ve sonrasında, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik
saptanmamıştır.
SONUÇ: Rivaroksaban ve edoksabanın kontrast sonrası antikoagülan
özelliği anlamlı bir artış eğiliminde iken apiksabanın antikoagülan özelliğininde
istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Anti Faktör Xa, Apiksaban, Edoksaban, Kontrast
Madde, Rivaroksaban

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTİVE: The use of oral factor Xa inhibitors
has become widespread due to atrial fibrillation, deep vein thrombosis and
pulmonary embolism. Contrast enhanced tomographic examinations are also
frequently performed in patients receiving oral factor Xa inhibitors. In studies,
coagulation changes may ocur if contrast agents are used, and the use of both ionic
and nonionic contrast agents may prolong clotting and increase the effectiveness of
anticoagulant drugs. However, there is no data to show whether contrast agents affect
the efficacy of oral factor Xa inhibitors, which have been used in place of warfarin in
recent years. The aim of this study was to evaluate the effect of oral factor Xa
inhibitors ( rivaroxaban, apixaban, edoxaban) on the anticoagulant activity of
contrast agents (iohexol).
MATERIAL AND METHOD: 60 patients who used oral factor Xa
inhibitors for various reasons and who needed contrast agents for further examination
(Computed Tomography (CT)) due to any health problems and 5 volunteers who
didn't use oral factor Xa inhibitors total 65 patients were included in the study. The
study patients were divided into 4 groups as group 1 rivaroxaban (20 patients), group
2 apixaban (20 patients), group 3 edoxaban (20 patients), group 4 control group (5
patients). 60 ml of iohexol was used as contrast agent. Anticoagulant properties of
rivaroxaban, apixaban, edoxaban were evaluated with anti factor Xa, PT, aPTT, INR
levels. Blood samples were taken from patients 4 hours after the drug dose
(rivaroxaban, apixaban, edoxaban) and 1 hour after contrast tomography (3 hours
after receiving the drug). Two tubes with %3.2 sodium citrate were used. Blood
samples were taken from control group at any time and at 1 hour after contrast
enhanced tomograpy. Anti factor Xa, PT, aPTT, INR values were studied in Sysmex
cs 5100 machine.
RESULT: There was no significant difference between demographic
characteristic and laboratory values of the study groups (p>0,05). The values of anti
factor Xa after contrast agents administration according to baseline values increased
in rivaroxaban (p=0,01) and edoxaban (p=0,006) groups but there was no statistically
significant change in apixaban (p=0,21) and control group (p=0,33). When INR and
PT levels were compared , rivaroxaban (p=0,01; p=0,03) and edoxaban (p=0,03;
p=0,004) showed a statistically significant increase in INR and PT levels correlated
with anti factor Xa levels but apixaban (p=0,23; p=0,10) wasn't statistically
significant. When aPTT values were compared, there was no statistically significant
difference between the groups before and after contrast agent.
CONCLUSION: The anticoagulant properties of rivaroxaban and
edoxaban after contrast tended to increase significantly, whereas no statistically
significant change was found in the anticoagulant properties of apixaban.
Key Words: Anti Factor Xa, Apixaban, Contrast Substance,Edoxaban,
Rivaroxaban