Akdeniz müren balığının Muraena helena (Linnaeus,1758) gastrointestinal kanal mukozasının histokimyasal olarak incelenmesi
Histochemical examination of the gastrointestinal tract mucosa of Mediterranean moray Muraena helena (Linnaeus, 1758)
Yazar: FATMA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET RÜŞTÜ ÖZEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Histokimya = Histochemistry ; Mukozalar = Mucous membrane

Özet:
Bu çalışmada Muraena helena' nın gastrointestinal kanal mukozasının histolojik yapısı ve histokimyasal özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Muraena helena (N= 10) balığının sindirim kanalının özofagus, kardiya, fundus ve pilorus ile ilk, orta ve son bağırsaklarından alınan örnekler incelendi. Otopsi ile alınan doku örnekleri %10 nötr formaldehit solüsyonunda sabitlendi. Rutin histolojik doku takip aşamalarından sonra dokular parafin bloklara alındı ve bloklardan 5 µ kalınlığında kesitler alındı. Preparatlar Hematoksilen-Eosin (H+E), Aldehyde Fuchsin (AF), KOH / PAS, AB pH 0.5, AB 0.3 M, AB 0.06 M, Alcian Blue (AB) pH 2.5, AF / AB pH 2.5, PAS, AB pH 1.0, PAS / AB pH 2.5 boyama yöntemleri ile boyandı ve fotoğraflar çekildi.
İncelenen doku kesitlerinde, sindirim sistemi mukozasının dört katmandan oluştuğu gözlendi: Tunica mukoza, Submukoza, Tunica muskularis ve Tunica serosa. Sindirim kanalının özofagustan başlayıp son bağırsağa kadar olan son kısmına kadar mukozaların farklı yapısal özelliklere sahip olduğu gözlendi. Tunika mukozanın özofagusta yoğun goblet hücrelerini içeren çok tabakalı düz örtü epitelinden, midede tek tabakalı prizmatik örtü epitelinden ve bağırsaklarda çok sayıda goblet hücresi içeren tek tabakalı prizmatik örtü epitelinden oluştuğu görüldü.
Sindirim kanalı mukozasındaki farklı karakterlerdeki mukosubstansın yerleşimini tespit etmek için doku kesitlerine uygulanan boyama yöntemlerinde özofagusun güçlü asidik, sülfatlı asidik, güçlü karboksilli asidik mukosubstansa, kardiya, fundus, pilorus bölgelerinin güçlü sülfatlı asidik, siyalik asitli, asidik, karboksilli asidik ve nötr mukosubstansa, bağırsak bölgelerinin güçlü sülfatlı asidik, asidik, karboksilli asidik mukosubstansa sahip olduğu tespit edildi. Sonuç olarak Muraena helena balığının sindirim kanalında yer alan mukosubstansların kanalın her bölgesinde histolojik yapı ve histokimyasal yapı olarak farklı karakterlere sahip olduğu tespit edildi.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the histological structure and histochemical properties of the gastrointestinal tract mucosa of Muraena helena. In the study, samples taken from the oesophagus, cardia, fundus and pylorus of the digestive tract and the first, middle and last intestines of Muraena helena (N=10) fish were studied. Tissue samples taken by autopsy were fixed in 10 % neutral formaldehyde solution. After routine histological tissue tracking stages, tissues were taken into paraffin blocks and sections of 5 µ thickness were taken from the blocks. The preparations were dyed with Hematoxylin-Eosin (H+E), Aldehyde Fuchsin (AF), KOH / PAS, AB pH 0.5, AB 0.3 M, AB 0.06 M, Alcian Blue (AB) pH 2.5, AF / AB pH 2.5, PAS, AB pH 1.0, PAS/AB pH 2.5 staining methods and photographs were taken.
In the cross-sections of tissue examined, it was observed that the digestive tract mucosa consists of four layers: Tunica mucosa, Submucosa, Tunica muscularis and Tunica serosa. It was observed that the mucous membranes of the digestive canal starting from the oesophagus and ending up to the last intestine have different structural features.  It was noticed that the tunica mucosa consisted of a multi-layer flat covering epithelium containing dense goblet cells in the esophagus, a single layer prismatic covering epithelium in the stomach, and a single layer prismatic covering epithelium containing many goblet cells in the intestines.
In the staining methods applied to the preparations in order to determine the location of mucosubstance in different characters in the digestive tract mucosa of the oesophagus: strongly acidic, sulphated acidic, strongly carboxylate acidic mucosubstance, cardia, fundus, pyloric regions: strongly sulphated acidic, sialic acidic, carboxylic acidic and neutral mucosubstance, intestinal regions have: strongly sulphated acidic, carboxylic acidic and acidic detected. 
As a result, it was determined that the mucosubstances located in the digestive tract of Muraena helena fish have different characteristics in terms of histological structure and histochemical structure in each region of the canal.