Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerine Başvuran Gebelerin Gıda Güvenliği Konularında İnfodemi Deneyimlerinin Belirlenmesi Araştırması
A study on the determination of infodemic experiences of Pregnant Women Admitted to the Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinics of Hacettepe University Adult Hospital on food safety issues
Yazar: EBRU ÇAKMAKCI KAYA
Danışman: PROF. DİLEK ASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Gıda güvenliği = Food safety ; Halk sağlığı = Public health

Özet:
Bu araştırmada Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerine
başvuran gebelerin gıda güvenliği konularında infodemi deneyimlerinin ve infodemi deneyimleri ile
ilişkili olabilecek bazı özelliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu araştırmaya Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerine 15 Eylül-27 Kasım 2023 tarihleri arasında başvuran 340 gebe kadın katılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmaya özel olarak geliştirilmiş veri toplama formu aracılığıyla gözlem altında toplanmıştır. Gebelerin yaş ortalaması 28,3 ± 5,2 olup %79,7'sinin öğrenim durumu lise veya üzeridir. Gebelerin %44,1'i gelir getiren bir işte hiç çalışmamıştır ve %45,9'u meslek eğitimi almamıştır. Gebelerin toplam gebelik sayısı ortalaması 2,0 ± 1,2'dir. Gebelerin %59,4'ü beslenme konusunda sağlık çalışanlarından, %58,5'i internet sitelerinden bilgi edindiğini belirtmiştir. Gebelerin %84,4'ünün bilginin kaynağını, gebelerin %82,4'ünün bilginin güncelliğini, %78,8'inin içeriğin doğruluğunu, %70,3'ünün bilgiyi yazanı kontrol ettiği belirlenmiştir. Yaşamları boyunca gebelerin %9,1'inin gıda güvenliği adımları ile ilgili infodemi deneyimi yaşadığı belirlenmiştir. Gebelik dönemi boyunca ise gebelerin %7,4'ü gıda güvenliği ile ilgili infodemi deneyimi yaşamıştır. Tüm gebelerin %0,6'sı gebelik döneminde gıda güvenliği ile ilgili infodemi nedeniyle toksoplazma pozitifliği yaşadığını belirtmiştir. İnfodemi yaşama durumunun bazı değişkenleri ile yapılan karşılaştırmalarda bilimsel bilgi kaynaklarından yararlananlar ve yararlanmayanlar arasında; yaş grupları, öğrenim durumları, hanedeki kişi sayısı, çalışma durumu, doğum sayısı, gebelik dönemi, fiziksel aktivite yapma durumu, riskli sağlık davranışı olma durumu, sağlık durumu, bilginin kaynağını kontrol etme durumu, bilginin güncelliğini kontrol etme durumu, bilginin içeriğini kontrol etme durumu, bilgiyi yazanı kontrol etme durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (sırasıyla p=0,023, p<0,001, p<0,001, p<0,001, p=0,016, p=0,047, p=0,006, p=0,048, p=0,008, p<0,001 p=0,001, p=0,01, p=0,001). Sonuç olarak; gebelik sürecinde gıda güvenliği konularında infodemi ve ilişkili faktörlerin yönetimi anne ve bebeğin sağlığını korumak için önemlidir. Gebelerin bilgi boşluklarının doğru bilgilerle doldurulması ve yanlış bilgilerinin önlenmesi için çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to determine the infodemic experiences of pregnant women regarding food safety and the factors that may be related to infodemic experiences at the Gynecology and Obstetrics Clinics
of Hacettepe University Adult Hospital. 340 pregnant women who applied to the Obstetrics and Gynecology Outpatient Clinics of Hacettepe University Adult Hospital between September 15 and
November 27, 2023, participated in this descriptive study. Data was collected under observation
using the data collection form specifically developed to be used in this study. The mean age of the
pregnant women was 28.3 ± 5.2 years, and 79.7% had an education level of high school or above.
44.1% of the pregnant women had never worked in a job that provides income, and 45.9% had not
received any vocational training. The mean number of total pregnancies among the participants was
2.0 ± 1.2. While 59.4% of the pregnant women received information about nutrition from health
professionals, 58.5% of them received it from websites. It was determined that 84.4% of the pregnant
women checked the source of the information, 82.4% of the pregnant women checked the up-todateness of the information, 78.8% checked the accuracy of the content, and 70.3% checked the
author of the information. It was determined that 9.1% of the pregnant women experienced an
infodemic regarding food safety steps in their lives. During the pregnancy period, 7.4% of pregnant
women experienced an infodemic regarding food safety. 0.6% of all pregnant women experienced
toxoplasma positivity due to the infodemic related to food safety during pregnancy. Comparisons
were made with some variables of experiencing infodemic, statistically significant differences were
found between pregnant women who used scientific information sources and those who did not,
according to the following conditions: age groups, educational status, number of people in the
household, working status, number of births, gestational week, physical activity status, risky health behavior status, health status, the state of checking the source of the information, the up-to-dateness of the information, the content of the information, and the author of the information (p=0.008, p<0.001, p=0.001, p<0.001, p=0.007, p=0.047, p=0.006, p=0.048, p=0.008, p<0.001 p=0.001, p=0.01, and p=0.001, respectively). In conclusion; management of infodemic and related factors regarding food safety during pregnancy is important in protecting the health of the mother and the baby. It is recommended that studies be conducted to fill the information voids of pregnant women with accurate information and to prevent misinformation.