Birincil insomni olgularında bdt'nin etkinliği ve bu olguların genel klinik özellikleri
Cbt efficacy in primary insomnia and general clinical characteristics of primary insomnia
Yazar: BAŞAK AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. SELÇUK ASLAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; İnsomni = Insomnia

Özet:
İnsanların%50?si yaşamlarının bir döneminde uykusuzluk çekmektedirler. Uykusuzluk şikayetini kronik olarak yaşayan önemli bir alt grup da birincil insomni hastalarıdır. Uykuyla ilişkili inançlar, aşırı uyarılmışlık hali ve uyku bozucu davranışların tümü kronik insomninin etiyolojisini ve sürmesini destekleyen faktörler olarak kabul edilmekte ve BDT?nin bu alanlar üzerinde çalışarak uyku bozukluğuna daha kalıcı çözümler bulabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada birincil insomni olgularının klinik özelliklerinin tanımlanması, altta yatan hazırlayıcı ve sürdürücü psikolojik süreçlerinin ortaya konulması ve bunlar içerisinden izleme alınan olguların BDT sürecinde uykusuzluğa bakışlarında, uykusuzlukla ilişkili işlevsiz inanç ve tutumlarında değişiklik olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya alınan 52 hastaya sosyodemografik bilgi formu, uyku günlüğü, UŞİ, PUKÖ, DBAS, Beck depresyon, Beck anksiyete ölçekleri verilmiş ve yarıyapılandırılmış DSM-IV temelli psikiyatrik görüşmeye göre klinik özellikleri açısından değerlendirilmiştir. Başlangıç örnekleminin 16?sı BDT ve farmakoterapiden oluşan tedavi sonrası, 9?u ise müdahale yapılmadan 2. Kez değerlendirilmiştir. Kalan hastalar 2. değerlendirme yapılamadığı için çalışmayıtamamlayamamıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Tedavi alan grupta tedavi sonrası sadece PUKÖ ve DBAS endişe- umutsuzluk alt ölçeğinde anlamlı bir düşüş tespit edilirken, müdahale yapılmayan 67 grupta 2. Değerlendirmede ilk değerlendirmeye göre herhangi bir ölçekte anlamlıdeğişiklik oluşmamıştır. Klinik özellikler açısından incelendiğinde büyük bölümünün artmış bilişsel ve fiziksel uyarılmış yaşadıkları, anksiyöz ve mükemmeliyetçi kişilik özellikleri taşıdıkları tespit edilmiştir. Sonuç olarak tedavi sonrası hastaların uyku kaliteleri kısmen artsa da uykusuzlukla ilişkili işlevsiz inanç ve tutumlarında değişim oluşmamıştır. Bu sonuç insomninin uyku bozukluğu olmanın ötesinde uykuyla ilişkili bir düşünce bozukluğu olduğu fikrini desteklemekle birlikte toplumumuzda BDT?nin insomni üzerindeki etkinliğini değerlendirmek açısından çok sayıda kısıtlılıklar içermektedir. Anahtar kelimeler: İnsomni, BDT, Uykusuzlukla ilişkili işlevsiz inançlar

Abstract:
Fifty percents of populatıon suffer from insomnia a term of life. Primary insomnia is an important subgroup that suffer from insomnia chronically. Disfunctional beliefs and attitudes about sleep, hyperarousal known as etiologic and maintining factors for chronic insomnia. CBT can have long lasting effects on insomnia by focusing on this subjects. İn this study it is aimed to investigate CBT efficacy in primary insomnia and general clinical characteristics of primary insomnia. Onset sample consist of 52 individuals. Questionnaires which examined socio-demographic data, sleep diary, ISI, PSQI, DBAS, BDI, BAI and for general clinical characteristics psychiatric interview based on DSM-IV were applied. 16 of 52 individuals were followed up for 1,5 months. İn this time we administered a treatment comprised of CBT and pharmacotherapy. After treatment we applied the questionnaires second time. On the other hand we didn?t interfere in 9 individuals and applied the questionnaires second time too. Rest of the onset sample didn?t complete the study. Data were analyzed by SPSS program. After treatment 16 individuals only had a significant decrease on PSQI and DBAS worry-helplessness subscale scores. 9 individuals didn?t indicate significant change any of the scores. For loooking general clinical characteristics most of the individuals had cognitive-physical hyperarousal and anxiousperfectionist personality traits. 69 İn conclusion, although getting improvement on sleep quality after treatment we didn?t get any change of disfunctional beliefs and attitudes about sleep. The outcome suppot that insomnia is a thought distortion primarly rather than sleep disorder. But our study have many limitations for evaluating CBT for primary insomnia. Key words: İnsomnia, CBT, Disfunctional beliefs about sleep