Bitcoin fiyat hareketleri ile FED politika faiz oranı, ABD enflasyon oranı ve NASDAQ100 endeksi ilişkisi
The relationship between Bitcoin price movements, the FED's policy interest rate, U.S. inflation rate, and the NASDAQ100 index
Yazar: EMRAH ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. CEMİL ERARSLAN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kripto teknolojisi, blokzincir altyapısı sayesinde merkeziyetsiz, güvenilir ve şeffaf bir dijital
ekonomi sunmaktadır. Bu teknoloji, geleneksel finansal sistemlerde görülen aracılara olan
ihtiyacı ortadan kaldırmakta, böylece işlem maliyetlerini düşürmekte ve işlem hızını
artırmaktadır. Kripto teknolojisinin önemi, dijital ekonomi ve finansal işlemlerde yeni bir
dönemi başlatarak, merkezi otoritelerin müdahalesi olmadan işleyen bir sistem sunmasından
kaynaklanmaktadır. Bu durum, birçok yatırımcı için yeni fırsatlar ve alternatifler
yaratmaktadır. İlk merkeziyetsiz kripto para birimi olarak Bitcoin, küresel çapta finansal
işlemler yapabilme kabiliyetiyle öne çıkmış ve birçok ekonomide önemli bir yatırım aracı
olarak kendine yer bulmuştur. Bitcoin'in sınırlı arzı, enflasyona karşı bir koruma mekanizması
olarak görülmekte ve "dijital altın" olarak adlandırılmaktadır. Bu nitelikler, Bitcoin'i sadece
bir ödeme aracı değil, aynı zamanda güvenli bir yatırım aracı olarak da konumlandırmaktadır.
Bitcoin'in yatırım araçları arasına girmesi, alternatif bir değer saklama aracı ve portföy
çeşitlendirme unsuru olarak önem arz etmektedir. Bu özellikleri, Bitcoin'i geleneksel finansal
sistemlerin dışındaki yatırımcılar için cazip hale getirmiştir.
Kripto paraların gelecekte finansal sisteme egemen olması, taraflar arasında akıllı
sözleşmelerin artışı, evlilik ve tapu gibi belgelerin değiştirilemez blok zinciri yöntemi ile kayıt
altına alınması, merkez bankalarının para basımlarının blok zinciri vasıtası ile kayıt altına
alınması gibi potansiyeller bu teknolojinin ne denli geniş bir kullanım alanına sahip
olabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, blok zinciri teknolojisinin ve kripto paraların
sadece finansal sektörde değil, aynı zamanda hukuki ve idari süreçlerde de devrim
yaratabileceği öngörülmektedir. Bu da kripto paraların ve blok zinciri teknolojisinin,
gelecekte daha şeffaf, güvenli ve verimli bir dünya yaratma potansiyeline sahip olduğunu
göstermektedir.
Bu tez çalışmasında blok zinciri sistemi ve kripto paralar, özellikle de Bitcoin ele
alınmaktadır. Tezin amacı, bir kripto para birimi olarak Bitcoin fiyat hareketlerinin, diğer
değişkenler olan FED politika faizi, ABD enflasyonu ve NASDAQ100 endeksi ile nasıl bir
etkileşim içerisinde olduğunu değerlendirmektir. NASDAQ100 ile Bitcoin arasındaki ilişkinin
incelenmesi, Bitcoin'in küresel finansal piyasalarla olan bağlantısının anlaşılması açısından
büyük önem taşımaktadır. NASDAQ100 endeksi, teknoloji odaklı şirketleri temsil ettiğinden,
Bitcoin'in bu endeks ile olan ilişkisinin analizi, Bitcoin'in teknoloji yatırımları ile olan bağını
da ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Bitcoin (BTC) zaman serisine NASDAQ100 endeksi,
FED politika faizi ve ABD enflasyon oranı gibi dışsal değişkenleri içeren bir ARIMAX
modeli uygulanmıştır. Bulgular, Bitcoin fiyatları ile NASDAQ100 endeksi ve ABD
enflasyonu arasında negatif bir ilişki olduğunu, FED politika faizinin ise Bitcoin fiyatları
üzerinde küçük fakat pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Model, düşük artık
varyans ve artıklarda otokorelasyon olmaması ile verilere makul bir uyum sağlamış, mutlak
hata ölçütleri (RMSE ve MAE) açısından iyi performans sergilemiştir. Ancak, yüksek MAPE
değeri, BTC'nin fiyat hareketlerindeki önemli dalgalanmalar nedeniyle yüzde bazlı
tahminlerin zorlaştığını göstermektedir. Ljung-Box testi, model artıklarının beyaz gürültü gibi
davrandığını ve modelin dinamikleri yakalamakta başarılı olduğunu doğrulamıştır. Bitcoin'in
yüksek volatilitesi ve dış ekonomik faktörlerin etkisi göz önünde bulundurulduğunda, modelin
tahminleri zamanla artan belirsizlikle birlikte ılımlı bir düşüş eğilimi göstermektedir.

Abstract:
Crypto technology, through its blockchain infrastructure, offers a decentralized, secure, and
transparent digital economy. This technology eliminates the need for intermediaries
commonly seen in traditional financial systems, thereby reducing transaction costs and
increasing transaction speed. The importance of crypto technology lies in its ability to initiate
a new era in digital economy and financial transactions by providing a system that operates
without central authority intervention, creating new opportunities and alternatives for many
investors. As the first decentralized cryptocurrency, Bitcoin has distinguished itself with its
ability to facilitate financial transactions on a global scale and has established itself as a
significant investment asset in many economies. Its limited supply is seen as a mechanism for
protection against inflation, earning it the title of "digital gold." These attributes position
Bitcoin not only as a means of payment but also as a secure investment asset. The inclusion of
Bitcoin among investment assets is significant as it offers an alternative store of value and a
means for portfolio diversification, making it appealing to investors outside of traditional
financial systems.
The potential for cryptocurrencies to dominate the future financial system, the increasing use
of smart contracts between parties, the recording of documents such as marriage certificates
and property deeds through immutable blockchain methods, and the recording of central
banks' currency issuance via blockchain demonstrate the broad range of applications this
technology may have. In this context, it is anticipated that blockchain technology and
cryptocurrencies could revolutionize not only the financial sector but also legal and
administrative processes. This highlights the potential of cryptocurrencies and blockchain
technology to create a more transparent, secure, and efficient world in the future.
This thesis examines the blockchain system and cryptocurrencies, with a particular focus on
Bitcoin. The objective of the study is to evaluate how Bitcoin's price movements, as a
cryptocurrency, interact with other variables such as the FED policy rate, U.S. inflation, and
the NASDAQ100 index. Analyzing the relationship between NASDAQ100 and Bitcoin is
crucial for understanding Bitcoin's connection with global financial markets. Since the
NASDAQ100 index represents technology-driven companies, examining Bitcoin's correlation
with this index also highlights its ties to technology investments. In this study, an ARIMAX
model was applied to the Bitcoin (BTC) time series, incorporating external variables such as
the NASDAQ100 index, the FED policy rate, and U.S. inflation. The findings suggest a
negative relationship between Bitcoin prices and both the NASDAQ100 index and inflation,
while the FED policy rate exhibits a small yet positive effect on Bitcoin prices. The model
demonstrated a reasonable fit, evidenced by low residual variance and the absence of
significant autocorrelation in the residuals, with good performance in terms of root mean
squared error (RMSE) and mean absolute error (MAE). However, the high mean absolute
percentage error (MAPE) indicates that the significant volatility in BTC price movements
makes percentage-based predictions more challenging. The Ljung-Box test confirmed that the
model's residuals behave like white noise, indicating that the model successfully captures the
underlying dynamics. Given Bitcoin's high volatility and the influence of external economic
factors, the model's forecasts point to a moderate downward trend accompanied by increasing
uncertainty over time.