Streptozotosin ile deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda anti-hiperglisemik ilaçların c-peptid düzeyi ile diyabete bağlı oksidatif stres parametreleri üzerine etkileri
The effects of anti-hiperglisemic drugs on C-peptid levels and diabetic oxidative stress parameters in streptozotocin induced experimental diabetes in rats
Yazar: BURCU AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ASUMAN GÖLGELİ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: C peptid = C peptide ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Humanin = Humanin ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Streptozotosin = Streptozotocin ; Sıçanlar = Rats ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Diyabet insülin salgılanmasının yokluğu ya da azlığı ile karakterize metabolik bir bozukluk olup dünyada ve ülkemizde gittikçe artış gösteren gerek yaşam kalitesini gerekse süresini etkileyen bir hastalıktır. Amacımız STZ ile deneysel Tip 2 diyabet oluşturulan sıçanlarda humanin analoğu olan HNG ve diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlardan olan insülin ve metforminin, diyabete bağlı oksidatif stres ile IGF-1 ve C-Peptid düzeyleri , oksidan stres parametreleri ve antioksidan enzim düzeyleri üzerine etkilerini araĢtırmaktır.
Çalışmada 10‗arlı 6 grup halinde 65 adet Sprage-Dawley erkek sıçan kullanılmıĢtır. Gruplar kontrol (SF), STZ (45 mg/kg, tek doz) ile oluĢturulan diyabet grubu, HNG grubu, STZ + Metformin ( 150 mg/kg), STZ + Ġnsülin (2IU/kg) ve STZ +HNG (0,4 mg/kg) olarak düzenlenmiĢtir. Plazma glukoz düzeyi 250 mg/ dL olanlar diyabet olarak kabul edilmiĢ, antihiperglisemik ilaç uygulamaları 21 gün boyunca yapılmıĢtır. Deney sonucunda intrakardiak alınan kan örneklerinde hematolojik parametreler ile plazma glukoz, insülin, C-Peptid, IGF-1, HbA1c ve total oksidan ve antioksidan enzim ( TOS, TAS, SOD, CAT, GPX, GSH, GSSG) düzeyleri ölçülmüĢtür. Açlık plazma glikoz düzeyi glikometre ile, HbA1c spektrofotometrik olarak, Ġnsülin, C-Peptid, IGF-1 düzeyleri ile oksidan ve atioksidan enzim miktarları ise Elisa yöntemi ile ölçülmüĢtür.
Ġnsülin ve metformin uygulanan gruplarda hematolojik parametrelerden WBC ve PLT azalması dıĢında herhangi bir önemli değiĢiklik bulunmamıĢtır. Diyabet oluĢturulan STZ grubunda glukoz ve HbA1c artmıĢ, insülin, C-Peptid ve IGF-1 düzeyleri düĢük iken antihiperglisemik ilaç uygulanan her üç grupta da glukozun düĢtüğü insülin, C-Peptid ve IGF-1 düzeylerinin arttığı saptanmıĢtır. STZ grubunda TOS artıp TAS azalmışken antihiperglisemik ilaç uygulaması TOS'un azalması TAS'ın artması yönünde etkili olmuĢtur. Ġlaç gruplarında OSI değerleri de önemli ölçüde azalmıştır. MDA düzeyleri TOS düzeyleri ile paralellik göstermiĢtir. SOD, CAT, GPX ve GSH miktarları TAS düzeyleri gibi STZ grubunda azalmıĢtır. Ġlaç uygulanan gruplarda SOD artıĢı olurken CAT düzeyleri düĢmüĢ, GPX ve GSH düzeylerinde önemli bir değiĢiklik olmamıĢtır. Okside glutatyon (GSSG) düzeyi STZ grubunda artmıĢ diğer bütün gruplarda düĢük bulunmuĢtur.
Sonuç olarak STZ ile deneysel diyabet oluĢturulan hayvanlarda plazma glukozundaki artış ile birlikte; insülin, C-Peptid ve IGF-1 düzeyleri azalmakta, tedavi amaçlı kullanılan her üç antihiperglisemik (insulin, metformin, humanin) ilaç ile bu düşüşler belli oranda düzelmektedir. Bunlardan son yıllarda üzerinde önemle durulan HNG en etkili görünmekte ve GPX hariç antioksidan enzim aktivitesindeki artıĢta daha etkili olmaktadır. Bilhassa okside glutatyon düzeyinin düĢmesinde hem STZ + HNG hem sadece HNG verilen hayvanlarda diğer ilaçlara göre etkili olduğu dikkat çekici bulunmuĢtur.

Abstract:
Diabetes being a metabolic disorder characterized by lack or insuffient of insulin secretion, with ever increasing rate in the world and Turkey is a disease adversely influences both quality and duration of life.
Our purpose in this study is to investigate the effects of HNG, which is a humanin analogue and also insulin and metformin which are used in treatment of diabetes, in rats experimentaly induced type 2 diabetes by means of STZ, on their diabetes related oxidative stress, IGF-1 and C-Peptide levels, oxidant parameters and antioxidant enzyme levels.
In this study, 65 Sprage-Dawley male rats arranged in 6 groups of 10 individuals each were used in the study. The groups include control (SF), diabetes group induced by STZ (45 mg/k, single dose), HNG group, STZ + Metformin (150 mg/kg), STZ + Insulin (2IU/kg) and STZ + HNG (0.4 mg/kg). Those rats with a plasma glucose level of 250 mg/dL are assumed to be diabetic and antihyperglycemic drugs were administered to them for 21 days.
Intracardiac blood samples were taken at the end of the experiment and the levels of plasma glucose, insulin, C-Peptide, IGF-1, HbA1c, total oxidant and antioxidant capacity and antioxidant enzymes (TOS, TAS, SOD, CAT; GPX, GSH, GSSG) were measured.
While fasting plasma glucose levels were measured using a glucometer, HbA1c was assayed spectrophotometrically and levels of insulin, C-Peptid, IGF-1 and quantities of oxidants and antioxidant enzymes were determined by Elisa method.
In the groups to which insulin and metformin were administered, no significant change was detected among the hematologic parameters except decreased WBC and PLT levels.
In the diabetes group induced by STZ, glucose and HbA1c levels increased, but insulin, C-Peptide and IGF-1 decreased; on the other hand, insulin, C-Peptide and IGF-1 levels were high and glucose level was low in all of three groups to which antihyperglycemic drug was administered. While TOS increased and TAS decreased in the STZ group, the administration of antihyperglycemic (insulin, metformin, humanin) drug was effective in decreasing TOS and increasing TAS. OSI values were also significantly decreased in the drug administered groups. MDA levels were also parallel to TOS levels. SOD, CAT, GPX and GSH quantities, like TAS levels, decreased in the STZ group. While SOD increased in the drug administered groups, their CAT levels decreased but statically no significant change was observed in their GPX and GSH levels. Oxidized glutathion (GSSG) level increased in the STZ group but it was determined to be low in all other groups.
As a result, the increase observed in plasma glucose, while the insulin, C-Peptid and IGF-1 levels decreased in diabetic animals induced by STZ. All of these three antigyhperglicemic drugs used for therapeutic purpose hindered this decrease to certain extent. Especially, it has been found that HNG which have recently been debated has been the most effective compared to other drugs as antioxidant activity, except GPX. We found it noteworthy that in both STZ + HNG administered and only HNG administered animals, these drugs are more effective than other drugs especially in decreased oxidized glutathione levels.