İki dilli Türk çocuklarında dil baskınlığının yordayıcısı olarak hızlı otomatik isimlendirme
Rapid automatized naming as a predictor of language dominance in bilingual Turkish children
Yazar: ELİF TOLA ATEŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZAY KARADAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçenin Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yurt dışında görev yapan Türkçe öğretmenleri ve eğitim sorumlularının Türk iki dilli öğrencileriyle ilk karşılaşma dönemlerinde veya ihtiyaç duydukları herhangi bir zamanda öğrencilerinin baskın dillerini belirlemeyi pratik bir şekilde mümkün kılan bir araç bulunmamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı Almanca ve Fransızcanın resmî dil olduğu ülkelerde yaşayan iki dilli Türk çocuklarının baskın dilini tespit etmede güvenilir bir okuma yordayıcısı olan Hızlı Otomatik İsimlendirmenin (HOİ) uygulanabilir bir araç olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırma katılımcılarımız 8-10 yaş aralığında Türkçe-Almanca 30 ve Türkçe- Fransızca 20 adet olmak üzere yurt dışında yaşayan Türklerin iki dilli çocuklarıdır. 2020-2023 yılları arasında verilerimiz toplanmıştır. Araştırmada ilk etapta çocukların baskın dili belirlenmiştir. Daha sonra üç dil için özel olarak geliştirdiğimiz HOİ (nesne, renk ve sayı) testlerimiz uygulanarak HOİ performans sonuçları elde edilmiştir. Araştırmamız nicel bir alan araştırması olup, ilişkisel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcıların sözcükleri bellekten geri çağırma sürelerini işaret eden HOİ performansları, baskın dil belirleyen ölçeğin sonuçlarıyla karşılaştırılıp değerlendirilmiştir. Bulgularımız bize HOİ testlerinin dil baskınlığı bağlamında anlamlı ölçümler yaptığını göstermiştir. Ayrıca her iki dildeki okuma performanslarına dair önemli bilgiler de sunmaktadır. Araştırmanın sonunda bulgularımızdan hareketle, geliştirdiğimiz testin ilgili eğitim çevreleri için önemi üzerine öneriler ortaya koyulmuştur.

Abstract:
There is not any practical tool that determines dominant language of the Turkish bilingual students living abroad when Turkish teachers and authorities working abroad first encounter with the students or whenever they need the tool. The main purpose of this study is to reveal whether Rapid Automatic Naming (RAN), which is a reliable reading predictor, is an applicable tool in determining the dominant language of bilingual Turkish children living in countries where German and French are official languages. Our research participants are bilingual children of Turks living abroad, 30 of whom are Turkish-German and 20 of whom are Turkish-French, between the ages of 8-10. Our data was collected between 2020-2023. In the research, the the children,'s dominant language was determined in the first stage. Then, RAN performance results were obtained by applying our RAN (object, color and number) tests that we developed specifically within three languages. Our research is a quantitative field research and the correlational research method was used. The participants' RAN performance, which indicates the span that it takes to recall words from memory, was compared and evaluated with the results of the scale determining the dominant language. At the end of the research, based on our findings, suggestions were put forward on the importance of the test we developed for the relevant educational environments.