İkinci trimester ultrasonografide izole hiperekojen bağırsak izlenen fetüslerin antenal ve postnatal sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the antenatal and postnatal results of the fetuses wi̇th isolated echogenic bowel detected in second trimester ultrasonography
Yazar: DİLEK POLAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZEREN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anöploidi = Aneuploidy ; Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn. ; Cinsiyet kromozom anomalileri = Sex chromosome abnormalities ; Fetal ölüm = Fetal death ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Konjenital anomaliler = Congenital abnormalities ; Teşhis teknikleri-kadın doğum = Diagnostic techniques-obstetrical and gynecological

Özet:
Amaç
Bu çalışmanın amacı; ikinci trimester ultrasonografi de izole hiperekojen bağırsak izlenen fetüslerin antenatal ve postnatal sonuçlarını incelemektir.
Materyal ve Metod
Bu retrospektif çalışmada; Ocak 2018-Aralık 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Klinikleri'ne başvurup ikinci trimester ultrasonografide izole hiperekojen bağırsak tanısı almış ve doğumlarını hastanemiz doğumhanesinde yapan hastalar ile kontrol grubu olarak hastanemiz doğumhanesinde doğumlarını gerçekleştiren normal sağlıklı gebeler kullanıldı. Ultrasonografide izole hiperekojenik barsak (İHEB) saptanan 353 gebeden 85'i verilerine ulaşılarak çalışmaya dahil edildi. İzole hiperekojen bağırsak mevcut olup gerçekleşen her doğum için 4 kontrol hastası seçildi. Kontrol grubu, çalışma grubu ile aynı gün doğum yapan (geriye ve ileriye yönelik kriterlerimize uygun ilk iki doğum) hastalardan oluşturuldu. Bilgiler ve veriler hastane bilgi yönetim sisteminden (HBYS), hastaların medikal kayıtlarından ve telefon aracılığıyla hastalar ile görüşülerek elde edildi. Verilerin analizinde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 26.0 sürümü (IBM Corporation, Armonk, New York, US) paket programı kullanıldı.
Bulgular
Kliniğimizde Ocak 2018 - Aralık 2018 tarihleri arasında fetal anomali taraması yapılan 15089 hasta ve 15461 fetüsün ultrasonografi raporları incelendiğinde 353 gebelikte (prevelans %2.33) ve 357 fetüste (prevalans %2.30) izole hiperekojen bağırsak bulgusu izlendi. İHEB sıklığı tekil ve çoğul gebelikler için ayrı ayrı bakıldığında; tekil gebeliklerde ve fetüslerde 336/15089 (prevelans %2.22), çoğul gebeliklerde 17/352 (%4.82), çoğul fetüslerde 21/712 (prevelans: %2.94) olarak izlendi. Kriterlerimize uyan toplam 85 gebenin ve 86 fetüsün verilerine ulaşıldı. Dahil ettiğimiz hastalardan 13'üne non invaziv prenatal test, 36'sına kistik fibrozis taraması yapılmıştı. Tüm bu testlerde patolojik bulgu izlenmedi. 1 (%1.2) fetüste invaziv tanı metoduyla (amniyosentez) Trizomi 21 tespit edildi. 70 hastaya TORCH taraması yapıldı. 2 (%2.8) hastada Rubella Ig M + iken, 1 (%1.4) hastada Toksoplazma Ig M + izlendi. 6 (%7.1) hastada fetal anomali taraması esnasında amniyon sıvısında partiküller izlendi ve intraamniyotik kanama düşünüldü. Doğum sonrası yenidoğan muayene ve tetkikleriyle 1 (%1.2) yenidoğana kısmi anormal pulmoner venöz dönüş, 1 (%1.2) yenidoğana patent duktus arteriyozus, 1 (%1.2) yenidoğana duodenal obstrüksiyon tanısı konuldu. Diğer yenidoğanlar normal muayene bulgularına sahipti. 9 (%11) fetüste fetal gelişme geriliği saptandı. 1 (%1.2) gebelik trizomi 21 nedeniyle sonlandırılırken, 1 (%1.2) fetüs de gebelik kaybı gerçekleşti. 1 (%1.2) gebelik intrauterin ölü doğum ile sonuçlandı.
İHEB'li yenidoğanlar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında; anne yaşı, pariteler, vücut kitle indeksleri, fetal anomali taraması yapılma haftaları, yenidoğan cinsiyet dağılımları, doğum haftaları, makrozomi prevelansları, 1. dakika ve 5. dakika APGAR skoru <7 yenidoğan sayısı, yenidoğan yoğun bakım gereksinimi ve neonatal ex açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi. Yine abortus imminens öyküsü, gestasyonel diyabet ve gebeliğin hipertansif hastalığı açısından gruplar arası anlamlı farklılık görülmedi. Gruplar arası ölü doğum oranları benzerdi. İntrauterin gelişme geriliğine sahip fetüs oranı İHEB'li grupta %10.5 (n=8) iken, kontrol grubunda %4.6 (n=14) idi ve İHEB'li grupta İUGG lehine anlamlı bir fazlalık izlendi (p=0,048). İHEB grubunda 5 hastada (%6.6) fetal anomali taraması esnasında amniyon sıvısında partiküller izlendi ve intraamniyotik kanama düşünüldü. Bu rakam kontrol grubunda 2 (%0.6) hastada kaldı. Aralarında ki bu fark anlamlı olarak izlendi (p<0,001).  İHEB grubunda, fetal anomali taraması esnasında saptanamayan ve doğum sonrası izlenen anomali sayısı anlamlı olarak daha yüksek izlendi (n=3 (%3.9) vs n=1 (%0.3), p=0,005). Düşük doğum ağırlıklı bebek oranı İHEB grubunda 13 (%17.1) olup kontrol grubunda 28 (%9.2) idi ve İHEB grubunda anlamlı derecede yüksek izlendi (p=0,049).

Sonuç
İHEB çoğunlukla normalin varyantı olmasına rağmen; kromozomal anomaliler, enfeksiyonlar, kistik fibrozis, intrauterin gelişme geriliği gibi sonuçlarla ilişkisi olabilmektedir. İHEB varlığında öncelikle detaylı ultrasonografi tekrarı ve fetal ekokardiyografi yapılmalıdır. Anöploidiler, kistik fibrozis, TORCH taramaları hakkında hastalar bilgilendirilmelidir. Tüm bulguları normal olan hastalar intrauterin gelişme geriliği açısından takip edilebilir. Sonuçlar yeni çalışmaların önünü açmakla birlikte İHEB'in kötü maternal-neonatal sonuçlara ve kromozomal anomaliler üzerine öneminin açıklığa kavuşması için randomize kontrollü prospektif ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
 
Anahtar kelimeler
Hiperekojenik bağırsak, ultrasonografi, anöploidi, kistik fibrozis

Abstract:
Objective
The aim of this study is to examine the antenatal and postnatal results of fetuses with isolated echogenic bowel in second trimester ultrasonography.
Materials and Methods
In this retrospective study; between January 2018 – December 2018 at Department of Obstetrics and Gynecology, University of Health Sciences Tepecik Training and Research Hospital and were diagnosed with isolated echogenic bowel in second trimester ultrasonography and normal healthy pregnant women who gave birth in our hospital delivery unit (as a control group) were used. 85 of 353 pregnant women who were found to have isolated fetal echogenic bowel (IFEB) in ultrasonography were included in the study by reaching their data. 4 control groups patients were selected for each isolated echogenic bowel delivery. The control group was composed of patients who gave birth on the same day as the study group (accordance with the first two backward and forward deliveries to our criteria). The information was obtained from the hospital information management system (HIMS) and medical records of the patients retrospectively. Statistical Package for the Social Sciences version (SPSS) 26.0 (IBM Corporation, Armonk, New York, US) package program was used to analyze the data.
Results
When the ultrasonography reports of 15089 patients and 15461 fetuses between January 2018 and December 2018 in our clinic were examined, findings of IFEB were observed in 353 pregnant women (prevalence 2.33%) and 357 fetuses (prevalence 2.30%). When looked separately for single and multiple pregnancies; 336/15089 in singleton pregnancies and fetuses (prevalence 2.22%), 17/352 (4.82%) in multiple pregnancies, 21/712 in multiple fetuses (prevalence: 2.94%). Data of a total of 85 pregnant women and 86 fetuses were reached. Of the patients, 13 had non-invasive prenatal testing and 36 had cystic fibrosis screening. No pathological finding was observed in all these tests. Trisomy 21 was detected in 1 (1.2%) fetus by invasive diagnosis method (amniocentesis). TORCH scan was performed in 70 patients. While Rubella Ig was M + in 2 (2.8%) patients, Toxoplasma Ig M + was observed in 1 (1.4%) patient. Particles were observed in amniotic fluid Intraamniotic bleeding was considered during fetal anomaly screening in 6 (7.1%) patients. With the postnatal examination and examinations of the newborn, 1 (1.2%) newborn was diagnosed with partial anomalous pulmonary venous return, 1 (1.2%) newborn with patent ductus arteriosus, and 1 (1.2%) newborn with duodenal obstruction. Other newborns had normal. Fetal growth retardation was found in 9 (11%) fetuses. While 1 (1.2%) pregnancy was terminated due to trisomy 21, pregnancy loss occurred in 1 (1.2%) fetus. 1 (1.2%) pregnancy resulted in intrauterine stillbirth.
When the newborns with IFEB were compared with the control group; maternal age, parities, body mass indexes, fetal anomaly screening weeks, neonatal gender distributions, delivery weeks, macrosomia prevalence, 1st minute and 5th minute APGAR score <7 newborn number, neonatal intensive care need and neonatal ex were similarly between the groups. There was no significant difference between the groups in terms of threatened abortion, gestational diabetes and gestational hypertensive diseases. Stillbirth rates between the groups were similar. While the rate of fetuses with intrauterine growth retardation was 10.5% (n = 8) in the group with IFEB, it was 4.6% (n = 14) in the control group, and a significant excess was observed in favor of IUGR in the group with IFEB (p = 0,048). In 5 patients (6.6%) in the IFEB group, particles were observed in the amniotic fluid during fetal anomaly scanning and intraamniotic bleeding was considered. This number remained in 2 (0.6%) patients in the control group. This difference between them was observed to be significant (p <0,001). In the IFEB group, the number of anomalies that were not detected during fetal anomaly screening and followed up after delivery were significantly higher (n = 3 (3.9%) vs n = 1 (0.3%), p = 0,005). The rate of low birth weight babies was 13 (17.1%) in the IFEB group and 28 (9.2%) in the control group, and it was significantly higher in the IFEB group (p = 0,049).

Conclusion 
Although FEB is mostly a variant of normal; it may be associated with consequences such as chromosomal anomalies, infections, cystic fibrosis and ıntrauterine growth retardation. The presence of isolated hyperechogenic bowel, detailed ultrasonography repetition and fetal echocardiography should be performed again. Patient should be informed about aneuploidies, cystic fibrosis, TORCH screening. Patients with normal findings can be followed up in terms of intrauterin growth retardation. Although the results open the way for new studies, randomized controlled prospective and multicenter studies are needed to clarify the importance of isolated echogenic bowel on poor maternal-neonatal results and chromosomal anomalies.

Keywords
Echogenic bowel, ultrasonography, aneuploidy, cystic fibrosis