Türkiye'de yetişen bazı corydalis DC. türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic researches on some corydalis DC. species growing in Turkey
Yazar: MEHTAP KILIÇ PORSNOK
Danışman: PROF. DR. BİLGE ŞENER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alkaloidler = Alkaloids ; Berberin = Berberine ; Corydalis = Corydalis ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Kolinesteraz inhibitörleri = Cholinesterase inhibitors ; Kolinesterazlar = Cholinesterases ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de yetişen Papaveraceae familyasına ait Corydalis DC. türlerinin in
vitro kolinesteraz inhibitörü aktivitelerinin tayin edilmesi ve yüksek aktivite gösteren
tür/türlerden aktiviteden sorumlu bileşik/bileşiklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Dünyada
takriben 470 kadar tür, ülkemizde 8'i endemik 17 tür ile temsil edilen Corydalis DC.
cinsinin 22 taksonu bulunmaktadır. Bazı Corydalis türleri halk ilacı olarak Avrupa ve
Çin'de hafıza güçlendirici amaçla kullanılmıştır. 54 farklı popülasyondan toplanan
yumrular asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz inhibitör aktiviteleri açısından in vitro
olarak modifiye edilmiş spektrofotometrik yöntem ile test edilmiştir. En yüksek aktivite
gösteren bileşik/bileşikler aktivite-yönlendirmeli fraksiyonlama ile belirlenmiş ve
kromatografik (LC-QTOF/MS) ve ileri spektroskopik teknikler ile tayin edilmiştir. Diğer
taraftan yumruların antioksidan kapasiteleri ile canlı ve tümör (MCF-7) hücre hatlarındaki
sitotoksik etkileri de belirlenmiştir. Kanadin, berberin ve dehidrokoridalin isimli
protoberberin grubu alkaloitler her iki enzime karşı kuvvetli inhibitör etkiye sahip
bileşikler olarak saptanmıştır. Referans olarak kullanılan galantamine benzer aktivite
gösterdikleri tespit edilmiştir. Yumruların etanollü ekstrelerinin sağlıklı hücrelere karşı
sitotoksik aktivite göstermediği ancak bazı türlerin MCF-7 tümör hücrelerine karşı
sitotoksik olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma, Türkiye'de yetişen Corydalis türlerinin
antikolinesteraz aktiviteye sahip bileşiklerinin belirlendiği ve türlerin alkaloit içeriklerinin
karşılaştırmalı olarak incelendiği ilk çalışmadır.

Abstract:
The aim of the present study was to determine the in vitro cholinesterase inhibitory effects of the tubers of Corydalis DC. species growing in Turkey belonged to Papaveraceae family. This genus comprises of approximately 470 species distributed in the world and 17 species, 8 of them endemic with 22 taxons in the flora of Turkey. Some Corydalis species are used as folk medicine for the memory enhancement in Europe and China. Acetylcholinesterase (AChE) and butyrylcholinesterase (BChE) inhibitory activities of the tubers collected from 54 populations were screened by the slightly modified spectrophotometric method. The highest anticholinesterase compound/compounds were determined by assay-guided fractionation and their structures were elucidated through chromatographic (LC-QTOF/MS) and extensive spectroscopic techniques. The tubers were also evaluated for their antioxidant capacities along with their cytotoxic activities were examined by using MTT assay against 3T3 and MCF-7 cell lines. According to the results, canadine, berberine and dehydrocorydaline from protoberberine-type isoquinoline alkaloids were exerted the most potent inhibitory effect against two enzymes. The ethanolic extracts did not show any cytotoxicity against 3T3 cell line, however some of them was found to be active against MCF-7 cell line. This findings are also confirmed the traditional use of the tubers. This is the first study determining anticholinesterase compounds and the alkaloidal profile of Corydalis species growing in Turkey.