Doğum sonrası ilk 6 ayda annelerin kilo durumlarının ve etkileyen faktörlerin saptanması
Determination of weight status of mothers and affecting factors in the first 6 months after giving birth
Yazar: ÖZLEM ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kilo alma = Weight gain ; Kilo verme = Weight loss ; Obezite = Obesity

Özet:
Amaç: Obezite görülme sıklığı, tekrarlayan gebelikler ve doğum sayısı 
artmaktadır. Gebelik ve lohusalık dönemindeki kilo artışının ve alınan fazla kiloların 
geri verilememesinin etkisi önemlidir. Çalışmamızda kadınların gebelik sürecinden 
sonra doğum sonrası kilolarını takip ederek bunlara etki eden faktörleri 
gözlemlemeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 15-49 yaş aralığında olan Oran 75. Yıl Aile 
Sağlığı Merkezine kayıtlı doğum yapmış sağlıklı kadınlar katıldı. Katılımcıların 
lohusalık dönemi (0-40 gün), 2 aylık, 4 aylık ve 6 aylık takiplerinde kiloları ölçüldü, 
sosyodemografik özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, emzirme alışkanlıklarını, 
sıvı tüketim miktarını, uyku düzenini içeren özgün bir anket ve Uluslararası Fiziksel 
Aktivite Anketi uygulandı.
Bulgular: Araştırmamızda 19-34 yaş arası 77 kişi (%74) ortalama 5 kg 
verirken, 35 yaş ve üstü 27 kişi (%26) ise ortalama 1,6 kg verdi (p=0,006). Boy 
uzunluğu 165 cm ve altı olan 71 kişi (%48,07) 2,47 kg verdi. Boy uzunluğu 165 cm 
üzerinde olan 33 kişi (%51,92) 4,90 kg verdi (p=0,039). Geceleri kesintisiz 3 saat ve 
daha az uyuyan 69 (%66,3) kişi 3,16 kg verdi. 3 Saatten fazla uyuyan 35 (%33,6) kişi 
6,04 kg verdi (p:0,012). 3 Öğün ve daha az sayıda öğün yemek tüketen 52 (%50) kişi 
2,96 kg verdi. 3'ten fazla sayıda öğün yemek tüketen 52 (%50) kişi 5,29 kg verdi 
(p=0,009). Gelir durumu 3500 TL ve altı olan 19 kişi (%18,3) 0,98 kg verirken, 3500 
TL üzeri olan 85 kişi (%81,7) 4,83 kg verdi (p:0,007). İlk gebelik olanlar 57 kişi 
(%54,8) 5,29 kg verirken, iki veya daha fazla olanlar 47 kişi (%45,2) 2,71 kg verdi 
(p=0,026). 
Sonuç: Doğum sonu ilk altı ay kadınların fiziksel aktivite durumları düşüktü. 
35 yaş altında olanlar, geceleri kesintisiz 3 saatten fazla uyuyanlar ve öğün sayısının 
3'ten fazla olanların daha fazla kilo verdikleri belirlendi. 35 yaş altı gebe kalmanın, 
kesintisiz uyku süresinin ve öğün sayısının arttırılmasının doğum sonrası kilo 
verilmesine katkı sağladığı görüldü. Çoğu kadının gebelik sonrası altıncı ayda doğum 
öncesi kilolarına geri dönemediklerinden ötürü bu dönem obezite için risk faktörü 
olarak değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Obezite, Fiziksel Aktivite, Doğum, Gebelik, Kilo Verme

Abstract:
Aim: The frequency of obesity, recurrent pregnancies and births are 
increasing. The effect of weight gain during pregnancy and postpartum period and 
the loss of excess weight gained is important. In our study, we aimed to observe the 
factors affecting women by following their postpartum weight after pregnancy.
Material and Method: The study was attended by the healthy woman 
(Mother), who was between 15-49 years of age, Oran 75th Anniversary Family 
Health Center or applied for any reason. In the postpartum period of the participants 
(0-40 days), their weight was measured in their 2-month, 4-month and 6-month 
follow-up, an original questionnaire including the sociodemographic characteristics, 
nutritional habits, breastfeeding habits, amount of fluid consumption, sleep patterns 
and IPAQ (International physical activity survey) were applied.
Results: In our study, 77 people (74%) between the ages of 19-34 lost an 
average of 5 kg, while 27 people (35% or older) (26%) lost an average of 1,6 kg (p: 
0,006). 71 people (48.07%) with a height of 165 cm and below lost 2,47 kg. 33 
people (51,92%) with height over 165 cm lost 4,90 kg (p: 0,039). 69 (66.3%) people 
who slept 3 hours or less at night lost 3,16 kg. 35 (33.6%) people who slept more 
than 3 hours lost 6,04 kg (p=0,012). 52 (50%) people who consumed 3 meals and 
fewer meals lost 2,96 kg. 52 (50%) people who consumed more than 3 meals lost 
5,29 kg (p= 0,009). 19 people (18,3%) with an income of 3500 TL and below lost 
0,98 kg, while 85 people (81,7%) with an amount of 3500 TL lost 4,83 kg (p= 
0,007). While 57 people (54,8%) with the first pregnancy lost 5,29 kg, 47 people 
(45,2%) with two or more lost 2,71 kg (p= 0,026).
Conclusion: In the first six months after birth, women's physical activity 
scores were inactive. It was determined that those under the age of 35, those who 
slept more than 3 hours at night and those who had more than 3 meals lost more 
weight. It has been observed that getting pregnant under the age of 35, uninterrupted 
sleep time and increasing the number of meals contributes to postpartum weight loss. 
Since most women cannot return to their prenatal weight in the sixth month after 
pregnancy, this period should be considered as a risk factor for obesity.
Key Words: Obesity, Physical Activity, Birth, Pregnancy, Weight Loss