Obez ve normal kilolu olan annelerin erken dönemde emzirme öz yeterliliği ile emzirme başarılarının karşılaştırılması
The comparison of breastfeeding self-efficacy and success of obese and normal weight mothers in the early period
Yazar: SİNEM CEYLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİL ŞAHİN
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Obezite = Obesity ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Araştırma, obez ve normal kilolu annelerin doğum sonu dönemde emzirme başarısı ve öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve obez ile normal kilolu olan grup arasında karşılaştırma yapmak amacıyla tanımlayıcı ve karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Araştırma örneklemini Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin doğum sonu servislerinde yatan, araştırma kriterlerine uygun 113 obez, 111 normal kilolu anneler oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak anne ve bebeğe ait demografik özellikleri sorgulayan Kişisel Bilgi Formu, postnatal dönemde kullanılan Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği kısa şekli, Emzirmeyi Tanılama ve Değerlendirme Ölçeği LATCH kullanılmıştır. Verilerin analizi için sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, t-testi, Ki Kare testi, Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri olarak p<0.005 kabul edilmiştir. Çalışmamızda obez olan kadınların gebelik öncesi BKİ ortalaması 31.41±2.4, normal kiloluların ise gebelik öncesi BKİ ortalaması 22.25±2.8 bulunmuştur. Çalışmamızda obez annelerin bebeklerine anne sütü dışında herhangi bir ek gıda verme durumu normal kilolulara göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda hem obez hemde normal kilolu annelerde EÖÖ puanı artıkça LATCH emzirme başarısı puan ortalamaları artmaktadır (p<0.05, r:0.613). Araştırmamıza katılan normal kilolu annelerin EÖÖ obez annelere oranla yüksek bulunmuştur. LATCH emzirme başarısı puan ortalamalarının ise; obez annelerin normal kilolulara oranla daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Çalışmamız sonucunda anne sütü hakında eğitim/bilgi alan obez annelerde hem EÖÖ hemde LATCH emzirme başarısı puan ortalaması yüksek bulunmuştur. Obez ve normal kilolu annelerin bebeklerine anne sütü dışında ek gıda verme oranı artıkça hem EÖÖ puan ortalaması hemde LATCH emzirme başarısı puan ortalaması düşük bulunmuştur. Çalışmamız verileri ışığında, obez kadınlarda emzirme başarısını artırmak için emzirme öz-yeterlilik algısının yükseltilmesi, antenatal dönemden başlayan ek emzirme danışmanlık hizmetinin verilmesi, ebe ve hemşire tarafından anneye verilen eğitimlerin emzirme durumlarının sürdürülmesi açısından doğum sonu dönemde obez grupta gerekirse ev ziyaretleri ile desteklenmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Emzirme başarısı, emzirme öz-yeterlilik, maternal obezite

Abstract:
This study was conducted in a descriptive and comparative way in order to identify the relation between the breastfeeding success and self-efficacy of obese and non-obese mothers during postnatal period and to make a comparison between the obese and non-obese group. The study sample consisted of 113 obese and 111 non-obese mothers that met the study criteria who were hospitalized at the postnatal service of Zekai Tahir Burak Women Health Education and Research Hospital. The data collection tools were the Personal Information Form, which questions the demographic characteristics of mother and infant, the short version of the Breastfeeding Self-Efficacy Scale, which is used in the postnatal period, and the LATCH Breastfeeding Charting System and Documentation Tool. For the analysis of the data, number, percentage, mean, standard deviation, T test, Chi square test and the Pearson Correlation Analysis was used. Statistical significance level was accepted as p<0.005. In our study, the mean BMI of obese women prior to the pregnancy was found 31.41±2.4 while it was 22.25±2.8 for the non-obese women. Our study revealed that the number of obese mothers giving additional food apart from breast milk is significantly higher than non-obese mothers. In our study, as the BSS scores increase among both the obese and non-obese mothers, the LATCH breastfeeding success score averages increase as well (p<0.05, r:0.613). The BSS of non-obese mothers participating in our study was higher than that of obese mothers. On the other hand, it was determined that the LATCH breastfeeding success score averages were lower among obese mothers than non-obese mothers (p<0.05). At the end of our study, both the BSS and the LATCH breastfeeding success score averages were high among obese mothers who received training/information on breast milk. As the rate of mothers giving additional food to their infants apart from breast milk rise among obese and non-obese mothers, both the BSS and the LATCH breastfeeding success score averages were found to be lower. In the light of the data of our study, to increase the breastfeeding success among obese mothers, it is suggested that the perception of self-efficacy is enhanced, additional consultation is provided on breastfeeding starting from the antenatal period, and the trainings given to the mother by the midwife and nurse are supported with home visits if necessary in the obese group in the postnatal period in order to resume breastfeeding.

Keywords: breastfeeding success, breastfeeding self-efficacy, maternal obesity