1990 sonrası bölgesel gelişmeler ışığında Suriye
Syria: In the light of regional development after 1990
Yazar: HAKAN ERTAŞ
Danışman: PROF.DR. OSMAN METİN ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Orta Doğu, dünyanın en fazla öneme sahip coğrafyalarından birisi olmaözelliğini korumaya devam etmektedir. Zengin enerji kaynaklarına sahip olan bölge,dış aktörlerin kaçınılmaz ilgisine maruz kalmaya devam etmektedir. Son dönemdeözellikle ABD'nin bölgedeki müdahaleleri Orta Doğu'da yeni bir dönemin başlangıcınıteşkil etmektedir.ABD'nin bölgeyi modernleştirme ve demokratikleştirme adına sunduğu ?BüyükOrta Doğu Projesi?nde Suriye, kilit ülke konumunda bulunmaktadır. Suriye'nin DoğuAkdeniz'e ve İsrail'e komşu olması, Irak'ın kuzeyindeki Kürt oluşumunun denizeaçılabilmesi, olası İran müdahalesinde oynayacağı rol Suriye'yi önemli kılmaktadır.Hafız Esad'ın 2000 yılında ölmesinin ardından başa geçen oğlu Beşşar EsadSuriye'de yeni bir dönemin başlangıcını temsil etmektedir. Beşar Esad'ın ifadesiylebabasıyla arasında herhangi bir fark olmamasına rağmen kendisi çağın gereklerinegöre hareket ettiğini iddia etmektedir. Nitekim Beşar Esad ile birlikte Suriye yüzünüdaha çok Batı'ya dönmüştür.Özellikle su sorunun ve Suriye'nin PKK'ya desteği nedeniyle gergin bir süreçizleyen Türkiye-Suriye ilişkileri son dönemde iyileşme dönemine girmiştir. ABD'ninIrak'a müdahalesinin ardından su konusu iki ülke ilişkilerinde öncelikli sorun olmaktannispeten çıkmış ve özellikle Irak'ın kuzeyindeki Kürt oluşumu Suriye'nin toprakbütünlüğünü de tehdit etmesi nedeniyle Suriye'nin PKK'ya verdiği destek ortadankalkmıştır. Bölgede yaşanan gelişmeler iki ülkeyi dostluk çerçevesinde iyi ilişkilergeliştirmeye mecbur bırakmaktadır.

Abstract:
Middle East, preserves its characteristic of being one of the mostimportant geography in the world. The region has rich energy resources andit exposed to inevitable interest of outer actors. At last period, especially US?sinterference forms the beginning of new period at the region.US represents ?Great Middle East? project as a modernization anddemocratization of this region in which Syria plays a key position. Syria is afundamental country because of neighbouring to the East Mediterranean andIsrael, neighbouring to sea of Kurt formation at Iraq?s north, possible role inIran interference.After the death of Hafiz Esad in 2000, his son Besar Esad began tolead the country and it represents the beginning of a new period. Besar Esadclaims that although there is not any differences between his father andhimself, he acts upon the requirements of the century. Hence, Syria turns itssteps towards west with Besar Esad.Tensed Turkiye-Syria relations ,the reason of which were waterproblem and Syria?s support to PKK, have been recently improved. AfterUS?s interference to Iraq, water issue lost its priority in two country relationsrelatively and due to Kurt formation at Iraq?s north treats Syria?s territory,Syria?s support to PKK has disappeared. These events in the region obligedthese two countries to develop good relations in the name of friendship.