Bir eğitim hastanesine başvuran sürücü ve sürücü adaylarının doldurdukları beyan formlarındaki bilgiler ile muayene bulgularının karşılaştırılması
Comparison of the information on the declaration forms of driver and driver candidates applying to a training hospital and examination findings
Yazar: NURSEN SÜMER
Danışman: UZMAN MEHMET ÖZEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beyan formu = Declaration form ; Fizik muayene = Physical examination ; Hastaneler = Hospitals ; Raporlar = Reports ; Sağlık raporu = Medical report ; Sürücü adayları = Driver candidate ; Sürücüler = Drivers

Özet:
Amaç: Günümüzde giderek kalabalıklaşan, herkesin günlük hayatında zorluklarına maruz kaldığı trafik, yaralanmalı ve ölümlü kazalar nedeniyle insan sağlığı açısından da önemli bir sorundur. Trafikte araç kullanacak kişilerin sürücü belgesi alabilmesi için sağlık durumlarının buna uygun olduğunun hekim raporu ile tespit edilmesi zorunludur. Rapor için hekime başvuranlardan bazıları mevcut sağlık sorunlarını gizleyebilmektedir. Bu durum hekimin işini zorlaştırmakta, gözden kaçan bazı sağlık sorunları ileride telafisi olanaksız sonuçlara yol açabilmektedir. Bu araştırmada sağlık raporu almak için başvuran sürücülerin ya da sürücü adaylarının doldurdukları beyan formlarında verdikleri bilgilerin güvenilirliği araştırılarak, beyan formlarının iyileştirilmesi ya da adayların sağlık durumunun doğru biçimde değerlendirilmesine yönelik yeni tespit yöntemleri önerilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 3215 sürücü/sürücü adayının doldurmuş olduğu beyan formları ile düzenlenen sağlık raporları geriye dönük olarak incelendi. Başvuranlara ait tıbbi kayıtlar, sağlık kurulu (engelli) raporları, ilaç/malzeme kullanım raporları, konsültasyon belgeleri ve tetkik sonuçları da gerektiğinde incelemeye alındı. Başvuranların cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve meslek gibi demografik özellikler değerlendirildi, antropometrik ölçümleri ile klinik özellikleri arasındaki ilişki incelendi, kayıtlı olduğu aile hekimini bilme ve sürücü belgesi sağlık raporu için aile hekimine başvurma durumu hakkında toplanan bilgiler değerlendirildi.
Bulgular: Araştırma kapsamında 2453 (%76.3) erkek, 762 (%23.7) kadın olmak üzere toplam 3215 kişinin beyan ve muayene formları değerlendirildi. Bunlardan 2172 (%67.6) kişinin başvuru sırasında tanısı konulmuş hastalığı veya yakınması olmadığı, 1043 (%32.3) kişinin ise mevcut en az bir sağlık sorununun olduğu saptandı. Aile Hekimliği Polikliniği'nde ve sevk edilen branşlarda yapılan muayeneler sonucunda sürücü/sürücü adaylarında en sık saptanan sorun görme bozukluğudur ve 832 (%25.9) kişide saptanmıştır. Eklem hareketlerinde kısıtlılık 269 (%8.4), kalp damar hastalığı 171 (%5.3) sinir sistemi hastalığı 158 (%4.9), diyabetes mellitus 113 (%3.5) kişide tespit edilmiştir.
Katılımcıların beyan bilgileri ile muayene bulguları arasındaki uyum Kappa analizi ile değerlendirildiğinde; işitme kaybı (Kappa=0.911; p<0.001), eklem hareketlerinde kısıtlılık (Kappa=0.815; p<0.001), ekstremite noksanlığı (Kappa=0.713; p<0.001) beyanları ile doktor muayenesi sonuçlarında uyum "çok iyi" bulunurken; kas hastalığı (Kappa=0.378; p<0.001), uyku bozukluğu (Kappa=‒0.002; p=0.909) beyanları ile doktor muayene sonucu arasında "zayıf" ilişki saptanmıştır.
Başvuranlara kayıtlı olduğu aile hekimini tanıyıp tanımadıkları sorulmuştu; yanıt veren 3097 kişiden 1804'ünün (%58,3) kişi aile hekiminin adını bilmediği, kayıtlı olduğu aile sağlığı merkezinin adını ve yerini bilenlerin ise sadece 118 (%3.7) kişi olduğu saptandı. Sürücü belgesi sağlık raporu almak için kendi aile hekimine başvurup başvurmadıkları sorulan 2251 (%70,0) kişinin aile hekimine hiç başvurmadığı, başvuran 829 kişiden 744'ünün (%89,7) ise hiç muayene edilmeden uzmana sevk edildiği öğrenildi.
Sonuç: Beyan formunda verilen bilgiler ile hekim muayenesi ve sağlık kayıtlarının kontrolü sonucunda elde edilen bulgular arasında belirgin farklar olduğu gözlenmiştir. Sağlık raporunu alamamaktan ya da mevcut sürücü belgelerine kısıtlama getirileceğinden endişe duyan kişiler yanlış beyanda bulunabilir, bazen de beyan formundaki tıbbi ifadeleri tam anlayamadıkları için sorulara yanlış yanıt verebilirler. Bu yüzden hekimler beyan formlarını dikkatle incelemeli, beyan edilen sağlık sorunlarını araştırmalı, ancak incelemesini bunlarla sınırlı tutmayıp, detaylı anamnez almalı, tıbbi kayıtları incelenmeli, ayrıntılı muayene yapmalı ve gerektiğinde ilgili branşlardan görüş alarak kendisine verilen sorumluluğu hakkıyla yerine getirmelidir. Beyan formunun güncellenerek daha kolay anlaşılır ve doldurulur hale getirilmesi yararlı olacaktır.

Abstract:
Aim: Traffic which is becoming increasingly crowded nowadays and where everyone is exposed to difficulties in their daily lives is an important problem in terms of human health due to injuries and fatal accidents. It is essential to determine the health status of the persons who will use the motor vehicle in order to obtain a driver's license according to the physician report. Some of those who applied to the physician for the report may hide existing health problems. This situation makes the physician's work difficult and some health problems that are overlooked can lead to irreparable results in the future. In this study, it is aimed to investigate the reliability of the information given by the drivers or the driver candidates in order to obtain the medical report, to improve the declaration forms or to propose new detection methods for the accurate evaluation of the health status of the candidates.
Materials and Methods: The declaration forms and medical reports of 3215 drivers or driver candidates who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Antalya Training and Research Hospital were examined retrospectively. Medical records of applicants, the board of health (disability) reports, drug / material usage reports, consultation documents and test results were included in the study, if exists or necessary. Demographic characteristics such as gender, age, educational status and occupation were evaluated, the relationship between anthropometric measurements and clinical features were examined, and information collected about the status of family physician and the status of applying to family physician for driver's license health report were evaluated.
Results: In this research, declarations and examination forms of 3215 people who 2453 (76.3%) males and 762 (23.7%) females were evaluated. Of 2172 (67.6%) applicants were found to have no diagnosed disease or discomfort at the time of admission and 1043 (32.3%) had at least one health problem. As a result of the examinations carried out in the Family Medicine Outpatient Clinic and referred branches, the most common problem in drivers / driver candidates was visual impairment, and it was found in 832 (25.9%) individuals. Some of the other problems were follows: the limitation of joint movements in 269 individuals (8.4%), cardiovascular disease in 171 individuals (5.3%), nervous system disease in 158 individuals (4.9%), and diabetes mellitus in 113 individuals (3.5%).  The consistency between the declarations of the participants and the findings of the physician examination was evaluated by the Kappa analysis. The compliance with declaration of hearing loss (Kappa=0.911; p<0.001), declaration of joint movements' limitation (Kappa=0.815; p<0.001), declaration of limb loss (Kappa=0.713; p<0.001) and the results of medical examination were very good. The weak relationships were found between the declaration of muscle disease (Kappa=0.378; p<0.001), the declaration of sleep disorder (Kappa=‒0.002; p=0.909) and examination findings.
The applicants were asked whether they recognized the family physician to whom they had been registered: out of 3097 respondents, 1804 (58.3%) did not know the name of the family physician. Only 118 individuals (3.7%) knew the name and place of their family health center. They were asked if they had applied to their family physician to obtain a driver's license medical report: 2251 people (70.0%) had never applied to the family physician, and 744 (89.7%) of 829 people who applied to the family physician were referred to the specialist without any examination.
Conclusion: Significant differences were observed between the information given in the declaration form and the findings obtained from the physician examination and control of health records. People who are concerned that they will not obtain the medical report or their existing driving license will be restricted may make a false statement. Sometimes they do not fully understand the medical statements in the declaration form, so they may answer the questions as wrongly. For this reason, physicians should examine the declaration forms carefully, investigate the declared health problems, but do not limit the medical examination with declared problems. A detailed anamnesis must be taken, the medical records must be examined, and a detailed physical examination should be carried out. If necessary, the consultations must be done with colleagues from the other medical branches. So they could complete the responsibility of ensuring healthy drivers. The declaration form also must be revised and updated to help the driver candidates fill easier and correctly.