Hava aracı bakım dokümanlarının kullanımında emniyet ve etkinliğin arttırılmasına yönelik bir yaklaşım
An approach improving for safety and efficiency in the use of aircraft maintenance documents
Yazar: TARIK GÜNEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR TURHAN
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uçak Gövde Motor Bakım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Hava aracı bakım faaliyetleri, günümüzde en önemli ulaşım yöntemi olan havayolu taşımacılığının temel kısımlarından birini oluşturmaktadır. Uçuş operasyonlarının emniyetli bir şekilde sürdürülebilmesinin temel şartı, bakım faaliyetlerinin emniyetli ve etkin bir şekilde gerçekleştirilmesidir. Bakım organizasyonlarının performansı ülkelerin, otoritelerin ve havayolu operatörlerinin faaliyet gösterdikleri çevrede maliyetlerini ve prestijlerini olumsuz etkileyebilmektedir. Hava aracı bakım faaliyetlerinin, havacılık emniyeti için kritik faktörlerden birisi olmasına rağmen hem bakım alanında kullanılan mevcut teknolojinin hem de bakım faaliyetlerinin temel dayanağı olan hava aracı bakım dokümanlarının mevcut yapısı, insan faktörleri konularında geliştirilmeye açık olup, bakım teknisyeni performansını açısından da ele alınmalıdır.
Bu çalışmada, hava aracı bakım el kitabı (AMM)'nın mevcut yapısında görülen eksiklikler, teknisyen kullanımı açısından uzman ve kullanıcı görüşleri ile ortaya konulmaya çalışılmış ve günümüz teknolojilerinden faydalanarak yeni bir yaklaşım benimsenmiştir.
Mevcut dokümanların ve ortaya konan yaklaşımın değerlendirilmesi için Anadolu Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi bünyesinde öğrenim gören öğrenciler, yine aynı fakültede çalışmakta teknik personel ve teknik eğitmenlerden oluşan toplam 74 kişiyle 4 gruptan oluşan odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar değerlendirmelerinde mevcut dokümanları yüksek oranlarda emniyet, bakım operasyonlarına uygunluk ve insan faktörleri kapsamında olumsuz bulurken, çalışma sonucunda ortaya konan yaklaşımı ise yüksek oranlarda bakım faaliyetlerinin etkinliği, bakım operasyonlarına uygunluk ve insan faktörleri konuları açısından olumlu bulmuşlardır.

Abstract:
Aircraft maintenance operations constitute one of the most important parts of airway transportation, which is the most significant transportation method at the present time. The main requirement that the flight operations can be sustained in a secure way is to realize the maintenance operations safely and effectively. Besides, maintenance operations affect organizations as well as producers and countries directly on the issues of cost and reputation. Despite knowing the importance of aircraft maintenance, unfortunately present technology used in the field of maintenance and also the existing structure of the aircraft maintenance documentation, which is the main ground of maintenance operations, remain insufficient. Moreover this insufficiency leads to an unfavorable situation for maintenance field and aircraft operations.
In this study a new approach has been brought to the Aircraft Maintenance Manual (AMM) which is a document of aircraft maintenance with considering the deficiencies and the technological improvements.
To evaluate the existing documents and the introduced approach, 4 groups of Focus Group Interviews have been carried out with a total of 74 people who are students, technical staff and technical instructors of Anadolu University Faculty of Aeronautics and Astronautics. Participants, at high percentages, considered existing documents as insecure, inappropriate for maintenance operations and insufficient in terms of human factors. On the other side, they considered the approach introduced by the study as safety, appropriate for maintenance operations and favorable in terms of human factors, again at high percentages.