İlkokul 4. sınıf değerler eğitiminde yaratıcı drama yönteminin etkisi
The effect of creative drama method in teaching values to primary 4 th class
Yazar: FAZİLET BARCIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE KUŞDEMİR KAYIRAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerine  "Sorumluluk", "Saygı", "Sabır" değerlerinin kazandırılmasında yaratıcı drama yönteminin etkisini belirlemektir. Araştırma, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte uygulandığı karma yöntem (mixed method) desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılarak modellenmiştir. Bu bağlamda, araştırmanın iki boyutundan biri olan nicel boyutta, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise konuyla ilgili daha derinlemesine bir inceleme yapabilmek için görüşme, öğrenci ve öğretmen günlüklerinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. 
Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılı güz döneminde Şanlıurfa iline bağlı merkez ilçe olan Eyyübiye ilçesinde bulunan bir devlet okulunun iki dersliğinde öğrenim görmekte olan ilkokul 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Deney grubu 42 öğrenciden oluşurken, kontrol grubunda 40 öğrenci yer almıştır. Araştırmanın nitel verileri için deney grubunda yer alan öğrencilerden sistematik örneklem yöntemi kullanılarak seçilen öğrenci günlükleri incelenmiştir. 
Veri toplama sürecinde nicel ve nitel veri toplama araçları eş zamanlı olarak bir arada kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin "Sorumluluk", değerlerine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla "Sorumluluk Ölçeği", "Saygı" değerine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla "Saygı Eğilim Ölçeği", "Sabır" değerine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından düzenlenen "Sabırlı Davranış Ölçeği"; öğrencilerin bazı demografik özelliklerini belirlemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", öğrencilerin ve öğretmenin sürece ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla "Öğrenci ve Öğretmen Günlükleri" ve "Öğretmen Görüşme Formu" kullanılmıştır. Ayrıca, uygulama öncesi ve sonrasında belirlenen değerlerle ilişkili kavramları belirleyebilmek adına "Kelime İlişkilendirme Testi" aracılığıyla veriler toplanmıştır.
	Araştırmanın nicel veri analizlerinde, betimleyici analizlerden aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde ve frekans kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki değişimi değerlendirebilmek için ise, bağımlı gruplar t-testi ile eşli gruplar t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır.
	Araştırma sonucunda, değer eğitiminde yaratıcı drama yönteminin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin, ele alınan değerlere yönelik tutum puanlarının yükseldiği tespit edilmiştir. Deney grubundaki öğrencilerin günlükleri incelediğinde, sorumluk, saygı ve sabır değerlerine yönelik öğrencilerin olumlu tutum ve davranışlar kazandıkları görülmüştür. Öğrenciler farklılıklara saygı duyduklarını, saygılı davranmanın önemini ve sonuçlarını öğrendiklerini; sorumluklarını yerine getirmenin önemini kavradıklarını ve sabırlı davranmanın sonuçlarını öğrendiklerini ifade etmişlerdir. Deney grubundaki öğrencilerin kelime ilişkilendirme testi öntest-sontest sonuçları incelendiğinde, sontest lehine ele alınan sorumluluk, saygı ve sabır değerleri ile ilişkili kavram yazma sayısının arttığı ve yazılan kavramların ele alınan değerlerle ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenin süreçte tuttuğu günlük ve süreç sonrasında yapılan görüşmesi analiz edildiğinde, öğrencilerin sorumluluk, saygı ve sabır değerlerine yönelik olumlu tutum ve davranışlar kazandıkları ve bu değerleri yaşama aktardıkları görülmüştür. Öğretmen ayrıca; öğrencilerin olumsuz davranışlarında azalmanın olduğu, sorumluluk, saygı ve sabır ile ilişkili davranışlarını sınıf ortamına yansıttıkları, sınıf içi iletişimin arttığı, öğrencilerin öğrenme ilgi ve motivasyonlarının arttığını ifade etmiştir. Değerler eğitiminde yaratıcı drama yönteminin kullanılmasının değerlerin kazandırılmasında oldukça etkili olduğu, öğrenme sürecini somutlaştırdığı ve öğrencilerin ele alınan değerlerle ilgili olumlu tutum geliştirdikleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Değer, Değerler Eğitimi, Yaratıcı Drama, İlkokul, Sorumluluk, Saygı, Sabır

Abstract:
In this study, the effect of using creative drama in teaching values to 4th grade students in primary schools was examined. In particular, whether the attitudes of the students were changed through creative drama activities was studied regarding three specific values namely, responsibility, respect and patience. A mixed research design, the convergent parallel, was adopted in the study where both qualitative and quantitative research methods were employed. The first dimension of the research was experimental in which a pre-test and post-test control groups were employed. In the qualitative dimension of the study, in order to reach a deeper understanding about the issue, interviews and journals of students and teacher were made use of. 
              The study group of the research consisted of two classes of 4th grade students of a state primary school located in the district of Eyyübiye, Şanlıurfa. The study was carried out in the Fall of 2018. While the experimental group had 41 students, the control group had 39 students. The journals of students from the experimental group were selected through systematic sampling method. 
              Quantitative and qualitative data were collected simultaneously in the process. In this context, a number of scales were used to determine the attitudes of the students towards the values of responsibility, respect and patience by using the scales of the "Responsibility", "Respect Disposition" and "Patient Behaviour" respectively. Furthermore, in order to obtain demographic characteristics of the students, a personal information form was used. A number of other data collection tools were also utilised in the study. The students and the teacher were asked to keep a journal to reveal their opinions regarding the process. An interview was carried out with the teacher using Interview Schedule developed by the researcher. Finally, a Word Association Test was used in order to identify concepts that students associate with the values of responsibility, respect and patience before and after the creative drama sessions. 
              Descriptive statistics was used when analysing the quantitative data such as arithmetic means, standard deviation, frequency and percentage. To analyse the progress of students (if any) in both experimental and control groups, dependent samples t-test and independent samples t-test were executed. Content analysis was used when analysing the qualitative data. 
              It was found that the attitude scores of the students in the experimental group regarding the aforementioned values were improved. Such improvement was further supported by the findings of the students' journals in which they stated that they improved their attitudes regarding the respect for difference; they learned about the importance of showing respect and consequences of it; they understood the importance of fulfilling their responsibilities and the consequences of being patient. When the results of the pre- and post-tests of Word Association Test were examined, it was found that the students in the experimental group wrote more concepts in relation to responsibility, respect and patience in the post-test compared to the pre-test. And the concepts were related to the values that were focused in the present study. When the journal of the teacher and the interview carried out with her/him were analysed, it was seen that the students in the experimental group developed positive attitudes towards the values of responsibility, respect and patience as well as transferred these attitudes to their real lives. The teacher stated that the number of misbehaviours exposed by the students were decreased and communication and motivation for learning within the class were increased. Therefore, it was concluded that the application of creative drama method in values education was considerably efficient in developing the values of students. It helps making the learning process concreate and helps developing positive attitudes in students in terms of the values of responsibility, respect and patience. 

Key Words: Values, Values education, Primary school, Creative drama, Responsibility, Respect, Patience