Hızlı üst çene genişletmesinin intrakraniyal basınç üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of rapid maxillary expansion on intracranial pressure
Yazar: ZEYNEP MAZLUM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ BAŞER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Optik sinir = Optic nerve ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure

Özet:
Bu çalışmanın amacı; posterior çapraz kapanışla karakterize üst çene darlığı bulunan bireylerde rutin olarak yapılan hızlı üst çene genişletmesinin kafa içi basıncı üzerindeki etkisinin ultrasonografi eşliğinde optik sinir kılıf çapı ölçümü ile değerlendirilmesidir. Çalışmaya çift taraflı posterior çapraz kapanışa sahip, 11-15 yaş aralığında, toplam 25 hasta dâhil edilmiştir. Tüm hastalara hızlı üst çene genişletmesi amacıyla akrilik cap splint tipi aparey uygulanmıştır. İlk vida aktivasyonundan hemen önce (T0), hastalar monitörize edilerek vital bulguları kaydedilmiş ve ultrasonografi eşliğinde optik sinir kılıf çapı ölçümü yapılmıştır. Vida, araştırmacı tarafından 1 çeyrek tur çevrildikten 1 dakika sonra (T1), 10 dakika sonra (T2), ve 60 dakika sonra (T3) sonra aynı ölçümler tekrarlanmıştır. Hastaların vida aktivasyonu sırasındaki ağrı algısı (T1,T5) 4 kategorili sözel derecelendirme ölçeği (VRS-4) ile değerlendirilmiştir. Tedavinin aktif ekspansiyon fazının son seansında, ilk aktivasyon seansındaki ölçüm protokolü tekrar uygulanmıştır (T4,T5,T6,T7).
Çalışma sonucunda vida aktivasyonundan 1 dakika sonra (T1,T5)  ultrasonografik olarak ölçülen optik sinir kılıf çapı ölçüm değerlerinde, vida aktivasyonundan önce (T0,T4) ölçülen optik sinir kılıf çapı ölçüm değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı artış tespit edilmiştir (p<0.01). İlk vida aktivasyonundan önce yapılan ölçümlerle son vida aktivasyonundan 60 dk sonra yapılan ölçümler (T0-T7) değerlendirildiğinde aralarındaki ilişki anlamsız bulunmuştur (p>0.01). Sonuç olarak hızlı üst çene genişletme tedavisi gören hastalarda, vida aktivasyonunun hemen ardından ultrasonografik olarak ölçülen optik sinir kılıf çapı değerinde kritik değerin üzerine çıkmayan artış saptanmış, bu artışın bir saatlik zaman dilimi içerisinde giderek azaldığı ve bu durumun tekrarlayan aktivasyonlardan etkilenmediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effect of rapid maxillary expansion on intracranial pressure in patients with maxillary transverse deficiency by measuring optic nerve sheath diameter with ultrasonography. A total of 25 patients with bilateral posterior crossbite, aged 11-15 years, were included in the study. Acrylic cap splint hyrax appliance was applied to all patients for rapid maxillary expansion (RME). Just before the first screw activation (T0); the patient was monitored, vital signs were recorded and optic nerve sheath diameter (ONSD) was measured with ultrasonography (US). The same measurements were repeated 1 minute (T1), 10 minutes (T2), and 60 minutes (T3) after the screw was turned a quarter turn by the researcher. Patient's perception of pain during screw activation (T1,T5) was also noted by a four-category verbal rating scale (VRS-4). In the last session of RME therapy, the same measurement procedure was performed as in the first activation session (T4,T5,T6,T7).
In the results; A statistically significant increase was found in optic nerve sheath diameter values measured immediately after screw activation (T1, T5) compared to optic nerve sheath diameter values measured before screw activation (T0, T4) (p<0.01). When the measurements recorded before the first screw activation and 60 minutes after the last screw activation (T0-T7) were evaluated, the relationship between them was not significant (p>0.01). As a result, an increase in ultrasonographically measured ONSD value not exceed the critical value, was detected in patients who underwent rapid maxillary expansion theraphy immediately after screw activation.