Kocayemiş (Arbutus unedo L.) genotiplerinin in vitro çoğaltımı
In vitro propagation of strawberry tree (Arbutus unedo L.) genotypes
Yazar: SERDAR MEMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. MELEKBER SÜLÜŞOĞLU DURUL
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arbutus unedo L. = Arbutus unedo L. ; Genotip = Genotype ; Köklenme = Rooting ; Nod kültürü = Nod culture ; Sürgün ucu kültürü = Shoot tip culture

Özet:
Bu çalışmada bitki büyüme düzenleyicilerinin ve besin ortamlarının Yuvacık 2, Yuvacık 3, Yuvacık 4, Ulaşlı 1 ve Ereğli genotiplerinin in vitro çoğaltılması üzerine etkileri araştırılmıştır. İlk önce kocayemiş için uygun sterilizasyon tekniğinin belirlendiği denemelerde sürgün ucu ve boğumlu eksplantlarda %50 etil alkol ile 1 dakika + %20 sodyum hipoklorit ile 12 dakika uygulaması en uygun sterilizasyon tekniği olarak belirlenmiştir. İlk dikim aşamasında sadece boğumlu eksplantlarda proliferasyon gerçekleşmiştir. Alt kültürlerde proliferasyon oranı genotiplere göre farklılık göstermiş, Yuvacık 2 genotipinde 2 mg/l BAP + 0,1 mg/l GA₃ ile Ulaşlı 1 genotipinde 0 mg/l BAP + 0,1 mg/l GA₃ içeren MS ortamında en yüksek proliferasyon gerçekleşmiştir (her ikisinde de %88,89). Çoğaltma aşamasında MS ve WPM besin ortamlarında farklı BAP dozlarının etkileri araştırılmıştır. Yuvacık 2 ve Ulaşlı 1 genotiplerinde sürgün çoğaltma aşamasında en iyi sonuçlar WPM besin ortamında 2 mg/l BAP + 0,1 mg/l GA₃ kombinasyonundan (sırasıyla %100 ve %55,56), Yuvacık 4 genotipinde ise 0 mg/l BAP + 0,1 mg/l GA₃ kombinasyonundan (%44,44) alınmıştır. Köklenme aşamasında Yuvacık 2 genotipi için, 2 mg/l IBA dozu köklenmede en uygun doz olarak belirlenmiştir. Adaptasyon aşamasında perlit ve torf (1:1 v/v) karışımı kullanılmıştır. Yuvacık 2 genotipinde adaptasyon aşamasında da başarı oranı artmıştır. IBA dozlarında köklendirilen Yuvacık 2 mikro bitkiciklerinde adaptasyonda yaşama oranı ortalama %42,9 olmuştur.

Abstract:
In this study, effects of plant growth regulators and basal nutrient medium in vitro propagation of Yuvacık 2, Yuvacık 3, Yuvacık 4, Ulaşlı 1 and Ereğli genotypes were investigated. Firstly, the most suitable sterilization technique was determined for sterilization of plant materials, as 50% ethyl alcohol for 1 minute + 20% sodium hypochlorite for 12 minutes for both of shoot tip and nodal explants. At the establishment stage, proliferation was observed only in the nodal explants. Proliferation rates of shoots have changed according to genotypes in subcultures. The highest proliferation was achieved in the MS medium containing 2 mg/l BAP + 0,1 mg/l IBA in the Yuvacık 2 genotype and 0 mg/l BAP + 0,1 mg/l IBA in the Ulaşlı 1 genotype (88,89% in both). The effects of different BAP doses in MS and WPM nutrient media during the shoot multiplication phase were investigated. The best results were obtained in the WPM nutrient media supplemented with 2 mg/l BAP + 0.1 mg/l GA₃ in both of Yuvacık 2 and Ulaşlı 1 Arbutus unedo L. genotypes (100% and 55,56% respectively), while   0 mg/l BAP + 0,1 mg/l GA₃ combination gave the best results (44,44%) in WPM nutrient medium for Yuvacık 4 genotypes. 2 mg/l IBA was determined to be the most appropriate dose for rooting of Yuvacık 2 genotype. In the adaptation phase, a mixture of perlite and peat (1:1 v/v) was used as a media. The most succeed genotype Yuvacık 2 gave the 42,9% adaptation rate to acclimatization conditions.