Kamu yönetişiminin vergi gelirleri üzerindeki etkisi: Yeni AB üye ülkeleri örneği
Impact of public governance on tax revenues: The case of new EU member states
Yazar: YUSUF BİLGEN
Danışman: PROF. DR. YILMAZ BAYAR
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Kamu yönetimi reformu hususunda Yeni Kamu İşletmeciliği temelli neoliberal varsayımlar, XXI. asrın başlamasıyla tartışılır duruma gelmiştir. Söz konusu durum, kamu yönetimi alamı içerisinde güncel karmaşaların ve sorunların ortadan kaldırılması için yeni bir vizyona duyulan gereksinimi gündeme getirmiştir. Bu gereksinim, kamu yönetimi literatürü kapsamında, beraber üretim, çoğulcu devlet, katılım, örgütlerarası ağlar, ortaklıklar ve işbirliği gibi değerleri vurgulayan Yeni Kamu Yönetişimi isimli bir paradigmanın ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu sayede pek çok devlet, kamu hizmeti süreci içerisinde çok yönlü ve karmaşık yapısal reformlara başvurmakta ve bu bakımdan da Yeni Kamu Yönetişimi yaklaşımının temel değerlerini referans almaktadır. Bu anlayış kamuda, karar alma ve yönetim süreçlerinde beraber karar almayı, katılım ve işbirliğini egemen kılmak, yöneten ile yönetilmekte olanların karşılıklı etkileşimde olduğu temelinde, yöneticilerin; etkinlik, sorumluluk, saydamlık, verimlilik, hesap verebilirlik, hukukun üstünlüğü, açıklık prensipleri kapsamı içerisinde bir yönetim yaklaşımı içinde hareket etmelerine dayanmaktadır. Gerek devletin gerekse vatandaşın karşılıklı etkileşim içerisinde bulunduğu en yoğun alanlar arasında ise vergiler gelmektedir. Yeni Kamu Yönetişimi göstergelerinin vergiler üzerindeki etkileri bu bağlamda önem kazanmaktadır. Çalışmanın amacı Yeni Kamu Yönetişimi yaklaşımı göstergelerinin vergiler üzerindeki etkilerini incelemektir. Avrupa Birliği'ne son dönemde üye olmuş ülkeler örnekleminde panel regresyon analizleriyle hazırlanan çalışmada; hükümetin etkinliği, hukukun üstünlüğü, düzenleyici kalite ile ifade özgürlüğü ve hesap verilebilirlik göstergelerinin vergi gelirlerini pozitif etkilediği, bununla birlikte yolsuzluk, siyasal istikrar ve şiddetsizlik göstergelerinin vergi gelirleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Neoliberal assumptions on public administration reform based on New Public Management have become debatable with the beginning of the XXI century. This situation has brought up the need for a new vision in order to eliminate the current complexities and problems in the field of public administration. This need has led to the emergence of a paradigm called New Public Governance, which emphasises values such as co-production, pluralist state, participation, inter-organisational networks, partnerships and cooperation within the public administration literature. In this way, many states are resorting to multifaceted and complex structural reforms within the public service process, and in this respect, they refer to the core values of the New Public Governance approach.  Taxes are among the most intensive areas where both the state and citizens interact with each other. The effects of New Public Governance indicators on taxes gain importance in this context. The aim of this study is to analyse the effects of New Public Governance approach indicators on taxes. In the study prepared by panel regression analyses in the sample of countries that have recently joined the European Union, it is concluded that government effectiveness, rule of law, regulatory quality, freedom of expression and accountability indicators have a positive effect on tax revenues, while corruption, political stability and non-violence indicators do not have a significant effect on tax revenues.