Stratejik kararların gerçek opsiyonlar ile değerlendirilmesi
The evaluation of strategic decisions with real options
Yazar: SEZİ ÇEVİK ONAR
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN POLAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Gerçek opsiyon = Real options ; Stratejik karar = Strategic decision ; Yetkinlik = Competence

Özet:
Günümüzde organizasyonların faaliyet gösterdikleri çevre dinamik ve belirsizdir. Böyle tanımlanmış bir çevrede hızlı ve doğru kararlar verebilmek organizasyonların varlıklarını sürdürebilmeleri için gereklidir. Çevredeki değişimlere hızlı ve doğru tepki verebilmek için firmaların sahip oldukları stratejik kararlar arasından en uygun olanı seçmeleri gerekmektedir. Bu da organizasyonların sahip oldukları stratejik seçeneklerin önemini vurgulamaktadır. Opsiyon seçenek anlamına gelmektedir,organizasyonun sahip olduğu seçenekler firmaların daha da başarılı olmalarını sağlarken başarısızlık riskini de ortadan kaldırmalıdır. Firma yöneticilerinin görevi bu seçenekleri kümesini en etkin değeri sağlayacak şekilde yönetmektir. Stratejik opsiyon kümesinin en etkin şekilde yönetilebilmesi için stratejik opsiyonların değerini etkileyen unsurların neler olduğunun belirlenebilmesi gerekmektedir. Ancak stratejik opsiyonların değeri tek bir unsurdan oluşmamaktadır, firmanın sahip olduğu stratejik seçenekler kümesinin değerli olması bu değerin bir parçasıdır, ancak değerin tamamını tanımlamamaktadır. Firma yöneticileri bu stratejik opsiyon kümesinden bazılarını kullanmaya karar vermektedir, çevre koşulları, firma yöneticisinin özellikleri ve benzeri unsurlar bu kullanım tercihinin değerini etkilemektedir. Bu sebeple sorgulanması gereken bir diğer unsur firmanın kullanmayı seçtiği stratejik opsiyonların değeridir. Stratejik opsiyonların etkin yönetimindeki bir diğer unsur ise stratejik opsiyonların kullanımının etkin bir şekilde yönetilmesidir. Firmalar değerli bir stratejik opsiyon kullanmayı seçmiş olsalar bile uygulamadan kaynaklanan hatalar bu değerin elde edilmesini önleyebilmektedir. Stratejik opsiyonlar değerlendirilirken göze alınması gereken bir diğer unsur ise bu stratejik opsiyonların firmanın yetkinlik geliştirme sürecine ve dolayısıyla ardıl olarak karattığı stratejik seçeneklere olan etkisidir. Bu çalışma kapsamında stratejik opsiyonların değerini etkileyen tüm bu unsurlar göz önüne alınmış ve stratejik opsiyonların değerini etkileyen faktörlerin neler olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla İMKB'ye bağlı firmalarda uygulama yapılmıştır.

Abstract:
Today organizations are dealing with dynamic and uncertain environments. In these environments fast and accurate decisions are crucial for the survival of the firm. Firms need to choose the best options that will lead to firm performance. Therefore the strategic options that the firm has are vital for the survival of the firm. The strategic options eliminates the downside risk and creates an upside potential, the managers duty is to efficiently manage these option portfolio. In order to manage strategic options portfolio efficiently firms need to know the value of strategic options. The value of strategic options should be considered from several perspectives. The value of the strategic options portfolio is a part of the value of strategic options to the firm but there are other elements that affect the value. Firm makes a decision by exercising one of its strategic options; the value of this option is affected both by the environmental factors and firm related factors. For instance this value shows the vision of the managers. One of our objectives is to reveal these factors. On the other hand this value does not ensure that the firm will capture this value. Sometimes the application problems will lead to poor performance results. Another aspect is the relation between the competence building process and strategic options. In this study these various aspects of strategic options and the factors affecting them is evaluated via the firms quoted to Istanbul Sock Exchange.