Sigara içen ve içmeyen erkeklerde kemik yapım ve yıkım parametrelerinin karşılaştırılması
Comparison of bone turnover markers between male smoker and non-smoker
Yazar: NİSA ÇETİN KARGIN
Danışman: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Erkekler = Men ; Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik rejenerasyonu = Bone regeneration ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, sigara içen ve içmeyen erkeklerde kemik yapım ve yıkım parametrelerinin karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 17.02.2014 ile 04.04.2014 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı Sigara Bıraktırma polikliniğine başvuran 35-70 yaş aralığındaki 85 sigara içen erkek birey vaka grubuna ve periyodik muayene polikiniğine başvuran 35-70 yaş aralığındaki 85 hiç sigara içmemiş erkek birey kontrol grubuna alındı.  Kemik yapım parametrelerinden osteokalsin, osteoprotogerin ve kemik  yıkım parametrelerinden  RANKL, CTX ayrıca kemik minarel yoğunluğunu etkileyen TSH, Ca, P, PTH, ALP, TT, vitamin D parametreleri çalışıldı. Katılanların sosyodemografik özelliklerini ve osteoporoz risk faktörlerini içeren 47 sorudan oluşan anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile dolduruldu. Tüm veriler SPSS 16.0 istatistik paket programı kullanılarak değerlendirildi. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma,  Ki-kare testi ve Student-t testi kullanıldı.
Bulgular: Sigara içen grubun serum RANKL düzey ortalamaları 93,61±98,84 pg/ml,  sigara içmeyen grubun  serum RANKL düzey ortalamaları 117,53±8,65 pg/ml olup   serum RANKL seviyesi sigara içen grupta  sigara içmeyen gruba göre düşük olsa da bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,084). Sigara içen grubun  serum CTX düzeyleri ortalaması 50,30 ±26,97 ng/ml, sigara içmeyen grubun serum CTX düzeyleri ortalaması 65,10 ±42,41 ng/ml olup,  istatistiksel olarak sigara içen grupta CTX seviyesi anlamlı derecede düşüktü (p=0,007).  Sigara içen grubun serum OC düzeyleri ortalaması 21,62 ±13,59 ng/ml,  sigara içmeyen grubun serum OC düzeyleri ortalaması 26,52 ±21,70 ng/ml olup sigara içmeyen grubun  serum OC düzeyleri ortalaması, sigara içen grubun  serum OC düzeyleri ortalamasından  istatistiksel olarak anlamlı olmasa da yüksekti (p=0,080). Sigara içen grubun  serum OPG düzeyleri ortalaması 2,70±2,38 pg/ml, sigara içmeyen grubun  serum OPG düzeyleri ortalaması 3,88±4,18 pg/ml olup sigara içmeyen grubun serum OPG ortalama seviyesi, sigara içen grubun ortalama OPG seviyesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0,025). Sigara içen grubunun RANKL/OPG düzeyi ortalaması (43,63±58,97), sigara içmeyen grubun (39,73 ±17,52) ortalama düzeyinden istatistiksel olarak anlamlı olmasa yüksek bulundu  (p=0,560).
Sigara içen grubun  serum PTH düzeyi ortalaması 23,75±9,88 pg/ml,  sigara içmeyen grubun PTH düzeyi ortalaması 31,35±13,15 pg/ml olup sigara içmeyen grubun PTH düzeyi ortalaması sigara içen gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0,000). Sigara içen grubun  vitamin D düzeyi ortalaması 16,75±8,73 ng/ml, sigara içmeyen grubun 19,50±8,97 ng/ml olup istatistiksel olarak sigara içmeyen grubun vitamin D ortalaması, sigara içen grubun vitamin D ortalamasına göre anlamlı derecede yüksekti (p=0,044).

Sonuç: Osteoporoz, hem erkeklerde hemde kadınlarda yaşam kalitesini olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Dünya nüfusunun giderek yaşlanmasıyla osteoporoz prevalansı da artmaktadır. Osteoporoz risk fakörlerinden birininde de sigara içimi olduğu ve kemik yapımını olumsuz etkilediği bu çalışma ile de desteklenmektedir. Osteoporozun ileri yaşlarda olduğu kadar orta yaştaki sigara içen erkeklerde de önemli bir sağlık sorunu olduğu akılda tutulmalı ve sigara bırakma konusunda gerekli destek verilmelidir.

Abstract:
Objective: We aimed to compare of the bone turnover markers between male smoker and non smoker in this study.
Material and Method: This study was conducted between February 17, 2014 and April 4, 2014 at Selçuk University Medical School. A total of 85 smoker males aged between 35 -70  who had presented to the Department of Family Medicine's Smoking Cessation Outpatient Clinic were included in the case group while a total of 85 males aged between 35 - 70 who had never smoked and who had presented to the periodical examination outpatient clinic were included in the control group for the study. Osteocalcin and osteoprotogerin, which are listed among bone formation parameters, and RANKL and CTX, which are listed among bone destruction parameters, were studied alongside with TSH, Ca, P, PTH, ALP, TT, and vitamin D parameters which affect bone mineral density. A 47-question questionnaire covering the osteoporosis risk factors and the socio-demographic characteristics of the participants was filled in by face to face interviews. All the data collected were evaluated by using the SPSS 16.0 package program. The evaluation of data were used the numbers, percentages, averages, standard deviation Chi-square test and Student-t test. 
Results: The averages for the serum RANKL level of the smoker group were 93.61±98.84 pg/ml while the same figures were 117.53±8.65 pg/ml for the non-smoker group. Although the serum RANKL level was lower in smoker group in comparison to the non-smoker group, this difference was not statistically significant (p=0.084). The average serum CTX level of the smoker group was 50.30 ±26.97 ng/ml, while this level was 65.10 ±42.41 ng/ml for the non-smoker group and the results revealed that statistically the CTX level in the smoker group was significantly lower in the smoker group (p=0.007). The average serum OC levels of the smoker group were 21.62 ±13.59 ng/ml and the same level was 26.52 ±21.70 ng/ml for the non-smoker group. The average serum OC level of the non-smoker group was higher than that of the smoker group though the difference between the two groups was not statistically significant (p=0.080). The average serum OPG levels of the smoker and the non-smoker groups were 2.70±2.38 pg/ml and 3.88±4.18 pg/ml respectively. The latter's average serum OPG level was statistically higher than the smoker group (p=0.025). The average RANKL/OPG level of the smoker group (43.63±58.97) was higher than that of the non-smoker group (39.73 ±17.52) although the difference between the two was not statistically significant (p=0.560).
The average serum PTH level of the smoker and non-smoker groups were 23.75±9.88 pg/ml and 31.35±13.15 pg/ml respectively and the related average of the non-smoker group was statistically higher than that of the smoker group (p=0.000). The average vitamin D level of the smoker group was 16.75±8.73 ng/ml while it was 19.50±8.97 ng/ml for the non-smoker group and the related figure for the non-smoker group was statistically higher than the smoker group (p=0.044).
Conclusion: Osteoporosis is a disease which has negative effects on the quality of life both for men and women. As the population of the world gets older so does the prevalence of osteoporosis. The study at hand supports the fact that one of the risk factors for osteoporosis is smoking and it negatively affects bone formation as well. It should be noted that osteoporosis is a significant health issue not only for older men but also for middle-aged male smokers and the necessary support for smoking cessation should be offered.