PR mesafesinin koroner arter hastalığı yaygınlığı ile ilişkisi
Relationship between PR interval and severity of coronary artery disease
Yazar: AYLİN SUNGUR
Danışman: PROF. DR. NAZMİYE ÖZBİLGİN
Sağlık Bakanlığı / Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş: Koroner arter hastalığı (KAH) ülkemizde ve tüm dünyada en önemli morbidite ve mortalite nedenidir. PR mesafesinin 200 msn'nin üzerinde olması olarak adlandırılan birinci derece atrioventriküler (AV) bloğun kardiyovasküler morbidite ve mortaliteye olumsuz bir etkisinin olmadığı düşünülmekte iken son zamanlarda yapılan çalışmalarda PR mesafesinin normal sınırlar içinde ancak ortalamanın üstünde olmasının bile endotel disfonksiyonu, arteryal esnekliğin azalması ve artmış mortalite ile ilişkili olduğu saptanmıştır. 
Amaç: Günlük pratikte hastaları değerlendirmek için sıkça kullanılan elektrokardiyografide (EKG) hesaplanan PR mesafesi ile KAH yaygınlığı arasında ilişki olup olmadığını araştırdık. Materyal ve Metod: Hastanemiz polikliniğine göğüs ağrısı ile başvuran ve koroner anjiografi (KAG) kararı alınan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların EKG'lerinde PR, RR, QT mesafeleri, kalp hızları ve P dalga süreleri hesaplandı. PR ve QT mesafeleri kalp hızına göre düzeltildi. Hastaların KAG görüntüleri izlendi. Görüntülerden SYNTAX ve Gensini skorları hesaplandı ve hasta damar sayısına göre hastalar sınıflandı. İki ve üç damar hastalığı saptanan kişiler çok damar hastası olarak nitelendirildi. 
Bulgular: EKG'de hesaplanan kalp hızına göre düzeltilmiş PR mesafesi (PRd); vücut kitle indeksi (VKİ), diyastolik kan basıncı ve P dalga süresi ile ilişkilidir. PRd mesafesi kısa (<157,46 msn) olan grupta hastaların %57,1'si, uzun olan grupta (≥157,46 msn) %71,8'i KAH tanısı almıştır (p=0,068). Hastaların SYNTAX ve Gensini skorlarını karşılaştırdığımızda PRd mesafesi uzun olanların ortalama skoru daha yüksek olmakla birlikte (SYNTAX:5,48±10,77 – 8,72±11,24; Gensini: 18,62±36,75 – 24,66±33,34) aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır (sırasıyla p=0,08 ve p=0,31). Çok damar hastalığı olanlarda PRd mesafesi anlamlı olarak uzun bulunmuştur (p=0,02). PRd mesafesi, VKİ, sistolik kan basıncı, aile öyküsü, açlık kan glukozu ve SCORE riski çok damar hastalığının bağımsız öngördürücüleri olarak saptanmıştır.
Sonuç: Bilinen KAH'ı olmayan kişilerde bazal EKG'den hesaplanan PRd mesafesinin normal sınırlarda ancak ortalamanın üstünde olması, bu hastalarda çok damar hastalığı saptanma ihtimalini arttıran bağımsız risk faktörlerinden biridir.

Abstract:
Background: Coronary artery disease (CAD) is an important cause of morbidity and mortality in our country and in the world. While it is thought that first-degree atrioventricular (AV) block, which is defined as PR interval above 200 msec, does not have a negative effect on cardiovascular morbidity and mortality, recent studies have shown that  PR interval even within normal limits but above the mean was associated with endothelial dysfunction, decreased arterial elasticity and increased mortality. In this study, we aimed to evaluate the relationship between the PR interval calculated from electrocardiography (ECG) that is frequently used to evaluate patients in daily practice and the severity of CAD. 
Materials and Methods: Patients who applied to outpatient clinic of our hospital with chest pain and underwent coronary angiography (CAG) were included in the study. PR, RR, QT intervals, heart rates and P wave durations were calculated from the patients' ECGs. PR and QT intervals were corrected for heart rate. CAG images of the patients were reviewed. SYNTAX and Gensini scores were calculated from the images and patients were classified according to the number of diseased vessels. People with two- and three-vessel disease were defined as having with multivessel disease.
Results: PR interval corrected for the heart rate (PRc) was associated with body mass index (BMI), diastolic blood pressure and P wave duration. 57.1% of the patients in the group with a short PRc interval (<157.46 msec) and 71.8% in the group with a long PRc interval (≥157.46 msec) were diagnosed with CAD (p=0.068). When we compared the SYNTAX and Gensini scores of the patients, the mean scores of those with a longer PRc interval were higher (SYNTAX: 5.48±10.77 – 8.72±11.24; Gensini: 18.62±36.75 – 24.66±33.34) but the difference was not statistically significant (p=0.08 and p=0.31, respectively). PRc interval was found to be significantly longer in patients with multivessel disease (p=0.02). PRc interval, BMI, systolic blood pressure, family history, fasting blood glucose and SCORE risk were found to be independent predictors of multivessel disease.
Conclusion: In people without known CAD, the PRc interval is one of the independent predictors of multivessel disease even within normal limits but above the mean.