İdiopatik intrakraniyal hipertansiyonlu hastalarda mr venografi bulguları
Mr venographic findings of idiopathic intracranial hipertension
Yazar: YUSUF AKSU
Danışman: PROF. DR. AHMET CANDAN DURAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Venler = Veins ; Venöz tromboz = Venous thrombosis ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure

Özet:
Amaç: İdiopatik intrakraniyal Hipertansiyonlu (İİH) hastalarda manyetik rezonans venografi (MRV) incelemesi yapılarak klinik verilerle trombotik olmayan venöz sinüs değişikliklerinin ilişkisininin değerlendirilmesi ve venöz sinüslerde sık karşılaşılan varyasyonların gözden geçirilmesiMateryal ve metod: Ocak 2009- Şubat 2012 tarihleri arasında İİH ön tanısıyla Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi nöroloji servisine yatırılmış 31 hastaya hastanemiz Radyoloji Anabilim Dalı MR Ünitesinde konvansiyonel MRG ve MRV tetkiki yapılmış olup bu hastalara rutin T1A Aksiyel-Sagittal, T2A Aksiyel-Koronal ve T2 FLAİR ek olarak 3B PC MRV görüntüleri alındı. İİH tanısı dışı nedenlerle MRV incelemesi yapılan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Bu hastalara İİH tanısını doğrulamak için BOS basınç ölçümü yapıldı. Kontrol grubu olarak sadece baş ağrısı yakınması olan 18 olgu çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubunda da benzer şekilde konvansiyonel MRG ve MRV tetkiki yapıldı. Hasta grubunda klinik semptom ve bulgular olarak baş ağrısı, papil stazı, görme bozukluğu ve Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) basıncına bakıldı. Hasta ve kontrol grubunda görüntüleme bulguları olarak Transvers Sinüs Stenoz Oranı (TS SO), Süperior Sagittal Sinüs (SSS) çapı, Sinüs Rektus (SR) çapı, Stenoze Segment Uzunluğu (SSU), sinüs ven varyasyonları ve SR drenaj varyasyonları değerlendirildi. Tanı testlerinin uygun kesim noktalarının bulunmasında ROC eğrisi kullanıldı. P<0.05 istatistiksel açıdan anlamlı kabul edildi.Bulgular: İİH ön tanılı 31 olgunun 23'ünde BOS basıncı yüksekliği tespit edildi. 8 olguda BOS basıncı normal sınırlarda idi. 23 olgunun 1 inde sinüs ven trombozu tespit edilmiş olup çalışma dışı bırakıldı. 30 olgunun 27 sinde baş ağrısı, 15 inde sağ papil stazı, 14 ünde sol papil stazı ve 23 hastada görme bozukluğu mevcuttu. Tüm gruplarda TS SO karşılaştırılmış olup İİH'li hasta grubunda sağ TS SO 0.63±0.16, Sol TS SO 0.55±0.16, İİH ön tanılı BOS basıncı normal hasta grubunda Sağ TS SO 0.28±0.07 Sol TS SO 0.31±0.07 kontrol grubunda Sağ TS SO 0.28±0.09, Sol TS SO 0.30±0.07 idi. Bu gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark mevcuttu (p<0.001). Tüm gruplarda SSS çapı karşılaştırılmış olup İİH'li hasta grubunda ortalama SSS çapı 7.49±1.07 mm, İİH ön tanılı BOS basıncı normal hasta grubunda 8.03±1.20 mm ve kontrol grubunda 7.18±0.19 mm idi. Gruplar arası istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Tüm gruplarda SR çapı karşılaştırılmış olup İİH lu hasta grubunda ortalama SR çapı 3.00±0.90 mm, İİH ön tanılı BOS basıncı normal hasta grubunda 3.14±0.26 mm ve kontrol grubunda 3.62±0.84 mm idi. Gruplar arası istatistiksel açıdan anlamlı fark saptandı (p=0.005). İİH'li hasta grubu ve İİH ön tanılı BOS basıncı normal hasta grubu sağ TS SSU, sol TS SSU ve BOS basınçları karşılaştırıldı. SSU açısından her iki grup arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). ROC analiz sonuçlarına göre sağ TS SO?0.46 eşik değer kabul edildiğinde sağ TS SO nın İHH lu hasta grubunu tespit etmede sensitivitesi % 91, spesifitesi % 100 olarak tespit edildi. Sol TS SO?0.46 eşik değer kabul edildiğinde Sol TS SO nın İHH lu hasta grubunu tespit etmede sensitivitesi % 84, spesifitesi spesifitesi % 100 olarak tespit edildi. ROC analiz sonuçlarına göre sağ TS SO?0.58 eşik değer kabul edildiğinde sağ TS SO BOS P yüksekliğini tespit etmede sensitivitesi %82, spesifitesi %73 olarakk tespit edildi. Sol TS SO?0.55 eşik değer kabul edildiğinde Sol TS SO BOS P yüksekliğini tespit etmede sensitivitesi %89 spesifitesi %89 tespit edildi. BOS basıncı ile TS SO arasında grafiksel olarak doğru orantılı ilişki tespit edildi.Sonuçlar: İİH'li olgularda MRV'de TS stenozu ve sinüs rektus çapında azalma izlenebilmekte olup ROC analizleri bu hastalarda kullanışlı olabilmektedir. Derin venöz sistem bu olgularda etkilenebilmektedir. BOS basıncı ile TS SO doğru orantılıdır. SSU'dan ziyade stenoz oranı İİH için önem arzetmektedir.

Abstract:
Purpose: To correlate cranial magnetic resonance venographic imaging (MRV) findings with idiopathic intracranial hypertension (IIH) symptoms. These symptoms include: Headache, papilledema and visual disturbance. In addition a review of sinovenous variations will be presented.Materials and method: 31 patients, evaluated between January 2009 and February 2012, for suspected IIH and were subsequently admitted to Erciyes University Medicine Faculty Neurology Clinic, Kayseri city, Turkey were included in this study. After routine conventional T1 weighted axial-sagittal, T2 weighted axial-coronal, and T2 FLAIR images were obtained, 3 dimensional (3D) Phase Contrast (PC) MRV images were acquired. Patients who received a PC MRV for other clinical presentations were excluded in this study. To confirm increasing cerebrospinal fluid (CSF) pressure with lumbar puncture (LP). The control group consisted of 18 patients whom had pertinent clinical findings. In these patients six measurements were studied: the transverse sinus stenosis ratio, the superior sagittal sinus diameter, the straight sinus diameter, the transverse sinus stenotic segment length, sinovenous variations, draining of straight sinus. Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis was used to evaluate diagnostic capability of MRV for the diagnosis of IIH and elevated CSF pressures. A p value less than 0.05 were considered statistically significant.Results: 23 of 31 patients had increased CSF pressure by LP. 1 patient had a sinus vein thrombosis and thus was excluded from the study. Eight patients had normal CSF pressure. 27 of 30 patients presented with a headache, 23 of 30 patients complained of a visual disturbance, 15 patients of 30 patients had papilledema, respectively. For all groups, transverse sinus stenosis ratio (TS SR) was compared. A right TS SR was 63±0.16; left TS SR was 0.55±1.6 for patients with confirmed IIH. A right TS SR was 0.28±0.07; left TS SR was 0.31±0.07 for patients who had normal BOS pressure. A right TS SR was 0.28±0.09, left TS SR was (0.30±0.07). For control groups, superior sagittal sinus (SSS) diameter was compared. Mean SSS diameter was 7.49±1.07 mm for patients with IIH, 8.03±1.20 mm for patients had normal BOS pressure and 7.18±0.19 mm for control group. There was no statistically significant different between all groups (p>0.05). For all groups, straight sinus (SS) diameter was compared. Mean SS diameter was 3.00±0.90 mm for patients with IIH, 3.14±0.26 mm for patients had normal BOS pressure and 3.62±0.84 mm for control group. There was statistically significant different between all groups (p<0.05). There was a direct proportion between BOS pressure and TS SR. As a result ROC analysis, if right TS SF?0.46 then the sensitivity is 91%, specificity is 100% for patient with IIH. If left TS SR?0.46 sensitivity 84%, specificity 100% for all patient with IIH. As a result ROC analysis, if right TS SR?0.58, sensitivity 82%, specificity 73% for increasing CSF pressure patients with IIH. If left TS SR?0.55, sensitivity 89%, specificity 89% for increased CSF pressure in patients with IIH.Conclusion: TS stenosis and decreasing diamater of SS were seen in patients with IIH on MRV. This study demonstrated deep venous structures are influenced in patients with IIH. There was a direct proportion between CSF pressure and TS SR measurements.