Unutulmaz turizm deneyimi ve hikâye anlatıcılığı: Safranbolu konakları örneği
Unforgettable tourism experience and storytelling: 'The case of Safranbolu mansions'
Yazar: GÖKÇE ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT KADİR OĞUZ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Maslow (1964)'a göre deneyim; bireyin sıradan gerçekliği aştığı, varlık ya da nihai gerçekliği algıladığı olaydır. Unutulmaz turizm deneyimi (UTD) seyahat esnasında kişilerde ruhsal, duygusal, fiziksel ve entellektüel etkiler bırakan deneyimlerdir (Pine ve Gilmore, 1998). Kim ve arkadaşları (2012) UTD kavramına 7'li model oluşturarak açıklama getirmişlerdir. Turist deneyiminin oluşumunun önemli parçalarından biri olan hikaye anlatımı (Pearce ve Parker, 2013) bir çeşit ağızdan ağıza anlatım (WOM) metodudur (Delgadillo ve Escalas, 2004). Kültürel ihtiyaçların tatmin edilmesi için çıkılan yolculuklara kültürel turizm denir (Richard, 1994). Bilinen tarihi M.Ö 3000 yıla kadar dayanan Safranbolu dünyanın en iyi korunan 20 kenti arasındadır ve Safranbolu'da 800 kadarı yasal koruma altında olmak üzere 2000'e yakın geleneksel Türk evi bulunmaktadır. Çalışmanın amacı Safranbolu geleneksel evlerinde unutulmaz bir deneyimin nasıl oluşturulduğunu ve hikaye anlatıcılığının nasıl yapıldığını ortaya çıkartmaktır. Bu doğrultuda konaklama deneyimi, deneyimi oluşturanların açısından mercek altına alınmıştır. Çalışmada nitel metotlardan yüz yüze görüşme yöntemi kullanılmıştır ve görüşmeler kayda alınmıştır. Katılımcılar sorulara doğru yanıtlar verebilecek kişilerden seçilmiştir (amaçlı örneklem yöntemi) ve yeni katılımcılara mevcut katılımcıların tavsiyeleri ile ulaşılmıştır (kartopu yöntemi). Manuel (el ile) kodlama yöntemi kullanılmıştır. Son aşamada güvenirlilik sağlamak adına katılımcılardan birkaçı tekrar ziyaret edilerek temalar hakkında görüşleri alınmıştır (üye kontrolünde araştırmacı kullanım yöntemi). Sonuç olarak Safranbolu'da hikaye anlatıcılığı; konakların eski sahiplerinin hayat hikayeleri üzerinden, mimari dokudan beslenilerek ve ev sahiplerinin özel eşyaları sergilenerek gerçekleştirilmektedir. Safranbolu konaklarında UTD misafirperverlik, otantiklik ve mimari olmak üzere üç metot yardımıyla oluşturulmaya çalışılmaktadır. Otopark, etkinlik ve gastronomi çalışmada eksiklikler olarak göze çarpmaktadır.

Abstract:
According to Maslow (1964), experience is an event in which an individual transcends ordinary reality and perceives existence or ultimate reality. Unforgettable tourism experiences (UTE) are experiences that leave spiritual, emotional, physical and intellectual effects on people during travelling (Pine & Gilmore, 1998). Kim et al. (2012) explained the concept of UTE by creating a 7-point model. Storytelling, which is one of the important parts of the formation of tourist experience (Pearce & Parker, 2013), is a kind of word-of-mouth (WOM) method (Delgadillo & Escalas, 2004). Travelling to satisfy cultural needs is called cultural tourism (Richard, 1994). Safranbolu, whose known history dates back to 3000 BC, is among the 20 best-preserved cities in the world and there are nearly 2000 traditional Turkish houses in Safranbolu, 800 of which are under legal protection. The aim of the study is to reveal how an unforgettable experience is created and how storytelling is done in Safranbolu traditional houses. In this direction, the accommodation experience is scrutinised from the perspective of those who create the experience. Face-to-face interview method, one of the qualitative methods, was used in the study and the interviews were recorded. Participants were selected from those who could give correct answers to the questions (purposive sampling method) and new participants were reached through the recommendations of existing participants (snowball method). Manual coding method was used. At the last stage, in order to ensure reliability, a few of the participants were revisited and their opinions about the themes were obtained (researcher use method under member control). As a result, storytelling in Safranbolu is carried out through the life stories of the former owners of the mansions, utilising the architectural texture and exhibiting the special belongings of the owners. In Safranbolu mansions, UTE is tried to be created with the help of three methods: hospitality, authenticity and architecture. Car parking, events and gastronomy stand out as deficiencies in the study.