Nezara viridula (L.) (Hemiptera: Pentatomidae)'nın besin tercihi, beslenme davranışı ve zarar miktarı üzerinde araştırmalar
Researches on food preference, feeding behavior and the amount of damage by Nezara viridula (L.) (Hemiptera: Pentatomidae)
Yazar: ALİ KEMAL BİRGÜCÜ
Danışman: PROF. DR. YUSUF KARSAVURAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Fasulye = Bean ; Hemiptera = Hemiptera ; Nezara viridula = Nezara viridula ; Zarar = Damage

Özet:
Bu çalışmada Nezara viridula (L.) (Hemiptera: Pentatomidae)'nın biber, domates ve fasulye bitkileri arasındaki tercihinin, beslenme davranışının, birey sayısı ile zarar miktarı arasındaki ilişkinin ve en çok zarara neden olan biyolojik döneminin ortaya konması amaçlanmıştır.Denemeler sonbahar ve ilkbahar başlarında İzmir ve çevresindeki çeşitli konukçu bitkilerden toplanan N. viridula'nın ergin bireylerinden elde edilen bireyler kullanılarak 25±1ºC sıcaklık, %45±5 orantılı nem ve aydınlanma süresi 16:8 saat olan koşullara göre hazırlanmış iklim odasında yapılmıştır.Çalışma sonuçlarına göre zararlının besin tercihi üzerine zamanın bir etkisinin olmadığı, tercihin 4. saat sonunda gerekleştiği ve %44,1 oranında fasulye bitkisini, %33,5 oranında domates bitkisini ve %22,5 oranında biber bitkisini tercih ettiği ortaya konmuştur. Ayrıca biber bitkisini %8,7 oranla II. nimf dönemindeki bireyler en az tercih ederken, %36,8 oranla ergin erkek bireyler en çok tercih edenler olmuşlardır. Domates bitkisini en çok ergin erkek bireyler tercih ederken %17,6 oranıyla II. nimf dönemindeki bireyler ise en az tercih eden bireyler olmuşlardır. Fasulye bitkisini en çok II. nimf dönemindeki bireyler %73,7 oranıyla tercih ederken %8,7 oranıyla ergin erkek bireyler en az tercih edenler olmuşlardır.N. viridula'nın beslenme davranışı ile ilgili denemeler en çok tercih ettiği fasulye bitkisinin baklaları üzerinde yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre 1 saatlik gözlem süresi içerisinde toplam beslenme aşamasını 2.845,70 sn ile en uzun sürede tamamlayan bireyler V. nimf dönemindeki bireyler olmuştur. Üçüncü ve IV. nimf dönemindeki bireyler 1.611,40 sn ve 1.561,20 sn ile bu aşamayı en kısa sürede tamamlayan bireyler olmuştur. Üçüncü ve IV. nimf dönemindeki bireylere göre 2.564,40 sn ile ergin erkek, 2.470,00 sn ile preovipozisyon, 2.401,40 sn ile II. nimf ve 2.253,10 sn ile ovipozisyon dönemindeki bireyler de bu aşamayı daha uzun süre sürdürmüşlerdir.Zarar miktarı ile ilgili sonuçlara göre N. viridula'nın fasulye bitkisinin baklasında oluşturduğu emgi lekesi alanı bakımından 26,11 mm2 ile V. nimf dönemi ilk sırada yer almıştır. Bu biyolojik dönemi 24,89 mm2 ile preovipozisyon, 22,89 mm2 ile ovipozisyon, 18,95 mm2 ile ergin erkek bireyleri ve 16,06 mm2 ile II. nimf dönemindeki bireyler takip etmiştir. Oluşturdukları emgi lekesi alanı 13,33 mm2 olan III. nimf dönemine ait bireylerden sonra 11,39 mm2 emgi lekesi alanı oluşturan IV. nimf dönemine ait bireyler en az emgi lekesi alanı oluşturan bireyler olmuşlardır. Ayrıca zarar miktarı ile ilgili çalışmalar sonucunda N. viridula'nın birey sayısı ile yaptığı zarar miktarı arasında bir korelasyon olduğu ortaya konulmuştur.Anahtar Kelimeler: Nezara viridula, besin tercihi, beslenme davranışı, zarar, fasulye.

Abstract:
The study aimed to find out the preference between pepper, tomato and bean plants, feeding behavior, correlation among number of individuals and the amount of damage by Nezara viridula (L.) (Hemiptera: Pentatomidae) and to determine which stage of N. viridula cause the most damage.Experiments conducted in a controlled climate room conditions at temperature 25±1ºC, relative humidity 45% ± 5% and photoperiod 16:8 h, using adults of N. viridula collected from Izmir province in autumn and spring.According to results of the study, time has no any impact on the food preference of the pest which preferred bean with 44.1%, tomato with 33.5% and pepper with 22.5%. Also, pepper was preferred the least by the second-stage nymphs with 8.7% while it was preferred the most by male adults with 36.8%. Tomato was preferred the most by male adults while it was preferred the least by the second-stage nymphs with 17.6%. Bean was preferred the most by the second-stage nymphs with 73.7% while it was preferred the least by male adults with 8.7%.Experiment on feeding behavior of N. viridula carried out on bean plant which is the most preferred host. In terms of results, total feeding period completed for the longest time by the fifth-stage nymphs with 2,845.70 sec. The third- and fourth-stage nymphs completed the period in the shortest time with 1,611.40 sec and 1,561.20 sec, respectively. As compared with the third- and fourth-stage nymphs; male adults, preoviposition females, the second-stage nymphs and ovipsition females completed the period in the longest time with 2,564.40 sec, 2,470.00 sec, 2,401.40 sec and 2,253.10 sec, respectively.By the results of experiments on the amount of damage, the fifth-stage nymphs were on the first rank with 26.11 mm2 sucking-spot area, followed by preoviposition females with 24.89 mm2 and oviposition females with 22.89 mm2. After those stages, male adults and the second-stage nymphs sorted with 18.95 mm2 and 16.06 mm2, respectively. The fourth-stage nymphs followed the third-stage nymphs with 11.39 mm2 caused the least sucking-spot area. Also, a correlation was found between number of individuals and the amount of damage caused by them.Keywords: Nezara viridula, food preference, feeding behavior, damage, bean.