Diyabetli sıçanlarda insülinin ovarian foliküller üzerine olan etkilerinin ışık ve elektron mikroskobik düzeyde araştırılması
Investigation of the effects of insulin on the ovarian follicles in rats with diabetes at electron and light microscopic level
Yazar: BÜŞRA BEGÜM ALİSİNANOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL TAP
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Mikroskopi-elektron = Microscopy-electron ; Mikroskopi-ışık = Microscopy-polarization ; Over = Ovary ; Overyan folikül = Ovarian follicle ; Sıçanlar = Rats ; İnsülin = Insulin

Özet:
Diyabet; insülin salgılanması veya insülinin etki mekanizmasındaki bozukluklardan kaynaklanan, yağ,       protein ve karbonhidrat metabolizmasındaki bozukluk ile birlikte olan, kronik hiperglisemi ile karakterize metabolik bir hastalıktır1. Tedavisinde metabolizmayı kontrol altına alabilmek için, günlük çoklu insülin uygulamaları yapılmaktadır. Ancak diyabetli hastalarda gözlenen üreme ile ilgili problemlerin tedavi amacı ile insülin alan hastalarda daha farklı boyut kazandığı bildirilmektedir. Diyabetli hastalarda menstrüel düzensizliklere ilaveten hipogonadizm ve erken menopoz bulguları rapor edilirken, insülin tedavisi alan hastalarda ise over kaynaklı hiperandrojenizmin geliştiği ve bunun sonucunda da polikistik overlerin gelişebileceği yapılan klinik çalışmalarda rapor edilmektedir2,3,5. Ancak, diyabetli ve metabolizmanın düzenlenmesi amacı ile insülin verilen hastalarda overlerde oluşan yapısal değişiklikleri kapsayan çalışmalara yeterince rastlanılmamaktadır. Sunulan çalışmada deneysel olarak diyabet oluşturulan ve insülin tedavisi alan sıçanların overlerinde gözlenen yapısal değişikliklerin ışık ve elektron mikroskobik düzeyde araştırılması amaçlanmıştır. 
Araştırmada kullanılacak 30 adet adolesan dönemdeki (50 günlük) dişi sıçanlar üç gruba ayrılacak. 1. Gruptaki sıçanlara yalnızca 0.1 M sitrat buffer enjekte edilerek kontrol grubu (n=10) olarak değerlendirilirken 2. Gruptakilere (n=10) tek doz 60 mg/kg i.p. streptozotosin enjekte edilerek8 diyabet grubu olarak, 3. Gruba (n=10)  ise tek doz 60 mg/kg i.p. streptozotosin ve sonrasında 4 hafta süre ile sabah ve akşam 2 IU insülin s.c. enjeksiyonu yapılarak diyabet+insülin grubu olarak değerlendirilecek. Streptozotosin enjekte edilen sıçanlardan 72 saat sonra, kuyruk veninden kan alınarak, glukometre ile açlık kan şekeri ölçümü yapılacak ve kan şeker düzeyi ≥250 mg/dL ve üzerinde olan sıçanlar çalışmaya dahil edilecektir. Diyabet+insülin grubundaki sıçanların her gün kan şekerleri ölçülerek, dört hafta boyunca subkutanöz yolla, sabah ve akşam 2 IU dozda insülin uygulanacaktır9. Bu sürenin sonunda anestezi altındaki tüm hayvanlardan kan ve over dokuları alınarak, kan dokularında serum FSH, LH, östrojen, progesteron, androstenedion ve testosteron  değerleri ölçülürken, over dokuları ışık ve elektron mikroskobik doku hazırlama yöntemlerine uygun olarak hazırlanacak ve değerlendirilecektir. Mikroskopik değerlendirmeler; diyabet ve diyabetli hastalarda metabolizmanın düzenlenmesinde kullanılan insülinin, overlerde folikül gelişimi üzerine olan etkilerinin anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.
               
Anahtar Kelimeler: diyabet, folikül gelişimi, insülin, over

Abstract:
Diabetes is a metabolic disorder characterized by chronic hyperglycemia and derived from the defects in secretion or effect mechanisms of insulin and associated with failure in fat, protein and carbohydrate metabolism1. In  treatment of diabetes, multiple daily insulin applications are used in order to  control the metabolism. The reproductive problems in patients with diabetes acquire  different dimention when patients received insulin treatment. In addition to menstruel irregularity, hypogonadism and findings of early menopause have been reported in patients with diabetes. On the other hand it has been reported in clinical investigations that, as a result of ovarian derived hyperandrogenism, polycystic ovaries can be seen in patients received insulin treatment2,3,5. However there are not enough researches that include structural changes occur in the ovaries in patients with diabetes and in patients received insulin for regulation of metabolism. The aim of present study is to investigate structural changes observed in the ovaries of the rats that experimentally induced with diabetes and received insulin therapy, by light and electron microscopic analysis. 
For this reason, 30 adolescent (50 days old) female rats will be divided into three groups. Rats in the first group (n=10) will be injected only 0.1 M citrate buffer and considered as control group. The second group  (diabetes group,  n=10) will be injected a single dose of 60 mg / kg i.p. streptozotocin8 and the third group (diabetes+insülin group, n=10) will be injected a single dose of 60 mg / kg i.p. streptozotocin and after that 2 IU insülin9 will be injected subcutanously daily twice in the mornings and evenings for 4 weeks. After 72 hours from streptozotocin injection, blood samples will be obtained from the tail vein of streptozotocin-injected rats and fasting blood glucose levels will be measured by glucometer. The rats which have ≥250 mg / dl blood glucose level will be included in the study. Blood glucose levels of the rats of the third group will be measured daily and 2IU doses of insulin will be injected subcutanously in mornings and evenings during four weeks. At the end of four weeks, the blood and ovarian tissues will be taken from all animals under anesthesia. FSH, LH, estrogen, progesterone, androstenedione, and testosterone levels will be measured in blood serum, and ovarian tissues will be processed for light and electron microscopic evaluations. These microscopic evaluations will make a contribution to understanding the effects of diabetes and insulin which is used for regulation of metabolism in diabetic patients on follicule development in ovaries.

Key words: Diabetes, follicle development, insulin, ovary