Pediatrik anestezi uygulamalarında postoperatif ajitasyonu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of the factors which affect postoperative agitation in pediatric anesthesia practice
Yazar: GÖKHAN UĞUR
Danışman: UZMAN ELİF BOMBACI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ajitasyon = Agitation ; Anestezi = Anesthesia ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Pediatri = Pediatrics ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Çocuklar = Children

Özet:
Pediatrik hastaların anestezi uygulamalarında preoperatif ve postoperatif ajitasyon görülebilmektedir. Çocuklarda derlenme döneminde postoperatif ajitasyonu ortadan kaldırmak zor, hatta bazen imkansız olduğundan bu dönem pediatrik anestezi yönetiminin belki de en sıkıntılı kısmıdır.
Çalışmamızda; pediatrik hastalarda ameliyat sonrası görülen ajitasyonun nedenlerini, bu nedenler arasında hangi faktörlerin daha etkili olduğunu ve mümkünse ajitasyonu ortadan kaldıracak veya azaltacak önlemleri tespit etmeyi amaçladık.
Materyal ve Metod
Ortopedi ve Travmatoloji, Üroloji, Göz hastalıkları, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları ve Baş Boyun Cerrahisi, Çocuk Cerrahisi, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi operasyonları geçirecek, fizik durumu ASA I-II olan, 3-10 yaş arası 206 hasta çalışmamıza dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, daha önce operasyon geçirip geçirmediği, açlık süresi, hastalara premedikasyon yapılıp yapılmadığı ve yapılmış ise ilaç ve uygulama şekli, indüksiyon tekniği ve indüksiyonda kullanılan ilaç, havayolu yönetiminin şekli, idamede kullanılan ilaçlar, anestezi süresi, uygulanan analjezi, derlenme odası kalış süresi, 10. dakika FLACC skoru, 10. dakika PAED skoru, 10. dakika MAS değeri kaydedildi.
Bulgular
İstatistiksel incelemeler sonucunda yaş, ameliyat tipi, premedikasyon, analjezi tekniği ve kullanılan ilaç, havayolu yönetimi, indüksiyonda ve idamede kullanılan ilaçlar ve anestezi süresinin postoperatif ajitasyonu anlamlı olarak etkilediği sonucu çıkmıştır (p<0.005). Birbirinden bağımsız risk faktörünü tespit etmek amacıyla yapılan regresyon analizinde ise yaş, indüksiyonda kullanılan ilaç ve anestezi süresi bağımsız risk faktörleri olarak tespit edilmiştir.
Sonuç
Pediatrik hastalar ajitasyon açısından her zaman riskli grubu oluşturmaktadır. Daha detaylı ve kapsamlı çalışmalarla; en doğru uygulamaların belirlenmesi ve önlemlerin alınması, hastanın, ebeveynlerin ve sağlık çalışanlarının işini kolaylaştıracaktır.
Anahtar Kelimeler: Pediatrik, Anestezi, Ajitasyon, PAED, FLACC

Abstract:
ABSTRACT
Objective
Preoperative and postoperative agitation can be seen in anesthesia applications of pediatric patients. It is difficult, even sometimes impossible, to remove postoperative agitation during the period of compilation in children, and this period is perhaps the most troublesome part of pediatric anesthesia management.
In our study; we aimed to determine the causes of postoperative agitation in pediatric patients, which factors were more effective among these causes and, if possible, measures to prevent or reduce agitation.
Material and Method
206 patients included our study with physical condition ASA I-II, aged 3-10 years, who will undergo Orthopedics and Traumatology, Urology, Eye Diseases, Ear Nose Throat Diseases and Head and Neck Surgery, Pediatric Surgery, Plastic and Reconstructive Surgery operations. The age and sex of the patients, whether they had previously undergone surgery, the duration of fasting, whether or not the patient was premedicated and if so, the method of drug and application, induction technique and drug used in induction, form of airway management, drugs used in the maintanence, duration of anesthesia, applied analgesia, spended time in post-anesthesia care unit, 10th minute FLACC score, 10th minute PAED score, 10th minute MAS value were recorded.
Findings
Statistical analyzes revealed that age, type of surgery, premedication, technique of analgesia and medication, airway management, induction and maintanence drugs, and duration of anesthesia significantly affected postoperative agitation (p <0.005). In the regression analysis conducted to determine independent risk factors, age, duration of drug used in induction and duration of anesthesia were determined as independent risk factors.

Result
Pediatric patients are always at risk for agitation. With more detailed and comprehensive studies; identifying the best practices and taking precautions will facilitate the work of the patient, parents and health care workers.
Key Words:Pediatric,Anesthesia,Agitation,PAED,FLACC