Yaşlılarda influenza enfeksiyonu gelişimini etkileyen faktörler
Factors affecting the development of influenza infection in the elderly
Yazar: MUSTAFA VOLKAN KARABAŞ
Danışman: PROF. DR. EMEL CEYLAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Yaşlı Sağlığı ve Bakımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Risk faktörleri = Risk factors ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar = Elderly ; İnfluenza = Influenza ; İnfluenza A virüsü = Influenza A virus

Özet:
Amaç: Yaşlılık dönemi kronik hastalıklar ve immün sistem ilişkili sorunlar nedeniyle enfeksiyonlar açısından risk taşımaktadır. Başta influenza olmak üzere solunum yolu viral enfeksiyonları, yakın temas ve kişiden kişiye bulaş nedeniyle önem arz etmektedir. Bu açıdan araştırmamızda yaşlılarda akut solunum yolu enfeksiyonu gelişiminde rol oynayan kişisel özellikler, yaşam tarzı ve alışkanlıkları ile yaşam koşulları değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız gözlemsel, analitik, olgu-kontrol çalışması olarak planlanmıştır. Araştırmamızın evrenini Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Hastanesi Göğüs Hastalıkları polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri akut solunum yolu enfeksiyonu semptomu taşıyanlar ile 65 yaş ve üzeri sağlıklı yaşlılar (kontrol grubu) oluşturmaktadır. 2019-2021 influenza sezonunda ADÜ Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü'nde akut solunum yolu enfeksiyonu ile başvuran 65 hasta ve 65 sağlıklı kontrol olgulardan nazal sürüntü alınarak moleküler yöntemle PCR testi yapılmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından enfeksiyon için risk oluşturabilecek özellikler hedeflenerek oluşturulan standart anket formuna işlenmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Ortalama yaşı 73,59 olan çalışma evreninde olguların yaş ortalaması kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı (p=0,001). Solunum semptomu bildiren olgu grubunun nazal örneklerinde influenza saptanma oranı %26,15 olup gruplar arasında yaş dağılımları benzer bulundu. İnfluenza saptanan ve saptanmayan olgular arasında araştırmanın kapsamındaki özellikler açısından evin mülkiyeti, kronik hastalık varlığı, karaciğer hastalıkları, beslenme takviyesi alma durumu dışındaki faktörler açısından fark bulunmadı. Akut solunum semptomu gelişiminde etkili olabilecek ve anlamlılık saptanmış faktörler lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Akut solunumsal enfeksiyon gelişiminde, ileri yaşın risk oranı (OR:1,069) nispeten düşük olmakla beraber iken kronik solunum yolu hastalığının riski 10,308 olarak saptanmıştır. Ayrıca akut solunumsal enfeksiyon gelişiminde etkili bulunan diğer faktörler için risk oranları gelir yetersizliği için 3,269, ve şehir ve ilçe yaşamının 3,170, ve evde okul çağında çocuk varlığının 3,709 olduğu ve kalabalıkta yapılan hobiler için ise risk oranı 4,124 olarak saptanmıştır.
Sonuç: Yaşlılarda akut solunum yolu enfeksiyonu gelişiminde, yaş dışında eşlik eden kronik solunum yolu hastalığı olması ve bazı sosyodemografik özelliklerin de rol oynayabileceği saptandı. Ayrıca yaşam tarzı, beslenme ve hijyen alışkanlıklarının da solunum enfeksiyonu gelişiminde farklı boyutta etkiler oluşturabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Akut solunum yolu enfeksiyonu, influenza, risk faktörleri, yaşlı bireyler

Abstract:
Objective: Old age carries a risk in terms of infections due to chronic diseases and immune system-related problems. Respiratory viral infections, especially influenza, are important due to close contact and person-to-person transmission. In this respect, our study aimed to evaluate the personal characteristics, lifestyle and habits, and living conditions that play a role in the development of acute respiratory tract infections in the elderly.
Materials and Methods: Our study was planned as an observational, analytical, case-control study. The population of our study consists of those 65 years of age and older with symptoms of acute respiratory tract infection and healthy elderly people aged 65 and over (control group) who applied to the Aydın Adnan Menderes University (ADU) Hospital, Chest Diseases Outpatient Clinic. During the 2019-2021 influenza season, nasal swab was taken from 65 patients who applied with acute respiratory tract infections in our university from Department of Chest Diseases, and 65 healthy control subjects. Samples were analyzed using PCR methods. The data were collected by a standard questionnaire created by the researchers targeting the features may pose a risk for infection. Descriptive statistics, chi-square, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests were used for the analysis of the data.
Results: In the study population, whose mean age was 73.59, the higher mean age was found in the cases compared to the controls (p=0.001). The rate of influenza detection in the nasal samples of the case group reporting respiratory symptoms was 26.15%, and the age distribution of the groups was found similar. There was no difference between the subjects with and without influenza in terms of the characteristics of the study, other than ownership of the house, presence of chronic diseases, liver diseases, and nutritional supplements. The factors that may be effective in the development of acute respiratory symptoms and were found to be significant were evaluated with logistic regression modelling. While the risk ratio of advanced age (OR:1,069) in the development of acute respiratory infection is relatively low, the risk of chronic respiratory disease was found to be 10,308. In addition, the risk ratios for other factors that are effective in the development of acute respiratory infection were found to be 3.269 for low income, 3.170 for city and district life, 3.709 for school-age children at home, and 4.124 for hobbies in the crowd.
Conclusion: It was determined that chronic respiratory disease other than age, and some sociodemographic characteristics may also play a role in the development of acute respiratory tract infections in the elderly. In addition, it was concluded that lifestyle, nutrition and hygiene habits may have different effects on the development of respiratory infection.
Key words: Acute respiratory tract infection, influenza, risk factors, elderly individuals