İntrakraniyal yerleşimli tümörlerin cyberknife ile tedavisinde göz lensi ve tiroid dozlarının araştırılması
Inverstigation of the absorbed doses of eye lenses and thyroid throughout the treatment of intracranial tumours with cyberknife
Yazar: NECLA KURT UÇAR
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL KEMİKLER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Lensler-intraoküler = Lenses-intraocular ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon-iyonizan = Radiation-ionizing ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tiroid bezi = Thyroid gland

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amaç, intrakranyal tümörlerin CyberKnife ile tedavisinde göz lensi ve tiroidin dozlarını araştırmaktır.
Materyal ve Metot: CIRS ATOM fantomunda intrakranyal yerleşimli tümörler –hipofiz adenomu, nazofarenks nüksü, beyin metastazı- belirlendi. Multiplan ile tedavi planları yapıldı. Sağ ve sol lens, sağ sol tiroid lobu, parotisler ve larenks için belirlenen noktalara TLD ve EBT3 film yerleştirildi. 3'er kere ölçüm alındı ve ortalama sonuçlar TPS ile karşılaştırıldı.
Bulgular: 3×7 Gy'lik hipofiz adenomunda, sağ ve sol lens, sağ ve sol tiroid lobunun aldığı ortalama nokta dozlar sırasıyla 19,02 cGy, 23,66 cGy, 10,84 cGy ve 11,21 cGy'dir. Dozlar, %tümör dozu(%TD) olarak sırasıyla %0,91, %1,13, %0,51, %0,53'dır.
5×5 Gy'lik nazofarenks nüksünde sağ ve sol lens, sağ ve sol tiroid lobunun aldığı ortalama nokta dozlar sırasıyla 143 cGy, 251,71 cGy, 23,3 cGy ve 67,98 cGy'dir. Dozlar, %TD olarak sırasıyla %5,72, %10,07, %0,93, %2,72'dır. 
1×18 Gy'lik beyin metastazında sağ ve sol lens, sağ ve sol tiroid lobunun aldığı ortalama nokta dozlar sırasıyla 13,13 cGy, 9,18 cGy, 6,36 cGy ve 5,07 cGy'dir. Dozlar, %TD olarak sırasıyla %0,73, %0,51, %0,35, %0,28'dir.
Parotisler ve larenks için dozlar doz sınırlarının çok altında bulundu. 
TLD, film ve TPS ile riskli organların aldığı %TD dozları benzer bulundu.
Sonuç: Göz lensi ve tiroid, özellikle genç yaşlarda, radyasyona hassas organlardır. CyberKnife ile yapılan intrakraniyal ışınlamalarda lenslerin ve tiroidin aldıkları dozlar, güvenli limitler içerisinde bulunmasına karşın geç yan etkiler ve ikincil kanserler açısından uzun yaşam beklentisi olan hastalarda gözardı edilmemelidir.Tiroid için geç etkiler düşük dozlarda bile görülebildiğinden planlamada doz sınırlaması getirilebilir. 

Anahtar Kelimeler: CyberKnife, Alan dışı doz, Tiroid,  Lens, TLD, EBT3 film

Abstract:
Purpose:The aim of this study is to investigate absorbed doses of eye lenses and thyroid throughout the treatment of intracranial tumors with CyberKnife.  
Material and Method:Intracranial tumours -pituitary adenomas, nasopharyngeal recurrence, brain metastasis- was determined at CIRS ATOM phantom. Treatment  plans were made with MultiPlan Treatment Planning System (TPS). TLD and EBT3 film were placed to specified points for right and left lenses, right and left thyroid lobe, parotids and larynx. Measurements were taken 3 times and average results were compared with the TPS.
Results:For pituitary adenomas, average point doses received by right and left eye lenses, right and left thyroid lobe are  19,02 Gy, 23,66 cGy, 10,84 and 11,21 cGy respectively at 3 × 7 Gy. The received doses as a percentage of tumour dose (TD%) are 0,91%, 1,13%, 0,51% and 0,53% respectively.
For nasopharyngeal recurrence, average point doses received by right and left eye lenses, right and left thyroid lobe are 143 cGy, 251,71 cGy, 23,3 cGy and 67,98 cGy respectively at 5×5 Gy. The received doses as a TD% are 5,72%, 10,07%, 0,93% and 2,72% respectively.
For   brain metastasis, average point doses received by right and left eye lenses, right and left thyroid lobe are 13,13 cGy, 9,18 cGy, 6,36 cGy and 5,07 cGy respectively at 1×18 Gy. The received doses as a TD% are 0,73%, 0,51%, 0,35%, and 0,28% respectively.
There were no significant differences between the results of TLD, TPS and film.The doses of parotids and larynx were found quite lower than the dose limitations.
 Conclusion: Eye lenses and thyroid are radio-sensitive organs especially at young age.  Although the doses received by lenses and thyroid at intracranial irradiation with CyberKnife were found within safety limits, in terms of late side effects and secondary cancer risk in patients who have long life expectancy  should not be overlooked. Late side effects of thyroid can be seen even at very low doses so there might be a need to define dose constraint at treatment planning.

Key Words:  CyberKnife, out-of-field dose, thyroid, lens, TLD, EBT film