Bir su temin sisteminin çevresel sürdürülebilirliğinin yaşam döngüsü ile değerlendirilmesi
Evaluation of the environmental sustainability of a water supply system through life cycle
Yazar: JAWEED AHMAD HAIDERY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE BAŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Nüfus arttıça insanların su ihtiyacı da artmaktadır. Bu durum yeni su temin sistemlerinin inşasını ya da mevcut olanların kapasitelerinin arttırılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, çevre problemleri ve kaynakların tükenmesi göz önüne alınarak, bu inşaat işlemlerinin çevresel etkilerinin belirlenmesi ve azaltılmaları için uygulanacak en iyi yönetim uygulamalarının belirlenmesi önemlidir. 
Bu çalışmada, Van, Türkiye'de inşa edilen bir su temin projesinin çevresel etkileri Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Proje kapsamında, isale hatlarına ek olarak, depolar, terfi merkezleri ve klorlama binaları inşa edilmiştir. Çalışma için gerekli tüm madde ve enerji verileri toplanarak yaşam döngüsü envanteri (YDE) oluşturulmuştur. GaBi yazılımı veri girişi ve hesaplamalar için kullanılmıştır. Yaşam Döngüsü Etki Değerlendirmesi (YDED) yöntemi olarak CML 2001 kullanılmıştır. Son olarak, elde edilen tüm sonuçlar çalışmanın amaç ve kapsamı doğrultusunda değerlendirilmiştir. 
Sonuçlar, Abiyotik Element Tükenme Potansiyeli (ADP), Asidifikasyon Potansiyeli (AP), Ötrofikasyon Potansiyeli (EP), Tatlı Su Ekotoksisitesi Potansiyeli (FAETP), Küresel Isınma Potansiyeli (GWP), İnsan Toksisitesi Potansiyeli (HTP), Deniz Toksisitesi Potansiyeli (MAETP), Karasal Ekotoksisite Potansiyeli (TETP) çevresel etki kategorileri bazında sunulmuştur. 
Çalışma sonuçları proje bileşenlerine bağlı olarak incelendiğinde, proje kapsamında inşa edilen birimlerin tüm çevresel etkilere katkılarına göre terfi merkezleri, depolar, boru hatları ve klor binaları olarak sıralandığı belirlenmiştir.  Farklı proje bileşenleri ve sistem sınırları nedeniyle tüm sonuçların literatür verileri ile karşılaştırılması yapılamamış; ancak proje bileşenleri ayrı ayrı literatür verileri ile karşılaştırıldığında literatür ile uyumlu sonuçların elde edildiği belirlenmiştir. 
Bu çalışma, yapılan literatür çalışmasından ulaşılan bilgi dahilinde, Türkiye'de su temin sistemlerinin isale hattı kısmı için yapılan ilk YDA çalışmasıdır. Bu açıdan Türkiye inşaat sektörü ve karar vericiler için bir isale hattının inşaatında çevresel açıdan önemli noktaların ve çevresel etkilerin belirlenmesi açısından yol gösterici olacağı düşünülmektedir

Abstract:
As the population grows, water demand also increases. This situation also increase the need of construction of new water supply systems or increasing the capacity of new ones. By considering environmental issues and resource depletion problems, it is evident that it is important to understand the environmental impacts and diminish them. 
In this study, environmental impacts of construction of a water supply system Van, Turkey is analyzed using Life Cycle Assessment (LCA) methodology.  In this project, in addition to constructing pipeline, structures such as chlorination building, water reservoirs and pumping stations were considered. In order to evaluate the environmental impacts of the project, an Life Cycle Inventory (LCI) is constituted by collecting data of all of the input & output material and energy data. GaBi software is used for data entry and calculations. CML 2001 method was used for Life Cycle Impact Assessment (LCIA). Finally, the results were interpreted in accordance to the goal and scope of the study. 
For the results part, GaBi categorizes the environmental impacts in various categories and for this study , following impact categories considered: Abiotic Depletion Potential (ADP elements), Acidification Potential (AP), Eutrophication Potential (EP), Freshwater Aquatic Ecotoxicity Potential (FAETP), Global Warming Potential (GWP), Human Toxicity Potential (HTP), Marine Aquatic Ecotoxicity Potential (MAETP), and Terrestrial Ecotoxicity Potential (TETP).
According to the study results, it is determined that the biggest contributor to the environmental impacts of the project is the construction of pumping stations, which is followed by reservoirs, pipelines and chlorination buildings. Due to the very different project components and system boundaries, only components of the project compared to the literature data separately and it was determined that the results were compatible with literature data. 
Up to the knowledge, this is the first study analyzing construction of water supply systems in Turkey in terms of environmental impacts using LCA methodology. In this manner, it might be helpful for construction companies and decision makers to determine environmental hotspots and related best management practices.