1960 sonrası çağdaş seramik tasarımlarının mimari alanlarda kullanılması
Use of contemporary ceramic designs after 1960 in architectural fields
Yazar: HASAN YASİN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NÜRDAN ARSLAN
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Ana Sanat Dalı / Seramik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tez çalışması, 1960 sonrası çağdaş seramik sanat ve tasarımlarının mimari
alanlardaki kullanımını incelemekte olup, malzeme olarak seramiğin estetik ve işlevsel
anlamda mimaride nasıl yer aldığını araştırmaktadır. Tarih boyunca tüm toplumların
kültürel kimliğinde yer alan seramik malzeme olarak tüm işlevsel, teknik, estetik ve
sanatsal varlığı ile günümüze taşınmıştır. Birer kültür-bellek aktarım malzemesi olarak
kullanılan seramiğin mimaride kullanılması kap-kacak üretimi ile aynı dönemlere
tarihlenmektedir. 20. yüzyılın ortalarından itibaren modern mimarinin vazgeçilmez bir
unsuru haline gelmiştir. 1960 sonrası dönemde seramik, sadece dekoratif bir unsur olarak
değil, aynı zamanda mimarinin sanatsal, estetik ve işlevsel bütünlüğüne katkı sağlayan
yapısal bir öğe olarak kullanılmıştır.
Çalışmada, tarihsel süreçte geçmişten günümüze seramiğin malzeme olarak
mimaride kullanımı, üretim teknolojileri ve gelişimine bağlı olarak, özellikle 1960
sonrası evrildiği sanat, tasarım, mimari alanlar üzerinden incelenmiştir. Endüstri Devrimi
ile birlikte seramik üretim tekniklerinde yaşanan değişimler, mimari yapılarda daha
dayanıklı ve estetik seramik ürünlerin kullanımını artırmıştır. Özellikle endüstri devrimi
sonrası ortaya çıkan sanat akımları, seramiğin malzeme olarak mimari alanlarda farklı
biçimlerde kullanımına ve evrilmesine olanak sağlamıştır. Bu bağlamda çağdaş seramik
tasarımlarının 1960 sonrası mimari alanlardaki örnekleri sanatçı uygulamaları üzerinden
incelenmiştir.
Çalışmanın son bölümünde ise; Türkiye'de Cumhuriyet Dönemi sonrası seramik
sanat eğitimi ve endüstri devriminin sanatçı ve tasarımcılar ile paralel bir süreçte yol
aldığı devinim, çağdaş seramik panoların mimari alanlarda kullanılmasını sağlamıştır. Bu
dönem detayları ile incelenmiş, sanatçı ve tasarımcıların mimari alanlardaki
çalışmalarına tez konusu kapsamında görsel bilgi ve belgelerle yer verilmiştir.

Abstract:
The thesis examines the use of post-1960 contemporary ceramic art and designs
in architectural areas, and investigates how ceramics as a material takes place in
architecture in aesthetic and functional terms. As a ceramic material, which has been part
of the cultural identity of all societies throughout history, it has been carried to the present
day with all its functional, technical, aesthetic and artistic presence. The use of ceramics
in architecture, which is used as a culture-memory transmission material, dates back to
the same periods with the production of pots and pans. Since the mid-20th century, it has
become an indispensable element of modern architecture. In the post-1960 period,
ceramics has been used not only as a decorative element, but also as a structural element
that contributes to the artistic, aesthetic and functional integrity of architecture.
In this study, the use of ceramics as a material in architecture from past to present
in the historical process, depending on production technologies and development,
especially after 1960, has been examined through the fields of art, design and architecture.
With the Industrial Revolution, changes in ceramic production techniques have increased
the use of more durable and aesthetic ceramic products in architectural structures.
Especially the art movements that emerged after the industrial revolution enabled the use
and evolution of ceramics as a material in different ways in architectural areas. In this
context, the examples of contemporary ceramic designs in architectural areas after 1960
are analysed through artists' practices.
In the last part of the study; the ceramic art education after the Republican Period
in Turkey and the movement of the industrial revolution in a parallel process with artists
and designers enabled the use of contemporary ceramic panels in architectural areas. This
period has been analysed in detail and the works of artists and designers in architectural
areas have been included with visual information and documents within the scope of the
thesis.