Donmuş omuz hastalığında manipülasyon ve artroskopik kapsüler gevşetmenin orta-uzun dönem sonuçları
Mid-long term results of manipulation and arthroscopic release in frozen shoulder
Yazar: HALUK ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN TUĞRUL EREN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
GİRİŞ:
Donmuş omuz hastalığı (DOH) omuz ağrısı ve fonksiyon kaybının yaygın nedenlerinden biridir. Kendiliğinden başlayan omuz ağrısı sonrası aktif ve pasif omuz hareketlerinde kısıtlanma ile karakterizedir. Konservatif tedaviye dirençli olgularda; manipulasyon, artroskopik gevşetme ya da her iki teknik kullanılmakla beraber hangi sırada yapılacağı tartışmalıdır. Bu çalışmada konservatif tedaviye dirençli donmuş omuz hastalığında manipulasyon ve artroskopik gevşetme tedavisinin etkinliği araştırılmıştır. 
YÖNTEM
Ocak 2005- Temmuz 2012 yılları arasında DOH tanısı ile manipulasyon ve artroskopik gevşetme yapılan hastalar çalışmaya alındı. Lundberg sınıflamasına göre  omuz hareket kısıtlılığına sebep olacak bir patoloji saptanmayan olgular primer donmuş omuz hastalığı olarak değerlendirilirken; bilinen intrinsik, ekstrinsik ya da sistemik hastalığı olan olgular sekonder donmuş omuz hastalığı olarak adlandırıldı. Konservatif tedavi uygulanmış ancak başarılı olunamamış olgular için cerrahi tedavi planlandı. Tüm olgular şezlong pozisyonunda standart bir prosedür ile ameliyat edildi.  Artroskopik muayene sonrası ilk olarak manipulasyon sonrasında artroskopik kapsüler gevşetme uygulandı. Tüm yönlerde aktif ve pasif hareketler ve izometrik egzersizler ameliyat sonrası ilk gün başlandı. Üç günlük yoğun egzersiz programı ardından hastalar özel bir rehabilitasyon programına alınmak üzere fizik tedavi ve rehabilitasyon kliniğine transfer edildi. Her iki omuz hareketleri ameliyat öncesi ve son takipte değerlendirildi. Fonksiyonel sonuçlar için Constant ile Oxford skorları kullanıldı ve sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi.

SONUÇLAR
Manipulasyon ve artroskopik kapsüler gevşetme yapılan 32 hastanın 34 omzu çalışmaya dahil edildi..Ortalama yaş 48.2 (dağılım:35-63), ortalama takip süresi 49.5 ay (dağılım 24-90 ay) idi. 8 hastaya (%25) primer donmuş omuz tanısı konulurken, 24 hastada (%75) sekonder donmuş omuz saptandı. Son takipte pasif elevasyon, abduksiyon, adduksiyon-dış rotasyon, abduksiyon-dış rotasyon ve abduksiyon-iç rotaston ölçümleri ameliyat öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı derecede artmış görüldü. (p<0.01)  Son takip Constant skorlarında ortalama 47.97± 21.03 puan artış görüldü. (p<0.01) Ameliyat öncesi tüm hastalarda Constant skoru zayıf saptanmış iken, ameliyat sonrası 5 hastada kötü (%15),4 hastada iyi (%12), 25 hastada mükemmel (%74) sonuç elde edildi.  Oxford sınıflamasına göre 29 omuzda yeterli sonuç elde edildi. Kötü sonuç elde edilen beş omuzdan üçü insulin dirençli diabetik hastalar idi.
ÇIKARIM
Konservatif tedaviye dirençli donmuş omuz hastalığında manipulasyon sonrası artroskopik gevşetme ile başarılı sonuçlar alınabilir. Tedaviye dirençli diabetes mellitus hastalarında kötü sonuçlar alınabilir.

Abstract:
OBJECTIVE: 
Frozen shoulder (FS) is a common reason for shoulder pain and loss of function. It is characterized by active and passive restriction of glenohumeral motion following a shoulder pain with spontaneous onset. Manipulation, arthroscopic release, or both may be performed in cases in which conservative treatment has not been successful. There is no consensus on whether manipulation should be done before or after arthroscopic release.  In this study, the efficacy of manipulation and arthroscopic release was evaluated in cases of FS which resisted conservative treatment.
METHODS:
We retrospectively evaluated patients who underwent manipulation and arthroscopic capsular release surgery for FS between January 2005 and July 2012. According to Lundberg classification, patients who did not have any factors that caused onset and who had an idiopathic condition were considered to have primary FS. Patients who had a known intrinsic, extrinsic, or systemic pathology were classified as secondary FS patients. Surgical treatment was planned for patients who did not respond to conservative treatment. All patients underwent a standardized procedure in beach-chair position. After arthroscopic examination, manipulation was performed first, followed by arthroscopic capsular release. Active and passive joint motion exercises in all directions and isometric exercises were started on the post-operative first day. The patients were enrolled in a three-day intensive exercise program after the procedure, and transferred to the physical therapy and rehabilitation clinic for enrolment in a special rehabilitation program. The range of motion in both shoulders was assessed before the procedure and at the follow-up visits. Constant and Oxford classifications were used to assess functional results.
RESULTS:
A total of 32 patients underwent manipulation and arthroscopic capsular release in 34 shoulders were included in the study. The average age was 48,2 (range: 35–63) The average follow-up period was 49.5 months (range: 24-90 months). 8 (25%) patients were classified as primary frozen shoulder while 24 (75%) patients were secondary frozen shoulder. Passive elevation, abduction, adduction-external rotation, abduction-external rotation, and abduction-internal rotation increased at the final follow-up (p<0.01). The Constant score was poor in all patients before the operation. In the final follow-up visits, it was poor in 5 (15%) patients, good in 4 (12%) patients, and excellent in 25 (74%) patients. The average change of 47.97± 21.03 units observed in the patients' values obtained in the Constant scores. (p<0.01). According to the Oxford classification, 29 shoulders were sufficient. Three of the five shoulders with poor condition had insulin resistant- diabetes mellitus.
CONCLUSION:
Manipulation and arthroscopic release is an effective treatment option for frozen shoulder that resists conservative treatment. Poor results may occur in patients with treatment-resistant diabetes mellitus.