Kahramanmaraşlı bir halk şairi İsa Karaturna'nın 8-10. şiir defterleri üzerine biçimsel ve tematik bir inceleme
8-10 of İsa Karaturna, a folk poet from Kahramanmaraş a stylical and thematic study on poetry notebooks
Yazar: HALİL KARCI
Danışman: DOÇ. DR. KEMALETTİN KOÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk halk şiiri = Turkish folk poetry ; Türk şairler = Turkish poets

Özet:
Kökeni itibariyle İslamiyet öncesi ozan-baksı dönemine dayanan âşıklık geleneği, tarihi süreç içerisinde göç, coğrafi değişiklikler, din gibi çeşitli olayların etkisiyle değişikliklere uğramıştır. 16.yy.dan itibaren âşıklık geleneği; usta-çırak ilişkisi, karşılaşmalara katılma, gezginlik, bade içme gibi kendine özgü kuralları olan halk şiirinin en yaygın kolu olarak karşımıza çıkmaktadır. Âşıklar icralarını sürdürdükleri her devirde, toplumun duygularına tercüman olmuş, onlara yol göstermiş ve insanların çevresinden haberdar olmasını sağlamışlardır. 16.yy.dan itibaren gelenek çok güçlü âşıklar yetiştirmiştir. Günümüze geldiğimizde ise icra alanı daralsa da hem âşık hem de ürün bağlamında gelenek üretkenliğini devam ettirmektedir. Kahramanmaraş, bu anlamda geleneğin en üretken olduğu noktalardan biri olmuştur. Âşıklık geleneğine gönül veren onlarca sanatçıyı yetiştiren şehir, bir okul gibi bugün de geleneğe önemli katkılar sunmaktadır. Çalışmamızın konusunu oluşturan İsa Karaturna, bu okulda yetişen ve bu edebi iklimi soluyan önemli bir halk şairi olarak karşımıza çıkmaktadır. Binlerce şiiri kendi el yazısıyla kaleme alan Karaturna, vefatından önce edebiyat çevrelerince tanınamamıştır. Çalışmamızda Karaturna'nın 8-9-10 numaralı defterlerini oluşturan 787 şiiri çevresinde hayatı, sanatı ve edebi kişiliği ortaya konmuştur. Şiirleri biçim ve tema bakımından değerlendirilmiş, her defter ayrı bir bölümde detaylı olarak incelenmiştir. İlgili bölümlerde defterlerdeki biçim ve içerik özellikleri şiirlerden örnek verilerek izah edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca her bölümde şiirlerin biçim ve tema özellikleri bir tablo şeklinde verilmiştir.

Abstract:
The minstrel tradition, which dates back to the pre-Islamic bard-baksı period, has undergone changes in the historical process with the influence of various events such as migration, geographical changes and religion. The tradition of minstrelsy since the 16th century; It appears as the most common branch of folk poetry, which has its own rules such as master-apprentice relationship, participating in encounters, wandering, drinking wine. In every period when the minstrels continued their performances, they translated the feelings of the society, guided them and made people aware of their surroundings. Since the 16th century, tradition has brought up very strong minstrels, and even though the field of performance has narrowed, tradition continues to be productive in terms of both minstrel and product. Kahramanmaraş has been one of the most productive points of tradition in this sense. The city, which has trained dozens of artists who set their heart on the tradition of minstrelsy, still makes important contributions to the tradition like a school. Isa Karaturna, who is the subject of our study, appears as an important folk poet who grew up in this school and breathes this literary the weather. Karaturna, who wrote thousands of poems in his own handwriting, was not recognized by the literary circles before his death. In our study, Karaturna's life, art and literary personality are revealed around the 787 poems that form her notebooks numbered 8-9-10. His poems were evaluated in terms of form and theme, and each notebook was examined in detail in a section. In the relevant sections, the form and content features of the notebooks are tried to be explained by giving examples from the poems. In addition, in each section, the form and theme characteristics of the poems are given in the form of a table.