Acil serviste bilgisayarlı beyin tomografisi çekilen çocuklarda endikasyonlar ve görüntüleme sonuçları arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between indications and imaging results in children WHO underwent head computed tomography in emergency service
Yazar: GÜNEY KÜÇÜK YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KOCABAŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET GÜLTEKİN KUTLUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Beyin = Brain ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Görüntüleme = Imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nöbetler = Seizures ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Acil Serviste Bilgisayarlı Beyin Tomografisi Çekilen Çocuklarda Endikasyonlar ve Görüntüleme Sonuçları Arasındaki İlişkinin Araştırılması
Amaç: Bu çalışmada acil servise başvuran çocuklarda Bilgisayarlı Beyin Tomografisi (BBT) çekilme endikasyonlarını, bu görüntülemelerin sonuçlarını ve hastaların tanı ve tedavisine ne kadar yardımcı olduğunu belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2017- Ocak 2019 tarihleri arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil ve Çocuk Acil Servislerine başvuran ve BBT incelemesi yapılan çocuk hastaların kayıtları retrospektif olarak incelendi. Daha önceden bilinen nöromotor defisiti olan hastalar çalışmadan çıkarıldı. Hastaların yaş, cinsiyet, başvuru zamanı, hastaneye başvuru nedeni, Glasgow koma skalası (GKS), BBT sonuçları, varsa ardından çekilen beyin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve elektroensefalografi (EEG) raporları, son tanıları, uygulanan acil cerrahi müdahale, hastaneye yatış kayıtları ve prognozları incelendi.
Bulgular: 1499'u erkek, 881'i kız olmak üzere toplam 2380 BBT çekilen 2119 farklı hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların %5.5'ine birden fazla BBT çekildiği saptandı. BBT çekim endikasyonları sırasıyla travma (%85.8), baş ağrısı (%6.8), senkop (%2.3), afebril nöbet (%1.5), febril nöbet (%0.2) ve diğer nadir nedenler (%3.4) idi. BBT sonuçlarının %88.4'ünde intrakranial patoloji saptanmadı. Hastaların çoğunluğunun (%98.6) genel durumu iyi iken az bir kısmının (%1.2) genel durumunun ağır olduğu belirlendi. Acil cerrahi müdahale yapılan hasta oranı %1.3 idi. BBT sonucu normal raporlanan 12 hasta, sonrasında çekilen beyin MRG ile tanı almış olup bu hastalardan 2'sine acil cerrahi müdahale yapıldığı saptandı. EEG çekilen hastaların sonuçları retrospektif olarak incelendiğinde, en yüksek patolojik sonuç oranının afebril nöbetle başvuran hastalarda (%52) olduğu gözlendi.
Sonuç: Acil servislere başvuran çocuklarda BBT sık kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Bununla birlikte acil cerrahi müdahale veya acil medikal tedavi gerektiren hasta sayısı oldukça azdır. Çalışmamızda radyasyon içeren BBT'nin aşırı ve gereksiz kullanıldığı kanaatine varılmış olup, hastaların detaylı öykü ve fizik muayenesine göre çekim endikasyonuna karar verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Birçok durumda acil veya elektif şartlarda daha güvenilir ve zararsız tanı yöntemleri olan beyin MRG ve/veya EEG'nin BBT yerine tercih edilmesi uygun olacaktır.

Anahtar Kelimeler: acil servis, bilgisayarlı beyin tomografisi, elektroensefalografi, manyetik rezonans görüntüleme, nöbet, travma

Abstract:
Investigation of the Relationship Between Indications and Imaging Results in Children Who Underwent Head Computed Tomography in Emergency Service
Objective: To determine the indications of head computed tomography (CT) in children who were admitted to emergency services, the results of these CT scans and how helpful the results were for the diagnosis and treatment of patients.
Materials and methods: We analyzed the medical records of the children who were admitted to Antalya Training and Research Hospital Emergency and Pediatric Emergency Departments and underwent head CT examination between January 2017-January 2019, retrospectively. The patients who had neuromotor deficits were excluded from the study. Patients' age, gender, time of admission, reason for hospital admission, Glasgow coma scale (GCS), head CT results, brain magnetic resonance imaging (MRI) and electroencephalography (EEG) reports (if any performed), final diagnoses, emergency surgery records, hospitalization records and prognoses were analyzed. 
Results: 2119 patients (1499 males and 881 females) who underwent a total of 2380 head CTs were included in the study. It was found that 5.5% of the patients had more than one head CT imaging. Indications for head CT scan were trauma (85.8%), headache (6.8%), syncope (2.3%), afebrile seizure (1.5%), febrile seizure (0.2%) and other rare causes (3.4%), respectively. Any intracranial pathology was not found in 88.4% of the head CT results. The general condition was good in 98.6% and severe in 1.2% of the patients. The rate of the patients who underwent emergency surgery was 1.3%. 12 patients who had normal head CT scans, were diagnosed after brain MR imaging, and two of those patients underwent emergency surgery. When the results of patients who underwent EEG test were retrospectively analyzed, highest pathological finding rate was found in patients presenting with afebrile seizure (52%).
Conclusion: Head CT is a frequently used imaging method in children admitting to emergency departments.  However, the number of patients requiring emergent surgical intervention or medical treatment is very low. It was found out that the head CT which contains radiation was used excessively and unnecessarily in our study. We suggest that, the indication of head CT could be decided according to the detailed medical history and physical examination of the patients. In many cases, brain MRI and/or EEG which are more reliable and harmless diagnostic methods could be preferred instead of CT under emergency or elective conditions.
Keywords: computed tomography, emergency service, electroencephalography, magnetic resonance imaging, seizure, trauma