Baş-boyun kanserleri radyoterapisinde hedef volüm saptanmasında füzyon tekniği
Fusion technique for target volume delineation of head and neck cancer in radiotherapy
Yazar: IŞIN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. FADİME AKMAN CAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Boyun = Neck ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Çalışmadaki amacımız, baş-boyun tümörlü hastalarda, tedavi pozisyonunda ve tanısal amaçlı alınan MRG görüntüleri ile planlama BT görüntülerinin iki farklı yöntemle füzyon yapılması, sonrasında füzyon, planlama BT ve tanısal MRG görüntülerinde görüntülenebilir tümör volümlerini (GTV) belirleyerek, aralarında farklılık olup olmadığının saptanmasıdır.Hastalar ve Yöntem: Kliniğimizde baş-boyun tümörü tanısıyla radyoterapi uygulanmış olan 12 hasta, çalışmaya alınmıştır. Hastalardan altısının BT ve MRG görüntüleri, maske ile immobilizasyon yapılarak tedavi pozisyonunda alınmıştır (Grup I). Diğer altı hastanın sadece BT görüntüleri tedavi pozisyonunda alınmış, MRG görüntüleri ise maskesiz olarak immobilizasyon yapılmadan alınmıştır (Grup II). MRG ve BT görüntüleri alındıktan sonra, her hasta için iki farklı yöntemle (manuel ve otomatik) füzyon gerçekleştirilmiştir. Sonrasında, iki füzyon yöntemindeki sapma değerleri (uzunluk, kayma ve rotasyon) karşılaştırılarak fark olup olmadığı ve bu değerlerin hasta pozisyonundan etkilenip etkilenmediği değerlendirilmiştir. Bundan sonraki aşamada; her hasta için elde edilmiş füzyon, planlama BT ve tanısal MRG görüntülerinde, ayrı ayrı GTV belirlenmiş ve aralarında istatistiksel anlamlı fark araştırılmıştır.Bulgular: Grup I ve II hastalarda, sapma değerleri karşılaştırıldığında, iki füzyon yöntemi arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Grup I ve II hastalarda, iki ayrı yöntem ile yapılan füzyon, BT ve MRG'da belirlenen volümler karşılaştırıldığında, MRG ve füzyonda belirlenen volümler BT'ye göre anlamlı oranda büyük bulunmuş, MRG ve füzyon arasında ise fark saptanmamıştır. İki hasta grubu birbiri ile karşılaştırıldığında, farklı hasta pozisyonunun volüm belirlemede etkili olmadığı görülmüştür.Sonuç: Çalışmamızda, farklı füzyon yöntemlerinin ve farklı hasta pozisyonlarının füzyon doğruluğu üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Ancak, BT ile MRG ve füzyonda belirlenen hedef volümler arasında anlamlı fark olması, baş-boyun RT'de doğru tümör tespiti için BT'nin tek başına yetersiz olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to make fusion by two different methods in head and neck cancer patients between planning Computed Tomography (CT) images and Magnetic Resonance Imaging (MRI) images taken in treatment position and diagnostic purpose, afterwards, to determine whether there is a differency between fusion, planning CT and MR images for determining gross tumor volumes (GTV).Patients and Method: Images of the twelve patients with head and neck cancer who were received radiotherapy in our clinic were taken in this study. Computed Tomography and MR images of the six patients were taken in treatment position with immobilisation mask (Group I). Computed Tomography images of other 6 patients were taken in treatment position with immobilisation mask while MR images were taken without immobilisation mask (Group II). After CT and MR images obtained, the fusion between images were carried out with two different methods (manually and automatically) for each patient. Afterwards, by comparing the deviation values of these two fusion methods (length, shift, rotation) evaluated whether there is a difference and whether these values have been affected by the position of the patient. In the following stage; GTV was identified separately in planning CT, MR and fusion images for all patients, and the statistically significant differencies between them were evaluated.Results: When the deviation values of Group I and II were compared, no significant difference between two fusion methods was shown. In the comparision of GTV values GTV values of fusion and MR images were significantly larger than CT images. There were no differencies between MR and fusion images. When the two patient groups compared, there was no effect of patient position for volume delineation.Conclusion: Our study demonstrated that different fusion methods and different patient positioning had no effect on the accuracy of the fusion. However, significant differencies between target volumes in CT and MR, fusion images showed that CT images are insufficient in accurate tumor volume delineation for head and neck radiotherapy.