Güneydoğu Karadeniz su kolonunda bazı fiziksel parametrelerin yıllık değişimlerinin araştırılması
The investigation on the seasonal change of some physical parameters in the water column of Southeastern Black Sea
Yazar: ALİ ALKAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TÜFEKÇİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Derinlik = Depth ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Su kolonu = Water column ; Sıcaklık = Temperature ; İletkenlik = Conductivity

Özet:
Bu çalışmada Karadeniz'in Trabzon- Yomra açıklarında 40°58.385' N-39°50.982' E ve 40°58.662' N-39°5 1.275' E koordinatlarında belirlenen, 50m ve 200 m derinlikteki 2 ayrı istasyonda 2001 yılı boyunca su kolonunda bazı fiziksel ve kimyasal parametrelerin (sıcaklık, tuzluluk, yoğunluk ve elektriksel iletkenlik) yıl içerisindeki değişimleri araştırılmıştır. Su kolonunda sıcaklık, tuzluluk, yoğunluk ve elektriksel iletkenlik parametrelerinin farklı zamanlarda derinliğe bağlı olarak yapılan ölçümlerinin profilleri incelenmiş ve bu parametrelerin zamana ve derinliğe bağlı olarak değiştiği tespit edilmiştir. Ölçümler sonucunda etkili değişimlerin ilk 50 metrede meydana geldiği, bu değişimlerde yaz mevsiminde oluşan mevsimsel termoklin tabakasının önemli rol oynadığı söylenebilir. Deniz suyu yüzey sıcaklık değerleri hava sıcaklığına paralel olarak artarak ağustos ayında 29°C ile en yüksek değerine ulaşırken, mart ayında 9.75°C ile minimum seviyeye inmektedir. Yüzey suyunda sıcaklık farkı yıl boyunca 19-20 °C civarında iken, bu farklılık 50 m derinlikte 6-7°C, 100 m derinlikte 2-2.5°C ve 200 m derinlikte ise 0.5 °C olmaktadır. Çalışmanın yapıldığı 2001 yılı boyunca yüzey suyunda %ol7.41 ile haziran ayında minimum, %o 17.93 ile şubat ayında maksimum tuzluluk değerleri ölçülmüştür. Tuzluluk değerleri derinliğe bağlı olarak artarak 50 m. derinlikte ortalama %018.18, 100 metrede %o 1 9.49 ve 200 metrede %o2 1.26 değerine ulaşmaktadır. Yoğunluk değerleri sigma-t cinsinden yüzey suyunda en düşük ağustos ayında 9.24 kg/m3 olarak ölçülürken, 13.69 kg/m3 ile şubat ayında en yüksek değere ulaşmaktadır. Derinliğe bağlı olarak 50 metrede ortalama 13.93 kg/m3, 100 metrede 15.10 kg/m3, 150 metrede 16.06 kg/m ve 200 metrede 16.44 kg/m değerleri tespit edilmiştir. Elektriksel iletkenlik yüzey suyunda 2.0694 S/m ile şubat ayında minimum, ağustos ayında ise 3.1292 S/m ile maksimum değerini almaktadır. 50 metrede ortalama 2.0694 S/m, 100 metrede 2.1375 S/m, 150 metrede 2.2777 S/m ve 200 metrede 2.3456 S/m elektriksel iletkenlik değerleri ölçülmüştür. Anahtar Kelimeler: Karadeniz, Su kolonu, CTD Sistemi,Fiziksel Parametreler

Abstract:
The Investigation on the Seasonal Changes of Some Physical Parameters in the Water Column of Southeastern Black Sea This paper presents the work, which has been carried out in the Black Sea's Yomra- Trabzon region, between 40° 58.385' N-39 50.982' E and 40° 58.662' N-39° 51.275' E coordinates, in two different stations in the depths of 50 m and 200 m. During year 2001, in this water column, changes in some physical parameters (salinity, temperature, density and conductivity) has been measured. In this water column salinity, temperature, density and conductivity parameters has been measured in relation to the depth. It's been noticed that these profiles change depending on time of the year and the depth. As a result of these measures, it has been seen that effective changes happen within 50 m of depth. Termochline layer formed in the summer season, plays a role in these changes. Surface temperature of sea water in parallel and depending on the weather temperature, increases and reach 29 °C in August and decrease to the minimum level of 9.75 °C in March. While surface level temperature difference during the year is around 19- 20 °C and goes down to 6-7 °C in 50 m depth, 2-2.5 °C in 100m depth and 0.5 °C in 200 m depth. In the year 2001, registered salinity measurements of surface water are minimum of %o 17.41 in June, and maximum of %o 17.93 in February. These salinity measurements changes depending on the depth of water and in 50 m average of %o 18.18, 100 m %o 19.49 and 200 m %o 21.26. Density parameters measured in the surface water as sigma-t, found minimum in August as 9.24 kg/m and reaches maximum in February as 13.69 kg/m. The registered measures depending of depth are; in 50 m average 13.93 kg/m3, in 100 m average 15.10 kg/m3, in 150 m average 16.06 kg/m3 and in 200 m 16.44 kg/m3. Conductivity in the surface water measured as minimum of 2.0694 S/m i: February, maximum of 3.1292 S/m in August. In 50m average 2.0694 S/m, in 100 2.1375 S/m, in 150 m 2.2777 S/m and in 200 m 2.3456 S/m conductivity values measur^.^ Key Words: Blacksea, Water Column, CTD System, Physical Parameters.