Çocuğun yüksek yararının korunması bağlamında aşı karşıtlığının sosyal hizmet perspektifinden incelenmesi
An investigation of anti-vaccination attitude within the context of protection of the best interests of the child from the social work perspective
Yazar: SEMRA MOUSTAFA PASA AKTSAI
Danışman: DOÇ. DR. DOĞA BAŞER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu araştırmanın amacı aşı karşıtı ebeveynlerin çocukluk çağı aşılamalarına yönelik algıları, ebeveynlerde aşı karşıtlığı fikrinin ortaya çıkışı ve yayılışını etkileyen faktörlerin keşfedilmesi ve "çocuğun yüksek yararı'' ilkesi bağlamında sosyal hizmet perspektifinde değerlendirilmesidir. Araştırma yöntemi olarak nitel yöntem ve teknikleri kullanılmıştır. Araştırma öznelerini en az bir çocuğunun bulunan ve İzlem/Aşı Durumu Bilgilendirme Onam Formunu imzalamış aşı karşıtı ebeveynler oluşturmaktadır. 15'i kadın, 5'i erkek olmak üzere toplamda 20 ebeveyn ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veri analizlerinde MAXQDA 2022 programı kullanılarak tematik analizler yapılmıştır. Veri analizlerinde 4 ana tema oluşturulmuştur: Bu temalar sırasıyla; "Çocukların Aşı Olmamasına Etki Eden Faktörler", "Çocuğun Yüksek Yararı", "Ebeveynlerin Aşılara Yönelik Bilgi Kaynakları" ve "Ebeveynlerin Aşılara ve Politikaya İlişkin Önerileri"dir. 
Araştırma sonucunda aşı karşıtlığı fikri ebeveynlerin çocuklara aşı takvimindeki aşıları bilinçli olarak yaptırmaması şeklinde tanımlanan ve basit görünen bir eylemden ziyade, aşılara yönelik endişeleri, güvensizlikleri, olumsuz deneyimleri, sağlıklı çocuk algısı, aşı olmamayı etkileyen faktörleri, bilgi kaynaklarını ve toplum sağlığını içeren çok boyutlu bir süreci ifade ettiği anlaşılmıştır. Aşı karşıtlığı düşüncesi sosyal hizmet anlayışı ile ele alınması gereken, aynı zamanda ebeveyn, sağlık çalışanları ve toplumla entegreli çalışılması zorunlu olan bir sorundur. Toplum Sağlığı Merkezlerinde olduğu gibi Aile Sağlığı Merkezlerinde de sosyal hizmet uzmanlarının çalıştırılması gerektiği bu araştırmanın öne sürdüğü önemli sonuçlarındandır. Aşı karşıtı ebeveynlerin endişeleri ve güvensizliklerinin giderilmesine yönelik koruyucu-önleyici sosyal hizmet müdahalelerinin gerekliliği bu araştırmada ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to explore the perceptions of anti-vaccination parents towards childhood vaccination, the factors affecting the emergence and spread of the idea of anti-vaccination and to examine them from the perspective of social work in the context of the "best interests of the child" principle. Qualitative methods and techniques were used as the research method. The subjects of the study are anti-vaccination parents who have at least one child and have signed the Follow-up/Vaccination Information Consent Form. In-depth interviews were conducted with a total of 20 parents, 15 women and 5 men, using a semi-structured interview form. In data analysis, thematic analyzes were made using the MAXQDA 2022 program. As a result of the analysis, 4 main themes were created. These themes are listed as "Factors Affecting Children Not Being Vaccinated", "The Best Benefit of the Child", , "Parents' Information Resources on Vaccines" and "Parents' Recommendations on Vaccines and Policy". 
As a result of the research, it was understood that the idea of anti-vaccination is a multidimensional process that includes concerns, insecurities, negative experiences, healthy child perception, factors affecting anti-vaccination, information resources and public health, rather than a seemingly simple action, which is defined as parents consciously not having their children vaccinated in the vaccination calendar. The idea of anti-vaccination is a problem that should be addressed with the social work approach, and at the same time it should be approached in an integrated way involving parents, health professionals and the society. It is one of the important results of this research that social workers should be employed in Family Health Centers as well as in Community Health Centers. The necessity of protective-preventive social work interventions to address the anxieties and insecurities of anti-vaccine parents was revealed in this study.