Yerel yönetimlerde Sayıştay denetimi ve hesap yargılamasının işlevselliği üzerine bir değerlendirme
An evaluation on the functionality of the Court of Accounts audit and account trial in local governments
Yazar: EROL KARACAN
Danışman: DOÇ. DR. SANEM BERKÜN
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Denetim raporları = Audit reports ; Kanunlar 5018 sayılı = Laws 5018 numbered ; Sayıştay = Court of Accounts ; Zararın tazmini = loss compensation ; İdari denetim = Administrative supervisions

Özet:
Tezde temel olarak yerel yönetimler üzerindeki denetim ve hesap yargılaması ele alınarak bu
doğrultuda yeni bir model tasarlaması yapılmaktadır. Yerel yönetimler, Türk idare sisteminin
önemli bir parçasını ihtiva etmektedir. Ülke sathındaki yerel yönetim idarelerinin sayısı ve
işlem hacmi dikkate alındığında bunların denetiminin ve kamu zararı bağlamındaki hesap yargılamasının etkin ve işlevsel bir denetim kültürü için önem arz etmektedir. Mevcut durumda yerel yönetimler üzerinde mülkiye teftiş, mahalli idare kontrolörleri, idarenin kendi iç denetçileri eliyle denetim çeşitleri olmakla birlikte bunların parçalı bir denetim yapısına haiz olduğunu ifade edebiliriz. Sayıştay'daki denetçi yetersizliği gibi durumlardan ötürü aynı hesap yılı içerisindeki tüm yerel yönetimlerin denetlenemediği açıktır. Buradan hareketle de denetimin etkin ve işlevsellikten uzak olduğunu söyleyebiliriz. Bu durumu bertaraf edebilmek maksadıyla Sayıştay'ın yüksek bir mahkeme olarak tasarlanması ve yerel yönetimlerin denetimi kapsamında Yerel Yönetimler Yüksek Denetim Başkanlığı'nın teşkil edilerek denetleyen kurum ve yargılayan kurumun aynı olması handikabının aşılması gerekmektedir. Bu sayede hesap yargılaması daha da özel bir alanda etkinliğini artıracaktır. Bu yeni modelde özellikle Sayıştay savcılarının rolünün değeri artırılmaktadır. Teşkil edilen bu yeni yapı sayesinde ve özellikle yerel yönetimlerin denetiminin bölgesel baza indirgenmesi halinin sürekli izleyici hale gelmek suretiyle yerel yönetimler üzerinde köy idarelerini de içine alacak şekilde denetimin etkin hale geleceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
In this thesis, the audit and accounting proceedings on local governments are basically
discussed and a new model is designed in this direction. Local governments constitute an
important part of the Turkish administrative system. Considering the number and transaction
volume of local government administrations across the country, their auditing and accounting
proceedings in the context of public loss are important for an effective and functional audit
culture. In the current situation, although there are types of audits on local governments
through civil inspection, local administration controllers, and the administration's own internal auditors, we can say that these have a fragmented audit structure. It is clear that all local governments within the same accounting year cannot be audited due to situations such as the
lack of auditors in the Court of Accounts. Based on this, we can say that the control is
effective and non-functional. In order to eliminate this situation, the Court of Accounts should
be designed as a high court and the Local Governments Supreme Audit Presidency should be
established within the scope of the audit of local governments, and the handicap of the
auditing institution and the judging institution being the same should be overcome. In this
way, account judgment will increase its effectiveness in a more specific area. In this new
model, the role of the Court of Accounts prosecutors is especially enhanced. Thanks to this
new structure, and especially by becoming a constant monitor of the reduction of the control
of local governments to a regional basis, it is concluded that the control over local
governments, including village administrations, will become effective.