Ekşi Höyük Neolitik dönem konik biçimli kil nesneler
Conical clay objects from Ekşi Höyük in Neolithic period
Yazar: DOĞA YEŞİLBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FULYA DEDEOĞLU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Neolitik Dönem = Neolithic Period

Özet:
Arkeoloji literatüründe çok fazla sayıda olmasına karşın hakkında terminolojik problemlerin ve sınırlı sayıda çalışmanın var olduğu görülen konik biçimli kil nesneler son 10 yıl içerisinde farklı metotlar ile incelenmiş ve hakkında farklı öneriler biriktirilmiştir. Bu tez çalışmasında, genellikle literatürde farklı tipolojiye sahip buluntular ile bir arada "sayma" işlevi ile ilişkilendirilen ve bazen ise birden fazla farklı işleve yönelik tanımla anılan konik biçimli kil nesneler buluntu grubu hakkında literatürdeki terminolojik problemlerin sorgulanması, güncel metot ve öneriler üzerinden yanıt aranması amaçlanmıştır. Literatürde yer alan önerileri içeren bu çalışmada Ekşi Höyük konik biçimli kil nesneleri üzerinden yapılan çeşitli analizler aracılığıyla konuyla ilgili sorunsalların çözüme ulaştırılması amaçlanmıştır. Avrupa- Balkanlar- Anadolu- Mezopotamya- Yakın Doğu'da varlığı kanıtlanan konik biçimli kil nesnelerin etnografik veriler ve sembolizm gibi kavramlar üzerinden bağ kurularak incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak Ekşi Höyük Neolitik Dönem konik biçimli kil nesneleri bu çalışmanın ana malzemesini içermektedir ve bu çalışma; tipolojik, mekansal, uzamsal, zamansal dağılımlarının analiz edilmesi sayesinde elde edilen sonuçlarla konik biçimli kil nesnelerin kullanım alanı ile işlevine yönelik ritüel veya inanç uygulamalarında kullanılmış olabileceği, bazı formların labret ya da damga olarak kullanılmış olabileceği fikrini önermektedir.

Abstract:
In the archaeological literature, conical shaped clay objects, which are very numerous but have terminological problems and limited number of studies, have been analyzed with different methods and different suggestions have been accumulated in the last 10 years. The aim of this thesis is to question the terminological problems in the literature on conical clay objects, which are usually associated with the function of "counting" together with finds with different typologies in the literature and sometimes referred to with definitions for more than one different function, and to seek answers through current methods and suggestions. In this study, which contains the suggestions in the literature, it is aimed to solve the problematic issues related to the subject through various analyzes on the conical shaped clay objects from Ekşi Höyük. The conical shaped clay objects, which have been proven to exist in Europe - Balkans - Anatolia - Mesopotamia - Near East, have been analyzed by establishing links through ethnographic data and concepts such as symbolism. In addition, the conical clay objects from the Neolithic period of Ekşi Höyük are the main material of this study, and the results obtained by analyzing their typological, spatial, spatial and temporal distribution suggest that the conical clay objects may have been used in ritual or belief practices regarding their use and function, and that some forms may have been used as labrets or stamps.