Mandibular foramen ve lingulanın morfolojik ve morfometrik özelliklerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the morphologic and morpometric properties of the mandibular foramen and lingula by cone-beam computed tomography
Yazar: GAMZE GÜREŞEN
Danışman: PROF. DR. SEVİL KAHRAMAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Foramen mandibulae = Foramen mandibulae ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Lingula mandibularis = Lingula mandibularis ; Mandibula = Mandible ; Morfometrik analiz = Morphometric analysis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Mandibular foramen ve lingula klinik olarak palpe edilemez ve yerleri mandibular ramusun medial yüzeyinde değişkendir. Lingula, mandibular foramenin pozisyonunun belirlenmesinde önemli bir anatomik landmark olup, özellikle inferior alveolar sinir bloğu anestezisi ve ortognatik cerrahi sırasında mandibular lingula ve mandibular foramenin anatomik pozisyonlarını bilmek önemlidir. İnferior alveolar sinir bloğu anestezisi başarısızlığının en yaygın nedeni dental enjektörün uygulama esnasında mandibular foramene yeterince yakın yerleştirilememesidir. Ortognatik cerrahi sırasında mandibular ramusta uygun bir kırık hattı elde etmek, inferior alveolar sinir hasarı ve diğer komplikasyonları önlemek için mandibular lingula ve foramenin kesin anatomik konumlarının belirlenmesi esastır. Ayrıca mandibular foramen ve lingulanın doğru lokalizasyonlarının tespitleri mandibular ve temporomandibular eklem rekonstrüksiyonu, benign ve malign tümörlerin uzaklaştırılması, mandibular travma ve protez öncesi cerrahi gibi uygulamalar için kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı; konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kullanılarak mandibular foramen ve lingulanın hastalarda cinsiyet ve simetri açısından anatomik konum farklılıklarını değerlendirmektir. Görüntüleme merkezinin veri tabanından 18-79 yaş aralığındaki 90 erkek ve 90 kadına ait konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri elde edildi. Tomografi görüntülerinde anatomik referans noktaları işaretlendi ve ölçümleri yapıldı. Elde edilen bulgular tablo haline getirildi ve istatistiksel analizi yapıldı. Bu çalışmanın sonuçlarına göre lingulanın en sık noduler şekilde olduğu gözlendi. Cinsiyet açısından değerlendirildiğinde, mandibular foramen ramusun anterior sınırı, lingula foramen dikey yönde mesafesi ve lingula ramusun anterior sınırı mesafelerinin kadınlarda erkeklerden daha fazla olduğuna ulaşıldı. Simetri açısından bakıldığında mandibular foramen ve lingulanın mandibulanın alt sınırına olan uzaklıklarının sağ tarafta daha yüksek olduğu görüldü. Değerlendirilen diğer bulgularda cinsiyet ve simetri açısından istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık gözlenmedi.

Abstract:
The mandibular foramen and lingula are clinically not palpable and their locations are variable on the medial surface of the mandibular ramus. The lingula is an important anatomical landmark in determining the position of the mandibular foramen, and it is important to know the anatomical positions of the mandibular lingula and mandibular foramen, especially during inferior alveolar nerve block anesthesia and orthognathic surgery. The most common reason for the failure of inferior alveolar nerve block anesthesia is failure to place the dental injector close enough to the mandibular foramen during application. During orthognathic surgery, it is essential to determine the precise anatomical location of the mandibular lingula and foramen in order to obtain a suitable fracture line in the mandibular ramus and to prevent damage to the inferior alveolar nerve and other complications. In addition, the determination of the correct localization of the mandibular foramen and lingula is critical for applications such as mandibular and temporomandibular joint reconstruction, removal of benign and malignant tumors, mandibular trauma and pre-prosthetic surgery. The aim of this study was to evaluate the anatomical position differences of the mandibular foramen and lingula in terms of gender and symmetry using cone-beam computed tomography. Cone-beam computed tomography images of 90 men and 90 women aged 18-79 years were obtained from the database of the imaging center. Anatomical reference points were marked on the tomography images and their measurements were made. Obtained findings were tabulated and statistical analysis was performed. According to the results of this study, it was observed that the lingula was most frequently nodular. When evaluated in terms of gender, it was found that the anterior border of the ramus-mandibular foramen, the vertical distance of the lingula-foramen and the anterior border of the ramus-lingula were greater in women than in men. No statistically significant difference was observed in terms of gender and symmetry.