Havalimanı yolcu terminallerinde pasif yangın güvenlik önlemleri analizi ve performans kriterlerinin oluşturulması
Analysis of passive fire safety measures and creation of performance criteria in airport passenger terminals
Yazar: RESİME NUR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. FÜSUN DEMİREL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kullanılan yapı malzemelerinin ve yapı elemanlarının çeşitliliği, operasyon alanları, kargo binası, perakende alanlar ve bagaj taşıma alanları gibi yangın tehlikesi yüksek alanların yer alması, sayıca çok insanın bulunması ve kullanıcı profili açısından geniş bir yelpazeye sahip olması, havalimanı terminallerini yangın açısından tehlikeli bir duruma taşımaktadır. Sağlanması gereken can ve mal güvenliği ile işletme devamlılığına yönelik olarak yangın güvenliği, tasarımda yer alan disiplinlerin tümü ile koordine sağlayacak şekilde yapıların daha tasarım aşamasından düşünülmelidir. Ancak bu sayede, ilgili mevzuatlara dayalı olarak tercih edilecek uygun ve etkin önlemler ile tehlike unsurlarının ortadan kaldırılması, yapıların yangın dayanımının arttırılması ve kolaylıkla müdahale edilebilir olması sağlanabilmektedir. Yapılan tez çalışması ile gelecekte Türkiye'de inşa edilecek havalimanı terminal projelerinin yangın güvenlik tasarımlarında rehber olmak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda öncelikle havalimanı yolcu terminallerinin karakteristik özellikleri belirlenmiş, yangın istatistikleri değerlendirilmiş, bu istatistiki veriler ve tez konusu üzerinde yapılmış diğer çalışmaların incelenmesi neticesinde ise olası yangın tehlikeleri ortaya konmuştur. Tezin ana çalışma alanı havalimanı yolcu terminalleri olmakla birlikte diğer alanların terminal binaları üzerinde oluşturacağı tehlikeler düşünüldüğünde, yangın tehlikeleri açısından genel bir inceleme yapılmıştır. Ayrıca, ana değerlendirme alanı pasif yangın güvenlik önlemleri olmasına rağmen gerekli durumlarda aktif önlemlere de yer verilmiştir. Tüm bunlar neticesinde havalimanı yolcu terminallerinin yangın güvenliğine ilişkin olarak ulusal/uluslararası yangın mevzuatlarının karşılaştırmalı analizi yapılmış; ardından bu analize dayalı olarak performans kriterleri oluşturulmuştur. Bu kriterler oluşturulurken BYKHY Madde 5-2 uyarınca öncelikle Türk yangın yönetmeliği (BYKHY), yeterli hüküm bulunmayan durumlarda Avrupa'dan İngiliz standartları (BR ve BS 9999: 2017), bu standartlarda düzenlenmemiş hususlar halinde ise uluslararası geçerlilikteki Amerikan standardı (NFPA 101) ele alınmıştır.

Abstract:
Diversity of building materials and construction elements used; including areas with high fire hazard such as operational areas, cargo terminals, retail areas and baggage handling areas; the presence of a large number of people and a wide range of occupant profiles have made the airport terminals more dangerous in terms of fire. In order to ensure life and property safety and operation continuity, fire safety should be considered coordinately with all disciplines at the design stage of buildings. Only in this way can the hazards be eliminated, the fire resistance of the buildings increased and easily intervened by appropriate and effective measures to be preferred based on the relevant standards and regulations. With this thesis, the airport terminal projects that will be built in Turkey is intended to guide the fire safety design. Accordingly, the typical features of the airport passenger terminals were first identified, fire statistics were evaluated, and as a result of the examination of these statistical data and other studies on the thesis topic, possible fire hazards were revealed. Although the main study area of the thesis is airport passenger terminals, considering the hazards that other areas will pose on terminal buildings, a general investigation has been made in terms of fire hazards. In addition, although the main assessment area is passive fire safety measures, active measures are included where necessary. A comparative analysis of the national / international fire regulations has been carried out in the context of fire safety of airport passenger terminals; then, performance criteria were established based on this analysis. While establishing these criteria according to BYKHY Article 5-2, firstly Turkish fire regulation (BYKHY), in cases where there are not sufficient provisions British standards from Europe (BR and BS 9999: 2017) and in case of issues not regulated in these standards, the internationally valid American standard (NFPA 101) is discussed.