Yıkıcı deprem sonrası gebelerin maternal sağlık gereksinimlerinin belirlenmesi
Determination of maternal health needs of pregnant women after a destructive earthquake
Yazar: IŞINSU BAYİMA
Danışman: DOÇ. DR. EBRU GÖZÜYEŞİL
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Yıkıcı Deprem Sonrası Gebelerin Maternal Sağlık Gereksinimlerinin Belirlenmesi
Bu araştırma, yıkıcı deprem sonrası gebelerin maternal sağlık
gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yürütülmüştür.
Araştırma, 15 Ağustos-15 Aralık 2023 tarihleri arasında, Hatay bölgesindeki yıkıcı
depremden etkilenen gebe kadınlar ile yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Hatay
ilindeki gebe kadınlar oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi basit rastgele
örnekleme yöntemi ile hesaplanmış olup dahil edilme kriterlerine uygun olan en az
323 kadına ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırma 346 gebe ile tamamlanmıştır.
Araştırmaya; gönüllü olarak katılım sağlayan, Türkçe anlıyor ve konuşuyor olan,
iş birliği ve iletişime açık, gebelik sürecinde yıkıcı deprem afetini yaşamış,
gebeliğin herhangi bir trimesterinde bulunan kadınlar dâhil edilmiştir. Görme ve
işitme ile ilgili duyu kaybı olan, anket bilgilerini eksik ve yetersiz doldurmuş olan,
riskli gebelik yaşayan kadınlar araştırmaya dâhil edilmemiştir. Verilerin
toplanması, "Kişisel Bilgi Formu" ve ''Maternal Sağlık Gereksinimleri Ölçeği'' ile
gerçekleştirilmiştir. Veriler, IBM SPSS Statistics 24.0 programı ile
değerlendirilmiştir. Kritik anlamlılık değeri 0,05 olarak alınmıştır. Gebelerin
ortalama yaşı 29,64±5,14'tür. Gebelerin %75,1'inin çalıştığı ve %66,2'sinin orta
düzeyde gelir seviyesine sahip olduğu belirlenmiştir. Maternal Sağlık
Gereksinimleri Ölçeği toplam puan ortalaması 100,67±9,72'dir. Çalışmada,
gebelerin eğitim durumu, çalışma durumu, aile tipi, sağlık güvencesi durumu,
yaşayan çocuk sayısı, mevcut gebeliğin planlanma durumu ve deprem öncesinde
doğuma hazırlık sınıfına katılma durumu değişkenleri ile Maternal Sağlık
Gereksinimleri Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
fark bulunmuştur (p<0,05). Bu araştırma sonucunda, gebelerin maternal sağlık
gereksinimlerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yüksek eğitim
seviyesine sahip olan, çalışan, çekirdek ailede yaşayan, sosyal güvencesi olan, üçten
az çocuğu olan, plansız gebeliğe sahip olan ve deprem öncesinde doğuma hazırlık
sınıfına katılan gebelerin sağlık gereksinimleri daha yüksektir. Bu bağlamda doğal
afetler sonrasında gebelerin anne ihtiyaçlarının değerlendirilmesi ve afet yönetim
stratejilerinde önceliklendirilmesi önem taşımaktadır.
Anahtar Sözcükler: Deprem, Maternal Sağlık, İhtiyaç ve talep, Gebelik

Abstract:
Determination of Maternal Health Needs of Pregnant Women After a

Destructive Earthquake

This descriptive study was conducted to identify the maternal health needs
of pregnant women following a devastating earthquake. The research took place
between 15 August - 15 December 2023 among pregnant women impacted by the
earthquake in the Hatay region. The study population consisted of pregnant
women in Hatay, with a sample size calculated using simple random sampling
aiming to reach at least 323 women who met the inclusion criteria. The study was
completed with 346 pregnant woman. Participants included women who
voluntarily joined the study, understood and spoke Turkish, were open to
cooperation, had been experienced by the earthquake during pregnancy, and were
in any trimester. Women with sensory impairments (vision or hearing loss), those
who provided incomplete or inadequate information, and those with high-risk
pregnancies were excluded. Data were collected through face-to-face interviews
using a "Personal Information Form" and the "Maternal Health Needs Scale," and
analyzed with IBM SPSS Statistics 24.0, with a significance threshold of 0.05.
The average age of pregnant women is 29.64±5.14. It was determined that 75.1%
of the pregnant women were working, and 66.2% had a middle-income level. The
mean total score of the Maternal Health Needs Scale is 100.67±9.72. In the study, a
statistically significant difference was found between the variables of the pregnant
women's educational status, employment status, family type, health insurance
status, number of living children, planning status of the current pregnancy and
participation in the birth preparation class before the earthquake, and the total
scores of the Maternal Health Needs Scale (p<0, 05). As a result of this research, it
was determined that the maternal health needs of pregnant women are at a high
level. Maternal health needs are higher for pregnant women who have a high level
of education, work, live in a nuclear family, have social security, have fewer than
three children, have an unplanned pregnancy, and attend a birth preparation class
before the earthquake. In this regard, it is important to evaluate the maternal
needs of pregnant women after natural disasters and prioritize them in disaster
management strategies.
Keywords: Earthquake, Maternal Health, Need and demand, Pregnancy