Pierre Bourdieu: Pratik kuramı ve dinsel alan
Pierre Bourdieu: Theory of practice and religious field
Yazar: BETÜL CAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN UÇAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Din teorisi = Religious theory ; Habitus = Habitus ; Pratik kuram = Theory of practice ; Sosyal alan kuramı = Social domain theory ; Sosyal teori = Social theory

Özet:
Pierre Bourdieu, ses getiren çalışmaları ile 21. yüzyılın önemli düşünürleri arasında yer almaktadır. Sosyoloji pratiğine radikal şüpheyle başlayan Bourdieu'nun nihai hedefi, sürekli ve yeniden üretilen iktidar ilişkilerini gün yüzüne çıkartacak eleştirel bir sosyoloji anlayışı geliştirmektir. Söz konusu inşa sürecinde; mevcut sosyolojik gelenekteki epistemolojik ve metodolojik rakip anlayışlarla karşı karşıya gelmiş, mevcut dualiteleri diyalektik bir ilişkiye tabi tutmuştur. Sosyal alanda var olan mücadeleleri ve tahakküm ilişkilerini deşifre etmek amacıyla kendisine has metodolojik araçlarla toplumsal pratikleri merkeze alan bir "toplumsal praksis bilimi" inşa etmeye çalışmıştır. 
Söz konusu bu çalışmada merkeze alınan tema: "Bourdieu, yaşantısal ve entelektüel etkilerle birlikte pratik kuramını nasıl ortaya çıkarmıştır ve pratik kuramı bağlamında sosyal alanı ve sosyal alanın bir alt dalı olarak dinsel alanı nasıl açıklamaktadır?" sorusudur. Bu kapsamda ilk olarak Bourdieu'nun zihinsel habitusunun oluşumundaki entelektüel ve sosyal etkiler, Bourdieu sosyolojisinin temel postülatları ele alınmıştır. Müteakiben pratik kuramının; "alan, habitus, sermaye, sembolik iktidar ve sembolik şiddet" şeklindeki temel kavramları üzerinde durulmuştur. Pratik kuramının söz konusu bu temel kavramları çerçevesinde de sosyal alanın önemli bir alt alanı haline gelen dinsel alan teorisi incelenmiş; bu kapsamda "dinsel alan, dini aktörler, dinsel habitus, dinsel sermaye ve dinsel sembolik şiddet" temalarına değinilmiştir.  Kavramların açıklayıcılığına dair; İslam toplumları ve Türk toplumu bağlamında yer yer çeşitli sosyolojik çözümlemeler geliştirilmiştir. Bourdieu ve pratik kuramının geniş ve sistematik bir şekilde ele alınması nedeniyle; bu çalışmanın hem bilim sosyolojisi, hem sosyolojik teori hem de din sosyoloji bağlamında Türk bilim literatürüne katkı yapacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Pierre Bourdieu, Pratik Kuramı, Sosyal Alan, Habitus, Dinsel Alan, Türk Dinsel Alanı, Sosyolojik Teori.

Abstract:
Pierre Bourdieu is among the most important and prominent thinkers of the 21st century with trumpted works. As a sociologist starting his practice of sociology with "radical suspicion" and focusing authority and domination, Bourdieu questioned existing traditions, authorities, what was supposed to be, natural, destiny, and usual. Bourdieu's ultimate goal is to try to construct a critical sociology that will bring to light the constantly and reproduced power relations. Aforementioned construction process; he faced with opponent epistemological and methodological approaches in the current sociological tradition and subjected existing dualities to a dialectical relationship. In order to decipher the struggles and domination relations existing in the social field, with his own methodological tools he tried to construct "social praxis science" focusing on social practices.
 The point of interest in this study is: "How does Bourdieu construct his theory of practice with experiential and intellectual influences and how does he explain the social field in the context of his practical theory and the religious field as a sub-branch of the social field?" In turn; the basic concepts of the theory of practice, "field, habitus, capital, symbolic power and symbolic violence" are emphasized. Within the framework of these basic concepts of practical theory, the religious field theory, which has become an important sub-field of the social field, has been examined. In this context, the themes of "religious field, religious actors, religious habitus, religious capital and religious symbolic violence" are mentioned. Regarding the clarification of the concepts; various sociological analyzes have been developed in the context of Islamic societies and Turkish society.

Keywords: Pierre Bourdieu, Theory of Practice, Social Field, Habitus, Religious Field, Turkish Religious Field, Sociological Theory