6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında anonim şirketlerde paydan doğan oy hakkının donması
Freezing of voting right from shares in joint stock companies within the scope of Turkish Commercial Act code no. 6102
Yazar: AHMET BAYBARS ÖZŞAHİN
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT GÖKTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Anonim şirketlerde paydan doğan oy hakkının donmasının tespiti ve sonuçları birçok sorunları barındırmaktadır. Oydan yoksunluk, esas sözleşme ile pay devrini sınırlandırmalarla oy hakkının donmasının ayrımını doğru ortaya konulması bu çalışmayla hedeflenmektedir. Yine donan oy haklarının alınan genel kurul kararı açısından doğurduğu sonuçların da ortaya konulması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmanın kapsamını oy hakkının donma türleri, donmanın meydana gelme zamanları, öngörülme sebepleri, donmanın benzer kurumlarla karşılaştırması, donma ve benzer kurumların aynı paylar açısından söz konusu olup çatışmaları, donan oyların hesabı, genel kurul kararına etkisi, dolanılması yolları ve sonuçları oluşturmaktadır. Çalışmada mantık ilmine dayalı olarak kıyas, tümevarım, tümdengelim yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın tamamlanmasını müteakip şu sonuçlara ulaşılmıştır: TTK m. 434/2 gereği oy hakkına esas sözleşme ile sınır getirilmesi, TTK m. 436 sonuçları yönünden benzer olsa da oy hakkının donmasından farklıdır. Oy hakkının donması ancak kanunla ve sınırlı sayıda öngörülebilir. Oy hakkında donma gündeme bağlı olmayıp, diğer haklarla beraber donabilir, ilgili paylardan doğan oyların kısmen de donması mümkündür. Donan oyların devir veya bazı yükümlülüklerin yerine getirilerek çözülmesi mümkündür. Oy hakkının donması bağlı hakları da kapsamaktadır ve fakat bağlı hakların içeriği kanunda belirlenmemiştir. İsviçre'de bu konuda yer alan düzenlemenin esas alınması eksikliği giderecektir. İlgili düzenleme de esas alındığında bağlı hakların katılım hakları olduğu anlaşılmaktadır. İptal davası açma hakkının da bağlı haklar kapsamında değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Azınlık haklarının da kullanılması donmaya konu olabilecekken, imtiyazlı pay sahipleri özel kurulu ve ön anonim şirketlerde oy hakkının donmasından söz edilemeyecektir. Donan oyların ve bağlı olduğu payların toplantı ve karar yetersayılarının hesabında dikkate alınmaması gerekmektedir. Aksi halde alınan genel kurul kararının iptale konu olmasından söz edilmelidir. Burada yetkisiz katılım, yetkisiz katılıma itiraz durumları söz konusu olacağından iptal davasının muhalefet şerhi olmaksızın açılabileceği sonucuna varılmalıdır. İnançlı devir, gizli ortaklık gibi donan oyların dolanılması veya etkisizleştirilmesi yöntemleri akla gelebilecek ancak bu durumlarda TTK m. 433 gereği pay veya senet devri geçersiz olacağından yine iptal davasından söz edilebilecektir. Ancak TTK m. 446/1-b gereği bu iptal davalarında etki kuralı geçerli olacaktır.

Abstract:
The determination and consequences of freezing of voting rights arising from shares in joint stock companies involve many problems. The aim of this study is to accurately distinguish between deprivation of vote, contractual limitations and freezing of the right to vote. Another aim of the study is to reveal the consequences of frozen voting rights in terms of the general assembly decision taken. The scope of the study consists of the types of freezing of voting rights, the times of freezing, the reasons why it is foreseen, the comparison of freezing with similar institutions, the conflicts between freezing and similar institutions in terms of the same shares, the calculation of frozen votes, its effect on the general assembly decision, the ways of circumvention and the results. In the study, syllogism, induction and deduction methods based on the science of logic were used. Following the completion of the study, the following results were obtained: In accordance with TCC art. 434/2, the right to vote is limited by the articles of association, TCC art. 436 is similar in its consequences, it is different from freezing the right to vote. The freezing of the right to vote can only be foreseen by law and in limited numbers. The freezing of voting rights is not dependent on the agenda, it can be frozen together with other rights, and it is possible to partially freeze the votes arising from the relevant shares. It is possible to revive frozen votes by transferring them or fulfilling some obligations. The suspension of voting rights also includes related rights, but the content of related rights is not determined by law. Taking the regulation in Switzerland on this issue as a basis will eliminate the deficiency. Based on the relevant regulation, it is understood that the related rights are participation rights. It would be appropriate to consider the right to file an annulment lawsuit within the scope of related rights. While the exercise of minority rights may also be subject to freezing, voting rights cannot be frozen in special assemblies of privileged shareholders and preliminary joint-stock companies. The frozen votes and the shares to which they belong should not be taken into account in the calculation of meeting and decision quorum. Otherwise, the general assembly decision should be subject to cancellation. Since there will be cases of unauthorized participation and objection to unauthorized participation, it should be concluded that the annulment case can be filed without a dissenting opinion. Methods of circumventing or neutralizing frozen votes such as fiduciary transfer, secret partnership may come to mind, but in these cases, since the share or bond transfer will be invalid in accordance with TCC art. 433 of the an annulment lawsuit may still be possible. However, TCC art. In accordance with Article 446/1-b, the effect rule will apply in these annulment cases.