Malign plevral efüzyonlu hastalarda sağkalımı etkileyen faktörlerin incelenmesi
Survival in patients with malignant pleural effusionexamination of the affecting factors
Yazar: İNCİ SELİMOĞLU KARATEKE
Danışman: PROF. DR. AZİZ GÜMÜŞ
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Plevra hastalıklarının büyük bir kısmını oluşturan plevral sıvıların
etiyolojisinde %15 oranda malign plörezi bulunmaktadır. Malign plevral efüzyon (MPE) 
tanımı, plevra sıvısının sitolojik değerlendirilmesinde ya da parietal plevra biyopsisinde malign 
hücreler saptanmasıdır. MPE birçok malign hastalığın seyri sırasında ortaya çıkan ve ileri 
evreyi işaret eden bir komplikasyon olabildiği gibi vakaların %25' inde hastalığın ilk başvuru 
sebebi olmaktadır. Bu yüzden tanı ve tedavide hızlı davranılmalıdır. Tedavide ilk adım primer 
kanser odağını tespit etmek olup, semptomları azaltmak ve yaşam kalitesini iyileştirmek için 
palyatif yaklaşımları uygulamaktır. Çalışmamızdaki amacımız kliniğimizde MPE saptanan 
hastalarda MPE' ye neden olan kanser alt tiplerinin sıklığının saptanması, mortalite sıklığının 
ve mortaliteyle ilişkili faktörlerin ortaya çıkarılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan çalışmamıza Recep Tayyip Erdoğan 
Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları kliniğimizde
01.01.2015- 31.12.2021 tarihleri arasında MPE tanısı alan hastalar dahil edildi. Seçilen 
hastaların verileri hastanenin bilgi yönetim sistemi üzerinden tarandı. Hastaların demografik 
özellikleri, başvuru şikayetleri, ek kronik hastalıkları, sigara kullanma durumları, primer 
maligniteleri, malign plevral efüzyon tanı tarihleri, çalışmanın tamamlanma tarihine kadar ölen 
hastaların 3. ay ve 12. aylardaki sağkalımları kaydedildi. Hastaların MPE dışında uzak metastaz 
varlığı, MPE tanı şekli kaydedildi. Görüntüleme yöntemi ve tedavi yöntemi olarak hangi 
seçeneğin kullanıldığı kaydedildi. Laboratuvar verilerinden; plevral sıvı ve eş zamanlı serum 
laboratuvar verileri kaydedildi. 3. ve 12 ay mortalite ile ilişkili faktörler lojistik regresyon 
analizi ile tespit edildi.
Bulgular: Malign plevral efüzyon tanısı alan 230 vakanın yaş ortalaması 70.97 (±12.68) 
idi. Hastaların %47' si kadın cinsiyetten oluşuyordu. Aktif ve eski sigara içicileri %41.8 oranda 
ve en sık görülen ek hastalık olan hipertansiyon %56.5 orandaydı. Hastaların başvurusunda en 
sık izlenen semptom %79.6 oranla nefes darlığıyken, %14.8 'inde kilo kaybı ve %27' sinde 
halsizlik mevcuttu. Hastaların 122' sinde (%53) akciğer kanseri, 29' unda (%12.6) meme 
kanseri ve 19' unda (%8.3) over kanseri tespit edildi. Akciğer kanseri alt tiplendirmesinde ise 
en sık adenokanser (%39.6) izlendi. Hastaların tümü sitolojik olarak MPE tanısı alan vakalardı. 
En sık kullanılan tedavi yöntemi terapötik torasentez (%30.9) olurken; klinik izlem %24.8, 
plevral kateter %19.1, göğüs tüpü uygulaması %10, göğüs tüpü ile talk plörodez %9.6,
plöroskopik talk plörodez %7 oranda izlendi. Hastalarımızın 104' ü (%45.2) 3. ayda vefat 
etmişken, 181' i (%78.7) 12. ayda vefat etti. Kilo kaybı şikâyeti üçüncü ay mortalitesi ile ilişkili bulundu. Laboratuvar verilerinde mortal seyreden grupta; plevral sıvıda PMN hücre, LDH ve 
laktat değerleri daha yüksek iken kolesterol, total protein ve albümin değerinin daha düşük 
olduğu saptandı. Kan laboratuvar verilerinden; nötrofil, RDW- CV, NLR, üre, GGT, LDH, CRP 
yüksekliği ile lenfosit, RBC, Hb, Htc, total protein, albümin, sodyum ve kalsiyum düşüklüğü 
mortalite ile ilişkili bulundu. MPE tedavisine yönelik göğüs tüpü ile talk plörodez 
uygulanmasının 3. ay sağkalımı arttırdığı tespit edildi. 12. ay mortalite verilerinde primer 
akciğer kanseri olanlarda akciğer dışı maligniteye göre sağkalım daha düşük bulundu. Plevral 
albümin, protein, kolesterol düşüklüğü; kan nötrofil, platelet, NLR yüksekliği; kan lenfosit, 
total protein, albümin, sodyum düşüklüğü 12. ay mortalitesi ile ilişkili bulundu. MPE tanısı 
sonrası uygun hastalarda tedavi şekli olarak klinik izlem uygulanmasının sağkalımını artırdığı 
tespit edildi.
Sonuç: Akciğer kanseri en sık MPE nedenidir. Malign plevral efüzyon geliştikten sonra 
klinisyenin hastayı en hızlı ve en etkili tedavi yöntemine ulaştırması gerekmektedir. Çünkü 
MPE klinik seyri nedenli kötü prognoza sahiptir. Etkili tedavi yöntemi seçimi beklenen 
sağkalımla ilişkilidir. Plevral sıvıda ve kanda albümin, protein düşüklüğü ve kanda NLR 
yüksekliği mortalite ile ilişkilidir. Ek olarak; kilo kaybı şikâyeti, plevral sıvıda laktat, serum 
RDW-CV, GGT gibi inflamasyon belirteçleri mortaliteyi ve prognozu etkilemektedir. Tedavi 
yöntemi olarak göğüs tüpü ile talk plörodez uygulaması ve uygun hastalarda klinik izlem 
uygulanması sağkalımı artırmaktadır. Kanıt düzeyinin artırılması amacıyla güncel çalışmalara 
ihtiyaç bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Malign plevral efüzyon, Mortalite, Prognoz

Abstract:
Objective: Malignant pleurisy is found in 15% of the etiologies of pleural fluids, which 
constitute the majority of pleural diseases. The definition of malignant pleural effusion (MPE) 
is the detection of malignant cells on cytologic evaluation of pleural fluid or biopsy of the 
parietal pleura. MPE can be a complication that occurs in the course of many malignancies and 
indicates an advanced stage, and in 25% of cases it is the initial cause of the disease. Therefore, 
diagnosis and treatment must be prompt. The first step in treatment is to identify the primary 
cancer site and apply palliative approaches to alleviate symptoms and improve quality of life.
The aim of our study is to determine the frequency of cancer subtypes causing MPE in patients 
diagnosed with MPE in our clinic and to reveal the frequency of mortality and factors associated 
with mortality.
Materials and Methods: Our retrospectively planned study included patients who were 
diagnosed with MPE between January 1, 2015 and December 31, 2021 in our Chest Disease 
Clinic at Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine. The data of the selected 
patients were scanned via the hospital's information management system. Demographic 
characteristics of the patients, complaints at presentation, additional chronic diseases, smoking 
status, primary malignancies, diagnosis data of malignant pleural effusion and survival at the 
3rd and 12th month of the patients who died by the end of the study were recorded. The presence 
of distant metastases and MPE diagnosis type of the patients were recorded. The imaging 
method used and the treatment method were recorded. Of the laboratory data, pleural fluid data 
and concurrent serum laboratory data were recorded. Factors associated with 3- and 12-month 
mortality were determined using logistic regression analysis.
Findings: The average age of the 230 cases diagnosed with malignant pleural effusion was 
70.97 (±12.68). 47% of the patients were female. Active and former smokers accounted for 
41.8% and hypertension, the most common concomitant disease, was 56.5%. The most 
common symptom on admission was shortness of breath in 79.6% of patients, while 14.8% 
suffered from weight loss and 27% from fatigue. Lung cancer was found in 122 (53%) of 
patients, breast cancer in 29 (12.6%) and ovarian cancer in 19 (8.3%). In the subtyping of lung 
cancer, adenocarcinoma was the most common (39.6%). All patients were cytologically 
diagnosed with MPE. The most commonly used treatment method was therapeutic
thoracentesis (30.9%); clinical follow-up was performed in 24.8%, pleural catheterization in 
19.1%, chest tube in 10%, talc pleurodesis with thoracic drainage in 9.6% and pleuroscopic talc 
pleurodesis in 7%. While 104 (45.2%) of our patients died in the 3rd month, 181 (78.7%) died 
in the 12th month. Complaints of weight loss were found to be associated with mortality in the 
third month. In the group with a fatal course of laboratory data: While PMN cell, LDH and 
lactate levels were higher in pleural fluid, lower cholesterol, total protein and albumin levels 
were found. From blood laboratory data: High levels of neutrophils, RDW-CV, NLR, urea, 
GGT, LDH, CRP and low levels of lymphocytes, erythrocytes, Hb, Htc, total protein, albumin, 
sodium and calcium were associated with mortality. It was determined that talc pleurodesis with 
chest tube for MPE treatment increased 3-month survival. In the 12th month mortality data, 
survival was found to be lower in patients with primary lung cancer compared to nonpulmonary malignancy. Low pleural albumin, protein and cholesterol levels, elevated blood 
neutrophil, platelet and NLR levels, and low lymphocyte, total protein, albumin and sodium 
levels were associated with mortality at month 12. Clinical monitoring as a form of treatment 
was found to increase survival in appropriate patients after MPE diagnosis.
Results: After malignant pleural effusion develops, the clinician must provide the patient with 
the fastest and most effective treatment method. Because MPE has a poor prognosis due to its 
clinical course. The choice of an effective treatment method depends on the expected survival 
time. Low albumin and protein levels in pleural fluid and blood and high NLR levels in blood 
are associated with mortality. In addition, weight loss, symptoms and parameters such as lactate 
in the pleural fluid, RDW-CV in the serum and GGT, which are inflammatory markers, 
influence mortality and prognosis. As a treatment method, talc pleurodesis with chest tube and 
clinical follow-up increases the survival rate in suitable patients. Current studies are required to increase the level of evidence.
Keywords: Malignant pleural effusion, Mortality, Prognosis