Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yasama organının dönüşümü
Transformation of the legislative organ in the Presidential Government System
Yazar: MUSTAFA SERDAR KARAKUZU
Danışman: DOÇ. DR. OZAN ZENGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Uzun mücadeleler sonucunda iktidarın sınırlandırılmasıyla birlikte devletin temel fonksiyonları yasama, yürütme ve yargı erki olarak üçe ayrılmıştır. Bu erklerin işlevlerinin ve görevlerinin yerine getirilmesi sonucunda ortaya çıkan sistemi anlatan hükümet sistemleri, erklerin örgütleniş biçimlerine göre, farklı sistemler olarak ortaya çıkmaktadır. Genellikle hükümet sistemleri, kuvvetler ayrılığı veya kuvvetler birliği şeklinde ikiye ayrılarak incelenmektedir. Kuvvetler ayrılığı teorisine bağlı olarak oluşan parlamenter hükümet sistemi, yarı-başkanlık sistemi ve başkanlık sistemi bulunurken kuvvetler birliği teorisine bağlı olarak oluşan meclis hükümeti sistemi (konvansiyonel sistem) ve diktatörlük gibi hükümet sistemleri bulunmaktadır, ancak her hükümet sistemi aynı ülkede aynı şekilde gelişmemiştir.
Türkiye Cumhuriyeti'nde de uzun zamandır hükümet sistemi tartışmaları söz konusu olmuş ve hükümet sistemi değişikliği gerçekleşmiştir. 11 Şubat 2017 tarih ve 29976 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak halkoyuna sunulan 21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile gerçekleşen anayasa değişikliği ile kamuoyunda niteliği konusunda tartışmalara yol açan "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi" veya "Türk Tipi Başkanlık Sistemi" adı verilen sisteme geçilmiştir. Bu çalışmada Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin niteliğinin ne olduğu, hükümet sistemleri içerisinde hangi konumda yer aldığı ve yönetsel açıdan ne farklılıklar getirdiği incelenmiştir. 
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin işlevlerini köreltmiş ve yürütmeye yapışık bir hale getirmiştir. Dolayısıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin idari ve siyasi kapasitesi zayıflatılmış ve TBMM görev tevdii edilen bir makam haline gelmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin denetim işlevi azaltıldığından yürütmeye daha serbest bir alan tanınmıştır. 
Bu çalışmanın ulaştığı sonuç; Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin yürütmeye yapışık yasama ve yargı organının bulunduğu, yürütmenin lehine güç yoğunlaşmasının yaşandığı, süper-başkanlık sistemi kapsamında değerlendiren bir sistem olduğu ve parlamentonun silikleştiğidir. Yani kısaca CHS, süper-başkanlık sistemi kapsamında değerlendirilmesi gereken ancak kendine özgü farklı özellikleri de barındıran yasama organının güçsüz olduğu, yürütme organının güçlü olduğu Türk tipi bir başkanlık sistemidir.

Abstract:
With the limitation of power as a result of long struggles, the basic functions of the state were divided into three: legislative, executive and judicial powers. Government systems, which describe the system that emerges as a result of the fulfillment of the functions and duties of these powers, emerge as different systems according to the way the powers are organized. Generally, government systems are studied, divided into two: separation of powers or union of powers. While there are parliamentary government systems, semi-presidential systems and presidential systems based on the separation of powers theory, there are government systems such as the parliamentary government system (conventional system) and dictatorship based on the unity of powers theory, but not every government system has developed in the same way in the same country.
Also, In the Republic of Turkey, there have been discussions on the government system for a long time and a change in the government system has taken place. The system was switched to "Presidential Government System" or "Turkish Type Presidential System", which caused debates in the public about its nature, with the constitutional amendment made by the Law No. 6771 on Amendments to the Constitution of the Republic of Turkey dated 21 January 2017, which was published in the Official Gazette dated 11 February 2017 and numbered 29976 and put to the referendum. In this study, the nature of the Presidential Government System, its position within government systems, and the administrative differences it brings are examined. Specifically, it was examined how the Presidential Government System changed the functions of the Turkish Grand National Assembly. By showing the position of the Grand National Assembly of Turkey (GNAT) in the Presidential Government System, it has been revealed that the GNAT has become an authority to which duties are entrusted.
The result of this study is; The Presidential System of Government has a legislative and judicial organ attached to the executive, there is a concentration of power in favor of the executive, it is a sui generis system similar to the super-presidential system, and the parliament has become faded. Therefore, the change of government changed and transformed the functions of the basic organs and the system was completely differentiated both administratively and politically.