Lokalize vitiligoda hedefe yönelik geniş-bant UVB mikrofototerapisi ile topikal psoralen ve hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi tedavilerinin etkinliğinin prospektif olarak karşılaştırılması
Comparison efficacy of broad-band targeted UVB phototherapy with topical psoralen and targeted UVA phototherapy in localized vitiligo
Yazar: DİDEM DİNÇER
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ARCA
GATA / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri = Skin ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Fototerapi = Phototherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Ultraviyole ışınlar = Ultraviolet rays ; Vitiligo = Vitiligo

Özet:
Vitiligo, sıklıkla çocuklukta ve genç erişkin çağda başlayan 10-30'lu yaşlarda pik yapan, deride değişik büyüklükte ve sayıda, iyi sınırlı, süt beyazı renkte yamalarla karakterize idiyopatik, kazanılmış bir depigmentasyon hastalığıdır. Tüm dünyada her yaş, ırk ve her iki cinsten insanların yaklaşık %1-2'sini etkiler. Etyopatogenezi halen tam olarak anlaşılamamıştır. Tedavisinde topikal ve sistemik kortikosteroidler, PUVA, UVA, UVB, dar-bant UVB, 5-florourasil, fenilalanin + UVA, keilin + UVA, topikal minoksidil + UVA, lazer tedavileri, topikal nitrojen mustard bulunmaktadır. Buna karışın halen dermatolojide tedavisi en zor ve zahmetli hastalıklar arasındadır.Bu çalışmada lokalize vitiligoda hedefe yönelik geniş-bant UVB mikrofototerapisi ile topikal psoralen ve hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi tedavilerinin etkinliği ilk 3 aylık dönemde prospektif olarak karşılaştırıldı. Çalışmaya klinik olarak lokalize vitiligo tanısı almış toplam 22 hasta katıldı. Olguların 6'sı kadın [%27,3], 16'sı erkek [%72,7] olup, yaşları 17-69 [34,22 ± 14,15] arasında değişmekteydi. 5 olguda 2 farklı bölge ayrı ayrı ele alınmak üzere toplam 54 lezyon [27 sol, 27 sağ] hedefe yönelik geniş-bant UVB ile topikal psoralen ve hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi tedavilere verdikleri yanıt açısından karşılaştırıldı. Çalışmanın başında hastalardan mevcut hastalıklarına, özgeçmişlerine ve soygeçmişlerine yönelik ayrıntılı anamnezleri alındı ve tetkiklerle diğer otoimmün hastalıklar açısından da araştırıldı.Her iki tedavi yöntemi kendi içinde ayrı ayrı değerlendirildiğinde, 3'üncü ayın sonunda lezyonlarda tedaviye başlamadan önceki durumlarına göre anlamlı fark saptandı [p<0,05].Tedavinin 1'inci ayının sonunda sol bölgedeki lezyonların verdikleri cevap sağ bölgedeki lezyonların verdiği cevap ile karşılaştırıldığında, tedavi başarı yüzdesi hedefe yönelik geniş-bant UVB mikrofototerapisi tedavisinde % 25, topikal psoralen ve hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi tedavisinde % 75 olarak saptandı. Her iki tedavi yöntemi birbirleriyle karşılaştırıldıklarında tedaviye cevap yönünden anlamlı fark saptandı [p=0,017].Tedavinin 3'üncü ayının sonunda sol bölgedeki lezyonların verdikleri cevap sağ bölgedeki lezyonların verdiği cevap ile karşılaştırıldığında tedavi başarı yüzdesi hedefe yönelik geniş-bant UVB mikrofototerapisi tedavisinde % 37,5, topikal psoralen ve hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi tedavisinde % 62,5 olarak saptandı. Her iki tedavi arasında istatistiksel olarak tedaviye cevap yönünden anlamlı fark saptanmadı [p>0,05]. 3'üncü ayın sonundaki klinik değerlendirme de istatistiksel olarak anlamlı değildi.Sonuç olarak; hem hedefe yönelik geniş-bant UVB mikrofototerapisi hem de topikal psoralen ve hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi lokalize vitiligoda 3'üncü ayın sonunda lezyonlarda repigmentasyon başlatmayı sağladı. Hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi vitiligo lezyonlarında repigmentasyonu hedefe yönelik geniş-bant UVB'dan daha hızlı başlatmakla birlikte, tedavinin 3'üncü ayının sonunda istatistiksel olarak tedavilere cevap yönünden bakıldığında anlamlı fark saptanmadı. Her iki tedavi yönteminin klinik etkileri benzer olmasına karşın topikal psoralen ve hedefe yönelik UVA mikrofototerapisi ile tedaviye alınan cevap hedefe yönelik geniş-bant UVB mikrofototerapisine göre daha hızlıdır. Tedavi süresince minimal-orta düzeyde eritem, perilezyonel postinflamatuar hiperpigmentasyon ve yanma dışında yan etki gözlenmemiştir. Oluşan yan etkiler tedaviyi kesmeyi gerektirmemiştir. Gözlemlerimize göre her iki tedavi yöntemi de lokalize vitiligoda etkili ve güvenilir yöntemler olup tedavilerin cevaplarının değerlendirmesinde daha uzun süreli ve daha fazla sayıda hastayla yapılacak çalışmalar yararlı olacaktır.

Abstract:
Vitiligo is an acquired and idopathic disorder which is characterized by various size and numbers of well-demarcated, milky white patches. It usually begins in childhood or young adulthood and peaks on 10-30 years old. It effects between 1 % and 2 % of the general population in the world without sexual and regional differences. Etiopathogenesis of vitiligo is still unknown. Although treatment of vitiligo is so hard and troublesome, various treatment modalities are available such as topical and systemic steroids, PUVA, UVA, UVB, keilin + UVA, topical minoxidil + UVA, lasers, topical nitrogen mustard.Herein we compared with efficacy of targeted broad-band UVB phototherapy and topical psoralen and targeted UVA phototherapy treatments in localized vitiligo for three months prospectively. Twenty two patients whose diagnoses are localized vitiligo enrolled in this study. These cases were composed of 6 [27,3 %] female and 16 [72,7%] male aging between17-69 [34,22±14,15]. Fifty four lesions [27 left, 27 right] were compared for treatments. Two different areas were evaluated for five of the patients. Before the treatment, their medical and family histories were obtained. In addition, they evaluated for other autoimmune diseases.First, each treatments were evaluated in their selves and there was significant difference when they compared for lesions at begining and at third month [p<0,05].After the first month of the treatments, lesions? sides compared for evaluating improvement. Percentages of success were 25 % for targeted broad-band UVB microphototherapy and 75 % for topical psoralen and targeted UVA microphototherapy. Healing difference for the treatments were significant [p=0,017].At the end of the third month, percentages of success were 37,5 % for targeted broad-band UVB microphototherapy and 62,5 % for topical psoralen and targeted UVA microphototherapy, but significant difference was not determined statistically for at the end of the third month and clinical evaluation [p>0,05].In conclusion; both targeted broad-band UVB phototherapy and topical psoralen and targeted UVA phototherapy provided repigmentation for localized vitiligo at the end of the third month. Although, treatment of psoralen and targeted UVA micophotherapy gives response faster than targeted broad-band UVB, significant difference was not determined statistically between both of their responces at the end of the third month. There was no side effect except of mild-moderate erythema, perilesional post-inflamatuary hyperpigmentation and burning. Also, there were no required to stop treatments. Our investigations shows that both treatments are safe and they provide repigmentation with a limited response. Much more research which will be longer and includes more cases may be necessary to clarify of efficacy of the two treatment methods.