Sigara bıraktırma polikliniğine başvuran hastaların sigara içme ile ilgili beklentileri
Smoking expectancies of patients applied to the smoking cessation clinic
Yazar: ESRA TOYER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Amaç: Danışanlar sigara içmeye devam ederken sigaradan beklentileri de devam
etmektedir. Sigara içme beklentisi sigara içme isteğini arttırabilmektedir. Bu
durumda sigara bıraktırmayı zorlaştırmaktadır. Çalışmamızda sigara bıraktırma
polikliniğimize başvuran danışanlarımızın sigaradan beklentilerini araştırıp;
sosyokültürel özelliklerini, sigara içmede etkili faktörlerini, bağımlılık düzeyinin
anksiyete-depresyon ile ilişkisini değerlendirdik.
Yöntem: Çalışmamız İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma
Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniği'ne, 20 Aralık 2020-20 Mart 2021 tarihleri
arasında başvuran 399 olgunun 251 'i (%62,9) erkek ve 148 'i (%37,1) kadındı.
Dosyalarında kayıtlı olan sosyodemografik verileri, sigara kullanım alışkanlıkları,
FNBT sonuçları, HAD, sigaradan beklentiler ölçeği sonuçları kaydedilmiştir.
Hastaların sosyodemografik özellikleri, duygu durum ölçek skorları, bağımlılık
düzeyleri ve sigara içme beklentileri arasındaki ilişki incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan 399 kişinin 251'i (%62,9) erkek, 231'i (%57,9) evlidir.
Yaş ortalaması 38,71±12,11 yıl, sigaraya başlama yaş ortalaması 17,12±4,49
(median:16,5), günlük içilen sigara miktarı ortalama 25,29±10,41 adet, sigara içme
süresi ortalama 21,33±11,98 yıl olarak hesaplanmıştır. Eğitim durumlarına göre
incelendiğinde %33,6 yüksekokul, %29,8 lise, %21,6 ilkokul, %13,8 ortaokul
mezunu katılımcılar bulunmaktadır. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%94,5) sigara
bırakma polikliniğine kendi istekleri ile başvurmuşlardır. Anksiyete skorları ortalama
7,05±4,00,"pozitif" çıkan katılımcı sayısı 100 (%25,1) olmuştur. Depresyon skorları
ortalama 6,43±4,00, "pozitif" çıkan katılımcı sayısı 184 (%46,1) olmuştur.
Fagerstrom skorları ise ortalama 6,42±2,27, 18 kişi (%4,5) "çok düşük", 71 kişi
(%17,8) "düşük", 47 kişi (%11,8) "orta", 114 kişi (%28,6) "yüksek" ve 149 kişi
(%37,3) "çok yüksek" bağımlılık grubunda yer almıştır. Sigaradan Beklentiler
Ölçeğinden alınan genel ortalama puanları 129,02±35,62 olmuştur. Anksiyete skoru
ile depresyon skoru arasında aynı yönde orta düzeyde bir ilişki (r:0,587, p<0,01),
Fagerstrom arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,142, p<0,01), SBÖ arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,224, p<0,01) tespit edilmiştir.
Depresyon skoru ile Fagerstrom arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,231,
p<0,01), SBÖ arasında aynı yönde zayıf düzeyde bir ilişki (r:0,205, p<0,01) tespit
edilmiştir. Fagerstrom skoru ile SBÖ arasında da yine aynı yönde zayıf düzeyde bir
ilişki (r:0,214, p<0,01) tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda sigara bağımlılığı yüksek olan hastaların sigaradan
beklentilerinin de aynı oranda yüksek olduğu görüldü. Danışanlar özellikle olumsuz
duyguyu azaltması nedeniyle sigara içimine devam etmektedirler. Sigara bağımlılığı
yüksek olan hastalarda sosyal bağlanma, olumsuz fiziksel etki, uyarılım ve olumsuz
duyguyu azaltma beklentileri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sigara bıraktırma
polikliniğine başvuran danışanların sigaradan olumlu beklentilerini azaltacak ve
olumsuz beklentilerini yükseltecek görüşme programlarının planlanması ile tedavi
başarısı artırılabilir.
Anahtar Kelimeler: Sigara bırakma, anksiyete-depresyon, sigara içme beklentisi.

Abstract:
Objective: While the clients continue to smoke, their expectations from smoking
continue as well. Smoking expectancy can increase the desire to smoke. This
situation makes it difficult to quit smoking. Our study is to investigate the smoking
expectations of our clients who applied to our smoking cessation clinic, and to
evaluate the sociocultural characteristics, factors affecting smoking, and the
relationship between addiction level and anxiety-depression.
Methods: Our study has been conducted with the participation of 399 adults, of
which 251 (62.9%) male and 148 (37.1%) female, and who applied to the Smoking
Cessation Outpatient Clinic of Istanbul Medeniyet University Göztepe Training and
Research Hospital between 20 December 2020 and 20 March 2021.
Sociodemographic data recorded in their files, smoking habits, FNBT results, HAD,
and smoking expectancy scale results were recorded. The relationship between
sociodemographic characteristics, mood scale scores, addiction levels and smoking
expectations of the patients was examined.
Results: Of the 399 people included in the study, 251 (62.9%) were male and 231
(57.9%) were married. Average age was 11 years (38,71±12), mean age at starting
smoking was 49 (17,12±4) (median:16,5), average daily amount of cigarettes was 41
(25,29±10), average smoking time was calculated as 98 years (21,33±11). When
analyzed according to their educational status, 33.6% of the participants were
graduates of vocational school, 29.8% of high school, 21.6% of primary school, and
13.8% of secondary school graduates. The majority of the participants (94.5%)
applied to the smoking cessation outpatient clinic of their own accord. The average
anxiety scores were 7,05±4,00, and the number of participants who found "positive"
was 100 (25.1%). The average depression scores were 6,43±4,00, and the number of
participants who found "positive" was 184 (46.1%). According to the average
fagerstrom scores 6,42±2,27, 18 people (4.5%) "very low", 71 people (17.8%) "low",
47 people (11.8%) "medium", 114 people (28.6%) were in the "high" and 149 people
(37.3%) were in the "very high" addiction group. The overall mean score obtained from the Smoking Expectancy Scale was 129,02±35,62. A moderate correlation in
the same direction between anxiety score and depression score (r:0.587, p<0.01), a
weak correlation in the same direction between Fagerstrom (r:0.142, p<0.01), a weak
correlation in the same direction between SES (r: 0.224, p <0.01) was determined. A
weak correlation in the same direction between the depression score and the
Fagerstrom (r:0.231, p<0.01), and a weak correlation in the same direction between
the SES (r:0.205, p<0.01) was determined. Additionally, a weak correlation (r:0.214,
p<0.01) was determined in the same direction between the Fagerstrom score and the
SES.
Conclusion: In our study, it was observed that patients with high smoking addiction
had similarly high expectations from smoking. The patients continue to smoke,
especially because it reduces negative emotions. A significant relationship was found
between social attachment, negative physical effects, arousal and negative emotion
reduction expectations in patients with high smoking addiction. The success of
treatment can be increased by planning interview programs that will reduce the
positive expectations and increase the negative expectations of the clients who apply
to the smoking cessation outpatient clinic.
Key Words: Smoking cessation, anxiety-depression, smoking expectancy.