Bedensel engellilerde sosyal dışlanma Ağrı ili örneği
Social exclusions in physical disabilities: In Agrı
Yazar: ABDULSELAMİ SARIGÜL
Danışman: PROF. DR. YILDIZ AKPOLAT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ağrı = Ağrı ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Sosyal psikoloji = Psychology-social

Özet:
Modern disipliner toplumunun gelişmesi ile birlikte artan en önemli problemlerden biri de toplumdaki normal diye kabul edilen insanların dışındaki bireylerin, farklılıklarından dolayı toplumdan dışlanmalarıdır. Bu grupların başında engelliler, yaşlılar, yoksullar gelmektedir. Türkiye'deki toplam nüfusun yaklaşık % 12,29'unu engelli bireyler oluşturmaktadır (Türkiye İstatistik Kurumu [TUİK], 2002). Bu engellilerin yalnız olmadığı ve aileleri ile birlikte yaşadığı hesaba katıldığında engellilerle ilgili yapılan herhangi bir toplumsal düzenlemenin büyük bir kesimi ilgilendirdiği düşünülebilir. Bu bağlamda engellilerle ilgili 2005 yılında Türkiye'de çıkarılan 5378 Sayılı Engelliler Kanunu ile birlikte engellilere çeşitli haklar tanınmıştır. Engellilere tanınan bu haklarla birlikte engellilerin toplumsal hayata katılımı ve rahat yaşamaları öngörülmüştür. Fakat bu hakların engelliler ve engellilerin ailelerine ne ölçüde dokunduğu ayrı bir tartışma konusudur. 
Toplumun en dezavantajlı gruplarından biri olan bedensel engelliler, özel durumlarından ötürü sosyolojik, fizyolojik ve iktisadî açıdan sosyal dışlanmaya maruz kalabilmektedirler. Bu çalışmada Ağrı ilindeki bedensel engellilerin; engelli olmayan bireylerce sosyal dışlanmaya maruz kalıp kalmadıklarını araştırmaktır. Daha önceden yine bu bölgenin dışında farklı bölgelerde yapılan benzer çalışmalar vardır; fakat Ağrı ilinde bedensel engelli bireylerin sosyal dışlanması üzerine literatürde herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. 


Anahtar Sözcükler: Sosyal Dışlanma, Bedensel Engelli, Sosyal Model,  Medikal Model, Sağlık, Hastalık.

Abstract:
One of the most important problems that have arisen with the development of the modern disciplinary society is the exclusion of individuals from these societies, due to their differences from the other people who are considered as normal. At the top of these groups are the disabled, the elderly, and the poor. Approximately 12.29 % of the total population in Turkey constitutes individuals with disabilities (Turkish Statistical Institute [TUIK], 2002). Considering the fact that disabled people are not alone but living with their families, any social regulation related to disabled people concerns a large part of the society. In this context, with the Disability Law No. 5378 issued in Turkey in 2005, various rights have been granted to disabled people. With these granted rights, the social life participation and comfortable living of the disabled people have been foreseen. However, there constitutes another debate topic of how well these rights are addressed to the disabled people and their families. 
People with physical disabilities, who are one of the most disadvantaged groups of society, are subject to social exclusion in terms of sociological, physiological and economical aspects due to their special circumstances. The purpose of this study is to investigate whether physically disabled community of Ağrı province is subject to social exclusion by non-disabled individuals. Previously, similar studies were conducted in different regions outside this region; But no studies about the social exclusion of individuals with physical disabilities in the province of Ağrı were found in the literature.


Key Words: Social Exclusion, Physical Disability, Social Model, Medical Model, Health, Disease.