Ebu'l-Abbas Sa'leb ve El-Fasih'i
The life of Ebu Abbas Saleb and his scripture Al-Faseb
Yazar: ZİYA ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI SEZER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Ebu'l-Abbas Sa'leb = Ebu'l-Abbas Sa'leb ; Fasih = Fasih

Özet:
Hicri III. Yüzyıl Arap dili açısından dil ve gramer özelliklerinin iyice belirginleştirildiği , sınırlarının büyük oranda çizildiği,Basra ve Kufe ekollerinin doğduğu bir dönemdir. Bu dönemde Kufe ekolünün en önemli temsilcisi Eb'ul Abbas Ahmed bin Yahya Sa'lebdir. Hicri 200 de doğan Sa'leb dönemin Küttab denilen ilk mektebinde öğrenim hayatına başlar. Arapça ve lügat derslerine ilgisi büyük olan Sa'leb dönemin en ünlü lügat bilgini Ib'nul A'rabiden lügat ilmini alır. 18 yaşında Ferra'nın bütün kitaplarını ezbere bilir. Neredeyse döneminin tüm Arap dil bilginlerinin birikimlerini ya kendilerinden ya da eserlerini ezberlemek suretiyle kitaplarından alan Sa'leb 25 yaşına geldiğinde ders okutan meşhur bir dil bilginidir. Kufe Nahv ekolünün kendi döneminde en önemli temsilcisi olmakla birlikte, Ahmed b. Hanbel'den hadis ve fıkıh ve el ?Kavariri'den 100.000 hadis dinleyen Sa'leb müksirun hadisçilerden sayılır. Seleme bin Asımdan kıraat tahsil eder. Yine İbrahim el-Harbi Kasım b. Sellam önemli hocalarındandır.Sa'leb Hicri 291 de vefat edene kadar yirmi kadar eser telif etmiş ancak bunlardan sadece on tanesi bugün elimizde mevcuttur. Bir çok ilimde eser veren Sa'lebi şöhretine kavuşturan en önemli eseri el-Fasih adlı eseridir. Eserde insanların konuştukları ve yazdıkları lafızların yanlış kullanılanlarını tashih ederek fasih olanı tespit edip ortaya koymak gayesini gütmüştür.Eserinde işlediği konuları Bab'lara ayırmıştır.Fiilleri ,isimleri, mastarları ayrı ayrı bab'lar halinde işlemiştir. Tashih ettiği kelimeler hakkında zorluk olmasın diye genellikle ayet hadis veya arap şiirinden şahitler getirmemiş gerekli görürse kelimeyi cümle içinde kullanmıştır.Sa'leb ilmi eserleri ve yetiştirmiş olduğu öğrencilerle olgunlaşma sürecindeki Arap diline son derece önemli açılımlar kazandırmış ve bu dilin daha da gelişmesine zemin hazırlamıştır.

Abstract:
The Life of Abu?l-Abbas Sa?leb and His Scripture Al-Faseh.III. Century of Hijrah is an era in which the grammer rules of Arabic language and it?s boundaries became clear, also the Basra and Kufe ecoles were born. In this era, the most important representative of Kufe ecole was Ab?ul Abbas Ahmed Bin Yahya Sa?leb. Sa?leb was born in 200 Hijri and started his education in a primary school called Kuttab in that era. He had a great interest in vocabulary (Lugat) lessons and learnt vocabulary discipline (Ilmu?l Lugat) from Ib?nul A?rabi. In the age of 18, he had already memorized all the books of Ferra. Sa?leb learned nearly all accumulation of Arap philologist in his time, either directly by themselves or by memorizing their books and at the age of 25 he was already a famous philologist who teachs his knowledge. By being one of the most important represantatives of Kufe Nahv ecole in his era, he also listened Hadith and Fıqıh from Ahmed bin Hanbel and 100.000 hadith from Al-Kawariri and he rates among the Muqsirun (the one who narrates more than 100.000 hadith). He studied recitation of Qur?an (Qıraat) from Salama bin Asım. Ibrahim Al-Harbi Kasım bin Sallam is one of the important teachers of Sa?leb.Sa?leb compiled around 20 treatises until his passing in 291 Hijri but only ten of them exist today. Even though he has written many treatises, the most important work of Sa?leb which he gained fame with is al-Fasih. In this work he aimed to correct the mistakes of the wordings that people use while talking and writing and to determine the accurate ones. In his book he divided the subjects into sections. He treated the verbs, nouns, infinitives individually in different sections. To make it easy he did not give evidence from Ayah, Hadith or Arabic poetry despite he used the certain word in a sentence.Sa?leb, brought very important initiatives to Arap language by his works and by the stutents that he trained and provided a basis to improve this language further.