Samsun ili tatlı sularında yaşayan bazı ekonomik balık populasyonlarında yaş belirleme
Age determination in some economical fish populations inhabiting the freshwaters in Samsun province (Turkey)
Yazar: SAVAŞ YILMAZ
Danışman: PROF.DR. NAZMİ POLAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışma, Samsun İli'nde bulunan Altınkaya ve Derbent baraj gölleri ileBafra Balık Gölleri'nde Temmuz 2003-Eylül 2005 arasında yürütülmüştür.Altınkaya Baraj Gölü'nden sazan (Cyprinus carpio L.,1758), sudak (Sanderlucioperca (L.,1758)) ve yayın balığı (Silurus glanis L.,1758), Derbent BarajGölü'nden sazan, Bafra Balık Gölleri'nden sazan ve haskefal (Mugil cephalusL.,1758) populasyonları örneklenmiştir. Üç su kaynağından altı populasyon içintoplam 835 balık yakalanmıştır. Yaş tayini amacıyla sazanlardan pul, omur,otolit, operkül, suboperkül, dorsal ve anal yüzgeç ışınları; sudaklardan pul,omur, otolit ve operkül; yayın balıklarından omur, otolit ve pektoral yüzgeç ışını;haskefallerden pul, omur, otolit, operkül ve suboperkül alınmıştır. Her birkemiksi yapı farklı tekniklerle yaş tayinine hazırlanmıştır. Ön incelemelerdensonra sazanlarda suboperkül, sudaklarda operkül, yayın balıklarında pektoralyüzgeç ışını, haskefallerde operkül ve suboperkülün yaş belirlemeye uygunolmadığı tespit edilmiş ve bu nedenle yaş analizlerinde değerlendirilmemiştir.Geriye kalan kemiksi yapılar için bir okuyucu tarafından üç tekrarlı yaş okumasıyapılmıştır. Kemiksi oluşumların güvenilirliğinin karşılaştırılmasında ortalamayaş, yüzde uyum (YU), ortalama yüzde hata (OYH) ve değişim katsayısı (DK)kullanılmıştır.Sonuç olarak sazan ve yayın balıklarında omur, sudaklarda otolit,haskefallerde pul, yaş tayini için en güvenilir kemiksi yapı olarak tespit edilmiştir.Bununla birlikte, söz konusu türlerde yaş doğrulama çalışmalarına ihtiyaçolduğu vurgulanmıştır.Anahtar Kelimeler: Yaş tayini, Sazan, Sudak, Yayın balığı, Haskefal, Samsun

Abstract:
This study was carried out between July 2003 and September 2005 inAltınkaya and Derbent dam lakes, and Bafra Fish Lakes where were located inSamsun Province (Turkey). Carp (Cyprinus carpio L.,1758), pikeperch (Sanderlucioperca (L.,1758)) and catfish (Silurus glanis L.,1758) populations inAltınkaya Dam Lake, only carp population in Derbent Dam Lake, and carp andstriped mullet (Mugil cephalus L.,1758) populations in Bafra Fish Lakes weresampled. Totally, 835 individuals were captured belonging six fish populationsfrom three lakes. Seven bony structures; scale, vertebra, otolith, opercle,subopercle, dorsal and anal fin spines from carp populations, four bonystructures; scale, vertebra, otolith and opercle from pikeperch population, threebony structures; vertebra, otolith and pectoral fin spine from catfish population,and five bony structures; scale, vertebra, otolith, opercle and subopercle fromstriped mullet population were removed for age determination. Each bonystructure was prepared for ageing by different techniques. After preliminaryexaminations, it was determined that subopercle in carp, opercle in pikeperch,pectoral fin spine in catfish, and opercle and subopercle in striped mullet werenot available for age estimation. Therefore, these bony structures were notevaluated in age analysis. Other bony structures were interpreted three timesby one reader. Mean age, percent agreement (%), average percent error (%)and coefficient of variation (%) were used to compare the reliability of bonystructures.Consequently, vertebra in carp and catfish, otolith in pikeperch, and scalein striped mullet were determined as the most reliable bony structures for agedetermination. However, it is recommended that age validation studies must beconducted in these species.Key Words: Age determination, Carp, Pikeperch, Catfish, Striped mullet,Samsun