Dijital oyun bağımlılığı ve akademik erteleme davranışı arasındaki ilişkide akademik öz yeterliğin aracılık etkisi
The mediation role of academic self-efficacy in the relationship between digital game addiction and academic procrastination behavior
Yazar: EMRAH UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. EVREN ŞUMUER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeyi ile akademik öz yeterlik ve akademik erteleme davranışı arasındaki ilişkiyi incelemek, dijital oyun bağımlılığı düzeyinin akademik erteleme davranış düzeyini ne ölçüde yordadığını belirlemek ve akademik öz yeterliğin dijital oyun bağımlılığı ve akademik erteleme davranışı arasındaki ilişkideki aracılık rolünü test etmektir. Çalışma korelasyonel araştırma yöntemine dayalı olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde bulunan iki devlet ortaokulda öğrenim gören 396 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Çocuklar için Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği", "Akademik Erteleme Davranış Ölçeği" ve "Akademik Öz Yeterlik Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen bilgiler betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi ve aracılık testi kullanılarak analizi gerçekleştirilmiştir.

Verilerin analizinden toplanan bulgular ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin ortalama olarak ne çok yüksek ne de çok düşük olma eğiliminde olduğunu, akademik erteleme davranışı düzeylerinin ortalama olarak ne yüksek ne de çok düşük olduğunu ve akademik öz yeterlik düzeylerinin ortalama olarak yüksek olma eğiliminde olduğunu göstermiştir. Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeyleri ile akademik erteleme davranışı arasında istatistiksel açıdan manidar, pozitif ve yüksek düzeyli bir ilişki varken, dijital oyun bağımlılığı düzeyleri ile akademik öz yeterlik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif ve orta düzey bir ilişki vardır. Bundan başka ortaokul öğrencilerinin akademik öz yeterlik düzeyleri ile akademik erteleme davranış düzeyleri arasında istatistiksel açıdan manidar, negatif ve yüksek düzeyde bir ilişki bulunmaktadır. Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeyleri akademik erteleme davranışı düzeylerindeki değişimin %42.7'sini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordamaktadır. Yapılan aracılık testi sonuçları, ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıklarının akademik erteleme davranışı üzerinde akademik öz yeterlik aracılığı ile istatistiksel olarak anlamlı dolaylı bir etkisinin bulunduğunu göstermiştir.
Sonuç olarak, bu çalışma ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin arttıkça daha az zevk aldıkları ve stresli akademik görevleri daha fazla erteleme eğiliminde olduklarını ve akademik olarak kendilerini daha az yeterli gördüklerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, akademik olarak kendine daha az güvenen öğrencilerin akademik görevlere katılma veya tamamlama düzeyinin düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca akademik öz yeterliğin dijital oyun bağımlılığı ile akademik erteleme davranışı arasındaki ilişkide aracılık rolünün olduğu tespit edilmiştir. Bu doğrultuda dijital oyun bağımlılığının akademik erteleme davranışı üzerindeki etkisini azaltmak için akademik öz yeterlik dikkate alınabilir. Benzer çalışmanın farklı düzeydeki öğrenciler ile tekrarlanmasının alanyazına katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship among digital game addiction level, academic self-efficacy and academic procrastination behavior of secondary school students, to determine to what extent digital game addiction level predicts academic procrastination behavior level, and to test the mediating role of academic self-efficacy in the relationship between digital game addiction and academic procrastination behavior. The research was conducted based on correlational research design. The sample of the study consists of 396 secondary school students in two public secondary schools in Gaziosmanpasa district of Istanbul province, using convenience sampling method. The data were collected using "Personal Information Form", "Computer Game Addiction Scale for Children", "Academic Procrastination Behavior Scale" and "Academic Self-Efficacy Scale". Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, simple linear regression analysis and mediation test were conducted.

The findings of the study showed that digital game addiction levels of middle school students tended to be neither very high nor very low on average, academic procrastination behavior levels were neither high nor very low on average, and academic self-efficacy levels tended to be high on average. While there is a statistically significant, positive and high-level relationship between digital game addiction levels and academic procrastination behavior of middle school students, there is a statistically significant, negative and medium level relationship between digital game addiction levels and academic self-efficacy levels. In addition, there is a statistically significant, negative and high-level relationship between middle school students' academic self-efficacy levels and academic procrastination behavior levels. Digital game addiction levels of middle school students predicted 42.7% of the change in academic procrastination behavior levels at a statistically significant level. The results of the mediation test showed that middle school students' digital game addiction has a statistically significant indirect effect on academic procrastination behavior through academic self-efficacy.

In conclusion, this study revealed that as the level of digital game addiction of secondary school students increased, they tend to postpone less enjoyed and stressful academic tasks more and considered themselves less academically self-sufficient. Moreover, it was observed that students who were less academically confident were less likely to participate in or complete academic tasks. In addition, it was determined that academic self-efficacy of secondary school students has a mediating role in the relationship between digital game addiction and academic procrastination behavior. Thus, academic self-efficacy can be taken into consideration to reduce the influence of digital game addiction on academic procrastination behaviors. It is thought that replication of the similar study with students at different levels will contribute to the literature.