Serçeme çayı (Karasu Nehri'nde) (Erzurum-Türkiye) epifitik ve epilitik diatom topluluklarının mevsimsel oluşumları ve kirlilik göstergeleri olarak kullanılması
(seasonal formation of epiphytic and epilithic diatoms and their use as indicator of pollution in Serçeme Stream/ Karasu River (Erzurum Turkey))
Yazar: HÜRREM YUMUK ARSLAN
Danışman: PROF. DR. TELAT YANIK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Amaç: Erzurum İli'nde bulunan Serçeme Çayı/Karasu Nehri'nin, diatom indeks hesaplama programı olan OMNIDIA programı ile ekolojik kalitesinin belirlenmesi ve bununla birlikte Serçeme Çayı/Karasu Nehri epifitik ve epilitik diatom tür çeşitliliğinin tanımlanmasıdır.
Yöntem: Belirlenen 5 istasyondan alınan aylık su ve diatom örnekleriyle çayın fiziko-kimyasal özellikleri ile epifitik ve epilitik diatomların dağılımları incelenmiştir. Çayın su kalitesinin epifitik ve epilitik diatomlara göre belirlenmesi için OMNIDIA yazılım programında bulunan diatom indeksleri kullanılmıştır. Diatom indekslerinin birbirleriyle ve fiziko-kimyasal değişkenlerle olan ilişkileri ile diatom türleri ve fiziko-kimyasal veriler arasındaki ilişki incelenmiştir. 
Bulgular: Araştırmada suyun fiziko-kimyasal parametrelerinin yıllık ortalama değerlerine bakıldığında; su sıcaklık değeri en yüksek 4. istasyonda, en düşük 2. istasyonda; çözünmüş oksijen değeri en yüksek 2. istasyonda, en düşük 5. istasyonda; pH değeri en yüksek 1. istasyonda, en düşük 5. istasyonda; toplam sertlik değeri en yüksek 4. istasyonda, en düşük 1. istasyonda; elektrik iletkenliği değeri en yüksek 5. istasyonda, en düşük 1. istasyonda; toplam ortofosfat, amonyak ve nitrit azotu değerleri en yüksek 5. istasyonda, en düşük 2. istasyonda; nitrat azotu değeri ise en yüksek 4. istasyonda, en düşük 2. istasyonda  tespit edilmiştir. Araştırmada en fazla bulunan türler; Hannaea arcus (Ehrenberg) R.M.Patrick, Cymbella affinis Kützing, Diatoma vulgaris Bory, Odontidium mesodon (Kützing) Kützing, Odontidium hyemale (Roth) Kützing, Cocconeis placentula Ehrenberg, Encyonema minutum (Hilse) D.G.Mann, Gomphonella olivacea (Hornemann) Rabenhorst ve Melosira varians C.Agardh olarak tespit edilmiştir.
Sonuç: Yüzeysel Su Kalitesi Yönetmeliğine göre çayın su kalitesi 1., 3., 4. ve 5. istasyonlarda III. sınıf ve 2. istasyonda II. sınıf olarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara benzerlik gösteren IDSE indeksinin biyolojik yönden su kalitesi değerlendirilmesinde kullanılabileceği tahmin edilmiştir.

Abstract:
Purpose: Determination of the ecological quality of Serçeme Stream/Karasu River in Erzurum with the OMNIDIA software program, and in addition to this, the epiphytic and epilithic diatom species diversity of Serçeme Stream/Karasu River.
Method: The physico-chemical properties of tea and the distribution of epiphytic and epilitic diatoms were investigated with monthly water and diatom samples taken from 5 stations. In order to determine the water quality of the tea according to epiphytic and epilitic diatoms, diatom indices in the OMNIDIA software program were used. The relationships between diatom indices and physico-chemical variables and the relationship between diatom species and physico-chemical data were examined.
Findings: Considering the annual average values of the physico-chemical parameters of water in the research; at the 4th station with the highest water temperature value, at the 2nd station with the lowest; at the 2nd station with the highest dissolved oxygen value, at the 5th station with the lowest; At the 1st station with the highest pH value, at the 5th station with the lowest; the highest total hardness value in the 4th station, the lowest in the 1st station; at the 5th station with the highest electrical conductivity value, at the 1st station with the lowest; the highest total orthophosphate, ammonia and nitrite nitrogen values are at the 5th station, and the lowest at the 2nd station; nitrate nitrogen value was determined at the 4th station with the highest and the lowest at the 2nd station. The most common species in the study; Hannaea arcus (Ehrenberg) R.M.Patrick, Cymbella affinis Kützing, Diatoma vulgaris Bory, Odontidium mesodon (Kützing) Kützing, Odontidium hyemale (Roth) Kützing, Cocconeis placentula Ehrenberg, Encyonema minutum (Hilse) D.G.Mann, Gomphonella olivacea (Hornemann) Rabenhorst and Melosira varians C.Agardh were identified.
Results: According to the Surface Water Quality Regulation, the water quality of the creek was at the 1st, 3rd, 4th and 5th stations III. class and II at station 2. designated as class. It has been estimated that the IDSE index, which is similar to the results obtained, can be used in the biological evaluation of water quality.