Buz dağının görünmeyeni: Meslek hastalıklarının psikososyal boyutları
Beneath the tip of the ice-berg: Pyschosocial aspects of occupational diseases
Yazar: TUBA USSELİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEŞERİZ YEŞİM YASİN ERKMEN
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Hastalık = Disease ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Psikososyal bozukluklar = Psychosocial disorders ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Çalışma ortamı, koruyucu önlemlerin yetersizliğine paralel olarak meslek hastalıklarına hazırladıkları zeminle çalışanları hasta etmektedir. Sağlıklarını kaybetmek bir yana, hastalıkları çalışmalarını engellerken gündelik hayatlarını da yaşanması çok zor hale getirmektedir.  Bu araştırma meslek hastalığına bağlı oluşabilecek psikososyal sonuçları görmek, anlamak ve analiz etmek amacıyla yapıldı. Araştırma, niteliksel bir alan araştırması olup, meslek hastalığı tıbbi ve yasal tanısı alan 20 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılarak gerçekleştirildi. Örneklem; amaçlı örnekleme tekniği kullanılarak, meslek hastalığı tıbbi ve/veya yasal tanısı almış kişiler arasından, yaş ve cinsiyet ayrımı yapılmaksızın, tanı çeşitliliği gözetilerek seçildi. Bulgularda üretim baskısının yoğun olarak yaşandığı güvensiz ve denetimsiz çalışma ortamlarının, uzun çalışma saatlerinin meslek hastalığı riskini arttırdığı görüldü. Aynı zamanda meslek hastalığı tanı sürecinin başlı başına bir stres kaynağı olduğunu, çalışanların hastalık sürecinde yaşadıkları deneyimlerin ruh sağlıklarını, aile ilişkilerini, bireysel, sosyal ve günlük yaşam becerilerini olumsuz yönde etkilediğini ortaya koydu. Bu etkiler, meslek hastalığı sürecini yaşayan katılımcıların hayatında damgalanma, depresyon, sosyal uyum bozuklukları, gelecek kaygısı, işsiz kalma korkusu, toplumsal cinsiyet rollerinde ve statülerinde kayıp olarak bulgularda yer aldı.


Anahtar Sözcükler:  Damgalanma, İş Sağlığı, Meslek Hastalıkları, Niteliksel Araştırma,  Psikososyal Etkiler

Abstract:
Beneath The Tip Of The Ice-Berg: Pyschosocial Aspects Of Occupational Diseases 
Work environments cause occupational diseases among workers due to an atmosphere forming the basis for this kind of diseases in proportion with the insufficiency of protective precautions. Not only do they lose their health, but also their disease makes their daily life a lot more difficult while it keeps them from working. This study has been conducted in order to comprehend and analyze the possible psycho-social results related to occupational diseases.  The study, which is a qualitative field research, has been realized via in-depth interviews with 20 participants who have been medically and legally diagnosed with occupational diseases. The sample has been comprised using a purposive sampling technique among those who received medical and/or legal recognition, regardless of age and gender, taking into account a variety of diagnoses.  Findings have demonstrated that the risk of occupational diseases is increased by unsafe and unmonitored environments where the pressure to produce is seen intensively along with long working hours. Findings have also indicated that the process of diagnosis is a source of stress itself; the experiences they have been through while they are ill negatively affect not only their psychology and family relationships, but also their individual, social and daily life skills. These effects have ranked among the findings as stigmatization, depression, social adaptation disorders, concerns for the future, a fear of unemployment, a loss in gender roles and social status in the participants' lives, who have experienced occupational diseases.  
 
Key Words: Occupational Diseases, Occupational Health, Psychosocial Effects, Qualitative Research, Stigmatization