Çanakkale ili Saanen keçi işletmelerinin teknik ve ekonomik analizi
Technical and economic analysis of Saanen goat enterprises in Çanakkale province
Yazar: ARZU GÖKDAİ
Danışman: PROF. DR. ENGİN SAKARYA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Karlılık = Profitability ; Keçi sütü = Goat milk ; Keçiler = Goats ; Maliyet = Cost ; Pazarlama = Marketing ; Saanen keçileri = Saanen goats ; Çanakkale = Çanakkale ; Üretim = Production

Özet:
Çalışma kapsamında Çanakkale il ve ilçelerindeki Saanen keçi işletmelerinden veri temin formu aracılığıyla elde edilen birincil veriler değerlendirilmiş; işletmelerin teknik ve ekonomik analizlerinin yapılması, destekleme, örgütlenme ve pazarlama aşamasında yaşanan sorunların çözümüne ilişkin önerilerin ortaya konması amacıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın gerecini Çanakkale Koyun Keçi Yetiştiriciler Birliği'ne üye olan ve süt keçisi yetiştiriciliği kapsamında işletmelerinde sadece Saanen keçisi (Saanen melezi ve Türk Saanen Keçisi) bulunan işletme Örneklem hacmi "Basit Rasgele Örnekleme" yöntemi kullanılarak ve işletmeler sahip oldukları hayvan yoğunluğuna göre kapasiteleri; 25-75 baş (küçük), 76-150 baş (orta) ve 151 baş ve üzeri (büyük) işletmeler olarak gruplandırılmış, çalışma sonunda 5 yedek işletme ile birlikte toplam 92 adet işletmeye ziyaret gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen veriler değerlendirilmiş ve işletmelerde maliyeti oluşturan unsurların %46,22'sini yem masraflarının, bunu sırasıyla işçilik (%27,19), akaryakıt (%5,44) ve veteriner-sağlık hizmet masraflarının (%5,19) oluşturduğu belirlenmiştir.
İşletmelerde 1 lt sütün üretim maliyeti küçük ölçekli işletmelerde 1,53 TL, orta ölçekli işletmelerde 1,52 TL ve büyük ölçekli işletmelerde 1,40 TL olarak tespit edilmiştir. 
Saanen keçi işletmelerindeki mutlak kâr küçük ölçekli işletmelerde 0,05 TL/kg, orta ölçekli işletmelerde 0,08 TL/kg ve büyük ölçekli işletmelerde 0,19 TL/kg olarak saptanmıştır. 
Regresyon analizi sonucu elde edilen modele göre; yem masrafları için yapılacak 1 birim harcama toplam kârda 0,208 TL artışa, yakıt masraflarındaki 1 birimlik artış toplam kârda 0,204 TL artışa, diğer masraflar için yapılacak 1 birimlik harcama ise toplam kârda 0,223 TL artışa neden olmaktadır. Diğer bağımsız değişkenler içinde yer alan birim maliyetindeki 1 birimlik artışın toplam kârda 0,626 TL azalmaya, süt satış fiyatındaki 1 birimlik artışın ise toplam kârda 0,184 TL artışa neden olduğu tahmin edilmektedir.
Sonuç olarak işletmelerde girdilerin payının genelde işletme ölçeği büyüdükçe düştüğü, teknik, sağlık ve ekonomik sorunların çözümünde ve kârlılık oranlarında bu işletmelerin başarılı olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte işletmelerde keçi yetiştiriciliğinde karşılaşılan ana problemler incelendiğinde, süt fiyatlarındaki istikrarsızlık, pazarlama alt yapısının ve üretici örgütlenmesinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Saanen, Keçi Sütü, Maliyet, Kârlılık, Üretim, Pazarlama, Ekonomik Analiz

Abstract:
Within the scope of the study, the primary data obtained from Saanen goat farms in Çanakkale province and districts through the data supply form were evaluated. This study has been carried out in order to make technical and economic analysis of enterprises, to propose solutions for problems in support, organization and marketing.
The material of the study is the farms, which are members of Çanakkale Sheep Goat Breeders Association and have only Saanen goats (Saanen crossbreed and Turkish Saanen goats) within the scope of dairy goat breeding. The sample volume was calculated using "Simple Random Sampling". The enterprises grouped as 25-75 heads (small), 76-150 heads (medium) and 151 and over heads (large) according to their animal density. It is aimed to apply data acquisition form at least in 87 enterprises. At the end of the study, a total of 92 enterprises were visited together including 5 spare enterprises. 
The data obtained were evaluated and it was determined that 46.22% of the total costs were feed costs. It was determined that this was followed by labor (27.19%), fuel (5.44%) and veterinary-health care costs (5.19%) respectively. 
The production cost of 1 lt milk was calculated as 1.53 TL in small-scale enterprises, 1.52 TL in medium-sized enterprises and 1.40 TL in large-scale enterprises.
The absolute profit in Saanen goat farms was determined as 0.05 TL / kg in small-scale enterprises, 0.08 TL / kg in medium-sized enterprises and 0.19 TL / kg in large-scale enterprises.
According to the model obtained as a result of regression analysis; 1 unit of expenditure for feed costs results in an increase of TL 0.208 in total profit, 1 unit of increase in fuel costs results in an increase of TL 0.204 in total profit, and 1 unit of expenditure for other costs results in an increase of TL 0.223 in total profit.
It is estimated that 1 unit increase in production cost included in other independent variables decreased TRY 0.626 in total profit and 1 unit increase in milk sales price increased TRY 0.184 in total profit.
As a result, it has been found that the share of inputs in enterprises generally decreases as the scale of the enterprise increases, and these enterprises are more successful in solving technical, health and economic problems and profitability rates than small scale enterprises. However, when the most common problems encountered in goat breeding in enterprises are examined, instability in milk prices and insufficiency of marketing infrastructure and producer organization was mentioned as the most common problem.
Keywords: Saanen, Goat Milk, Cost, Profitability, Production, Marketing, Economic Analysis