Batı Anadolu karbonat kökenli mermer ve boyutlu taş atıklarının endüstriyel olarak değerlendirilmesi
Evaluation of West Anatolia carbonate origin marble and dimensional stone wastes as industrial
Yazar: NURETTİN YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM BUZKAN ; DOÇ. DR. AHMET KARAKAŞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Günümüzde maden işletmelerinde (açık/kapalı işletme maden sahalarında), özellikle de karbonat kökenli açık maden ocaklarındaki üretim atığı miktarları çok büyük boyutlara ulaşmış olup, bu atıkların artışı da günden güne büyüyerek devam etmektedir. Bu atıkların depolandığı pasa döküm sahaları çok büyük alanları kaplamaktadır. Bu alanlar, gün geçtikçe daha da büyümektedir. Kaldı ki bu alanlar çoğunlukla, orman sahası olup yasa ve yönetmelikler kapsamında bir an önce tekrar orman dokusunun kazandırılması gerekmektedir. Bu çalışma ile Batı Anadolu karbonat kökenli mermer ve boyutlu taş atıklarının endüstriyel olarak değerlendirilmesi, orman sahalarının yeniden ağaçlandırılarak doğaya kazandırılması amaçlanmaktadır. Böylece ülke ekonomisine maddi olarak kaynak sağlanırken, söz konusu atık sahaları, yasa ve yönetmelikler çerçevesinde üretim yapan işletmeler tarafından rehabilite edilerek ağaçlandırılmış olarak doğaya kazandırılacaktır.
Bu nedenle araştırma; günümüz koşullarında ülke ve bölge ekonomisine katkıda bulunması ve ekonomik olarak katma değer oluşturması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışma ile mevcut durumun oluşturduğu çevresel problemleri azaltmak ve ekonomiye ciddi oranda katkı sağlamak amacıyla, oluşmuş ve oluşacak atıkların endüstriyel olarak birçok alanda değerlendirilebilir olduğu gösterilmektedir. Ayrıca bu değerlendirilmenin alternatifleri üzerinde de durulmaktadır. Böylece bundan sonra, bu konuda yapılacak çalışmalar için de bir veri tabanı oluşturulmaktadır.
Bu çalışmada; Batı Anadolu'da yer alan Aydın, Burdur, Denizli, İzmir ve Muğla illerindeki altı farklı işletmenin ruhsat sahasında, gerçek zamanlı kinematik drone kullanılarak elde edilen veriler ile maden atıklarının kübaj hesapları hassas şekilde yapılmış ve maden atık sahalarındaki pasaların doğru planlama yapılarak endüstride nasıl yer alabileceği ve ekonomik olarak kazanç sağlayacağı ortaya konmuştur. Burada çok büyük boyutlarda endüstriye kazandırılamayan maden ve boyutlu taş atıkları olduğu, bu atıkların çok büyük alanları kapsadığı gösterilmiştir. Mevcut maden sahalarından yerinde numuneler alınarak laboratuvarda fiziksel, kimyasal ve mineralojik-petrografik deneyler standartlarına göre yapılmış ve bu numulelerin özelliklerine göre kullanılabileceği sektörler belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
At the present time, the amount of production waste in mining sites (open-close pit mining sites), especially in carbonate origin open-pit mining sites, has reached very large magnitudes and the increase of these wastes continues day by day. The waste dump sites where these wastes are stored cover very large areas. These areas are getting bigger day by day. Moreover, these areas are mostly forest areas and within the scope of laws and regulations, forest texture should be restored as soon as possible. With this study is aimed to evaluate the carbonate origin marble and dimensional stone wastes in West Anatolia as industrial and  to reintroduce the forest areas by forestation.  In this way, while providing financial resources to the country's economy, the waste areas in question will be rehabilitated by the enterprises engaged in production within the framework of laws and regulations, and will be brought back to nature as afforested.  
Therefore research has great importance in terms of contributing to the economy of the country and the region and creating added value economically in today's conditions. With this study, it is shown that the wastes created and to be generated can be evaluated industrially in many areas in order to reduce the environmental problems caused by the current situation and to contribute significantly to the economy. Also alternatives to this assessment are also emphasized. Thus, from now on, a database is created for studies to be carried out on this subject. Thus, from now on, a database is created for studies to be carried out on this subject.
In this study; The cubage calculations of mine wastes were made precisely with the data obtained by using real-time kinematic drones in the license area of six different enterprises in Aydın, Burdur, Denizli, İzmir and Muğla provinces located in Western Anatolia and It has been demonstrated how the waste in the mine waste fields can take place in the industry and provide economic gain by making the right planning. It has been shown here that there are large quantities of mine and dimensional stone wastes that cannot be gain to the industry, and these wastes cover very large areas. On-site samples were taken from existing mining sites, and physical, chemical and mineralogical-petrographic tests were carried out in the laboratory according to the standards and the sectors where these samples could be used were tried to be determined.