Osmanlı Devleti'nin Pan-İslamizm çerçevesinde Güney Asya ve Güney Afrika ile ilişkileri (1908-1914)
Relations of the Ottoman State with South Asia and South Africa in the framework of Pan-Islamism (1908-1914)
Yazar: PİR MURAT SİVRİ
Danışman: PROF. DR. SELAMİ KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada İkinci Meşrutiyet döneminde Osmanlı Devleti'nin Müslüman coğrafya ile giriştiği Pan-İslamist ilişkiler incelenmiştir.1870'lerde ilk defa Jön Türkler tarafından ortaya atılan Pan-İslamizm, Sultan Abdülhamid döneminde dış politikada uygulanan en etkili siyasi akımlardan biri olmuştur. 33 yıl boyunca aktif olarak yürütülen bu siyaset, İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti yönetimi tarafından da kabul görmüş ve büyük ölçüde uygulanmaya çalışılmıştır. İkinci Meşrutiyet döneminde Pan-İslamizm fikri, Osmanlı aydınları arasında yoğun bir şekilde tartışılmış ve kavramla ilgili birçok görüş ortaya atılmıştır. Bu durum, Pan-İslamizm fikrinin halk arasında da karşılık bulmasına sebebiyet vermiştir. İttihat ve Terakki Cemiyeti, ilk dönemlerde Pan-İslamizm siyasetine mesafeli yaklaşmasına rağmen, ilerleyen dönemlerde, özellikle Batılı güçlerin Osmanlı Devleti üzerindeki eylemlerinin artması üzerine Pan-İslamizm'i dış siyasetin bir aracı olarak kullanmaya başlamıştır. Balkan Savaşlarından itibaren daha radikal bir şekilde uygulanmaya başlayan bu siyaset, Birinci Dünya Savaşı'nda zirveye ulaşmış ve Kasım 1914'te cihadın ilan edilmesiyle nihayet bulmuştur. Bu çalışmada, İkinci Meşrutiyet döneminde Pan-İslamizm siyasetinin belirli coğrafyalardaki uygulanma biçimi incelenmiştir. Konunun geniş bir coğrafyayı kapsamasından dolayı örnek birkaç bölge ele alınmıştır. Özellikle bu siyasetin yoğun olarak yaşandığı Güney Asya, Güneydoğu Asya ve Güney Afrika bölgeleri ele alınmış ve böylelikle Pan-İslamizm ile ilgili bir seçki sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, the Pan-Islamic relations of the Ottoman Empire with the Muslim geography during the Second Constitutional Period were examined. Pan-Islamism, which was first put forward by the Young Turks in the 1870s, was one of the most influential political movements implemented in the foreign policy of the Sultan Abdulhamid Era. This policy, which was actively carried out for 33 years, was accepted by the Committee of Union and Progress after the proclamation of the Second Constitutional Era, and tried to be implemented to a large extent. During the Second Constitutional Era, the idea of Pan-Islamism was intensely discussed among Ottoman intellectuals and many opinions were put forward about the concept. This situation caused the idea of Pan-Islamism to be supported by the public. Although the Committee of Union and Progress had doubts about the policy of Pan-Islamism in the early periods, it started to use Pan-Islamism as a tool of foreign policy in the following periods, especially after the actions of the Western powers on the Ottoman Empire increased. This policy, which started to be implemented more radically since the Balkan Wars, reached its peak levels in the First World War and ended with the declaration of Jihad in November 1914. In this study, the way in which the Pan-Islamism policy was implemented in certain geographical regions during the Second Constitutional Era was examined. Since the subject covers a wide geography, a few sample regions are included in the study. In particular, the regions of South Asia, Southeast Asia and South Africa, where this policy is intensely experienced, have been discussed and therefore, a selection on Pan-Islamism has been presented.