Parsiyel amputasyon tedavisinde farklı kalsiyum silikat içerikli ajanların mikrosızıntısının değerlendirilmesi
Evaluation of the micro effects of different calcium silicate containing agents in the treatment of partial amputation
Yazar: UTKU YASEMİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TUĞBA BEZGİN
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Vital pulpa tedavileri, çürük, travma veya iatrojenik nedenlerden etkilenen pulpa dokusunu korumak için uygulanan tedavi yöntemleri olarak tanımlanmaktadır. Bu tedavilerin amacı reperatif dentin oluşumunu teşvik ederek özellikle apikal kök gelişiminin tamamlanmamış olduğu genç sürekli dişlerde gelişimin devam etmesini sağlamaktır. Bu tedavi yöntemleri, uygulanması karmaşık ve zor olan kök kanal tedavisine göre daha basittir ve hem maliyet hem de zaman açısından hasta ve hekim için verimlidir.

Parsiyel amputasyon (Cvek amputasyonu) "geriye kalan koronal ve radiküler pulpayı korumak amacıyla koronal pulpanın etkilenmiş kısmının çıkarılması" olarak tanımlanır. Parsiyel amputasyon tedavisinde perforasyon boyutu başarılı bir tedavi için en önemli faktörlerden biridir. Perforasyon boyutu arttıkça bakteri sızıntısı artmaktadır. Bu tedavi yönteminde 2 ila 4 mm arasında perforasyon boyutu oluşturulan dişlerde görülen başarı oranı daha yüksek bulunmaktadır. Parsiyel amputasyon tedavisinin başarısını etkileyen diğer faktörler; enfekte olan yüzeyel pulpa dokusunun, sağlıklı bir pulpa yüzeyi elde edilene kadar uzaklaştırılması ve kullanılacak pulpa kaide materyalinin hem biyouyumlu hem de kalan pulpa dokusunda bakteriyel kontaminasyonu önleyecek sızdırmazlıkta olmasıdır. Bonding sistemlerinin ve kompozit rezinlerin sızdırmazlık yeteneği son on yılda büyük ölçüde geliştirilmiş olmasına rağmen, restorasyon çevresinde bakteri mikrosızıntısını önlemede bonding sistemlerinin dayanıklılığı ve etkinliği hakkında hala net bir kanıt yoktur. Bu nedenle, restorasyonun potansiyel marjinal sızıntısını kompanze etmek adına, pulpayı korumak için kullanılan kaide materyallerinin gelişmiş bir sızdırmazlığa sahip olması zorunludur. Ayrıca; ısıyı iletmemelidir, büzülme ve genleşme göstermemelidir, kaviteye kolayca yerleştirilmelidir, radyoopak olmalıdır; pulpanın canlılığının devam etmesini sağlamalıdır, klinik uygulama süresi kısa olmalıdır, reperatif dentin oluşumunu indüklemelidir ve aynı zamanda dentine ve restoratif materyallere bağlanma kuvveti yüksek olmalıdır.
Kalsiyum silikat simanlar, özellikle Ca(OH)² ile karşılaştırıldığında, pulpa odasına mikroorganizmaların girişini önlemede mükemmel sızdırmazlık özelliğine sahiptir. Ancak 15 dakika- 4 saat arasında değişen sertleşme süreleri ile çocuk hastalarda klinik kullanımı zorlaştırmaktadır. Theracal PT, piyasaya yeni sürülmüş ve dual-cure yöntemiyle sertleştiği için klinik süreyi kısalttığı öne sürülen bir kalsiyum silikat içerikli ajandır. Ancak bu materyalin başarısını inceleyen sınırlı sayıda çalışma vardır. 

Bu tez çalışmasında; 90 adet çekilmiş gömülü yirmi yaş dişinde oklüzal kaviteler oluşturularak 2 mm ve 4 mm perforasyon genişliğinde geleneksel olarak kullanılan bir kaide ajanı olan ProRoot MTA ve Theracal PT ile parsiyel amputasyon uygulamasından sonra meydana gelen mikrosızıntı miktarı in-vitro koşullarda yüksek çözünürlüklü mikro bilgisayarlı tomografi sistemi ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre 2 mm perforasyon boyutunda parsiyel amputasyon uygulanan dişlerde TheraCal PT grubu, ProRoot MTA grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha başarılı bulunmuştur (p0,05). 4 mm perforasyon boyutunda parsiyel amputasyon uygulanan dişlerde ise iki kaide ajanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmasa da elde edilen değer olarak mikrosızıntı TheraCal PT grubunda daha düşük bulunmuştur (p0,05). Kullanılan kaide ajanından bağımsız olarak perforasyon boyutu arttıkça mikrosızıntı değeri de artmıştır (p0,05). 

Genç sürekli dişlerde uygulama endikasyonu giderek artan parsiyel amputasyon tedavisinde kullanılmak üzere yeni piyasaya sürülen Theracal PT mikrosızıntı açısından geleneksel kalsiyum silikat içerikli ajanlar kadar başarılı bulunmuştur. İleri dönem in-vivo çalışmalara öncü olacak olan bu çalışma, bu kaide ajanının klinik rutin kullanıma geçebilmesi için bir kanıt teşkil etmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Mikrosızıntı, Mikro-BT, Parsiyel amputasyon, ProRoot MTA, Theracal PT

Abstract:
Vital pulp treatments are defined as treatments aimed at preserving pulp tissue affected by caries, trauma or iatrogenic causes. The aim of these treatments is to stimulate the formation of reparative dentin to ensure continued development, especially in young permanent teeth where apical root development is incomplete. These treatment methods are simpler than root canal treatment, which is complex and difficult to perform, and are both cost and time efficient for the patient and dentist.
Partial amputation (Cvek amputation) is defined as "removal of the affected portion of the coronal pulp to preserve the remaining coronal and radicular pulp." In partial amputation treatment, perforation size is one of the most important factors for successful treatment. As the perforation size increases, bacterial leakage increases. In this treatment method, the success rate is higher in teeth with a perforation size between 2 mm and 4 mm. There are other factors affecting the success of partial amputation treatment. Firstly, the infected superficial pulp tissue must be meticulously removed until a healthy pulp surface is achieved. Secondly, the pulp base material to be used should be both biocompatible and impermeable to prevent bacterial contamination of the remaining pulp tissue. Although the sealing ability of bonding systems and composite resins has been greatly improved over the last decade, there is still no clear evidence on the durability and the effectiveness of bonding systems in preventing bacterial microleakage around the restoration. To address potential marginal leakage of the restoration, it is crucial to ensure that the base materials used for pulp protection provide an enhanced seal. In addition, they must not conduct heat, show no shrinkage or expansion, be easily placed in the cavity, be radiopaque, ensure continued pulp viability, have a short clinical application time, induce reparative dentin formation, and have a high bond strength to the dentin and restorative materials.
Calcium silicate cements have excellent sealing properties, especially compared to Ca(OH)², in preventing the entry of microorganisms into the pulp chamber. However, the curing time for these materials, which can vary from 15 minutes to 4 hours, poses a challenge for their practical application in pediatric patients. Theracal PT is a newly introduced calcium silicate-containing agent, and it is promoted for its ability to reduce clinical time due to its dual-cure curing method. However, there are limited studies examining the success of this material.
In this thesis, occlusal cavities were generated in 90 extracted impacted wisdom teeth. The extent of microleakage following partial amputation using the conventional base material ProRoot MTA and Theracal PT was assessed. This assessment included perforations of 2 mm and 4 mm in width, and the evaluation was conducted under in-vitro conditions utilizing a high-resolution micro computed tomography system. According to the results of the study, TheraCal PT group was statistically significantly more successful than ProRoot MTA group in teeth with partial amputation at 2 mm perforation size. In teeth with 4 mm perforation size partial amputation, although there was no statistically significant difference between the two abutment agents, the microleakage was lower in the TheraCal PT group. The microleakage value increased as the perforation size increased regardless of the base agent used.
Theracal PT, a newly introduced product for partial amputation treatment, particularly in young permanent teeth, has demonstrated comparable success to conventional calcium silicate-containing agents in addressing microleakage. This research, serving as a precursor to future in-vivo studies, offers support for the integration of this base material into standard clinical practice.

Keywords: Micro-CT, Microleakage, Partial amputation, ProRoot MTA, Theracal PT