TGA etkinlikleriyle zenginleştirilmiş 5E öğrenme modelinin 7. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine etkisi
The effect of 5E learning model enriched with POE activities on the development of science process skills of 7th grade students
Yazar: BURCU KESKİN
Danışman: PROF. DR. AYŞE SERT ÇIBIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Fen = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Tahmin et-Gözle-Açıkla yöntemi = Prediction-Observation-Explanation Strategy

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Tahmin-Gözlem-Açıklama (TGA) etkinlikleriyle zenginleştirilmiş 5E öğrenme modelinin 7. sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine olan etkisini incelemektir. Çalışma, 7. sınıf Fen Bilimleri dersi Saf Madde ve Karışımlar Ünitesi'nin "Karışımlar" ve "Karışımların Ayrılması" konuları işlenerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul ili Sancaktepe ilçesinde bulunan bir devlet okulunun 7. sınıfında öğrenim gören 60 öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada karma desen türlerinden gömülü karma desen (içe yerleşik) kullanılmıştır. Kolay ulaşılabilir gruplar yöntemi ile çalışma grupları seçilmiştir. Ayrıca bu çalışmada, hangi sınıfın deney ve hangi sınıfın kontrol grubu olduğu, yansız atama yöntemi (kura ile) kullanılarak belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarında çalışma Saf Madde ve Karışımlar Ünitesi'nin "Karışımlar" ve "Karışımların Ayrılması" konularının işleneceği haftaları (4 hafta), 16 ders saatini kapsamaktadır. Deney grubunda (N=30) TGA etkinlikleriyle zenginleştirilmiş 5E öğrenme modeli uygulanırken kontrol grubunda (N=30) 5E öğrenme modeli uygulanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda; Aydoğdu, Tatar, Yıldız ve Buldur (2012) tarafından öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini ölçmek için hazırlanan 27 soruluk "Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği (BSBÖ)" kullanılmıştır. Bu ölçek her iki grupta bulunan toplam 60 öğrenciye ön test-son test olarak uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise; araştırmacı tarafından öğrencilerin TGA etkinliklerine yönelik görüşlerini incelemek amacıyla "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ve öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini hangi düzeyde yapabildiğini gözlemlemek için "Gözlem Formu" hazırlanmıştır. Çalışmaya katılan deney grubu öğrencileri Bilimsel Süreç Becerileri ön test sonuçlarına göre alt, orta ve üst grup olacak şekilde sınıflandırılmıştır. Her gruptan maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile ikişer öğrenci seçilmiştir. Seçilen toplam altı öğrenciden dört hafta boyunca gözlem ve görüşme formu aracılığıyla nitel veriler toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde "bağımsız gruplar t- testi" ve "bağımlı gruplar t- testi" kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem formundan elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analiz ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen sonuçlar, TGA etkinlikleriyle zenginleştirilmiş 5E öğrenme modeline göre derslerin işlendiği deney grubunun bilimsel süreç becerilerinin anlamlı düzeyde geliştiğini göstermiştir (p<0,05). Çalışmadan elde edilen nitel verilerin sonuçları ise altı deney grubu öğrencisinin görüşlerinden hareketle derslerin TGA ile zenginleştirilmesinin "akılda kalıcılığa, kapsamlı öğrenmeye, hızlı kavramaya, bilimsel süreç becerilerinin, odaklanma ve günlük yaşam becerilerinin gelişmesine, vb." katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Haftalık yapılan gözlemler sonucunda ise öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini geliştirdikleri ve bu becerileri çalışmanın ilerleyen haftalarında etkili bir şekilde uygulayabildikleri gözlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, çalışmanın nicel verilerinin yanı sıra nitel verileri de derslerin TGA etkinlikleri ile zenginleştirilmiş 5E öğrenme modeline göre işlenmesinin öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişiminde etkili olduğunu göstermektedir. Hem nicel veriler hem de nitel verilerden yola çıkarak öğrencilerin temel süreç becerilerinden 'gözlem yapma ve tahmin yapma', bütünleştirilmiş süreç becerilerinden 'değişkenleri belirleme ve kontrol etme, deney yapma' becerilerindeki gelişimin diğer becerilere kıyasla daha belirgin olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişiminde beraber kullanılan TGA ve 5E öğrenme modelinin etkili olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effect of the 5E learning model enriched with Prediction-Observation-Explanation (POE) activities on the development of science process skills of 7th grade students. The study was conducted by teaching the "Mixtures" and "Separation of Mixtures" topics of the 7th grade science course Pure Matter and Mixtures Unit. The study group consisted of 60 students studying in the 7th grade of a public school in Sancaktepe district of Istanbul province. In this study, embedded mixed design (nested), one of the mixed design types, was used. The study groups were selected with the easily accessible groups method. In addition, in this study, which class was the experimental group and which class was the control group was determined by using the random assignment method (by lot). The study in the experimental and control groups covered the weeks (4 weeks) in which the "Mixtures" and "Separation of Mixtures" topics of the Pure Matter and Mixtures Unit were to be covered, covering 16 lesson hours. In the experimental group (N=30), 5E learning model enriched with POE activities was applied while in the control group (N=30) 5E learning model was applied. In the quantitative dimension of the study, the 27-question "Science Process Skills Scale (SPPS)" prepared by Aydoğdu, Tatar, Yıldız, and Buldur (2012) to measure students' scientific process skills was used. This scale was applied to a total of 60 students in both groups as pre-test and post-test. In the qualitative dimension of the study, the researcher prepared a "Semi-Structured Interview Form" to examine the students' opinions about the POE activities and an "Observation Form" to observe the level of students' scientific process skills. The experimental group students participating in the study were categorized as lower, middle and upper groups according to their Science Process Skills pre-test results. Two students were selected from each group with the maximum diversity sampling method and qualitative data were collected from a total of six students for four weeks through observation and interview forms. SPSS 22.0 statistical package program was used to analyze the quantitative data. "Independent groups t-test" and "dependent groups t-test" were used to analyze the obtained data. In the analysis of qualitative data, content analysis and descriptive analysis methods were used to analyze the data obtained from the semi-structured interview form and observation form. The results obtained from the quantitative data of the study showed that the science process skills of the experimental group, in which the lessons were taught according to the 5E learning model enriched with POE activities, improved significantly (p<0.05). The results of the qualitative data obtained from the study, based on the opinions of six experimental group students, it was concluded that enriching the lessons with POE activities contributed to "retention in mind, comprehensive learning, rapid comprehension, development of science process skills, focusing and daily life skills, etc.". As a result of the weekly observations, it was observed that the students improved their science process skills and were able to apply these skills effectively in the following weeks of the study. The results obtained from the study, as well as the quantitative data and qualitative data of the study, show that teaching the lessons according to the 5E learning model enriched with POE activities is effective in the development of students' science process skills. Based on both quantitative and qualitative data, it is seen that the development of students' basic process skills 'observing and predicting' and integrated process skills 'determining and controlling variables, conducting experiments' is more significant compared to other skills. In this context, it is possible to say that POE and 5E learning model used together are effective in the development of students' scientific process skills.