Okulların dijital olgunluk düzeylerinin belirlenmesi
Determining the digital maturity levels of schools
Yazar: YEŞİM YAVUZ
Danışman: PROF. DR. AYDIN BALYER ; DOÇ. DR. ARSLAN BAYRAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi ve iletişim teknolojileri sektörü = Information and communications technology ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Dijital olgunluk = Digital maturity

Özet:
Bu çalışma, okulların dijital olgunluk düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada okulların dijital olgunluk düzeyleri, okulların dijital liderlik, planlama ve yönetim, öğrenme ve öğretmede bilgi iletişim teknolojileri (BİT) kullanımı, dijital yeterliliklerin geliştirilmesi, BİT kültürü ve BİT kaynakları ve altyapı açısından incelenmiştir. Bu araştırma, nicel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın deseni, tarama modeli olarak belirlenmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki bütün öğretmenler ve okul yöneticileri oluşturmaktadır. Evrenin tümüne zaman ve mekân açısından ulaşma zorluğu nedeniyle evrenden örneklem alma yoluna gidilmiştir. Bu anlamda araştırmanın çalışma evrenini 2023-2024 eğitim - öğretim yılında İstanbul ilinde MEB'e bağlı resmi ve özel okullarda görev yapan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise öğretmenleri ve bu okullarda görev yapan okul yöneticileri oluşturmaktadır. Bu kapsamda da araştırmanın örneklemini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinin tüm ilçelerinde resmi ve özel okullarda görev yapmakta olan tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenmiş 492 okul yöneticisi ve öğretmen oluşturmaktadır. Bu araştırmada, okulların dijital olgunluk düzeyini ölçmek amacıyla Balyer vd. (2023) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ve geçerlik güvenirliği hesaplanmış "Okulların Dijital Olgunluk Düzeyinin Belirlenmesi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Google Formlar aracılığıyla toplanmış ve SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, bağımsız grup t Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Gruplar arası ortaya çıkan farklılıkları belirlemek için de Games Howell testi gibi Post Hoc testleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye'deki okulların dijital olgunluk seviyelerinin 4. seviye yani, bu okulların "Dijital Olarak Gelişmiş" diyebileceğimiz okullar olduğu sonucuna varılmıştır. Dijital olarak gelişmiş okullar, BİT'nin tüm yönlerini kapsayan bir yaklaşımı benimseyerek personel ve öğrenciler için zengin bir dijital öğrenme ortamı sunmaktadır. Bu okullar ayrıca BİT'ni özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitimi için etkili bir şekilde kullanmaktadır. Öğretmenler ve yöneticiler, çevrimiçi yeterliliklerini artırmak, çevrimiçi içerikler oluşturmak ve yenilikçi öğretim yaklaşımları kullanmak için çaba göstermektedir. BİT odaklı küçük projeler okul tarafından aktif olarak yürütülmektedir. Okulun çoğu odasında çeşitli BİT kaynaklarına erişim sağlanmaktadır. Yazılım lisansı kontrolü ve BİT donanımının korunması ayrıca çok önemlidir. Çevrimiçi platformlarda okul aktif olarak içerik paylaşmakta ve iletişim kurmaktadır. Türkiye'nin eğitim sistemindeki dinamikleri ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak dijital olgunluk modelleri geliştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dijital olgunluk, okul, bilgi iletişim teknolojileri (BİT)

Abstract:
This study aims to determine the digital maturity levels of schools. The research examines the digital maturity levels of schools in terms of digital leadership, planning and management, the use of information and communication technologies (ICT) in learning and teaching, the development of digital competencies, ICT culture, and ICT resources and infrastructure. This research was conducted using a quantitative research method. The research design was determined as a survey model. The population of the research consists of all teachers and school administrators in Turkey. Due to the difficulty of reaching the entire population in terms of time and space, a sample was taken from the population. In this context, the study population of the research consists of pre-school, primary school, middle school, and high school teachers and school administrators working in public and private schools affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in Istanbul during the 2023-2024 academic year. The sample of the research consists of 492 school administrators and teachers determined by random sampling method who are working in public and private schools in all districts of Istanbul in the 2023-2024 academic year. In this research, the "Determining the Digital Maturity Level of Schools Scale," adapted to Turkish by Balyer et al. (2023) and tested for validity and reliability, was used to measure the digital maturity level of schools. The data of the research were collected via Google Forms and analyzed using the SPSS program. Frequency, percentage, arithmetic mean, independent group t-test, and one-way variance analysis (ANOVA) were applied in the analysis of the data. Post Hoc tests such as the Games Howell test were used to determine the differences between groups. According to the results of the research, it was concluded that the digital maturity levels of schools in Turkey are at the 4th level, meaning that these schools can be described as "Digitally Developed." Digitally developed schools adopt an approach that covers all aspects of ICT, providing a rich digital learning environment for staff and students. These schools also effectively use ICT to educate students with special educational needs. Teachers and administrators strive to enhance their online competencies, create online content, and use innovative teaching approaches. The school actively carries out ICT-focused small projects. Various ICT resources are accessible in most rooms of the school. Software license control and the maintenance of ICT hardware are also very important. The school actively shares content and communicates on online platforms. It is recommended to develop digital maturity models considering the dynamics and needs of Turkey's education system.

Keywords: Digital maturity, school, information communication technologies (ICT)