40 yaş üzeri kronik hastalığı olan popülasyonda kronik hastalık sayısının anksiyete ve depresyon skorlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluating the impact of the number of chronic diseases on anxiety and depression scores in a population over 40 years of age with chronic illness"
Yazar: HALİL GAZİ CİNGÖZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKMAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Kronik hastalık = Chronic disease

Özet:
Giriş: Tüm dünya popülasyonundaki kronik hastalık sayıları, buna paralel olarak multimorbidite giderek artmaktadır ve giderek artacağı tahmin edilmektedir. Multimorbidite, tüm hekimler için önemli olmakla birlikte, tek bir hastalık grubuna yönelik bakım vermemesi nedeniyle, özellikle birinci basamak hekimleri için yüksek öneme sahiptir. Depresyon ve anksiyete en sık görülen psikiyatrik rahatsızlıklardır. Literatür tarandığında ülkemizde birinci basamakta kronik hastalık sayısı ile anksiyete ve depresyon ilişkisini inceleyen çalışma yapılmadığı görülmüştür.
Amaç: Kronik hastalık sayısı ile HADS-A ve HADS-D skorlarının ilişkisini incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız, tanımlayıcı bir araştırma olup, Marmara Üniversitesi Tuzla Eğitim Aile Sağlığı Merkezi' nde Kasım 2023-Mart 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. 40 yaş ve üzeri, en az bir kronik hastalığı bulunan kişiler hedef popülasyonu oluşturmuştur. Katılımcılar, ASM' deki dört birimin hekimlerden oluşan anketörlerin gözetimini altında sosyodemografik bilgiler ve kronik hastalıklarına dair sorular içeren veri toplama formlarını ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği'ni doldurmuştur. Toplam 400 kişinin verisi çalışmaya dahil edilmiş, elde edilen veriler ile tanımlayıcı ve karşılaştırmalı analizler yapılmıştır.
Bulgular: Yapılan analizlerde kronik hastalık sayısı ile HADS-A ve HADS-D puanları anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (HADS-A için p:0,001 H: 20,4 HADS-D için p<0,001 H: 25,9). Hastalık sayısı arttıkça ortalama HADS skorları artmaktadır, bir hastalığı olan grupta ortalama HADS-A ve HADS-D skorları sırasıyla 5,37 ve 5,51; 5 ve üzeri hastalığı olanlarda 12,33 ve 11,99 olarak bulunmuştur. Multimorbidite olan ve olmayan popülasyonun HADS puanları incelendiğinde de iki grup arasında anlamlı bir fark gösterilmiştir. (HADS-A için 0,012, HADS-D için <0,001) 
Sonuç: Kronik hastalık sayıları ve multimorbidite ile HADS skorları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Aile hekimleri multimorbid hasta popülasyonu ile en sık karşılaşan hekim gruplarındandır. Birinci basamak hekiminin, psikiyatrik açıdan hastasını değerlendirirken diğer risk faktörleriyle birlikte kronik hastalık sayısının da, anksiyete ve depresif bozuklukların riskini artıracağını göz önünde bulundurması, toplumda en sık karşılaşılan psikiyatrik hastalıklar olan bu hastalıkların tanısının birinci basamakta konulmasına yardımcı olacaktır.

Abstract:
Introduction: The number of chronic diseases in the global population, and consequently multimorbidity, is steadily increasing and is expected to continue to rise. Multimorbidity is significant for all physicians, but it holds particular importance for primary care physicians due to their broad scope of care beyond single disease groups. Depression and anxiety are the most common psychiatric disorders. A review of the literature reveals that there have been no studies in our country examining the relationship between the number of chronic diseases and anxiety and depression in primary care settings.
Objective: The aim was to investigate the relationship between the number of chronic diseases and the HADS-A (Hospital Anxiety and Depression Scale-Anxiety) and HADS-D (Hospital Anxiety and Depression Scale-Depression) scores.
Method: Our study is a descriptive research conducted at Marmara University Tuzla Training Family Health Center, between November 2023 and March 2024. The target population consisted of individuals aged 40 and above, with at least one chronic disease. Participants completed data collection forms, which included questions about sociodemographic information and their chronic diseases, as well as the Hospital Anxiety and Depression Scale, under the supervision of physician surveyors from four units at the Family Health Center (ASM). Data from a total of 400 individuals were included in the study, and descriptive and comparative analyses were conducted with the obtained data.
Results: Analyses revealed a significant relationship between the number of chronic diseases and the HADS-A and HADS-D scores (for HADS-A p:0.001, H: 20.4; for HADS-D p<0.001, H: 25.9). As the number of diseases increased, the average HADS scores also increased. In the group with one disease, the average HADS-A and HADS-D scores were 5.37 and 5.51, respectively; for those with five or more diseases, the scores were 12.33 and 11.99. A significant difference was also observed in HADS scores between populations with and without multimorbidity (for HADS-A p:0.012, for HADS-D p<0.001).

Conclusion: A significant relationship was identified between the number of chronic diseases, multimorbidity, and HADS scores. Family physicians are among the most frequently encountering physician groups with multimorbid patient populations. It is crucial for primary care physicians to consider the number of chronic diseases, along with other risk factors, when evaluating their patients psychiatrically, as this consideration will aid in diagnosing these common psychiatric disorders in primary care settings.