Levrek balığı (Dicentrarchus labrax) toprak ve kafes işletmeleri karşılaştırmalı ekonomik analizi
Comparative economic analysis sea bass (Dicentrarchus labrax) in earthen ponds and sea cages
Yazar: HİKMET ERTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. KENAN PEKER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Ege ve Akdeniz Bölgelerinde çok sayıda ailenin geçim kaynağı haline gelmiş olan kafes ve toprak havuzlarda Çipura (Sparus auratus) ve Levrek (Dicentrarchus labrax) balığı yetiştiriciliğinin karşılaştırmalı ekonomik analizini yaparak faaliyetin karlılığını arttırmak için alınması gereken tedbirleri belirlemektir.Araştırma yöresi olarak toprak havuzlarda ve kafeslerde kültür balığı üretiminin yoğun olarak yapıldığı Muğla, Antalya, Mersin ve Hatay illeri seçilmiştir. Araştırmada kullanılan veriler 2009?2010 üretim döneminde basit tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenen 72 balıkçılık işletmesinde anket yolu ile elde edilmiştir.Yıllık faaliyet sonuçlarına göre balıkçılık işletmelerinin ortalama Brüt kârı toprak havuz işletmeleri için 129.782 TL, kafes işletmeleri için 262.830 TL olarak hesaplanmıştır. Saf hasıla toprak havuz işletmeleri için 92.863 TL, kafes işletmeleri için ise 184.680 TL belirlenmiştir. Tarımsal gelir toprak havuz işletmeleri için 124.625 TL, kafes işletmeleri için 228.280 TL hesaplanmıştır. Toprak havuz işletmeleri için mali rantabilite % 20,16, ekonomik rantabilite % 20,71 kafes işletmeleri için mali rantabilite % 18,25 ekonomik rantabilite % 18,87 belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde Levrek balığı (Dicentrarchus labrax) maliyeti toprak havuz işletmelerinde 7,66 TL/kg, kafes işletmelerinde 7,09 TL/kg bulunmuştur. Çipura balığı (Sparus aurata) maliyeti ise toprak havuz işletmeleri için 7,77 TL/kg, kafes işletmeleri için 7,59 TL/kg olarak hesaplanmıştır.Araştırmada toprak havuz işletmelerinin kafes işletmelerine göre rantabilitesinin yüksek olma sebebi alet-makine sermayesi ve yem tüketiminin yüksek olmasıdır. Dolayısıyla işletme masraflarının minimizasyonu için alet-makine sermayesinin azaltılması ve/veya kiralanması ve yem tüketiminde canlı ağırlık artışına için optimum dozun kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The objective of this survey research is to make comparative economic analysis of the culture of Sea Bream (Sparus auratus) and Sea Bass (Dicentrarchus labrax) which became sours of income of many houses in Mediterranean and Aegean, in earthen ponds and sea cages and to give advices about necessary measurements in order to increase the profitability of businessMugla, Antalya, Mersin and Hatay where cultured fish production is intensive in earthen ponds and cages have been selected as research area. Data which has been used in research, has been obtained by simple randomly sampling in 2009-2010 production term and by the way of questionnaire performed in 72 agricultural institutions.Based on annual operation results, Gross Margin has been decided as 129.782TL for earthen pond enterprises and it has been decided as 262.830 TL for cage enterprise. Net Income has been decided as 92.863 TL for earthen pond institutions and 184.680 TL for cage enterprises. Agricultural income has been calculated as 124.625 TL for earthen pond enterprises and 228.280 TL for cage institutions. For earthen pond institutions, financial profitability is 20,16% and economical profitability is 20, 71%. For cage enterprises, financial profitability is 18,25% and economical profitability is 18,87%. The cost of sea bass and sea bream were calculate 7,66 TL/Kg, 7,09TL/Kg, and 7,77 TL/Kg, 7,59 TL/Kg for earthen pond and cage enterprises respectively.As result of research, machine capital and feed consumption were calculated higher for cage enterprises where economic and financial rantabilities were lower. In this case, decreasing amount of machine capital and feed consumption will minimize the enterprise costs. The enterprises may maximize profitability with renting machine instead of investing, and optimizing amount of feed consumption.