Kamusal alanın 21. yüzyılda değişiminin Ataşehir'de değerlendirilmesi
Evaluation of change of public space in 21st century in Atasehir
Yazar: MİRAY ATA
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN GENLİ YİĞİTER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Dünya'da ekonomik, sosyal, politik bir takım değişiklikler olurken bu değişiklikler kent mekanını da etkilemektedir. Özellikle insanların bir arada olduğu, gündelik yaşamlarını geçirdikleri kamusal alanlar bu değişimden etkilenmekte, ve hem fiziksel olarak, hem de anlam yönünden bir takım değişiklikler geçirmektedirler. İlk yerleşimlerden günümüze kadar yaşanan bu ekonomik, sosyal ve politik bu değişimi kamusal alanları inceleyerek elde edebiliriz. Kentler ve kamusal alanlar değişmeye ve içinde bulundukları kültürlerden etkilenmeye devam ederken, Sanayi Devrimi ve sonrasında gelen etkilerle değişim dünya ve Türkiye açısından küreselleşme ve neoliberalizm etkisiyle neredeyse benzer duruma gelmiştir.
Son yıllarda İstanbul'da küreselleşme ve neoliberal politikaların etkisiyle önem kazanan ve yapılaşma ve kentleşmesi hızlanan Ataşehir ilçesinde 21. yüzyıl kamusal alanlarını anlamamızı sağlayacak kamusal alanlar üretilmiştir. Özellikle ekonomik bir anlam yüklenerek finans merkezi ilan edilen alanın yanında bulunan Batı Ataşehir bölgesi bu gelişme ile yapılaşmıştır.  Burada bulunan kamusal alanları incelemek ve değerlendirmek bu açıdan önemlidir.
Bu değişimi anlamak için çalışma alanı belirlenmiş ve kamusal alanlar mekânsal olarak incelenmiştir. Daha sonra burada kullanıcılara kamusal alan kullanımlarını incelemek açısından anket soruları oluşturulmuştur. Değerlendirme sonucunda özel sermaye yoluyla üretilen kamusal alanların kullanımının arttığı, açık alanların ise kullanımının azaldığı, özel sermayenin de artık açık alan ürettiği ve etkinliklerin bir arada olduğu bu tür özel mülkiyetli kamusal alanlara olan ilginin arttığı tespit edilmiştir. 
Yapılan literatür araştırması, gözlemler, mekansal analizler ve anket çalışması sonucunda kamusal alanlarda yaşanan bu değişimin kaçınılmaz olduğu ve insanların beklentilerini ve 21. yüzyılda insanların gündelik yaşamındaki aktivitelerini karşıladığı belirlenmiştir. Bu değişim karşısında kullanımı azalan açık alanların kullanımının artırılmasının önemli olduğu belirlenmiştir. Kamusal alanların 21. yüzyılda geçirdiği değişim ve son durum incelendiğinde alışveriş merkezleri ve kapalı alanların kamusal mekan olarak kullanıldıkları ve açık kamusal alanların sağladığı yararı sağladıkları görülmektedir. Ancak bu mekanlar tüketim ve kar odaklı oldukları için kullanıcı ve kente katkı sağlama odaklı değillerdir.
Bu çalışma kamusal alanların değişimini, kamusal alanlara olan eğilimin  21. yüzyılda geldiği son durumu ortaya koymuştur. Bu anlamda çalışma sonunda elde edilen çıktılar kamusal alanın önümüzdeki yıllarda ve yüzyıllardaki değişimine girdi oluşturabileceği düşünülmektedir. kamusal alan projelerinin ne yönde geliştirilebileceğine ışık tutmaktadır.

Abstract:
While there are economic, social and political changes in the world, these changes also affect the urban space. Particularly, public spaces in which people live together, their daily lives are affected by this change, and they are undergoing some changes both physically and in terms of meaning. Public spaces are important places for both cities and people where everyday life passes. They have been influenced by changes and developments in the world and have been influenced by changes and developments both at local, national and global scale. This thesis study was carried out in order to reveal and examine this change. This study investigates the change of public spaces and the latest point  regarding the the use of public spaces in the 21st Century. The study was designed for theoretical and practical purposes. In the study, firstly, a comprehensive literature review was carried out on the public sphere, the change of public sphere, and the benefits of the public sphere. In the literature, the concept of public space, the importance of public space and the change of public space in terms of world and Turkey have been questioned. The changes of public space was chronologically scanned and the factors affecting the change were determined.
We can obtain this economic, social and political change from the first settlements to the present day by studying public spaces. As cities and public spaces continue to change and to be influenced by the cultures they are in, with the effects of the Industrial Revolution and the subsequent influences, the effects of globalization and neoliberalism have become almost similar in terms of world and Turkey. In the world and in Turkey, the influence of different cultures and the public spaces are separated from each other by cultural, administrative and religious influences. The Industrial Revolution, particularly in Europe, also affected public spaces, and it was experienced in the Ottoman State in Turkey with different effects from the world. With the declaration of the Republic, public spaces in the 20th century began to change in Turkey. As a result of the economic developments that took place in 1980, neoliberalism movements began to show its influence in Turkey with the effect of globalization. The public spaces in Turkey and the world have begun to show similar changes after these developments.
As a result of the evaluation, it was determined that the interest in such privately owned public spaces, where the use of public spaces are produced through private capital have increased in number, the use of open spaces decreased, the private capital now produces open spaces, where many activities coexist.
As a result, it is determined that this change in the public sphere as a result of the literature survey, observations, spatial analyzes and survey studies made is inevitable and satisfies people's expectations and activities in the daily life of people in the 21st century. It has been determined that it is important to increase the use of open areas, which are underutilized.
To lessen or eliminate the negative situation around the public spaces today, implementing the suggestions developed in terms of planning and spatial design is of utmost importance in solving the current imbalances.
This study has uncovered the trends about public spaces in 21st century. In this respect, the outcomes of this study can be used to estimate changes public space will go through in the coming years.