Eğitim yöneticilerinin bilgi yönetimindeki yeterlilikleri (Malatya ili örneği)
Competences of educational administrators in knowledge management
Yazar: İKRAM ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE ERÇETİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi yönetim sistemi = Information management system ; Bilgi yönetimi = Information management ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yeterlilik = Sufficiency

Özet:
Örgütsel bilgi, yönetsel süreçleri destekleyen ve örgütsel etkililiğe yol açan bir kaynaktır. Özellikle büyük işletmeler son zamanlarda bu kaynağı kendi örgütleri içinde daha iyi kullanarak gelişmeler kaydettiler. Bilgi yoğunluklu örgütler olan eğitim örgütleri de bu adımlan atarak (MEBSİS ve onun alt sistemi olan İl Milli Eğitim Müdürlüğü Yönetim Bilişini Sistemi-ÎLSJS gibi) bilgi yönetiminin teknik alt yapısını önemli. ölçüde oluşturmuştur. Ancak bu teknolojinin kullanıcıları olan eğitim yöneticilerinin bilgi yönetimindeki yeterlikleri önem kazanmaktadır. Bilgi yönetiminin bilginin elde edilmesi, paylaşılması, kullanılması ve depolanması olarak dört boyutta açıklandığı, tarama modelindeki bu araştırmada, il genelinde milli eğitim yöneticilerinin bilgi yönetimindeki yeterlik düzeyleri araştırılmıştır. Yeterlik düzeylerinin saptanması için araştırmacı tarafından geliştirilen Bilgi Yönetimi Yeterlik Ölçeği (BYYÖ) il ve ilçe eğitim yöneticilerine uygulanarak onların kendi algılarına göre yeterlik düzeyleri belirlenmiştir. Aynı ölçek uyarlanarak eğitim yöneticileriyle yakın çalışma ilişkisi içinde olan ilköğretim müfettişleri ve okul müdürlerine de uygulanmış ve onlardan da milli eğitim yöneticilerini değerlendirmeleri istenmiştir. İstatistiksel çözümlemeler, Malatya ilinde görev yapan 30 milli eğitim müdürü, 261 okul müdürü ve 46 ilköğretim müfettişine uygulanan ölçeğe dayalı olarak yapılmıştır. Çözümlemelerde tanımlayıcı istatistikler, t testi, F testi ve Shefee testi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada şu bulgular elde edilmiştin 1- Milli eğitim müdürleri bilginin elde edilmesi ve depolanması alt boyutunda kendilerini "üst düzeyde yeterli", bilgiyi paylaşmada "en üst düzeyde yeterli", ancak bilgiyi kullanma boyutunda "orta düzeyde yeterli" olarak algılamaktadırlar. Okul Müdürleri bütün boyutlarda milli eğitim müdürlerini "orta düzeyde yeterli" olarak değerlendirmişlerdir. İlköğretim müfettişleri milli eğitim müdürlerini bilgi elde etme ve paylaşma boyutunda "orta düzeyde yeterli" olarak değerlendirirken, bilgiyi kullanma ve depolama boyutunda "alt düzeyde yeterli" olarak değerlendirmişlerdir.Ill 2- Bilgiyi elde etme ve paylaşma boyutlarında okul müdürleri ile ilköğretim müfettişlerinin puan ortalamalar! arasında anlamlı bir farklılık yokken, milli eğitim müdürleri ile bu gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bilginin kullanılması boyutunda ise okul müdürleri ve milli eğitim müdürleri benzer algıya sahipken, ilköğretim müfettişleri farklı algıya sahiptir. Bilginin depolanması boyutunda her üç grup da farklı algıya sahiptir. 3- Okul müdürleri ve ilköğretim müfettişlerinin değerlendirmelerinde yaş, kıdem, öğretmenlikteki branş, yöneticiliği doğup büyüdüğü yerde yürütüp yürütmediği ve bilgi yönetimine ilişkin bir hizmet içi eğitim programına katılıp katılmadıkları değişkenlerine göre de şu bulgulara ulaşılmıştır. Yaş değişkeninde 50 ve üstü yaş grubunun bilginin elde edilmesi alt boyutunda 40-44 yaş grubuyla, bilginin kullanılması alt boyutunda 30-34 yaş grubuyla, bilginin depolanması alt boyutunda ise 45-49 yaş grubuyla arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bu farklılıklar 50 ve üstü yaş grubunun lehinedir. Kıdem değişkenine göre bilginin elde edilmesi alt boyutunda 1 yıldan az kıdemi olanlarla 6-10 yıl kıdemi olanlar arasında, bilginin paylaşılması ve depolanması boyutlarında ise 1-5 yıl kıdemi olanlarla, 6-10 yıl kıdemi olanlar arasında birincilerin lehinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Öğretmenlikteki branş, yöneticiliği doğup büyüdüğü yerde yürütüp yürütmediği ve bilgi yönetimine ilişkin bir hizmet içi eğitim programına katılıp katılmadıkları değişkenlerine göre gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.

Abstract:
Organizational knowledge is a resource which supports managerial processes and organizational efficacy. Recently, especially big organizations had recorded progress by using this source for their own organizations. Also, educational organizations which are knowledge intensified organizations (MEBSİS and integrated management information systems of national education directory of province which is its subsystem-İLSÎS) has greatly formed the infrastructure of knowledge management techniques. However, knowledge management qualification of education administrators who are die users of mis technology is gaming importance. In this study, knowledge management which is explained as four dimensions; creation, share, usage, and storage of knowledge in survey model, the competency and the level of national education administrators in knowledge management, in tiie province, had been studied. The proficiency level of education administrators had been determined according to their own perception by applying Knowledge Management Competency Scale (K.M.C.S.) which had been designed by the researcher to determine their competency level. The same scale had been applied to primary school inspectors and school managers who are in close working relationship with education administrators and their evaluation of the national education administrators had been asked. Statistical analyses had been done over scale forms accepted valid and applied to 30 national education administrators, 261 school manager and 46 primary school inspectors in the province of Malatya. In the analyses, descriptive statistics and the test of t, test of F and Shefee test techniques had been used. In the study, the following results are obtained: 1- National education administrators perceive themselves "competent in high level" in the creation and storage of knowledge, "in highest level" in the share of knowledge, but "in medium level" in the dimension of use of knowledge. School Managers had evaluated national education administrators as "in medium level" in all dimensions. While primary school inspectors had been evaluating national education administrators "competent in medium leveF in the creation and share of knowledge, mey evaluated them "competent inlow level" in the use and storage of knowledge. 2- While there is no meaningful differences between the average scores of school managers and primary school inspectors in the dimensions of creation and share of knowledge, meaningful differences between the national education administrators and these groups had been found out. While school managers and national education administrators has similar perceptions in the dimension of use of knowledge, primary school inspectors has a different perception. Each of the three group has different perceptions in the dimension of storage of knowledge. 3- In the evaluation of the school managers and primary school inspectors, the following results are obtained according to the variables of age, seniority, branch in teaching, whether they run the administration in the places where they were born and brought up, and whether they attended to an in-service program related to knowledge management In age variable, 50 and over 50 years age group has a meaningful difference in knowledge creation with 40-44 age group, and in the use of knowledge with 30-34 age group, and in the dimension of knowledge storage with 45-49 age groups. These differences are in favour of the 50 and over 50 years age group. In seniority variable, meaningful differences between the seniority years less than 1 year and 6-10 years in dimension of knowledge creation and, 1-5 years seniority and 6-10 years in dimensions of knowledge share and storage. These differences are in favour of less than 1 years and 1-5 years seniority groups. There had been no differences founded according to the variables of branch, whether they run the administration in the places where they were born and brought up, and whether they attended to an in-service program related to knowledge management