Örgütsel kültürün örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi
The effect of organizational culture on organizational citizenship behavior
Yazar: MERYEM YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET DÜŞÜKCAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Ölçekler = Scales ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Örgütsel yapıların birbirinden farklı olması altında yatan birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden biri de örgütsel yapıların belli bir kültüre sahip olmalarıdır. Bu kültür örgütün tüm yapısının şekillenmesini sağlamakta ve çalışan bireylerin davranışlarını etkilemektedir. Örgütsel vatandaşlık davranışı ile örgüt kültürü, verimliliği ve performansı gibi örgütsel faktörler, çalışanların duygusal bağlılığı, işe katılımı gibi kişisel faktörler arasında ilişkiler görülmektedir. Şöyle ki çalışan bireylerin bağlı oldukları örgüt tarafından anlaşılması, benimsenmesi ve işine saygı duyulması kişinin ruhsal refah düzeyini yükseltmektedir. Ayrıca örgütte çalışan bireyler tarafından algılanan kültür onların davranış ve tutumlarını etkilemekte ve bağlı oldukları örgütsel yapılara aidiyetle birlikte örgütsel vatandaşlık davranışını ortaya çıkarmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı örgütsel kültürün örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde etkisini belirlemektir. Çalışma, F.Ü 300 akademisyen üzerinde yapılan kesitsel alan tarama yöntemiyle yapılmıştır. Veri seti normal dağılım göstermiş ve varyans analizi ve t testi uygulanmış, ilişkisel (korelasyon) ve etki (regrasyon) analizi ile sonuçlara ulaşılmıştır.
Örgütsel kültürün örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde etkisi vardır. Buna göre akademisyenlerin örgütsel kültür algıları (bağımsız değişken) örgütsel vatandaşlık davranışlarını(bağımlı değişkeni) %35 oranında etkilemektedir. Diğer bir ifade ile bağımsız değişken bağımlı değişkendeki değişimlerin %35'inin kaynağıdır. 
Örgütsel kültür ile Örgütsel vatandaşlık, arasında yüksek düzeyde bir ilişki mevcuttur. Dr. Öğr.Üyesi ve Öğr. Gör. Ünvanına sahip katılımcıların Örgütsel kültür algılarının daha yüksek olduğu bulunmuştur.  Dr. Öğr. Üyesi, Öğr. Gör. ve Arş. Gör. Örgütsel vatandaşlık düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yardımseverlik ve vicdan ve Centilmenlik boyutunda genç akademisyenlerin Örgütsel vatandaşlık düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Abstract:
There are many factors underlying the differences in organizational structures. One of these factors is that organizational structures have a certain culture. This culture shapes the entire structure of the organization and affects the behavior of working individuals. There are relationships between organizational citizenship behavior and organizational factors such as organizational culture, productivity and performance, and personal factors such as employees' emotional commitment and work participation. That is, the understanding, acceptance and respect of the work of the working individuals by the organization they are affiliated with increases the level of mental well-being of the person. In addition, the culture perceived by the individuals working in the organization affects their behavior and attitudes and reveals the organizational citizenship behavior together with the belonging to the organizational structures they are affiliated with.
The aim of this study is to determine the effect of organizational culture on organizational citizenship behavior. The study was carried out with the cross-sectional field scanning method on 300 academicians from F.U. The data set showed normal distribution, analysis of variance and t test were applied, results were obtained with relational (correlation) and effect (regression) analysis.
Organizational culture has an effect on organizational citizenship behavior. Accordingly, academicians' perceptions of organizational culture (independent variable) affect organizational citizenship behaviors (dependent variable) by 35%. In other words, the independent variable is the source of 35% of the changes in the dependent variable.
There is a high level of relationship between organizational culture and organizational citizenship. Dr. Lecturer and Lecturer See. It was found that the organizational culture perceptions of the participants with the title were higher. Dr. Instructor Member, Lecturer See. and Res. See. It was found that organizational citizenship levels were higher. Organizational citizenship levels of young academics were found to be higher in the dimension of helpfulness and conscience and gentlemanliness.