İdil-Ural bölgesinin Türk bildiri edebiyatı (1917-1920 yıllarında)
Turkish manifesto literature of Idil-Ural region (In 1917-1920)
Yazar: KAMİLA İSKHAKOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK TÜRKYILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tarihte topluma güncel siyasi bilgileri ulaştırmanın bir yolu olarak bildiri, bugün için de geçerliliğini korumaya devam etmektedir. Bildirilerin incelenmesi akademik çalışmalarda çok büyük bir önem taşımaktadır. 19. yüzyılın sonlarına ait olan bildirilerin modern seçim yayınlarına kadar çok geniş kullanım alanları olduğu bilinmektedir. 
1917'de Rus otokrasisinin düşüşünden sonra Rusya  kısa bir süre içinde demokratik bir ülke haline gelmiştir. Böylece Müslümanlar tarafından uzun zamandır beklenen özgürlük atmosferini güçlü bir şekilde yansıtan ve ülkenin birçok şehrinde yayımlanan bildiriler ortaya çıkmıştır.
Sözü edilen bu bildiriler popüler olsa da bilimsel çalışmalarla keşfedilmemiştir. Ülkede meydana gelen olayları ve devrim koşullarında Müslümanların taleplerini kısaca anlatan ajitasyon biçimlerinden biri de bildirilerdi.
Bu dönemde ne tarihçiler ne de dilciler bu topraklardaki Müslüman nüfusa hitap eden bildirileri incelemişlerdir. Bu çalışmanın amacı Kazan, Samara, Sibirsk ve Müslüman nüfusun (Tatarlar, Başkurtlar vb.) bulunduğu bu bölgenin diğer şehirlerinde yayımlanan bildirileri analiz etmektir.
Bu bildiriler Moskova'daki Rusya Federasyonu Devlet Arşivlerinde bulunmaktadır  ve bilimsel literatürde kullanılmamıştır. Kazan, Ufa ve Volga-Ural bölgesindeki diğer bazı şehirlerin arşivlerinde de benzer bildiriler bulabiliriz.
Çalışma sürecinde Rusya Federasyonu kütüphane ve arşivlerinde Müslümanlar tarafından yazılan ve yayımlanan 1917-1920 tarihli bildirilerin aranması ve toplanması planlanmıştır. 
Bu bildiriler Türkiye bilim topluluğunun birincil kaynakları orijinal haliyle tanımasını ve Türk halklarının kültürel mirasının korunmasını sağlayacaktır.

Abstract:
As a means of delivering up-to-date political information to the public, the declaration remains relevant today. Examining the papers is of great importance in academic studies. It is known that the papers belonging to the end of the 19th century had a wide range of uses until the modern election publications.
After the fall of the Russian autocracy in 1917, Russia soon became a democratic country. Thus, statements that strongly reflect the long-awaited atmosphere of freedom by Muslims and which were published in many cities of the country emerged.
Although these statements are popular, they have not been discovered in scientific studies. One of the forms of agitation that briefly described the events taking place in the country and the demands of the Muslims under the conditions of the revolution was the leaflets.
These papers are in the State Archives of the Russian Federation in Moscow and have not been used in the scientific literature. We can find similar statements in the archives of Kazan, Ufa and some other cities in the Volga-Ural region.
During the study, it was planned to search and collect the 1917-1920 papers written and published by Muslims in the libraries and archives of the Russian Federation.
These papers will enable the Turkish scientific community to recognize primary sources in their original form and to preserve the cultural heritage of the Turkish peoples.