Azerbaycan Milli Halı Müzesi ve İstanbul Türk ve İstanbul İslam Eserleri Müzesindeki halı eserlerin korunma ve sergilenme yöntemleri
Methods of conservation and exhibition of carpet artefacts in Azerbaijan National Carpet Museum and Museum of Turkish and Islamic Artefacts
Yazar: GİZEM ÇOLPAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GENÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology
Dizin: El halısı = Hand carpet ; Modern müzecilik = Modern museology ; Türk halı sanatı = Turkish carpet art

Özet:
Kültürel, sosyal ve ekonomik boyutu artarak önem taşıyan ve toplumsal kimliğimizin ayrılmaz bir parçası olan kültür varlıklarının korunması, disiplinler arası kapsamlı bir konudur. Bu çeşitliliği anlamak, değerlendirmek ve kültürün sürekliliğini sağlayabilmek amacı ile müzeler oluşturulmuştur. Müzelerin temel işlevi; koleksiyonları koruyarak nesilden nesile aktarılmasını sağlayacak imkânlar oluşturmaktır. Yapılan araştırmalara göre, müzelerde tarih ve kültürün yaşaması; doğru depolama, sergileme tekniklerinin uygulanması ve çevresel koşulların sunulması ile doğru orantıdadır. Şüphesiz ki bu durum eserlerin ömürlerinin uzamasında etkin rol oynamaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında her dönem beğenilen, tarihe tanıklık eden, büyük bilgi birikimine ve Türk insanının üstün estetik anlayışına sahip kıymetli bir eşya olan "halı"nın müzelerde korunması önem arz etmektedir. Kültürümüzü ve sanatımızı sergileyen müzelerde; koruma için bir takım prensipler bulunmaktadır. Bu kapsamda çalışmada halıların korunmasına yönelik olarak uygulanması gereken teknikler araştırılmış, alan araştırması kapsamında da Azerbaycan Milli Halı Müzesi ile Türk ve İslam Eserleri Müzesi halı koleksiyonları incelenerek, uygulanan teknikleri ile ilgili karşılaştırma yapılmıştır. Amaç "halıların kültürel mirasa kattığı tecrübe, temel prensiplerin araştırılması ve uygulanan koruma-sergileme tekniklerini incelemektir". Bu doğrultuda bir halının müzeye geldikten sonraki uygulanacak aşamalar, müzede eserlerin korunma süreci, sergilemeden önceki ve sonraki süreçler ve sergileme teknikleri, depo şartları ve depolama teknikleri ele alınmış her iki müzenin uyguladığı teknikler ve koruma süreci ile ilgili karşılaştırmalar yapılmış önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The protection of cultural assets, which are increasingly important in cultural, social and economic dimensions and are an integral part of our social identity, is a comprehensive interdisciplinary issue. Museums have been established in order to understand and evaluate this diversity and to ensure the continuity of culture. The main function of museums is to protect the collections and create opportunities to ensure their transfer from generation to generation. According to the researches, the survival of history and culture in museums is in direct proportion to the application of correct storage and display techniques and the presentation of environmental conditions. Undoubtedly, this situation plays an active role in extending the life of the artefacts. From this point of view, it is important to preserve the "carpet", which is a precious object that is admired in every period, witnesses history, has a great accumulation of knowledge and the superior aesthetic understanding of Turkish people, in museums. In museums exhibiting our culture and art; there are a number of principles for protection. In this context, the techniques that should be applied for the protection of carpets were investigated in the study, and within the scope of field research, the carpet collections of the Azerbaijan National Carpet Museum and the Turkish and Islamic Arts Museum were examined and a comparison was made regarding the techniques applied. The aim is "to examine the experience that carpets add to cultural heritage, to investigate the basic principles and to examine the protection-exhibition techniques applied". In this direction, the stages to be applied after a carpet comes to the museum, the conservation process of the artefacts in the museum, the processes before and after the exhibition and exhibition techniques, storage conditions and storage techniques have been discussed, and comparisons have been made regarding the techniques and conservation process applied by both museums and suggestions have been made.