Finansal sistemin gelişimi ve ekonomik büyüme: Teori ve Türkiye uygulaması
Development of financial system and economic growth: Theory and the case of Turkey
Yazar: CÜNEYT DUMRUL
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Finansal gelişme = Financial development ; Finansal serbestleşme = Financial liberalization ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey

Özet:
1980'li yılların başından itibaren birçok gelişmekte olan ülke finansal sistemlerinde finansal gelişme ve finansal serbestleşme politikalarını uygulamıştır. Bu politikalarla ekonomik büyümenin artırılması hedeflenmiştir. Teorik ve uygulamalı literatürde de ekonomik büyüme ile finansal gelişme ve finansal serbestleşme arasındaki ilişkiler oldukça geniş bir şekilde ele alınmaktadır. Bu tezde de Türk ekonomisi için ekonomik büyümede finans sisteminin rolü uygulamalı olarak araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için finansal sistem tezde finansal sistem ile ekonomik büyüme arasındaki uygulamalı ve teorik literatür ele alınacaktır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde ekonomik büyümeye ve finansal sisteme ilişkin kavramsal çerçeve ele alınacaktır. İkinci bölümde ise, Keynesyen ve Klasik teorilerdeki ve büyüme modellerindeki finans büyüme ilişkileri incelenecektir. Üçüncü bölümde McKinnon-Shaw ve yeni yapısalcı yaklaşımlarla ilgili akademik literatür irdelenmiştir. Bu bölümde belirtilen yaklaşımlardan hareketle oluşan arz itişli ve talep çekişli hipotezler de ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise, 1923 ve 2008 yılları için Türk finans sistemindeki ve ekonomik büyümedeki gelişmeler ortaya konulmuştur. Beşinci bölümde de 1970 ve 2005 yılları için Türk ekonomisindeki finansal gelişme ile finansal serbestleşmenin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri vektör oto-regresyon, eş-bütünleşme ve vektör hata düzeltme analizleri ile araştırılmıştır. Uygulamalı literatürde finansal serbestleşmeye ve finansal gelişmeye ilişkin farklı birçok ölçüt kullanılmaktadır. Ekonometrik açıdan bu durum farklı değişkenlere göre farklı sonuçların ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu sorunu gidermek için temel bileşenler analizi ile finansal serbestleşmeye ve finansal gelişmeye ilişkin bileşenler elde edilmiştir. Bu yönüyle de tezin gelişen literatüre finansal gelişmenin ve finansal serbestleşmenin ölçümü konusunda katkı sağlanması amaçlanmıştır. Söz konusu ölçütlerin elde edilmesinden sonra, bu ölçütlere vektör oto-regresyon, eş-bütünleşme ve vektör hata düzeltme metotları ile Granger nedensellik testleri uygulanmıştır. Bu tezin bulguları ekonomik büyüme ile finansal sistemin gelişmesinin ve finansal serbestleşmenin pozitif yönde ve güçlü bir şekilde ilişki olduğu yönündeki McKinnon-Shaw yaklaşımını desteklemektedir. Bu tezin uygulamasından yola çıkılarak ortaya çıkacak temel politik sonuç, finansal sistemin gelişmesinin ve finansal serbestleşmenin desteklenmesi halinde Türk ekonomisinde büyümenin de hızlanacağıdır.

Abstract:
Since the beginning of the 1980s, many developing countries have moved towards financial development and liberalization policies of their financial system and real economic activities. These policies aimed at increasing economic growth, namely the devoloping country. The relationships between financial development, financial liberalization and economic growth has been comprehensively evaluated in the theoretical and empirical literature. This thesis aims to investigate empirically the role of financial system in economic growth for Turkish economy. For this purpose, this thesis reviews the theoretical and empirical literature on links between financial system and economic growth. The study is consisted of five chapters. The first chapter examines conceptual framework for financial system and economic growth. The second chapter examines the theoretical framework of finance-growth relationship in Keynesian, classical theories and growth models. The third chapter investigates the academic literature relating the McKinnon-Shaw, new-structuralist approaches. This chapter reviews also supply-leading and demand-fallowing hypotheses. The fourth chapter traces the developments in Turkish financial sector and economic growth between 1923 and 2008. Fifth chapter examines the causal relationship between financial development, financial liberalization and economic growth in Turkey during the period 1970?2005 within co-integration, vector error-correction and vector autoregressive framework. Many different measures of financial development and financial liberalization are employed in the empirical liteture. In terms of econometric results, these measures are in conflict with each other. To resolve this problem, principle components analysis is used to obtain the financial development and financial liberalization components. This thesis is therefore a contribution to current literature on measuring financial development and financial liberalization. Then, Granger causality tests were applied to these components using the vector oto-regression, co-integration and vector error-correction methodology. The findings of this thesis supports the McKinnon-Shaw approach that financial development, financial liberalization and real economic growth are strongly and positively linked. The main policy implication that follows from this thesis is that governments in Turkey can help accelerate economic growth by encouraging financial system development and financial liberalization measures.