Öğretmenlerin sendikal örgütlenmeye ilişkin tutumları ve sendikal örgütlenme nedenleri
Teachers' attitudes towards teachers unions and the reasons of their unionization
Yazar: CİHAT ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. CELAL TEYYAR UĞURLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim örgütleri = Education organizations ; Sendikacılık = Unionism ; Sendikalar = Unions ; Sendikalar = Unions ; Sendikalaşma = Unionization ; Tutumlar = Attitudes ; Örgütlenme = Organization ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda öğretmenlerin
sendikal örgütlenmeye ilişkin tutumları ve sendikal örgütlenme nedenlerine ilişkin bir
durum tespit çalışması yapmak ve uygulamada karşılaşılan eksiklik ve sorunları açığa
çıkararak bu sorunların çözümüne katkı sağlayacak önerilerde bulunmaktır.
Araştırma betimsel bir araştırmadır. Bu doğrultuda veri toplama tekniği olarak
hem nitel hem nicel boyutları içeren karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma, nitel
verilerin elde edilmesinden sonra nicel verilerle desteklenmiştir.
Araştırma kapsamında, veri toplama aracı olarak nicel boyut için "Sendikal
Örgütlenme Nedenleri" ve "Sendikal Tutum" Ölçekleri geliştirilerek uygulanmıştır.
Nitel boyut için sendikal örgütlenme nedenleri ve sendikal tutuma ilişkin olguları tespit
edebilmek için görüşme formu geliştirilmiş ve uygulanmıştır.
Araştırma kapsamında 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Sivas ilinde görev
yapan 332 öğretmen nicel çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Ayrıca nitel boyut için,
"maksimum çeşitlilik örneklemesi" esas alınarak Eğitim Bir-Sen, Türk Eğitim-Sen,
Eğitim-Sen ve Sendika üyesi olmayan 20'şer öğretmen seçilmiştir.
Araştırmanın nicel boyutuyla ilgili her iki ölçekle toplanan verilerde bağımsız
değişkenlere göre algı düzeylerinde bir farklılık olup olmadığına bakmak için t Testi ve
ANOVA analizleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, nicel verilerin analizleri ışığında, kadın öğretmenlerin
sendikaların kişisel ve mesleki çıkar boyutuna yönelik tutumlarının erkek öğretmenlere
göre daha olumlu olduğu, sendikal örgütlenme nedenleri ve maddi ve sosyal istekler alt
boyutuna ilişkin sendika üyesi olan öğretmenler ile sendika üyesi olmayan öğretmenler
arasında üye öğretmenler lehine anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.
"Sendikal tutum ölçeği" ve tüm alt boyutlarından elde edilen verilere göre yine
üye öğretmenler lehine; okuldaki öğretmen sayısı 1-21 olan okullarda çalışan
öğretmenler ile 22-50 olan okullarda çalışan öğretmenler arasında "sendikal tutum
ölçeği", kişisel ve mesleki katkı boyutu, sendikal ilgi boyutunda 1-21 öğretmenli
okullarda çalışanlar lehine, 22-50 öğretmenli okullarda çalışanlar ile 51 ve daha fazla 
öğretmenli okullarda çalışanlar arasında 51 ve daha fazla öğretmenli okullarda
çalışanlar lehine anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Diğer bağımsız
değişkenlerde öğretmen görüşleri arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir.
Araştırma sonucunda, nitel verilerin analizleri ışığında, öğretmenlerin
sendikalara haklarını daha iyi ve örgütlü biçimde savunmak için üye oldukları,
sendikaların öğretmenlerin beklentilerine yeteri kadar cevap vermediği, sendika-siyaset
ilişkisinin olması gerekenden fazla olduğu, sendikaların adam kayırmacılığı teşvik
ettiği, sendika üyesi olmanın birçok öğretmene güven duygusu verdiği, bununla birlikte
birçok öğretmenin sendikalara mevzuatı daha rahat takip edebilmek amacıyla üye
olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Sendika, Örgütlenme, Tutum

Abstract:
The aim of this research is to make a case determination study related to
teachers' attitudes about union organization and reasons of union organization and
reasons of union organization. And is to make suggestions that will contribute to the
solving of these problems by revealing the deficiencies and problems that are
encountered during the application.
This research is a descriptive one. In this direction, as data gathering technique,
an integrated method including both qualitative and quantitative dimensions is used.
Research is built up with quantitative data after qualitative data is gathered.
In the extent of research, 332 school teachers working in Sivas city centre are
identified as study group group. In addition, for quantitative dimension, twenty teachers
from Eğitim Bir-Sen, twenty teachers from Türk Eğitim-Sen, twenty teachers from
Eğitim-Sen and twenty teachers who are not a member of any syndicate are chosen
from this study group as predicated on maximum variety sample.
In the extent of research, as data gathering device, "Resasons of Union
Organization" and "Union Attitude" scales are developed and wed for quantitative
dimension. For qualitative dimension, an interview form is applied to identify the facts
related to reasons of union organization and union attitude.
In data gathered by both scales related to quantitative dimension, to look if there
is a difference or not in the perception level to independent variants T Test and
ANOVA analysis are used.
In the result of research, it is seen in the light of quantitative data analysis that
woman teachers' attitudes that are related to unions' personal and proffessional benefits
are more positive than man teachers' ones.
It is determined that there are meaningful differences related to reasons of union
organization and lower dimension of material and proffesional desire between teachers
who are a member of union and aren't. Also these differences are in favour of member
teachers. 
According to the data gathered from "Union Attitude" scale and its all lower
dimensions meaningful differences are seen in a favour of member teachers between
teachers who work at schools of which teachers numbers are between 1-21 and teachers
who work at schools of which teacher numbers are between 22-50. There are also
meaningful differences in favour of teachers who work at schools that have 51 teachers
and more between teachers who work at schools that have 22-50 teachers and 51
teachers and more in the dimension of personal and proffessional and union attitude. In
other independent variants, significant differences are not seen.
In the result of researchi it reached in the light of qualitative data analysis that
teachers become a member of an union to be defended beter and in an organized way,
unions don't give an answer to the expectations of teachers sufficiently, union-politics
relationship is more than it should be, unions encourage marking a man, being a
member of union gives confidence to a lot of teachers, also many teachers become a
member of union to follow the current law in a comfortable way.


Key Words: Union, Organization, Attitude