Yakın ilişkilerde belirsizliğe tahammülsüzlüğün irrasyonel inanışlar ve temel psikolojik ihtiyaçlarla ilişkisi
The relationship between intoleranc uncertainty, irrational beliefs and basic psychological needs in close relationship
Yazar: MÜJGAN KASAP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ARTIRAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Belirsizlik = Uncertainty ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Yakın ilişkiler = Intimate relationship ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma, irrasyonel inanışlar ve temel psikolojik ihtiyaçların  belirsizliğe tahammülsüzlük ile ilişkilerinin ve belirsizliğe tahammülsüzlük üzerinde yordayıcı etkilerinin olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi olarak, 20-42 yaşları arasında 179'u kadın, 64'ü erkek olmak üzere toplam 243 kişiden veri toplanmıştır. Katılımcılara Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği Kısa Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Genel Tutumlar ve İnanışlar Ölçeği Kısa Formu ve Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği uygulanmıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlüğün cinsiyete göre değerlendirilmesi  için bağımsız örneklem t-testi, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla pearson momentler çarpımı korelasyon analizi uygulanmıştır. Bağımsız değişkenlerin belirsizliğe tahammülsüzlüğü yordama güçlerini görmek için ise basit ve  çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Bulgulara göre, belirsizliğe tahahmmülsüzlük cinsiyete göre farklılık göstermemiştir. Belirsizliğe tahammülsüzlüğün irrasyonel inanışlar, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ile anlamlı ilişki gösterdiği bulgulanırken, temel psikolojik ihtiyaçlarla sadece alt boyutlar arasında anlamlı ilişki görülmüştür. Kaygılı bağlanma, kaçınmacı bağlanma ve irrasyonel inanışlar ayrı ayrı belirsizliğe tahammülsüzüğü  yordamakta iken, çoklu regresyon analizinde irrasyonel inanışlar ve kaçınmacı bağlanmanın birlikte belirsizliğe tahammülsüzlüğü yordayıcı etkisi bulgulanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between anxious attachment, avoidant attachment, irrational beliefs, and basic psychological needs with uncertainty and intolerance to uncertainty. The sample of the study was collected from a total of 243 people, including 179 women and 64 men between the ages of 20-42. The participants completed The Short Version of the Intolerance of Uncertainty Scale, Inventory of Experiences in Close Relationships-Revised, The Shortened General Attitude and Belief Scale and The Basic Psychological Need Satisfaction Scale – Relationship Domain. Independent sample t-test was used to evaluate the intolerance of uncertainty by gender, Pearson Moments Product Correlation Analysis to examine the relationships between variables, and simple and multiple regression analysis to see the power of independent variables to predict uncertainty. According to the results of this study, intolerance of the uncertainty did not differ by gender. While it was found that intolerance to uncertainty showed a significant relationship with irrational beliefs, anxious and avoidant attachment, a significant relationship was observed only between basic psychological needs and sub-dimensions. While anxious attachment, avoidant attachment, and irrational beliefs separately predicted intolerance to uncertainty, it was found that irrational beliefs and avoidant attachment together predicted intolerance to uncertainty in multiple regression analysis.