Kırklar Semahlarının inançsal ve yerel müzik karakteristiği
The religious and local musical characteristcs of Kırklar Semahs
Yazar: NEŞE AYIŞIT ONATÇA
Danışman: ÖĞR. GÖR. MEHMET GÖKTEPE ; DOÇ. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Etnomüzikoloji ve Folklor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye Alevi-Bektaşi toplumunun, dinsel inançları doğrultusunda gerçekleştirdiği söz-müzik-oyun üçlüsünden oluşan "Kırklar Semahı"nın, çeşitli öğeleri incelenerek, yerel karakteristiği sorgulanmış ve bölgesel benzerlik ya da farklılıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Konuya ilişkin giriş ve yöntemin sergilendiği ilk iki bölümün ardından, sözcüğün etimolojik kökenine, Alevi-Bektaşi inancının tarihsel oluşum nedenlerine ve Anadolu'daki yorumu ile ritüellerine yer verilmiştir. Bu bölümün oluşturulma nedeni ise sosyo-kültürel ve inançsal yapının müzikal ürünlere çok büyük etkisi olduğunun ve bütün bilinmeden parçanın fazla bir şey ifade etmeyeceğinin düşünülmesidir. Çalışmanın dördüncü bölümünde; inançsal müzik karakteristiği, konularına göre Alevi-Bektaşi müziğinin türleri ve bağlamanın bu kültürdeki önemi üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde; semah sözcüğünün etimolojik kökeni, kaynağı ve toplumsal yönü incelenerek, başlıca semah türleri açıklanmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, semahta söz, müzik, figür ve giysi konularına kısaca değinilmiştir. Çalışmanın altıncı bölümü ise, her bölgeden iki il olmak koşulu ile on dört ilden tespit edilen Kırklar Semahları'nın, müzikal, ritmik, formal ve. edebi yönden ayrıntılı analizlerini ve tespit edilen karakteristik özellikleri içeren değerlendirme tablolarını kapsamaktadır. Yedinci ve son bölümde ise, Kırklar Semahları'nın yerel benzerlik ve farklılıklarına dair tespit edilen sonuçlar yer almaktadır.

Abstract:
In this study, realized on the direction of Turkish Alevi-Bektaşi societies religious beliefs, it has been interrogated the local characteristics and tried to determine regional similarities or differences by way of examining various elements of the "Kırklar Semah's" that has an important place in semahs consisting poem-music-play(dance) trio. Following first two chapters in which the "introduction" and the "method" of the subject are presented, it had been discussed the etymon of the "Alevi" word, the historical forming reasons of the Alevi-Bektaşi belief and its Anatolian interpretation with rituals. The thoughts about, "sociocultural and religious structure have major effects to the musical products" and "without knowing whole, piece does not signify much" ideas are the causes of this chapter. In this study the fourth chapter is about of the subjects that, "religious musical characteristic", "the types of the Alevi-Bektaşi musics" and "the importance of the 'bağlama' in this culture". In fifth chapter, it had been tried to explaining the main types of the semahs by the way of examining the origin and the social aspect of the semah and the etymon of the "semah" word. Furthermore it had shortly mentioned to the subjects that lyrics in the semah", "music", "figure" (in dance), and clothing. The sixth chapter of the study occupies the evaluation tables about Kırklar Semah's which are chosen from fourteen province (limited to two province from each region) with including detailed musical, rhythmic, formal and literary analysis and determined characteristic properties. As for the seventh and last chapter includes the results about determined local similarities or differences of the "Kırklar Semah's".