1-24 ay arası orta ve ağır akut bronşiyolit tanısı alan çocuklarda yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisi ile düşük akımlı oksijen tedavisinin geriye dönük karşılaştırılması
A retrospective comparison of high flow nasal cannula oxygen therapy and low flow oxygen therapy in the children aged 1 to 24 months and diagnosed with moderate and severe acute bronchiolitis
Yazar: GANİMET ÖNER
Danışman: PROF. DR. NİLDEN TUYGUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Bronşiyal hastalıklar = Bronchial diseases ; Bronşiyolit = Bronchiolitis ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics ; Çocuklar = Children

Özet:
1-24 Ay Arası Orta ve Ağır Akut Bronşiyolit Tanısı Alan Çocuklarda Yüksek Akımlı Nazal Kanül Oksijen Tedavisi ile Düşük Akımlı Oksijen Tedavisinin Geriye Dönük Karşılaştırılması
GİRİŞ ve AMAÇ: Çocuklarda solunum desteği olarak kullanımı giderek artan yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisinin (YANKOT), orta ve ağır akut bronşiyolitli çocuklarda tedavi etkinliğini değerlendirerek, düşük akımlı oksijen sistemlerinden basit oksijen maskesiyle karşılaştırmayı ve her iki tedavi yönteminin vital bulgulardaki değişiklikler ve klinik sonlanımlar üzerinde üstünlüklerini ve kısıtlılıklarını ortaya koymayı amaçladık. Ayrıca tedavi yöntemlerinin bronşiyolitin klinik şiddetlerine göre etkinliklerinin de karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
GEREÇ ve YÖNTEM: Acil servis ve pediatri kliniklerinde Ekim 2016 ve Nisan 2017 tarihleri arasında orta ve ağır bronşiyolit tanısıyla yatırılarak takip edilen yaşları 1-24 ay arasında olan 130 olgu çalışmaya dahil edildi. Olguların verileri geriye dönük olarak değerlendirilerek YANKOT ve düşük akımlı oksijen tedavisi (DAOT) alanlar kaydedildi. Klinik skorlama sistemi kullanılarak olgular orta ve ağır şiddette olmak üzere gruplara ayrıldı. Olguların demografik özellikleri, özgeçmişleri, tedavi öncesi ve sonrası vital bulgularındaki değişiklikler, toplam oksijen alma süreleri, hastanede yatış süreleri ve klinik sonlanımları değerlendirildi ve hem tedavi yöntemleri hem de klinik şiddet durumlarına göre karşılaştırıldı. 
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen YANKOT (n=57, %43,9) ve DAOT (n=73, %56,1) alan olguların yaşları ortalama 8,1 (±6,3) ay ve tüm olguların 86'sı (%66,2) erkek cinsiyetteydi. YANKOT alan olguların 29'u (%50,9) orta, 28'i (%49,1) ağır bronşiyolit; DAOT alan olguların 50'si (%68,5) orta, 23'ü (%31,5) ağır bronşiyolit olarak değerlendirildi. Her iki tedavi grubundaki olguların vital bulgularındaki düzelme tedavinin 1. saatinden itibaren tedavi öncesine göre anlamlı bulundu (p<0,05). Ortalama dakika solunum sayısı tedavinin 8, 12 ve 24. saatinde YANKOT grubunda daha düşüktü. Her iki grubun solunum sayısı tedavi başlangıcından itibaren tedavi öncesine göre anlamlı azaldı (p<0,001). YANKOT grubunda, tedavi öncesine göre anlamlı düşüklük görülmesine rağmen tedavinin 24 ve 48. saatinde solunum sayısında hafif artış mevcuttu. Tedavinin 12 ve 24. saatinde YANKOT alan grupta ortalama kalp tepe atımı (KTA) daha düşüktü (p<0,05). Tedavi öncesine göre KTA'nın YANKOT grubunda tedavi başlangıcından itibaren, DAOT grubunda ise tedavinin 2. saatinden sonra anlamlı azaldığı görüldü (p<0,05). YANKOT grubunda, tedavi öncesine göre anlamlı düşüklük görülmesine rağmen tedavinin 48. saatinde solunum sayısına benzer şekilde KTA'da hafif artış gözlendi. Tedavinin 8.saatinden itibaren YANKOT grubunda SpO2'nin daha yüksek olduğu görüldü (p<0,05). SpO2 değerleri her iki grupta tedavinin 1. saatinde anlamlı artmış ve bu artış sonraki saatlerde de devam etmiştir (p<0,01). Her iki tedavi grubundaki olguların vital bulguları tedavinin 48. saatinde benzerdi. Orta ve ağır bronşiyolit olgularında YANKOT ve DAOT alan grupların solunum sayısının tedavi öncesine göre tedavi başlangıcından itibaren anlamlı azaldığı görüldü (p<0,05). Solunum sayısındaki azalmanın, orta şiddet bronşiyolitli olgularda DAOT ile, ağır bronşiyolitli olgularda ise YANKOT ile daha anlamlı düzeyde olduğu görüldü (p<0,001). Ortalama KTA orta şiddet bronşiyolitli olgularda tedavinin 24 ve 48. saatinde, ağır bronşiyolitli olgularda tedavinin 24. saatinde YANKOT grubunda daha düşüktü (p<0,05). Tedavi öncesine göre KTA'daki azalmanın orta şiddet bronşiyolit olgularında YANKOT ile tedavinin başlangıcından itibaren, DAOT ile tedavinin 4. saati ve 12. saatinden sonra anlamlı olduğu; ağır bronşiyolitli olgularda ise YANKOT ile tedavinin 8. saatinden itibaren, DAOT ile tedavinin 2. saati ve 12.saatinden sonra anlamlı olduğu bulundu (p<0,05). SpO2 değerleri orta şiddet bronşiyolitli olgularda YANKOT ile 1. saatte, DAOT ile 2. saatte anlamlı artmış ve bu artış devam etmişti (p<0,05). Ağır bronşiyolitli olgularda ise her iki tedavi grubunda tedavi başlangıcından itibaren SpO2'de anlamlı artış gözlendi (p<0,001). Olguların toplam oksijen alma süresi YANKOT grubunda ortalama 7,4 (±3,2) gün, DAOT grubunda 5,6 (±3) gündü ve YANKOT grubunda toplam oksijen alma ve hastanede yatış süresi daha uzundu (p<0,001). YANKOT alan orta ve ağır bronşiyolitli olguların yüksek akımla tedavi, toplam oksijen alma ve hastanede yatış süreleri benzerdi. Ancak YANKOT sonrası düşük akımlı oksijen tedavisine devam etme süresi orta şiddet bronşiyolitli olgularda daha uzundu (p=0,033). 
SONUÇ: Bronşiyolitli hastalarda, YANKOT uygulaması solunum sayısı ve kalp tepe atımında belirgin azalma, SpO2'de erken ve hızlı düzelme sağlar. Ancak toplam oksijen tedavisi alma ve hastanede kalış süresinde basit maske oksijen tedavisine üstünlüğü görülmemiştir. YANKOT ile hastaların vital bulgularında ilk 12-24 saat içinde düzelme olması ve tedavinin ilerleyen saatlerinde etkinliğinin değişmemesi nedeniyle, hastalarda klinik iyileşme görüldüğü zaman yüksek akımlı nazal kanülden ayırıp, bu tedavide ısrarcı olunmaması düşünülmelidir. Ağır bronşiyolitli hastalarda erken dönemde YANKOT uygulaması başlandığında hastaların solunum yetmezliğine gidişinin önlenerek, bu grupta daha başarılı sonuçlar elde edileceği öngörülebilir. Kolay uygulanabilir, güvenli ve etkili olması nedeniyle YANKOT seçilmiş bronşiyolitli hastalarda non-invazif ventilasyon yöntemi olarak tercih edilebilir.

Anahtar Kelimeler: akut bronşiyolit, çocuk, düşük akımlı oksijen tedavisi, orta ve ağır bronşiyolit, vital bulgu, yüksek akımlı nazal kanül oksijen tedavisi

Abstract:
A Retrospective Comparison of High Flow Nasal Cannula Oxygen Therapy and Low Flow Oxygen Therapy in the Children Aged 1 To 24 Months and Diagnosed with Moderate and Severe Acute Bronchiolitis
INTRODUCTION: The aim of present study was to evaluate the efficacy of high-flow nasal cannula oxygen therapy (HFNCOT), which is used as a respiratory support, in children with moderate and severe acute bronchiolitis and to compare them with simple oxygen mask from low flow oxygen systems. We also aimed to demonstrate the advantages and limitations of both treatment modalities on changes in vital signs and clinical outcomes. In addition, it was aimed to compare the efficacies of treatment methods according to the clinical severity of bronchitis. 
SUBJECTS AND METHODS: A total of 130 hospitalized cases aged 1 to 24 months and followed-up in the emergency department and pediatric clinics due to diagnosis of moderate and severe bronchiolitis between October 2016 and April 2017 were included in the study. The patients treated the HFNCOT and low flow oxygen therapy (LFOT) were recorded by evaluating the data retrospectively. The patients were divided into groups as moderate and severe using clinical scoring system. Demographic characteristics, medical history, changes in vital signs before and after treatment, total oxygen uptake time, duration of stay in the hospital and clinical outcomes of the patients were evaluated and these results were compared according to both treatment modalities and clinical severity.
RESULTS: The mean age of the patients receiving HFNCOT (n = 57, 43.9%) and LFOT (n = 73, 56.1%) was 8.1 (± 6.3) months, and 86 (66%) of all cases were male. 29 (50.9%) of the cases receiving HFNCOT were evaluated as moderate and 28 (49.1%) as severe bronchiolitis. 50 (68.5%) of the cases receiving LFOT were evaluated as moderate and 23 (31.5%) as severe bronchiolitis. It was found that the improvement in the vital signs of the patients in both treatment groups was significant compared to the levels before treatment from the 1st hour of the treatment (p <0.05). The mean of respiratory rate per minute was lower in the group of HFNCOT at 8th, 12th and 24th hours of the treatment. From the beginning of the treatment, the respiratory rate of both groups decreased significantly compared to the pre-treatment period (p <0.001). Although there was a significant decrease in respiratory rate of the group of HFNCOT compared to pre-treatment period, there was a slight increase in respiratory rate of this group at 24th and 48th hours of the treatment. The mean of heart rate (HR) was lower in the group receiving HFNCOT at the 12th and 24th hours of the treatment (p <0.05). According to the pre-treatment state, it was seen that HR decreased significantly in the group of HFNCOT from the beginning of the treatment and in the group of LFOT after the 2nd hour of the treatment (p <0.05). Although it was detected that there was a significant decrease in HR of the group of HFNCOT compared to the pre-treatment period, it was seen that there was a slight increase in HR of this group at the 48th hour of treatment in a shape similar to the respiratory rate. SpO2 values increased significantly in both groups at the 1st hour of treatment and this increase continued in the following hours (p<0.01). In moderate and severe bronchiolitis cases, it was seen that the respiratory rate of groups receiving HFNCOT and LFOT decreased significantly compared to the pre-treatment period, from the beginning of treatment (p <0.05). It was seen that the decrease in the number of respiration was more significant in the cases of moderate bronchiolitis with LFOT and in in the cases of severe bronchiolitis with HFNCOT (p<0.001). It was seen that the decrease in the number of respiration was more significant in the cases of moderate bronchiolitis with LFOT and in in the cases of severe bronchiolitis with HFNCOT (p<0.001). In the group of HFNC oxygen therapy, the mean of HR was lower in the cases of moderate bronchiolitis at the 24th and 48th hours of treatment and in the cases of severe bronchiolitis at 24th hours of treatment (p<0.05). It was found the decrease in HR compared to pre-treatment period was significant in the cases of moderate bronchiolitis from beginning of the HFNCOT and after the 4th and 12th hours of LFOT. In addition, It was detected that this decrease was significant in the cases of severe bronchiolitis from 8th hour of HFNCOT and after 2nd hour and 12th hour of LFOT (p <0.05). SpO2 values were significantly increased in the cases of moderate bronchiolitis at the first hour of HFNCOT and at the second hour of LFOT, and this increase continued (p <0.05). In the cases of severe bronchiolitis, it was seen that there was a significant increase in SpO2 values in the both treatment groups from beginning of the treatment (p <0.001). The total oxygen uptake time of the cases was 7.4 (± 3.2) days in the group of HFNCOT and 5.6 (± 3) days in the group of LFOT. The total oxygen uptake time and the duration of stay in the hospital were longer in the group of HFNCOT (p <0.001). High flow therapy duration, total oxygen uptake time and the duration of stay in the hospital were similar in the cases with moderate and severe bronchiolitis receiving HFNCOT. However, time to continue low-flow oxygen therapy after HFNCOT was longer in the patients with moderate bronchiolitis (p = 0.033).
CONCLUSION: In the patients with bronchiolitis, the administration of HFNCOT provides a significant decrease in respiratory rate and heart rate, and early and rapid improvement in SpO2. However, it was seen that the HFNCOT was not superior to simple mask oxygen therapy in terms of total oxygen uptake time, duration of stay in the hospital. Since HFNCOT improves the vital signs of the patients within the first 12-24 hours and its efficacy does not change later in the treatment, when clinical improvement is seen in the patients, it should be considered to separate high flow nasal cannula from the patients and not to be insistent on this treatment. In the patients with severe bronchiolitis, when the administration of HFNCOT is started in the early period, it can be predicted that this therapy will prevent the patients from progressing to respiratory failure and more successful results will be obtained in this group. HFNCOT can be preferred as non-invasive ventilation method in the selected patients with bronchitis because of its properties as easy to apply, safe and effective. 

Key Words: acute bronchiolitis; child; high-flow nasal cannula oxygen therapy; low-flow oxygen therapy; moderate and severe bronchiolitis; vital signs.