Üçüncü basamak bir sağlık kuruluşunda intern ve asistan hekimlerin spinal musküler atrofi (SMA) hastalığı hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels of intern and assistant doctors about spinal muscular atrophy (SMA) disease in a tertiary healthcare institution
Yazar: MUHAMMED OĞUZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AVNİ ŞAHİN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Spinal Musküler Atrofi (SMA), spinal kord ön boynuz motor nöronları ve beyin sapı motor nükleuslarının dejenerasyonu sonucu progresif geri dönüşümsüz kas atrofisi ve güçsüzlüğü ile karakterize kalıtsal bir nöromüsküler hastalıktır. Gelişmiş ülkelerde yenidoğan ölümleri arasında üst sıralarda olması, bebek ölümlerinde kistik fibrozisten sonra en sık görülen ikinci genetik hastalık olması, mortalite ve morbiditenin yüksek olması bu hastalıktan korunma ve önleyici sağlık politikalarının önemini gözler önüne sermiştir. Bu çalışmada, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki intern ve asistan hekimlerin SMA hastalığı hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil etme kriterlerini karşılayan intern ve asistan hekimden oluşan toplam 272 kişiye yönelik literatür ve kaynak kitapların taranması sonucunda elde edilen güncel bilgiler doğrultusunda 10 sorudan oluşan sosyodemografik veriler ve SMA hastalığı hakkında 40 bilgi sorusu olmak üzere toplam 50 sorudan oluşan anket formu yüz yüze görüşülerek doldurulmuştur. Bulgular: Çalışmaya 92'si (%33,8) kadın ve 180'i (%66,2) erkek olmak üzere toplam 272 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların 140'ı (%51,5) intern hekim ve 132'si (%48,5) asistan hekimdir. Çalışmamızdaki katılımcılara yöneltilen sorular alt başlıklara ayrıldığında SMA hastalığı ile ilgili klinik ve taşıyıcı tarama programı konularının bilgi düzeyi diğer bütün alt başlık konularının bilgi düzeylerinden daha yüksek bulunmuştur. Evli olanların bilgi düzeyi, bekar olanların bilgi düzeyinden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,001). ASM deneyimine sahip olanların bilgi düzeyi, ASM deneyimi olmayanlara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,003). Çalışmamızda, katılımcıların yaşı ile meslek süresi ve toplam puan arasında pozitif yönde bir korelasyon tespit edilmiştir. SMA hastalığı hakkında bilgi sahibi olduğunu düşünenlerin bilgi düzeyi, bilgi sahibi olduğunu düşünmeyenlerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,001). Asistan hekimlerin bilgi düzeyi, intern hekimlerin bilgi düzeyinden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,002). Sonuç: Bu çalışma, intern hekimlerin SMA hastalığı hakkında bilgi düzeylerinin yetersiz olduğunu göstermektedir. Ankete katılan hekimlerin çoğu, SMA hastalığı hakkında eğitim almak istediklerini belirtmişlerdir. Bu nedenle, tıp fakültesi derslerinde SMA hastalığına yönelik eğitim içeriğinin artırılması, eğitim materyallerinin sağlanması, mezuniyet sonrasında hekimlere çalıştıkları yerlerde düzenli aralıklarla eğitimlerin devam ettirilmesi, klinik uygulama ve hasta rehberleri oluşturularak bu içeriklere erişimin sağlanması hekimlerin bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını artırmak için faydalı olacaktır.

Abstract:
Introduction and Objective: Spinal Muscular Atrophy (SMA) is a hereditary neuromuscular disorder characterized by progressive irreversible muscle atrophy and weakness due to the degeneration of motor neurons in the spinal cord anterior horn and motor nuclei in the brainstem. The fact that it is among the top causes of neonatal deaths in developed countries, is the second most common genetic disease after cystic fibrosis in infant deaths, and has high mortality and morbidity have revealed the importance of protection and preventive health policies from this disease. This study aims to evaluate the extent of knowledge and awareness about SMA disease among intern and assistant doctors at Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine. Materials and Methods: Consistent with information gathered from a comprehensive review of existing literature, a survey form containing a total of 50 questions (10 on sociodemographic data and 40 on SMA disease information) was administered through face-to-face interviews with both intern and assistant doctors meeting the inclusion criteria. Results: The study included a total of 272 participants, comprising 92 (33.8%) women and 180 (66.2%) men. Among them, 140 (51.5%) were intern doctors, and 132 (48.5%) were assistant doctors. Upon categorizing the questions posed to participants in our study into subheadings, it was observed that the knowledge level concerning topics related to SMA disease within the clinical and carrier screening program was higher compared to all other subheadings. Notably, the knowledge level of married individuals was significantly higher than that of their single counterparts (p = 0.001). The study revealed a significant difference in knowledge levels between individuals with ASM experience and those without (p=0.003). Furthermore, our investigation identified a positive correlation between participants' age, career duration, and total score. Notably, individuals who considered themselves knowledgeable about SMA disease exhibited a significantly higher knowledge level compared to those who did not perceive themselves as knowledgeable (p<0.001). Additionally, the knowledge level of assistant doctors was found to be significantly higher than that of intern doctors (p=0.002). Conclusion: This study highlights the inadequacy of intern doctors' knowledge regarding SMA disease. A significant majority of doctors expressed a desire for training on SMA disease. Consequently, enhancing educational content related to SMA disease in medical school curricula and providing more educational resources, implementing ongoing professional development sessions for doctors at their post-graduate workplaces, developing clinical practice guidelines and patient manuals, and ensuring easy access to these materials would prove beneficial in elevating doctors' knowledge and awareness of SMA.