Basın işletmelerinde ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sisteminin uygulanması
Application of ISO 9001:2008 Quality Management System in press companies
Yazar: ÖZNUR AYŞE GİRİT
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN UĞUR DAİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / Basın Ekonomisi ve İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Basın işletmeleri = Press organizations ; Basın işletmeleri = Press organizations ; ISO 9001:2008 = ISO 9001:2008 ; Kalite = Quality ; Kalite yönetim sistemi = Quality management system

Özet:
Bilgi çağını yaşadığımız, iletişim teknolojisinin hızla geliştiği günümüzde ortaya çıkan değişim ve gelişim süreçlerinden tüm işletmeler etkilenmekte, firmalar da bu gelişim süreçlerine paralel olarak faaliyet gösterme şeklini geliştirmek istemektedir. Bu, pazar payını büyütmek veya maliyetleri azaltmak anlamına gelebileceği gibi riski daha etkili bir biçimde yönetmek veya müşteri memnuniyetini artırmak şeklinde de olabilmektedir. Kalite yönetimi sistemi, seçilen her alanda performansın izlenmesi ve arttırılması için gereken çerçeveyi firmaya sağlar.Kalite yönetimi, hizmetten yararlananların memnun edilmesi olan bir yönetim felsefesidir. Stratejik ve bütünü kapsayan bir yönetim sistemi olan Kalite Yönetimi, tüketici tatminini amaçlar ve bir örgütte üst yönetimden en alt kademedeki çalışanlara kadar tüm çalışanların iş süreçlerine katılımı ve tüm işlerin iyileştirilmesini temel alır.Basın işletmeleri her ne kadar kültürel işletme olarak ele alınsa da aynı zamanda ticari bir işletme olarak verimli ve etkin çalışabilmek ve faaliyetlerini sürdürebilmek için modern yönetim anlayışlardan yararlanmalıdır. Bu çerçevede toplam kalite yönetimi anlayışı basın işletmeleri içinde hedeflerini gerçekleştirme imkanı veren temel bir yaklaşım haline gelmiştir.Bu çalışmanın temelini yazılı basın işletmeleri oluşturmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde işletme, basın işletmeleri ve özellikleri hakkında literatür taramasından elde edilen bilgiler verilmiştir. İkinci bölüm organizasyon yapılarını ele almakta ve basın işletmelerinde uygulanan organizasyon yapıları üzerinde durmaktadır. Üçüncü bölüm basın işletmelerinde çalışanların görev, yetki ve sorumlulukları konusunu kapsamaktadır.Dördüncü bölümde kalite yönetimi ve ISO 9000 konularında bilgilere yer verilmiştir. Yapılan araştırmada basın işletmelerinde de diğer işletmelerde olduğu gibi ISO 9001 kalite yönetim sistemi uygulamaya konulmaya çalışılmış ancak basın işletmelerinin en önemli özelliklerinden biri olan iki başlı yönetim özelliği bu sistemin uygulanmasını engellediği saptanmıştır. Basın işletmeleri de her ne kadar tek bir yönetime bağlı görünse de bu uygulamada farklılık göstermektedir. En iyi işleyen basın kuruluşu dahi iki başlıdır; bir yanda gazeteciler ve gazetecilerden sorumlu olan yayın müdürü, öte yandan bütün teknik, idari ve mali personel ve bu fonksiyonları yüklenen müessese müdürü bulunmaktadır. Bu durum da işletme yer alan iş süreçlerinin farklı bakış açılarından ele alınmasına neden olmakta ve dolayısıyla kalite yönetim standartların uygulanmasını engellemektedir.Bununla birlikte küçük bir basın işletmesinin sürekli ya da belirli zamanlarda çalışan birkaç adet personeli olsa bile, herkes işin kendine düşen görevi bilmedikçe gazetenin düzenli bir biçimde çıkarılması mümkün değildir. Bu nedenle bu tezde önerilen ISO 9001 Kalite Yönetim Sisteminin uygulanması zorunlu dökümantasyonunun işletmeye yönelik bir yasa şeklinde algılanmayıp, güncel değişikliklere göre revize edileceği unutulmamalı ve işletme verimini arttıracağına inanılan sistemin uygulanması üzerinde önemle durulmalıdır.Ayrıca sistemde var olan süreçler işletmeden işletmeye farklılık gösterdiği gibi prosedür ve talimatların da işletmeye özgü olarak değişebilecektir. Bu nedenle bu tezde sözü edilen kalite yönetim sisteminin basın işletmelerine uyarlanması öneri niteliği taşımaktadır.Bu tezin amacı olan ISO 9001 Kalite Yönetim Sisteminin basın işletmelerinde kurulmasına yönelik olarak ISO 9001 Kalite Yönetim Sisteminin zorunlu standartlarının basın işletmeleri süreçlerine uyarlanması son bölümde adım adım açıklanmaktadır. Son bölümde ayrıca yapılan araştırmanın bulguları ve yorumlar yer almaktadır.

Abstract:
In the information era that we are in, changes and developments that have been generated rapidly in the parallel with the communication technology. This has made impact on organizations. Organizations have to change their processes in tandem with these developments. This has been occurring in a way that reduces cost and increases market shares, as well as manages the risk effectively. It has also increased the customer satisfaction. A quality management system enables organizations to monitor and boost their performance in every field.Quality management is a management philosophy that gives consumers satisfaction. The aim of a quality management system that covers a whole organization strategically is to make all employees to enhance all levels of their work.Although press organizations are considered as culturel organizastions, they have to make benefit from a modern management approach in order to run effectively and keep their activities up. In this framework, a quality management system is a basic approach for a press organization to make them realize their aims.?Press organization? constitutes the focus of this study. In the first section, the information about general and press organizations, as well as features that may be obtained by searching the books and articles, has been given. The second section deals with generals and press organizations. The third section includes the task, authority and responsibilities of employees that work in press organizations. In the fourth section, the information is provided about quality management and ISO 9000 standarts.The results follow the effects of applying a quality management system to a press organization, however, a two-headed management system, which is one of the features of a press organization, prevented the system from running. Although a press organization seems to depend upon only one manager, this shows the difference in the implementation. Even the best running press organization has a two-headed management system: The editor, on one hand, who is responsible for journalists, and a manager, on the other hand, who is responsible for employees of the technical, managerial and financial parts of organization. This implementation caused differencies in managerial perspectives and it prevented the implementation of a quality system.Even if a small press organization includes a few employees, every employee has to know his responsibilities for the organization to run affectively. The compulsory documentaries that were mentioned in this study should not be considered as stable legislation. They should be revized whenever they are changes in an organization and there should be emphasis on this system so as to increase productivity.In addition, as all the processes change from organization to organization, so instructions and procedures must also change according to the organization's features. The quality system in this study advised of the qualifications for implementation of a press organization.The implementation of compulsory standarts of a quality management system is the last section. Also, research findings and comments are in the last section.