Annelerin beyin hemisferi baskınlık eğilimleri ile duygu sosyalleştirme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Ölçek geliştirme ve uygulama çalışması
Investigation of the relationship between brain hemisphere dominance tendencies and emotion socialization behaviours of mothers: Scale development and implementation study
Yazar: GÜLÇİN KILIÇASLAN KAYMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN SEZGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Beyin = Brain ; Beyin baskınlığı = Brain dominance ; Duygu = Emotion ; Duygu sosyalizasyonu = Emotion socialization ; Serebral hemisfer = Cerebral hemisphere ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ebeveynlerin beyin baskınlık eğilimini ölçen bir ölçek geliştirmek ve annelerin beyin baskınlık eğilimleri ile duygu sosyalleştirme davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma iki aşamadan oluşmuş ve nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Birinci aşaması tarama modelinde; ikinci aşama ise korelasyonel araştırma modelinde desenlenmiştir. Verilerin toplanması için "Beyin Hemisferi Baskınlık Eğilimi Ölçeği (BHBEÖ)", "Beyin Baskınlığı Envanteri (BBE)", "Edinburgh El Tercihi Anketi (EETA)" ve "Çocukların Olumsuz Duygularıyla Baş Etme Ölçeği (ÇODBÖ)" kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS 22.0 ve AMOS 23.0 paket programı programı kullanılarak analiz edilmiştir.  
Bulgular: Araştırmanın birinci aşamasında BHBEÖ geliştirilmiştir. BHBEÖ'nün Cronbach Alpha katsayısı 0,65, Split Half-Guttman katsayısı 0,80 bulunmuştur. BHBEÖ ile EETA puanları arasında 0,551, BBE puanları arasında 0,878 düzeyinde anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Araştırmanın ikinci aşamasında annelerin, çocukların olumsuz duygularıyla baş etmeleri ile öğrenim durumu, aile yapısı, çocuk sayısı ve çocuğun algılanan mizacı değişkenleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bütün Beyin Eğilimi alt boyut puanları ile ÇODBÖ ES puanları arasında negatif, DİT ve POT puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Sonuç: Beyin Hemisferi Baskınlık Eğilimi Ölçeği'nin (BHBEÖ) geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır. Annelerin bütün beyin eğilimleri arttıkça sıkıntı ve endişe tepkilerinin azaldığı, duygu ifadesini teşvik düzeyleri ve problem odaklı tepki düzeylerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Konu ile ilgili çalışmaların planlanmasına ve duygu sosyalleştirme davranışlarına yönelik öneriler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Beyin Baskınlığı, Duygu Sosyalleştirme, Duygu Sosyalleştirme Davranışları, Beyin Hemisferi Baskınlık Eğilimi

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to develop a scale that measures parents' brain dominance tendencies and to examine the relationship between mothers' brain dominance tendencies and emotion socialization behaviors.
Materials and Methods: The research consists of two phases and good research methods are used. In the first stage scanning model; In the second stage, it was patterned in the research model. For the expectations of the data, "Cerebral Hemisphere Dominance Tendency Scale (CHBS)", "Brain Dominance Inventory (BBE)", "Edinburgh Hand Preference Questionnaire (EETA)" and "Children's Negative Emotions Coping Scale (CADSS)" were used. Data were analyzed using IBM SPSS 22.0 and AMOS 23.0 package program.
Results: In the first stage of the research, CIAI was developed. The Cronbach Alpha coefficient of the BHBES was 0.65, and the Split Half-Guttman coefficient was 0.80. It was observed that there was a significant correlation at the level of 0.551 between BHBI and EETA scores, and at the level of 0.878 between BCI scores. In the second stage of the study, a significant difference was found between the mothers' coping with their children's negative emotions and the variables of educational status, family structure, number of children and the child's perceived temperament. A negative correlation was found between the Whole Brain Tendency sub-dimension scores and the CBDC ES scores, and a positive correlation was found between the DIT and POT scores.
Conclusion: It was determined that the Brain Hemisphere Dominance Tendency Scale (CHBES) is a valid and reliable scale. It was concluded that as the whole brain tendencies of the mothers increased, distress and anxiety reactions decreased, and the levels of encouragement of emotion expression and problem-focused reaction levels increased. Suggestions for planning studies on the subject and emotional socialization behaviors are given.
Keywords: Brain Dominance, Emotion Socialization, Emotion Socialization Behaviors, Brain Hemisphere Dominance Tendency