II. Meşrutiyet Dönemi'nde Bayezid Sancağı (1908-1918)
Bayezit Sanjak in the Second Constitutional Monarchy Period (1908-1918)
Yazar: MAKUL YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP KARATAŞ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Bayezid Sancağı = Bayezid Sanjak ; Hamidiye Alayları = Hamidiye Crowds ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
Osmanlı Devleti çok geniş bir coğrafyada yaklaşık altı yüzyıl hüküm sürmüş bir imparatorluk olmakla birlikte günümüzde mevcut büyük devletlerin birçoğunun gerçekleştiremediği bir istimalet ve müsamaha politikasıyla farklı unsurları bünyesinde barındırmıştır. Bu uzun ömürlü imparatorluk, fethedilen topraklarda çok katı idare politikaları uygulanmamış bilakis Osmanlı yönetim anlayışını yansıtacak şekilde küçük değişiklikler ile birlikte mevcut idare tarzları korunmuştur. Osmanlı taşra idaresi ile ilgili yapılan her çalışma bu konudaki bir eksiği gidermekte ve idare tarzının daha iyi anlaşılmasına hizmet etmektedir. Bu noktadan hareketle Bayezid Sancağı'nın Meşrutiyet dönemindeki sosyal, siyasi, ekonomik, durumunun yanı sıra aşiret alayları ve Ermeni Meselesinin Sancağa yansımaları çok yönlü bir şekilde araştırılarak incelenmiştir.    
	Çalışma dört bölümü ihtiva etmektedir. Birinci Bölümde II. Meşrutiyet Dönemi olarak bilinen 1908-1918 yılları arasında öne çıkan temel hususlara yer verilmiştir. İkinci Bölümde Bayezid Sancağı'nın tarihçesi verildikten sonra 1908-1918 yılları arasında yaşanan idareci değişiklikleri, Osmanlı Devleti ile İran arasında yaşanan sınır anlaşmazlıkları, sosyo-ekonomik durum, nüfus yapısı, eğitim durumu gibi konular üzerinde durulmuştur. Üçüncü Bölümde Müslüman tebaanın asırlarca beraber yaşadığı ve son dönemlere kadar problem yaşamadığı Ermeniler ile ilgili genel bilgiler verildikten sonra bir kısmının dış mihrakların etkisinde kalarak devletin huzur ve asayişini tehdit eden faaliyetlerine değinilmiştir. Dördüncü Bölümde Sultan II. Abdülhamid devrinin projesi olan ve Meşrutiyet döneminden sonra da kimi yapısal değişikliklerle varlığı sürdürülen Aşiret Alayları ve bu teşkilatın Bayezid Sancağı'na yansımaları incelenmiştir.

Abstract:
Although The Ottoman Empire ruled approximately six centuries in a vast region, yet it has included various nations with a tolerance policy which current great states can not implement.  If we look at the ruling policy of the empire, we can see that no strict administrative policies have been carried out in the conquered areas, on the contrary existing administrative styles have been mainly maintained with small alterations. Every study dealing with the provincial administration of the empire remove an unknown and make it easier to understand the administrative style. Therefore, the Bayezid Sanjak which had tribal regiments and Armenian problems during Second Constitutional Monarchy era is discussed widely and analysed in terms of social, political, economical, educational and demographical aspects.
	The study includes four parts. In the first part, the main points of the Second Constitutional Monarchy period are mentioned. In the second part, after mentioning the history of the Bayezid Sanjak, executive changes, border disputes between Ottoman Empire and Iran, socio-economical situaiton, the demography of the sanjak and educational subjects are emphasized. In the third part, after citing general information about Armenians who lived in a great harmony with the muslim community, the movements of some Armenians under influence of foreign powers, which were threatening the peace and order in the Ottoman Empire are stressed. In the fourth part, Second Abdülhamits tribal regiment project which maintained its structure even after the Constitutional Monarchy period with some changes and its effects on Bayezid Sanjak are discussed.