Evlenmemiş bireylerde evlilik kaygısı düzeyinin belirlenmesi, ruhsal hastalık riski ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin araştırılması
Determining the level of marriage anxiety in unmarried individuals, investigation of its relationship with the risk of mental illness and quality of life
Yazar: MAHMUT AKIN
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik kaygısı = Marriage anxiety ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ruh sağlığı = Mental health ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Evlenmemiş Bireylerde Evlilik Kaygısı Düzeyinin Belirlenmesi, Ruhsal Hastalık 
Riski ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisinin Araştırılması
Amaç: Evlilik; geçmişi insanlık tarihi kadar eski olan, iki bireyin kalıcı bir 
birliktelik için anlaşarak oluşturdukları, bireylerin birbirine karşı sorumluluk 
üstlendikleri evrensel bir olgudur. Günümüzde sosyokültürel yaşamdaki değişimler 
bireylerin evliliğe bakış açısını değiştirmektedir. Boşanma oranlarındaki artış başta 
olmak üzere birçok sebep kişilerde evlilik kaygısı oluşmasına sebep olmaktadır. Bu 
durumun, bireylerin ruhsal hastalık riski ve yaşam kalitesiyle ilişki olabileceği 
düşünüyoruz. Çalışmamız neticesinde bu konu hakkında daha fazla fikir sahibi 
olmayı umuyoruz. Araştırmamızın amacı ortalama evlenme yaşının üzerinde olan 
evlenmemiş bireylerde evlilik kaygı düzeylerinin belirlenmesi, ruhsal hastalık riski 
ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin araştırılmasıdır.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma kesitsel tipte olup, 01 Temmuz-30 Eylül 
2022 tarihleri arasında Adana ili Kışla Köprülü Aile Sağlığı Merkezi ve Belediye 
Evleri 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'nde evlenmemiş 240 bireyle yüz yüze görüşme 
yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmamızda yapılandırılmış anket formu ile 
sosyodemografik veriler, özgeçmiş ve kişisel yaşam ile ilgili tanımlayıcı veriler; 
sigara içenlerde Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, evlilik kaygı düzeyinin 
belirlenmesi için Evlilik Kaygısı Ölçeği, ruhsal hastalık riskini değerlendirmek için 
Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve WHOQOL BREF-TR Yaşam Kalitesi 
ölçeği kullanıldı. Veriler, uygun istatistik programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Çalışmamızda yaş ortalaması 30,3±5,9 yıl olarak bulunmuş olup, 
en küçük 25 ve en büyük 49 yıl idi. Katılımcıların 74'ü (%30,8) erkeklerden, 166'si 
(% 69,2) kadınlardan oluşmaktaydı Katılımcıların Evlilik Kaygısı Ölçeği (EKÖ) 
puanları ortalaması 13,0±8,9 olarak bulundu. Katılımcıların WHOQOL-BREF (TR) 
yaşam kalitesi ölçeği bedensel sağlık boyutu ortalama puanı 71,6±16,4, ruhsal sağlık 
boyutu ortalama puanı 63,7±16,5, sosyal ilişkiler boyutu ortalama puanı 62,0±20,1, 
çevre boyutu ortalama puanı 64,3±14,4 idi. Katılımcıların Hastane anksiyete ve 
depresyon ölçeği (HAD) puanları incelendiğinde anksiyete puanı ortalaması 7,4±3,6 
ve depresyon puanı ortalaması 6,0±3,5 idi. Katılımcıların HAD puanlarına göre 
viii
anksiyete risk sınıflaması yapıldığında; 196'sının (%81,7) "risk yok", 44'ünün 
(%18,3) "risk var" şeklindeydi. Katılımcıların HAD puanlarına göre depresyon risk 
sınıflaması yapıldığında ise; 169'unun (%70,4) "risk yok", 71'inin (%29,6) "risk 
var" şeklindeydi. Anksiyete riski olmayanların EKÖ puanları 12,0±8,5 iken, 
anksiyete riski olanlarda 17,1±9,9 olarak bulundu ve anksiyete riski olmayanlarda 
evlilik kaygısı diğerlerine göre anlamlı düzeyde daha düşük saptandı. Depresyon 
riski olmayanlarda EKÖ puanları 11,8±8,2 iken, depresyon riski olanlara 15,7±10,0 
olarak bulundu ve depresyon riski olmayanlarda evlilik kaygısı diğerlerine göre
anlamlı düzeyde daha düşük saptandı.
Sonuç: Evlilik kaygısının; ileri yaşta, eğitim düzeyi yükseldikçe, anksiyete 
ve/veya depresyon riski olanlarda, ciddi romantik ilişkisi olmayanlarda, babanın 
kaybında, kardeş sayısı arttığında ve sigara kullananlarda arttığı görüldü. Kadınlarda, 
öğrenci ve çalışmayanlarda, babanın kaybında ise anksiyete ve/veya depresyon 
puanları daha fazlaydı. Kadınlarda, kardeşi boşanmış olanlarda, ciddi romantik 
ilişkisi olmayanlarda, öğrenci ve bir işte çalışmayanlarda yaşam kalitesinin bazı alt 
boyutlarının puanları daha düşüktü. Bu bireylerin evlilik kaygısını, hastalık 
durumunu ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler ortaya konulabilirse bireylerin 
yaşamlarına pozitif yönde katkı sağlanabilir. Bu bakımdan, evlenmemiş bireylere 
yönelik etkili iletişim teknikleri, evlilik beklentisi, evliliğin anlamı gibi konularda 
tedavi, eğitim ve danışmanlık hizmeti verilebilir.
Anahtar sözcükler: Evlilik kaygısı, ruhsal hastalık riski, yaşam kalitesi

Abstract:
Determining the Level of Marriage Anxiety in Unmarried Individuals, 
Investigation of Its Relationship with the Risk of Mental Illness and Quality of 
Life
Aim: Marriage; It is a universal phenomenon that is as old as the history of 
humanity, formed by two individuals by agreeing for a permanent union, and in 
which individuals take responsibility for each other. Today, changes in socio-cultural 
life change the perspective of individuals on marriage. Many reasons, especially the 
increase in divorce rates, cause marriage anxiety in people. We think that this may be
related to the risk of mental illness and quality of life of individuals. We hope to have 
more ideas on this subject as a result of our study. The aim of our study is to 
determine the marital anxiety levels of unmarried individuals above the average age 
at marriage and to investigate its relationship with the risk of mental illness and 
quality of life.
Materials and methods: This research is cross-sectional and was conducted 
by face-to-face interview method with 240 unmarried individuals in Adana province 
Kışla Köprülü Family Health Center and Belediye Evleri Family Health Center No. 1 
between 01 July and 30 September 2022. In our research, with the structured 
questionnaire form, sociodemographic data, background and descriptive data about 
personal life; The Fagerström Test for Nicotine Dependence was used in smokers, 
the Marriage Anxiety Scale was used to determine the level of marital anxiety, the 
Hospital Anxiety and Depression Scale and the WHOQOL BREF-TR Quality of Life 
scale were used to assess the risk of mental illness. Data were analyzed using the 
appropriate statistical program.
Results: In our study, the mean age was 30.3±5.9 years, with the youngest 
being 25 and the oldest 49 years. Of the participants, 74 (30.8%) were men, and 166 
(69.2%) were women. Participants' WHOQOL-BREF (TR) quality of life scale 
physical health dimension average score is 71.6±16.4, mental health dimension 
average score is 63.7±16.5, social relations dimension average score is 62.0±20.1, 
environment dimension mean score was 64.3±14.4. When the hospital anxiety and 
depression scale (HAD) scores of the participants were examined, the mean anxiety 
x
score was 7.4±3.6 and the mean depression score was 6.0±3.5. When anxiety risk 
classification is made according to the HAD scores of the participants; 196 (81.7%) 
were "no risk", 44 (18.3%) "has risk". When the depression risk classification is 
made according to the HAD scores of the participants; 169 (70.4%) had "no risk", 71 
(29.6%) had "risk". While the ECE scores of those without anxiety risk were 
12.0±8.5, those with anxiety risk were 17.1±9. .9, and marriage anxiety was found to 
be significantly lower in those who did not have an anxiety risk. While the ICS 
scores were 11.8±8.2 in those without depression risk, it was 15.7±10.0 in those with 
depression risk, and marriage anxiety was found to be significantly lower in those 
without depression risk.
Conclusion: Marriage anxiety; It was observed that it increased in advanced 
age, as the education level increased, in those with anxiety and/or depression risk, in 
those who did not have a serious romantic relationship, in the loss of a father, as the 
number of siblings increased and in those who smoked. Anxiety and/or depression 
scores were higher in females, students and non-workers, and the loss of a father. 
The scores of some sub-dimensions of quality of life were lower in women, those 
with a divorced sibling, those who did not have a serious romantic relationship, and 
those who were students and unemployed. If the factors affecting the marital anxiety, 
disease status and quality of life of these individuals can be revealed, a positive 
contribution can be made to the lives of the individuals. In this respect, treatment, 
education and counseling services can be provided for unmarried individuals on 
issues such as effective communication techniques, marriage expectation, and the 
meaning of marriage.
Key words: Unmarried individuals, marital anxiety, mental illness, quality of 
life