Bir eğitim bakanı olarak Emrullah Efendi'nin eğitim felsefesi politikaları ve uygulamaları 1908-1914
As a minister of education Emrullah Efendi's philosophy of education, his educational politics and practicies 1908-1914
Yazar: MUAMMER İPEK
Danışman: PROF. DR. CEMAL TOSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Emrullah Efendi = Emrullah Efendi ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history

Özet:
İttihat ve Terakki Cemiyeti önderliğinde 3 Temmuz 1908'de gerçekleştirilen Devrim, siyasî hareketlilikle birlikte bir çok eğitim sorunlarını ortaya çıkarmıştır. Bu sorunların çözümü için strateji belirlenmesi gerekiyordu. Islahat stratejileri tespitinde Partinin eğitim felsefesi ve politikası gözöününde bulundurulacaktı. Çünkü mevcut hızlı siyasî yaşam, eğitim kurumlarını da etkilemiş, hattâ yüksek öğretim öğrencileri arasında zaman zaman kargaşalara yol açmıştı. Memleket bu durumda iken İstanbul'da 31 Mart 1909 'da meydana gelen olay Selanik ve Edirne'den gelen Hareket Ordusu tarafından bastırıldıktan sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti, memleket işleriyle özellikle de maarif işleriyle ve sosyal konularla daha yakından ve daha kapsamlı bir biçimde uğraşmaya başladı. Nitekim 18 Teşrinievvel 1326 ( 1910 ) tarihinde İttihatçıların Selanik'te 13 gün devam eden kongresinde alınan bir dizi kararın eğitime ait kısmı Maarif Nazırı Emrullah Efendi tarafından hazırlanmıştır. Kongre'nin sonuç bildirgesinin özeti durumunda olan beşinci maddede; ''Cemiyet mev'izalarıyla, ilmî müesseseleriyle, faydalı neşriyat ve teşebbüsleriyle milletin siyasî ve içtimaî terbiyesine hizmette ve intihabatta Efkâr-ı Umûmiye 'ye rehberlikte devam eder... " denilmektedir. Cemiyet, bu kongrede, memleketin siyasî, içtimaî ve eğitim-öğretim sorunlarına topyekûn çözüm yolları aramış, çeşidi stratejiler belirlemiştir. Maarif sorunu, en başta çözüm bekleyen sorunlardan bir tanesi idi. Dönemin Maarif Nazırı, maarif sistemine 1869 Maarif-i Umûmiye Nizamnâmesi'yle verilen şeklini bütünüyle ele alıp, topyekûn bir düzenlemeyi öngören bir "Maarif-i Umûmiye Kanun Tasarısı" hazırlamıştır.

Abstract:
With the leading of The Commite of the Union and Progress, the 23 July 1908 Revolution made the emergence of alot of problem of education, at same time a number ofpoltical movement started. The Commite of the Union and Progress interested in the educational problems, especially after the 31 March 1909 Political Movement On 18 October 1910 in Salonica the Commite assemled a congress. In this congress Emrullah Efendi, as a leading figure in the Commite prepeared a programme, including education. After this Congress, Emrullah Efendi, focused on the education as the Minister of Education. Emrullah 's main theory on educational reform was "Tûbâ Ağacı Nazariyesi" (The Theory of Tûbâ Tree). According to this theory the educational reforms must be started from the top, Le. the high education. But under the progress of oppositional movement he had to start the educational reforms from the primary education. For this reform, he prepeared "The Draft Law of Primary Education". He convedted the high schools (İdadis) into "Sultanî" (Modern High School). On the other hand, he reformed the primary schools in Western line.