Azerbaycan bestecilerinin eserlerinde viyolonselin yeri
Place of violoncello in Azerbaijan composers works
Yazar: LEYLİ AKBAROVA
Danışman: DOÇ. AMİNBAY SAPAYEV
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Yaylı Çalgılar Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2012
Konu: Müzik = Music
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bestekarlar = Composers ; Konçerto = Concerto ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Sonat = Sonata ; Viyolonsel = Cello ; Yay teknikleri = Bow techniques ; Yaylı çalgılar = String instruments ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Yapılan araştırmalar sonucu, Azerbaycan bestecilerinin eserlerinde yaratıcılığın sadece Azerbaycan sınırlarında değil, O'nun sınırlarından uzaklarda da yapıldığı, yabancı araştırmacıların araştırma objesi olarak belirlenmiştir. Azerbaycan müziğinde viyolonsel alanında yazılan ilk besteler, ilk Profesyonel Besteci Asaf Zeynallı tarafından 1920-1930 yılları arasında yazılmıştır. Bu eserlerin başında ?Koyunlar?, ?Mugamsayağı? ve ?Ninni? gelmektedir.Ünlü Azerbaycan Bestecisi Üzeyir Hacıbeyli Azerbaycan müziğinde ilk klasik müzik temellerini atmış olup, kendisi 20. yüzyılın birinci yarısında ?Arşın Mal Alan? Müzik Komedisi, ?Köroğlu? Operası'nı bestelemiştir. Ünlü Besteci Müslim Magomayev ?Şah İsmail? Operası'nı ve Afrasiyab Badalbeyli ?Kız Kulesi? balesini yazarak Ü. Hacıbeyli'nin yolunda devam etmişlerdir. Azerbaycan bestecileri bu büyük eserlerin temaları üzerinde viyolonsel için de eserler bestelemişlerdir. Bu besteciler; Süleyman Aleskerov, Fikret Amirov, Sabir ALiyev, Musa Mirzoyev, Tofik Bakihanov, Vasıf Adıgözelov, Firengiz Alizade ve Oktay Zülfigarov'dur. Yaylı Çalgılar için yazılmış bir takım besteler hem çocuklar için eserler, hem de büyük konçerto ve sonat form kapsamında Azerbaycan bestecilerinin bu alanda belirli başarıları profesyonel Azerbaycan Müziği kültürünün gelişimine büyük önem kazandırmışlardır. Sonuç olarak bu araştırmada, Azerbaycan bestecilerinin eserlerinde viyolonselin yerinin anlaşılabilmesi ve Azerbaycan bestecilerine ait eserlerin tarihçesinin doğru algılanabilmesi için yapılabilecekler incelenmiştir.Anahtar Kelime: Viyolonsel, Asaf Zeynallı, Konçerto, Sonat, Azerbaycan Besteleri.

Abstract:
The creativity of Azerbaijan music was the object of research not only in Azerbaijan. Foreign researchers showed interest in this field as well. The first compositions of violoncello music was written by the first professional composer Asaf Zeynally between years of 1920-1930. They are known as ?Koyunlar?, ?Mugamsayagı? and?Ninni?.The famous Azerbaijani composer Uzeyir Hajibeyli, laid a solid foundation of classical music in Azerbaijan. In the first half of 20th century he composed musical comedy ?Arshin Mal Alan? and ?Koroglu? Opera. His successors, the famous composer Muslim Magomayev and Afrasiyab Badalbeyli became famous with ?Shah Ismail? Opera and ?Maiden's Tower? balet.Following the great example Azerbaijan composers have created compositions for violoncello. These composers are Suleyman. Aleskerov, Fikret Amirov, Sabir Aliyev, Musa Mirzoyev, Tofik Bakihanov, Vasif Adıgozalov, Firengiz Alizadeh Oktay Zülfügarov.A number of compositions for strings including compositions for children and a great part of the concertos and sonatas have contributed great importance to the professional development of Azerbaijan musical culture. The conclusion: In this study the place of violoncello in the works of Azerbaijan composers and history of the pieces of Azerbaijan composers were investigated.Keywords: Cello, Asaf Zeynally, Concerto, Sonata, Azerbaijan compositions