İslâm düşünce tarihinde vesâyet problemi (Hicri I. ve II. asırlar)
The Problem of wasayah in İslam thought history
Yazar: KAMİLE ÜNLÜSOY
Danışman: PROF.DR. SAFFET SARIKAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
ivÖZETİSLÂM DÜŞÜNCE TARİHİNDE VESÂYET PROBLEMİ(Hicri I. ve II. Asırlar)Kamile ÜNLÜSOYSüleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler EnstitüsüTemel İslam Bilimleri Ana Bilim DalıYüksek Lisans Tezi, 113 Sayfa, Temmuz 2005.Danışman:Prof. Dr. M. Saffet SARIKAYAVesâyet düşüncesi, Şiû imâmet nazariyesinin bir parçasıdır. Vesâyet, ?Allah'ınemriyle, bir nebinin yada bir imamın hayatta iken kendisinden sonra dinû ve dünyevûişleri yerine getirecek bir kimseyi tayin etmesi? şeklinde tanımlanabilir. Hz. Peygamber,Hulefâ-i Râşidin dönemlerinde mevcut olmayan vesâyet fikri, Muaviye b. Ebû Süfyan'ınoğlu Yezid'i veliaht tayin etmesiyle siyâsû hayata girmiş, Emevû muhalifi grupların önesürdükleri teorilerle zamanla siyâsû ve itikâdi bir inanç unsuru haline dönüşmüştür.H. II. asrın başlarında Alioğullarından EbÃ» Hâşim Abdullah'ın ismi ön planaçıkmıştır. Beyân b. Sem'ân, Muğire b. Saûd gibi bazı kimseler onun vasiyetiyle imamolduklarını öne sürerek Emevû yönetimine karşı isyan etmişlerdir. Yine Abbâsû davetiniorganize eden Muhammed b. Ali de EbÃ» Hâşim'in imâmeti kendisine vasiyet ettiğiniiddia ederek ihtilâl hareketine kolayca meşrÃ»luk kazandırmıştır. H. I. ve II. asırlarlasınırlı olan bu çalışmada vesâyet fikrinin ilk defa kimler tarafından hangi sebeplerleortaya atıldığı, nasıl siyâsû ve inanç unsuru haline dönüştüğü, hangi mezhepler tarafındankabul edildiği kişiler ve olaylar temel alınarak incelenmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Şia, imâmet, vesâyet, vasû, Hz. Ali, EbÃ» Hâşim.

Abstract:
vABSTRACTTHE PROBLEM OF WASAYAH IN ISLAM THOUGHT HISTORY(I. and II. Centuries (A.H.))Kamile ÜNLÜSOYUniversity of Süleyman Demirel, Institute of Social Sciences,Department of Basic Islamic SciencesMaster Thesis, 113 pages, July, 2005.Super visior: M. Saffet SARIKAYAThe idea of wasayah is a part of Imamate Shiite. Wasayah can be described as`a prophet or imam can appoint a person who applies religious and worldly thingswith the command of God after him?. This post did not exist at the time of Prophetand Rightly Guided Caliphs until Muaviyah appointed his son as a new ruler. Theoppositions of Umayyads urged some wasayah theories against it. This led to bringabout a new concept of political and religious state.At the beginning of II. century (A.H.) Abu Hashim Abdallah from Ali?sbecame famous figure. Some names like Bayan b. Saman, Muğira b. Said claimed tobe imams on behalf of him and rebelled against current ruling system. Muhammad b.Ali who organised Abbasids invitation, claimed that Abu Hashim appointed him andhe got the courage to get justification for his movement. This work is limited to I.Century (A.H.) and II. century (A.H.), and also analyses through main personalitiesand incidents, when and how the idea of wasayah turned a religio-politic concept andwhich sects accepts it.Key word: Shia, imamate, wasayah, wasi, Ali, Abu Hashim.