Ortaokul öğrencilerinin geometriye yönelik öz-yeterlikleri ile geometrik düşünme düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of self-efficacy towards geometry and geometric thinking levels of secondary school students according to some variables
Yazar: DERYA KORKMAZ SERBEST
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT YENİLMEZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin geometriye yönelik öz-yeterlikleri ile geometrik düşünme düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesidir.
Yöntem: Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Bursa ili Osmangazi ilçesi devlet okullarında eğitim gören 5., 6., 7.  ve 8. sınıf 771 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veriler "kişisel bilgi formu", Cantürk-Günhan, Başer (2007) tarafından geliştirilen "geometriye yönelik öz-yeterlik ölçeği" ve Usiskin (1982) tarafından geliştirilen, Duatepe (2000) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan "Van Hiele geometri testi" ile toplanmıştır.  Veriler Spss 23.0 kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin cinsiyeti açısından geometriye yönelik öz-yeterliğin tüm alt boyutları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sınıf seviyesi, matematik karne notu, baba eğitim durumu açısından öz-yeterliğin tüm alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Anne eğitim durumu ve okul öncesi eğitim alma durumu açısından, "olumlu öz-yeterlik inançları", "olumsuz öz-yeterlik inançları" alt boyutlarında farklılaşma olduğu, "geometri bilgisinin kullanılması" alt boyutunda fark olmadığı tespit edilmiştir. Van Hiele geometrik düşünme ağırlıklı puanlarının cinsiyet açısından farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Van Hiele geometrik düşünme ağırlıklı puanlarının okul öncesi eğitim alma durumu, sınıf seviyesi, matematik karne notu, anne ve baba eğitim durumu açısından farklılaştığı bulunmuştur. Ortaokul öğrencilerinin geometrik düşünme ağırlıklı puanları ile öz-yeterliğin tüm alt boyutları arasında pozitif yönde, zayıf ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç ve Öneriler: Bu araştırmada öğrencilerin geometrik düşünme seviyeleri beklenen seviyenin altında tespit edilmiştir. Eğitim-öğretime başlamadan önce öğrencilerin geometrik düşünme düzeyleri tespit edilebilir, elde edilecek sonuca göre ders etkinlikleri düzenlenebilir.

Anahtar kelimeler: Geometri, Geometrik düşünme, Öz-yeterlik

Abstract:
Purpose: This study aimed to investigate the self-efficacy of secondary middle school students towards geometry and their geometric thinking levels in terms of some variables.
Method: In this study, the survey model, one of the quantitative research methods, was used. The study group of the research consisted of 771 5th-grade, 6th-grade, 7th-grade, and 8th-grade middle school students studying in public schools in the Osmangazi district of Bursa province in the spring term of the 2022-2023 academic year. Personal information form, the self-efficacy scale for geometry developed by Cantürk-Günhan, Başer (2007), and Van Hiele geometry test developed by Usiskin (1982) and adapted into Turkish by Duatepe (2000) were used as data collection tools. The data were analyzed using Spss 23.0
Results: In this study, no significant differences were found between all sub-dimensions of self-efficacy towards geometry in terms of the gender of middle school students. Statistically significant differences were found between all sub-dimensions of self-efficacy concerning grade level, mathematics report card grade, and father's education status. It was determined that there was a noticeable difference in the sub-dimensions of "positive self-efficacy beliefs" and "negative self-efficacy beliefs" in terms of the mother's educational status and preschool education status, but there was no difference in the sub-dimension of "using geometry knowledge" in terms of mother's educational status and preschool education status. No differences were found between Van Hiele's geometric thinking weighted scores in terms of gender. A remarkable difference was found between Van Hiele's geometric thinking weighted scores in terms of preschool education, grade level, mathematics report card grade, and mother and father education status. A positive, weak, and significant relationship was found between geometric thinking weighted scores of secondary school students and all sub-dimensions of self-efficacy.
Conclusion and Suggestions: In this study, students' geometric thinking levels were found to be below the expected level. Geometric thinking levels of students can be determined before starting education and course activities can be organized according to the results.

Keywords: Geometry, Geometric thinking, Self-efficacy