Endometriozis hastalarında preoperatif ve postoperatif uyku ve yaşam kalitesi analizi
Analysis of preoperative and postoperative quality of life sexual function and sleep in patients with ebdometriosis
Yazar: BELFİN NUR ARICI HALICI
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÖZCAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Giriş: Endometriozis endometriyal gland ve dokunun uterus dışında bulunması ile karakterize kronik jinekolojik bir hastalıktır. Asemptomatik seyredebileceği gibi, infertilite, kronik pelvik ağrı, dismenore, disparoni gibi semptomlar ile seyredebilir. Hastalar fiziksel olarak devamlı ağrı hissetmelerinin yanı sıra bu ağrı nedeniyle yaşam kalitesi, uyku kalitesi ve cinsel yaşam kalitesini de etkilemektedir. Bu çalışmada endometriozis hastalarının operasyon öncesi ve sonrası dönemlerde yaşam, uyku ve cinsel fonksiyon kalitesini doğrulanmış anketlerin kullanımı ile karşılaştırarak, aralarındaki farkı tespit etmeyi amaçladık.
Materyal Metod: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 2020-2021 yılları arasında Kadın Hastalıkları Ve Doğum Kliniğine başvuran 18-60 yaş arası endometriozis ön tanısı ile opere olup histopatolojik olarak endometriozis tanısının doğrulandığı, preoperatif ve posteropatif 3. Ayda kalite ölçek anketlerini kabul eden hastalar olmak üzere 56 kadın hasta dahil edildi. Hastalara operasyon öncesi ve operasyondan 3 ay sonra dismenore, disparoni ve kronik pelvik ağrı için VAS ile değerlendirme ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) (PSOI), Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (Turkish Version Of The MEQ), Endometriozis Sağlık Profili Anketi (EHP-30), Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI) Anketi uygulandı. Bu iki dönem karşılaştırılarak analiz yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 56 kadın hastanın yaş ortalaması 36,82 ±7.77 (22-54) idi. ASRM evrelendirmesine göre oranlar; %35,7 (n=20) Evre 1 endometriozis, %28,6 (n=16) Evre 2 endometriozis, %14,3 (n=8) Evre 3 endometriozis, %21,4 (n=12) Evre 4 endometriozisdi. Çalışmamızda operasyon sonrası hastaların ağrı skorlarında, yaşam, cinsel fonksiyon ve uyku kalitesinde istatiksel olarak anlamlı iyileşme izlendi. (p<0,001)
Sonuç: Endometriozis özellikle yaşanan yüksek ağrı skorları nedeniyle hastaların yaşam, cinsel fonksiyon ve uyku kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir hastalıktır. Hastaların şikayetine, fertilite durumu göz önünde bulundurulara cerrahi veya medikal tedavi yapılabilir. Tedavi yöntemi olarak tercih ettiğimiz operasyon ile hastaların ağrı skorlarının gerilediğini ve yaşam, cinsel fonksiyon ve uyku kalitesinin olumlu yönde düzeldiğini gösterdik.

Abstract:
Introducion: Endometriosis is a chronic gynecological disease characterized by the presence of endometrial gland and tissue outside the uterus. It may progress asymptomatically, or may progress with symptoms such as infertility, chronic pelvic pain, dysmenorrhea, and dyspareunia. In addition to chronic physical pelvic pain, due to this pain, it also affects the quality of life, sleep quality and sexual life of the patients   In this study, using validated questionnaires we compare the quality of life, sleep and sexual function of endometriosis patients before and after the operation. Our aim was to determine the benefit of operation for quality of life for endometriozis patients.
Materials and Methods: 56 women aged between 18-60 years with endometriozis symptoms, applied to the Gynecology and Obstetrics Clinic at Bezmialem Vakıf University Faculty of Medicine Hospital between 2020-2021 were included the study.  All of the patients have been  operated with a preliminary diagnosis of endometriosis and the diagnosis of endometriosis was confirmed histopathologically. The preoperative and posteropative 3rd month quality scale questionnaires were applied to all of the patients. Evaluation with VAS for dysmenorrhea, dyspareunia and chronic pelvic pain before and 3 months after the operation and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSOI), Morning-Evening Questionnaire (Turkish Version Of The MEQ), Endometriosis Health Profile Questionnaire (EHP- 30), the Female Sexual Function Scale (FSFI) Questionnaire was administered. These two periods were compared and analyzed.
Results: Fifty six female patients included in the study  The mean age of them were 36.82 ± 7.77 (22-54). The rates according to ASRM staging were as follows; 35.7% (n=20) Stage 1, 28.6% (n=16) Stage 2,14.3% (n=8) Stage 3, 21.4% (n=12) Stage 4.  Statistically significant difference  was observed in the pain scores, life, sexual function and sleep quality of the patients after the operation (p<0.001). In our study, we found that quality of life of the patients was improved.
Conclusion: Endometriosis is a disease that negatively affects patients' quality of life, sexual function and sleep, especially due to high pain scores. Surgical or medical treatment can be applied for the complaints of the patients, considering their fertility status. We showed that the pain scores of the patients regressed and the quality of life, sexual function and sleep improved positively with the operation. We thought that operation is a good choice for endometriozis patients in order to improve the quality of their life.