Kur'an ve insan davranışları ilişkisi
The relationship between the Quran and human behaviors
Yazar: İBRAHİM HALİL SEVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET VEHBİ ŞAHİNALP
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Fısk = Impious ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rıza = Consent ; Sabır = Patience ; Takva = Takva ; Zalim = Cruel ; İhanet = Betrayal ; İnsan davranışı = Human behavior ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an-ı Kerim'in muhatabı insandır ve insan davranışlarıdır. O nazil olduğu dönemde insanların ortaya koydukları yanlış davranışları düzeltmek ve onları hak yola yönlendirmek üzere nazil olmuştur. Kur'an-ı Kerim insanın beden ve ruhtan yaratıldığını, onun akıl, irade, düşünme, yapabilme v.b. gibi özelliklerle donatıldığını ifade ederek insanın sahip olduğu bu özellikleri itibariyle yeryüzüne halife kılındığını ve yeryüzünü imar ve ıslah etmek gibi sorumlululuklarının olduğunu beyan etmektedir. İnsanın doğuştan bir takım zaaflarının bulunduğu bunlarla birlikte davranışların olumlu veya olumsuz ortaya çıkmasında huy, mizaç, karakter, fıtrat, ihtiyaçlarıyla birlikte aile, çevre, eğitim, şeytan gibi faktörlerinde bulunduğunu açıklamaktadır.
Kur'an-ı Kerim insanın esas amacının rabbini razı etmek ve hoşnutluğunu kazanmak olduğunu açıklayarak Allah'ın razı olduğu ve razı olmadığı davranışlardan da bahsetmektedir. Kur'an-ı Kerim, Allah'ın, kullarının sahip olduğu takva gereği kendisinden layıkıyla korkmasından, kendisine nimet verdiği kullarının ihsan etmesinden, nimet bahşedilen kimselerin şükretmesinden, her halukarda kendisine tevekkül edilmesinden, maddi ve manevi kirlerden arınılmasından, adaletli olunmasından, iyilik yapılmasından, yapılan hatalardan pişmanlık duyularak tevbe edilmesinden, zor zamanlarda sabredilmesinden, katından göndermiş olduğu peygamberine tabii olunmasından ve kendi rızası ve yolunda cihad edilmesinden razı olduğunu ve hoşnut kaldığını açıklamaktadır. Aynı şekilde Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın, zulmü, bozgunculuk yapmayı, küfrü, haddi aşmayı, Allah'tan baska varlıklara tapılmasını, nifak ve fısk gibi davranışların ortaya konulmasını, riba'yı, günahta ısrar etmeyi şımarıklık yapmayı ve kibirlenmeyi sevmediği ve bu davranışlardan razı olmadığı bildirilmiştir.

Abstract:
The addressee of The Koran are human and human behaviours. During that time, it was sent in order to correct the misdeeds of people and guide them to right path. Koran says that man is created from body and soul. And in Koran, it is stated that man is endowed with qualities such as intelligence, thinking and so on, and that he is made the caliph of the earth because of these qualities, and that he has responsibilities for the development and improvement of the earth. Koran explains temperament, character, creation and family, education, environment and satan are effective in the appearence of positive and negative behaviours.
Koran mentions the behaviors that Allah is content with and not by explaining that humans' main purpose is to gain Allah's consent. Koran mentions that Allah is content with such things as that men beware rightly because of the taqwa they have, his men share what they are given and be thankful, trust in him in every circumstance, be clean of every dirt both earthy and spiritual, be fair, do good, be regretful and repent for their mistakes, be patient in hard times, follow the messengers that he has sent and fight for him with his consent. It is also mentioned in Koran that Allah isn't content with cruelty and defeatism, refusal, to go too far, to worship other beings than Allah, to do factions and commit sins, interest, to commit sins insistently, sassiness and arrogance.