Brecht estetiği ve Türk sinemasındaki örnekleri
Brecht aestetics and the examples of Turkish cinema
Yazar: ASYA ÇAĞLAR ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ESEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
1950'lerde öncelikle tiyatroda etkisini gösteren Brecht estetiği, daha sonra sinemadada varlığını hissettirmiştir. Dünya Sinemasında Joseph Losey, Jean-Luc Godard, TheoAngelopoulos, Alain Renais gibi yönetmenler bu estetiği kullanırken, Türk Sinemasında daörnekleri görülmüştür. Oyunculuk bakımından Brechtiyen özellikler taşıyan Başar Sabuncuimzalı ?Zengin Mutfağı?, tarihselleştirme özelliği taşıyan Yılmaz Güney'in ?Umut? filmi,Türk Sinemasındaki Brechtiyen filmlerden sadece ikisidir. Bu bağlamda, ?Brecht Estetiği veTürk Sinemasındaki Örnekleri? konulu bu çalışmada, 1960'lardan itibaren Türk sinemasındagörülmeye başlanan Brechtiyen örneklerden 2000'li yıllarda çekilen filmlerden Ümit Ünal,Reis Çelik, Ezel Akay, Reha Erdem'in filmleri Brecht estetiği açısından irdelenmiştir.1993 yılında Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla ortaya çıkan Küreselleşme olgusu, 2000'liyıllarda hem Türkiye'nin hem de dünyanın gündemini meşgul eden ve toplumsal yapınınşekillenmesinde rol oynayan önemli bir dinamik olarak karşımıza çıkıyor. Dünyada reformrüzgarlarının estiği, modern toplumdan postmodern topluma geçişlerin yaşandığı, yeniyükselen değerlerin ortaya çıkmasıyla geleneksel değerlerden kopulduğu günümüz toplumsalyapısı içinde, sisteme eleştirel bakmanın en iyi yolunun Brechtiyen estetik olduğunugörüyoruz. Bu çalışmamızda analizini gerçekleştirdiğimiz mevcut yapıdan hoşnut olmayanyönetmenler, sisteme eleştirel bakmak, asıl sorunun sistemden kaynaklandığını göstermek vekendilerini ifade etmek için filmlerinde Brechtiyen bir yaklaşım sergilemişlerdir.Birbirlerinden habersiz ve ayrı olarak Ezel Akay, Ümit Ünal, Reis Çelik ve Reha Erdem,çektikleri filmlerle toplumsal bir eleştiri yapmış, seyirciye zihinsel bir yolculuk yaptırtarak,düşünmeye teşvik etmiş, sarmış ve asıl sorunun sistem kaynaklı olduğunu göstermeyeçalışmışlardır.

Abstract:
Firstly, Brecht aesthetics was seen in theater in 1950s and then it affected cinema aswell. In world cinema, Joseph Losey, Jean-Luc Godard, Theo Angelopoulos and Alain Renaisare the directors who use Brecht aesthetics in their movies, and then there are some Turkishdirectors who use this aesthetics. For example, ?Zengin Mutfağı? (The Kitchens of RichPeople) by Başar Sabuncu in the artistic way, ?Umut? (Hope) by Yılmaz Güney in thehistorical aspects? In this perspective, ?Brecht Aesthetics and the Examples in TurkishCinema? examines Brecht Aesthetics and the examples since the year of 1960, especially theexamples which have been shoot since 2000 such as Ümit Ünal, Reis Çelik, Ezel Akay, RehaErdem.Globalization refers to increasing global connectivity, integration and interdependencein the economic, social, technological, cultural, political, and ecological spheres.Globalization is an umbrella term and is perhaps best understood as a unitary processinclusive of many sub-processes (such as enhanced economic interdependence, increasedcultural influence, rapid advances of information technology, and novel governance andgeopolitical challenges) that are increasingly binding people and the biosphere more tightlyinto one global system. However, in this social structure, Turkish directors who are EzelAkay, Ümit Ünal, Reis Çelik and Reha Erdem use this aesthetics in order to critize thesystem, express their ideas without knowing each other.