Üstün zekalı ve üstün yetenekli öğrencilerin etiket etkilerinin anne baba figürlerine dair algılarının incelenmesi
A research study on effects of labeli̇ng students as gi̇fted and talented accordi̇ng to percepti̇ons of mother and father fi̇gures
Yazar: GÖZDE EKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Etiketleme = Labelling ; Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada, üstün yetenekli öğrencilerin anne baba algılarının etiket etkileri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda yaş, cinsiyet, anne baba eğitim durumu, gelir düzeyi, okul niteliği, kardeş sayısı ve doğum sırası gibi değişkenler ile incelenmiştir. Toplumda var olan genel kalıplarının dışında davranışlar sergilediğinde, farklı düşüncelere ve özelliklere sahip olduğunda olumsuz etiketlenmelere maruz kalınabilmektedir. Etiketlenme sonucunda toplum tarafından damgalan öğrencinin kendisi ve çevresindeki kişilerin onlara karşı davranışlarının değiştiği söz konusudur.
Araştırma üstün yetenekli öğrencilerin etiket etkilerinin belirlendiği ve değişkenler arasındaki bağlantıların incelendiği betimsel bir çalışma olduğu için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni tüm İstanbul ilindeki üstün yetenekli öğrenciler, örneklemi ise Üsküdar ilçesinde 2018-2019 eğitim yılı kapsamında Üsküdar Çocuk Üniversitesi'nde Wisc-r ve Wisc-4 test sonucuna göre tanı alan 10-13 yaş aralığındaki 300 öğrenciden oluşmaktadır. Örneklem grubu benzeşik örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Uygulanan ölçekler ise Bilgi formu, Üstün Zekâ Etiket Etkileri Ölçeği ve Beier Cümle Tamamlama Testi A formudur.
Araştırmada SPSS 19.0 programı ile Shapiro Wilk Testi, Nonparametrik Testler ve Spearman Korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bütün istatistiksel analizlerde p<0,05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Verilerin sonuçlarına göre öğrencilerin üstün zekâ etiketi aldıktan sonra anne baba algılarında herhangi bir farklılık görülmemiş ve genel olarak olumlu algıya sahip olduğu görülmüştür. Detaylı olarak incelendiğinde öğrencilerin yaşı arttıkça babaya karşı algısının olumsuz yönde etkilendiği ortaya çıkmıştır. Analiz sonucunda araştırmaya katılan kız öğrencilerin Cümle Tamamlama Testine verdiği cevaplara göre; babaya karşı pozitif değeri erkek öğrencilere göre daha olumlu olduğu saptanmıştır. Ayrıca çalışmaya katılanların ilk çocuk oldukları ve genellikle üstün yetenek tanısı aldığı ortaya çıkartılmıştır.

Abstract:
Target of this study is to analyze labeling effects on gifted student's mom and father perceptions. The research is examined together with variables such as private and state school, age, parental education level, financial income level, number of sibling and birth order. Negative labeling may be exposed when it exhibits behaviors outside the general patterns existing in society and has different thoughts and characteristics. As a result of the labeling, it is observed that the behavior of the student and the people around the changes.
The study consists determination of gifted students labeling effects. Rational screening model has been used due to study being descriptive where relation in between variables are analyzed. Research population consists 300 students of Üsküdar Children's University between ages 10-13 of the 2018-2019 academic year which are diagnosed as gifted according to the Wics-r and Wics-4 tests. The applied scales are the information form, ÜZETÖ and CTT A form.
Shapiro Wilk Test, Nonparametric Tests and Spearnan Correlation analyzes were used with SPSS 19.0 program. In all statistical analyzes, p<0.05 was considered significant. As a result, it was found that there was no difference between the student's perceptions of the mother and father figures after receiving the intelligence label. When the variables were examined in detail, it was found that as the age of the students increased, father perception was negatively affected. According to the answers given to the Sentence Completion Test of the female students who participated in the research as a result of the analysis; the positive value towards the father was found to be more positive than male students. In addition, it was found that the participants were the first children and were generally diagnosed with giftedness.