25 nolu Manastır Şer'iyye Sicilinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (1682-1684)
Transcription and evaluation the Manastır city Sharia Court Register no. 25 (1682-1684)
Yazar: HÜLYA GÖZCÜ
Danışman: PROF. DR. FARUK SÖYLEMEZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Makedonya-Manastır = Macedonian-Monastir ; Manastır = Monastery ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Manastır şehri, tarihte dinî bir merkez olmasının yanı sıra canlı bir ekonomiye ve ticari faaliyetlere sahipti. Osmanlı Devleti'nin idaresine girdikten sonra da bu önemini koruyarak, ticaret yolları canladırılmış ve nüfusu artırılmıştır. Rumeli'nin sol kol kazalarından birisi olan Manastır, fetihlerde askeri bir üs olarak kullanılmış, coğrafi konumu ve zengin kaynakları dolayısıyla sefer sırasında Osmanlı ordusunun ihtiyaç duyduğu lojistik kaynakların önemli bir kısmını karşılamıştır. Osmanlı Devleti sefer kararı aldığında, yapılacak seferin hazırlıklarına başlanması ve ordunun  ihtiyaçlarının temini için kazalarda bulunan kadılara bazı emirler göndermekteydi. Gönderilen bu emirler de kadı tarafından hukuki dava kayıtlarının bulunduğu sicil defterlerine kaydedilmekteydi.

Bu çalışmada 25 Nolu Manastır Şer'iyye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi yapılarak şehrin idarî, hukukî, ekonomik ve sosyal yapısına dair bilgiler verilmiştir. Manastır'ın hukukî ve sosyal yapısı vesayet, boşanma, nafaka gibi dava kayıtlarından, ekonomik durumu alım-satım ve veraset kayıtlarından, idarî yapısı ise ferman, beraat gibi belge suretlerinden yararlanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Manastır'ın II. Viyana Seferi sırasında orduya lojistik destek sağladığı defterde bulunan cizye, mevkufat ve tevzi kayıtlarından anlaşılmaktadır. Yine II. Viyana Seferi'nin hemen ardından yeni bir sefer hazırlığı başlatılmış ve bu sefer sırasında da Manastır'ın lojistik kaynak sağladığı defterdeki kayıtlarda mevcuttur. Defterin değerlendirilmesi bu kayıtlarda bulunan bilgiler ve Manastır hakkında bilgi içeren diğer kaynaklardan faydalanılarak yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Manastır, Şeri'yye Sicili, Osmanlı Devleti, II. Viyana Seferi

Abstract:
In addition to being a religious center in history, the city of Manastır had a lively economy and commercial activities. After entering the administration of the Ottoman Empire, the city retained its importance, the economy and trade routes were revived, and the population was increased. Manastır, as one of the western districts of Rumelia, was used as a military base for the conquests and, due to its geographical location and rich resources, provided a significant portion of the logistical resources needed by the Ottoman army during the campaigns. When the Ottoman Empire decided on an expedition, the Kadi in the district would receive orders to start preparations for the expedition and to supply the needs of the army. These orders sent from the capital were enregistered by the Kadi in the court registers, in which the records of legal cases were kept.

This study presents information about the administrative, legal, economic, and social structure of the city by transcribing and evaluating the Sharia Court Register No. 25 of the Manastır city. Manastır's legal and social structure was evaluated by using case records such as guardianship, divorce, and alimony. Its economic situation was evaluated by using the records of purchase-sale and succession, and the administrative structure by using the copies of documents such as firmans and warrants. Furthermore, it is understood from the records of jizya, mevkufat and issue records that the monastery provided logistical support to the Ottoman army during the Second Vienna Campaign . A new expedition was started immediately after the Second Vienna Campaign and it is present in the register that the city of Manastır provided logistical resources during this expedition. The court register was evaluated by using the information contained in these records and other sources containing information about the city of Manastır.

Keywords: Manastır, Sharia Court Register, Ottoman Empire, Second Vienna Campaing