Türkiye'de tehlikeli atık ve kimyasalların yönetimi ve çocuk haklarına etkileri
Hazardous wastes and chemicals management in Turkey and effects on children rights
Yazar: GÖKÇE KARALEZLİ
Danışman: PROF. DR. NESRİN ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kent ve Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Atıklar = Wastes ; Kimyasal kirlilik = Chemical pollution ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Çevre yönetimi = Environmental management ; Çocuk hakları = Children's rights ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Üretim ve tüketim kalıplarının sürdürülebilirliğinin ayrılmaz bir parçası iyi bir atık yönetimi ve sorumlu tüketimdir. Çevresel etkileri ve insanlığın üzerindeki etkileri nedeniyle, konu tehlikeli atık yönetimi ve kimyasallar olduğunda bu hususlar çok daha büyük önem taşımaktadır.
Türkiye Basel, Stockholm ve Rotterdam Sözleşmelerine taraf olması Avrupa Birliği'ne uyum sürecinin de etkisiyle çok kapsamlı bir atık ve kimyasal yönetimi mevzuatına sahip olsa da uygulamada ve denetimde yaşanan sorunlar nedeniyle bu konuda başarısızlıklar yaşamaktadır. Yaşanan bu başarısızlıkların çocuk hakları üzerine etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu eksiklik veri sıkıntısı doğurmakta ve bu alanda yapılabilecek araştırmaların da önünü tıkamaktadır.
Genel kanının aksine tehlikeli atık ve kimyasalların sadece sağlık hakkı üzerine değil, geniş bir çocuk hakları yelpazesini etkilemektedir. Bu ihlallere örnek olarak, kurşunlu boya ve asbest kullanımı barınma hakkını, pestisit kullanımı gıda hakkını, sanayi atıklarının akarsulara deşarjı su ve sanitasyon hakkını, zararlı maddeler içeren oyuncakla oyun oynama hakkını ihlal etmesi verilebilir. Bu ihlaller son yıllarda birçok insan hakkı örgütü tarafından incelenmeye başlamıştır. 
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi özel sektör ve kamu sektörünün alacağı tüm kararlarda bir "Çocuk Hakları Etki Değerlendirmesi" yapmasını önermektedir. Henüz deneme aşamasında olan bu uygulama bu güne kadar uygulanan benzerlerinden çok daha kapsamlı bir değerlendirme usulüdür. İsveç, Finlandiya, İskoçya İngiltere ve Kuzey İrlanda gibi ülkeler Çocuk Hakları Etki Değerlendirmesini deneyerek uygulamaya ve geliştirmeye çalışmaktadırlar. Türkiye henüz bu uygulamayı kullanmak için herhangi bir girişimde bulunmamıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde Türkiye'de tehlikeli atık ve kimyasalların yönetimi ve yaşanan aksaklıklar hakkında genel bilgiler verilirken ikinci bölümünde bu maddelerin çocuklar üzerine etkisi ve ihlal ettiği çocuk hakları ve çocuk hakları etki değerlendirmesi uygulaması anlatılmaktadır

Abstract:
An integral part of the sustainability of production and consumption patterns is good waste management and responsible consumption. Because of their environmental impact and impact on humanity, these issues are of greater importance when it comes to hazardous waste management and chemicals.
Turkey in Basel, Stockholm and Rotterdam is a party to the Convention. It is in the process of harmonization with the European Union. Although they have a very comprehensive waste and chemical management legislation, they are failing due to problems in implementation and supervision. The effects of these failures on children's rights have not been investigated sufficiently. This deficiency creates data shortages and obstructs the researches in this field.
Contrary to popular belief, it affects not only the right to health of hazardous waste and chemicals, but also a wide range of children's rights. Examples of such violations are: leaded paint and asbestos use violates the right to housing. The use of pesticides violates the right to food. Discharge of industrial wastes into rivers violates the right to water and sanitation. Toys containing harmful substances violate the right to play. These violations have been investigated by many human rights organizations in recent years. The United Nations Committee on the Rights of the Child recommends that the private and public sectors conduct a Child Rights Impact Assessment in all decisions. This practice, which is still in the trial phase, is a much more comprehensive assessment procedure than its counterparts. Countries such as Sweden, Finland, Scotland, the United Kingdom and Northern Ireland are trying to implement and develop the Child Rights Impact Assessment. Turkey has yet to have any attempt to use this application.
In the first part of the study, management of hazardous waste and chemicals in Turkey and it is given general information about problems with the contractor. In the second part, the impact of these substances on children and the violation of children's rights and the implementation of children's rights impact assessment are explained