Yeni 7-hidroksi-8-metil-4-propionat kumarin içeren ftalosiyaninin kimyasal özelliklerinin incelenmesi
A study of the chemical properties of the phthalocyanines, including the new 7-hydroxy-8-methyl-4-propionate coumarine
Yazar: YELİZ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN YALÇIN ; PROF. DR. MUSTAFA BULUT
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Anorganik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Anorganik kimya = Inorganic chemistry ; Ftalosiyaninler = Phthalocyanines ; Kumarinler = Coumarins ; Metaller = Metals ; Spektroskopi = Spectroscopy

Özet:
Halkasında karbon dışında farklı atomlar taşıyan heterosiklik yapılar kumarin olarak
tanımlanır. Kumarin, doğada doğal olarak; tonka fasulyesi, tarçın, yaban mersini ve diğer
birçok bitki türünde bulunmaktadır. Kumarinler yapay olarak laboratuvarda
sentezlenebilmektedir.Toksik etkileri sebebiyle Amerika'da yasak, Avrupa Birliği ve
Türkiye'de kısıtlamalar dahilinde kullanımı serbesttir. Kumarinler, ftalosiyanin sentezi
için temel basamak olarak kullanılır. İstenilen yapılar eklenerek ligand bileşiği
oluşturulur. Oluşturulan makrosiklik yapı Koordinasyon Kimyası alanında incelenir.
Kanser çağın hastalığıdır. Kontrolsüz hücre bölünmesi ve vücudun bu duruma tepkisiz
kalmasıdır. Günümüzde kanser tedavisi üç şekilde yapılmaktadır. Kemoterapi,
radyoterapi ve cerrahi müdahaledir. 1900'lü yıllarda yeni bir yöntem bulunmuştur. Bu
yöntem Fotodinamik Terapidir. Tarihsel bir gelişim süreci izleyerek günümüzde popüler
hale gelmiştir. Fotodinamik Terapi yöntemi ışık, fotosensitizer ve oksijen gibi üç
unsurdan oluşur. Fotosensitizer (fotoalgılayıcı) olarak laboratuvarlarda sentetik olarak
sentezlenen ftalosiyaninler kullanılır. Ftalosiyaninlere farklı metaller eklenerek template
etkisi oluşturarak verim arttırılabilir. Ftalosiyaninler ise 18 π elektron delokalizasyonuna
(Hückel yasasına göre uygun) sahiptir. Sentezlenen ftalosiyaninlere uygun ligandlar
takılarak, farklı kanser tümörlerine etki edecek yeni yapılar elde edilmektedir. Bunun
sonucu olarak bilim insanlarını araştırmaya iten, merak uyandıran bir alan olmayı
yaşadığı durgunluk döneminden sonra harekete geçmiştir. Bu çalışmada sentezlenen
kumarinden İndiyum ve Çinko metalleri kullanılarak metalli ftalosiyaninler
sentezlenecektir. Sentezlenen ftalosiyaninler saflaştırılıp, spektroskopik ölçümlerle
yapıları aydınlatılıp, Fotodinamik Terapi ölçümü yapılacaktır.

Abstract:
Hetero cyclic structures with different atoms other than carbon in the ring are defined as
coumarin. Coumarin, naturally in nature; It is found in tonka beans,
cinnamon,blueberries,s and many other plant species. Coumarins can be synthesized
artificially in the laboratory. Due to their toxic effects, they are prohibited in the USA,
and their use is allowed within the restrictions in the European Union and Turkey.
Cancer is the disease of the age. It is uncontrolled cell division and the body's
unresponsiveness to this situation. Today, cancer treatment is done in three ways.
Chemotherapy, radiotherapy, and surgical intervention. In the 1900s, a new method was
found. This method is Photodynamic Therapy. Photodynamic Therapy method consists
of three elements such as light, photosensitizer, and oxygen. Synthetically synthesized
phthalocyanines are used in laboratories as photosensitizers (photosensors). By adding
different metals to phthalocyanines, the efficiency can be increased by creating a
template effect. By attaching suitable ligands to synthesized phthalocyanines, new
structures that will affect different cancer tumors are obtained. As a result of this, it took
action after the stagnation period in which it lived to be an area that prompts scientists to
research and arouses curiosity. In this study, metallized phthalocyanines will be
synthesized by using Indium and Zinc metals from synthesized coumarin. The
synthesized phthalocyanines will be purified, their structures will be elucidated with
spectroscopic measurements, and Photodynamic Therapy measurement will be made.