Elâzığ masallarından seçilmiş 15 masalın yeniden yazımı ve değerler eğitimi açısından incelenmesi
Rewriting and analyzing the fifteen tales which are selected from Elazig tales in terms of values education
Yazar: BÜŞRA ÖNER
Danışman: PROF. DR. HAMİYE DURAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Elazığ = Elazığ ; Halk bilimi = Folklore ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Masallar = Tales ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yeniden oluşturma = Reconstruction ; Yeniden yazmak = Rewriting

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, kültürümüzün seçkin bir yansıması olan derleme masalları, güncelleştirerek yeniden yazmak ve değerler eğitimi açısından incelemektir. Derlenen masallardaki yerel söyleyişler ve üslup, yeni neslin masalı anlamasını zorlaştırmakta ve yeni nesle hitap etmemektedir. Bu nedenle derlenen masallar, kitapta kalmakta ve çocuklara ulaşamamaktadır. Çocukların zihninde masal tohumunu yeşertmek ve geçmişimizin aydınlık yüzünü geleceğe taşımak için "Elâzığ Masalları ve Propp Metodu" adlı kitaptan seçilen on beş masal; dil ve üslup, içerik, masal formatı, çocuk psikolojisi gibi unsurlara dikkat edilerek yeniden yazılmıştır. Daha sonra yazılan bu masallarda değerler eğitimine ait hususlar tespit edilmiş ve fişlenmiştir. Doküman analizinin kullanıldığı bu çalışmada değerler bireysel ve sosyal değerler olarak gruplandırılmıştır. Bireysel değerler; yaşam sevgisi, doğruluk ve dürüstlük, çalışkanlık, dayanıklılık, yardımseverlik, fedakârlık, namus ve şeref, aşırı isteklerden uzak durma, aşırı kıskançlıktan kaçınma olarak dokuz alt başlıkta incelenmiştir.  Sosyal değerler; hürriyet ve adalet sevgisi, aile sevgisi, bilgisizlikle savaş, saplantı ve boş inançla mücadele, ahlak ve ideal, evlilik hayatı, doğa ve hayvan sevgisi, din ve Tanrı duygusu olarak sekiz alt başlıkta incelenmiştir. Bu değerlerin masalda nasıl yer aldığı belirlenmiş ve her değer kendi içinde yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, masallarda en çok işlenen bireysel değer olarak karşımıza yardımlaşma değeri çıkmaktadır. Aşırı isteklerden uzak durma değeri masallarda en az işlenen değerdir. Sosyal değerlerden en fazla işlenen değer, ahlak ve idealken en az işlenen değer, saplantı ve boş inançla mücadeledir.

Abstract:
The main purpose of this study is to rewrite to compile tales, which is an outstanding reflection of our culture, by updating and to analyze in terms of values education. Local narratives and wording in complied tales force the new generation to understand  the tale and does not appeal them. For this reason, the complied tales remain in the book and can not reach to the children. To grow tale seed in the minds of children and to carry the light face of our past to the future, the fifteen tales which have been selected from the book "Elazıg Tales and Propp Method" are rewritten with attention to issues such as language and wording, content, tale format and child psychology. Later, in these tales written, issues related to the values education were determined and made a card index. In this study where document analysis is used, values are grouped as individual and social values. Individual values are analyzed under nine main headings as love of life, integrity and honesty, diligance, endurance, helpfulness, sacrifice, honour, avoidance of extreme desires, avoidance of extreme jealousy. Social values are analyzed under eight subheadings as freedom and family love, family love, war against ignorance, struggle against obsession and unnecessary faith, morality and ideal, marriage life, love of nature and animal, sense of religion and God. How these values take place in the tale is specified and each value is interpreted in itself. At the end of the study, the most processed value in tales we see, the value of solidarity. Avoidance of extreme desires is the least processed value in tales. The most committed value of social values is morality and ideal, while the least processed value is struggle with obsession and empty beliefs.