Tarihi Tophâne-i Âmire yapısının dinamik karakteristiklerinin deneysel ve sayısal yöntemlerle belirlenmesi
Determination of the dynamic characteristics of the historical Imperial Arsenal by experimental and numerical methods
Yazar: FUAT AKTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYİT ÇERİBAŞI ; DOÇ. DR. FUAT ARAS
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yapı Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Deprem Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünya kültür mirasının eşsiz eserlerinden birçoğu ülkemiz topraklarında bulunmaktadır. Ülkemizde Osmanlı İmparatorluğu ve Selçuklular Dönemi'nden birçok medrese, cami, darüşşifa, kale, türbe, hamam, köprü, su kanalları ve kervansaraylar bulunmakla birlikte,  antik dönemlerden beri birçok tarihi yapı ve kalıntı da günümüze kadar ulaşmaktadır. Ancak; ülkemiz deprem kuşağında yer almakta ve özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattının geçtiği birçok bölgede tarihi yapılarımız deprem riski ile karşı karşıya kalmaktadır. Kültürel mirasımız olan tarihi yapılar; doğal afetler, olumsuz çevre koşulları ve fiziksel-kimyasal bozulmaların yanında, insanoğlunun bu yapılara karşı aldığı tavır karşısında korunmaya ihtiyaç duymaktadır. 
Tarihi yapılar da kullanılan malzemeler, yerel zeminin özelliklerine bağlı olarak, malzeme özellikleri her bölgede farklılık göstermektedir. Bundan dolayı yapılması muhtemel bir yapısal analizde seçilecek malzeme parametreleri yapının gerçek durumunu tam olarak temsil etmeyecek olup;  dinamik tanımlama yöntemiyle malzeme parametrelerinin karakterizasyonu yapılmalıdır. Tarihi mirasımızın gelecek kuşaklara özellikleri bozulmadan aktarılabilmesi için söz konusu yapıların geometrik ve malzeme özelliklerinin ayrıntılı olarak bilinmesi elzemdir. Yapılacak uygun modelleme teknikleri ile tarihi yapıların yapısal analizlerinin gerçekleştirilmesi, analiz sonuçlarına bağlı olarak gerekli görülen yapıların onarım ve güçlendirmelerinin yapılması gerekmektedir. 
Bu çalışmanın amacı İstanbul'un fethi ile başlayarak tarihi mirasımızın önemli bir kısmını oluşturan, İstanbul/Beşiktaş'taki tarihi büyük top döküm binasının (Tophâne-i Âmire)  dinamik karakteristiklerinin belirlenerek, sismik analizlerinin yapılmasıdır. Tophâne-i Âmire ile ilgili deneysel ve sayısal olarak daha önce literatürde herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma ile yapılacak bir dinamik tanımlama sayesinde söz konusu yapının performans analizi yapılacak ve elde edilen sonuçlar literatüre kazandıracaktır. Burada deneysel ve sayısal yöntemler kullanılacak olup; sayısal model, deneysel yöntemle elde edilen veriler ışığında güncellenerek analizleri yapılacaktır.

Abstract:
Our country has hosted many civilizations; has a rich cultural heritage. For this reason, many of the most unique historical artifacts of the world cultural heritage are located in the territory of our country. Although there are many madrasahs, mosques, hospital, castles, tombs, turkish bath , bridges, water channels, caravansaries from the Ottoman Empire and Seljuk Period in our country, many historical buildings and ruins have survived since ancient times. But; Our country is located in the earthquake zone and our historical buildings face earthquake risk especially in many regions where the North Anatolian Fault Line passes. Historical buildings that are our cultural heritage; it needs protection against natural disasters, adverse environmental conditions, physical-chemical deterioration and damage caused by human beings.
The materials used in historical buildings differ depending on the characteristics of the local floor, the material properties differ in each region. Therefore, the material parameters to be selected in a possible structural analysis will not fully represent the actual state of the structure; Characterization of material parameters should be done with dynamic identification method. In order for our historical heritage to be transferred to future generations without deteriorating its properties, the geometric and material properties of the structures in question must be known in detail. It is necessary to perform structural analysis with appropriate modeling techniques to be done in historical buildings and to interfere with the structures deemed necessary depending on the analysis results.
The aim of this study is to determine the dynamic characteristics and seismic analysis of the historical big cannon foundry (Tophâne-i Âmire) which is lokated in Istanbul / Beşiktaş and forms an important part of our historical heritage starting with the conquest of Istanbul. Tophâne-i Âmire have not been researched experimentally and numerically in the literature. The performance analysis of the building will be made with a dynamic definition to be made with this study and the results will bring to the literature.