Tip 2 diyabetli bireylerde kardiyovasküler risk farkındalığının ve kalp sağlığını koruyucu davranışların değerlendirilmesi
Evaluation of the awareness for cardiovascular risk and cardiovascular health protective behaviours in patients with TYPE 2 diabetes
Yazar: EMBİE ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Farkındalık = Awareness ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık tutumları = Health attitudes

Özet:
Araştırma tip 2 diyabetli bireylerde kardiyovasküler risk farkındalığı ve kalp sağlığını koruyucu davranışları ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 18 yaş üzerinde kardiyovasküler hastalık öyküsü olmayan 250 hasta dahil edildi. Verilerin toplanmasında anket formu, Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği ve EQ-5D Formu kullanıldı. Açlık-tokluk kan glikozu, hemoglobin A1c (HbA1c), kolesterol değerleri, kilo ve boy ölçümleri alındı. Bulgular SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17,0 programı kullanılarak değerlendirildi. 
Olguların %62,4'ünün kan basıncı, %69,2'sinin de kan glikozu kontrolü sağlanarak kardiyovasküler hastalık riskinin azaltılabileceğini bilmediği saptandı. Olguların %83,6'sı sigara içmezken %76,8'inin düzenli egzersiz yapmadığı saptandı. Erkeklerin, düzenli egzersiz yapanların, eğitim düzeyi fazla olanların, günlük yeterli düzeyde sebze tüketenlerin, düzenli sağlık kontrolü ve EKG kontrolü yaptıranların, asansör yerine merdiven kullanmayı tercih edenlerin KARRİF-BD ölçeği puanlarının anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p<0,05). BKİ ve KARRİF-BD arasında anlamlı negatif yönlü bir korelasyon olduğu tespit edildi.
Sonuç olarak, tip 2 diyabetli bireylerde Kardiyovasküler Hastalık (KVH) riski yüksek ve bilgi düzeyi düşük bireylerin saptanması, KVH risk faktörlerinin önlenmesi, değiştirilebilen risk faktörlerinin kontrol edilmesi ve kardiyovasküler sağlığı koruyucu sağlık davranışlarının kazandırılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler Hastalık, risk faktörleri, sağlık davranışları, bilgi düzeyi, hemşirelik

Abstract:
The study was conducted to determine cardiovascular risk awareness and cardiovascular protective behaviors and affecting factors in individuals with type 2 diabetes. Twenty-five patients without a history of cardiovascular disease over 18 years of age were included in the study. Data were collected by questionnaire, Cardiovascular Disease Risk Factors Knowledge Level (CARRIEF-BD) Scale and EQ-5D Form. Fasting-to-fat blood glucose, hemoglobin A1c (HbA1c), cholesterol values, weight and height measurements were taken. The findings were evaluated using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0 program.
It was determined that 62.4% of the cases did not know blood pressure and 69.2% did not know that the blood glucose control could be reduced and the risk of cardiovascular disease could be reduced. While 83.6% of the cases were non-smokers, 76.8% of them did not exercise regularly. Those who prefer to use stairs instead of elevators were found to have significantly higher scores on KARRİF-BD scale (p <0,05) for males, regular exercise, those with higher education levels, those who consume enough vegetables daily, and those who had regular health check and ECG control. There was a significant negative correlation between BMI and CARRIF-BD.
In conclusion, Cardiovascular Disease (CVD) risk and high level of knowledge in individuals with type 2 diabetes, prevention of CVD risk factors, it is recommended to control the risk factors that can be changed and to provide cardiovascular health protective health behaviors.
Key words: Cardiovascular disease, risk factors, health behaviours, knowledge level, nursing,