Türk kültürel genetiğinin Avrupalı bir gezginin seyahatnamesindeki yansımaları: Julia Pardoe örneği
Reflections of Turkish cultural genetics in the travelogue of a european traveler: The case of Julia Pardoe
Yazar: MESUDE GÜLHAN MARAŞ
Danışman: PROF. DR. HASAN ALİ KARASAR
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Genetik = Genetics ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
ÖZET

MARAŞ, Mesude Gülhan. Türk Kültürel Genetiğinin Avrupalı Bir Gezginin
Seyahatnamesindeki Yansımaları: Julia Pardoe Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Kapadokya Üniversitesi
Nevşehir, 2024

Bu tez çalışması, Türk toplumunun temel manevi kültür unsurlarını inceleyerek Türk kültürel
genetiğinin kodlarını anlamayı hedeflemektedir. Kültür, bir toplumun yaşam tarzı, davranışları, sanatsal
ürünleri, gelenekleri ve törenleri gibi unsurları içeren bir kavramdır. Kültürel genetik ise, kısmen kültürel
miras, öğrenme ve aktarım gibi kavramlarla sıkı bir ilişkiye sahip olarak, geçmişten günümüze taşınan,
aktarılan maddi ve manevi kültürel unsurları ifade etmektedir. Araştırma, Osmanlı dönemindeki Türk
toplumunun; aile, misafirperverlik ve hoşgörü anlayışlarını dönemin sosyal yapısı ve bir Batılı
gözlemcinin izlenimleri üzerinden ele almaktadır. Kültürel genetik, genelde herhangi bir toplumun, bu
tezde de Türk toplumunun, geçmişten bugüne taşıdığı başlıca manevi kültür unsurlarının kodlarını taşıdığı
iddiasındadır. Bu iddia, Batılı bir oryantalist seyyahın bakış açısıyla desteklenecektir. Ayrıca, aynı
dönemde yaşamış olan Lady Montagu, Lady Hornby, Lucy Garnett, Jean Henri Abdolonyme Ubicini, ve
Edmondo De Amicis gibi oryantalistlerin benzer gözlemleriyle karşılaştırmalar yapılacaktır. Tez, kültürel
genetik çerçevesinde, söz konusu manevi kültür unsurlarının Türk kültürünün gelişim sürecini anlamak
açısından ne kadar önemli olduğunu değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Araştırma, 19. yüzyılın ilk yarısı Osmanlı dönemi yazılı ve görsel kaynakları, bilimsel eserleri ve
Avrupalı gezgin Julia Pardoe'nun Sultanlar Şehri İstanbul ve Türklerin Adetleri adlı eserini manevi kültür
unsurları ülaçısından ortaya koymaya çalışacaktır. Osmanlı dönemi analizi, dönemin aile yapısı, insan
algısı, misafirperverlik ve hoşgörü anlayışlarını detaylı bir şekilde ele almaktadır. Pardoe'nun gözlemleri
ise, Türk kültürünü yabancı bir bakış açısıyla yorumlayarak bu manevi unsurları Avrupalı perspektiften
gözler önüne sermektedir. Tez, kültürel genetiğin devamlılığı veya değişimi hakkında karşılaştırmalı bir
analiz sunar. Çalışma, kültürel kalıtım, birikim, miras kavramlarının nasıl aktarıldığına dair modern
bilimsel genetik çalışmalarla disiplinlerarası bir yaklaşım sergileyerek kültürel genetik kavramını
açıklamakta ve kültürel devamlılık ile kodlara yeni bir perspektif sunmaya çalışmaktadır.
Sonuçlar, Türk toplumunun manevi kültür unsurlarının zaman içinde belirli bir devamlılık
gösterdiğini ve bu unsurların kültürel genetiği aracılığıyla gelecek kuşaklara aktarıldığını
desteklemektedir. Bu çalışma, Türk kültürel genetiğinin kodlarının belirlenmesinde önemli katkılar
sunmaktadır.

Abstract:
ABSTRACT

MARAŞ, Mesude Gülhan. Reflections of Turkish Cultural Genetics in the Travelogue of
a European Traveler: The Case of Julia Pardoe, Master's Thesis, Cappadocia University, Nevşehir, 2024

This thesis delves into Turkish cultural genetics by scrutinizing its core spiritual components.
Culture encompasses lifestyle, behavior, art, tradition, and ceremony, while cultural genetics entails the
transmission of material and spiritual elements across generations, closely linked to heritage, learning,
and transmission. The research explores family dynamics, hospitality, and tolerance in 19th-century
Ottoman society through the lens of a Western observer, aiming to understand Turkish cultural genetics'
codes. It also draws comparisons with Orientalists like Lady Montagu, Lady Hornby, Lucy Garnett, Jean
Henri Abdolonyme Ubicini, and Edmondo De Amicis to bolster its arguments. The study underscores the
significance of comprehending Turkish culture's developmental trajectory through its spiritual facets
within the framework of cultural genetics.
The investigation draws upon Ottoman-era sources and Julia Pardoe's observations to shed light
on spiritual elements. Ottoman analysis provides detailed insights into family structures, societal
perceptions, hospitality norms, and attitudes toward tolerance. Pardoe's perspective offers an
interpretation of Turkish culture from a European standpoint. The thesis presents a comparative analysis
of cultural genetics, integrating modern genetic studies on cultural transmission, accumulation, and
heritage to offer interdisciplinary insights into the concept of cultural genetics.
The findings suggest a continuity in Turkish spiritual elements over time, transmitted through
cultural genetics to future generations. This study contributes significantly to the identification of codes
within Turkish cultural genetics, thereby aiding in the preservation of cultural heritage, facilitating an
understanding of cultural evolution, and bolstering societal identity awareness.