Periferik intravenöz amiodaron tedavisi uygulanan hastalarda flebit oluşumunun incelenmesi
Examination of phlebitis occurrence in patients receiving peripheral intravenous amiodarone treatment
Yazar: HANDENUR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. DİLEK SARI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, periferik intravenöz amiodaron tedavisi uygulanan hastalarda flebit görülme oranı ve flebit oluşumunu etkileyen faktörlerin neler olduğunun incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Yöntem
Bu araştırma 01.07.2021-01.07.2022 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Koroner Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan, periferik intravenöz amiodaron tedavisi uygulanan hastalar ile gözlemsel ve tanımlayıcı olarak yürütülmüştür. Örnekleme 77 hasta alınmıştır. Araştırmada veri toplamak için bireylerin tanıtıcı özelliklerini içeren Bireysel Tanıtım Formu ve konu ile ilgili literatür taranarak oluşturulan flebiti etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik Flebiti Etkileyen Faktörler Formu kullanılmıştır. Flebiti değerlendirmek için ise İnfüzyon Hemşireleri Derneği tarafından oluşturulan flebit ölçeği kullanılmıştır. Verilerin kodlanması ve istatistiksel analizleri Statistical Package Social Sciences for Windows (SPSS) 22.0 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testiyle incelenmiştir. Normal dağılıma sahip olan verilerde, 2'den fazla bağımsız grup karşılaştırmasında ANOVA (tek yönlü varyans analizi), normal dağılıma sahip olmayan verilerde, 2'den fazla bağımsız grup karşılaştırılmasında Kruskal Wallis analizi kullanılmıştır. İkili karşılaştırmalar Bonferroni düzeltmeli olarak verilmiştir. Tüm hipotezler için %95 güven aralığında, anlamlılık düzeyi 0.05 kabul edilmiştir.
Bulgular
Araştırmaya katılan hastaların %52,6'sının erkek cinsiyetine sahip olduğu, yaş ortalamasının 63,37±19,1 olduğu, %71,8'inin kronik hastalığı olduğu, kronik hastalığı olanların çoğunlukla hipertansiyon (%58,90), koroner arter hastalığı (%53,57), diyabet (%42,80) ve konjestif kalp yetmezliği (%33,92) olduğu tespit edilmiştir. Hastanın kliniğe yatış tanısı atrial fibrilasyon (%59) ve ventriküler taşikardi (%41) olduğu belirlenmiştir. Periferik intravenöz kateter (PİK)'den amiodaron alan hastalardan %30.8'inin aynı PİK'den amiodaron dışında başka ilaçlar da aldığı, bu ilaçların çoğunlukla lasix (%58,33), aritmal (%16,66) ve dormicum (%16,66) olduğu tespit edilmiştir. Hastalara uygulanan PİK'in çoğunlukla (%79,5) 20 numara olduğu, IV amiodaron tedavisine başlandığında izlem yapılan PİK'in genellikle 1. (%56,4) ve 2. (% 28,2) gününde olduğu, bu kateterizasyon için %62,8 sol kol, %37,2 sağ kolun kullanıldığı saptanmıştır. Hastalara intravenöz (IV) amiodaron tedavisi çoğunlukla infüzyon pompası ile programlanarak (%56,4) ve serum seti ile bolus olarak (%28,2) verilmiştir. Hastalara uygulanan IV amiodaron tedavisi sonucunda %25,6'sında 1. derece, %19,2'sinde 2. derece ve %7,8'sinde 3. derece flebit geliştiği tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan hastaların sigara ve alkol kullanımı, kronik hastalık durumu, kliniğe yatış tanısı, kateter numarası, kateter günü, flebit geliştiğindeki kateter günü, kateterin yerleştirildiği ekstremite ve bölge, kateter takılan ven, uygulama şekli, uygulama sıklığı ve aynı kateterden amiodaron dışında ilaç verilme durumuna göre flebit gelişimi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. İntravenöz olarak verilen toplam sıvı, toplam doz, flebit geliştiğinde verilen toplam doz, flebit geliştiğinde verilen toplam sıvı ve flebit saatine göre flebit derecesi arasında anlamlı (p<0,05) olarak fark tespit edilmiştir.
Sonuç
Araştırma sonucuna göre, periferik intravenöz amiodaron tedavisinin INS'nin önerilen flebit oranına göre (%5) çok yüksek olduğu belirlenmiştir. İnfüzyon uygulama dozu, infüzyon hızı ve saati farklılık gösterse de her durumda flebit geliştiği görülmüştür. Periferik olarak verilen IV amioradon sıvısı ve dozu arttıkça buna oranla flebit derecesinin de arttığı bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler; 
flebit, amiodaron infüzyonu, periferik intravenöz kateter

Abstract:
Methods
This research was conducted observationally and descriptively between 01.07.2021-01.07.2022 with patients hospitalized in the Coronary Intensive Care Unit of Dokuz Eylül University Research and Practice Hospital, Department of Cardiology, and treated with peripheral intravenous amiodarone. 77 patients were included in the sample. In order to collect data in the study, the Individual Introduction Form, which includes the descriptive characteristics of individuals, and the Factors Affecting Phlebitis Form, which was created by scanning the literature on the subject, was used to determine the factors affecting phlebitis. To evaluate phlebitis, the phlebitis scale created by the Infusion Nurses Association was used. Coding and statistical analysis of the data were performed using the Statistical Package Social Sciences for Windows (SPSS) 22.0 statistical package program. The suitability of the data obtained as a result of the research to normal distribution was examined with the Shapiro-Wilk test. In data with normal distribution, ANOVA (one-way analysis of variance) was used to compare more than 2 independent groups, and in data without normal distribution, Kruskal Wallis analysis was used to compare more than 2 independent groups. Pairwise comparisons are given with Bonferroni correction. For all hypotheses, the significance level was accepted as 0.05 within the 95% confidence interval.
Results
Among the participants, 52.6% were male, with an average age of 63.37±19.1. A majority (71.8%) had chronic illnesses, predominantly hypertension (58.90%), coronary artery disease (53.57%), diabetes (42.80%), and congestive heart failure (33.92%). The primary admission diagnoses were atrial fibrillation (59%) and ventricular tachycardia (41%). Of the patients receiving amiodarone through peripheral intravenous catheters (PIK), %30.8 also received other medications, mainly lasix (58.33%), arrhythmals (16.66%), and dormicum (16.66%). The majority of PIKs (79.5%) were size 20. IV amiodarone treatment was typically initiated on days 1 (56.4%) and 2 (28.2%) of PIK insertion, with 62.8% in the left arm and 37.2% in the right arm. IV amiodarone was administered mostly through infusion pumps (56.4%) and bolus with a serum set (28.2%). As a result of IV amiodarone treatment applied to the patients, it was determined that 25.6% grade 1, 19.2% grade 2, and 7.8% grade 3. No significant differences were found in the development of phlebitis concerning demographic and clinical factors. Significant differences were noted in total intravenous fluid, total dose, total fluid given when phlebitis develops, total dose given when phlebitis develops, and phlebitis grade (p<0.05).
Conclusion
According to the results of the study, it was determined that peripheral intravenous amiodarone treatment was very high compared to the INS recommended phlebitis rate (5%). It has been observed that phlebitis develops depending on the infusion dose, infusion rate and duration. It was found that as the IV amiodone fluid and dose administered peripherally increased, the degree of phlebitis increased accordingly.
Keywords; phlebitis, infusion of amiodarone, peripheral intravenous catheter