Şeker pancarında farklı zamanlarda ve miktarlarda yaprak azaltılmasının verim ve kaliteye etkisi
Effect of leaf reduction at different times and amounts on yield and quality in sugar beet
Yazar: ONUR KUL
Danışman: PROF. DR. FATİH KILLI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hasat zamanı = Harvesting date ; Şeker endüstrisi = Sugar industry ; Şeker fabrikaları = Sugar factories ; Şeker kaybı = Sugar loss ; Şeker pancarı = Sugar beet ; Şeker verimi = Sugar yield

Özet:
Kahramanmaraş Elbistan ilçesi çiftçi koşullarında 2020 yılında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülen bu çalışmada, farklı yaprak kesim zamanları (hasattan 30 gün, 45 gün ve 60 gün önce) ve yaprak kesim oranlarının (Kontrol, %25, %50, %75 ve %100) şeker pancarında verim ve kaliteye etkileri araştırılmıştır. Çalışmada pancar (gövde + yaprak) verimi (kg da-1), gövde verimi (kg da-1),   baş + yaprak verimi (kg da-1),  gövde boyu (cm), gövde çapı (cm), gövde ağırlığı (g), kuru madde oranı (%), şeker oranı (%), şeker verimi (kg da-1) ve α – amino azotu (mg/100g) incelenmiştir.
Çalışma sonucunda yaprak kesim zamanlarının α – amino azotu dışında incelenen diğer özellikler üzerine önemli bir etkisinin olmadığı; yaprak kesim oranlarının ise gövde boyu ve gövde çapı harici incelenen diğer bütün özellikler üzerine etkilerinin önemli olduğu belirlenmiştir. Yaprak kesim oranı arttıkça pancar (gövde + yaprak) verimi, gövde verimi,   baş + yaprak verimi,  gövde ağırlığı, kuru madde oranı, şeker oranı ve şeker verimi önemli ölçüde azalmıştır.
Çalışma sonuçlarına göre hasattan 60 gün öncesine kadar şeker pancarı yapraklarının hayvanlar tarafından otlatılabileceği, ancak otlatma ile yaprak kayıp oranının %50'ye ulaşması durumunda kontrole göre pancar (gövde + yaprak) veriminde %23.30, gövde veriminde %14.21,   baş + yaprak veriminde %39.40,  gövde ağırlığında %14.18, kuru madde oranında %4.25, şeker oranında %3.18 ve şeker veriminde %16.95 azalmaların olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out at farmer field conditions of Kahramanmaras-Elbistan district using a split plots trial design with three replications in 2020. The experiment was established to define the response of sugar beet (Beta vulgaris L.) to three leaf harvest regimes (30, 45 and 60 days before harvesting) and five leaf harvest intensities (0, 25, 50, 75 and 100%). In the study, sugar beet (root + leaf) yield (kg da-1), root yield (kg da-1), head + leaf yield (kg da-1), root length (cm), root diameter (cm), root weight (g), dry matter content (%), sugar content (%), sugar yield (kg da-1) and α–N content (mg 100g-1) were investigated.,
As a result of the study, it was determined that the effect of leaf harvest regimes in sugar beet plant was not significant for all investigated properties except α–N content, but the effect of leaf harvest intensities was significant for all investigated characteristics except root diameter and length. With increasing leaf harvest intensities, sugar beet ( root + leaf) yield, root yield, head + leaf yield, root weight, dry matter content, sugar content and sugar yield significantly tended to decrease.
According to the results of the study, it was determined that the sugar beet leaves could be grazed by animals up to 6o days before the harvest, but if the leaf loss rate reaches 50% by grazing, sugar beet (root + leaf) yield, root yield, head + leaf yield, root weight, dry matter content, sugar content and sugar yield decreased by 23.30%, 14.21%, 39.40%, 14.18%, 4.25%, 3.18% and 16.95%, respectively, compared to the control.