Kuzey Doğu Anadolu bölgesi'nde bulunan Culex theileri theobald (Diptera: Culicidae) populasyonlarının yüksekliğe bağlı farklılıklarının analizi
The analyse of the altitudinal differences of Culex theileri theobald (Diptera: Culicidae) populations from North East Anatolia
Yazar: BERNA DEMİRCİ
Danışman: PROF. S. BÜLENT ALTEN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Diptera = Diptera ; Ekoloji = Ecology ; Geometrik morfometri = Geometric morphometry ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Sivrisinekler = Culicidae ; Yükseklik = Altitude

Özet:
Bu çalışmada ilk olarak Kuzey Doğu Anadolu Bölgesi'nde minimum 808 metre ve maksimum 2130 metre olmak üzere 9 farklı yükseklikten toplanan Culex theileri bireylerinin geometrik morfometri yöntemleri kullanılarak kanat şekil ve büyüklük farklılıkları ve dalgalanan asimetri dereceleri ortaya çıkarılmıştır. Kanat şekli ve büyüklük analizleri, yükseklik ile kanat (vücut) büyüklüğü/şekli arasında anlamlı pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca yüksekliğin bir stres indikatörü olan dalgalanan asimetri derecesiyle bağlantılı olduğu ortaya çıkarılmıştır.Bu çalışmada Cx. theileri türü için asetilkolinesteraz 2, beta tübülin, esteraz b1, yağ asidi bağlayıcı protein, forkhead transkripsiyon faktörü, ısı şok proteini, koku reseptörü 10, miyozin hafif zinciri 2, v tip ATPaz alt birimi, vitellogenin, sitokrom b ve 5s ribosomal RNA olmak üzere 12 gen bölgesi başarıyla amplifiye edilmiştir ve ortalama her 45 baz çiftinde bir tek nükleotid polimorfizmi (SNP) bulunmuştur.Cx. theileri populasyonlarının yükseklik değişimlerine karşı hayat hikayelerinde meydana gelen farklılıklar ve bu farklılıkların genetik mi yoksa plastisite sonucu mu olduğunun ortaya çıkarılması için aralarında şekil ve büyüklük farkı anlamlı olan iki populasyon seçilerek farklı sıcaklıklarda yetiştirilmiş ve tepkilerine bakılmıştır. Sonuçlar bu iki populasyonun hayat hikayeleri değişiminin genetik bir temeli olduğuna işaret etmiştir.Son olarak, türün arazideki konak tercihleri belirlenmiş ve bu konak tercihlerinin altında yatan nedenlerin anlaşılması için farklı kan tipleriyle labaoratuvar deneyleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar türün genetik olarak çoklu beslenme gösterebildiğini ve ayrıca arazideki konak tercihinin konak ulaşılabilirliği üzerinden şekillendiği bulunmuştur.

Abstract:
In this study, first, the effect of altitude on wing size/shape and fluctuating asymmetry was measured using geometric morphometric methods on Culex theileri populations collected from 9 different altitudes (minimum altitude 808m and maximum altitude 2130m) from northeastern Turkey. The size and shape variation analysis of wings showed that there is a positive correlation between wing (body) size/shape and altitude. Also it has been revealed that the altitude stress is connected with the fluctuating asymmetry that is an indicator of stress.In this study acetilcolinesterase 2, beta tubuline, esterase b1 precursor, fatty acid binding protein, forkhead transcription factor, heat shock protein 70, odorant receptor 10, myosin light chain 2, v type ATPase b subunit, vitellogenin, cytochrome b1 and 5s ribosomal Rna gene regions were successfully sequenced and on average a single nucleotide polymorphism was found every 45 base pair.Two populations that known they are completely different by shape and size were chosen to discover the differences between the life histories against to altitude changes and detect if these differences are results of genetically changes or plasticity. Results showed that life history differences between these two populations might have a genetic basis.Lastly the host choices of species were determined in the field and some laboratory experiments with different blood types were performed to understand the reasons of these choices. Results showed that this species could do multiple feeding in the field and the host choice take form on the availability of hosts.