Kadavra vericili böbrek nakli sonrası greft sağkalımı ve genel sağkalım üzerine etkili faktörler
Factors Having Effect on Graft and Patient Survival in Deceased DonorKidney Transplantation
Yazar: ABDULLAH TANRIKULU
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÇETİNKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Gref yaşaması = Graft survival ; Kadavra = Cadaver ; Nefroloji = Nephrology ; Sağkalım = Survival

Özet:
Giriş ve Amaç: Renal replasman tedavisi (RRT) gerektiren son dönem
böbrek hastalığı (SBDH) sıklığı artmakta ve bu önemli bir halk sağlığı problemi
olarak karşımıza çıkmaktadır. Böbrek nakli en seçkin RRT'dir, fakat böbrek nakli
sayıları, özellikle kadavra vericili, istenen düzeyde değildir. Nakil yapılanlarda
greft ve hasta sağkalımı üzerine etkili faktörleri bilmek, sağkalıma katkıda
bulunabilmek ve açısından önemlidir. Bu çalışmamızda kadavra vericili böbrek
nakli hastalarında greft ve hasta sağkalımına etki eden faktörleri incelemeyi
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesinde 1 Ocak 2009 ile 31 Aralık 2019 yılları arasında kadavradan böbrek
nakli yapılmış ve Organ Nakli Merkezinde takipleri olan 18 yaş ve üzerinde olup,
ilk kez böbrek nakli yapılan ve verilerine ulaşılabilen 362 hastanın verileri
incelendi. Çalışmamız retrospektif ve tek merkezli bir çalışmadır. Çalışmada
0,05'ten küçük p değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmada alıcıların yaş ortalaması 42,45±11,39 olarak sapandı.
Hastaların 167 (%46,1)'i kadın ve 195 (%53,9)'i erkekti. Vericilerin yaş ortalaması
44,5±19,23 iken, 142'si kadın, 220'si erkekti. Takip süresince 45'inin sebebi ölüm
olmak üzere toplam 90 greft kaybı ve 55 hastada ölüm gözlendi. Ölüm sansürsüz
greft sağkalım oranları sırasıyla; 1, 5 ve 10 yıllık %92,5, %80,1 ve %66,9 olarak
hesaplandı. Alıcı yaşı, alıcının KAH öyküsünün olması, verici yaşı, vericinin KDH
(kalp ve damar hastalığı) öyküsünün olması ve akut rejeksiyon ölüm sansürsüz greft
sağkalımı üzerine etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Ölüm sansürlü
greft sağkalım oranları sırasıyla; 1, 5 ve 10 yıllık %96,1, %90,3 ve %81,7 olarak
hesaplandı. Alıcının erkek olması, vericinin yaşı, GGF ve akut rejeksiyon ölüm
sansürlü greft sağkalımı üzerine etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.
Hasta sağkalım oranları sırasıyla; 1, 5 ve 10 yıllık %95,5, %87,5 ve %79,3 olarak
hesaplandı. Kaplan-Meier analizinde nakil yaşı 45 ve üstü olanların 45 yaşından
küçük olanlara göre sağkalımı anlamlı olarak daha kısa tespit edildi. Alıcı yaşı,
KAH öyküsü ve akut rejeksiyon hasta sağkalımı üzerine etkili bağımsız risk
faktörleri olarak saptandı.
Sonuç: Ölüm sansürsüz analizlerde, alıcı yaşı, alıcının KAH öyküsünün
olması, verici yaşı, vericinin KDH (kalp ve damar hastalığı) öyküsünün olması ve
akut rejeksiyon bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Ölüm sansürlü analizlerde
alıcının erkek olması, vericinin yaşı, GGF ve akut rejeksiyon bağımsız risk
faktörleri olarak saptandı. Kaplan-Meier analizinde nakil yaşı 45 ve üstü olanların
45 yaşından küçük olanlara göre hasta sağkalımı anlamlı olarak daha kısa tespit
edildi. Hastanın yaşı, KAH öyküsü ve akut rejeksiyon hasta sağkalımı üzerine etkili
bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.

Anahtar Kelimeler: Kadavra, Nakil, Greft, Hasta, Sağkalım

Abstract:
Introduction and Objective: The frequency of end-stage renal disease
which requiring renal replacement therapy (RRT) is increasing and this is an
important public health problem. Kidney transplantation is the most outstanding
RRT, but kidney transplant numbers, especially from deceased donors, are not at
the desired level. It is important to know the factors affecting graft and patient
survival in kidney transplants, in terms of contributing to graft and patient survival.
In this study, we aimed to examine the factors affecting graft and patient survival
in those who underwent kidney transplantation from deceased donor.
Material and Method: We retrospectively analyzed 362 deceased donor
kidney transplantation patients those had been performed in our institution from
January 1, 2009 to December 31, 2019. Kaplan-Meier analysis was performed to
evaluate graft and patient survival ratios. Using a multivariable Cox regression
model, we evaluated the relationship between graft-patient survival and the factors
such as age and gender of donor and recipient, body mass index of recipient and
donor, duration of hemodialysis and acute rejection, etc. A p value less than 0.05
was considered statistically significant.
Results: The recipients' mean age was 42 years. 167 (46,1%) of the recipients
were female and 195 (53,9%) were male. The donors' mean age was 44 years. A
total of 90 graft loss occurred during the follow-up period, 45 of which were caused
by death and 55 patients died. Death uncensored graft survival rates were calculated
as 92,5%, 80,1% and 66,9% at 1, 5 and 10 years, respectively. Recipient age,
recipient history of coronary artery disease (CAD), donor age, donor history of
cardiovascular disease (CVD) and acute rejection were determined as independent
risk factors for uncensored graft survival. Death-censored graft survival rates were
calculated as 96,1%, 90,3% and 81,7% at 1, 5 and 10 years, respectively. Male
recipient, donor age, delayed graft function (DGF), and acute rejection were
determined as independent risk factors for death-censored graft survival. Patient
survival rates were calculated as 95,5%, 87,5% and 79,3% for 1, 5 and 10 years,
respectively. In Kaplan-Meier analysis, the survival of those who were 45 years of
age and over was significantly shorter than those who were younger than 45.
Recipient age, recipient's history of CAD and acute rejection were found to be
independent risk factors for patient survival.
Conclusion: Recipient age, recipient's history of coronary artery disease
(CAD), donor age, donor's history of cardiovascular disease (CVD) and acute
rejection were determined as independent risk factors for uncensored graft survival.
In death-censored analysis, the risk of graft loss increases in those with recipient
male gender, advanced donor age, delayed graft function development, and acute
rejection in follow-up. In Kaplan-Meier analysis, patient survival was found to be
significantly shorter for those recipients aged 45 years and over than under 45 years.
Recipient age, history of CAD and acute rejection were determined as independent
risk factors for patient survival.

Key Words: Deceased Donor, Kidney Transplantation, Patient and Graft Survival,
Independent Risk Factors