Yetişkin bireylerde genel psikopatoloji profilleri ile şiddet eğilimi ve şiddet davranışı arasındaki ilişki
The relationship between general psychopathology profiles and violent tendency and aggressive behavior in adults
Yazar: BAİSE TIKIR
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SAADİ YARDIM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Şiddet, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)'nün tanımına göre; kişinin kendisine, başka bir kişiye, bir grup veya topluluğa karşı, yaralanma, ölüm, psikolojik zarar, gelişme geriliği veya yoksunlukla sonuçlanma olasılığı yüksek olan, tehdit altında veya kasıtlı olarak fiziksel güç kullanımıdır. Saldırganlık (agresyon), kendine veya başkalarına zarar verebilecek eylemleri temsil ederken, şiddet aşırı fiziksel zarara neden olmayı amaçlayan saldırganlık olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma sosyodemografik özellikler ve psikopatolojinin şiddet eğilimi ve agresyon ile ilişkisini araştırmaktadır. Veriler online platformlar (facebook, instagram, whatsapp) aracılığı ile ulaşılan bireylerden formları eksiksiz dolduran ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 2923 kişinin bilgilerinden elde edilmiştir. Katılımcılarına öz bildirim ölçeklerinin (Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Psikolojik Belirti Tarama Ölçeği (SCL 90-R), Şiddet Eğilim Ölçeği (ŞEÖ), Açık Agresyon Ölçeği(AAÖ)) doldurulması sağlanmıştır. Çalışmaya katılanların sosyodemografik özellikleri incelendiğinde bireylerin 2134'ü (%73) kadın, 79'u (%27) erkektir.  18-72 yaş aralığındaki katılımcılarınBireylerin yaş ortalaması 39,06±10,64'tür. Çocukken fiziksel şiddete maruz kalan ve tanık olan bireylerde agresyon puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. SCL90-R genel puanları katılımcıların 61'inde (%20,8) yüksek, 232'sinde (%79,2) normal saptanmıştır. Cinsiyet ile SCL 90-R alt ölçekleri arasındaki ilişkide psikotizm alt ölçeği erkek grupta anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. ŞEÖiddet Eğilimi Ölçeği puanı,  erkeklerde kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.  AAÖ puanları ve sözel agresyon puanları erkeklerde kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. İlkokul mezunu olan, düşük gelir durumu olan, bekar olan ve çocuğu olmayanlarda ŞEÖ yüksektir.  Çalışmamızda tüm SCL 90-R alt ölçekleri ile ŞEÖ ve AAÖşiddet eğilimi arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Özellikle, paranoid düşünce ölçeği puanları ile şiddet eğilimi arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Regresyon modellerine göre bazı  sosyodemografik özellikler ve sağlık durumu şiddet eğiliminin %22'sini, agresyonun ise %19'unu açıklamakta, bu bağımsız değişkenler SCL 90-R genel puanları dahil edildiğinde şiddet eğilimini açıklayıcılığı %41'e, agresyonu açıklayıcılığı ise %30'a çıkmıştır. dır. Ayrıca tüm psikopatoloji alt ölçeklerinin şiddet eğiliminin %53'ünü açıkladığı; depresyon, öfke ve paranoyanın şiddet eğilimi için anlamlı düzeyde risk faktörü olduğu; agresyonun ise %43'ünü açıkladığı, depresyon ve öfke alt ölçeklerinin agresyon için anlamlı düzeyde risk faktörü olduğu görülmüştür. Bu bulgular ışığında sBazı sosyodemografik özellikler ve tüm Bu bulgular, çocukluk döneminde yaşanan travmatik deneyimlerin yetişkinlikteki davranışları etkileyebileceğini göstermektedir. Ppsikopatoloji tipleri ile şiddet eğilimi ve agresyon arasında ilişkili vardır. Depresyon, öfke ve paranoya şiddet için risk faktörleridirarasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Özellikle, paranoid düşünce ile şiddet eğilimi arasında bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca psikopatoloji alt gruplarının şiddet eğiliminin %53'ünü, agresyonun ise %43'ünü açıkladığı; depresyon, öfke ve paranoyanın şiddet için risk faktörü olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma sosyodemografik özelliklerin ve, çocukluk dönemi deneyimlerinin ve psikiyatrik semptomların şiddet eğilimi ve agresyon üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. Bu sonuçlarbulgular, sağlık politikalarının ve şiddeti önleme programlarının, bireylerin sosyodemografik özellikleri ve psikopatolojilerini yaşam döngüsünün farklı aşamalarını dikkate alarak şekillendirilmesi ve psikiyatrik müdahalelerin daha etkin kullanılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Abstract:
According to the definition of the World Health Organization (WHO); It is the threatened or intentional use of physical force against oneself, another person, a group or community, that is likely to result in injury, death, psychological harm, developmental delay or deprivation. While aggression represents actions that may harm oneself or others, violence is defined as aggression intended to cause extreme physical harm. This study investigates the relationship of sociodemographic characteristics and psychopathology with violent tendencies and aggression. The data was obtained from the information of 292 individuals reached through online platforms (facebook, Instagram, WhatsApp) who filled out the forms completely and met the inclusion criterias in the study. Participants were asked to fill out self-report scales (Sociodemographic and Clinical Data Form, Psychological Symptom Screening Scale (SCL 90-R), Violence Tendency Scale (VTS), Overt Aggression Scale (OAS)). When the sociodemographic characteristics of the study participants are examined, 213 (73%) of the individuals are women and 79 (27%) are men. The average age of participants between the ages of 18-72 is 39.06±10.64. VAS, AAS and verbal aggression scores were found to be significantly higher in males than in females. VAS is high in those who are primary school graduates, have low income, are single and have no children. In our study, significant relationships were found between all SCL 90-R subscales and VAS and AAS. In particular, a positive relationship was found between paranoid thought scale scores and violent tendencies. According to regression models, sociodemographic characteristics and health status explain 22% of the tendency towards violence and 19% of aggression. Additionally, all psychopathology subscales explained 53% of violent tendencies; Depression, anger and paranoia have been found to be significant risk factors for violent tendencies. In the light of these findings, sociodemographic characteristics and all types of psychopathology are associated with violent tendencies and aggression. Depression, anger, and paranoia are risk factors for violence. In conclusion, this study revealed the effects of sociodemographic characteristics and psychiatric symptoms on violent tendencies and aggression. These results emphasize that health policies and violence prevention programs should be shaped by taking into account individuals' sociodemographic characteristics and psychopathologies, and psychiatric interventions should be used more effectively.