Anonim ortaklıklar hukukunda ilişkili taraf işlemleri
Related party transactions in joint stock companies law
Yazar: RİFAT CANKAT
Danışman: PROF. DR. TOLGA AYOĞLU
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim ortaklıklar = Incorporated companies ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Türk hukuku = Turkish law ; İlişkili taraf işlemleri = Related party transactions

Özet:
Çalışmanın konusu, anonim ortaklıklar hukukunda ilişkili taraf işlemleridir. İlişkili taraf gerçek ya da tüzel kişi olabilir. Ortaklık üzerinde yönetsel yetiye sahip bulunması gerekli ve yeterlidir. İlişkili taraf işlemlerinde risk yönetsel yeti sahibinin bu konumunu kötüye kullanması ve bu şekilde ortaklığa zarar vermesidir. İlişkili taraf işlemlerini temel alan düzenlemelerin ilki bildirim yükümlülükleridir. İkinci düzenleme türü özel karar alma süreçleridir. Bu düzenlemelerde ilişkili taraf işleminin gerçekleştirilmesi, yerine göre bağımsız yöneticilere, bazen ise azınlık pay sahiplerine bırakılır. Diğer bir düzenleme yöntemi ise yasaklamadır. Bu yöndeki hükümler kapsama aldıkları işlemin zararlı olduğunu kabul eder. Özel karar alma süreçlerinin pozitif hukukta örnekleri mevcuttur. Zararlı ilişkili taraf işlemlerinin halka açık ortaklıklardaki yansıması ise örtülü kazanç aktarımı yasağıdır. Açık yasaklama içeren hükümler SerPK düzenlemesiyle sınırlı değildir. TTK pay sahiplerinin, yöneticilerin ve bunların bazı yakınlarının ortaklığa borçlanmasını yasaklamış veya sınırlandırmıştır. Nihayet, ilişkili taraf ile ortaklık arasındaki işlemden doğan edimlerde açık nispetsizlik mevcutsa ortaklık malvarlığında oluşan azaltıcı etkinin giderilmesi gerekir. İsviçre Borçlar Kanunu'nda bu husus Art. 678/II ile düzenlenir. Fakat benzer bir hüküm TTK'da yoktur. Yine de Türk hukukunun genel hükümleri ile temel ilkeleri benzer bir sonuca ulaşmak için yeterlidir.

Abstract:
The subject of this study is the related party transactions in the joint-stock companies law. The related party may be a natural or legal person. The fact he/she has managerial power over the partnership is required and enough. The risk in related party transactions is that the owner of the managerial power abuses his/her position and thereby damages the partnership. The first of the regulations based on the related party transactions are obligations to notify. The second type of regulation is special decision-making processes. In these regulations, the execution of the related party transaction is given to the independent directors and sometimes to the minority shareholders. Another regulation type is prohibition. This type of provision accepts that the transactions they include are harmful. There are examples of special decision-making processes in the positive law. The reflection of the harmful related party transactions in publicly-held joint-stock companies is the prohibition of hidden gain distribution. Provisions that contain clear prohibition are not limited to the CML regulation. TCC prohibits or limits the borrowing of shareholders, managers and some of their relatives to the company. Finally, if there is an evident disproportion in the actions arising from the transaction between the related party and the partnership, the mitigating effect on the partnership's assets must be eliminated. This issue is regulated in Article 678/II of the Swiss Code of Obligations. However, there is no similar provision in TCC. Yet, general provisions and basic principles of Turkish law are enough to draw the same conclusions.