Ailevi Akdeniz ateşi hastalarında serum prolidaz ve HİF-1 alfa düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of prolidase and HIF-1α levels in patients with familial mediterranean fever (FMF)
Yazar: MELİHA BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ŞAHİN
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; HIF-1a = HIF-1a ; Prolidaz = Prolidase ; Serum = Serum ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA), tekrarlayan ateş atakları, steril peritonit, plevral inflamasyon, artrit ve/veya erizipel benzeri döküntü ile karakterize olan otoinflamatuvar bir hastalıktır. Prolidaz, kollajen yıkımında rol oynayan spesifik bir imidodipeptidazdır. Hipoksi ile İndüklenen Faktör-1 (HİF-1); vücudun düşük oksijen konsantrasyonuna yanıtında (hipoksiye yanıt) tamamlayıcı rol oynayan dimerik bir protein kompleksi olup immunolojik cevap, hemostaz, vaskülarizasyon ve anaerobik(oksijensiz) metabolizmanın düzenlenmesinde önemli bir proteindir. Çalışmamızda kronik inflamasyonda özellikle makrofajların kontrolü altında salınan bu iki biyobelirteci, AAA'lı hastalar ile sağlıklı bireylerde karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmamıza 1.8.2017 - 1.12.2017 tarihleri arasında Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Romatoloji polikliniğine başvuran ve Tel-Hashomer Kriterlerine göre AAA hastalığı tanısı almış, atak döneminde olmayan 60 hasta alındı. Kontrol grubu ise herhangi bir sistemik, metabolik, romatolojik hastalığı olmayan 60 sağlıklı bireyden oluşturuldu. Hasta ve sağlıklı tüm bireylerin klinik bulguları kaydedildi. Prolidaz ve HİF-1 alfa ölçümleri için uygun tüplere periferik bir venden kan alındı. Kan tetkikleri C.Ü.T.F. Biyokimya AD'da ELİSA yöntemi ile çalışıldı. Bu çalışma için etik kurul kararı alındı.  AAA hasta grubunda ortalama Serum Prolidaz düzeyi 72.1 (25.1-114.9) ng/ml, kontrol grubunda Serum Prolidaz düzeyi 30.7 (21.3-86.2) ng/ml olarak ölçüldü. Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p= 0.018). AAA hasta grubunda ortalama serum HİF-1α düzeyi 482.0 (292.0-3967.0) pg/ml, kontrol grubunda ortalama 632.0 (362.0-927.0) pg/ml olarak ölçüldü. Her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.434). ROC analizine göre ortalama serum Prolidaz düzeyinin (>54.03 ng/ml) duyarlılığı %65, özgüllüğü ise % 68.3 olarak belirlendi (p<0.05). Pras skoruna göre hafif, hafif-orta ve şiddetli hastalık grupları arasında serum Prolidaz ve HİF-1 alfa düzeylerinde anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). Laboratuvar bulguları, cinsiyet, yaş ile serum Prolidaz düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0.05). Çalışmamızda ataksız dönemde olan AAA hastalarında serum Prolidaz düzeyi sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. AAA hastaları ile sağlıklı kontrol grubu arasında serum HİF-1 alfa düzeylerinde anlamlı farklılık saptanmadı. AAA hastalarında ki yüksek serum Prolidaz düzeyi; atak dışı dönemde de devam eden subklinik inflamasyon ile ilişkili olabilir. Prolidaz ve HİF-1 alfa'nın AAA hastalarındaki rolünün belirlenmesi için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Familial Mediterranean Fever (FMF) is an autoinflammatory disease characterized by recurrent fever attacks, sterile peritonitis, pleural inflammation, arthritis and/or erysipelas like rash. Prolidase is a specific imidodipeptidase that plays a role in collagen degradation. HIF-1α is an important protein in the regulation of immunological response, hemostasis, vascularization and anaerobic (oxygen-free) metabolism. The aim of the study is to compare serum prolidase and HIF-1 α levels in patients with FMF in attack-free period and healthy control group. Between August 2017 and December 2017, sixty patients diagnosed as FMF according to the criteria of the Tel-Hashomer who were admitted to the Cumhuriyet University Medical Faculty Internal Medicine Rheumatology Department and sixty healthy volunteers without any rheumatic, systemic and metabolic diseases were enrolled in the study. Clinical findings and PRAS scores of all patients and were recorded. The blood from a peripheral vein using suitable blood tubes was taken to measure serum Prolidase and HIF-1α levels. Blood tests were examined by Elisa method in Cumhuriyet University Department of Biochemistry. The study protocol was approved by the local ethics committee. In this study, mean serum prolidase level was measured as 72.1 (25.1-114.9) ng/ml in FMF group and 30.7 (21.3-86.2) ng/ml in healthy control (HC) group. There was a statistically significant difference between the two groups (p=0.018). The mean serum levels of HIF-1α in the FMF group and in HC group were measured as 482.0 (292.0-3967.0) pg/ml and 632.0 (362.0-927.0) pg/ml respectively. There was no statistically significant difference between the two groups (p<0.05). According to ROC analysis, optimal levels of serum prolidase (>54.03 ng/ml) sensitivity was 65% and specificity was 68.3%, (p<0.05). There was no significant difference between serum prolidase and HIF-1α levels in the mild, moderate and severe patient groups regarding to PRAS score (p>0.05). There was no significant correlation between laboratory findings, sex, age, and prolidase (p>0.05).  Serum prolidase enzyme levels in FMF patients with attack-free period were significantly higher than in the healthy control group. There was no significant difference between the two groups by means of HIF-1α level. High prolidase enzyme levels may be associated with subclinical inflammation during attack-free period in FMF patients. However, the role of prolidase and HIF1-α in the FMF disease needs to be clarified with more extensive and comprehensive studies.