İlkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerine yönelik cinsel istismarı önleme psiko-eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin sınanması
Development of preventing child sexual abuse psycho-educational program for primary school grade 3. and 4 and assessment of it's effectiveness
Yazar: SEDEF SEYDOOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. EMİNE GÜL KAPÇI SEYİTOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Sosyal beceri = Social skill ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerini cinsel istismardan
korumak amacıylabir psiko-eğitim programı geliştirmek ve etkililiğini
sınamaktır. Araştırmanın katılımcıları Kocaeli ilinin İzmit ilçesinde bulunan bir ilkokulun
3. ve 4. sınıf öğrencileridir. Araştırmada deney(n=41) ve kontrol (n=39) gruplu öntest,
sontest ve izleme modeline dayalızayıfdeneysel desen kullanılmıştır.
Eğitim programı uygulamasından önce ve sonra gruplara bağımlı değişkenlerle
ilgili öntestler ve sontestler, uygulamadan altı ay sonra ise yalnızca deney grubuna izleme
testleri verilmiştir. Bağımlı değişkenlere ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen
Kişisel Güvenlik Farkındalık Ölçeği (KGFÖ), Sosyal Beceri Ölçeği (SBÖ) ve Piers
Harris (1964) tarafından geliştirilen Piers Harris Çocuklarda Öz Kavramı Ölçeği
(PHÇÖKÖ) aracılığıyla elde edilmiştir. Parametrik ve parametrik olmayan verilerin
analizindegrupların karşılaştırılmasına yönelik hipotez testleri kullanılmıştır.
Kişisel Güvenlik Farkındalık (KGF)olarak adlandırılan ve altı oturumdan oluşan
psiko-eğitim programına katılan öğrencilerinKGFÖ puanlarında uygulama öncesi
ölçümlere göre anlamlı düzeyde yükselme olmuş, buna karşılık SBÖ ve PHÇÖKÖ
puanlarında anlamlı bir yükselme olmamıştır. Kontrol grubunun PHÇÖKÖ sontest
puanları anlamlı bir şekilde düşerken, deney grubu sontest puanlarının düşmediği
görülmüştür. Deney ve kontrol grubunun kişisel güvenliğe ve benlik saygılarına ilişkin
öntest-sontest fark puanları karşılaştırıldığında deney grubunun KGFÖ ve PHÇÖKÖ fark
puanlarının kontrol grubundan yüksek olduğu görülmüştür.Deney grubuna altı ay sonra
yapılan izleme testi sonucunda öğrencilerin kişisel güvenlik farkındalık, sosyal beceri ve
benlik saygılarında anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur. KGF psiko-eğitim 
programı öğrencilerin kişisel güvenliğe ilişkin farkındalıkları üzerinde etkili, sosyal
becerilerileri ve benlik saygıları üzerinde etkili bulunmamıştır. Bulgular, çocuk cinsel
istismarını önlemede okullarda uygulanabilecek, erişimi ve uygulaması kolay eğitim
programları bağlamında tartışılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to develop and investigate the effectiveness of
school-based child sexual abuse prevention program on elementary 3th and 4th grades
students. Weak-experimantal design with pretest-posttest and control group was
used.The subject consisted of 80 third and fourth grades students; 41 assigned to the
experimantal and 39to the control group.
Before and after program was administered measuring instruments to
experimental and control group. After six months from the implementation of the training
program, measuring instruments were reapplied to the experimental group. (follow up
measuring).
In this study Personal Safety Awereness Scale (PSAS) and Social Skill Scale
(SSS)developed by the researcher were used. Also Piers-Harris Self Concept Scale
(PHSCS) developed by Piers-Harris (1964) was used. In the analysisparametric and
nonparametric datas, hypothesis tests were used to compare groups.
According to the findings research; there was no significant increase in SSS and
PHSCS scores, although there was a significant increase in PSAS scores compared to
pre-implementation scores in students who were participated psycho-educational
program referred to as the Personel Safety Awarenennes (PSA). While the PHSCS
posttest scores of the control group decreased significantly, the PHSCS posttest scores
of the experimental group did not decrease. When the pretest-posttest difference scores
for the personal safety awarennes and self-esteem of the experimental and control groups
were compared, it was found that the experimental group had higher scores for the PSAS
and PHSCS than the control group. As a result of the follow-up test conducted six months 
vii
after the experiment group, it was found that there was no significant difference in the
students' personal safety awareness, social skills and self-esteems.
As a result, PSApsycho-educational program is effective on 3. and 4. grade
students'personal safety. But, program isn't effective on children' s social skills and self esteems. 
Findings are discussed in the context of accessible and easy to apply educational
programs that can be implemented in schools to prevent child sexual abuse