Ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik tutumları
Attitudes of secondary school students towards environmental problems
Yazar: NALAN HOROZAL
Danışman: DOÇ. DR. ŞABAN ÇELİKOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Tarih boyunca insanlık çevre adaptasyonu ile geçmiştir. Son 200 yıllık süreçte, gelişen endüstriyel hareketle beraber, bireylerin çevre üzerindeki tesiri ve baskısı beraberinde birçok bozucu etkiyi beraberinde getirmiştir. Tarım toplumundan endüstriyel bir topluma geçilmesi ile yoğunlaşan düzensiz kentleşme; sanayi bölgelerinin şehir içlerinde kalması, hava kirliliği, orman alanlarının tahrip edilmesi, tarım alanlarının amaç dışı kullanımı, küresel ısınma gibi birçok problemi beraberinde getirmiştir. Artan çevresel problemler, başta sanayileşmiş ülkeleri ve diğer devletleri çeşitli önlemler almaya sevk etmiştir. Bu yüzden ülkeler çevreyi korumaya yönelik ekonomik olarak bütçe ayırmaya başlamışlardır. İleriye dönük bir çevre için toplumun bilinçli ve kararlı bir şekilde hareket etmesi, bunun için de bireylerin çocukluktan itibaren çevreyi korumaya yönelik bir beceriyle donatılması ve kendilerine çevre eğitiminin hayat boyu kullanacağı şekilde verimli ve etkili bir şekilde kazandırılması gerekmektedir. Çevre eğitiminde amaç çevreye karşı duyarlı, çevresini koruyan ve doğru kullanan, çevresel dengeyi gözeten, doğada bulunan kaynakların sınırlılığı hakkında bilgisi olan, temiz bir çevrenin ecdadımızdan kalan bir miras, gelecek kuşaklara bırakılacak bir emanet olduğunun farkında olan bireyler yetiştirmektir. Bu açıdan çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik tutumlarını araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda izlenen yolda ''Çevre Sorunlarına Yönelik Tutum Ölçeği''ne başvurulmuştur. Araştırmada kullanılmak üzere verileri elde etme doğrultusunda Çevre Sorunlarına Yönelik Tutum Ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Uygulama farklı sosyo-ekonomik özellikteki öğrencilere uygulanmıştır ve 580 veriye ulaşılmıştır. SPSS programı ile çözümlenen ölçek sonuçları, bu husustaki tutumları saptamak için kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım sergilememesinden dolayı çoklu karşılaştırmalar için Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesi ile ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik tutumları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülmektedir. Ölçek sonucuna göre; cinsiyet ve hanede yaşayan kişi sayısına göre anlamlı bir fark oluşurken, sınıf, hanede çalışan kişi sayısı, kardeş sayısı, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve gelir durumuna göre anlamlı bir fark oluşmamıştır.

Abstract:
Humanity has been undergoing an adaptation between man and the environment throughout history. Along with the development of  the industrial movement, the impact and pressure of humans on the environment has incurred numerous disruptive effects during the last 200 years. Irregular urbanization intensified by the transition from an agricultural society to an industrial society has  brought along many problems such as industrial zones remaining inside the city, air pollution, destruction of forest areas, misuse of agricultural lands, and global warming. Increasing environmental problems have impelled states and especially industrialized countries to take various measures. As a result, developed countries have started toal locate budgets for environmental protection. Society needs to act consciously for a sustainable environment and this means that individuals need to be equipped with environmental protection skills from an early age with effectively delivered environmental instruction. The aim of environmental instruction is to raise individuals who are sensitive to the environment, protect and use their environment correctly, respect environmental balances, are aware that the resources in nature are limited and that a clean environment is a legacy from our ancestors to be held in trust for future generations. In this respect, the aim of the study is to investigate the attitudes of secondary school students towards environmental problems. For this purpose, the "Attitude Scale Towards Environmental Problems" was applied in the path followed. In line with obtaining the data to be used in the research, the Attitude Scale towards Environmental Problems and demographic information form were used.
The Attitude Scale towards Environmental Problems and Demographic Information Form were used to collect data to be used in the study. The application was applied to students with different socio-economic characteristics and 580 data were reached. The results of the scale analyzed by the SPSS program were used to determine the attitudes in this regard. Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test were applied for multiple comparisons due to the lack of normal distrubition of data. With analysis of the data, it is seen that there is a significant impact on the attitudes of secondary school students towards environmental problems. In terms of the scale result; while there is a significant difference according to gender and the number of people living in the household, there was no significant difference according to the class, number of people working in the household, number of siblings, mother's education level, father's education level and income status.