Akne vulgarisli hastalarda isotretinoin tedavisinin tükürük bezi fonksiyonlarına etkisinin Tc-99m perteknetat tükürük bezi sintigrafisi ile değerlendirilmesi /
Yazar: EBRU ÖRSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BEDRİ SEVEN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m ; Tükürük bezleri = Salivary glands ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Ağız kuruluğunun birçok sebebi vardır. En yaygın nedeni ilaç yan etkisidir. Akne vulgaris tedavisinde kullanılan isotretinoinin ağız, dudak mukozasındaki değişiklikleri ve ağız kuruluğuna sebep olduğu iyi bilinir.Semikantitatif tükürük bezi sintigrafisi, tükürük disfonksiyonunun etiyolojisini ve derecesini belirlemede kullanılır. Uygulamanın duyarlılığı yüksektir. Tükürük bezi sintigrafisi invaziv olmayan, düşük dozimetreli, normal fizyolojiyi engellemeyen bir çalışmadır. Teknesyum-99m perteknetat intravenöz enjeksiyon sonrasında major tükrük bezleri tarafından tutulur. Tükürük bezi sintigrafisi bez fonksiyonları hakkında uptake oranı, konsantrasyon ve ejeksiyon fraksiyonu gibi kantitatif veriler sağlayabilir.Akne tedavisi için isotretinoin kullanan hastalarda ağız kuruluğunun değerlendirilmesi için, tedavi öncesinde, tedavinin 3. ve 6. aylarında tükürük bezi sintigrafi çalışması yapıldı. Hastalar, yaşları 18 ile 27 yıl (yaş ortalaması: 20.1 yıl) arasında değişen 8 erkek, 22 kadın toplam 30 kişiden oluşmaktaydı. İntravenöz yol ile 185 MBq (5 mCi) Teknesyum-99m perteknetatın verilmesini takiben her biri 60 sn lik 25 görüntü alındı. Sağ-sol parotis ve sağ-sol submandibuler bezler ile zemin için ilgi alanlarının belirlenmesinden sonra oluşturulan zaman aktivite eğrilerinden uptake oranı, maksimum akümülasyon ve ejeksiyon fraksiyon yüzdeleri hesaplandı. Parametreler tedavi öncesi, tedavinin 3. ve 6. ayı için karşılaştırıldı.Tedavi öncesi ve tedavinin 3. ayı ile tedavinin 3. ayı ve 6. ayında elde edilen parametrelerin karşılaştırılması sonucunda 3. ve 6. aylarda parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüşlerin olduğu tespit edildi (p=0.000).Sonuç olarak, tükürük bezi sintigrafi çalışmasının, isotretinoin gibi tükürük bezi fonksiyonlarını da etkileyen ilaçların etkisisnin değerlendirilmesinde kullanılabilecek kolay uygulanabilen ve tekrarlanabilen bir tanı yöntemi olduğunu düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: Tükürük bezi sintigrafisi, Teknesyum-99m perteknetat, İsotretinoin, Akne vulgaris.

Abstract:
There are lots of causes for xerostomia and the most common reason for xerostomia is the side effects of drugs. Systemic retinoids, used in the treatment of acne vulgaris, are well known to cause dryness of the mouth and changes in oral and lip mucosa.Semiquantitative salivary gland scintigraphy with high sensitivity is useful in the determination of the etiology and the degree of salivary dysfunction. Salivary gland scintigraphy, which is a non-invaziv application with low dosimetry, does not interfere with the normal physiology. Technetium-99m pertechnetate is trapped by the major salivary glands after intravenous injection. Salivary gland scintigraphy can provide quantitative data about glandular function such as uptake ratio, concentration and excretion fraction.To assess dry mouth, semiquantitative salivary gland scintigraphy was performed in the patients treated with isotretinoin for acne vulgaris, before the treatment, at the 3rd and 6th months of the treatment. A total of 30 patients (22 famels and 18 males), aged between 18 and 27 years (mean: 20.1) were involved in the study. Twenty-five images, each 60 seconds, were obtained from the patientss after the intravenous administration of technetium-99m pertechnetate at 185 MBq (5 mCi) does. Uptake ratio, the maximal accumulation and ejection fraction percentage were calculated by the time-activity curves, which were drawn after the determination of basic interest regions on left-right parotid and left-right submandibular glands. All parameters obtained before the treatement, at the 3rd and 6th months of treatment were compared to each other. When the parameters obtained before the treatment, at the 3rd month of treatment and at the 6th month of treatment compared to each other, statistically significant decreases were determined at the 3rd and 6th months of treatment (p =0.000). In counclusion, we suggest that salivary gland scintygraphy is an easy and reproducible diagnostic method that can be used to assess the effects of the drugs such as isotretinoin affecting salivary gland functions.Key words: Salivary gland scintigraphy, Technetium-99m pertechnetate, Isotretinoin, Acne vulgaris.