Sağlık turizminde ülke seçimini etkileyen faktörler: Ev sahibi ülke olarak Türkiye örneği
Factors affecting country selection in health tourism: The case of Turkey as a host country
Yazar: SAADET ZÜMRÜT CÖMERT
Danışman: PROF. DR. SEDA ŞENGÜL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Logit modeli = Logit model ; Probit modeli = Probit model ; Sağlık turizmi = Medical tourism

Özet:
Sağlık turizmi, bireylerin sağlık hizmeti almak amacıyla ulusal sınırlarını aşarak başka ülkelere seyahat etmelerini ifade etmektedir. Türkiye, son yıllarda sağlık turizmi alanında öne çıkmış ve çeşitli tedavi hizmetlerinde uluslararası arenada turist çekmeyi başarmış bir ülkedir. Çalışmada, TÜİK tarafından yürütülen Çıkış Yapan Ziyaretçiler Araştırması'nın 2019-2023 yıllarına ait verileri kullanılarak Türkiye'yi sağlık turizmi yapmak için tercih eden turistlerin sosyo-ekonomik özellikleri, ikamet ettikleri/vatandaş oldukları  ülkeler   Logit modeli ve Probit modeli ile tahmin edilmiştir. Türkiye'ye gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler, alışveriş vb. amaçlarla gelen turistler ile sağlık hizmeti satın almak için gelen turistlerin farklılıkları da  Multinomial Logit Model ile ortaya konulmuştur. Çalışmanın en önemli bulguları; Avrupa ülkeleri (Almanya ve Bulgaristan hariç), ABD ve Kanada, Azerbaycan, Irak, Afrika ülkelerinden Türkiye'ye sağlık turizmi için turistlerin gelme olasılığı diğer ülkelerden gelen tursitlere göre daha fazla iken, Rusya ve Ukrayna'dan gelen turistlerin Türkiye'ye gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler, alışveriş vb. amaçlarla gelme olasılığı daha yüksektir. Erkek turistlerin sağlık turizmi,  kadın turistlerin ise gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler, alışveriş vb. amaçlarla Türkiye'yi ziyaret etme olasılıkları daha yüksektir. Ayrıca; yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşların, yabancı uyruklu turistlere göre hem sağlık hem de gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler, alışveriş vb. amaçlı turizm faaliyeti için başka ülkeleri tercih etme olasılıkları daha yüksektir. Ancak yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşı kadınların sağlık turizmi için Türkiye'yi; gezi, eğlence sportif ve kültürel vb. turizm faaliyetlerinde de başka ülkeleri tercih etmekte olasılıkları daha yüksektir. Bu araştırmanın bulguları dikkate alınarak sağlık turizmini geliştirecek sektörel ve ulusal politikalara öncelik verilmelidir.

Abstract:
Health tourism refers to individuals traveling to other countries beyond their national borders to receive health services. Turkey has come to the forefront in the field of health tourism in recent years and has managed to attract tourists in the international arena in various treatment services. In this study, the socio-economic characteristics of tourists who prefer Turkey for health tourism and their countries of residence/citizenship are estimated with the Logit model and Probit model using the data of the Departing Visitors Survey conducted by TurkStat for the years 2019-2023. The differences between tourists who come to Turkey for sightseeing, entertainment, sportive and cultural activities, shopping, etc. and tourists who come to Turkey to purchase health services are also revealed with the Multinomial Logit Model. The most important findings of the study are that tourists from European countries (except Germany and Bulgaria), USA and Canada, Azerbaijan, Iraq, African countries are more likely to come to Turkey for health tourism than tourists from other countries, while tourists from Russia and Ukraine are more likely to come to Turkey for sightseeing, entertainment, sportive and cultural activities, shopping etc. Male tourists are more likely to visit Turkey for health tourism while female tourists are more likely to visit Turkey for sightseeing, entertainment, sportive and cultural activities, shopping, etc. In addition, Turkish citizens residing abroad are more likely to prefer other countries for both health tourism and tourism activities such as sightseeing, entertainment, sportive and cultural activities, shopping, etc. than foreign tourists. However, female Turkish citizens residing abroad are more likely to prefer Turkey for health tourism and other countries for tourism activities such as sightseeing, entertainment, sportive and cultural activities, shopping, etc. Considering the findings of this study, sectoral and national policies to develop health tourism should be prioritized.