Ali Şeriati'nin Şiîliğe bakışı
Ali Shariati's views about Shi's iİslam
Yazar: İBRAHİM GEZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ AVCU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dinler tarihi = History of religions ; Mezhepler = Sects ; Mezhepler tarihi = Sect history ; Tarih = History ; İran = Iran ; İslamiyet = Islam ; Şeriati, Ali = Şeriati, Ali ; Şia = Şia ; Şiiler = Shi'is

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İran'da belli bir döneme damgasını vuran, Sosyoloji ve Dinler Tarihi alanında birçok eseri bulunan Ali Şerîati'nin İran toplumuna vermek istediği mesajları belirlemektir. Bu çalışmadaki unsurlar anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sınıflandırılmış ve iki bölümde ele alınmıştır.
Çalışmanın giriş kısmında araştırmanın metodu ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde, Şerîati'nin hayatı, dini kişiliğini etkileyen şahsiyetler, eserleri, İmâmîyye Şiası'nın Tarihçesi, Şiîliğin ortaya çıkışı, Îmâmîyyenin Teşekkül süreci, Gaybet Teorisi ve Ahbârilik, Usûlîliğin Hâkim Olması, Safeviler Döneminde İmâmîyye, Safeviler Sonrası İmami Tarihi ve İmâmîyye Şia'sının Temel Görüşleri ele alınmıştır. 
Araştırmamızın ikinci bölümünde, Şerîati'nin Şiîiliğe Bakışı, Şerîati'nin İtikâdi ve Fıkhi Görüşlerive Temel Kavramlara bakışı hakkında bilgiler verdik. Şerîati' nin Şia Algısında Erken Dönemin Yeri ve Önemi üzerinde durarak Kur'an ve Peygamber anlayışına, Hz. Ali, Hüseyin ve Ehl-i Beyt anlayışına, Dört Halife ve Sahabe anlayışına, Muaviye ve Yezit konularındaki görüşlerini değerlendirdik. Son olarak da Şerîati' nin İdeal ve Gerçekleşen Ayrımı olan, Ali Şiası, Safevi Şiası ve bunların temel özellikleri konularını ele alarak Şerîati'nin Şia anlayışını belirlemeye çalıştık.
Sonuç bölümünde, Şerîati'nin Şiîliğe bakışı, nasıl bir Şiî anlayışa sahip olduğu, İran toplumuna vermek istediği mesajlar, çalışma sonunda ortaya çıkan veriler ışığında değerlendirilmiştir. Çalışmada kullanılan bütün kitap, tez ve makaleler Bibliyografya kısmında bir araya getirilmiştir. 



Anahtar Sözcükler; Ali Şerîati, Şia, Safevi, İran, Îmâmîyye

Abstract:
The purpose ofthis study is to determine what kind of messages Ali Shariati wanted to give Iranian society. Since he had effected in a certain period in Iran and given works in the field of Sociology and History of Religions. In this study, components of the subject have been categorized anddiscussed in two parts.
In the introduction of the study it has been focused on research methods and resources. In the first chapter, it has been dealt with the Shariati 's life, figures who affect religious personality of him, his works, history of Imami Shia, emergence of the Shia Imamate theory, Gadir Hum Event, Qirtas (Stationery) Event, Ali's attitude in the elections of Khalifas and and the Ali 's Caliphate Period, Shiism before the loss of Imam, Lost of          
Imam, Ahbarilik, Shi'ism in the period of Safavid and after it. In the second part of our study, we have given information about the Shariati's view about Shia, understanding of basic Shia terms, Shariati 's ideal and actual separation, Ali's Shia, Safavid's Shia and its basic features. Finally, we have discussed the Shariati 's Shia Perception and Importance of Early Shia's and perception of the Quran and the Prophet, the Prophet. Ali, Hussein and his Ahl al-Bayt perception, perception of the Four Caliphs and Companions, Muawiyah and Yazid. In this way, we have tried to determine Shariat's understanding of Shia.
In the conclusion section, we have evaluated the Shariati'sShiiteview, how he understand the Shia, messages that he wanted to give Iranian society according to the data. all thebooks, theses and articleshave beenbrought together in theBibliographysection.



Key Words: Ali Shariati, Shia, Safevi, Parsia, İmamism.