KIR3DL1 alellerinin Behçet hastalığı patogenezindeki yeri
Distribution of killer immunoglobulin-like receptor 3DL1 alelles in Behçet?s disease
Yazar: JÜLİDE DUYMAZ TOZKIR
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Genetik = Genetics ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Behçet hastalığı tekrarlayan oral ve genital ülserasyonlar, üveit ve deri lezyonları ile karakterize kronik inflamatuar bir hastalıktır. Behçet hastalığının HLA-B*51 ve zayıf da olsa HLA-B*2702 ile ilişkisi patogenezinde genetik faktörlerin rol aldığını göstermektedir. HLA-B*51 ve B*2702 alelleri ortak olarak Bw4 motifi taşımaktadır ve doğal katil hücrelerin immünoglobulin benzeri reseptörlerinden (KIR) 3DL1 ile bağlanma bölgeleri aynıdır. Bu çalışmada KIR3DL1/DS1 genine ait farklı alellerin dağılımı ve bunların HLA-Bw4 ile birlikteliğinin Behçet hastalığı patogenezine katkısı araştırılmıştır.Çalışma grubu 241 Behçet hastası (BH), 235 sağlıklı kontrolden (SK) oluşmaktadır. Önce KIR3DL1/DS1 gen içeriğine, sonra KIR3DL1*001, *002, *01502, *004, *005, *006, *007,*008 ve KIR3DS1*013 alellerine polimeraz zincir reaksiyonu-diziye özgü primerler kullanılarak bakılmıştır. Gruplar arasındaki karşılaştırmalarda c2 testi kullanılmıştır.KIR3DL1/DS1 gen içeriğinin incelendiği ilk aşamada HLA-Bw4 taşıyan BH ve SK karşılaştırıldığında, KIR3DL1/DL1 genotipi Behçet hastalığı görülme riskini 1,7 kat arttırmaktadır (95% CI 1.1-2.6, P = 0.013). HLA-B*51 negatif alt grupta da KIR3DL1/DL1 genotipi BH'da anlamlı olarak artmış bulunmuştur (68.1% vs. 54.5%, P = 0,03; OR = 1.8, 95%CI 1.1-3.0). İkinci aşamada KIR3DL1/DS1 geninin *001, *002, *01502, *004, *005, *006, *007, *008, *013 alellerinin dağılımı belirlenmiştir. Tüm çalışma grubu değerlendirildiğinde BH'da KIR3DL1*001 alellinin sıklığı yüksek (BH:%51,2 ve SK:%39.8; OR = 1,58; %95 GA 1-2,32. P = 0,018), KIR3DS1*013 alelinin sıklığı da anlamlı olarak düşük bulunmuştur (BH:%34 ve SK:%46.3; OR = 0.59; %95 GA 0.4-0.88, P = 0.009). HLA-Bw4 taşıyan BH ve SK'ler karşılaştırıldığında da, BH'da KIR3DL1*001 aleli artmış, KIR3DS1*013 alelli azalmış oranda bulunmuştur. HLA-Bw4 motifi taşıyan ama B*51 negatif olan alt grup analizinde de, aynı şekilde BH'da KIR3DL1*001 alelinin sıklığı anlamlı olarak yüksek (BH:%64.6 ve SK:%32.1; OR = 3.8; %95 GA 1.8-8.1, P < 0.0001), KIR3DS1*013 alelinin sıklığı ise anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (BH:%25 ve SK:%60.5; OR = 0.2; %95 GA 0.09-0.48, P < 0.0001).Behçet hastalarında KIR3DL1*001 alelinin artmış olması, KIR3DS1*013 alelinin azalmış olması, Bw4 epitopu ile KIR3DL1/DS1 etkileşiminin Behçet hastalığı patogenezinde rolü olduğunu düşündürmektedir. KIR3DL1/DS1 alelleri hücre yüzeyinde farklı düzeylerde eksprese olmakta ve farklı inhibisyon kapasitesi göstermektedir. Bu bağlamda HLA-KIR etkileşimi Behçet Hastalığının gelişimine katkıda bulunabilir.

Abstract:
Behçet?s Disease (BD) is a systemic inflammatory disorder mainly characterised by recurrent attacks of oral and genital ulcerations, skin lesions, uveitis. The etiopathogenesis of BD is unknown. The pathogenic significance of the strong association with HLA-B*51 and weak relation with B*2702 has yet to be identified. HLA-B*51 and B*2702 shared the Bw4 epitope that can bind to a group of highly polymorphic receptors expressed on natural killer (NK) cells, which are known as killer immunoglobulin-like receptors 3DL1 (KIR). We aimed to analyse the role of KIR3DL1/DS1 alelles and their existence with the respective HLA-B ligands, namely alleles with Bw4 motif in the pathogenesis of BD.A group of 241 patients with BD and 235 healthy controls compromised the study group. All individuals were genotyped for the KIR3DL1/DS1 gene content. Thereafter KIR3DL1*001, *002, *01502, *004, *005, *007, *008 and KIR3DS1*013 alleles were determined by PCR- sequence specific primers. Frequencies and the existence of 3DL1/S1 alleles with their respective ligands HLA-Bw4 or -B*51 have been compared by using chi-square test.In the gene content assessment, ligand positive individuals, homozygous 3DL1 genotype was associated with 1.7-times increased the risk for BD (95% CI 1.1-2.6, P = 0.013). In the comparison of BD patients and controls according to their HLA-B51 status, a significant increase of 3DL1/3DL1 genotype (68.1% vs. 54.5%, P = 0,03; OR = 1.8, 95%CI 1.1-3.0) was detected in B51-negative patients compared to B51-negative controls. The overall group comparison of KIR3DL1/DS1 alleles, KIR3DL1*001 allele was significantly increased (51.2% vs. 39.8%, OR: 1.58, 95% CI: 1-2.32, p= 0.018), whereas KIR3DS1*013 allele was significantly less frequent in BD patients compared to controls (34% vs. 46.3% OR: 0.59, 95% CI: 0.4-0.88, p= 0.009). Among the Bw4 carrying groups, the increase of KIR3DL1*001 and decrease of KIR3DS1*013 allele frequencies were more prominent in HLA-B51 negative patients (64.6% vs. 32.1%, OR: 3.8, 95%CI: 1.8-8.1, p<0.0001 for KIR3DL1*001 and 25% vs. 60.5%, OR: 0.2, 95%CI: 0.09-0.48 p<0.0001 for KIR3DS1*013).Selective increase of KIR3DL1*001 and decrease of KIR3DS1*013 allele frequencies in BD suggest that interaction of Bw4 epitopes with KIR3DL1/S1 molecules may have a role in the pathogenesis of BD. As the KIR3DL1/S1 alleles exihibit different expression levels and different inhibitory capacities, this association may suggest that a HLA-KIR interaction may have a functional significance in the development of BD.