Neonatal dönem ishalli buzağılarda böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of kidney functions in calves with neonatal diarrhea
Yazar: AHMET CİHAT TUNÇ
Danışman: PROF. DR. FATİH MEHMET BİRDANE
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Buzağılar = Calves ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Diyare = Diarrhea ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Buzağı ishalleri hem ülkemizde hem de dünya genelinde hayvancılık ekonomisi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. İshale bağlı olarak çeşitli organ ve sistemlerde oluşabilecek fonksiyon değişiklikleri üzerine araştırmalar halen devam etmektedir. Sunulan bu tez çalışmasında ishal görülen buzağılarda böbrek fonksiyonlarındaki değişikliklerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın hayvan materyalini ishal görülen 30 buzağı (çalışma grubu) ve herhangi bir hastalığı bulunmayan sağlıklı 20 buzağı (kontrol grubu) olmak üzere 50 buzağı oluşturmuştur. Klinik olarak ishal görülen buzağıların hızlı test kiti ile etken tespiti yapılarak kan, idrar örnekleri alınmış ve abdominal ultrasonografi ile Renal Rezistif İndeks (RRI) ölçümleri yapılmıştır. Sağlıklı buzağılardan da rutin sağlık kontrolleri yapıldıktan sonra kan, idrar örnekleri alınmış ve abdominal ultrasonografi ile RRI ölçümleri yapılmıştır. Her iki gruptan da alınan kan örneklerinden tam kan sayımı, kan gazları ölçümü yapılarak değerlendirilmiştir. Kan-serum ve idrar örneklerinden Üre,kan üre azotu(BUN), kreatinin, albümin, Gama-glutamil-transferaz (GGT), Ca, Mg, P değerleri spektrofotometre ile ölçülmüştür. İdrar numuneleri ayrıca dipstik ile değerlendirilmiştir. Kan-serum örneklerinden ELISA kitleri ileBeta Hidroksi Bütirik Asit (BHBA), Sistatin c(Cys-c), İnterlökin - 8(IL-8),İnterlökin - 6(IL-6), İnterlökin – 18 (IL-18), Böbrek hasar molekülü (KIM-1), Nötrofil jelatinazla ilişkili lipokalin (NGAL) veRetinol-binding protein(RBP) ölçümleri yapılmıştır. Her iki gruptan ölçülen değerlerin istatistiksel analizi yapılarak değerlendirmeleri yapılmıştır. RRI değeri (p<0,001), KIM-1, BUN, Ure, kreatinin, Ca, Mg, P, GGT(p<0,05) değerlerinde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı farkın olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak biyobelirteçler ile yüksek korelasyonu olan renal rezistif indeks ölçümünün buzağılarda böbrek fonksyonlarının değerlendirilmesinde hızlı ve nonivaziv yöntem olduğu, enteritli buzağılarda böbrek hasarı gelişebileceği ortaya konmuştur.

Abstract:
Calf diarrhea is an important problem in terms of the livestock economy both in our country and in the world. Researchhas continued on function changes that may occur in various organs and systems due to diarrhea. This thesis study, it was aimed to evaluate the changes in kidney functions in calves with diarrhea. The animal material of the study consisted of 50 calves, including 30 calves with diarrhea (study group) and 20 healthy calves without any disease (control group). The causative agent was detected with the rapid test kit of the calves with clinical diarrhea, blood and urine samples were taken, and Renal Resistive Index (RRI) measurements were made by abdominal ultrasonography. After routine clinical examinations were made of healthy calves, blood and urine samples were taken and RRI measurements were made by abdominal ultrasonography. Complete blood count and blood gas analyses were performed from blood samples taken from both groups. Urea, blood urea nitrogen (BUN), creatinine, albumin, Gamma-glutamyl-transferase (GGT), Ca, Mg, and P values of blood-serum and urine samples were measured by spectrophotometer. Urine samples were also evaluated with the commercial dipstick. Beta Hydroxy Butyric Acid (BHBA), Cystatin c (Cys-c), Interleukin - 8 (IL-8), Interleukin - 6 (IL-6), Interleukin - 18 (IL-18), Kidney damage molecule (KIM-1), Neutrophil gelatinase-associated lipocalin (NGAL) and Retinol-binding protein (RBP) measurements were made by commercial ELISA kits from blood-serum samples.The results were evaluated by statistical analysis. A statistically significant difference was found between the groups in RRI value (p<0.001), KIM-1, BUN, Ure, creatinine, Ca, Mg, P, and GGT (p<0.05) values. As a result, it has been revealed that renal resistive index measurement, which has a high correlation with biomarkers, is a fast and non-invasive method in the evaluation of kidney functions in calves, and kidney damage may develop in calves with enteritis.