Hasta-hekim etkileşiminin hizmet kalitesi üzerindeki etkisinde ortak karar almanın aracılık rolü
Mediating role of shared decision-making in the impact of patient-physician interaction on service quality
Yazar: FEDAYİ YAĞAR
Danışman: PROF. DR. MEHVEŞ TARIM
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Doktor-hasta etkileşimi = Doctor-patient interaction ; Doktorlar = Physicians ; Hastalar = Patients ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Kolektif karar alma = Collective decision making ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırmada hasta hekim etkileşimi (HHE), hizmet kalitesi (HK) ve ortak karar alma (OKA) değişkenleri arasındaki ilişkileri incelemek ve HHE ile HK arasındaki ilişkide OKA'nın aracı bir role sahip olup olmadığını değerlendirmek amaçlanmıştır. Ayrıca çalışmadaki ölçekleri Türkçe literatüre kazandırmak ve hastaların kişisel özelliklerine göre HHE, HK ve OKA'nın farklılık gösterip göstermediğini incelemek ikincil amaçlarımız olmuştur.
Gereç ve yöntem: Bu kesitsel nitelikteki araştırmaya, 01.06.2020 – 20.07.2020 tarihleri arasında Kahramanmaraş'ta yer alan devlet ve üniversite hastanelerine tedavi amacı ile gelen 1162 hasta katılmıştır (K/E 705/457, ortalama yaş 34,22±15,23). Verilerin çözümlenmesinde proses makro analizi, pearson korelasyon analizi, basit ve çoklu regresyon analizi, ANOVA testi, bağımsız örneklem t testi ve tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. 
Bulgular: Proses makro analizi sonucunda HHE ve HK arasındaki ilişkide OKA'nın aracı bir role sahip olduğu tespit edilmiştir. Kronik rahatsızlığı olduğunu belirten, kişisel sağlığı ile ilgili yeterli bilgi düzeyine sahip olduğunu, sağlık kuruluşuna gelmeden önce araştırma yaptığını belirten hastaların, daha yüksek bir eğitim seviyesine sahip bireylerin ve kadın hastaların HHE, HK ve OKA algılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, yapılan geçerlik ve güvenilirlik analizleri sonucunda, ölçeğin hastalar ile ilgili HK, OKA ve HHE algılarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu gözlemlenmiştir. 
Sonuç: Hasta hekim etkileşiminin ortak karar alma aracılığı ile hizmet kalitesini artırabileceği tespit edilmiştir. Sağlık hizmetlerinde temel amaçlardan birisinin hizmet kalitesini artırmak olduğu dikkate alındığında, hekimin hasta ile olan ilişkisinin kaliteyi artırma noktasında önemli bir etkiye sahip olabileceği fakat bu ilişkinin ortak karar alma yaklaşımı üzerinden yapıldığında kalite algısının artmasında daha anlamlı bir sonuç elde edilebileceğine ulaşılmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of the study is to examine the relationship between patient-physician interaction (PPI), service quality (SQ) and shared decision-making (SDM) and to analyze whether SDM has a mediating role between PPI and SQ. Furthermore, the secondary purposes are to acquire these scales in Turkish literature and to examine whether the patients personal traits make differences in PPI, SQ and SDM.
Material and method: 1162 patients from public and university hospitals in Kahramanmaras participated in this cross-sectional study between 01.06.2020 - 20.07.2020. (F/M 705/457, average age 34.22±15.23). Process macro analysis, Pearson correlation analysis, simple and multiple regression analysis, ANOVA test, independent sample test and descriptive statistics were used in analyzing the data. 
Results: As the result of process macro analysis, it was found that SDM has a mediating role in PPI and SQ. It has been noted that patients who state they have chronic diseases, who have sufficient level of knowledge about their personal health and who state that they have done research before coming to a health institution and who have a higher level of education and that female patients have a higher perception of PPI, SQ and SDM. In addition, as a result of validity and reliability studies, it has been observed that the scale is a valid and reliable tool to be used to determine perceptions of SQ, SDM and PPI. 
Conclusion: It has been concluded that patient-physician interaction can increases the service quality with shared decision-making. Considering that one of the main objectives of healthcare services is to increase the service quality, it has been found that the interaction between the physician and the patient has an important effect on increasing the quality.  On the other hand, when this relationship is made through a shared decision-making approach, a more significant result can be obtained in terms of increasing the perception of quality.