Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Tek Parti Dönemi maarif/ milli eğitim şûralarında ilkokul programları (1920-1949)
(elementery school curricula in the education/national education councils during First Grand National Assembly of Turkey and the one-porty period (1920-1949))
Yazar: NEFİSE HİCRET AYGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH DEMİR
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Milli Eğitim Şurası = National Education Council ; TBMM I. Dönem = TBMM I. Period ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırma, Tek Partili dönemde Maarif/ Milli Eğitim Şûralarında ilkokul programlarının amaç boyutunda ele alınan kararlarını incelemek için hazırlanmıştır. Araştırmada "Türk Milli Eğitimi'nin temellerinin atıldığı Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi döneminde ve Tek Parti döneminde Maarif/Milli Eğitim Şûralarında ilkokul programlarının amaç boyutuna ilişkin alınan kararlar nelerdir?" sorusuna cevap aranmıştır. İlkokul Programlarının amaç boyutunu belirlemek için 1921 Maarif Kongresi İlkokul Programı, 1939 Birinci Maarif Şûrası İlkokul Programı, 1943 İkinci Maarif Şûrası İlkokul Programı, 1946 Üçüncü Milli Eğitim Şûrası İlkokul Programı ve 1949 Dördüncü Milli Eğitim Şûrası İlkokul Programı analiz edilmiştir. Tarama modeli ile desenlenen araştırma nitel bir araştırma özelliği göstermektedir. Araştırmada veriler doküman incelemesi tekniğiyle toplanmıştır. Araştırmada öncelikle 1921 Maarif Kongresi ile ilgili dokümanlar incelenmiş İlköğretim Programı ile ilgili alınan kararlar aktarılmıştır. Daha sonra Tek Parti döneminde toplanan Maarif/ Milli Eğitim Şûraları incelenmiş ve İlkokul Programı dâhilinde alınan kararlar aktarılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Yapılan içerik analizi sonucunda; Maarif Kongresi, Birinci ve İkinci Maarif Şûraları ve Üçüncü ve Dördüncü Milli Eğitim Şûralarında yer alan ilkokul programlarının amaçlarına ilişkin ifadeler; "Bireysel", "Toplumsal Yaşam", "Vatanseverlik", "Tarih ve Kültür", "Ekonomi ve Kalkınma", "Vatandaşlık" ve "Doğal ve Fiziki Çevre" olmak üzere yedi kategori altında toplanmıştır. Bu yedi kategoriyle ilgili ifadelerin sırasıyla en çok Dördüncü Milli Eğitim Şûrasında (62), ikinci olarak İkinci Maarif Şûrasında (25), üçüncü olarak Birinci Maarif Şûrasında (12), dördüncü olarak Maarif Kongresinde (4) ve son olarak Üçüncü Milli Eğitim Şûrası (3) yer aldığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: İlkokul programı, şûra, eğitim.

Abstract:
This research has been prepared to examine the decisions of primary school curricula in the National Education Council in the Single Party period. The study is aimed to find an answer to the question: " Which decisions are taken regarding the dimensions of the purpose of the primary school program in the Council meetings during the period of the single-party and First Grand National Assembly of Turkey that the foundation of the Turkish National  Ministry of Education was laid. In order to determine the purpose dimension of the primary school programs, 1921 Education Congress Primary School Program, 1939 First Education Council Primary School Program, 1943 Second Education Council Primary School Program, 1946 Third National Education Council Primary School Program and 1949 Fourth National Education Council Primary School Program were analyzed. The research patterned with the scanning model shows a qualitative research feature. The data in the study were collected by the document analysis technique. In the research, firstly, the documents related to the 1921 Education Congress were examined and the decisions regarding the Primary Education Program were conveyed. Then, National Education Councils gathered during the Single Party period were examined and the decisions taken within the Primary School Program were conveyed. Content analysis method was used in the analysis of the data. As a result of the content analysis; statements regarding the aims of the primary school programs in the Education Congress, the First and the Second Education Councils and the Third and Fourth National Education Councils; It has been categorized under seven categories: "Individual", "Social Life", "Patriotism", "History and Culture", "Economy and Development", "Citizenship" and "Natural and Physical Environment". Expressions related to these seven categories are mostly found respectively in the Fourth National Education Council (62), the Second Education Council (25), the First Education Council (12), the fourth Education Congress (4) and finally the Third National Education Council (3). 
Keywords: Council, education, primary school program.