Yaşam tarzı, çeşitlilik arayışı ile yiyecek içecek tercihleri arasındaki ilişki: Çeşitli turist grupları üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
The relationship between lifestyle, variety seeking and food and beverage preferences: A comparative research on various tourist groups
Yazar: MELAHAT YILDIRIM SAÇILIK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BOZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Destinasyon = Destination ; Değişime açıklık = Openness to change ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Müşteri tercihleri = Customer preferences ; Turistler = Tourists ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Yaşam tarzı = Life style ; Yiyecek içecek = Food and beverage ; Çeşitlilik = Diversity

Özet:
İşletme ve destinasyon yöneticilerinin üzerinde durduğu önemli bir konu, sahip oldukları çekicilik unsurlarını kime, nasıl pazarlayacakları konusunda bilgi sahibi olmaktır. Bu amaçla başvurulan yöntemlerden birisi, turist profillerini belirleyerek pazarı bölümlere ayırmaktır. Böylelikle turistlerin destinasyondan beklentileri doğrultusunda ürün geliştirme ve ürün konumlandırma yapılabilmektedir. Bu araştırmada turist profillerinin belirlenmesinde kullanılan ve aynı zamanda hoşlanma - tercih – seçim - alım sürecinde geçişi sağlayan ve bireye ait müdahale değişkenlerinden yaşam tarzı ve çeşitlilik arayışı davranışının yiyecek içecek tercihine etkisi araştırılmaya çalışılmıştır. Ayrıca farklı amaçlarla turizm faaliyetine katılan İngiliz, Alman, Fransız ve Arap Asıllı turistler ile yerli turistlerin demografik özellikleri ve seyahat alışkanlıkları açısından benzerlikleri ve farklılıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Yaşam tarzı, çeşitlilik arayışı davranışı eğiliminin yiyecek içecek tercihine etkisini araştırmak için yaşam tarzı ölçeği (VALS2), çeşitlilik arayışı ölçeği Change Seeker Index (CSI) ve yiyecek içecekte çeşitlilik arayışı ölçeği Variety Seeking Scale, (VARSEEK) kullanılmıştır. 390 yerli turist ve 426 yabancı turistten elde edilen veriler, veriler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda yaşam tarzı, çeşitlilik arayışı davranışı ve demografik özelliklerin yiyecek içecek tercihini % 26 oranında açıkladığı görülmüştür. Katılımcılar, yaşam tarzına göre "Deneyimliler ve Gayret Edenler", çeşitlilik arayışı davranışına göre "Değişiklik Arayanlar" ve yiyecek içecek tercihine göre "Meraklılar" olarak sınıflandırılmıştır. Benzerlik ve farklılıklara göre yapılan karşılaştırma analizlerinde Türkiye'yi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin en çok alışveriş kalemine harcama yaptığı, deniz-kum-güneş amaçlı seyahat ettikleri ve genellikle her şey dahil sistemde konaklamayı tercih ettikleri belirlenmiştir. Araştırma bulgularına dayanarak pazarlama yöneticilerine, pazarlama stratejilerinde yararlanabilecekleri bilgiler sunulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yaşam Tarzı, Çeşitlilik Arayışı Davranışı, Yiyecek İçecek Çeşitlilik Arayışı, Turizm, Turist.

Abstract:
One of important subjects eleborated by establishment and destination directors is to have information about how and whom will be marketed of attractiveness elements.  That they possess. One common methods aplied for this purpose is to seperate the market into segments by determining the tourist profiles. In this way, they are capable of performing product development and product positioning in line with the expectations of tourists from the destination. In this study, it is attempted to research the effect of life style and variety seeking behaviours among the intervention variables of individual that provide transition through likeness – preference – selection – purchase process and that are used for the determination of tourist profiles on the food and beverage preference of the target group. Furthermore, it is attempted to determine the similarities and differences of English, German, French and Arabic tourists attending the touristic activities with different purposes and domestic tourists in aspect of demographic characteristics and travelling habits. Lifestyle scale (VALS2), variety seeking scale (Change Seeker Index, CSI) and variety seeking scale in food and beverage (VARSEEK) are used for the  researching the effect of lifestyle, variety seeking behavior tendency on food and beverage preference. The data obtained which from 390 domestic tourists and 426 foreign tourists, were analyzed by structural equationmodel (SEM) in order to determine the aforementioned effect. As a result of the analysis, life style, variety searching behaviour and demographic characteristics have explained the food and beverage preference with the rate of 26%. Participants have been classified as "Curious" according to food and beverage preference and "Change Seekers" according to variety seeking behavior and "Experiencers and Strugglers" according to life style. In the comparative analysis made according to similarities and differences, it is determined that domestic and foreign tourists visiting Turkey mostly make expense on the shopping item, that they travel for the purpose of see-sand-sun and that they generally prefer accommodating in all-inclusive system. Based on research findings, marketing managers were asked to provide information that they could use in marketing strategies.
Keywords: Life Style, Variety Seeking Behavior, Variety Seeking in Food and Beverage, Tourism, Tourist.