Geleneksel Antakya evlerinin kimlik ögelerinin analizi
Analysis of identity elements of traditional Antakya houses
Yazar: BUKET ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ERMAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel mimari = Traditional architecture ; Hatay = Hatay ; Kent kimliği = Urban identity ; Kimlik = Identity ; Kültür = Culture

Özet:
Antakya tarihi boyunca farklı medeniyetlere, kültürlere, etnik gruplara ev sahipliği yapmış, çok çeşitli sosyo-kültürel unsurları bünyesinde barındıran, köklü ve zengin tarihi geçmişi ve kültürel alt yapısı olan bir kenttir. Kent, fiziki ve beşerî çevre özelliklerinden beslenerek ve bu özellikleri besleyerek sahip olduğu bütün değerlerin bir sentezi olarak çok katmanlı kimliğe sahip olmuştur. Kentin sahip olduğu değerlerin en somut ve belirgin yansıması olarak beliren geleneksel Antakya evleri gerek kente kimlik atfetmesi gerekse kentin kimliğini yansıtması nedeniyle oldukça önemli bir ögedir. Son yıllarda kentin zengin kültürel birikimine dayanan potansiyelinin dikkat çekici hale gelmesiyle kent özellikle farklı açılardan turizm merkezi olarak önem kazanmış ve talep görmeye başlamıştır. Bu doğrultuda kentte çeşitli ölçek ve düzeylerde değişimler ve dönüşümler yapılmakta; özellikle geleneksel yapılar ve geleneksel Antakya evleri farklı fonksiyonlar yüklenerek yeniden işlevlendirilmektedir. Bunun bir sonucu olarak geleneksel evlerin kimlik ögelerinde çeşitli etmenler doğrultusunda aşınmalar meydana gelmesi, kimlik kaybı yaşanması ve/veya tamamen yok olması gibi istenmeyen sonuçların oluşması söz konusu olup kimlik ögelerinin sürdürülebilirliği tehdit altındadır. Çalışmada geleneksel Antakya evlerinin karakteristik özelliklerinin ve kimlik ögelerinin çalışma alanında seçilen 50 adet geleneksel ev üzerinden tespit, analiz ve değerlendirilmesi yapılmış; içlerinden evlerin sahip olabileceği farklı özellikleri ve kimlik ögelerini temsil ettiği ve bu yönüyle özellikli olduğu düşünülen 10 adet ev özgün hallerine yönelik tespitlerle detaylandırılmıştır. Böylece geleneksel Antakya evlerinin kimlik ögelerinin literatüre geçerek sürdürülebilir kılınması amaçlanmıştır.

Abstract:
Antakya has hosted different civilizations, cultures and ethnic groups throughout history, having wide range of socio-cultural elements, a deep-rooted and rich historical and cultural background. The city has a multi-layered identity as a synthesis of all the values it has by feeding on and nurturing physical and human environmental features. Traditional Antakya houses which appear as the most tangible and distinct reflection of city's having values and rich cultural structure are significant in respect of both attributing to identity of the city and reflecting of the characteristics of the city. In recent years, as the city's potential based on its rich cultural heritage has become remarkable, the city has gained importance as a tourism center from different perspectives and has started to attract demand. In this way, alterations and transformations occur at the various scales and levels in the city; especially there are re-function by assigning different function in the traditional buildings and traditional Antakya houses. As a result of this, there are undesirable consequences such as erosion of the identity elements of traditional houses, loss of identity and/or complete disappearance. So, sustainability of identity elements are on the line. In this study, the characteristics and the identity elements of traditional Antakya houses are determined, analysed and assembled on 50 traditional Antakya houses selected in the study area. Among them, 10 houses, which are thought represent different features and identity elements that houses can have, and are considered to be special in this respect, have been detailed with determinations regarding their original state. Thus, it is aimed to make the identity elements of traditional Antakya houses sustainable by passing them into literature.