Kadınların üreme sağlığına yönelik bilgi düzeylerinin gebe kalmaya yönelik geleneksel uygulamalar veya tamamlayıcı alternatif tıp uygulamaları kullanımıyla ilişkisi
Comparison of women's use of traditional and complementary/alternative medicine applications for conseption during the preconcepsion period
Yazar: ELİF GÜLMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ REFİKA GENÇ KOYUCU
İstinye Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Gebelik = Pregnancy ; Geleneksel yöntemler = Traditional methods ; Kadınlar = Women ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; Üreme sağlığı = Reproductive health

Özet:
Çalışma, kadınların üreme sağlığı konusundaki bilgi düzeyi ile gebe kalmaya
yönelik kullandıkları geleneksel veya tamamlayıcı alternatif tıp (GETAT)
uygulamalarının ilişkisini belirlemek amacıyla ilişkisel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Çalışma Güngören İlçe Sağlık Müdürlüğüne bağlı 30 Ağustos ve Merkez Aile Sağlığı
merkezlerinde Mart- Eylül 2021 tarihleri arasında yürütülmüştür. 18-49 yaş arası 370 evli
kadın örnekleme alınmıştır. Çalışmada sosyodemografik bilgiler, gebelik öyküsü ve gebe
kalmak için GETAT uygulaması kullanımı ile ilişkili soruları içeren Anket Formu ve Evli
Kadınların Üreme Sağlığını Koruyucu Tutumlarını Belirleme Ölçeği (ÜSBÖ)
uygulanmıştır. Kadınların %30.8'i gebe kalmak için herhangi bir GETAT uygulaması
bildiğini, %12.4'ünün gebe kalmak için herhangi bir GETAT uygulaması kullandığını ve
kullananlarında çoğunluğunun (%63) geleneksel uygulamaları tercih ettiği belirlenmiştir.
En sık kullanılan geleneksel yöntemler sırasıyla çeşitli bitkisel karışımlar yeme/içme
(%22.7), dua (%9.7), hocaya gitme (%8.9); en sık kullanılan bitkisel ürünler ise (%11.9)
keçiboynuzu, (%11.6) soğan kürü, (%7) çörek otu olarak belirlenmiştir. Çalışmada
GETAT bilen kadınlarda "üreme sağlığı için doktora gitme alışkanlığı" alt boyut skoru
GETAT bilmeyen kadınlardan anlamlı yüksekti (p= 0.014). Çalışmada sosyal güvencenin
varlığı, kadının çalışıyor olması, eğitim seviyesinin yüksek olması, gelir durumunun iyi
olması kadınların ÜSBÖ toplam skor veya alt skorlarında istatistiksel olarak anlamlı
yüksekti. Araştırmada elde edilen sonuçlar, gebe kalmak isteyen kadınlar arasında
GETAT uygulamalarının tercih edilen bir yöntem olduğu ve kadının sosyoekonomik
özgürlüğünün kadın üreme sağlığı tutumu üzerine olan etkisi görülmüştür. Sağlık
çalışanlarına, gebe kalmak isteyen kadınların başvurdukları GETAT uygulamaları
yönünden değerlendirmeleri ve kadınların sağlıklı üreme sağlığı davranışları kazanmaları
için eğitimler verilmesi önerilir.
Anahtar Kelimeler: Üreme Sağlığı, , Geleneksel Uygulamalar, Tamamlayıcı Alternatif
Tıp Uygulamaları, ÜSBÖ

Abstract:
The study was carried out as an identifier and relational to determine the
relationship between women's knowledge of reproductive health and the traditional and
alternative medicine (GETAT) practices they use for conception. The work was carried
out between March and September 2021 in the district health directorate (30 August) and
in the central family health centers. 370 married women between the ages of 18 and 49
have been sampled. In the study, sociodemographic information, pregnancy history and
questionnaire with questions related to the use of GETAT application for conception and
the scale of determining the protective attitudes of married women to reproductive health
(ÜSBÖ) were applied. It was stated that 30.8% of women know any GETAT application
to conceive, 12.4% use any GETAT application to conceive, and the majority (63%) of
those who use it prefer traditional practices. The most commonly used traditional methods
are eating/drinking various herbal mixtures (22.7%), (9.7%), going to the teacher (8.9%),
and the most commonly used herbal products (11.9%) are carob, (11.6%) onion curing,
(7%) doughnut grass. In the study, the subdivision score of "habit of going to the doctor
for reproductive health" in women who knew GETAT was significantly higher than of
women who did not know GETAT (p; 0.014). The presence of social security in the study,
the fact that the women was working, the high level of education, the good income status
were statistically significantly higher in the total scores or scores of the women (ÜSBÖ).
It was stated that the presence of social security, the fact that the woman was working,
the good income status of the women (ÜSBÖ) made a statistically significant difference
in their total score or sub-scores. The results of the study showed that the applications of
GETAT among women who want to conceive are a preferred method and the effect of
women's socioeconomic freedom on women's reproductive health. Health workers were
advised to evaluate the practices applied by women who want to conceive (GETAT) and
to provide training for women to gain healthy reproductive health behaviors.
Key Words: Sexual Health, Traditional Applications, Complementary Alternative
Medicine Applications, RHPAS