Osmanlı Devleti'nden Cumhuriyet'e geçiş dönemi Türk romanlarında İstanbu ailesi
The transition era from Ottoman Empire to the Republic the Istanbul family in Turkish novels
Yazar: SEYHAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA AYDIN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Osmanlı imparatorluğunda batılılaşma süreciyle birlikte siyasal ve toplumsal alandabatının etkisi artmaya başlamış ve Osmanlı ailesi de değişimle karşı karşıya kalmıştır.Bu çalışma da Osmanlı ailesinde batılılaşmanın tezahürlerini görebilmek ailesininbatılılaşma yönündeki değişimden nasıl etkilendiğini tespit edebilmek ve dönemin ailesihakkında bilgi edinebilmek için en önemli yazınsal kaynaklardan biri olan romanlarinceleme konu edilmiştir. Tezin ilk bölümü Osmanlı batılaşma süreci hakkında kısa birgiriş niteliği taşımaktadır. İkinci bölümde ise romanlardan elde edilen verilerin gerçeğeuygunluğu tespit edebilmek için Osmanlı aile yapısı genel hatlarıyla konu edilmiştir.Osmanlı ailesi genelde kalabalık olmayan geniş aile ilişkilerine sahip tek eşli evliliğinyaygın olarak görüldüğü çekirdek aile özelliği göstermektedir. Üçüncü bölümde ortayakonduğu üzere aile hakkında romanlardan elde edilen veriler mevcut bilgilerleparaleldir. Görücü usulü evlilik eleştirisi gençlerin eşlerine kendilerinin seçebilmeözgürlüğünü romanlarda sıklıkla işlenmektedir. Batılılaşma ve özgürlük düşüncesiylebirlikte aile fertlerinin ilişkileri ailenin değer yargıları ve serbestlik ölçüleri dedeğişmiştir. Özellikle de kadının özgürlüğü söylentisiyle kadının toplumsal alanda veaile içinde ki konumu büyük değişikliğe uğramıştır bu çalışmada söz konusu değişimortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Western impact on political and social domains increased dramatically along with thewesternization process in Ottoman Empire while the Ottoman family had to face newchallenges. In order to analyze the impacts of westernization on the Ottoman family and theresponse to the changes while get to know in depth about the Ottoman era?s familystructure, this work will focus on one of the most important literary sources: Novels. Firstchapter is an introduction to Ottoman westernization process. In the second chapter,Ottoman family structure in general is under the light of investigation in order to confirmthe data and information extracted from the novels if they fit to the reality or not. Usually,the Ottoman family shows the patterns of big family relations ?not so crowded- with amonogamist nuclear family structure. As stated in the third chapter, data and informationfrom the novels are parallel to the current knowledge on the real world. The criticism ontraditional method of marriage ?a woman is sent to see a prospective bride; match-makerand young peoples? freedom to choose their own mates is the main themes of the novelspublished at that era. With the introduction of westernization and liberal thoughts;important changes occurred in family relations, values and the extent of freedom. Inparticular, the discourse on the freedom of women has caused a major change on the role ofthe women within the family and the society at large. This work aims to reflect on andanalyze such a change in the Ottoman family structure.