Sanal müze ziyaretçilerinin memnuniyet düzeyi ve gerçek zamanlı müze ziyaretlerine etkisi
Satisfaction level of virtual museum visitors and its effect on real time museum visits
Yazar: GİZEM KAYAKIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzecilik = Museology ; Turizm = Tourism
Dizin: Müzeler = Museums ; Sanal müze = Virtual museum ; Turizm = Tourism ; Ziyaretçi memnuniyeti = Visitor satisfaction

Özet:
Sanal müzeler kolay ulaşılabilirliği, bir mekâna ihtiyaç duyulmaması ve internet bağlantısıyla erişilebilir olması gibi avantajları sayesinde dünyada ve Türkiye'de önemli bir yer edinmiştir. Zamanla yaygınlaşan sanal müzelerin en önemli ögesi, müzeleri ziyaret eden ve maddi değer kazanmaktan ziyade manevi değerlerini artıran sanal müze ziyaretçileridir. Müze ziyaretlerinin değeri de müzelerdeki eserleri, müzenin konumunu, kuruluşunu, müzenin bulunduğu kentin özelliklerini anlatan profesyonel turist rehberleri aracılığıyla anlatılabilmesidir. "Sanal Müze Ziyaretçilerinin Memnuniyet Düzeyi ve Gerçek Zamanlı Müze Ziyaretlerine Etkisi" isimli yüksek lisans tezinin amacı sanal tur ile gezilebilen müzeleri gerçek zamanlı olarak bulundukları yerde ve profesyonel turist rehberi eşliğinde ziyaret etme isteğinin oluşup oluşmadığını ve sanal tur yapan ziyaretçilerin sanal müze turu memnuniyetini belirlemektir. Konuyla ilgili ulusal ve uluslararası literatürde bu konudaki çalışmaların kısıtlı olması, yapılan ve yapılacak olan çalışmaları önemli kılmaktadır. Sanal müzede sanal tur gerçekleştiren Türkiye'deki yerli ziyaretçiler araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırma evreninin çok büyük olması, zaman, maliyet ve salgın hastalıktan dolayı araştırmanın örneklem kütlesi olarak kolayda örneklem tekniği kullanılmıştır. Tez çalışmasının verileri uygulama kısmında nicel araştırma yöntemlerinden "anket tekniği" ile elde edilmiştir. Veri toplamak amacıyla Sanal Müze Sanal Tur Memnuniyet (SMSTM) ölçeği kullanılmıştır. Anketin uygulanması ve verilerin toplanması 15 Ekim- 15 Kasım 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışma gönüllülük esasına dayanmıştır ve yaşanılan COVID-19 pandemisi nedeniyle 384 kişiden çevrimiçi (online) anket uygulanarak veri toplanmıştır. Toplanan veriler istatistiki paket programı (SPSS) ile analiz edilmiştir. Araştırmada, verilerin analizinde aritmetik ortalama, medyan, mod ve standart sapma gibi tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmış olup, t-testi, ANOVA, varyans analizi ve faktör analizinden de faydalanılmıştır. Verilerin analiz sonucunda sanal ortamın kullanılabilir olduğu ve sanal müzeyi ziyaret eden ziyaretçilerin sanal tur memnuniyeti yaşadıkları tespit edilmiştir. Gerçek zamanlı ziyaret ile sanal tur memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki olduğu, memnuniyetin müzeleri gerçek zamanlı ziyaret etme istekleri üzerinde etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Sanal tur memnuniyetinin cinsiyete ve medeni duruma göre anlamlı bir farklılık gösterdiği fakat eğitim düzeyine, yaş gruplarına, gelir düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Gerçek zamanlı ziyaretin ise herhangi bir demografik değişkene göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Virtual museums have gained an important place in the world and Turkey, thanks to their advantages such as easy accessibility, no need for a place, and being accessible with an internet connection.  The most important element of virtual museums, which have become widespread over time, are virtual museum visitors who visit museums and increase their moral values rather than gaining material value. The value of museum visits is that they can be explained by professinonal tourist guides who explain the works in the museums, the location of museum, its establishment, and the charecteristics of the city where the museum is located. The aim of the master's thesis named "The Satisfaction Level of Virtual Museum Visitors and Its Effect on Real-Time Museum Visits" is to determine whether the virtual museum tour satisfaction of the visitors who perform the virtual tour and the desire to visit the museums that can be visited with the virtual tour in real-time at their location and accompanied by a professional tourist guide.  The limited number of studies on this subject in the national and international literature on the subject makes the studies that have been and will be done important.  The universe of the research consists of local visitors in Turkey who make a virtual tour in the virtual museum. Due to the large size of the research population, time, cost, and epidemic disease, the sample size of the research was an easy sampling technique. In the implementation part of the data of the thesis study, the "questionnaire technique", one of the quantitative research methods, was used. The Virtual Museum Virtual Tour Satisfaction (VMVTS) scale was used to collect data. The implementation of the questionnaire and the collection of data were carried out between 15 October and 15 November 2021. Since the study was based on volunteerism and due to the COVID-19 pandemic, data were collected from 384 people by applying an online questionnaire. The collected data were analyzed with the statistical package program (SPSS). In the research, descriptive statistics such as arithmetic mean, median, mode, and standard deviation were used in the analysis of the data, and t-test, ANOVA, analysis of variance, and factor analysis were also used.  As a result of the analysis of the data, it has been determined that the virtual environment is usable and the visitors who visit the virtual museum experience virtual tour satisfaction. It was concluded that there is a significant relationship between virtual tour satisfaction and real-time visit, and that satisfaction affects their willingness to visit museums in real-time. It was seen that the satisfaction of the virtual tour showed a significant difference according to gender and marital status, but did not show a significant difference according to education level, age groups, income level. It was concluded that real-time visitation did not show a significant difference according to any demographic variable.