Farklı rakımlarda yetiştirilen Trabzon hurmasının (Diospyros kaki L. cv fuyu) bazı pomolojik ve biyokimyasal içeriklerinin belirlenmesi
Determination of some pomological and biochemical contents of Trabzon persimmon (Diospyros kaki L. cv. fuyu) growed at different altunations
Yazar: SİMGE AKSÖYEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF NİKPEYMA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT AYDEMİR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Dünyada meyve tüketimi artan sağlık sorunları nedeni ile önem arz etmektedir. Ebenaceae familyasına ait Trabzon hurması (Diospyros kaki L. Fuyu), subtropik iklim kuşaklarında yetişen bir ağaç türüdür. Ülkemizde ilk defa 1920 yıllarında Fransızlar tarafından getirilip Hatay bölgesinde Fransız inciri veya Frenk elması olarak yetiştirilmiştir. Trabzon hurmasının ülkemizde farklı yörelerde yetiştirilmekte olup yaklaşık üretim oranı 15 tondur. Trabzon hurmasının tıbbi araştırmalarda kullanımı bulunmakla birlikte kalp hastalıkları, bağışıklık ve sindirim sistemi üzerine olumlu etkileri bulunduğu bilinmektedir.
Bu çalışma Kahramanmaraş bölgesinde yetiştiriciliği yapılan; siyah hurmaların (meyve eti renkli, buruk olmayan) fuyu çeşidinde 5 farklı rakımdan alınan örneklerin bazı pomolojik ve kimyasal parametrelerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu çalışma kapsamında elde edilen Kahramanmaraş ili sınırlarında farklı rakımlardan arazi çalışmaları yapılarak örnekler laboratuvara getirilmiştir. Laboratuvar ortamında meyve ve kalite özelliklerini belirlemek için pomolojik (meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu) ile kimyasal (SÇKM, pH, renk, kuru madde oranı, nem tayini, şeker analizi vs) parametreler yönünden incelenmiştir. Çalışma bulgularına göre Stearik asit (p=0,008) ile Linoleik asit arasında istatistiki olarak pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Oleik asit (p=0,006) değerleri ile Linoleik asit arasında istatistiki olarak negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yine farklı rakımlar (bölgeler) ile toplam şeker seviyeleri arasında istatistiki olarak önemli derecede anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Nem ile kül arasında negatif ve SÇKM ile kül arasında pozitif yönde önemli derece anlamlı bir istatistiki ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,01).

Abstract:
Fruit consumption in the world is important due to increasing health problems. Persimmon (Diospyros kaki L.), belonging to the Ebenaceae family, is a tree species that grows in subtropical climate zones. It was brought by the French for the first time in our country in 1920 and was grown as a French fig or chervil in the Hatay region. Persimmon is grown in different regions of our country and the approximate production rate is 15 tons. Although persimmon is used in medical research, it is known that it has positive effects on heart diseases, immunity and digestive system. This study was carried out in Kahramanmaraş region; In this study, it was aimed to examine the pomological and chemical parameters of the samples taken from 5 different altitudes in black dates (fruit colored, non-astringent).
The samples obtained within the scope of this study were brought to the laboratory by conducting field studies from different altitudes within the borders of Kahramanmaraş province. It was examined in terms of pomological (fruit weight, fruit width, fruit length) and chemical (SÇKM, pH, color, dry matter ratio, moisture determination, sugar analysis, etc.) parameters to determine fruit and quality characteristics in the laboratory environment. According to the study findings, it was determined that there was a statistically positive relationship between Stearic acid (p=0.008) and Linoleic acid. It was determined that there was a statistically negative relationship between oleic acid (p=0.006) values and Linoleic acid. Again, it was determined that there was a statistically significant difference between different altitudes (stations) and total sugar levels (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant statistical relationship between moisture and ash in the negative direction and between SSS and ash in the positive direction (p<0.01).