Menâr Ekolü'nün hadis anlayışı
موقف مدرسة المنار من الحديث النبوي
Yazar: MAHMOUD SALLOUM
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HANSU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Menar Ekolü = Menar School ; Rivayetler = Rumours ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tez, İslam kültürünü dinin temel kaynakları ve modern bilgi anlayışını esas alarak yeniden gözden geçirmeyi savunan Menâr Ekolü'nün hadis görüşlerini ve etkilerini ele almaktadır. 
Menâr Ekolü, hadislerin tespit ve yorum kurallarının modern gelişmeler ışığında yeniden gözden geçirilmesini savunmuştur. Özellikle fıkhî ve gaybî hadisleri yeni asrın ruhuna uygun olarak yorumlamaları tartışmalara neden olmuştur.
Bu tezde, ekolün gelenekle ilişkisi, önde gelen şahsiyetleri ve eserleri gözden geçirilerek sünnet anlayışı, sünnetin hücciyeti, mütevatir ve âhâd haberlerle ilgili değerlendirmeleri, hadisin sıhhat ve amel değeri, tartışmalı rivayetler konusundaki yaklaşımları örnek olarak incelenmiştir. Bunun yanında ekolün gaybi haberler, mucizeler gibi duyu verileriyle çelişen rivayetler konusundaki yaklaşımları da incelenerek modern düşüncenin ekolün görüşleri üzerindeki etkisine de dikkat çekilmiştir.
Tezde Menâr Ekolü'nün hadisleri klasik yöntemlerin hadisleri değerlendirmede yetersiz olduklarını, akıl ve modern anlayış doğrultusunda hadis külliyatını yeniden gözden geçirmeyi teklif ettikleri sonucuna varılmıştır. Bu metotlarını pek çok tartışmalı rivayet üzerinde uygulamışlardır. Ekolün bu yaklaşımı modern hadis tenkidini ciddi anlamda etkilemişse de tutarlı bir metot olarak görülmemiş ve ilk kuşak temsilcilerinin vefatıyla sona ermiştir.

Abstract:
This thesis deals with the hadith views and effects of the Menâr School, which advocates reviewing Islamic culture based on the basic sources of religion and modern knowledge. 
Menâr School advocated reviewing the rules of determination and interpretation of hadiths in the light of modern developments. In particular, its interpretation of fiqh and unseen hadiths in accordance with the spirit of the new century caused controversy.
In this thesis, the relationship of this school with tradition, leading personalities and works are reviewed and the understanding of sunnah, the adducible of sunnah, the evaluation of mutawatir and ahâd news, the value of justifiability and deeds of the hadith, and its approaches to controversial narrations are examined as examples. In addition, by examining the approach of the school to rumors such as unseen news and miracles that contradict with sense data, the effect of modern thought on the views of the school has also been drawn attention.
In the thesis, it was concluded that the Menâr School saw classical methods as inadequate in evaluating hadiths, and offered to review the hadith corpus in line with rationality and modern understanding. They tried to practice these methods by applying them on many controversial rumors. Although this approach of the school seriously affected modern hadith criticism, it was not seen as a consistent method and ended with the death of the first-generation representatives.