Türkiye'de işgücüne katılım ve ücretlerin belirleyicileri
Determinants of labor force participation and wages in Turkey
Yazar: ADİLE GÜLİN GÜMÜŞSU
Danışman: DOÇ. DR. BURAK GÜNALP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Ücret = Wage ; Ücret belirleme = Wage fixing ; İş gücü = Manpower ; İş gücü eğitimi = Labour force training ; İş gücü verimliliği = Labour productivity

Özet:
Bilginin ekonomik başarının ?anahtarı? haline geldiği günümüzde, beşeri sermayenin kalitesini yükseltmek hem ülkeler hem de bireyler açısından önemli bir hedef olmuştur. Bireylerin doğal yetenek ve kabiliyetleri ile sonradan edindikleri beceri ve öğrenimlerinin toplamından oluşan beşeri sermaye kavramının bileşenleri, aynı zamanda kazançları da belirlemektedir. Yaş, cinsiyet gibi doğuştan gelen özellikler ile eğitim düzeyi, tecrübe gibi sonradan edinilen özellikler, bireylere ait kazanç denklemlerinin en önemli değişkenlerini oluşturmaktadır.Bu çalışmada beşeri sermaye teorisi ışığında geliştirilen Mincer tipi ücret denklemleri Türkiye için oluşturulmuş ve tahmin edilmiştir. Çalışmanın amacı, Türkiye'de işgücüne katılımı ve kazançları belirleyen unsurları analiz etmektir. Bu doğrultuda, öncelikle, işgücüne katılım denklemi oluşturulmuş ve tahmin edilmiş, daha sonra genişletilmiş Mincer tipi ücret denklemi kullanılarak ücret tahmini yapılmıştır. Tahminlerde Türkiye İstatistik Kurumu'ndan (TÜİK) alınan 2003 yılı Hanehalkı Bütçe Anketi kullanılan çalışmada, örneklem seçim yanlılığını gidermek için Heckman'ın iki aşamalı yöntemi uygulanmıştır. Bireyin yaşadığı bölgenin kazançlara etkisini detaylı olarak gözlemleyebilmek amacıyla modele 26 Düzey-2 bölgesi bazında kukla değişkenler eklenmiştir.Yapılan tahminler sonucunda, literatürle uyumlu olarak, evli ve küçük çocuğa sahip olmanın kadınların işgücüne katılımını olumsuz, erkeklerin katılımını olumlu etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Hanehalkı büyüklüğünün ve hane reisi olmanın işgücüne katılımı artırdığı gözlenirken sendikaya üye olmanın, kamuda ve/veya büyük firmada çalışmanın kazançları olumlu etkilediği ortaya konmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçlar eğitimin önemini bir kez daha vurgulamıştır. Eğitim düzeyi arttıkça işgücüne katılımın ve kazançların arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan eğitimin, erkeklerin kazançlarını kadınlara kıyasla daha çok artırdığı gözlenmiştir.

Abstract:
Nowadays, as the knowledge becomes ?key? to economic success, increasing the quality of human capital has been a substantial target for both individuals and countries. Components of the human capital concept, which is sum of the person?s natural abilities and capabilities with skills and trainings gained afterwards also determine earnings. Innate properties like age, sex and subsequently acquired characterictics like education level, experience constitute the main variables of the individual?s earnings equations.In this study, Mincerian earnings equations based on human capital theory have been specified and estimated for Turkey. The aim of the study is to analyse the determinants of labor force participation and earnings in Turkey. For this purpose, first a labor force participation equation has been specified and estimated, and then wage estimation has been carried out by using an extended Mincerian wage equation. 2003 Household Budget Survey data taken from Turkish Statistical Institute (TurkStat) has been used in estimations, and to avoid the problem of sample selection bias, Heckman?s two-stage method has been implemented. To observe the detailed effect of region where the individual lives on earnings, dummy variables based on 26 NUTS-2 regions have been added to models.In the wake of estimations, in line with the literature, it has been observed that being married and having little children have negative effects on women labor force participation while affect the men?s labor force participation positively. We have observed that while household size and being household head increase labor force participation, union membership, working in public sector and/or large firms affect earnings positively. The results of the study have reemphasized the importance of education. Results show that increase in education level increases both the labor force participation and earnings. On the other hand, it has been also observed that education increases men?s earnings more than women?s.