Yöneticilerin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ile öğretmenlerin kendini işe vermeleri arasındaki ilişki (Kahramanmaraş İli örneği)
The relationship between administrators' organizational power sources and teachers' work engagement (the sample of Kahramanmaraş)
Yazar: MEHMET UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKİF KÖSE
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güç kaynakları = Power sources ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Kendini yönetme = Self management ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel güç = Organisational power ; Öğretmen katılımı = Teacher engagement ; Öğretmenler = Teachers ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu araştırmada okul yöneticilerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ile öğretmenlerin kendini işe vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında Kahramanmaraş ili merkez ilçelerinde (Onikişubat, Dulkadiroğlu) bulunan kamu anaokulu, ilkokulu, ortaokulu ve liselerinde görev yapan öğretmenler, örneklemini ise evren içerisinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 744 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanması amacıyla "Okullarda Örgütsel Güç Ölçeği", "Kendini İşe Verme Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Veri analizi için aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri belirlenmiş, değişkenlere ilişkin alınan puanların demografik değişkenler bakımından farklılaşma durumunu belirlemede t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testi, anlamlı bulunan F değerinde fark olan grupları belirlemede ise Scheffe ve LSD testlerinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon, örgütsel güç kaynaklarının kendini işe vermeyi ne düzeyde yordadığı¬nı belirlemek için de regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin, okul yöneticilerinin kullandıkları yasal güç, ödül gücü, uzmanlık gücü ve karizma gücüne ilişkin görüşlerinin yüksek, zorlayıcı güce ilişkin görüşlerinin düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin, okul yöneticilerinin kullandıkları örgütsel güç kaynaklarına ilişkin görüşlerinin cinsiyet, eğitim durumu, branş, öğretim kademesi ve hizmet süresi değişkenleri bakımından farklılaştığı, medeni durum ve yaş değişkenleri bakımından farklılaşmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretmenlerin, kendini işe vermeye ilişkin görüşlerinin ise yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin, kendini işe vermeye ilişkin görüşleri cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu ve hizmet süresi değişkenleri bakımından farklılaşmazken, branş ve öğretim kademesi değişkenleri bakımından farklılık göstermiştir. Araştırmanın bir diğer sonucu olarak yasal güç, ödül gücü, uzmanlık gücü ve karizma gücünün öğretmenlerin kendini işe vermeleri ile pozitif; zorlayıcı gücün ise negatif ve anlamlı bir ilişki gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sadece yasal güç ve karizma gücünün, öğretmenlerin kendini işe vermeleri üzerinde anlamlı birer yordayıcı oldukları tespit edilmiştir. Araştırma sonunda öğretmenlerin, öğretim kademesi yükseldikçe zorlayıcı güç algılarının artmasının ve kendini işe vermelerinin azalmasının nedenlerini belirlemeye yönelik çalışmalar yapılabileceği şeklinde öneriler getirilmiştir.

Abstract:
This research aims to explore the relationship between organizational power sources used by school administrators at schools and teachers' work engagement. Having a relational survey model, the research has been carried out with teachers working at public kindergarten, elementary, secondary and high schools located within the central districts of Kahramanmaraş province (Onikişubat, Dulkadiroğlu) during the 2018-2019 academic year. The research sample holds a total of 744 teachers who have been selected through stratified sampling method. This research has deployed three data collection tools: "Organizational Power Sources at Schools Scale", "Work Engagement Scale" and "Personal Information Form" which was developed by the researcher. First, arithmetic mean and standard deviation values have been determined. t-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) test have been used in order to identify whether the scores differ across demographic variables. Scheffe and LSD tests have also been used to determine groups with significant F values. Besides, the research has utilized correlation analysis so as to determine the relationship between variables and regression analysis to identify whether organizational power sources predict work engagement. Research results have revealed that teachers have high level of views regarding the legal power, reward power, expertise power and charisma power used by the school administrators, whereas low level of views regarding challenging power. A statistically significant difference has been identified across teachers' views on school administrators' organizational power sources in terms of gender, educational status, branch, teaching level and seniority; however, no significant difference has been found in terms of their marital status and age. Besides, teachers' work engagement levels have been determined to be high. Research results have also suggested that teachers' views on work engagement do not significantly vary across their gender, marital status, age, educational status and seniority, while a statistically significant difference has been identified across their branch and teaching level. Another result of the research has shown that there is a positive and significant relationship between the legal power, reward power, expertise power and charisma power and teachers' work engagement, but a negative and significant relationship with challenging power. Moreover, only legal power and charisma power have been determined to be significant predictors of teachers' work engagement. Based on the research findings, various recommendations have been provided. Studies may be conducted to explore the underlying reasons for the increase in teachers' challenging power perceptions and decrease in their work engagement levels as the teaching level increases.