Malç ve biyokömür uygulamalarının marul verimi ve toprak fiziksel özellikleri üzerine etkileri
The effects of mulch and biochar applications on lettuce yield and soil physical properties
Yazar: SALİM TAŞDELEN
Danışman: PROF. DR. AYSUN PEKŞEN ; DOÇ. DR. MUSTAFA SAĞLAM
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyobozunurluk = Biodegradability ; Biyokömür = Biochar ; Lactuca sativa = Lactuca sativa ; Malçlar = Mulches ; Marul = Lettuce

Özet:
Bu çalışma sera koşullarında ardışık 2 sezonda farklı malç ve biyokömür dozlarının marul bitkisinin (Lactuca sativa L.) verim ve kalitesi ile toprak fiziksel özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, 3 farklı malç [geleneksel polietilen plastik malç (GPM), biyobozunur plastik malç (BPM), kâğıt malç (KM)] ile malç yapılmayan kontrol uygulaması ve 3 farklı biyokömür (%0, 0.8 ve 1.6 ton da-1) dozları kullanılmıştır. Deneme Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada Kanaryole marul çeşidinin bitki boyu, baş ağırlığı, baş çapı, yaprak uzunluğu ve eni, toplam yaprak sayısı, yaprakların klorofil içeriği, yaprak rengi, yaprak yaş ve kuru ağırlığı, kök uzunluğu, kök boğazı çapı, kök yaş ve kuru ağırlığı, suda çözünebilir kuru madde miktarı ve kuru madde miktarları tespit edilmiştir. Bitki hasadından sonra 0-10 ve 10-20 cm olmak üzere 2 farklı derinlikten alınan bozulmuş ve bozulmamış toprak örneklerinde tekstür, pH, elektriksel iletkenlik (EC), organik madde, hacim ağırlığı, porozite, makropor, havalanma kapasitesi, suya dayanıklı agregat, hidrolik iletkenlik, tarla kapasitesi, nispi tarla kapasitesi, solma noktası, bitkiye yarayışlı su içeriği, strüktür stabilite indeksi analizleri yapılmıştır. İkinci sezonda baş ağırlığı ve dekara verim (sırasıyla 601.71 g bitki-1 ve 6685.66 kg da-1) ilk sezona göre (sırasıyla 252.07 g bitki-1 ve 2800.81 kg da-1) istatistiksel olarak daha önemli bulunmuştur. GPM ve BPM malç uygulamalarından elde edilen verim değerleri (sırasıyla 5063.28 ve 5240.94 kg da-1), kontrol ve KM uygulamalarından (sırasıyla 4216.14 ve 4452.56 kg da-1) daha yüksek çıkmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of different mulch and biochar doses on soil physical properties and the yield and quality of lettuce in 2 growing seasons under greenhouse conditions. In the study, 3 different mulch [conventional polyethylene plastic mulch (GPM), biodegradable plastic mulch (BPM), paper mulch (KM)] and no mulch (control) application and 3 different doses of biochar (0%, 0.8 and 1.6 tons da-1) were used. The experiment was carried out according to the Divided Plots Trial Design in Random Blocks with 3 replications. In the study, plant height, head weight, head diameter, leaf length and width, total number of leaves, chlorophyll content of leaves, leaf color, leaf fresh and dry weight, root length, root collar diameter, root fresh and dry weight, total soluble solid content and dry matter amount were determined. Texture, pH, electrical conductivity (EC), organic matter, bulk weight, porosity, macropore, aeration capacity, water-resistant aggregate, hydraulic conductivity, field capacity, relative field capacity, wilting point, water content available to the plant, structural stability index analyzes were made. Head weight and yield per decare in the second season (601.71 g bitki-1 and 6685.66 kg da-1, respectively) were found to be statistically more important than in the first season (252.07 g bitki-1 and 2800.81 kg da-1, respectively). Yield values obtained from GPM and BPM mulch applications (5063.28 and 5240.94 kg da-1, respectively), were higher than control and KM applications (4216.14 ve 4452.56 kg da-1, respectively).