İnvaziv meme kanserlerinde tümörün sonoelastografik sertlik derecesinin ölçümü ile aksiller lenf nodu metastazı öngörülebilir mi?
Can the measurement of the sonoelastographic stiffness degree of the tumor in invasive breast cancers predict axillary lymph node metastasis?
Yazar: RUHİ ERDEM ERGÜDEN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU DÜŞÜNCELİ ATMAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: İnvaziv meme kanseri olan hastalarda, tümörün strain elastografi tekniği ile elde edilen strain oranı ile aksiller lenf nodu metastazı arasındaki ilişki varlığını erken dönemde ve noninvaziv bir yöntemle saptamak amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Şubat 2021 ve Mart 2024 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastaneleri'nde mamografi ünitelerine tarama veya tanı amaçlı başvuran; BIRADS 4 veya BIRADS 5 kategoride lezyon saptanan ve patoloji sonucunda malignite tespit edilen 102 hastada 105 lezyon çalışmaya dahil edilmiştir. 
Gri skala incelemede lezyonların BIRADS kategorik özellikleri ortaya konduktan sonra, elastografik görüntüler için uygun teknik kullanılarak elastogramlar elde edilmiştir. Lezyona ve aynı derinlikteki referans dokuya, lezyon büyüklüğüne göre değişen 2-5 mm çaplı ROI'ler yerleştirilerek tümörlere ait strain oranı değerleri elde edilmiştir. Lezyon boyutları büyükse, ortalama strain oranını yansıtması için lezyon içerisinde birkaç odağa ROI yerleştirilmiş ve elde edilen sonuçların ortalaması alınmıştır. Strain elastografi (SE) incelemeleri ve hesaplamaları yapılan hastalardan biyopsi sonucu invaziv meme karsinomu saptananlarda; primer kitle cerrahisi, sentinel lenf nodu biyopsisi ve/veya aksiller lenf nodu diseksiyonuna ait sonuçlar ve patolojik parametreler hastane elektronik bilgi sisteminden elde edilmiştir. Meme tümörlerine ait strain oranı (SO) ve patolojik değişkenler ile aksiller lenf nodu metastazı arasındaki ilişki incelenmiştir. İstatistiksel analizde bağımsız örnekler t testi, Mann Whitney U testi ve binary lojistik regresyon analizinden yararlanılmıştır. 

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 102 kadın hastanın yaş ortalaması 56 olup en genç hasta 27, en yaşlı hasta 87 yaşında idi. Hastaların üçünde bilateral invaziv meme karsinomu vardı ve lezyonlar çalışmaya ayrı ayrı dahil edildi. 105 lezyonun 39'unda (%37.1) en az bir aksiller lenf nodunda metastaz varken, 66'sında (%62.9) lenf nodu metastazı yoktu. Tüm tümörlere ait ortanca strain oranı 4.7 (1.3-6.9); ortanca tümör boyutu 2 cm (0.5-5)  idi. Çalışmamızda malign meme kitlelerine ait strain oranı ile aksiller lenf nodu metastazı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p <0.001).  Regresyon analizinde, aksiller lenf nodu metastazına etki eden risk faktörleri arasında,  strain oranı (OR, 2.823; %95 CI, 1.676-4.757;  p<0.001) ve tümör boyutunun (OR, 2.473; %95 CI, 1.325- 4.613; p:0.004) bağımsız risk faktörü olduğu istatistiksel olarak belirlendi. Tümörün histopatolojik alt tipi, derecesi, lenfovasküler ve perinöral invazyon varlığı, ER ve PR ve HER2 durumu ile aksiller lenf nodu metastazı arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). 

Sonuç:   Ultrason elastografi tekniğinde invaziv meme kanserlerine ait strain oranı ile aksiller lenf nodu metastazı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır. Bu ilişki elastografinin; meme kanserli olgularda, aksiller lenf nodu metastazını preoperatif değerlendirmede, erken dönemde non-invaziv bir yöntemle saptamada katkı sağlayabileceğini göstermiştir. 

Anahtar kelimeler: meme kanseri; aksiller lenf nodu; metastaz; strain elastografi; ultrason

Abstract:
Purpose: The aim is to identify the association between the strain ratio derived from strain elastography and axillary lymph node metastasis at an early stage in patients with invasive breast cancer using a noninvasive method.

Materials and Methods:   From February 2021 to March 2024, the study was conducted on 105 lesions in 102 patients who presented to the mammography units of Ankara University School of Medicine Research and Practice Hospitals for screening or diagnostic purposes and were found to have lesions classified as BIRADS 4 or BIRADS 5. The lesions were confirmed to be malignant with either percutaneous or excisional biopsy.
After identifying the BIRADS categorical characteristics of the lesions through gray scale ultrasound examination, elastograms were obtained using the appropriate technique for elastographic imaging. Regions of Interest (ROIs) ranging from 2-5 mm in diameter, depending on the size of the lesion, were placed on the lesion and the corresponding reference tissue at the same depth to calculate the strain ratios for the tumors. If the lesion sizes were large, several ROIs were placed within the lesion to reflect the average strain, and the results were averaged. For patients who underwent strain elastography and were later diagnosed with invasive breast carcinoma via biopsy; data on primary tumor surgery, sentinel lymph node biopsy, and/or axillary lymph node dissection were collected from the hospital's electronic information system. The relationship between the strain ratio of breast tumors and pathological variables, and axillary lymph node metastasis was examined. Independent samples t-test, Mann-Whitney U test, and binary logistic regression analysis were utilized for statistical analysis.

Results:  The study included 102 female patients with an average age of 56, ranging from 27 to 87 years old. Three of the patients had bilateral invasive breast carcinoma and were included in the study separately. Out of the 105 lesions, 39 (37.1%) had metastasis in at least one axillary lymph node, while 66 (62.9%) did not have lymph node metastasis. The median strain ratio for all tumors was 4.7 (ranging from 1.3 to 6.9), and the median tumor size was 2 cm (ranging from 0.5 to 5 cm). Our study found a statistically significant relationship between the strain ratio of malignant breast masses and axillary lymph node metastasis (p < 0.001). Regression analysis identified the strain ratio (OR, 2.823; 95% CI, 1.676-4.757; p < 0.001) and tumor size (OR, 2.473; 95% CI, 1.325-4.613; p = 0.004) as independent risk factors influencing axillary lymph node metastasis. No significant relationship was found between axillary lymph node metastasis and tumor histopathological subtype, grade, lymphovascular and perineural invasion, or ER, PR, and HER2 status (p > 0.05).

Conclusion:   In ultrasound elastography, there is a statistically significant relationship between the strain ratio of invasive breast cancers and axillary lymph node metastasis. This relationship demonstrates that elastography could be useful for early, non-invasive preoperative detection of axillary lymph node metastasis in patients with breast cancer.

Keywords: breast cancer; axillary lymph node; metastasis; strain elastography; ultrasound