Yasama meclislerinde komisyonlar ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nun yasama sürecindeki rolü
Parliamentary committees and the legislative role of the committee on equal opportunities for men and women (KEFEK) in Turkish Parliament
Yazar: AYSU BANKOĞLU
Danışman: PROF. DR. BERTİL EMRAH ODER
Koç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fırsat eşitliği = Opportunity equality ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Komisyonlar = Commussions ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Yasama = Legislation ; Yasama süreci = Legislative process

Özet:
Kadın-erkek eşitliğinin sağlanması, toplumsal cinsiyet eşitliğinin gözetilmesi
amacıyla yasama erkinde faaliyet göstermek üzere, dünyadaki birçok parlamentoda
daimi nitelikli komisyonlar kurulmaktadır. Türkiye'de de, 5840 sayılı Kanun'un
kabulü ile TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ("KEFEK"), 2009 yılında
kurulmuştur.

TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu'nun yasama sürecindeki rolünü
araştıran bu çalışmanın amacı, Komisyonun görev ve yetkileri ile bunları kullanma
biçimi üzerinden Komisyonun rolünü ve yasama meclisi komisyonları arasındaki
yerini tespit etmektedir. Komisyonun bu süreçteki rolünü nasıl yerine getirdiğini de
araştıran çalışma, Komisyonun kuruluşundan bu yana gerçekleştirdiği faaliyetler
üzerinden etkinliği ve etkililiği bakımından tespit ve öneriler sunmayı
amaçlamaktadır.
Bu bağlamda; KEFEK'in yasama komisyonları arasındaki yerinin tespit edilmesi
amacıyla öncelikle, yasama meclislerinde yer alan komisyonlara ilişkin literatür
ortaya konulmuştur. İkinci olarak, esas veya tali komisyon olarak kanun yapım
sürecindeki görevi ve faaliyetlerine ilişkin bir etkinlik değerlendirmesi yapılmıştır.

Son olarak; Komisyonun denetim görevi ile diğer görev ve faaliyetleri ele alınmış,
Komisyonda görüşülen örnek kanun tasarıları bakımından Komisyonun tutumu
incelenmiştir. Hak koruması bakımından toplumsal cinsiyet alanına en çok etki eden
kanun tasarılarının seçilmesi ile Komisyonun tutumu; güçlülük-zayıflık, uzmanlık-
sıradanlık ve partizanlık-objektiflik açılarından ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yasama Komisyonu, TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği
Komisyonu, KEFEK, toplumsal cinsiyet eşitliği, kadın-erkek eşitliği.

Abstract:
In numerous parliaments around the globe, standing or portfolio parliamentary committees have been established for maintaining and monitoring the gender equality in legislative process. With the enactment of the Law No. 5840 in Turkey, the Committee on Equal Opportunities for Men and Women ("KEFEK") was formed in 2009 as a standing committee.
 
The present thesis aims at examining the role of KEFEK in the legislative process considering the literature as regards the parliamentary committees. At the same time, the thesis analyzes KEFEK's effectiveness and critically assesses its influence over the legislative activities to provide suggestions. 

In order to determine the place of KEFEK among the legislative committees, at first, the literature in relation to the parliamentary committees is reviewed. Second, an activity assessment of KEFEK is provided as regards its duties and activities as a primary or secondary committee. Third, the auditing duty and other duties of KEFEK are reviewed. Finally, its position in terms of the selected draft laws is discussed. The position of KEFEK is analyzed from the perspectives of "strength-weakness", "expertise-mediocrity" and "partisanship-objectivity" by choosing the draft laws which have a major impact on the gender equality.

Keywords:
Parliamentary Committee, Committee on Equality of Opportunity for Women and Men on Turkish Parliament, KEFEK, gender equality, equality of woman and man.