Farklı ahlaki gelişim düzeylerinde bulunan üniversite öğrencilerinin kendilerinin ve toplumun ahlak düzeyini değerlendirmeleri ve psikolojik belirti düzeylerinin karşılaştırılması
A Comparation between self and public evalution of moral levels, and psychological symptom levels among college students who were at different moral development levels
Yazar: H. K. AŞKIM GÜLTEKİN HATUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SIRRI AKBABA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak gelişimi = Moral development ; Ahlaki yargı = Moral judgment ; Kısa Semptom Envanteri = Short Symptom Inventory ; Sosyal ahlak = Social ethics ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma ahlaki gelişim düzeyi farklı olan üniversite öğrencilerinin öz ahlaki değerlendirme, toplumsal ahlaki değerlendirme ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkileri, cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi demografik faktörleri de göz önüne alarak incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2001 - 2002 öğretim yılında ağrı Eğitim Fakültesi'nde birinci ve dördüncü sınıfta öğrenim gören 200 kadın, 200 erkek olmak üzere toplam 400 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere araştırma amacına göre seçilmiş kısa semptom envanteri, ahlaki gelişim ölçeği öz ahlaki değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Uygulanan ölçüm araçlarından elde edilen verilere uygun istatistiksel işlemler uygulanarak ileri sürülen hipotezlerin doğrulukları test edilmiştir. Sonuç olarak ortaya çıkan bulgular şöyle özetlenebilir; Kohlberg ahlaki gelişim düzeyleri ile toplumsal ahlaki değerlendirme ve kısa semptom envanteri puanlan arasındaki ilişkiler anlamsız bulunmuştur. Bununla birlikte kısa semptom envanteri ile öz ahlaki değerlendirme, arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bireylerin kendilerine verdiği ahlak notu yükseldikçe psikolojik belirti düzeyide düşmektedir. Kohlberg ahlaki gelişim düzeylerine göre öz ahlaki değerlendirme, toplumsal ahlaki değerlendirme ve kısa semptom envanteri bulguları arasında önemli bir fark bulunamamıştır. Cinsiyet açısından bakıldığında, erkeklerin % 6'sı 1. evrede, %5.5 2. evrede ve %88.5 3. evrede iken; kızların %1.5 1. evrede, %3'ü 2. evrede ve %95.5 3. evrededir. Kızlar erkeklere göre ahlaki gelişim açısından daha fâzla olgunlaşmışlardır. Kız ve erkek denekler psikolojik belirtiler açısından bakıldığında, anksiyete bozukluğu, fobik anksiyete, obsesif kompulsif bozukluk ve öz ahlaki değerlendirme boyutlarında farklılık göstermişlerdir. Kızların fobik anksiyete, anksiyete bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk ve öz ahlaki değerlendirme puanları erkeklerden yüksektir. Kızlar ve erkekler rahatsızlık ciddiyeti indeksi açısından fark göstermemektedirler. Sınıf düzeyi açısından bakılırsa; 1 ve 4 sınıf öğrencileri arasında ahlaki gelişim düzeyi açısından farklılık yoktur. 1. sınıf öğrencilerinin psikolojik belirtileri incelendiğinde obsesif kompulsif bozukluk, depresyon, fobik anksiyete düzeyleri 4. sınıfta bulunan öğrencilere göre daha yüksektir. 4. sınıf öğrencilerinin ise toplumsal ahlaki değerlendirme düzeyleri 1. sınıf öğrencilerine göre daha yüksektir. 1.sınıf öğrencileri ile 4. sınıf öğrencilerinin rahatsızlık ciddiyeti indeksi düzeyleri açısından aralarında farklılık vardır. 1. sınıf öğrencilerinin rahatsızlık ciddiyeti indeksi düzeyi 4.sınıf öğrencilerine göre daha yüksek bulunmuştur. Tüm öğrenci grubu dikkate alındığında psikolojik belirtiler boyutunda rahatsızlık düzeyi en yüksek çıkan obsesif kompulsif düşüncelerdir.

Abstract:
The purpose of the present study was to investigate relationships among moral development, self-moral assessment, public moral assessment and psychological symptoms with considering demographic variables such as gender and college level. The sample of the study included a total of 400 students (200 male and female) from the Faculty of Education in Ağrı who enrolled in classes in 2001-2002 academic year. Students responded to a Brief Symptom Inventory, moral development scale, self-moral assessment scale, and public moral assessment scale. Data obtained from these scales were analyzed and study hypotheses were tested. Results are summarized as follows: No significant difference was found between Kohlberg's moral development levels, public moral assessment and psychological symptom index. Who ever there is a significant relationship between brief symptom inventory and self moral assessment It was found that self-moral assessment, public-moral assessment, and symptom inventory did not regress moral developmental level. In terms of gender differences, among man, 6% was at level I; 5.5% was at level II and 88.5% was at level III whereas, among woman, 1.5% classified as being at level I; 3% at level II, and 95.5% at level HI. It can be concluded that girls, compared to boys, were at higher maturity level in terms of moral development. When boys and girls were compared in terms of psychological symptoms, significant differences were found in anxiety disorder, phobic anxiety, obsessive-compulsive disorder or self-moral assessment. For example, girls scored significantly higher than boys on phobic anxiety, obsessive-compulsive disorder or self-moral assessment. However, no significant difference was found between the two groups on symptom severity Index. When differences were investigated in terms of college status, no difference was found on moral developmental level between freshmen and seniors. However, freshmen scored significantly higher than seniors on obsessive-compulsive disorder, depression and phobic anxiety disorder Level on the other hand seniors scored significantly higher than freshman on public moral assessment level. In addition, significant difference was found between freshmen and seniors on symptom severity index scores where freshman scored higher than seniors. No significant relationship was found between Kohlberg's moral development levels, self and public moral assessment and psychological symptom index. When the whole sample is taken into consideration, obsessive-compulsive ideation was the most frequent among psychological symptoms.