Sigara içen ve içmeyen kronik periodontitisli bireylerde nötrofil hücre dışı tuzak oluşumunun değerlendirilmesi
Evaluation of neutrophil extracellular trap formation on smoker and non-smoker subjects with periodontitis
Yazar: GİZEM YÜCESOY
Danışman: PROF. DR. H. EBRU OLGUN ; PROF. DR. KADER YILDIZ
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Nötrofiller = Neutrophils ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Periodontoloji = Periodontology ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco

Özet:
Sigara İçen ve İçmeyen Kronik Periodontitisli Bireylerde Nötrofil Hücre Dışı Tuzak Oluşumunun Değerlendirilmesi
Periodontitis periodontal dokuların kaybıyla sonuçlanan, dental plak ile ilişkili en- flamatuvar bir hastalıktır. Enflamasyon sırasında polimorfonükleer lökositler (PMN) ilk yanıtı oluşturmaktadır; ancak nötrofil varlığı her zaman koruyucu değildir. Nötro- fil homeostazının bozulduğu birçok durumda periodontal sağlık olumsuz etkilen- mektedir. 2004 yılında, nötrofillerin hücre dışı ortama ağ benzeri yapılar salgıladığı keşfedilmiştir. Bu yapılar 'nötrofil hücre dışı tuzak' (NET) olarak adlandırılmıştır. NET'ler yapısal komponenti deoksiribonükleik asit (DNA) olan ve üzerinde nötrofil elastaz (NE), myeloperoksidaz (MPO), jelatinaz gibi antimikrobiyal proteinler taşıyan ağsı yapılardır. Nikotinamid adenin dinükleotid fosfat (NADPH) oksidaz tarafından reaktif oksijen türleri (ROT) üretilmesi NET oluşumunu başlatan anahtar basamaktır.
Sigara, periodontitis için bir risk faktörü olarak tanımlanmıştır ve periodontal doku hasarını arttırmaktadır. Bununla birlikte, hem NET için temel kabul edilen, hem de doku hasarı patogenezinde rol oynayan ROT üretimi sigara içen periodontitisli bireylerde artmaktadır. Artmış ROT üretiminden dolayı, sigara içen periodontitisli bireylerde NET miktarının sigara içmeyen periodontitisli bireylere kıyasla daha yüksek olacağı düşünülmüştür. Çalışmamızda, sigara içen ve içmeyen periodontitisli bireylerde NET miktarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçla çalışmaya 21 birey dahil edilmiştir [sigara içmeyen ve periodontal olarak sağlıklı (S-P-) 7 birey, sigara içmeyen ve periodontitisli (S-P+) 7 birey, sigara içen ve periodontitisli (S+P+) 7 birey]. Periodontal muayeneleri yapılan bireylerin plak indeksi (Pİ), gingival indeks (Gİ), sondlama derinliği (SD) ve klinik ataçman seviyesi (KAS) kaydedilmiştir. Katılımcılardan izole edilen periferal nötrofiller, NET oluşumunu sağlamak amacıyla forbol 12-miristat 13-asetat (PMA) ile aktive edilmiştir. Aktivasyon sonucunda oluşan NET miktarı fluorometre cihazı ile nice- liksel olarak ölçülmüştür.
Pİ, Gİ, SD ve KAS, S-P- grupta istatistiksel olarak anlamlı seviyede düşüktür (p=0,001; p=<0,001; p=0,003; p=<0,001). PMN sayısı S+P+ grup ile karşılaştırıldığında S-P- grupta düşüktür; ancak bu fark istatistiksel olarak sınırda bulunmuştur (p=0,05). NET miktarı, S+P+ grupta en yüksek bulunmuştur. NET miktarı açısından, S+P+ grup ve S-P- grup karşılaştırıldığında, fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,008); ancak S-P+ ve S+P+ gruplar arasındaki farkistatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). NET miktarı ile Pİ, Gİ ve SD arasında orta düzey- de; KAS ile arasında yüksek düzeyde pozitif ilişki bulunmuştur (r=0,67; r=0,696; r=0,533; r=0,792).
Sonuç olarak, S+P+ grupta NET miktarı daha yüksek bulunmasına rağmen, S-P+ ve S+P+ gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildir. Periodonti- tisli bireylerde sigara içmenin NET oluşumu üzerine etkisini araştıran daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Sözcükler: NETozis, nötrofil hücre dışı tuzak, nötrofil, periodontitis, sigara

Abstract:
Evaluation of Neutrophil Extracellular Trap Formation on Smoker and Non- smoker Subjects with Periodontitis
Periodontitis is an inflammatory disease that is associated with dental plaque which results in loss of periodontal tissue. In the initial inflammation, polymorphonuclear leukocytes (PMNs) are the first responders; however the existence of neutrophils is not always protective. In many occasions of malfunctions in neutrophil homeostasis, periodontal health has been affected adversely. In 2004, it has been discovered that neutrophils release web like structures to extracellular matrix. These structures are named by 'neutrophil extracellular trap' (NET). Structural component of NET is de- oxyribonucleic acid (DNA) and antimicrobial proteins as neutrophil elastase (NE), myeloperoxydase (MPO), gelatinase co-localize into web like structure. Key step on NET formation is reactive oxygen species (ROS) production by nicotinamide ade- nine dinucleotide phosphate (NADPH) oxydase.
Smoking is a risk factor for periodontitis and increases damage on periodontal tissue. Meanwhile ROS which is essential for NET and plays role in pathogenesis of tissue damage, is increased in smokers. Because of the increased ROS production, in smokers with periodontitis expected to product higher levels NET than non-smokers with periodontitis. In this study, we aimed to evaluate NET in smoker and non- smoker periodontitis patients.
21 subjects [non-smokers and periodontally healthy (S-P-) 7 people, non- smokers with periodontitis (S-P+) 7 people, smokers with periodontitis (S+P+) 7 people] are included in this study. Plaque index (PI), gingival index (GI), probing depth (PD) and clinical attachment level (CAL) parameters of subjects have been recorded. The peripheral neutrophils isolated from the subjects have been activated by phorbol 12-myristate 13-acetate (PMA) to induce NET formation. NET formed after the activation counted with the fluorometer.
In the S-P- group PI, GI, PD and CAL values are found statistically significant low (p=0,001; p=<0,001; p=0,003; p=<0,001). When compared to S+P+ group PMN counts found low but this difference is statistically on board (p=0,05). When com- pared NET count values, it was highest in the S+P+ group. When S-P- group and S+P+ group are compared, this difference is statistically significant (p=0,003); but in between S-P+ and S+P+ groups, the difference is not statistically significant (p>0,05). NET count with PI, GI, PD, there is mild positive; with CAL strong posi- tive relation has been found.
As a result, even the S+P+ group NET count has been found higher, the differ- ence of S-P+ and S+P+ groups is not statistically significant. There is need more researches about smoking effect on NET formation in patients with periodontitis.

Key Words: NETosis, neutrophil extracellular trap, neutrophil, periodontitis, smok- ing