Bazı yerel arpa çeşitleri ve karışımlarının Diyarbakır koşullarında verim ve biyolojik verim bakımından incelenmesi
An investigation on some barley landraces and mixtures for yield and biological yield characteristics in Diyarbakır conditions
Yazar: FETHİYE ÖZBERK
Danışman: PROF. DR. MÜJDE KOÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arpa = Barley ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Saman verimi = Straw yield ; Sürdürülebilir tarım = Sustainable agriculture ; Tane verimi = Grain yield ; Tarla bitkileri = Field crops

Özet:
Bu çalışma 3 arpa populasyonu, 3 saf hat (Zambaka, Arta, Wadi Hassa) ve bu saf hatların çeşitli oranlarda karışımından oluşan arpa materyalinde bazı agronomik karakterlerin verim ve biyoloik verim ile ilişkilerini incelemek amacıyla Diyarbakır koşullarında yürütülmüştür. Tarla denemeleri 1995/96 ve 1996/97 yetişme sezonunda Güneydoğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsünün deneme alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlı olarak kurulmuştur. Bu çalışmada 24 karakter deneme yılları itibariyle varyans analizleri yoluyla incelenmiş, birleşik olarak değerlendirme ön koşullan dikkate alınarak yapılan birleşik varyans analizleriyle karakterler hakkında daha inanılır bilgiler edinilmiştir. Ayrıca verim ve biyolojik verim karakterleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Yapılan korelasyon ve path analizlerinde erkencilik ile hem tane, hem de saman verimi arasında pozitif ilişkiler tespit edilirken, geççilik ile negatif ilişkiler bulunmuştur. Çiçeklerime dönemi sonrası alman bazı karakterler ile tane ve saman verimi arasında bazı regresyon eşitlikleri, yüksek determinasyon katsayısı (% R2) değerleri ile tane ve saman verimindeki değişimi yeterlilikle ifade etmişlerdir. Wadi Hassa, Karışım 1, Pop 08 ve Karışım 3, en yüksek tane verimini vermiş, istatiksel önemli fark olmamasına karşın Pop 39, Pop 42 ve Zambaka saman veriminde ilk sıralarda yer almışlardır. Elde edilen tüm bulgulardan, populasyonlar tohumluk üretiminde yer almadığından devre dışı bırakılarak, tane verimi için Wadi Hassa çeşidinin, saman verimi için ise Zambaka çeşidinin seçilebileceği, karışımların ise; içinde yer alan çeşitlerin özelliklerine göre hem tane, hem de saman verimi için uygun oldukları ve sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler : arpa karışımları, tane ve saman verimi, sürdürülebilir tarım

Abstract:
This study was carried out to investigate the relationships of some agronomical characteristics on to grain and straw yield of 4 barley mixtures, 3 pure lines and 3 populations in Diyarbakır conditions. Field trials were conducted in randomized complete block design with four replications in the experimental field of Southeastern Anatolian Agricultural Research Institute in 1995/96 and 1996/97 cropping season. In this study, twenty four different characteristics were subjected to variance analysis in both years. Considering the prerequisites for combined analysis, a joint variance analysis was also performed, and more reliable information was obtained about characteristics. In addition, the yield and biological yield characteristics were also studied in detail. It was obtained from correlation and path analysis that there was positive correlation between earliness vs. grain and straw yield. Contrary, negative relations were detected between late maturity vs. grain and straw yield. It was revealed that some regression equations, showing linear relations between some post flowering stage characteristics vs. grain and straw yield, described variations in grain and straw yield adequately with high R2 values. The highest grain yield was obtained from Wadi Hassa, Mix 1, Pop 08 ve Mix 3, and although it isn't statistically significant, Pop 39, Pop 42 and Zambaka took place in first ranges for stalk yield. Excluding the populations due to the lack of seed supply, it was concluded that, Wadi Hassa and Zambaka varieties must be preferred for high grain and straw yields respectively. Mixtures depending on the combination ratio can be grown for either purpose perfectly.Key words : barley mixtures, grain and straw yield, sustainable agriculture