Batı Anadolu masallarında kurnaz tipi
Cunning type in Western Anatolian tales
Yazar: AYŞE NUR YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SURUR ÇELEPİ
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Kurnaz = Cunning ; Masallar = Tales ; Tipler = Characters ; Türk masalları = Turkish tales ; İşlev Teorisi = Functional Theory ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Masallar, Türk kültür geleneğinin geçmişteki izlerini günümüze yansıtarak içerisindeki kolektif bilinci gelecek nesillere aktaran önemli türlerinden biridir. "Batı Anadolu Masallarında Kurnaz Tipi" adlı çalışmada, kurnaz ve kurnazlık kavramları anlam karmaşıklığı oluşturan olumsuz tip kavramlarından ayrılarak; kurnaz tipin toplumun temel değerleri arasındaki yeri "İşlevsel Yöntem" aracılığıyla öne çıkarılır. Aynı zamanda kurnaz tipin Batı Anadolu Bölgesi'ndeki masal geleneği içerisindeki var oluşu tespit edilir. Bölgedeki masallarda kurnaz tipin yaptığı eylemlerde kurnazlığı ortaya çıkaran nedenler, kurnazlık yapmak için başvurulan yöntemler, kurnazlığın işlevleri büyük bir önem teşkil eder. Çalışmada,  işlev hem metnin bağlı olduğu gelenek içerisinde hem de metnin kendi olay örgüsü içerisinde olmak üzere iki yönlü bir boyut üzerinden ele alınır. Olay örgüsüne yönelik metnin üstlendiği roller metin içi işlev olarak tanımlanırken; geleneğe ilişkin olgular metin dışı işlev olarak tanımlanır. Çalışmanın "Giriş" bölümünde çalışmanın konusu, amacı, alanı ve yöntemi aktarılmıştır. Birinci bölümde, çalışmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi ele alınmıştır. Kavramsal çerçevede, masal ve genel özellikleri, işlevi, tasnifi, kurnaz tipi ve işlevleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Kuramsal çerçevede "İşlevsel Yöntem" incelenmiştir. İkinci bölümde tespit edilen kurnaz tip; kurnazlığı ortaya çıkaran nedenler, kurnazlık yapmak için başvurulan yöntemler ve kurnazlığın işlevleri açısından sınıflandırılmış ve incelenmiştir. Sonuç ve Kaynaklar'dan sonra çalışma sona ermiştir.

Abstract:
Tales are an essential genre that reflects the traces of Turkish cultural tradition from the past to the present and passes on collective consciousness to future generations. In the study "Cunning Type in Western Anatolian Tales", the concepts of cunning and cunning are separated from the concepts of negative type that produce meaning complexity; The place of the cunning type among the core values of the society is highlighted through the "Functional Method". Simultaneously, the existence of the clever type in the Western Anatolia Region's fairy tale tradition is established. The causes that expose the cunning in the behaviors of the cunning type, the tactics employed to be cunning, and the purposes of cunning are all important in the region's tales. The function is treated in the study through a two-way dimension, both within the book's heritage and within the plot of the text itself.While the plot's responsibilities are stated as in-text functions, facts about tradition are defined as non-text functions. The subject, purpose, field, and technique of the study are all stated in the "Introduction" section of the study. The conceptual and theoretical underpinnings of the study is discussed in the first chapter. The conceptual framework contains information about the story, including its general qualities, functions, classification, cunning kind, and functions. In the theoretical context, the "Functional Method" was investigated.In the second half, the cunning type is determined; the causes that expose cunning, the ways used to execut cunning, and the functions of cunning are classified and investigated. The study concluded with a conclusion and references.