Manyetik rezonans görüntülemede plantar venöz pleksusta hematokrit etkisinin ve ven çapının venöz yetmezlik açısından retrospektif analizi ve doppler USG bulguları ile korelasyonu
Retrospective analysis of hematocrit effect and vein diameter in plantar veins in magnetic resonance imaging in terms of venous insufficiency and correlation with doppler ultrasound findings
Yazar: YUSUF KEREM LİMON
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZHAN ÖZGÜR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hematokrit = Hematocrit ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency

Özet:
Kan durgunlaştığında şekilli elemanları ile plazmasının birbirinden ayrılmasına hematokrit etkisi denmektedir ve kesitsel görüntülemelerde sıvı-sıvı seviyelenmesi şeklinde izlenebilmektedir. Bu fenomenin radyolojik açıdan anlamı ile ilgili literatürde az sayıda çalışma bulunmakta olup herhangi bir patoloji ile ilişkisi tanımlanmamıştır. Çalışmamız plantar venlerde MR görüntülerinde rastladığımız bu fenomenin ven çapını da dikkate alarak plantar venöz yetmezlik ile ilişkisini ortaya koymaya çalışmaktadır.
Çalışmamızda 2015-2020 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda hem ayak bilek manyetik rezonans görüntülemesi ve hem de venöz yetmezlik açısından alt ekstremite venöz doppler ultrason tetkiki yapılmış olan toplam 121 olgu retrospektif olarak analiz edilmiştir. Birden fazla manyetik rezonans veya ultrason incelemesi olan hastalarda birbirine en yakın tarihli tetkikler dikkate alınmıştır.
Çalışmamızda plantar venlerde hematokrit etkisi görülme sıklığının yaş, cinsiyet ve lateralite ile değişmediği ancak yetmezlik açısından pozitif doppler ultrason bulguları olan hastalarda daha sık görüldüğü saptanmıştır. Ayrıca hematokrit etkisi görülen plantar venlerin çaplarının daha geniş olduğu gösterilmiştir.
Çalışmamızın sonuçlarına göre plantar venlerde izlenen hematokrit etkisi fenomeni alt ekstremite venöz yetmezliği açısından radyolojik bir biyobelirteç olma potansiyeli taşımaktadır. Bu bulgu raporlanırken venöz yetmezlik ile ilişkili olabileceğini akılda tutmak gereklidir. Ancak çalışmamızda klinik bulgular ile korelasyon yapılmadığı için klinik bulguların çok önemli bir yer tuttuğu kronik venöz hastalık tanısı ile bu bulguyu ilişkilendirirken temkinli olmak gereklidir. Hematokrit etkisi fenomeninin alt ekstremite venöz yetmezliğin erken tanısında kullanılabilirliğini gösterebilmek içinse prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
When the blood stagnates, the separation of its celular elements and plasma from each other is called the hematocrit effect and can be observed as liquid-liquid leveling in cross-sectional imaging. There are few studies in the literature about the radiological meaning of this phenomenon and its relationship with any pathology has not been defined yet. Our study tries to reveal the relationship of this phenomenon, which we can see in MR images of plantar veins, with plantar venous insufficiency, taking into account the diameter of the vein.
In our study, a total of 121 patients, who underwent both ankle magnetic resonance imaging and lower extremity venous doppler ultrasound examination for venous insufficiency, were analyzed retrospectively in the Radiology Department of Akdeniz University Medical Faculty Hospital between 2015 and 2020. In patients with more than one magnetic resonance or ultrasound examination, examinations with the closest dates were included in the study.
It was found that the incidence of hematocrit effect in plantar veins did not change with age, gender and laterality, but it was more common in patients with positive doppler ultrasound findings in terms of insufficiency. In addition, our study showed that the diameters of the plantar veins with hematocrit effect are larger.
According to the results of our study, the phenomenon of hematocrit effect observed in plantar veins has the potential to be a radiological biomarker for lower extremity venous insufficiency. When reporting this finding, it should be kept in mind that it may be associated with venous insufficiency. However, since there was no correlation with clinical findings in our study, it is necessary to be cautious when associating this finding with the diagnosis of chronic venous disease in which clinical findings already have a very important place. Prospective studies are also needed to demonstrate the utility of the hematocrit effect phenomenon in the early diagnosis of lower extremity venous insufficiency.