Heterosiklik halkalı kinon türevlerinin sentezi ve karakterizasyonu
The synthesis and characterization of quinone derivatives with heteroccyclic ring
Yazar: ABDULLAH JEHTO
Danışman: PROF. DR. NAHİDE GÜLŞAH DENİZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında; bazı kinon bileşiklerinin amin ve tiyol nükleofilleri ile Michael katılma reaksiyonları sonucunda yeni, biyolojik aktivite potansiyeline sahip N- S- ve O-sübstitüe-1,4-naftakinon türevleri bileşikler sentezlenmiştir. Deneylerde başlangıç bileşikleri; 2,3-Dikloro-1,4-Naftakinon (1), 2-Metil-1,4-naftakinon (8) 2,3-Dibromo-1,4-Naftakinon (11) ve kloranil (20) bileşikleri kullanıldı.
Nükleofiller olarak tiyol ve amin türevleriyle reaksiyonlar araştırıldı. Kinon bileşiklerinin N- ve S- atomu içern çeşitli nükleofillerle farklı reaksiyonları sonucunda yeni bir kinon bileşikleri sentezlendi.
2,3-Dikloro-1,4-Naftakinon (NQ) (1) ile 1-(2-Pirimidil)-piperazin (2) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu yeni 3-kloro-2-(1-(2-pyrimidyl)piperazin)-1,4-Naftakinon (3) bileşiği elde edilmiştir. 2,3-Dikloro-1,4-NQ (1) ile 1-(2-metoksifenil)piperazin (4) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu yeni 3-kloro-2(-1-(2-metoksifenil)piperazin)-1,4-Naftakinon (5) bileşiği elde edilmiştir. NQ (1) ile 1,4-benzodioksan-6-amin (6) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu yeni 2-kloro-3-(2,3-dihidro-1,4-benzodioksin-6-ilamino)1,4-Naftakinon (7) bileşiği elde edilmiştir. 2,3-Dikloro-1,4-Naftakinon (1) ile 4,4-Diaminodifenil Sülfür (14) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu   sonucu    yeni    2-kloro-3-(4,4-tiyoanilinil)-1,4-Naftakinon (15) bileşiği elde edilmiştir.  (1) ile 4-(Metiltiyo) anilin (16) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol    ortamında    gerçekleştirilen    reaksiyonu    sonucu    bilinen    2-kloro-3-(4-(Metiltiyo)anilin)-1,4-naftakinon (17) bileşiği elde edilmiştir. 2,3-Dikloro-1,4-NQ (1) ile 4-Florotiyofenol (18) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol'lu ortamda sentez yönteme göre gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu yeni 3- Etoksi-2-(4-Florotiyofenol)-1,4-Naftakinon (19) bileşiği   elde  edilmiştir. 2,3-Dikloro-1,4-NQ (1) ile 2,4-dibromoanilin (27) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu bilinen 2-kloro-3(2,4-dibromoanilin)-1,4-naftakinon (28) bileşiği elde edilmiştir.
2-Metil-1,4-naftakinon (8)   ile   1-(2-pirimidil)piperazin   (2)   bileşiklerinin    Na2CO3/Etanol    ortamında   gerçekleştirilen  reaksiyonu  sonucu yeni 2-metil-3-(1-(2-pirimidil)piperazin)-1,4-Naftakinon   (9)  ve  2-etoksi-3-(1-(2-pirimidil)piperazin)-1,4-naftakinon    (10)  bileşikleri elde edilmiştir.
2,3-Dibromo-1,4-naftakinon (11) ile 2,2-(Etilendioksi)dietantiyol (12) bileşiklerinin  Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu bilinen 2,3-(Etilendioksi)dietantiol 1,4-Naftakinon  (13) bileşiği elde edildi.
P-Kloranil (20) bileşiği ile (14) bileşiğinin Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu yeni 2-(4-[4-aminofenil]sülfanil)fenilamino)-5,6-dikloro-3-etoksi benzokinon (21) ve  2,5 bis([4-(4-aminofenil)sülfanil]fenil)amino-6 kloro -3 etoksi benzokinon (22) elde edilmiştir. p-Kloranil (20) ile 2,3-difloroanilin (23) bileşiklerinin Na2CO3/Etanol ortamında gerçekleştirilen reaksiyonu sonucu yeni  2-etoksi-3,5,6-tri(2,3-difloroanilin) kloranil (24), 2-kloro-3,6-dietoksi-5-(2,3-difloroanilin) kloranil (25) ve 2-kloro-5-etoksi-di(2,3-difloroanilin) kloranil (26) elde edilmiştir.
Söz konusu bütün maddelerin yapıları çeşitli analiz metodları ile (Elemental analiz, FT-IR, 1H-/13C-NMR, MS, HRMS) kullanılarak aydınlatıldı. 

Anahtar kelimeler: Kinon, Naftakinon, Amin, Tiyol, Michael Katılması, Organik Sentez

Abstract:
In this master's thesis study, new N- and S-substituted-1,4-naphthacinone derivatives with potential biological activity were synthesized by Michael addition reactions of some quinone compounds with amine nucleophiles. 2,3-Dichloro-1,4-naphthacinone (1), 2-Methyl-1,4-naphthacinone (8), 2,3-Dibromo-1,4-naphthacinone (11) and chloranil (20) were used as starting materials in the experiments.
Reactions with thiol and amine derivatives as nucleophiles were studied. As a result of different reactions of quinone compounds with nitrogen (N) and Sulfur (S) hetereatoms containing nucleophiles, new substituted quinone compounds were synthesized. 
The reaction of 2,3-Dichloro-1,4,-naphthoquinone NQ (1) with 1-(2-pyrimidyl)piperazine (2) in Na2CO3/Ethanol gave the new compound 3-chloro-2-(1-(2-pyrimidyl)piperazine)-1,4,- naphthoquinone (3). The reaction of NQ (1) with 1-(2-methoxyphenyl)piperazine (4) in Na2CO3/Ethanol gave the new compound 3-chloro-2-(-1-(2-methoxyphenyl)piperazine)-1,4-naphthoquinone (5). The reaction of 2,3-Dichloro-1,4-naphthoquinone (1) with 1,4-benzodioxane-6-amine (6) in Na2CO3/Ethanol medium led to the new compound 2-chloro-3-(2,3-dihydro-1,4-benzodioxine-6-ylamino)1,4-naphthoquinone (7). The reaction of NQ (1) with 4,4-Diaminodiphenyl sulfide (14) in Na2CO3/Ethanol to the new compound 2-chloro-3-(4,4'-thioanilinyl)-1,4- naphthoquinone (15).  The reaction of 2,3-Dichloro-1,4- naphthoquinone (1) with 4-(Methylthio)aniline (16) in Na2CO3/Ethanol gave the known compound 2-chloro-3-(4-(Methylthio)aniline)-1,4- naphthoquinone (17). The reaction of 2,3-Dichloro-1,4- naphthoquinone (1) and 4-Fluorothiophenol (18) compounds in Na2CO3/Ethanol according to the synthesis method yielded the new compound 3-Ethoxy-2-(4-Fluorothiophenol)-1,4- naphthoquinone (19). The reaction of NQ (1) with 2,4-dibromoaniline (27) in Na2CO3/Ethanol gave the known compound 2-chloro-3(2,4-dibromoaniline)-1,4- naphthoquinone (28).
The reaction of 2-Methyl-1,4-naphthoquinone (8) with 1-(2-pyrimidyl)piperazine (2) in Na2CO3/Ethanol gave the new compounds 2-methyl-3-(1-(2-pyrimidyl)piperazine)-1,4- naphthoquinone (9) and 2-ethoxy-3-(1-(2-pyrimidyl)piperazine)-1,4- naphthoquinone (10).
The reaction of 2,3-Dibromo-1,4- naphthoquinone (11) with 2,2-(Ethylenedioxy)diethanethiol (12) in Na2CO3/Ethanol gave the known compound 2,3-(Ethylenedioxy)diethanethiol-1,4- naphthoquinone (13).
The reaction of p-Chloranil (20) with compound (14) in Na2CO3/Ethanol gave the new compound (21) 2-(2-(4-[4-aminophenyl]sulfanyl)phenyl amino)-5,6-dichloro-3-ethoxy benzoquinone (22) 2,5 bis([4-(4-aminophenyl)sulfanyl]phenyl)amino-6 chloro-3 ethoxy benzoquinone. The reaction of p-Chloranil (20) with 2,3-difluoroaniline (23) in Na2CO3/Ethanol medium yielded the new 2-ethoxy-3,5,6-tri(2,3-difluoroaniline) chloranil (24), 2-chloro-3,6-diethoxy-5-(2,3-difluoroaniline) chloranil (25) and 2-chloro-5-ethoxy-di(2,3-difluoroaniline) chloranil (26) were obtained.  
The structures of all the substances were elucidated by various analysis methods (Elemental analysis, FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR, MS, HRMS). 

Keywords: Quinone, Naphthoquinone, Amine, Thiol, Michael Addition, Organic Synthes