Farklı dönemlerde hasat edilen sofralık ve sanayilik domates çeşitlerinin fiziksel, mekanik ve kimyasal özellikleri
Physical, mechanical and chemical properties of table and industrial harvested tomato varieties of the different preiods
Yazar: ESRA NUR GÜL
Danışman: PROF. DR. ENGİN ÖZGÖZ ; PROF. DR. EBUBEKİR ALTUNTAŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı dönemlerde hasat edilen domates çeşitlerinin (Alsancak (sofralık), Şahmat F1 (sanayilik)) fiziksel, mekanik ve kimyasal özelliklerine hasat döneminin ve bekleme süresinin (0, 2 ve 4 gün)  etkileri incelenmiştir. Çalışmada, hasat dönemleri olarak, sofralık domateslerde kırmızı ve turuncu olum dönemleri ile sanayilik domateslerde ise kırmızı ve yeşil olum dönemleri dikkate alınmıştır. Domates örneklerinin fiziksel (boyut, geometrik ortalama çap, küresellik, yüzey alanı, meyve hacim ağırlığı, yığın hacim ağırlığı, nem içeriği, porozite ve renk karakteristikleri), mekanik (meyvenin uzunluk (X) ve genişlik (Y) eksenlerindeki kuvvet, deformasyon ve deformasyon enerjisi değerleri, meyve kopma direnci, meyve sertliği ve statik sürtünme katsayısı) ve kimyasal (pH, suda çözünebilir kuru madde ve titre edilebilir asitlik) özellikleri incelenmiştir. Bekleme süresi arttıkça boyut ve ağırlıkta azalma görülmüştür. Hasat dönemi ve bekleme süresinin geometrik ortalama çap ve küresellik üzerinde istatistiksel olarak önemli bir etkisi olmamıştır. Meyve kabuğu ve kabuk altında belirlenen a* değerleri her iki domates çeşidinde de olgunluk arttıkça artmıştır. Olgunluk arttıkça deformasyon enerjisi azalırken, X ekseninde deformasyon enerjisinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Sofralık ve sanayilik domates çeşitlerinde en yüksek statik sürtünme katsayısı değerleri lastik yüzeyde sırasıyla 0.445 ve 0.428 olarak elde edilmiştir. Sanayilik domateste yeşil olum döneminde 4.83 olan pH değeri bulunurken, kırmızı olum döneminde %7.66 oranında artmıştır. Sofralık ve sanayilik domateslerin olgunluğu arttıkça, titre edilebilir asitlik değerleri de artmıştır.

Abstract:
In this study, the effect of harvest period and waiting period (0, 2 and 4 days ) on the  physical, mechanical and chemical, properties of of tomato cultivars  (Şahmat F1 (industrial) Alsancak (table)) harvested at different periods was examined. Harvest period were taken as red mature and orange mature for edible tomatoes, while the red and green matures for industrial tomatoes in this study. The physical properties of tomatoes samples (size, the geometric mean diameter, sphericity, surface area, fruit bulk density, bulk density, moisture content, porosity and colour  characteristics); the mechanical properties (rupture forces along X- and Y- axes, deformation, the deformation energy, fruit removal force, hardness and coefficient of friction); the chemical properties (pH, soluble solid content, titratable acidity) were determined. The size and weight decreased as the waiting period increased. The effects of harvest time and waiting period on the geometrical mean diameter and sphricity were not statistically significant. a* colour values of skin and flesh fruits increased with an increase of maturity for each tomato cultivar. As the increase of the maturity, the deformation energy decreased and the deformation energy along X-axis was found to be higher than the other axes. The highest static friction coefficients were obtained for rubber friction surface as 0.445 and 0.428 for table and industrial tomato cultivars, respectively. While pH value was found as 4.83  at the green mature period for industrial tomato, pH value of tomato increased at 7.66% ratio in the red mature period. Titratable acidity values increased with an increase of maturity for table and industrial tomatoes.