Kaynak temelli yaklaşım çerçevesinde bilişim teknolojisi yetkinliği, örgütsel öğrenme ve firma performansı arasındaki ilişki.
The relationship between information technology competency, organizational learning and firm performance within the framework of a resource-based approach.
Yazar: BÜLENT ÖRMECİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ÖCAL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Stratejik yönetim biliminde, firmaların rekabet avantajı kazanması ve avantajın
sürdürülebilir olması önem arz etmektedir. Kaynak Temelli Yaklaşım (KTY)'a göre
rekabet avantajını oluşturan asıl unsur, firmaların kendilerine özgü kaynak ve
yetenekleridir. Değerli, nadir, ikame edilemez ve taklit edilemez özellikleri ile rekabet
avantajı kaynağı olabileceği değerlendirilen Bilişim Teknolojisi (BT) yetkinliği ve
örgütsel öğrenme ile firmaların performansı arasındaki nedensel ilişkilerin incelenmesi
zorunlu hale gelmiştir. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı; BT yetkinliği, örgütsel
öğrenme ve firma performansı arasındaki ilişkinin araştırılması, BT yetkinliğinin örgütsel
öğrenmeyi nasıl etkilediğinin ortaya çıkarılması, örgütsel öğrenmenin firma kaynakları
ve sürdürülebilir rekabet avantajını artırmadaki rolünün tespit edilmesi, firmanın BT'ye
yatırım yapması ile kârlılığını artırması arasındaki ilişkinin belirlenmesi olmuştur.
Araştırmada kullanılan değişkenler ile ilgili yerli ve yabancı literatürde incelenmiş,
kavramsal açıklaması yapılarak kuramsal alt yapı oluşturulmuştur. Araştırmanın evreni
olarak Türkiye'nin en büyük 1000 kuruluşundaki firma yöneticileri kabul edilmiştir.
Kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış, faaliyet gösteren 25 farklı sektördeki firmaların
tümü örneklem olarak çalışmaya dahil edilmiş, firmaların toplam 284 adet orta ve üst
düzey yöneticisi anket değerlendirmesine katılmıştır. Katılımcıların ankete ilişkin
verdikleri cevaplar; doğrulayıcı faktör analizi, güvenilirlik analizi, korelasyon analizi,
yüzde, frekans, standart sapma, aritmetik ortalama analiz yöntemleri SPSS 25.0 ve
AMOS 21.0 programları kullanılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; BT
yetkinliği ile firma performansı arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı, BT yetkinliği ile
örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel öğrenme süreci arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu
olduğu, örgütsel öğrenme yeteneği ile firma performansı arasında anlamlı bir ilişkinin
olmadığı, örgütsel öğrenme süreci ile firma performansı arasında istatistiksel olarak
anlamlı fakat olumsuz bir ilişkinin olduğu, BT yetkinliğinin firma performansı üzerinde
anlamlı bir etkisinin olmadığı, BT yetkinliğinin örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel
öğrenme süreci üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu, BT yetkinliğinin firma performansı
örgütsel öğrenme yeteneği ve örgütsel öğrenme süreci üzerindeki etkisinde firmanın
faaliyette bulunduğu sektöre göre farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kaynak temelli yaklaşım, bilişim teknolojisi yetkinliği,
 örgütsel öğrenme, firma performansı.

Abstract:
In strategic management science, it is important that firms gain competitive advantage
and that the advantage is sustainable. According to the Resource-Based Approach (RBA),
the main factor that creates the competitive advantage is the unique resources and
capabilities of the firms. It has become necessary to examine the causal relationships
between Information Technology (IT) competency and organizational learning, which is
considered to be a source of competitive advantage with its valuable, rare, nonsubstitutable and inimitable features, and the performance of firms. In this direction, the
aim of this study has been that investigating the relationship between IT competency,
organizational learning and firm performance, revealing how IT competency affects
organizational learning, determining the role of organizational learning in increasing firm
resources and sustainable competitive advantage, determining the relationship between
the firm's investment in IT and increasing its profitability. The variables used in the
research were examined in the domestic and foreign literature, and the theoretical
background was created by making conceptual explanations. As the study population,
firm executives in Turkey's top 1000 firms were accepted. Convenience sampling method
was used, all firms operating in 25 different sectors were included in the study as a
sample, and a total of 284 middle and senior managers of the firms were participated in
the survey evaluation. Responses of the participants regarding the survey; confirmatory
factor analysis, reliability analysis, correlation analysis, percentage, frequency, standard
deviation, arithmetic mean analysis methods were analyzed using SPSS 25.0 and AMOS
21.0 programs. It has been concluded according to the findings obtained that there is no
significant relationship between IT competency and firm performance, there is a
significant positive relationship between IT competency and organizational learning
capability and organizational learning process, there is no significant relationship
between organizational learning capability and firm performance, there is a statistically
significant but negative relationship between organizational learning process and firm
performance, IT competency does not have a significant effect on firm performance, IT
competency has a significant effect on organizational learning capability and
organizational learning process, there is no difference in the effect of IT competency on
firm performance, organizational learning capability and organizational learning process,
according to the sector in which the firm operates.
Keywords: Resource based approach, information technology competency,
 organizational learning, firm performance.