Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ile aleksitimi ve üstbilişsel sorun arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the associations between digit al game addiction, alexithymia personality traits and metacognitive problems among secondary school students
Yazar: NARMİN NURULLAYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT YAVUZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Bu araĢtırmanın amacı ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı,
aleksitimi ve üstbiliĢ sorunları arasındaki iliĢkiyi incelemektedir.
Yöntem: Ġstanbul‟da 3 ortaokuldan 9-16 yaĢ aralığında 667 öğrenci (%51.1 erkek,
s=341, % 48.7 kadın, s=325, %0.1 belirtmemiĢ, s=1) çalıĢmaya dahil edilmiĢtir.
AraĢtırmada KiĢisel Bilgi Formu, 20 soruluk Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20),
ÜstbiliĢ Ölçeği Çocuk ve Ergen (ÜBO-ÇE) ve Çocuklar için Dijital Oyun
Bağımlılığı Ölçeği (ÇĠDOBÖ) uygulanmıĢtır. AraĢtırmanın istatistiksel analizinde
ise SPSS 20 programından yararlanılmıĢtır. Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon
Testi, Bağımsız Örneklem T Testi ve Ġkili Durum Lojistik Regresyon Analizi
kullanılmıĢtır.
Bulgular: Erkek katılımcıların Çidobö toplam puanları, kızlara oranla anlamlı
ölçüde yüksek bulunmuĢtur. Übö-çe toplam puanları, TAÖ-20 toplam ve alt boyut
puanları ile pozitif yönde anlamlı korelasyonlar göstermektedir. Çidobö toplam
puanları ile Übö-çe faktör 1 puanları pozitif yönde anlamlı korelasyon
göstermektedir. Cinsiyet, ÜBÖ-ÇE faktör 1, TAÖ-20 faktör 1ve TAÖ-20 faktör 3
faktörlerinin dijital oyun bağımlısı olma durumunu anlamlı ölçüde öngördüğü tespit
edilmiĢtir.
Sonuç: Aleksitimi karakter özelliklerinin erken farkedilmesi ve tedavi planlanması
ile üstbiliĢ sorunlarını hedefleyen terapötik müdahaleler dijital oyun bağımlılığı
geliĢim riskini azaltabilir.
Anahtar Kelimeler: Dijital Oyun Bağımlılığı, Aleksitimi, Üstbiliş

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the association between digital game
addiction, alexithymia and metacognitive problems in secondary school students.
Method: 667 students aged 9-16 years (51.1% male, n=341; 48.7% female, n=325;
0.1% unchecked, n=1) from three secondary schools in Istanbul participated in this
study. Personal Information Form, Toronto Alexithymia Scale (TAS-20),
Metacognition Questionnaire For Children (MCQ-C) and Digital Game Addiction
Scale for Children (DGASFC) were applied to participants. SPSS 20 was used for
statistical data analysis. Also The Pearson Product Moment Correlation, Independent
Samples T Test and Binary Logistic Regression Analysis were used for analysis.
Results: Total DGASFC scores of male participants were found to be significantly
higher than the female participants. There were significant positive correlations
between MCQ-C total sores, TAS- 20 total and sub-dimension scores. There was a
significant positive correlation between DGASFC total scores and MCQ-C factor 1
scores. Gender, MCQ-C factor 1, TAS-20 factor 1 and TAS-20 factor 3 were found
to predict the status of digital game addiction, significantly.
Conclusion: Early interventions about determining the alexithymia personality traits
and establishing treatment plans, and therapeutic interventions adressing digital
metacognition problems may decrease the risk of digital game addiction
development.
Key Words: Digital Game Addiction, Alexithymia, Metacognition