Türkiye'de KOBİ niteliğinde faaliyet gösteren tekstil üretim işletmelerinin basel II kriterleri çerçevesinde kredi derecelendirme metodolojisi uygulaması
The application of credit evaluation methodology according to basel II criteria in textile producing sme's in Turkey
Yazar: BÜLENT BİNGÖL
Danışman: DOÇ. DR. ASLI YÜKSEL MERMOD
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı / Bankacılık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Basel II = Basel II ; Basel kriterleri = Basel criteria ; Derecelendirme = Rating ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kredi derecelendirme = Credit rating ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Tekstil sektörü = Textile sector

Özet:
20. Yüzyılın son çeyreğinden itibaren ulusal sermayelerin sınır ötesi hareketlerindeki artış ile birlikte, küreselleşme olgusu ülke ekonomilerine yaygın bir şekilde hakim olmaya başlamıştır. Son yıllarda ülkelerin gerek finans sistemlerinde gerekse reel ekonomilerinde içine düştükleri olumsuz durum, küreselleşmenin bir sonucu olarak domino etkisiyle Dünya geneline yayılma eğilimi göstermiş ve Dünya finans sistemindeki istikrarsızlıklar sonucu yaşanan krizler ülke ekonomileri için yıkım olmuş, bu durum gelişmiş ve gelişen ülkelerin finans sektörlerinin ve kaçınılmaz olarak reel sektörlerinin de sağlıklı yapılanması gereğini doğurmuştur.Bu çerçevede; uluslararası otoriteler, bankalarda etkin risk yönetimi ve piyasa disiplinini sağlamak ve sermaye yeterliliği ölçümlerinin geleneksel yöntemlerden uzaklaşarak daha hassas hesaplanması ve bu suretle yapılan ölçümlerin etkinliğini artırmak için, ulusal otoritelere Basel II Sermaye Yeterliliği Uzlaşısı'nı hazırlayarak dolaylı yoldan uymak zorunda oldukları kriterleri tavsiye niteliğinde sunmuştur.Böylece, Basel II Sermaye Yeterliliği Uzlaşısı kriterleri çerçevesinde; reel sektörde faaliyet gösteren firmalar, firmalarının kredi derecelerini bağımsız derecelendirme kuruluşlarına hesaplattırmak, finans kuruluşları ise; kendi içsel derecelendirme metotlarını geliştirerek, kredi kullandıracakları firmaların kredi derecelerini hesaplamak durumunda kalmışlardır.Basel II Sermaye Yeterliliği Uzlaşısı, bankaların kıt sermayelerini kredibıl firmalara ve bu firmaların fızıbıl projelerine plase edilmesini ön görmektedir. Kredi kullandırılacak firmaların kredi derecelerinin yüksek olması, bankaların daha az sermaye gereksinimine ihtiyaç duymasına neden olmaktadır. Böylece, firmanın kredi derecesinin yüksek olması, bankalar açısından kredi tahsisinde öncelikli aranan koşuldur. Bu sebeple, bankalar kredilendirecekleri firmaların kredi derecelerini belirlemeye yönelik içsel derecelendirme metotlarını geliştirerek, daha hassas değerlendirmeler yapmak üzere çalışmalarını sürdürmektedirler. İçsel derecelendirme metotlarının riske duyarlılıkları, ne denli yüksek hassasiyete sahip olursa, gereken sermaye o denli doğru hesaplanır ve böylece bankaların sermayelerini rantabıl kullanmaları sağlanır. Araştırmamızda, KOBİ niteliğinde olup, ulusal sınırlarımız içerisinde tekstil sektöründe faaliyet gösteren firmalar incelemeye tabi tutulmuş ve bu firmaların finansal verilerine kredi skorlarının belirlenmesinde ileri istatistik analiz teknikleri uygulayarak, kredi derecelendirme modeli geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler : Basel II, Kredi Derecelendirme, KOBİ, Kredi Riski, Piyasa Riski, Operasyonel Risk

Abstract:
Since the last quarter of 20th century, with the increase in cross-border movement of the national capital, globalization became a common phenomenon in the world?s economy. In recent years, because of difficulties in real and finance sectors in countries as a result of globalization, this negative situation penetrated all over the world by domino effect and crises as a result of instability in world?s financial system effected economies negatively, this situation brought about the healthy structuring of developed and developing countries' financial and real sectors.Within this framework, international authorities advised national authorities by preparing Basel II capital adequacy of Reconciliation, the criteria they have to comply with indirectly, in order to provide effective risk management and market discipline in banks and more sensitive calculation of capital adequacy measurements by receding away from traditional methods and through this way increasing the efficiency of these measurements.Thus, within the framework of Basel II capital adequacy of the criteria, the real sector companies have to get their company ratings from independent credit rating agencies; financial institutions, by improving their own internal rating methods, have to calculate credit scores for their loan customers.Reconciliation of the Basel II capital adequacy requires the banks to fund credible companies and their feasible projects. Loan customers with high ratings create lower capital requirements for banks. As a result, loan customers with high credit ratings are preferred by banks in credit allocation. For this reason, banks are working to make accurate assessments by developing internal credit rating methods to determine rating scores of their customers. As the internal ratings methods have high sensitivity, capital requirements are determined more correctly and the banks will be able to use their capitals efficiently. In this research, national SMEs operating in textile sector are analyzed and a credit evaluation measurement method has been developed to determine these companies? credit scores by application of advanced statistical analysis techniques.Key Words : Basel II, Credit Rating, SME?s, Credit Risk, Market Risk, Operational Risk