Yetişkin bağlanma boyutları ile parasosyal etkileşimin parasosyal ayrılık ve ayrılık anksiyetesi ile ilişkisi
An investigation of relationship between seperation anxiety and parasocial breakup comparison with relationship of attachment style and parasocial interaction in adults
Yazar: ŞEYMA ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrılık = Difference ; Ayrılık kaygısı = Separation anxiety ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Parasosyal etkileşim = Parasocial interaction ; Yetişkinler = Adults ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada Yetişkin Bağlanma Boyutları ile Parasosyal Etkileşimin Parasosyal Ayrılık ve Ayrılık Anksiyetesiyle arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Bu hedefle ölçekler link üzerinden ulaşılabildiği kadar farklı yetişkin katılımcılar tarafından doldurulmuştur. Toplamda 180 katılımcıya ulaşılabilmiştir. Araştırmada yetişkin bireylerin çocukluk ayrılma anksiyetesi belirtilerini ölçmek için  Diriöz ve arkadaşları (2011) tarafından Türkçe'ye kazandırılmış olan Ayrılma Anksiyetesi Belirti Envanteri  kullanılmıştır. Yetişkinlik dönemi ayrılma anksiyetesinin belirtilerini değerlendirmek için ise yine Diriöz ve arkadaşları tarafından (2011) Türkçe'ye kazandırılan Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketinden yararlanılmıştır. Katılımcıların en sevdikleri dizi karakteri ile olan parasosyal etkileşim düzeylerini ölçmek için, Türkçe'ye Arda (2006) tarafından kazandırılan Parasosyal Etkileşim Ölçeğinden yararlanılmıştır. En sevilen dizi karakterinin diziden ayrılması ya da dizinin bitmesiyle ilgili duyguları değerlendirmek amacıyla Parasosyal Ayrılık Ölçeği kullanılmıştır. Kişilerarası ilişkilerde sergilenen bilişsel çarpıtmaları değerlendirmek amacıyla İlişkilere İlişkin Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği kullanılmıştır. Fonksiyonel olmayan ve depresyonla ilişkili olan tutumları değerlendirmek amacıyla 1992 yılında Şahin ve Şahin tarafından Türkçe'ye kazandırılan Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeğinden yararlanılmıştır. Bağlanma bayutlarını değerlendirmek amacıyla Selçuk ve arkadaşlarının 2005 yılında Türkçe adaptasyonunu kazandırdığı Yakın İlişkilerde Yaşantı Envanterinden faydalanılmıştır. Ek olarak katılımcıların demografik bilgilerini almak için kişisel bilgi formu kullanılmıştır.
Bulgulara göre parasosyal etkileşim, parasosyal ayrılık, yetişkin ayrılık anksiyetesi, çocukluk ayrılık anksiyetesi birbirleri ile istatistiksel olarak anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Bu değişkenlerin dörtlü bağlanma stillerinin her çeşidinde birbiri ile farklılaşmadığı gözlemlenmiştir. Yapılan regresyon analizinde yetişkin ayrılık anksiyetesi için kaygılı bağlanma alt boyutu ve gerçekçi olmayan ilişki beklentisi olumlu yönde yordayıcı faktörler olarak bulunmuştur.
Klinik örneklem üzerinde de bu tip bir çalışma yürütmek klinik psikoloji ve parasosyal etkileşim açısından daha yararlı olabilir. Bir diğer öneri olarak ise, sevilen karakterler dışında nötr ve sevilmeyen karakterlerle olan parasosyal etkileşimin de bu açıdan incelenmesinin faydalı olabileceği belirtilebilir.
Anahtar sözcükler; Parasosyal etkileşim, Parasosyal Ayrılık, Bağlanma Boyutları, Kişilerarası İlişkiler, Bilişsel Çarpıtmalar, Fonksiyonel Olmayan Tutumlar.

Abstract:
The study aims to investigate the relationships between adult attachment styles, parasocial interaction, parasocial separation and separation anxiety. The distribution style of the online surveys is snowball sampling. The total number of the participants is 180. Instruments are Turkish validated Parasocial Interaction Scale, Parasocial Brekup Scale, Adult Seperation Anxiety Questionnaire (ASA), Separation Anxiety Symptom Inventory (SASI), Dysfunctional Attitude Scale, Interpersonal Cognitive Distortions Scale and a demographic form.
According to results parasocial interaction, parasocial breakup, adult separation anxiety, chilhood separation anxiety have statistically significant relationships each other. However, the attachment styles  (four-cetagory model ) does not differ to the other variables for each category. According to the regression analysis results, anxious attachment sub-dimension and unrealistic relationship expections are predictors of adult separation anxiety.
Studying the same topics with clinical sample can broaden the knowledge of clinical psychology and parasocial interaction literature. Addtionally, parasocial interaction with neutral and hated characters are good options for future studies.

Keywords: Parasocial Interaction, Parasocial Brekup, Adult Seperation Anxiety, Separation Anxiety Symptom Inventory, Dysfunctional Attitude, Interpersonal Cognitive Distortions, Attachment Styles