Obez adolesanlarda beslenme, fiziksel aktivite ve menstürel semptomlara yönelik verilen eğitimin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve menstürel semptomlara etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of effectiveness of training in obese adolescent about nutrition, physical activity and menstrual symptoms on health lifestyle behaviours and menstrual symptoms
Yazar: HÜLYA ERBABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL ŞAHİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Beslenme = Nutrition ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kadın sağlığı = Women's health ; Menstrüasyon = Menstruation ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçekler = Scales

Özet:
Obez Adolesanlarda Beslenme, Fiziksel Aktivite ve Menstürel Semptomlara Yönelik Verilen Eğitimin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Menstürel Semptomlara Etkisinin Değerlendirilmesi 
Bu araştırma; 9,10,11. sınıf orta adolesan obez kız öğrencilere uygulanan beslenme, fiziksel aktivite ve menstürel semptomları iyileştirmeye yönelik eğitimlerin, orta adolesan obez kız öğrencilerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve menstürel semptomlarının iyileşmesine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırma örneklemini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara'nın Keçiören İlçesine bağlı üç lisede öğrenim gören ve demografik özellikleri birbirine yakın özelliklerde (n=63 müdahale, n=65 kontrol) toplam 128 obez kız öğrenci oluşturmuştur. Araştırma randomize kontrollü bir çalışma olup, öntest-sontest kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılmıştır. 
Araştırmada müdahale grubuna uygulanmak üzere araştırmacı tarafından "Beslenme, Fiziksel Aktivite, Menstürel Semptomlarla Baş Etme Yöntemleri Eğitimi Programı" hazırlanmıştır. Eğitimler iki aşamalı olarak verilmiştir. Birinci aşamada dört hafta boyunca haftada bir defa 120 dakika olmak üzere toplam 12 ders saati eğitim verilmiş, ikinci aşamada 3 ay boyunca her ay 120 dakika pekiştirme eğitimi verilmiş, çalışma toplam 16 hafta sürmüştür. 
Örneklem oluşturmak için toplam 1300 kız öğrencinin boy, kilo, beden kitle indeksi taranmış ve çalışma araştırma kriterlerine uygun 143 öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları Kişisel Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, Menstürasyon Belirti Ölçeği ve Öğrenci Takip Çizelgesidir. Veri analizi SPSS Statistics 23 paket programı kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırma sonunda SYBDÖ II eğitim öncesi gruplar arası fark t= -0.123 p=0.903 iken eğitim sonrası t= -1.190 p=0.236'dır. Obez kız öğrencilerin SYBDÖ II toplam ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05).  MSÖ eğitim öncesi gruplar arası fark t= -0.101 p=0.919 iken eğitim sonrası gruplar arası fark t=2.761 p=0.007'dir. Obez kız öğrencilerin MSÖ toplam ölçek puanlarında anlamlı bir fark (p<0.05) bulunmuştur. Bu sonuç beslenme, fiziksel aktivite ve menstürel semptomları iyileştirmeye yönelik  olarak verilen planlı eğitimlerin, orta adolesan obez kızların sağlıklı yaşam biçimi davranışları kazanmalarına ve menstürel semptomlarının iyileşmesine etkisi olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
Evaluation of Effectiveness of Training in Obese Adolescent About Nutrition, Physical Activity and Menstrual Symptoms on Health Lifestyle Behaviours and Menstrual Symptoms
This study was carried out to review the effect of the nutrition, physical activity and menstrual symptoms improving training programs given to mid-adolescent obese girls going to the 9th, 10th and 11th grade, on their healthy life behaviour and improving menstrual symptoms.
The study was made on 128 obese girl students with similar demographic characteristics (n=63 experimental, n=65 control) going to three high schools during the 2017-2018 academic year. A pre-test and post-test control group design was used in this study. The study was a randomized controlled trial and a pretest-posttest control group random pattern was used.
The following training programs were organized by the researcher and were given to the group; "Nutrition, Physical Activity, Coping Methods for Menstrual Symptoms Training Programme". The training programs were applied in two stages. In the first stage for four weeks, 120 minutes once a week, a total of 12 course hours were given. in the second stage; 120 minutes of reinforcement training was given each month for 3 months to experimental group. The study continued for a total of 16 weeks.
Totally of 1300 female students' height, weight, body mass index were scanned 143 students were included in the study in accordance with the research criteria. The data collection tools are Personal Information Form, Healthy Lifestyle Behavior Scale II, Menstruation Symptom Scale and Student Follow-up Schedule. Data analysis was performed using SPSS Statistics 23 package program.
At the end of the study, the difference between the groups before the  HLBS II,  training was t = -0.123 p = 0.903, and after the training t = -1.190 p = 0.236. There was no statistically significant difference in the total scale scores of the obese female students (p> 0.05). The difference between the groups before the MSS education was t = -0.101 p = 0.919 and the difference between the groups after the training was t = 2.761 p = 0.007. A significant difference (p <0.05) was found in the total scale scores of female students.
This result reveals that planned training given on nutrition, physical activity and improving menstrual symptoms affects the mid-adolescent obese girls and allows them to gain behaviors for a more healthy life and decreases their menstrual symptoms.