Karşılaştırmalı hukukta rödovans sözleşmesinin tarafları, konusu, hukuki niteliği ve geçerliliği
Royalty agreement's parties, subject-matter, legal characteristics and validity in comparative law
Yazar: CEMAL DURSUN
Danışman: PROF. DR. ARZU OĞUZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Karşılaştırmalı Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Geçerlik = Validity ; Hukuki yapı = Judical structure ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Kiralama = Renting ; Maden işletmeleri = Mining enterprises ; Madencilik = Mining ; Madencilik sektörü = Mining sector ; Rödovans = Redevance ; Rödovans sözleşmeleri = Redevance contracts ; Sözleşmeler = Contracts

Özet:
Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm, madenler, madencilik ve işletme yöntemlerinin Roma'daki ve Roma hukukundaki kökenlerinin araştırılmasına, rödovans kavramının nüvelerinin izlerinin sürülmesine ayrılmıştır. İkinci Bölüm'de ilkin madenciliğe egemen olan ilkeler, royalty ve redevance kavramları ile rödovansa ilişkin terminolojik sorunlara yakından bakılmış, ikinci olarak dünyada öne çıkan belli başlı başlı rödovans türleri üzerinde durulduktan sonra Bölüm bir ara değerlendirme ile kapatılmıştır. Üçüncü Bölüm'ün gürizgâhını, maden mülkiyeti, madencilik ve yetkilendirme rejimlerinin oluşumuna dair karşılaştırmalı tarihsel perspektif oluşturmaktadır. Ardından hem maden kaynakları ve madencilik faaliyetleri açısından önemleri hem de hukuk çevreleri açısından temsiliyetleri bağlamında seçilen eyaletler/bölgeler/ülkeler incelenmiştir. Anglo-Amerikan hukuk çevresine dahil Ontario ve Batı Avustralya, karma hukuk sistemine sahip Güney Afrika Cumhuriyeti, anayasal çerçeve, madenler, maden mülkiyeti, maden hakkı ve maden rejimi açısından incelenmiş, bu incelemeler, rödovans sözleşmesine dair taraf, hukuki nitelik ve geçerlilik konuları ile devam ettirilmiştir. Frankofon ülkeler sadece maden mevzuatında maden hakkının niteliği ve rödovans sözleşmesinin mümkün olup olmadığı açısından incelenirken, sektörel önemleri nedeniyle IBA MMDA ve AMPLA model sözleşmelerine de kısaca değinilmiştir. Dördüncü Bölüm'de, öncelikle maden hakkının özellikleri ile 3213 sayılı MadK sistematiği, ardından rödovans sözleşmesinin doğumuna sebep olan ruhsatın bölünememesi ilkesi detaylı olarak incelenmiştir. Beşinci Bölüm ise, rödovans sözleşmesine benzer hukuki ilişkilerin incelenmesi ile başlamakta, rödovans sözleşmesinin tarafları ve ilgilileri, konusu, hukuki niteliği ve geçerliliği ile tamamlanmaktadır. Altıncı Bölüm araştırma sonuçlarının genel değerlendirmesine ayrılmış, ayrıca rödovans sözleşmesine dair ileride yapılması muhtemel araştırma başlıkları da dile getirilmiştir. Türk maden mevzuatı açısından bazı öneriler ile çalışma nihayete erdirilmiştir.

Abstract:
This dissertation consists of six chapters. First Chapter is devoted to researching the conceptual origins of mines, mining and operation in Rome and Roman law, and to tracing the roots of "redevance" concept. Second Chapter first takes a closer look into principles governing mining, concepts of royalty and redevance, and terminological problems surrounding the concept of redevance, thereafter dwells on most prevelant types of redevance with the Chapter being closed with a summary of findings. Introductory part of Third Chapter provides a comparative historical perspective with regard to development of mineral ownership, mining and authorisation regimes. Subsequently, the states/provinces/countries chosen in terms both of their importance in mineral resources and mining activities and their representative roles in and around legal families are studied. Ontario and Western Australia belonging to Anglo-American legal family, and South Africa having mixed jurisdiction are on one hand examined as regards constitutional framework, mines, mineral ownership, mining right and mining regime, the study is, in conjunction with redevance agreements, expanded on the topics of parties, legal nature and validity on the other. While francophone countries are scrutinized in terms only of mining legislation, model agreements namely IBA MMDA and AMPLA are briefly touched upon owing to their sectoral significance. In Fourth Chapter, main characteristics of the mining right as well as systematic of Mining Law No. 3213 are primarily dwelled upon only to be followed by a probe into the principle of indivisibility of license that is the root-cause for advent of redevance agreement. Fifth Chapter commencing with exploration of the legal relations that are similar to that of redevance agreement is wrapped up with the parties and stakeholders, legal nature, subject-matter and validity of redevance agreement. Sixth Chapter is set aside for critical comparison of findings of the research, besides a number of future research areas regarding redevance agreement are identified. This dissertation is concluded with a sub-section comprising a few suggestions intended for legislative framework of Turkish mining.



Key Words: mine, mineral, royalty, prospection, exploration, exploitation,extraction, mining right(s), mining/mineral lease, sub-lease, Turkey,Ontario, Canada, Western Australia, Australia, South Africa,
Francophone countries, IBA MMDA, AMPLA Boilerplates