Suriyeli ebeveynlerin istismar farkındalığının bazı değişkenlere göre incelenmesi: Malatya ili örneği
Investigation of the awareness of abuse of Syrian parents according to some variables: Sample of Malatya province
Yazar: MAİDE KILINÇ ELTANTAWY
Danışman: DOÇ. DR. MİRAÇ BURAK GÖNÜLTAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Ebeveynler = Parents ; Malatya = Malatya ; Suriyeliler = Syrians ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; İstismar = Abuse ; İstismar farkındalığı = Abuse awareness

Özet:
Çocuk ihmal ve istismarı çocuk refahını tehdit eden en önemli sorunlardan biridir. Son yıllarda küresel ölçekte yaşanmaya devam eden savaş ve insani krizler de çocuk istismarı sorununu önemli ölçüde artırmaktadır. Bu noktada savaş ortamından kaçarak ülkemize sığınan Suriyeli çocuklar istismar noktasında daha fazla risk altında bulunmaktadır. Bu nedenle çocuğun büyüme ve gelişimine kalıcı hasarlar veren istismardan korunması bir zorunluluk olup bireysel ve toplumsal düzeyde mücadeleyi gerektirmektedir.  Bu bağlamda ebeveynlerin istismar farkındalığı istismarla mücadelede ilk ve etkili bir adım olarak değerlendirilmektedir. Bu araştırmada Malatya ilinde ikamet eden Suriyeli ebeveynlerin çocuk istismarı ve ihmali konusundaki farkındalıklarının bazı değişkenler açısından belirlenmesi amaçlanmıştır. Ebeveynlerin istismar farkındalık düzeyleri; sosyodemografik özellikleri, ebeveynlerin geçmiş istismar öyküleri ve çocuk ihmal ve istismarına ilişkin bilgi sahibi olup olmamaları gibi bazı değişkenler temelinde ele alınmıştır. Nedensel karşılaştırma modeline dayalı olarak gerçekleştirilen bu çalışmada veri toplama aracı olarak Pekdoğan (2017) tarafından geliştirilen İstismar Farkındalık Ölçeği-Ebveyn Formu ve katılımcıların sosyodemografik bilgilerine ilişkin soruların olduğu, araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyodemografik Veri Formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır.  Araştırmanın Cronbach's Alpha iç tutarlılık değeri ,69 olarak bulunmuştur. Araştırma verilerinin istatistiksel analizi sonucu Suriyeli ebeveynlerin genel olarak istismar farkındalık düzeyi orta seviyede çıkmış olup en düşük farkındalık düzeyi çocuklarının cinsel konulardan söz etmesi durumu, en yüksek farkındalık ise çocuklarının vücudunda darp izine rastlamaları durumu ile ilgilidir. Ayrıca ebeveynlerin farkındalık durumunun, sosyoekonomik düzey hariç diğer  sosyodemografik özelliklere göre (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, aile yapısı), geçmiş istismar öyküsüne göre ve son olarak ihmal ve istismar ile ilgili bilgi sahibi olup olmama durumuna göre anlamlı olarak farklılaştığı saptanmıştır. Sonuç olarak Suriyeli ebeveynlerde yaş arttıkça istismar farkındalık düzeyi düşmekte, eğitim düzeyi arttıkça farkındalık düzeyi de artmaktadır. Erkek ebeveynlerin farkındalık düzeyi kadın ebeveynlere kıyasla daha düşük olarak bulunmuştur. Çekirdek aile yapısına sahip ebeveynlerin farkındalık düzeyleri geniş/parçalanmış ve tek ebeveynli aile yapısına sahip olanlara kıyasla daha yüksek olarak bulunmuştur. Geçmiş istismar öyküsü bulunan ebeveynlerde farkındalık düzeyi daha düşük, ihmal istismara ilişkin bilgisi olan ebeveynlerde farkındalık düzeyi daha yüksek olarak bulunmuştur.

Abstract:
Child neglect and abuse is one of the most important challenges of child welfare. The war and humanitarian crises continue to increase at the global scale in recent years and significantly increase the problem of child abuse. Syrian children escaped from the war environment and took refuge in our country, for example, are at greater risk of abuse. Thus, it is a necessity to protect those children. Such an abuse could permanently damages their growth and development, and may cause a struggle for them  at the individual and social level. In this context, parents' awareness of abuse is considered as a first and effective step in the fight against abuse. This study aims to determine the awareness of Syrian parents residing in Malatya about child abuse and neglect in terms of some variables. Abuse awareness levels of parents; sociodemographic characteristics, past abuse history of parents, and whether they have knowledge about child neglect and abuse were discussed based on some variables. In this study, which was based on the relational screening model, the Abuse Awareness Scale-Parent Form developed by Pekdoğan (2017) and the Sociodemographic Data Form developed by the researcher, which included questions about the sociodemographic information of the participants, were used as data collection tools. SPSS 25.0 package program was used in the analysis of the data obtained from the research. The Cronbach's Alpha internal consistency value of the study was found to be .69. As a result of the statistical analysis of the research data, the awareness level of the Syrian parents was found to be medium in general, and the lowest level of awareness was when their children talked about sexual matters, and the highest level of awareness was about their children's being beaten on their body. In addition, it was determined that the awareness of parents differed significantly according to sociodemographic characteristics (age, gender, education level, family structure), past abuse history. And finally, whether they had knowledge about neglect and abuse, except for socioeconomic level. As a result, as the age of Syrian parents increases, the level of awareness of abuse decreases, and the level of awareness increases as the level of education increases. The awareness level of male parents was found to be lower than that of female parents. The awareness levels of parents with nuclear family structure were found to be higher than those with large, fragmented, and single-parent families. It was found that the level of awareness was lower in parents with a history of past abuse, and the level of awareness was higher in parents who had knowledge of neglect abuse.