Tütün kontrolü kapsamında uluslararası ticaret anlaşmalarının halk sağlığı politikaları ile olan boyutları ve ihtilafları
The aspects and conflicts between international trade agreements and public health policies within the scope of tobacco control
Yazar: SEBAHATTİN KUŞ
Danışman: PROF. DR. SADIK ÇUKUR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dünya Ticaret Örgütü = World Trade Organization ; Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması = General Agreement of Tariffs and Trade ; Halk sağlığı = Public health ; Ticaret politikaları = Trade policies ; Ticari anlaşmalar = Trade agreements ; Tütün = Tobacco ; Tütün işletmeleri = Tobacco processing plants ; Tütün politikaları = Tobacco policies ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, tütün kontrolü kapsamında halk sağlığı politikalarını tehdit eden uluslararası ticaret anlaşmalarının boyutları ve ihtilaflarını incelemektedir. Tez ayrıca Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmaları ve bu anlaşmaların sağlık ve sağlık politikalarını etkileyebilecek şekilde incelemektedir. Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT), Ticarette Teknik Engeller Anlaşması (TTE), Ticaretle Bağlantılı Fikri Mülkiyet Hakları (TRIPS), Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) gibi Dünya Ticaret Örgütü ticaret anlaşmaları, ticaret tabanlı tehditlerden tütün kontrol önlemlerini yeterince korumamakta ve bu anlaşmalar ticari engelleri azaltmak, rekabeti artırmak, fiyatları düşürmek ve tüketimi teşvik etmek amacını taşırlar. Diğer yandan tütün kontrol önlemleri ise sağlık ve sosyal sorunları azaltmak amacıyla pazara giriş ve tüketimi azaltmayı, fiyatları yükseltmeyi ve reklam ve özendirmeyi kısıtlama hedefini gerçekleştirmeye çalışır. Ancak uluslararası anlaşmalar himayesinde halk sağlığına ilişkin hususlar olmadan yapılan müzakerelerde, hükumetler ve işletmeler ticarette tehdit olarak gördükleri bu korumalara karşı çıkabilmektedir. Tütün kontrol savunucuları, serbest ticaret ve halk sağlığı arasındaki ihtilafları bilmeli ve tütünü ticaret anlaşmalarından muaf tutma yönünde çalışma yapmalıdır. Halk sağlığına karşı serbest ticaret hususunda Dünya Ticaret Örgütü ve Dünya Sağlık Örgütü arasında ihtilaflar bulunmaktadır. Bu yönde Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi, tütün kontrol politikalarını koruma ve halk sağlığına hizmet etme potansiyeline sahip bir sözleşmedir.



Anahtar Kelimeler: Tütün Kontrolü, Halk Sağlığı Politikaları, Uluslararası Ticaret Anlaşmaları, Uluslararası Sözleşmeler

Abstract:
This master?s thesis reviews the aspects and conflicts of international trade agreements that challenge public health policies within the scope of tobacco control. This study also deals with the relevant World Trade Organization (WTO) Agreements and the way they may influence health and health policies. WTO Trade Agreements such as the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT), Agreement on Technical Barriers to Trade (TBT), Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS) and General Agreement on Trade in Services (GATS) do not adequately protect tobacco control measures from trade-based challenges, and they reduce barriers, increase competition, lower prices and promote consumption. Conversely, tobacco control measures seek to reduce market access and consumption, raise prices and restrict advertising and promotion in order to reduce health and social problems. However, under international agreements, negotiated by trade experts without public health input, governments and corporations may challenge these protections as constraints on trade. Advocates must recognize the conflicts between free trade and public health and work to exclude tobacco from trade agreements. There are conflicts  between WTO and World Health Organization (WHO) about free trade versus public health. The Framework Convention on Tobacco Control has potential to protect tobacco control policies and serve for health public.


Key Words: Tobacco Control, Public Health Policies, International Trade Agreements, International Conventions