Acil serviste pnömoni şüphesi olan hastalarda ultrason kullanımı etkinliğinin akciğer grafisi ve bilgisayarlı tomografi ile karşılaştırılması /
Yazar: BARIŞ GÜÇYETMEZ
Danışman: UZMAN CANER SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Pnömoni = Pneumonia ; Radyografi = Radiography ; Tomografi = Tomography ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş ve Amaç: Pnömoni şüphesi olan hastalarda ilk tercih görüntüleme yöntemi olarak akciğer grafisi önerilmektedir. Bilgisayarlı tomografi, pnömoni tanısı için altın standart tanı yöntemidir. Son yıllarda özellikle ultrason ile yapılan çalışmalar ultrasonun akciğer değerlendirmesinde de etkin olduğunu göstermiştir. Bu konuyla ilgili çalışmaların yeni olmakla birlikte ülkemizde çalışma sayısı azdır. Çalışmamızda: acil serviste pnömoni şüphesi olan hastalarda ultrason kullanımı etkinliğinin akciğer grafisi ve bilgisayarlı tomografi ile karşılaştırılmasını, bu konuda diğer çalışmaları desteklemeyi planladık.

Materyal ve Metod: Çalışma prospektif kesitsel olarak planlandı. Acil Servis Kliniği'ne nefes darlığı ile başvuran; öykü ve fizik muayene ile pnömoni şüphesi desteklenen hastalar çalışmaya alındı. Aralık 2017- Mayıs 2018 arası acil servise başvuran hastalar değerlendirildi. Hastalara herhangi bir görüntüleme yapılmadan önce araştırmacı tarafından ultrason yapıldı. Araştırmacı ayrıca hastaların fizik muayene, labaratuvar, klinik sürecini de bilmemekteydi. Hastalara çekilen akciğer grafileri, klinik tanıları bir acil tıp doçenti ve bir acil tıp uzmanı tarafından değerlendirildi; araştırmacının yaptığı akciğer ultrasonu sonuçlarıyla karşılaştırıldı. Veri analizi SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 17 ve VassarStats (Website for Statistical Computation) ile yapıldı.

Bulgular: Çalışmaya alınan 80 hastanın% 62,5'i (50/80) erkek, %37,5'i (30/80)kadındı. Hastaların yaş ortalaması 70,28 (34-93) olarak görüldü. Hastaların başvuru şikâyetlerine bakıldığında;  80 hastada (%100) nefes darlığı, 72 hastada   (%90) öksürük,  38 hastada (%47,5) balgam,  12 hastada (%15) ateş yüksekliği mevcuttu.
Çalışmada 69 hastaya bilgisayarlı tomografi, 30'una akciğer grafisi, 19'una hem akciğer grafisi hem de bilgisayarlı tomografi çekildi.
Bu bulgular ayrı ayrı ve klinik tanı ile birlikte karşılaştırıldı. Akciğer grafisinin pnömoniyi saptamadaki duyarlılığı ve özgüllüğü sırasıyla %95,8 (%95'lik güven sınırı: %76,8- %99,7),  %83,3 (%95'lik güven sınırı: %36,4-%99,1) olarak bulundu. 
Bilgisayarlı tomografinin pnömoniyi saptamadaki duyarlılığı ve özgüllüğü sırasıyla  %100 (%95'lik güven sınırı: %91,4-% 100), %100 (%95'lik güven sınırı: 77,0-% 100) olarak bulundu.
Ultrasonun pnömoni saptamadaki duyarlılığı %100 (%95'lik güven sınırı: % 92,6-100) , özgüllüğü %68,5 (%95'lik güven sınırı : % 43,4-86,4) olarak bulundu. 
Ultrasonda B çizgilerinin pnömoni tanısındaki duyarlılığı %98,3 (%95'lik güven sınırı: %90- 99,9), özgüllüğü %36,8 (%95'lik güven sınırı: 17,2-61,3) olarak görüldü.
Ultrasonda konsolidasyonun pnömoni tanısındaki duyarlılığı % 29,5 (%95'lik güven sınırı: %18,8-42,7), özgüllüğü %100 (%95'lik güven sınırı: %79-100) olarak görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda; ultrasonun duyarlılığı akciğer grafisinden yüksek olarak bulundu. Duyarlılığı bilgisayarlı tomografiyle aynı, özgüllüğü düşük olarak bulundu. Bu verilere bakarak ultrasonun, pnömoni şüphesi olan hastalarda ilk görüntüleme yöntemi olarak akciğer grafisinin yerine kullanılabileceğini düşünebiliriz.
Anahtar Kelimeler: Acil servis, pnömoni, ultrason, akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi.

Abstract:
İntroduction: Chest X-ray is recommended as the first choice imaging method in patients with suspected pneumonia. Computed tomography is the gold standard for the diagnosis of pneumonia. Recent studies, especially on ultrasound, have shown that ultrasound is also effective in pulmonary evaluation. İn this subject, a few study published. İn our country there is a few study. İn our study, we planned to compare the efficacy of ultrasound use with chest X-ray and computed tomography in patient with suspected pneumonia in emergency department and we planned support other studies.

Material and Method: The study was conducted sectional, prospectively. Patients with suspected pneumonia who presented to the emergency department with shortness of breath, was evaluated. This patients history and physical examination supporting pnomonia. We evaluated the patients who presented december 2017- may 2018. Ultrasound was performed by the investigator before any imaging was performed on the patient. Investigator didn't know this patients laboratory, examination and clinic decisions. Ultrasound images compared patients chest x-ray and clinical decisions. This findings was reading by two emergency specialist. Data analysis was done with SPSS 17 and VassarStats.

Findings: Of the 80 patients studied, %62,5 (50/80) were male, %37,5 (30/80) were female. The mean age of the patients was 70,28 (34-93). When the complaints of patients are examined; 80 patients (%100) had shortness of breath, 72 patients (90%) had cough, 38 patients (%47,5) had sputum and 12 patients (%15) had fever. In the study, 69 patients had computed tomography, 30 had chest X-ray, 19 had both lung graphy and computed tomography. These findings were compared separately and together with the clinical end point.
The sensitivity and specificity of chest X-ray in detecting pneumonia were %95,8 (%95 confidence limit: %76,8 -99,7) and %83,3 (%95 confidence limit: %36,4 -99,1) respectively.
The sensitivity and specificity of computerized tomography in detecting pneumonia were 100% (%95 confidence interval: %91,4 -100) and %100 (%95 confidence interval: %77,0 -100), respectively. 
The sensitivity and specificity of detecting ultrasonographic pneumonia were %100 (%95 confidence limit: %92,6-100) and %68,5 (%95 confidence limit: %43,4-86,4), respectively. 
The sensitivity and specificity of B lines in detecting pneumonia were % 98,3 (%95 confidance limit: %18,8-42,7) and %36,8 (%95 confidance limit: %17,2-61,3) respectively.
The sensitivity and specificity of consolidation in detecting pneumonia were % 29,5 (%95 confidence limit: %18,8-42,7) and %100 (%95 confidence limit: %79-100), respectively.
Result: In our study; The sensitivity of ultrasonography was found higher than chest x- ray. The sensitivity of ultrasonography was same as CT and its spesivity lower than CT. Looking at these data; we think that ultrasound can be used as a first imaging modality in patients with suspected pneumonia instead of chest x-ray.

Key Words: Emergency room, pneumonia, ultrasonography, chest x-ray, computed tomography.