Strateji uygulamalarının öncülleri, strateji uygulamalarının verimliliği ve şirket performansı arasındaki ilişkiler
The releationship between corporate performance, the antecedents of strategy implementation and the efficiency of strategy implementation
Yazar: TANJU ÖZDENİZ
Danışman: PROF. DR. HALİT KESKİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Stratejik yönetim literatüründe, şirketlerin planlanmış stratejilerini
hayata geçirme çabalarının çoğunlukla başarısızlıkla sonuçlandığını vurgulayan
oldukça fazla çalışmadan bahsedilmekte ve bu konu ile ilgili yapılan bilimsel
çalışmaların yetersizliği vurgulanmaktadır. Şirketlerin planlanmış stratejileri ne
kadar başarılı bir şekilde formülize edilirse edilsin, bu stratejilerin uygulanması
aşamasında sadece doğru stratejilerin seçilmiş olmasının yetmediği ve bu
stratejileri başarı ile uygulamak için farklı pek çok değişkeninde var olduğu
tartışılmaktadır.
Bu tez çalışmasının amacı şirketlerin planlanan stratejilerini
uygulayabilmesi için, ihtiyaç hissedilen ve aynı zamanda birer öncül görevi
üstlenen temel faktörlerin incelenmesi, stratejilerin uygulanmasının verimliliği
ve şirket performansı üzerine olan etkilerinin araştırılmasıdır. Bu tez
çalışmasının literatüre katkısını iki açıdan ele almak mümkündür. Birinci
olarak ilk kez strateji uygulamalarının öncülleri diye tanımlanan sekiz
değişkenle ilgili ölçekler geliştirilmiştir. İkinci olarak, strateji uygulamalarının
öncüllerinin strateji uygulamalarının verimliliğine olan etkisi analiz edilmiştir.
Literatür taramasıyla elde edilen, stratejilerin uygulanmasını etkileyen
faktörlerle ilgili yapılan çalışmalar ile ilişkili bir model geliştirilerek bu ilişkiler
hipotezlendirilmiştir. Hipotezleri test etmek için bir model geliştirilerek yurt
içinde ve yurt dışında imalat ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren çeşitli
büyüklüklerdeki şirketlerden yüz yirmi birinin üst ya da orta düzey 
v
yöneticilerine yönelik anket uygulaması yapılmıştır. İlgili anket Türkçe ve
İngilizce olarak hazırlanmıştır.
Araştırmanın analiz sonuçlarına göre, kapasitesi olan bir şirket kurmak,
en iyi uygulamaları benimsemek ve sürekli iyileştirme peşinde olmak,
teknolojik destek sistemlerini kurmak, stratejileri destekleyen örgüt kültürünün
oluşturulması ve stratejik liderliğin var olması ile strateji uygulamalarının
verimliliği arasında pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca, stratejilerin
verimliliği ile şirket performansı arasında da pozitif bir ilişki olduğu
görülmüştür. Ilımlaştırıcı etki ile hipotezi test etmek için yapılan analizler
soncunda ise çevresel belirsizliğin öncüller ile "stratejilerin uygulanmasının
verimliliği" arasında kısmı ılımlaştırıcı etkiye sahip olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Stratejik yönetim, stratejilerin uygulanması

Abstract:
In the literature of strategic management, it has been emphasized that
the efforts of the implementation of corporate strategies often fail and the
scientific researches on strategy implementation area are not sufficient enough.
It has been argued that the formulation of a perfect strategy itself is not
sufficient for the implementation if it has not been supported with other
variables.
In this sense, the purpose of this study is to research the basic factors
which can be accepted as antecedents that have been needed for the
implementation of the planned corporate strategies and to analyze their effects
on the strategy implementation efficiency and corporate performance. It is
possible to discuss the literature contribution of this dissertation in two ways.
The first one is to create an eight variables related scale for antecedents of the
strategy implementation for the first time and the second one is to analyze the
effects of the antecedents of strategy implementation on strategy
implementation efficiency.
The model has been developed and hypothesized for these factors and
tested on one hundred and twenty one different local and international
companies which have been performing in production and services businesses.
The questionnaires have been distributed to the upper and/or the middle
managers of the companies and the questionnaires have been prepared in
Turkish and in English.
vii
According to the research results, the positive relationship has been
found between strategy implementation efficiency and building a capable
organization, instituting best practices and pushing for continues improvement,
installing information, communication and operating systems, corporate culture
and strategic leadership. Also, positive relationship has been found between
strategy implementation efficiency and corporate performance. At the end of
the analyzes of the hypothesis with the moderating effects of environmental
uncertainty, it has been found that environmental uncertainty has got partial
positive relation on strategy implementation efficiency and the antecedents of
strategy implementation.
Key Words: Strategic management, strategy implementation, execution