Türk müziğinde taksim kavramı ve örnekleriyle analizi
Taksim concept in Turkish music and analysis with examples
Yazar: MEHMET EMRE KARTAL
Danışman: PROF. ENVER METE ASLAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music
Dizin: Doğaçlama = Improvisation ; Makamlar = Modes ; Taksim = Partitition ; İcra = Performing

Özet:
Türk müziğinde doğaçlama yöntemiyle icra edilen taksim formu farklı başlıklar altında incelenir, icra edilir ve üslup açısından farklı sınıflara ayrılabilen bir türdür. Bu formu icra etmek isteyen icracılarda makam bilgisi, bestecilik yeteneği ve çalgı hakimiyeti gibi kriterlerin olması ve bu kriterlerin bir arada kullanılabiliyor olması gerekmektedir. Bu çalışmada taksim formu ve bu formun türleri ile ilgili muhtelif kaynaklardan toplanmış olan tanım ve görüşlere, taksim türlerinden seçilmiş kayıtların notalarına ve analizlerine yer verilmiştir. 

	Taksim formu ile ilgili bilgiler toplanırken yayımlanmış ansiklopedi, kitap, tez, makale gibi kaynaklar taranmış olup bu kaynakların yanı sıra kişisel görüşmelerde elde edilen bilgilere de yer verilmiştir. Taksim formu öğrenmek isteyen icracıların Türk müziğindeki ve dünyanın farklı coğrafyalarındaki diğer doğaçlama türleri hakkında fikir sahibi olmalarının yararlı olacağı düşünüldüğü için farklı doğaçlama türlerinin de tanımlarına yer verilmiştir. 

	Notaya alınan taksim türleri seçilirken icracıların farklı enstrümanlar icra ettiği göz önünde bulundurularak farklı çalgı ve farklı makamların olduğu kayıtlara yer verilmiştir. Seçilen kayıtların daha önce notaya alınmamış kayıtlar olmasına dikkat edilmiş olup analizleri yapılırken makamsal seyir yapısının ve ilgili taksim türü tavrının işleniş şeklinin detaylıca analizi yapılmıştır. 

	Taksim formunun ve bu formun türlerinin detaylı tanımlarına ve verilen örneklerin detaylı analizlerine yer verilen bu çalışmanın taksim formu çalışmak isteyen icracılar için yazılı bir kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The taqsim form, which is performed by improvisation in Turkish music, is analyzed and performed under different headings and is a genre that can be divided into different classes in terms of style. Performers who want to perform this form should have criteria such as knowledge of maqam, compositional talent and instrument mastery, and these criteria should be able to be used together. In this study, definitions and opinions collected from various sources about the taqsim form and its types, as well as the notes and analyses of selected recordings of taqsim types are included. 

	While collecting information about the taqsim form, sources such as published encyclopedias, books, theses and articles were scanned, and in addition to these sources, information obtained from personal interviews was also included. Since it is thought that it would be useful for performers who want to learn the taqsim form to have an idea about other improvisation types in Turkish music and in different geographies of the world, definitions of different improvisation types are also included. 

	While selecting the types of notated taqsims, it was taken into consideration that the performers played different instruments and recordings with different instruments and different maqams were included. Care was taken to ensure that the selected recordings were not notated before, and while analyzing them, a detailed analysis of the maqam course structure and the way the related taqsim type attitude was done.

	It is thought that this study, which includes detailed definitions of the taqsim form and the types of this form and detailed analysis of the examples given, will constitute a written source for performers who want to study the taqsim form.