Malatya şehrinin mekansal gelişimi
The spatial development of the city of Malatya
Yazar: İBRAHİM HALİL KAYMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN KAYA SANDAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Endüstriyel gelişme = Industrial development ; Göçler = Migrations ; Kent coğrafyası = Urban geography ; Kentsel gelişme = Urban development ; Malatya = Malatya ; Mekansal değerlendirme = Spatial evaluation ; Mekansal değişim = Spatial change ; Nüfus artışı = Population growth ; Topoğrafya = Topography ; İklim = Climate

Özet:
Şehirlerin nüfus artış hızı ile kalkınma hızları arasındaki denge şehrin mekânsal manada daha iyi yayılım göstermesinde önemli bir etkendir. Bu dengenin bozulmasında bir takım faktörler etkili olmaktadır. Bunları topografik özellikler, sanayi, kırsal hinterlandda meydana gelen değişimler, hızlı nüfus artışı ve göç olarak sıralamak mümkündür.
Mekân anlam olarak hem insan yaşamını biçimlendiren hem de insan tarafından biçimlendirilen aynı zamanda toplumsal boyutu da olan bir kavramdır. İnsan-mekân etkileşimi neticesinde şehirler, boyut ve fonksiyonları ile zaman içerisinde değişime uğrayarak mekânsal gelişim kavramını anlamlı hale getirir. Şehirlerin mekânsal gelişimi, öncelikle uygun çevre koşullarının sunduğu avantaja bağlıdır. Bu avantaj zamanla, teknoloji ve sosyal örgütlenmeyi de destekleyerek şehirsel büyümeyi ve şehirlerin kimliklerinin farklılaşmasını beraberinde getirir.
Malatya Şehri de bu bağlamda hızla büyüyen ve gelişen bir özellik göstermektedir. Şehrin mekânsal yayılım alanı son 30 yılda yaklaşık yedi kat artmıştır. Bu genişlemeye paralel şehirde gecekondulaşma, plansız kentleşme, trafik, çevre kirliliği demografik yatırımlarda aksamalar ortaya çıkmıştır. 
Bu çalışmada Malatya Şehri'nin geçmişten günümüze mekânsal alan ve nüfus açısından nasıl bir gelişme gösterdiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Bunu yaparken tarihi kayıtlar, şehrin kentsel gelişimi ile ilgili kaynaklar (kitap, makale, rapor, tez vd.),  TÜİK verileri, Köy Hizmetleri arazi envanteri ve haritaları, Landsat uydu görüntüleri (1983, 2000, 2013 yıllarına ait) kullanılmıştır. Yine ArcGIS 10.0 programında çeşitli haritalar üretilmiş ve ayrıca arazi gözlemi yapılarak da bazı bilgilere yerinde ulaşılmıştır.

Abstract:
The balance between population growth rate and development rate of cities have showed an important factor in the city's better spatial spread. Some faktors are effective in corruption of this balance. It is possible to sort these factors with topographical features, industry, changes occurring in the rural hinterland, rapid population growth and migration.
Place, as a meaning, both that shapesthe human life and that is shaped by human. And also, it has a social dimension. As a result of human-place interaction, cities make sense the spatial development concept by changing over time with its sizes and functions. Spatial development of cities primarily depends on the advanteges presentedby favorable enviromental conditions. This advantage brings with the urban growth and differentiations of the cities, by time supporting the technology and social organization.
In this regard, the City Malatya shows a feature growing and evolving rapidly. Spatial distribution area of the city ha increased about seven fold in the last 30 years. In paralel of these developments, squatters, unplanned urbanization, traffic pollition, environmental pollition and disruptions in demographic investments have emerget in the city.
In this study, it has been determined how the city, Malatya has shwed an improvement past to present in terms of the spatial area of the city and the population. Historical records, related sources with the city's urban development (boks, articles, reports, theses, et al), TÜİK data, the Village Centre land inventory, maps and Landsat images (1983, 2000, 2013 on) have been used in this study. Also, several maps have been produced in ARC GIS 10.0 software and some information have been reached by making observations on site field.