Türkiye'de kayıt dışı kadın istihdamının vergi kaybına etkisi
The effect of informal women's employment on tax loss in Turkey
Yazar: NESLİHAN KURT
Danışman: DOÇ. DR. PERİHAN HAZEL KAYA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Kayıt dışı ekonomi, devlet tarafından düzenlenmeyen veya korunmayan çeşitlendirilmiş ekonomik faaliyetler, işletmeler, işler ve işçiler bütünüdür. İstihdam ilişkileri, yasada veya uygulamada, ulusal çalışma mevzuatına, gelir vergisine, sosyal korumaya veya belirli istihdam yardımlarına tabi değilse, çalışanlar kayıt dışı işlere sahip sayılırlar.
Küresel olarak, erkekler kadınlardan daha fazla kayıt dışılığa maruz kalmaktadır, ancak çoğu ülkede kadınların kayıt dışı istihdamdaki payı erkeklerin oranını aşmaktadır. Düşük gelirli ülkelerde çalışan kadınların neredeyse tamamı kayıt dışı istihdam edilmektedir. Kayıt dışı ekonomide çalışmak, kadınları iş kanunu ve çalışma mevzuatı gibi düzenlemelerin, emeklilik, sağlık sigortası ve ücretli hastalık izni gibi sosyal yardımların korumasından mahrum bırakmaktadır. Kadınların düşük ücretli ve daha az güvenceli kayıt dışı işlerde istihdam edilmesi işgücü piyasasında cinsiyet ayrımcılığına yol açmakta ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini artırmaktadır.
Dünya çapında ücretsiz bakım işlerinin çoğunu kadınlar gerçekleştirmektedir. Kayıt dışı istihdamda kadınlar genellikle daha olumsuz işgücü piyasası koşullarında ve daha düşük ücretlerle çalışırlar. Ayrıca ortalama olarak daha düşük bir eğitim düzeyine sahiptirler ve haklarını arama konusunda daha savunmasızdırlar.
Dünyada tüm ülkeler arasında, kayıt dışı istihdamı düzenlemek, kayıt dışı çalışanlara sosyal koruma sağlamak, kayıtlı sektörlerde ve faaliyetlerde daha fazla iş yaratmak ve kayıt dışı işletmelerin ve işçilerin yaşayabilirliğini, üretkenliğini ve gelirlerini artırmak yönünde bir fikir birliği bulunmaktadır. Küresel toplum tarafından alınan kararlar, kesinlikle kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması yönünü hedeflemektedir. Bu çalışma, kayıt dışı ekonominin ve kayıt dışı istihdamın tanımlarını ele almakta, kayıt dışı ekonomiye katılmanın gerekçesini araştırmakta ve kayıt dışı kadın istihdamının vergi gelirleri üzerindeki etkisini incelemektedir.
Anahtar Kelimeler: Kayıt dışı ekonomi, Kayıt dışı kadın istihdamı, Vergiler.

Abstract:
The informal economy is a diversified set of economic activities, businesses, jobs and workers that are not regulated or protected by the state. Employees are considered to have informal employment if their employment relationship is not, in law or practice, subject to national labor legislation, income tax, social protection or certain employment benefits.
Globally, men experience more informality than women, but in most countries women's share of informal employment exceeds that of men. Almost all working women in low-income countries are in informal employment. Working in the informal economy deprives women of the protection of regulations such as labor laws and labor legislation, and social benefits such as pensions, health insurance and paid sick leave. Employment of women in low-paid and less secure informal jobs leads to gender discrimination in the labor market and increases gender inequalities.
Women do most of the unpaid care work worldwide. In informal employment, women generally work in more unfavorable labor market conditions and for lower wages. They also have, on average, a lower level of education and are more vulnerable to advocacy.
There is a consensus among all countries in the world to regulate informal employment, provide social protection to informal workers, create more jobs in formal sectors and activities, and increase the viability, productivity and incomes of informal businesses and workers. Decisions made by the international community desire definitely in the direction of formalisation of the informal sector. This study deals with the definitions of the informal economy and informal employment, explores the rationale for participating in the informal economy, and examines the effect of informal women's employment on tax revenues.
Keywords: Informal economy, Informal female employment, Taxes.