Deniz ticareti hukukunda otonom gemiler
Autonomous ships in maritime law
Yazar: MUSTAFA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN BİLGE
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Denizcilik = Maritime ; Gemiler = Ships ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Otonom gemiler = Autonomous ships ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions

Özet:
Günümüzde, denizcilik sektöründe giderek artan teknolojik gelişmeler, otonom gemiler ile geleneksel gemilerin denizlerde birlikte seyretmeye başlayacakları bir çağın arifesinde olunduğu önermesini haklı çıkarıyor gibi görünmektedir. Buna karşılık, gerek ulusal gerekse uluslararası düzenlemeler gemide insan unsuru dikkate alınarak tasarlandığından, otonom gemilerin kullanılmaya başlanması pek çok tartışmayı da beraberinde getirecektir. Bu çalışmada, hem uzaktan kumandalı (MASS-3) hem de tamamen otonom gemilerin (MASS-4) yürürlükteki ulusal ve uluslararası hukuk düzenlemeleri kapsamında değerlendirilmesine yer verilmiştir. 
Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, otonom gemi kavramı ve otonom gemi projeleri açıklanmış; ardından otonom gemilerin ulusal ve uluslararası düzenlemeler kapsamında gemi niteliği ve Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) bağlama limanı, gemi sicili, kılavuzluk ve donatanın gemi adamlarının kusurlu ve hukuka aykırı fiillerinden sorumluluğu konularının bu tür gemi operasyonları bağlamında değerlendirilmesi yapılmıştır. 
İkinci bölümde, otonom gemilerde taşıyanın gemiyi sefere elverişli halde bulundurma yükümlülüğü Lahey/Lahey-Visby Kuralları (LK/LVK), Hamburg Kuralları, Rotterdam Kuralları ve TTK kapsamında değerlendirilmiştir. Bu bölümde, öncelikle sefere elverişlilik kavramı, bunun unsurları ve taşıyanın sefere elverişli gemi temin etme yükümlülüğü etraflıca incelenmiştir. Ardından, bahsi geçen sözleşmeler ve TTK'nın ilgili hükümleri kapsamında, otonom gemilerde taşıyanın denize, yola ve yüke elverişli gemi bulundurma borcu tartışılmıştır. 
Üçüncü bölümde, otonom gemi operasyonlarına ilk bakışta engel niteliğinde gözüken; BMDHS, MARPOL 73/78, SOLAS, COLREGS ve STCW sözleşmelerinin ilgili hükümleri, öğretideki farklı görüşler ve Uluslararası Denizcilik Komisyonu (CMI) çalışmaları çerçevesinde incelenmiştir. Tüm bunlar dikkate alındığında, bahsi geçen sözleşmelerde yer alan hükümlerin otonom gemi operasyonlarını kapsar şekilde geniş yorumlanması mı yoksa özel olarak bu tür gemilere uygulanmak üzere bir Otonom Gemi Kodu'nun ihdasının mı daha isabetli olacağına ilişkin bir değerlendirmeye yer verilmiştir.

Abstract:
Nowadays, the exponential growth in technological advances in the shipping industry appears to justify the proposition of that autonomous merchant ships and traditional ones are on the eve of an era in which they will start sailing together in the seas. Nonetheless, since both national and international regulations are designed taking into consideration the human element on board, the introduction of autonomous ships will bring many discussions. In this study, both remotely controlled (MASS-3) and fully autonomous ships (MASS-4) have been scrutinized within the scope of existing national and international legal regulations. 
This study consists of three chapters. In the first chapter, after explaining the concept of autonomous ship and autonomous ship projects, whether or not such ships could be considered as a ship within the scope of national and international regulations has been discussed. Afterwards, the provisions of Turkish Commercial Code (TCC) in respect of port of registry, register of ship, pilotage and the shipowner's liability for the fault of the seafarers have been assessed in the sense of autonomous shipping. 
In the second chapter, the carrier's duty to provide a seaworthy ship in autonomous ships has been evaluated within the scope the Hague/Hague-Visby Rules (HR/HVR), the Hamburg Rules, the Rotterdam Rules and the TCC. In this chapter, firstly, the concept of seaworthiness, its elements and the obligation of the carrier to provide a seaworthy ship have been thoroughly scrutinized. Subsequently, the obligation of seaworthiness has been discussed within the scope of the relevant provisions of the aforementioned conventions and the TCC. 
In the third chapter, the relevant provisions of UNCLOS, MARPOL 73/78, SOLAS, COLREGS and STCW conventions, which appear to pose a hurdle to autonomous ship operations at first glance, have been examined in the light of different views in the doctrine and the work of the Comité Maritime International (CMI). Considering all of these, in the conclusion section, the suggestions and final words have been submitted as to whether the relevant provisions of the aforementioned conventions should be broadly interpreted to cover autonomous ships or the establishment of an Autonomous Ship Code specifically for such ships would be more appropriate.