Sürdürülebilir kentleşme için sakin şehir modelinin sosyal hizmet bağlamında değerlendirilmesi: Seferihisar örneği
Evaluation of the slow city model for sustainable urbanization in the context of social work: The case of Seferihisar
Yazar: AYŞEGÜL TOZAL
Danışman: PROF. DR. FETHİ GÜNGÖR
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Kentleşme = Urbanization ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization ; Yavaş şehir = Cittaslow ; İzmir-Seferihisar = İzmir-Seferihisar

Özet:
Geçmişten günümüze kentler; yaşamsal, politik ya da kültürel birer merkez olmakla birlikte heterojen insan toplulukların hareketli ve karmaşık yapısını da yansıtan mekânsal bir organizasyon olarak varlığını devam ettirmektedir. Ancak kentleşme "hızlı, çarpık, aşırı, sahte, dengesiz ve tek yönlü" bir gelişim göstermesiyle çevre ve altyapı sorunu, konut yetersizliği, işsizlik, sosyal ve kültürel yapı sorunu, göç, kent yoksulları gibi birtakım problemleri doğurmuştur. Zamanla bu sosyal sorunlar sürdürülebilir kentleşmeyi imkânsız hale getirmiş ve küresel düzeyde sosyal sorunlara ilişkin tepkiler ortaya çıkmıştır. Bu tepkilerden birisi olarak gelişen "sakin şehir (Cittaslow)" hareketi; doğal kaynakların adil dağıtımından sürdürülebilir yerel kalkınmaya, çevre ve altyapı düzenlemelerinden sosyal uyuma, tarihî ve kültürel mirası korumadan kent kimliğine sahip çıkmaya kadar birçok alanda etkinlik göstermektedir.
Bu çalışma sürdürülebilir kentleşme bağlamında sakin şehir hareketinin ilke ve kriterleriyle sosyal hizmetin amacı ve pratiklerini birlikte yorumlamaya çalışmaktadır. Çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve çalışma nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan kritik olay durum çalışmasıdır (critical instance case studies). Bunun için İzmir'in Seferihisar ilçesinde yaşayan kişilerin "sakin şehir" ile ilgili görüşleri geniş bir boyutta ve ayrıntılı olarak araştırılmıştır. Buradan hareketle bu araştırmanın katılımcıları İzmir'in Seferihisar ilçesinde yaşayan toplam 22 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılardan birisi Seferihisar Belediye Başkanı Tunç Soyer'dir. Diğer 21 katılımcı ise dezavantajlı gruplardan seçilmiştir. Bu gruplar; yaşlı, yoksul, engelli ve kadınların oluşturduğu tabakalardır. Belirli alt grupları belirleyerek karşılaştırmaları ve analizi kolaylaştırmak için bir alt grup olarak da dezavantajlı grupların her birinden 3 ya da 5 kişi belirlenmiştir. Ayrıca Seferihisar'ın sakin şehir unvanı almadan önceki hali ve sonrasının daha iyi analiz edilebilmesi için katılımcılar özellikle ya doğma büyüme Seferihisarlı ya da Seferihisar sakin şehir unvanı almadan önce ilçeye yerleşmiş kişilerden seçilmiştir. Araştırmada yarı yapılandırılmış formu ile görüşme yapılarak, görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bunun için MAXQDA 18 Pro Analytics Programı kullanılmıştır.
Sonuç olarak, sakin şehir hareketinin yöre halkı ve yönetici organların birlikte hareket etmesiyle başarılı bir şekilde gerçekleşebileceği görülmüştür. Sosyal değişim ve gelişim, sosyal bütünleşme, insanların güçlendirilmeleri ve özgürleşmeleri sakin şehrin kriterlerinin yöre halkının farkındalığı ve katkısıyla uygulandığında sosyal hizmetin temel amaçları da gerçekleşmiş olacaktır. İnsan onuru ve haysiyetine saygı, zarar vermeme, farklılıklara saygı, insan haklarını koruma ve sosyal adalet gibi sosyal hizmetin en kapsayıcı ilkeleri de sakin şehir kriterlerinin uygulanmasıyla mümkün görünmektedir. Çünkü, yöre halkı sakin şehir kriterlerinin eksik ya da düzenli uygulanmaması durumlarında Seferihisar'ın sakin şehir olmadan önceki halinden daha problemli olduğunu belirtmişlerdir. Bu durum da yöre halkının Seferihisar'ı terk etmesi, birbirlerine yabancılaşması ve sosyal uyumunun bozulması tehlikesini getirmiştir. Bu sebeple sakin şehir kriterlerinin uygulanması dezavantajlı kesimlerin yaşam kalitesini yükseltmesiyle sosyal hizmet işlevi göstermektedir.

Abstract:
From past to present, cities are vital, political, or cultural centers, and they continue to exist as a spatial organization that reflects the dynamic and complex structure of heterogeneous human communities. However, as urbanization shows a "fast, distorted, excessive, fake, unbalanced and one-sided" development, it has created some problems such as environmental and infrastructure problems, housing insufficiency, unemployment, social and cultural structure problems, migration, and urban poor. Over time, these social problems made sustainable urbanization impossible and reactions to social problems emerged at the global level. The "Cittaslow" movement, which develops as one of these responses, is active in many areas from fair distribution of natural resources to sustainable local development, from environmental and infrastructure arrangements to social cohesion, from protecting historical and cultural heritage to protecting urban identity.
This study tries to interpret the principles and criteria of the slow city movement together with the purpose and practices of social work in the context of sustainable urbanization. Qualitative research method was used within the scope of the study and the study is a critical instance case studies, which is one of the qualitative research approaches. For this purpose, the opinions of the people living in Seferihisar district of Izmir about "slow city" have been investigated in a large scale and in detail.
Based on this, the participants of this research consist of 22 people living in Seferihisar district of Izmir. One of the participants is Seferihisar Mayor Tunç Soyer. The other 21 participants were chosen from disadvantaged groups. These groups are the old, poor, disabled and women. In order to identify certain subgroups and facilitate comparison and analysis, 3 or 5 people from each of the disadvantaged groups were determined as a subgroup. In addition, in order to better analyze the state of Seferihisar before and after it received the title of slow ity, the participants were selected especially from those who settled in the district before they were either born and raised in Seferihisar or Seferihisar took the title of slow city. In the research, interviews were made with a semi-structured form and the interviews were recorded with a voice recorder. The obtained data were analyzed by content analysis method. MAXQDA 18 Pro Analytics Program was used for this.
As a result, it has been seen that the slow city movement can be successfully realized with the cooperation of the local people and the governing bodies. When the criteria of social change and development, social integration, empowerment, and liberation of the slow city are applied with the awareness and contribution of the local people, the main objectives of social work will be realized. The most inclusive principles of social work such as respect for human dignity and dignity, non-harm, respect for differences, protection of human rights and social justice seem possible with the implementation of the criteria of the slow city. Because local people have stated that Seferihisar is more problematic than before it was a slow city in cases where the criteria of the slow city are incomplete or not applied regularly. This situation brought the danger of the local people leaving Seferihisar, alienating from each other and deteriorating their social harmony. For this reason, the implementation of the slow city criteria serves as a social service by increasing the life quality of disadvantaged groups.