Ofis çalışanlarına verilen web tabanlı ve yüz yüze eğitimin obeziteye yönelik sağlık inançlarına ve fiziksel aktivite düzeylerine etkisi
The effect of web-based and face-to-face training given to office workers on health beliefs and physical activity levels regarding obesity
Yazar: METİN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASRET YALÇINÖZ BAYSAL
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Obezite = Obesity ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Yüz yüze eğitim = Face to face education ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Amaç: Bu çalışma; ofis çalışanlarına verilen web tabanlı ve yüz yüze eğitimin obeziteye yönelik sağlık inançlarına ve fiziksel aktivite düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma evrenini Şubat 2020- Nisan 2021 tarihleri arasında ofis çalışanı olan  toplam 768, araştırmanın örneklemini evrenden olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen 90 birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Tanımlayıcı Özellik Formu", "Obezite Sağlık İnanç Modeli Ölçeği", "Fiziksel Aktivite Anketi" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, ki-kare, Fisher-Freeman-Halton Exact testi, Bağımsız gruplarda t testi, Repeated Measures ANOVA Testi, Friedman Testi, One Way ANOVA testi, Kruskall Wallis testi ve post hoc analizleri (Bonferroni, Games Howell, Dunn)  kullanılmıştır.
Bulgular: Obezite Sağlık İnanç Modeli'ne göre verilen her iki eğitim yöntemi sonrasında bireylerin obeziteye yönelik inançlarında olumlu yönde değişim sağlanmış, sağlığın önemi, duyarlılık, ciddiyet, yarar algısı alt boyutlarında anlamlı düzeyde artış ve engel algısı alt boyutunda azalma olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sağlık İnanç Modeli'ne göre verilen her iki eğitim yöntemi sonrasında bireylerin fiziksel aktivite düzeyinde olumlu yönde değişim sağlanmış, Fiziksel Aktivite Düzeyi puanının anlamlı düzeyde arttığı (p<0.05) saptanmıştır. Eğitim yöntemleri karşılaştırıldığında; web ve yüz yüze eğitim grupları arasında anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur (p>0.05).
Sonuç: Bireylere verilen web tabanlı ve yüz yüze eğitimin Obezite Sağlık İnanç Modeli bileşenlerine ve Fiziksel Aktivite düzeyleri üzerinde pozitif yönde etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca iki eğitim yöntemi arasında herhangi bir farklılık bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Fiziksel aktivite, obezite, ofis çalışanları, sağlık inanç modeli, web tabanlı eğitim, yüz yüze eğitim.

Abstract:
Aim: This study was evaluated to compare the effects of web-based and face-to-face education given to office workers on health beliefs and physical activity levels towards obesity.
Material and Method: The research was conducted as a randomized controlled experimental study. The study population consisted of 768 office workers between February 2020 and April 2021, and the sample of the research consisted of 90 individuals selected from the population using the improbable random sampling method. "Descriptive Feature Form," "Obesity Health Belief Model Scale," "Physical Activity Questionnaire" were used to collect data. In the analysis of data; percentile distribution, chi-square, Fisher-Freeman-Halton Exact test, t-test in independent groups, Repeated Measures ANOVA Test, Friedman Test, One Way ANOVA test, Kruskall Wallis test, and post hoc analyzes (Bonferroni, Games Howell, Dunn) were used.
Results: After both education methods given according to the Obesity Health Belief Model, a positive change was achieved in the beliefs of individuals about obesity, it was determined that there was a significant increase in the sub-dimensions of the importance of health, sensitivity, seriousness, and perception of benefit, and a decrease in the perception of obstacles (p<0.05). After both education methods given according to the Health Belief Model, a positive change was achieved in the physical activity level of the individuals; it was determined that the Physical Activity Level score increased significantly (p<0.05). When the education methods are compared; It was found that there was no significant difference between the web and face-to-face education groups (p>0.05).
Conclusion: It was determined that web-based and face-to-face education given to individuals had a positive effect on the Obesity Health Belief Model components and the levels of Physical Activity Level. In addition, no difference was found between the two training methods.
Key Words: Face-to-face training, health belief model, obesity, office workers, physical activity, web-based training.