Hemodiyaliz hastalarında hemodiyaliz seansının sol ventrikül diyastolik fonksiyonları üzerine etkisinin iki boyutlu benek takibi ekokardiyografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of hemodialysis session on left ventricular diastolic functions in hemodialysis patients with two dimensional speckle tracking echocardiography
Yazar: HAKAN KOSKU
Danışman: PROF. DR. SİM KUTLAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Diastol = Diastole ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left

Özet:
Giriş: Hemodiyaliz (HD) hastalarında kardiyovasküler olay sıklığı çok yüksektir ve bu hasta grubunda en önemli mortalite nedenidir. HD hastalarının çoğunda diyastolik disfonksiyon mevcuttur ve diyastolik disfonksiyonun saptanması, bu hastaların yönetimi ve takibi için çok önemlidir. Diyastolik disfonksiyonun değerlendirilmesi için kullanılan en yaygın yöntem ekokardiyografidir. Ekokardiyografi ile diyastolik fonksiyonların değerlendirilmesi için klasik olarak sol atriyum ve ventrikül volüm ve kitleleri, transmitral akım parametreleri ve doku Doppler ekokardiyografi bulguları gibi parametreler değerlendirilir. Son yıllarda diyastolik fonksiyon değerlendirilmesinde, açı ve kapak patolojilerinden etkilenmeyen iki boyutlu benek takibi ekokardiyografi (BTE) ile diyastolik strain (gerilme) oranlarının değerlendirilmesinin yeri gittikçe artmaktadır. 
	Gereç ve Yöntem: Kasım 2017 ve Mayıs 2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde bilinen kardiyovasküler hastalığı bulunmayan, 31 kronik HD hastası çalışmamıza alındı. Hastaların demografik özellikleri, kronik hastalıkları, kullandığı ilaçları, HD süreleri, HD takip verileri ve laboratuvar belirteçleri toplandı. Hastaların haftanın ilk diyaliz seansından bir saat önce ve diyaliz seansı bitiminden bir saat sonra bakılan ekokardiyografik verileri üzerinden, pulsed dalgalı Doppler ve doku Doppler ekokardiyografi aracılığıyla sol atriyal volüm indeksi (SAVİ), sol ventrikül kitle indeksi (SVKİ), mitral erken diyastolik akım velositesi(E), mitral geç diyastolik akım velositesi(A), bunların oranı olan mitral E/A, deselerasyon zamanı, mitral medial ve lateral annüler e' ( erken diyastolik hız), a'  (geç diyastolik hız) değerleri,  E/ e' oranları, mitral medial ve lateral annüler miyokardiyal performans indeksi (MPİ) ölçümleri yapıldı. İki boyutlu benek takibi ekokardiyografi ile diyaliz öncesi ve sonrası erken diyastolik strain oranı (DSRE), geç diyastolik strain oranı (DSRA), bunların mitral E'ye oranı olan E/DSRE, E/DSRA ve global longitudinal straine (GLS) bakıldı. 
	Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 54,8 ± 13,4 idi, 16'sı (%51,6) erkekti. Hastaların  tamamı arteriovenöz fistül (AVF) yoluyla HD'ye girmekteydi. Ortalama HD süreleri 45 (6-207) aydı. HD seansı sonrasında SAVİ, SVKİ, mitral E, mitral E/A, lateral annüler E/e' değerlerinde azalma saptandı (sırasıyla p: <0,001, p: 0,026, p:<0,001, p:0,011, p:<0,001)  Medial annüler a', medial annüler MPİ, medial annüler s', lateral annüler s', lateral annüler MPİ değerlerinde ise HD sonrası anlamlı artış saptandı (sırasıyla p:0,049, p:0,007, p: 0,001, p:<0,001, p:0,01). Diğer pulsed dalgalı Doppler ve doku Doppler parametrelerinde anlamlı değişim saptanmadı. İki boyutlu BTE bulgularından ise, HD sonrasında DSRE, DSRA, E/DSRE, E/DSRA değerlerinde anlamlı bir değişim saptanmadı (sırasıyla p:0,716, p:0,117, p:0,114, p:0,211). GLS değerinde ise HD sonrası anlamlı bozulma saptandı (HD öncesi %-18,4 ± 4,0, HD sonrası %-15,9 ± 5,4, p:0,011).
	Sonuç: HD sonrasında, transmitral akım parametreleri ve doku Doppler parametreleri gibi parametreler değişirken, iki boyutlu BTE bulgularında ise anlamlı değişim olmadı. İki boyutlu BTE ile diyastolik strain oranlarının değerlendirilmesi, geleneksel yöntemlere göre daha az volüm ve kardiyak ön yük bağımlı olup HD hastalarında diyastolik fonksiyonların değerlendirilmesinin, iki boyutlu benek takibi ekokardiyografi ile gerçekleştirilmesini önermekteyiz.

Abstract:
Introduction: In hemodialysis (HD) patients, cardiovascular disease is very common and most leading cause of the death. Most of the HD patients have diastolic dysfunction and detection of this is very important for management an follow-up of these patients. Echocardiography is most common method for evalution of diastolic dysfunction. Classically, parameters such as left atrial and ventricular volume and masses, transmitral flow parameters and tissue Doppler echocardiography findings are evaluated for diastolic functions with echocardiography. In recent years, the place of evaluation of diastolic strain rates with two-dimensional speckle tracking echocardiography (STE), which is not affected by angle and valve pathologies, has been increasing in the evaluation of diastolic function.
	Methods: Between November 2017 and May 2019, 31 chronic HD patients without known cardiovascular disease at Ankara University Faculty of Medicine were included in our study. Demographic characteristics, chronic diseases, medications, HD duration, HD follow-up data and laboratory markers of the patients were collected. Left atrial volume index (LAVI), left ventricular mass index (LVMI), mitral early diastolic flow velocity (E), mitral late diastolic flow velocity (A), their ratio mitral E/A, deceleration time, mitral medial and lateral annular e' (early diastolic velocity), a' (late diastolic velocity) values, E/ e' ratios , mitral medial and lateral annular myocardial performance index (MPI) measurements were made. Early diastolic strain ratio (DSRE), late diastolic strain ratio (DSRA), their ratio to mitral E, E/DSRE, E/DSRA, and global longitudinal strain (GLS) were measured with two-dimensional speckle tracking echocardiography.
Results: The mean age of the patients was 54.8 ± 13.4, 16 (51.6%) were male. All patients were undergoing HD via arteriovenous fistula (AVF). The mean duration of HD was 45 (6-207) months. After the HD session, LAVI, LVMI, mitral E, mitral E/A, lateral annular E/e' values were decreased (respectively p: <0.001, p: 0.026, p: <0.001, p:0.011, p:<0.001) Medial annular a', medial annular MPI, medial annular s', lateral annular s', and lateral annular MPI values were significantly increased after HD (respectively, p:0.049, p:0.007, p:<0.001, p:0.01). There was no significant change in other pulsed wave Doppler and tissue Doppler parameters. In two-dimensional STE findings, there was no significant change in DSRE, DSRA, E/DSRE, E/DSRA values after HD (respectively, p:0.716, p:0.117, p:0.114, p:0.211). Significant deterioration was found in GLS after HD (pre-HD -18.4% ± 4.0%, after HD -15.9 ± 5.4 %, p:0.011).
	Conclusion: While values such as transmitral flow parameters and tissue Doppler parameters changed after HD, there was no significant change in two-dimensional STE findings. Evaluation of diastolic strain rates with two-dimensional STE is less volume and cardiac preload dependent than traditional methods, and we suggest that the evaluation of diastolic functions in HD patients should be performed with two-dimensional speckle tracking echocardiography.