Kentsel lojistik kapsamında alışveriş merkezi lojistiği içinalternatif çözüm yaklaşımları
In the scope of urban logistics alternative solution approaches for mall logistics
Yazar: EKREM MELİH BARAÇLI
Danışman: PROF. DR. UMUT RIFAT TUZKAYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Gelişen teknoloji ve değişen sosyal yapı ile birlikte ülkemizdeki nüfus artışı şehirlerin kontrolsüz bir şekilde büyümesine ve yapılanmasına sebep olmuştur. Bu yapılanma ile birlikte tüketim ve ticari faaliyetlerdeki hacim artışı, lojistik sektörüne duyulan ihtiyacı artmıştır. Şehrin merkezinde bulunan Alışveriş Merkezleri (AVM), kişilere bulundukları ortamı değiştirmeden sunmuş olduğu birçok imkân ve çeşitli ürün yelpazesinden dolayı insanlar tarafından tercih edilmektedir. Bunun sonucunda AVM' ler şehir içinde gerçekleşmekte olan ticari faaliyetlerinin büyümesinde katkı sağlamaktadır. Şehir içi ulaşımda sağlamış olduğu konfor ve kolaylıktan dolayı AVM' ye giderken tercih edilen şahsi araçlar, kalabalık ve yeterli ulaşım altyapısına sahip olmayan şehirler için trafik yoğunluğunun artmasında önemli bir etken olmaktadır. Ticari faaliyetlerin arttığı şehir merkezlerindeki düzensiz yapılaşma ve trafik yoğunluğu da şehir içi yük hareketleri açısından zorluklar yaratmaktadır. Şehir içinde lojistik operasyonlara dair zorluklar yaşayan firmalar hem toplumsal açıdan hem de kendi işletmeleri yararına bu sorunu çözmek için kentsel lojistik uygulamalarına yönelmektedir. Bu çalışmada doğru bir kentsel lojistik planı oluşabilmesinde katkısı bulunabilecek akıllı şehir uygulamaları, e-ticaret faaliyetleri ve yalın lojistik yaklaşımları dikkate alınarak AVM' lerin lojistik operasyonlarına alternatif çözümler getirilmeye çalışılmıştır. AVM' lerin kendilerine ait kuracakları bir e-ticaret sitesi ile müşterilerin internet aracılığıyla AVM' den alışveriş yapabilmeleri planlanmıştır. İnsanların özellikle toplu taşıma ile rahat ulaşılabilecek merkezi konumlardaki AVM' lere şahsi araçlarıyla gitmelerine gerek kalmadan alışveriş yapabilmeleri kurgulanmıştır. AVM' lerin mağazalarından yüz yüze ya da e-ticaret yoluyla satılmış ürünlerin AVM bazında konsolide edilerek, müşteri adreslerine dağıtılması modeli, bir araç rotalama problemi şeklinde ele alınmıştır. Hazırlanan matematiksel model, küçük boyutlu problemler için global optimum ve büyük boyutlu problemler içinse global optimuma yakın sonuçlar üreten sezgisel yöntemlerle çözdürülmüştür. Elde edilen sonuçlar analiz edilerek kentsel lojistiğe katkıları vurgulanmıştır.

Abstract:
In our country, population growth with developing techlonogy and changing social structure caused an issue it is uncontrolled urbanization in cities. Also in the cities, commercial activities and consumption are growth and need to well logistics operations. Shopping Malls (AVM) in the center of the city are preferred by people because of the many opportunities and variety of products they offer without changing their places. Thus shopping malls contribute to the growth of commercial activities in the city. Private cars are used more often when going to the shopping mall because private cars provide comfort and convenience in the urban transportation. Therefore, this situation is an important factor in increasing the traffic density for cities that do not have sufficient transportation infrastructure. Irregular urbanization and traffic density in city centers, where commercial activities are increasing, also create difficulties in terms of intra-city load movements. Companies experiencing difficulties in logistics operations within the city, both in terms of society and for the benefit of their own businesses to solve this problem is oriented towards city logistics applications. In this study have been tried to find alternative solutions that can contribute to be an accurate city logistics plan, to the logistics operations of shopping malls by considering smart cities applications, e-commerce activities and lean logistics approaches. It is planned that the customers will be able to make purchases from the shopping center via the internet through an e-commerce site set up by the shopping malls. It is designed that people can shop without having to go with their own vehicles to the shopping centers in central locations, which can be easily reached by public transport. The model of distribution of products that are sold face to face or via e-commerce from shopping centers to customer addresses is considered as a vehicle routing problem. The prepared mathematical model is solved by heuristic methods that  for small sized problems global optimum,  for larged sized problems close to the global optimum. The results are analyzed and their contribution to city logistics is emphasized.