Yoğun bakımda yatan COVID-19 hastalarında akut böbrek yetmezliği insidansı ve COVID-19 hastalığının şiddeti ile ilişkisi
The incidence of acute renal failure and its relationship with the severity of COVID-19 disease in COVID-19 patients in intensive care
Yazar: YUSUF YILMAZ
Danışman: DR. İSMAİL AYTAÇ ; DR. BETÜL GÜVEN AYTAÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Akut böbrek hasarı = Acute kidney injury ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İnsidans = Incidence

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ
COVID-19 ilk olarak 2019 yılının Aralık ayında Çin' in Wuhan kentinde tanımlanan, ciddi solunum yetmezliğine neden olan bir hastalıktır. COVID-19 hastalarında akut böbrek yetmezliğinin yaygın olduğuna dair kanıtlar mevcuttur. Yoğun bakımda yatmakta olan COVID-19 hastalarında akut böbrek hasarı(AKI) COVID-19 hastalığının şiddetiyle ilişkili olabilir ve hastalığın mortalitesinde önemli bir faktör olabilir. Bu tez çalışmasında yoğun bakımda takip edilen COVID-19 hastalarında akut böbrek yetmezliği sıklığını hesaplamak,  neden olabilecek risk faktörleri anlamak, akut böbrek yetmezliğinin hastalığının solunumsal şiddetiyle ve mortaliteyle ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM
         Çalışma için E1-20-1443 sayılı ve 20.01.2021 tarihli etik kurul onayı alındıktan sonra Eylül 2020 – Şubat 2021 tarihleri arasında COVID-19 yoğun bakımlarında takip edilmiş 220 hasta tarandı. 52 hasta çeşitli nedenlerle çalışma dışı bırakıldı, 168 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların günlük izlemlerine göre Brescia-COVID Respiratory Severity Scale skorları hesaplandı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, kilosu, ek hastalıkları, daha önceden kullandıkları ilaçları, Nötrofil/Lenfosit (N/L) oranı, Kreatinin, CRP değerleri, yoğun bakımda yapılan ilaçlar, COVID-19 tanısı konma zamanı, COVID-19 tanısından yoğun bakıma yatışına kadar geçen süre, COVID-19 tedavisi için kullanmış olduğu ilaçlar, diyaliz ihtiyacı, taburculuk sonucu kaydedildi. Serum kreatinin değerlerine göre KDIGO-AKI kriterleri doğrultusunda hastaların akut böbrek hasarı yaşayıp yaşamadıkları günlük olarak değerlendirildi.
BULGULAR
Hastalarda AKI insidansı %58,9 olarak tespit edildi. Akut böbrek hasarı (AKI) gelişen hastaların giriş günüdeki, taburculuk/ex günündeki BCRSS skorları, ortalama ve ulaştıkları en yüksek BCRSS skorları AKI gelişmeyen hastalara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). AKI gelişen hastaların yaşı, bazal kreatinin değerleri, APACHE skorları, giriş ve taburculuk/ex günü CRP değeri ve N/L oranı, vazopressör destek ve nefrotoksik ilaç kullanımı, sepsis, multiorgan disfonksiyon sendromu yüzdeleri AKI gelişmeyen hasta grubunda göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). AKI gelişen hastaların mortalite oranı AKI gelişmeyen hasta grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Hastalarda AKI gelişme riski ve mortalite riskini hesaplamak için modeller oluşturuldu.
TARTIŞMA VE SONUÇ
COVID-19 hastalığının solunumsal şiddeti arttığında hastalarda akut böbrek hasarı gelişme oranlarında ve AKI sürelerinde artış görülmekte ve buna bağlı olarak hastalığın mortalite oranlarında artış gözlenmektedir. Yoğun bakımda yatmakta olan COVID-19 hastalarında N/L oranları ve CRP düzeyleri yakın takip edilerek riskli hastalar önceden belirlenebilir. Akut böbrek hasarı COVID-19 hastalığının mortalitesini artıran önemli bir komplikasyondur ve bu hastalarda mortaliteyi azaltmak için tedavi hedeflerinde önemli bir yere sahip olmalıdır.

Abstract:
INTRODUCTION AND BACKGROUND
COVID-19 is a disease that causes severe respiratory failure, first identified in Wuhan, China in December 2019. There is evidence that acute renal failure is common in COVID-19 patients. Acute kidney injury (AKI) in COVID-19 patients hospitalized in intensive care may be related to the severity of COVID-19 disease and may be an important factor in the mortality of the disease. In this thesis, it was aimed to calculate the frequency of acute renal failure in COVID-19 patients followed in the intensive care unit, to understand the risk factors that may cause it, and to evaluate the relationship of acute renal failure with the respiratory severity of the disease and mortality.
MATERIALS AND METHODS
         After obtaining the ethics committee approval numbered E1-20-1443 and dated 20.01.2021 for the study, 220 patients who were followed up in the COVID-19 intensive care units between September 2020 and February 2021 were screened. 52 patients were excluded for various reasons, 168 patients were included in the study. Brescia-COVID Respiratory Severity Scale scores were calculated according to the daily follow-ups of the patients. Patients' age, gender, weight, additional diseases, drugs they used before, Neutrophil/Lymphocyte (N/L) ratio, Creatinine, CRP values, drugs administered in intensive care, time of diagnosis of COVID-19, time from diagnosis of COVID-19 to admission to intensive care, The drugs used for the treatment of 19, the need for dialysis, and the result of discharge were recorded. According to the serum creatinine values, it was evaluated daily whether the patients experienced acute kidney injury in accordance with the KDIGO-AKI criteria.


RESULTS
The incidence of AKI in patients was found to be 58.9%. Patients with acute kidney injury (AKI) had significantly higher BCRSS scores, mean and highest BCRSS scores on the day of admission, discharge/ex day than patients without AKI (p<0.05). Age, baseline creatinine values, APACHE scores, admission and discharge/ex day CRP values and N/L ratios, vasopressor support and nephrotoxic drug use, sepsis, multiorgan dysfunction syndrome percentages were found to be significantly higher in the patients who developed AKI compared to the patient group without AKI (p< 0.05). The mortality rate of patients who developed AKI was found to be higher than the patients who did not develop AKI (p<0.05). Models were created to calculate the risk of developing AKI and the risk of mortality in patients.
DISCUSSION AND CONCLUSION
When the respiratory severity of the COVID-19 disease increases, the rates of acute kidney injury and the duration of AKI increase in the patients, and accordingly, an increase in the mortality rates of the disease is observed. Risky patients can be determined in advance by closely monitoring N/L ratios and CRP levels in COVID-19 patients hospitalized in the intensive care unit. Acute kidney injury is an important complication that increases the mortality of COVID-19 disease and should have an important place in treatment goals to reduce mortality in these patients.