Farklı yetiştirme ortamlarının ve IBA konsantrasyonlarının limon kekiği (satureja thymbra l.) çeliklerinin köklenme özellikleri üzerine olan etkilerinin belirlenmesi
Determination of different growing media and IBA concentrations  on the rooting characteristics of lemon thyme (Satureja thymbra L.) cuttings
Yazar: NİHANSU KARAÇÖNE
Danışman: DOÇ. DR. SELMA KÖSA
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Bitki örtüsü = Vegetation ; Doğal çevre = Natural environment ; IBA =

Özet:
Bu çalışma, Antalya'nın merkez ilçelerinden biri olan Konyaaltı ilçesinde bulunan Akdeniz Üniversitesi kampüsünde doğal popülasyonu bulunan Satureja thymbra (Limon kekiği) türünün çeliklerinin köklenme özellikleri üzerine farklı yetiştirme ortamlarının [Perlit+Torf (2:1 hacimsel), Torf+Kum (1:1 hacimsel), Perlit+Kum (1:1 hacimsel)] ve farklı IBA konsantrasyonlarının [0 (Kontrol), 3000 ppm ve 6000 ppm] etkilerinin belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.  
Deneme tek dönemde, bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuş ve her tekerrürde 25 adet olmak üzere toplam 675 adet çelik kullanılmıştır. Deneme sonucunda köklenme oranı (%), kök sayısı (adet), kök uzunluğu (cm), kök yaş ve kuru ağırlıkları (g), sürgün sayısı (adet), sürgün uzunluğu (cm), sürgün çapı(mm) ve sürgün yaş ve kuru ağırlıkları (g) belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, en yüksek köklenme oranı (%58,66) ve en yüksek kök sayısı (6,28 adet) 3000 ppm IBA uygulanan ve Perlit+Torf ortamında köklendirilen çeliklerde tespit edilmiştir. Çeliklerin köklenme özellikleri üzerine, yetiştirme ortamlarının IBA uygulamalarına göre daha etkili olduğu saptanmıştır. Yetiştirme ortamlarının köklenme oranı, kök sayısı, kök uzunluğu, sürgün uzunluğu, sürgün çapı, kök kuru ağırlığı, sürgün kuru ağırlığı üzerine olan etkiler istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur. Buna karşın IBA uygulamaları ise köklenme oranı, kök sayısı, sürgün uzunluğu üzerine istatistiksel açıdan önemli etkiler yaratmıştır. Yetiştirme ortamı ve IBA uygulamalarının karşılıklı interaksiyonunun kök uzunluğu, kök kuru ağırlığı ve sürgün kuru ağırlığı üzerinde istatistiksel açıdan önemli etkileri olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of different growing media [Perlite+Torf (2:1 volumetric), Peat+Sand (1:1 volumetric), Perlite+Sand (1:1 volumetric), Perlite+Sand (1:1 volumetric)] and different IBA concentrations [0 (Control), 3000ppm and 6000 ppm] on the rooting characteristics of cuttings of Satureja thymbra (Lemon thyme), which has a natural population in Akdeniz University campus in Konyaaltı district, one of the central districts of Antalya.   
The experiment was established in a single period with 3 replications according to the split-plot experimental design and a total of 675 cuttings, 25 cuttings in each replicate, were used. As a result of the experiment, rooting rate (%), number of roots (pcs), root length (cm), root wet and dry weights (g), number of shoots (pcs), shoot length (cm), shoot diameter (mm) and shoot wet and dry weights (g) were determined. As a result of the study, the highest rooting rate (58.66%) and the highest number of roots (6.28 pieces) were determined in cuttings treated with 3000 ppm IBA and rooted in Perlite+Torf medium. It was determined that growing media were more effective on rooting characteristics of cuttings than IBA treatments. The effects of growing media on rooting rate, number of roots, root length, shoot length, shoot diameter, root dry weight, shoot dry weight were statistically significant. On the other hand, IBA treatments had statistically significant effects on rooting rate, root number and shoot length. The interaction of growing medium and IBA treatments had statistically significant effects on root length, root dry weight and shoot dry weight.