Karaçaylarda üç nesil: Dini ve kültürel değişim
Three generations of Karachays: Religious and cultural change
Yazar: AMİNAT BOTASHEVA
Danışman: PROF. DR. ALİ COŞKUN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini değişim = Religious change ; Kafkasya = Caucasus ; Karaçay Türkleri = Karaçay Turks ; Kültür = Culture ; Kültürel değişim = Cultural change ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies

Özet:
"Karaçaylarda Üç Nesil; Dini ve Kültürel Değişim" adlı tezin ana konusu Batı-Kuzey Kafkasya'da Elbrus dağının Batı eteklerinde yaşayan Karaçaylardır. Karaçaylar, Rusya Federasyonu'na bağlı Karaçay-Çerkes Özerk Cumhuriyeti'nin yerli halkıdır ve Balkarlar ile aynı kökene ve geleneklere sahip olarak Kafkasya ve Türk dünyasının tarihi ve kültürel mirasını taşımaktadır.
Kafkas Dağları'nın yüksek bölgelerinde yaşayan Karaçaylar kendi içinde asırlarca değişmeyen adet ve töreleri sürdürmüştür. Ancak Çarlık Rusya'sına bağlanması, Sovyetler Birliği'nin Kurulması, II. Dünya Savaşı, Orta Asya'ya sürgün, 1990'lar ve Rusya Federasyonu'nun kurulması gibi farklı sosyal ve politik dönem ve yönetimler etkisinde kalan Karaçaylar birçok yönden ciddi etkiler oluşturan hızlı bir değişim içerisine girmişlerdir. Ayrıca komünizmin propogandası, iletişim teknolojilerin ve eğitimin gelişmesi, kentleşme, globalleşme, modern ve postmodern süreçleri Karaçayların din ve kültür anlayışında hızlı ve etkili bir değişimine neden olmuştur. 
Üç bölümden oluşan bu çalışma, Karaçaylarda üç nesli ve bu nesillerin dini ve kültürel değişimini ele almaktadır. Tezin birinci bölümde kavramsal çerçeveye yer verilmiş, ikinci bölümde Karaçayların tarihine, dinlerine ve sosyal yapılarına değinilmiş, üçüncü bölümde ise Karaçayların üç nesli arasında din ve kültür anlayışlarındaki farklılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır. Tezin teorik kısmında kaynak ve belgelerden elde edilen bilgiler toplanmış ve metodik olarak düzenlenmiştir, uygulamalı kısmında ise nitel araştırma yöntemlerinden mülakat ve katılımlı gözlem tekniklerine başvurulmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre Karaçay toplumunda dini ve kültürel değişimler gerçekleşmiş ve 3 nesil katılımcılarda düşünce, tutum ve algılarında farklılıklar meydana gelmiştir. Nesiller arasında kültür ve geleneklere bağlılık açısından birinci nesilden üçüncü nesle doğru bir esneme, düşüş ve azalma söz konusuyken dini konularda aksine gençler arasında yükseliş ve dini uyanış tespit edilmiştir.

Abstract:
The main subject of the thesis "Three Generations of Karachays; Religious and Cultural Change" is the Karachays who living on the western slopes of the Mount Elbrus in the West-North Caucasus. The Karachays are the indigenous people of the Karachay-Cherkess Autonomous Republic of the Russian Federation.  The Karachays, who have the same origin and traditions with the Balkars, carry the historical and cultural heritage of the Caucasus and the Turkic world. 
The Karachays, who live in the high regions of the Caucasus Mountains continued their traditions and customs that did not change for centuries. However, the Karachays, who were under different social and political periods and administrations such as attachment to Tsarist Russia, establishment of the Soviet Union, World War II, exile to Central Asia, the 1990s and the establishment of the Russian Federation have entered into a rapid change that had serious effects in many ways. In addition, the propaganda of communism, the development of information, communication technologies and education, urbanization, globalization, modern and postmodern processes have caused a rapid and effective change in Karachay's understanding of religion and culture.
This study deals with three generations of the Karachays and the religious and cultural change of these generations. The first part of this dissertation, consisting of three parts, is devoted to the conceptual framework, he second part deals with the history, religion and social structures of the Karachays, and the third part reveals the differences in the understanding of culture and religion by the Karachays. The theoretical part of the study collects and provides information from various sources and documents. In the practical part of the study was used the method of sociological interview and sociological observation. According to the results of the study, religious and cultural changes took place in the Karachay society, and changes in thinking, attitudes and perceptions were observed among the 3 generation of participants. From the point of view of adherence to culture and traditions, there is a decline from the first generation to the third. As for religion, on the contrary, in the third generation there is an increase and even a religious awakening among young people.