İlkokul fen bilimleri dersi resmi öğretim programlarının gıda okuryazarlığı kavramı açısından incelenmesi
Determining the food literacy concept in primary school scienceofficial curricula
Yazar: DİLAN TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. HÜNKAR KORKMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkiye'de 1923-2023 yılları arasında uygulanan ilkokul fen bilimleri dersi resmi öğretim programlarında gıda okuryazarlığı kavramının nasıl ele alındığını ortaya koymayı amaçlayan bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye'deki 1924, 1926, 1936, 1948, 1968, 1992, 2000, 2005, 2013 ve 2018 yıllarına ait ilkokul fen bilimleri dersi resmi öğretim programları doküman analizi deseni kullanılarak incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler betimsel analiz ile analiz edilmiştir. Betimsel analizde araştırmanın alt problemlerinden ilki doğrultusunda gıda okuryazarlığı kavramı ana teması altındaki alt temalar için belirlenen tematik çerçevede gıda okuryazarlığının alanları olarak (1) Üretimden Atığa Gıda Sistemi, (2) Sağlık ve Esenliğe Gıda Etkisi, (3) Gıda Sisteminin Geniş Bağlamı (Sosyal, Ekonomik, Kültürel, Çevresel ve Politik Faktörler) ve (4) Gıdayla İlgili Davranış/Beceri Gelişimi alanları yer almaktadır. Araştırmanın ikinci alt problemi için ise gıda okuryazarlığı kavramı kapsamındaki ilişki ana temasına yönelik alt temalar "Doğrudan İlişki" ve "Dolaylı İlişki" olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda incelenen programlarda gıda okuryazarlığı kavramının dönemin gerek ulusal gerekse evrensel düzeyde toplum ihtiyaçlarına yönelik hazırlandığı görülmüştür. Bu bağlamda gıda okuryazarlığı kavramının incelenen programlarda nasıl ele alındığı dönemin ihtiyaçlarına göre değişkenlik göstermektedir.

Abstract:
This study aims to elucidate how the concept of food literacy is addressed in the official curriculum of primary school science courses implemented between 1923 and 2023 in Turkey. Qualitative research methods have been employed in this study. As part of the research, official primary school science curricula of Turkey from the years 1924, 1926, 1936, 1948, 1968, 1992, 2000, 2005, 2013, and 2018 were examined using a document analysis design. The data obtained from the research were analyzed using descriptive analysis.
In the descriptive analysis, in line with the first of the sub-problems of the research regarding the concept of food literacy, thematic framework was determined for the sub-themes under the main theme as, (1) Food System from Production to Waste, (2) The Effect of Food on Health and Well-being, (3) The Wider Context of The Food Food System (Social, Economic, Cultural, Environmental, and Political Factors), and (4) Development of Food-related Behaviour/Skills. 
For the second sub-problem of the research, the sub-themes related to the main theme of the relationship within the concept of food literacy have been identified as "Direct Relationship" and "Indirect Relationship." The research's findings suggest that the concept of food literacy in the programs examined was prepared in response to societal needs at both the national and universal levels at the time. Therefore, the way the concept of food literacy is addressed in the curricula examined varies according to the needs of the period