Genç yetişkinlerde çatışma stilleri, çocukluk çağı travmaları ve yakın ilişkiler: Karma bir araştırma
Young adults' conflict styles, childhood traumas and intimate relationships: A mixed method research
Yazar: PINAR KÜTÜK YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ÜMMET
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Genç yetişkinler = Young adult ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Çatışma = Conflict ; Çatışma eylem stilleri = Conflict action styles ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı genç yetişkinlerin yakın ilişkilerinin, çatışma çözme stilleri ve çocukluk çağı travmaları bağlamında incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, karma yöntem araştırmalarından birisi olan açıklayıcı sıralı karma yöntem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında ilişkisel tarama modelinden, nitel aşamasında ise yorumlayıcı fenomenolojik yaklaşımdan faydalanılmıştır. 

Araştırmanın nicel aşamasında yaşları 18-35 arasında değişen ve Marmara Üniversitesi, Yalova Üniversitesi, Bandırma 17 Eylül Üniversitesi, Giresun Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Haliç Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Harran Üniversitesi, İstinye Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi, Kırıkkale Üniversitesi ve Balıkesir Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenimine devam eden 617 genç yetişkine ulaşılmıştır. Nitel aşamada ise, bu genç yetişkinler arasından gönüllü olan ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği'nden 45 puan üzeri alan 10 genç yetişkin araştırma grubunu oluşturmuştur. 

Araştırma verilerini elde etmek için nicel aşamada, "Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği", "Çok Boyutlu İlişki Ölçeği", "Çatışma Eylem Stilleri Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Nitel aşamada ise yine araştırmacı tarafından oluşturulan "Görüşme Formu" kullanılmıştır.

Verilerin analizi için nicel aşamada SPSS-24 paket programı yardımıyla ve araştırma sorularına uygun olarak Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, t-testi, Basit Regresyon ve Çoklu Regresyon Analizi tekniğiyle analizler gerçekleştirilmiştir. Nitel aşamada verilerin çözümlenmesi için MAXQDA2020 bilgisayar programından faydalanılarak yorumlayıcı fenomenolojik analiz basamakları izlenmiştir. 

Araştırmanın nicel aşamasında gerçekleştirilen regresyon analizi sonuçlarına göre, genç yetişkinlerin çocukluk çağı ruhsal travma puanlarının ilişki doyumu, ilişki korkusu, ilişki izlenimini ayarlama, ilişkide kendine güven, dışsal ilişki kontrolü ve ilişki girişkenliği alt boyutlarından oluşan yakın ilişkilerdeki çeşitli psikolojik eğilimlerini anlamlı düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Dahası, genç yetişkinlerin sahip olduğu çatışma eylem stillerinden kolaylaştırıcı eylem stilinin ilişki doyumunu, ilişki korkusunu, ilişkide kendine güveni, ilişki girişkenliğini ve içsel ilişki kontrolünü anlamlı şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kaçınmacı eylem stilinin ise, benzer şekilde ilişki doyumunu, ilişki korkusunu, ilişki izlenimini ayarlamayı, ilişkide kendine güveni ve ilişki girişkenliğini anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. 

Nitel aşamada yapılan analizler sonucunda, çocuklukta örselenme yaşantılarının, istismar ve ihmalin yanı sıra başka olumsuz deneyimler, işlevsiz ebeveyn tutumları ve yaşa uygun olmayan sorumluluklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genç yetişkinlerin hissettikleri destekleyici bir aile ortamından mahrum olma durumunun beraberinde getirdiği aile aidiyetinin olmayışı ve hissettikleri eksiklik duygusu olarak karşımıza çıktığı tespit edilmiştir. Genç yetişkinlerin deneyimledikleri ebeveyn yokluğunun ise yakın ilişkilerine yansımalarının baba figürünün eksikliğini giderme çabaları ve sevgi için verdikleri ödünler olduğu saptanmıştır. Dahası, genç yetişkinlerin ilişkilerinde yüzeyselliği meydana getiren güven problemi, terk edilme kaygısı, duygusal yakınlıktan kaçınma ve işlevsiz çatışma stilleri gibi eğilimleri olduğu ortaya çıkmıştır. Öte yandan, genç yetişkinlerin hayatlarında koruyucu faktör olarak işlev gösteren akrabalardan gelen destek ve aile dışından gelen desteklerin olduğu da tespit edilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the close relationships of young adults in the context of conflict resolution styles and childhood traumas.  açınmac purpose, the study was carried out with an explanatory sequential mixed methods research, which is one of the mixed methods research. The relational model has been used in the quantitative phase of the research, and the interpretative phenomenological approach was used in the qualitative phase.

In the quantitative phase of the research, the ages ranging from 18 to 35 years old were studied in various departments of Marmara University, Yalova University, Bandırma 17 Eylül University, Giresun University, Afyon Kocatepe University, Haliç University, Atatürk University, Harran University, Istinye University, Akdeniz University, Kırıkkale University and Balıkesir University. Research data has been collected over 617 young adults. In the qualitative stage, 10 young adults who volunteered among these young adults and scored above 35 on the Childhood Trauma Questionnaire formed the research group.

In the quantitative stage, " Childhood Trauma Questionnaire ", "Multidimensional Relationship Scale", "Conflict Activity Styles Inventory" and "Personal Information Form" has been used as data collection tools. In the qualitative stage, the "Interview Form" created by the researcher was used. Data has been analyzed by means of Pearson's Correlation Method, Independent- Samples T-test Technique, Simple Regression and Multiple Regression Analysis techniques. In the qualitative stage, interpretive phenomenological analysis steps has been followed by using the MAXQDA2020 computer program. 

According to the results of the regression analysis, it was concluded that the childhood trauma total scores significantly predicted various psychological tendencies in close relationships consisting of relationship satisfaction, fear of relationship, adjustment of relationship impression, relationship self-confidence, external relationship control and relationship assertiveness. Moreover, it was concluded that the facilitating action style among the conflict action styles of young adults significantly predicted relationship satisfaction, fear of relationship, self-confidence in the relationship, relationship assertiveness and internal relationship control. Similarly, avoidant action style significantly predicted relationship satisfaction, fear of relationship, adjustment of relationship impression, relationship self-confidence and relationship assertiveness.

In the results of the qualitative stage, it was concluded that the early experiences that created the traumatic child were abuse and neglect, as well as other negative experiences, dysfunctional parental attitudes, and age-inappropriate responsibilities. It has been determined that the young adults' feeling of not having a complete family brings to their lives the lack of family belonging and therefore a sense of inadequacy. It has been concluded that the reflections of the absence of parents experienced by young adults on their close relationships are their efforts to eliminate the lack of father figure and the concessions they make for love. Moreover, it has been revealed that young adults have tendencies such as trust problems, abandonment anxiety, avoidance of emotional intimacy and maladaptive conflict sytles that cause superficiality in their relationships. On the other hand, it has also been determined that there are relationships in which family closeness is experienced and support from outside the family, which functions as a protective factor in the lives of young adults.