Türkmen köyü (Ereğli-Konya) civarının jeolojisi, gömülü tuz yataklarının incelenmesi
The geology and the examination of the buried salt deposits around Türkmen village (Ereğli - Konya)
Yazar: BAHADIR GÜLEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADNAN DÖYEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Konya İli Ereğli ilçesi kuzey- kuzey doğusu, Türkmen köyü civarında yer alan çalışma alanı Ereğli Bor Neojen havzası içerisinde yer alır. İnceleme alanında yer alan gömülü kaya tuzu(halit) yataklarının ve kalın anhidrit- jips seviyelerinin ekonomik açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır.İnceleme alanında Alt Paleosen-Orta Eosen yaşlı bazaltik yastık lav ara katkılı ve kireçtaşı bloklu kalın fliş sedimantasyonunu temsil eden Halkapınar Formasyonu temeldir. Üst Eosen- Oligosen yaşlı sığ denizel- lagün ortamında çökelmiş evaporitik Zeyvegediği Anhidritleri açısal uyumsuzlukla Halkapınar Formasyonunu üzerlemiştir. Üst Miyosen ?Pliyosen yaş aralığında karasal çakıltaşı ?kumtaşı gibi kırıntılı birimlerden oluşan Beştepeler Formasyonu uyumsuzlukla alttaki birimi örter. Tüm birimleri uyumsuzlukla örten Kuvaterner yaşlı Alüvyon birimi ise çakıllı, kumlu, killi malzemelerden oluşmuştur. Sıkışma tektoniğinin bir sonucu olan açılma çatlağı ürünü Akhüyük traverteni meydana gelmiş ve halen oluşum devam etmektedir.Bu çalışmada, 25 adet kimyasal analiz numunesi, 40 adet XRD numunesi, 13 adet petrografi numunesi alınarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda sondaj çalışmasıyla denetlenen kaya tuzunun varlığı ortaya konmuştur. Saf, şeffaf, iri kristalli olan kaya tuzunun inceleme alanındaki kalınlığının yaklaşık 1000 m civarında olduğu ve NaCl oranının ise %98' li seviyelere ulaştığı tespit edilmiştir. Jips- anhidritlerin beyaz, gri renkli yer yer kil ara seviyeli olduğu gözlenmiştir.Üst Eosen- Oligosen yaşlı Zeyvegediği Anhidritleri'ndeki kaya tuzu bulgusu bölgedeki madencilik yatırımları için önemli bir hammadde kaynağı niteliğinde olup, yüzeydeki jips- anhidrit mostraları çimento sanayisinde kullanıma elverişlidir. İnceleme alanındaki Akhüyük traverteni düşük porozitesi, gözenekli yapısı ve aranılan renk özelliğine sahip olması sebebiyle mermercilik açısından çok önemli bir sahadır.

Abstract:
Investigation area is located at the north/north-east of Konya Ereğli, Türkmen village which is situated in Ereğli Neogene aged Boron basin. In this study, economical assesment of buried rock salt (halite) and thick anhydrite-gypsum layers have been studied.In the investigation area, Paleocene ? Middle Eocene aged Halkapinar formation is situated in the basement which stands for basaltic pillow lavas and flisch sedimantation with limestone blocks. Upper Eocene ? Oligocene aged shallow marine- lakustrine evaporites which is called Zeyvegedeiği Anhydrite deposits, overlie Halkapınar formation with angular unconformity. Upper Miocene ? Plicoene aged Beştepeler formation, which is formed with congomerate-sandsonte deposits, overlay below units with unconformity. Aluvium units which is formed with, gravel, sand and clay, overlies all the units in the investigation area with unconformity. On the other hand, Akhüyük travertine which is related with compressive tectonics in the area is still continuing to form.In this study, 25 for chemical, 40 for XRD and 13 for petrographic samples have been analysed for assesment of the area. For the result of this study, presence of rock salt in the area exactly put forwarded which is also proved with the drilling studies in the area. Rock salt in the area is observed to be pure, clear and with coarse crystall and have a thickness of approximately 1000 m which NaCl ratio reaches up to %98 percent in the investigation area. Gypsum-anhydrites observed to be white, grey and from place to place clayed in the area.Presence of rock salt in the Upper Eocene- Oligocene aged Zeyvedeği Anhydrites is a good raw material for the mining investments in the area. For this result, gypsum and anhydrite crops in the area are very convenient to use in cement industry. On the other hand, with low porosity, pore features and for demanded colour property, Akhüyük travertines, could be very important for the marble industry in the area.