İlişkisel ve ilişkisel olmayan (NOSQL) veri tabanı yönetim sistemleri mimari performansının yönetim bilişim sistemleri kapsamında incelenmesi
The examination of relational and NOSQL database manegement system's architectural performances in terms of management information systems
Yazar: SERDAR ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE EDİZ ATMACA
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Günümüzdeki bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan değişim ve gelişime bağlı olarak, verilerin modellenmesi ve belli bir modelle ifade edilen verilerin saklanması veri tabanı kullanımını zorunlu kılmaktadır. Temel bir kurum rehberinden, orta ve büyük ölçekli işletmelerin kurumsal ve ticari bilgilerinin organize edilerek saklanmasına kadar farklı alanlarda veri modelleme ve depolanması bir zorunluluk haline gelmiştir.  Verinin büyüklüğü, miktarı ve karmaşıklığı gibi etkenlere bağlı olarak farklı veri modelleme, veri depolama ve sorgulama yöntemleri geliştirilmiştir. Veri miktarındaki ciddi artış, uzun süredir ihtiyaçlara cevap veren ilişkisel veri tabanı sistemleri ile birlikte ilişkisel olmayan (NoSQL) sistemlerin de gelişmesine neden olmuştur. Geliştirilen birçok ilişkisel veri tabanı yanı sıra yakın geçmiş itibarıyla ortaya çıkan çok sayıdaki NoSQL veri tabanları, farklı özellikleri nedeni ile, organizasyonların yönetim bilgi sistemlerinde çalışan veri tabanı yöneticilerinin seçim yapmasını zorlaştırmaktadır. İlişkisel ve NoSQL veri tabanı özelliklerini iyi bilerek, hazırlanan uygulamaların niteliklerine en uygun veri tabanını seçmek gerek maliyet gerekse hız açısından oldukça önemlidir. Yapılan çalışmada işletmeler tarafından kullanılan veri tabanı yönetim sistemlerinin seçimi problemi üzerinde durulmuştur. Firmaların yönetim bilgi sistemlerinde çok sık kullanılan uygulamalar baz alınarak seçilen bir uygulama ile, ilişkisel ve NoSQL veri tabanlarının farklı veri tabanı sorgu türleri karşısında gösterdikleri performans karşılaştırılmıştır. İşletmelere hangi durumda nasıl bir veri tabanı yönetim sistemi kullanmaları konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Changes and developments in information and communication technologies in modern-day, modeling of data and storage of data expressed in a certain model make it essential to use a database. The need for data modeling and storage in different areas arises, from a basic corporate directory to organizing and storing corporate and commercial information for medium and large-scale enterprises. Different data modeling, data storage and querying methods have been developed, depending on factors such as size, amount and complexity of the data. A significant increase in the amount of data has led to the development of nonrelational database systems (NoSQL) as well as relational database systems that respond to long-responding needs. Numerous NoSQL databases emerging in recent years as well as many developed relational databases make it difficult for database administrators, who work in the management information systems of organizations, to select with distinctive characteristics. In the work being done, it is emphasized on the problem of selection of database management systems that is used by the enterprises. Performance of relational and NoSQL databases against diverse types of database query types was compared with an application selected based on applications that are frequently developed in the management information systems of companies. The results of the tests were analyzed and the effects on the operational efficiency of the NoSQL database management systems were investigated by making radical changes in the applications developed by the management information systems of the firms or institutions.