İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinde yapılandırmacı öğrenme yoluyla fen okuryazarlığının geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Improving scientific literacy levels of the fifth grade students by constructivist learning: An action research
Yazar: ŞENGÜL SAİME ANAGÜN
Danışman: PROF. DR. ŞEFİK YAŞAR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eylem araştırması = Action research ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Yapılandırmacı öğrenme = Constructivist learning

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim beşinci sınıf öğrencilerinde Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programının benimsediği yapılandırmacı yaklaşımın uygulanması ile fen okuryazarlığının nasıl geliştirilebileceğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma kuram ve uygulamayı bütünleştirmek ve öğretimi iyileştirmek adına eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir.Araştırmanın uygulaması 2007?2008 öğretim yılı güz döneminde Eskişehir Cumhuriyet İlköğretim Okulu'nda gerçekleştirilmiştir. Öğretim uygulamaları 5/A sınıfında yer alan 27 öğrencinin tümü üzerinde gerçekleştirilmiş; ancak araştırmanın katılımcıları olarak altısı kız, üçü erkek olmak üzere toplam dokuz odak öğrenci ile çalışılmıştır. Araştırmada fen okuryazarlığı geliştirme çalışmaları 22.10.2007-21.01.2008 tarihleri arasındaki Fen ve Teknoloji dersinin toplam 50 ders saatinde uygulanmıştır. Araştırmanın verileri video kayıtları, yarı-yapılandırılmış görüşme, fen ve teknoloji dersi tutum ölçeği, bilimsel süreç becerileri testi, başarı testi, araştırmacı günlüğü ve öğrenci günlükleri olmak üzere farklı veri toplama araçları ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 15.0 paket programı ile çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Nitel veriler ise, betimsel analiz ile çözümlenmiş ve elde edilen bulgular araştırma sorularına bağlı kalınarak yorumlanmıştır.Araştırmada ulaşılan sonuçlar öğrencilerin fen okuryazarlığının bilgi, beceri ve tutum boyutlarında gelişim gösterdiklerini ortaya koymuştur. Öğrenciler ön bilgilerine dayalı olarak düzenlenen etkinlikler sonucunda bilgi yapılarını derinleştirmişlerdir. Bilimsel süreç becerilerinden değişkenleri belirleme becerisinde nicel boyuttaki veriler gelişim olduğunu ortaya koyarken nitel veriler bu sonucu desteklememiştir. Öğrencilerin kestirim ve ölçme becerileri ise sınırlı düzeyde gelişmiştir. Öğrencilerin derse yönelik tutumları ve bilimsel tutumlarında da gelişim olduğu nicel ve nitel sonuçlarla ortaya konmuştur. Araştırma sonuçları öğrencilerin dersten zevk alarak öğrendiklerini ve başarı güdülerinin arttığını göstermiştir. Bunun yanı sıra öğrenciler kendileri ile bilim adamlarının çalışmalarını özdeşleştirmişler ve bilimsel süreçleri yürütme becerilerini geliştirmişlerdir.

Abstract:
In this study, the aim is to emphasize how to improve the scientific literacy and the application of constructivist approach adopted in the Teaching Program of the Science and Technology course in fifth grade primary school students. For the purpose of unifying theory and practice, and improving the instructional applications, the research was designed as an action research.The research was conducted in Eskişehir Cumhuriyet Primary School in the fall term of 2007?2008 academic years. The instructional methods were applied on 27 students of 5/A class, but the participants of the research were totally nine focal students, including six girls and three boys. In this research, the studies to improve science literacy were applied for 50 hours in the courses of Science and Technology between 22.10.2007 ?21.01.2008. The data were collected with seven tools which are; video records, semi-structured interviews, Science and Technology Course Attitude Scale, Scientific Process Skills Test, Achievement Test, researcher and students journals. The qualitative data were analyzed by descriptive analysis and the findings were interpreted according to the research questions. The quantitative data were analyzed and interpreted by using 15.0 version of SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program.The study results revealed that the participant students? scientific literacy levels were improved in knowledge, skill and attitude dimensions. It was observed that the students deepened their knowledge structures at the end of the activities which are designed based on the students? prior knowledge. Determining variables which are one of the process skills were improved according to quantitative results, but qualitative results did not support this result. Predicting skills of the students? were improved in limited level. Both qualitative and quantitative results presented that attitudes toward science and scientific attitudes of students? were improved. The results also showed that students were learned with appreciation and their motivations about achievement were improved. As well as these results, students were also identified their works with scientist?s works and improved their implementation of scientific process skills.