Sağlıklı baş üstü aktivite yapan sporcularda fiziksel parametrelerin üst ekstremite performans testleri üzerine etkisi
The effect of physical parameters on upper extremity performance tests in healthe overhead athletes
Yazar: FIRAT KARA
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBİN ERGİN
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Fizik tedavi = Physical therapy ; Fiziksel performans = Physical performance ; Spor performansı = Athletic performance ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmadaki amaç sağlıklı baş üstü aktivite yapan sporcularda fiziksel parametrelerin üst eksremite performans testleri üzerine etkisini araştırmaktır.
GEREÇ-YÖNTEM: Çalışma kesistsel olarak planlandı. Çalışmaya 121 sağlıklı baş üstü aktivite yapan sporcular dahil edildi. Omuz eklem hareket açıklıkları için Dijital Gonyometre (Baseline Dijital İnklinometre) ile, omuz bölgesi izometrik kas kuvveti için Dijital El Dinamometre ile, kor bölge dayanıklılığı için McGill Kor Endurans Testleri ile değerlendirmeler yapıldı. Üst ekstremite performans testlerinden Kapalı Kinetik Zincir Üst Ekstremite Stabilizasyon Testi (KKZÜEST), Üst Ekstremite Y Denge Testi (ÜEYDT) ve Üst Ekstremite Rotasyon Testi (ÜERT) değerlendirildi. Çalışmada değerlendirme süresi sporcuların motivasyonuna bağlı olarak 45-60 dk sürdü. Elde edilen veriler R programı ile analiz edildi.
BULGULAR: Çalışmaya katılan baş üstü sporcuların yaş ortalaması 20.97 ± 3.07 yıl, spor dallarına göre sınıflandırılması voleybol %43, hentbol %36, basketbol %21 idi. Regresyon analiz sonuçlarına göre KKZÜEST ile nondominant internal rotasyon EHA negatif yönde (B = –0,10238; SH = 0,04918; p = 0,03), dominant internal rotasyon izometrik kas kuvveti (B = 0,36432; SH = 0,14536; p = 0,01) ve kor bölge fleksör dayanıklılığı ise pozitif yönde (B = 0,02187; SH = 0,00984; p = 0,02) ilişkili bulundu. ÜEYDT dominant taraf nondominant internal rotasyon EHA negatif yönde (B =  0,17923; SH = 0,07984; p = 0,02), kor bölge dominant lateral dayanıklılık ile pozitif yönde (B = 0,15211; SH = 0,07961; p = 0,04) ilişkili bulundu. ÜEYDT nondominant taraf nondominant internal rotasyon EHA negatif yönde ilişkili bulundu (B = –0,16583; SH = 0,07728; p = 0,03). ÜERT dominant taraf nondominant internal rotasyon EHA negatif yönde (B = –0,03142; SH = 0,01545; p = 0,04), dominant internal rotasyon izometrik kas kuvvet pozitif yönde ilişkili bulundu (B = 0,16524; SH = 0,07285; p = 0,02). ÜERT nondominant taraf dominant internal rotasyon kas kuvveti pozitif yönde ilişkili bulundu (B = 0,14478; SH = 0,07293; p = 0,04).

SONUÇ: Nondominant tarafın omuz internal rotatasyon eklem hareket açıklığındaki azalma, üst ekstremite fiziksel performans test skorlarını arttırmaktadır. Dominant tarafın omuz internal rotatörlerinin izometrik kas kuvvetinin artması KKZÜEST ve ÜERT skorlarını arttırmaktadır. Kor bölgenin fleksör ve dominant taraf lateral dayanıklılıkları arttıkça sırasıyla KKZÜEST ve ÜEYDT test skorları artmaktadır. Bu sonuçlara göre perfomans test skorlarına etki eden fiziksel parametreler değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle baş üstü aktivite yapan sporcularda antreman takiplerinde, yaralanma sonrası rehabilitasyon sonuçlarının takibinde ve özellikle spora dönüş aşamasında karar verirken, KKZÜEST ve ÜEYDT'nin birlikte kullanılmasını öneriyoruz.

Anahtar kelimeler: Baş üstü sporcu; Üst ekstremite performans testleri; Fiziksel parametreler; İzometrik kas kuvveti; Kapalı Kinetik Zincir;

Abstract:
OBJECTIVE: This study aimed to investigate the effect of physical parameters on upper extremity performance tests in healthy overhead athletes.
MATERIALS-METHODS: The study was planned as a cross-sectional study. The study included 121 healthy overhead athletes. Shoulder range of motion (ROM) was assessed by a Digital Goniometer (Baseline Digital Inclinometer), shoulder isometric muscle strength was assessed by a Digital Hand Dynamometer, and core endurance was assessed by McGill Core Endurance Test. The Closed Kinetic Chain Upper Extremity Stabilization Test (CKCUEST), Upper Extremity Y Balance Test (UEYBT), and Upper Extremity Rotation Test (UERT) were evaluated. The evaluation period lasted 45-60 minutes depending on the athletes' motivation. The data obtained were analyzed with R software.
RESULTS: The mean age of the overhead athletes participating in the study was 20.97 ± 3.07 years, and the classification according to sports branches was volleyball at 43%, handball at 36%, and basketball at 21%. According to the results of regression analyses, nondominant internal rotation ROM was negatively correlated with CKCUEST (B = -0.10238; SE = 0.04918; p = 0.03), and dominant internal rotation isometric muscle strength (B = 0.36432; SE = 0.14536; p = 0.01) and core flexor endurance were positively correlated (B = 0.02187; SE = 0.00984; p = 0.02) with CKCUEST. UEYBT dominant side was negatively correlated with the nondominant internal rotation ROM (B = 0,17923; SE = 0,07984; p = 0,02) and positively with the core region dominant lateral endurance (B = 0,15211; SE = 0,07961; p = 0,04). UEYBT nondominant internal rotation ROM on the nondominant side was negatively correlated (B = -0.16583; SE = 0.07728; p = 0.03). UERT dominant side nondominant internal rotation ROM was negatively correlated (B = -0,03142; SE = 0,01545; p = 0,04), and dominant internal rotation isometric muscle strength was positively correlated (B = 0,16524; SE = 0,07285; p = 0,02). UERT nondominant side dominant internal rotation muscle strength was positively correlated (B = 0.14478; SE = 0.07293; p = 0.04).

CONCLUSIONS: Decreased shoulder internal rotation range of motion on the nondominant side increases upper extremity physical performance test scores. An increase in the isometric muscle strength of the shoulder internal rotators of the dominant side increases the CKCUEST and UERT scores. As the flexor and dominant side lateral endurance of the core area increased, CKCUEST and UERT test scores increased, respectively. According to these results, the physical parameters affecting the performance test scores show variability. Therefore, we suggest that CKCUEST and UEYBT should be used together in the follow-up of training, in the follow-up of rehabilitation results after injury, and especially when making decisions about return to sport in athletes who perform overhead activities.

Keywords: Overhead Athletes; Upper Extremity Performance Tests; Physical Parameters; Isometric Muscle Strength; Closed Kinetic Chain;