Hümik asit uygulamalarının mısır (Zea mays L.) bitkisinin kök gelişimi ve besin elementleri alımına etkisi
Effect of humic acid application on root growth and nutrient elements uptake of maize (Zea mays L.) plant
Yazar: KUTLUHAN GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN RİFAT YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Birim kök = Unit root ; Makrobesin elementleri = Macronutrient elements ; Mikrobesin elementleri = Micronutrient elements

Özet:
Bu çalışmada, artan dozlarda uygulanan humik asitin, mısır bitkisinin kök ve toprak üstü aksamının uzunluk, kuru-yaş ağırlıklarına olan fiziksel etkilerinin yanı sıra, yine gövde ve kök kısımlarında N, P, K, Ca ve Mg gibi makro elementler ile Fe, Cu, Zn ve Mn gibi mikro elementlerin içeriği araştırılmıştır. Bu amaçla, 2 ayrı mısır çeşidine topraktan 0, 50, 100, 150 ve 200 mg kg-1 olacak şekilde humik asit uygulanmıştır. Deneme, tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Polietilen kaplı plastik saksılara, 4.5 kg toprak doldurularak, her saksıya 8 tohum ekilmiş ve çimlenme sonrası her saksıdaki bitki sayısı 3 olacak şekilde seyreltme yapılmıştır. 60 günlük gelişim süresi sonunda bitkiler hasat edilmiş, kök-gövde uzunlukları ve kuru ağırlıkları belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, Hazar F1 çeşidinde gövde kuru ağırlık artışını 200 mg kg-1 humik asit uygulamasının artırdığı, kök kısmında yine 200 mg kg-1 humik asit uygulamasının yaş ağırlık ve kuru ağırlığı istatistiki olarak önemli ölçüde artırdığı, Helen F1 çeşidinin gövde uzunluğu bakımından 200 mg kg-1 humik asit uygulamasının, yine gövde kuru ağırlığı bakımından 100 ve 150 mg kg-1 humik asit uygulamasının önemli etkisinin olduğu, kök uzunluğu bakımından ise, 150 mg kg-1 humik asit uygulamasının en iyi doz olabileceği belirlenmiştir. Makro ve mikro element içerikleri incelendiğinde ise, Hazar F1 çeşidinin gövde kısmı için, dozlar arttıkça N içeriğinin azaldığı, buna karşın K içeriği bakımından 200 mg kg-1, Zn içeriği bakımından 50 mg kg-1 humik asit uygulamasının önemli bir etki yarattığı, Fe ve Cu bakımından humik asit uygulamalarının kontrole göre içeriğini düşürdüğü, kök kısmında ise, 150 mg kg-1 humik asit uygulamasının P, K ve Ca elementleri açısından önemli bir artışa yol açtığı, Fe ve Mn'da 150 mg kg-1, Cu ve Zn'de ise 200 mg kg-1 humik asit uygulamasının en uygun doz olabileceği saptanmıştır. Helen F1 çeşidinin makro ve mikro besin element içerikleri incelendiğinde ise, gövde de, P elementi açısından 50 mg kg-1, K elementi için 100 mg kg-1'nin istatistiki olarak önemli bir etki yarattığı, buna karşın, humik asit uygulamalarının kontrole göre Ca içeriğini düşürdüğü, Cu ve Zn bakımından 50 mg kg-1 humik asit uygulamasının uygun doz olacağı, kök kısmı incelendiğinde ise, K yönünden 200 mg kg-1, Ca ve Mg'da ise, 50 mg kg-1'in önemli bir etkiye sahip olduğu,  Fe, Zn ve Mn için ise 50 mg kg-1 humik asit uygulamasının daha uygun doz olacağı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the chemical effects of humic acid applications applied at increasing doses on the length, dry-wet weights of root and body parts of corn plant, as well as macro (N, P, K, Ca) and micro elements (Fe, Cu, Zn, Mn) in body and root parts were investigated. For this purpose, humic acid was applied in the soil form of 0, 50, 100, 150 and 200 mg kg-1 from 2 different corn variety. This study was conducted as randomized block design with 3 replicates. In a polyethylene covered plastic pot, 4.5 kg of soil was filled, 8 plants were planted in each pot, and after germination, the number of plants in each pot was reduced to 3. At the end of the 60 day, the plants were harvested, root-body lengths and dry weights were determined. According to the results obtained from the study, it was observed that in the Hazar F1 variety, application of 200 mg kg-1 humic acid to body dry weight and application of 200 mg kg-1 humic acid in the root part significantly increased wet and dry weight. Also observed that, application of 200 mg kg-1 humic acid in terms of body length and a significant effect of 100 and 150 mg kg-1 humic acid application in terms of body dry weight of the Helen F1 variety. In terms of root length, 150 mg kg-1 humic acid application was found to be the best dose. When the macro and micro element contents are examined, for the body part of the Hazar F1 variety, as doses increased, N content decreased, whereas the application of 200 mg kg-1 for K content and 50 mg kg-1 for Zn content had a significant effect, in terms of Fe and Cu, the application of humic acid decreased the content of the control, in the root part, 150 mg kg-1 humic acid application leads to a significant increase in P, K and Ca elements, 150 mg kg-1 in Fe and Mn, and 200 mg kg-1 humic acid in Cu and Zn could be the most appropriate dose. When the macro and micro nutrient contents of Helen F1 were examined, it was found that 50 mg kg-1 for P element, 100 mg kg-1 for K element had a significant effect for the body part, on the other hand, humic acid applications reduced Ca content compared to control, 50 mg kg-1 humic acid application in terms of Cu and Zn would be appropriate, in the root part, 200 mg kg-1 in K element, 50 mg kg-1 in Ca and Mg have a significant effect and 50 mg kg-1 humic acid can be applied in Fe, Zn and Mn.