UV radyasyon dozunun termolüminesans dozimetrelerle incelenmesi
Investigation of UV radiation dose with thermoluminescence dosimeters
Yazar: AYLİN ÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. ARZU EGE
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Genel Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Termolüminesans = Thermoluminescence

Özet:
UV (mor ötesi) elektromanyetik spektrumun bir parçasıdır. İnsanlar günlük yaşantılarında güneşten ya da endüstride kullanılan yapay kaynaklardan UV radyasyonuna maruz kalırlar. UV radyasyonun biyolojik etkileri dalgaboyu ile oldukça değişmektedir. UV spektrum dalga boyuna göre üç alt gruba ayrılır: UVA (400-315 nm), UVB (315-290 nm) and UVC (280-200 nm). Bu çalışmanın amacı UV radyasyonun ölçümünde termolüminesans dozimetrelerin (TLD) kullanılmasının incelenmesidir. TLD?ler, canlı organizmaların maruz kaldığı radyasyon dozun belirlenmesinde kullanım kolaylığı, ucuz olması ve kolay temin edilebilirliği gibi bazı üstün özelliklere sahiptir. Çalışmada çeşitli ticari ve ticari olmayan termolüminesans dozimetrelerin, UV radyasyonuna maruz bırakılmalarının ardından termolüminesans (TL) ışıma sinyalleri alınmıştır. Çalışmada kullanılan dozimetreler, LiF:Mg,Cu,P, CaB4O7:Dy, CaSO4:Dy, Li2B4O7:Cu,Ag,P, MgB4O7:Dy,Na, MgB4O7:Tm,Mn dozimeterleridir. Ayrıca Dr. Popovici tarafından sentezlenmiş olan itriyum niyobat (YNbO4) fosforu da kullanılmıştır. YNbO4 fosforunun UV radyasyonuna karşı kararlılık, doz cevabı gibi dozimetrik özellikleri incelenmiştir. Ayrıca, bu fosforun yaklaşık 150 ?C deki temel ışıma pikine ait tuzak enerjisi (E), frekans faktörü (s) ve kinetik mertebe (b) gibi kinetik parametreleri artan doz, çeşitli ısıtma hızları, pik şekli yöntemleri kullanılarak hesaplanmıştır.

Abstract:
UV radiation is part of the electromagnetic spectrum. People are exposed to UV radiation from the sun and many artificial sources used in industry and daily life. The biological effects of UV radiation change extremely with wavelength. The UV spectrum is further subdivided into three regions according to wavelength: UVA (400-315 nm), UVB (315-280 nm) and UVC (280-200 nm). The aim of current study is to investigate the usability of thermoluminescence dosimeters (TLDs) in measuring the UVB radiation. TLDs have some superior characteristics such as their availability, being cheap and easy to use in determination of exposed dose to living organisms. In this study, the thermoluminescence glow curves of a variety of commercial and non-commercial thermoluminescent dosimeters (TLD) were recorded after exposing to UV radiation. Dosimeters used in this study were LiF:Mg,Cu,P, CaB4O7:Dy, CaSO4:Dy, Li2B4O7:Cu,Ag,P, MgB4O7:Dy, Na, MgB4O7:Tm, Mn. Moreover, yttrium niobate (YNbO4) phosphor synthesized by Dr.Popovici was also used. Dosimetric characteristics of YNbO4 phosphor such as dose response and stability against UV radiation were examined. Furthermore, The kinetic parameters, namely trap energy and frequency factor (s) associated with the main glow peak (?150 ?C) of this phosphor were determined using additive dose, various heating rates (VHR) and peak shape methods (PS).