Cerrahi sonrası analjezik kullanımının ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Analysis of the use of analgesic and related factors after surgery
Yazar: DENİZ HAYAT
Danışman: DOÇ. DR. FADİME ÇINAR
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi = Surgery ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç:  Bu araştırma, cerrahi sonrası hastaların ağrı düzeylerine göre analjezik kullanım durumlarını ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. 
Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı ve retrospektif tipte olan bu araştırmanın evrenini İstanbul ilinde faaliyet gösteren özel bir hastanenin 01 Ocak-31 Aralık 2019 tarihleri arasında cerrahi girişim için yatışı yapılmış ve cerrahi girişim sonrası 3 gün süreyle klinikte analjezik kullanım takibi olan 360 hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise evren sayısı üzerinden GPower 3.1 programı kullanılarak hesaplanan 190 hasta oluşturdu. Ancak eksik veri  kaydı nedeniyle 188  hasta verileri çalışmaya dahil edildi. Veriler "Bireysel Bilgi, Ağrı Değerlendirme ve Analjezik Kullanım Formu" ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde SPPS 25.0 istatistik paket programı kullanıldı. 
Bulgular: Araştırmaya dahil edilen hasta verilerinin değerlendirilmesine göre   yüzde 60,6'sı erkek, yüzde 39,4'ü kadın ve yüzde 45,2'sinin lise mezunu, yüzde 50'sinin 30-49 yaş arasında olduğu ve yüzde 90,4'ünün açık cerrahi girişim geçirdiği belirlendi. Cerrahi girişim geçiren hastaların cerrahi girişimin gerçekleştiği gün açısından hasta tanıtıcı özelliklere göre cerrahi ağrı ortalamaları karşılaştırıldı. Bu karşılaştırmaya göre, cerrahi girişimin ilk gününde cerrahi girişim türünün ve ağrının karakterinin ağrı puan insidansını etkilediği bulundu. Cerrahi sonrası 1. Günde, cinsiyet, yaş, alkol kullanımının ağrı insidansı etkilediği, 2. Günde ise alkol madde kullanımı ve anestezi türünün ağrı ortalamaları ile arasında anlamlı bir fark olduğu belirlendi. (p<0,05). Hasta kontrollü analjezi kullanım oranının cerrahi girişim günü yüzde 42 (n=79), 1. gün yüzde 14.4 (n=26), 2. Gün yüzde 7,4 (n=14) olduğu saptandı. Cerrahi girişim sonrası 1. ve 2. Günlerde hasta kontrollü analjezi uygulanan ve uygulanmayan hastalar arasında ağrı puan ortalamasının farklılaşmadığı belirlendi (p>0,05).
Sonuç olarak: Farmakolojik tedavilerdeki gelişim ve kanıta dayalı farmakolojik olmayan yöntemlere rağmen cerrahi ağrı yaşama sıklığının yüksek olduğu belirlendi. Analjezik ilaçların yeterli miktarda kullanımı ile ağrısızlık ve konforun sağlanmasında hemşirelerin rolü çok fazladır. Hemşirelerin cerrahi girişim öncesinde hastaların bireysel özellikleri göz önünde bulundurarak ağrı planlamalarını yapması cerrahi sonrası analjeziklerin yeterli miktarda kullanılması için gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu planlamalar için hemşirelerin, ağrı tedavisi ile ilgili güncel bilgileri takip ederek farkındalığının arttırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, Cerrahi Sonrası Ağrı, Ağrının Tedavisi, Analjezik İlaçlar

Abstract:
Objective: This research was carried out to determine the use of analgesics and relevant factors according to the pain levels of the patients after surgery.
Materials and Methods: The universe of this descriptive study, which has been of a type from past to present, consisted of 360 patients who were hospitalized for surgical intervention between January 1 and December 31, 2019 in a private hospital operating in the city of Istanbul and stayed for 3 days in the clinic for follow up with analgesic use. The sample of the study, on the other hand, consisted of 190 patients who were calculated via the GPower 3.1 program out of the number of universes. However, patient data of 188 patients were included in the study due to incomplete data recording. The data were collected using "Personal Information, Pain Assessment and Analgesic Use Form". SPPS 25.0 statistics package program was used to evaluate the data.
Results: According to the evaluation of the patient data included in the study, 60.6 percent are men, 39.4 percent are women and 45.2 percent are high school graduates, 50 percent are between the ages of 30-49 and 90.4 percent are open It was determined that he had undergone surgical intervention. The average surgical pain of the patients who underwent surgery was compared according to the patient's introductory characteristics in terms of the day of surgery. According to this comparison, it was found that the type of surgery and the character of the pain affected the incidence of pain scores on the first day of surgery. It was determined that gender, age, and alcohol use affected the incidence of pain on the 1st postoperative day, and that there was a significant difference between the averages of pain and the type of anesthesia on the 2nd day. (p <0.05). The rate of using patient controlled analgesia was found to be 42 percent (n = 79) on the day of surgery, 14.4 percent (n = 26) on day 1, and 7.4 percent on day 2 (n = 14). It was determined that the average pain score did not differ between the patients who received and did not receive patient-controlled analgesia on the 1st and 2nd days after surgery (p> 0.05).

As a result: The development and evidence in pharmacological treatments revealed that the frequency of pain experience was high despite non-pharmacological methods. Nurses have a great role in providing painlessness and comfort with adequate use of analgesics. It is thought that analgesics are necessary for the right scenario after realizing the pain planning by considering the personal characteristics of the response. For these planning, the awareness of nurses can be increased by following up-to-date information on pain treatment.

Keywords: Pain, Postoperative Pain, Pain Management, Analgesic Drugs