5.sınıf fen bilimleri dersi öğretim programının kazanımlarının gerçekleştirilme düzeylerine ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Examination of teachers' views on the level of realization of the learning outcomes of the 5th grade science curriculum
Yazar: SEZEN DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL TARKIN ÇELİKKIRAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada amaç 2018 yılında güncellenen 5. sınıf fen bilimleri dersi
öğretim programının ünitelerine ilişkin kazanımların gerçekleştirilme düzeylerine
dair öğretmen görüşlerinin incelenmesidir. Belirlenen amaç doğrultusunda nitel ve
nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yönteminin
açıklayıcı deseninden yararlanılmıştır. Çalışmanın nicel araştırma örneklem
grubunu Türkiye'de MEB'e bağlı ortaokullarda görev yapan 30 tane 5. sınıf fen
bilimleri öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri 5. sınıf fen
bilimleri dersi öğretim programında bulunan kazanımların 5. sınıf seviyesine
uygunluğuna ve sınıf ortamında uygulanabilirliğine yönelik öğretmen görüşlerini
ortaya çıkarmak amacıyla, araştırmacılar tarafından hazırlanan anket ile
toplanmıştır. Hazırlanan ankette öğretmenlere 5. sınıf fen bilimleri öğretim
programının tüm kazanımları sunularak bu kazanımların 5. sınıf seviyesine
uygunluğuna dair görüşlerini ''hiç uygun değildir, kısmen uygundur ve tamamen
uygundur'' şeklinde belirtmeleri istenmiştir. Ayrıca ankette yer alan başka bir
soruda öğretmenlerden her bir kazanımın sınıf ortamında ne kadar uygulanabilir
olduğuna dair görüşlerini de "hiç uygulanabilir değil, kısmen uygulanabilir veya
tamamen uygulanabilir" seçenekleriyle belirtmeleri istenmiştir. Öğretmenlerin
ankete verdikleri cevaplardan elde edilen verilerin betimsel analizi yapılarak
öğretmenlerin yarısından fazlası tarafından 5. sınıf seviyesine tam olarak uygun
bulunmayan kazanımlar belirlenmiştir. Toplam 36 kazanım içerisinden 6
kazanıma ilişkin %50'nin üstünde öğretmenin 5.sınıf öğrenci seviyesine hiç uygun
değildir ya da kısmen uygundur şeklinde görüş belirttikleri ortaya konulmuştur.
Nicel verilerden elde edilen bulgular ışığında belirlenen altı kazanıma ilişkin altı
fen bilimleri dersi öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak nitel
veriler elde edilmiştir. Nitel verilerin içerik analiz sonucu, ilgili kazanımların
kazandırılmasında yaşanan zorlukların nedenleri, kazanımlara ilişkin
öğretmenlerin sınıf uygulamalarına yönelik bulgular(kullanılan öğretim yöntemleri,
kullanılan ölçme değerlendirme yöntemleri, kazanımlar kazandırılamadığında
öğretmenler tarafından izlenen yollar) ve kazanımlara ilişkin öğretmenlerin dile
getirdiği öneriler çalışmada sunulmuştur. Altı kazanımın kazandırılmasında
yaşanan zorlukların nedeni olarak öğretmenler genelde kazanımın soyut
kavramlar içermesini ve öğrencilerin soyut düşünebilme açısından
hazırbulunuşluklarının yeterli olmamasını ileri sürmüşlerdir. Çalışma sonucunda
kazanımı kazandırmak için öğretmenlerin kullandıkları öğretim yöntem ve
tekniklerin sınıfların kalabalık olması, laboratuvar ortamının olmaması, malzeme
eksikliği gibi fiziksel koşullardan dolayı genel olarak düz anlatım ve gösteri deneyi
ile sınırlı olduğu görülmüştür. Kazanımlara ilişkin öğretmenler tarafından belirtilen
öneriler ise ders kitaplarının içerik olarak etkinlik ve bol örneklerle
zenginleştirilmesi, okul imkânlarının iyileştirilmesi, kazanımın basitleştirilmesi veya
üst sınıflarda ele alınması şeklinde olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the opinions of teachers about the
learning outcomes of the 5th grade science curriculum updated in 2018. In line
with the determined purpose, the explanatory design of the mixed research was
used, in which qualitative and quantitative research methods are used together,
The sample group for the quantitative reasearch of the study consists of 30
5th grade science teachers working in secondary schools affiliated to the Ministry
of National Education in Turkey. Quantitative data of the study were collected
through a questionnaire prepared by the researchers in order to reveal the
opinions of teachers about the suitability of the learning outcomes of the 5th grade
science curriculum for the 5th grade level and their applicability in the classroom
environment. In the questionnaire, all the learning outcomes of the 5th grade
science curriculum were presented to the teachers and they were asked to state
their views on the suitability of these acquisitions for the 5th grade level as "not
appropriate at all, partially appropriate and completely appropriate". In addition, in
another question in the questionnaire, teachers were asked to indicate their views
on how applicable each learning outcome is in the classroom environment, with
the options "not applicable at all, partially applicable or fully applicable". By
descriptive analysis of the data obtained from the answers given by the teachers
to the questionnaire, the learning outcomes that were stated as not completely
appropriate for the 5th grade level by more than half of the science teacher were
determined. It has been revealed that more than 50% of the teachers stated that
six learning outcomes out of 36 are not suitable for the 5th grade student.
Qualitative data were obtained by conducting semi-structured interviews with six
science teachers regarding the six learning outcomes determined in the light of the
findings obtained from the quantitative data. As a result of content analysis, the
reasons for the difficulties experienced in acquiring learning outcomes to students,
the findings regarding the classroom practices of the teachers (teaching methods
used, measurement and evaluation methods used, the ways followed by teachers
when learning outcomes could not be achieved) and the suggestions expressed
by the teachers regarding the learning outcomes are presented in the study. As
the reason for the difficulties experienced in the acquisition of the six learning
outcomes, the teachers generally claimed that the outcome includes abstract
concepts and that the students' readiness for abstract thinking is not sufficient. As
a result of the study, it was seen that the teaching methods and techniques used
by the teachers in order to gain the outcome were generally limited to lecture and
demonstration experiment due to physical conditions such as crowded
classrooms, lack of laboratory environment and lack of materials. It has been
determined that the suggestions made by the teachers regarding the outcomes
are enriching the textbooks with activities and plenty of examples, improving
school facilities, and simplifying the outcomes or addressing them in the upper
grades.