Batı sanatında Ganymedes miti
The myth of Ganymedes in Western art
Yazar: MİNA ÖRSES
Danışman: DOÇ. DR. SERAP YÜZGÜLLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Avrupa sanatı = European art ; Ganymedes = Ganymedes ; Mitler = Myths ; Mitoloji = Mitology ; Resimler = Pictures ; Sanat eserleri = Artistic works ; Tanrılar = Gods ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
Güzelliği nedeniyle kaçırılan ve tanrılara saki yapılan Troyalı genç Ganymedes'in mitini ve mitin çeşitli gösterim biçimlerini incelediğimiz çalışmamızda, Antikçağ'dan Neoklasizm'e kadar Batı sanatında üretilen yapıtlar üzerinden Ganymedes betimleri ikonografik yöntemle çözümlenmiştir.  İlk bölümde, Ganymedes miti ve mitin farklı kaynaklara göre değişkenlik gösteren kurgusu üzerinde durulmuş, bu kapsamda, Zeus ve Ganymedes miti ve ikonografisiyle ilgili belirleyici metinler olan Homeros, Vergilius, Ovidius ve Xenophon gibi Antik dönem yazarlarının eserleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Ayrıca, Ganymedes'in, Zeus veya kartal olmaksızın ve kaçırılış temasına gönderme yapmayan tekil gösterimleri bu kısımda konu edilmiştir. Ganymedes'in tek başına ve elinde bir aşk hediyesi taşırken gösterildiği Antik Yunan vazo resimlerinden örnekler ile kaçırılışının sonrasında gencin sakiliğinin vurgulandığı Parmigianino'nun Ganymedes'leri bu kapsamda ele alınmıştır.		
İkinci bölümde, Ganymedes ve Zeus ikonografisinde en yaygın betim tipini oluşturan kaçırılış sahneleri konu edilmiştir. Ganymedes'in kaçırılışı sahnelerinin çalışmanın kronolojik kapsamı içinde yer alan örnekleri, Antikçağ'dan Neoklasik döneme değin ikonografik açıdan incelenmiştir. Öte yandan kaçırılış sahneleri bağlamında 'aykırı' fakat belirleyici gösterim tipleri ortaya koyan Michelangelo, Rembrandt, Rubens ve Maes gibi sanatçıların özgün yapıtları da bu bölüm kapsamında ayrıntılarıyla değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, Ganymedes'in insan formundaki Zeus'a veya sakilik yaptığı ya da ikilinin diğer Olymposlularla birlikte gösterildiği sahneler konu edilmiştir.

Abstract:
In first part of our study, the myth of Ganymedes, a young Trojan who was kidnapped for his beauty and made a cupbearer by the gods, is analyzed through the iconography of Ganymedes depictions and discussed through the works produced in Western art from Antiquity to Neoclassicism. The Ganymedes myth and its fiction, which varies according to different sources, are evaluated, and in this context, the works of ancient writers such as Homer, Vergilius, Ovidius and Xenophon, decisive texts about the Zeus and Ganymedes myth and iconography, are examined comparatively. In addition, the singular representations of Ganymedes with no reference to Zeus or the eagle abduction themes are discussed. Examples of Ancient Greek vase paintings, of which Ganymedes is shown alone and carrying a gift of love, and Parmigianino's Ganymedes', in which the youth's calmness is emphasized after his kidnapping, are also discussed in this section.
In the second part, the abduction scenes, which constitute the most common type of depiction in the iconography of Ganymedes and Zeus are discussed. The examples of the abduction scenes of Ganymedes, which are within the chronological scope of the study, have been examined iconographically from the Antiquity to the Neoclassical period. On the other hand, the original works of artists such as Michelangelo, Rembrandt, Rubens, and Maes, who reveal 'contrary' but decisive art works in the context of the abduction scenes, are also evaluated in detail within the scope of this section. Finally, in the third part of this study, the scenes where Ganymedes is befriending Zeus (or eagle) in human form, or the duo is shown together with other Olympians are analyzed.