Laparoskopik kolesistektomi sonrası uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin ağrı, bulantı ve kusma üzerine etkisi
Effect of progressive relaxations applied after laparoscopic cholecystectomy  on pain, nausea and vomiting
Yazar: HAVVA DOĞAN KIRTILOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DİĞDEM LAFCI BAKAR
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Randomize kontrollü deneysel olarak yapılan bu çalışma laparoskopik kolesistektomi sonrası uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin ameliyat sonrası ağrı, bulantı ve kusma üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırmanın evrenini, 25 Mayıs - 25 Ağustos 2023 tarihleri arasında Osmaniye Devlet Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğinde elektif planlanan laparoskopik kolesistektomi yapılan 105 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini oluşturan 76 hasta çalışma ve kontrol grubuna atanmıştır(Çalışma=38, Kontrol=38). Veriler, "Hasta Tanıtım Formu", "Görsel Kıyaslama Ölçeği" ve "Perioperatif Hasta İzlem Formu" kullanılarak toplanmıştır. Çalışma grubundaki hastalara ameliyat sonrası 2., 6., 12. ve 24. saatlerde progresif gevşeme egzersizleri uygulatılmıştır. Verilerin değerlendirmesinde frekans, ortalama, Ki-Kare testi", '' Independent t-testi'' ve "Repeated Measures ANOVA tesi" kullanılmıştır.
Bulgular: Gruplararası karşılaştırma incelendiğinde; çalışma grubundaki hastaların ameliyat sonrası 6., 12. ve 24. saat dilimindeki ağrı şiddeti puan ortalamalarının kontrol grubuna kıyasla daha çok azaldığı ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Gruplararası karşılaştırma incelendiğinde; çalışma grubundaki hastaların ameliyat sonrası 6., 12. ve 24. saat dilimindeki bulantı şiddeti puan ortalamalarının kontrol grubuna kıyasla çok azaldığı ve  aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ameliyat sonrası 6. ve 12. saatlerde çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla kusma oranlarında azalma olduğu ve aralarındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç ve Öneriler: Progresif gevşeme egzersizlerinin laparoskopik kolesistektomi sonrası ağrı, bulantı ve kusmayı azalttığı saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hastalarda kolay uygulanabilmesi ve invaziv bir yöntem olmaması nedeniyle hemşirelerin progresif gevşeme egzersizlerini hastalara öğretmesi ve hastaların kullanımına teşvik etmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, bulantı, hemşire, laparoskopik kolesistektomi, progresif gevşeme egzersizleri.
Danışman: Doç. Dr. Diğdem LAFCI BAKAR, Mersin Üniversitesi, Hemşirelik Esasları Anabilim Dalı, Mersin

Abstract:
Objective: It was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the effect of progressive relaxation exercise applied after laparoscopic cholecystectomy on postoperative pain, nausea and vomiting.
Method: The population of the study consisted of 105 patients who underwent elective planned laparoscopic cholecystectomy at Osmaniye State Hospital General Surgery Clinic between 25 May and 25 August 2023(Study=38, Control=38). 76 patients, who constituted the sample of the study, were assigned to the study and control groups. Data were collected using the "Patient Introduction Form", "Visual Comparison Scale" and "Perioperative Patient Monitoring Form". Patients in the study group underwent progressive relaxation exercises at the 2nd, 6th, 12th and 24th hours after surgery. Frequency, average, Chi-Square test, "Independent t-test" and "Repeated Measures ANOVA test" were used to evaluate the data.
Results: When the comparison between groups is examined; It was determined that the average pain intensity scores of the patients in the study group at the 6th, 12th and 24th postoperative hours decreased more than the control group and the difference between them was statistically significant (p<0.05). When the comparison between groups is examined; It was determined that the average nausea severity scores of the patients in the study group at the 6th, 12th and 24th postoperative hours decreased significantly compared to the control group and the difference between them was statistically significant (p<0.05). It was determined that there was a decrease in vomiting rates in the study group compared to the control group at the 6th and 12th hours after surgery and the difference between them was significant.
Conclusion and Recommendations: It has been determined that progressive relaxation exercises reduces pain, nausea and vomiting after laparoscopic cholecystectomy. In line with the results obtained from the research, it is recommended that nurses teach progressive relaxation exercises to patients and encourage their use, as they are easy to apply to patients and are not an invasive method.
Keywords: Laparoscopic cholecystectomy,  nausea, nurse, pain, progressive relaxation exercises.
Advisor: Assoc. Prof. Diğdem LAFCI BAKAR, Mersin University, Department of Nursing Principles, Mersin