Kırım Tatar Halk Edebiyatı türlerinde "Yurtsuzluk" ve"Halk Benliği" (destan, halk hikâyesi, masal-efsane örneği)
"Homelessness" and "public self" in Kirim Tatar Folk Literature types. (Example of epi̇c, public story, tale-legendary)
Yazar: BİLGENUR USLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SHURUBU KAYHAN
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Efsaneler = Mythologies ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Kırım Tatarları = Crimean Tatars ; Masallar = Tales ; Milli kimlik = National identity ; Sosyal benlik = Social self ; Türk destanları = Turkish legends ; Yurtsuzluk = Homelessness

Özet:
Kırım Tatarları oldukça zengin bir halk edebiyatı geleneğine sahip Türk topluluklarından
biridir. Kırım Tatarları, uzun süre göçebe ve sürgün bir hayat sürdüklerinden ve Sovyet baskısı
altında kaldıklarından uzun ve köklü bir edebiyat geçmişine sahiplerdir. Özellikle bir milletin
kendi kendini yaratabilmesinde geleneğin önemi ve bunu edebi esere aktarış şekilleri oldukça
önemli unsurlardır. Kırım Tatarlarının adetleri, gelenek ve görenekleri bilim adamları tarafından
derlenmiş ve topluma yararlı hale getirilmiştir. Bu yüksek lisans çalışmamızda, Kırım Tatar
Türkleri tanıtılmış, coğrafya kapsamında bilgiler verilmiştir. Özellikle efsane türü tezimiz için
önemlidir, daha önce Türkiye Türkçesine aktarılmamış birçok Kırım-Tatar efsanesi tespit edilip
tezimizin arkasına eklenmiştir. Kırım Tatar Halk Edebiyatı ürünlerinden birçoğu örneklendirme
yapılırken kiril alfabesinden de latin alfabesine aktarılmıştır. Çalışmamızın asıl amacı, sürekli
yurdundan edilen ve göç ettirilen bu halkın psikolojisini incelemek ve bu durumu edebiyatına nasıl
dahîl ettiğini görebilmektedir. Destan içerisinde ulusal kimliğin işlenmesi ve otorite kavramlarının
sembolik tanımı işlenmiştir.
Çalışmamızdaki diğer amacımız, metinler içerisinde var olan yurtsuzluk kavramı ve halk
benliğinin türlerde nasıl geçtiğini araştırmaktır. Araştırmamızın, Türk dünyasına faydalı olmasını
amaçlıyoruz.

Abstract:
Crimean Tatars are one of the Turkish communities with a very rich folk literature tradition.
The Crimean Tatars have a long and deep-rooted literary history, as they have lived a nomadic and
exile life for a long time and remained under Soviet pressure. The importance of tradition and the
way it is transferred to a literary work are very important elements, especially in the self-creation
of a nation. Every part of the culture of the peoples is undoubtedly reflected in their literature.
In this master's study, Crimean Tatar Turks were introduced and information was given
within the scope of geography. At the same time, the exiles and migrations of the Crimean Tatars
were also mentioned in detail. In the second part of our study, Crimean Tatar Folk Literature is
outlined. While many of the Crimean Tatar Folk Literature products were sampled, they were
transferred from the cyrillic alphabet to the latin alphabet. The main purpose of our study is to
examine the psychology of this people, who were constantly displaced and displaced, and see how
they included this in their literature. Even in the tradition of epic, we come across issues such as
the creation of a people and folk law. In the epic, the symbolic definition of the processing of
national identity and the concepts of authority is covered.
The most important finding obtained in our study was the concept of patriotism, which is
also present in other Turkish world literatures, and how the infrastructure of the folk self is
skillfully processed in these genres. In addition to this, we have also brought out folk literature
products that have not been transferred to the Latin alphabet until now. In addition, the information
we obtained provided a different perspective on the works we focused on. We hope that our work
will be beneficial to the Turkish world.