Yem bezelyesinde tohum çimlenmesi üzerine sıcaklığın etkisi
Effect of temperature on seed germination of field pea
Yazar: CAFER TÜRKER
Danışman: PROF. DR. AHMET TAMKOÇ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, 4 yem bezelyesi çeşidinin (Furkan, Bilgehan, Özkaynak, Taşkent) oda sıcaklığında kese kağıtlarında 7 ve 8 yıl muhafaza edilen tohumlarının, en uygun çimlenme sıcaklıklarının ve çimlendikten sonra sıfırın altındaki sıcaklıklarda bitkilerde oluşabilecek zararların tespiti amacıyla 2016 yılında yapılmıştır. Laboratuvarda, tesadüf parselleri faktöriyel deneme deseninde 4 tekerrürlü kurulan denemede, 5, 15, 25 ve 35°C'de 4., 7. ve 10. gün çimlenen tohum sayıları, 10. günden sonra -5°C'de 3 gün bekletilen bitkilerin don zararı, kök boyu, sap boyu, kök boyu/sap boyu oranı belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre en iyi çimlenme 25°C'de gerçekleşirken, en uygun çimlenme sıcaklığı 15°C ile 25°C arasında belirlenmiştir. 2008 yılında üretimi yapılan tohumların 2016 yılında üretimi yapılanlardan daha fazla çimlendiği görülmüştür. -5°C'de bekletilen bitkiler arasında, 15°C ve 25°C'de çimlendirilen Taşkent ve Özkaynak çeşitlerinin en az zarar gördüğü, toplam boylarının karşılaştırılmasında en yüksek ortalamanın 25°C'de çimlendirilen Taşkent çeşidinde olduğu görülmüştür. Bin tane ağırlıklarının iki guruba ayırılarak iri ve küçük tohumlarla sabit sıcaklıkta (20°C) aynı çeşitlerle yapılan ikinci çalışmada iri tohum grubunun daha iyi çimlendiği tespit edilmiş, -10°C sıcaklık uygulamasında Bilgehan ve Özkaynak çeşidinin en az zarara uğradığı görülmüştür. İkinci çalışmada en iyi toplam boyu Taşkent çeşidinden elde edilmiştir. -10°C'de küçük tohumlu yem bezelyelerinin soğuktan daha çok etkilendiği ve iri tohumlu yem bezelyelerinin bu sıcaklığa daha dayanıklı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Four field pea varieties (Furkan, Bilgehan, Özkaynak, Taşkent) storaged in paper bag and room temperature for 7 and 8 years were used as material to determine optimum germination temperature besides damage under 0°C after germination in year 2016. Trial was set up in laboratory conditions according to randomized plots factorial design with 4 replications, number of germination on 4th , 7th . and 10th   days under 5, 15, 25 and 35°C, freeze damage on -5°C after 10 days, length of root - shoot and ratio were evaluated. According to results, the best germination was on 25°C, optimum germination was between 15°C and 25°C temperatures. Seeds produced on 2008 were germinated better than 2016 issued seeds. Plant subjected to -5°C showed that Taşkent and Özkaynak varieties germinated on 15°C and 25°C temperatures were more tolerant while the highest total height was found on Taşkent variety. Second research was based on thousand seed weight of the same varieties (i.e. 2 groups as bigger and smaller seeds) by stable temperature (i.e. 20°C) which presented that the bigger seeds were germinated better and, -10°C temperature application showed the lowest damage on Bilgehan and Özkaynak varieties. Consequently, the second research presented that the highest total height was found on Taşkent variety.