Okul güvenliğinin ilköğretim okulu öğretmenlerinin kaygı, motivasyon ve iş doyumu düzeyleri üzerindeki etkisi
The effect of school safety on the level of school teacher?s anxiety, motivation and job satisfaction
Yazar: İBRAHİM ÇANKAYA
Danışman: DOÇ. DR. FATİH TÖREMEN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bina güvenliği = Building security ; Güvenlik = Security ; Kaygı = Anxiety ; Motivasyon = Motivation ; Okul güvenliği = School safety ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı ilköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul güvenliğinin öğretmenlerin kaygı, iş doyumu ve motivasyon düzeylerine etkisini araştırmaktır. Araştırmada betimsel nitelikte ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu Bölgesi'nde Van, Elazığ ve Hakkari, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ise Şanlıurfa, Diyarbakır ve Batman il merkezlerindeki ilköğretim okullarında görev yapan sınıf öğretmenlerinden oluşmaktadır. Örnekleme yöntemi olarak ?oransız küme örnekleme? yöntemi kullanılmıştır. Evreni oluşturan her bir ildeki ilköğretim okulları birer küme olarak kabul edilmiş ve çalışma evreni içindeki bu kümelerden yeterli sayıda ilköğretim okulu tesadüfi olarak seçilerek bu okullarda görev yapan sınıf öğretmenlerine ölçekler uygulanmıştır. Geriye dönen 2333 veri analize dahil edilmiştir. İlköğretim okul öğretmenlerinin algılarına göre okul güvenliğinin kaygı, motivasyon ve iş doyumuna etkisi öz-değerlendirmeye dayalı ölçeklerle belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada kullanılan okul güvenliği ölçeği Laura, Sanders, Smith (2002) tarafından, kaygı ölçeği Goldberg (2007) tarafından, motivasyon ölçeği Claud, Carolina, Frederic, vd. (2008) tarafından, iş doyumu ölçeği ise Chung-Lim ve Wing-Tung (2006) tarafından geliştirilmiştir.Araştırmanın sonucunda, okul güvenliğinin alt boyutunu oluşturan öğrenci kaynaklı güvenlik ile öğretmenlerin kaygı düzeyleri arasında ters yönde bir ilişkinin olduğu, iş doyumu ve motivasyon ile anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Okul güvenliğinin diğer alt boyutunu oluşturan bina güvenliği ile öğretmenlerin kaygı düzeyi arasında ters yönde, iş doyumu ve motivasyon ile düzeyinde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.Öğrenci kaynaklı güvenlik daha güçlü, bina güvenliği daha düşük bir oranda öğretmenlerin kaygı düzeyini anlamlı olarak yordamaktadır. Bina güvenliği daha güçlü, öğrenci kaynaklı güvenlik daha düşük oranda iş doyumunu anlamlı yordamaktadır. Öğrenci kaynaklı güvenliğin daha güçlü ve bina güvenliğinin daha düşük bir oranda motivasyonu anlamlı yordadığı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Okul güvenliği, güvenli okul, kaygı, iş doyumu, motivasyon.

Abstract:
The general aim of this research, according to the perception of the prime school teachers, is to study the effect of school safety on teacher?s anxiety, job satisfaction and motivation. The universe of the study consists of the prime school teachers that work in the cities Van, Elazığ and Hakkari in the Eastern Anatolia Region, in the cities Şanlıurfa, Diyarbakır and Batman in the Southeastern Anatolia Region in 2009-2010 academic year. As the sample method, ?Irretional group sample? has been used. The data which came back from 2333 teachers have been counted in the analysis. The school safety scala that was used in the research was developed by Laura, Sanders, Smith (2002), the anxiety scala was developed by Goldberg (2007), motivation scala was developed by Claud, Carolina, Frederic, and so on (2008), the job satisfaction scala was developed by Chung-lim and Wing-Tung (2006)As a result of the research, it has been seen that there is an opposite relation between the student originated safety and the level of teachers? anxiety and there is a meaningful and positive relation with job satisfaction and motivation. It has been determined that there is an opposite relation between the building safety and the level of teachers? anxiety and there is a positive meaningful relation with job satisfaction and motivation.The safety risk originated from students predicts more strongly, the building safety at a lower rate predicts the level of teachers? anxiety meaningfully. The building safety predicts more strongly and the safety originated from students at a lower rate predicts the job satisfaction meaningfully. It has been determined that originated from student safety predicts more strongly and building safety predicts at a lower rate to motivation meaningfully.Keywords: School safety, safety school, anxiety, job satisfaction, motivation.