Mustafa Nazmi'nin Temsil-i Kavaid ve Zavabit-i İlm-i Hukuk adlı eseri
Mustafa Nazmi's Kavaid's Representation and Jurisprudences Zavabit Judicial Book
Yazar: İBRAHİM YAĞIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİMCAN BUĞDA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Mustafa Nazmi = Mustafa Nazmi ; İslam hukuku = Islamic law ; İslam hukukçuları = Islamic lawers ; İslamiyet = Islam

Özet:
Fıkıh literatürünü usûl, furu' ve kavâid kitapları şeklinde üç grupta mütalaa etmek mümkündür. Tarih itibariyle önce furu' ve usûl kitapları, dördüncü asrın başlarından itibaren de kavâid kitapları telif edilmeye başlamıştır ve zamanla müstakil kavâid literatürü oluşmuştur. Kavâid kitaplarının telifinde müslüman toplumların kolektif şuurunu oluşturan ana unsur olarak Kur'an ve Sünnet'in, toplumsal sağ duyuyu yansıtan ortak kabullerin ve fakihler tarafından geliştirilen re'y ve ictihadların payı olduğu göz ardı etmememiz lazım. Fıkhın delaletinden istinbat eden mücerret fıkıh düşüncesinin temelini teşkil eden küllî kâideler fıkhın özünü yansıtır, fıkıh mantığı, fıkıh felsefesi ve fıkıh nosyonu kazandırır. İbn Nüceym'in ifadesiyle, küllî kâidelere vakıf olmak fakihi fetvada müctehid seviyesine çıkarır. Mustafa Nazmi'nin Temsîl-i Kavâid ve Zavâbit-i İlm-i Hukuk adlı eserinde Mecelle'deki 99 kavâid-i fıkhiyye aynen iktibas edilmekle birlikte, toplamda 238 kâide ve zâbıta tespit edilir. Eserde hakîkat, mecaz, ictihad, telfîk, ızdırâr, özür, ıstıshâp, örf, adet, maslahat gibi usûlü fıkhın konularının yanı sıra, mülkiyet, tasarruf, butlân, fesât, bey, ikâle, icâre, karz, hacr, rehin, velâyet, vekâlet, kefâlet, havâle, vakıf, mefkûd, husûmet, ukûbet gibi furu'u fıkhın birçok konusuyla ilgili kâide ve zâbıta bulunur. Kâide ve zâbıtaların izahında Tanzimat sonrası çeşitli kanunnâmelere atıf yapılmasıyla, sadece İslam hukuku açısından değil, Türk hukuk tarihi açısından da eser kıymetli bilgiler ihtiva eder.
Anahtar Kelimeler: Zâbıta, Kâide, Küllî Kâide, İslam Hukuku

Abstract:
It is possible to consider fikih literature in three groups as usul,furu and kavaid books. Furdate and usul books, as of the beginning of the fourth century, cavaid books started to be copyrighted and independet kavaid literature. It can be said that the Quran and Sunnah as the main element consciousness of muslim societies, the common as sumptions reflecting the social right, and the rejuries and ictihads developed by the jurisprudence are the share of kavaid books. The essence of the idea reflects the essence of the idea. The logic of the idea, the philosophy of the idea and the notion of the idea Ibn Nuceym the ashes of the ashtray to the level of muqtahid in the fatwa faqih.
In the Mustafa Nazmi's Kavaid's Representatıon And Jurısprudences Zavabıt Judıcıal Works, 99 kavaid in Mecelle-i fıkhiyye is the same, but a total of 238 bases and zabita are indentified. Truth, metaphor, ictihat, reclamation, grief, apology, ıstıshap, customary as well as subjets. Such as intellectual, property, savings, butlan, mischief, icare, karz, pilgrimage, pledge, custody, power of attorney, kefalet, havale, waqf, mefkud, animosity, ukubet such as furu intellectual and many isseves related to the book and zabbat are found. In the explanation of qoeda and zabitas, after the tanzimant law, the work contains valuable information not only in terms of ıslamic law but also in the history of Turkish law.
Key Words: Zabita, Qoeda, Ashtrays, Islamic Law