Adana ilindeki farklı kurumlarda çalışan psikolojik danışmanların ikincil travmatik stres düzeylerinin incelenmesi
Investigation of secondary traumatic stress levels of psychological counselors working in different institutions in Adana province
Yazar: MEVLANA BOŞNAK
Danışman: PROF. DR. BİNNAZ KIRAN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Günümüzde insanlar çok fazla sarsıcı ve travmatik olayla karşı karşıya kalmaktadır.
Kişilerin günlük yaşamlarında maruz kaldıkları bu travmatik olaylar, kendilerini ve
çevresindekileri de etkilemektedir. Çalışmanın amacı, bu travmalardan kurtulanlarla
neredeyse her gün temas halinde olan danışman psikologların yaşadığı ikincil travmatik
stresin araştırılması olmuştur. Bu çalışmada, psikolojik danışmanların ikincil travmatik
stres düzeylerini çeşitli değişkenlere göre incelemek hedeflenmiştir. Araştırmanın
örneklemi 120 psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Araştırma çalışmasına katılan
psikolojik danışmanların kişisel bilgilerini öğrenebilmek için "Sosyodemografik Bilgi
Formu" verilmiş ve İTS düzeylerini belirlemek için "İTSÖ" uygulanmıştır. Psikolojik
danışmanlardan alınan verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Veri
analizinden önce, veriler sınıflandırılmış ve uç değerlerin varlığı için test edilmiştir.
Sonrasında verilerin parametrik dağılımına bakarak analizler yapılmıştır. Non-parametrik
dağılım gösteren verilere Mann-Whitney U, Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Araştırma
sonuçlarına bakıldığında, psikolojik danışmalarda ikincil travmatik stres düzeyi, cinsiyete
bağlı olarak uyarılma ve kaçınma alt parametreleri açısından farklılık gösterdiği, psikolojik
danışmanların yardım kuruluşlarında gönüllük esaslı görev yapıp yapmama durumlarına
göre incelendiğinde ise istemsiz etkilenme ve kaçınma alt boyutlarında anlamlı farklılık
bulunduğu, kişilerin kendilerinde ya da birinci derece yakınlarında psikiyatrik hastalık olup
olmamasına göre incelendiğinde uyarılmışlık alt boyutundan anlamlı farklılık olduğu,
psikolojik danışmanların ikincil travmatik stres düzeylerinin geçmişte travmatik yaşam
öyküsününvar olup olmadığına göre incelendiğinde istemsiz etkilenme, kaçınma ve
uyarılmışlık olan tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, individuals are faced with many shocking and traumatic events. These traumatic events that individuals are exposed to in daily life also affect themselves and the people around them. The secondary traumatic stress experienced by psychological counselors, who have almost daily contact with individuals who have been exposed to these traumas, has been the subject of our research. In this study, it was aimed to examine the secondary traumatic stress levels of psychological counselors in Adana on the basis of various variables. The sample of the study consists of 120 psychological counselors serving in Adana. The "Sociodemographic Information Form" was applied to the psychological counselors participating in the research in order to learn their personal information, and the "Secondary Traumatic Stress Scale" was applied to determine the secondary traumatic stress levels. SPSS package program was used in the analysis of the data obtained from psychological counselors. Before data analysis, data classification was made and it was checked whether there were extreme values. Then, analyzes were carried out according to the parametric distribution of the data. The "Mann-Whitney U, Kruskal Wallis" test was applied to the data that did not show parametric distribution. According to the results of the research, the secondary traumatic stress of the psychological counselors differed in the sub-dimensions of avoidance and arousal according to gender, and when the psychological counselors were examined according to whether they volunteered in aid organizations, there was a significant difference in the sub-dimensions of involuntary influence and avoidance. When examined according to whether there is a history or not, it was determined that there was a significant difference in all sub-dimensions of involuntary affect, avoidance and aroused.