Sınıf öğretmenlerinin istihdam biçimlerine göre örgütsel vatandaşlık davranışı algıları (Sakarya ili örneği)
The organizational citizenship perceptions of primary school teachers according to the way they are employed (Sample of Sakarya province)
Yazar: ESMA YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN BASRİ GÜNDÜZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kadrolu çalışanlar = Permanent employees ; Sakarya = Sakarya ; Sözleşmeli personel = Contracted personnel ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Vatandaşlık = Citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers ; İstihdam = Employment

Özet:
Bu araştırma ile sınıf öğretmenlerinin istihdam biçimlerine göre örgütsel vatandaşlık davranışı algıları incelenmiş, araştırmada aynı zamanda öğretmenlerin cinsiyetleri, mezun oldukları eğitim kurumları, meslekteki kıdem yılları açısından sınıf öğretmenlerinin istihdam biçimleri ile örgütsel vatandaşlık davranışı algıları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır.Araştırma tarama türünden bir araştırma olup önce literatür taranmış, daha sonra veriler Janset Özen İşbaşı (2000b) tarafından Türkçeye uyarlanan, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği ile toplanmıştır. 5'li likert tipi ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, Sakarya İli'nde yer alan; Adapazarı, Arifiye, Erenler ve Serdivan ilçelerindeki ilköğretim okullarında görev yapan 1217 kadrolu sınıf öğretmeni, 144 sözleşmeli sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini evrenden tabakalı örnekleme yöntemiyle alınan 400 kadrolu, sözleşmeli ve ücretli sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Elde edilen işaretlenmiş anket formları SPSS (Statistical Package For Social Sciences) 11,5 windows paket programı ile istatistiksel analize tabi tutulmuştur. İkili gurup karşılaştırılmasında t testi, ikiden fazla gurup karşılaştırılmasında ANOVA testinden yararlanılmıştır. Araştırmanın istatiksel çözümlemelerinde anlamlılık düzeyi p< 0,01 olarak alınmıştır.Araştırma sonucunda; kadrolu, sözleşmeli ve ücretli sınıf öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışı algılarının birbirine yakın olduğu tespit edilmiştir. Kadrolu, sözleşmeli, ücretli sınıf öğretmenlerinin özgecilik, nezaket, sportmenlik, vicdanlılık boyutlarına ?katılıyorum? düzeyinde katıldıkları tespit edilmiştir. Kadrolu ve sözleşmeli sınıf öğretmenlerinin sivil erdem boyutuna ?katılıyorum? düzeyinde katıldıkları, ücretli sınıf öğretmenlerinin ise ?kararsızım? düzeyinde katıldıkları tespit edilmiştir. Kadrolu erkek sınıf öğretmenlerinin sivil erdem ve sportmenlik algılarının kadrolu kadın sınıf öğretmenlerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sözleşmeli ve ücretli ilköğretim sınıf öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışı algılarına bakıldığında erkek ve kadın öğretmenler arasında özgecilik, nezaket, sivil erdem, vicdanlılık ve sportmenlik boyutları açısından cinsiyete göre anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Kadrolu sınıf öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışı algılarına bakıldığında, öğretmenlerin görev sürelerine göre örgütsel vatandaşlık davranışı algılarında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Kadrolu sınıf öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışı algılarına bakıldığında, öğretmenlerin eğitim durumuna göre örgütsel vatandaşlık davranışı algılarında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara dayalı olarak; okul müdürlerine öğretmenlerin sergilediği örgütsel vatandaşlık davranışlarının öncülleri hakkında bilgi verilerek, okul müdürlerinin personel yönetimi becerilerinin geliştirilmesi çalışmalarında yol gösterebilir. Öğretmen istihdam biçimlerinin yeniden gözden geçirilmesi açısından yapılacak çalışmalarında yol gösterebilir.

Abstract:
In this research, the organizational citizenship perceptions of primary school teachers are studied according to the way they are employed. It is intented to show whether it is a meaningful difference between the primary school teachers? organizational citizenship perceptions and their sex, education institutes they are graduated from. At the same time it is studied that if the primary teachers? working years affects their employment ways or not.As this study is a survey model study, the relevant literature was considered and the data were collected through the scale of organizational citizenship adapted to Turkish by Janset Özen İşbaşı(2000b). A 5-choice likert-type scale was used. The universe of this research consists of 1217 permenant and 144 contractual teachers. These teachers work in primary schools of Adapazarı, Arifiye, Erenler and Serdivan towns. All of these towns are in city of Sakarya. The sample (study group) of the research consists of 400 permanent, contractual and salaried primary school teachers that are extracted from the universe by using the method of Layering. Completed questionnaire forms on hand were analyzed using the SPSS (Statistical Package For Social Sciences) v11.5. Comparisons between the two groups were done by using ?t? test, and mutiple group comparisons were done by ANOVA test. Significance level was taken as p<0.01 in the statistical analysis of the survey.In the present study, it is seen that the organizational citizenship perceptions of permanent, contractual and salaried primary school teachers are close to each other. Permanent, contractural and salaried primary school teachers ?only? agree with altrusim, courtesy, sportmanship, civic virtue and conscientiousness. Contractural and salaried primary school teachers ?only? agree with civic virtue and salaried primary school teachers are found undecided to agree withcivic virtue. It was seen that the civic virtue and sportmanship perceptions of permanent male primary teachers are higher than the female primary teachers. It is determined that there is no meaningful difference in the organizational citizenship perceptions of contractual and salarial primary school teachers according to genders. Organizational citizenship perceptions are evaluated as altrusim, courtesy, sportmanship, civic virtue and conscientiousness. It is also seen that there is no meaningful difference in the organizational citizenship perceptions of permenant primary school teachers according to their working time and educational condition.According to the findings of this study, giving information to school managers about the source of teachers `organizational citizenship behaviours can be a headway in their development of personel management. This can also be useful in studies about the teachers? employment ways.