Kombine fizik tedavi ve rehabilitasyon programlarının hastaların yaşam kalitesine etkisi
Effect on quality of life of patients of combined physical therapy and rehabilitation programs
Yazar: DERYA ÇETİNTAŞ
Danışman: PROF. DR. AYHAN KAMANLI
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Fizik tedavi = Physical therapy ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Ortopedi = Orthopedics ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sık görülen ortopedik, nörolojik ve romatolojik hastalıklarda, uygulanan fizik tedavi ve rehabilitasyon programı öncesinde ve tedavinin bitiminde hastaların sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinde oluşan değişiklikleri tanımlamaktı.Çalışmaya alınan ortopedik hastalık grupları servikal patolojier, omuz patolojileri, lateral epikondilit, karpal tünel sendromu, dorsalji + osteoporoz, torakal disk hernisi, miyofasial ağrı sendromu, fibromiyalji, lomber patolojiler, kalça ve diz osteoartriti, meniskopati ve generalize osteoartritti. Nörolojik hastalıklardan, hemiparezi-hemipleji ve spinal kord yaralanmaları, romatolojik hastalıklardan ise artralji, romatoid artrit, ankilozan spondilit ve undiferansiye spondiloartropatiler çalışmaya dahil edilen hastalıklardı. Çalışmaya ortalama yaşları 51.92 olan, 193'ü kadın, 57'si erkek toplam 250 hasta alındı. Farklı fizik tedavi ve rehabilitasyon programlarının uygulandığı hastalar, tedavi öncesi ve sonrasında değerlendirildi. Hastaların ağrı ve uyku durumlarının değerlendirilmesinde, hekimin hastayı global değerlendirmesinde Vizüel Analog Skala, hastaların emosyonel durumlarının belirlenmesinde Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası kullanıldı. Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde SF-36 ve Nottingham Sağlık Profili'nin Türkçe versiyonu kullanılarak sorgulama yapıldı. Ayrıca hemiparezi-hemipleji ve spinal kord yaralanmalı hastalarda FIM dolduruldu.Bulgular VAS'da, SF-36 ve NHP'nin tüm subskalalarında anlamlı düzelmeler olduğunu gösterdi. Tedavi öncesi ve sonrasındaki HADS ortalama değerleri, hastaların anksiyete açısından risk altında olmadığını gösterdi. Buna rağmen HADS skorları da anlamlı oranda düzelme gösterdi. Motor-FIM skorlarında anlamlı bir iyileşme olmadı. Kognitif-FIM skorlarında ise hiçbir değişiklik görülmedi.Bu çalışma kombine fizik tedavi ve rehabilitasyon programlarının, ortopedik ve romatolojik patolojisi olan hastaların yaşam kalitesini anlamlı derecede düzelttiğini gösterdi. Nörolojik hastalarda düzelme olmayışı, hasta sayısının azlığı ve takip peryodunun kısa olmasına bağlandı.Anahtar kelimeler: Fizik tedavi, yaşam kalitesi, ortopedik hastalıklar, nörolojik hastalıklar, romatolojik hastalıklar.

Abstract:
The purposes of this study were to describe changes in health-related quality of life of patients between initial assessment and the time of discharge from physical therapy and rehabilitation for common orthopaedic, neurologic and rheumatologic diagnoses.Orthopaedic diagnostic categories were cervical pathologies, shoulder pathologies, lateral epicondylitis, carpal tunnel syndrome, dorsal pain + osteoporosis, thoracic disc herniation, myofascial pain, fibromyalgia, lumbar pathologies, hip and knee osteoarthritis, meniscopathy, common osteoarthritis of body in study. Neurologic diagnostic categories were hemiparesia-hemiplegia and spinal cord injury in study. Rheumatologic diagnostic categories arthralgia, rheumatoid arthritis, ankylosing spondylitis, undifferential spondyloarthropathies in study. 250 patients ( 193 women, 57 men ) were included in the study. The mean age was 51.92. Various physical therapy and rehabilitation programs was applied to patients. Patients were evaluated before treatment and after treatment. VAS was used to assess patients pain and sleep disorders and physician global assessment of the patients. HADS was used to assess emotional status of patients. Health- related quality of life was evaluated by the Turkish version of SF-36 and Nottingham Health Profile ( NHP ) questionnaire. FIM instrument was used in hemiparesia-hemiplegia and spinal cord injury.The results showed that there were significant improvements on VAS, all subscales of SF-36 and NHP. HADS mean values before and after treatment showed that patients were not at risk in terms of anxiety. Although, HADS scores were significantly improved. Motor-FIM scores were not improved significantly. After treatment, cognitive-FIM scores were no changes.This study showed combined physical therapy and rehabilitation programs, have successfully improved the quality of life of patients with orthopaedic and rheumatologic diseases. Lack of improvement in patients with neurological disease was attributed to the small number of patients and short follow-up period.Key words: Physical therapy, quality of life, orthopaedic diseases, neurologic diseases, rheumatologic diseases.