İslam fıkhı'nda işçinin hak ve sorumlulukları
The rights and responsibilities of the employee in the canon jurisprudence of İslam
Yazar: NURETTİN AKCAN
Danışman: PROF. DR. NASİ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu tez İslam Fıkhı'nda işçinin hak ve sorumluluklarının tespitini, tasnifini ve değerlendirilmesini hedeflemektedir. İslam'ın birey ve toplum çerçevesinde işçi hukukuna bakışını ortaya koymak, yer yer de bu alanda yapılmış çalışmaları derlemek ve günümüz problemleri açısından mukayeseye varan yorumlarda bulunmayı amaçlayan çalışmamızda; iş dünyasının iki kesimi arasında oluşan kutuplaşmanın kökenindeki temel problemlerin neler olduğu, İslam Fıkhı'nın bu problemlere karşı ne tür önlemler aldığını, çalışma barışının daha kolay sağlanmasına yönelik vaz ettiği temel prensipler ayrıntılı olarak incelenmektedir.Araştırmamız bir giriş ve üç ayrı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında tezin sınırları, amaç ve yöntemine yer verilmiştir. İşçinin hak ve sorumluluklarını araştırmadan önce bilinmesi gereken ilk esas, toplumu oluşturan fertlere- insan olmaları vasfıyla- İslam dininin verdiği değer ve önemdir. Bu gayeyle çalışmamızın birinci bölümünde işçinin her şeyden önce insan olma sıfatıyla temel hak ve hürriyetlerine değinilmiştir. Ayrıca İş hukukunun teorik yapısı ve temel kavramları da bu bölümde ana çizgileriyle açıklanmıştır.İkinci bölümde, İş hukukunun doğuşu, gelişimi ve başlıca iktisadi- sosyal sistemlerin çözümleri, onların temel mantıkları ve ana ilkeleri ele alındıktan sonra, üçüncü bölümde hizmet akdinin hukuki boyutu ana hatlarıyla işlenmiş, dördüncü bölümde ise, İslam Fıkhı'nda işçinin hak ve sorumlulukları İslam dininin iki temel kaynağı olan Kur'an ve Sünnet ışığında genişçe ele alınmıştır. Yine Hz. Peygamberin, Kur'an-ı kerim'in çalışma hayatı ve prensipleri ile ilgili ayetleri kendi hayatına nasıl uygulandığını, bu alanda doğruluk, güvenilir olma, adaleti uygulama ve sözleriyle davranışları arasında çelişki bulunmama gibi çalışma hayatının olmazsa olmazları olan iş ahlâkına dikkat çekilmiştir.Anahtar Sözcükler: İş hukuku, Hizmet Akdi, Hak, Sorumluluk, İşçi, İşveren

Abstract:
The aim of this thesis is to determine, classify and analyse the rights and responsibilities of the employee in the canon jurisprudence of Islam. In this study, aiming to put forward the Islam`s view on the employee?s law in the point of individual and society, sometimes compile the studies made in this area and criticize current proplems by making comparison, what the main problems are on the basis of being divided into opposing groups,existing in the two section of business life , what kind of measures the canon jurısprudence of Islam takes to these problems and the basic principles providing easier ways to the working peace are studied in detail.Our Study includes one introducing part which is the first part and three different parts.Before studying the rights and the responsibilities of the employee , the basic principle to be known is that Islam Religion gives a great respect and attaches importance to the individuals in the society in the position of being a human. For the purpose of this , in this study, the basic rights and freedoms of the employee in the position of being a human are primarily mentioned in the opening chapter. The theoritical constitution and the main concepts of the business law are included as well, in this part.In the second part after dealing with the rising and the development of the businees law and solving the main economic social systems, their main reasons and basic principles; legal parts of the labor contract was discussed in detailed in the third part and the rights and responsibilities of the employee in the canon jurisprudence of Islam were explained in the light of the Qur?an and the Sunnah, two main sources of Islam. In addition to these, how The Prophet Muhammed applied the verse of the Qur?an related to the business life and principle of the Qur?an to his own life, business morals such as honesty, being trustworthy, being fair and reasonible, no contradiction between what he said and his behaviour, which are the certain characteristic features of business life were discussed.Keywords: Business Law,Labor Contract, Right, Responsibility, Employee, Employer