Kranyospinal ışınlama tekniklerinin yüzüstü ve sırtüstü pozisyonlarda karşılaştırılması
Comparison of craniospinal irradiation techniques in prone and supine positions
Yazar: AHMET KÜRŞAT ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ENİS ÖZYAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyoterapi Fiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
vÖZETÖZKAN, A. K. Kranyospinal Işınlama Tekniklerinin Yüzüstü ve SırtüstüPozisyonda Karşılaştırılması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri EnstitüsüRadyoterapi Fiziği Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2005. Bu çalışmada,kranyospinal ışınlama tekniklerinin ?Yüzüstü? ve ?Sırtüstü? hasta pozisyonuna göre,?Asimetrik Kolimasyon Tekniği? ( AKT ) ve ?Diverjans Uyumu Tekniği? ( DUT )için uygulanabilirliği dozimetrik olarak incelenmiştir. Bu incelemeler, ?AldersonRando Fantom 475? ve bunun ?Polyester Döküm Tekniği? ile dış kalıbı alınarak %50 balmumu ve % 50 parafinden oluşan orta hatta göre sagital düzlemde iki parçahalinde elde yapılan ?Mumya Fantom? üzerinde 6 MV foton demeti enerjisinde ÇokYapraklı Kolimatör (ÇYK) 'lü Elekta Precise SLi lineer hızlandırıcı tedavi ünitesikullanılarak gerçekleştirilmiştir. ?Alderson Rando Fantom 475? ile termolüminesansdozimetri ( TLD ) ve Bilgisayarlı Tedavi Planlama Sisteminden ( BTPS ) elde edilenveriler karşılaştırılırken, ?Mumya Fantom? ile film dozimetri, TLD ve BTPS verilerikarşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalarda omurga düzlemindeki spinal kanala giriş veçıkış dozları, kranyum alanları ile üst spinal alanın birleşiminde meydana gelen dozdağılımları, üst spinal alan ve alt spinal alanın birleşiminde meydana gelen dozdağılımları ile oluşabilecek sıcak ve soğuk noktalar incelenmiştir. Kranyospinalışınlamada tiroit, lensler, kadınlarda yumurtalıklar, medulla spinalis ve akciğerlerriskli organlar olarak dikkate alınıp tiroit, lens ve kadınlarda yumurtalıkların dozlarıTLD yongaları kullanılarak, medulla spinalis ve akciğerlerin dozları BTPSDeğerlendirme modülüyle elde edilen doz-hacim histogram verileri kullanılarakincelenmiştir Yapılan bu çalışmanın sonucunda, sık olarak kullanılan AKT ve DUTtekniklerinin dikkatlice uygulandığı takdirde ?Yüzüstü? pozisyonda uygulandığı gibi?Sırtüstü? pozisyonda da uygulanabileceği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Asimetrik Kolimasyon Tekniği ( AKT ), Diverjans UyumTekniği ( DUT ), Film Dozimetrisi, Termolüminesans Dozimetri ( TLD ),Bilgisayarlı Tedavi Planlama Sistemi ( BTPS ), Kranyospinal Işınlama, Yüzüstü,Sırtüstü

Abstract:
viABSTRACTÖZKAN, A. K. Comparison of Craniospinal Irradiation Techniques in Proneand Supine Positions, Hacettepe University Health Sciences Institute, MS Thesisin Radiation Therapy Physics, Ankara, 2005. In this study, the applicability ofcraniospinal irradiation techniques in prone and supine patient positions areinvestigated dosimetrically according to the ?Asymmetric Collimation Technique?(ACT) and ?Divergence Matching Technique? (DMT). These investigations arerealized by using 6 MV photon beam energy of Elekta Precise SLi linear acceleratortreatment unit with MLC on ?Alderson Rando Phantom 475? and its mould made byusing Polyster Casting Technique is called ?Mummy Phantom?, which consists of50 % wax and 50 % paraffin and made by hand in two parts on midsagittal plane.Data of thermoluminescence dosimetry (TLD) are compared with those obtained bycomputerized treatment planning system (CTPS) using Alderson Rando Phantom475, while data of thermoluminescence dosimetry (TLD), film dosimetry andcomputerized treatment planning system (CTPS) are compared using MummyPhantom. In these comparisons, entering and exit doses of medulla spinalis onvertebral column, dose distributions of junction between cranial and upper spinalfields and dose distributions of junction between upper spinal and lower spinalfields, which may cause hot and cold spots are investigated. Thyroid, lenses, ovariesin women, medulla spinalis and lungs are considered to be organs at risk incraniospinal irradiation so that doses of thyroid, lenses and ovaries in women areinvestigated by using TLD chips and doses of medulla spinalis and lungs are alsoinvestigated by using data of dose-volume histograms which are obtained by CTPSEvaluation module. After all these investigations, it has been demonstrated that mostfrequently used ACT and DMT techniques can be used both in prone position andsupine position if they are applied carefully.Key Words: Asymmetric Collimation Technique (ACT), Divergence MatchingTechnique (DMT), Film Dosimetry, Thermoluminescence Dosimetry (TLD),Computerized Treatment Planning System (CTPS), Craniospinal irradiation, Prone,Supine