Erzurum ili meralarında doğal olarak yetişen bazı baklagil ve buğdaygil yem bitkilerinin kimyasal bileşimleri, nispi yem değerleri ve in vitro gaz üretim parametrelerinin belirlenmesi
Determination of chemical composition, relative feed values and in vitro gas production parameters of some legume and grass forages grown as naturally in the pastures of erzurum province
Yazar: ESRA GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. MUHLİS MACİT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Erzurum ilinde doğal olarak yetişen bazı baklagil ve buğdaygil yem bitkilerinin in vitro gaz üretim miktarları, gaz üretim parametreleri ve organik madde sindirilebilirlikleri (OMS) ile  metabolik enerji (ME), net enerji laktasyon (NEL), kimyasal bileşim ve nispi yem değerlerinin (NYD) belirlenmesi amacıyla yürütülen çalışmada, baklagil kaba yem bitkileri grubunda 12 ((yonca (Medicago sativa), melez yonca (Medicago varia), dağ İspanyol korungası (Hedysarum elegans), kuş fiği (Vicia cracca), tüylü fiğ (Vicia villosa), dağ fiği (Vicia alpestris), dağ üçgülü (Trifolium montanum), kafkas üçgülü (Trifolium ambiguum), üç başlı üçgül (Trifolium trichocephalum), alaca taç otu (Coronilla varia), doğu taç otu (Coronilla orientatis) ve sarı çiçekli gazal boynuzu (Lotus corniculatus)), buğdaygil yem bitkileri grubunda  ise 8 adet ((domuz ayrığı (Dactylis glomerata), adi otlak ayrığı (Agropyron cristatum), kırmızı yumak (Festuca rubra), koyun yumağı (Festuca ovina), alaca brom (Bromus variegatus), mavi ayrık (Agropyron intermedium), çayır kelp kuyruğu (Phleum pratense), çayır salkım otu (Poa pratensis)) yem bitkisi incelenmiştir. İn vitro gaz üretim tekniğinde rumen sıvısı için 8 yaşında rumen kanülü takılmış bir baş Holstein ırkı boğa kullanılmıştır. Gaz ölçümleri 3, 6, 9, 12, 24, 48, 72 ve 96 saat süre aralıklarla yapılmıştır.
Baklagil ve buğdaygil yem bitkileri arasında kimyasal bileşim (KM, HK, OM, HP, HY, NDF, ADF, ADL, HemiSEL ve SEL) bakımından önemli farklılıklar gözlenmiştir. Yem bitkilerinin kimyasal bileşimleri arasında olan farklılıklar yemlerin in vitro gaz üretimlerini ve gaz parametrelerini de etkilemiştir. 

Sonuç olarak, incelenen baklagil ve buğdaygil bitkilerin geneli itibariyle HP, HY ve HK bakımından zengin, ADF, NDF ve ADL bakımından ise fakir olanlarının in vitro gaz üretimi, ME, NEL, OMS, KMT ve NYD özellikleri bakımından tatminkar sonuç ortaya koyduğu veya diğer bitkilerden daha yüksek değerler sergilediği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Baklagil yem bitkileri, buğdaygil yem bitkileri, kimyasal bileşim, in vitro gaz üretimi, nispi yem değeri

Abstract:
This study was carried out to determine the in vitro gas production values, gas production parameters, organic matter digestibilities (OMD), metabolizable energy (ME), net energy lactation (NEL), chemical composition and relative feed values (RFV) of some legume and grass forages grown as naturally in the pastures of Erzurum province. In this study,  12 legume forages (clover, (Medicago sativa), mountain hispanic sainfoin (Hedysarum elegans), bird vetch (Vicia cracca), hairy vetch (Vicia villosa), mountain vetch (Vicia alpestris), mountain clover (Trifolium montanum), caucasian clover (Trifolium ambiguum), the three-headed clover (Trifolium trichocephalum), tawny grass crown (Coronilla varia), the crown of the eastern horn of grass (Coronilla orientatis)  and yellow flowers gazelle (Lotus corniculatus)) and 8 grasses (cocksfoot (Dactylis glomerata), crested wheatgrass (Agropyron cristatum), red fescue (Festuca rubra), sheep ball (Festuca ovina), tawny bromine (Bromus variegatus), blue split (Agropyron intermedium), kelp tail grass (Phleum pratense), meadow bluegrass (Poa pratensis)) were investigated. One Holstein bull with ruminal cannulas was used to get rumen fluid for gas production technique. Gas productions were determined at 3, 6, 9, 12, 24, 48, 72 and 96 h. 
It was observed significant differences among the legume and grass forages in terms of chemical composition (DM, crude ash, OM, CP, EE, NDF, ADF, ADL, hemi sellulose, and sellulose) (P<0.05). The differences among the the legume and grass forages in the chemical composition affected the in vitro gas productions and gas production parameters of forages. 
The findings obtained from the present study generally showed that in vitro gas production, ME, NEL, OMD, DMC and RFV values of forages which were rich in CP, EE, HK and poor in ADF, NDF, ADL were higher than those of the other forages studied.
Keywords: Legume Forages, Grass Forages, Chemical Composition, In vitro Gas Production, Relative Feed Value