Dijital eşitsizliklerin öğretmenler bağlamında incelenmesi: Bir gömülü teori çalışması
Examining digital inequalities in the context of teachers: A grounded theory study
Yazar: TUĞBA AKAR
Danışman: DOÇ. DİLRUBA KÜRÜM YAPICIOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenler açısından dijital eşitsizlikleri tanımlayan ve eşitsizliklere neden olan etmenleri açıklayan bir kuram oluşturmaktır. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemlerinden olan gömülü teori (grounded theory) kullanılmıştır. Katılımcılar kuramsal örnekleme yöntemi ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışmakta olan öğretmenlerden belirlenen ölçütler çerçevesinde seçilmiştir. Toplam 23 öğretmenin katılımcı olduğu araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu, doküman analizi, araştırmacı yansıtıcı notları aracılığıyla toplanmıştır. Analiz sürecinde de Charmaz'ın iki aşamalı kodlama sürecine uygun çalışılmıştır. İlk kodlama ve odaklanmış kodlama ile bulgulara ve teorik modele ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin dijital eşitsizlik tanımlarına ulaşılmıştır. Öğretmenler açısından dijital eşitsizlik nedenleri öğretmen, öğrenci, okul kaynaklı nedenler, eğitim politikalarından kaynaklı sistemsel nedenler ve COVID-19 pandemisi kaynaklı nedenler olarak ortaya çıkmıştır. Elde edilen verilerden öğretmenlerin yaşadıkları dijital eşitsizliklerin nedenlerinin çok boyutlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle öğretmenlerin kendi dijital yeterlilikleri, teknolojiye karşı tutumları ve çalıştıkları okulların dijital altyapısı ile ilgili olduğu keşfedilmiştir. COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitimin öğrenciler arasındaki dijital eşitsizlikleri derinleştirdiği ancak öğretmenlerin dijital becerilerde ilerleme sağlamasına da neden olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to explore a theory that defines digital inequalities for teachers and explains the factors that cause inequalities. Constructivist grounded theory, one of the qualitative research methods developed by Charmaz, was used as the research method. Participants were selected by theoretical sampling method within the framework of criteria determined from teachers working in schools affiliated with the Ministry of National Education. The data of the study, in which a total of 23 teachers participated, were collected through a semi-structured interview form, document analysis, and researcher reflective notes. During the analysis process, Charmaz's two-stage coding process was followed. An attempt was made to reach the findings and theoretical model through initial coding and focused coding. As a result of the research, teachers' definitions of digital inequality were reached. For teachers, the reasons for digital inequality emerged as reasons arising from teachers, students and schools, systemic reasons arising from education policies and reasons arising from the COVID 19 pandemic. From the data obtained, it was concluded that the reasons for the digital inequalities experienced by teachers are multidimensional. It has been discovered that this is particularly related to teachers' own digital competence, their attitudes towards technology, and the digital infrastructure of the schools where they work. It has been understood that distance education during the COVID-19 pandemic period deepened digital inequalities among students, but also caused teachers to improve their digital skills.