Psikolojik danışmanların süpervizörlerinin davranışları, etkili psikolojik danışman nitelikleri, mesleki kıvançları ve mesleki doyumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Karma yöntem araştırması
A study on the correlations between the behaviors of counselor supervisors, effective counselor characteristics, counselors' professional pride, and job satisfaction: Mixed method research
Yazar: HACER YILDIRIM KURTULUŞ
Danışman: PROF. DR. FULYA YÜKSEL ŞAHİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Karma yöntemler = Mixed methods ; Mesleki kıvanç = Professional pride ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Süpervizyon = Supervision ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada, dört temel problem sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın birinci temel probleminde, bazı değişkenlere göre psikolojik danışmanların mesleki kıvanç ve mesleki doyum düzeyleri incelenmiştir. İkinci temel probleminde, psikolojik danışmanların süpervizörlerinin davranışları ile mesleki kıvançları ve mesleki doyumları arasındaki ilişkide etkili psikolojik danışman niteliklerinin aracı rolü incelenmiştir.Üçüncü temel probleminde psikolojik danışmanların, Soru Formunda yer alan sorulara ilişkin görüşleri incelenmiştir. Dördüncü temel probleminde ise nicel ve nitel verilerin bütünleştirilmesi amaçlanmıştır.Araştırma, karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmaya 661 psikolojik danışman katılmıştır. Araştırmada gerekli verileri elde etmek için "Süpervizyon Ölçeği", "Etkili Psikolojik Danışman Niteliklerini Değerlendirme Ölçeği", "Mesleki Kıvanç Ölçeği" ve "Mesleki Doyum Ölçeği" ile "Kişisel Bilgi Formu" ve "Soru Formu" kullanılmıştır. 
Verilerin analizinde, araştırmanın birinci basamağında SPSS Programı ile MANOVA Wilks Lambda (λ), MANOVA Pillai's Trace, Games-Howell, Scheffe Testi veDiskriminant (Ayırıcı) Analiz Testlerikullanılmıştır.Araştırmanın ikinci basamağında, Regresyon Temelli Bootstrapping Tekniğikullanılmıştır.Araştırmanın üçüncü basamağında da MAXQDA Programı ile nitel analiz yapılmıştır.
Araştırmanın birinci temel problemine ilişkin bulgular şöyledir:Eğitim düzeyine, üniversite eğitimini yeterli görmeye ve kullanılan unvana göre psikolojik danışmanların mesleki kıvanç ve mesleki doyumlarının anlamlı farklılık gösterdiğigörülmüştür.Kıdeme görepsikolojik danışmanların mesleki kıvançları anlamlı farklılık gösterirken; mesleki doyumlarının anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur. Ayrıca cinsiyete, bireysel ve grupla psikolojik danışma için süpervizyon almaya göre psikolojik danışmanların mesleki kıvanç ve mesleki doyumlarının anlamlıfarklılık göstermediğibulunmuştur. 
Araştırmanın ikinci temel problemine ilişkin bulgular şöyledir: Psikolojik danışmanların mesleki kıvançları ve mesleki doyumları ile etkili psikolojik danışman nitelikleri ve süpervizörlerinin davranışları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Bununla birlikte, etkili psikolojik danışman niteliklerinin psikolojik danışmanların süpervizörlerinin davranışları ile mesleki kıvançları ve mesleki doyumları arasındaki ilişkide dolaylı etkisinin anlamlı olduğu ve kısmi aracılık etkisinin olduğu bulunmuştur. 
Araştırmanın üçüncü temel problemine ilişkin bulgular şöyledir: Süpervizyon ve süpervizördavranışlarına, etkili psikolojik danışman niteliklerine, mesleki kıvanca, mesleki doyuma ilişkin görüşler ve süpervizyon, süpervizör davranışları, etkili psikolojik danışman nitelikleri, mesleki kıvançları, mesleki doyumlarının birbirleri üzerindeki etkilerine ilişkin görüşlertemaları ve bu temaların kategorilerioluşturulmuştur. Araştırmanın sonucunda, bu değişkenlerin birbirleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur.
Araştırmanın dördüncü temel problemine ilişkin bulgular ise şöyledir: Araştırmada,psikolojik danışmanların süpervizörlerinin davranışları, etkili psikolojik danışman nitelikleri, mesleki kıvançları ve mesleki doyumları arasındaki ilişkilerin nicel ve nitel yöntemlerle araştırılması ve analiz edilmesi sonucunda elde edilen nicel ve nitel verilerin birbirleri ile tutarlı olduğu görülmüştür. 
Araştırmanın sonucunda, psikolojik danışmanların mesleki kıvanç ve mesleki doyum düzeylerinin üniversite eğitiminde aldıkları süpervizyon ve süpervizör davranışlarından etkilendiği görülmüştür. Psikolojik danışmanların aldıkları süpervizyon süreci ile birlikte etkili psikolojik danışman niteliklerine sahip olarak mesleklerine karşı olumlu duygular hissedip mesleklerinden doyum sağladıkları görülmüştür.

Abstract:
This study seeks answers four main problem questions. The first main problem explored the levels of professional pride and job satisfaction of counselors according to certain variables. The second main problem explored the mediation role of effective counselor characteristics in the relationship between the behaviors of counselor supervisors and counselors' professional pride and job satisfaction. The third main problem examined the counselors' opinions about the questions in the Question Form. And the fourth main problem aimed to integrate all quantitative and qualitative data. This is a mixed method research. A total of 661 psychological counselors participated in the study. The "Supervision Scale", the "Effective Counselor Characteristics Assessment Scale" (ECCAS), the "Professional Pride Scale", the "Job Satisfaction Scale", a "Personal Information Form", and a "Question Form" were used to collect the study data.  
For data analysis, SPSS Software, as well as MANOVA Wilks Lambda (λ), MANOVA Pillai's Trace, Games-Howell, Scheffe Test, and Discriminant Analysis Test were used for the first stage of the study. Regression-based Bootstrapping Technique was used for the second stageand qualitative analysis was performed using MAXQDA Software for the third stage.
The results pertaining to the first main problem of the study are as follows: The counselors' professional pride and job satisfaction significantly differ according to education level, finding university education adequate, and the title used. According to seniority, the counselors' professional pride significantly differs but there is no significant difference in their job satisfaction. Furthermore, the counselors' professional pride and job satisfactiondo not significantly differ according to gender and receiving supervision for individual and group counseling. 
The results pertaining to the second main problem of the study are as follows: There is a positively significant relationship between the counselors' professional pride and job satisfaction and effective counselor characteristics and supervisor behaviors. However, effective counselor characteristics have an indirect and significant influence and partial intermediary effect on the relationship between the behaviors of counselor supervisors and counselors' professional pride and job satisfaction. 
The results pertaining to the third main problem of the study are as follows: Themes and related categories were created for the opinions about supervision, supervisor behaviors, effective counselor characteristics, professional pride, and job satisfaction and the opinions about the effects of supervision, supervisor behaviors, effective counselor characteristics, professional pride, and job satisfactionupon one another. The study results revealed that these variables are intercorrelated. 
The results pertaining to the fourth main problem of the study are as follows: Consistency was found between the quantitative and qualitative data obtained by exploring and analyzing the correlations between the behaviors of counselors' supervisors, effective counselor characteristics, their professional pride and job satisfaction using quantitative and qualitative methods. 
As a result of the research, it was seen that the professional pride and job satisfaction levels of psychological counselors were affected by the supervision and supervisor behaviors they received during their university education. It has been observed that psychological counselors feel positive emotions towards their profession and are satisfied with their profession by having effective psychological counselor qualifications together with the supervision process they receive.