Blokzinciri teknolojisinin lojistik ve tedarik zinciri faaliyetlerine etkisi: Gıda güvenilirliği ile ilgili bir uygulama
The effect of blockchain technology on logistics and supply chain activities: An application on food reliability
Yazar: ZİKRULLAH BODUR
Danışman: DOÇ. DR. HARUN YÜKSEL
Avrasya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Blok zinciri teknolojisi, tedarik zinciri ve lojistik faaliyetlerine büyük ölçüde etki etmektedir. Bu teknoloji, tedarik zinciri süreçlerini daha şeffaf, güvenilir ve izlenebilir hale getirerek işletmeler arasındaki veri paylaşımını kolaylaştırmaktadır. Ürünlerin üretiminden tüketimine kadar olan süreçlerde blok zinciri teknolojisinin kullanılması, her adımın kaydedilmesini ve takip edilmesini sağlamaktadır. Bu sayede, ürünlerin kaynağı, üretim koşulları, taşıma süreçleri ve depolama şartları gibi bilgilerin doğrulanabilirliği artar. Blok zinciri teknolojisi, tedarik zinciri ve lojistik faaliyetlerinde verimliliği artırarak hata ve sahtecilik risklerini azaltırken, tüketicilere güvenilir ve kaliteli ürünlere erişim sağlar.
Blok zinciri teknolojisi, tedarik zinciri ve lojistik faaliyetlerinde gıda güvenirliğini artırmak için önemli bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu teknoloji, gıda ürünlerinin üretiminden tüketimine kadar olan süreçleri şeffaf ve izlenebilir hale getirerek tedarik zincirindeki her adımın kaydedilmesini sağlamaktadır. Ürünlerin kaynağı, üretim koşulları, taşıma süreçleri ve depolama şartları gibi bilgiler blok zinciri üzerinde güvenli bir şekilde saklanır ve doğrulanabilir hale gelmektedir. Bu sayede, tüketiciler ürünlerin gerçek kökenini ve kalitesini daha kolay bir şekilde öğrenebilirler. Ayrıca, blok zinciri teknolojisi sahtecilik ve hileli ürünlerin tespit edilmesine yardımcı olurken, tedarik zinciri ve lojistik faaliyetlerinde verimliliği artırarak gıda güvenirliğini sağlamlaştırmaktadır. Bu sayede, tüketicilerin sağlıklı ve güvenilir gıdalara erişimi kolaylaşırken, işletmelerin de daha güvenilir ve şeffaf bir tedarik zinciri yönetimi sağlanmış olur.
Bu çalışmada gıda güvenirliğinin ortaya konulması adına Kalite Fonksiyon Yayılımı (KFY) kullanılmıştır. KFY formatına veri girişleri sağlanmasından sonra birbirini takip eden ve her biri bir önceki serinin tamamlanmasıyla mümkün olan sistemin altı aşaması uygulandı. Bunları matematiksel modellemelerle harmanlayarak bir çıktı elde edildi. Bu veriler bize müşteri gereksinimlerinde hangisinin öncelikli olduğunu, işletmelerin teknik yapılarının neler olduğunu ve çözüm olarak nelerin geliştirilmesinin gerektiğini, rakip firmaların eş değer işleyişinde müşteri ve teknik olarak bizim yapımızdaki farklılıklarını analiz etme fırsatı bulmamıza yardımcı olmuştur.
Bu çalışmada blok zinciri teknolojisinin gıda güvenirliği konusunda uygulama yeri olarak Giresun'un Eynesil ilçesinde bulunan bir çay işletmesi uygulama alanı olarak seçilmiştir. Bu uygulama kapsamında blok zinciri teknolojisinin, tedarik zinciri süreçlerinde, lojistik ve gıda güvenirliğini arttırılması amaçlanmıştır. Bu işletmeden elde edilen bilgiler ışığında KFY yardımıyla işletmenin ne gibi yapılanmalarda bulunması gerektiğine dair bilgiler elde edilmiştir. Böylelikle çay işletmesinde, çayın üretimden tüketime kadar tüm sürecin takibini sağlamak diğer taraftan üretim sürecinde kaliteyi artırdığı öngörmüştür. Lojistik faaliyetlerden kaynaklanan sorunları blok zinciri teknolojisi temelli programla kullanılması sonucunda işleyiş kalitesinin artması ve gıda güvenirliğinin daha şeffaf hale getirmek ve gıda ürünlerinin takibinin sağlanmasına faydalı olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Blockchain technology greatly impacts supply chain and logistics activities. This technology facilitates data sharing between businesses by making supply chain processes more transparent, reliable and traceable. The use of blockchain technology in the processes from production to consumption of products ensures that every step is recorded and tracked. In this way, the verifiability of information such as the source of products, production conditions, transportation processes and storage conditions increases. Blockchain technology increases efficiency in supply chain and logistics activities, reducing the risks of error and fraud, while providing consumers with access to reliable and quality products. 
Blockchain technology is used as an important tool to increase food reliability in supply chain and logistics activities. This technology makes the processes from production to consumption of food products transparent and traceable, ensuring that every step in the supply chain is recorded. Information such as the source of the products, production conditions, transportation processes and storage conditions are securely stored and verifiable on the blockchain. In this way, consumers can more easily learn the true origin and quality of the products. In addition, blockchain technology helps detect counterfeiting and fraudulent products, while strengthening food safety by increasing efficiency in supply chain and logistics activities. In this way, it becomes easier for consumers to access healthy and reliable foods, while a more reliable and transparent supply chain management is provided for businesses.
In this study, Quality Function Deployment (QFD) was used to reveal food safety. After data entry into the QFD format, six successive stages of the system were implemented, each of which was possible by completing the previous series. By blending these with mathematical modeling, an output was obtained. These data helped us find the opportunity to analyze which customer needs are prioritized, what the technical structures of the enterprises are and what needs to be developed as a solution, and the differences in our customer and technical structure in the equivalent functioning of competing companies.
In this study, a tea business located in Eynesil district of Giresun was chosen as the application area of blockchain technology on food safety. Within the scope of this application, blockchain technology is aimed to increase logistics and food reliability in supply chain processes. In the light of the information obtained from this enterprise, with the help of QFD, information was obtained about what kind of structures the enterprise should have. Thus, it is envisaged that in the tea business, it is possible to monitor the entire process from tea production to consumption and, on the other hand, to increase the quality in the production process. It has been observed that, as a result of using a blockchain technology-based program to solve the problems arising from logistics activities, it is beneficial to increase the quality of operation, make food safety more transparent and ensure the tracking of food products.