Trakya Yarımadası'nda kışlayan su kuşlarının tür çeşitliliğinin ve popülasyon değişimlerinin araştırılması
An investigation on species diversity and population changes of waterbirds wintering in Thrace Peninsula
Yazar: UMUT GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEL ARSLANGÜNDOĞDU ; DR. ARİF CEMAL ÖZSEMİR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma Trakya Yarımadası içerisinde yer alan altı sulak alandaki su kuşu türlerini tespit etmek ve popülasyon değişimlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda Meriç Deltası, Büyükçekmece Gölü, Küçükçekmece Gölü ve Terkos Gölü'nde 1993-2020 yılları arasında, Erikli Lagünü'nde 2013-2020 yılları arasında ve İğneada Longozu'nda 2007-2020 yılları arasında 15 Ocak ve 15 Şubat tarihlerinde gerçekleştirilen Kış Ortası Su Kuşu Sayımları (KOSKS) verileri kullanılmıştır. Bu altı sulak alandaki son 5 yıla (2016-2020) ait sayımlara bizzat katılım sağlanarak veriler elde edilmiştir. Önceki yıllara ait veriler derlenerek elde edilmiştir. KOSKS'larda nokta sayım yöntemi kullanılmıştır.
Çalışma alanında 100 su kuşu türü tespit edilmiş ve toplam 1.482.943 su kuşu sayılmıştır. Meriç Deltası'nda 82 su kuşu türü tespit edilmiş ve toplam 659.283 su kuşu, Erikli Lagünü'nde 28 su kuşu türü tespit edilmiş ve 3.531 su kuşu, İğneada Longozu'nda 60 su kuşu türü tespit edilmiş ve 43.316 su kuşu, Büyükçekmece Gölü'nde 79 su kuşu türü tespit edilmiş ve toplam 246.954 su kuşu, Küçükçekmece Gölü'nde 56 su kuşu türü tespit edilmiş ve 378.768 su kuşu ve Terkos Gölü'nde 67 su kuşu türü tespit edilmiş ve toplam 151.091 su kuşu sayılmıştır. Kuğu (Cygnus olor), küçük kuğu (Cygnus columbianus) ve ötücü kuğu (Cygnus cygnus)'nun Türkiye'de kışlayan popülasyonunun büyük bir kısmının Meriç Deltası'nda kışladığı ve popülasyon eğilimlerinin son yıllarda artış içinde olduğu tespit edilmiştir. Tepeli pelikan (Pelecanus crispus), küçük karabatak (Microcarbo pygmaeus), flamingo (Phoenicopterus roseus), çamurcun (Anas crecca) ve kılkuyruk (Anas acuta)'un da bazı yıllarda Türkiye'de kışlayan popülasyonunun önemli bir bölümü kışlamak için Meriç Deltası'nı tercih etmiştir. Sakarmeke (Fulica atra), tepeli patka (Aythya fuligula) ve elmabaş patka (Aythya ferina)'nın bazı yıllarda, Türkiye'de kışlayan popülasyonunun önemli bir kısmı Küçükçekmece Gölü'nde gözlenmiştir. Ayrıca nesli tehlike altında olan Elmabaş patka (Ayhtya ferina)'nın genel eğiliminin aksine Küçükçekmece Gölü'nde popülasyon eğiliminin artış içinde olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda çalışma alanı içerisinde bulunan sulak alanların yüksek su kuşu çeşitliliği gösterdiği aynı zamanda su kuşlarının yoğun bir şekilde bu alanları kışlamak için kullandığı ortaya konmuştur.

Abstract:
This study was carried out to specify the waterbird species in six wetlands in the Thrace Peninsula and to determine the population changes. For this purpose, the data which obtained from Mid-Winter Waterbird Censuses held in Meriç Delta, Büyükçekmece Lake, Küçükçekmece Lake and Terkos Lake between 1993-2020, in Erikli Lagoon between 2013-2020 and in İğneada Floodplain Forest between January 15 and February 15 were used. The data of the last 5 years (2016-2020) were obtained by personally attending the cencuses for these six wetlands. The data of previous years has been obtained from previous studies. Point counting method was used in Mid-Winter Waterbird Censuses.
100 waterbird species were identified in the study area and a total of 1.482.943 waterbirds were counted. 82 waterbird species have been identified and a total of 659.283 waterbirds were counted in Meriç Delta, 28 waterbird species have been identified and a total of 3.531 waterbirds were counted in the Erikli Lagoon. 60 waterbird species have been identified and a total of 43.316 waterbirds were counted in İğneada Floodplain Forest. 79 waterbird species were identified and a total of 246.954 waterbirds were counted in Büyükçekmece Lake. 56 waterbird species were identified and a total of 378.768 waterbirds were counted in Küçükçekmece Lake. 67 waterbird species were identified and a total of 151.091 waterfowl species were counted in Terkos Lake. It was determined that a large part of the population of Mute Swan (Cygnus olor), Tundra Swan (Cygnus columbianus) and Whooper Swan (Cygnus cygnus) wintering in Turkey wintered in Meriç Delta and their population grew in recent years. It was also determined that a large part of the population of Dalmatian pelican (Pelecanus crispus), Pygmy Cormorant (Microcarbo pygmaeus), Greater Flamingo (Phoenicopterus roseus), Eurasian Teal (Anas crecca) and the Northern pintail (Anas acuta) wintering in Turkey prefered to winter in Meriç Delta in some years. A significant portion of the population of Eurasian Coot (Fulica atra), Tufted Duck (Aythya fuligula) and Common Pochard (Aythya ferina) wintering in Turkey were observed in Küçükçekmece Lake in some years. In addition, contrary to the general declining trend of the population of Common Pochard (Ayhtya ferina), the population in Küçükçekmece Lake has been on the increase. In line with the findings obtained, it has been revealed that the wetlands in the study area show a high waterbird diversity and that waterbirds use these areas intensively for wintering.