Beliren yetişkinlikte uzaktan kültürleşme
Remote acculturation in emerging adulthood
Yazar: HİLAL ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ KÜNÜROĞLU İNAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Sosyal psikoloji = Psychology-social

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türk kültürüne sahip olan beliren yetişkinlik dönemindeki gençlerin ABD kültürüne uzaktan kültürleşme sürecini incelemektir. Bunun için öncelikle gençlerin ve annelerinin Türk kültürünün ve ABD kültürünün değer ve davranış tarzlarını ne düzeyde benimsediği incelenmiş, sonrasında anneler ve gençler arasında oluşan uzaktan kültürleşme boşluğunun gençlerin psikolojik sağlığı, akademik başarısı ve anne-çocuk çatışma düzeyi ile ilişkisi incelenmiş, anne-çocuk çatışmasının aracılık etkisine bakılmıştır. Ardından gençlerin ABD kültürünün değer ve davranış tarzlarını benimsemesinin gençlerin psikolojik sağlığı, akademik başarısı ve anne-çocuk çatışması ile ilişkisi incelenmiştir. Son olarak uzaktan kültürleşme konusundaki anlayışımızı geliştirmek için gençlerin ABD kültürüne, Türk kültürüne ve ABD kültürüne uzaktan kültürleşmeye yönelik tutumları incelenmiştir.
Karma yöntemin benimsendiği araştırmanın nicel bölümü için İzmir, Ankara ve İstanbul illerinde bulunan devlet üniversitelerinde eğitim görmekte olan 408 katılımcıya (204 genç ve 204 anne) online anketler uygulanmış, nitel bölümü için ise 22 kişi ile odak grup görüşmesi yoluyla veri toplanmıştır. Araştırmada Demografik Bilgi Formu, Vancouver Kültürlenme İndeksi, Tutumsal Ailecilik Ölçeği, Cinsiyet İdeolojisi Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği, Çatışma Davranışı Ölçeği-Kısa Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon analizi, MANOVA, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizi, PROCESS ile aracılık analizi, FACTOR ile faktör analizi, MAXQDA ile nitel veri analizinden yararlanılmıştır.
Nicel ve nitel verilerle yapılan analizler sonucunda, gençlerin ABD'ye hiç seyahat etmeden ABD kültürünün değer ve davranış tarzlarını benimseyebildiği, ABD kültürünü benimsemenin gençlerin psikolojik sağlığı ve anne-çocuk çatışmasıyla ilişkili olduğu, ancak akademik başarıyla ilişkili olmadığı bulunmuştur. Ayrıca anneler ve çocukları arasında oluşan uzaktan kültürleşme boşluğunun gençlerin psikolojik sağlığı ve anne-çocuk çatışmasıyla ilişkili olduğu, ancak akademik başarıyla ilişkili olmadığı; uzaktan kültürleşme boşluğu ve psikolojik sağlık arasındaki ilişkide anne-çocuk çatışmasının aracılık etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the remote acculturation processes of Turkish emerging adults towards US culture in Turkey. Initially, to what extent young people and their mothers adopted the values and behavior styles of the Turkish culture and the US culture was examined. Then, the associations among the remote acculturation gap between mothers and young people and the psychological health, academic success and mother-child conflict level of young people were analysed. Besides, the mediating effect of mother-child conflict was examined. Then, the relationship of young people's adoption of US culture's values and behavior styles with young people's psychological health, academic success and mother-child conflict was examined. Finally, in order to extend our understanding of remote acculturation, young people's attitudes towards US culture, Turkish culture and US culture towards remote acculturation were examined.
Mixed method design was used in the study. For the quantitative part, online questionnaires were applied to 408 participants (204 emerging adults and 204 mothers); for the qualitative part, data were collected through semi-structured interview forms from focus groups of 22 participants Demographic Information Form, Vancouver Acculturation Index, Attitudinal Parenting Scale, Gender Ideology Scale, Depression Anxiety Stress Scale, Conflict Behavior Scale-Short Form were used in the study. Correlation analysis, MANOVA, simple and multiple linear regression analysis, mediation analysis with PROCESS, factor analysis with FACTOR, and qualitative data analysis with MAXQDA were used in the analysis of the data.
The analysis of the data revealed that young people can adopt the values and behavior styles of the US culture without ever traveling to the USA.  Adopting the US culture was found to be related to the psychological health of the youth and mother-child conflict, but not academic success. In addition, the remote acculturation gap between mothers and their children was associated with  the psychological health of young people and mother-child conflict, but not to academic success; the results also revealed that mother-child conflict has a mediating effect in the relationship between the remote acculturation gap and psychological health. The findings obtained from the study were discussed in the light of the relevant literature and suggestions for future studies were put forward.