Süleymaniye Kütüphanesi Fatih Yazmaları'ndaki bazı kat'lı cildler
Some bindings with kat' in Fatih Manuscripts in Suleymaniye Library
Yazar: FATMA ZEHRA ORAL
Danışman: PROF. DR. AHMET SAİM ARITAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cilt sanatı = Book binding

Özet:
Bu çalışma Türk Kitap San'atları'ndan Klâsik Türk Cildi'yle ilgilidir. Cild; kitabı dağılmaktan ve dış etkenlerden koruyan çoğunlukla deriden yapılan kapaktır. Klâsik Türk Cildciliği'nin tarihi ; Türklerin anayurdu olan Orta Asya'da yaşadıkları yıllara dayanır. İlk Türk Cildleri Uygurlara aittir. Bu cildler Rusya'daki Ermitaj (Hermitage) Müzesi'ndedir. Türk Cildciliği Türklerin geçtikleri coğrafyalara yayılmıştır ve onların gelişimine paralel olarak gelişmiştir. Osmanlı Devleti de her san'at dalında olduğu gibi Cild San'atı'nda da çok güzel örnekler vermiştir.Bugün Osmanlı Sarayı'nın yazmaları Süleymaniye Kütüphanesi'nde toplanmıştır. Bu çalışmada Fatih Sultan Mehmet (II. Mehmet)'in yazmaları'ndan 18 tanesini Türk Cild San'atı açısından inceledik. Bu cildlerin ortak özelliği kat'lı oluşlarıdır. Kat'; bir kağıt oyma san'atı olup, cildlerde deriye uygulanmıştır.Çalışmanın I. Bölümü'nde ; konunun tanımı, materyal ve yöntemi, konu ile ilgili literatür anlatılmıştır.II. Bölüm'de; Türk Cild San'atı'nın; tanımı, tarihçesi, bölümleri, çeşitleri, yapımında kullanılan aletler, yapımında kullanılan malzemeler ve cildin yapılışı anlatılmıştır.III. Bölüm'de; Süleymaniye Kütüphanesi ve kat' san'atı hakkında bilgiler verilmiştir.IV. Bölüm'de ise cildlerin iç ve dış kapaklarının süslemeleri hakkında bilgi verilmiştir. Cildler, benzer cildlerle ilişkilendirilerek ve ketebe kayıtlarına bakılarak hangi döneme ait oldukları tesbit edilmiştir.Cildlerin anlatımında fotoğraflardan ve çizimlerden yararlanılmıştır.

Abstract:
This study is about Classic Turkish Binding which belongs to Turkish Book Arts. Binding is a cover generally made from leather which protects book from breakup and outside influences. History of the Classical Turkish Bindings begins from homeland of the Turks Middle Asia. First Turkish bindings belongs to Uighurs. These bindings are in Hermitage Museum in Russia. Turkish binding diffused to the areas which Turks passed and developed parallely to their development. Ottoman Empire have good samples in Binding Art as in other arts.Today manuscripts of the Ottoman Palace are keeped in Süleymaniye library. In this study we inspected 18 of the manuscripts of the Fatih Sultan Mehmet ( II. Mehmet) in the light of Tuskish Binding Art. The common characteristic of these bindings is being ?kat? ?. Kat? is an art of paper engraving and applied to leathers in bindings.In first part of study description of the subject, material and method and literature about subject explained.In second part; Turkish Binding Art?s description, history, sections, kinds, tools used in making, materials used and making of the binding is explained.In third part; informations about Süleymaniye library and art of kat? are given.In fourth part; informations about inner and outer covers? adornments are given. Bindings are associated with simular bindings and fixed which period they are belonging with searching from their ketebe records.In explanation of the bindings photographs and drawings are used.