0-6 yaş grubunda çocuğu olan ebeveynlerin toplumsal cinsiyet rol tutumları ile çocuklarına kullandıkları dil arasındaki ilişki
The relationship between the gender role attitudes of parents with children in the 0-6 age group and the language they use with their children
Yazar: AYKUT CAN AKKAYA
Danışman: PROF. DR. SELMA ÖNCEL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma 0-6 yaş grubunda çocuğu olan ebeveynlerin toplumsal cinsiyet rol tutumları ile çocuklarına kullandıkları dil arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Bu çalışma, tanımlayıcı-ilişki arayıcı tiptedir. Araştırmanın örneklemini Görele'de ilçe merkezinde bulunan bir Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı bebek ve çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Örnekleme 644 ebeveyn alınmıştır. Verilerin toplanmasında 'Tanıtıcı Özellikler Soru Formu', 'Toplumsal Cinsiyet Rol ve Tutum Ölçeği' ve 'Toplumsal Cinsiyet İçeren Ebeveyn Sözel İfadeler Ölçeği' kullanılmıştır. Veriler Mart 2023-Ağustos 2023 tarihleri arasında araştırmacı tarafından toplanmıştır. Veriler bir istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiş ve verilerin sonuçları p<0.05 olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Ebeveynlerin Toplumsal Cinsiyet Rol ve Tutum Ölçeğinden (TCRTÖ) aldıkları toplam puan ortalaması 107.3±12.63'tür. Katılımcıların TCRTÖ toplam puan ortalamaları ile ebeveynlik türü, yaş grupları, eğitim durumları, çocuklarının cinsiyetleri, çocuk sayıları, anne-babalarının eğitim düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.001). Ebeveynlik türü, yaş, eğitim durumu, çocuk sayısı, çocuklarının ayrı odasının bulunma durumu gibi faktörler ebeveynlerin çocuklarına kullandığı, toplumsal cinsiyet içeren sözel ifadelerini etkilemiştir (p<0.05). Ebeveynlerin toplumsal cinsiyet rol tutumları ile erkek (r=0.51) ve kız (r=0.51) çocuklarına karşı kullandığı toplumsal cinsiyet içeren sözel ifadeleri arasında pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.001).
Sonuç: Toplumsal cinsiyet rol tutumları olumlu olan ebeveynler, erkek ve kız çocuklarını daha eşitlikçi ve cinsiyet kalıp yargılarından uzak bir dil ile yetiştirmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ebeveyn-çocuk, toplumsal cinsiyet, toplumsal cinsiyet rolü, toplumsal cinsiyet tutumu, halk sağlığı hemşireliği

Abstract:
Objective: This research was conducted to determine the relationship between the gender role attitudes of parents with children in the 0-6 age group and the language they use towards their children.
Method: This study is of descriptive-relationship type. The sample of the study consisted of parents of babies and children registered to a Family Health Center located in the district center of Görele. 644 parents were included in the sample. 'Introductory Characteristics Questionnaire', 'Gender Role and Attitude Scale' and 'Gender-Inclusive Parental Verbal Expressions Scale' were used to collect data. The data was collected by the researcher between March 2023 and August 2023. The data were analyzed through a statistical program and the results of the data were considered significant as p<0.05.
Results: The total mean score of the parents from the Gender Role and Attitude Scale (GRAS) is 107.3±12.63. A statistically significant difference was found between the participants' GRAS total score averages and parenting type, age groups, educational status, gender of their children, number of children, and education level of their parents (p<0.001). Factors such as parenting type, age, education level, number of children, and whether their children have a separate room affected the gender-inclusive verbal expressions parents used to their children (p<0.05). A positive, moderately significant relationship was found between parents' gender role attitudes and gender-containing verbal expressions used towards their male (r=0.51) and female (r=0.51) children (p<0.001).
Conclusion: Parents with positive gender role attitudes raise their boys and girls in a language that is more egalitarian and free of gender stereotypes.
Keywords: Parent-child, gender, gender role, gender attitude, public health nursing