Ortaokul öğrencilerinin rutin olmayan problemleri çözerken kullandıkları stratejilerin strateji esnekliği bağlamında incelenmesi
Secondary school students' strategy flexibility in solving non-routine problems
Yazar: FİLİZ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL ÖZDEMİR ERDOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel yöntemler = Mathematical methods ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method ; Strateji = Strategy ; Stratejik esneklik = Strategic flexibility

Özet:
Rutin olmayan problemler, farklı stratejileri kullanmayı gerektiren, bir strateji ile çözüme ulaşılamadığında strateji değiştirmeyi gerektiren problemlerdir. Problemlerin çözümünde farklı stratejilere başvurma ve farklı problemler arasında strateji değiştirme strateji esnekliği olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin rutin olmayan problemleri çözerken kullandıkları stratejilerin strateji esnekliği bağlamında incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul' un Pendik ilçesinde öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 300 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma için gerekli veriler dört tane rutin olmayan problem içeren çalışma kağıtlarından elde edilmiştir. Öğrencilerin problemlerin çözümünde kullandıkları stratejilerin tespit edilmesi ve sınıflandırılması çalışmanın nitel kısmını oluştururken, öğrencilerin matematik başarı düzeyi ve sınıf seviyesi ile kullandıkları stratejiler arasındaki ilişkinin incelenmesi ise çalışmanın nicel kısmını oluşturmaktadır. Verilerin analizinde içerik analizi, aritmetik ortalama, frekans ve yüzde, Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U testi, Pearson Kikare yöntemi ve Spearman sıra korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda, öğrencilerin problem içi ve problemler arası strateji esnekliğinin düşük seviyede olduğu görülmüştür. Problem içi ve problemler arası strateji esnekliği ile akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca problem içi ve problemler arası strateji esnekliğinin sınıf seviyesine göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Non-routine problem solving is a problem that requires the use of different strategies and, the need to change strategies when a solution cannot be reached with a single strategy. Different strategies that is used in solving problems, and changing strategy between different problems are defined as strategy flexibility. The aim of this study is to examine the strategies used by secondary school students in solving non-routine problems in the context of strategy flexibility. The participants of the study are 300 students selected by stratified sampling method from 5th, 6th, 7th and 8th grade students studying in Pendik district of Istanbul in 2017-2018 academic year. The data required for the study were obtained from worksheets including four non-routine problems. The qualitative dimension of the research consists of determining and classifying the strategies used by students in solving problems, and the quantitative dimension is the examination of the relationship between the achievement level in mathematics and grade level of students and the strategies they use. Content analysis, frequency and percentages, arithmetic mean, Kruskal Wallis test, Mann Whitneyb U test, Pearson Chi-square method and Spearman rank correlation coefficient were used in the analysis of the data. The findings showed that students' intra-task strategy flexibility and inter-task strategy flexibility was low. Significant relationship was found between mathematics achievement and intra-task strategy flexibility and inter-task strategy flexibility. It was also found that intra-task strategy flexibility and inter-task strategy flexibility differ according to class level.