Ürdün dış politikası'nda Filistin sorununun rolü
The role of the palestina Question in the jordanian foreign policy
Yazar: HAZİM AL_EDİNAT
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞRI ERHAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Filistin sorunu = Palestine problem ; Uluslararası politika = International policy ; Ürdün = Jordan

Özet:
Bu çalışmada Filistin sorununun Ürdün'ün iç ve dış politikası üzerindeki etkisi tarihsel olarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Ürdün dış politikasının analizine dayanan bu çalışmada Dawisha'mn modeli temel olarak alınmış, bu model Ürdün'de dış politika kararlarının nasıl alındığının analizinde bir örnek olarak kullanılmıştır. Ortadoğu ülkelerinin dış politikalarının analizine dayanan bu model, Ürdün dış politikasının analizi için bir örnek olarak alınmıştır. Dawisha, Türkiye ve İsrail dışındaki Ortadoğu ülkelerinde dış politika yapım sürecinin izlenmesinin sadece politik karar verme gücünü elinde tutan politik liderlere ait olduğunu ileri sürmektedir. Fakat, bu tezde Ürdün dış politikasını daha iyi analiz etmek için yeni bir model geliştirilmiştir. Bu modelde dış politikayı biçimlendiren ve belirleyen bir takım faktörler olduğu gösterilmiştir. Bu çerçevede, ulusal, bölgesel ve uluslararası faktörler ve değişimler Ürdün dış politikasını etkilemektedir. Bu tezde Filistin sorununun tarihsel gelişimi ve Ürdün dış politikasını etkileyen iç ve dış faktörler de incelenmiştir. Filistin sorununda Ürdün dış politikasının önemi ve Filistin sorununun Ürdün dış politikası üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri üzerinde de durulmuştur. Bu çalışmada varılan temel sonuç, Filistin sorununun Ürdün'ün iç ve dış politikasında sadece merkezi bir rol oynamadığı aynı zamanda onu biçimlendirdiğidir.

Abstract:
This study aims to analyze historically the influence of Palestinian case on the Jordan foreign policy and the effects of this on the domestic politics of Jordan. This study, which analyzes Jordan foreign policy by taking Dawisha's model as a ground, the Dawisha's model was used as an example in taking political decisions in Jordan. Dawisha's model, which analyzes foreign policies of Middle Eastern countries, is applied to Jordan foreign policy. Dawisha presupposes that only the political leaders who grasp political power decide on which foreign policy should be followed in all Middle Eastern countries except Israel and Turkey. But, to analyze Jordan foreign policy better, another model has been proved in this thesis. This model presents that there are some factors, which form and determine the foreign policies. In this context, national, regional and international factors and changes influence Jordanian foreign policy. In this thesis, historical process of Palestinian question and the internal and external factors, which affect the Jordanian domestic politics, have also been studied. The role of Jordan foreign policy on Palestinian question is studied and its negative and positive impacts on the solution of Palestinian question is examined. The basic conclusion of this study is that Palestinian question plays central role not only in Jordan domestic and foreign policy and but also to form it.