AKP  hükümetlerinin dış politika söylem ve pratiği: İnşacı perspektiften bir analiz
Foreing policy discourse and practice of AKP governments: Analysis from the perspective of constructivism
Yazar: BURCU AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. FUAT AKSU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Devlet inşaası = State building ; Siyasi kimlik = Political identity ; Siyasi partiler = Political parties ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tez çalışmasında, 3 Kasım 2002 seçimlerinde iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi'nin; 2002 ve 2014 yılları arasındaki siyasi kimliği, hükümet dönemleri arasında kimlik kurgusunda yaşanan farklılıklar, AKP kimliğinin dış politika pratiklerinde meydana getirdiği değişiklikler ve İnşacı (Konstrüktivist) yaklaşımın bu değişikleri ne ölçüde açıklayabildiği incelenecektir. Devlet kimliği konusunun önemli bir yer teşkil ettiği Türkiye Cumhuriyeti siyasi hayatında, kimliği ile ön plana çıkan bir siyasal aktör olarak AKP, içinden çıktğı "Milli Görüş" geçmişini reddetmiş ve özellikle iktidarının ilk yıllarında Türk siyasal sisteminin temel parametreleri ile barışık bir kimlik kurgusu geliştirmiştir. Ancak seküler muhalefet karşısında güvenlik ve meşruiyet arayışının şekillendirdiği pragmatik bir kimlik olan "Muhafazakâr Demokrat" parti kimliği, farklı hükümet dönemlerinde farklı şekillerde kurgulanmış ve bu farklılıklar dış politika pratiklerine de yansımıştır. Bu durum, kimliği, dış politikanın temeline oturtan ve verili bir kimlik ve çıkar tanımı olmadığı varsayımından hareket eden İnşacı yaklaşımın, kimlik ve dış politikaya atfettiği esneklik ile örtüşmektedir. Ancak AKP'nin iktidara gelmesi ile birlikte yeni karar alıcıların çıkar ve güvenlik algıları kapsamında dış politika pratiklerinde neden olduğu değişikliklerin, metot ve tutum değişikliklerini mi, yoksa köklü dış politika değişikliklerini mi yansıttığı tartışmalı bir konudur. Bu açıdan, İnşacı yaklaşımın, AKP kimliğinin Türk dış politikasının pratiklerinde meydana getirdiği değişimin derecesini açıklamadaki sınırlılık da belirtilmelidir. 
Bu faktörleri göz önünde bulundurarak yapılacak olan bu çalışmada, AKP mensuplarının, siyasal ve toplumsal söylemleri, farklı hükümet dönemlerinde farklı şekilde kurgulanan AKP kimliğinin daha iyi anlaşılmasını mümkün kılacaktır. Başta AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere Parti mensuplarının söylem ve beyanları, karar alıcıların güvenlik ve çıkar algılarını yansıtması ve kimlik kurgusundaki dönemsel farklılıkların anlaşılabilmesi açısından önemli bir yere sahiptir. Diğer yandan, çalışma kapsamında incelenen Irak ve Kıbrıs politikaları da AKP'nin kimlik kurgusu ve siyasal söylemlerinde yaşadığı dönüşümün dış politika pratiklerine nasıl yansıdığının görülmesine olanak tanıyacaktır. Ayrıca AKP kimliğinin geleneksel dış politika olayları açısından özsel bir farklılık yaratıp yaratmadığının anlaşılmasını mümkün kılacak olan bu dış politika olayları, AKP kimliğinin stratejik ve pragmatik bir tercihi yansıtıp yansıtmadığının da belirlenmesine yardımcı olacaktır.

Abstract:
This thesis examines the political identity of the Justice and Development Party that came to power in November 3, 2002 elections throughout the years between 2002 and 2014, differences occured in the formation of identity through different government periods, changes over the foreign policy practices generated by JDP identity and to what extent Constructivist theory can explain those changes. Within the Turkish Republic in which the state identity constitutes an important part, JDP as a political actor that comes to the forefront with its identity and leads to the conflicting ideas about this, denied its "National Vision" (Milli Görüş) background and represented an identity that is reconciled with the basic parameters of Turkish politial system especially in the foundation years of the Party. But, the pragmatic identity of Conservative Democracy which was shaped by the pursuit of security and legitimacy in the face of secular opposition has been constructed in different ways in different government periods and those differences have been reflected in the foreign policy practices. This case coincides with the understanding of flexible identity and foreign policy attached by Constructivism that predicates the identity on the basic of foreign policy and denies the existence of determined formations of identity and state interest. However, it is a controversial issue to determine whether the changes over foreign policy practices caused by the understanding of interest and security of new decision makers represent the changes over methods and behaviour or those are the radical changes in the foreign policy. In this respect, the limitation of Constructivist perspective to explain the extent of change within the Turkish foreign policy practices caused by JDP identity should also be mentioned. 
Considering those factors, in this study, the political and social discourses of JDP members will enable a better understanding of the different formations of JDP identity through different government periods. In this regard, discourses and statements of JDP members-particularly JDP leader Recep Tayyip Erdogan, constiute an important part in the sense of understanding security and interest perceptions of decision makers and periodical differences in identity formation. On the other hand, Iraq and Cyprus policies will enable us to perceive the reflection of transformation of JDP's identity formation and political discourses on foreign policy practices. Moreover, those foreign policy cases that will enable an understanding of whether the JDP identity lead to an essential difference in traditional foreign policy behaviour or not, will also help to determine whether the JDP identity is the reflection of a strategic and pragmatic choice or not.