Hellenistik ve Erken Roma İmparatorluk Döneminde Anadolu'da Kıvrık Dal (Ranke) Dekorasyonu
Scroll Pattern (Ranke) decoration in Anatolia during both Hellenistic and Early Imperial periods
Yazar: ADEM ACAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖRKEM KÖKDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Bitki kompozisyonu = Plant compositions ; Bitkiler = Plants ; Dekor = Decor ; Erken Roma Dönemi = Early Roman Period ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Kıvrık dal = Scroll pattern ; Süslemeler = Ornamentations

Özet:
Bitkisel öğelerin antik dönem mimarisinde bezeme unsuru olarak kullanılması, Mısır ve Mezopotamya uygarlıklarına kadar uzanmaktadır. Bahsi geçen unsurların tipolojik olarak gelişimlerini sürdürmesinin yanı sıra, zamanla yeni biçimlerde türemiştir. Bu çalışmanın konusunu oluşturan Kıvrık Dal (Ranke) dekorasyonu da erken dönemlerden itibaren çeşitli formlarda kullanılmaya başlanmış, Hellenistik dönem ve özellikle Erken Roma Devri cephe mimarisinde sevilerek kullanılan bir dekorasyon haline gelmiştir.
Çalışma kapsamıda Anadolu'da yer alan antik kentlerin, kıvrık dal dekorasyonuna sahip yapı elemanları kent özelinde incelenmiştir. Hellenistik Dönem ve Erken İmparatorluk Dönemi tarihleri arasındaki stil gelişimleri incelenmeye çalışılmıştır. Antik kent özelindeki değerlendirmeler sonrasında sentez ve sonuç bölümü ile çalışma kapsamındaki tarihsel aralıklar dikkate alınarak Anadolu'da kıvrık dal dekorasyonu'nun genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Özellikle Erken İmparatorluk dönemi sonrasında kıvrık dal dekorasyonun artması ve stilistik açıdan gözle görülür değişimlerin yaşanması sebebi ile çalışma belirtilen tarihler arasında sınırlandırılmıştır.

Abstract:
Usage of floral motifs as decoration omaments in ancient architecture goes as far back as to Egyptian and Mesopotaınian civilisations. Along with the survival of the developınent of the said n1otifs typologically since then, new patterns have also been derived by time. The twisted branch (Ranke) decoration which constitutes the subject matter of this dissertation was started to have been used in various forms as of the early periods and had been a favourite decoration style used on the facade architecture in Hellenistic period and especially in Early Roman period.
Within the scope of study, building elements that have twisted branch decoration in the ancient cities located in Anatolia bave been separately examined on the basis of each city. Developments in this architectural style between Hellenistic period and Early Imperial period were tried to be examined. A general evaluation on twisted branch decoration in Anatolia was carried out by taking historical intervals into consideration in the analysis and synthesis section in the scope of study following the evaluations made specifıc to ancient cities. The study has been limited to only designated dates due to remarkable changes from the stylistic perspective and increase on the twisted branch decoration were experienced especially right after Early Imperial period.