L-valin ve l-t-lösinden türetilmiş kinazolin temelli rutenyum komplekslerinin sentezi ve asimetrik transfer  hidrojenasyon reaksiyonundaki uygulamaları
Synthesis and applications in asymmetric transfer hydrogenation reaction of kinazoline based rutenium complexes from l-valine and l-tert-lucinine
Yazar: AYSEL EREN
Danışman: PROF. DR. MÜKERREM KURTOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Transfer hidrojen reaksiyon yöntemi basitliği ve seçici bir reaksiyon olması yönüyle sentetik kimya açısından oldukça ilgi çekmektedir. Transfer hidrojenasyon reaksiyonunun asimetrik sentezlerdeki kayda değer sonuçları ile bu yöntemin uygulanabilirliliği ve kullanımıda her geçen gün artmaktadır. Oldukça düşük miktardaki katalitik uygulamaları ise çevresel dost olarak kıymetini arttırmaktadır. Asimetrik transfer hidrojenasyon reaksiyonunun doğal bileşiklerin ve farmasötik öneme sahip ürünlerin önemli bir basamağında kullanılması ve etkili sonuç (verim ve enantiyomerik zenginlik) göstermesi bu konuda çalışmaların hızla ilerlemesine olanak sağlamaktadır. Moleküllerdeki C=O ve C=N fonksiyonel gruplarının transfer hidrojenasyon yöntemiyle asimetrik olarak indirgenebilmesi ve yüksek seçicilik göstermesi sonucu, bu tip çalışmalarda yeni ligantların dizayn edilmesi ve Rutenyum komplekslerinin hazırlanması ihtiyacını doğurmaktadır.
Bu tez kapsamında  doğal ve ticari olarak ulaşılması kolay olan amino asitten başlayarak yeni kinazolin temelli ligant sentezi gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında sentezlenen  kinazolin temelli ligantın Ru(II) komplekside hazırlanmıştır. Bu rutenyum kompleksi ketonların asimetrik transfer hidrojenasyon reaksiyonunda katalizör olarak kullanılmıştır. 
Sentezi gerçekleştirilen ligant ve kompleksin yapı aydınlatılması için NMR, elemental analiz, IR ve X-ray analizleri ile yapılmıştır. Asimetrik Transfer Hidrojen reaksiyonunda elde edilen ürünlerin dönüşüm ve enantiyomerik zenginlik ölçümleri, üzerinde kiral kolonu bulunan gaz kromatografisi (GC) kullanılarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Hydrogen transfer reduction processes are attracting increasing interest for synthetic chemists in view of their operational simplicity and high selectivity. The use and applicability of this method is growing day by day with the help of remarkable results in asymmetrical syntheses. The property of having catalytic applications within the quite low amounts is increased by its value as being environment friendly. The use of hydrogen transfer reduction processes is an important stage in preparation of natural and pharmacologically important products and its giving high yield and high enantiomeric excess (ee), provides related studies an opportunity to proceed quickly. As a result of asymmetrically reduction of C=O and C=N functional groups of the molecules and having high selectivity creates a need for the design of new ligands and preparation of Ruthenium complexes in these types of studies. 
Within the scope of this thesis, new quinazoline based ligand synthesis has been realized starting from amino acid which is natural and commercially accessible. The Ru (II) complex of the synthesized quinazoline-based ligand was also prepared. This ruthenium complex was used as a catalyst in the asymmetric transfer hydrogenation reaction of both ketones.
The synthesized ligands and complexes were analyzed by NMR, elemental analysis, IR and X-ray analysis. The conversion and enantiomeric richness measurements of the products obtained in the asymmetric transfer hydrogen reaction were determined using gas chromatography (GC) with chiral column..