Edirne il merkezindeki 20-64 yaş arasındaki bireylerde ortoreksiya nervoza prevalansı
Prevalance of orthorexia nervosa adults between the ages of 20-64 living in Edi̇rne city center
Yazar: RABİA ÇOKER BİLGİÇ
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Edirne = Edirne ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Prevalans = Prevalence ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Ortoreksiya nervoza sağlıklı beslenmeye duyulan patolojik bir saplantıdır. Ortoreksiya nervozanın en belirgin özellikleri, besinlerin satın alınması, tüketilmesi ve hazırlanmaları aşamalarında takıntılı bir şekilde odaklanma ve vakit harcama, sosyal izolasyon ve hayat kalitesinin azalmasıdır. Sağlıklı beslenme konusunda katı kurallara sahiptirler ve eğer bu kurallardan bir tanesi bile ihmal edilecek olursa, ciddi suçluluk duygusu ve yetersizlik hissi gelişecek kadar saplantılıdırlar.
  Çalışmamızda, Edirne il merkezindeki 23 aile sağlığı merkezine kayıtlı 20-64 yaş aralığındaki bireylere ulaşmak hedeflendi. Yaş ve cinsiyete göre tabakalandırma yapılarak, her yaş grubu ve cinsiyetten eşit sayıda alınarak 520 kişiye ulaşıldı. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan anket yardımıyla toplandı. Anket, sosyodemografik sorular ve ORTO-11 ölçeğini içeren toplam 40 sorudan oluşmaktadır.
Edirne il merkezindeki aile sağlığı merkezine kayıtlı 20-64 yaş arasındaki bireylerin      %48,8'inde ortoreksiya nervoza eğilimi yüksek bulundu. Yaş gruplarındaki artışla, ortorektik eğilimlerin artışının paralellik gösterdiği bulundu. VKİ ve bel çevresi ölçümleri arttıkça, ON eğilimlerinin arttığı görüldü. Katılımcılardan çocuk sahibi olanların, çocuk sahibi olmayanlara göre ON eğilimi daha yüksek bulundu. Düzenli egzersiz yapanların ON eğiliminin, yapmayanlara göre daha fazla olduğu saptandı. Market alışverişlerinde ürün içeriğine dikkat etme ve yiyecek alışverişlerinde gıda içeriğine dikkat etme, yiyecek alışverişini kendisi dışında birinin yapmasından rahatsız olma, alışveriş sırasında gıdaların son tüketim tarihlerine dikkat etme ve evde yoğurt, kefir vs. yapma ile ortoreksiya nervoza eğilimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görüldü.  
Kesinleşmiş tanı kriterleri olmayan ve herhangi bir sınıflandırmada değerlendirilmeyen fakat her geçen gün görülme sıklığı artan, medya ve çeşitli sosyal platformlarda sık karşılaşılan sağlıklı beslenmeye dair vurgulamalarla bazı bireylerde takıntı ve saplantı haline gelebilen beslenme davranışı olarak ortaya çıkabilen ortoreksiya nervoza hakkında yapılan bu çalışmanın, yapılacak çalışmalara zemin oluşturmak açısından yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Orthorexia nervoza is a pathological obsession for healthy nutrition. The most prominent features of orthorexia nervoza are obsessive focus and time consuming during the procurement, consumption and preparation of nutrients, social isolation and reduced quality of life. They have strict rules about healthy eating, and even if one of these rules is neglected, they are obsessed with developing a sense of guilt and inadequacy.
In our study, it was aimed to reach individuals aged 20-64 who were registered to 23 family health centers in Edirne city center. 520 people were reached by stratification by age and sex, taking equal numbers from each age group and gender. The data were collected by a researcher with the help of questionnaires. The questionnaire consisted of a total of 40 questions including sociodemographic questions and ORTO-11 scale.
In 48.8% of the individuals aged between 20-64 who were registered in the family health center in Edirne province, the tendency for orthorexia nervosa was found to be high. It was found that the increase in orthorexic tendencies was parallel with the increase in age groups. When BMI and waist circumference measurements increased, ON tendencies increased. People who have children were found having high ON tendencies than childless people. It was determined that those who exercise regularly have a higher tendency to ON than those who do not. It was observed that there was a statistically significant relationship between the orthorexia nervosa tendency and paying attention to the product content in the market shopping and food content during the grocery shopping, making the grocery shopping by herself and paying attention to the expiration dates of grocery during shopping, making yogurt at home
This study conducted on orthorexia nervosa, which has not been established for diagnostic criteria and which is not evaluated in any classification, but is frequently seen with increasing frequency every day, can be an obsessive feeding behavior in some individuals with emphasis on healthy nutrition frequently encountered in media and various social platforms. İt is thought that this study may be a guide for the studies to be done.