Bilişsel çarpıtmalar ile kadınların benlik saygısı ve evlilik kaygısı arasındaki ilişki
The relationship between cognitive distortions and women's self-esteem and marriage anxiety
Yazar: BÜŞRA NUR YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU MORGÜL
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Evlilik kaygısı literatüre son yıllarda yapılan araştırmalarla girmiş olup bu konuda henüz yeterince çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanıın amacı, evlilik kaygısını bilişsel çarpıtmalar ve benlik saygısı açısından incelemektir. Araştırmanın amacı ve hipotezleri doğrultusunda bilişsel çarpıtmalar ile evlilik kaygısı arasındaki ilişki, bilişsel çarpıtmalar ile benlik saygısı arasındaki ilişki ve benlik saygısının aracı rolü ele alınmıştır. Evlilik kaygısında en çok rol oynayan bilişsel çarpıtma türleri belirlenmiştir. Örneklem, 531 kadın 78 erkek, toplam 609 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada katılımcılara Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (BÇÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Evlilik Kaygısı Ölçeği (EKÖ) ve Sosyodemografik Form uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin tespiti için bağımsız örneklem t-test ve tek yönlü varyans analizi, bazı değişkenlerde de parametrik olmayan Kruskal Wallis-H analizi uygulanmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkinin tespiti için Pearson ve Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Aracılık analizi için bootstrap tekniğini temel alan regresyon analizi yapılmıştır. Bu çalışmanın bulguları, kişilerin bilişsel çarpıtmaları arttıkça evlilik kaygısının arttığını, buna karşılık benlik saygısının azaldığını göstermektedir. Aynı zamanda benlik saygısı arttıkça evlilik kaygısının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bilişsel çarpıtmalar ile evlilik kaygısı arasındaki ilişkide benlik saygısının kısmi aracılık rolünün olduğu saptanmıştır. Beklenenin aksine, evlilik kaygısının cinsiyet, yaş, gelir düzeyi ve eğitim durumuna göre farklılaşmadığı, beklendiği gibi, romantik ilişki durumunun evlilik kaygısını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen araştırma sonuçları, literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Bekâr Kadınlar, Benlik Saygısı, Bilişsel Çarpıtmalar, Evlilik Kaygısı.

Abstract:
Although recent studies have introduced marriage anxiety into scholarly discourse, the existing body of research on the topic remains limited. The aim of this study is to examine marriage anxiety with regard to cognitive distortions and self-esteem. The relationship between cognitive distortions and marriage anxiety, the relationship between cognitive distortions and self-esteem, and the mediating role of self-esteem have been addressed in line with the objectives and hypotheses of the study. The types of cognitive distortions that play the most significant role in marriage anxiety were determined. The sample consists of 531 females and 78 males, resulting in a total of 609 participants. Participants were administered the Cognitive Distortions Scale (CDS), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), Marriage Anxiety Scale (MAS), and the Socio-Demographic Form. Independent samples like t-test and One-Way ANOVA analysis were used to determine the relationships between variables, and in some variables, non-parametric Kruskal Wallis-H analysis was applied. Pearson and Spearman correlation analyses were used to determine the relationship between the scales. Regression analysis based on the bootstrap technique was performed for mediation analysis. The findings of this study indicate that as individuals' cognitive distortions increase, marriage anxiety also increases, while self-esteem decreases. Additionally, it was found that as self-esteem increases, marriage anxiety decreases. The results also revealed that self-esteem partially mediates the relationship between cognitive distortions and marriage anxiety. Contrary to expectations, there was no observed variation in based on gender, age, income level, or educational status, however, as anticipated, the romantic relationship status proved to be a significant predictor of marriage anxiety. The research results were discussed and suggestions were made in light of the literature.

Keywords: Cognitive Distortions, Marriage Anxiety, Self-Esteem, Single Women.