İzmir ilinde taze soğanda bulunan böcek ve akar türlerinin belirlenmesi, önemli olan zararlı türün populasyon değişiminin izlenmesi
The determination of insect pests and mites, and observation on the population fluctation of the key pest in fresh onion fields in Izmir province
Yazar: TÜLİN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP YOLDAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, İzmir ili ve ilçelerinde yetiştirilen taze soğanda zarar yapan böcek ve akar türleri ile ana zararlı ve doğal düşmanlarının belirlenmesi, ana zararlının populasyon değişiminin izlenerek savaş için uygun zamanların saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla, 2006 yılında Bayındır, Çeşme, Kemalpaşa, Menemen, Ödemiş, Tire, Torbalı ilçelerinde 155 tarlada inceleme yapılmış ve ana zararlının Thrips tabaci Lindeman (Thysanoptera: Thripidae), ikinci derecede zararlı olan türün Bactericera tremblayi Wagner (Hemiptera: Triozidae) olduğu belirlenmiştir. İzleyen yıllarda, Bayındır, Menemen ve Tire ilçelerinde 2007 yılında 93 tarlada, 2008 yılında ise 71 tarlada gözlem yapılmıştır.Çalışma süresince, Thysanoptera takımından, Thiripidae familyasına bağlı 7 tür ve Phlaeothripidae familyasına ait 2 tür ile Aeolothripidae familyasına bağlı 4 tür bulunmuştur. Diptera takımına bağlı 12 familyaya bağlı türler saptanmıştır. Bu familyalardan Anthomyiidae'ye bağlı ve tür düzeyinde teşhis edilen Delia platura Meigen, taze soğanda en önemli dipter türü olarak belirlenmiştir. Hemiptera takımına bağlı 6 familya, 7 tür ve 4 cins, Coleoptera takımına bağlı 2 familya ve 6 tür ile Neuroptera takımına bağlı bir tür belirlenmiştir. Prostigmata, Mesostigmata ve Astigmata (Acarina) takımlarına bağlı 16 familya, 15 tür ile 5 cins düzeyinde akar türü saptanmıştır. Ayrıca çalışmada takım düzeyinde teşhis edilen Cryptostigmata (Acarina) ve Collembola bireyleri de saptanmıştır.Ana zararlılar T. tabaci ile B. tremblayi'nin populasyon değişimi çalışmaları 2007-2008 ve 2008-2009 yıllarında Menemen, Tire ve Bayındır ilçelerinde birer tarlada yürütülmüştür. Bayındır'da yürütülen çalışmada T. tabaci'nin populasyonunu baskı altına almada Curteria duzgunesae Saboori, Çobanoglu and Bayram (Acarina: Erythraeidae)'nin etkili olduğu saptanmıştır.Menemen ve Tire'de 2007-2008 ve 2008-2009 yıllarında ana zararlı T. tabaci ile F. occidentalis'in tuzaklardaki populasyonunu ve renk yönelimini saptamak amacıyla sarı ve mavi yapışkan renkli tuzaklar kullanılmıştır. Tuzaklardan elde edilen sonuçlar üzerinden yapılan istatistiksel değerlendirmede, türler ile tuzak arasında ilişki bulunmamıştır. Ancak her iki ilçede ve her iki yılda sarı tuzaklarda en çok yakalanan tür T. tabaci olmuştur.Anahtar sözcükler: Taze soğan, Thrips tabaci, doğal düşman, İzmir, populasyon değişimi

Abstract:
In this study, determination of harmful insect and mite species, defining of the key pest and its natural enemies and timing of control by observing the population fluctuation of the key pest in fresh onion cultivated areas of Izmir province has been aimed. For that reason, 155 onion fields have been observed in Bayındır, Çeşme, Kemalpaşa, Menemen, Tire and Torbalı Districts in 2006, periodically. As a result, Thrips tabaci Lindeman (Thysanoptera: Thripidae) and Bactericera tremblayi Wagner (Hemiptera: Triozidae) have been considered as the key pest and the second major pest, respectively. In the following years, 93 and 71 onion fields have been observed in Bayındır, Menemen and Tire in 2007 and 2008, resp.Throughout the study, 7 species from Thripidae, 2 species from Phlaeothripidae and 4 species from Aeolothripidae of Thysanoptera have been found. Different species from 12 families of Diptera have been determined. The most important species among dipterans has been determined as Delia platura Meigen of Anthomyiidae Family. In addition, 6 families, 7 species and 4 genera from Hemiptera, 2 families, 6 species from Coleoptera and 1 species from Neuroptera order have been determined. From Prostigmata, Mesostigmata and Astigmata (Acarina) orders, 16 families, 15 species and 5 genera of mites have been recognized. In the study, some Cryptostigmata (Acarina) and Collembola individuals could be recognized at order level.Population fluctuations of T. tabaci and B. tremblayi have been followed in one field each in Menemen, Tire and Bayındır Districts in 2007-2008 and 2008-2009 vegetation periods. It has been found that Curteria duzgunesae Saboori, Çobanoglu and Bayram (Acarina: Erythraeidae) could take the population of T. tabaci under suppression in Bayındır.Yellow and blue sticky traps have been used to determine the population level and color orientation of T. tabaci and F. occidentalis, the major pests in Menemen and Tire, in 2007-2008 and 2008-2009 periods. As a result of statistical analysis, no relation has been found between species and trap catches. On the other hand, T. tabaci was the most abundant species captured in yellow sticky traps in both districts and years.Key words: Fresh onion, Thrips tabaci, natural enemies, Izmir, population fluctuation