Üniversite öğrencilerinde mental iyi oluş ile sanal dışlanma arasındaki ilişkide yalnızlığın aracı rolü
The mediating role of loneliness in the relationship between mental well-being and cyberostracism in university students
Yazar: SEVDE YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA PAMUK
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde mental iyi oluş ile sanal dışlanma arasındaki ilişkide yalnızlığın aracı rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim öğretim güz yarıyılında Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi, İslami İlimler Fakültesi, Edebiyat Fakültesi ve Fen Fakültesinde lisans öğrenimini sürdüren öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini aynı yıl bu fakültelerin çeşitli bölümlerinde öğrenimini sürdürmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Öğrencilerin seçiminde tesadüfi küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya bu yöntemle seçilen 707 öğrenci dâhil edilmiştir. Öğrencilerin mental iyi oluş puanlarını belirlemek için Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği, sanal dışlanma puanlarını Sanal Dışlanma Ölçeği ve yalnızlık puanlarını belirlemek için UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Cinsiyete göre mental iyi oluş, sanal dışlanma ve yalnızlık puanlarını belirlemede t testi kullanılmıştır. T testi sonuçlarına göre; mental iyi oluş ve yalnızlık düzeyleri cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermezken, sanal dışlanma düzeyi erkek öğrenciler yönünde anlamlı farklılık göstermiştir. Sınıf düzeyi, günlük internet ve sosyal medya kullanım sürelerine göre; mental iyi oluş, sanal dışlanma ve yalnızlık puanlarını belirlemek içinse F testi (Varyans analizi) yapılmıştır. Anova sonuçlarına göre, mental iyi oluş, sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık göstermezken, günlük internet ve sosyal medya kullanım sürelerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Sanal dışlanma; sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık göstermezken, günlük internet kullanım ve sosyal medya kullanım sürelerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Yalnızlık ise sınıf düzeyine, günlük internet kullanım ve sosyal medya kullanım sürelerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Mental iyi oluş ile sanal dışlanma arasındaki ilişkide yalnızlığın aracı rolünü belirlemede regresyon analizi uygulanmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre sanal dışlanma ve yalnızlık mental iyi oluşu negatif yönde yordamaktadır. Sanal dışlanmışlığın mental iyi oluş üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu; dolayısıyla da yalnızlığın sanal dışlanma ile mental iyi oluş arasındaki ilişkiye aracılık ettiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmadan elden edilen bulgular kavramsal çerçeve ve ilgili alanyazını desteklenerek açıklanmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study was done to analyze mediating role of loneliness between mental well being and cyberostracism among university students. Students continueing undergrade education in Selçuk university faculty of education,İslamic science faculty,faculty of literature and faculty of science in 2021-2022 education and school year of fall semester constitude population of research.Students continueing their education in various departmens of the faculty in same year constitude population of reseach.Random cluster sampling method was used to choose students.707 students chosen by this method were included for the research. Warwick_Edinburgh mental well-being to determine the score of mental well-being of students, cyberostracism scale for score of virtual ostracism and UCLA loneliness short form scale to determine loneliness score were used. T test was used to determine mental well-being,virtual exclusion nad loneliness score according to gender. According to result,while mental well-being and loneliness didn't different significantly according to gender, the level of cyberostracism showed a significant difference in the direction of male students. According to daily internet and social media usage in class level F test(analysis of variance) was performed to determine mental well-being, cyberostracism and loneliness.Acccording to Anova result,while mental well-being doesn't differ significantly according to class level,it differs significantly according to daily interent usage and social media usage time.While virtual exclusion doesn't differ according to class level,it differs significantly according to daily internet usage and duration. Loneliness,on the other hand,doesn't differ significantly according to class level,daily internet and social media use times.Regression analysis was applied to determine mediating role of loneliness in relationship between meantal well-being and cyberostracism. According to the result of regression analysis, cyberostracism and loneliness mental well-being is predicted in negative direction. It was concluded that direct effect of virtual conclusion on mental well-being is significant and therefore,loneliness mediates the relationship between virtual exclusion and meantal well-being.The findings obtained from research were explained by supporting conceptual framework and various suggestions were made.