Blokzincir sistemlerinde mağdurun tespiti
Identification of the victim on blockchain systems
Yazar: RAŞİT TAVUS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ONURSAL CİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Mağdur, tarihin ilk dönemlerinden günümüze ceza hukukunu yakinen ilgilendiren temel kavramlardan biri olmuştur. Bu kadar eski ve köklü bir geçmişe sahip olmasına rağmen bu kavramın sınırlarını belirlemek konusunda mutabakat yoktur. Suçun bir unsuru olması nedeniyle mağdurun ceza hukukunda hem suçun yapısına hem de diğer müesseselere doğrudan etkisi mevcuttur. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra önem kazanan insan haklarını koruma ülküsünün bir devamı olarak sanık hakları kayda değer miktarda önem kazanarak sanığın ceza muhakemesindeki pozisyonu güçlenmiştir. Ancak aynı hassasiyet ve mağdur hakları açısından takip edilmemiştir. Blokzincir, merkezi bir otorite tarafından kontrol edilen merkezi ağlara birer tepki olarak doğan alternatif bir veri tabanı olarak ortaya çıkmıştır. Önlenemez ve durdurulamaz yapısı gereğince zaman içerisinde bireylerin alternatif bir finans sistemi olarak kullanmaya başladığı bu alan, popülerliğinin artmaya başlamasıyla beraber sair suçların da işlenmesi için müsait bir ortamı da mümkün kılmıştır. Blokzincir sistemlerin sıra dışı ve geleneksel sistemlerden olan farklılıkları, haksızlık teşkil eden fiillerin bu sistemler özelinde tekrar yorumlanması ihtiyacına yol açmaktadır. Alana hususi ceza düzenlemelerinin yapılması özellikle bu sistemler üzerinde veya aracılığıyla gerçekleşen suçlar açısından belli kriterlere göre tekrar belirleme yapılması gerekliliğine sebep olmuştur. Sistemin otonom yapısı gözetildiğinde belirlemenin mağdur kavramı merkezli belirlenmesi hem blokzincir sistemlerinin vaat ettiği özgürlüğü en üst seviyede sunması hem de ceza hukukuna dair etkin bir korumanın sağlanmasını mümkün kılacaktır. Blokzincirin uluslararası yapısı, mağdurun bu sistemler üzerinde etkin bir şekilde korunmasının önüne geçmektedir. Bu sebeple hem suç teşkil eden fiillerin hem de blokzincir kullanıcıları üzerinde etkilerine göre mağdurların tespiti, blokzincir ceza hukukunun gelişmesi ve merkezsiz finans sistemlerinde etkin bir cezai korumayı sağlayacaktır.

Abstract:
Victim has been one of the basic concepts that closely concerns criminal law from the early periods of history to the present. Even though it has such an old and deep-rooted history, there is no consensus on determining the boundaries of this concept. Since the victim is an element of the crime, it has a direct impact on both the structure of the crime and other institutions in criminal law. As a continuation of the ideal of protecting human rights, which gained importance after the Second World War, the rights of the accused gained significant importance and the position of the accused in criminal proceedings was strengthened. However, it was not followed with the same sensitivity and victim rights. Blockchain emerged as an alternative database that emerged as a reaction to centralized networks controlled by a central authority. This area, which individuals started to use as an alternative financial system over time due to its unpreventable and unstoppable structure, has also made it possible for other crimes to be committed as its popularity has increased. The extraordinary differences of blockchain systems from traditional systems lead to the need to reinterpret unfair acts specifically for these systems. Making area-specific penal regulations has led to the need to re-determine according to certain criteria, especially in terms of crimes committed on or through these systems. Considering the autonomous structure of the system, determining the determination centered on the concept of victim will make it possible to both offer the freedom promised by blockchain systems at the highest level and provide effective protection against criminal law. The international structure of blockchain prevents the victim from being effectively protected on these systems. For this reason, identification of both criminal acts and victims according to their effects on blockchain users will ensure the development of blockchain criminal law and effective criminal protection in decentralized financial systems.