Okul öncesi ve ilkokul çocuklarının yetiştirilmesinde anababaların dijital teknolojilere ilişkin yaklaşımlarının incelenmesi
Investigation of parents' approaches for digital technologies in raising preschool and primary school children
Yazar: SENA NUR ERHAN
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÇOK
Başkent Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dijital ebeveynlik = Digital parenting

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi ve ilköğretim düzeyinde eğitim gören 3-10 yaş aralığında
çocuğu olan ana babaların dijital teknolojileri çocuk yetiştirmede nasıl kullandıkları,
çocuğun gelişiminde dijital teknolojilerin etkilerine dair görüşleri ve konuya ilişkin
farkındalıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda alan yazın incelenmiş 
ve betimsel durum tespit çalışması yürütülmüştür. Araştırmada amaçlı örneklem
yöntemikullanılmış olup çalışma grubunu 3-10 yaş aralığında olan kolay ulaşılabilir,
gönüllü ve dijital teknoloji araçlarına sahip olması beklenen anne babalar yer
almaktadır. Çalışmaya 242'si kadın 104'ü erkek olmak üzere 346 anne ve baba dâhil 
olmuştur ancak çalışma grubu çoğunlukla 30-39 yaş aralığında, lisans mezunu, 5-6 
yaş ile 9-10 yaş aralığında 2 çocuk sahibi olan annelerden oluşmaktadır. Dijital
Ebeveynlik Farkındalığı Ölçeği ve Dijital Ebeveynlik Yaklaşım Envanteri veri 
toplama aracı olarak tercih edilmiştir. Anne babaların dijital ebeveynlik farkındalık 
düzeyleri ve yaklaşımlar frekans, yüzde, t testi, varyans analizleri ve farkındalıkla 
ilgili bulguların analizi için Tukey testi incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre ana
babaların çocuklarının dijital teknolojileri kullanmalarına karşı farklı yaklaşıma sahip 
olduğu görülmektedir. Bulgulara göre, bazı anne babalar dijital teknolojinin eğitim 
amacıyla kullanılmasının olumlu etkilerine inanmakta diğerleri çocukların 
rahatlamak için teknolojiyi tercih etmeleri konusunda daha temkinli bir yaklaşım 
benimsemektedir. Ana babaların görüşlerine göre teknolojinin çocukların yabancı dil
becerileri, okumaya hazır olma ve yaratıcılık açısından çocuklarının gelişiminde 
olumlu etkileri olduğunu düşünürken uyku rutini, kendini ifade etme ve ilişkiler 
üzerinde etkisinde aynı fikirde değildir. Ana babaların dijital teknolojilere yönelik 
yaklaşımları cinsiyet, yaş, eğitim durumu gibi ana babaya ait demografik faktörlere 
göre farklılaşmamaktadır. Dijital Ebeveynlik alt boyutu olan dijital ihmal çocuk
sayısına göre değişmektedir. Çocuk yetiştirmede teknolojinin bir güç olabileceği 
varsayılarak mevcut literatüre göre araştırma bulguları tartışılmış olup, aileler, okul
psikolojik danışmaları ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to reveal parents of children between the ages of 3-10 attending 
preschool and primary school as well as their views on the effects of digital 
technologies on the child's development and their awareness of the subject. In this 
context, the literature was examined and a descriptive study was conducted. In this 
context, the literature was examined and a descriptive study was conducted. A 
purposive sampling method was applied and the study group included parents who 
have children between the ages of 3-10 and are easily accessible, voluntary, and have 
digital technology tools. 346 mothers and fathers, 242 women and 104 men were 
included in the study, but the study group mostly consists of mothers who are 
between the ages of 30-39, most having a university degree, and having 2 children 
between the ages of 5-6 and 9-10. Digital Parenting Awareness Scale and Digital 
Parenting Approach Inventory were used for the topic as data collection tools. 
Parents' digital parenting awareness levels and their approaches were examined with 
frequency and percents, t-tests, analysis of variance and Tukey tests. According to 
the analysis, it is seen that parents have different approaches towards their children's 
use of digital technologies. While some believe that digital technology has a positive 
impact for educational purposes, others are cautious about children using technology 
for relaxation. According to parents' notions, while they think that technology has 
positive effects on their children's development in terms of foreign language skills, 
reading readiness and creativity, they disagree about its impact on sleep routine, selfexpression and relationships. Parents' approaches to digital technologies do not differ 
significantly according to demographic factors such as gender, age, and educational 
status. Digital neglect, which is the sub-dimension of Digital Parenting, varies 
depending on the number of children. Assuming that technology may be a hidden 
power in raising children, research findings are discussed according to the existing 
literature, and suggestions are made for families, school counselors and future 
studies.