Okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimi yetkinliklerinin epistemolojik inançlar açısından keşfedilmesi
Exploration of preschool teachers' science teaching efficacy in terms of epistemological beliefs
Yazar: NİLAY MERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Epistemolojik inançlar = Epistemological beliefs ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Yetkinlik = Competence ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme ve öğretmeye yönelik epistemolojik inançlarının fen öğretimine yönelik pedagojik yeterlik ve kavramsallaştırmalarını nasıl etkilediğini belirlemektir. Araştırmanın ikincil amacı ise okul öncesi öğretmenlerinin epistemolojik inanç düzeylerini belirlemektir. Belirtilen amaçlara ulaşmak için nitel ve nicel yöntemleri içerisinde bir arada barındıran sıralı dönüşümsel tasarım kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, önce nicel veri toplanmış ve analiz edilmiş ardından ise buna bağlı olarak nitel veri toplanıp analiz edilerek sayısallaştırılmıştır. Araştırma, İstanbul'daki bir vakıf üniversitesinde yüksek lisans öğrenimi gören ve mezun durumda olan toplamda 61 okul öncesi öğretmeninin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Tüm katılımcılara Epistemolojik İnanç Ölçeği uygulanarak hem alt örneklem oluşturulmuş hem de okul öncesi öğretmenlerinin epistemolojik inanç düzeyleri belirlenmiştir. Katılımcılar, bu uygulamadan aldıkları puanlara göre alt ve üst epistemolojik profili temsil edecek şekilde dörder kişilik iki alt gruba ayrılmışlardır. Alt örneklemdeki katılımcılara ise erken fen öğretimine yönelik pedagojik yetkinlik ve kavramsallaştırmalarını ortaya çıkarmak için iki bölümden oluşan yazılı form uygulanmıştır. Bu şekilde toplanan nitel ve nicel verilerin analizi, toplamda üç adımda ve altı farklı veri analizi yöntemi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler betimsel istatistik analizi yardımıyla çözümlenmiştir. Diğer yandan nitel veriler ise sürekli karşılaştırma yöntemi aracılığıyla tümevarımsal içerik analizi, derinlemesine doğrudan PAB analizi, numaralandırma yaklaşımı ve PAB haritalama analizi yardımıyla çözümlenmiştir. Analiz sonuçları, okul öncesi öğretmenlerinin kesinlikçi ve retorik bilgi yapılandırma anlayışlarına sahip olduklarını ve erken fen öğretimine yönelik kendilerini yetersiz hissettiklerini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca epistemolojik inançlar; okul öncesi öğretmenlerinin bilim okuryazarlığı vizyonuna daha fazla atıf yapmalarını, araştırma-sorgulama temelli öğretim yaklaşımları kullanma eğiliminde olmalarını ve fen öğretimini daha bütüncül bir yapıda ele almalarını sağlamıştır. Son olarak her iki öğretmen grubunun da ölçme ve değerlendirme süreçleri ve müfredat bileşenlerini erken fen öğretimine entegre etme konusunda yetersiz oldukları tespit edilmiştir. Ulaşılan sonuçlar, mevcut literatür temelinde derinlemesine tartışılmış ve bu doğrultuda gerekli öneriler verilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine how preschool teachers' epistemological beliefs about learning and teaching affect their pedagogical efficacy and conceptualization for science teaching. The secondary aim of the study is to determine the epistemological belief levels of preschool teachers. It has been used sequential transformative design, which combines qualitative and quantitative methods, to achieve the stated goals. Within the scope of the research, first quantitative data were collected and analysed, then qualitative data were collected, analysed and quantified accordingly. The research has been conducted with the participation of 61 pre-school teachers who are graduating and have a master's degree at a foundation university in Istanbul. By applying the Epistemological Belief Scale to all participants, both a sub-sample was created and the epistemological belief levels of preschool teachers were determined. Participants was divided into two subgroups of four, representing the low and high epistemological profile, according to the scores they received from this application. A written form consisting of two parts was applied to the participants in the subsample to reveal their pedagogical competence and conceptualizations towards early science teaching. The analysis of the qualitative and quantitative data collected in this way was carried out in three steps in total and through six different data analysis methods. Quantitative data were analyzed through descriptive statistical analysis. On the other hand, qualitative data were analyzed through continuous comparison method, inductive content analysis, in-depth explicit PCK analysis, numbering approach and PCK mapping analysis. Analysis results revealed that preschool teachers have precise and rhetorical understanding of knowledge structuring and they feel inadequate for early science teaching. In addition, epistemological beliefs enabled preschool teachers to refer more to the vision of science literacy, to tend to use inquiry-based teaching approaches, and to handle science teaching in a more holistic structure. Finally, it was determined that both teacher groups were insufficient in integrating assessment and evaluation processes and curriculum components into early science teaching. The results achieved were discussed in detail on the basis of the existing literature and necessary suggestions were given in this direction.