Yaşlı kanser hastalarına spesifik geliştirilen EORTC QLQ-ELD14 yaşam kalitesi anketinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability study of the Turkish version of the EORTC QLQ-ELD14 quality of life questionnaire developed specifically for elderly patients with cancer
Yazar: SÜMEYRA ŞAŞMAZ
Danışman: PROF. DR. DİDEM KARADİBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Geriatri = Geriatrics ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Elderly

Özet:
Çalışma, yaşlı kanserli bireylere özgü geliştirilen Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi-Yaşlı Modülü14 anketinin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini incelemek amacıyla yapıldı.
Metodolojik tipte olan araştırmanın evrenini Dokuz Eylül Üniversitesi, Araştırma Uygulama Hastanesi, Tıbbi Onkoloji Polikliniğine ayaktan başvuran 65 yaş ve üzeri, solid kanser tanılı 113 birey oluşturdu. Katılımcıların demografik ve klinik bilgileri veri kayıt formuna kaydedildi.  Performans durumu Karnofsky Performans Skoru, komorbiditeleri Charlson Komorbidite İndeksi ve yaşam kalitesi Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi-Kanser30 anketi ile değerlendirildi. Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu'nun genel kansere özgü ve yaşlı kanserli bireylere özgü olmak üzere iki ölçeği kullanıldı.  Ölçeğin güvenirliği için zamana göre değişmezlik değerlendirildi. Yapı geçerliğinde Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi-Kanser30 ile aralarındaki ilişki incelendi. Veriler SPSS 26.0 paket programı ile analiz edildi.
Katılımcıların yaş ortalaması 72.21±4.91 (47 kadın, 66 erkek) idi. Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi-Kanser30 anket sonuçlarına göre bireylerin yaşam kalitesi yüksek olarak belirlendi (
x ̅: 83,10). Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi-Yaşlı Modülü14 anket sonuçlarına bakıldığında; mobilite, gelecek kaygısı, hastalık yükü, eklem sertliği ve aile desteği başlıkları iyi düzeyde görülürken, yaşam motivasyonu, başkaları için endişelenme başlıkları için olumlu ve olumsuz yanıt oranlarının birbirine yakın olduğu rapor edildi. Anketin genel iç tutarlılık katsayısı α: 0,719 olarak belirlendi. Test-tekrar test güvenilirliğinde mükemmel uyum gözlendi, 7-10 gün aralıklarla yapılan iki değerlendirme arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Yapı geçerliği analizlerinde, iki anket arasındaki ilişkiye bakıldı; fonksiyonel skaladan mobilite başlığında güçlü düzeyde, diğer başlıklar (başkaları için endişelenme, gelecek kaygısı, hastalık yükü, eklem sertliği) için orta düzeyde, semptom skalası başlıklarında ise zayıf düzeyde korelasyon tespit edildi (p<0,05). 
Sonuç olarak yaşlı kanserli bireylere spesifik geliştirilen Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi-Yaşlı Modülü14 anketinin Türkçe versiyonu yaşlı solid kanserli bireylerde geçerli ve güvenilir, araştırmacılar ve klinisyenlerin kullanımı için de uygundur.

Abstract:
This study was conducted to examine the validity and reliability of the Turkish version of the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life-Elderly Module14 questionnaire developed specifically for elderly cancer patients. 
The population of this methodological study consisted of 113 individuals aged 65 and over, diagnosed with solid cancer, who applied to Dokuz Eylul University, Research and Application Hospital Medical Oncology Outpatient Clinic. Demographic and clinical information of the participants were recorded in the data registration form. Performance status was assessed by the Karnofsky Performance Score, comorbidities by the Charlson Comorbidity Index, and quality of life by the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life-Cancer30 questionnaire. Two scales of the European Organization for Research and Treatment of Cancer were used: general cancer-specific and elderly cancer-specific. Invariance over time was evaluated for the reliability of the scale. In construct validity, the relationship between the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life-Cancer30 was examined. Data were analyzed with SPSS 26.0 package program. 
The mean age of the participants was 72.21±4.91 (47 female, 66 male). According to the results of the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life-Cancer30 survey, the quality of life of individuals was determined to be high (x ̅: 83,10). Looking at the results of the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life-Old Module14 survey; While mobility, future worries, burden of illness, joint stiffness and family support were determined as less problematic, positive and negative response rates were reported to be close to each other for maintaining purpose, worrying about others. The general internal consistency coefficient of the questionnaire was determined as α: 0.719. Excellent agreement was observed in test-retest reliability, no significant difference was found between the two evaluations performed at 7-10 day intervals (p>0,05). Construct validity analyzes looked at the relationship between the two questionnaires; In the functional scale, a strong correlation was found in the mobility item, a moderate correlation in the other items (worrying about others, future worries, burden of illness, joint stiffness), and a weak correlation in the symptom scale items (p<0.05).
 As a result, the Turkish version of the European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life-Elderly Module14 questionnaire developed specifically for elderly individuals with cancer is valid and reliable in elderly individuals diagnosed with solid cancer, and is suitable for use by researchers and clinicians.