Türkiye'de yetişen bazı angelica türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar
A pharmacognostic study on some angelica species in Turkey
Yazar: SU HYE LIM
Danışman: PROF. DR. MAHMUD MİSKİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Angelica = Angelica ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Kolinesterazlar = Cholinesterases ; Kumarinler = Coumarins ; Türkiye = Turkey ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Bu çalışmada, Karadeniz ve İç Anadolu bölgesinden toplanan Angelica sylvestris var. sylvestris ve Angelica purpurascens (Syn. Xanthogalum purpurascens)'in köklerinden hazırlanan diklorometan ekstresinden 23 saf madde izole edilmiştir ve bu maddelerin antikolinesteraz ve antidiyabetik aktiviteleri değerlendirilmiştir.  
Angelica sylvestris var. sylvestris (AS)'ten bilinen 8 bileşik (oksipeusedanin, demetilsuberozin, ostrutol, osterivolon A, oksipeusedanin hidrat, izoimperatorin, bergapten, oksipeusedanin metanolat) elde edilmiştir. Angelica purpurascens (AP)'ten 13 bilinen bileşik (bergapten, praeruptorin A, praeruptorin B, snidisin, α-bisabolol, suberozin, selinidin, falkarindiol, fellopterin, hamaudol, ostenol, laserpitin, izolaserpitin) ve 2 yeni bileşik (demetilsesibirisin ve (R, Z)-hekzadeka-9-en-4,6-din-1,8-diol (anjelidiol)) izole edilmiştir. İzole edilen bileşiklerin çoğu furanokumarin ve piranokumarin türevlerinden oluşmaktadır. Demetilsesibirisin sesibirisinin sentezlendiği Claisen reaksiyonu sırasında ortaya çıkan bir ara maddedir. Floroglusinol dihidrat ve etil propiolatın başlangıç maddesi olarak kullanıldığı sentez deney düzeneğinde demetilsesibirisin sentezlenmiştir.
Bitkilerden hazırlanan diklorometan ekstrelerinin ve izole edilen saf maddelerin kolinesteraz inhibisyonu (AChE ve BChE enzimleri üzerinde) ve antidiyabetik aktiviteleri (α-glukozidaz ve α-amilaz enzimleri üzerinde) incelenmiştir. Selinidin, anjelidiol ve AP ekstresinin BChE üzerinde galantaminden daha yüksek inhibe edici etkisi olduğu ve AS ekstresinin galantamine benzer etkili olduğu gösterilmiştir. α-Glukozidaz enzimi üzerinde falkarindiolun en yüksek inhibisyon etkisine sahip olduğu, ardından oksipeusedanin metanolat, demetilsuberozin, oksipeusedanin hidrat, laserpitin moleküllerinin ve AS ekstresinin akarbozdan  daha yüksek inhibisyona sahip olduğu saptanmıştır. Tüm maddelerin AChE inhibitörü olarak galantaminden daha düşük etkili olduğu ve α-amilaz inhibitörü olarak hiçbir etkilerinin olmadığı belirlenmiştir.
Bu çalışma, Angelica türlerinin Doğu tıbbında binlerce yıldır devam eden terapötik kullanımı değerlendirilerek Türkiye'de Angelica türlerinin tıbbi kullanım açısından zenginleştirilmesine ve ilaç etken maddesi olarak geliştirilebilme potansiyellerine yöneliktir.

Abstract:
The dichloromethane extracts of the roots of Angelica sylvestris var. sylvestris and Angelica purpurascens (Syn. Xanthogalum purpurascens) collected from the Black Sea and the Central Anatolia region were researched in this study. 23 compounds isolated from those extracts were investigated in anticholinesterase and antidiabetic activities. 
From Angelica sylvestris var. sylvestris, 8 known compounds (oxypeucedanin, demethylsuberosin, ostruthol, osterivolone A, oxypeucedanin hydrate, isoimperatorin, bergapten, oxipeucedanin methanolate) were isolated. From Angelica purpurascens, 13 known compounds (bergapten, praeruptorin A, praeruptorin B, cnidicin, α-bisabolol, suberosin, selinidin, falcarindiol, phellopterin, hamaudol, osthenol, laserpitin, isolaserpitin) and 2 new compounds (demethylsesibiricin and (R, Z)-hexadeca-9-en-4,6-dyne-1,8-diol (angelidiol)) were isolated. Furonocoumarins and pyranocoumarins were dominant among them. Demethylsesibiricin was an intermediate product in the synthesis of sesibiricin with Claisen rearrangement. This new compound was obtained in the total synthesis using phloroglucinol dihydrate and ethyl propionate as starting materials. 
Selinidin, angelidiol, AP extract exerted a higher BChE inhibitory effect than galantamine and the BChE inhibitory effect of AS extract was similar to galantamine. Falcarindiol showed the highest effect as α-glucosidase inhibitor, which was followed by oxipeucedanin methanolate, demethylsuberosin, oxypeucedanin hydrate, AS extract and laserpitin. These compounds expressed a higher effect than acarbose. All substances demonstrated lower effects than galantamine as AChE inhibitors and no effects as α-amylase inhibitors.
This study aims to enrich the medical usage of Turkish Angelica and contribute to the development of potential pharmaceutical ingredients through evaluation of Angelica species in the Eastern medicine, which has been used for traditional medical purposes over thousand years.