Kripto para ve şifreleme teknolojisi: Ekonometrik veri analizi
Crypto currency and cryptographic technology: Econometric data analysis
Yazar: ECEM TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. OKYAY UÇAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Döviz kuru = Exchange rate ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Kriptoloji = Cryptology

Özet:
Kripto paralar, dünya ekonomisinde Bitcoin ile adını duyurmaya başlamıştır. İlk başlarda hakkında çok fazla bilgi sahibi olunmayan Bitcoin'in zaman içerisinde popülaritesi giderek artmış ve işlem hacmi daha da önemli boyutlara ulaşmıştır. Ayrıca kripto paraların getiri oranlarının çok yüksek ve işlem maliyetlerinin çok az olmasının da etkisiyle gün geçtikçe Bitcoin'in karşısına Ethereum, Litecoin, Ripple, Dash, Neo, Monero gibi farklı rakipler çıkmaya başlamıştır. Böylelikle bu şifreli para birimleri döviz piyasasında önemli bir yer almıştır. Çalışmada bu bağlamda kripto para ve döviz kuru ilişkisi analiz edilmiştir. Analizde Bitcoin bağımlı değişken; Euro, İngiliz Sterlini, Avustralya Doları, Japon Yeni, Kanada Doları, İsviçre Frangı ve Çin Yuanı gibi piyasada en çok işlem gören majör para birimleri bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Değişkenlerin ise 2013-2019 dönemi aylık verilerinden yararlanılmış ve Amerikan Doları karşısındaki çapraz kur değerleri kullanılmıştır. Eşbütünleşme ilişkisini analiz etmek için ARDL analizi yapılmış ve değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki saptanamamıştır. Akabinde VAR analizi kapsamında uygulanan cusum testi sonucunda değişkenlerin güvenli bir bant aralığında olduğu anlaşılırken, varyans ayrıştırması testi de Bitcoin'in dışsal bir değişken olduğunu ortaya koymuştur. Son olarak yapılan granger nedensellik testi sonucunda ise Bitcoin'den Kanada Dolarına, İsviçre Frangına ve Çin Yuanı'na doğru tek yönlü bir nedensellik saptanırken diğer değişkenler arasında nedensellik ilişkisi bulunamıştır.
Anahtar Kelimeler: Kripto Para, Bitcoin, Blockchain, Döviz Kuru, Kriptoloji

Abstract:
It has started to announce the name of crypto currencies with Bitcoin in the world economy. The popularity of Bitcoin, which was not known much at first, has increased in time and its transaction volume has reached more important dimensions. In addition, due to the high return rates of crypto currencies and very low transaction costs, different competitors such as Ethereum, Litecoin, Ripple, Dash, Neo, Monero have started to appear. Thus, these crypto currencies have an important place in the foreign exchange market. In this context, the relationship between crypto currency and exchange rate was analyzed in this context. In analysis, Bitcoin dependent variable; The most traded major currencies in the market such as Euro, British Pound, Australian Dollar, Japanese Yen, Canadian Dollar, Swiss Francs and Chinese Yuan are considered as independent variables. Variables covering the monthly data of period 2013-2019 were used and cross exchange rates against USD were used. ARDL analysis was performed to analyze the cointegration relationship and a long-term relationship could not be detected between the variables. Then VAR analysis was applied. As a result of the cusum test, it was understood that the variables were in a safe band range and The variance decomposition test revealed that Bitcoin is an external variable. A causality relationship was not found between other variables that found a one-way causality from Bitcoin to the Canadian Dollar, the Swiss Francs and the Chinese Yuan.
Keywords: Crypto Currency, Bitcoin, Blockchain, Exchange Rate, Cryptology