E-öğrenmede bütünsel etik yaklaşımı: Ortak değerler ve normlar
Holistic ethics approach in e-learning: Shared values and norms
Yazar: AYCAN AKYILDIZ UYGUN
Danışman: PROF. DR. ELİF TOPRAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma e-öğrenmedeki etik unsurların e-öğrenmenin farklı boyutlarını nasıl etkilediğini, "e-öğrenmede etik" hakkında genel kabul gören, ortak sayılabilecek değer ve ilkelerin olup olmadığını belirlemeyi ve bunları ortaya koyan bütünsel bir bakış açısı geliştirilmesini amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, e-öğrenmenin tüm bileşenlerini etik açısından değerlendirebilmek için sistem yaklaşımı altındaki tüm başlıklar bir kontrol listesi olarak kullanılmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada yorumlayıcı fenomenoloji yaklaşımı benimsenmiş ve farklı ülkelerden en az 20 yıl deneyime sahip 13 alan uzmanıyla yarı-yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Görüşme soruları araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturan sosyal yapılandırmacılık ve deontolojik etik kuramları dikkate alınarak hazırlanmıştır. Araştırma sorularına tam olarak cevap bulabilmek için literatürde tematik bir analiz de yapılmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analizi yazılımı kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda e-öğrenmede etik hakkında öğrenme, teknoloji, etkileşim ve yönetim olmak üzere dört alt temadan oluşan detaylı bir e-öğrenme etiği çerçevesi ortaya çıkmıştır. Ayrıca çalışmada, günümüzde e-öğrenme ortamlarında karşılaşılan ortak problemler ve e-öğrenmede etik açısından ortak değerler olduğu ortaya konmuş ve bu bağlamda ortak normlardan oluşan bir etik kontrol listesi sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate how ethical elements affect different dimensions of e-learning and to find out whether there are any generally accepted or shared values and norms about ethics in e-learning or not. In line with the determined purpose, all the sub-headings of the systems view were used as a checklist to cover all the issues about ethics in e-learning. In the study, a qualitative method research design was used, and the interpretative phenomenology approach was adopted. The data were formed upon the semi-structured interviews held with 13 field experts from different countries who have over 20 years of experience in open and distance education. The interview questions were prepared considering social-constructivism and deontological ethics theories, which form the theoretical framework of the study. A thorough thematic literature analysis was also carried out to find complete answers to the research questions. The data were analyzed using qualitative analysis software MAXQDA. The results and the interpretation of the data revealed a detailed framework on ethics in e-learning under four sub-themes: learning, technology, interaction, and administration of e-learning. The study also formed a categorization of common ethical problems in today's e-learning environments and demonstrated that there are common and shared norms and values on ethics with a checklist on ethics in e-learning.