Ergenlik dönemi kimlik oluşumunda dinin rolü: Konya örneği
The role of religion in formation of identity during adolescence period: The case of Konya
Yazar: FEYZA NUR KALECİ
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN SOLMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini kimlik = Religious identity ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Konya = Konya ; Sosyalleşme = Socialization

Özet:
Günümüz dünyasının en popüler kavramlarından birisi olan kimlik kavramı, bireyin ya da bir grubun özdeşliklerini ve benzerliklerini açıklayan, aynı zamanda diğerlerinden farklılaşmayı da bünyesinde barındıran ve bireyin toplum içinde tanınmasını sağlayan dinamik bir kavramdır. Ergenlik ise, bireyin çocukluktan uzaklaşarak bir yetişkin olma yönünde görev ve sorumluluk almaya ve kimliğini şekillendirmeye başladığı kritik bir dönemdir.
Bu araştırmanın amacı, Konya il merkezinde eğitim ve öğretim gören ergenlik dönemindeki lise öğrencilerinin kimlik oluşumunda dinin rolünü incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılı Konya il merkezinde MEB'e bağlı liselerde eğitim gören ergenler oluşturmakta olup,  araştırma örneklemini ise, tesadüfi örneklem yoluyla seçilen 1000 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Elde edilen anket verileri, Çapraz Tablo, Betimsel İstatistikler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis-H, Ki-Kare, Korelasyon ve Regrasyon Analiz Yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bu çerçevede, örneklem grubunu oluşturan ergenlerin dini gelişim seviyeleri ve dini kimlik düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bununla birlikte ergenlerde cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, anne baba eğitim durumu, aile gelir durumu, aile birliktelik durumu, aile dindarlık düzeyi ve namaz kılma durumu ile dini gelişim seviyeleri ve dini kimlik düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca ergenlerin özdeşim örnekleri, arkadaş seçimlerinde dikkat ettikleri faktörler, kimlik tanımlamaları ve kimliklerinin oluşumunda etkili olan faktörler incelenerek, ergenlik dönemi kimlik oluşumu derinlemesine ele alınmıştır. Araştırmada başta aile olmak üzere, arkadaş çevresi, kitle iletişim araçları, siyaset ve etnik aidiyet gibi sosyalleşme ajanlarının da ergen kimliğinin oluşumunda etkileri incelenmiş, ergenlerin kimlik edinimlerinde din ve aile faktörünün, diğer etmenlere göre daha belirleyici olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kimlik, Din, Ergenlik, Sosyalleşme.

Abstract:
Identity, which is one of the most popular concepts in today's World, is a dynamic concept that explains the identicalness and similarities of individuals or social groups and also means the differentiation of someone from the others, so provides individual to be known in society. Adolescence, on the other hand, is a critical period through which the individual leaves childhood and starts to get duties and responsibilities and also shape his/her identity in line with being a mature in society.
The purpose of current study is to explore the role of religion on the identity formation of the teenager high school students, who are studying at Central Konya City. Research population refers to teenager students studying at the high schools, which are dependent on Ministry of National Education (MEB), in Central Konya City in 2015-2016 School Year while the sample of the study is generated by 1000 high school students who are selected by random sampling method. Data obtained after the application of questionnaires has been analysed by using some methods of analysis such as Crosstab, Descriptive Statistics, Mann Whitney U, Kruskal Wallis-H, Chi-Square, Correlation ve Regression Analysis.
Within this frame, a positively meaningful correlation among religious development levels of teenagers in sampling group and their religious identity levels. In addition to this, on teenagers, some of the meaningful relations among gender, class level, the type of school, educational level of parents, income statue of family, family togetherness, the level of religiosity of the family and praying (i.e. prayer five times in a day), the level of religious development and the level of religious identity. In addition, the formation of identity during adolescence period has been deeply analysed by examining the teenagers in terms of the identification samples, the factors they consider on friendship choice, definitions on identity, and factors that are effective on the formation of the identity. In research, the effect of some of the socialization tools on the formation of adolescence identity such as notably family, mass communication, politics, ethnic belonging. Finally, it was determined that religion and family are more determinant factors on the formation of adolescence identity.
Key Words: Identity, Religion, Adolescence, Socialization.