Kovid-19 pandemisinin fizyoterapi alan engelli çocuklara etkisi
The effect of covid-19 pandemic on disabled children receiving physiotherapy
Yazar: MURAT ERMİŞ
Danışman: PROF. DR. NUR AYDINLI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Gelişim Nörolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Fiziksel tıp = Physical medicine ; Pandemiler = Pandemics ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation

Özet:
SARS-CoV-2 bulaşması sebebiyle ortaya çıkan Kovid-19 hastalığı, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 11 Mart 2020 tarihinde pandemi ilan edilmesiyle birlikte, birçok sağlık hizmeti durdurulmuş veya kısıtlanmıştır. Tüm dünyada fizyoterapi hizmetleri Kovid-19 pandemisi sebebiyle aksamıştır. Türkiye'de de pandemi sebebiyle birçok aile fizyoterapiye ara vermiş veya evde sağlık, tele-rehabilitasyon gibi farklı fizyoterapi alternatiflerini değerlendirmek zorunda kalmışt. Bu çalışmada Kovid-19 pandemisinin fizyoterapi alan engelli çocuklara etkileri araştırılmıştır.
Çalışmaya yaşları 2-18 (ortalama 6±4.20)  arası değişen 42 kız ve 61 erkek olmak üzere toplam 103 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen olguların ve evde fizyoterapi sürecini devam ettiren ebeveynlerinin demografik bilgilerini elde etmek amacıyla çalışmacı tarafından oluşturulan "Kovid-19 Pandemisinin Fizyoterapi Alan Engelli Çocukların Üzerine Etkisi Anketi" kullanılmıştır. Ebeveynlerin depresyon ve kaygı seviyelerini değerlendirmek için Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. 
Olguların %60,2'sinin Kovid-19 pandemisi başladıktan sonra fizyoterapiyi hiç bırakmadan terapi merkezinde devam ettikleri, %39,8'inin terapi merkezine gitmeye devam etmediği görülmüştür. Kovid-19 pandemisi başladıktan sonra bir merkezde fizyoterapi alan çocukların %46,8'inde kaba motor seviyesinde ilerleme görülürken, pandemi başladıktan sonra bir merkezde fizyoterapi almayan çocukların %24,4'ünde ilerleme olduğu görülmüştür. Sadece 13(%12,6) olgu evde fizyoterapi almış ve sadece 1(%1) olgu tele-rehabilitasyon hizmeti almıştır. Araştırmaya katılan annelerin Beck Anksiyete Ölçeği ortalaması 8,08 iken babaların 2,57 olarak görülmüştür. Annelerin Beck Depresyon Ölçeği ortalaması 10,54 iken, babaların ortalaması 4,36 olarak görülmüştür. En yüksek oran ile minimal düzeyde anksiyeteye sahip ebeveynlerin (%28,1) çocuklarında, kaba motor seviyelerinde ilerleme görülmüştür. Yine minimal düzeyde depresyona sahip ebeveynlerin (%16,5) çocuklarında, kaba motor seviyelerinde ilerleme görülmüştür. 
Tüm dünyada ve Türkiye'de Kovid-19 pandemisi sağlık hizmetlerinin aksamasına sebep olmuştur. Birçok ebeveyn çocuğunu pandemi sürecinde fizyoterapi merkezine götürmüş, götüremeyenler ise ev programları ile fizyoterapiye devam etmişlerdir. Geleneksel olarak klinik ortamda devam ettirilen fizyoterapinin, böyle zamanlarda aksamaması için fizyoterapinin farklı ulaşım alternatiflerinin değerlendirilmesi ve bunların yaygınlaştırılması için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The Covid-19, which emerged due to the SARS-CoV-2 transmission, was declared a pandemic by the World Health Organization (WHO) on March 11, 2020, and many health services were stopped or restricted. Physiotherapy services all over the world have been disrupted due to Covid-19. Furthermore, in Turkey, many families have taken a break from physiotherapy or considered different physiotherapy alternatives such as home-based physiotherapy and tele-rehabilitation. In this study, the effects of the Covid-19 pandemic on disabled children whose receiving physiotherapy were investigated.
A total of 103 children, 42 girls and 61 boys, aged 2-18 (mean 6±4.20) were included in the study. The "Effect of Covid-19 Pandemic on Disabled Children Receiving Physiotherapy Questionnaire" is used, which was created by researcher to obtain the demographic information of the cases included in the study and their parents who continue the physiotherapy process at home. Beck Depression Inventory and Beck Anxiety Inventory were used for the depression and anxiety levels of the parents. 
It was observed that 60.2% of the cases continued in the therapy center without ever stopping physiotherapy after Covid-19 pandemic started, and 39.8% of cases did not continued. While 46.8% of the children who received physiotherapy after the start of Covid-19 pandemic, progress was observed in the gross motor level, while 24.4% of the children made progress in the gross motor level who did not receive physiotherapy in a center after the pandemic started. Only 13 (12.6%) cases received physiotherapy at home by a physiotherapist and only 1 (1%) case received tele-rehabilitation service. The Beck Anxiety Inventory mean of mothers participating in the study was 8.08, while it was 2.57 for fathers. Again, while the Beck Depression Inventory mean of the mothers participating in the study was 10.54, the mean of the fathers was 4.36. Improvement in gross motor level was observed in the children of parents with minimal anxiety (28.1%) and again, the children of parents with minimal depression (16.5%) showed improvement in gross motor level.
Covid-19 pandemic has caused disruption of health services all over the world and in Turkey. Many parents have taken their children to the physiotherapy center during the pandemic, and those who could not, continued physiotherapy with home exercise programs. More studies are needed to search the different alternative ways of physiotherapy, which is traditionally continued in the clinical setting, is not interrupted at such times.