Trabzon "Araklı" bölgesi örneğinde insan davranışları ve toplumsal yaşam biçiminin konut tasarımına olan etkileri
The Effect of human attitudes and the style of social life upon the housing design in the example of Trabzon "Araklı" regions
Yazar: ESRA DAYIOĞLU
Danışman: PROF. ERHAN BALKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Konut tasarımı = Housing design ; Sosyal hayat = Social life ; Trabzon-Araklı = Trabzon-Araklı ; İnsan davranışı = Human behavior

Özet:
insanların doğuştan var olan biyolojik gereksinmeleri ve tepkileri değişmez olsaydı, görsel değişiklik imkansız olurdu. Böylece geçmişte oluşturulan yapılar ve ortamlar hala daha geçerliliğini sürdürürdü. Ancak yüz yıldan beri aile birimlerini inceleyen sosyologlar, aynı toplumun evrimindeki çeşitli dönemlerde bile birbirlerinden çok farklı aile tipleriyle karşılaştıklarını belirtmişlerdir. İnsan yaşadığı ortam ile sürekli değişken bir ilişki içerisindedir. Bu ilişki doğrudan konut tasarımım etkilemektedir. İnsan ile ortam arasındaki ilişkiler, bölgesel ve az gelişmiş toplum ve yerleşmelerde daha belirgindir. Bu nedenle, insan davranışlarının ve toplumların yaşam biçimlerinin konut tasarımına olan etkileri Trabzon "Araklı" ilçesi konutları incelenerek ele alınmıştır. Araklı'da yer alan konut tipleri, köy evleri ve ilçe merkezindeki apartman tipi evler olarak çeşitlilik gösterir. Bu çalışmada her iki konut tipi de kaynak taraması, anket ve gözleme dayalı bir araştırma metodu ile incelenmiştir. Bu araştırmayla, Araklı ilçe merkezinde ve köylerinde mevcut olan konut tiplerinin toplum yaşantısına uygunluğu irdelenerek uymayan yönleri tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde sunulan önerilerle mevcut yapılarda olabilecek iyileşmeler ve bundan sonraki uygulamalarda dikkate alınması gereken hususlar tespit edilmiştir. Araştırmanın ilk üç bölümü kaynak taraması yöntemiyle oluşturulmuş kuramsal bilgileri içermektedir. Dördüncü bölüm kaynak taraması, anket ve gözlem çalışmaları ile konut tiplerinin incelenerek rölevelerinin çıkarılması ve bunların değerlendirilmesinden oluşmaktadır. Sonuç bölümünde ise araştırılan konutların toplum yaşantısına ve kültürel değerlere uygunluğu incelenmiş, uymayan yönleri tespit edilmiş ve bazı çözüm önerileri sunulmuştur. Anahtar kelimeler: Konut tasarımı, insan davranışları, toplum yaşantısı, kültür, konut.

Abstract:
If the innate biological needs and reactions of the human being were constant, visual change would be impossible. Thus, structures and surroundings formed in history would still prevail. However, sociologists having examining the family units since a century mentioned that they faced with family types so much distinct from each other even in different periods of the same society evolution. Human being is continuously having a variable relation, which directly affects the housing design, with surrounding. Relations between the human being and his surrounding are much more apparent in regional and underdeveloped societies and settlements. Therefore, influences of human behaviours and life styles of societies on housing design are considered by examining the housing of "Araklı" country in Trabzon. Housing types in Araklı range as village houses and apartment typed houses at country centre. In this study, both of the housing types are examined by source scanning, questionnaire and a research method based on observation. Compliance of housing types at Araklı country centre and in villages with the current lifestyle of society is studied and disharmonious aspects are determined. Possible improvements on existing structures and matters to be considered for the following applications are determined with the proposals submitted in conclusion section. The first three sections of the research include theoretical information formed by source scanning method. Fourth section constitutes of statistical surveys by examining the housing types with source scanning, questionnaire and observations and appraising thereof. Compliance of the housing examined with the lifestyle of society and cultural values is studied and disaccording aspects are established and some proposals for solutions are presented in the conclusion section. Keywords: Housing design, human behaviours, style of social life, culture, house.