Güvecinkayası boyalı çanak çömlekleri
Guvecinkayası painted pottery
Yazar: İLKAY MERVE DURU
Danışman: PROF. DR. BURÇİN ERDOĞU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Boya bezeme = Paint decoration ; Güvercinkayası = Güvercinkayası ; Kalkolitik Dönem = Chalcolithic Period ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Süslemeler = Ornamentations ; Çanak = Pottery ; Çömlek = Pot

Özet:
Orta Kalkolitik Çağ'a M.Ö. 5200-4820 tarihleri arasına tarihlenen Güvercinkayası İç Anadolu Bölgesi'nin Kapadokya bölümünde yer alan bir kaya üstü yerleşmesidir. Bu Orta Kalkolitik döneme tarihlenen yerleşme,   iki kuleyle desteklenen bir sur yapısı yer almaktadır. Bu sur yapısı,  yerleşmeyi aşağı ve yukarı olarak ikiye bölmüştür. Arazi çalışmaları,  taş mimarili Güvercinkayası yapılarının önceden planlanarak inşa edildiğini göstermektedir. Üst yerleşimde yer alan mekanların boyutları ve mekan içi buluntuları,  burada iskan edilen bireylerin topluluk içinde farklı bir sınıfa ait olduğuna işaret etmektedir. Kazı çalışmalarında dört farklı çanak çömlek grubu tespit edilmiştir. Bu gruplar arasında %1 lik küçük bir oranla temsil edilen ve ithal olduğu düşünülen boya bezemeli çanak çömlekler,  tez çalışmasının temelini oluşturmaktadır. 
Bu tez çalışması kapsamında Güvercinkayası yerleşmesinde 1999-2013 tarihleri arasında ele geçen boya bezemeli çanak çömlekleri tanımlı hale getirmek amacıyla bu malzemenin yerleşmede ele geçtiği mekanlar, taşınmazları ve küçük buluntuları   bağlamında incelenmiş  ve sonuçlar yerleşmenin konumlandığı bölgenin yanısıra dört ayrı bölgede yer alan buluntu alanları ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışmayla bölgeler arası benzerlik ve farklıkların ortaya konulmasının yanı sıra Güvercinkayası yerel üretim çanak çömlekleri arasında yer almayan bu boya bezemeli çanak çömleğin nereden ithal olduğu sorusuna da cevap aranmıştır.

Abstract:
Güvercinkayası which is dated between the years B.C 5200-4800 in the middle chalcolithic age is a rock-top settlement which takes part in Cappadocia part of the inner Anatolia region. In this settlement which is dated in mid-chalcolithic age, there is a wall structure which supported by two towers. this wall structure divides the settlement into two parts, down and up. Field studies have shown that stone-built Güvercinkayası constructions was built by planned in advance. The dimensions of the places and the internal findings of the spaces which takes part in top settlement have pointed that the individuals who are settlement in here belong  to a different class in the community. It was identified four different pottery groups in the excavation studies. Paint decoration potteries which represented by a small proportion of 1% between these groups and which is thought imported is the basis of the thesis work.
It was aimed to define the pottery pottery recovered between 1993-2013 at Güvercinkayasi settlement within the scope of this thesis. For this purpose, material has examined in the context of places immovables and small finds. And these results have compared with find areas which takes part in four different regions besides the region where the settlement is located. With this study besides revealing similarities and differences between regions it was looked for an answer where these paint decoration potteries which don't take part in between Güvercinkayası local production pottery was imported from.