Huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerde konstipasyon görülme durumunun ve yaşam kalitesinin belirlenmesi
Determination the presence of constipation and the quality of life of the elderly in nursing home
Yazar: FATOŞ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL KARADAĞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Huzurevleri = Nursing homes ; Kabızlık = Constipation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma, huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerde konstipasyon görülme durumu ve yaşam kalitesinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Araştırma, Denizli Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü'nde kalan, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 100 yaşlı birey üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın verileri, Yaşlı Tanıtım Formu, Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği (KCÖ), Roma IV Tanı Kriteri, Standartlaştırılmış Mini Mental Test      (SMMT) ve Yaşam Kalitesi Ölçeği Yaşlı Modülü (WHOQOL-OLD) kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada etik kurul onayı, kurum izni ve yaşlı bireylerden bilgilendirilmiş gönüllü olur alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız iki örnek t testi, One-Way ANOVA, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi,  Pearson ve Spearman korelasyon analizi kullanılmış ve p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Çalışmada yaşlı bireylerin %49'unun konstipasyon sorunu yaşadığı saptanmıştır. Konstipasyon sorunu olan yaşlı bireylerin KCÖ toplam puanı 42.67±3.74 olarak belirlenmiştir. Kadınlarda, eğitim düzeyi ilkokul altında olan, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı olan, günlük öğün saatleri düzenli olmayan, günlük su tüketim miktarı 1-5 bardak olan yaşlı bireylerin KCÖ puan ortalamaları yüksek bulunmuş ve istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (p<0.05). Yaşlı bireylerin yaşam kalitesi toplam puan ortalamasının 67.08±7.72 olduğu belirlenmiştir. Yaşam kalitesi ile KCÖ alt boyutlarından; "dışkı tıkanıklığı'',"kalın bağırsak tembelliği'', "ağrı'' arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, yaşlı bireylerin yarısına yakınında konstipasyon sorununun olduğu ve konstipasyonu olan bireylerin yaşam kalitesinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonuçları doğrultusunda yaşlı bireylerin yaşadıkları konstipasyon sorununun kapsamlı ve objektif bir şekilde değerlendirilerek, konstipasyonun giderilmesine ve yaşam kalitesinin yükseltilmesine yönelik uygun girişimlerin planlanması önerilmiştir. 
 Anahtar Kelimeler: Konstipasyon, , yaşlı, yaşam kalitesi, hemşirelik

Abstract:
This study is a descriptive in order to determine the presence of constipation and the quality of life of elderly individuals living in nursing homes.
Research has been done on 100 elderly living in Denizli Nursing Home and who agree to participate in research and matching the search criteria. Research data was collected by using Older Identification Form, Constipation Severity Scale (CSS), Roma IV Criteria, Standardized Mini Mental Test and Older Module Quality of Life Scale (WHOQOL-OLD). In study ethics committee approval, permit of institutions and informed consent from elderly was obtained. Evaluation of the data Descriptive statistics, Two independent samples t-test, One-Way ANOVA, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Pearson, Spearman correlation analysis was used and value of p<0.05 was considered statistically significant.
It was found that %49 of elderly people have constipation problem. Total CSS point of older individuals included in the study was determined as 42.67±3.74.It was found that there is a significant statistically difference and the average CSS point is high of the elder people who are women, whose education level is under primary school, who are dependent on their daily activities, whose meal times are irregular and daily water consumption is between 1-5 glasses. The quality of life average score of the elderly was determined as 67.08±7.72. It was found that there is a meaningful and negative relationship between the CSS results and "inability to defecate", "colon laziness", "pain" (p<0.05). 
Consequently, it was determined that there is constipation problem in nearly half of the elderly and constipation affects the quality of life negatively. In this context, it can be recommended that towards improving quality of life the planning of appropriate interventions and evaluating the constipation experienced by the elderly in a comprehensive and objective way. 
 Key Words: Constipation, elderly, quality of life, nursing