Termik santral atıklarındaki iz elementlerin çevresel etkileri
Environmental effects of the trace elements in the wastes of the power plant
Yazar: ZEBİBE ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. SABİHA KOCA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
TERM K SANTRAL ATIKLARINDAKZ ELEMENTLER N ÇEVRESEL ETK LERZEB BE ÖZYURTÖZETBu çalışmada, termik santrallerden elde edilen atıklardaki iz elementlerin çevreseletkileri araştırılmıştır.Türkiye'deki termik santrallerde kullanılan kömürün yanması sonucu her yılbüyük miktarda uçucu kül atık olarak doğal çevreye bırakılmaktadır. Atık olarak oluşanuçucu kül ve kazan altı külleri farklı çevresel sorunlara yol açmaktadır. Bu sebepleuçucu külün çeşitli alanlarda kullanılması ve değerlendirilmesi çok önemlidir. Uçucukülün atık sulardan ağır metallerin uzaklaştırılması, çimento ve asfalt katkı maddesi gibikullanım alanlarına sahip olduğu bilinmektedir.Termik santrallerde kömürün yanmasıyla; kömürle birlikte bulunan kirliliğe sebepolma potansiyeline sahip As, Cd, Ga, Ge, Pb, Sb, Se, Sn, Mo, Ti ve Zn gibi toksik izelementler atıklara (cüruf, kül ve gaza) transfer olurlar. Birçok zehirli elementi içerenuçucu küller ve kazan altı külleri toplama havuzlarında yada yığınlar halindedepolanmaktadır. Kül havuzları veya yığınlardan hareket eden çözülebilir metaliyonları ve bileşiklerinden dolayı; toprak, yüzey ve yer altı suyunun potansiyelkirlenmesi büyük çevresel sorunlar yaratır.Termik santrallerden üretilen ağır metallerin neden olduğu çevresel etkileriaraştırmak amacıyla kül örneklerine; TCLP, ASTM, CEN gibi liç yöntemleriuygulanarak küllerin zehirlilik potansiyelleri tespit edilebilir. Laboratuvar koşullarındakömürün yanması sonucunda ortaya çıkan gaz fazın içerdiği toksik elementlersaptanabilir.

Abstract:
ENVIRONMENTAL EFFECTS OF THE TRACE ELEMENTS INTHE WASTES OF THE POWER PLANTZEB BE ÖZYURTSUMMARYIn this study, environmental effects of the trace elements in the wastes of thepower plants have been searched.As a result of the coal burning in the power plants in Turkey every year aconsiderable amount of fly ash has been left to the environment as waste. Fly ash andthe bottom ash left as waste causes different environmental problems. For this reasonusing and evaluation in various fields of fly ash is very important. It is known that flyash can be used in various fields such as removing heavy metals from wasted waters, oras an additive for the cement or the asphalt.In power plants when the coal is burned, together with the coal, toxic traceelements such as As, Cd, Ga, Ge, Pb, Sb, Se, Sn, Mo, Ti and Zn, which has the potentialto cause pollution, is transferred into waste (slag, ash and gas). Fly ash and the bottomash containing a lot of toxic elements are collected in pools or as piles. Because of theresolvable metal ions or compounds moving from the pools or the piles, potentialpollution of the soil, surface or ground waters causes big environmental problems.In order to examine the environmental impacts caused by the heavy metalsproduced in the power plants, poison potential of the ashes can be measured by applyingleaching methods such as TCLP, ASTM and CEN to the ash samples. In the laboratoryenvironment toxic elements that gas phase coming out of the coal burning contains canbe measured.