Almanya'daki Türk ailelerinin özel eğitim hizmetlerinden yararlanmasına ilişkin deneyim ve görüşlerinin belirlenmesi
Determining the experiences and opinions of Turkish families in Germany in terms of benefiting from special education services
Yazar: DENİZ ÇAM
Danışman: DOÇ. DR. F. NUR AKÇİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile = Family ; Almanya = Germany ; Deneyim = Experience ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Türkler = Turks ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim destek hizmetleri = Special education support services ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmada, Almanya'daki Türk ailelerinin özel eğitim hizmetlerinden yararlanmasına ilişkin deneyim ve görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Almanya'nın Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde bulunan Dortmund ve Duisburg şehirlerinde yaşayan 0-18 yaş arasında zihinsel yetersizliği ve bedensel yetersizliği olan çocuğa sahip dokuz Türk ailesi katılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (Fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde özel gereksinimli bireylerin tanılama sürecinde çoğunlukla doğumdan sonra tanılandıkları, tanılama sürecinde genetik test ve nörolojik taramaların öne çıktığı ve tanılamayı ise hastanedeki doktorların/nöroloji doktoru ve nöroloji doktorunun bulunduğu kurulun koyduğu; tanılama sürecinde ailelerin kabul etme aşamasında zorluk yaşadığı, sağlık ve kurum çalışanlarından destek görememe ve destek görmenin eşit oranda olduğu; tıbbi takip sürecinde özel gereksinimli çocuklarını çoğunlukla çocuk doktorunun ve nöroloji doktorunun takip ettiği, kontrol aralıklarının üç ayda bir, altı ayda bir, yılda bir olduğu; kaynaştırma eğitiminin anaokulu kademesinde yoğunlaştığı ve ilerleyen kademelerde özel gereksinimli bireylerin kaynaştırma okullarına yerleşme oranının azaldığı, kaynaştırma hizmeti veren okullarda destek eğitim paketi olması, özel eğitimci hizmeti verilmesi kriterlerinin arandığı; kaynaştırma eğitimi sürecinde karar alınırken aileye danışıldığı; destek eğitimin destek eğitim merkezinde ve okulda alındığı, destek hizmete çocuk doktoru ve Sosyal Pediatri Merkezi ve çocuk doktorunun birlikte karar verdiği; sosyal hizmetlerde ailelerin kendileri başvurduğunda aile eğitimi hizmetinden faydalandıkları; Alman devletinin özel gereksinimli çocuğa sahip Türk ailelere çocuklarının hakları ile ilgili basılı materyal desteği sağladığı, fakat resmi kurumların ve sigorta şirketlerinin sözlü bilgi vermesinin yanında ailelerin gerekli bilgiler için ayrıca talepte bulunması ve araştırma yapması gerektiği; Türk ailelerin özel eğitim hizmetlerini alırken göçmen olmalarından dolayı çoğunlukla sorun yaşamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmalardan elde edilen bulgulara göre; Türk dernekleri/yetkili Alman kurumları tarafından Almanya'nın Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde yaşayan özel gereksinimli çocuğa sahip Türk aileleri için mevcut özel eğitim hizmetlerinin ve haklarının anlatıldığı aile eğitimleri düzenlenebilir. İleriye dönük araştırmalar için; Almanya'nın farklı eyaletlerindeki özel gereksinimli çocuğa sahip Türk ailelerinin özel eğitim hizmetlerinden faydalanması ile ilgili görüşleri alınarak karşılaştırmalı bir çalışma yapılabilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine Turkish families' experiences and perspectives on benefiting special education services in Germany. The study group of the research consists of nine Turkish families of children aged 0-18 with intellectual disabilities and physical disabilities who live in Dortmund and Duisburg in the German state of North Rhine-Westphalia. This study was designed in qualitative approach and phenomenology was chosen as a research design. The data was gathered using semi-structured interviews. The data was analysed using the content analysis method. According to the findings of the study, children with special needs in the German state of North Rhine-Westphalia are often diagnosed after birth, with genetic testing and neurological screening playing a large role in the diagnosis process; the diagnosis is made by the hospital's board of doctors/neurologists and neurologists. During the diagnosis process, the families stated that they had difficulties in the acceptance phase. Moreover, half of the families stated that they received support from health and institution staff, while others stated that they did not receive support. Children with special needs were usually observed by a pediatrician and neurologist during the medical follow-up period, with control intervals of once every three months, once every six months, and once a year. The criteria for integrative education are concentrated at the kindergarten level, and the number of children with special needs decreases in subsequent stages; schools providing mainstreaming services are seeking a support education package and a special educator service. In addition, the family was consulted during the integrative education process. The pediatrician, the Social Pediatrics Center, and the pediatrician jointly decide on the support service, which is received at the support education center and school; when applying for social services, families benefit from family education services; the German state provided printed materials about their children's rights to Turkish families with special needs children; however, in addition to verbal information provided by official institutions and insurance companies, families should also request and research for necessary information; it has been concluded that Turkish families mostly do not experience problems while receiving special education services due to their immigration status. At the end of the study, it is recomended that Turkish associations/authorized German organizations can be organise parent education that explaining current special education services and rights for Turkish families in the German state of North Rhine-Westphalia. For further research, a comparative study can be conducted on the use of special education services of Turkish families with children with special needs living in different states of Germany.