E.B. Condillac'ın bilgi anlayışı
E.B. Condillac's epistemology
Yazar: ZEHRA KAHVECİ
Danışman: PROF.DR. KAZIM SARIKAVAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bilgi felsefesi, yani epistemoloji; insan bilgisinin yapısını,imkanını, kaynağını, ölçütlerini, sınırlarını inceler. O halde , bilgifelsefesi genel olarak bilginin ne olduğunu, nasıl ve ne yoldan eldeedildiğini konu edinir. Bilgi felsefesi, bilginin ortaya çıkış sürecindebilen özne ile bilinen nesne arasında nasıl bir bağlantı olduğunuaraştırır.Condillac, epistemoloji alanında Fransız 18.yy düşüncesinin enönemli filozoflarındandır. Condillac'ın ilk kitabı ? nsan BilgisininKökeni Üzerine Deneme?de Locke'un emprizminin izlerini taşır. Bueserinde,iki önemli eksiği vardır. Birincisi, ngiliz empristleri gibisadece duyularımızı veya kendi zihinsel içeriklerimizi bilebileceğimizikabul eder. Berkeley'in solipsizmine ve ya idealizmine benzemektenendişe eder. kincisi, düalist bir anlayışı ima edercesine biri dışduyum(sensation) diğeri ise iç duyum (reflexion) olmak üzere , ikilibir anlayışı korumaya devam eder.?Duyumlar Üzerine nceleme? adlı kitabında ise reflexionusadece duyumların bir ürünü olarak görür. Dokunma duyusunu entemel ve önemli duyu kabul eder. ?Heykel Adam Anlayışı? olarakbilinen yeni yöntemi ile düşüncelerini açıklar. Bizim gibi yaşayanfakat mermer kabuğu dolayısıyla duyum alamayan bir heykeltasarlar. Bu mermer kabuğun parçaları kaldırıldıkça heykel düşünselve tinsel yaşama kavuşacaktır.Mermer kabuktan önce koku organını örten parça kaldırılır. lkve tek duyum kokudan ibarettir. Zamanla diğer kokuları aldıkça ilkduyumla karşılaştırma imkanı bulacaktır. Bunun sonucunda iradeortaya çıkacaktır. Sırayla diğer işitme, tat, görme duyuları açılır.Böylece düşünme , akıl yürütme, soyutlama gibi zihinsel faaliyetlerortaya çıkar. Zihinden bağımsız bir dış dünyanın gerçekliğini isesadece dokunma duyusu sayesinde kavrayabiliriz. Yer kaplama,şekil, katılık, cisim fikirlerini vererek bize nesnel dünyayı gösterenancak dokunmadır.Condillac'a göre ancak dokunduktan sonra insanın diğerduyumlardan aldığı izlenimleri zihninden bağımsız nesnelereatfedebilir. Dokunma duyusu en önemli duyudur. Bütün bilgilerimizinkaynağı dokunma duyusudur.

Abstract:
Philosophy of knowledge, namely epistemology, examines the structure,possibility, source, measures of value and limits of human knowledge.Therefore, philosophy of knowledge, in general, involves what the knowledgeis and how and by which means it is obtained. Epistemology searches therelation between the subject that knows and the object that is known.Condillac is one of the most important philosophers of 18th centuryFrench conception in the field of epistemology. First book of Condillac ?AnAssay on the Origin of Human Knowledge? has the traces of emprism ofLocke. However, there are two important defects in this work. The first one isthat he, like English emprists, accepts that we can only know our own sensesor our own mental content. He worries about resembling Berkeley?s solipsismor idealism. Second one is that he implies a dualist comprehension andcontinues to keep a dual conception constituted of sensation and reflexion.In his book ?Treatise on Sense Perception? , he sees reflexion just as theproduct of sensations, and he accepts the sense of touch as the basic andmost important sense. He explains his ideas by his new method ?The StatueMan Idea?. He desing a statue which lives like us but doesn?t receive sensesdue to the marble shell around it. As the parts of this marble shell areremoved, the statue will reach intellectual and spritual life.The part of the marble shell that covers the smell organ is removed first.Thus, the first and the only sense is smell. In the course of time, as it smellsthe other odours, it will have the opportunity to compare them with the firstsense. As a result, decision will come out. Hearing, tasting, seeing sensesare opened later. Consequently, mental activities such as thinking,reasoning, abstracting will come out. We can grasp the reality of the outerworld free from mind just by the sense of touch. Only the sense of touchingshows us the objective world giving us space, shape, hardness, object ideas.According to Condillac, a person can only attribute the impressionsreceived from the other senses to the objects free from the mind just aftertouching. Touching is the most important sense. The source of all ourknowledge is the sense of touch.