Multipl skleroz hastalarında düşmenin değerlendirilmesi, düşme risk faktörlerinin belirlenmesi ve kognisyon ile ilişkisinin araştırılması
Risk factors of falls and gait imbalance: Association with cognitive functions in multiple sclerosis patients
Yazar: YAPRAK ÖZÜM ÜNSAL BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. ASLI KÖŞKDERELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ
Düşme ve yürüyüş bozukluğu, multipl skleroz (MS) hastalarında yaşam kalitesini etkileyen ciddi problemlerdir. Ayrıca MS hastalarında oldukça sık görülen kognitif fonksiyon bozuklukları, fiziksel özürden bağımsız olarak düşme üzerinde etkilidir. Bu çalışmanın amacı, MS hastalarında düşme oranını ve risk faktörlerini belirlemek, hastaları düşme açısından takip etmek ve düşmenin kognitif disfonksiyon ile ilişkisini ortaya koymaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM
Kesin relapsing remitting multipl skleroz (RRMS) tanısı olan yüz yirmi dört hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yürüyüş hızları, eş zamanlı başka görev sırasında yürüyüş hızları, üst ekstremite işlevleri, denge skorları ve düşme korkuları; Timed Up and Go 3 versiyon (TUG, TUG-C, TUG-M), Timed 25 Foot Walk (T25WFT), Nine Hole Peg Test (9HPT), Berg Balance Scale (BBS) ve Falls Efficacy Scale - International (FES-I) testleri ile değerlendirildi. Bilişsel işlevleri, yorgunluk düzeyleri ve yaşam kaliteleri, Symbol Digit Modalities Test (SDMT), Fatigue Severity Scale (FSS) ve Multiple Sclerosis Quality Of Life (MSQoL) testleri ile ölçüldü. Hastalar, düşen ve düşmeyen olarak iki gruba ayrıldı. Hastalar 6 ay süreyle takip edildi.
BULGULAR
Kırk altı hasta son 6 ay içerisinde en az bir kez düşmüştü. Düşen hastalar düşmeyenlere göre daha ileri yaşa ve daha kısa eğitim süresine sahipti, SDMT skorları daha düşük, dizabilite skorları daha yüksekti. Düşen hastaların FES, TUG ve FSS testlerinde skorları daha yüksekti. Hastaların SDMT skorları ile BSS ve 9HPT skorları arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı, doğrusal, pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki saptandı (sırasıyla r = 0,307, p = 0,038 ve r = 0,320, p = 0,030).
SONUÇ
İleri yaş, düşük eğitim seviyesi ve kognitif testlerde saptanan düşük kognitif düzeyin yürüme hızı ve denge üzerine negatif etkisi olduğu saptandı. Düşen hastalar arasında, SDMT puanı ve MoCA puanı düşük olanlarda düşmenin daha sık olduğu görüldü. Sonuç olarak, kognitif bozukluğu olan hastalar düşme riski açısından yakından izlenmelidir. Düşme ve kognitif hasarın karakteristiklerini anlamak MS hastalarının yönetimine katkıda bulunabilir. Bu hastalar fiziksel ve psikolojik destek programlarına yönlendirilmelidir.


ANAHTAR KELİMELER: Postural Denge, Düşme, Kognisyon, Kognitif Bozukluk, Multipl Skleroz

Abstract:
INTRODUCTION AND PURPOSE
Patients with multiple sclerosis (MS) may suffer severely from falling and gait disturbance. Cognitive dysfunction, a common condition in MS patients, may also increase falling rates, regardless of physical disability. We planned this study to determine the fall rate and risk factors in MS patients, follow patients for falls, and reveal the relationship between falls and cognitive dysfunction.
 MATERIALS AND METHODS
The study was conducted on 124 patients who have RRMS diagnoses. Patients' gait speed, simultaneous gait speed during other tasks, functions of the upper extremity, balance rating, and fear of falling were evaluated with dual-task Timed-Up-and-Go-3 versions (TUG, TUG-C, TUG-M), Timed 25 Foot Walk (T25WFT), Nine Hole Peg Test (9HPT), Berg Balance Scale (BBS) and Falls Efficacy Scale (FES) tests. Cognitive functions, fatigue levels, and quality of life were measured with the Symbol Digit Modalities Test (SDMT), Fatigue Severity Scale (FSS), and Multiple Sclerosis Quality of Life (MSQoL) test. Two groups were formed as "fallers" and "non-faller patients". We monitored the patients in six months period.
RESULTS
Forty-six patients fell at least once in the last six months. Fallers were older, less educated, had lower SDMT scores and higher disability scores. Non-faller patients scored higher in FES, TUG, and FSS tests. SDMT scores showed statistically significant, linear, positive, and moderate correlation with BBS and 9HPT scores (r = 0.307, p = 0.038, and r = 0.320, p = 0.030, respectively).     
CONCLUSION
  We determined that advanced age, lower education level, and lower cognitive level detected in cognitive tests adversely affect gait speed and balance. Among the fallers, those with lower SDMT and MoCA scores had higher falling rates. In conclusion, patients with cognitive impairment should be closely monitored for the risk of falling. Understanding the characteristics of falls and cognitive impairment can contribute to managing MS patients, and treatment for these patients should include physical and psychological support programs.

	KEYWORDS: Accidental Falls, Cognition, Cognitive Dysfunction, Multiple Sclerosis, Postural Balance