Cinsel istismara maruz kalan çocukların sosyo-demografik ve ekonomik özelliklerinin travmatik strese etkisi
Traumatic stress effects of socia-demoraphic and economic characteristics of children exposed sexual abuse
Yazar: GÖKHAN YANAR
Danışman: DOÇ. DR. SEMA BUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Cinsel suçlar = Sex offenses ; Cinsel taciz = Sexual harassment ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Stres = Stress ; Travma = Trauma ; Çocuklar = Children ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İstismar = Abuse

Özet:
Bu araştırmada; Kocaeli Çocuk İzlem Merkezi'ne maruz kaldıkları cinsel istismar nedeniyle aileleriyle birlikte getirilen 18 yaş altında olan ve adli görüşmeleri yapılmış çocukların, sosyo-demografik ve ekonomik niteliklerinin cinsel istismar sonrasında yaşadıkları travmatik strese etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Bu çalışmada gözlemsel araştırma yöntemlerinden biri olan retrospektif araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini 2013-2016 yılları arasında Kocaeli ilinde meydana gelen ve Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı talimatı ile Kocaeli Çocuk İzlem Merkezine yönlendirilen 9-18 yaş aralığındaki 163 çocuk ve ailelerinin dosyaları oluşturmuştur. Cinsel istismara maruz kalan çocuk dosyalarının geriye dönük incelemesinde; çocukların sosyo-demografik ve ekonomik özelliklerini, cinsel istismarın özelliklerini ve çocukların psiko-sosyal durumlarını belirlemek amacıyla bir tarama formu ve Çocuk ve Gençlerde Travma Sonrası Stres Tepki Ölçeği kullanılmıştır.  
Çalışma sonunda cinsel istismara maruz kalan çocukların ve ailelerinin sosyo- demografik ve ekonomik özelliklerinin cinsel istismar açısından risk faktörü oluşturduğu, çocuğa ait yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi, ders başarısı gibi sosyo-demografik özelliklerin travmatik stres üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Büyük yaşta olan çocuklar, eğitim düzeyi düşük olan çocuklar ve kız çocuklarının travma sonrası stres belirtileri açısından risk grubu oluşturduğu saptanmıştır. Çocukların maruz kaldıkları istismarın penetrasyon içermesi, aile içi bir cinsel istismar olmasının travmatik stresi artırdığı tespit edilmiştir. Anne ve babaların sosyo-demografik ve ekonomik özellikleri çocuklarının travmatik stresi açısından herhangi bir yordayıcı özellik taşımadığı ancak çocuğun, anne ve babası ve sosyal çevresi ile oluşturduğu olumlu ilişkilerin çocuğun cinsel istismar sonrasında oluşan travmatik stresin daha düşük olmasında etkili olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak travmatik stresle özellikle aile içi ilişkiler ve sosyal çevre ile ilişkiler arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Aile içi ilişkilerde anne baba, kardeş ile ilişkiler iyileştikçe travmatik stresin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır


Anahtar Sözcükler Çocuk, çocuk cinsel istismarı, aile, travmatik stres, sosyo-demografik

Abstract:
In this study; The purpose of this study was to determine the traumatic stress effect of socio-demographic and economic characteristics of children under 18 years old who were brought together with their families due to sexual abuse of Kocaeli Child Monitoring Center after sexual abuse.
In this study, retrospective research method which is one of the observational research methods is used. The sample of the work was files of 163 children and their families aged 9-18 years who were transferred to Kocaeli Chief Public Prosecutor's Office in Kocaeli between 2013-2016 and directed to Kocaeli Child Monitoring Center. In a retrospective review of the child files exposed to sexual abuse; A screening form and the Post-Traumatic Stress Response Scale for Children and Young People were used to determine the socio-demographic and economic characteristics of children, the characteristics of sexual abuse and psycho-social status of children.
At the end of the study, socio-demographic and economic characteristics of children and their families exposed to sexual abuse constitute a risk factor in terms of sexual abuse, and socio-demographic characteristics such as age, gender, class level, and course success of the child were found to be effective on traumatic stress. It has been determined that older children, children with lower education levels and girls are at risk group in terms of posttraumatic stress symptoms. Penetration of child sexual abuse and domestic sexual abuse have been found to increase traumatic stress. Socio-demographic and economic characteristics of parents did not predict children's traumatic stress but positive relations between child, mother and father and social environment were found to be effective in lowering traumatic stress after child sexual abuse
As a result, there was a significant relationship between traumatic stress and family relations and social environment. Relations with parents and siblings in family relationships have resulted in a decrease in traumatic stress.


Keywords: Child, Child Sexual Abuse, Family, Traumatic Stress, Socia Demographic