Üriner inkontinanslı yaşlılarda otago egzersizleri ve pelvik taban kas eğitiminin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of otago exercises and pelvic floor muscle training in the elderly with urinary incontinence
Yazar: MELDA BAŞER SEÇER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE ÇELİKER TOSUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Yaşlılarda üriner inkontinans (Üİ) tedavisinde pelvik taban kas eğitiminin (PTKE), dengenin ve fonksiyonel aktivitenin iyileştirilmesi önerilmektedir. Bu çalışmanın amacı, huzurevinde yaşayan Üİ'li yaşlı bireylerde Otago egzersizleri ile kombine edilen PTKE'nin, tek başına farklı pozisyonlarda verilen PTKE'ye nazaran, semptomlar, denge, düşme korkusu, uyku kalitesi,kas fonksiyonu ve fonksiyonel durum üzerinde etkili olup olmadığını incelemektir.
 Bu çalışma Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireyler ile yürütüldü. Katılımcılar, farklı pozisyonlarda yapılan PTKE'nin uygulandığı kontrol grubuna ve Otago Egzersizleri ile PTKE'nin kombine edildiği müdahale grubuna randomize edildi.  Her iki grup için egzersiz programı, 12 hafta, haftada 3 gün, günde 1 seans, her seans 45-60 dk sürecek şekilde uygulandı. Müdahe öncesi ve 12 haftalık müdahale sonrası inkontinans semptom ve şiddeti (Pelvik Taban Distress Envanteri-20, mesane günlüğü), pelvik taban, abdominal, ayak bileği kas fonksiyonu (yüzeyel elektromyografi ve manuel muscle tester), denge (Berg Denge Ölçeği), fonksiyonel durum (Senior Fitnes Test) ve düşme korkusu (Düşme Etkinlik Ölçeği), uyku kalitesi (Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi) değerlendirildi. Bu çalışmada örneklem büyüklüğü, parametrik testlerin kullanımına ilişkin şartları yerine getirmediği için gruplar arasında tedavi öncesi ve sonrasındaki değerlerde istatistiksel olarak fark olup olmadığını saptamak için Mann-Whitney U testi, grupların kendi içerisinde tedavi öncesinde ve sonrasındaki değerleri Wilcoxon testi ile karşılaştırıldı.
12 haftalık program; PTKE grubunda 21 kişi, Otago+PTKE grubunda 22 kişi olarak tamamlandı.  Otago+PTKE ve PTKE grupları yaş ortanca değeri sırasıyla 73,5 ve 77 olarak bulundu. 12 haftalık egzersiz program öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmelerde, her iki grup PTDE-20 skorunda (p:0.00, p:0.00)  ve 2 dk step testinde (p:0.01, p:0.02) anlamlı gelişme görüldü.  Otago+PTKE grubunda müdahale öncesi ve sonrası 8 adım kalk yürü testi, PFM kontraksiyon MVC, PTK kontraksiyon onset ve PTK gevşeme MVC değerlerinde (p:0.01, p:0.02,p:0.01, p:0.00), PTKE grubunda PTK gevşeme MVC (p:0.04) değerlerinde anlamlı fark bulundu.
Yaşlılarda özellikle fonksiyonel tip (stress ve urge tip) inkontinansın yaygın olduğu gerçeği göz önünde bulundurulursa,  inkontinansın tedavisinde iki kanıt değerli uygulamanın birleştirilmesi sayesinde hem inkontinans hem fonksiyonel mobilite daha etkili bir şekilde iyileştirebilir.  Sadece PTKE'nin etkisi de dikkat çekicidir.
Anahtar Kelimeler: yaşlı bireyler, inkontinans,  denge, düşme, fonksiyonel durum, Otago Egzersizleri, PTKE, EMG

Abstract:
Pelvic floor muscle training (PFMT), improving balance and functional activity are recommended in the treatment of urinary incontinence (UI) in the elderly. The aim of this study is to examine whether PFMT combined with Otago exercises is effective on symptoms, balance, fear of falling, sleep quality, muscle function and functional status in elderly individuals with UI living in nursing homes, compared to PFMT given in different positions alone.
This study was conducted with individuals aged 65 and over living in the Elderly Care and Rehabilitation Center. Participants were randomized to the control group, in which PFMT was performed in different positions, and the intervention group, in which Otago Exercises and PFMT were combined. The exercise program for both groups was implemented for 12 weeks, 3 days a week, 1 session per day, each session lasting 45-60 minutes. Incontinence symptoms and severity (Pelvic Floor Distress Inventory-20), pelvic floor, abdominal, ankle muscle function (superficial electromyography and manual muscle tester), balance (Berg Balance Scale), functional status (Senior Fitness Test)fear of falling (Fall Activity Scale), sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index) were evaluated before and after 12 weeks intervention. Since the sample size in this study did not meet the conditions for the use of parametric tests, the Mann-Whitney U test was used to determine whether there was a statistical difference in the pre-treatment and post-treatment values between the groups, and the pre-treatment and post-treatment values within the groups were compared with the Wilcoxon test.
The 12-week intervention was completed with 21 elderly in the PFMT and 22 elderly in the PFMT+Otago. The median age of the PFMT+Otago and PFMT was 73.5 and 77, respectively. At baseline and after the intervention within the group, a significant improvement was observed in the PFDE-20 score (p:0.00, p:0.00) and the 2-minute step test (p:0.01, p:0.02) in the PFMT and PFMT+Otago group. A significant decrease was found in the eight food up and go test, PFM work MVC, PFM work average onset, and PFM rest MVC EMG values (p:0.01, p:0.02, p:0.01, p:0.00) in the PFMT+Otago group. PFM rest average value was decreased (p:0.04) in the PFMT group.
Considering the fact that functional type (stress and urge type) incontinence is common in the elderly people, both incontinence and functional mobility can be improved more effectively by combining two proven practices in the treatment of incontinence. The effect of PFMT alone is also remarkable. 
Keywords: elderly people, incontinence, balance, falls, functional status, Otago Exercises, PFMT, EMG