Fasulye tohum böceği (Acanthoscelides obtectus Say) 'nin mücadelesinde mikrodalga uygulaması
Microwave treatment for controling bean weevil (Acanthoscelides obtectus Say) in stored beans
Yazar: MUHAMMET DURUMLU
Danışman: PROF. DR. ALİ ARDA IŞIKBER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tohum böcekleri = Seed pests ; Zararlı böcekler = Insect pests

Özet:
Bu çalışmada, hem mutfak tipi ve hem de yarı-teknik bantlı mikrodalga fırında farklı mikrodalga uygulamalarının Fasulye Tohum Böceği (Acanthoscelides obtectus Say)' nin tüm biyolojik dönemleri üzerindeki etkinliklerinin ve fasulyenin ürün kalitesi üzerine olan etkisinin belirlenmesine yönelik denemeler yürütülmüştür. 
Laboratuar koşullarında mutfak tipi mikrodalga fırında ile yürütülen biyolojik testlerde genel olarak tüm güç seviyelerinde mikrodalga uygulama süresi arttıkça A. obtectus' un yumurta, larva, pupa ve ergin ölüm oranlarında ve ürün yüzey sıcaklığında önemli bir artışın olduğu görülmüştür. Mutfak tipi mikrodalga fırında yürütülen biyolojik testlerde A. obtectus' un tüm biyolojik dönemlerinin %100 veya %100' e yakın ölümü yalnızca 720 W 40 s, 900 W 30 s ve 900 W 40 s mikrodalga uygulamalarında gerçekleşirken mikrodalga uygulamalarına ait ürün yüzey sıcaklıkları sırasıyla 91.4, 84.7 ve 100.1 ºC olarak belirlenmiştir.
Yarı-teknik bantlı mikrodalga fırında yürütülen biyolojik testlerde tüm mikrodalga uygulama sürelerinde 800 W güçte mikrodalga uygulamaları 600 W mikrodalga uygulamalarından A. obtectus' un biyolojik dönemlerinin daha yüksek ölümüne neden olmuştur. 800 W güçte larva için 40, 45, 50 ve 60 s; ergin için 45, 50 ve 60 s; pupa için 50 ve 60 s; yumurta için 60 s mikrodalga uygulamalarında %100 ve %100' e yakın ölüm gerçekleşmiştir. 800 W 40, 45, 50 ve 60 s mikrodalga uygulamalarında ürün yüzey sıcaklıkları sırasıyla 71.1, 79.4, 89.7 ve 105.6 ºC olarak belirlenmiştir. 600 W güçte hiçbir mikrodalga uygulamasında yumurtaların %100 veya %100' e yakın ölümü elde edilmezken 600 W güçte larvaların, pupaların ve erginlerin %100' e yakın ölümü yalnızca 50 ve 60 s mikrodalga uygulamalarında gerçekleşmiştir. 600 W güçte 40, 45, 50 ve 60 s mikrodalga uygulama sürelerinde ürün yüzey sıcaklıkları sırasıyla 59.7, 67.9, 79.1 ve 92.8 ºC olarak belirlenmiştir. Hem mutfak tipi ve hem de yarı-teknik bantlı mikrodalga fırında yürütülen biyolojik testlerde A. obtectus ' un yumurtası tüm mikrodalga uygulamalarına en dayanıklı dönem olurken en hassas dönemin ise A. obtectus' un larvası olduğu görülmüştür.
Hem mutfak tipi hem de yarı-teknik bantlı mikrodalga fırında mikrodalga güç seviyesi ve uygulama süresi arttıkça fasulyenin çimlenme ve nem oranlarında önemli azalmanın olduğu görülmüştür. Mikrodalga uygulamalarının fasulyelerin çimlenmesini olumsuz yönde etkilediği görülürken protein analiz sonuçları ise mikrodalga uygulamalarının fasulye danelerinin ham protein oranını etkilemediğini göstermiştir.
Sonuç olarak fasulye üzerindeki A. obtectus bulaşmalarını önlemek için yürütülen çalışmalardan elde edilen sonuçlara bakıldığında fasulyede böcek bulaşmasını önlemede mikrodalga uygulamasının kimyasal metotlara potansiyel bir alternatif olabileceği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Mikrodalga enerjisi, Acanthoscelides obtectus, fasulye tohum böceği, depolanmış baklagiller

Abstract:
In this study, the experiments were conducted to determine efficiency of microwave treatments against all biological stages of bean weevil (Acanthoscelides obtectus Say) and their effects on bean quality in a kitchen-type and pilot-scale industrial microwave oven. 
Biological tests conducted under laboratory condition in kitchen-type microwave oven indicated that the mortalities of A. obtectus egg, larva, pupa, adult and surface temperatures of bean increased with increasing microwave exposure time. In biological tests conducted in kitchen type microwave oven, 100 % or close to 100 % mortality of all biological stages of A. obtectus was achieved by 720 W 40 s, 900 W 30 s and 900 W 40 s microwave treatments while surface temperatures of  bean for these microwave treatments were determined to be 91.4, 84.7 and 100.1 ºC respectively.
In biological tests conducted in pilot-scale industrial microwave oven, microwave treatments at 800 W power resulted in higher mortality of biological stages of A. obtectus than those at 600 W power. At 800 W power, 100 % or close to 100 % mortalities were obtained for larva at 40, 45, 50 and 60 s; for pupa at 50 and 60 s; for egg at 60 s microwave treatments. Surface temperatures were determined to be 71.1, 79.4, 89.7 and 105.6 ºC for 800 W 40, 45, 50 and 60 s microwave treatments, respectively. At 600 W power none of microwave treatments caused 100% or close to 100% mortalities of the eggs while close to %100 mortalities of the larvae, pupae and adults were achieved by only 600 W 50 and 60 s microwave treatments. Surface temperatures were determined to be 59.7, 67.9, 79.1 and 92.8 ºC for 600 W 40, 45, 50 and 60 s microwave treatments, respectively. The results of biological tests conducted in both kitchen-type and pilot-scale industrial microwave oven indicated that A. obtectus eggs were the most tolerant and A. obtectus larvae were the most susceptible life stages to microwave treatments.
In both kitchen-type and pilot-scale industrial microwave germination rate and moisture content of bean significantly decreased with increasing both microwave power and exposure time. The results obtained from protein analysis showed that total protein content was not affected by microwave treatments while germination of bean was highly affected by microwave treatments.
In conclusion, based on the results of the disinfestation study conducted, it seems that microwave disinfestation of A. obtectus on white bean could have a great potential to be an alternative for chemical disinfestation methods.

Key Words: Microwave energy, Acanthoscelides obtectus, bean weevil, stored beans