İbn Habîb ve tarihçiliği
Ibn Habîb and his histories
Yazar: ASIM ÖZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM SARIÇAM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
Araştırmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümün ana başlıkları; İbn Habîb'in hayatı, İlmî kişiliği ve bu konuda etkili olan hususlar ile eserlerinden oluşmaktadır.İkinci bölümde ise; İbn Habîb'in eserini yazarken takip ettiği metodu, kaynaklarını, rivâyetlerini, eğilimini, tarihçiliğinin özelliklerini, İslâm tarihçiliğindeki yerini ve katkılarını ele aldık.Bağdat'ta doğan İbn Habîb'in doğum tarihi bilinmemektedir. O annesinin Abbâsî halifesinin cariyesi olması hasebiyle ilmî seyahatlerde bulunmamış, hayatını doğum yeri olan Bağdat ve bazı hocalarının yaşadığı Kûfe'de geçirmiştir. Tahsilini bu iki şehirde tamamlamış ve Abbâsîler döneminde yaşamıştır.Yazmış olduğu kitaba nisbetle Muhabberî diye de anılan İbn Habîb'in çeşitli kaynaklara göre 45 tane eseri bulunmaktadır. İbn Habîb `in günümüze kadar ulaşan el-Munammak ve el-Muhabber adlı önemli tarihi eserleri bulunmaktadır.Çalışmamızda İbn Habîb'in tarihçiliğini geniş bir şekilde ele aldık ve onun kitablarını derinlemesine irdelemeye çalıştık. İbn Habîb eserinde Hz. Adem'den Resûlullaha kadar geçen bütün peygamberlerle, Kureyş kabilesinin ensâb ve ahbârına ait bilgileri, hadiseleri ve şahsiyetleri ayrıntılara girmeden ele almıştır.O tarih kitabını yazarken pek fazla olmasa da rivâyetlerde senede önem vermiştir. İbn Habîb kaynak olarak; Kur'an-ı Kerim, Hadisler, Mektuplar, Şiirler ile Yahûdî ve ehli kitaptan olan kişilerin bilgilerini kullanmıştır.Anahtar Kelimeler: İbn Habîb, Tarihçilik.

Abstract:
We have examined our study in two parts . The first section consists of the following headlines: his scientific personality and the reasons that caused it andhis works.In the second part we have examined the method İbn Habîb used while writing his historical works, the sources he used, the events and the narrators he mentioned about, the effects of Shi?i on him and the characteristics of his historical personality, his importance as an Islamic historian and his contributions to this field.İbn Habîb was born in Bagdath. His date of birth is unknown. He didn?t travel for the sake of getting historical knowledge because of his mother?s being a slave of the caliph of the Abbasides. He spent his life in Bagdath and in Kufe where many of his teachers used to live. İbn Habîb lived in the time of the Abbasides.Related to his book İbn Habîb was also named Muhabberî. According to different sources there are 45 books of İbn Habîb. The two most important historical books of his are titled el-Munammak and el-Muhabber.In our work we have tried to examine the historic personality and his historic books widely. İbn Habîb extensively worked out the Islamic history from Adam to the last prophet Mohammed induding all the others, the family relationships and further information about the Kureysh tribe. Beyond its induding the family relationships, the incidents that occured in that time, thepersonalities and farther informations about the tribe members of Kureysh not given in details, but only in lists.İbn Habîb didn?t mention about the narrators of the incidents he wrote in his boks. And there is a bit disorder of narration in his books. The sources he used in his books are: The Holy Koran, the Hadiths, the Letters of the Holy Mohammed, the narration of Jewish people and poems.Key Words : İbn Habîb, Histories.