Sirkadiyen ritim değişikliklerinin trombositten zengin fibrin içerisindeki büyüme faktörleri üzerine etkisi: In-vitro pilot çalışma
The impact of circadian rhythm on growth factors in platelet-rich fibrin: An in vitro pilot study
Yazar: GÖKÇE ARÇAY POLAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET CENK HAYTAÇ
Çukurova Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Trombositten zengin fibrin (TZF); diş hekimliğinde yumuşak ve sert doku rejenerasyonunda, diş çekim soketinde kemik oluşumunu uyarmak için, periodontitis vakalarında kemik içi defektlerde, sinüs yükseltme ameliyatlarında ve mukogingival cerrahilerde geniş kullanım alanına sahiptir. TZF, tek bir santrifüj yoluyla kolay kullanım protokolüyle elde edilmektedir. Trombosit kaynaklı büyüme faktörleri açısından zengin bir biyomateryaldir.
TZF içeriğindeki büyüme faktörlerinin sabah ve akşam saatlerinde sirkadiyen ritim gösterip göstermediğini araştırmak amacıyla yaptığımız çalışmamıza 20 gönüllü dahil edildi. Her bir katılımcıdan sabah 8:00'de 3 tüp ve akşam 20:00'da 3 tüp olmak üzere toplam 6 tüp venöz kan toplandı. Sabah ve akşam alınan tüplerden 1.si tam kan sayımı için, 2.si kortizol hormon seviyesine bakılmak için ve 3.sü ise 2700 rpm'de 12 dk santrifüj edilerek TZF elde etmek için kullanıldı. Elde edilen TZF'lerdeki büyüme faktörleri (IGF-1, PDGF, FGFr, VEGF ve TGFβ-1) ELISA yöntemi ile belirlendi. Sabah ve akşam alınan örneklerdeki  24. ve 72. saatlerdeki büyüme faktörleri seviyeleri arasındaki fark ve büyüme faktörleri ile kortizol hormonu arasındaki korelasyon değerlendirildi. 
Çalışmamızın sonuçlarına göre akşam alınan örneklerden FGFR 24. Saat ve 72. Saat arasında anlamlı fark bulunmuş olup 72. Saatteki değeri daha fazladır. Bunun dışında diğer büyüme faktörleri arasında (IGF-1, PDGF, VEGF ve TGFβ-1) sabah ve akşam örnekleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Sabah alınan örneklerde kortizol seviyesi ile PDGF 72. saat değeri arasında ve akşam alınan örneklerdeki kortizol seviyesi ile IGF-1 72. saat arasında negatif yönlü ilişki bulundu fakat kortizolün diğer büyüme faktörleri ile arasında bir korelasyon bulunmadı. 
Bu sonuçlara göre, TZF'nin içeriğindeki büyüme faktörleri gün içerisinde değişiklik göstermediğinden kan örneğinin alınma saati açısından bir kısıtlama bulunmadı.


Anahtar Kelimeler: Sirkadiyen ritim, Trombositten Zengin Fibrin

Abstract:
Platelet-Rich Fibrin (PRF) has a wide range of applications in dentistry for soft and hard tissue regeneration, stimulating bone formation in tooth extraction sockets, addressing intrabony defects in periodontitis cases, sinus lift surgeries, and mucogingival surgeries. PRF is obtained through an easy-to-use protocol using a single centrifugation method. It is a biomaterial rich in platelet derived growth factors.
Our study aimed to investigate whether the growth factors in PRF exhibit circadian rhythm in the morning and evening hours. 20 volunteers were included and each participant provided a total of 6 tubes of venous blood, 3 tubes at 8:00 in the morning and 3 tubes at 20:00 in the evening. One tube from the morning and evening samples was used for complete blood count, the second tube was used to assess cortisol hormone levels, and the third tube was centrifuged at 2700 rpm for 12 minutes to obtain PRF. The growth factors (IGF-1, PDGF, FGFr, VEGF, and TGFβ-1) in the obtained PRF were determined using the ELISA method. The difference between the levels of growth factors at 24 and 72 hours and the correlation of the growth factors with cortisol hormone were evaluated.
The results of our study showed that there was a significant difference in FGFR values between 24 and 72 hours for samples taken in the evening, with a higher value at 72 hours. However, no significant differences were found in the levels of other growth factors (IGF-1, PDGF, VEGF, and TGFβ-1) between morning and evening samples. In morning samples, there was a negative correlation between cortisol levels and PDGF at 72 hours, and in evening samples, cortisol levels were negatively correlated with IGF-1 at 72 hours, but cortisol did not show correlation with other growth factors. 
As the levels of growth factors in PRF did not vary within the day hours, there appears to be  no time limitation regarding the drawing of the blood samples. 


Key words: Platelet Rich Fibrin, Circadian Rhythm