Seferihisar Beyler köyü hayır geleneği üzerine bir inceleme
An analysis on the charity traditions in Beyler village of Seferihisar
Yazar: AYSUN VENCELİ
Danışman: DOÇ. DR. GONCA KUZAY DEMİR
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Türk kültüründe İslamiyet'in kabulünden önce saçı olarak bilinen ve yer-su kültü,
atalar kültü gibi pek çok inanç ve uygulamada tespit edilen hayır geleneği, İslamiyet'in
kabulünden sonraki dönemde de kuvvetlenerek sürdürülen önemli geleneklerden biridir.
Hayır geleneği, toplumsal yaşamda birlik ve bütünlüğü sağlayarak özel gün ve gecelerde,
geçiş dönemlerinde insanların hayatın normal akışı dışındaki anlarda, manevî olarak
güçlenmesini sağlamaktadır. İyi niyet, manevî destek ve dua ile bütünleşen bu gelenek,
toplumsal hayatta imece usulü hazırlanan ve toplu olarak yenilen yemeklerle görünmektedir.
Bugün Anadolu'nun pek çok yerinde hayır geleneği; birey veya toplum için önem arz eden
özel dönemlerde, paylaşımı çoğaltan yemeklerle sürdürülmektedir.
Çalışmanın konusu, İzmir ilinin Seferihisar ilçesine bağlı Beyler köyünde hayır
geleneği ve bu geleneğin bir yansıması olan hayır uygulamalarıdır. Çalışmada Beyler
halkının hayır geleneğiyle ilgili inanç ve uygulamaları tespit edilerek incelenmiştir.
Çalışmada hayır inanç ve uygulamaları, geçiş dönemleri, bayramlar gibi ritüel ağırlıklı
zamanlar dikkate alınarak sınıflandırılarak incelenmiştir. Çalışmada ayrıca hayır geleneğinin
işlevi, zaman ve mekân ile ilişkisi, sözlü kültür ürünlerine etkisi ortaya konulmaya
çalışılmıştır. Beyler köyünde hayır geleneğinde meydana gelen değişim ele alınmıştır.
Beyler köyü gibi müstakil bir saha üzerinde yapılacak bu çalışma ile öncelikle Beyler
köyünde hayır geleneği tanımlanmaya ve tasnif edilmeye çalışılmıştır. Böylelikle
çalışmamızın Türk kültüründe hayır geleneğinin tanımlanmasına katkı sunması ve Beyler
köyü üzerine yapılacak çalışmalara kaynak teşkil etmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelime: Hayır, Hayırseverlik, Köy Hayırları, Beyler Köyü.

Abstract:
The tradition of charity, known as "saçı"before the adoption of Islam in Turkish culture
and found in many beliefs and practices such as the cult of earth-water and the cult of
ancestors, is one of the important traditions that has been strengthened and continued in the
period after the adoption of Islam. The tradition of charity ensures unity and integrity in
social life, and ensures that people become spiritually stronger on special days and nights,
during transition periods, in moments outside the normal flow of life. The visible part of this
tradition, which is integrated with goodwill, spiritual support and prayer, is in the form of
eating together. Today, in many parts of Anatolia, the tradition of charity is continued with
meals that increase sharing in special periods that are important for the individual or society.
The subject of the study is the tradition of charity in Beyler neighborhood/village of
Seferihisar district of Izmir province and the charity practices that are a reflection of this
tradition. In the study, the beliefs and practices of the Beyler people releted to the tradition
of charity was determined and examined. In the study, the beliefs and practices of the Beyler
people related to the tradition of charity were determined and examined. In the study, charity
beliefs and practices was examined by classifying them, taking into account transitional
periods and cyclical and ritualistic times. In the study, the function of charity tradition, its
relationship with time and space, and its effect on oral culture products were tried to be
revealed. The change in the tradition of charity in Beyler neighborhood/village is discussed.
With this study, which will be carried out on a detached area such as Beyler
neighborhood/village, first of all, the tradition of charity in Beyler neighborhood/village has
been tried to be defined and classified. Thus, it is aimed that our study will contribute to the
definition of charity tradition in Turkish culture and be a source for studies on Beyler neighborhood/village.

Keywords: Charity, village charity, Beyler village.