Anne baba ergen ilişkileri ile aile işlevleri arasındaki ilişkinin okul sosyal hizmeti açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between mother father adolescent relationships and family functioning from a school social work perspective
Yazar: ESRA KILIÇ CEYHAN
Danışman: PROF. CENGİZ ÖZBESLER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Aile işlevleri = Family functions ; Ana-baba = Parents ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ergenlik = Puberty ; Okullar = Schools ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Bu araştırmada amaç, aile işlevselliğinin anne-baba-ergen ilişkisi üzerine
etkisinin aile, ergen özellikleri ve okul bağlamında incelenmesidir. Bu amaç
doğrultusunda karma araştırma modeli kullanılmıştır. Buna göre Anne-Baba-Ergen
İlişkileri ve Aile Değerlendirme Ölçekleri uygulanarak ergenlerden nicel
araştırma yöntemleriyle veri elde edilirken; araştırmacı tarafından hazırlanan yarı
yapılandırılmış görüşme formuyla anne-babadan nitel veri elde edilmiştir. Nicel
verilerin analizinde regresyon, t-testi ve ANOVA analizleri, nitel verilerin analizinde
içerik çözümlemesi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen nicel bulgular ve nitel
bulgular doğrultusunda anne-baba-ergen ilişkileri ile aile işlevleri arasında karşılıklı
anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Anne ilişkileri, baba ilişkileri ile aile
değerlendirme ölçeğinin bazı alt boyutlarının ergenlerin yaş grubuna, annebabalarının
medeni durumuna, annelerinin eğitim durumuna, yaşadıkları aile tipine,
yaşadıkları ilçeye, gittikleri lise türüne, annelerinin mesleklerine göre anlamlı bir
farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca rehberlik servisine başvurma durumu,
ergenlerin algıladıkları anne-baba tutumları ve ailelerine yönelik hissettikleri
duygular bakımından anlamlı farklar bulunmuştur. Ayrıca aileyi çevreleyen
sistemlerin (okul, akrabalar, yaşanılan çevre, arkadaşlar, kardeşler, vb.) anne-babaergen
ilişkileri ve aile işlevselliği üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Anne-babaların
ve ergenlerin yaşadıkları sorunlara çözüm arayışında olduğu ve bu çözümlerden bir
tanesinin de okullar aracılığıyla kendilerine danışmanlık sunulması olduğu tespit
edilmiştir. Bu noktada ergenlerin ve anne-babaların bu talepleri okul sosyal hizmeti
kapsamında değerlendirilmiş ve ortaya çıkan sonuç öneri şeklinde sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of family functioning on
mother-father-adolescent relationship in family, adolescence characteristics and
school context. Mixed research model is used for this purpose. In accordance with
this, data were obtained from adolescents through quantitative research methods
through applying mother-father-adolescent relationship and family functioning
scales ; qualitative data were obtained from the parents through the semistructured
interviews prepared by the researcher. While evaluating quantitative data,
regression, t-test and ANOVA analysis methods were used; and content analysis
method was used in interpreting qualitative data. The quantitative and qualitative
findings revealed that there is a mutually significant relationship between motherfather-
adolescent relationships and family functioning. It has been determined that
mother relationships and father relationships and some of the subscales of the family
functioning scale have significant differences according to adolescents' age group,
parents' marital status, mother's educational status, family type, school type and
mothers' professions. There were also significant differences in application to the
counselling service, parental attitudes perceived by adolescents, and feelings towards
their families. It has also been found that the systems surrounding the family (school,
relatives, environment, friends, siblings, etc.) have an impact on mother-father -
adolescent relationships and family functioning. It has been determined that parents
and adolescents are seeking solutions to the problems they are experiencing, and that
one of these solutions is providing counseling to them through schools. At this point,
these requests of adolescents and their parents were evaluated within the scope of
school social work and the resulting conclusion was presented as suggestions.