Çok kriterli karar verme teknikleriyle bilişim sektöründe performans değerlendirmesi
Performance evaluation with multi-criteria decision techniques in the information sector
Yazar: SERCAN AKGINEL
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişim sektörü = Information sector ; Karar verme = Decision making ; Karar verme teknikleri = Decision making techniques ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde bilişim sektörünün diğer sektörlerdeki gelişmelere önayak olması sektörün göz ardı edilemeyeceğini ortaya koymakta ve teknolojik gelişmelerin durmaksızın devam etmesi sektörün pazar payının giderek artacağını işaret etmektedir. Firmalarda finansal analizlerin yapılması firmanın içinde bulunduğu finansal durumu ortaya koyması yönüyle gerek iç paydaş olan  firma yöneticileri  gerekse dış paydaş olan yatırımcılar açısından firma ile ilgili alınacak kararlarda ve firmanın gelecekteki durumunun öngörümlenmesi sürecinde büyük önem taşır. Firmaların finansal performansları açısından ele alınmasında çok sayıda rasyonun kullanılması ve sektörde pek çok firmanın mevcut oluşu bu sektördeki firmaların finansal performansları açısından karşılaştırılmasını karmaşık hale getirmektedir. Çok kriterli karar verme teknikleri bu karmaşayı ortadan kaldırarak çok sayıda seçeneğin pek çok kriter etrafında kolayca değerlendirilmesini ve rasyonel bir sıralama elde edilmesini mümkün hale getirmektedir. Bu bakımdan çalışmada BİST bilişim sektörüne kote olan firmaların finansal performanslarına göre sıralaması yapılırken firmaların rasyo analizleri gerçekleştirilmiş, karar alma süreçlerini kolaylaştıran ve rasyonel bir sıralama elde edilmesini sağlayan TOPSIS ve VIKOR yöntemleri kullanılmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde finansal analiz tekniklerinden bahsedilmiş, bu tekniklerden yaygın olarak kullanılanı olan rasyo analizleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri anlatılmış olunup uygulamada kullanılacak olan TOPSIS ve VIKOR yöntemleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölüm olan uygulama kısmında bilişim sektöründeki firmaların finansal analiz tekniklerinden olan rasyo analizlerinin değerlendirmelerde yer alması amacıyla firmaların bilançoları incelenmiş ve rasyo oranları hesaplanmıştır. Elde edilen bu rasyolar çok kriterli karar verme teknikleriyle değerlendirme yapılmasında kriter olarak ele alınmış, TOPSIS ve VIKOR uygulanarak sıralama işlemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda firma performanslarının yıllara göre değişiklik gösterdiği ve kullanılan çok kriterli karar verme tekniğinin sonuçlarda farklılık yarattığı gözlenmiştir.

Abstract:
Nowadays, the fact that the informatics sector pioneers the developments in other sectors reveals that the sector cannot be ignored and that the technological developments continue unceasingly indicates that the informatics sector will continue. Conducting financial analyzes in firms is of great importance in making decisions about the firm and in the process of forecasting the future situation for both the executives of the internal stakeholders and the external stakeholder investors in terms of revealing the financial situation of the firm. 
	Considering that the use of financial analysis techniques alone is not sufficient, Multi Criteria Decision Making Techniques are included in the study in order to interpret the information obtained from ratio analyzes in a healthier manner. For this purpose, the information sector was examined and TOPSIS and VIKOR, one of the ranking methods, were ranked according to the financial performance of the companies listed on the BIST IT sector. In the first part of the study, financial analysis techniques are mentioned and ratio analysis of these techniques is explained in detail.
In the second part, Multi Criteria Decision Making Techniques are explained and TOPSIS and VIKOR methods to be used in the application are discussed and their history and usage steps are discussed in detail. In the third part, in order to include ratio analysis, which is one of the financial analysis techniques of the firms in the IT sector, the balance sheets of firms are examined and ratio ratios are calculated. These ratios were taken as a criterion in the evaluation with multi-criteria decision-making techniques, and TOPSIS and VIKOR were applied and the ranking process was performed. In line with the results, it has been observed that the firm performances vary according to years and the Multi Criteria Decision Making Technique used makes a difference in the results.