İmmunsupresif tedavi alan hematolojik maligniteli hastalarda hepatit belirteçlerinin tedavi öncesi ve sonrası değişimlerinin incelenmesi
Investigation of pre- and post-treatment changes of hepatitis markers in patients with hematological malignancies receiving immunosuppressive treatment
Yazar: HALİL KELEBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİYE MİNE MİSKİOĞLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Hepatit = Hepatitis ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; İmmünosupresif ajanlar = Immunosuppressive agents ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Amaç: Kanser ve diğer bazı hastalıklarda kullanılan immunsupresif tedavilerin hepatit alevlenmelerine neden olabildiği ve bu durumun prognozu olumsuz etkileyebileceği bilinmektedir. Hepatit belirteçlerindeki değişikliklerin immunsupresyonun derecesiyle, kullanılan ilaçlar ve altta yatan hastalıklarla ilişkisi artan biçimde incelenmektedir. Bu çalışmada immunsupresif tedavi alan hematolojik maligniteli hastalarda hepatit belirteçlerindeki değişikjliklerin sıklığı, görülme zamanı, tanı ve tedavilerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: MCBÜ Hematoloji Bilim Dalı'nda, 2018-2020 yılları arasında yeni tanı almış, 18 yaş ve üzeri, 345 hematolojik maligniteli hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Tedavi öncesi ve sonrası verileri olan 119 hastanın yaş, cinsiyet, tanı, tedavi protokolleri hepatit belirteçleri incelendi. Kemoterapi protokolleri steroid ve rituksimab kullanımına göre sınıflandırıldı. Veriler hastane bilgi kayıt sisteminden elde edildi. SPSS 21.0 programı ile istatistiksel değerlendirme yapıldı.
Bulgular: Hasta grubunda tedavi öncesi HBsAg (+) %3.2, Anti HBc Ig G (+) %26.4, Anti-HBs(+) %36.7 saptandı. Tedavi öncesi HBsAg (-) olan 113 hastanın 1'inde (%0.9) tedavi sonrası HBsAg (+), Anti-HBs (+) saptanan 41 hastanın 6'sında (%14.6) tedavi sonrası Anti-HBs (-), Anti-HBc IgG (-) saptanan 82 hastanın 5'inde (%6.1) tedavi sonrası Anti-HBc IgG (+) bulundu. Aşılanan 66 hastanın 18'inde (%27.3) Anti-HBs pozitifleşti. 119 hastanın HBV açısından herhangi bir parametresinin değişiklik oranı %31.9 (38/119) saptandı. 38 hastanın 24'ünde antikor kazanımı gerçekleşirken, 12'sinde antikor kaybı görüldü. 
Sonuç: Tedavi öncesi hepatit verileri ülkemiz verileri ile benzerdir. Hepatit B aşısı ile bağışıklık elde edilme oranı düşüktür. Hepatit belirteçlerinde hastaların yaklaşık üçte birinde görülen değişim cinsiyet, yaş ve tedavi ile ilişkili olmayıp tanıyla ilişkili bulunmuştur (p<0.01). Bu değişim en çok AML, ikinci sırada MM tanılı hastalarda görülmektedir. Tedavi altında antikor kaybı olabileceği, aşılanmış hastalar da dahil hepatit belirteçlerinin tedavinin herhangi bir döneminde değişebileceği, serolojik takibe devam edilmesi, gerek yeniden aşılama, gerekse profilaksi ihtiyacı açısından önemli olabilecektir. Bu açıdan daha fazla olgunun daha uzun süreli izlendiği çalışmaların konuya ışık tutabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Hematolojik Malignite, İmmunsupresif Tedavi, Hepatit Reaktivasyonu, Hepatit Belirteçleri

Abstract:
Objectives: It is known that immunosuppressive treatments used in cancer and some other diseases may cause exacerbations of hepatitis and this may adversely affect the prognosis. The relationship between changes in hepatitis markers and the degree of immunosuppression, drugs used, and underlying diseases is increasingly being studied. In this study, it was aimed to investigate the frequency of changes in hepatitis markers, the time of occurrence, and the relationship with diagnosis and treatment in patients with hematological malignancies receiving immunosuppressive therapy.
Material and Method: In the MCBU Hematology Department, 345 newly diagnosed patients aged 18 years and older with hematological malignancies between 2018 and 2020 were evaluated retrospectively. Age, gender, diagnosis, treatment protocols, hepatitis markers of 119 patients with pretreatment and post-treatment data were analyzed. Chemotherapy protocols were classified according to steroid and rituximab use. Data were obtained from the hospital information record system. Statistical evaluation was made with the SPSS 21.0 program.
Results: In our patient group, HBsAg (+) 3.2%, Anti-HBc Ig G (+) 26.4%, Anti-HBs (+) 36.7% were detected before treatment. In 1 (0.9%) of 113 patients who had HBsAg (-) before treatment, HBsAg (+) after treatment, Anti-HBs (-) after treatment in 6 (14.6%) of 41 patients with anti-HBs (+), Anti-HBc IgG (+) was found in 5 (6.1%) of 82 patients who were found to have Anti-HBc IgG (-). Anti-HBs was positive in 18 (27.3%) of 66 vaccinated patients. The rate of change in any parameter of 119 patients in terms of HBV was 31.9% (38/119). Antibody gain was observed in 24 of 38 patients, while antibody loss was observed in 12.
Conclusion: Pre-treatment hepatitis data were found to be similar to the data of our country. The rate of immunization with hepatitis B vaccine is low. Changes in hepatitis markers in approximately one third of the patients were not related to gender, age and treatment, but were associated with the diagnosis (p<0.01). This change is mostly seen in patients with AML, followed by MM. Antibody loss may occur under treatment, hepatitis markers may change at any time, including vaccinated patients, and continued serological follow-up may be important in terms of both revaccination and prophylaxis needs. In this respect, it is thought that studies in which more cases are followed for a longer period of time can shed light on the subject.
Keywords: Hematological malignancy, Immunsuppresive treatment, Hepatitis reactivation, Hepatitis markers