Babaların emzirme sürecine katılımı ve etkileyen faktörler
The participation of fathers in the process of breastfeeding and the associated factors
Yazar: SİNEM ATABEY CIZZAK
Danışman: PROF. DR. AYLA ERGİN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Babalar = Fathers ; Depresyon = Depression ; Ebelik = Midwifery ; Eş desteği = Spousal support ; Katılım = Participation

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, babaların emzirme sürecine katılımı ve etkileyen faktörleri belirlemektir.

Yöntem: Analitik kesitsel tanımlayıcı şeklinde planlanmış olan bu çalışmanın örneklemini 02 Mayıs-31 Ağustos 2021 tarihleri arasında eşleri bir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde doğum yapan 378 baba oluşturmuştur. Araştırma iki izlem şeklinde gerçekleştirilmiştir. Doğum sonrası birinci gün gerçekleşen ilk izlemde veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Birey Tanılama Formu" ile toplanmış olup, ayrıca babaların depresyon durumlarını değerlendirmek için "Edinburgh Postnatal Depresyon Ölçeği" uygulanmıştır. Doğumdan altı hafta sonra gerçekleşen ikinci izlemde, "Babaların Emzirmeye Etkisi Ölçeği" uygulanmış olup "Edinburgh Postnatal Depresyon Ölçeği" tekrarlanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS Statistic 22.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Sosyo-demografik verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, normal dağılıma uygun bulunan kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında parametrik testler (Paired Sample t Test, Student-t Test, Pearson Korelasyon Katsayısı ve Oneway ANOVA) kullanılmış olup, normal dağılıma uygun bulunmayan değişkenlerin karşılaştırılmasında ise nonparametrik testler (Mann-Whitney U Testi, Spearman's Korelasyon Katsayısı, Kruskal Wallis Test ve Wilcoxon Signed Rank Test) kullanılmıştır.

Bulgular: Katılımcı babaların yaş ortalaması 30,89±4,96 yaş olarak belirlenmiştir. Babaların ilk izlemde EPDS puanları ortalama 3,66±1,98 olarak saptanırken, ikinci izlemde EPDS puanlarının ortalama 4,28±1,81'e yükseldiği belirlenmiş ve aradaki 0,62±1,31 puanlık fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). BEEÖ Cronbach's Alpha değeri 0,95 bulunmuş olup, babaların ortalama ölçek puanı 120,71±16,86 olarak saptanmıştır. Babaların her iki izlemde aldıkları EPDS puanları ile BEEÖ puanları arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (ilk izlem: r=-0,455; p=0,001; p<0,01), (ikinci izlem: r=-0,473; p=0,001; p<0,01). Baba ve annenin yaşı, eğitim durumu ve mesleği, aile tipi, ekonomik durumu, babanın depresyon düzeyi, babanın sigara kullanımı, babaların çalışma saati, babaların doğuma hazırlık ve emzirme eğitimi alma durumu, babalık izni kullanımı, babaların tekrar çocuk sahibi olmayı düşünme durumu, gebeliğin planlanması, çocuk sayısı, gebelik kaybı öyküsü, annenin kendi bebekliğinde emzirilme durumu ve bebeğin doğum haftası babaların emzirme desteğini etkileyen faktörler olarak saptanmıştır.

Sonuç: Çalışmamıza katılan babaların ilk ve ikinci izlemde depresyon riskleri düşük bulunmuş olup, babaların emzirme sürecinde yüksek düzeyde eşlerini destekledikleri belirlenmiştir. Çalışmamızda babaların emzirme desteğini etkileyen çeşitli faktörler saptanmıştır. Bu faktörlerin tanımlanması ebelerin, babaların emzirme sürecine katılımını teşvik etme ve emzirme oranlarını arttırma hedeflerine ulaşmasında etkili olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Objective: This research aims to identify the participation of fathers in the process of breastfeeding and the associated factors.

Method: Designed as analytical cross-sectional descriptive research, this study had a sample comprised of 378 fathers whose spouses had childbirth at a training and research hospital in the period from 2 May 2021 to 31 August 2021. The research was conducted in two phases. In the first follow up of the research on the first day following the childbirth, data were collected by using the Individual Identification Form that was developed by the researcher, and also, the Edinburgh Postnatal Depression Scale was utilized to measure fathers' depression levels. In the second follow up of the research after six weeks following the childbirth, the Partner Breastfeeding Influence Scale was applied to fathers, and also, the Edinburgh Postnatal Depression Scale was re-utilized. Research data were analyzed by using the IBM Statistical Package for Social Science 22.0. Descriptive statistical methods were used in the evaluation of sociodemographic data and parametric tests (paired samples t-test, student's t-test, Pearson's correlation coefficient, and one-way analysis of variance) were utilized in the comparison of categorical variables with a normal distribution whilst non-parametric tests (the Mann-Whitney U test, Spearman's correlation coefficient, the Kruskal-Wallis H test and the Wilcoxon signed-rank test) were employed in the comparison of variables with a non-normal distribution.

Results: The mean age of fathers was identified as 30.89±4.96 years. While the mean of fathers' Edinburgh Postnatal Depression Scale scores was found as 3.66±1.98 in the first follow up the research, the mean of their scores reached 4.28±1.81 in the second follow up and the difference between the two means (0.62±1.31) was statistically significant (p=0.001; p<0.01) Cronbach's alpha coefficient was calculated as 0.95 for the Partner Breastfeeding Influence Scale and the mean of fathers' Partner Breastfeeding Influence Scale scores was identified as 120.71±16.86. It was discerned that there was a statistically significant negative relationship between fathers' Edinburgh Postnatal Depression Scale and Partner Breastfeeding Influence Scale scores in both follow up the research (first follow up r=-0.455, p=0.001, p<0.01, second follow up: r=-0.473, p=0.001, p<0.01). Father's age, mother's age, father's education level, mother's education level, father's profession, mother's profession, family type, economic situation, father's depression level, father's cigarette smoking, the number of father's working hours, father's status of receiving training about childbirth preparation and breastfeeding, father's status of having paternity leave, father's status of thinking of having a child once again in the future, mother' status of having a planned pregnancy, the number of children, mother's status of having a pregnancy loss history, mother's being breastfed during her infancy period and the infant's gestational age at birth were identified as factors affecting the breastfeeding support given by fathers.

Conclusion: It was found that fathers who participated in our study had a low risk of depression both in the first and second follow up of the research and supported their spouses highly in the process of breastfeeding. A variety of factors affecting the breastfeeding support given by fathers were identified in our study. It is predicted that the identification of these factors will be effective in enabling midwives to promote the participation of fathers in the process of breastfeeding and to reach targets of raising breastfeeding rates.