Türkiye ve KKTC'deki içmimarlık eğitim programları için uluslararası akreditasyon ölçütleri çerçevesinde eğitim müfredat önerileri
Educational curriculum recommendations within the framework of international accreditation criteria for interior architecture education programs in Turkey and TRNC
Yazar: YAREN ŞEKERCİ
Danışman: PROF. DR. ZUHAL KAYNAKCI ELİNÇ ; PROF. BUĞRU HAN BURAK KAPTAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
İçmimarlık, 20.yüzyılın başından itibaren profesyonelleşmeye başlamış bir disiplin olarak dünyada yaklaşık 100 yıllık bir geçmişe sahiptir. 1920'lerde iç dekorasyon eğitimi olarak başlamıştır. Daha sonra ABD'de National Association for Decorative Arts and Industries, "Ağırlıklı olarak mobilya ile düzenlemek, varolan mekanları süsleme çalışmalarını kapsayan iç dekorasyondan karmaşık tasarım süreçlerini, çeşitli davranış teorilerini ve yeni mekanlar yaratılmasını" kapsayacak biçimde içmimarlık programları geliştirmiştir. 
İçmimarlık eğitimi, dünyada yaklaşık 90 yıllık bir eğitim geçmişine sahiptir. Türkiye ve KKTC'de ise içmimarlık eğitimi 1880'lerde başlamıştır. 2010'lu yılların başına kadar dünyadaki içmimarlık eğitimine paralel çizgide ilerleyen Türk tipi içmimarlık eğitimi, 2011 yılı itibariyle farklı bir yöne doğru evrilmeye başlamıştır. Özellikle özel yetenek sınavının kalkması ve içmimarlık programlarının üniversitelerde açılma hızının ve kontenjanların artması sonrasında içmimarlık eğitiminde kalite konusu çok önemli hale gelmiştir. Dünyanın farklı yerlerinde içmimarlık eğitiminde kalite, programın akreditasyonu ile kanıtlanmaktadır. Türkiye ve KKTC'deki hiçbir içmimarlık programının bir içmimarlık akreditasyon kuruluşu tarafından akredite edilmemiş olması, Türkiye ve KKTC'deki içmimarlık programlarının  uluslararası akreditasyon ölçütleri kapsamında incelenip yorumlanmasını gerektirmiştir.
Yükseköğretimde kalitenin iyileştirilmesi, ölçütlerin ve yeterliliklerin geliştirilmesi ve saydamlık gibi kavramların temelini Bologna Süreci oluşturmaktadır. Bologna Süreci kapsamında her ülkenin kendi ulusal yükseköğretim yeterlilikler çerçevesini geliştirmeleri beklenmiştir. Türkiye 2010'da, uluslararası yeterlilikler çerçevelerini göz önünde bulundurarak, Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) ismini verdiği kendi yeterlilikler çerçevesini oluşturmuştur. Bu nedenle 2010 yılının, Türkiye'de yükseköğretimde standartlaşma ve kalite yönetimi anlamında yeni bir çağın başlangıcı olarak ele alınabileceği göz önünde bulundurularak, bu çalışmanın kapsamına 2011 yılı itibariyle öğrenci kabul eden Türkiye ve KKTC'deki içmimarlık programları dahil edilmiştir. 
Uluslararası düzeyde içmimarlık programlarını akredite eden kuruluş olarak da bu çalışmada CIDA'nın (Council of Interior Design Accreditation) belirlediği ölçütler kullanılmıştır. Bu şartlar altında; tez kapsamına giren 56 içmimarlık programı, CIDA'nın içmimarlık eğitimi için belirlediği 16 ölçüt üzerinden değerlendirilmiştir.
CIDA'nın mesleki ölçütleri 2 bölümden oluşmaktadır. İlk 3 ölçüt, I. bölüm olan "Program Kimliği ve Bağlam", diğer 13 ölçüt ise II. bölüm olan "Bilgi Edinme ve Uygulama" (müfredat) başlığında tanımlanmıştır. I. bölümdeki ölçütler bağlamında incelendiğinde, tez kapsamına giren programların özellikle program kimliği (misyon, vizyon, hedefler ve mezun takibi) ile öğrenme ortam ve kaynakları konusunda uluslararası standartları sağlayamadığı anlaşılmıştır.
Program müfredatlarındaki dersler ve ders içerikleriyle ilgili olan ölçütlerin olduğu II. bölümde ise; özellikle "ürünler ve malzemeler" ile "yönetmelikler ve yönergeler" ölçütlerinde tez kapsamına giren programların çoğunluğunun müfredatının yeterlilikleri sağlayamadığı görülmüştür. Programlar, "tasarım süreci", "iletişim", "tasarım öğeleri ve ilkeleri", "iş uygulamaları ve profesyonellik" ile "inşaat/yapı/yapım" ölçütleri bağlamında incelendiğinde, programların, uluslararası standartları tüm koşullarıyla sağlayamasa da, diğer ölçütlere göre daha iyi durumda olduğu anlaşılmıştır. 
Son olarak, CIDA tarafından akredite olmuş programlar, CIDA'nın mesleki ölçütlerinin detaylı analizleriyle birlikte incelenmiş ve Türkiye ve KKTC'deki içmimarlık programlarının eğitim kalitelerini arttıracak bir eğitim müfredatı, tek-tipleşmeye neden olmamak adına asgari şartlarla ve en genel hatlarıyla sunulmuştur. Burada, formel eğitimin yanında söyleşi, çalıştay, teknik gezilerin de dahil edildiği enformel içerik de tavsiye edilmiştir.

Abstract:
Interior architecture, as a discipline that started to become professional since the beginning of the 20th century, has a history of approximately 100 years in the world. It started as an interior decoration education in the 1920s. Later, the National Association for Decorative Arts and Industries in the USA developed interior architecture programs that cover "complex design processes from interior decoration, which mainly includes furniture and decorations, various behavioral theories and creation of new spaces".
Interior architecture education has an history of approximately 90 years in the world. In Turkey and the TRNC, interior design education started in the 1880s. Turkish-style interior architecture education, which progressed in parallel with interior design education in the world until the beginning of the 2010s, started to evolve in a different direction as of 2011. The issue of quality in interior architecture education has become a very important issue, especially after the abolition of the special talent exam and the increase in the rate of opening of interior architecture departments in universities and the increase in quotas. The quality of interior design education in different parts of the world is proven by the accreditation of the department. Because no interior architecture program in Turkey or the TRNC has been accredited by an interior architecture accreditation institution, interior architecture programs in Turkey and the TRNC must be examined and interpreted in light of international accreditation criteria.
The Bologna Process is the foundation for ideas like improving higher education quality, developing criteria and qualifications, and increasing transparency. Each country was expected to develop their own national higher education qualifications framework under the terms of the Bologna Process. Turkey developed its own qualifications framework, known as the Turkish Higher Education Qualifications Framework, in 2010, based on international qualifications frameworks. Since 2010 can be considered the beginning of a new era in terms of standardization and quality management in Turkey's higher education, this study only included the interior architecture programs in Turkey and the TRNC, which began accepting students in 2011.
The standards established by CIDA, the international organization that accredits interior architecture programs, were used in this study. Under these conditions, 56 interior architecture programs within the scope of the thesis were evaluated using CIDA's 16 professional standards.
CIDA's professional standards are divided into two parts. The first 3 standards were established for the 1st section, "Program Identity and Context", and the remaining 13 standards were established for the second section, "Knowledge Acquisition and Application" (curriculum). When examined in the context of the criteria in the first chapter, it was understood that the departments within the scope of the thesis could not meet the international standards, especially in terms of department identity (mission, vision, goals and graduate tracking), and learning environment and resources.
In the second part, where the criteria related to the courses and course contents in the curriculum of the department are; It was observed that the curriculum of the majority of the departments within the scope of the thesis did not provide the qualifications, especially in the criteria of "products and materials" and "regulations and guidelines". When the departments are examined in the context of the criteria of "design process", "communication", "design elements and principles", "business practices and professionalism" and "construction", it is understood that the departments are in better condition than the other criteria, although they cannot meet the international standards in all their conditions.
Finally, the CIDA-accredited departments were examined, along with detailed analyses of CIDA's professional standards, and an education curriculum that would improve the education quality of interior architecture programs in Turkey and the TRNC was presented with the bare minimum of conditions and in the broadest terms possible in order to avoid uniformity. Informal content such as interviews, workshops, and technical trips, as well as formal education, are recommended here.