Tuz stresine maruz bırakılan çilek bitkisinde farklı putresin dozlarının fizyolojik faaliyetler üzerine etkileri
Effects of different putrescine doses on physiological activites in strawberry plant exposed to salt stress
Yazar: MIRMAHMUD HASANOV
Danışman: PROF. DR. FERHAD MURADOĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sulanabilen tarım arazilerinin çoğunda tuzluluk sorunu oluşabilmektedir. Günümüzde giderek artan tuzlu alanlar tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini ciddi anlamda tehdit etmektedir. Bu çalışmada sıvı kültürde ½ kuvvetinde Hoagland besin ortamı kullanılarak tuz stresi altında (1000 mg/l NaCl) yetiştirilen Albion çilek çeşidinde farklı dozlarda putresin uygulamalarının (100 ppm, 150 ppm ve 200 ppm) bazı büyüme parametreleri, antioksidant enzim aktiviteleri ve köklerde ve yapraklarda bitki besin elementi içerikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen verilere göre, tuz stersi kök ve yaprak ağırlığı, kök sayısı ve uzunluğu ve klorofil içeriğini olumsuz etkilemenin yanı sıra, DPPH süpürme aktivitesi, toplam protein, toplam antosiyanin, toplam çözünebilir karbonhidrat ve toplam fenolik madde içeriklerinde de düşüşe neden olmuştur. Tuz stresinin çilek bitkilerinin yapraklarında katalaz (CAT), hidrojen peroksit (H2O2) ve lipit peroksidasyonu (MDA) enzim aktivitelerini artırdığı, askorbat peroksidaz (APX), prolin ve süperoksitdismutaz (SOD) aktivitelerinş ise azalttığı görülmüştür. Ayrıca, stres altındaki bitkilerin kök ve yapraklarında sodyum (Na) ile magnezyum (Mg) içeriği artarken, bakır (Cu) içeriğinde düşüş gözlemlenmiştir. Putresin dozlarının tuz stresi koşullarında yetiştirilen çileklerde bitki büyüme parametreleri üzerine etkileri istatistiki olarak önemli bulunmazken, yalnız tuz uygulamasında 53,36 mg/g olan toplam fenolik madde içeriğini 95,37 mg/g'a (100 ppm putresin) kadar artırmıştır. Toplam antosiyanin miktarında da benzer bir durum gerçekleşmiş olup putresin uygulamasıyla 0,74 mg/g'dan (tuz) 1,78 mg/g'a (200 ppm) yükselmiştir. Antioksidan aktivitede ise putresinin 150 ppm dozu en iyi sonucu. Antioksidatif enzimlerden APX, prolin ve SOD aktivitelerinin tuz stresi altındaki çileklere uygulanan putresin dozlarıyla iki kattan fazla arttığı tespit edilmiştir. CAT ise istatistiki olarak farklı bulunmamıştır. Oksidatif enzimler olan H2O2 ve MDA aktivitelerinin ise putresin uygulamalarıyla birlikte önemli ölçüde azaldığı belirlenmiştir. Çalışma sonuçlşarı putresininin tuz stresi altındaki çilek bitkilerinde enzimatik aktiviteyi düzenleyerek olumlu etiklerde bulunduğunu göstermektedir.

Abstract:
Salinity problems may occur in most of the irrigable agricultural lands. Today, the increasing saline areas seriously threaten the sustainability of agricultural production. In this study, the effects of different doses of putrescine (100 ppm, 150 ppm, and 200 ppm) on growth parameters, antioxidant activity, and leaf and root nutrient contents in the Albion strawberry cultivar grown using ½ strength Hoagland nutrient medium in liquid culture under salt stress (1000 mg/l NaCl) was determined. According to the results, salt stress caused a decrease in DPPH scavenging activity, total protein, total anthocyanin, total soluble carbohydrate, and total phenolic substance contents, as well as negatively affecting root and leaf weight, root number and length, and chlorophyll content. It was observed that salt stress increased the enzyme activities of catalase (CAT), hydrogen peroxide (H2O2), and lipid peroxidation (MDA) in the leaves of strawberry plants, and decreased the activities of ascorbate peroxidase (APX), proline and superoxide dismutase (SOD). In addition, while the sodium (Na) and magnesium (Mg) content increased, the copper (Cu) content decreased in the roots and leaves of the plants under stress. While the effects of putrescine doses on plant growth parameters in strawberries grown under salt stress conditions were not statistically significant, they increased the total phenolic content from 53,36 mg/g to 95,37 mg/g (100 ppm putrescine) in the salt application alone. A similar situation occurred in the total amount of anthocyanins, which increased from 0,74 mg/g (salt) to 1,78 mg/g (200 ppm) with putrescine administration. In antioxidant activity, a 150 ppm dose of putrescine is the best result. Antioxidative enzymes APX, proline, and SOD activities increased more than twofold with putrescine doses applied to strawberries under salt stress. CAT was not statistically different. It was determined that the oxidative enzymes H2O2 and MDA activities decreased significantly with putrescine applications. The study results show that putrescine has positive effects by regulating enzymatic activity in strawberry plants under salt stress.