Farklı maya kültürlerinden lipaz üretimi ve verim artırımı
Lipase production from various yeasts and yield improvement
Yazar: ÖZGÜR KEBABCI
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER CİHANGİR
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Kandida = Candida ; Lipaz = Lipase

Özet:
Bu çalışmada Yarrowia lipolytica NBRC 1658, IFO 1195, Yerli Suşu ve zeytinyağı imalathanesi atık toprak örneğinden izole ettiğim bir maya türünden lipaz üretimi karşılaştırılmalı olarak araştırılmıştır. Yeni izole maya kültürünün tanımlanması yapılmış ve Candida tropicalis olduğu saptanmıştır. Her maya kültürü için ayrı lipaz üretim optimizasyonu araştırılmıştır. Tüm maya suşlarında optimum lipaz üretim sıcaklık aralığının 20-400C, pH aralığının 3-5 olduğu saptanmıştır. Maksimum lipaz üretim sıcaklığı tüm suşlarda 300C'dir. Çeşitli karbon ve azot kaynaklarının lipaz üretimine etkisi incelenmiş ve sonuçta besiyeri ortamındaki şekerlerin lipaz üretimini önemli ölçüde etki etmediği saptanmıştır. Ancak zeytin, ayçiçek, mısır, soya ve kanola yağlarının lipaz üretimini bir miktar artırdığı tespit edilmiştir. Azot kaynakları ilave edilen besiyeri ortamlarında en yüksek aktivite Yarrowia lipolytica NBRC 1658 suşunda 16 U/ml, Y. lipolytica IFO 1195 suşunda 11,67 U/ml, Y. lipolytica Yerli Suşunda 10,67 U/ml ve Candida tropicalis suşunda 10,33 U/ml olarak amonyum sülfatlı kültürlerde saptanmıştır. Sıcaklığın enzime etkisi araştırılarak optimum sıcaklık aralığının 10-600C'lerde olduğu gözlenmiştir. Çeşitli atık ve artıkların değerlendirilmesi amacıyla besiyeri ortamlarına eklenmiş melas, zeytin kara suyu, zeytin küspesi arasından en yüksek aktivite zeytin küspesi ilave edilmiş ortamlarda saptanmıştır. En yüksek lipaz aktivitesi gösteren suş olan Yarrowia lipolytica NBRC 1658 suşunun lipaz enzimi saflaştırma çalışmalarında kullanılmıştır. Amonyum sülfat çöktürmesi ve diyaliz işlemlerinden sonra lipaz enzimi 5,63 kat saflaştırılmıştır. Saflaştırılmış enzim, kaba enzim ve Y. lipolytica NBRC 1658 suşu farklı destek materyallerine tutuklanmıştır.

Abstract:
In this study, production of lipase by Yarrowia lipolytica NBRC 1658, IFO 1195, Y. lipolytica Domestic Strain and a strain isolated from olive oil mill waste soil were investigated comparatively. The new strain?s identification was carried out and identified as Candida tropicalis. Optimization of lipase production from each yeast strain was studied. Optimum temperature range was 20-400C and optimum pH range was 3-5 respectively and maximum lipase production for all strains were 300C. The effect of various carbon sources as sugars and oils also investigated and it is detected that sugars have no much effect on production of lipase but oils such as olive, sunflower, corn, soya and canola oil increased the production of lipase. When the effect of various nitrogen sources studied, the maximum production of lipase was seen in medium with ammonium sulfate, and maximum lipase production was detected in this study, for Yarrowia lipolytica NBRC 1658 strain 16 U/ml, Y. lipolytica IFO 1195 strain 11,67 U/ml, Y. lipolytica Domestic Strain 10,67 U/ml and Candida tropicalis strain 10,33 U/ml respectively. The effect of temperature on lipase enzyme of strains was studied and optimum temperature range of the enzyme was found as 10-600C. Various wastes added in the lipase production media, and maksimum lipase production was found in the medium with olive pulp. Yarrowia lipolytica NBRC 1658 strain showed the highest lipase production and selected for purification studies. After ammonium sulphate precipitation and dialysis lipase enzyme was purified 5.63 fold. Purified enzyme, crude enzyme and Yarrowia lipolytica NBRC 1658 strain was immobilized on various carriers such as k-karrageenan, sodium alginate and agar-agar.