Finansal olmayan şirketlerde risk ölçümü ve yönetimi
Measurement and management of risks in non-financial corporations
Yazar: HALİL CEM KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. İHSAN ERSAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Risk yönetiminin etkin olmayan piyasalarda şirket değerini artırdığını ifade eden birçokçalışma mevcuttur. Bu bağlamda şirketler risk yönetim çalışmalarına giderek daha fazlaönem vermektedir. Risk yönetim politikalarının tespit edilebilmesi için şirketlerin maruzkaldıkları risklerin doğru biçimde saptanması ve ölçülmesi gerekmektedir. Bu amaçla,risk ölçümüne yönelik olarak çeşitli teknikler geliştirilmiştir. Finansal hizmetlersektöründeki (mali sektör) şirketlere yönelik olarak geliştirilmiş olan modeller dünyadayaygın olarak kullanılmakla beraber, mali sektör dışındaki (finansal olmayan) şirketlerintamamına kolayca uygulanabilecek genel kabul görmüş risk ölçüm modelleri henüzmevcut değildir.Finansal olmayan şirketlerde nakit akışı hayati önem taşıyan faktördür. Bu nedenle bu türşirketlerde nakit akışının riskliliğini ölçen modeller öne çıkmaktadır. ?Riske Maruz NakitAkışı? ölçümü yapan bu tür modeller beher şirkete özel yapılabilmekle beraber, şirketlerikümeler olarak inceleyerek, ?tümdengelim? yaklaşımı ile çıkarımlar yapılabilecekmodeller de mevcuttur.Bu çalışmada, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'ndaki gıda, çimento ve tekstilşirketlerinin 1998-2003 yılları arasındaki çeyreklik bilanço ve gelir tablosu değerleri vedipnotları kullanılarak, finansal olmayan şirketlere uygulanabilecek bir faaliyet nakitakışı risk ölçüm modellemesi oluşturulmuştur. Çalışmada, modelleme süreci basamaklarhalinde aktarılmış ve bu tip modellemelerde takip edilmesi gereken süreçlersergilenmiştir. Böylece modeli daha fazla geliştirmek isteyenlerin dikkat etmesi gerekenanahtar hususlar ve modelin geliştirilmeye açık yönleri aktarılmıştır.Çalışma sonucunda ortaya çıkan modelin nasıl kullanılması gerektiği örneklerleanlatılmıştır. Modelin uygulama örnekleri ile sektör, ciro büyüklüğü ve borçluluğunşirketlerin faaliyet nakit akışı riskliliğini nasıl etkilediği incelenmiştir.

Abstract:
There are numerous studies illustrating risk management increasing firm value ininefficient markets. Hence corporations have been attaching growing importance torisk management endeavors. Appropriate identification and measurement of risksfaced by the firm is imperative for devising effective risk management policies. Tothat end, various risk measurement techniques have been developed. While modelsdeveloped to serve corporations in financial services industry have been widely usedaround the world, generally accepted models for corporations outside of financialindustry (non-financial) is not yet available.?Cash flow? is the vital factor for non-financial corporations. Thus for such firms,models measuring riskiness of cash flows gain precedence. While such modelsmeasuring ?Cash Flow at Risk? can be devised per individual corporation, modelsutilizing a ?deduction? approach are also available.In this study, an operating cash flow risk measurement modeling is crafted throughutilizing quartely balance sheets, income statements, and financial statementdisclosures covering years 1998 ? 2003 for food, cement, and textile firms listed inİstanbul Stock Exchange. The steps of the modeling process has been conveyed in astepwise format, and processes to be followed in such modeling efforts has beenillustrated. In this way, key issues that individuals intending to further the modelshall attend to, as well as areas that are open for further development has beenconveyed.Examples has been used to explain the operating instructions of the model. Throughthese examples of implementation, effects of industry, revenue size, and financialindebtedness on operating cash flow riskiness has been examined.