Ferhan Şensoy'un oyunlarında geleneksel Türk tiyatrosu öğelerinin kullanımı
Traditional Turkish in Ferhan Şensoy's theateruse of theater items
Yazar: GÜNGÖR MERT MEMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR DURMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şensoy, Ferhan = Şensoy, Ferhan

Özet:
Halkbilimi araştırmaları için önemli bir yer tutan geleneksel Türk
tiyatrosu, Tanzimat dönemi ile beraber Batı etkisinde gelişen modern
tiyatronun gerisinde kalmış ve bu anlayış doğrultusunda geleneksel
tiyatro ile Batı tiyatrosunun bir sentezi olarak görülen tuluat tiyatrosu
doğmuştur. Bu çalışmada da geleneksel Türk tiyatrosunun unsurlarının
Ferhan Şensoy'un incelenen yedi oyununda kullanımları ve
çağdaşlaştırma biçimleri gözler önüne serilmektedir. Ferhan Şensoy,
geleneksel Türk tiyatrosu ögelerinin ana işlevlerini bozmadan bu ögeleri
zamana ayak uydurarak oyunlarına yansıtmaya çalışmaktadır. Geleneksel
Türk tiyatrosunda oyunun oynandığı dönemin toplumsal sınıflarını temsil
eden tipler, oyunda yer alırken aynı anlayış doğrultusunda incelenen yedi
oyunda seksenli ve doksanlı yılların başında oluşan rantçı, kapitalist
sınıfın ve dönemin siyasi anlayışının yansımaları yerini almaktadır. Dili
kullanımı açısından da geleneksel tiyatrodan faydalanan Ferhan Şensoy,
sade, basit ve inandırıcılığı olmayan dekorlara yer vererek yine
geleneksel Türk tiyatrosunda olduğu gibi göstermeci bir üslup
kullanmaktadır. Sonuç olarak bu çalışmada incelenen yedi Ferhan Şensoy
oyununun geleneksel Türk tiyatrosunun modernize edilmiş hali olarak
değerlendirilebileceği gösterilmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
The traditional Turkish theater, which has an important place for folklore
research, lagged behind the modern theater that developed under the influence of the
West with the Tanzimat period, and in line with this understanding, the tuluat theater,
which is seen as a synthesis of traditional theater and Western theater, was born. In
this study, the use and modernization of elements of traditional Turkish theater in
Ferhan Şensoy's seven plays are revealed. Ferhan Şensoy tries to reflect these
elements in his plays by keeping up with the times, without disturbing the main
functions of traditional Turkish theater elements. While the characters representing
the social classes of the period in which the play is performed in the traditional
Turkish theater take place in the play, the reflections of the rentier, capitalist class
and the political understanding of the period, which were formed in the eighties and
early nineties, take their place in the seven plays examined in line with the same
understanding. Making use of traditional theater in terms of language use, Ferhan
Şensoy uses plain, simple and unconvincing decorations and uses a demonstrative
style, just like in traditional Turkish theater. As a result, it is tried to show that the
seven Ferhan Şensoy plays examined in this study can be considered as a modernized
version of the traditional Turkish theater.