Isparta koşullarında kavuzsuz arpa çeşit/hatlarının verim ve bazı tarımsal özelliklerin belirlenmesi
Determination of yield and some agricultural characteristics of hull-less barley varieties/lines in Isparta conditions
Yazar: TUĞÇE GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. İLKNUR AKGÜN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Başaklar = Spikes ; Hordeum vulgare = Hordeum vulgare ; Isparta = Isparta ; Protein oranı = Protein ratio ; Tane verimi = Grain yield

Özet:
Bu araştırma 2019-2020 üretim yılında Isparta ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Çalışmada farklı kavuzlu arpa (Hordeum vulgare) çeşitleri ve kavuzsuz arpa (Hordeum vulgare L. var. nudum) çeşit/hatlarının adaptasyonu ve bazı agronomik özellikleri incelenmiştir. Tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulan bu araştırmada, tohum materyali olarak; iki sıralı Aydan Hanım (kavuzlu), Tosun Paşa (kavuzlu), Yalın (kavuzsuz) tescilli arpa çeşitleri ile 5 adet kavuzsuz arpa hattı (INBYT-6, INBYT-16, INBYT-18, ABA-7, ABA-8) kullanılmıştır. Çeşit ve hatların bin tane ağırlığı ölçülerek; metrekarede 500 adet tohum olacak şekilde ekimleri yapılmıştır. İncelenen özellikler yönünden çeşit/ hatlar arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Araştırmada bitki boyu 65.0-102.62 cm, başak uzunluğu 6.50-8.43 cm, başakta başakçık sayısı 20.16-27.16 adet, başakta tane sayısı 19.01-26.80 adet, başakta tane ağırlığı 0.62-1.25 g, bin tane ağırlığı 28.70-43.33 g, hektolitre ağırlığı 68.04-78.44 kg, protein oranı %12.58-15.75, tane verimi 156.41-465.5 kg/da ve hasat indeksi %26.86-31.37 arasında değişmiştir. En yüksek tane verimi INBYT-18 hattında tespit edilmiş, ancak bu hat ile Tosun Paşa ve ABA-8 genotipleri arasındaki fark önemsiz bulunmuştur. Yine çeşitlerden daha yüksek oranda ham protein içeren (INBYT-6 ve ABA-7) hatların olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was carried out in the ecological conditions of Isparta in the 2019-2020 production year. In the study, the adaptation and some agronomic characteristics of different husked and hull-less barley varieties/lines has been determined. In this study, which was designed with three repetitions according to the experimental pattern of random blocks. Two ranked Aydan Hanım (husked), Tosun Paşa (husked) and Yalın (hull-less) proprietary barley varieties and 5 hull-less barley lines (INBYT-6, INBYT-16, INBYT-18, ABA-7, ABA-8) were used as seed material. Cultivars and lines were planted to be 500 seeds per square meter, calculating the weight of a thousand grains. Differences between varieties and lines were determined to be statistically significant. In the research was determined that plant length 65.0-102.62 cm, spike length 6.50-8.43 cm, spikelet numbers per spike 20.16-27.16, numbers of grain per spike 19.01-26.80, grain weight in spike 0.62-1.25 g, thousand grain weight 28.70-43.33 g, test weight 68.04-78.44 kg, protein ratio %12.58-15.75 grain yield 156.41-465.5 kg/da and harvest index %26.86-31.37 varied. The highest grain yield was determined in INBYT-18 line. But, with this line, Tosun Paşa and ABA 8 genotypes were statistically in the same group. It was determined that lines with higher protein content (INBYT-6 and ABA-7) than the varieties.