Ontoloji ve epistemoloji arasında eğitim sorunu
The problem of education between ontology and epistemology
Yazar: OLCAY BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ DOMBAYCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Epistemoloji = Epistemology ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Eğitim sorunları = Education problems ; Eğitim tarihi = Educational history ; Eğitimsel düşünce = Educational thought ; Ontoloji = Ontology

Özet:
Çalışma Türk eğitim düşüncesinde hâlâ kabul gören yaklaşımların yol açtığı eğitim sorunlarının kaynağını teorik olarak tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada mevcut eğitimde varlık ve bilgi kavramlarından bilginin öne geçmesinin nedenlerine ve beraberinde getirdiği içeriğe değinilmiştir. Varlık veya bilgi kavramlarından birinin merkeze alınması durumuna göre eğitim teorisini organize eden kuramsal aklın felsefe yapma tarzına ve eğitimde etkili olan felsefi akımların görüşlerine temas edilmiştir. Antik Çağ ve Yeni Çağ'da insan ve eğitim anlayışı karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve hangi görüşlerin belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen eski ve yeni görüşler yirminci yüzyıl eğitimine temel teşkil eden bilimsel çerçeve içerisinde değerlendirilerek bilimsel eğitim kuramlarının karşılıklı eleştirileri ve ortak noktalarına, eğitim açısından ortaya çıkardığı sorunlara işaret edilmiştir. Yirminci yüzyıl eğitim anlayışındaki sorunların temelleri ve çözüm yolları saptanırken Türk eğitim düşüncesinin ve sisteminin bu tartışma ve sorunlardan etkilenip etkilenmediği göz önünde tutulmuştur. Çözüm yolları bakımından eğitimin millî taraflarını da içerecek bir teorik yapı sunulmak istenmiştir. Eğitim ontolojisi ve eğitim epistemolojisi disiplinleri içerisinde getirilen çözüm merkezi niteliğindeki başlık ve görüşler derinlikli bir tarihsel incelemeden kaynağını alan çıkarımlara dayanmaktadır.

Abstract:
The study aims to theoretically identify the source of educational problems caused by approaches that are still accepted in Turkish educational thought. In the study, the reasons for the predominance of knowledge among the concepts of existence and knowledge in current education; and the content it brings are mentioned.  According to the centralization of one of the concepts of existence or knowledge, the philosophy of the theoretical mind that organizes the theory of education and the views of the philosophical movements that are effective in education have been touched upon. The understanding of human and education in the Ancient Age and the New Age has been examined comparatively and it has been determined which views are decisive. Mutual criticisms and common points of scientific education theories, and the problems they cause in terms of education are pointed out by evaluating the obtained old and new views within the scientific framework that constitutes the basis of twentieth century education. While determining the foundations and solutions of the problems in the understanding of education in the twentieth century, whether the Turkish educational thought and system was affected by these discussions and problems was taken into account. In terms of solutions, it is desired to present a theoretical structure that will include the national aspects of education. Headlines and opinions that have the characteristics of a solution centre within the disciplines of educational ontology and educational epistemology are based on inferences derived from an in-depth historical analysis.