Görsel sanatlarda psikolojik ögelerin kullanılması ve sinema sanatı üzerinden incelenmesi
Using psychological elements in visual arts and examining in the light of cinema art
Yazar: NESLİHAN ÖZÖRSEL
Danışman: PROF. SEFA ÇELİKSAP
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bilinçdışı = Unconscious ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Haz = Enjoyment ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Sinema = Cinema

Özet:
Freud'un psikanaliz kuramı, psikoterapötik bir kuram olmaktan öte, şiddetli eleştirilere rağmen, felsefeden sanata kadar birçok düşünce disiplinini etkilemiş ve en etkili kuram olmuştur. Psikanaliz, sanat eserlerini incelememize yardımcı olduğu gibi, o eserde sanatçının iç dünyasından izler bulmamıza da yardımcı olur. Freud'a göre; bu çalışmada eserleri analiz edilen Hieronymus Bosch, Caravaggio, Goya ve Picasso gibi pek çok sanatçı, eserlerinin yaratım sürecinde gündüz düşleri ve bilinçdışından beslenir.
Jung ise, Freud'un bastırılmış libidinal ve saldırgan dürtülerden oluşan bilinçdışı kavramını genişleterek tüm insanlarda ortak olan kolektif bilinçdışı kavramını ortaya koyar. Kolektif bilinçdışı, insan türünün evrensel arketipleri olan sanat eserlerini ve sembolleri sezgi yoluyla açıklamamızı sağlar. Sanatçı kolektif bilinçdışını sanat yapıtlarında dışavurur.
Psikanalitik kuram birçok sanat dalını etkilediği gibi sanatçıyı, sanat eserlerini ve sanatçının bilinçdışını sanat eserine ne derece yansıttığını analiz etmede de yarar sağlamaktadır. Bu çalışmada sanatçıların bilinçli olduğu kadar bilinçdışı olarak yansıttığı öğelere de yer verilmiştir. Caravaggio'nun eserlerindeki, aslında kendi arzularını tasvir ettiği, homoerotik arzu taşan bedenler; Goya'nın eserlerine yansıttığı karamsarlık ve bunalım; Trier'in özellikle Antichrist filminde görülen, annesiyle olan ilişkisinin etkileri buna örnektir. Bosch, Caravaggio, Goya ve Picasso'nun resimlerindeki; Robert Capa ve Erwin Olaf'ın fotoğraflarındaki; Antichrist, Ejderha Dövmeli Kız ve Mirror Mask adlı filmlerdeki psikolojik öğeler, psikanalitik simge ve semboller ortaya çıkarılarak analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Görsel Sanatlar, Psikanaliz, Bilinçdışı, Haz, Şiddet.

Abstract:
Freud's theory of psychoanalysis is, beyond being a psychotherapeutic theory, in spite of fierce criticism, has influenced many thought disciplines until art from philosophy and has been the most effective theory. Psychoanalysis, as well as helping us to examining art works, helps us to find traces from the artist's inner world. According to Freud; many artists, such as Hieronymus Bosch, Caravaggio, Goya and Picasso, whose works are analyzed in this work, are nourished by daytime dreams and unconsciousness during the creation process of their work.
Jung put forts the concept of collective unconscious, which is common to all people, by expanding Freud's the unconscious concept consisting of repressed libidinal and aggressive impulses. The collective unconscious, provides us to explain with the help of intuition the artworks and symbols which are universal archetypes of the human kind. The artist expresses the collective unconscious in artworks.
Psychoanalytic theory, as well as influencing many branches of art, is also useful in analyzing the extent to which artists, art works, and how much it artist reflect the self-unconscious to art works. In this work, as well as the consciousness of the artists, there are also items that are reflected as unconscious. In the works of Caravaggio, the homoerotic desire overflowing bodies, which in fact depicted own desires; the pessimism and depression that Goya reflected in his works; the effects of Trier's relationship with his mother, especially seen in the Antichrist film, are examples of this. In the Pictures of Bosch, Caravaggio, Goya and Picasso; in the photographs of Robert Capa and Erwin Olaf; Antichrist, The Girl With The Dragon Tattoo and MirrorMask in films were analyzed and revealed psychological items, psychoanalytic symbols and imagery.
Keywords: Visual Arts, Psychoanalysis, Unconscious, Pleasure, Violence.