Şiddet maruziyeti olan Suriye uyruklu yetişkin erkeklerin psikolojik dayanıklılığı ve travma sonrası büyümesinin sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi
An investigation of psychological resilience and post-traumatic growth of Syrian adult males exposed to violence from a social work perspective
Yazar: ÖYKÜ YILDIZ
Danışman: ÖĞR. GÖR. SEVAL BEKİROĞLU
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sosyal hizmetler = Social services ; Suriyeliler = Syrians ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth ; Yetişkinler = Adults ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Sosyal hizmet meslek ve disiplini; göç, toplumsal cinsiyet kalıp rolleri, şiddet ve şiddetin mikro/mezzo/makro boyuttaki etkileri gibi odak noktalarında ve olgularda müracaatçıların olumsuz yaşam deneyimleri ile baş etmelerinde ve yaşadıkları olumsuz deneyimler sonrası güçlenmelerinde etkin bir role sahiptir. Bununla birlikte ülkemizde göç alanında yapılan çalışmalarda toplumsal cinsiyet rollerinin erkeklik ve erkeklerin yaşadığı şiddet maruziyetinin yarattığı etkiler açısından incelendiği ve bu perspektiften ilgili sosyal hizmet müdahalelerinin neler olduğu ya da olması gerektiğine dair çalışmalara rastlanmamıştır. Bu durum çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'de yaşayan şiddet maruziyeti bulunan Suriye uyruklu yetişkin erkeklerin psikolojik dayanıklılığı ve travma sonrası büyümesi sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmiştir.

Nicel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen çalışmada genel tarama modellerinden birisi olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sosyodemografik form, Connor&Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ) ve Travma Sonrası Büyüme Ölçeği (TSBÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 1 Ekim – 1 Kasım 2021 tarihleri arasında, İzmir'de şiddet maruziyeti bulunan erkeklere hizmet veren sivil toplum kuruluşlarından hizmet alan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 159 şiddet maruziyeti bulunan Suriye uyruklu yetişkin erkek oluşturmuştur. Verilerin analizi IBM SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır.  Yaş ortalaması 32 yaş olan katılımcıların çoğunluğunun evli, çocuk sahibi, düşük sosyo-ekonomik düzey sahip, sosyal yardımlardan faydalanan, Türkiye'ye 6-7 yıl önce gelen bireyler olduğu görülmüştür. Katılımcıların TSBÖ ve PDÖ puan ortalaması orta düzeydedir. Gelir durumu, engel ve kronik sağlık problemine sahip olma durumu ile TSBÖ puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı ilişki gözlemlenmiştir. Eğitim durumu, göç esnasında maruz kalınan şiddetin tekilliği/çoğulluğu, Türkiye'de şiddete maruz kalma durumu, Türkiye'de maruz kalınan şiddetin tekilliği/çoğulluğu, şiddet sonrası tedaviye erişim ve destek alma durumu ile TSBÖ puan ortalamalası arasında pozitif yönde anlamlı ilişki görülmüştür. Sosyal yardımlardan faydalanma durumu, göç öncesi şiddete maruz kalma durumu ve göç öncesi maruz kalınan şiddetin tekillik/çoğulluk durumu ile PDÖ puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Çalışmanın bulguları, şiddet maruziyeti bulunan Suriye uyruklu yetişkin erkeklerin şiddet deneyimleri ve bu deneyim üzerinden destek alma süreçlerinin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının yarattığı mevcut dinamikler üzerinden değerlendirilmesinin, erkeklerin psikososyal iyi oluş halinin sağlanması ve özelleşmiş müdahale bakışının oluşturulması açısından önemli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Social work profession and discipline has an active role in the clients' coping with their negative life experiences and their empowerment after their negative experiences in focal points and cases such as migration, gender stereotypes, violence and the effects of violence in micro/mezzo/macro dimensions. However, in studies conducted in the field of migration in our country, no studies have been found that examine gender roles in terms of masculinity and the effects of exposure to violence experienced by men, and what the relevant social work interventions are or should be from this perspective. This situation formed the starting point of the study. In this study, the psychological resilience and post-traumatic growth of Syrian adult men living in Turkey who have been exposed to violence were examined from a social work perspective.
The relational survey model, which is one of the general survey models, was used in the study carried out with the quantitative research method. Sociodemographic form, Connor & Davidson Resilience Scale (CD-RISC) and Post Traumatic Growth Scale (PTGI) were used as data collection tools in the study. The sample of the study consisted of 159 adult men of Syrian nationality who received services from non-governmental organizations serving men exposed to violence in Izmir between October 1 and November 1, 2021 and agreed to participate in the research. The analysis of the data was made using the IBM SPSS 25.0 statistical package program. The majority of the participants, whose average age is 32 years old, are married, have children, have a low socio-economic level, benefit from social assistance, and came to Turkey 6-7 years ago. The participants' post-traumatic growth and CD-RISC mean scores are moderate.
A negative significant relationship was observed between income status, disability, and having a chronic health problem and the mean PTGI scores. A positive and significant relationship was observed between education level, singularity/multiple of violence exposed during migration, exposure to violence in Turkey, singularity/plural of violence exposed in Turkey, access to post-violence treatment and support, and the mean PTGI score. A negative and significant relationship was found between the status of benefiting from social assistance, exposure to violence before migration, singularity/pluralism of violence before migration, and CD-RISC score averages. The findings of the study show that it is important to evaluate the experiences of violence and the processes of receiving support based on the current dynamics created by gender stereotypes of Syrian adult men who have been exposed to violence, in terms of ensuring the psychosocial well-being of men and creating a specialized intervention perspective.