Türk-Kırgız atasözlerinde aile değerleri /
Yazar: BÜŞRA AYDIN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM DENİZ YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aile = Family ; Atasözleri = Proverbs ; Değerler = Values ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Kırgız edebiyatı = Kyrgyz literature ; Söz dizim = Syntax ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Uzun deneyim ve gözlemlerin ürünü olan atasözleri, toplumun karakterini yansıtan dil birimleridir. Bu özelliğinden dolayı yalnızca dil değil, disiplinlerarası çalışmalara da konu olmaktadır. Aile toplumun en küçük kurumudur. Toplumu şekillendirir. Aile ilişkilerinin düzenlenmesi bu bakımdan önemlidir. Aile değerleri bu ilişkileri düzenleyen ölçütlerdendir. Bu ölçütler atasözlerinde de yer alır.
Çalışmamızın konusu Türk-Kırgız atasözlerinde aile değerleridir. Giriş ve Son Söz dahil sekiz bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde atasözleri; birinci bölümde toplum, kültür ve değerler; ikinci bölümde aile değerleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde aile değerleriyle ilgili eş değer Türk-Kırgız atasözleri sözlüğü yer almaktadır. Dördüncü bölümde Kırgızlarda eş değeri olmayan aile değerleriyle ilgili atasözleri sözlüğü, beşinci bölümde ise Türklerde eş değeri olmayan aile değerleri ile ilgili Kırgız atasözleri sözlüğü sunulmuştur. Altıncı bölümde incelenen atasözlerinden hareketle aile değerleri üzerine karşılaştırmalı toplum dil bilimsel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmamızın Son Sözünde ise elde edilen sonuçlar sıralanmıştır.
Yapılan çalışmayla şu temel sonuçlara varılmıştır: Türk ve Kırgız atasözlerinde aynı ya da benzer fikir farklı söz dizimsel yapılar ile ifade edilmiştir. Bundan dolayı tam eş değer atasözleri bulunamamıştır. Buna karşın Türk ve Kırgız toplumlarında aile değerleri açısından kültürel yakınlığın olduğu tespit edilmiştir. Bu yakınlık ise iki ülkenin mesafelere rağmen ortak bir kültür geçmişine sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar sözcükler: aile, aile değerleri, atasözleri, Türk ve Kırgız atasözleri.

Abstract:
Proverbs, which are the product of long experience and observations, are language units that reflect the character of the society. Due to feature, it is subject not only language but also interdisciplinary studies. The family is the smallest institution of society. It shapes society. In this regard, it is important to regulate family relations. Family values are among the criteria that regulate these relationships. These criteria are also included in proverbs.
The subject of our study is family values in Turkish-Kyrgyz proverbs. It consists of eight chapters, including the Introduction and the Epilogue. Proverbs in the introduction; society, culture and values in the first chapter; family values in the second chapter are discussed. In the third chapter, there is a dictionary of equivalent Turkish-Kyrgyz proverbs about family values. In the fourth chapter, a dictionary of proverbs about family values that have no equivalent in Kyrgyz, and in the fifth chapter, a dictionary of Kyrgyz proverbs about family values that have no equivalent in Turks is presented. Based on the proverbs examined in the sixth chapter, a comparative sociolinguistic evaluation was made on family values. In the conclusion of our study, the results obtained are listed.
The following conclusions have been reached with the study: The same or similar idea is expressed with different syntactic structures in Turkish and Kyrgyz proverbs. For this reason, no exact equivalent proverbs could be found. On the other hand, it has been determined that there is cultural closeness in terms of family values in Turkish and Kyrgyz societies. This closeness shows that the two countries have a common cultural history despite the distance.

Key words: family, family values, proverbs, Turkish and Kyrgyz proverbs.