Çilekte Rhizoctonia kök çürüklüğü (Rhizoctonia solani)'ne karşı bazı bitki aktivatörlerinin etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of some plant activators against Rhizoctonia stem rot (Rhizoctonia solani) on strawberry
Yazar: MUSTAFA AYSAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ERKILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çilekte Rhizoctonia solani'nin neden olduğu siyah kök çürüklüğü hastalığına karşı kök ve yapraktan uygulanan bitki aktivatörlerinin (Salisilik asit, Acibenzolar S-Methyl, Messenger, ISR 2000, Crop Set ve Fosetyl-Al) etkisi serada saksı denemeleriyle araştırılmıştır. Adana ve Niğde'de çilek fidesi üretim alanları incelenerek çilek çeşitlerindeki (Festival, Fortuna, Kabarla, Rubygem, Sabrina, Sahara ve Sweet Ann) kök hastalıklarının oranları ortaya konulmuştur. Niğde'deki fide üretim alanlarında kök çürüklüğü gösteren bitkilerden yapılan izolasyonlarda, Alternaria, Aspergillus, Fusarium, Phytophthora ve Rhizoctonia cinslerine ait funguslar %90 oranında izole edilmişlerdir. İnfekteli çilek köklerinden yapılan izolasyonlarda Rhizoctonia türleri %50.7 oranı ile en fazla izole edilen fungus grubu olmuştur. Bunu %29.5 ile Fusarium türleri izlemiştir. Niğde ve Tuzla-Adana'daki fide üretim alanlarında ortalama infekteli kök oranı Adana'da %17.5 iken Niğde'de %3.9 olarak bulunmuştur. Bitki aktivatörlerinin Rhizoctonia solani'nin miseliyal gelişimine olan etkileri incelendiğinde, Salisilik Asit ve Aliette 700 ppm'in üzerindeki konsantrasyonlarda patojen gelişimini baskılarken diğer bitki aktivatörleri patojene herhangi bir etkide bulunmamıştır. Bitki aktivatörlerinden Salisilik asit, BION ve Aliette kök daldırma uygulamasında hastalığı %47-65 arasında baskılarken, yeşil aksama uygulamasında, Messenger ve Aliette hastalığı %59-64 arasında baskılamıştır. Hem kök daldırma hem de yeşil aksam uygulamasında Aliette uygulaması başarılı bulunmuştur.  Sonuçta, çilekte Rhizoctonia solani'nin neden olduğu kök çürüklüğü hastalığının entegre mücadelesinde bitki aktivatörlerinin kullanılabileceği bu çalışmayla gösterilmiştir.

Abstract:
The effect of plant activators (Salicylic Acid, Asibenzolar S-Methyl, Messenger, ISR 2000, Crop Set, and Fosetyl-Al) was investigated in the greenhouse pot experiments against the black root rot disease caused by Rhizoctonia solani on strawberry. Strawberry seedling fields in Adana and Niğde have been investigated in order to determine the black root rot disease incidence at different strawberry varieties (Festival, Fortuna, Kabarla, Rybygem, Sabrina, Sahara and Sweet Ann). Alterneria, Aspergillıs, Fusarium, Phytophyhora and Rhizoctonia species were isolated as 90% ratio from diseased plants by the black root rot disease in Niğde seedling production fields. Rhizoctonia spp had the highest rate of isolation fungal group with 50.7% at the diseased strawberry roots. Fusarium species followed it with 29.5% ratio. The diseased root rate at the seedling production fields in Tuzla, Adana was 17.5% while it was 3.9% in Niğde. When inspected the effects of plant activator's on Rhizoctonia solani's mycelial development, it has been prevented at Salicylic Acid, and Fosetyl-Al up to 700 ppm concentration but other plant activators has no effect on mycelial development of the pathogen. The disease was suppressed between 47 and 65% ratio by the root dipping application of plant activators Salicylic Acid, Asibenzolar S-Methyl, and Fosetyl-Al. Otherwise, the disease was reduced 59 and 65% ratio by foliar applications of Messenger, and Fosetyl-Al. The best plant acitivator was Fosetyl-Al for foliar and root dipping applications. Finally, it has been proven the use of plant activators at the integrated management of black root rot disease caused by Rhizoctonia solani on strawberry.