Hadislerde takvâ
Taqwa in the hadiths
Yazar: RESUL KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF AÇIKEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Takvâ, Kur'ân'ın birçok âyetinde yer alan, peygamberlerin kavimlerine emrettikleri ilk hususlardandır. Peygamberlerin hayatının tamamında etkisi görülen takvâ, halis bir imanın ortaya çıkmasında aktif rol oynamakta, aynı zamanda imandaki samimiyetin de kulun davranışlarıyla ortaya çıkmasının göstergesi kabul edilmektedir. Takvâ kavramı, İslâm öncesi Câhiliye döneminde; maddî bir tehlikeden sakınmak, korunmak anlamına gelmekteyken, Kur'ân'ın nâzil olmasıyla birlikte, kulun Allah'ın (c.c) hoşnutluğunu kazanacağı davranışlarla mâsiyet ve azaptan korunması anlamını kazanmıştır. 
Takvâ hususunda, Kur'ân'da da belirtildiği üzere kul için en güzel örnek Hz. Peygamber'dir (s.a.s). Bundan dolayı çalışmada, hadislerden hareketle Hz. Peygamber'in takvâ mefhumu incelenecektir. Araştırmanın amacı; Kur'ân ve hadis metinlerinin çevirilerinde "Allah'tan korkmak", "Allah'tan sakınmak", "Allah'a karşı saygılı olmak" ve "Allah'a karşı sorumluluk bilinci içerisinde olmak" şeklinde çevrilen takvâ kavramının, Hz. Peygamber'in hayatında nasıl karşılık bulduğunu ele alarak İslâm'ın takvâ mefhumunu anlayabilmektir. 
Literatüre bakıldığında takvâya dair çalışmaların ekseriyetle Kur'ân üzerinden değerlendirildiği, hadisleri referans alan çalışmaların kısıtlı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, Kur'ân'ın sıklıkla üzerinde durduğu bu olguyu, hadisler üzerinden konu ile ilgili farklı çalışmalara nazaran daha detaylı bir biçimde, ayrıca özellikle ilgili hadislerin sıhhat durumu ele alınarak incelenecektir. Bu doğrultuda tezin kapsamı, takvâ kavramının ve takvâya uygun davranışların geçtiği hadislerle sınırlı tutulmuştur. Söz konusu takvâ hadisleri, muhtevasına göre başlıklara ayrılarak tahlil edilmiştir. Hadisler yorumlanırken klasik kaynaklardan ve güncel şerhlerden faydalanılmış, bunun yanında hadislerin sıhhat durumunu tespit etmek için muhakkiklerin görüşlerine ve tahric kitaplarına başvurulmuştur. 
Hz. Peygamber takvâya yeni bir boyut getirerek bu kavrama sosyal ilişkiler noktasında yeni anlamlar yüklemiştir. Önceki dinlerde bulunan eziyet ve çilekeş temelli takvâ telakkisini, itidal çizgisi üzerine çekmiştir. Takvâ, kulun davranışlarına tesir ederek mutedil bir biçimde Kur'ân ve sünnet üzerine yaşamasını sağlar. Aynı şekilde takvâ; iman, amel, ahlak ile sıkı bir bağ kurarak soyut bir manevî otoriteye dönüşür ve kulun eylemlerinin kontrol altına alınmasını mümkün kılar. Bunun bir sonucu olarak kulu hem bireysel hem toplumsal açıdan örnek bir mü'mine dönüştürür.

Abstract:
Taqwa is one of the first considerations that the prophets commanded their people, which takes part in many verses of the Qur'an. Taqwa, which has an influence on the entire lives of the prophets, plays an active role in the emergence of a pure faith, and is also regarded as an indicator of the revelation of sincere faith by actions. While the concept of taqwa meant to beware of a material danger and to be protected from it in the Pre-islamic Period of Ignorance, it gained the meaning of protecting the servant from sin and torment through behaviours that would earn the approval of Allah (s.w.t).
	As stated in the Qur'an, the best pacemaker for the servant regarding taqwa is His Holiness the Prophet (p.b.u.h). Therefore, in this study, the concept of taqwa of the Prophet will be investigated with reference to hadiths. The aim of the research is to discover the concept of taqwa in Islam by addressing how the notion of taqwa, which is translated as "Fearing Allah", "Beingware of Allah", "Being respectful to Allah", and "Being conscious of responsibility towards Allah." in the translations of Qur'an and hadith texts, was corresponded in the life of the Prophet.
	When examining the literature, it was confirmed that studies on taqwa are mostly evaluated through Qur'an, and studies that take hadiths as references are limited. In the study, this phonemenon, which the Qur'an frequently emphasizes, will be examined in a more detailed way through hadiths compared to other studies on the matter, and specifically by considering the authenticity of the relevant hadiths. In this respect, the scope of the thesis is limited to the hadiths in which the concept of taqwa and attitudes in accord with taqwa are mentioned. The hadiths of taqwa in question have been analyzed by dividing them into headings according to their contents. While interpreting the hadiths, classical sources and current commentaries were used. In addition, the opinions of the scholars and the books of tahric were consulted to determine the authenticity of the hadiths.
	His Holiness the Prophet brought a novel dimension to taqwa and attributed new meanings to this concept in terms of social relations. He converted the concept of taqwa based on torture and suffering in previous religions into the line of moderation. Taqwa enables the servants to live in accordance with Qur'an and the Sunnah in a moderate manner by influencing their behaviours. Likewise, taqwa turns into an abstract spritual authority by establishing a close tie with faith, practice and morality, enabling the actions of the servant to be brought under control. As a result, it transforms the servant into an exemplary believer both individually and socially.