Servikal MS ön tanılı olgularda kord lezyonlarının değerlendirilmesinde ek sekansların tanıya katkısı
The contribution of additional sequences to diagnose in the evaluation of MS patients with cervical cord lesions
Yazar: BURAK YAĞDIRAN
Danışman: DOÇ. DR. BANU TOPÇU ÇAKIR
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Spinal kord = Spinal cord ; Spinal kord hastalıkları = Spinal cord diseases ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
AMAÇ: Multipl skleroz (MS), santral sinir sisteminde (SSS), kesin
patogenezi bilinmeyen, multifaktöriyel, multipl, inflamatuvar demyelinizan
plaklar ile karakterize progresif miyelopati ile seyreden nörodejeneratif bir
hastalıktır. MS hastalarının %55-75' inde spinal kord tutulumu izlenir. Spinal
kord tutulumu olan hastaların da %67'sinde servikal spinal kord tutulumu
izlenmektedir.
Spinal kord lezyonlarının değerlendirilmesinde rutin manyetik rezonans
görüntüleme (MRG) protokolü olarak sagital T2A, aksiyal T2A, sagital TIRM,
Sagital T1A ve bazı hastalarda yağ baskılı kontrastlı T1A sekansları kullanılır.
Bazı hastalarda teknik sebepler, spinal kanal içerisindeki BOS hareketi ve
çevre vasküler yapılardan kaynaklanan artefaktlar nedeniyle rutin protokolde
alınan sekanslar yetersiz kalabilmektedir. Böyle durumlarda rutin sekanslara ek
olarak sagital PSIR, sagital PD+T2A, aksiyal TIRM sekansları alınabilir. Bu
çalışmadaki amacımız alınan ek sekansların servikal MS plaklarının
saptanmasındaki üstünlüklerini ve eksikliklerini belirlemek ve tanıya katkısını
tespit etmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: 01.06.2016-26.09.2018 tarihleri arasında
servikal MS tanısında rutin sekanslara ek olarak sagital PSIR, sagital PD+T2A,
aksiyal TIRM sekansları alınmış olgular retrospektif olarak tarandı. Toplam 48
hasta, 111 lezyon incelendi.
Sagital görüntüler sagital TIRM ile, aksiyal görüntüler aksiyal T2A ile
kıyaslandı. Lezyonların görülebilir olup olmadıkları, lokalizasyonları, sayıları,
boyutları, sınır keskinlikleri, intensiteleri ve intensite oranları ayrı ayrı
değerlendirildi. 
BULGULAR: Yapılan istatistiksel analiz sonuçlarına göre
görülebilirliği en yüksek olan sekanslar sagital PSIR, sagital TIRM ve aksiyal
TIRM sekanslarıydı. PD+T2A sekansta ve aksiyal T2A sekansta görülmeyen
lezyonlar mevcuttu.
Lezyon boyutlarının değerlendirilmesinde sagital ve aksiyal TIRM
sekanslarında lezyonlar daha büyük olarak saptandı.
Sınır keskinliği aksiyal TIRM sekansında en yüksek, PD+T2A
sekansında en düşük olarak saptandı.
İntensite oranları açısından değerlendirme yapıldığında ise sagital PSIR
sekansı en belirgin kontrast farkının izlendiği sekans olarak belirlendi.
SONUÇLAR: Bu sonuçlara dayanarak sagital TIRM ve aksiyal TIRM
sekansları ile görülebilirlik, sınır keskinliği, boyut ölçümünde oldukça başarılı
sonuçlar elde edilebilmektedir. Servikal MS değerlendirilirken özellikle sagital
ve aksiyal TIRM sekanslarının mutlaka görüntüye eklenmesi gerektiğini
düşünüyoruz.
Ayrıca sagital PSIR sekansı ile intensite oranları ve görülebilirlik
sonuçlarının iyi olduğunu tespit ettik. Bu nedenle özellikle çevre dokulardan
zor ayırt edilebilen lezyonların varlığında tanıya katkı sağlayacağını
düşünüyoruz.

Abstract:
OBJECTIVE: Multiple sclerosis (MS) is a neurodegenerative disease
with progressive myelopathy which is characterized by multifactorial, multiple,
inflammatory demyelinating plaques in the central nervous system (CNS).
Pathogenesis of MS is unknown. Spinal cord involvement is observed in 55-
75% of MS patients. Cervical spinal cord involvement is observed in 67% of
patients with spinal cord involvement.
In the evaluation of spinal cord lesions, routine magnetic resonance
imaging (MRI) protocol is used for sagittal T2W, axial T2W, sagittal TIRM,
sagittal T1W, and in some patients with contrast-enhanced fat-suppressed T1W
sequences. In some patients, due to technical reasons, CSF movement within
the spinal canal and artifacts due to environmental vascular structures,
sequences taken in the routine protocol may be inadequate. In such cases, in
addition to routine sequences, sagittal PSIR, sagittal PD + T2W, axial TIRM
sequences may be added. The aim of this study was to determine the
superiorities and shortcomings of the additional sequences in detection of
cervical MS plaques and to determine their contribution to the diagnosis.
MATERIALS AND METHODS: Between 01.06.2016 and
26.09.2018, sagittal PSIR, sagittal PD + T2W, axial TIRM sequences taken in
addition to the routine sequences used in the diagnosis of cervical MS were
retrospectively investigated. Totally 48 patients and 111 lesions were
evaluated.
Sagittal images were compared with sagittal TIRM sequence and axial
images were compared with axial T2W sequence. The visibility, localization,
number, size, border sharpness, intensity and intensity ratio of each lesions
were evaluated.
RESULTS: According to the results of statistical analysis, the
sequences with the highest visibility were sagittal PSIR, sagittal TIRM and
axial TIRM sequences. There were invisible lesions in the PD + T2W sequence
and in the axial T2W sequence.
In the evaluation of the lesion size, the lesions were larger in the sagittal
and axial TIRM sequences than in the other sequences.
Border sharpness was highest in the axial TIRM sequence and lowest in
the PD + T2W sequence.
In terms of density ratios, it was determined that the most significant
contrast difference was observed in the sagittal PSIR sequence.
CONCLUSIONS: Based on these results, very successful results can
be achieved with sagittal TIRM and axial TIRM sequences in visibility, border
sharpness and size measurement. To our opinion, in the evaluation of cervical
MS, the sagittal and axial TIRM sequences should be added to the images.
We also found that the sagittal PSIR sequence with intensity ratios and
visibility results were very good. For this reason, we think that it will
contribute to the diagnosis especially in detecting lesions that are difficult to
distinguish from the surrounding tissues.