Aile ve Toplum Sağlığı merkezlerinde çalışan sağlık personellerinin temel yaşam desteği ve kardiyopulmoner resusitasyon hakkındaki bilgi düzeyi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge attitudesand behaviors of health personnel working in family and community health centers on basic life support and cardiopulmonary resuscitation
Yazar: BESTE GÜVEN TULUĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL ARDIÇ ; DR. CEYHUN YURTSEVER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Trabzon Kanuni Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Reanimasyon = Resuscitation ; Sağlık personeli = Health personnel ; Temel yaşam desteği = Basic life support ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşam destek sistemleri = Life support systems

Özet:
GİRİŞ: Sağlık personellerinin mesleki çalışma ortamlarından ötürü temel yaşam desteği (TYD) ve kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) uygulamalarını yapma gereksinimleri fazladır. Acil ve doğru müdahaleleri barındıran, sağkalımla direkt bağlantılı olan TYD ve KPR konularında sağlık çalışanlarının yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmaları önem arz eder. Bu çalışmada Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) ve Toplum Sağlığı Merkezlerinde (TSM) çalışan sağlık personellerinin evrensel TYD ve KPR kılavuzlarında yapılan güncellemeler doğrultusunda, TYD ve KPR hakkında bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının araştırılması amaçlanmıştır.
MATERYAL VE METOT: Çalışmamız Trabzon il genelinde bulunan ASM ve TSM'lerde Mart-Haziran 2022 tarihleri arasında yürütülmüş kesitsel bir araştırmadır. Aktif olarak görev yapan sağlık personellerine uygulanmıştır. Anket formu, araştırmacılar tarafından güncel kılavuzlara uyularak 3 bölüm halinde hazırlanmış olup toplam 35 soru içermektedir. Sosyodemografik özellik, kişisel eğitim ve yeterlilik durumu soruları, TYD ve KPR konusundaki izlenecek adımlar ile yaklaşım ve bilgilerini değerlendirmeye yönelik soruları içermektedir. Anket formu 242 katılımcıya yüz yüze görüşme metodu ile yapılmıştır. Veriler total bilgi skoru ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Katılımcıların 157'si (%64,9) TYD ve KPR eğitimi almıştı. Eğitim alma zamanı 129 (%82,2) katılımcının 3 yıldan önceydi ve eğitim şekli 123'ünün (%78,3) yüz yüze eğitim şeklindeydi. Katılımcıların yalnızca %17'si güncel KPR kılavuzlarından haberdar iken %83'ü güncel kılavuzları takip etmemekteydi. Katılımcıların ortanca total bilgi skoru 100 puan üzerinden 60 (20-93) idi. İlk yardım zinciri olarak adlandırılan C-A-B sıralamasını 113 kişi (%47,5) doğru biliyorken, %52'sinin sıralamayı eski kılavuzlarda bahsedilen A-B-C şeklinde bildiği görüldü. Katılımcıların total bilgi skoru ile yaşları ve çalışma süreleri arasında pozitif yönde korelasyon izlendi (sırasıyla; p<0,001/r=0,273, p=0,004/r=0,184). TYD ve KPR eğitimi alanların, bu eğitimi yüzyüze alanların, hekimlerin ve güncel KPR kılavuzlarından haberdar olanların total bilgi skoru daha yüksekti (tamamı için; p<0,001).
SONUÇ: Çalışmamızdaki katılımcıların büyük çoğunluğunun TYD ve KPR hakkında ortalama düzeyde bilgi sahibi oldukları gözlendi. Bazı cevapların eski kılavuz bilgileri doğrultusunda verildiği ve güncel bilgilerde eksiklik olduğu sonucuna varıldı. Özellikle İKYD ile ilgili bilgilerde eksiklikler saptandı. Sağlık çalışanlarına, sıkça güncellenen kılavuzlardaki yenilikleri içeren eğitimlerin planlanması faydalı olablir. Bu eğitimlerin online yerine yüz yüze olacak şekilde teorik ve pratik olarak verilmesi bilgilerin kalıcılık oranında artışı ve uygulamalardaki hataların azalmasını sağlayabilir.

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Due to their professional working environment, healthcare professionals have a high need for basic life support (BLS) and cardiopulmonary resuscitation (CPR) practices. It is important for healthcare professionals to have sufficient knowledge and experience in BLS and CPR, which include emergency and correct interventions and are known to be directly related to survival. In this study, it was aimed to investigate the knowledge level, attitudes and behaviors of health personnel working in Family Health Centers (FHC) and Community Health Centers (TSM) in line with the updates made in the universal BLS and CPR guidelines.
MATERIALS AND METHODS: Our study is a cross-sectional study conducted between March and June 2022 in ASM and TSM located throughout the province of Trabzon. It was made to health personnel who actively work in ASM and TSM. The questionnaire form was prepared in 3 parts and consisted of 35 questions in total. The content of the questionnaire was created by the researchers by scanning the literature and following the current guidelines. It includes questions about sociodemographic characteristics, personal education proficiency status, steps to be followed in BLS CPR, and questions to evaluate their approach and knowledge. The questionnaire form was applied to 242 participants by face to face interview method. The data were evaluated with the total knowledge score.
RESULTS: %64.9 of the participants had received BLS and CPR training. However, the time of education was often before 3 years (%82.2) and the type of education was face to face (%78.3). While only %17 of the participants were aware of the current CPR guidelines, %83 did not follow them. The median duration of study was 20 years (1-39 years). A significant positive correlation was observed between the participants total knowledge score and the duration of the study (p=0.004). When the total knowledge score of the participants was analyzed according to their characteristics related to BLS and CPR, the knowledge score of those who received BLS and CPR training was higher. The knowledge score of those who received face to face education was higher than those who received distance or online education. A significant difference was observed in the total knowledge score according to the professions of the participants (p<0.001). In paired analyses, it was seen that the total knowledge score of the doctors was higher than midwives (p<0.001) and nurses (p<0.001). Those who were aware of the current CPR guidelines had a higher total knowledge score (p<0.001). While %52 knew the order of C-A-B, which is called the first aid chain, correctly, it was seen that %48 knew the order as A-B-C mentioned in the old guides.
CONCLUSIONS: It was observed that the majority of the participants in our study had an average level of knowledge about BLS CPR, but there was a lack of up-to-date information in which some answers were given in line with the old guidelines. In particular, there were deficiencies in the information about HRSD. It has been concluded that training on innovations in frequently updated guidelines should be given to healthcare professionals. Giving these trainings face-to-face instead of online theoretically and practically can increase the permanence of the information and decrease the mistakes made in the applications.