Klorheksidinin dentinden geri salımının kimyasal ve mikrobiyolojik incelenmesi
Chemical and microbiological evaluation of chlorhexidine release from chlorhexidine-treated dentine
Yazar: B. TUĞBA TÜRK
Danışman: PROF. DR. BEYSER PİŞKİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dentin = Dentin ; Enterococcus faecalis = Enterococcus faecalis ; Spektrofotometri-ultraviyole = Spectrophotometry-ultraviolet

Özet:
Çalışmada, klorheksidinin dentinden geri salım davranış profilinin kimyasal ve mikrobiyolojik olarak araştırılması, uygulama süresi, konsantrasyon ve smear tabakasının bu profile etkisinin değerlendirilmesi ve piyasada bulunan farklı marka klorheksidin solüsyonlarının dentinden geri salımının mikrobiyolojik olarak karşılaştırılmasını amaçlandı.Molar dişlerden elde edilen, standart boyutlardaki smear tabakası uzaklaştırılmış ve uzaklaştırılmamış dentin diskleri %1, %2 veya %4 klorheksidin ile 15, 30, 45 veya 60 dakika muamele edildi. Muamele gören dentin diskleri 10 ml distile su içine atıldı ve bu distile sudan 5 dakika, 1 s, 8s, 24s, 48s ve 72 saat sonra örnekler alıp UV spektrofotometre ile klorheksidin miktarı tayini yapıldı. %1, %2 veya %4 klorheksidin ile aynı şekilde muamele görmüş dentin disklerinin, 10 ml distile su içeren şişelerde 5 dakika, 1 s, 8 s, 24 s veya 48 saat bekletilmesiyle oluşan çözeltilerin E. faecalis'e veya C.albicans'a karşı antimikrobiyal etkinliği direkt temas testi ile incelendi. Piyasada bulunan 4 farklı %2 klorheksidin solüsyonun antimikrobiyal etkinliği kâğıt disk ve dentin diski difüzyon testi ile incelendi: Sigma (Sigma Aldrich, St. Louis, USA), CHX-Plus (Vista, Racine, WI), Klorhex (Drogsan, Ankara, Türkiye) ve Delta-Vital (Delta-Vital, İstanbul, Türkiye) solüsyonlarıyla dentin diskleri 24 saat muamele edildi, kâğıt disklere ise solüsyonlardan herhangi birinden 20 µl emdirildi. Dentin ve kâğıt diskler E. faecalis veya C. albicans ekilmiş agar petrilerine yerleştirildi ve 48 saat sonra inhibisyon çapları ölçüldü.Uygulanan klorheksidin konsantrasyonunun ve uygulama süresinin artırılması, smear tabakasının uzaklaştırılması, dentinden CHX geri salım miktarını ve çözeltilerin antimikrobiyal etkinliğini artırdı. Salım ortamındaki klorheksidin miktarı zamanla artış gösterdi. Smear tabakası varlığı disklerden salınan klorheksidin miktarını ve çözeltilerin antimikrobiyal etkinliğini azalttı.Disk difüzyon testinde, CHX-Plus en etkili, Delta vital ise en az etkili solüsyon oldu. Tüm solüsyonların dentin diski ile kullanımı daha az antimikrobiyal etki yaratırken, kâğıt disklere emdirilerek kullanıldıklarında daha büyük inhibisyon çapları oluşturdu.Orjinal formdaki klorheksidin solüsyonlara yüzey aktif ajanların eklenmesi antimikrobiyal özellikleri olumlu etkiledi. Dentin ve smear tabakası varlığı klorheksidin solüsyonlarının antimikrobiyal etkinliklerini azalttı.

Abstract:
The aim of this study was chemical and microbiological evaluation of chlorhexidine release from chlorhexidine-treated dentine and to observe the effects of treatment time, presence of smear layer and concentration of chlorhexidine on the release profile. Furthermore, antimicrobial activity of various chlorhexidine solutions against E. faecalis and C. albicans were determined by disc diffusion test.Standard dentin discs prepared from freshly extracted molars were divided into two groups. Smear layer was removed in one group. After sterilization, dentin discs were treated with in one of 1%, 2% or 4% chlorhexidine for 15, 30, 45 or 60 minutes. Then dentin discs were submerged in 10 ml distilled water. The amount of CHX in each solution was determined using UV spectrophotometer at 253 nm. After 5 min, 1 h, 8 h, 24h, 48h and 72 hours. Same procedures were performed to obtain chlorhexidine released solution for direct exposure test. Antimicrobial activity of each solution on E. faecalis and C. albicans were investigated with direct exposure test. For disc diffusion test, paper discs were soaked with one of the 2% CHX solutions; Sigma (Sigma Aldrich, St. Louis, MO), CHX-Plus (Vista Dental Products, Racine, WI), Klorhex (Drogsan, Ankara, Turkiye) or Delta-Vital (Delta Vital, Istanbul, Turkiye). After sterilization all dentin discs were submerged in one of the CHX solution for 24 h. Paper and dentin discs were placed in agar plates inoculated with E. faecalis or C. albicans. Inhibition zones were measured after 48 h.Higher concentration, longer application time and removal of smear layer amplified the CHX substantivity. The amount of chlorhexidine release by dentin discs was increased as well. In addition, antimicrobial properties of solutions were improvedAccording to disc diffusion test, Delta-vital demonstrated the weakest antimicrobial activity, while CHX-Plus (having surface modifiers) was the most effective antimicrobial solution. Inhibition zones in paper disc diffusion test were larger than the zones detected for dentin discs. Dentin discs with smear layer presented smaller zones then the ones without smear layer.Presence of dentin and smear layer may influence the antimicrobial activity and substantivity of CHX solutions. Addition of surface modifiers improves antimicrobial activity of the irrigants compared to the original formulations.