Öğretmen perspektifinden okul müdürlerinin stratejik liderlik davranışların değerlendirilmesi
Assessment of the strategic leadership behaviors of school principals from the perspectives of teachers
Yazar: ŞULE KOCA ŞİŞİK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YAŞAR ŞAHİN
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Stratejik = Strategic ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma, Kamu ve özel ilköğretim okullarında görev yapan okul müdürlerinin stratejik liderlik davranış düzeylerini belirlemek demografik değişkenlerin etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu çerçeveden hareketle betimsel tarama modelinde olan araştırmada veri toplama aracı olarak John Pisapia" (2009), tarafından geliştirilen ve Türkiye'de okul müdürlerine yönelik olarak uyarlaması Aydın (2012) tarafından yapılan "Stratejik Liderlik Ölçeğinin (SLÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2014 yılında Samsun İli Atakum ilçesindeki 1. ve 2. Kademe eğitim kurumlarında görev yapan 1042 öğretmen arasından random yöntemiyle belirlenen 344 katılımcı oluşturmaktadır.
Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde istatistikî yöntem olarak, betimsel istatistikler için yüzde frekans, ortalama standart sapma puanları ile birlikte İkili gruplar için Mann Whitney U testi, çoklu gruplar için Kruskall Wallis, iki değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Spearman's rho Korelasyon analizleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda; okul müdürlerinin Stratejik Liderlik bileşenlerinden "Etik Liderlik Boyutunu" (X=4.07) yüksek düzeyde Politik Liderlik Boyutunu ise  (X=3.45) "orta düzeyde sergiledikleri tespit edilmiştir. Ayrıca Okul müdürlerinin stratejik liderlik davranışlarının, öğretmenlerin algıları açısından cinsiyet ve medeni durum değişkenine göre farklılık göstermediği, ancak tüm alt boyutlarda ve ölçeğin genelinde (X2=193.47), bekar öğretmenlerin daha yüksek ortalamaya sahip olduğu belirlenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin algıları açısından görev yapılan okul türlerine göre dönüşümsel liderlik, yönetimsel liderlik, etik liderlik alt boyutlarında ve stratejik liderlik toplam puanlarında özel okulda görev yapan öğretmenlerin lehine anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Diğer yandan, Okul müdürlerinin stratejik liderlik tutumlarının, öğretmenlerin algıları açısından branş değişkenine göre etik liderlik, politik liderlik ve liderlik toplam puanlarında anlamlı farklılığa rastlanmıştır. Buna göre, her üç boyutta da branşı sanat ve spor olan öğretmenlerin sayısal, sözel, yabancı dil ve sınıf öğretmenliği branşında olanlardan daha yüksek algı puanlarına sahip oldukları saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: 
Okul müdürü, liderlik, Stratejik liderlik

Abstract:
The purpose of this study was to determine the levels of strategic leadership behaviors of school principals working in state and private primary schools and to examine the effects of these on demographic variables. Based on this frame, "Strategic Leadership Questionnaire (SLQ)" which was developed by John Pisapia (2009) and adapted to Turkish by Aydın (2012) was used as data collection tool in this descriptive study. The sample of the study consisted of 344 teachers who were randomly chosen from 1042 teachers working in primary and secondary schools OF Atakum, Samsun in 2014. 
In the assessment of research data, percentage frequency was used for descriptive statistics, Mann Whitney U test was used with average standard deviation scores for groups of two, Kruskall Wallis was used for groups of more than two and Spearman's rho Correlation was used to determine the association between two variables. 
The results of the study showed that school principals showed high levels of "Ethical Leadership"(X=4.07) and medium levels of "Political Leadership" (X=3.45) which are the two components of strategic leadership. In addition, it was found that strategic leadership behaviors of school principals did not differ in terms of the variables of gender and marital status when teachers' perceptions were taken into consideration. However, in all the subscales of the questionnaire and the questionnaire in general (X2=193.47), single teachers were found to have higher averages.
The results of the study also showed a significant difference in favor of the teachers working in private schools in the transformational, managerial and ethical leadership sub dimensions and strategic leadership total scores. On the other hand, a significant difference was found in the ethical, political leadership and leadership total scores of school principals in terms of teachers' branches. In all three dimensions, teachers of art and sports were found to have higher perception scores than teachers of science, literature, language and primary school. 

Key Words:
School principal, leadership, Strategic leadership.