Otoimmun tiroid hastalıklarının genel özellikleri ve eşlik eden morbiditelerinin değerlendirilmesi
General characteristics of autoimmune thyroid diseases and evaluation of accompanied morbiditis
Yazar: AYSEL BURCU PALANDÖKENLİER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERAY SELVER EKLİOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Graves hastalığı = Graves disease ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Morbidite = Morbidity ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Tiroidit = Thyroiditis

Özet:
Tiroid hormonları çocuk ve adolesanlarda normal büyüme ve gelişmeye ek olarak nörolojik ve psikolojik iyilik hali için gerekli olan hormonlardır. Çocuklarda ve adolesanlarda tiroid hastalıkları hafif veya belirgin klinik bulgular ile birlikte olabileceği gibi klinik bulgu olmadan sadece laboratuarda tiroid fonksiyon testlerinde bozukluk şeklinde de görülebilir. Klinik olarak hipotiroidizm hipertiroididen daha sık görülmektedir. 
Çocuk ve adolesanlarda guatr ve edinilmiş hipotiroidizmin en sık sebebi Hashimoto tiroiditidir. Çocuklarda hipertiroidiye yol açan ana neden ise Graves hastalığıdır. Hashimoto tiroiditi (HT) ve Graves (GH) hastalığı tiroidin otoimmun hastalıkları olup aynı patojenik mekanizmaları paylaşmaktadır. Bu iki hastalık Otoimmun tiroid hastalıkları grubunda değerlendirilmekte olup çocukluk ve adelösan çağında sık görülmeleri sebebiyle değerlendirilecektir. 
Çalışmaya, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği'nde Ocak 2010 – Aralık 2015 tarihleri arasında kronik tiroid hastalığı tanısı alan 1-18 yaş arası toplam 142 hasta dahil edildi. Otoimmun tiroid hastalığı tanısı ile kliniğimizde takip edilen hastaların başvuru yaşı, başvuru şikayeti, hipotiroidi, ötiroidi veya hipertiroidi durumları, guatr evreleri, fizik muayene bulguları, aile öyküleri, eşlik eden hastalıkları,  tiroid fonksiyon testleri, otoantikorları,ultrasonografik(USG) görüntülemeleri, başlanan tedavi çeşitleri, tedaviye yanıtları ve takip süreleri, takipteki klinik ve laboratuar değerlendirildi. Başvuru anı ve takip bulguları karşılaştırıldı.
Hastaların %19' u(n:27) erkek, %81' i(n:115) kız idi. Median yaş 14.00±2olarak bulundu. Hastaların %91,5' i(n:130) 10 yaş üzerinde olup bunların %74,6'sı(n:106) kız idi. Hastaların %91'i (n:129) adölesan idi.
Hastaların %73' ü(n:103) hipotiroidi, %18' i(n:26) hipertiroidi, %9' u(n:13) ötiroidi idi. Guatr durumları incelendiğinde %71(n:101) hastanın evre 0 olduğu görüldü.Hashimoto tanısı ile %86 (n:122) ve Graves tanısı ile %14 (n:20) hasta takip edilmekte idi. 
Hashimoto tiroiditi tanılı erkek ve kız hastalarınLevotiroksin alma süresi ile sT₄ değeri arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulundu(rerkek=. 28; p <0. 01, rbayan=. 24; p <.0). Erkek ve kız hastalarınLevotiroksin alma süresi ile TMAb ve Anti-Tg değerleri arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir(p>0,05). 
Graves hastalığı tanılı kız hastalar incelendiğinde Metimazol ve Propiltiyourasil alma süresi ile TSH değeri arasında yüksek düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (rbayan_TSH=. 0,48; p <0. 01). Erkek ve Kız hastalarınMetimazol ve PTU alma süresi TSHRab düzeyi arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir(p>0,05). 
Sonuç olarak;otoimmun tiroid hastalığı tanısı alan çocuk ve ergen olgularda tanı ve izlem sırasında klinik ve laboratuvar bulgular değişkenlik gösterebilmektedir. Olguların yakın izlemi önemlidir. Biz de bu bulgular eşliğinde merkezimizde izlenen otoimmun tiroid hastalığı tanılı hastaların klinik özelliklerini inceleyerek elde ettiğimiz bulguların otoimmun tiroid hastalıklarının genel özellikleri, tedavi ve izlemi konusunda yol gösterici olacağını ve sonraki çalışmalar için literatüre katkıda bulunacağı düşüncesindeyiz.

Abstract:
Thyroid hormones are necessary for neurological and psychological well-being in addition to normal growth and development in children and adolescents. In children and adolescents, thyroid diseases may be associated with mild or significant clinical signs, as well as clinical findings and may be seen only as laboratory abnormalities in thyroid function tests. Clinically, hypothyroidism is more common than hyperthyroidism. 
The most common cause of goiter and acquired hypothyroidism in children and adolescents is Hashimoto thyroiditis. Graves' disease is the main cause of hyperthyroidism in children. Hashimoto thyroiditis (HT) and Graves disease (GH) are autoimmune diseases of the thyroid and have the same pathogenic mechanisms. These two diseases are evaluated in the group of autoimmune thyroid diseases and will be evaluated because of their frequency in the childhood and adolescent.
A total of 142 patients between 1-18 years of age who were diagnosed with chronic thyroid disease between January 2010 and December 2015 in the Pediatric Endocrinology Clinic of Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital were included. Patients' were evaluated according to their age, reference complaints, thyroid function states (hypothyroidism, euthyroidism or hyperthyroidism), goitre stages, physical examination findings, family history, accompanying diseases, thyroid function tests, autoantibodies, ultrasonographic (USG) findings, types of treatment, responses to treatment and follow-up, and clinical, laboratory findings were evaluated. The time of application and follow-up data were compared.
19% (n: 27) of the patients were male and 81% (n: 115) were female. Median age was found to be 14.00 ± 2. 91.5% (n: 130) of the patients were over 10 years old and 74.6% (n: 106) of them were girls. 91% (n: 129) of the patients were adolescents.
73% (n: 103) of the patients were hypothyroid, 18% (n: 26) hyperthyroidism and 9% (n: 13) euthyroidism. When goitre cases were examined, it was seen that 71% (n: 101) patients had stage 0. 86% (n: 122) with Hashimoto and 14% (n: 20) patients with Graves' diagnosis were followed. 
There was a significant positive correlation between the duration of levothyroxine treatment and sT4 value in male and female patients with Hashimoto's thyroiditis (r = .08, p <0.01, r = .24, p <.0). There was no significant relationship between TMAb and Anti-Tg levels in male and female patients (p> 0,05).
When female patients with Graves' disease were examined, there was a significant positive correlation between the duration of Metimazol and Propylthiouracil treatment and TSH level (rbayan_TSH = 0.48, p <0.01). There was no significant relationship between metimazol and TSHRab level in male and female patients (p> 0,05).
As a result; Clinical and laboratory findings may vary during diagnosis and follow-up in children and adolescents with autoimmune thyroid disease. Regular endocrinologic  evaluation of cases is important. Our study that consist of general features, treatment and follow-up of autoimmune thyroid diseases will contribute to the literature for further studies.