Ergenlerde intihar olasılığının yordanması
Predicting suicide probability in adolescents
Yazar: DİLEK GENÇTANIRIM
Danışman: DOÇ.DR. YASEMİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
m ÖZET Bu araştırma, aileleri ya da yakınları arasında daha önce yaşanmış intihar girişimi, psikolojik sorun, yakın tarihte yaşanan bir kayıp, algılanan aile işlevleri (duygusal tepki verebilme, iletişim, problem çözme, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü), ailede kronik bir rahatsızlık, sosyoekonomik düzey, cinsiyet, internet kullanım sıklığı değişkenlerinin lise öğrencilerin intihar olasılığı puanlarını yordama güçlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri 2002-2003 öğretim yılında, Özel Ayşe Abla Koleji, Gazi Çiftliği Lisesi, Ulubey Lisesi öğrencilerinden oluşan toplam 516 lise öğrencisinden elde edilmiştir. Yordanan değişken olan intihar olasılığına ilişkin veriler "İntihar Olasılığı Ölçeği" (Tuğcu 1996) kullanılarak; yordayıcı değişkenlere ilişkin veriler ise "Aile İşlevleri Değerlendirme Ölçeği" (Bulut 1993) ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemeleri SPSS 1 1.5 paket programı kullanılarak bilgisayarda yapılmıştır. Araştırmanın amacı olan intihar olasılığını yordayan değişkenlerin belirlenmesinde; bloklar arası hiyerarşik, blok içi aşamalı olmak üzere çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Regresyon analizi sonucunda nihai modele girmeyen, ancak yordanan değişkenle yüksek korelasyon katsayısına sahip açıklayıcı değişkenler ise post hoc analizi yapılarak incelenmiş ve araştırmada hata payı.05 olarak alınmıştır. Araştırmada verilerin analizi sonucunda üç blokta öğrencilerin intihar olasılığını yordama güçleri anlamlı bulunan değişkenler yordama güçlerine göre aşağıda sıralanmıştır:. 1. blokta; psikolojik sorun, ailede ya da yakınlar arasında yaşanmış intihar girişimi,IV. 2. blokta; duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterme, problem çözme ve iletişim işlevleri,. 3. blokta ise alt sosyoekonomik düzey değişkeni öğrencilerin intihar olasılığını yordama gücü açısından anlamlı bulunmuştur. Son olarak, yapılan post hoc analizinde ailenin davranış kontrolü işlevi de intihar olasılığı ile ilişkili bulunmuştur. Analize katılan diğer değişkenlerin öğrencilerin intihar olasılığı puanlarını yordamadığı belirlenmiştir. Araştırma bulguları, ergen intiharları ile ilgili daha önce yapılmış araştırmaların bulguları ile birlikte tartışılıp yorumlanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda geleceğe yönelik olarak ergen intiharlarını önlemede ailelere, eğitimcilere ve ergenlerle çalışan ruh sağlığı uzmanlarına ve bu konuda gelecekte yapılabilecek çalışmalara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
SUMMARY This research has been conducted to determine whether the variables of suicide history in family or surrounding, psychological problems, a recent loss, percieved family functions (problem solving, communication, affective responsiveness, affective involvement, behavior control), a chronic disorder in family, socioeconomic status, gender and frequency of internet usage have predicted the suicide probability scores of high school students. Research data have been collected from 516 high school students attending Ayşe Abla Collage, Gazi Çiftliği High School and Ulubey High School in 2003. The data related with the predicted variable suicide probability have been collected by using Suicide Probability Scale whereas data of predictor variables have been collected by Family Assesment Device and the questionnaire developed by the researcher. Statistical Package for the Social Sciences 1 1.5 software has been practiced for the statistical analyses. Multiple regression analyses, hierarhic inter blocks and stepwise in blocks, has been carried out to determine the predicting variables of suicide probability. Predictor variables that were not involved in the last model at the result of the regression analyses and that correlated with predicted variable has been investigated by post hoc analyses. Signifiance level is.05 for all analyses. Predicting variables of the research has been investigated in three blocks and the variables prediction levels of which were found significant have been cited following.. In the first block; suicide history in family or surrounding, psychological problems,. In the second block; affective responsiveness, affective involvement, problem solving, communicationVI. In the third block; the variable of low socioeconomic level has been found significant in terms of the prediction level of suicide probability of the students. Consequently, behavior control function of the family has been related to probability of suicide at the post hoc analyses. The other variables has not predicted suicide probablity scores of students. These findings have been considered/analyzed with respect to former research done on adolescent suicide behaviors. In this respect, some suggestions have been presented to the families, educators, mental health professionals who work with the adolescents and the future study about the topic.