Sahabenin İslamı tebliğ faaliyetleri (Mısır bölgesi)
Sahabes declerated Islam activities (Egypt region)
Yazar: İSMAİL KAYA
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ACAR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Mısır = Egypt ; Sahabe = Sahabe ; Tebliğ = Communique ; İslamiyet = Islam

Özet:
Gerek Hz. Peygamber döneminde gerekse Onun vefatından sonra sahâbe-i kiram İslâm'ı bütün insanlara tebliğ edip öğretmek gayesiyle Mısır dahil yeryüzünün değişik bölgelerine dağıldılar. Sahâbe, bölgeye fetihlerle birlikte gelip yerleşen Müslümanlara İslâm'ı öğretirken aynı zamanda bölgenin yerli halkı olan gayrimüslimlere de tebliğde bulundular.
Fetihlerle birlikte bölgeye gelen Sahâbîlerden yaklaşık 373 Sahabenin geldiğini tepit edebildik. Yaptığımız araştırmaya göre bu sahâbîler içerisinden 15'i bölgede vali ve komutan olarak görev yapmıştır. Bu Sahâbîler arasında 4'ü kadı ve İslâm'ı öğretme göreviyle bölgede vazifelendirilmişlerdir. Bu Sahâbîlerden 54'ü Mısır'ın değişik bölgelerine yerleşmişlerdir. 272 Sahâbî fetihlerle birlikte Mısır'a gelip fetihlerden sonra bölgeden ayrılmışlardır. Fetihlerden önce Mısır'a gerek ticaret olsun ve gerek se başka bir amaçla olsun ziyaret eden  ve fetihler sonrasında Mısır'a gelen  sahâbeden 24 kişiyi tespit ettik. Ayrıca gerek fetihlerle birlikte bölgeye gelip yerleşen ve gerek te fetihlerden sonra bölgeye gelen hanım Sahabilerden de 4 kişiyi tespit edebildik.
Sahâbîler bölgede eğitim-öğretim faaliyetleri gerçekleştirdiler. Bu konuda Amr b. el-As, Abdullah b. Amr b. el-As ve Ukbe b. Amir el-Cühenî gibi bölgeye yerleşmiş veya burada bir müddet kalmış olan Sahâbîler, tavır ve hareketleriyle çevrelerinde bulunan insanları etkilediler ve onlara örnek oldular. Bölgede İslâm'ın öğretilmesi hususunda en çok mescitlerden yararlandılar. mescitlerde on binlerce talebe yetiştirmişlerdir.
Sahâbîler Müslüman halkla iç içe yaşarken diğer din mensuplarını unutmadılar. Hz. Peygamber'den öğrenmiş oldukları İslâm dinini bölgedeki gayrimüslim halka da tebliğ ettiler. Bölgede yaşayan gayrimüslimlerin haklarının korunması konusunda büyük çaba gösterdiler. Kendilerinden gelen şikayetleri dinlediler ve sorunları ile ilgilendiler. İslâm hakimiyeti altında özgür ve huzurlu bir şekilde yaşamaları için büyük çaba gösterdiler.

Abstract:
After Noble Prophet's (PBUH) death, his companions spread to various regions of the world to declare Islam. Some of them resided in Egypt region. The companions that resided here declared Islam to inhabitants as well as they told Islam to the people freshly came here. 
We were able to identify about 375 people from the Sahabas (companios of Prophet Mohammad (SAW)), who came to the region with the conquest. According to our research 15 of those Sahabas served as commanders and governors in the region. 4 of them were assigned in the region as kadı (judge) and with the task of teaching Islam. 54 of those Sahabas settled in various regions of Egypt. 272 Sahabas came to Egypt with the conquest and left the region after conquests. We saw that there were 24 Sahabas who came to Egypt after or before the conquests. We could also identify 4 women from the Sahabas, who either came to the region with the conquests or settled in the region after the conquest.
Sahabas carried out educational activities in the region. In this regard, Amr b. al-As, Abdullah b. Amr b. al-As and Ukbe b. Amir al-Juheni became prominent names . 
The companions who resided to the region or stayed there for a time impressed people around themselves and became a model for them with their attitudes and manners. To teach Islam in the region, they used mosques at the most. They trained tens of thousands students in the mosques. 
The companions didn't neglect ministers of other religions while they lived together with Muslim folks locked around themselves. Muslim rulers spent a great effort to protect the rights of non-muslims. Rulers listened their complaints, showed a great interest to their problems and behaved sensitively to build a peaceful atmosphere for them.