EMAG2 manyetik anomalileri ile Tuz Gölü ve civarının kabuk içi çizgiselliklerinin görüntülenmesi
Imaging of subsurface lineaments from EMAG2 magnetic anomalies of Tuz Lake basin and surrounding
Yazar: MUAMMER ÇELİK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ORUÇ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında manyetik anomaliler içinde farklı derinliklerde gömülü jeolojik süreksizliklerin izlenmesi ve görüntülenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Tuz gölü ve civarı için derlenen küresel toplam alan manyetik anomali veri seti (EMAG2) kullanılmıştır. Çalışmaların aşamaları genel olarak spektral analiz, kutba indirgeme, Butterworth süzgeçleme ve jeolojik kaynakların sınırlarının görüntülenmesi ve yorumlamadır. Sınır görüntüleme teknikleri olarak yatay türevlerin genliği (YTG), Tilt Açıları (TA) ve Euler dekonvolüsyonu (ED) yöntemleri kullanılmıştır. Tüm sınır görüntüleme teknikleri süzgeçlenen kutba indirgenmiş verilerine uygulanmıştır. YTG, grid verilerinin yatay doğrultularda (x ve y) hesaplanan birinci türevlerinin karelerinin toplamının karekökü olarak ifade edilir ve maksimumların değişimleri kaynak sınırlarını izler. TA tekniğinde ise açının sıfır konturları sınırlar üzerinde yer alır. Ayrıca kaynak derinliklerinin hesaplanmasına da olanak sağlar. ED tekniğinde ise TA yönteminde olduğu gibi sınırların hem yatay konumları hem de derinlikleri kestirilir. Bu tekniklerle Tuz gölü ve civarında görüntülenen tüm kaynak sınırları birbiriyle uyumludur. Derinlik kestirimleri yaygın olarak (5-20 km) kabuğun üst kesimlerinden elde edilmiştir. Özellikle Tuz gölünün batısında yaklaşık KB-GD doğrultusunda uzanan şiddetli anomalinin İnönü-Eskişehir Fay zonunun (İEFZ) çalışma alanı içinden geçen kollarının üst kabukta manyetik özellikli ve derinliği yaklaşık 7 km civarında olan temel kayanın şekillenmesinde etkin olduğu gözlenmiştir. Çalışma alanında Orta Anadolu volkanik bölgesinin farklı mıknatıslanma türleri ve suseptibilitelerinden kaynaklandığı düşünülen karmaşık bir yapı belirlenmiştir. Bu bölgede volkanik dağ kütlelerin etkilerinden başka, gömülü volkanik kütlelerin geniş bir alanda dağılım gösterdiği ve yaklaşık dairesel özellikte oldukları ortaya çıkarılmıştır. Söz konusu yerel kapanımların bölgenin cevher potansiyeli açısından da değerlendirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, it is aimed to observe and visualize the geological discontinuities buried in magnetic anomalies at different depths. For this purpose, the satellite magnetic anomaly data set (EMAG2), which is compiled for salt lake and surroundings, is used. The stages of the work are spectral analysis, reduction to pole (RTP), Butterworth filtering and interpretation of the buried boundaries of geological sources. As the edge detection techniques, the horizontal gradient magnitude (HGM), tilt angles (TA) and Euler deconvolution (ED) methods are used. All techniques have been applied to the filtered RTP data. The HGM is expressed as the square root of the sum of the squares of the first derivatives of grid data calculated in the horizontal direction (x and y), and the changes of the local maxima follow the geological boundaries. In the TA technique, the zero contours of the angle are located on the boundaries. It also allows for the calculation of source depths. In the ED technique, both the horizontal locations and the depths of the boundaries are estimated, as in the TA method. With these techniques, all source boundaries displayed in and around the salt lake and surrounding are compatible with each other. Depth estimates are widely obtained from the uppermost crust (5-20 km). In particular, it was observed that the strong anomalies extending in the NW-SE direction to the west of the salt lake were active in the formation of the base rock, which is magnetic in the upper crust and has a depth of about 7 km, passing through the study area of the Inönü-Eskişehir Fault Zone (IEFZ). In the study area, a complex structure which is thought to be originated from the different magnetization types and susceptibility of the Central Anatolian volcanic region has been determined. In addition to the effects of volcanic mountain masses, buried volcanic masses have been found to be distributed over a wide area and are approximately circular in this region. It has been suggested that the local inclusions are also evaluated in terms of the potential ore of the region.