Acil servise koah atak ile başvuran bireylerde dispne, kaygı durumu ve non-invaziv mekanik ventilasyon (NIMV) uygulamasının incelenmesi
Investigation of dyspnea, anxiety and non-invasive mechanical ventilation (NIMV) application in individuals presenting to the emergency department with copd attack
Yazar: YASEMİN ÖZCAN ASAR
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN ALBAYRAK OKÇİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services

Özet:
Acil Servise KOAH Atak ile Başvuran Bireylerde Dispne, Kaygı Durumu ve Non-İnvaziv Mekanik Ventilasyon (NIMV) Uygulamasının İncelenmesi
Amaç: Bu çalışma acil servise KOAH atak ile başvuran hastalarda dispne, kaygı durumu ve non-invaziv mekanik ventilasyon (NIVM) uygulamasından sonraki hasta görüşleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır.
Gereç, Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu çalışmanın örneklemini, 1 Haziran-30 Kasım 2022 tarihleri arasında S.B.Ü. Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran, 40 yaş üstü KOAH atağı geçiren ve NIMV uygulanan 88 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Birey Tanılama Formu", "Dispne-12 Ölçeği", "Durumluk Kaygı Ölçeği" ve "Non-invaziv Mekanik Ventilasyon (NIMV) Uygulamasına Yönelik Hasta Görüşleri Formu" kullanılarak toplanmıştır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde, min, max, medyan, ortalama, standart sapma) kullanılmıştır. Kullanılan verilerin normal dağılıma uygunluğu test edilmiştir. Ölçek toplam puanları karşılaştırmaları yapılırken parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçekler ile demografik karşılaştırmalarda iki grup karşılaştırmaları için Independent Sample t Test, ikiden fazla grup karşılaştırmalarında Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ayrıca nicel değişkenler arasında ilişki olup olmadığı Pearson Korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin logaritması alınarak tam logaritmik model kurulmuş ve regresyon analizi ile bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni etkileme derecesi gösterilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 72.54±10.70 olup; %65.9'u erkektir. KOAH belirtisi olarak nefes darlığı yaşayanlar %98.9 ve kaygı/endişe yaşayanlar %70.5 olarak tespit edilmiştir. Dispne-12 Ölçeği puan ortalaması 15.73±8.27; Durumluk Kaygı Ölçeği puan ortalaması 42.61±8.41 ve NIMV için puan ortalaması 15.66±5.81 olarak hesaplanmıştır. Dispne-12 Ölçeği puanları, Durumluk Kaygı puanları ve NIMV puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır  (r=0.634; p=0.000; r=0.578; p=0.000). Durumluk Kaygı puanları ve NIMV puanları  arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r=0.463; p=0.000). Dispne puanlarını açıklamak için yapılan regresyon analizi modeli sonuçları incelendiğinde, durumluk kaygı puanları %1 arttığında dispne puan düzeyleri %2.552 artış göstermiştir (beta= 2.552).
Sonuç:   Dispne düzeyi arttıkça durumluk kaygı düzeyi artmış, durumluk kaygı düzeyi %1 arttığında dispne düzeyi %2.552 artmış, dispne ve kaygı düzeyi arttıkça NIMV puanları artmış yani hastaların NIMV uyumları azalmıştır.  
Anahtar Kelimeler; KOAH; Dispne; Kaygı; Non-invaziv Mekanik Ventilasyon; Acil Servis; Hemşirelik Bakımı

Abstract:
Investigation of Dyspnea, Anxiety and Non-Invasive Mechanical Ventilation (NIMV) Application in Individuals Presenting to the Emergency Department with COPD Attack
Aim: This descriptive and cross-sectional study was conducted to examine the relationship between dyspnea, anxiety and patient views after non-invasive mechanical ventilation (NIVM) application in patients who presented to the emergency department with an attack of COPD.
Material and Methods: The sample of this descriptive and cross-sectional study was conducted at S.B.Ü. It consisted of 88 patients over the age of 40 who applied to the Bozyaka Training and Research Hospital Emergency Service, had a COPD attack, and underwent NIMV. The data of the study were collected using the "Individual Diagnosis Form", "Dyspnea-12 Scale", "State Anxiety Scale" and "Patient Opinions Form for Non-Invasive Mechanical Ventilation (NIMV) Application". While evaluating the data, descriptive statistical methods (number, percentage, min, max, median, mean, standard deviation) were used. The conformity of the data used to the normal distribution was tested. Parametric tests were used while comparing the scale total scores. Independent Sample t-Test was used for comparisons of two groups in demographic comparisons with the scales used in the study, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used for comparisons of more than two groups. In addition, whether there is a relationship between quantitative variables was examined by Pearson Correlation analysis. A full logarithmic model was established by taking the logarithm of the dependent and independent variables, and the degree of influence of the independent variable on the dependent variable was shown by regression analysis.
Results: The mean age of the individuals participating in the study was 72.54±10.70; 65.9% are male. Those who experienced shortness of breath as a symptom of COPD were determined as 98.9% and those who experienced anxiety/anxiety were determined as 70.5%. Dyspnea-12 Scale mean score was 15.73±8.27; The mean score of the State Anxiety Scale was calculated as 42.61±8.41 and the mean score for the NIMV was calculated as 15.66±5.81.  A statistically significant and positive correlation was found between Dyspnea-12 Scale scores, State Anxiety scores and NIMV scores (r=0.634; p=0.000; r=0.578; p=0.000). A statistically significant and positive correlation was found between State Anxiety scores and NIMV scores (r=0.463; p=0.000). When the results of the regression analysis model to explain the dyspnea scores were examined, it was found that when the state anxiety scores increased by 1%, the dyspnea score levels increased by 2.552% (beta= 2.552).
Conclusion: As the level of dyspnea increased, the level of state anxiety increased, when the level of state anxiety increased by 1%, the level of dyspnea increased by 2.552%, and as the level of dyspnea and anxiety increased, the NIMV scores increased, that is, the NIMV compliance of the patients decreased.
Key words; COPD; Dyspnea; Anxiety; Non-invasive Mechanical Ventilation; Emergency Service; Nursing Care