DTPA bağlı toremıfenenin 99mtc ile işaretlenerek radyofarmasötik potansiyelinin incelenmesi
Toremifene of attached DTPA to label with 99mtc and investigation of its radiopharmaceutical potential
Yazar: AYFER YURT
Danışman: Y.DOÇ.DR. F. ZÜMRÜT BİBER MÜFTÜLER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kimya = Chemistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Toremifene [TOR; 4-chloro-1,2-diphenyl-1- (4- (2- (N,N-di-methylamino)ethoxy) phenyl)-1-butene] meme ve rahim kanserlerinin tedavisinde sitratformda kullanılan bir antiestrojenik ajandır.Bu çalısmada estrojen reseptörlerince zengin (ER+) meme tümörlerinigörüntülemede kullanılabilecek yeni bir antiestrojen türevi hidrofilik birradyoligand tasarlamak ve bu radyoligandın radyofarmasötik potansiyelinisaptamak amaçlanmıstır.Bu amaçla sitrat formundaki TOR tabletlerinden ekstraksiyon yöntemiylesaf TOR bilesiği elde edilmistir ve bilesiğe inert atmosfer altında hidrofilik birgrup olan dietilentriamin pentaasetik asit (DTPA) takılıp, yapı hidrofilik halegetirilerek bilesiğin estrojen reseptörlerine (ER) afinitesini arttırmakamaçlanmıstır.Sentez basamaklarına iliskin sonuçlar, ?nce Tabaka Kromatografi (TLC)ve Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) yöntemleri iledeğerlendirilmistir. Sentez ürünü (3Z)-4- {4- [2-(dimethylamino) ethoxy]phenyl} -3,4-diphenylbut?3-en-1-yl N,N?bis [2 (2,6 dioxomorpholin-4-yl)ethyl] glycinate (TOR-DTPA) seklinde adlandırılmıstır. Yapı analizi ise GazKromatografi / Kütle Spektrometre (GS ? MS / MS) ile yapılmıstır.TOR-DTPA 99mTc radyonüklidi ile kalay klorür indirgeme yöntemine göreisaretlenmistir. Bağlanma verimi ?nce Tabaka Radyo Kromatografi (TLRC) vekağıt elektroforezi yöntemleri kullanılarak % 95'in üzerinde belirlenmistir.Biyodağılım çalısmaları disi Albino Wistar sıçanlar üzerinde gerçeklestirilmisgram doku basına enjekte edilen doz değerleri hesaplanarak zamanla değisimiincelenmistir. Tüm deneysel veriler SPSS 13 programı kullanılarak istatistikseldeğerlendirme yapılmıstır.99mTc-TOR-DTPA bilesiğinin meme dokusu üzerinde ER spesifik olduğuve ER+ meme tümörlerini görüntülemede yeni bir antiestrojen türevi hidrofilikradyoligand olarak kullanılabilirliği sonucuna varılmıstır.Anahtar Kelimeler: Antiestrojen türevi radyofarmasötikler, Toremifene,DTPA, 99mTc-TOR-DTPA, ER+ meme tümörü.

Abstract:
Toremifene [TOR; 4-chloro-1,2-diphenyl-1-(4-(2-(N,N-di-methylamino)ethoxy) phenyl)-1-butene] is an antiestrogenic agent, the citrate form of which isused in the treatment of breast and uterus cancer.The aim of this study is to design a new antiestrogen derivativehydrophilic radioligand for imaging ER+ breast tumours and to investigate itsradiopharmaceutical potential.For this purpose, TOR is extracted from citrate of the tablets and underinert atmosphere a hydrophilic diethylenetriamine pentaacetic acid (DTPA) isconjugated to TOR to increase estrogen receptor (ER) affinity for labelling with99mTc.Results related to synthesis steps are evaluated with Thin LayerChromatography (TLC) and High Performance Liquid Chromatography(HPLC). The synthesis product is called (TOR-DTPA) (3Z)-4-{4-[2-(dimethylamino)ethoxy]phenyl}-3,4-diphenylbut?3-en-1-yl N,N?bis[2-(2,6-dioxomorpholin-4-yl)ethyl]glycinate. Structural analysis is performed with GasChromatography / Mass Spectrometry (GS ? MS / MS).TOR-DTPA is labelled with 99mTc using stannous chloride reducingmethod. The binding efficiency is determined with Thin Layer RadioChromatography (TLRC) and paper electrophoresis methods (% 95 ? ). Thebiodistribution studies are performed on female Albino Wistar rats. The injecteddose per gram tissue is calculated and time-activity curves are examined. All theexperimental data are evaluated using statistical SPSS 13 program.99mTc-TOR-DTPA showed ER specificity especially in breast tissue andmay be used for imaging ER+ breast tumour as a novel antiestrogen derivativehydrophilic radioligand.Keywords: Antiestrogen derivative radiopharmaceuticals, Toremifene,DTPA, 99mTc-TOR-DTPA, ER+ breast tumour.