Sünnilik, Şiilik ve Alevilikte miraç
Miraj event in Sunnism, Shi'ism and Alawite
Yazar: EREN SALKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLGAR BAHARLU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Hacı Bektaş Veli Araştırma ve Uygulama Enstitüsü / Alevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Dinler tarihi = History of religions ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; Miraç = Mirac ; Sünnilik = Sunnism ; İnançlar = Beliefs ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Sünni-Şii mezhepleri ile Alevi inanç sisteminin Miraç hadisesine yaklaşımlarını, sade ve anlaşılabilir şekilde incelemeye çalışmaktır. Çalışmanın ilk bölümünde İsra ve Miraç hadiseleri tanımlanmış; ardından sıralı şekilde Sünni-Şii mezhepleri ile Alevi inanç sisteminin Miraç hadisesine olan yaklaşımları, benzer ve farklı yönleri kronolojik olarak ele alınmıştır. Ayrıca Miraçlamalar müzikal olarak, Hz. Muhammed'in Miraç hadisesiyle bağlantılı tasvir ya da minyatür niteliğindeki görseller de çalışmada değerlendirilmiştir. Mi'raciyye ve Mi'rac-Nameler de bu bağlamda çalışma kapsamına dahil edilmiştir. 
Çalışmada yöntem olarak nitel araştırma türleri içerisinde yer alan doküman analizi kullanılmıştır. Doküman analizi, basılı olan ve elektronik olan tüm yazılı materyallerin incelenmesinde ve değerlendirilmesinde kullanılan sistemli bir yöntemdir. Bu çalışmada Kur'an-ı Kerim, erken dönem ve sahih hadis kaynakları, Sünnilik ve Şiilik mezhebi için çağdaş kaynaklar, Alevilik'in yazılı ve sözlü kaynaklarında; Miraç ve Kırklar kavramları incelenmiştir.  
Çalışma sonucunda; Sünni-Şii mezhepleri için miraç hadisesine yönelik tartışmalı alanlar; hadisenin vuku bulduğu mekânın neresi olduğu, hangi zaman dilimleri arasında yaşandığı, Miraç hadisesinden sonra İslam alemine müjdelenen çeşitli dini uygulamaların neler olduğu, söz konusu hadisenin cismen, ruhen ya da rüya halinde yaşandığı, Miraç hadisesinin Hz. Muhammed'in mucizesi olup olmadığı, Miraç kandilinin ne zaman kutlanılması gerektiği, Hz. Peygamber'in Miraç hadisesine inanıp inanmama gibi konulardır. Sünnilik ve Şiilikte tartışma konuları ve çözüm önerileri ortaktır. Alevilikte ise Miraç hadisesi kendine "Kırklar" kavramı olarak yer bulmuştur. Ayrıca "Kırkların Cemi" ve "Kırkların Sohbeti" gibi isimlerle de farklı kaynaklarda karşımıza çıkar. Sünni ve Şii mezheplerindeki tartışma konularının hiçbiri Alevilikte yoktur. Bununla beraber Aleviliğe ait kaynaklarda Kırklar kavramı, Aleviliğin kendi dinamikleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Konuya farklı açılardan yaklaşılarak Hz. Muhammed'in miraç hadisesine yönelik iki büyük mezhebin ve bir inanç sisteminin birbirleriyle hangi konularda ortak kanaatte oldukları, hangi durumlarda birbirlerinden ayrıldıkları detaylarıyla analiz edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to try to analyze the approaches of the Sunni-Shiite sects and the Alawite belief system to the Mir'aj event in a simple and understandable way. In the first part of the study, the events of Isra and Mir'aj were defined; Then, the approaches, similar and different aspects of the Sunni-Shiite sects and the Alawite belief system to the Mir'aj event are discussed chronologically. In addition, the Mirajlamalar musically, Depictional or miniature images related to the Mir'aj event of Muhammad were also evaluated in the study. Mi'raciyye and Mi'rac-Names are also included in the scope of the study in this context.
In the study, document analysis, which is one of the qualitative research types, was used as a method. Document analysis is a systematic method used in the examination and evaluation of all printed and electronic written materials. In this study, the Quran, early and authentic hadith sources, contemporary sources for Sunnism and Shiite sect, written and oral sources of Alevism; The concept of Mir'aj and the Forties was examined.
In the results of working; Controversial areas regarding the Mir'aj event for Sunni-Shiite sects; Where is the place where the event took place, between which time periods it took place, what are the various religious practices that were heralded to the Islamic world after the Mir'aj event, the event in question was experienced physically, spiritually or as a dream, Whether there is a miracle of Muhammad, when the Mir'aj lamp should be celebrated, Hz. They are matters such as whether or not to believe in the Mir'aj event of the Prophet. Discussion topics and solution proposals are common in Sunnism and Shiism. In Alevism, the Mir'aj event has found a place for itself as the concept of "Forties". In addition, it appears in different sources with names such as "Forty's Cemi" and "Forty's Conversation". None of the topics of discussion in Sunni and Shiite sects exist in Alevism. However, in the sources of Alevism, the concept of the Forties has been evaluated in line with the dynamics of Alevism. Approaching the subject from different angles, Mir'aj. It has been tried to analyze in detail the two major sects and a belief system regarding the Mir'aj event of the Prophet Muhammad on which subjects they agreed with each other and in which situations they differed from each other.