Enver Behnan Şapolyo: Tarihçiliği, gazeteciliği ve edebi kişiliği
Enver Behnan Şapolyo: Historiography, journalism and literary personality
Yazar: İRŞAD SAMİ YUCA
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF TURAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyografi = Biography ; Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Edebiyatçılar = Man of letters ; Gazetecilik = Journalism ; Tarih araştırmacıları = History researcher ; Şapolyo, Enver Behnan = Şapolyo, Enver Behnan

Özet:
20. Yüzyılın Türkiye için önemli tarihçilerinden olan Enver Behnan Şapolyo, aynı zamanda gazeteci ve edebiyatçı kişilikleriyle de tanınmaktadır. Tarih ve edebiyat disiplinlerinde geniş bir yelpazede üretken bir kaleme sahip olup birçok eser vücuda getirmiştir. Eserleri akademik tarihçilikten ziyade popüler tarihçiliğin özelliklerini taşımasından dolayı geniş bir okuyucu kitlesine hitap etmektedir. 
Milli Mücadele'den başlayarak Cumhuriyet döneminin ilk gazetecilerinden olan Şapolyo, aynı zamanda I. TBMM'de Hâkimiyet-i Milliye, Öğüt ve Yeni Gün gazeteleri için meclis muhabiri olarak bulunmuş, bu süreçte Ankara'da kurulmakta olan yeni devletin de en yakın tanıklarından biri olmuştur. Ülkede gerçekleştirilen Kemalist devrimlerin bir takipçisi ve bir neferi olarak devrimleri Türk Ocaklarında, Halkevlerinde, okullarda ve meydanlarda halka anlatmıştır. Böylece çağdaş bir toplum yaratma hedefinde devrimlere ve Türk milletine olan bağlılığını ve hizmetini yerine getirmiştir.
Kemalist kimliği ve Cumhuriyet döneminin genel kabul gören anlayışı çerçevesinde Türkçülüğünden ödün vermeden özellikle 1950 sonrası dönemde Anadolucu ve maneviyatçı söylemini de kullanan Şapolyo, yakın dönemin tarihi şahsiyetlerindendir. Cumhuriyet döneminde muasır medeniyetler seviyesine erişmek için yürütülen siyasette Türk insanının kendi milli kimliğini ve kültürünü tanıması noktasında eserleriyle önemli gayretler sarf etmiştir.
Tarihçiliği ve ilmi vasfı Ziya Gökalp, Abdurrahman Şeref, Fuad Köprülü, Ahmet Refik Altınay gibi Türk düşünce hayatının önemli isimlerinden aldığı dersler ve Cumhuriyet döneminde kabul gören Türk Tarih Tezi'nin etkisiyle şekillenmiştir. Şapolyo'nun tarihi bir ahlak, kültür ve kimlik araştırması şeklinde benimsemiş olması onu, Cumhuriyet dönemi tarihçiliğinde özgün kılmaktadır. Türkiye'deki değişim ve dönüşümün yakın tanıklarından birisi olması hasebiyle Şapolyo'nun yazıları ve fikirleri, Cumhuriyet Türkiye'sini yakından tanımak için önemli bilgiler ihtiva etmektedir.

Abstract:
One of the most significant historians for Turkey in the twentieth century, Enver Behnan Sapolyo is also known as his journalist and literary personality. Numerous works have been produced through his prolific pen in a wide range of history and literature disciplines. Sapolyo's works have addressed vast audience since they had the properties of popular historiography rather than academic historiography.
As one of the first journalists of the Republic Period starting with the Turkish National Struggle, he found in the first Turkish National Assembly as a parliamentary reporter for the Hakimiyet-i Milliye, Ögüt and Yeni Gün newspapers. Therefore he has been one of the closest witnesses of the process of being established the new state in Ankara. As a soldier and follower of Kemalist revolutions performed in the country, he enlightened the public about the revolutions in Turkish Hearths/Club, People's Houses, at schools and on the public squares. Therefore, Sapolyo fulfilled his service and commitment to the Turkish public and the revolutions for the purpose of creating a contemporary society. 
	Sapolyo is one of the historically prominent figures of the recent period that used Anatolianist and spirituality rhetoric especially in the period after 1950 without compromising on his Turkism within the framework of his Kemalist sense of identity and generally accepted understanding of the Republican period. He made strenuous efforts with his works to introduce Turkish people their own national identity and culture within the politics of accessing the level of contemporary civilization in the Republican period. 
	Şapolyo's historiographic and scientific qualifications have been shaped with the influence of Turkish History Thesis accepted in the Republican period and he lessons taken from some important figures in the Turkish thought life such as Ziya Gökalp, Abdurrahman Şeref, Fuad Köprülü and Ahmet Refik Altınay. Acknowledging history as a search of identity, culture and morality has distinguished Şapolyo from his contemporaries in the Republican period. Since he witnessed Turkey in change and transformation closely, Şapolyo's writings and ideas are of the utmost importance in understanding the history of Turkish Republic.