Müze deneyimleme kalitesinin genel memnuniyete etkisi: Van (Urartu) müzesi ziyaretçilerine yönelik bir araştırma
The effect of museum experience quality on general satisfaction: A study on Van (Urartian) museum's visitors
Yazar: GÖKHAN AYDINAY
Danışman: DOÇ. DR. HACER ARSLAN KALAY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Kültürel turizm = Cultural tourism ; Müşteri sadakati = Customer loyalty ; Ziyaretçi deneyimi = Visitor experience ; Ziyaretçi memnuniyeti = Visitor satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Van (Urartu) Müzesi ziyaretçilerinin müze deneyimi kalitesinin memnuniyet düzeyleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışmanın evrenini Van (Urartu) Müzesi'ni ziyaret eden yerel ziyaretçiler oluşturmaktadır. Araştırmanın yapıldığı dönemde müzeye ziyaret edenlerin sayısı belirlenemediğinden örneklemeye başvurulmuştur. Bu çerçevede kolayda örnekleme yoluyla ve %95 güven aralığı dikkate alınarak toplam 410 kişinin araştırmaya katılımı sağlanmıştır. Veriler yüz yüze anket tekniği ile toplanmıştır. Geçerliliği ve güvenirliği daha önce kanıtlanmış olan ölçeklerin kullanıldığı çalışmalardan elde edilen ilgili veriler kullanılmış olup veriler SPSS 21 ile analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda; Van Müzesi ziyaretçilerinin kalitesine ilişkin algılarının genel olarak olumluya yakın olduğu görülmüştür. Başka bir deyişle müze personelinin ziyaretçilere kısmen yardım etme konusunda hevesli olduğu; müzenin kısmen yaşlı, engelli ve çocuklara uygun olduğu; müzedeki imkânların, donanımın ve personelin dış görünüşünün iyi olduğu; müzedeki iletişim düzeyinin ve tüketim maddelerinin yeterli olduğu saptanmıştır. Buna bağlı olarak araştırmaya katılan ziyaretçilerin müzeyi ziyaret etmekten memnun kaldıkları ortaya çıkmıştır. Çalışmada müze deneyim kalitesine ilişkin algı cinsiyet ve medeni durum açısından farklılıklar gösterirken; ziyaretten elde edilen memnuniyetin demografik değişkenlere bağlı olarak anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür.
Araştırmada; müze deneyimi kalitesine ilişkin algı ve alt boyutları ile ziyaretçi memnuniyeti arasında çeşitli düzeylerde pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak yapılan etki analizinde; müze deneyimi kalitesinin ziyaretçi memnuniyetini etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan çoklu etki analizinde; müze deneyimi kalitesinin empati alt boyutu dışında; heveslilik, fiziksel özellikler, iletişim ve tüketim maddeleri alt boyutlarının ziyaretçi memnuniyetini etkilediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak müzelerdeki hizmet kalitesinin ziyaretçilerde uyandırdığı algının, memnuniyetin sağlanmasında belirleyici bir rol oynadığı kanıtlanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of the perceived museum experience quality of visitors to the Van (Urartu) Museum on their satisfaction levels. The sample of the study consists of local tourists visiting the Van (Urartu) Museum. Since the number of visitors who visited the museum could not be determined during the period of the research, sampling was used. In this context, a total of 410 people were recruited to participate in the research through convenience sampling and taking into account the 95% confidence interval. Data were collected by face-to-face survey technique. Relevant data which obtained from studies using scales whose validity and reliability have been previously proven were used and the data were analyzed with SPSS 21. 
As a result of the analysis, it was seen that the perception of the quality of the Van Museum visitors was generally close to positive. In other words, it has been determined that the museum staff is partially enthusiastic about helping visitors; the museum is partially suitable for the elderly, disabled and children; the facilities, equipment and personnel in the museum are good; the communication level and consumables in the museum are sufficient. Accordingly, it was revealed that the visitors who participated in the research were satisfied with visiting the museum. In the study, the perception of museum experience quality varies in terms of gender and marital status; It was observed that the satisfaction obtained from the visit did not show a significant difference depending on demographic variables.
In the research; It has been determined that there is a positive relationship at various levels between the perception of the quality of the museum experience and its sub-dimensions and visitor satisfaction. Accordingly, in the impact analysis; It has been determined that the quality of the museum experience affects visitor satisfaction. Additionally, in the multiple impact analysis; Except for the empathy sub-dimension of museum experience quality; It has been determined that the sub-dimensions of enthusiasm, physical characteristics, communication and consumables affect visitor satisfaction. As a result, it has been proven that the perception of the service quality in museums plays a decisive role in ensuring satisfaction.