Enerji politikaları bağlamında Avrupa Birliği ve Rusya Federasyonu ilişkileri
European Union and Russian Federation relations in frame of energy policies
Yazar: FULYA KÖKSOY
Danışman: PROF. DR. EREL TELLAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Rusya = Russia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle ivme kazanan ekonomik ve teknolojik küreselleşme bir yandan ulus-devletlerin enerji sektöründe giderek birbirine daha bağımlı hâle gelmesine ve söz konusu sektörde uluslararası enerji iş birliklerinin geliştirilmesine yol açarken diğer yandan rekabet unsurunun çok daha belirginleşip, görünürleşmesine sebebiyet vermektedir. 
Hem günlük yaşamı içeren farklı boyutlardaki süreçler için gerekli olan hem de iktisadi büyüme ve dünya siyasetindeki ilişkiler bağlamında önem arz eden enerji konusu enerji güvenliğine alan açmaktadır. Ekonominin ve toplumun sürdürülebilir kalkınmasının yanı sıra tek tek ulus-devletlerin ve bir bütün olarak uluslararası örgütlerin hem iç yapılanmaları hem de dış siyasi ve ekonomik ilişkileriyle yakından bağlantılı olan enerji güvenliği arz ve talep güvenliği olarak ikiye ayrılmaktadır. Arz güvenliği kesintisiz, ucuz ve güvenilir yollardan enerjinin temin edilmesi durumunu betimlerken, talep güvenliği enerji talebinin sürekliliğini tanımlamaktadır. Enerji yoğun olmayan dışa bağımlı olan devletlerde arz güvenliği, enerji yoğun ihracatçı devletler bağlamında talep güvenliği daha baskın olmaktadır. Dünya coğrafyasında enerji kaynaklarının eşit olarak dağılmamış olması arz ve talep güvenliğini etkilemekte, ulusal ve uluslararası düzeyde farklı enerji politikalarının takip edilmesine sebebiyet vermektedir.
Temel odak noktasına enerjiyi koyan bu çalışmada söz konusu alana Avrupa Birliği (AB) ve Rusya Federasyonu (RF) ekseninde yaklaşılmaktadır. Bu bağlamda AB-RF 'nin takip ettiği enerji politikaları çerçevesinde gelişen enerji ilişkilerini konu edinen bu çalışmada, AB-FR arasındaki enerji ilişkilerinin karşılıklı bağımlılığa dayanıp dayanmadığı ve AB'nin ortak enerji politikası oluşturamamasının nedenlerinden birinin RF olup olmadığı sorusu sorunsallaştırılmaktadır. Bu noktada AB ve RF örnekleri üzerinden enerji güvenliği, enerji politikaları ve ilişkileri karşılıklı bağımlılık ve neoklasik realizm çerçevesinde teoriden pratiğe aktarılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Rusya Federasyonu, Enerji Güvenliği, Enerji Politikaları, Enerji İlişkileri

Abstract:
Economic and technological globalization, which gained momentum with the end of the Cold War, on the one hand, causes nation-states to become more dependent on each other in the energy sector and the development of international energy cooperation in this sector, on the other hand, it causes the competitiveness to become much more evident and visible.
The energy issue, which is both necessary for processes in different dimensions involving daily life and important in the context of economic growth and relations in world politics, opens up space for energy security. In addition to the sustainable development of the economy and society, energy security which is closely related to both the internal structures and foreign political and economic relations of nation-states and international organizations is divided into supply and demand security. While supply security describes the situation of supplying energy from uninterrupted, cheap and reliable ways, demand security describes the continuity of energy demand. Supply security is more dominant in non-energy-intensive foreign-dependent states, and demand security is more dominant in the context of energy-intensive exporting states. The unequal distribution of energy resources in the world affects the supply and demand security and causes different energy policies to be followed at the national and international level. 
This study, which puts energy at the main focus, approaches on the axis of the European Union (EU) and Russian Federation (RF). In this context, this study, which deals with the energy relations developed within the framework of the energy policies followed by the EU-RF, examines whether the energy relations between the EU-FR are based on interdependence and whether RF is one of the reasons why the EU cannot create a common energy policy. At this point, energy security, energy policies and relations are addressed from theory to practice within the framework of interdependence and neoclassical realism through the examples of the EU and RF.
Keywords: European Union, Russian Federation, Energy Security, Energy Policies, Energy Relations