Primer baş ağrılı ergenlerin algılanan stres ve sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişki
Relationship between levels of perceived stress and social support of adolescents with primary headache
Yazar: MUTLU İNCESOY
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, Uluslararası Baş Ağrısı Derneği (IHS)'nin "Baş Ağrısı Bozukluklarının Uluslar arası Sınıflandırması" (ICHD-IIR1) kriterlerine uygun olarak tanı konulan primer baş ağrılı ergenlerin stres ve sosyal destek düzeylerinin yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik durum ve akademik başarı değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığını saptamaktır.
Araştırmanın örneklemini İstanbul Bahçelievler İlçesinde bir Anadolu Lisesi'nde, 10, 11, 12. sınıfta eğitimini sürdüren 442 öğrenci arasından seçilen 395 öğrenci oluşturmaktadır.  
Araştırmada veri toplama aracı olarak, baş ağrılarının sınıflandırılmasında en son sınıflama sistemi olan, ICHD-II' tanı ölçütleri, Erci  (2005) tarafından Türkçe'ye çevrilen Algılana Stres Ölçeği, Krepsi (1993) tarafından geliştirilen Ölçekten yararlanılarak Torun (1995) tarafından oluşturulmuş, Sosyal Destek Ölçeği ve araştırmanın bağımsız değişkenleri ile ilgili bilgi toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.
Araştırmada elde edilen veriler, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Moment Korelasyon Analizi, ikili gruplarda Bağımsız Gruplar t Testi, ikiden fazla gruplarda Tek Yönlü Varyans Analizi, kategorik değişkenler için Ki-Kare testi ile değerlendirilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda ergende stres ile sosyal destek düzeyi arasında negatif yönde yüksek ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın alt amaçlarına yönelik analizlerin sonucunda ise stres bağımlı değişkeni ile nitel değişken olan baş ağrısı arasında anlamlı farklılaşma bulunmuştur. İki nitel değişken olan ergenlerde baş ağrısı ve aile bireylerinde baş ağrısı arasında yapılan istatistikte bir ilişki bulunmamıştır. Ancak sosyal destek bağımlı değişkeni ile baş ağrısı arasında anlamlı farklılaşma bulunmamıştır. Stres ile cinsiyet, gelir düzeyi, akademik başarı bağımsız değişkenleri arasında anlamlı farklılaşma vardır ancak stres ile yaş değişkeni arasında farklılaşma yoktur. Sosyal destek bağımlı değişkeni ile gelir ve akademik başarı değişkenleri arasında anlamlı farklılaşma vardır. Ancak sosyal destek ile  cinsiyet ve yaş değişkenleri arasında  farklılaşmaya rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Stres, Sosyal Destek, Primer Baş Ağrısı, Ergenlik

Abstract:
This study's overall objective is to determine whether the stress and social support levels of adolescents with primary headache diagnosed according to the International Headache Society (IHS) 's "Headache Disorders International Classification" (ICHD-IIR1)  meeting the criteria, differs significantly according to their age, gender, socio-economic status and academic achievement.
The study sample consists of 395 students selected from a total group of 442 which are continuing their studies in Adnan Menderes Anatolian High School, Istanbul Bahçelievler 10,11, 12. classes. 
In the research, the data collection tools that are used are; headache classification of the latest classification system, which is the ICHD-II diagnostic criteria, Perceived Stress Scale translated by Erci (2005), Social support Scale  prepared by Torun (1995)  with utilizing the scale developed by Kreps (1993)  and Personal Information Form used to gather information about the arguments made by the researcher.. 
In the study obtained data have been assessed by the Pearson Product Moment Correlation Analysis to determine relationships between variables, in groups of two independent samples t-test, for more than two groups One-Way Variance Analysis and for categorical variables chi-square test. 
As a result of the analysis it was concluded that there is in a negative direction high and significant relationship between adolescent stress and social support levels. As a result of the sub-analysis of this study, it was determined that there are significant differentiation between the dependent variable stress and qualitative variable headache. No statistical relationship has been found between the two qualitative variables, headache in adolescents  and headache of family members. However no significant differentiation has been identified between social support, the dependent variable and headache.  Although there is a significant differentiation between stress and gender, income level, academic achievement, no differentiation exists between stress and age. Besides, although there is a significant differentiation between the dependent variable social support and income level and academic achievement, no differentiation has been identified for gender and age variables. 

Key Words : Perceived Stres,Social Support, Primary Headache, Adolescence