Aynı ürün iki farklı disiplin: Endüstri ürünleri tasarımcıları ve moda tasarımcılarının ayakkabı tasarımına yaklaşımlarının incelenmesi
Two different disciplines on the same product: Searching about the approaches of industrial designers and fashion designers for designing shoes
Yazar: ESRA BİCİ
Danışman: PROF.DR. ALPAY ER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Ayakkabılar = Shoes ; Endüstriyel tasarım = Industrial design

Özet:
Çalışmanın ilk aşamasında literatür araştırması yapılmıştır. Ayakkabı nesnesi,ayakkabı tasarımı incelendikten sonra endüstri ürünleri tasarımı ve moda tasarımı ileilgili, tanım, tarihsel süreç, günümüzdeki durumları ile ilgili bilgiler edinilmiştir.Ayakkabının işlevleri tanımlanmıştır. Daha sonra bu iki disiplinin arasındaki ilişki,yakınlığı ve uzaklığı ele alınmıştır. Endüstri ürünleri tasarımının kapsamının eskiyegöre çok daha geniş olduğu, artık işlev kavramının sadece kullanıma dair işlevlerikapsamadığı bilgilerine ulaşılmıştır. Modanın tasarımın da kapsamının 'kıyafet'ten öteolduğu görülmüştür. Ardından her iki disiplinden de olan tasarımcıların ayakkabıörneklerine, bu örnekler üzerinden ayakkabı tasarım yaklaşımlarına yer verilmiştir.Alan çalışmasında, ayakkabı tasarımı yapmış ve/veya yapmakta olan endüstri ürünleritasarımcıları ve moda tasarımcılarıyla görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmeler anahatlarıyla bulgular bölümünde verilmiştir.Endüstri ürünleri tasarımcılarının son 20 yıldır, moda tasarımcıları yüzyıllardırayakkabı tasarımıyla ilgilendiği görülmüştür. Endüstri ürünleri tasarımcılarınınayakkabı tasarımına yaklaşımlarında estetik, ergonomi, kullanım gibi parametrelerinoptimize edilmesi kaygısı varken, moda tasarımcıları için estetik kaygılar öncelikligelmektedir.Endüstri ürünleri tasarımcılarının temel kullanım işlevini verimli bir şekildegerçekleştiren, hatta temel kullanım işlevinin ötesinde ihtiyaçlara karşılık verenayakkabılar tasarlama ve yeni üretim yöntemleri geliştirme olanakları olmuştur. Bunakarşın moda tasarımcıları, ayakkabıyla ilgili daha çok stilistik tasarım çalışmalarıyapmış, belli bir üretim yöntemini temel almıştır. Moda tasarımcılarının tasarladığıayakkabılar, endüstri ürünleri tasarımcılarının tasarladığı ayakkabılardan dahagösterişli, süslemeli ve dekoratif özellikli olmuştur. Yeni bir ayakkabı tasarımınabaşlarken, endüstri ürünleri tasarımcıları, genelde araştırmalar sonucu elde ettikleriverileri temel alırken, moda tasarımcılarının genelde sanattan, mimariden, doğadan,kısacası dış dünyadan esinlenerek, bir sanatçı gibi bu etkileri ayakkabı tasarımınadönüştürmeye yatkın oldukları görülmüştür.

Abstract:
In the first phase of the research, literature survey is held. The `shoes? as objects andgeneral shoe design are searched. The industrial design and fashion design are studiedby means of definition, history and approaches. The function of the shoe has beendefined. After that, the relationship between these two disciplines is studied. The contextof industrial design has been wider than the past and the concept of function is not usedfor only utiliterian functions. The context of fashion design is more than the `clothing?.The shoe design examples of product and fashion designers are studied.In the field study, interviews with the product and fashion designers on shoe design aremade and summarized.The shoe design has been in the context of industrial design for 20 years while it is in thecontext of fashion design for centuries. While, industrial designers consider optimizingaesthetics and ergonomics, fashion designers, consider aesthetics priorly.Industrial designers could have the possibility of designing shoes which realize the basicutility function, morever meet the needs beyond the utility function and innovating newproduction methods. On the other hand, fashion designers mostly focused on styling inshoe design considering a standardized production method. The fashion designersdesign more chic, ornamental and decorative shoes than the industrial designers. Whilethe industrial designers start their design process according to the data from theresearch, fashion designers are more apt to be inspired of art, nature, and reflect theseinspirations to a shoe design.