Konaklama işletmelerinde finansal başarısızlık riskinin ölçümü: Türkiye ve Avrupa'daki halka açık konaklama işletmelerinin karşılaştırmalı analizi
Measuring the failure of financial risk in hospitality industry: A comparative analysis of publicly traded lodging stay in Turkey and Europe
Yazar: CEMİLE ÖCEK
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ KARADENİZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal başarı = Financial succes ; Finansal başarısızlık = Financial failed ; Halka açık ortaklıklar = Public held companies ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; İflas = Bankruptcy

Özet:
Günümüzde ağırlaşan ekonomik şartlar ve artan rekabet ortamı işletmelerin varlıklarını sürdürmelerini zorlaştırmaktadır. İşletmelerin finansal bağlamda değer yaratabilmeleri ve varlıklarını devam ettirebilmeleri açısından üretim, faaliyet ve finansmanla ilgili maliyet ve giderlerini kontrol altında tutmaları, üstlendikleri riske uygun kar elde etmeleri ve karlılıklarını sürdürülebilir hale getirmeleri gerekmektedir. Turizm sektörünün en önemli aktörlerinden biri olan konaklama işletmeleri; sabit sermaye yatırımları yoğun olan, enerji, personel ve hammadde giderlerinin her gün yükseldiği, risk ve belirsizliğin her zaman var olduğu işletmelerdir. Bu açıdan konaklama işletmelerinin varlıklarını sürdürebilirlik ilkesi çerçevesinde devam ettirmeleri için güçlü bir finansal yapıya sahip olmaları gerekmektedir. Bu bağlamda finansal başarısızlık ve iflas riskinin konaklama işletmeleri açısından da ölçülmesi ve yönetilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada Türkiye'deki ve Avrupa'daki borsalarda işlem gören konaklama işletmelerinin finansal başarısızlık veya iflas risklerinin finans literatüründe kabul gören ve en çok kullanılan iflas riski modelleriyle ölçerek Türkiye ve Avrupa'daki halka açık konaklama işletmelerinin finansal başarısızlık riskleri arasında bir farklılık olup olmadığının hem genel hem de model bazında ortaya koymaya çalışılmıştır. Bu bağlamda 21 ülkede faaliyet gösteren toplam 75 halka açık konaklama işletmesinin 2012-2016 yılları arasındaki 5 yıllık verileri, uluslararası faaliyet gösteren işletmelerin finansal verilerinin yayınlandığı Thomson Reuters Eikon veri tabanı, Bloomberg veri tabanı, Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) ve konaklama işletmelerinin kurumsal web sitelerinden işletmelerin finansal durum tablosu, kapsamlı gelir-gider tablosu ve nakit akım tablolarından elde edilmiştir. İşletmelerin iflas riskini ölçmek için Altman Z Skor modeli, Altman Z' Skor modeli, Altman Z'' Skor modeli, Springate modeli, Ohlson Skor modeli, Fulmer modeli ve CA-Skor (Kanada Skoru) modelleri uygulanmıştır. Sonuç olarak, çalışmaya dâhil edilen konaklama işletmelerinin tüm modellerde tamamıyla aynı sonucu vermediği ancak modeller arasında bazı modellerin birbirleriyle yaklaşık olarak aynı sonuçları verdiği saptanmıştır. Analize dâhil edilen tüm yıllar açısından modellerin iflas riski taşıyan işletme sayıları karşılaştırıldığında Altman Z, Altman Z' ile Ohlson modellerinde ve Springate ile Fulmer modellerinde iflas riski gösteren işletme sayılarının birbirine yakın olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Today, the increasing economic conditions and increasing competition make it difficult for businesses to sustain their assets. Businesses need to control the costs and expenses related to production, operations and finance in order to create value in the financial context and to sustain their assets, and they need to make appropriate profit and make their profitability sustainable. One of the most important actors of the tourism sector is the lodging companies; are businesses where fixed capital investments are intense, energy, personnel and raw material costs are rising day by day, and risk and uncertainty are always present. In this respect, lodging companies must have a strong financial structure in order to sustain their assets within the framework of the sustainability principle. In this context, it is important to measure and manage financial failure and bankruptcy risk in terms of lodging companies. In this study, we tried to determine whether there is a difference between the financial failure risk and the financial failure risk of lodging companies that are listed on the stock exchanges in Turkey and Europe, by measuring the financial failure risk models accepted in the financial literature and the most widely used bankruptcy risk models, and whether there is a difference between. In this context, the 5-year data of 75 publicly traded lodging operating in 21 countries from 2012-2016 were obtained from Thomson Reuters Eikon database, Bloomberg database, public disclosure platform (KAP) and corporate websites of publicly traded lodging, financial statements of companies, comprehensive income statement and cash flow statements. The Altman Z Score model, Altman Z' Score model, Altman Z' Score model, Springate model, Ohlson Score model, Fulmer model and CA-Score (Canada Score) models were used to measure the risk of bankruptcy of lodging companies. As a result, it was found that the lodging companies involved in the study did not have the exact same effect on all models, but that some models had the same effect on each other. It has been concluded that the number of firms that represent insolvency risk in the Altman Z, Altman Z' and Ohlson models and Springate and Fulmer models are close to each other when compared to the number of firms that represent insolvency risk in the models for all years included in the analysis.