Öğretmenlerin öğretmen failliği ile okullarda sosyal adalet algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Muğla ili örneği)
Investigation of the relationship between teachers' teacher agency and social justice perceptions at schools (the sample of Mugla province)
Yazar: TUĞRUL KAVAL
Danışman: DOÇ. DR. SAADET KURU ÇETİN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişim = Change ; Sosyal adalet = Social justice ; Öğretmen failliği = Teacher agency

Özet:
Bu çalışmada amaç öğretmenlerin faillik davranışları ile okulda sosyal adalet algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir.  Faillik, "kişinin kendi sosyokültürel ortamında amaçlı ve belirleyici olabilmesi'' olarak tanımlanırken sosyal adaleti ise toplumdaki gücü, kaynakları, sorumlulukları ve zorunlulukları hiç bir ayrım gözetilmeksizin tüm insanlara adil şekilde dağıtmak olarak tanımlamak mümkündür. Sosyal adalet ve failliğin ortak kümesinde eyleme geçebilen birey vardır. Eylem ise sizden üst bir gücün dayatmaları ve zorlamaları karşısında kendini geliştirme ve kendini belirleyebilme davranışıdır. Eğitim bağlamında eyleme geçecek olan bireyler ise öğretmenlerdir. Eyleme geçen öğretmenin ilk arayışının öğrencileri için sosyal adalet aramak olduğu savı bu çalışmanın çıkış noktasıdır. Bu nedenle bu çalışmada, öğretmenlerin okullarda öğretmen failliği ile sosyal algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.  Bu amaçla Liu, Hallinger ve Feng (2016) tarafından geliştirilen ve Bellibaş, Çalışkan, ve Gümüş (2019) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğretmen Failliği Ölçeği'' ve Karacan, Bağlıbel ve Bindak, (2015) tarafından geliştirilen "Okullarda Sosyal Adalet Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Muğla ilinde görev yapmakta olan 402 öğretmenden oluşmaktadır. Ölçek formları katılımcılara çevrimiçi platformlar üzerinden uygulanmıştır. Verilerin analizi ise Öğretmenlerin sosyal adalet algılarının ve faillik davranışlarının düzeyini belirlemek için betimsel istatistiklere, kişisel bilgilerin analizinde ise yüzde ve frekansa başvurulmuştur. Öğretmenlerin okullarda sosyal adalet algılarının ve faillik davranışlarının normal dağılım gösterdikleri varsayımıyla cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız örneklem t testi kullanılarak, okul kademesi, okulun öğrenci sayısı, hizmet yılı ve branş değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ise tek yönlü varyans analiz (ANOVA) kullanılarak belirlenmiştir. Diğer araştırma sorularının analizi için ise kestirimsel istatistiğe ihtiyaç duyulduğu için SPSS programı kullanılarak Regresyon analizi gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
In tis study, the aim is to investigate the relationship between teacher agency and social justice at schools. While agency is defined as 'one's being purposeful and decisive in his/her own socio-cultural surrounding', social justice can be defined as equal and fair distribution of the power, sources, responsibilities and difficulties in society without any privilege. In the interface of social justice and agency, there is individual who is capable of acting. Action is the behavior of self development and self decisiveness against the imposition upper power. In the context of education, teachers are the individuals to act. The starting motivation of this study is the belief that the first thing teachers seek in education for their students' benefit is social justice. That's why, the aim of the study is to investigate the relationship between teacher agency and scial justice at schools. To fulfill this purpose, 'Teacher Agency Scale', which was developed by Liu, Hallinger and Fang (2016) and adapted into Turkish by Bellibaş, Çalışkan and Gümüş (2019), and 'Social Justice At Schools Scale', which was developed by Karacan, Bağlıbel and Bindak (2015). The pattern of the study consists 424 teachers working in Muğla Province during 2023-2024 Educational Year. The forms were filled via Google Forms. Data analysis is made through descriptive statistics to determine the levels of the participation and percentages and frequencies to analyze personal variances. With the assumption that the data we gathered is distributed normally, Independent Samples t Test was used to determine whether there is a significant difference between sexes and One Way Anova to find out the assumed differences between the population of the schools teachers working in, service time of the teachers and teachers' branches. To find out whether there is a statistically significant relationship between Teacher agency and Social Justice At Schools, Regression Analysis was applied on SPSS.