Doğu gürgeni (Carpinus orientalis mill.) tohumunun çimlenme özellikleri
Germi̇nati̇on features of ori̇ental hornbeam (Carpinus orientalis mill.) seed
Yazar: EMİNE ÇALIKOĞLU TOZLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GIYASETTİN DİRİK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde doğal yayılış gösteren Doğu gürgeni (Carpinus orientalis Mill.) türünün tohumları incelenmiştir. Balıkesir-Gönen, Çanakkale-Yenice ve Tekirdağ-Şarköy'deki üç farklı populasyonda Eylül- Ekim ayları olmak üzere üç farklı toplama zamanda, 25 ağaçtan tohumlar toplanmıştır. Toplanan tohumlarda tohumun eni-boyu, 1000 tane ağırlıkları ve nem içerikleri gibi morfolojik özellikleri, tohum canlılık testleri ve tohumların çimlenme engelini gidermek için uygulanan ön işlemeler yapılmıştır. Yapılan 1000 tane ağırlığına göre en yüksek ağırlık Şarköy orijininde 3. toplama zamanında (Ekimin ilk haftası) 13.45 g olarak bulunmuştur. Nem içeriğine bakıldığında ise en yüksek nem içeriği Gönen orijininde 1.toplama zamanında (Eylülün ilk haftası) %27.62 olarak tespit edilmiştir. Tohumun doluluk testi yapıldığında ise en yüksek doluluk oranı %62 ile Şarköy orijininde üçüncü toplama zamanında olduğu görülmüştür. Tohuma uygulanan soğuk katlama ön işlemi sonucunda Şarköy orijininde üçüncü toplama zamanında 12 hafta soğuk katlamada çimlenme %65 ve çimlenme süresi 7,9 gün olarak belirlenmiştir.  Sıcak + soğuk katlama ön işleminde en iyi Gönen orijininde üçüncü toplama zamanında 8 + 12 hafta sıcak + soğuk katlamada çimlenme %45 ve çimlenme süresi 10,8 gün olarak bulunmuştur. GA3 + soğuk katlama ön işleminde ise Şarköy orijininde 2. toplama zamanında 1000 ppm + 12 hafta soğuk katlama ön işleminde çimlenme %66,5 ve çimlenme süresi 8,9 gün olarak elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, Oriental Hornbeam (Carpinus orientalis Mill.) seeds naturally widespread in Turkey were examined. The seeds were collected from 25 trees at three different collection times in the September-October in three different populations; Balıkesir-Gönen, Çanakkale-Yenice, and Tekirdağ-Şarköy. The morphological characteristics of the collected seeds such as width and length, 1000-seed weights and moisture contents were measured, and the seed viability tests and pretreatments applied to eliminate the seed dormancy were performed. According to the 1000-seed weight measured, the highest weight was found to be 13.45 g at the 3rd collection time (the first week of October) in Şarköy origin. When the moisture content was examined, the highest moisture content was determined to be 27.62% at the 1st collection time (the first week of September) in Gönen origin. When the seed fullness test was conducted, the highest fullness rate was observed to be 62% at the 3rd collection time in Şarköy origin. As a result of the pretreatment of cold stratification applied to the seeds, 65% germination was observed at the 3rd collection time and the speed of germination was found to be 7.9 days during the 12-week cold stratification in Şarköy origin. In the hot + cold stratification pretreatment, 45% germination was observed at the 3rd collection time, and the speed of germination was found to be 10.8 days during 8 + 12 weeks of hot + cold stratification in the best origin of Gönen. Moreover, in the GA3 + cold stratification pretreatment, the germination 66.5% was observed at the 2nd collection time, and the speed of germination was found to be 8.9 days during 1000 ppm + 12 weeks of cold stratification pretreatment in Şarköy origin.