Kontrastlı spektral mamografi ile meme tümörlerinin kontrastlanma miktarı, paterni ve kinetiklerinin analizi
Evaluation of contrast enhancement intensity, pattern and kinetics of breast lesions on contrast-enhanced spectral mammography
Yazar: AYŞE FÜSUN BEKİRÇAVUŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. SİBEL KUL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kinetik = Kinetics ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Mamografi = Mammography ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kesin tanı almış meme tümörlerinin kontrastlı spektral mamografi görüntüleri üzerinden kontrastlanma miktarı, paterni ve kinetiklerinin analiz edilmesi, bu parametrelerin tümörlerin benign-malign ayırımına katkısının ve prognostik belirteçlerle ilişkisinin değerlendirilmesidir.
    Gereç ve yöntem: Etik kurul onayı sonrası, Eylül 2015-Aralık 2019 tarihleri arasında şüpheli klinik yada radyolojik bulgusu nedeniyle tanısal amaçlı kontrastlı spektral mamografi yapılıp sonrasında kesin tanı almış 64 olgu retrospektif değerlendirildi. Mamografi çekimleri GE Senographe Essential tam alan dijital mamografi cihazı ile yapıldı. Kontrast sonrası 2. dakikada çekime patolojik meme kranio-kaudal (CC) garafisi ile başlandı. Sonra sırayla karşı meme CC ve mediolateral-oblik (MLO) grafisi ve patolojik meme MLO grafisi alındı. Bu standart çekimin ardından 6. dakika civarında patolojik meme CC grafisi tekrarlandı. Kontrastlı mamografi görüntüleri üzerinden meme lezyonlarının kontrastlanma miktarı, paterni ve kinetiği kalitatif ve/veya semi-kantitatif olarak analiz edildi. Elde edilen radyolojik parametrelerin tümörlerin benign-malign ayırımına  katkısı ve histopatolojik prognostik belirteçlerle ilişkisi değerlendirildi. İstatistiksel analizde; gruplardaki kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Chi-square ve Fisher's Exact testleri kullanıldı. Sayısal değişkenlerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanıldı. Yöntemler arası uyum için Spearman korelasyon analizi kullanıldı. İstatistik anlamlılık sınır değeri olarak p<0,05 kabul edildi.
     Bulgular: Çalışma kapsamında 9 benign, 55 malign olgu değerlendirildi. Ortalama tümör boyutu 28±18 mm idi. Malign tümörlerin %80'inde orta-yoğun kontrastlanma, benign tümörlerin ise %56'sında zayıf kontrastlanma vardı (p=0,036). Yine benign tümör ortalama CNR değeri malign tümörlere kıyasla düşüktü. Kalitatif ve semikantitatif (CNR değeri) kontrastlanma miktarları arasında iyi derecede doğrusal ilişki saptandı (R>0,564, P≤0,001). Benign ve malign tümörlerde en sık (≥%75) heterojen kontrastlanma görüldü. Kontrastlanma paterni tümör karakterizasyonu için ayrıt edici bulunmadı. Görsel ve CC grafilerden elde edilen sonuçlara göre benign tümörler sıklıkla (%67-78) tip 1, malign tümörler ise sıklıkla (%69) tip 2 ve 3 boyanma paterni gösterdi (P=0,011). Eğri tipleri açısından en yüksek korelasyon CC grafilerden elde edilen kinetik eğri tipleri ile görsel analizle belirlenen kinetik eğri tipleri arasında idi (R=0,423). Malign tümörlerde ER pozitifliği ile tümörlerin erken ve geç faz kontrastlanma miktarları arasında doğrusal ilişki saptandı. Yine histolojik tümör greydi ile geç faz kontrastlanma miktarı arasında doğrusal ilişki vardı. Ki-67 proliferasyon indeksi yüksek olanlarda istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla sıklıkta tip 3 eğri saptandı. Yine Cerb-B2 pozitifliğini de tip 2 patern ile ilişkiliydi.
 
     Tartışma: Kontrastlı spektral mamografide; kontrastlanma miktarı, paterni ve kinetiği kalitatif-semikantitatif olarak analiz edilebilir ve bu parametreler tümörlerin benign-malign ayrımında ve malign tümörlerin hormon statülerinin ve moleküler alt tiplerinin belirlenmesinde kullanılabilir.


Anahtar Kelimeler: Meme, kontrastlı spektral mamografi, kinetik analiz, kontrastlanma parametreleri.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to analyze the enhancement intensity, pattern and kinetics of definitely diagnosed breast tumors on contrast enhanced spectral mammography, to evaluate the contribution of these parameters to benign-malignant differentiation of the tumors and to search the relationship between these parameters and histopathologic prognostic markers.
      Material and Method: After the institutional rewiev board approval, we retrospectively reviewed the records of 64 consecutive patients who underwent contrast enhanced spectral mammography in our university facility between September 2015 and December 2019 with GE Senographe Essential full field digital mammography system and later received a definite diagnosis for their suspicious findings. Two minutes after the contrast injection, images was obtained for pathological breast craniocaudal (CC), mediolateral oblique (MLO) and for contralateral breast CC and MLO graphies in orderly. Following this standard acqusitions, the pathological breast CC radiograph was repeated around the 6th minute. The enhancement intensity, pattern and kinetics of breast tumors were analyzed qualitatively and/or semi-quantitatively on mammography images. The contribution of these radiological parameters in the benign-malignant differentiation of tumors and the relationship of them with histopathological prognostic markers were evaluated. In statistical analysis; chi-square and Fisher's Exact tests were used to compare categorical variables in groups. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis test were used to compare numerical variables. Spearman correlation analysis was used for compatibility between methods. P value of less than 0.05 was considered to indicate a significant difference.
          Results: In the study, 9 benign and 55 malignant cases were evaluated. The mean tumor size was 28 ± 18 mm. 80% of malignant tumors had moderate-intense and 56% of benign tumors had poor enhancement (p=0.036). Enhancement intensity was evaluated with contrast-noise ratio (CNR) semi-quantitatively. Mean CNR was lower in benign tumors compared to malignant ones. A good linear correlation was observed between the qualitative and semi-quantitative enhancement intensity (R>0.564, p≤0.001). More than 75% of the benign and malignant tumors showed heterogeneous enhancement. Enhancement pattern did not discriminate benign and malignant tumors. The highest correlation for kinetic curve types was obtained between the qualitative and semi-quantitative kinetic evaluation of CC graphs. According to these results, benign tumors often showed type 1 (67-78%), and malignant tumors often (69%) showed type 2 and 3 enhancement patterns (p=0.011). In malignant tumors, a linear relationship was detected between ER positivity and early, late phase enhancement intensities of tumors. Also, there was a linear relationship between histological tumor grade and the amount of late phase enhancement. In patients with high Ki-67 proliferation index, significantly more frequent type 3 curve was detected. Moreover, Cerb-B2 positivity was associated with the type 2 pattern.
           Discussion: Information related to tumor enhancement intensity and kinetic could be obtained from contrast enhanced spectral mammography.  These parameters might be used in the benign-malignant differentiation of the breast tumors and in determining the hormone status and molecular subtypes in malignant tumors.


Key Words: Breast, contrast spectral mammography, kinetic analysis, enhancement parameters