Türkiye`nin Avrupa Birliği ile bütünleşmesi sürecinde sosyal bilgiler dersinin işlevselliği
The functionality of the course of social studies in Turkey`s integration process with the European Union
Yazar: ERDOĞAN KAYA
Danışman: PROF.DR. ŞEFİK YAŞAR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Geçmişi eski olmakla birlikte son yıllarda hızlanmış olduğu gözlenen Türkiye'ninAB ile bütünleşmesi süreci, tüm toplumsal olguları olduğu gibi eğitimi deetkilemektedir. Sosyal Bilgiler dersi de bu süreçten etkilenmektedir. Bu bağlamdayapılan araştırmada, Türkiye'nin AB ile bütünleşmesi sürecinde Sosyal Bilgilerdersinin işlevselliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırma tarama modelinde olup 2004-2005 öğretim yılında gerçekleştirilmiştir.Araştırma verilerinin toplanmasında nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığıkarma yöntem deseninden yararlanılmıştır. Verilerin bir kısmı farklıüniversitelerde öğretim üyesi olarak görev yapmakta olan yedi Sosyal Bilgilereğitimi uzmanından görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşmelere dayalı diğerveriler ise Eskişehir'deki ilköğretim okullarında görev yapan ve beşinci sınıflarıokutmakta olan 30 sınıf öğretmeninden elde edilmiştir. Başarı testi verileri dekendileriyle görüşme yapılan bu öğretmenlerin 949 öğrencisinden elde edilmiştir.Görüşme verilerinin çözümlenmesinde betimsel çözümleme tekniği kullanılmış vebunlar sayısallaştırılarak yorumlanmıştır. Daha sonra öğrencilerin başarıtestinden almış oldukları puanların frekansları ve yüzdeleri hesaplanarakTürkiye'nin AB ile bütünleşmesi sürecinde Sosyal Bilgiler dersinin işlevselliğineilişkin kazanımları belirlenmiştir. Araştırmanın ilerleyen aşamalarındauzmanlarla öğretmenlerin görüşleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortayakonulmuştur.Araştırma sonucunda ortaya çıkarılan bulgular, uzmanlar tarafından Türkiye'ninAB ile bütünleşmesi sürecinde Sosyal Bilgiler dersinin önemli görüldüğü, ancakişlevsel bulunmadığını göstermektedir. Öğretmenlerin bu konudaki görüşleriarasında Türkiye'nin AB ile bütünleşmesi sürecinde Sosyal Bilgiler dersininkısmen işlevsel olduğu görüşü daha ağır basmaktadır.Türkiye'nin AB ile bütünleşmesi sürecinde Sosyal Bilgiler dersinin işlevselliğineilişkin olarak öğrencilerin kazanımlarını belirlemek amacıyla uygulanan başarıtestinde öğrencilerin büyük bir kısmının orta düzeyde başarılı olduklarıgörülmüştür. Böyle bir sonucun öğretmenlerin dersin kısmen işlevsel olduğuyönündeki görüşünü desteklediği söylenebilir.

Abstract:
Though it has a rather historical background, Turkey?s integration process withthe EU, which has recently gained a noticable acceleration has been influentialover all social facts as well as education. Social Studies course is also influenced bythis process. Within this context, this study aims at determining the functionalityof Social Studies course during Turkey?s integration process with the EU.The study was based on survey model and was carried out in the academic year of2004-2005. In collecting data, the mixed methodology design was utilized in whichthe quantitative and qualitative methods were used together. Some amount of thedata were obtained by interviewing seven Social Studies education specialists whohave been working for different universities in Turkey. As for the rest of the data,obtained by interviewing, collected from 30 class teachers who have been workingfor primary schools of Eskisehir and teaching 5th grades. The achievement testdata were collected from 949 students the teachers of whom were interviewed.Descriptive analysis technique was used in the analysis of the data obtained byinterviewing and these were evaluated by transforming them into figures. Later,the frequencies and the percentages of the grades that students got from theachievement test were calculated, and the acquisition about the functionality ofSocial Studies course in Turkey?s integration process with the EU wereestablished. In the following phases of the study, the similarities and differencesbetween the views of the specialists the teachers were put forward.The findings revealed as a result of this study suggest that Social Studies course isviewed very significant by specialists in the integration process of Turkey with theEU, however, it was regarded by them that it is not functional. Among the teacherviews on the issue, the view that Social Studies course is partly functionaloutweighs in Turkey?s integration process with the EU.In the achievement test, used to determine learner acquisitions on the functionalityof Social Studies course in Turkey?s integration process with the EU, it has beenobserved that most of the students achieved on the average. It can be said that sucha result would support the view towards the fact that the course is partlyfunctional.