Siyasal parti tipolojileri: Maurice Duverger (1917-2014) ve sonrası
Political party typologies: Maurice Duverger (1917-2014) and after
Yazar: EMİNE NERGİS SİNANOĞLU
Danışman: PROF. DR. ENES KABAKCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Duverger, Maurice = Duverger, Maurice ; Siyaset = Politics ; Siyaset bilimi = Political science ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Siyasi partiler = Political parties ; Tipoloji = Typology

Özet:
Maurice Duverger siyaset bilimi disiplininin kurumsallaşması sürecinde önemli rol oynar. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra siyaset biliminin ayrı bir disiplin hâline gelmesi için teorik ve pratik düzlemde yoğun çaba gösterir. Fransa'daki çeşitli üniversitelerde siyaset bilimi enstitü ve bölüm kuruluş süreçlerinde; uluslararası bağlamda da disipline dair dergi ve derneklerin kuruluşunda yer alır. Siyaset bilimi, siyaset sosyolojisi ve hukuk alanında birçok çalışma yapar. Uluslararası akademik literatürde yayınları, eserlerinin çevirileri ve konuk öğretim üyelikleri ile tanınırlık kazanır.
Duverger genel ölçüde siyaset biliminin oluşum ve gelişim süreçlerinde etkinlik gösterirken özelde siyasal partilere yönelik bilimsel incelemeleri başlatmak ve genellenebilir bulgular ortaya koymak ister. Yirminci yüzyılın başından itibaren partiler, yapısal özellikleri dikkate alınarak ve karşılaştırmalı biçimde çalışılmaya başlanır. Duverger bu çalışmaların genel ve kapsamlı ilk adımını atar. Partileri organizasyonel niteliklerine göre inceler, onları sınıflandırarak kendi parti tipolojisini oluşturur; parti sistemleri ve siyasal sistemler arasında ilişki kurar ve bunu kuramsallaştırır. Duverger'den sonra parti çalışmaları ve parti tipolojileri günümüze dek devam eder.
Duverger ve siyasal parti tipolojileri etrafında şekillenen bu çalışmada ilk olarak Duverger'nin yaşamı, çalışmaları, siyaset bilimi ve sosyolojisine dair düşünceleri ve akademik dolaşımı incelenecektir. Ardından Duverger'nin parti tipolojisine ve son olarak birçok teorisyenin katkısıyla gelişerek günümüze ulaşan tipoloji çalışmalarına odaklanılacaktır. Bu şekilde Duverger'nin tipolojisinin hâlâ geçerliliğini koruyup korumadığı tartışılacak ve aynı zamanda genel olarak tipoloji çalışmalarının mevcut durumu gözlemlenecektir.

Abstract:
Maurice Duverger plays an important role in the process of institutionalization of political science discipline. After the Second World War, he shows great efforts both theoretically and practically to make political science an independent discipline. He participates in the establishments of the political science institute and department at different universities in France, also in the establishments of associations and a journal related to the discipline in an international context. He does a lot of work in the fields of political science, political sociology and law. He obtains a reputation in the international academic literature thanks to publications, translations of his works and being guest lecturer at various universities.
While Duverger is active in the formation and development of political science in general, in particular he wants to initiate scientific studies on political parties and reveal generalizable findings. From the beginning of the twentieth century, parties begin to be studied comparatively, also considering their structural features. Duverger takes the first general and comprehensive step in these studies. He studies parties according to their organizational features, classifies them and creates his own party typology; establishes a relationship between party systems and political systems then theorizes it. After Duverger, party studies and party typologies still continue to this day.
In this thesis, that is shaped around Duverger and political party typologies, firstly Duverger's life, studies, thoughts on political science and sociology and academic circulation will be examined. Then the focus will be on his party typology and lastly typology studies that have come to this day with the contribution of many theorists. In this way, it will be discussed whether Duverger's typology is still valid or not, and at the same time, the general state of the typology studies will be observed.