Anlık ileti sistemlerinin kullanımının birleştirilmiş teknoloji kabul ve kullanım teorisi bağlamında incelenmesi: Kamu personeli üzerine bir çalışma
Examination of the use of instant messaging systems in the context of the unified theory of acceptance and use of technology: A study on civil servants
Yazar: SEDA CAVAR AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN ALKIŞ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Teknoloji ve Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı / Teknoloji ve Bilgi Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Anlık iletiler = Instant messages ; Kamu personeli = Public personnel ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; WhatsApp Messenger = WhatsApp Messenger ; Yapısal eşitlik modelleme = Structural equation modeling

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı günümüzde mobil cihazlarda internet kullanımında öne çıkan anlık ileti sistemlerinin tercih ve kullanım sebeplerinin araştırılmasıdır. Bu bağlamda kamu personelinin konuya ilişkin yaklaşımı incelenmiş olup ayrıca kamu personelinin sosyal ve iş hayatında tercih ettiği sistemin ortaya konulduğu ve söz konusu sistemlerin kullanımına ilişkin mevzuat farkındalığının araştırıldığı bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemleri kullanılmış olup araştırma kapsamında Türkiye'deki kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan 441 kamu personeline ulaşılmış, katılımcılara çevrimiçi anket uygulanarak veri toplanmıştır. Araştırma verileri doğrulayıcı faktör ve Yapısal Eşitlik Modellemesi istatistiksel analiz yöntemleri ile analiz edilerek yorumlanmıştır. Bu kapsamda veriler temelinde Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi (UTAUT) modelinin faktörlerinden oluşan beş faktör ve dört moderatör değişken altında toplanmıştır. Buna göre faktörler 'Davranışsal Niyet', 'Performans Beklentisi', 'Çaba Beklentisi', 'Sosyal Etki (Sübjektif Norm, Ağ Büyüklüğü, Algılanan Kullanıcı Sayısı)', 'Gizlilik ve Güvenlik Beklentisi (Algılanan Güvenlik, Gizlilik, Mahremiyet)'; moderatör değişkenler ise cinsiyet, yaş, deneyim ve gönüllülüktür. 
Araştırma ile kamu personeli tarafından sosyal hayatta ve iş hayatında en çok tercih edilen anlık ileti sisteminin WhatsApp olduğu ortaya konulmuştur. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki ile gizlilik ve güvenlik beklentisi faktörleri davranışsal niyet üzerinde pozitif yönlü etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Çaba beklentisinin davranışsal niyet üzerindeki etkisi ile sosyal etkinin davranışsal niyet üzerindeki etkisi cinsiyet değişkeninden, gizlilik ve güvenlik beklentisinin davranışsal niyet üzerindeki etkisi ise yaş ve deneyim değişkenlerinden etkilendiği tespit edilmiştir.
Çalışma ile kamu personelinin anlık ileti sistemi kullanımına ilişkin mevzuat farkındalık ve mevzuata uygun kullanım seviyesinin düşük olduğu belirlenmiş olup farkındalık ve uygunluk seviyesinin arttırılmasına yönelik öneriler getirilmiştir. Bu araştırma, önemi gün geçtikçe anlaşılan veri gizliliği ve güvenliğine anlık ileti sistemi kullanımı bağlamında dikkat çekmesi açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to investigate the reasons for preference and use of instant messaging systems, which are prominent in the use of internet on mobile devices today. In this context, the approach of the civil servants to the subject was examined, and a research was carried out in which the system preferred by the civil servants in their social and business life was revealed and the awareness of the legislation regarding the use of these systems was investigated. Quantitative research methods were used in the study, and within the scope of the research, 441 civil servants working in public institutions and organizations in Turkey were reached. Data were collected by applying an online questionnaire to the participants. The research data were analyzed and interpreted with the confirmatory factor and Structural Equation Modeling statistical analysis methods. In this context, five factors and four moderator variables, consisting of the factors of the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (UTAUT), were collected on the basis of the data. Accordingly, the factors are 'Behavioral Intention', 'Performance Expectancy', 'Effort Expectancy', 'Social Influence (Subjective Norm, Network Size, Number of Perceived Users)', 'Privacy and Security Expectancy (Perceived Security, Confidentiality, Privacy)'. Moderator variables are also gender, age, experience and voluntariness of use.
With the research, it has been revealed that the most preferred instant message system in social and business life by civil servants is WhatsApp. According to the results obtained from the study, it was determined that the factors of performance expectancy, effort expectancy, social influence, and privacy and security expectancy had a positive effect on behavioral intention. It has been determined that the effect of effort expectancy on behavioral intention and the effect of social influence on behavioral intention are affected by the gender, while the effect of privacy and security expectancy on behavioral intention is affected by age and experience.
With the study, it has been determined that the level of awareness and use in accordance with the legislation regarding the use of instant message system by civil servants is low, and suggestions have been made to increase the level of awareness and compliance. This research is important in that it draws attention to data privacy and security, the importance of which is understood day by day, in the context of the use of instant messaging system.