Hafif bilişsel geriliği olan özel gereksinimli çocuklarda problemli internet kullanımı ve internet bağımlılığının incelenmesi
Mild intellectual disability in special needs children: Examination problematic internet use and internet addiction
Yazar: MERVE BAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSU ÇOBANOĞLU OSMANLI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Hakları Ana Bilim Dalı / Çocuk Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu araştırmanın amacı, hafif düzey bilişsel geriliği olan çocuk ve ergenlerin internet bağımlılığı açısından sağlıklı bireylere oranla daha riskli olup olmadığını incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerine uygun olarak tasarlanmış olan bu araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma tanımlayıcı kesitsel tipte yürütülmüştür. Giresun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğine başvuran, 12-18 yaş aralığındaki çocuklara psikolog tarafından yapılan Porteus Labirent Testi sonucu ile çocuk psikiyatristi tarafından yapılan klinik muayene sonucunda hafif bilişsel geriliği olan 34 çocuk ve sağlıklı 44 çocuk örneklem grubunu oluşturmaktadır. 
Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Porteus Labirent Testi ve Young İnternet Bağımlılığı Testi kullanılmış olup okuma yazma bilen çocukların kendileri, okuma yazma sorunu yaşayan çocuklarda ebeveynlerinden çocukları ile beraber araştırma formlarını doldurmaları istenmiştir.  Araştırmada toplanan veriler, SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bağımlı değişkenin nicel veri olduğu durumda normallik analizi yapılacak normal dağılıma uyması durumunda parametrik analizler uymaması durumda ise nonparametrik analizler yapılmıştır. Bağımlı değişkenin nitel veri olduğu durumda ise ki kare analizi yapılmıştır. Nicel veriler arasında ise korelasyon analizi yapılmıştır. p < 0.05 tip 1 hata düzeyi olarak kabul edilmiştir.
Araştırmamızın bulgularına göre hafif bilişsel geriliği bulunan çocukların ailelerinin aylık gelir ortalaması, evdeki teknolojik cihaz sayısı, çocukların teknolojik cihaz kullanım süresi ve ailelerinin teknolojik cihazla meşguliyeti sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunurken (sırasıyla, p=0.001, p<0.001, p=0.010, p=0.018) ebeveynlerinin çocukların teknolojik alet kullanım sürelerini sınırlaması hafif düzeyde bilişsel geriliği olan çocuklarda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.002). Son olarak İBÖ puanları arasında anlamlı fark bulunamamış olup İBÖ puanları da anlamlı olmasa da normal gelişim gösteren çocuklara göre hafif bilişsel geriliği olan çocuklarda bir miktar düşük bulunmuştur (p=0.965).
Hafif bilişsel geriliği olan özel gereksinimli çocukların teknolojik cihaz sayısının ve kullanım süresinin az olmasının, aynı zamanda ebeveynlerin bu süreçte uygun sınırlar koyması ve kendilerinin de teknolojik cihaz meşguliyetlerinin sağlıklı kontrol grubu ailelerine göre az olmasının çocuklarda internet kötüye kullanımı ve internet bağımlılığı açısından koruyucu olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine whether children and adolescents with mild intellectual disability are at a higher risk of internet addiction compared to healthy individuals. This study, designed according to quantitative research methods, employs a general survey model. The research is conducted in a descriptive cross-sectional type. The sample group consists of 34 children with mild intellectual disability, determined by the results of the Porteus Maze Test administered by a psychologist and clinical examination conducted by a child psychiatrist, and 44 healthy children, all aged between 12-18 years, who presented to the Child and Adolescent Psychiatry Clinic of Giresun Maternity and Children Training and Research Hospital.The study utilized a Personal Information Form, the Porteus Maze Test, and the Young Internet Addiction Test. 
Children who were literate filled out the research forms themselves, while for children who had reading and writing difficulties, their parents were asked to complete the forms together with their children. The collected data were analyzed using the SPSS software package. When the dependent variable was quantitative, normality analysis was performed; if the data followed a normal distribution, parametric analyses were conducted, otherwise, non-parametric analyses were used. For categorical dependent variables, chi-square analysis was conducted. Correlation analysis was performed among the quantitative variables. A p-value of < 0.05 was accepted as the level of significance for type 1 error.According to the findings of our research, the average monthly income of the families of children with mild intellectual disability, the number of technological devices at home, the duration of technological device use by the children, and the engagement of their families with technological devices were significantly lower compared to the healthy control group (p=0.001, p<0.001, p=0.010, p=0.018, respectively). However, the limitation imposed by parents on their children's use of technological devices was found to be significantly higher in children with mild intellectual disability (p=0.002). Finally, no significant difference was found in the Young Internet Addiction Test (YIAT) scores, although the YIAT scores were slightly lower in children with mild intellectual disability compared to normally developing children, albeit not significantly (p=0.965).
These results suggest that the lower number of technological devices and shorter usage times, along with appropriate limits set by parents and the reduced engagement of parents with technological devices compared to the healthy control groups parents, may be protective factors against problematic internet use and internet addiction in children with mild intellectual disability.