Damla yöntemiyle uygulanan farklı sulama stratejilerinin kışlık ve yazlık ekilen nohut bitkisinin verim ve su kullanım randımanına etkileri
Effects of various irrigation strategies applied through drip system on winter and spring planted chickpea yield and water use efficiency
Yazar: CAN İBRAHİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ATTİLA YAZAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Akdeniz iklim koşullarında damla yöntemiyle farklı sulama stratejileri ve farklı ekim zamanlarının nohut (Cicer arietinum L) bitkisinin vejetatif gelişimi, verim öğeleri ve su kullanma randımanı (WUE) üzerine etkileri araştırılmıştır.Çalışma 2010 yetiştirme mevsiminde, Çukurova Tarımsal Araştırma Enstitüsü Hacıali işletmesinde İnci nohut çeşidi kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada kışlık ve yazlık ekimlerde tam sulama (TS), az kısıntılı sulama (KS-75), yarı ıslatmalı sulama (PRD), aşırı kısıntılı sulama (KS-25) ve kuru konuları ele alınmıştır. Araştırmada kışlık ve yazlık ekilen nohut bitkisinde sulama konularının tane verimi üzerine istatistiksel olarak bir etkisinin olmadığı görülürken, ekim dönemlerinin 0.01 önem düzeyinde etkili olduğu görülmüştür. Kışlık ekimlerde en yüksek tane verimi 440 kg/da, yazlık ekimlerde 285 kg/da olmuştur. Su kullanım randımanı (WUE) incelendiğinde kışlık ve yazlık ekimler için en yüksek değerlerin kuru konuda olduğu saptanmıştır. Kışlık ekimde en yüksek su kullanım randımanı 0.924 kg/m3, yazlık ekimde ise 1.030 kg/m3 olarak belirlenmiştir. Oransal evapotranspirasyon açığı ile oransal verim azalım değerleri arasındaki ilişki incelendiğinde verim tepki etmeni (ky) 1.06 olarak bulunmuştur. Bu da nohudun su eksikliğine oldukça duyarlı bir bitki olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, the effects of various irrigation strategies applied with drip system and different planting dates on vegatative growth of chickpea (Cicer arietinum L), yield components and water use efficiency were determined under the Mediterranean climatic conditions.The experiment was carried out during 2010 growing season at the Hacıali Station of the Çukurova Agricultural Research Institute using Inci variety. The treatments included full (FI), mild deficit irrigation (DI-75), partial rootzone drying (PRD-50), severe deficit irrigation (DI-25), and non-irrigated (DRY) for winter and spring planting times. Although the irrigation treatments did not have any significant effect on grain yield for both winter and spring planted chickpea, planting dates had significant effect on yield at 0.01 level of significance. The greatest grain yields of 440 and 285 kg/da was observed, respectively, for winter and spring planted chickpeas. The highest water use efficiency was found in the dry treatments of both winter and spring plantings. The greatest water use efficiency was determined as 0.924 kg/m3 for winter planted and 1.030 kg/m3 for spring planted chickpeas. The yield response factor (ky) was determined as 1.06, when the relationship between the relative yield reduction and relative evapotranpiration deficit was examined. This results shows that chickpea is relatively sensitive crop to water stress.