İlkokul ve ortaokullardaki okul geliştirme uygulamalarının incelenmesi: Bir durum çalışması
Examination of school development practices in primary and secondary schools: A case study
Yazar: MUSTAFA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ESEN ALTUNAY
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişim = Change ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul geliştirme = School improvement ; Okul yönetimi = School administration

Özet:
Araştırmanın amacı,  okullarda yürütülen okul geliştirme uygulamalarının hangi alanlarda nasıl yapıldığını, öğretmen ve yöneticilerin bakış açısından ele almak, okul geliştirme uygulamalarına ve bu uygulamaların yönetimine ilişkin, geçmişten günümüze bütüncül bir bakış açısıyla okul geliştirme sürecine yönelik öneriler geliştirmektir. Araştırmanın yöntemi çoklu durum çalışmasıdır. Araştırmanın evreni 2018-2019 ve 2019-2020 yıllarında İzmir ili Bornova, Çiğli, Karşıyaka ve Konak merkez ilçelerindeki 20 devlet okulunda çalışan 786 yönetici ve öğretmenden oluşmaktadır. Çalışma grubu evren içerisindeki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 89 öğretmen ve 13 yöneticiden oluşmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde araştırmacının danışmanı koordinatörlüğünde yürütülen "Değişimi Yönetmenin Bir Aracı Olarak Okul Geliştirmenin İncelenmesi. TÜBİTAK-3001" Ar-ge projesi içerisinde olan okullardan, amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış form kullanılarak yapılan odak grup görüşmeleri yoluyla elde edilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgularda, yöneticiler ve öğretmenlere göre okullarında yapılan okul geliştirme uygulamalarında, fiziksel düzenlemelerin ve öğrencilerin olumlu davranışlarını teşvik etmeye yönelik uygulamaların öne çıktığı görülmektedir. Okullarda geliştirilmesi gereken alanlar ise fiziksel alan yetersizliği ve öğretim teknolojisi materyalleri eksikliği olarak ortaya çıkmıştır. Yönetici ve öğretmenler okul geliştirme uygulamalarının geçmişte ve günümüzde akademik başarıyı desteklemek için yapıldığı konusunda fikir birliği içerisindedir. Fakat uygulamaların içeriğine bakıldığında, uygulamaların öğrencinin bütünsel gelişimini sağlama yönünde evirildiği görülmektedir. Okul geliştirme uygulamalarının yönetimine ilişkin, sürece paydaşların katıldığı ve demokratik yönetim anlayışının hakim olduğu, araştırma bulguları arasındadır. Araştırmanın bir diğer bulgusu ise okul geliştirme sürecinde karşılaşılan engellerin, veli desteği eksikliği ve öğretmen nitelikleri ile ilgili engeller olduğudur.
Anahtar Sözcükler: Okul geliştirme, Okul yönetimi, Eğitimde değişim

Abstract:
The aim of the research is to examine how school development practices are carried out in schools, from the perspective of teachers and administrators, to develop suggestions for school development practices and management of these practices from the past to the present with a holistic perspective. The method of the research is multiple case study. The universe of the research consists of 786 administrators and teachers working in 20 public schools in the central districts of Bornova, Çiğli, Karşıyaka and Konak in İzmir province between 2018-2019 and 2019-2020. The working group consists of 89 teachers and 13 administrators working in primary and secondary schools in the universe. In the determination of the working group, maximum diversity sampling technique, which is one of the purposeful sampling methods was used among the schools within the R&D project "Investigation of School Development as an Instrument for Managing Change. TÜBİTAK-3001"conducted under the coordination of the advisor of the researcher. The research data were obtained through focus group interviews using the semi-structured form developed by the researcher.
The findings from the study show that physical regulations and practices aimed at encouraging positive behaviour of students are prominent in school development practices in their schools, according to administrators and teachers. Areas that need to be developed in schools have emerged as lack of physical space and lack of instructional technology materials. Administrators and teachers agree that school development practices have been made to support academic achievement in the past and present. However, when we look at the content of the practices, it is seen that the practices have evolved towards the holistic development of the students. Regarding the management of school development practices, it is among the research findings that the process is attended by stakeholders and the democratic management approach was dominant. Another finding of the research is that the handicaps encountered in the school development process are related to the lack of parent support and teacher qualifications.

Key Words: School development, School management, Change in education