Aile hekimliği asistanlarının ağız diş sağlığı konusunda bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine assistants' knowledge, attitudes and behaviors on oral and dental health
Yazar: FARUK AY
Danışman: DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, aile hekimliği asistanlarının ağız diş sağlığı hakkındaki bilgi düzeylerini, tutumlarını ve davranışlarını değerlendirmek amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.11.2023 ve 01.01.2024 tarihleri arasında Türkiye'deki aile hekimliği asistanlarına uygulanarak 347 katılımcı ile tamamlanmıştır. Tüm katılımcılara sosyodemografik özellikleri içeren 6 soruluk anket formu ve 46 sorudan oluşan Ağız ve Diş Sağlığı Bilgi Tutum Anketi uygulandı. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 22.0 programında yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaşı 29 (24-53) yıl, meslekteki yılı 4 (1-27) yıl, asistanlık eğitim yılı 2 (1-6) yıl bulundu. Katılımcıların kendi ağız ve diş sağlığını değerlendirme durumunu iyi ve çok iyi görenlerin ile bilgi düzeyi sorularından 21 ve üzeri puan alanların toplam puanı yüksek tespit edildi (p=0,008). Toplam ADS sorularından alınan puan yaşa göre benzer bulundu (p>0,05). Günde 2 veya daha fazla diş fırçalayanların oranı kadınlarda yüksek bulundu (p<0,001). Tıp fakültesinde aldıkları ağız diş sağlığı eğitimini yeterli bulma durumu erkeklerde yüksek tespit edildi (p=0,038). 3 ayda bir diş fırçasını değiştirme oranı kadınlarda daha yüksek tespit edildi (p=0,012). Diş fırçalama dışında başka yöntem kullanma durumu erkeklerde yüksek tespit edildi (p=0,028). Hiç diş hekimine gitmeme durumu erkeklerde yüksek tespit edildi (p=0,031). Genel ADS bilgi düzeyi erkeklerde, evlilerde, çocuk sahibi olanlarda yüksek tespit edildi (p=0,021, p=0,010 ve p=0,002). Çocuk sahibi olanların anne-çocuk ADS bilgi düzeyi (p=0,001) ve toplam ADS (p=0,002) bilgi düzeyi yüksek bulundu. Yaş ile genel ADS bilgi düzeyi arasında (p=0,037), meslekteki yıl ile genel ADS (p=0,002) ve toplam ADS (p=0,023) bilgi düzeyi arasında, asistanlık eğitim yılı ile anne-çocuk ADS (p=0,029) ve toplam ADS (p=0,021) bilgi düzeyi arasında pozitif yönde korelasyon tespit edildi.
Sonuç: Katılımcıların tamamına yakını tıp fakültesinde ağız diş sağlığına yönelik aldığı eğitimi  yetersiz gördüğü tespit edildi. Meslekte geçirilen yıl ve asistanlık eğitiminde geçirilen sürenin artması toplam ADS bilgi sorularına verilen doğru cevap oranını arttırmaktaydı.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the level of knowledge, attitudes and behaviors of family medicine residents about oral and dental health.
Materials and Methods: This study was conducted between 01.11.2023 and 01.01.2024 among family medicine residents in Turkey and completed with 347 participants. A 6-question questionnaire including sociodemographic characteristics and a 46-question Oral and Dental Health Knowledge Attitude Questionnaire were administered to all participants. Statistical analyses were performed in SPSS version 22.0 program.
Results: The age of the participants was 29 (24-53) years, years in the profession was 4 (1-27) years, and years of residency training was 2 (1-6) years. The total score of the participants who considered their own oral and dental health assessment status as good or very good and those who scored 21 or more points in the knowledge level questions were found to be high (p=0.008). The score obtained from the total ADS questions was similar according to age (p>0.05). The rate of brushing 2 or more teeth per day was higher in women (p<0.001). The rate of finding the oral dental health education they received in medical school adequate was higher in men (p=0.038). The rate of changing toothbrushes every 3 months was higher in women (p=0.012). The rate of using methods other than tooth brushing was higher in men (p=0.028). Never visiting a dentist was found to be higher in males (p=0.031). The level of general dental hygiene knowledge was higher in men, married women and those who had children (p=0.021, p=0.010 and p=0.002). Mother-child ADS knowledge level (p=0.001) and total ADS knowledge level (p=0.002) were higher in those who had children. There was a positive correlation between age and general ADS knowledge level (p=0.037), between years in the profession and general ADS (p=0.002) and total ADS (p=0.023) knowledge level, and between years of residency training and mother-child ADS (p=0.029) and total ADS (p=0.021) knowledge level.
Conclusion: It was determined that almost all of the participants considered the oral dental health education received in medical school inadequate. The increase in the number of years spent in the profession and the duration of residency training increased the rate of correct answers to the total ADS knowledge questions.