Buz hokeyi sporcularının duygusal zekâ ve liderlik özelliklerinin sportif sürekli kendine güven üzerine etkisi
The effect of emotional intelligence and leadership features of ice hockey players on their sports trait self-confidence
Yazar: MURAT AYGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS ÖZTAŞYONAR
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Buz hokeyi = Ice hockey ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kış sporları = Winter sports ; Liderlik = Leadership ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Öz güven = Self confidence

Özet:
19. yüzyılın ortalarında Dünya'da, son yıllarda Türkiye'de tanınırlığı artan buz hokeyi sporu, kuvvet, dayanıklılık, çeviklik, hız, refleks, denge kontrolünü bir arada bulunduran Dünya'nın en hızlı takım sporlarından biridir. Yapılan bu çalışmada; buz hokeyi sporcularının sahip oldukları duygusal zekâ ve liderlik özelliklerinin sportif sürekli kendine güven üzerinde oluşturdukları etkiyi ortaya koyabilmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle duygusal zekâ, liderlik, sportif sürekli kendine güven konuları üzerinde durulmaktadır. Daha sonra buz hokeyi sporcularının duygusal zekâ ve liderlik özelliklerinin sportif sürekli kendine güven arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek için Erzurum, Ankara, İzmir ve İstanbul illerinde aktif olarak buz hokeyi sporuyla ilgilenen 435 sporcuya: Sporda Duygusal Zekâ Envanteri (SDZE), Liderlik Yönelim Envanteri ve Sporda Sürekli Kendine Güven Ölçeği (SSKG) uygulanarak, elde edilen veriler SPSS 22 programı ile çözümlenmiştir.
Araştırmada sporcuların demografik özelliklerini belirlemek için kişisel sorulara vermiş oldukları cevaplar yüzde ve frekanslara göre yorumlanmıştır. Buz hokeyi sporcularının sporda duygusal zekâ, liderlik ve sporda sürekli kendine güven ölçme araçlarına verdikleri cevaplara ilişkin aritmetik ortalamalar ayrı ayrı hesaplanmıştır. Karşılaştırılan grupların her birinde 30'dan fazla sporcu yer aldığı için söz konusu karşılaştırmalarda, bağımsız değişkenin iki kategoriden oluştuğu durumlarda t-testi (independent samples t-test) tekniğinden faydalanılmıştır. Veriler analiz edilmeden önce gruplar arası varyansların homojenliğe bakmak için Levene Testi ile incelenmiştir. Varyansların homojen olduğu durumlarda bağımsız değişkenin ikiden fazla kategoriden oluştuğu durumlarda ANOVA (Analysis of Variance) tekniği, varyansların homojen olmadığı durumlar için yapılan karşılaştırmalarda ANOVA'nın non-parametrik alternatifi olan Kruskal-Wallis-H Testi kullanılmıştır. Sporda duygusal zekâ ve sporda sürekli kendine güven, liderlik ve sporda sürekli kendine güven arasındaki ilişkilerin matematiksel denklemlerde tanımlanması gereken durumlarda çoklu doğrusal regresyon analizi tekniğinden yararlanılmıştır.
Sporda sürekli kendine güven bağımlı değişkenin, sporda duygusal zekâ bağımsız değişkeni arasındaki ilişki doğrultusunda; sporda duygusal zekâ alt boyutlarından "başkalarının duygularını değerlendirme (p=0,001), kendi duygularını değerlendirme (p=0,000) ve duyguların kullanımı (p=0,000)" alt boyutları ile sporda sürekli kendine güven arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülürken, sporda sürekli kendine güven bağımlı değişkenin, liderlik bağımsız değişkeni arasındaki ilişki doğrultusunda; liderlik envanteri alt boyutlarından "insana yönelik liderlik (p=0,012), dönüşümsel liderlik (p=0,000) ve karizmatik liderlik (p=0,000)" alt boyutları ile sporda sürekli kendine güven arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür (p<0,05).
Yapılan bu çalışmada; buz hokeyi sporcularının duygusal zekâ, liderlik ve sportif sürekli kendine güven özelliklerinin belirlenerek, duygusal zekâ ve liderlik özelliklerinin sporda sürekli kendine güven ilişkisi sonucunda ortaya çıkan verilerin spor bilimine ve bu alanda yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Ice hockey which was acknowledged in the middle of 19th century over the world and has gained recently recognition in Turkey is one of the world's fastest team sport including strength, endurance, agility, speed, reflex and balance. In this dissertation, it is aimed to reveal the effect of emotional intelligence and leadership features of ice hockey players on their sports trait self-confidence. In accordance with this purpose, emotional intelligence and sport trait self-confidence were primarily dwelt on. Afterwards, Emotional Intelligence Sport Inventory (EISI), Leadership Practices Inventory and State Self-Confidence Sport Inventory (SSSI) were applied to 435 players who are actively engaged with ice hockey in Erzurum, Ankara, Izmir and Istanbul in order to demonstrate the relationship between their emotional intelligence/leadership features and self-confidence. The obtained results were analysed with SPSS 22 program.
In the research, the answers given to the individual questions were interpreted according to percentage and frequencies to determine the demographics features of the players. Arithmetic average relating to answers given by ice hockey players about emotional intelligence and trait self-confidence in sport were separately calculated. Since there are more than 30 players in each of the compared groups, independent samples t-test technique was utilized in the case of the independent variables. The data were examined with Levene Test to determine the homogeneity of variance between groups before analysis. ANOVA (Analysis of Variance) in the case of homogenous variance and non-parametric alternative to ANOVA, Kruskal-Wallis-H Test in the case of non-homogenous variances were used in the comparisons. Multi-linear regression analysis technique was utilised in the cases where the relationship between emotional intelligence/trait self-confidence in sport and leadership/ trait self confidence in sport needs to be defined in mathematical equations.
In the direction of relation between trait self-confidence sport dependent variable and emotional intelligence independent variable in sport, it is conferred that while there is a substantive connection between sub-dimensions of emotional intelligences "evaluation of the others' feelings (p=0,001), evaluation of your own feelings (p=0,000), use of feelings (p=0,000)" and trait self-confidence in sport; in the direction of relation between trait self-confidence dependent variable in sport and leadership independent variable, it is understood that there is also a substantive connection between sub-dimensions of leadership inventory "human-oriented leadership (p=0,012), transformational leadership (p=0,000), charismatic leadership (p=0,000)" and trait self-confidence in sport (p<0,05).
In this dissertation, it is considered that the data obtained from the relation between trait self-confidence in sport and emotional intelligence/leadership features by determining the characteristics of emotional intelligence, leadership and sports self-confidence of ice hockey players contribute to sports sciences and the further studies in this field.