Üstün yetenekli öğrencilerin matematiksel ispat yapma süreçlerinin incelenmesi
The investigation of mathematical proving processes of gifted students
Yazar: DUYGU DİNAMİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAN ULUSAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Teorem ispatlama = Theorem proving ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İspat = Proof

Özet:
Bu araştırmada, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Gaziantep ilindeki bir Bilim ve Sanat Merkezine (BİLSEM'e) devam eden üstün yetenekli 11. sınıf öğrencilerin matematiksel ispat yapma süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubuna katılım ölçütü olarak; öğrencilerin BİLSEM'e devam süreleri, İspat Görüşme Formundan ve İspat Tutum Ölçeğinden elde edilen veriler, matematik öğretmenlerinin öğrencilerin başarılarına yönelik görüşleri esas alınmıştır. Araştırmanın örneklemini belirlemek için yirmi beş öğrenciye 'İspat Görüşme Formu' ve 'İspat Tutum Ölçeği' uygulanmıştır. Görüşme formundan ve tutum ölçeğinden elde edilen veriler ve öğretmenlerinin görüşleri göz önünde bulundurularak klinik görüşme için beş öğrenci seçilmiştir. Öğrencilerin ispat yapma süreçlerinin incelenmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan 'İspat Klinik Görüşme Formu' uygulanmıştır. Klinik görüşmelerden elde edilen veriler, betimsel analiz tekniği ile Polat'ın (2018) analiz süreci aşamalarına göre analiz edilmiştir. Öğrenciler genel olarak ispatı anlayabilmiş ancak ispata yönelik yanlış ya da eksik yaklaşımlarda bulunmuş, uygun strateji geliştirmekte zorlanarak ispat sürecine dair açıklamalar yapamamışlardır. Elde edilen bulgulara göre üstün yetenekli öğrencilerin ispat yapma yeterlikleri bazında ispata yönelik bilgi/görüş ve tutuma sahip oldukları ancak ispat yapma sürecine dair becerilerinin/davranışlarının yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the mathematical proving processes of gifted students of 11th grade who attend a Science and Art Center (BILSEM) in Gaziantep in 2019-2020 academic year. In the research, case study, one of the qualitative research methods, was used. The research was carried out with students who determined by criterion sampling method. As a criterion for participation in the study group; the students 'attendance time to BILSEM, data obtained from the Proof Interview Form and the Proof Attitude Scale, the opinions of mathematics teachers about the students' achievements were taken as basis. In order to determine the sample of the research, 'The Proof Interview Form' and 'The Proof Attitude Scale' were applied to twenty-five students. Five students were selected for the clinical interview considering the data obtained from the interview form and attitude scale and the opinions of their teachers. 'The Proof Clinical Interview Form' which is prepared by the researcher was applied to examine proving processes of the students. The data which obtained from the clinical interviews were analyzed by using the descriptive analysis technique according to Polat's (2018) analysis process stages. The students were able to understand the proof in general, but made wrong or incomplete approaches to the proof, unable to make explanations about the proof process with having difficulty in developing the appropriate strategy. According to the findings, it has been concluded that gifted students have knowledge/opinion and attitude on proof, but their skills/behaviors for regarding the proving process are insufficient.