Statü belirleme mülakatının uluslararası korumaya erişim üzerindeki etkisi ve Türk Sığınma Hukukundaki yansımaları
The impact of status determination interview on access to international protection and its reflection on Turkish Refugee Law
Yazar: EDA NUR ŞAHANER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVA ÖVÜNÇ ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmada uluslararası koruma statü belirleme usulü özelinde mülakat işleminin önemi ve idari kararları sakatlama riski AİHM kararları ve İdare Mahkemeleri kararları üzerinden tespit edilmiştir. Bu doğrultuda "Mülakat işleminin uluslararası koruma statü belirleme usullerindeki önemi nedir?" sorusunun yanıtı mahkeme kararları incelenerek aranmıştır. AİHM ve İdare Mahkemeleri kararları araştırma evreni; "mülakat işlemiyle doğrudan ya da dolaylı olarak ilgili olan sığınma davaları" araştırma örneklemi olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında kararlar üzerinden hukuki analiz yapılması amaçlanmamıştır. Çalışmamız, uygulayıcılara mülakatın "etkinliğinin" uygulamada nasıl sağlanabileceği hususunda yol göstererek sistemin daha etkin, adil ve erişilebilir olmasına katkıda bulunması ve mülakat işlemi özelinde yapılacak diğer akademik çalışmalara temel kaynak oluşturması bakımından önemlidir. Çalışmamızın temel bulguları arasında şunlar yer almaktadır: (i) Hazırlık işlemi olmasına rağmen etkin şekilde yapılmayan mülakatın idari kararı sakatlama riski oldukça büyüktür. (ii) Mülakat işlemi özelinde kişinin kendisini en iyi şekilde ifade etmesini sağlayacak usulî standartlar geliştirilmelidir. (iii) Belirlenen standartlara uyulup uyulmadığını izlemek için gözlemler yapılmalı ve yerinde geri bildirim verilmelidir. (iv) Başvuru sahiplerinin mülakat öncesinde hak ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi mülakatın amacına uygun şekilde ilerlemesine katkıda bulunacaktır. (v) Vaka çalışanı, tercüman, idare ve mahkemeler Türkiye'nin sığınma alanındaki sorumluluklarını layıkıyla yerine getirebilmesi için daha fazla uzmanlaşma yoluna gitmelidir.

Abstract:
In this study, the significance of the interview in international protection status determination procedures and its potential to cripple the administrative decisions are analysed through the cases of ECtHR and Administrative Courts. Accordingly, the study seeks an answer to the question "What is the significance of the interview in status determination procedures?" by analysing the court decisions. Research population comprises the decisions of the ECtHR and Administrative Courts, while the research sample are "asylum cases (in)/directly related to the interview".  It is important to note that there was no concern to make legal analysis on the decisions. The relevance of our study can be explained by its ability to guide practitioners on how the 'effectiveness' of the interview can be ensured in practice, thereby contributing to a more effective, fair and accessible system, as well as providing a basis for further academic studies on the interview stage. The key findings of our study: (i) Although it is a non-executory act, an ineffective interview has a high potential of crippling the administrative decision. (ii) Procedural standards should be developed on the interview to ensure that the interviewee expresses himself/herself in the best possible way. (iii) Observations should be made and on-the-spot feedback should be provided to monitor compliance with the established standards. (iv) Counselling the applicants about their rights and obligations prior to the interview will contribute to the proper conduct of the interview. (v) Caseworkers, interpreters, administration and the courts should further specialize to fulfil Türkiye's responsibilities in the field of asylum.