Bilgisayar temelli iletişim aracının mekanik ventilatöre bağlı hastaların sözel olmayan iletişimlerini sağlamadaki etkinliği
Efficiency of the computer based communication tool in providing non-verbal communication of mechanically ventilated patients
Yazar: MELEK ERTÜRK YAVUZ
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜRSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bilgisayar ağları = Computer networks ; Bilgisayar destekli iletişim = Computer aided communication ; Konfor = Comfort ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İletişim engelleri = Communication barriers ; İletişim teknikleri = Communication techniques

Özet:
Araştırma mekanik ventilatöre bağlı olduğu için konuşamayan hastalara yönelik bir bilgisayar temelli iletişim aracı (BTİA) geliştirilmesi ve geliştirilen aracın sözel olmayan iletişimdeki etkinliğini değerlendirmek amacı ile deneysel olarak yapıldı.  Çalışma açık kalp ameliyatı sonrası mekanik ventilatöre bağlı 90 (45 deney, 45 kontrol) kalp ve damar cerrahisi yoğun bakım ünitesi hastası ile gerçekleştirildi. Veriler soru formları, iletişim gözlem formu, Glasgow koma skalası, perianestezi konfor ölçeği ve durumluk kaygı ölçeği kullanılarak toplandı. Deney grubu hastaları mekanik ventilatöre bağlı oldukları dönemde sağlık ekibi ile iletişim kurmak için BTİA'yı kullanırken; kontrol grubu hastaları kullanmadı. Araştırmada, kontrol grubu hastaların %82.2'sinin, deney grubu hastaların ise %20.0'sinin iletişim kurarken sorun yaşadıkları ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p=0.000). Deney grubu hastalarının %93.3'ü BTİA'nın; kontrol grubu hastalarının ise, %43.3'ü el-kol hareketlerinin en iyi iletişim yöntemi olduğunu belirtti. Deney grubundaki hastaların perianestezi konfor ölçeği puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek (p=0.000) ve durumluk kaygı ölçeği puanlarının anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlendi (p=0.000). Hastaların tamamının iletişim aracının kullanımını, kolay öğrenilebilir buldukları saptandı. Çalışma sonucunda geliştirilen BTİA'nın hastaların iletişim kurmasına yardımcı olduğu, konforunu arttırdığı ve kaygısını azalttığı belirlendi. BTİA konuşamayan hastaların çevreleri ile iletişim kurmaları için ülkemizde geliştirilen ilk resimli, sesli ve kullanıcı dostu bir uygulamadır. Bu uygulamanın konuşamayan diğer hastaların iletişimlerine olan etkisi farklı araştırmalarla değerlendirilebilir.


Anahtar Sözcükler: Bilgisayar Temelli İletişim Aracı, Kaygı, Konfor, Mekanik
Ventilasyon, Sözel Olmayan İletişim

Abstract:
The study was experimentally done in order to design a computer based communication tool (CBCT) for patients who are unable to speak due to being on mechanical ventilation and to explore efficacy of this tool upon non-verbal communication of these patients. The study was done with 90 patients (45 patients to the experimental group and 45 patients to the control group) who were on mechanical ventilation and stayed at intensive care unit of cardiovascular surgery after open-heart surgery. The data were collected using questionnaire forms, communication observation form, Glasgow coma scale, perianesthesia comfort scale,  state anxiety scale. The experimental group used the CBCT to communicate with health team when they were on mechanical ventilation but the control group did not. It was identified in the study that 82.2% of the control group and 20.0% of the experimental group had difficulty communication and the difference between the group was statistically significant (p=0.000). 93.3% of the experimental group told that the CBCT was the best communication method while 43.3% of the control group explained that hand and arm gestures were the best communication method. It was found that scores of Perianesthesia comfort of the experimental group were significantly higher than the control group (p=0.000) and their state anxiety scores were significantly lower (p=0.000). All the patients found use of the communication tool easy to learn. It was noted that the CBCT designed as a result of the study helped patients to communicate, increased their comfort and decreased their anxiety. The computer based communication tool was the first visual, verbal and user friendly application that was designed in Turkiye so that patients could communicate with others. Efficacy of this application upon communication of other patients who are unable to speak can be studied.


Keywords: Anxiety, Comfort, Computer Based Communication Tool, Mechanic
Ventilation, Non-Verbal Communication