Türkiye Selçukluları'nda zirai hayat
Agricultural life of the Turkish Seljuk
Yazar: ALİ ÇAKMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN GAZİ ÖZGÜDENLİ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci bölümde Türkiye Selçuklularızamanında kullanılan ziraat araç ve gereçleri ile uygulanan ziraî teknikler incelenmiştir.İkinci bölüm ise Türkiye Selçukluları zamanındaki ziraat ürünlerine ayrılmıştır.Birinci bölüm; sulama, su dolabı, gübreleme, saban ve tarla sürme, tohum, bel,orak, kazma, kürek, budama bıçağı, bahçe ziraatı, aşılama, bağcı-bağ bekçisi, harman,değirmen, mengene-hâne, stoklama ve ambar, gıda saklama yöntemleri, zararlı haşeratve bunlarla mücadele kısımlarından oluşmaktadır. Ziraatında ilk evresi olan sulama ilebaşlamaktadır. Özellikle hususi mülkiyete sahip topraklarda sulamanın daha sistematikolduğu ortaya konmakla birlikte tüm Selçuklu Anadolusu'nda sulu tarımın yapıldığıalanların azımsanmayacak boyutlarda olduğu görülmektedir. Sulama sisteminin enönemli öğelerinden biri olan su dolapları da Anadolu'da tespit edilen örnekleri veçalışma prensipleri ile ortaya konmuştur. Değirmen ve ambar konuları da oldukçaayrıntılı işlenmiştir.İkinci bölümde ise Selçuklu Anadolusu'nda, yetiştirilmesinden satılmasınakadar; buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır, darı, pirinç gibi tahılların serüveniylebaşlanmıştır. Yağ bitkileri olan; keten, susam, zeytin ile devam edilmiştir. Pamuk,haşhaş ve Hint keneviri, şeker gibi ziraat ürünler de ayrıntılarıyla işlenmiştir. Bununyanı sıra; bakla, burçak, fasulye ve börülce, mercimek ve nohuttan oluşan baklagiller;turp, şalgam, havuç, kerevizden oluşan turpgiller; soğan, sarımsak, pırasadan oluşansoğanlı sebzeler; kabak, hıyar, kavun, karpuz, ebucehil karpuzundan oluşan kabakgillerve diğer sebzeler, bazı baharatlar ve tohumlarda çalışmada önemli yer tutmaktadır.Çalışmada kaynaklardan Selçuklu Anadolusu'nda yetiştirildiği tespit edilen; Alıç,Armut, Ayva, Badem, Ceviz, Dut, Elma, Erik, Fındık, Fıstık, Hurma, İncir, Kayısı,Keçiboynuzu, Kestane, Nar, Sumak, Şeftali, Turunçgiller ve Üzüm olmak üzere yirmiyiaşkın meyvede incelenmiştir. Ürünlerin sonuna da kaynaklardan tespit edilen yirmiyeyakın ağaç türü ve otuza yakın çiçek türü de yetiştirilmesinden satışına kadar; ağaç veorman ziraatı ve çiçek ziraatı başlığı altında işlenmiştir.

Abstract:
There are two part in this thesis. First part includes agricultural technics andagricultural tools. Agricultural products are mentioned in the second part.First part includes these titles ; İrrigation, fertilizing, plough, plowing, seed,waist, sickle, digger, oar, pruning, grinder, store, vermin. it is started with wateringwhich is also the starting period of agriculture. Especially in private lands, it ismentioned that the watering was more systematic and watered-agriculture reachedregardable area in Anatolien Seljuk. Water wheel which is one of the most importantitems of watering systems. İt is introduced detailed with models found in Anatolia.Grinding machine and storehouse subjects are mentioned detailed as well.The second part begins with the cultuvation history of wheat, barley, rye, oaten,corn, millet, and rice. After that the oil plants ; linen, sesame, olive.Moreover cotton,poppy, Indian hemp, suggar are mentioned detailed. Besides, plants and fruits whichis determined that it is grown in Anatolia are broad bean, tare, bean, kidney bean,lentil, chickpea, radish, turnip, carrot, celery, onion, garlic, leek, bald, cucumber,melon, water melon, thorn apple, pear, quince, almond, hickory , mulberry , apple,plum, hazelnut , peanut, date, fig, apricot, chestnut, pomegranat, sumac, peach,citrus fruits, grape, and some spices. Finally, approximately twenty kind of tree andthirty kind of flower are determined.