Devlet başarısızlığı, egemen eşitlik ve uluslararası hukukta müdahale
State failure, sovereign equality and intervention in international law
Yazar: ABDULLAH AHMET BUYURAN
Danışman: PROF. DR. HİKMET KIRIK
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Milletlerarası hukuk =   ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Bu çalışma, uluslararası hukukun yapıtaşı olarak kabul edilen "devletlerin egemen eşitliği" ve "müdahale etmeme" prensiplerine yönelik olarak Soğuk Savaş bitimi öncesindeki güç dengesi ortamında paradigma halini alan durum ile Soğuk Savaş sonrası gelişen durum arasındaki söylemsel değişim ve hukuk yapım formlarındaki farklılıkları konu edinmiştir. Değişiminin izi sürülen değişken uluslararası hukuk olduğundan dolayı hukuk araştırma metodolojisi kullanılmıştır. Tezin bu metodolojisi içerisinde, mer'i uluslararası hukukun tespitine yönelik araştırmalar doktrinal bir araştırmayı teşkil ederken, kilit uluslararası hukuk kavramlarına ilişkin olarak icra edilen bilgi arkeolojisi, bu kavramların halihazır anlayışlarının gelişiminin izini sürerek mevcut söylemler ve temsillerin nasıl oluşturulduğunu, idame ettirildiğini ve hangi güç ilişkilerinin bunları günümüze taşıdığını göstermek açısından uygun bir metod olarak kullanılmıştır. Doktrinal olmayan hukuk araştırması kapsamında ise başarısız devlet söyleminin ve koruma sorumluluğunun söylemsel olarak egemenliği nasıl yeniden inşa etmeye başladığı ortaya konulmuştur. Bu nedenle, analiz düzeyi devletlerarası seviyede kabul edilmiş, doktrinal araştırma yönünden mer'i hukuk kuralları,  indoktrinal araştırma yönünden ise sosyal dünyamızı inşa eden olarak söylemler analiz birimini oluşturmuştur. Çalışma sonucunda tespit edilmiştir ki; Soğuk Savaş sonrasında gelişen durumda uluslararası hukuk, egemenlik kavramının devlet olmanın doğal bir uzantısı olmasının ötesinde, merkezi hükümet ve onun kurumlarının etkinliği ve sorumluluklarını yerine getirmeye istekli veya muktedir olup olmaması ile koşullandırıldığı bir kavrayışa doğru gitmiştir.  Egemenlik kavramındaki bu yeniden inşa ve uluslararası hukuktaki söylemsel evrilme, egemen eşitlik ve müdahale etmeme prensibinin, "başarısız" olarak adlandırılan devletlere uygulanmasında etkiler doğurmuştur. Bu paradigma değişimi, sadece devletlerin statülerinin kesin olmasına dayanan uluslararası hukukun istikrarını tehdit etmemekte, aynı zamanda diğer devletlere devletlik statülerinin garanti altında olmadığına dair uyarı göndermektedir.

Abstract:
This study deals with the difference in discourse and law making between the paradigmatic understanding occurred in the balance of power environment before the end of Cold War and the understanding that has emerged after the Cold War, with regard to the principles of "sovereign equality of states" and "non-intervention", which are accepted as the building blocks of international law. Since the variable whose change is traced is international law, the legal research methodology is used. Within this methodology of the thesis; while research on the determination of positive international law constituted a doctrinal research, an archeology of knowledge was also conducted regarding key international law concepts in order to trace the development of current understandings of these concepts, how existing discourses and representations were formed, maintained and what power relations are involved. Within the scope of non-doctrinal law research, it has been revealed how the failed state discourse and the responsibility to protect discursively reconstruct sovereignty. For this reason, the level of analysis has been accepted at the interstate level. The positive rules of law in the scope of doctrinal research and "discourses as the constructors of our social world" in the scope of indoctrinal research have formed the unit of analysis. As a result of the study, it was determined that; the concept of sovereignty which has been a natural extension of statehood, has moved towards an understanding that the central government and its institutions are conditioned by their effectiveness and whether they are willing or able to fulfill their responsibilities. This reconstruction in the concept of sovereignty and the discursive evolution in international law have had implications for the application of the principle of sovereign equality and non-intervention to the so-called "failed" states. This paradigm shift not only threatens the stability of international law, which is based on the certainty of states' status, but also warns other states that their statehood status is not guaranteed.