Debi süreklilik eğrilerinin matematik modelleri
Mathematical models of flow duration curves
Yazar: TUĞÇE NARİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER LEVEND AŞIKOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Su kaynakları çalışmalarında özellikle biriktirmesiz hidroelektrik tesislerinde, su alma yapılarında ve su kalitesi ile ilgili çalışmalarda kullanılan debi-süreklilik eğrisi (DSE), bir akarsuda debi ile bu debinin belli bir periyotta eşitlendiği veya aşıldığı zaman yüzdesini gösteren grafiktir. 
Bu çalışmada, Türkiye'nin batısında yer alan Gediz Havzasındaki önemli akarsuların debi süreklilik eğrileri (DSE) ele alınmıştır. Bu kapsamda önce günlük ve aylık debilerden elde edilen DSE'ler karşılaştırılmıştır. Daha sonra kuruyan akarsularda sağlıklı sonuçlar veren Yıllık Yüzdeler metoduyla DSE'ler elde edilmiştir. Son olarak da debi süreklilik eğrilerindeki belli olasılıklı debilerin (Q0,5, Q0,50, Q0,95) önemli havza büyüklükleriyle değişimi irdelenmiştir. 
Çalışmayla, günlük ve aylık debi süreklilik eğrilerinin karşılaştırılması sonucunda söz konusu bu eğrilerin hemen hemen çakıştığı, dolayısıyla günlük akım verisi eksik olan veya bulunamayan akarsularda debi süreklilik eğrilerinin aylık akımlardan da elde edilebileceği gösterilmiştir. Daha sonra elde edilen DSE'lerin %5, %50 ve %95 aşılma olasılıklarına karşılık gelen akım değerlerinin havzanın en önemli özelliklerini ifade eden ortalama eğim, ortalama yükseklik ve yağış alanı büyüklükleriyle güçlü regresyon ilişkisine (R2%5=0,987, R2%50=0,988, R2%95=0,969) sahip olduğu saptanmıştır. Böylelikle özellikle akım ölçümü yapılamayan veya eksik verisi bulunan havzalarda belli olasılıklı (%5, %50 ve %95 gibi) akımların, havza ortalama eğimi, havza ortalama yüksekliği ve yağış alanı ile başarılı bir şekilde tahmin edilebileceği gösterilmiştir.

Abstract:
The flow duration curve (FDC) used in water resources studies (such as water supply structures, water intake structures and water quality studies) is the graph showing the percentage of the flow rate in a stream versus the flow equalized or exceeded in a certain period. 
In this study, flow duration curve (FDC) of the major rivers in Gediz Basin, located in the west of Turkey, is discussed. Within this scope, the FDCs obtained from daily and monthly flows were compared at first. Subsequently, FDCs were obtained by using the Annual Percentages method, which gave healthy results in the dried rivers. Finally, the variation of the flow rates (Q0,05, Q0,50, Q0,95) with significant watershed sizes was investigated.
As a result of comparison of daily and monthly flow duration curves, it has been shown that these curves are almost overlapping, so that flow duration curves can be obtained from monthly flows in streams with missing daily flow data. The flow values corresponding to 5%, 50% and 95% exceedances obtained from the FDCs show a strong regression relation (R2%5=0,987, R2%50=0,988, R2%95=0,969) with the mean slope, average elevation and precipitation area expressing the most important characteristics of the basin. Thus, it has been shown that the flows of a certain probability (5%, 50% and 95%) can be estimated successfully with basin mean slope, basin average height and precipitation area.