Keloğlan animasyon filmi örneğinde kültürel animasyon ve kültür ekonomisi
Cultural animation and culture economy in the example Keloğlan animation movie
Yazar: ERKAN ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK TÜRKYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Canlandırma = Animation ; Canlandırma sanatı = Animation art ; Film = Film ; Kültür = Culture ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Kültürel ekonomi = Cultural economy ; Masallar = Tales

Özet:
Gelişen teknoloji ve değişen zaman şartları ile birlikte, folklorun inceleme alanında da köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Özellikle teknolojik gelişmeler, kültür üzerinde büyük etkilere neden olmuş, icra ve aktarım gibi konularda çeşitli değişiklikler meydana getirmiştir. Bunun sonucu olarak animasyon filmler, büyük oranda günümüzün kültür aktarıcıları konumuna gelmiştir. Bu çalışmada da öncelikle animasyon tarihi üzerinde durulmuş, animasyonun kültür üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve animasyonun Türkiye'de neden gelişme göstermediği tartışma konusu yapılmıştır. Bunun yanı sıra animasyon filmler vasıtasıyla kültür aktarımı yapılmasının, sahte folklor oluşturup oluşturmadığı; fakelore, geleneğin icadı ve uygulamalı folklor gibi kavramlar bağlamında tartışılmış ve bu tür bir aktarımın, gelenek değişmesi şeklinde değerlendirilmesi gerektiği saptanmıştır. Tezde inceleme konusu yapılan bir başka konu ise TRT Çocuk kanalında yayınlanan Keloğlan Masalları adlı animasyon filmdir. Adı geçen filmin ilk 3 sezonundaki yaklaşık 100 bölüm incelenerek buradaki kültür ögeleri tespit edilmiş ve bunun üzerinden, folklorik ögelerin animasyon filmlerde kullanımına dair eleştirel bir inceleme yapılmıştır. Yine bu bölümde kültürel ögelerin animasyon filmlerdeki kullanımları üzerine çeşitli önerilere yer verilmiştir. Ayrıca animasyon filmler, çağdaş kültür aktarıcıları olmanın yanı sıra; kırtasiye ürünlerinden oyuncağa, giyimden eğlence sektörüne büyük bir pazar da oluşturmaktadırlar. Çalışmanın son bölümünde ise animasyon filmlerin doğurduğu ekonomi, kültür ekonomisi-kültür aktarımı bağlamında çözümlenmeye çalışılmış ve animasyon filmlerin oluşturduğu kültür ekonomisi konusunda çeşitli tespitlere ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Radical changes have occurred in the investigation field of folklore together with the developing technology and time conditions. Particularly the developing technologies have led to substantial impact on culture and several changes have occurred on its performance and transmission issues. As a result the animation movies has become the cultural inheritors to a large extend. In this study particularly the history of animation is mentioned and the impact of animation on culture is investigated comparatively and the issue of why animation did not show sufficient development in Turkey is discussed. In addition to it, the issue of whether or not cultural transmission through animation movies has led to "fakelore" (fake folklore), fakelore is discussed with respect to such concepts as for the invention of the tradition and applied folklore and it is determined that said type of transmission should be evaluated as a change in traditions. Another issue that is discussed in the article is the animation movie titled the Tales of Keloğlan which is broadcasted in the TRT (Turkish Radio and TV) Children's Channel. Approximately 100 films of said movie during the first 3 sessions and the cultural elements in it are observed and thereafter a critical investigation is carried out about the use of cultural elements in animation movies in this section. Again several proposals are presented about the use of cultural elements in animation films. Also the animation films in addition to being contemporary cultural transmitters yield to a substantial market from office materials to toys, from clothes to recreation sector. In the last part of the article, the economy which the animation movies created is attempted to be analyzed as for the culture economy – cultural transmission and some attestations and proposals about the culture economy which the animation films have led to are presented.