Tasarımda renk tercihlerini belirleyen kriterler ve mekan tasarımı kapsamında bu kriterlerin öncelikleri üzerine bir değerlendirme
Criteria that determine color preferences in design and an evaluation on the priorities of these criteria within the scope of space design
Yazar: ÇİSEM BOZBEK
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT TURGAY ARPACIOĞLU ; DOÇ. DR. ELİF SÖNMEZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Renk seçimi = Color selection ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Hayatımızın her alanında biz farkında olarak ya da olmayarak bizi yönlendiren, 
duygularımızı harekete geçiren, algılarımızı yöneten unsurlar bulunmaktadır. Bunların 
en önemlilerinden biri renklerdir. Renkler günlük yaşamımızda; görsel sanatlar, moda, 
tasarım, mimarlık, psikoloji, pazarlama gibi pek çok alanda kullanılmaktadır. Renkler, 
üzerimizde çok fazla etki yaratarak eylemlerimizi ve duygularımızı 
şekillendirmektedir. Renklerin kullanıcılar üzerinde yarattığı etkiler çok sayıda 
parametreye bağlıdır. Bu parametreler renklerin kullanıldığı alana bağlı olarak 
farklılıklar gösterir. Bu çalışmada mekan tasarımı disiplini üzerinden renklerin istenen 
algıyı yaratmak, kullanıcılarda arzu edilen duyguları ortaya çıkarmak ve onların 
eylemlerini amaçlanan doğrultuda yönlendirmek için tasarımcı tarafından renk seçimi 
yapılırken hangi değişkenlerin nasıl ele alınması gerektiğini ortaya koymak ve bu 
değişkenleri yeni bir sınıflandırmayla ifade etmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda 
öncelikle, birinci bölümde renk seçim kriterlerine değinilen çalışmalar incelenerek bu 
çalışmalarda kriterlerin nasıl sınıflandırıldığı anlatılmıştır. İkinci bölümde, mekan ve 
mekanda renk kavramları açıklanmış, mekanda renk seçiminin önemi üzerinde 
durulmuş ve literatür çalışmalarının ortaya koyduğu sınıflandırma yöntemleri 
sentezlenip yorumlanarak ortaya özgün bir sınıflandırma sistemi ortaya konulmuştur. 
Üçüncü bölümde, bu sınıflandırma sisteminde yer alan bütün kriterlerin mekan 
tasarımında renk seçimini nasıl etkilediği yapılan literatür çalışmaları üzerinden elde 
edilen bilgiler aracılığıyla anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise Altınbaş Üniversitesi 
İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü müfredatında yer alan İÇT398 kodlu "Renk 
Teorisi ve Uygulamaları" dersi kapsamında yapılan bir çalışmayla kriterlerin 
öncelikleri belirlenmiştir.

Abstract:
In every area of our lives, there are elements that direct us, activate our emotions and 
manage our perceptions, whether we are aware of it or not. One of the most important 
of these is color. Colors are used in many fields of our daily life such as visual arts, 
fashion, design, architecture, psychology and marketing. Colors have a great impact 
on us, shaping our actions and emotions. The effects of colors on users depend on 
many parameters. These parameters differ depending on the area where the colors are 
used. In this study, it is aimed to reveal which variables should be handled by the 
designer while choosing colors and to express these variables with a new classification 
in order to create the desired perception of colors through the discipline of space 
design, to reveal the desired emotions in users and to direct their actions in the intended 
direction. In this context, first of all, the studies on the color selection criteria were 
examined and how the criteria were classified in these studies was examined in the 
first chapter. In the second part, the concepts of space and color in space are explained, 
the importance of color selection in space is emphasized, and a unique classification 
system is put forward by synthesizing and interpreting the classification methods 
revealed by the literature studies. In the third chapter, how all the criteria in this 
classification system affect the choice of color in space design is explained one by one 
through the information obtained from the literature studies. In the fourth chapter, the 
priorities of the criteria were determined with a study conducted within the scope of 
the "Color Theory and Applications" course which is coded "ICT398" in the 
curriculum of Altınbaş University, Department of Interior Architecture and 
Environmental Design.