AK Parti teşkilatlarının demokratik değerlere bakışı üzerine karşılaştırmalı bir analiz: Milli görüşten muhafazakâr demokrasiye
A comparative analysis on AK Party organizations' attitude towards democratic values: From national vision to conservative democracy
Yazar: NUREDDİN NEBATİ
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ŞENGÜL ; PROF. DR. YILMAZ BİNGÖL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Demokrasi = Democracy ; Demokratik değerler = Democratic values ; Milli görüş = National idea ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Milli Görüş hareketinin içinden çıkan AK Parti'nin varlık koşullarını yaratan zemini ve partinin bu gelenekten farklılaşan ve benzer kalan kimi yönlerini analiz etmek, onu belirleyen kavramlar dünyası, politik atmosfer ve tarih üzerine derinlikli bir çalışmayı gerekli kılmaktadır. AK Parti'nin sahiplendiği ve yeniden ürettiği "muhafazakar demokrat" siyaset, bu kimliği oluşturan bileşen ve kavramlardan bir çeşit uyum ve harmoni yaratma ihtiyacına denk düşmektedir. Dolayısıyla "muhafazakar demokrat" siyasi çizgiyi belirleyen kavramların analiz edilmesi çalışmamızın başlangıç noktasını oluşturmaktadır. Demokrasi kavramının tarihsellik içindeki gelişimi, kapsamının genişlemesi ve bu kavramın dinle kurduğu ontolojik karşıtlığın çözülerek, otantik varoluş ve aidiyetlere yaşam alanı tanıyan bir yapıya evrilmesi ve bu dönüşümü yaratan koşullar irdelenmiştir. İslam'ın özsel olarak demokrasi ile kurduğu ilişki, bu ilişkinin boyutları ve kavrama yaptığı katkı değerlendirilmiştir.  

Yenilikçi kanadın Milli Görüş'ten kopması ve AK Parti'nin kurulması ile sonuçlanan dönüşüm süreci; hareketin tarihi, içinden çıktığı gelenek ve bu geleneğin dayandığı kod ve semboller, modernlikle kurduğu ilişki analiz edilmeden tahlil edilemez. Bu bağlamda İslamcı bir hareket olan Milli Görüş'ün kendinden önceki İslamcılarla benzeşen ve farklılaşan yönleri, Milli Görüş'ün merkez ile kurduğu ilişki, bu ilişkinin hareketi dönüşüme zorlayan yönleri analiz edilmiştir. Milli Görüşçü partiler olan Milli Nizam, Milli Selamet, Refah ve Fazilet partilerinin siyasi çizgileri ve geçirdikleri dönüşüm değerlendirilmiştir. AK Parti'nin Milli Görüş geleneğinden ne ölçüde farklılaştığı ya da benzeştiği analiz edilmeye çalışılmıştır. 

Araştırmanın amacı AK Parti Teşkilatları demokratik değerlere nasıl baktığını ortaya koymaktır. AK Parti'nin kurulması ile sonuçlanan Milli Görüş içindeki değişim süreci teşkilat üyelerinin değer algıları üzerinden analiz edilmiştir. Bir kıyas ilişkisi kurulabilmesi için kontrol grubu olarak Milli Görüş Hareketi'nin son durağı olan Saadet Partisi teşkilat üyeleri seçilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Milli Görüş, Muhafazakar Demokrasi, AK Parti, İslamcılık, değer algısı

Abstract:
SUMMARY


Analysing the transformation and the unique stance of AK Party requires an elaborated study on its founding conceptual sphere, the political climate, and history. AK Party's reproduced "conservative democratic" politics corresponds to the need to create a sort of harmony between the constitutive elements and concepts of this identity. The first part of this study, therefore, analyses the essential concepts of "conservative democratic" synthesis. It examines both the historical development and extension of the concept of democracy, and its restructuring which, as a result of the end of its ontological conflict with religion, has enabled authentic life styles and rapport to live together, as well as the conditions of this transformation. This study also assesses the essential relationship between Islam and democracy, its dimensions, and Islamic contribution to the concept of democracy. 
 
   It's almost impossible to understand the transformation of AK Party, without analysing its history, the tradition, with its basic codes and symbols, from which the party emerged, and its relationship with modernity. In this context, the differences and similarities between the Islamic movement of Milli Görüş and previous movements, its relationship with the center, and the aspects of this relationship which have imposed a transformation on the movement have been analysed. There is also a discussion about the political parties in the line of Milli Görüş, namely Milli Nizam, Milli Selamet, Refah, and Fazilet, and their political stance and transformation, as well as about AK Party's unique political structure, which differs from the tradition of Milli Görüş.

The main concern of study is to reveal AK Party organisations' viewpoint on democratic values. The transformation of AK Party has been analysed according to the party members' value judgements. In order to provide a comparison, the members of Saadet Party, the ultimate political party of Milli Görüş, are chosen as a control group.

Keywords: National Vision, Conservative Democracy, AK Party, Islamism, Value, Judgement