Ortaokul öğrencilerinin 21. Yüzyıl becerileri ile dijital okuryazarlık öz yeterliklerinin incelenmesi
Investigation of middle school students' 21st Century skills and digital literacy self-efficacy
Yazar: HİLAL DOYRAN
Danışman: DOÇ. DR. CANSES TİCAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl becerileri ile dijital okuryazarlık öz yeterliklerini incelemektir. Nicel araştırmanın benimsendiği bu çalışma, ilişkisel tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerini belirlemek için Kalemkuş ve Özek (2022) tarafından geliştirilen "Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği" ve dijital okuryazarlık öz yeterliklerini belirlemek için Süslü (2022) tarafından geliştirilen "Dijital Okuryazarlık Öz Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Muğla ili Yatağan ilçe merkezinde 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 453 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde Frekans, Yüzde, Bağımsız Örneklemler t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Post-Hoc Testleri (LSD, Scheffe ve Dunnett's C) ve Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerinin ve dijital okuryazarlık öz yeterliklerinin "orta değerin üzerinde" olduğu belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerinde cinsiyet değişkenine göre "iletişim", "iş birliği", "eleştirel düşünme ve problem çözme", "medya okuryazarlığı", "bilgi, iletişim teknoloji okuryazarlığı", "sosyal sorumluluk ve uyum", "girişimcilik ve öz yönetim" alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında kızlar lehine anlamlı fark belirlenmiştir. 21. yüzyıl becerilerinin sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı belirlenmiştir. 21. yüzyıl becerileri anne eğitim durumu değişkenine göre incelendiğinde "bilgi, iletişim ve teknoloji okuryazarlığı" ve "liderlik" alt boyutlarında anne eğitim durumu yüksek olanlar lehine; baba eğitim durumu değişkenine göre "iş birliği", "eleştirel düşünme ve problem çözme", "yaratıcılık ve yenilikçilik", "medya okuryazarlığı", "bilgi, iletişim ve teknoloji okuryazarlığı", "sosyal sorumluluk ve uyum", "girişimcilik ve öz yönetim" ve "liderlik" alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında baba eğitim durumu yüksek olanlar lehine anlamlı fark belirlenmiştir. 21. yüzyıl becerileri evde internet bağlantısı olması durumu değişkenine göre "bilgi, iletişim ve teknoloji okuryazarlığı" alt boyutunda evinde internet bağlantısı olanlar lehine anlamlı farklılık göstermiştir. 21. yüzyıl becerileri evde bilgisayar-tablet veya akıllı telefon olması durumu değişkenine göre "iletişim" ve "bilgi, iletişim ve teknoloji okuryazarlığı" alt boyutlarında evde bilgisayar-tablet veya akıllı telefon olanlar lehine anlamlı fark göstermiştir. Ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık öz yeterlikleri cinsiyet değişkenine göre "dijital bilgiye erişim/ bilgi ve veri okuryazarlığı" ve "dijital teknolojiye ilgi ve yeterlilik-problem çözme" alt boyutlarında kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık göstermiştir. Dijital okuryazarlık öz yeterlikleri sınıf düzeyi değişkenine göre incelendiğinde "dijital iletişim ve iş birliği", "dijital güvenlik-etik-gizlilik", "dijital teknolojiye ilgi ve yeterlilik-problem çözme" alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında 6. sınıf öğrencilerinin puan ortalamalarının 7. ve 8. sınıflara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Dijital okuryazarlık öz yeterliklerinin anne eğitim durumu değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Dijital okuryazarlık öz yeterlikleri baba eğitim durumu değişkenine göre "dijital bilgiye erişim/ bilgi ve veri okuryazarlığı", "dijital içerik oluşturma", "dijital teknolojiye ilgi ve yeterlilik-problem çözme" alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında baba eğitim durumu yüksek olanlar lehine anlamlı fark göstermiştir. Dijital okuryazarlık öz yeterlikleri evde internet bağlantısı olması durumu değişkenine göre "dijital güvenlik-etik-gizlilik" ve "dijital teknolojiye ilgi ve yeterlilik-problem çözme" alt boyutlarında ve ölçeğin tamamında evinde internet bağlantısı olanlar lehine anlamlı farklılık göstermiştir. Dijital okuryazarlık öz yeterliklerinin evde bilgisayar-tablet veya akıllı telefon olması durumu değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin, 21. yüzyıl becerileri ve dijital okuryazarlık öz yeterlikleri arasında yüksek düzeyde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of the current study is to investigate middle school students' 21st century skills and digital literacy self-efficacy. The study employed the relational survey model, one of the quantitative research models. As the data collection tools, the "Comprehensive 21st Century Skills Scale" developed by Kalemkuş and Özek (2022) was used to determine students' 21st century skills, and the "Digital Literacy Self-Efficacy Scale" developed by Süslü (2022) was used to determine their digital literacy self-efficacy. Additionally, a "Personal Information Form" developed by the researcher was used to determine the demographic characteristics of the students. The sample of the study is comprised of 453 sixth, seventh and eighth grade students attending middle schools in the Yatağan district of Muğla province in the 2023-2024 school year. The collected data were analyzed using the SPSS 22 program package. In the analysis of the collected data, frequencies, percentages, Independent Samples t-test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Post-Hoc Tests (LSD, Scheffe and Dunnett's C) and Correlation Analysis were used. As a result of the study, it was determined that students' 21st century skills and digital literacy self-efficacy are above the medium level. The middle school students' 21st century skills were found to vary significantly depending on gender in the sub-dimensions of "communication", "collaboration", "critical thinking and problem solving", "media literacy", "information, communication, technology literacy", "social responsibility and adaptation", "entrepreneurship and self-regulation" and in the whole scale in favour of the female students. It was found that 21st century skills of the students did not vary significantly depending on the grade level variable. Moreover, 21st century skills of the students were found to vary significantly depending on the mother's education level in the sub-dimensions of "information, communication, technology literacy" and "leadership" in favour of the students whose mothers' education level was high. Furthermore, 21st century skills of the students were found to vary significantly depending on the father's education level in the sub-dimensions of "collaboration", "critical thinking and problem solving", "creativity and innovativeness", "media literacy", "information, communication, technology literacy", "social responsibility and adaptation", "entrepreneurship and self-regulation" and "leadership" and in the whole scale in favour of those whose fathers' education level was high. Moreover, 21st century skills of the students were found to vary significantly depending on the variable of having internet connection at home in the sub-dimension of "information, communication, technology literacy" in favour of those having internet connection at home. 21st century skills were also found to vary significantly depending on the variable of having a computer-tablet or smart phone at home in the sub-dimensions of "communication" and "information, communication, technology literacy" in favour of those having a computer-tablet or smart phone. The middle school students' digital literacy self-efficacy was found to vary significantly depending on gender in the sub-dimensions of "access to digital information/information and data literacy" and "interest and competence in digital technology-problem solving" in favour of the female students. The students' digital literacy self-efficacy was found to vary significantly depending on the grade level variable in the sub-dimensions of "digital communication and collaboration", digital security-ethics-privacy" and "interest and competence in digital technology-problem solving" and in the whole scale in favour of the sixth graders. It was also found that digital literacy self-efficacy did not vary significantly depending on the mother's education level. On the other hand, digital literacy self-efficacy was found to vary significantly depending on the fathers' education level in the sub-dimensions of "access to digital information/information and data literacy", "creating digital content" and "interest and competence in digital technology-problem solving" and in the whole scale in favour of those whose fathers' education level was high. Moreover, digital literacy self-efficacy was found to vary significantly depending on the variable of having internet connection at home in the sub-dimensions of "digital security-ethics-privacy" and "interest and competence in digital technology-problem solving" and in the whole scale in favour of those having internet connection at home. Digital literacy self-efficacy did not vary significantly depending on the variable of having a computer-tablet or smart phone. A high, positive and significant correlation was found between the middle school students' 21st century skills and digital literacy self-efficacy.