Algılanan ebeveyn yetiştirme davranışları, baba katılımı ve sorumluluk tutumlarının bağımlılık şiddetine etkisi
The effect of perceived parental breeding behaviors, father i̇nvolvement and attitudes of responsibility on addiction
Yazar: RABİA KARANFİL
Danışman: PROF. DR. HİLMİYE NESRİN DİLBAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Baba katılımı = Father involvement ; Bağımlılık = Dependency ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Sorumluluk = Responsibility ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yürüttüğümüz araştırma; ebeveyn yetiştirme tutumları, baba katılımı ve sorumluluk tutumlarının bağımlılık şiddetine etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda NP İstanbul Beyin Hastanesi ve Yeşilay Danışmanlık Merkezi'nde (YEDAM) tedavi gören madde bağımlısı hastalara ve sosyal medya aracılığı ile gönüllü olarak katılım sağlamak isteyen aktif madde kullanımı olan bireylere ölçekler uygulanmıştır. Araştırmaya 127 (%17,3'ü kadın, %82,7'si erkek) birey gönüllü olarak katılım sağlamıştır. Kişilere; Demografik Bilgi Formu, Baba Katılım Ölçekleri, Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği (A-B), Kişisel Sorumluluk Ölçeği ve Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) uygulanmıştır. 
Verilerin analizinde SPSS 16.0 programı kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri ve madde kullanım yaşı, ailede madde kullanım öyküsü ve kimin isteği ile tedavi olduğu bilgileri frekans ve yüzde tablolarında gösterilmiştir. Analiz kısmında; t testi, ANOVA, Pearson Korelasyonu ve LSD post hoc yöntemlerinden faydalanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi 0,05 (p<0,05) olarak belirlenmiştir.
Edinilen bulgulara göre; bağımlı bireylerin yaşamının ve gelişiminin çeşitli dönemlerinde mevcut baba katılımına ilişkin beklentilerinin karşılanmadığı görülmüştür. Hem anne hem de babadan algılanan aşırı koruyuculuk, reddedicilik tutum puanı ile tanı, yaşam üstüne etkileri ve bağımlılık şiddeti puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. 
Yapılan analizler sonucu değişkenler incelendiğinde; bağımlılık şiddeti üzerinde en önemli etkinin kişisel sorumluluk değişkenine ait olduğu görülmüştür. Edinilen bulgulara göre kişisel sorumluluğun yüksek düzeyde olması bağımlılık şiddetini azaltmakta veya diğer bir ifadeyle kişisel sorumluğun düşük düzeyde olması bağımlılık şiddetini artırmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Baba katılımı, ebeveyn tutumu, kişisel sorumluluk, bağımlılık şiddeti.

Abstract:
The research we conducted; It aimed to examine the effects of parenting attitudes, father involvement and responsibility attitudes on addiction violence. In line with this purpose, scales were applied to substance user patients receiving treatment in NP Istanbul Brain Hospital and Yesilay Counseling Center (YEDAM) and active substance users who wanted to participate voluntarily through social media. 127 (17.3% female, 82.7% male) individuals participated in the study voluntarily. Demographic Information Form, Father İnvolvement Scales, Short-Embu (My Memorıes Of Upbrıngıng , Personal Responsibility Scale And Addiction Profile Index (BAPI) were applied to the individuals.
SPSS 16.0 program was used to analyze the data. Participants' demographic characteristics, age at onset of substance use, family history of substance use, reasons for being treated are shown in the chart of frequencies and percentages. In the analysis part; t test, ANOVA, Pearson Correlation and LSD post hoc methods were used. The significance level in the analyzes was determined as 0.05 (p <0.05).
According to the findings obtained; It was observed that the current expectations of paternal involvement in various aspects of the life and development of dependent individuals were not met. A positive and significant relationship was found between the overprotection, rejection attitude score, effects on life and addiction severity scores, which are perceived by both parents.
When the variables are examined as a result of the analysis; It has been observed that the most important effect on the severity of addiction belongs to the personal responsibility variable. According to the findings, high level of personal responsibility decreases the severity of addiction, or in other words, low level of personal responsibility increases the severity of addiction.
Keywords: Father involvement, parental attitude, personal responsibility, addiction severity.