Ağırlık denetimine yönelik diyet uygulamalarının ve tartılma sıklığının mental iyi oluş ve beden algısı üzerindeki ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of weight-loss diet practices and weighing frequency on mental well-being and body image
Yazar: ALARA KERİMLER
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, kilo kaybına yönelik diyet uygulamalarının mental iyi oluş ve beden algısı ile ilişkisini hiç diyet yapmamış olan, geçmişinde diyet yapmış olan ve aktif olarak diyet yapmakta olan gruplar arasında değerlendirmektir. Buna ek olarak, ağırlık kaybına yönelik diyetlere yönelen katılımcıların temel motivasyonlarını ve tercih edilen diyet yöntemlerini taramak, diyet sıklığının ve tartılma sıklığının da mental iyi oluş ve beden algısı ile ilişkisini araştırmaktır.
Araştırmaya Türkiye'nin farklı illerinden 18-65 yaş aralığında 518 yetişkin birey katılmıştır. Katılımcılar, sosyodemografik form, Vücut Algısı Ölçeği ve Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği'ni doldurmuşlardır. Verilerin analizi için SPSS v26 programı kullanılmıştır. Geçmişte diyet yapmış ve diyet yapmakta olan katılımcıların diyet motivasyonlarına bakıldığında, sırası ile, sağlıklı ve görünümün kilo verme isteğinin temel sebepleri olduğu gözlemlenmiştir. Tercih edilen diyet yöntemlerine bakıldığında ise kişilerin kendi bilgileri doğrultusunda daha sağlıklı beslenmeleri,  uzman desteğinde diyet listesi takip etmeleri ve kendi bilgi çerçeveleri doğrultusunda enerji alımlarını kısıtlamaları öne çıkmıştır. Geçmişte diyet yapmış olan veya diyet yapmakta katılımcıların diyet sıklıkları ile beden algısı ve mental iyi oluş puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Tartılma sıklığı ile vücut algısı puan ortalamaları arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu; ancak tartılma sıklığı ile mental iyi oluş arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Hiç diyet yapmayan ve geçmişte diyet yapmış olan katılımcıların vücut algısı ve mental iyi oluş puan ortalamalarının, aktif diyet yapan katılımcıların puan ortalamasından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Aktif diyet yapan katılımcıların beden kitle indeksi, arzulanan beden kitle indeksi, vücut algısı ve mental iyi oluş puan ortalamaları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the relationship between weight-loss diet practices, mental well-being and body image among groups that have never dieted, dieted in the past and are on a diet actively. In addition, it is aimed to evaluate the main motivations and preferred diet methods of the participants who turn to diets for weight loss and to analyse the relationship between dieting and weighing frequency with mental well-being and body image.

518 adult individuals between the ages of 18-65 from different provinces of Turkey participated in the research and completed the sociodemographic form, the Body Image Scale, and the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale. The SPSS v26 program was used for data analysis. Looking at the dietary motivations of the participants who have dieted in the past and are on a diet, health and appearance were observed as the main reasons for the desire to lose weight, respectively. When the distribution of preferred dieting methods is examined, it has come to the forefront that people eat healthier in line with their own knowledge, follow a diet list with expert support, and restrict their energy intake in line with their own information framework, respectively. A significant negative correlation was found between dieting frequencies and body image and mental well-being mean scores of participants who dieted in the past or are on a diet. While a negative and statistically significant relationship was found between the frequency of weighing and the mean score of body image, no statistically significant relationship was observed between the frequency of weighing and mental well-being. It has been revealed that the mean score of body image and mental well-being of the participants who have never dieted and dieted in the past are significantly higher than the mean score of the participants who are on a diet actively. It was concluded that there was no statistically significant relationship between the body mass index, desired body mass index, body image and mental well-being mean scores of the participants who are on diet actively.