Diyabetli yaşlı bireylerde kırılganlık düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The evaluation of the relation between frailty level and quality of life in elderly diabetes individuals
Yazar: YAĞMUR SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Diyabet, yaşam kalitesini etkileyen ve kırılganlığa sebep olabilen kronik metabolik bir
hastalıktır. Yaşlanma ile ilişkili bir hastalık olarak kabul edilen ve ivme kazanmaya devam
eden ciddi bir küresel sağlık sorunudur. Araştırma, yaşlı diyabetli bireylerde kırılganlık ile
yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile planlandı.
 Araştırma, bir aile sağlığı merkezi ve bir eğitim araştırma hastanesine başvuran 65 yaş ve
üzeri toplam 210 diyabetli birey ile yapıldı. Araştırmada; yaşlı bireylerin sosyo-demografik
ve diyabetle alakalı özelliklerini değerlendiren Yaşlı Bireyleri Tanıtıcı Bilgi Formu,
Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS) ve EuroQol-Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği (EQ-5D-5L)
kullanılmıştır.
 Olguların %66,2'si (n=139) kadın, %74,3'ü (n=156) evli, %61,0'ı (n=128) ilköğrenim
düzeyine sahip olduğu saptandı. Olguların %18'inin (n=38) kırılgan olmadığı, %24,3'ünün
(n=51) görünürde savunmasız olduğu, %20,5'inin (n=43) hafif kırılgan olduğu, %20,5'inin
(n=43) orta kırılgan olduğu ve %16,7'sinin (n=35) ise şiddetli kırılgan olduğu saptanmıştır.
Edmonton kırılganlık ölçeği ile eq-5d-5l yaşam kalitesi ölçeği arasında negatif yönlü ve orta
düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=-0,659; p<0,01). VAS değeri (β=-
0,040; p<0,05) değişkeninin kırılganlık düzeyi üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip
olduğu görülmektedir. Kırılganlık üzerinde yaş (β=0,273, p<0,001), erkeklere göre kadınlar
(β=0,157, p<0,05) ve yalnız yaşamaya göre aile ile yaşama durumu (β=0,163, p<0,05) pozitif ve
bekarlara göre evli olma (β=-0,277, p<0,01) negatif etkiye sahiptir (F (15,161) =6,692, R 2 =0,384,
p<0,001).
 Yaşlı diyabetli bireylerde yaşam kalitesinin kırılganlık ile anlamlı bir ilişki içinde olduğu
saptanmıştır. Yaşam kalitesi düşük olan diyabetli yaşlılarda kırılganlık daha fazladır. Diyabet
yönetiminde kırılganlık ve yaşam kalitesi düzenli olarak değerlendirilmelidir. Gelecek
araştırmalarda bu ilişkinin boyutlarının ve katkı sağlayıcıların irdelenmesi önerilir.

Abstract:
Diabetes is a chronic metabolic disease that affects quality of life and can lead to frailty. It is
a serious global health problem that is considered an aging-related disease and continues to gain
acceleration. Study aimed to investigate the relation between frailty and quality of life with the
elderly diabetic people.
 Study was conducted with 210 elderly diabetic patients who applied to one of the family
health centers and a research and training hospital. Data was collected with an Elderly Individuals
Introductory Information Form that includes 19 questions regarding socio-demographic features
and characteristics of diabetes, Edmonton Frail Scale (EFS) and EuroQol- Quality of Life
Assessment Scale (EQ-5D-5L).
 66.2% (n = 139) of the cases were female, 74.3% (n = 156) were married and 61.0% (n =
128) were elementary school graduates. 18% (n = 38) of the cases were not frail, 24.3% (n = 51)
were vulnerable, 20.5% (n = 43) were mild frailty, 20.5% (n = 43) were moderate frailty and
16.7% (n = 35) were severe frailty. There was a negative and moderate correlation between
Edmonton Frail Scale (EFS) and EQ-5D-5L-EuroQol- Quality of Life Assessment Scale (r=-
0,659; p<0,01). The VAS value (β=-0,040; p<0,05) has a negative and significant effect on the
frailty.

 Quality of life was found to be significantly correlated with fragility in elderly people with
diabetes. Elderly diabetic people with poor quality of life have greater frailty. Frailty and quality
of life should be evaluated regularly in diabetes management. In future researches, it is
recommended to examine the dimensions of this relationship and the contributors.