Gambiyalı Şeyh Ali Badara Fayı'nın ilmi şahsiyeti ve güncel bazı fıkıh problemlerine ilişkin görüşleri
The Scholarly personality of Gambian Sheikh Ali Badara Fayi and his views on some contemporary fiqh issues
Yazar: BASİRU TOURAY
Danışman: DOÇ. DR. MENDERES GÜRKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, Şeyh Ali Badara Fayı (1885-1965)'nın yaşamını ve İslam Hukuku'na ait görüşlerini inceleyip anlatarak; Şeyh'in Gambiyalı alimlere bir örnek teşkil etmesini ve böylece Gambiya halkı arasındaki sorunların çözülmesine katkı vermeyi hedeflemektedir. 
Bu çalışmamızda ilk olarak, Şeyh Ali Badara Fayı'nın hayatı ve ilmi kişiliği anlatılmakta; eğitimi, hocaları, öğrencileri ve ardında bıraktığı eserler hakkında özlü bilgiler verilmektedir. Gambiya'nın yetiştirdiği en büyük alimler arasında yer alan Şeyh Ali Badara Fayı, hayatını İslam'ı öğrenmeye ve öğretmeye adamıştır. Gambiya'da başladığı tahsil hayatına Senegal'de devam eden Şeyh, çağının önemli alimlerinden farklı alanlarda ders alma fırsatı bulmuştur. Özellikle tefsir, fıkıh, şiir, ve astroloji konularına önem göstermiştir. Senegal'deki eğitimini tamamladıktan sonra Gambiya'ya dönüp dersler vermiştir. Şeyh Ali Badara Fayı'nın güzel ahlakı, öğrencilerinin ve çağdaşı diğer alimlerin saygısını kazanmasını sağlamıştır. Öğretimde Sünni İslam'ın metodunu benimseyen Şeyh, döneminin zor kitaplarını okumalarında öğrencilerine sağladığı yardımlarla, büyük alim anlamına gelen ve o dönemde çok az kişiye verilen "Karamo" ünvanına layık görülmüştür.
Çalışmamızın ikinci kısmında, Gambiyalı Şeyh Ali Badara Fayı'nın Bazı Güncel Fıkıh Problemlerine İlişkin Görüşleri "Fıkıh-İbadet " ve "Fıkıh-Muamelat" adıyla iki başlıkta incelenmekte olup Şeyh'in fıkhi görüşleri, öncelikle mümkün olduğunca Kur'an ayetleri ve sünnet delilleriyle ortaya konmaktadır. Sonrasında söz konusu görüşler fıkhın diğer delilleriyle desteklenmektedir. Fıkıh-İbadet bağlamında Şeyh'in, cami inşası, onarımı ve camide yapılması uygun olmayan davranışlar vb. konular hakkındaki görüşleri detaylıca anlatılmış ve analizi yapılmıştır.
Fıkh-Muamelat bölümünde ise Şeyh Ali Badara Fayı'nın evlilik hukuku konusundaki görüşleri ele alınmaktadır. Şeyh, nikah konusunda tartışmalı olan durumlar üzerine kendi görüşlerini, Maliki mezhebiyle temellendirerek belirtmiş ve bu soruların cevap bulmasına yardımcı olmuştur.
Anahtar Kelimeler: Şeyh Ali Badara Fayı, Gambiya, İslam hukuku, Fıkıh İbadet, Fıkıh Muamelat.

Abstract:
This study examines the life and Islamic legal views of Sheikh Ali Badara Faye (1885–1965), aiming to highlight him as a role model for Gambian scholars and contribute to resolving societal issues in Gambia.
The first part of the study focuses on the life and scholarly personality of Sheikh Ali Badara Faye, providing an overview of his education, teachers, students, and the works he left behind. As one of the greatest scholars raised in Gambia, Sheikh Faye dedicated his life to learning and teaching Islam. He began his studies in Gambia and continued them in Senegal, where he studied various disciplines under leading scholars of his time. Sheikh Faye gave particular attention to Quranic exegesis (tafsir), Islamic jurisprudence (fiqh), poetry, and astrology. After completing his education in Senegal, he returned to Gambia to teach. His exemplary character earned him the respect of students and scholars alike. Sheikh Faye adopted the Sunni Islamic methodology in teaching and was awarded the rare title of "Karamo" for his ability to guide students in understanding complex texts.
The second part of the study examines Sheikh Faye's views on contemporary issues in Islamic jurisprudence under two categories: "Fiqh of Worship (Ibadat)" and "Fiqh of Transactions (Muamalat)." In the context of worship, his opinions on mosque construction, renovation, and proper conduct in mosques are detailed. In the area of transactions, his views on marriage law are analyzed, particularly his positions on contentious issues, which he justified through the Maliki school of thought.
Keywords: Sheikh Ali Badara Fayı, Gambia, Islamic jurisprudence, Jurisprudence of Worship, Jurisprudence of Transactions.