Tepecik-Çiftlik Höyüğü'nde yumuşakça kabukları
Molluscs at Tepecik-Çiftlik
Yazar: GAMZE KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN BIÇAKÇI ; DOÇ. DR. BURÇİN AŞKIM GÜMÜŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Elazığ-Tepecik = Elazığ-Tepecik ; Kabuklar = Shells ; Kalkolitik Dönem = Chalcolithic Period ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Prehistorya = Prehistory ; Tepecik Höyüğü = Tepecik Tumulus ; Yumuşakçalar = Molluscs ; Zooarkeoloji = Zooarchaeology

Özet:
Orta Anadolu Bölgesi'nde yer alan Tepecik-Çiftlik Höyüğü (MÖ kal. 7000-5800) Çanak Çömlekli Neolitik Dönem'den İlk Kalkolitik Dönem'in sonlarına kadar iskân görmüş bir yerleşim yeridir. "Tepecik-Çiftlik Höyüğü'nde Yumuşakça Kabukları" başlıklı bu çalışmada Tepecik-Çiftlik yerleşmesinde ortaya çıkartılan kabukların hangi yumuşakça türlerine ait oldukları incelenmiştir.  Morfolojik özellikleri yoluyla teşhis edilen türlerin yaşam ortamları tespit edilerek, kabukların yerleşmeye hangi kaynaktan getirildiği ve bu sayede yerleşmede yaşayan insanların çevreleriyle olası ilişkileri anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın diğer bir amacı ise Tepecik-Çiftlik topluluğu tarafından yumuşakça kabuklarının ne amaçla kullanıldığını ortaya koymaktır.
Tez kapsamında ele alınan yumuşakça kabuklarının temel kabuk bilgileri tanımlanmış ve kabuk yüzeyinde bulunan ayrıntılar kaydedilmiştir. Kabukların bir kısmının üzerinde delikler yer almaktadır. Bu deliklerin insan müdahalesiyle mi oluştuğu anlaşılmaya çalışılmıştır. Kabukların ilişkili olduğu arkeolojik öğeler mekânsal bağlamda ele alınmış ve zamansal dağılım yapılarak yerleşmede iskân süreci boyunca kabuk oranlarının değişimleri hakkında tespitlerde bulunulmuştur. Bölgede Tepecik-Çiftlik yerleşmesinin çağdaşı yerleşmelerde bu konuda yapılan çalışmaların az olması nedeniyle, yalnızca seçilen bazı yerleşmeler üzerinden karşılaştırma yapılarak genel bir değerlendirme ortaya konulmuştur. Bu çalışma ile Tepecik-Çiftlik yerleşmesinde bulunan yumuşakça kabuklarının diğer arkeolojik bulgularla birlikte değerlendirilerek, anlamlı bir sonuca ulaşılması hedeflenmektedir.

Abstract:
Tepecik-Çiftlik (7000-5800 BC) in the Central Anatolia was inhabited from the pottery oriented Neolithic to the end of the Early Chalcolithic. In this study titled "Molluscs at Tepecik-Çiftlik", the main focus was on mollusk shells which were discovered at Tepecik-Çiftlik and investigating which species they belonged to. The habitats of the species identified by their morphological characteristics were determined and the possible relationships between the inhabitants and their environment and the source of the shells which were brought to the settlement were tried to be understood. Another purpose of this study is to determine the purpose of mollusk shells used by Tepecik-Çiftlik inhabitants.
The basic shell information of mollusk shells are defined in the thesis and the details on the shell surface are recorded. There are holes on a some of the shells. Whether these holes were caused by human intervention or not was tried to be understood. The archaeological elements to which the shells are related have been discussed in spatial context and time distribution has been made to determine the changes in the shell rates during the settlement process. Due to the limited number of studies carried out in the contemporary settlements of Tepecik-Çiftlik in the region, a general evaluation was made by comparing only some selected settlements. The aim of this study is to evaluate the mollusc shells found in Tepecik-Çiftlik together with other archaeological findings and to reach a meaningful result.