Farklı ekolojik koşullarda yetiştirilen lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) bitkisinin antioksidan aktivitesi ve uçucu yağ bileşenlerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant activity and essential oil components of lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) growed in different ecological conditions
Yazar: NİLAY ÖZLEM SAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL GIDIK
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aromatik bitkiler = Aromatic plants ; Linalil asetat = Linalyl acetate ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Tıbbi aromatik bitkiler her geçen gün önemi ve kullanım alanları artan önemli bir bitki grubu halini almaktadır. Özellikle uçucu yağlar yakın zamanlarda sıkça günlük hayatımızda kullanılmaktadır. Uçucu yağlar, tıbbi aromatik bitkilerin genellikle çiçek kısımları kullanılarak elde edilmektedir. Lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) çiçek kısımlarında uçucu yağ elde edilen ve parfümeri sanayii başta olmak üzere birçok alanda kullanılan ekonomik değeri olan bir bitkidir. Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı; farklı ekolojik koşullarda yetiştirilen Lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) bitkisinin antioksidan aktivitesi ve uçucu yağ bileşenlerini belirleyerek ekolojik farklılıkların bu değişkenler üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaçla farklı lokasyonlarda yetiştirilen lavandin örneklerinin uçucu yağ oranlarının %0,5-%4,4 değerleri arasında değiştiği görülmüştür. Majör uçucu yağ bileşenlerinin linalool (%13,66-%26,40) ve linalilyl asetat (%10,88-%29,89) olduğu görülmüştür. Lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) örneklerine ait TP (Toplam fenolik madde) 2,13-4,74 mg GAE/g numune değerleri arasında, TF (Toplam flavonoid madde) 0,43-0,66 mg QE/g numune değerleri arasında, FRAP (Demir (III) indirgeme) 27,62-79,50 µmol Fe2SO4.7H2O/g numune değerleri arasında ve DPPH (radikal temizleme aktivitesi) ise 0,54-1,84 SC50 mg/mL değerleri arasında olduğu belirlenmiştir.  Elde edilen sonuçlar, çalışmada kullanılan bitki materyallerinin parfümeri sanayiinde kullanıma uygun olduğu fikrini desteklemektedir.

Abstract:
Medicinal aromatic plants are becoming an important group of plants, the importance and usage areas of which are increasing day by day. Especially essential oils have been used frequently in our daily lives recently. Essential oils are obtained by using the flower parts of medicinal and aromatic plants. Lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) is a plant with economic value, which is used in many fields, especially in the perfumery industry, from which essential oil is obtained from the flower parts. The aim of this master's thesis is; to determine the antioxidant activity and essential oil components of Lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) grown in different ecological conditions and to reveal the effects of ecological differences on these variables. It was observed that the essential oil ratios of lavandin samples grown in different locations varied between 0.5% and 4.4%. The major essential oil components were found to be linalool (13.66%-26.40%) and linalyl acetate (10.88%-29.89%). Lavandin (Lavandula x intermedia Emeric ex Loisel.) samples TP (Total phenolic) between 2.13-4.74 mg GAE/g sample values, TF (Total flavonoid substance) between 0.43-0.66 mg QE/g sample values, FRAP (Iron (III) reduction) 27.62-79.50 It was determined that µmol Fe2SO4.7H2O/g sample values and DPPH (radical scavenging activity) values between 0.54-1.84 SC50 mg/mL. The results obtained support the idea that the plant materials used in the study are suitable for use in the perfumery industry.