İnflamatuar bağırsak hastalığı tanısı 2 yaş altında ve 2 yaş üstünde konulan hasta gruplarının karşılaştırılması
Comparison of patients with inflammatory bowel disease being diagnosed before 2 and after 2 years of age
Yazar: ALFİYA SUFİEVA
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM DURMAZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit = Colitis ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Çocuklar = Children ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada çocukluk çağında erken başlangıçlı inflamatuar bağırsak hastalığı tanılı hastaların başvuru şikayetlerinin ve hastalık seyrinin klasik ve geç başlangıçlı hastalık formlarınınki ile karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Gastroenteroloji ve Hepatoloji polikliniğinde inflamatuar bağırsak hastalığı tanısı ile takipli olan ve tedavi alan hastalar alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların poliklinik dosyaları incelenerek hastaların doğum tarihleri, tanı anında kaydedilen yaşı, boy, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi, ilk yakınmalardan tanıya kadar geçen süre, başvuru şikayetleri, klinik, laboratuvar ve endoskopik bulgular, patoloji sonuçları kaydedildi ve gruplar arasında karşılaştırıldı. Hastalar 2 yaş altı, 2-10 yaş ve 10 yaş üstü olacak şekilde gruplara bölünerek, elde edilen bulgular karşılaştırıldı
Bulgular: Çalışma 23 (%59) erkek, 16 (%41) kız olmak üzere toplam 39 çocuk ile yapıldı. Çalışmaya kaydedildiği sıra hastalar 3 ile 22 yaş arasında olup, ortalama 14,1±5,2 yaş (medyan yaş 8 yıl) idi. Olguların tanı yaşları 11 ay ile 17yaş 3 ay arasında değişmekte olup, ortalama 124,8±59,3 ay, medyan yaş 110 ay olarak saptanmıştır. Olguların %12,8'i 2 yaş altı, %30,7'si 2-10 yaş ve %56,4'ü 10 yaş üstü grupta idi. İki yaş altı olguların %80'i Crohn hastalığı tanısı almışken, 2-10 yaş hasta grubunda eşit oranda Crohn hastalığı ve ülseratif kolit tanıları mevcut olup, 10 yaş üstü grupta da daha çok (%68,1 olguda) ülseratif kolit tanısı konulmuştur. İlk şikayetlerinden tanıya kadar geçen zaman 1 ile 76 ay arasında değişmekte olup, ortalama 13,4±19,3 ay olarak saptandı. Yaş gruplarına göre baktığımızda bu süre 2 yaş altında 2-14 ay (medyan 4 ay ), 2-10 yaş arası 1-76 ay (medyan 12 ay) ve 10 yaş üstünde 1-48 ay arası (medyan 5,5 ay ) idi. Takip süreleri 2 yaş altında 25-131 ay (medyan 68,5 ay), 2-10 yaş arası 4-102 ay (medyan 34 ay), 10 yaş üstünde 1-91ay (medyan 25 ay) olarak kaydedildi. Tanı yaşına göre olguların boy, kilo ve VKI SDS ölçümleri arasında her ne kadar istatistiksel fark bulunmamış olsa da, 2 yaş altı grubunda boy ve tartı SDS ölçümleri daha düşük saptandı. Her iki grupta da en sık başvuru şikayeti ishal olup, tanı yaşı 2'den küçük olanların başvuru şeklinin karın ağrısı olması oranı, tanı yaş 2-10 yaş ve 10 yaş üstü olan olgulara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu. Ancak 2 yaş altı grupta ateş şikayetine daha sık rastlandığı görüldü. Laboratuvar bulgularına baktığımızda (yine gruplar arasında her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamış olsa da) anemi, lökositoz, trombositoz, MCV düşüklüğü, hipoalbuminemi 10 yaş altı olgularımızda daha belirgindi. Olguların %41'ine üst endoskopi yapılmıştı. Üst endoskopi yapılan olguların %37,5'inde özofagusta, %56,2'sinde midede, %25'inde duodenumda tutulum saptanmıştır, ancak üst endoskopi bulgularına 2 yaş altı olguların hiç birinde rastlanmadı. Olguların %7,7'sinin kolonoskopi bulgusu proktit, %36'sının sol kolon, %20,5'inin yaygın tutulum ve %34'ünün pankolit olarak saptanmış olup yaş grupları arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. Histopatolojik bulgular küçük yaş grubunda daha hafif seyrederken, yaş ilerledikçe bulguların şiddetlendiği gözlendi. Komplikasyon görülme durumunu değerlendirdiğimizde: iki yaş altı hastaların % 60'ında, 2-10 yaş arası %16,7'sinde ve >10 yaş %13,6'sında komplikasyon gözlendi. Tanı yaşına göre komplikasyon tiplerini değerlendirdiğimizde büyüme gelişme geriliği (%40), fistül (%40), perforasyon (%20) daha çok 2 yaş altı grupta gözlenmekte iken, 2-10 yaş arası %16,7 olguda büyüme gelişme geriliği ve % 8,3'ünde fistül gözlenmiştir. Yine 10 yaş üstü grubunda da eşit oranlarda (%4,5 olguda) kanama, büyüme gelişme geriliği ve % 9,1 olguda fistül gelişmiştir. Hastalık türüne göre: Crohn hastalığı tanılı olgularda komplikasyon gözlenme oranı, ülseratif kolit tanılı olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu. 
Sonuçlar: Sonuç olarak inflamatuar bağırsak hastalıkları daha sık 10 yaş üstü çocuklarda görülmekle birlikte, çok daha erken yaşta da ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır. Çok erken başlangıçlı olgularda ateş gibi nonspesifik şikayetler daha ön planda olmasının yanısıra laboratuvar bulguları da daha belirgindir. Üst endoskopi bulgularına iki yaş altı hastalarda rastlanmamış olsa da, Crohn hastalığı daha sık bu grupta görülmektedir. Histopatolojik bulgular yaş ilerledikçe şiddetlenmektedir. Büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu erken çocukluk döneminde tanı alan hastalarda büyüme gelişme geriliği daha belirgindir. On yaş altı hasta grubunda komplikasyon daha az görülmüştür.

Anahtar kelimeler: İnflamatuar bağırsak hastalığı, çocuk, Crohn hastalığı, Ülseratif

Abstract:
Aim: The aim of the study is to compare complaints of patients at the onset of  disease and during clinical course between classical and late form of the disease.
Material and methods: Patients with diagnosis of inflammatory bowel disease followed up at Istanbul University Medical Faculty, Department of Pediatric Division of  Gastroenterology and Hepatology were included in the study. Date of birth, age at the onset of disease, height, weight, body mass index, the periodical time from the onset of disease to diagnosis, first complainments, clinical, endoscopic and laboratory findings and results of pathological examinations obtained from patients hospital admisional records. Patients were divided in three different groups: < 2 years, 2-10 years and >10 years of age.
Results: İn the study we included 39 children, 23 male (59%) and 16 female (41%). At the begining time of study, mean age of patients was 14,1±5,2 years (median 8 years, range 3-22 years). The mean of diagnosis age was 124,8±59,3 months (median 110 ay, range 11-207 months). 12,2% of patients were younger than 2 years, 30,7% were between 2-10 years and 56,4% of them were older than 10 years. Crohn disease was diagnosed in 80% of patients younger than 2 years. The percentages of Crohn disease and ulcerative colitis diagnosis was similar in patients between 2-10 years, furthermore ulcerative colitis has been more common among patients older than 10 years.
Periodical time from the onset of disease to diagnosis differed from 1 to 76 months and the mean of this period was 13,4±19,3 months. For the group of patients that were younger than 2 years, disease time duration differed from 2 to14 months (median 4 months); in the group of patients that were 2-10 years old disease time duration differed from 1 to 76 months (median 12 months); for the patients that were older than 10 years, disease time duration differed from 1 to 48 months (median 5,5 months). 
Follow up time duration was found to be 25-131 months (median 68,5 months) for the patients younger than 2 years, 4-102 months for the group between 2-10 years of age (median 34 months) and 1-91 months for patients older than 10 years (median 25 years). 
Height, weight and body mass index results were not statistically different in the mentioned three groups although weigh and height SDS values were lower in children above 2 years. Diarrhea was the most common initial complainment in both groups. Frequency of abdominal pain was significantly lower in age group  <2 years, comparing to those >2 years. Fever was more common among children that were younger than 2 years. Although results of laboratory investigations didn't show significant difference  anemia, leukocytosis, decreased MCV and hypoalbuminemia were more common among children younger than 10 years. Endoscopy was performed in 41% of patients. Proximal endoscopy showed involvement in esophagus, stomach and duodenum respectivly in 37,5%, 56,2% and 25% of patients. There were no pathology in  proksimal endoscopy in the children younger than 2 years. Colonoscopy examination reported proctitis, left colone involvement and pancolitis in 7,7%, 36%, 20,5% and 33,3% of patients, respectively. Colonoscopy examination didn't report significant difference between three different groups of patients. Histopathological investigation was found to be less serious at younger patients. Complications were seen in 60% of patients younger than 2 years, in 16,7% of 2-10 years patient group and in 13,6% of patients older than 10 years. Development delay, fistul and perforation were more common among children under 2 years. These values are 40%, 40% and 20%, respectively. İn the group of 2-10 years evelopment delay was found in 16,7% and fistule in 8,3% of patients. Among patients older than 10 years, bleeding and development delay was seen in 4,5% and fistüle development in 9,1% of patients. Complications were seen more common among patients with Crohn disease, comparing to patients with ulcerative colitis.
Conclusion: Althoug inflammatory bowel disease are more common in children older than ten years it is important that these desese can apear in younger ages too. İn the patients with early diagnosis laboratuary findings are more significant. Proximal endoscopic findings are not supposed to be found in patients younger than 2 years. Crohn disease is found to be more frequent at younger children. Hystopathological findings are intensifying with age of patients. Since development and growth velocity is higher at younger children, development delay is more prominent at patients younger than 2 years. Complications are rarely seen among children under 10 years.

Key words: Inflammatory bowel disease, Childhood Crohn disease, Childhood 		Ulcerative colitis.