Toplumsal cinsiyet perspektifinden yaşlı bireylerin dijital teknolojileri kullanım deneyimleri: İzmir ili Bornova ilçesi örneği
Experiences of using digital technologies in old age from a gender perspective: The example Bornova district of İzmir province
Yazar: ALEV DUVA
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU ALPTEKİN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Keskin sınırlar çizmek mümkün olmamakla birlikte, genel kabul görmüş haliyle, her canlının deneyimlediği, bebeklik, çocukluk, yetişkinlik ve yaşlılık dönemleri vardır. Yaşlılık, psikolojik, fiziksel, ekonomik ve sosyal değişimlerin yaşandığı bir evre olarak ifade edilebilir. Tanı, tedavi ve koruyucu sağlık hizmetlerinde yaşanılan gelişmeler, yaşam koşullarının iyileşmesi, ortalama insan ömrünün uzamasına yol açmıştır. Uzayan yaşam süresi, yaşlı nüfus popülasyonunun toplam nüfusa göre artmasına ve toplumların demografik yapısında köklü değişime yol açmıştır. Günümüzde, gelişmiş ve gelişmekte olan tüm toplumların hızla yaşlandığı görülmektedir. Ülkemize bakıldığında ise insanların, pek çok Avrupa ülkesinden çok daha hızlı yaşlanmakta olduğu görülmektedir.
Çağımızda yaşanılan bir başka önemli değişim, dijital teknolojilerin hızla gelişmesi ve tüm yaşam alanlamıza etki etmesidir. Dijital teknolojiler, dijital yerli diye ifade edilen genç nesil tarafından kolaylıkla kullanılırken ve hatta eğlenceli bir uğraşa dönüşürken, dijital göçmen olarak ifade edilen yaşlı bireyler açısından eşitsizliklere yol açabilmektedir. Dijital cihazlara erişim olanakları, dijital teknolojilerin kullanım düzeyi ve amacı sosyo-ekonomik ve demografik yapıya göre değişkenlik gösterdiği gibi, yaşa ve cinsiyete göre de farklılık göstermektedir. Toplumsal eşitsizlikler, dijital eşitsizliklere neden olurken, dijital eşitsizlikler, toplumsal eşitsizliklerin daha derin yaşanmasına yol açabilmektedir. Bu durum, toplumsal cinsiyet normları nedeniyle dezavantajlı bir konumda olan kadınlar açısından ayrıca önem taşımaktadır. Bu bağlamda, yaşlı bireylerin dijital teknolojilere ilişkin deneyimlerinin ve yaşadıkları problemlerin, toplumsal cinsiyet perspektifinden araştırılması amaçlanmıştır. İzmir ili Bornova ilçesinde yaşayan 60 yaş ve üstü yaşlı bireylere yönelik yapılan bu araştırmada, toplumsal yapının öznelerinden olan yaşlı bireylerin dijital teknolojilere dair deneyimlerine ve yaşamakta oldukları problemlere ilişkin öngörüde bulunabilmek amacıyla, bu bireylerin dijital teknolojileri kullanınıma etki etken çeşitli faktörler ele alınmıştır.

Abstract:
While it is not possible to draw sharp boundaries, generally accepted, every living being experiences stages such as infancy, childhood, adulthood, and old age. Aging can be described as a phase in which psychological, physical, economic, and social changes occur. Advances in diagnosis, treatment, and preventive healthcare, as well as improvements in living conditions, have led to an increase in average human lifespan. The extended lifespan has led to an increase in the elderly population relative to the total population and a profound change in the demographic structure of societies. Today, it is observed that all developed and developing societies are aging rapidly. When considering  our country, it is seen that people are aging much faster than many European countries.
Another important change in our age is the rapid development of digital technologies and their impact on all areas of our lives. While digital technologies are easily used and even turned into a fun activity by the younger generation known as digital natives, they can lead to inequalities for older individuals referred to as digital immigrants. Access to digital devices, the level and purpose of digital technology use, and the digital divide vary depending on socio-economic and demographic factors, as well as age and gender. While social inequalities lead to digital inequalities, digital inequalities can can exacerbate social inequalities deeper. This situation is particularly important for women who are in a disadvantaged position due to societal gender norms. In this context, it is aimed to investigate the experiences and problems of elderly people regarding digital technologies from a gender perspective. In this context, the aim was to investigate the experiences of elderly individuals and the problems they face regarding digital technologies from a gender perspective. This research conducted in the Bornova district of Izmir province targeted individuals aged 60 and above. Various factors influencing the use of digital technologies by these individuals were considered to predict the experiences and problems of elderly individuals as subjects of social structure.