Sepsisin erken tanısında ve izleminde sTREM-1 ve prokalsitonin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of procalcitonin and sTREM-1 levels in the early diagnosis and monitoring of sepsis
Yazar: HALİM BAYRAM
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM TUNGER
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Kalsitonin = Calcitonin ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Sepsis = Sepsis ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Ölçekler = Scales ; İmmünoglobülinler = Immunoglobulins

Özet:
Sepsis, günümüzde modern tıp alanında yapılan tanı ve tedavideki gelişmelere rağmen halen önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. Bu nedenle tanıyı destekleyecek doğru ve hızlı sonuç veren laboratuar incelemelerine gereksinim vardır. Bu çalışma, prokalsitonin ve sTREM-1 gibi immünolojik göstergelerin, sepsis ve SIRS olgularının ayırıcı tanısındaki değerini ölçmek ve sepsisli hastaların prognozunu belirlemedeki önemini araştırmak amacıyla planlanmıştır.Prospektif olarak planlanan bu çalışmaya Haziran 2008 - Ağustos 2009 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi (CBÜ) hastanesinde yatarak tedavi gören, 18-80 yaş arası ve en az iki tane SIRS kriteri bulunan hastalar ile sepsis hastaları dahil edilmiştir. 41'i SIRS ve 33'ü sepsis tanısı alan toplam 74 hasta çalışmaya alınmıştır. SIRS hastalarından 0. ve 3. günde, sepsis hastalarından ise 0., 3., 4., 7., 14., 20. günlerde kan örnekleri alınmış ve klinik olarak SOFA skorlama sistemine göre değerlendirmeleri yapılmıştır.Bulguların istatistiksel olarak değerlendirilmesi sonucunda, hem SOFA skorlama sisteminin hem de prokalsitonin ve sTREM-1'in sepsis ve SIRS hastalarının ayırıcı tanısında anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Prokalsitonin ve sTREM-1 için kesme değerleri sırasıyla 1.63 ng/ml ve 199,72 pg/ml alındığında, her iki gösterge için duyarlılık %81,8, özgüllük ise %73,2 olarak saptanmıştır.Sepsisli hastaların prognozunu belirlemede klinik ve laboratuar göstergelerinin değeri istatistiksel olarak incelendiğinde, SOFA skorlama sisteminin en anlamlı gösterge olduğu belirlenmiştir. Prognozu kötü olan olgularda prokalsitonin düzeyleri dalgalanma gösterirken, sTREM-1 düzeylerinde progressif bir artış olduğu gözlenmiştir. Göstergelerin izlem süresi uzadıkça, duyarlılık ve özgüllük oranlarının da arttığı saptanmıştır.Sonuç olarak, hem sepsis ve SIRS ayırımında, hem de sepsisli hastaların prognozunun değelendirilmesinde prokalsitonin ve sTREM-1 düzeylerinin önemli olduğu vurgulanmıştır.Anahtar Sözcükler: Sepsis, SIRS, SOFA, sTREM-1, Prokalsitonin

Abstract:
Sepsis is still one of the major causes of morbidity and mortality despite the improvements of diagnosis and treatment in the modern medicine nowadays. Therefore, correct and rapid resulted laboratory examinations are needed to support the diagnosis. This study was planned to investigate the value of immunological indicators, such as procalcitonin and sTREM-1 in the differential diagnosis of patients with sepsis and SIRS and to measure the importance of them in determining the prognosis of patients with sepsis.Prospectively planned study included 41 patients with at least two SIRS criteria and sepsis patients, ages between 18 and 80 and hospitalized in Celal Bayar University (CBU) hospital between June 2008 and August 2009. A total of 74 patients, 41 SIRS and 33 sepsis, were studied. Blood samples were taken from SIRS patients at the 0 and 3rd day and from sepsis patients at the 0, 3rd, 4th, 7th, 14th, 20th days and clinical reviews were made according to the SOFA scoring system.As a result of statistical evaluation of the findings, both the SOFA scoring system, and procalcitonin and sTREM-1 were observed to be significant in the differential diagnosis of sepsis and SIRS patients (p <0.05). When the predictive values for procalcitonin and sTREM-1 were considered respectively, 1, 63 ng / ml and 199, 72 pg / ml, sensitivity and specificity were determined as 81,8% and 73,2% for both markers.When the value of clinical and laboratory markers were statistically evaluated in determining the prognosis of patients with sepsis, the SOFA scoring system had been identified as the most significant indicator. Procalcitonin levels showed fluctuation in patients with poor prognosis, while sTREM-1 levels had a progressive increase. Sensitivity and specificity rates of indicators were found to increase with longer follow-up period.As a result, in differentiation of sepsis and SIRS, as well as evaluating the prognosis of patients with sepsis, procalcitonin and sTREM-1 levels are highlighted to be important.Key words: Sepsis, SIRS, SOFA, sTREM-1, Procalcitonin