Kırsal mirasa dair sürdürülebilir koruma stratejilerinde kimlik olgusu ve etkisi: Dikili/Bademli yerleşimi
The impact of identity on the sustainable conservation strategies of rural heritage: Dikili/Bademli
Yazar: ZEYNEP ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. HÜMEYRA BİROL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal miras alanları, yere özgü üretim, toplum ve yer ilişkileri dolayısıyla büyük bir öneme sahiptir. Kültürel, sosyal ve ekonomik değerlerin yer kimliğini biçimlendirdiği bu alanların korunması ve bugünden geleceğe aktarılması, koruma disiplini açısından önemli bir konudur. Bununla birlikte, geliştirilecek olan koruma yaklaşımlarının kalıcılığının sağlanabilmesi için miras alanını bugünün ve geleceğin şartlarına adapte edebilmesi gereklidir. Bu bağlamda kırsal miras alanlarına odaklanan koruma stratejilerinde sürdürülebilirlik ve kimlik kavramları ön plana çıkmaktadır. Öte yandan, bir kırsal miras alanı için sürdürülebilir ve kimlik odaklı koruma stratejisi üretebilmek, miras alanının detaylı analiz edilmesi ile mümkün olmaktadır. Söz konusu analizler, geliştirilecek olan stratejilere yön veren unsurlardır. Bu açıdan kırsal mirasın korunmasında analiz-strateji ilişkisinin deşifre edilmesi büyük önem taşımaktadır.

Bu bağlamda sunulan çalışma, literatür üzerinden elde edilen veriler ışığında bir kırsal miras alanının kendine özgü dinamiklerinin sürdürülebilir ve kimlik odaklı olarak nasıl okunacağına ve analiz-strateji ilişkisinin nasıl deşifre edileceğine dair bir model üretmektedir. Üretilen model, yerel üretimin şekillendirdiği kimlik unsurlarına sahip ve sürdürülebilirlik kavramının bileşenlerine (çevresel, ekonomik, sosyal) yönelik verileri yer üzerinden okumaya olanak sağlayan Bademli kırsal yerleşimi üzerinde uygulanmaktadır. Bu kapsamda Bademli yerleşiminin yerel değerlerini oluşturan yer kimliğine, toplum-yer ilişkilerine, toplum kimliğine ve üretim-toplum-yer ilişkilerine odaklanan analizler gerçekleştirilmekte, kimlik değerleri ve koruma sorunları çerçevesinde sürdürülebilir koruma stratejileri geliştirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kırsal miras, sürdürülebilir koruma, kimlik, koruma stratejileri, Bademli

Abstract:
Rural heritage sites are significant due to their site-specific production, community, and place relations. Protecting these areas, where cultural, social and economic values shape the identity of the place, and transferring them to the future is an essential issue in terms of conservation discipline. With this in mind, to ensure the permanence of the conservation approaches to be developed, it is necessary to adapt the heritage site to the conditions of today and the future. In this context, sustainability and identity concepts come to the forefront in conservation strategies focusing on rural heritage sites. On the other hand, producing a sustainable and identity-oriented conservation strategy for a rural heritage site is possible with a detailed analysis of the heritage site. These analyzes are the elements that guide the strategies to be developed. In this respect, it is of great importance to decipher the analysis-strategy relationship in the protection of rural heritage.

In this context, this study produces a model based on literature for the sustainable and identity-oriented understanding of the unique dynamics of the rural heritage site and deciphering the analysis-strategy relationship. The produced model was applied to the rural settlement of Bademli, which has identity elements shaped by local production and provides an understanding of its sustainability components (environmental, economic, and social). On this basis, analyses are carried out focusing on place identity, society-place relations, community identity, and production-society-place relations, which constitute the local values of the Bademli settlement. Within identity values and protection problems, sustainable conservation strategies are developed for the settlement.

Keywords: Rural heritage, sustainable conservation, identity, conservation strategies, Bademli