Disleksi olan bireylerde santral işitsel işlemlemenin değerlendirilmesi
Evaluation of central auditory processing i̇n individuals with dyslexia
Yazar: SENANUR KAHRAMAN BEĞEN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE MÜZEYYEN ÇİYİLTEPE
İstinye Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Disleksi = Dyslexia ; Okuma = Reading ; Okuma güçlüğü = Reading difficulty ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Disleksi, her beş çocuktan birini etkileyen, okuduğunu anlama ve akıcı okuma sorunuyla kendisini gösteren, normal ya da normal üzeri zekâya sahip olan bireylerde görülen nörolojik kaynaklı bir öğrenme güçlüğüdür. Bu tezin konusu itibariyle okuma ve dilde yaşanılan bu işlemleme probleminin işitsel anlamda da etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda yapılan bu çalışmanın sonuçlarıyla bu tanıyı alan bireylerde yapılan terapilere yön vermesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza, 8-13 yaş aralığında olan 30 disleksi 30 normal çocuk olmak üzere 60 kişi katılmıştır. Normal ve disleksi olan gruba, sessiz odada işitme seviyelerinde kulaklıkla uyarılar verilerek, dikotik dinlemeyi ölçecek Şaşırtmacalı Kelime Testi ve zamansal işlemleme testlerinden Frekans Paternleri Testi, Rastgele Aralık Tespit Etme Testi ve Süre Paternleri Testi uygulanmıştır. Frekans Paternleri Testi ve Süre Paternleri Testi'nde, disleksi grubunun, kontrol grubuna göre   istatistiksel anlamda düşük performans gösterdikleri tespit edilmiştir. FPT ve SPT testleri arasında iki grup için de ortalama değerlere bakıldığında FPT puanları daha yüksek olduğu saptanmıştır. Rastgele Aralık Tespit Etme Testi'nde, 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz ve 4000 Hz'de disleksi grubunun, kontrol grubuna göre   istatistiksel anlamda düşük performans gösterdikleri tespit edilmiş ve her iki grupta da frekans yükseldikçe tespit etme süresi iyileşmiştir. Şaşırtmacalı Kelime Testi'nde, direkt sağ kulak, dikotik sağ kulak, dikotik sol kulak ve sadece sol kulak olmak üzere tüm pozisyonlarda disleksi grubunun, kontrol grubuna göre   istatistiksel anlamda düşük performans gösterdikleri tespit edilmiş ve dikotik sol kulak değeri disleksili bireylerde diğer parametrelere göre sayısal olarak düşük puanda çıkmıştır. Disleksili bireylerde santral işitsel işlemleme bozukluğu kapsamında zamansal işlemleme ve dikotik işlemleme problemleri olduğuna dair sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Dyslexia is a neurological learning disability that affects one out of every five children, manifests itself with reading comprehension and fluent reading problems, and is seen in individuals with normal or above-normal intelligence. In terms of the subject of this thesis, it is aimed to examine the auditory effects of this processing problem experienced in reading and language. In this context, it is aimed to guide the therapies performed in individuals with this diagnosis with the results of this study. 60 people, including 30 dyslexic and 30 normal children aged 8-13, participated in our study. To the normal and dyslexia groups, Staggered Spondaic Word Test, which will measure dichotic listening, and the Frequency Patterns Test, Random Gap Detection Test and the Duration Patterns Test, which are temporal processing tests, were administered by giving ear warnings at hearing levels in the quiet room. In the Frequency Patterns Test and the Duration Patterns Test, it was determined that the dyslexia group performed statistically lower than the control group. Looking at the mean values for both groups between FPT and SPT tests, it was found that the FPT scores were higher. In the Random Gap Detection Test, it was determined that the dyslexia group performed statistically lower than the control group at 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz and 4000 Hz, and the detection time improved as the frequency increased in both groups. In the Staggered Spondaic Word Test, it was determined that the dyslexia group performed statistically lower than the control group in all positions, including the direct right ear, the dichotic right ear, the dichotic left ear, and the left ear only. got a low score. Results have been obtained that individuals with dyslexia have temporal processing and dichotic processing problems within the scope of central auditory processing disorder.