Büyük Moğol imparatorluğu ve İlhanlılar'da taht mücadeleleri
The great Mongol Empire and Ilkhanids throne struggles
Yazar: MEHMET ÖZER
Danışman: PROF. DR. AYŞE DUDU KUŞÇU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Cengiz Han = Cengiz Han ; Moğollar = Mongoşs ; Orta Çağ = Middle Ages ; Tahtlar = Thrones ; Türk-Moğol ilişkileri = Turkish-Mongolian relations ; İlhanlı Devleti = Ilkhanid State ; İlhanlılar = Ilkhans

Özet:
Tarihin en güçlü devletlerinden birisi olan Büyük Moğol İmparatorluğu, kısa sürede birçok bölgeyi hâkimiyeti altına almıştır. Moğollar kısa sürede büyük bir devlet haline gelmiş ve bu büyümeyle birlikte kendi içerisinde çeşitli devletler ortaya çıkmıştır. Bu devletler içerisinde İran merkezli kurulan İlhanlılar önemli bir yer tutar. Hem Büyük Moğol İmparatorluğu'nda hem de İlhanlılar'da taht makamı önemli bir yer tutmaktadır. Tahtı ele geçirmek isteyen hanedan üyeleri birçok bedel ödemek zorunda kalmışlardır.Taht adayları arasında çok çetin savaşlar meydana gelmiştir.Bu taht mücadeleleri içerisinde hanedan üyeleri kendi askeri birlikleri ile mücadeleye katılmışlar ve başka bir devletten yardım almamışlardır. 
Hazırlamış olduğumuz çalışma; giriş, ana metin ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Moğolların kabile sistemi, veraset sistemi ve yarlık hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ana metin kısmı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Büyük Moğol İmparatorluğu'nda meydana gelen taht mücadeleleri ele alınmıştır. Bu mücadeleler içerisinde Cengiz Han ile Camuka mücadelesi ile başlayıp, Ögedey Han, Güyük Han, Mengü Han ve Kubilay Han dönemindeki olaylar incelenmiştir. İkinci bölümünde ise İlhanlılar'da meydana gelen taht mücadeleleri ele alınmıştır. Ayrıca İlhanlı hükümdarları ile emirleri arasındaki mücadeleler de ele alınmıştır. Hûlâgû, Abaka, Ahmet Teküdar, Argun, Geyhatu, Baydu, Gazan, Olcaytu, Ebu Saîd ve İlhanlılar'ın son hükümdarı Arpa Han dönemi incelenmiştir. Sonuç kısmında konu hakkında elde edinilen bulgular değerlendirilmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Moğol, Cengiz Han, taht, mücadele, İlhanlı.

Abstract:
The Great Mongol Empire, one of the most powerful states in history, took over many regions in a short time. The Mongols soon became a great state in a short time and various states emerged within itself with this growth. Among these states, the Iran-based Ilkhanids occupy an important place. The throne occupies an important place in both the Great Mongol Empire and the Ilkhanids. Dynasty members, who wanted to seize the throne, had to pay many prices. There were very tough wars among the candidates for the throne. In these throne struggles, members of the dynasty participated in the struggle with their own troops and didn't receive assistance from another state.
	The study we have prepared consists of introduction, main test and conclusion. In the introduction, information about the tribal system of the Mongols, the system of succession and royal decree are given. The main text of the study consists of two parts. In the first section, the throne struggles that took place in the Great Mongol Empire are discussed. These struggles started with the struggle of Genghis Khan and Camuka and incidents in the periods of Ogeday Khan, Guyuan Khan, Mengu Khan and Kubilay Khan are examined. In the second section, the throne struggles that took place in Ilkhanids are discussed. The periods of Hulagu, Abaka, AhmetTekudar, Argun, Geyhatu, Baydu, Gazan, Olcaytu, Ebu Said and Arpa Khan, last ruler of Ilkhanids, are examined. In the conclusion, the findings obtained on the subject are evaluated.

	Keywords: Mongol, Genghis Khan, throne, struggle, Ilkhanids.