Yoğun bakımda çalışan hemşirelerin psikososyal bakım yetkinliği ile merhamet yorgunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychosocial care competence and compassion fatigue of nurses working in intensive care
Yazar: MELİKE GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA BAŞOĞUL
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin psikososyal bakım yetkinliği ile merhamet yorgunluğu düzeylerini belirlemeyi, aralarındaki ilişkiyi incelemeyi ve etkileyen değişkenleri saptamak amacıyla gerçekleşti. Şubat-Mart 2024 tarihleri arasında Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan ve katılan 188 hemşire ile yürütülen bu tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırmada Katılımcı Bilgi Formu, Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği (MYKÖ) ve Psikososyal Bakım Yeterliliği Öz Değerlendirme Ölçeği (PBYÖDÖ) kullanılarak veriler toplandı. Analiz sürecinde ise tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örneklem Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (Oneway ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi ve LSD post hoc testi uygulandı. Katılımcıların %55,9'unun 26-30 yaş aralığında, %52,7'sinin erkek ve %71,8'inin bekar olduğu belirlendi. PBYÖDÖ toplam puan ortalaması 64,14±13,47, MYKÖ toplam puan ortalaması 68,73±23,70 olarak bulundu. PBYÖDÖ ile MYKÖ arasındaki ilişki incelendiğinde; aralarında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. (r:0,041; p<0,578). Medeni durum değişkenine göre PBYÖDÖ'nün bilgiyi kullanma alt boyutu arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p<0,05). Cinsiyet ve çalışılan birim değişkenine göre MYKÖ ve alt boyutları arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p<0,05). Yaş değişkenine göre MYKÖ' nün "İkincil Travma" alt boyutu arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p<0,05). Ekonomik durum değişkenine göre MYKÖ ve ''Mesleki Tükenmişlik'' alt boyutu arasında anlamlı farklılık tespit edildi (p<0,05). Bu çalışma kapsamında, psikososyal bakım yetkinliği ile merhamet yorgunluğu arasında doğrudan bir ilişki saptanmamıştır. Ancak, bu iki kavram arasındaki ilişkiyi daha detaylı bir şekilde inceleyen ek araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hemşire; Merhamet yorgunluğu; Psikososyal bakım; Yoğun bakım.

Abstract:
This study was conducted to determine the psychosocial care competence and compassion fatigue levels of intensive care nurses, to examine the relationship between them, and to determine the affecting variables. In this descriptive and correlational study conducted with 188 nurses working and participating in Şanlıurfa Training and Research Hospital between February and March 2024, data were collected using the Participant Information Form, Compassion Fatigue Brief Scale (CFS) and Psychosocial Care Competence Self-Assessment Scale (PBYÖDÖ). Descriptive statistics, Independent Samples Test, One-Way Analysis of Variance (Oneway ANOVA), Pearson Correlation Analysis and LSD post hoc test were applied in the analysis process. It was determined that 55.9% of the participants were between the ages of 26-30, 52.7% were male, and 71.8% were single. The total mean score of PBESÖ was found as 64.14±13.47, and the total mean score of MYKÖ was found as 68.73±23.70. When the relationship between PBESÖ and MYKÖ was examined; no relationship was found between them. (r:0.041; p<0.578). A significant difference was found between the information use sub-dimension of PBESÖ according to the marital status variable (p<0.05). A significant difference was found between MYKÖ and its sub-dimensions according to the gender and unit of employment variables (p<0.05). A significant difference was found between the "Secondary Trauma" sub-dimension of MYKÖ according to the age variable (p<0.05). A significant difference was found between MYKÖ and the ''Occupational Burnout'' sub-dimension according to the economic status variable (p<0.05). Within the scope of this study, a direct relationship was not found between psychosocial care competence and compassion fatigue. However, additional research is needed to examine the relationship between these two concepts in more detail.

Keywords: Nurse; Compassion fatigue; Psychosocial care; Intensive care