Tikagrelorün asetilsalisilik asit varlığında yüksek performanslı sıvı kromatografisi ile tayini
Determination of ticagrelor by high performance liquid chromatography in the presence of acetylsalicylic acid
Yazar: YEŞİM ACAR
Danışman: PROF. DR. SENA ÇAĞLAR ANDAÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Tikagrelor (TİKA) akut koroner sendromlu hastalarda miyokard enfarktüsü, felç gibi semptomların önlenmesinde asetilsalisilik asit (ASA) ile beraber kullanılan bir trombosit agregasyon inhibitörüdür. Rosuvastatin (ROS) ise endojen kolesterol üretimini engelleyerek kardiyovasküler hastalık riskini düşüren lipid düşürücü bir ilaçtır. Kalp damar hastalıklarının toplumda görülme sıklığı ve yaygınlığı göz önüne alındığında bu üç ilacın eş zamanlı analizleri önem kazanmaktadır. Tez çalışmasında tikagrelorün, asetil salisilik asit ve rosuvastatin ile yan yana analizi için bir yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemi geliştirilmiş, tablet preparatlarına uygulanmış ve uluslararası kılavuzlara göre valide edilmiştir. Geliştirilen metotta ayrılma Inertsil C18 (250 mm x 4,6 mm i.d., 5 µm) analitik kolonu üzerinde %70 ACN - %30 orto-fosforik asit çözeltisi (pH 2,68) mobil faz karışımı kullanılarak sağlanmış, akış hızı 1 mL/dk, dedeksiyon 237 nm olarak belirlenmiştir. Doğrusallık çalışması sonucunda elde edilen kalibrasyon eğrileri TİKA, ASA ve ROS için sırasıyla 10-135 µg/mL, 10-200 µg/mL ve 5-40 µg/mL aralığındadır ve korelasyon katsayıları sırasıyla 0,9982; 0,9992 ve 0,9980 olarak bulunmuştur. Tabletlerin analizlerine başarıyla uygulanan yöntem TİKA, ROS ve ASA için sırasıyla %98,61-100,46; %100,64-111,41 ve %97,43-101,73 arasında doğruluk değerlerine sahiptir. TİKA, ROS ve ASA etken maddelerinin eş zamanlı tayini için literatürde kullanılan bir metot bulunmamaktadır ve kardiyovasküler hastalıklara sahip kişilerin serum, plazma, idrar gibi biyolojik sıvı örneklerinden kantitatif olarak analiz edilebilmeleri için temel teşkil edecek bir çalışma niteliğindedir.

Abstract:
In patients with acute coronary syndrome, ticagrelor (TIKA), a platelet aggregation inhibitor, is taken in conjunction with acetylsalicylic acid (ASA) to prevent symptoms like myocardial infarction. Rosuvastatin (ROS) is a lipid-lowering drug that reduces the risk of cardiovascular disease by inhibiting endogenous cholesterol production. Considering the prevalence and frequency of cardiovascular diseases in society, simultaneous analyses of these three drugs are important. In our thesis study, a high-performance liquid chromatography (HPLC) method was developed for the simultaneous analysis of ticagrelor, acetylsalicylic acid and rosuvastatin, applied to tablet preparations and validated according to international guidelines. In the developed method, separation was achieved on the Inertsil C18 (250 mm x 4,6mm I.D., 5µm) analytical column by using mobile phase of %70 ACN - %30 ortho-phosphoric acid buffer (pH 2,68), and the flow rate and the detection was determined as 1 mL/min, 237nm respectively. The calibration curves obtained as a result of the linearity study are in the range of 10-135 µg/mL, 10-200 µg/mL and 5-40 µg/mL for TIKA, ASA and ROS, and the correlation coefficients are found as 0,9982; 0,9992 and 0,9980 respectively. The method has high recovery %98,61-100,46; %100,64-111,41 and %97,43-101,73 accuracy values. There is no method used in the literature for the simultaneous determination of TIKA, ROS and ASA. It will function as the basis for the simultaneous quantitative analysis of biological fluid samples including serum, plasma, and urine obtained from patients with the cardiovascular diseases.