Paleolitik uç tipleri ve Anadoluda`ki örnekleri
Paleolithic point types and their samples in Anatolia
Yazar: HANDAN UÇAR ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. IŞIN YALÇINKAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Prehistorya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aletler = Tools ; Avcılık = Hunting ; Paleolitik Dönem = Paleolithic Period ; Prehistorya = Prehistory ; Silahlar = Guns ; Uçlar = Points ; Yontu teknikleri = Sculpture techniques ; Yontular = Sculptures

Özet:
Paleolitik uç tipleri ve Anadolu'daki örnekleri konulu bu tez çalışmasında alt, orta ve üst Paleolitik dönemlerde yapılmış ve kullanılmış bir alet tipi olan uçlar anlatılmıştır. Uçları genel olarak, "düzeltilerle ya da önceden tasarlanmış bir yontma tekniği ile, üçgen ya da yan üçgen bir biçim verilmiş, az çok sivri bir uçla biten aletlerdir" biçiminde tanımlayabiliriz. Bunun yanı sıra birçok araştırmacı tarafından yapılmış değişik uç tanımları da mevcuttur. Bu aletler hiç kuşkusuz ki ok, mızrak ucu ya da diğer avcılık faaliyetlerinde kullanıldılar. Alt Paleolitik dönemlerden itibaren kullanılmaya başlayan bu aletlerin pek çok ana ve alt tipleri bulunmaktadır. Bu aletler genellikle diğer alet tiplerinde olduğu gibi ilk bulundukları yatakların adıyla adlandırılmışlardır. Uçların Anadolu örneklerinde de bu gelenek devam ettirilmiştir. Türkiye'de yapılan prehistorya araştırmalarında en çok araştırılan bölgeler arasında, Akdeniz, doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri, kısmen Karadeniz ve İç Anadolu Bölgesi, özellikle de Ankara civarı yer almaktadır. Bu bölgeler içerisinde konumuzu oluşturan uçların daha çok Antalya Bölgesinde kazısı yapılan ve düzenli bir stratigrafi veren Karain Mağarası'nda, Doğu Anadolu Bölgesinde Kars civarında, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Kahramanmaraş ve Gaziantep civarlarında, İç Anadolu Bölgesinde Ankara civarında ele geçtiği görülmüştür.

Abstract:
In this thesis work on Palaeolithic point types and their samples in Anatolia, the points which are made and used lower, middle and upper Palaeolithic ages are explained. The points can be usually described as "triangular or sub-triangular tools which are shaped with retouches or previously decided chipping techniques and has some what pointed distal ends. In addition to this, there are various descriptions about the points made by different scholars. These tools have been undoudtedly used as arrow and spear tips as well as in other hunting activities. These tools, which have been begun to be used since lower Palaeolithic ages, have various main and sub types. They are named, as seen in other tool types, after their first finding places. This tradition has continued also in Anatolian samples. Mediterranean, eastern and south-eastern Anatolian, partly Black sea and central Anatolian regions, especially Ankara and its vicinity are among the most researched Prehistorical regions in Turkey. It is seen that the points, which form the subject of our study, are mainly found at Karain Cave which gives a regular stratigraphy in Antalya region, around Kars in eastern Anatolia, at Kahramanmaraş and Gaziantep region in south-eastern Anatolia and around Ankara region in central Anatolia.