Entelektüel sermayenin çalışan bağlılığına etkisinde çalışan motivasyonu ve özelliklerinin aracı rolü
The role of the intellectual capital as an intermediary in the motivation and characteristics of employees working on their commitment
Yazar: FARUK ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. OYA ERDİL
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Motivasyon = Motivation ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Günümüzün rekabet yoğun ortamında faaliyet gösteren işletmeler açısından,
kendilerini rakiplerinden farklılaştırmak suretiyle rekabet avantajı sağlayacak gerekli
adımların atılması, hedeflenen operasyonel ve finansal başarının elde edilmesi ve en
nihayetinde de bu başarının sürdürebilir kılınması son derece önemli hale gelmiştir.
Bu noktada sürdürülebilir başarının merkezinde; işletmelerin sahip olduğu insan
kaynağını iyi tanımak ve optimum seviyede yararlanmak gelmektedir. Bu çalışmanın
temel amacı, literatürde belirtilmiş entelektüel sermaye, çalışan motivasyonu ve
örgütsel bağlılık kavramlarının birbirleriyle etkileşimlerini anlamak maksadıyla
keşfedici deneysel bir araştırma yaparak araştırma sonuçları üzerinde işletmedeki
karar vericiler bu kavramlarla ilgili yol göstermektir.
Çalışmadaki araştırma modeli ve hipotezler, literatürde yer alan araştırmalar
ve sonuçlarının incelenmesi üzerine geliştirilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında
ilk aşamada, saha araştırması yapılarak Türkiye Çağrı Merkezi sektöründe faaliyet
gösteren lider bir işletmede çalışan 2500 çalışana anket atama yoluyla veriler
toplanmıştır. İkinci aşama olan analiz aşamasında ise; SPSS ve AMOS
programlarından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, entelektüel sermaye
boyutlarının örgütsel bağlılığa pozitif yönde etki ettiği görülmüştür. Ayrıca aracılık
etkisi bağlamında; çalışan motivasyonunun entelektüel sermaye ve örgütsel bağlılık
arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisine sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçtan
hareketle, çalışmanın son bölümünde yönetimsel çıkarımlar, araştırmanın kısıtları ve
gelecek çalışmalara yönelik öneriler tartışılmıştır.
Yönetsel katkı olarak bu tez çalışmasının, entelektüel sermaye, çalışan
motivasyonu ve örgütsel bağlılık dinamiklerinin önemini ön plana çıkararak insan
kaynakları yönetiminin performansını maksimize edeceği değerlendirilmektedir.
Ayrıca bu çalışmanın, değişkenler arasında direkt ve aracılık etkisi önermelerini
içermesinden dolayı, örgütsel davranış alanında karar vericilere yol göstereceği
öngörülmektedir.

Abstract:
It becomes extremely important for businesses operating in today's hard
competitive environment that taking necessary steps to differentiate themselves from
their competitors, achieving targeted operational and financial success, and
ultimately making this success sustainable. At this point, at the center of sustainable
success; It comes to knowing the human resources of businesses well and to benefit
them at the optimum level. The main purpose of this study is to conduct an
exploratory empirical research in order to understand the interactions between the
concepts of intellectual capital, employee motivation and organizational commitment
stated in the literature, and to guide decision makers in the business on these
concepts based on the research results.
In application side of study, a survey that consists of 2500 participants is
carried out in a leading call center firm in Turkey in order to gather related data
corresponding to research concepts and categories. In the analysis phase of the
second stage; SPSS and AMOS programs were used. As a result of the research, it
has been observed that the dimensions of intellectual capital have a positive effect on
organizational commitment. Also in the context of mediation effect; It has been
determined that employee motivation has a partial mediating effect on the
relationship between intellectual capital and organizational commitment. Based on
this result, managerial implications, limitations of the study and suggestions for
future studies are discussed in the last part of the study.
As a managerial contribution, it is considered that this thesis will maximize
the performance of human resources management by emphasizing the importance of
intellectual capital, employee motivation and organizational commitment dynamics.
In addition, it is predicted that this study will guide decision makers in the field of
organizational behavior, since it includes direct and mediating effects among
variables.