Ab'nin Doğu Akdeniz enerji güvenliğinde Rusya faktörü
The russian factor in The Eeuropean Union's energy security in the Eastern Mediterranean
Yazar: KAMİL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ZUHAL MERT UZUNER
Marmara Üniversitesi / Avrupa Araştırmaları Enstitüsü / Avrupa Birliği Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı /  Avrupa Birliği Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Enerji kaynaklarının kullanımında Avrupa Birliği (AB), Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi gelişmiş ülkeler ilk sıralarda yer almaktadırlar. Önemli enerji tedarikçisi konumunda olan Rusya, uzun yıllar AB'nin en büyük gaz tedarikçisi olmuştur. Ukrayna'da 2006 ve 2022 yılları arasında yaşanan siyasi ve askeri krizlerle ilişkili olarak yaşanan gaz aktarımındaki sorunlar sonucunda Rusya, doğalgazı AB'ye karşı bir siyasi baskı aracı olarak kullanmış, bu da AB'yi alternatif güzergah arayışına itmiştir. AB için en önemli alternatif kaynak ve güzergah komşu bölgelerden biri Doğu Akdeniz olmuştur. Ancak Doğu Akdeniz'de pek çok küresel aktör gibi Rusya da önemli bir aktör olarak bulunmaktadır. Doğu Akdeniz bölgesinde keşfedilen enerji kaynaklarının AB'nin enerji güvenliğine etkisini anlayabilmek adına Doğu Akdeniz bölgesindeki enerji ve bölgede Rusya'nın rolü arası ilişkili bir güvenlik haline gelmiştir.
Bu araştırmadaki temel argüman Rusya'nın Doğu Akdeniz'deki jeopolitik rolü ve enerji politikaları arasında yakın ilişki olduğu ve bunun bölgesel güvenliğin bir parçası olduğudur. Ayrıca AB'nin doğalgaz transferinde kalıcı çözüme ihtiyaç duyduğu ve Rusya'nın bölgede sahip olduğu askeri güç ve enerji şirketleri bağlamında bölgede aktif bir oyuncu olmasının AB'nin enerji alternatifinde önemli etkisi olduğu argüman olarak ortaya konulmuştur. Doğu Akdeniz'de Rusya bölgesel jeopolitik dinamiklere ve enerji projelerine doğrudan etki etmektedir. Bu doğrudan ya da başka aktörler üzerinden etki enerji projelerinin başarısını, enerji güvenliğini ve bölgesel istikrarı etkilemektedir. AB'nin Doğu Akdeniz Enerji Güvenliğinde Rusya Faktörü konu başlıklı araştırmada enerji tedariklerinde tekil bağımlılık, ekonomik ve ticari stratejiler, jeopolitik rekabet ve müdahale ile ilgili konular bölgesel enerji güvenliği kompleksi bağlamında incelenmiştir. Aynı zamanda Rusya'nın Doğu Akdeniz'deki jeopolitik etkileri ve enerji politikaları ile ilgili birtakım sınırlamalar ve stratejik yanıtlar değerlendirilmiştir.
Burada enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi enerji altyapılarının güçlendirilmesi, bölgesel iş birliği ve diploması çalışmalarının yapılması, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik stratejilerinin gerçekleştirilmesi, enerji güvenliği ve stratejileri açısından önemli faktörler olarak ifade edilmiştir. Rusya'nın Doğu Akdeniz'deki etkisinin anlaşılabilmesi doğrudan AB'nin enerji stratejileri altyapı geliştirme mücadelesi ve
ii
bölgesel iş birlikleri ile açıklanmıştır. Bu faktörlerin gerçekleştirilmesi enerji politikaları ve ekonomi alanında bir takım denge oluşturmaya yöneliktir. Bu dengeler bölgesel stratejik istikrarı ve enerji güvenliğini sağlamada önemli rol oynayacaktır.

Abstract:
Developed countries such as European Union (EU), Russia and United States of America (USA) rank first in the utilization of energy resources. Russia has been the largest gas supplier of the EU for long period. As a result of the political and military crises in Ukraine between 2006 and 2022, Russia used natural gas as a tool of political pressure against the EU, which pushed the EU to search for alternative routes. One of the most important alternative source and transfer route regions for the EU became the Eastern Medditerranean. With energy being an indispensable element, in order to understand the impact of the energy resources discovered in the Eastern Mediterranean region on the EU's energy security, it is necessary to examine Russia's role in the security of energy in the Eastern Mediterranean region, which is as an important region fort he EU.
The main argument in this research is the existence of a close tie between Russia's geopolitical role and energy policies in the Eastern Mediterranean and it is an indispensable part of the regional security. In addition, it has been argued that the EU needs a permanent solution in natural gas transfer and that Russia's military power in the region and the fact that Russia is an active player in the region in terms of energy companies have an important impact on the EU's energy alternative. In the Eastern Mediterranean, Russia has a direct or indirect influence via other actors on regional dynamics and energy projects. This influence affects the success of energy projects, energy security and regional stability. The research on the Russian factor in the European Union's enegy security in the Eastern Mediterranean examines issues related to singular dependence on energy supplies, economic and commercial strategies, geopolitical competition and interference by referring regional security complex theory. It also assessed Russia's geopolitical influence in the Eastern Mediterranean and some constraints and strategic responses to its energy policies. Here, diversification of energy resources, strengthening energy infrastructures, regional cooperation and diplomacy, and realization of environmental and social sustainability strategies are stated as important factors in terms of energy security and strategies, the struggle for infrastructural
iv
development and regional cooperation. The realization of these factors is aimed at creating a set of balances in the field of energy policies and economics. These balances will play an important role in ensuring regional strategic stability and energy security.