Okul yöneticilerinin çatışma yönetim stratejileri ile okul kültürü arasındaki ilişki
The relation between the conflict management strategies of school managers' and school culture
Yazar: ERSAY ÖZKARA
Danışman: DOÇ. DR. BİNALİ TUNÇ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mersin = Mersin ; Okul kültürü = School culture ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yöneticiler = Managers ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Mersin ilindeki kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre, okul yöneticilerince kullanılan çatışma yönetimi stratejileri ile örgüt kültürü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Mersin ili merkez ilçelerindeki (Yenişehir, Akdeniz, Toroslar ve Mezitli) resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 622 öğretmen oluşturmaktadır. Bunların 274'ü (%44,1) erkek, 348'i (%55,9) kadındır. Araştırma verilerini toplamak üzere iki farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlardan ilki yöneticilerin örgütsel çatışmaları nasıl çözdüğünü belirlemeyi amaçlayan ve Neiderauer (2006) tarafından Türkçeye uyarlanan "Rahim Örgütsel Çatışma Ölçeği (Rahim Organizational Conflict Inventory-II- ROCI-II)"dir. İkinci ölçek ise Kuyumcu (2007) tarafından geliştirilen "Okul Kültürü Ölçeği"dir. Verilerin analizinde, öğretmenlerin çatışma yönetim stratejilerinin ve örgüt kültürünün kıdem, branş ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık sergileyip sergilemediğini belirlemek için ortalamalar arası farkın anlamlılık testleri olan t-testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Üç ve daha fazla kategorili değişkenler için yapılan ANOVA testinde anlamlı farklılık çıkması durumunda hangi gruplar arası anlamlı farklılık olduğunu tespit etmek için, Post-hoc testleri yapılmıştır. Öğretmenlerin çatışma yönetim stratejilerine ilişkin görüşleri ile öğretmenlerin bulundukları okullarının örgüt kültürüne ilişkin görüşleri için betimsel analizler yapılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre, ilkokul ve ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin kullandıkları çatışma yönetim stratejileri ile okullarında algıladıkları okul kültürü arasında pozitif ve yüksek düzeyde bir ilişki bulunmaktadır. İlkokullarda görevli öğretmenlerin örgüt kültürüne ilişkin genel görüşleri, ortaokullarda görevli öğretmenlere göre daha olumludur. Ortaokul öğretmenlerinin ilkokul öğretmenlerine göre, örgüt kültürünün "gelenek, tören ve adetler" boyutuna ilişkin görüşleri daha olumludur. 21-40 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin "gelenek, tören ve adetler" boyutuna ilişkin ortalamaları daha yüksektir. Okul kültürünün "okul tarihi" ve "hikâyeler" boyutunda sözel branştaki öğretmenler, dil branşındaki öğretmenlere kıyasla daha olumlu görüş bildirmişlerdir. 
Çatışma yönetimi stratejilerinden "hükmetme" stratejinin örgüt kültürü ve alt boyutları ile ilişkisi negatif yönde düşük bir ilişkidir. Çatışma yönetimi stratejileri alt boyutları (bütünleştirme, ödün verme, hükmetme, kaçınma ve uzlaşma) ve örgüt kültürü alt boyutları (okul tarihi, değer ve inançlar, hikâyeler, gelenek, görenek ve adetler, kahramanlar) arasında pozitif yönde orta düzeyin üzerinde bir ilişki bulunmaktadır.

Abstract:
The aim of this research is to analyse the relation between the culture of organization and the conflict management methods of school managers' according to the ideas of state schools' teachers in Mersin province.
The working group of the research consists of 622 primary and secondary state school teachers in central districts(Yenişehir,Akdeniz,Toroslar and Mezitli) in Mersin province.274 (44,1%) of these teachers are males and 348 (55,9%) are females.Two different data collection tools are used to collect this research datas.The first tool is Rahim Organizational Conflict Inventory ROC I-II which was transcribed into Turkish by Neiderauer (2006) that defines how managers resolve organizational conflicts.The second one is School Culture Scale,developed by Kuyumcu (2007).
On analyzing datas, T-tests and ANOVA tests which are significance tests to define if the teachers' conflict management methods and organizational culture expose significant differences according to school type,seniority and branch variants.
If there is significant difference in ANOVA test,which was applied on three or more categorized variants,Post-hoc test was applied to define in which groups the differences are.
The descriptive analysis was done on teachers' views about their conflict management methods and their views about their schools' organization culture.
According to research findings,there is positive, high and significant relation between the primary and secondary state school manager of school' conflict management methods and their school culture views. The general views of primary school teachers' about organization culture are more positive in comparison with secondary school teachers.
Secondary school teachers' views about traditions&customs on organization culture are more positive in comparison with primary school teachers.The positiveness of 21-40 year teachers' view about traditions and customs is higher.The verbal teachers expressed that they have more positive views on school culture history and school culture story in comparison with the linguistic teachers.The relation between the dominating method(one of the conflict management methods) and organization culture with its lower aspects is negative and significant. There is also a negative relation between traditions and customs (one of the lower aspects organization culture) and conflict management methods.
There is a significant positive and medium level relation between lower aspects of conflict management methods(integration, compromising, dominating, avoiding and aggrement) and lower aspects of organization culture (school history, values and beliefs, stories, traditions & customs and heroes.