Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin Türkçe yeterlik algı düzeyleri ve Türkçe yazılı anlatımlarındaki yazım yanlışları
Turkish proficiency perception levels of students who learn Turkish as a second language and spelling mistakes in Turkish written expressions
Yazar: DUYGU KIVRAK
Danışman: DOÇ. DR. NİGAR İPEK EĞİLMEZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil yanlışları = Linguistic mistakes ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yazım hataları = Writing errors ; Yeterlilik = Sufficiency ; İkinci dil = Second language ; İkinci dil öğrenimi = Second language learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ana dili Arapça olan, Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin Türkçe yazılı anlatımlarında yaptıkları yazım yanlışlarının, sözcük kullanım hatalarının ve Türkçe yeterlik algılarının tespit edilmesi; öğrenci ve öğretmenlerin konu ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi; çözüme yönelik öneriler geliştirilmesidir. Araştırma, "yakınsayan paralel karma desen" ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Mardin'in Yeşilli ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören, ana dili Arapça olan, Türkçeyi sonradan öğrenen 54 ortaokul 7. sınıf öğrencisi ve 2018-2019 eğitim öğretim yılında Mardin'in Yeşilli ve Artuklu ilçelerinde görev yapan, ana dili Arapça olan ve Türkçeyi sonradan öğrenen 40 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Ayrıca Türkçe Yeterlik Algı Ölçeği için aynı okulda ve aynı sınıf düzeyinde öğrenim gören ve Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenmiş olan 98 ortaokul öğrencisine ulaşılmıştır. Öğrencilerin yazılı anlatımlarında karşılaşılan yanlışlar içerik analizi tekniği kullanılarak tespit edilip gruplandırılmıştır. İçerik analizinde veriler, yazım yanlışları ve sözcük kullanım hataları açısından değerlendirilmiştir. Öğrencilerin yazım ile ilgili yaptıkları yanlışlar "Cümle başındaki sözcüğün ilk harfinin küçük yazımı", "Cümle içinde sözcüğün ilk harfinin büyük yazımı", "Sözcük içinde harfin/harflerin büyük yazımı", "Cümle içinde sözcüğün bütün harflerinin büyük yazımı", "Özel adların baş harfinin küçük yazımı", "Başlıktaki sözcüklerin ilk harfinin küçük yazımı", "Sözcüğün yanlış yazımı", "Soru edatı olan 'mı'nın bitişik yazımı", "Bağlaç olan 'de'nin bitişik yazımı", "Bağlaç olan 'ki'nin bitişik yazımı", "Bulunma durumu eki olan '-de'nin ayrı yazımı", "Soru edatının başlıkta büyük yazımı", "Ünsüz harfler", "Ünlü harfler", "Ek eylemin ayrı yazımı", "Birleşik fiillerin ayrı yazımı", "Yapım ekinin ayrı yazımı" ve "Metin içerisinde sözcük yerine rakam kullanımı" olmak üzere on sekiz başlık altında; sözcük kullanım hataları ise "Yanlış yardımcı eylem kullanımı", "Yanlış sözcük kullanımı", "Gereksiz ek kullanımı", "Gereksiz sözcük kullanımı", "Tamlayan eksikliği", "Dolaylı tümleç eksikliği", "Nesne eksikliği", "Ne … ne bağlacıyla birlikte yanlış sözcük kullanımı", "Sözcüğün yanlış yerde kullanımı", "Yardımcı eylem eksikliği", "Yanlış ek kullanımı", "Fiil eksikliği", "Durum eki eksikliği", "Yapım eki eksikliği" ve "Diğer yanlışlıklar" olmak üzere on beş başlık altında incelenmiştir. Öğrencilerin yazım yanlışları ve sözcük kullanım hataları birlikte ele alındığında yaptıkları 1159 hatadan 1053'ünün (%91) yazımla ilgili, 106'sının (%9) sözcük kullanımıyla ilgili olduğu tespit edilmiştir. İncelenen yazılı anlatım kâğıtlarında yazım ile ilgili toplam 1053 yanlış tespit edilmiştir. Yazım ile ilgili yanlışlar içerisinde %38,55 oranla en çok yanlışın cümle içinde sözcüğün ilk harfinin büyük yazımında yapıldığı görülmüştür. Öğrencilerin, özellikle harflerin büyük veya küçük yazımı konusunda fazlasıyla dikkatsiz oldukları belirlenmiştir. Sözcük kullanım hataları içerisinde %19,81 ile en yüksek yanlış oranının yanlış ek kullanımında olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin, ekleri cümle içinde uygun şekilde nasıl kullanacakları konusunda sorun yaşadıkları görülmüştür. 
Öğrencilerin Türkçe algı düzeylerini ölçmek amacıyla Türkçe Yeterlik Algı Ölçeği geliştirilmiş ve ölçek, 98 ortaokul 7. sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin uygulanmasının ardından yapılan analizler sonucunda değişkenlerin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.
Öğrenci ve öğretmenlerin yazım yanlışları ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi için yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Formlar 3 alan uzmanının görüşleri alınarak geliştirilmiştir. Anket sonucunda görüşülen 40 öğretmenden 25'inin (%62,5), ana dili Arapça olan öğrencilerin Türkçe edinmekte zorlandıklarını; görüşülen 54 öğrenciden 42'sinin (%78), ana dillerinin Arapça olmasının Türkçe edinmelerini zorlaştırmadığını düşündüğü tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin Türkçeyi daha etkin kullanmalarının sağlanması ve öğrencilerle sık sık Türkçe konuşma, yazma çalışmalarının yapılması önerilir.

Anahtar kelimeler: Türkçe öğretimi, ikinci dil, yazılı anlatım, yazım yanlışı, sözcük kullanımı.

Abstract:
The purpose of this study is improving suggestions to sollutions in writing mistakes, word usage in written expressions, determining proficiency of perception in Turkish and wiev of students and teachers about th eissue by native speakers of Arabic who learn Turkish as a foreign language. This study which is a survey research has been figured by "convergin parallel pattern." Target population of the study is composed of 40 secondary school teachers who are native speakers of Arabic, work in Yeşilli and Artuklu districts of Mardin in 2018-2019 Academic year and 54 secondary school  7th grade students who are native speakers of Arabic studying in a school in Yeşilli, Mardin in 2018-2019 Academic year. Moreover, it has been reached for 'Turkish Low Proficiency Perception' to 98 students that take the education in the same grade and level and learn Turkish as a second language.Mistakes encountered  in their written expressions are detected and categorized qualitatively by using content analysis. In content analysis data is assessed with regards to writing mistakes and word usage. Mistakes made by learners  regarding writing are examined under eighteen titles namely: 'starting with lower-case at the beginning of the sentence', 'capital writing of first letter of the word in the sentence', 'caapital writing in a word', 'capital writing all letters in the sentence', 'lower-case writing of  first letter of proper nouns', 'lower-case writing of first letter of words in title', 'misspelling the word,' 'attached writing of affix 'mi' which is a interrogative', 'attached writing of affix 'de' which is a conjunction ', 'attached writing of 'ki' which is conjunction', 'unattached writing of 'de' which is locative case suffix', 'large writing of the interrogative affix in title', 'consonants',' vowels', 'unattached writing of predicative', 'unattached writing of compound verbs, unattached writing of derivational affix' and 'using the number instead of lexical item in the text' ;mistakes regarding word usage are examined under fifteen titles namely ; 'using wrong auxiliary verb ', 'using wrong word', 'using unnecessary affix',using unnecessary word', 'defining deficiency', indirect object deficiency', 'object deficiency', 'wrong word using with neither nor conjunction', 'using of the word in the wrong place', 'auxiliary verb deficiency', 'using of wrong affix', 'verb deficiency', 'case suffix deficiency', 'derivational affix deficiency', and other mistakes. When it is taken together mistakes about writing and word usage by learners, ıt is detected that total mistakes done by learners are 1159, 1053 (%91) of them are about writing, 106 (%9) of them are about word usage. It is detected total 1053 mistakes about writing in examined writing expression papers. It is understood that writing mistakes of all, with %38,55 rate, the most mistakes are done 'capital writing of first letter of the word in the sentence'. Word usage mistakes of all, with %19,81 rate, the highest mistake rate is using wrong affix. It is understood that the learners have problem about how they use affixes properly in sentence.
Turkish Proficiency Perception Scale was developed to measure students perception of Turkish language and the scale was applied to seventh grade students in 98 secondary schools. After the application of the scale, it was found that the variables did not show statistically significant difference.  
To determine the teachers and the students views about text mistakes, semi-structured forms has been conducted.These forms has been developed by the idea of 3 experts.  As a result of the survey, 25 (%62,5) of interviewed 40 teachers say that the learners who are native speakers of Arabic have difficulty to learn Turkish. However, 42 (%78) of 54 learners state that although they are native speakers of Arabic, they have not difficulty to learn Turkish. In the light of this research, it is recommended for the students who use the Turkish as a second language to use the language more efficiently, speak Turkish frequently and wiriting exercices. 

Keywords: Teaching Turkish, second language, written expression, writing mistakes, using of words.