Azot fikseri ve fosfat çözücü bakterilerin lale çeşitlerinin bitkisel gelişimi, soğan sayısı, kalitesi ve mineral madde içeriğine etkisi
Effects of  nitrogen fixing and phosphate solubilizing bacteria on plant development, number of bulb, quality of bulb and mineral contents of tulip culvitars
Yazar: FAZİLET PARLAKOVA
Danışman: PROF. DR. ATİLLA DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bacillus = Bacillus

Özet:
Bu çalışma azot fikseri ve fosfat çözücü bakterilerin bazı lale çeşitlerinde bitkisel özellikler üzerine etkilerini araştırmak amacıyla Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait Sebzecilik Uygulama alanında 2013 yılında açık tarla koşullarında siyah renkli plastik malç şartlarında yürütülmüştür. Araştırmada bitkisel materyal olarak Tulipa gesneriana L. türüne ait ülkemizde park ve bahçelerde yaygın olarak kullanılan; Pink Impression, Blue Aimable ve Golden Parade çeşitlerine ait 10-12 cm çevre büyüklüğüne sahip lale soğanları kullanılmıştır. Yapılan çalışmalarda formülasyon A (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92), formülasyon B (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92+ Bacillus megaterium TV-91C+ Bacillus subtilis TV-17C), formülasyon C (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92+ Bacillus megaterium TV-3D+ Paenibacillus polymyxa TV-12E) ve formülasyon D (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92+ Bacillus megaterium TV-6D+ Pseudomonas putida TV-42A) bakteri formülasyonları  kullanılmıştır. Çalışmada, azot fikseri ve fosfat çözücü bakteri formülasyonlarının bazı lale çeşitlerinde bitkisel özellikler üzerine etkileri incelenmiştir.
Araştırma bulgularına göre, uygulamalar ve çeşitler arasında önemli sonuçlar elde edilmiştir. 'Çeşit x uygulamalar'ın, incelenen özellikler bazında genel olarak interaksiyon gösterdikleri belirlenmiştir. Denemeye alınan tüm çeşitlerin, yavru soğan elde etme özellikleri bakımından, Erzurum koşullarında yapılan yetiştiriciliğe uygun olduğu saptanmıştır. Belirlenen ortalama en fazla ana soğan sayısı Golden Parade çeşidinde elde edilirken ortalama en fazla yavru soğan sayısı ise Blue Aimable çeşidinde elde edilmiştir. Elde edilen ortalama en fazla gövde sayısı  Blue Aimable çeşidine aittir. Bu sonuç ile yavru soğan sayısıyla gövde sayısının doğrudan ilişkili olduğu sonucuna varılabilmektedir. Ortalama en fazla yavru soğan sayısı formülasyon C uygulamasında elde edilmiştir. Çalışma sonucunda da çeşit faktörüne bağlı olarak bakteri formulasyon uygulamalarıyla soğan sayısı ve kalitesinin arttırılabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, bakteri uygulamalarının toprak, lale soğan ve yaprak içeriğindeki makro-mikro besin elementi miktarına çok önemli etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bitki gelişimini teşvik edici rizobakteriler (PGPR), lale soğanı, yavru soğan, 
bacillus, bakteri

Abstract:
This study was under taken to determine the  effects of nitrogen fixing and phosphate solubilizing bacteria on plant development number of bulb, quality of bulb and mineral contents of tulip culvitars. The research was conducted in open field conditions at the deparment of horticulture research area of Agriculture Faculty, Atatürk University,  in 2013. Pink Impression, Blue Aimable and the Golden Parade varieties of Tulipa gesneriana L  widely used in parks and gardens in our country  and having  10-12 cm circumference size tulip bulbs were used as plant materials. Formulation A (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92), Formulation B (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92+ Bacillus megaterium TV-91C+ Bacillus subtilis TV-17C), Formulation C (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92+ Bacillus megaterium TV-3D+ Paenibacillus polymyxa TV-12E) and Formulation D (Pantoea agglomerans RK-79+Pantoea agglomerans RK-92+ Bacillus megaterium TV-6D+ Pseudomonas putida TV-42A) bacteria formulations were used. In this study, effects of nitrogen fixing and phosphate solubilizing bacteria on plant characteristics were investigated. 
According to research results, important results was determined based on  among the applications  and varieties.  On the basis of studied properties, there were interaction among the cultivars X applications. All the varieties could be grown for obtaining bulblet and suitable for cultivation in Erzurum conditions.  According to applications, average maximum number mother bulbs was obtained from cultivar of Golden Parade while average maximum number bulblet was observed in Blue Aimable cultivar. Average maximum stems were found in Blue Aimable cultivar and it can be concluded  that the number of bulbet is directly related to the number of stems and there is a relationship between them in the cultivar. The highest average maximum bulbet was obtained from formulation C application in Blue Aimable cultivar . As a result, the applications increased in the number of bulbs and quality  of the cultivars. Applications of bacteria were also found to have a significant effect of the amount macro-micro elements in the content of tulip solid, bulbs and their leaf.

Keywords: Plant growth promoting rizobacteria (PGPR), tulip bulb, bulblets, bacillus, bacteria