Ordu ilinden selekte edilen kiraz-vişne anaç adayı bitkilerin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
The morphological and molecular caharacterization of the cherries rootstock candidate plants selected in Ordu province
Yazar: ZÜMRÜT TÜRKOĞLU ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRİYE BİLGENER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Anaçlar = Rootstocks ; Karakterizasyon = Characterization ; Moleküler özellikler = Molecular properties ; Morfolojik incelemeler = Morphological inverstigations ; Ordu = Ordu ; Prunus =

Özet:
Bu araştırmada 2008?2009 yıllarında Ordu ili doğal florasında yabani kiraz-vişne populasyonu içinden kiraz-vişne kültür çeşitlerine anaç olabilecek genotipleri belirlemek amacıyla selekte edilen toplam 108 anaç adayı genotip morfolojik ve moleküler olarak karaktere edilmiştir.Morfolojik karakterizasyon UPOV Prunus anaçları tanımlama kriterlerine göre yapılmıştır. Karakterizasyon çalışmalarında 108 genotip bitki, yaprak ve yıllık sürgünleri üzerinde toplam 43 özellik incelenmiş ve PHL- A (P. avium x P. cerasus), MaxMa 14 (Syn. Brokforest) (P. mahaleb x P. avium), Montmorency (P. cerasus), Weiroot 158 (P. cerasus), Gisela 5 (P. cerasus x P. canascens), Gisela 6 (P. cerasus x P. canascens) ve SL 64 (P. mahaleb) standart klon anaçları ile karşılaştırılmıştır.Morfolojik olarak tanımlaması yapılan kiraz, vişne ve mahlep genotipleri arasından seçilen 37 kiraz, 8 vişne ve 7 mahlep genotipi ile referans olarak kullanılan F12/1 (kiraz), Montmorency (vişne) ve SL 64 (mahlep) anaçlarında 12 SSR primeri kullanılarak moleküler karakterizasyon yapılmıştır. Moleküler çalışmalar sonucunda kiraz, vişne ve mahlep genotipleri arasında homonim ve benzer genotiplere rastlanmazken, vişne genotipleri arasında 2 sinonim durum tespit edilmiştir. PS12A02 lokusu tanımlama olasılığı en yüksek lokus olarak göze çarparken, vişne genotipleri arasında % 95.8, mahlep genotipleri arasında %83.3 ve kiraz genotipleri arasında %79.2 en yüksek benzerlik oranı tespit edilmiştir.Bu çalışma yabani kiraz, vişne ve mahlep anaç adayı genotiplerin morfolojik ve moleküler düzeyde tanımlamasına yönelik ilk çalışma olması nedeniyle ileride yürütülecek benzer çalışmalara ışık tutacaktır.

Abstract:
In this research, the morphological and molecular characterizations were carried out on 108 rootstock candidate genotypes selected from the wild cherry population in the natural flora of Ordu province in 2008?2009 years in order to identify the genotypes that would be the rootstocks for the cherry cultivars.The morphological characterization was carried out according to UPOV Prunus rootstocks criteria. In the characterization studies, a total of 43 morphological features of the plant, leaf and one-year-old shoots of the selected 108 genotypes were investigated. The genotypes investigated for their morphological features were compared with PHL- A (P. avium x P. cerasus), MaxMa 14 (Syn. Brokforest) (P. mahaleb x P. avium), Montmorency (P. cerasus), Weiroot 158 (P. cerasus), Gisela 5 (P. cerasus x P. canascens), Gisela 6 (P. cerasus x P. canascens) and SL 64 (P. mahaleb) standard clone rootstocks.Among the sweet cherry, sour cherry and mahaleb genotypes whose morphological descriptions were done, 37 sweet cherry, 8 sour cherry and 7 mahaleb selected genotypes with F12/1 (sweet cherry), Montmorency (sour cherry) and SL 64 (mahaleb) rootstocks used as reference and using a 12 SSR primers, the molecular characterization were accomplished. As the results of the molecular studies, there were no homonym and identical genotypes between the sweet cherry, sour cherry and mahaleb genotypes, but there were 2 synonym situations between the sour cherry genotypes identified. PS12A02 primer seems to be the highest probability for defining; there were 95.8 % similarity between sour cherry genotypes and 83.3 % similarity between mahaleb genotypes; the highest similarity ratio was determined 79.2 % among sweet cherry genotypes.This research being the first study toward the morphological and molecular level identification of wild sweet cherry, sour cherry and mahaleb rootstock candidates genotypes is going to shed light on the similar studies would be accomplished in the future.