Okul öncesi dönemdeki çocukların teknoloji kullanımının ebeveyn ve çocuk görüşleri açısından incelenmesi
Examination of technology use of pre-school children in terms of parent and child's opinions
Yazar: BEHİYE CEYLAN ÖZDEMİR ÜRÜN
Danışman: DOÇ. DR. VUSLAT OĞUZ ATICI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönemdeki çocukların teknoloji kullanımını ebeveyn ve çocuk görüşleri açısından incelemek amaçlanmaktadır. Araştırmada karma yöntem tasarımlarından açıklayıcı sıralı tasarım modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda "tarama (survey)"modeli, nitel boyutunda "olgubilim (fenomenoloji)" deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun örneklemini, 2021-2022 eğitim/öğretim yılında Mersin ilinde okul öncesi dönemde çocuğu olan 400 ebeveyn, nitel boyutunun çalışma grubunu okul öncesi dönemdeki 120 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri "Genel Bilgi Formu" ve Kılınç (2015) tarafından geliştirilen, geçerlik-güvenirliği yapılan "Okul Öncesi Çağındaki Çocukların Teknoloji Kullanımı Hakkında Ebeveyn Görüşleri Ölçeği" ile nitel verileri ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Çocuk Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde "Kruskall Wallis H testi", "Mann Whitney U testi", "Spearman Korelasyon testi" kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen sonuçlara göre; cinsiyet, çocuğun doğum sırası, anne yaşı, evde internet bağlantısı bulunma göre anlamlı farklılık bulunmazken; çocuğun yaşına, ailedeki çocuk sayısına, teknolojiyi kullanmaya başlama yaşına, baba yaşına, anne-baba öğrenim düzeyine göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ebeveynlerin ve çocukların teknolojik alet kullanma sıklıklarında benzerlikler olduğu belirlenmiştir. Nitel verilerden elde edilen sonuçlara göre; çocukların tamamının teknolojik aletler kullandığı, tamamının evlerinde televizyon ve akıllı telefon bulunduğu belirlenmiştir. Çocukların teknolojik aletleri "kişisel", "ailevi", "eğitim sisteminden kaynaklı" ve "toplumsal" nedenlerle kullandıkları; çoğunluğunun teknolojik aletlerin kullanılması hakkında "olumlu" düşündükleri; bu aletleri "oyun oynama", "eğlenceli zaman geçirme" "eğitsel içerik", "iletişim", "çizgi film/video izleme", "sürekli erişim", "günlük yaşamda karşılaşılması zor şeyleri görme", "fotoğraf çekme", "gizil öğrenme" nedenleriyle yararlı; "bedensel ağrılar", "sosyal yaşamı kısıtlama", "yorgunluk hissi", "zararlı içerik", "hareketsizlik", "zamanı boşa harcama düşüncesi", "radyasyon", "uykusuzluk", "dışarı çıkamama endişesi", "sanal karaktere özenme" nedenleriyle zararlı buldukları belirlenmiştir. Çocukların çoğunluğunun teknolojik aletleri kullanırken zorlanmadıkları, olumlu duygularla kullandıkları; kullanımlarının "anne", "baba", "büyük-küçük kardeş", "dışsal faktörler" tarafından engellendiği/sınırlandırıldığı; "beden sağlığı", "beyin/zihin sağlığı", "anne-babaya güven" nedenleriyle süre sınırlandırılması yapılmasına katıldıkları ve bu aletlerin arkadaşlık ilişkilerini olumsuz etkileyeceği düşüncesinde oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the technology use of preschool children in terms of parent and child views. The explanatorysequential design model, one of the mixed method designs, was used in the research. The "survey" model was used in the quantitative dimension of the research, and the "phenomenology" design in the qualitative dimension. The study group of the quantitative dimension of the research consists of 400 parents who have children in the pre-school period in Mersin in the 2021-2022 academic year, and the study group of the qualitative dimension consists of 120 children in the pre-school period. The quantitative data of the study were collected with the "General Information Form" and the "Parental Opinions Scale about the Technology Use of Preschool Children" developed by Kılınç (2015), and the qualitative data were collected with the "Child Interview Form" developed by the researcher. "Kruskal Wallis H test", "Mann Whitney U test", "Spearman Correlation test" were used in the analysis of quantitative data. Qualitative data were analyzed by content analysis.
According to the results obtained from the quantitative data of the research; While there was no significantdifference according to gender, birth order of the child, age of the mother, internet connection at home; Significant differences were found according to the age of the child, the number of children in the family, the age of starting to use technology, the age of the father, and the education level of the parents. It has been determined that there are similarities in the frequency of use of technological tools by parents and children. According to the results obtained from the qualitative data; It has been determined that all of the children use technological devices, and all of them have television and smart phones in their homes. Children use technological devices for "personal", "family", "educational system" and "social" reasons; majority of them think "positively" about the use of technological tools; These devices include "playing games", "having fun", "educational content", "communication", "watching cartoons/videos", "constantaccess", "seeing things that are difficult to encounter in daily life", "taking pictures", "hiddenuseful for learning" reasons; "physical pains", "restriction of social life", "feeling of fatigue", "harmful content", "inactivity", "thoughts of wasting time", "radiation", "insomnia", "anxiety about not being able to go out", "aspire to virtual character" It was determined that they found it harmful because of the reasons. The majority of children do not have difficulty using technological tools, they use them with positive emotions; their use is hindered/limited by "mother", "father", "older-little sibling", "pet", "external factors"; It was determined that they participated in the time limitation due to "body health", "brain/mental health", "trust in parents" and they thought that these tools wouldnegatively affect their friendship relations.