Karaciğer hemanjiomlarında patoloji ve radyoloji karşılaştırması
Comparison of pathology and radiology in liver hemangiomas
Yazar: TURAL SAFARLI
Danışman: PROF. DR. KADRİ GÜVEN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hemanjiyom = Hemangioma ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Patoloji = Pathology ; Radyografi = Radiography ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Giriş: Karaciğer hemanjiyomları benign vasküler lezyonlardır. Karaciğer hemanjiyomları histolojik olarak endotel hücrelerinin çevrelediği ve fibröz bağ dokusunun desteklediği, farklı boyuttaki kan dolu vasküler kavitelerden oluşmaktadır. Olguların çoğunda ilerleyici karakterde olmayan, tedavi ve takip gerektirmeyen özelliktedir. Karaciğer hemanjiyomları sıklıkla rutin değerlendirmelerde veya muhtemel bir karaciğer lezyonu açısından istenen görüntüleme çalışmalarında rastlantısal olarak tanınmaktadır. Çeşitli görüntüleme yöntemlerinde karaciğer hemanjiyomlarının görüntüleme bulguları tariflenmiştir. Ancak, farklı görüntüleme bulgularının karaciğer hemanjiyomları için tanısal performansı tam olarak bilinmemektedir. 
Amaç: Bu çalışmanın amacı, patolojik olarak doğrulanmış karaciğer hemanjiyomlarında farklı görüntüleme bulgularının tanısal doğruluğunun değerlendirilmesidir. 
Gereç ve yöntem: Erciyes Tıp Fakültesi'nde 2014-2021 tarihleri arasında patolojik olarak karaciğer hemanjiyomu tanısı alan 98 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların ultrasonografi (USG), kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) görüntüleme sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik verileri, karaciğer hemanjiyomlarının boyutu ve lokalizasyonu, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), gama glutamil transferaz (GGT) gibi laboratuvar verileri ve eşlik eden malignite verileri analizlere dahil edildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 98 hastanın yaş ortalaması 54,2 ± 11,0 yıl idi (21-83 yaş). Hastaların %43,9'u kadın, %56,1'i erkekti. Erkek/kadın oranı 1,3/1 idi. Hemanjiyomların en sık izlendiği lokalizasyonlar sırasıyla segment 7 (%38,8), segment 6 (%26,5) ve segment 8 (%21,4) idi. Hastaların %29,6'sına malignite eşlik etmekteydi. En sık maligniteler meme (%6,1), akciğer (%4,1) ve pankreas (%3,1) karsinomlarıydı. USG ile karaciğer hemanjiyomlarının %61,3'ü, kontrastlı BT ile %81,7'si, kontrastlı MR görüntüleme ile %88,9'u tanınabilmişti. USG'nin hemanjiyom için tanısal performansı 50 yaş üstündeki (p=0,028) ve malignitenin eşlik ettiği (p=0,019) hastalarda daha düşüktü. Ancak kontrastlı BT veya MR görüntülemede hemanjiyom izlenen ve izlenmeyen hastalar arasında demografik ve klinik özellikler açısından farklılık yoktu. Küçük hemanjiyomlarda (<1,5 cm) USG'nin tanısal doğruluğu %55,6, kontrastlı BT'nin %71,4, kontrastlı MR görüntülemenin ise %100 idi. 
Sonuç: Karaciğer hemanjiyomlarının ilk değerlendirmesinde USG kullanışlı olabilir, ancak hemanjiyomların tanı ve ayırıcı tanısında kontrastlı BT ve MR görüntüleme daha yüksek tanısal doğruluğa sahiptir. Türkiye'de bu konuda yapılmış çalışmalar gözden geçirildi. Ancak karaciğer hemanjiyomlarının 3 görüntüleme yöntemi ile birlikte değerlendirildiği bir çalışma görülmedi. 
Anahtar kelimeler: Karaciğer hemanjiyomları, Patoloji, Görüntüleme, Ultrasonografi, Bilgisayarlı tomografi, Manyetik rezonans

Abstract:
Introduction: The liver haemangioma is a benign vascular lesion. The liver haemangioma is a mesenchymal lesion consisting of blood-filled vascular cavities of different size, surrounded by a simple layer of flat endothelial cells and supported by a fibrous connective tissue, histologically. In the vast majority of cases, it is non-evolving and does not require treatment or monitoring. The liver haemangioma is often diagnosed incidentally on imaging studies performed as routine examinations or for other reasons than the evaluation of a possible liver mass. Findings of liver hemangiomas have been described in various imaging modalities. However, the diagnostic performance of different imaging modalities in liver hemangiomas is not fully understood.
Objective: The aim of this study is to evaluate the diagnostic accuracy of different imaging modalities in pathologically confirmed liver hemangiomas.
Material and methods: Ninety-eight patients with pathological diagnosis of hepatic hemangioma between 2014 and 2021 in Erciyes Faculty of Medicine, were included in our study. Ultrasonography (US), contrast-enhanced computed tomography (CT) and magnetic resonance (MR) imaging results of the patients were evaluated retrospectively. Demographic data of the patients, the diameter and localization of the liver hemangioma, laboratory data such as alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), gamma glutamyl transferase (GGT), and the presence of concomitant malignancy were included in the analysis. 
Results: The mean age of 98 patients included in the study was 54.2 ± 11.0 years (21-83 years). 43.9% of the patients were female and 56.1% were male. The male/female ratio was 1.3/1. The most common localizations of hemangiomas were segment 7 (38.8%), segment 6 (26.5%) and segment 8 (21.4%), respectively. Malignancy was accompanying in 29.6% of the patients. The most common malignancies were breast (6.1%), lung (4.1%) and pancreatic (3.1%) carcinomas. 61.3% of hemangiomas were diagnosed by US, 81.7% by contrast-enhanced CT, 88.9% by contrast-enhanced MR imaging. The diagnostic accuracy of US was lower in patients over 50 years of age (p=0.028) and in patients with malignancy (p=0.019). However, there was no difference in demographic and clinical characteristics between patients with and without hemangioma in contrast-enhanced CT or MR imaging. The diagnostic accuracy of US was 55.6%, 71.4% of CT and 100% of MR imaging in small hemangiomas (<1.5 cm), respectively. 
Conclusion: US imaging may be useful for the initial evaluation of liver hemangiomas, but the diagnostic accuracy of contrast-enhanced CT and MR imaging is higher in the diagnosis and differential diagnosis of hemangiomas. Studies on this subject in Turkey were reviewed. However, there was no study in which liver hemangiomas were evaluated together with 3 imaging modalities.
Key words: Liver hemangiomas, Pathology, Imaging, Ultrasonography, Computed tomography, Magnetic resonance