Ailede sosyal çözülme ve din (Ağrı il örneği)
Social disintegration in the family and the religion (Example of Ağrı city)
Yazar: İSMET GÜRSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZCAN GÜNGÖR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile sorunları = Family problems ; Ağrı = Ağrı ; Din = Religion ; Gelenekler = Traditions ; Göçler = Migrations ; Kentleşme = Urbanization ; Sosyal çözülme = Social disorganization ; Çözülme = Thawing

Özet:
Bu çalışma bir alan araştırması olup sosyal çözülmenin, aile ve din kurumlarının yapısına etkileri ve bu etkiler neticesinde ortaya çıkabilecek sosyal değişmeleri incelemek amaçlanmıştır. Bu etkilerin değerlendirilebilmesi için, sosyal bir kurum olan din ve aile kurumları açısından sosyal değişme ve çözülme kavramı, sosyal çözülmeyi doğuran sebepler, sosyal çözülme tipleri ve sosyal çözülmeleri engelleyebilecek tedbirler farklı görüşler ışığında ele alınmıştır.Alan araştırmasında, problem tespiti yapılmış, sonra temel ve alt hipotezler konmuş, amaç ve yöntem belirlendikten evren ve örneklem seçilmiş, nihayet bulgulara ulaşılıp değerlendirme ile sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Yöntem ve teknik olarak, nicel ve nitel veri kaynaklarından yararlanılmış, anket, derinlemesine gözlem, bire bir görüşme ve mülakat gibi teknikler kullanılmıştır. Anket formu bağımsız değişkenlerimizin dışında üç ana tutum ölçeği çerçevesinde hazırlanmıştır. 11(on bir)i bağımsız değişken olmak üzere toplamda 54(elli dört) anket sorusu hazırlanmıştır. Tutum ölçeklerimiz: 10 soru ?İbadet Tutumları Ölçeği?, 24 soru ?Aile İçi İlişkiler Ve Kuşak Çatışmaları Ölçeği?, 9 soru ?Komşuluk Ve Akrabalık Bağları Ölçeği? şeklinde sıralanmıştır.Yine bu araştırmada Ağrı ve yöresindeki insanları kapsayan çalışma ile onların aile içerisinde ki sosyal çözülme durum ve düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Aile ve toplum üzerinde etkili bir sosyal kurum olan din ile aile/toplum ilişkisi irdelenmiştir. Araştırma üç ana bölüm ile geniş içerikli alt bölümlerden oluşmaktadır. Birinci bölümde teorik çerçeve adı altında gerekçe, amaç, yöntem ve teknikler ele alınmıştır. İkinci bölümde kuramsal ve olgusal çerçeve ve tanımlar bağlamında araştırma alanının tanıtımı, araştırma alanındaki bulgular ve bulguların yorumları örneklerle ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise ana hipotez ve alt hipotezler den hareketle ulaşılan sonuç ve genellemeler, veriler yoluyla ulaşılan neticeler değerlendirilmiştir. Öneriler sunulmuştur.Araştırmanın bulguları neticesinde toplumsal çözülmeyi oluşturan ve hızlandıran soyut unsurlar olarak; eğitim azlığı, kuşak çatışmaları, toplumsal değerlerin ve normların çöküşü, ahlaki yozlaşma, sosyo-kültürel etkileşim, aile ilişkilerinde ve toplumda saygı ve sevgi bozuklukları, davranış düzeylerinde sapmalar, toplumsal bağların zayıflaması ile oluşan sosyal bütünlük yetersizliği tespit edilmiştir.Somut faktörler olarak ise kentleşme, göç, bilim-teknik ve kitle iletişim araçları, sanayileşme ve modernleşme gibi etkenler tespit edilmiştir. Bütün bunların; Toplum ve aile bireylerini, aile ve din kurumlarını, akraba ve komşuluk ilişkileri ve bağlarını nihayet sosyal bütünlüğü olumsuz yönde etkilediği ve sosyal değişmelere de sebep olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Ağrı, Aile, Kentleşme, Göç, İletişim, Etkileşim, Değişme, Sosyal Çözülme, Başlık Parası, Gelenek Ve Görenek, Komşuluk, Akrabalık, Misafirperverlik, Aşk ve Flört, Nikâh, Töre, Aile İçi İlişkiler, Kuşak Çatışmaları

Abstract:
This study is a field research and it is aimed to examine the social changes which may emerge due to the impacts of the social disintegration on the structures of the family and religious institutions. In order to be able to evaluate such impacts the social changes and social disintegration concepts, the reasons causing the emerge of social disintegration, social disintegration types and the precautions which may prevent the social disintegration have been viewed under the light of different point of views regarding the religious and family institutions as social institutions.We determined respectively to the research problem, created the basic and sub-hypotheses, then selected objectives and method, determined population and sampling, finally tried to reach the conclusion to the evaluation findings being met. We utilized quantitative and qualitative data sources, such as the survey, in-depth observations, one-on-one interview and interview techniques in our research methods and technique.The questionnaire has been prepared within the framework of the independent variables, except the three main attitude scales. 11 (eleven) the independent variable with a total of 54 (fifty four) poll question was prepared. Our attitude scales consists of three step: there are 10 (ten) questions "Worship Attitudes Scale", 24 (twenty four) question, "Domestic Relations and Generation Conflict Scale" and finally 9 (nine) question "Neighborhood and Kinship Ties Scale".As the intangible factors which constitute and accelerate the social disintegration, the insufficiency of the social integrity is detected, which is in fact constituted through exiguity of education, conflicts between generations, corruption of moral values and norms, moral corruption, socio-cultural interaction, respect and affection defects in family relations and in the society, deviations in behavioral levels, and the weakening of the social bonds.As the tangible factors, urbanization, immigration, science-technique and mass communication tools, industrialization and modernization, are detected. It is viewed that all of these have negative impacts on society and family member individuals, family and religious institutions, kinship and neighborhood relations and bonds, and ultimately have a negative impact on the social integrity and cause social changes.Key Words: Ağrı City, Family, Industrialization, Urbanization, Immigration, Communication, Interaction, Science and Technology, Development, Change, Disintegration, Morality, Culture; Faith, Religion, Condolence, Vendetta (Blood Revenge), Bride Price, Customs and Traditions, Neighborhood, Kinship, Hospitality, Love and Flirting Marriage, Moral (Tradition) Laws, Mores.