Divan şiirinde ceza ve ceza yöntemleri
Penalty and punishment methods in Divan poetry
Yazar: AYŞE ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BELDE AKA KİYAĞA
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Ceza, yasaklanmış davranış ve fiillerin yapılması halinde kişiye uygulanan maddi ve manevi yaptırımdır. Cezalandırmanın genel manadaki amacı, suçun yayılmasını engelleyip toplumun güvenliğini sağlamaktır. Osmanlı Devleti de toplumdaki güvenliği sağlamak ve hukuk yapısını korumak adına kendine has bir ceza sistemi oluşturmuştur. Osmanlı döneminde çeşitli suçlara öngörülen cezalar, Divan şiirine yansımıştır. Şairler, kendi döneminde uygulanan ceza ve ceza yöntemlerini, çeşitli hayal ve benzetme unsurlarıyla ilişkilendirerek şiirlerinde söz konusu etmişlerdir. Bu tezde Divan şiirinde ceza ve ceza yöntemlerinin nasıl yer aldığı XIV. yüzyıl ile XIX. yüzyıl arasından seçilen yirmi dört divandan hareketle araştırılmıştır. "Divan Şiirinde Ceza ve Ceza Yöntemleri" başlığını taşıyan bu çalışmada örnek beyitlerden yola çıkarak ceza yöntemlerinin yeri, kullanımı ve özellikleri tespit edilmiştir. Yapılan çalışma metin merkezli olup divanlardan seçilen örnek beyitler esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Divan şiirinde söz konusu edilen ceza ve ceza yöntemlerini belirleyebilmek için öncelikle İslam ve Osmanlı ceza hukukundan bahsedilmiştir. Burada İslam ve Osmanlı hukuk sisteminde çeşitli suçlara verilen ceza yöntemleri hakkında bilgiler verilmiştir. Tezin temel konusu olan "Divan Şiirinde Ceza ve Ceza Yöntemleri" bölümünde, ceza ve ceza yöntemlerinin âşık, sevgili ve çeşitli doğa unsurlarıyla ilişkisi incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Punishment is the material and moral sanction imposed on a person in case of prohibited behavior and actions. The general purpose of punishment is to prevent the spread of crime and to ensure the safety of society. The Ottoman Empire also created a unique penal system in order to ensure security in the society and protect the legal structure. Penalties prescribed for various crimes in the Ottoman period were reflected in Divan poetry. The poets mentioned the punishment and punishment methods applied in their period in their poems by associating them with various elements of imagination and analogy.In this thesis, it was investigated how punishment and punishment methods took place in Divan poetry, based on twenty-four divans selected between the 14th and 19th centuries. In this study, which is titled "Penalty and Punishment Methods in Divan Poetry", the place, use and characteristics of punishment methods have been determined based on sample couplets. The study is text-centered and has been carried out on the basis of sample couplets selected from the divans. In order to determine the penalty and punishment methods mentioned in Divan poetry, first of all, Islamic and Ottoman criminal law were mentioned. Here, information is given about the methods of punishment given to various crimes in the Islamic and Ottoman legal systems. In the section of "Penalty and Punishment Methods in Divan Poetry", which is the main subject of the thesis, the relationship of penalty and punishment methods with lover, amarous and various nature elements has been tried to be examined.