Televizyon tartışma programlarının "tarafsızlık" açısından değerlendirilmesi: Tarafsız Bölge örneği
"Objectivity" analysis of television discussion programmes: The case of "Tarafsız Bölge"
Yazar: TALİP CAN PEKGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ TANSEL İLİC
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Medya = Media ; Tarafsızlık = Impartiality ; Tartışma = Discussion ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs

Özet:
Bu çalışmada icadından günümüze kadar toplum üzerinde etkisini sürdüren televizyonlarda yayınlanan haber tartışma programları ve bu programlarda vadedilen tarafsızlık iddiası konu edilmektedir. Türkiye'de 1990'lı yılların başlarından itibaren, toplumsal hayata giren özel televizyon kanalları ile yayıncılıkta devlet tekeli kırılmıştır Medya ve televizyonun özelleşmesi ile birlikte toplumların davranış ve tercihleri farklı enformasyonların etki alanına açık hala gelmiştir. Bu çalışma CNN Türk 'te, 2015 ile 2019 arası dönemde yayınlanan Tarafsız Bölge programını incelemektedir. Çalışmada analiz edilen on bölüm, bu yıllar arası gündemi etkilemiş ve siyaseti belirleyen olaylardan seçilmiştir. Tartışma programlarındaki tarafsızlık mefhumu, Medya Sistemi İşleyiş Modeli çerçevesinde beş düzeyde incelenmiştir. Bu beş düzeyin en etkili noktada bulunan medya atmosferi, sahiplik yapısı, daha az etkili medya kurumu ve etkisi en az olan gazeteciler ve izleyici düzeyleri analiz edilmiştir. Programın analiz aşamasında en önemli nokta, kitle iletişim araçlarında, bilgiyi topluma aktaran gazetecilerin ve bilgiye ulaşmada en önemli araç olarak televizyonu kullanan izleyicilerin medya işleyişini en az etkileyen aktörler olmasıdır. Özellikle televizyonun özelleşmesiyle birlikte medya güç sahiplerinin mücadele alanı haline gelmiştir.

Araştırmanın ilk bölümünde televizyon tartışma programları üzerine literatür taraması yer almaktadır. İkinci bölümde temel medya paradigmaları olarak işlevselci ve eleştirel paradigmalar incelenmiş, Marksist düşüncenin medya tartışmalarına katkısına yer verilmiştir. 
Medya araştırmaları için bir model sunan Medya Sistemi İşleyiş Modeli açıklanmış ve analiz aşamasında da kullanılmıştır. 2002 seçimlerinde iktidarı kazanan AKP hükümeti ile değişen medya atmosferi, 2007 ve 2015 durakları ile ele alınmıştır. Son bölümde 2015'ten sonra otoriterleşen medya atmosferi ve değişen sahiplik yapısının, CNN Türk ve Tarafsız Bölge programında muhalefet-iktidar dengesini, iktidar lehine çevirdiği gözlenmiştir. Tarafsızlık iddiası, ekonomi-politik bir atmosferde, medya sahibinin, iktidar ile çizdiği ilişkiler çevresinde programda eriyebilmektedir.


Anahtar kelimeler: Medya, İletişim, TV tartışma programı Tarafsızlık, Tarafsız Bölge, AKP iktidarı.

Abstract:
The focus of this research is on the impartiality of television discussion programs. In Turkey, since the early 1990s, the state monopoly in broadcasting was broken with the private television channels that entered the social life. With the privatization of media and television, the behavior and preferences of societies have become open to the domain of different information. This study examines the Neutral Zone program published in CNN TURK between 2015 and 2019. The ten chapters analyzed in the study are selected from important events that have influenced the agenda over these years. The concept of neutrality in the discussion programs has been examined in five levels within the framework of the Media System Operation Model. The media atmosphere at the most effective point of these five levels, ownership structure, less effective media institution, and the least influential journalists and audience levels were analyzed. In the analysis phase of the program, the most important point here is that journalists who transfer information to society in mass media and viewers who use television as the most important tool to reach information are the actors that affect the functioning of the media at least. Especially with the privatization of television, the media has become a struggle area for power owners.	

In the first part of the research, there is a literature review on television discussion programs. In the second chapter, functionalist and critical paradigms are examined as fundamental media paradigms, and the contribution of Marxist thought to media debates is given. Media System Operation Model, which provides a model for media researchers, was explained and used in the analysis phase. The changing media atmosphere with the AKP government, which won the power in the 2002 elections, has been discussed with the stops in 2007 and 2015. In the last section, it was observed that the media atmosphere that became authoritarian after 2015 and the changing ownership structure turned the opposition-power balance in favor of the government in CNN Turk and the Neutral Zone program. The allegation of neutrality can be dissolved in the program in an economic-political atmosphere, around the relations that the media owner draws with the government.

Keywords: Media, Communication, TV Discussion Program, Neutrality, Tarafsız Bölge, AKP Government