Sürdürülebilirlik eğitimi yoluyla sürdürülebilir yaşam becerilerinin edinimi
Acquisition of sustainable life skills through sustainability education
Yazar: SADIK USLU
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ÖZDEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerine sürdürülebilirlik eğitimi uygulamaları aracılığıyla sürdürülebilir yaşam becerilerini edindirmektir. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Muğla ili Köyceğiz ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunun 7. sınıfında öğrenim gören 18 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Eylem araştırması olarak yürütülen araştırmada sürdürülebilirlik eğitimi kapsamında ders planları ve etkinlikler tasarlanmıştır. Toplam on üç haftayı kapsayan uygulama boyunca hava kirliliği, küresel ısınma ve iklim değişikliği, su kıtlığı, gıda kıtlığı, plastik atıklar, geri dönüşüm başta olmak üzere çeşitli sürdürülebilirlik konuları ele alınmıştır. Çalışmanın verileri; sürdürülebilir yaşam becerilerini kapsayan ön ölçüm ve son ölçüm soruları, etkinlik çalışma kağıtlarında yer alan açık uçlu sorular ve yapılandırılmamış gözlem (kamera ve ses kayıtları) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analizden yararlanılmıştır. Araştırmada verilere yönelik geçerlik ve güvenirlik kapsamında uzman incelemesi, ayrıntılı betimleme ve raporlaştırma, birden fazla kodlayıcı tarafından kodlama kontrolü, veri çeşitlemesi ve alanda uzun süreli etkileşim yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada sürdürülebilir yaşam becerileri bakımından mevcut durumun belirlenmesi adına ön ölçüm uygulaması yapılmıştır. Ön ölçümden elde edilen verilerin analizi sonucunda öğrencilerin eleştirel düşünme, analitik düşünme, problem çözme, sistemik düşünme ve öngörüsel düşünme becerilerinde geliştirilebilir veya yeterli düzeyde oldukları ortaya çıkmış, iletişim ve işbirliği becerilerinde sorunlar yaşandığı gözlemlenmiş ve eylem araştırmasının yapılmasına karar verilmiştir. Eylem araştırması sürecinde sürdürülebilirlik eğitimi uygulamaları için sürdürülebilir yaşam becerilerine odaklanan etkinlikler tasarlanmış ve uygulanmıştır. Çalışmanın başında uygulanan ön ölçüm, çalışmanın sonunda bu kez son ölçüm olarak uygulanmıştır. Son ölçümden elde edilen verilerin analizinde, ön ölçüme göre ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme, analitik düşünme, problem çözme, sistemik düşünme ve öngörüsel düşünme becerileri düzeyinde gelişme kaydedildiği belirlenmiştir. Ayrıca çalışma boyunca öğrencilerin iletişim ve işbirliği becerilerinde olumlu değişimler gözlenmiştir. Çalışmada sürdürülebilirlik eğitimi uygulamalarının ortaokul öğrencilerinde sürdürülebilir yaşam becerilerini geliştirmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda okul öncesinden yükseköğretime kadar eğitim süreçlerinde sürdürülebilir yaşam becerilerinin işlevsel hale getirilmesi için uygulama örneklerinin tasarlanması ve uygulanması, sürdürülebilir yaşam becerilerinin edinimi için farklı derslerde de etkinliklerin geliştirilmesi, farklı eğitim kademelerindeki öğrencilerin sürdürülebilir yaşam becerilerini ediniminin araştırılması önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to provide secondary school students with sustainable life skills through sustainability education practices. The research was conducted with 18 students studying in the 7th grade of a public secondary school in Köyceğiz district of Muğla province in the spring semester of the 2021-2022 academic year. Purposive sampling method was used when determining the study group. In the research conducted as action research, lesson plans and activities were designed within the scope of sustainability education. Throughout the thirteen-week implementation, various sustainability issues such as air pollution, global warming and climate change, water scarcity, food scarcity, plastic waste and recycling were addressed. The data of the study were collected through pre-measurement and post-measurement questions covering sustainable life skills, open-ended questions in the activity worksheets and unstructured observation (camera and audio recordings).  Descriptive analysis was used to analyze the data. In the study, expert review, detailed description and reporting, coding control by more than one coder, data triangulation and long-term interaction in the field were used within the scope of validity and reliability for the data. In the research, a preliminary measurement was carried out to determine the current situation in terms of sustainable life skills. As a result of the analysis of the data obtained from the pre-measurement, it was revealed that the students were at an improvable or sufficient level in their critical thinking, analytical thinking, problem solving, systemic thinking and anticipatory thinking skills, problems were observed in their communication and cooperation skills, and it was decided to conduct an action research. During the action research process, activities focusing on sustainable life skills were designed and implemented for sustainability education practices. The pre-measurement applied at the beginning of the study was applied as a post-measurement at the end of the study. In the analysis of the data obtained from the post-measurement, it was determined that secondary school students' critical thinking, analytical thinking, problem solving, systemic thinking and anticipatory thinking skills improved compared to the pre-measurement. Additionally, positive changes were observed in students' communication and collaboration skills throughout the study. The study concluded that sustainability education practices are effective in developing sustainable life skills in secondary school students. In line with the results obtained, it is recommended to design and implement practice examples to make sustainable life skills functional in education processes from pre-school to higher education, to develop activities in different courses for the acquisition of sustainable life skills, and to investigate the acquisition of sustainable life skills of students at different education levels.