Taliban öncesi dönemde Afganistan'da siyasi partiler
Political parties in Afghanistan in the pre-Taliban period
Yazar: NADİRA BİGUM ISHCHY
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ GÜLOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Demokrasi = Democracy ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Siyasi partiler = Political parties ; Taliban = Taliban

Özet:
Afganistan'da Cumhuriyet Dönemi olarak adlandırılan demokrasiye geçiş süreci ve demokrasinin olmazsa olmaz unsurları arasında değerlendirilen siyasi partilerle ilgili olarak yapılan çalışmalarda dönemle ilgili çok farklı yorumlar yapılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu dönemin daha objektif ve bilimsel açıdan incelenerek kapsamlı bir sonucun ortaya konulması önemlidir. Taliban öncesi dönemde Afganistan'daki siyasi partiler ve partilerin demokrasiye geçiş sürecinde oynadıkları rollerin tespiti bu çalışmanın amacını teşkil etmektedir. Taliban öncesi dönemdeki siyasi partilerle ilgili olarak öncelikle Afganistan tarihini ve siyasal konumunu doğrudan konu alan literatür taramaları gerçekleştirilmiştir. Siyasi rejimler ve siyasi partilerin oluşum şekilleri ve hedefleri doğrultusunda Afganistan'da örgütlenen siyasi oluşumların demokrasi sürecindeki etkinlikleri ve rolleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler ışığında, Afganistan'daki siyasi partilerin demokrasi düzleminden oldukça uzakta yer aldığı anlaşılmıştır. Taliban öncesi dönemde serbest faaliyet hakkını kazanan siyasi partiler Taliban döneminde uygulanan baskı nedeniyle oldukça kısıtlandıkları gözlenmektedir. Taliban dönemi ve sonrasında yaşanan olumsuzlukların da Afganistan'daki siyasi parti faaliyetlerini engellediği tespit edilmiştir.

Abstract:
There are very different interpretations of the period in the works written on the subject regarding the transition process to democracy, which is called the Republican Period in Afghanistan, and the political parties, which are considered among the indispensable elements of democracy. Therefore, it is important to reveal a comprehensive result by examining the period in question from a more objective and scientific point of view. The aim of this study is to determine the roles played by the political parties in Afghanistan in the pre-Taliban period in the transition to democracy. In this study, which was carried out in order to understand whether the political parties in the pre-Taliban era were democratic or not, literature reviews were carried out, which directly focused on the history and political position of Afghanistan. It has been tried to analyze the activities and roles of the political formations organized in Afghanistan in line with the formation types and objectives of political regimes and political parties in the democracy process. In the light of the data obtained, it has been understood that the political parties in Afghanistan are located quite far from the level of democracy. Political parties that gained the right to operate freely in the pre-Taliban period are observed to be highly restricted due to the pressure applied during the Taliban period. It is understood that the negativities experienced during and after the Taliban period also prevented political party activities in Afghanistan.