Adıyaman/Tut halk kültürü araştırması
The study on Adıyaman/Tut folk culture
Yazar: İBRAHİM ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. CENGİZ GÖKŞEN
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Adıyaman-Tut = Adıyaman-Tut ; Geçiş dönemi = Transition period ; Halk bilimi = Folklore ; Halk inançları = Public beliefs ; Halk kültürü = Folk culture ; Mutfak = Kitchen ; Türk mutfağı = Turkish cuisine ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Çalışmada Adıyaman ili Tut ilçesi ve köylerinin doğum, sünnet, askerlik, evlenme, ölüm evrelerinden oluşan geçiş dönemleri ve bu dönemlere ait uygulama ve inanışlar; bayram, tören ve kutlamalar, halk mutfağı, halk bilgisi, sözlü tarih, oyunlar ve anonim halk edebiyatı ürünleri üzerinde durulmuştur. Böylece Tut ilçesi ve köylerinin halk kültürü ürünlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
	Çalışmanın birinci bölümünü oluşturan giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı, kapsam ve sınırları, yöntemi ile çalışma alanının tarihi, coğrafi özellikleri, nüfusu, ekonomik ve sosyo-kültürel yapısı ele alınmıştır.
	Çalışmanın ikinci bölümünde Tut ilçesinin halk hayatı değerlendirilirken yazılı kaynaklardan elde edilen veriler ortaya konulduktan sonra yörede yapılan derlemeler sırasında sözlü kaynaklardan elde edilen inanış ve uygulamalara yer verilmiştir. 
	Çalışmanın üçüncü bölümünde yöreye ait anonim halk edebiyatı ürünlerine yer verilmiştir. Anonim halk edebiyatı ürünleri manzum, manzum-mensur ve mensur şeklinde bölümlere ayrılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca derlemeler neticesinde elde edilen ürünler biçim ve içerik yönünden incelenmiştir.
	Çalışmanın dördüncü bölümde çalışma neticesinde elde edilen verilerin ve tespitlerin bulunduğu Sonuç bulunmaktadır. Sonuç'tan sonra ise kendisinden sahada veri derlediğimiz Kaynak Kişilerin Listesi, Kaynakça, Yerel Kelimeler Sözlüğü ve Ekler kısımları yer almaktadır. Ekler kısmında Tut'un halk kültürüne ait bazı unsurların fotoğrafları verilmiştir.
	Kadim Türk inanç sistemi inanış ve uygulamalarına dair izlerin Tut halk kültüründe canlı bir şekilde varlığını sürdürdüğü bu çalışmayla ortaya konulmuştur. Ayrıca hızla gelişen ve değişen dünyada geleneği bir kenara koymadan yeniliklere uyarlamanın Tut halk kültüründeki yansımaları tespit edilmiştir. Sonuç olarak eski Türk inanç sistemi, İslamiyet'in etkisi ve katkısı, günümüzdeki gelişmelerin ortaya çıkardığı uygulama ve inanışlar neticesinde günümüz Tut halk kültürü meydana gelmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Tut, halk kültürü, geçiş dönemleri, halk bilgisi, halk mutfağı, inanışlar, anonim halk edebiyatı.

Abstract:
In the study, the practices and beliefs of the Tut district of Adıyaman province and its villages during the transition periods consisting of birth, circumcision, military service, marriage and death; holidays, ceremonies and celebrations, folk cuisine, folklore, oral history, plays and anonymous folk literature products are emphasized. Thus, it is aimed to reveal the folk culture products of Tut district and its villages.
In the introductory part, which constitutes the first part of the study, the subject, purpose, scope and boundaries of the study, the method and the history, geographical features, population, economic structure, socio-cultural structure of the study area are discussed.
In the second part of the study, after the data obtained from written sources while evaluating the public life of Tut district, the beliefs and practices obtained from oral sources during our compilations in the region are included.
In the third part of the study, anonymous folk literature products belonging to the region are included. Anonymous folk literature products were evaluated by dividing them into sections as verse, verse-prose and prose. In addition, the products obtained as a result of the compilations were examined in terms of form and content.
In the fourth part of the study, there is the Conclusion, which includes the data and determinations obtained as a result of the study. After the Conclusion, there is the List of Source Persons from whom we have compiled data in the field, Bibliography, Dictionary of Local Words and Appendices. Photographs of some elements of Tut's folk culture are given in the appendices.
It has been revealed by this study that the traces of the beliefs and practices of the ancient Turkish belief system continue to exist in the Tut folk culture. In addition, in the rapidly developing and changing world, the reflections of adapting to innovations in the Tut folk culture without putting the tradition aside have been determined. In conclusion, as a result of the old Turkish belief system, the influence and contribution of Islam, the practices and beliefs of today's developments, today's Tut folk culture has emerged.
Keywords: Tut, folk culture, transition periods, folklore, folk cuisine, beliefs, anonymous folk literature.