Kur'ân'a göre "hevâ"
The heva "passion" term according to the Koran
Yazar: MUSTAFA CORA
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Hevâ kelimesi, Kur'ân'da geçen ?ahlâk? ve ?tasavvuf? kavramlarından biri olupolumsuz anlamda yirmi sekiz âyette yer alır. Ancak, bu kavramla, insanın yaratılısındangelen ve yerilen nefsî bir yeti dile getirilir. Buna göre, insan hayatının düzenlenmesinde,dinin karsısına çıkısların toplamı hevâ olarak nitelendirilir.nsan hevâ duygusunun esaretine girince o; aklın, ilmin, vicdanın, hakkın önünegeçer, onu inanç ve düsünce planında kusatır; hayatını ona göre sekillendirir ve onu YüceAllah'ın irâdesinden/emirlerinden uzaklastırır. Kur'ân'ın ifadesiyle bu durumda olaninsan, ?hevâsını ilâh edinmis? olur.Kur'ân'da bu hususula ilgili âyetlerde Yahûdiler, Hıristiyanlar, müsrikler,putperestler, âhireti inkâr eden topluluklar gibi degisik kâfir zümrelerin, Hz. Peygamber'evahyedilen Kur'ân'a iman etmek yerine, beserî arzularına kapılmalarından bahsedilir vebu sekilde temelini hevânın olusturdugu beserî görüslere dayanan anlayısların, din hâlinegetirilmesinin yanlıslıgına dikkat çekilir. ?Ehl-i hevâ?nın da bu anlayısa atfen slâmliteratüründe sürekli yerildigi görülür.Nitekim hevâ izleyenini haktan uzaklastırır, onu nefsî arzularının esiri ve seytanınuydusu yapar, dünya tutkusunu, doyumsuzlugunu artırır, hayatını karartır, onu dünyadave âhirette felâkete hüsrâna ve böylece çesitli acılara sürükler. Kur'ân'da hevâ kötülenir veona karsı Hz. Peygamber, onun sahsında müminler, hatta bütün insanlar uyarılır.Kur'ân'a göre, insanın dogustan veya sonradan sahip oldugu her türlü yetenek veimkân, Hz. Peygamber'in örnekliginde, vahiy kültürü ısıgında, hevâya karsı etkili ve araçolarak kullanılmalı, onun engellenmesine çalısılmalı, hem kisisel hem de sosyal otokritik veotokontrol sistemleri gelistirilmelidir. Bu mücâdele çok zor; fakat zorunludur. nsan ancako zaman nefsinin terbiyesini saglar, hevâdan sıyrılır, ruhen yücelir, yaratılıs gâyesineyönelir ve kendisi için arzulanan gerçek hürriyeti ve bütün çabalarının amacı olanmutlulugu yakalar.

Abstract:
The concept Heva (passion ), is one of the ethics and sufism concepts taking place in the Koranand take places in the Koran negatively in twenty-eight verses. By this concept in the Koran, a spiritual(nefsi) ability belonging to the human being is described, which they have innately and is belamed. Inrelation to this putting the mankinds? life in order, all the objections to religion are described aspassion (heva) .When a human is allured by spirit?s tendencies or its false desires, then these tendencies orfalse desires predominate to him in ideas, and he leaves reason, science, conscience, belief and rightsbehind so he becomes a servant not for exalted?s orders but desires of his spirits. Namely in Koranicterms ?He is apotheosizing his passion?In the verses found in the Koran about passion, it has mentioned that various unbeliever groupslike Jews Christians, polytheists, idolaters and groups disowing the hereafter don?t believe in the Koranrevealed to the prophet but obeyed their human desires (heva and plural ehva), so is drawn attention tothe fact that to take as religious the comprehensions basing on human ideas under which the passionlies is very mistake.(Ehl-i Ehva) are criticized in islam literature based on this concept.Likewise the existence of the passion takes the person away from God, and makes him the slaveof the human desires and devil, and increases his nonsatisfaction and devotion to the wordly affairs,and darkens his life and drags him into disaster and unhappiness the present life and the hereafter. Inthe Koran passion is disparaged and the prophet Muhammed, muslims and all the mankind areawaken.According to the Koran, all kinds of capabilities and opportunities owned by the man innatelyor gained later on under the example of the prophet Muhammed must be used under the light ofrevelation culture against the passion as effective vehicle to prevent this in order to form and developeboth personal and social self control and auto-critic system.This Struggle is very difficult but absolutely necessary. Only then human being desciplines hisspirit gets free of passion, ascending spiritually, heads towards to his creation purpose and catches thehappiness and freedoom desired for him which is the aim of all efforts.