Spinal anestezi ile sezaryende yüksek oksijen inhalasyonunun maternal ve neonatal lipid peroksidasyonuna, oksidan ve antioksidan sistemlere etkileri
Effects of high-concentration oxygen inhalation during caesarean section with spinal anesthesia on lipid peroxidation, oxidant and antioxidant systems
Yazar: EMİNE KAYA
Danışman: PROF. DR. NURTEN KAYACAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Rejyonal anestezi ile sezaryende maternal desatürasyonu önlemek ve fetal oksijenasyonu optimize etmek için O2 inhalasyonu rutin olarak uygulanır. Yüksek konsantrasyonda O2 inhalasyonu ile fetal oksijenasyonun düzeltilmesi amaçlanırken, aynı zamanda hem anne hem de bebekte serbest radikal aktivite ve lipid peroksidasyonunda artışa sebep olabilmektedir.Rejyonal anestezi ile elektif sezaryende maternal oksijen uygulamasının yarar ve zararını gösteren çok az sayıdaki çalışmalardaki bulgular, rejyonal anestezi altındaki elektif sezaryen girişimlerinde ilave O2 uygulamasının gerekliliğini sorgulamaktadır.Bu çalışmanın amacı, spinal anestezi ile elektif sezaryenda yüksek konsantrasyonda O2 uygulamasının; maternal ve neonatal lipid peroksidasyonu, Total Oksidan Sistem (TOS) ve Total Antioksidan Status (TAS) üzerine etkilerini, maternal ve neonatal oksijenasyonu nasıl etkilediğini araştırmaktır.Çalışmamız, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul onayı ve Akdeniz Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri biriminin desteği ile Aralık 2009 ? Ekim 2012 tarihleri arasında Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği tarafından sezaryen planlanan ve spinal anestezi uygulanan 50 olgu üzerinde gerçekleştirildi.Premedikasyon uygulanmayan olgular, operasyon masasına alındıktan sonra rutin monitorizasyonu takiben iki eşit gruba ayrıldılar. Grup I (O2)'de yer alan olgulara operasyon masasına yatırılmasından itibaren nasal kanül aracılığı ile (6 Lt/dk) yüksek konsantrasyonda oksijen inhalasyonu (FiO2 %40-50) uygulandı. Grup II (K)'de yer alan kontrol grubundaki olgulara ise oksijen inhalasyonu uygulanmayıp sadece oda havası (FiO2 %21) inhalasyonu uygulandı.Bütün olgulara standart spinal anestezi tekniği kullanılarak 8-12 mg bupivakain solusyonu intratekal alana uygulandı. Her iki grupta da; bebek çıktıktan sonra ilk solunumunu gerçekleştirmeden göbek kordonuna çift klemp konularak göbek kordonu kesildi ve göbek kordonundan lipid peroksidasyon ürünü 8-isoprostanın değerlendirilmesi, oksidatif stres göstergeleri TOS (Total Oksidan Status), TAS (Total Antioksidan Status) ve OSI (Oksidasyon Stres Indeksi)'nın değerlendirilmesi için venöz kan örneği alındı. Ayrıca eş zamanlı olarak kan gazları analizi için umbilikal venden kan örneği alındı. Plasenta çıktıktan sonra oksitosin infüzyonunu takiben 5 dk sonra anneden de hem maternal kan gazları analizi için hem de maternal lipid peroksidasyonu ve oksidatif stres göstergeleri 8-isoprostan, TOS, TAS ve OSI değerlendirmeleri için kan örnekleri alındı. Alınan kan örnekleri, 4400 devirde 4 dk süre ile santrifüj edilerek elde edilen serum daha sonra 8-isoprostan, TOS, TAS çalışılmak üzere -70°C'de dondurularak saklandı.Olgulara ait demografik veriler benzer olup, hem anne hem de umblikal korda ait lipid peroksidasyonu (8-isoprostan) ve oksidatif stres göstergelerinin (TOS, TAS, OSI) karşılaştırılmasında yüksek O2 inhalasyonu uygulanan grupta yüksek değerler elde edilmesine rağmen gruplar arasında gözlenen farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.Maternal ve yenidoğan 8-isoprostan ve TOS değerleri arasında korelasyon bulunamamasına rağmen TAS değerleri arasında pozitif bir korelasyon vardı.Her iki grupta umblikal kord kan gazları analizinde; SaO2 ve PaO2 değerlerinde gruplar arasında anlamlı farklılık bulunamadı. PaCO2 değerleri yüksek oksijen inhalasyonu uygulanan grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunurken, pH değeri daha düşük bulunmuştur.Sonuç olarak, spinal anestezi altında sezaryen uygulanan termdeki gebelerde fetal ve maternal oksijenasyonu iyileştirmek için yüksek O2 inhalasyonu uygulamasının lipid peroksidasyonu ve oksidatif streste bir artışa neden olmadığı görüşündeyiz. Ancak, preterm ve acil olgularda ve farklı anestezi yöntemlerindeki sonuçların değerlendirileceği ileri araştırmalara ihtiyaç olduğu kanısındayız.

Abstract:
Inhalation of O2 is performed routinely in order to prevent maternal desaturation and optimize fetal oxygenation during caesarean section with regional anesthesia. Inhalation of high-concentration O2 aims to improve fetal oxygenation but it may alse cause an increase at free radical activity and lipid peroxydation at both mother and baby.Findings from few number of studies exhibiting benefits and detriments of maternal oxygen application during elective caesarean section with regional anesthesia question necessity of additional O2 application during elective caesarean section under regional anesthesia.The aim of this study is to investigate how high-concentration O2 application during elective caesarean section with spinal anesthesia affects maternal and neonatal lipid peroxydation, Total Oxidant Status (TOS) and Total Antioxidant Status (TAS), and maternal and neonatal oxygenation.Our study was carried out with 50 subjects who were planned to have caesarean section and applied spinal anesthesia at Obstetrics and Gynecology Department during December 2009 - October 2012, with approval of Akdeniz University Medical School Ethical Committee and support of Scientific Research Projects Unit.Patients who didn?t receive premedication were divided into two equal groups following routine monitorization after being brought to operation table. Subjects at Group I (O2) had high-concentration (6 Lt/min) oxygen inhalation (FiO2 40-50%) via nasal cannula as soon as they lay on the operation table. Control subjects at Group II (K) didn?t have oxygen inhalation, they just had room air (FiO2 21%) inhalation.All subjects received 8-12 mg bupivacain solution intratecally by application of standard spinal anesthesia technique. At both groups, after the baby came out double clamps were placed on the umblical cord and it was cut before the baby took the first breath, venous sampling from umblical cord was performed in order to evaluate 8-isoprostan-which is a product of lipid peroxydation-, and also oxidative stress indicators TOS (Total Oxidant Status), TAS (Total Antioxidant Status) and OSI (Oxidation Stress Index). Five minutes after placenta was removed and oxytosin infusion was started, blood samples were taken from the mother for both maternal blood gas analysis and evaluation of maternal lipid peroxidation and oxidative stress indicators 8-isoprostan, TOS, TAS and OSI. Blood samples were centrifuged at 4400 rpm for 4 minutes and derived sera were frozen at -70°C for further evaluation of 8-isoprostan, TOS and TAS.Demographical data of the subjects were similar, at comparison of lipid peroxidation (8-isoprostan) and oxidative stress indicators (TOS, TAS, OSI) of both maternal blood and umblical cord, higher values were observed for high-concentration O2 group but there were no statistically significant differences between groups.Although there was no correlation between maternal and neonatal 8-isoprostan and TOS values, there was a positive correlation between TAS values.There was no significant difference between groups for SaO2 ve PaO2 values at umblical cord blood gas analysis. PaCO2 values were significantly higher at high-concentration oxygen group compare to control group, while pH values were lower.Conclusively, we believe that high concentration O2 application in order to improve fetal and maternal oxygenation at women with term pregnancy who are performed caesarean section under spinal anesthesia doesn?t result in lipid peroxidation and oxidative stress. But, we esteem that further studies are required in order to evaluate results at preterm and emergent cases and with different anesthetic techniques.