Kistik fibrozisli çocuk hastalarda ağız diş sağlığı ve ilgili faktörlerin incelenmesi
Investigation of oral heath and related factors in children with cystic fibrosis
Yazar: HANDE İLGİN ŞİŞMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SERTAÇ PEKER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç:Araştırmanın amacı, Kistik Fibrozis (KF)'li çocuklarda ağız-diş sağlığının, tükürük
parametrelerinin (tükürük akış hızı, pH, doku Faktörü (TF), total protein seviyesi, sialik asit
(SA), lipid peroksidaz (LPO), glutatyon, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz) incelenmesi ve
ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesinin, POQL (çocuklarda ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi)
ölçeği kullanılarak tespit edilip sağlıklı grup ile karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem:Çalışmamıza, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi KF merkezinden 55
KF'li çocuk ve Diş Hekimliği Fakültesi'nden 50 sağlıklı çocuk katıldı. Hastaların diş
muayeneleri yapıldı ve velilerine POQL formu doldurtuldu.Tükürük akış hızı, pH, LPO,
glutatyon, SOD, katalaz, TF, tükürük total protein seviyesi ve SA parametreleri
incelendi.İstatistiksel analizler SPSS v.25 programı kullanılarak yapıldı. Sonuçlar ortalama ±
standart sapma olarak verildi ve p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: KF'li çocukların DMFT değerleri ile sağlıklı grup arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir fark olmadığı bulundu (p=0,071). PA (Pseudomonas Aeruginosa) kolonizasyonu
olmayan çocuklarda DMFT değerleri hem sağlıklı hem de PA kolonizasyonu olan gruba göre
düşük bulundu (p<0.05). KF'li hastaların POQL skorlarının daha düşük yani ağız sağlığı ile
ilgili yaşam kalitelerinin sağlıklı gruba göre daha iyi olduğu bulundu (p<0,05). KF'li
hastalarda tükürük oksidatif stres parametrelerinde de artış olduğu görüldü ve sağlıklı grupla
aralarındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05).
Sonuçlar: Çalışmamızda KF'li çocuk hastalarda PA'nın ağız-diş sağlığı üzerine etkili olduğu
bulundu. Çalışmamız, incelediğimiz tükürük parametrelerinin KF'li hastalarda teşhis aracı
olarak kullanabilirliğini ve basit bir ölçek olan POQL'nin, KF'li çocuklarda uygulanabilir
olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.

Abstract:
Objective:The aim of the study was to determine the oral health, salivary parameters (saliva
flow rate,pH, tissue factor(TF),total protein level,sialic acid(SA),lipid peroxidase(LPO),
glutathione, superoxide dismutase(SOD), catalase) in children with Cystic Fibrosis(cwCF).
Also, to determine the oral health-related quality by using the POQL (pediatric oral health-
related quality of life) scale and compare with the healthy group.
Materials and Methods:55 cwCF from Marmara University Faculty of Medicine CF center
and 50 healthy children from the Faculty of Dentistry participated in our study.The patients'
dental examinations were performed, and their parents filled the POQL forms.Salivary,flow
rate, pH, LPO, glutathione, SOD, catalase, TF, salivary total protein level and SA parameters
were examined.Statistical analyzes were performed using SPSS v.25 program.Results were
given as mean ± standard deviation and p<0.05 was considered significant.
Results:There was no statistically significant difference found between the DMFT values of
cwCF and the healthy group(p=0.071).DMFT values were found to be lower in cwCF without
PA(Pseudomonas Aeruginosa) colonization compared to both healthy and PA colonized
groups (p<0.05).POQL scores of cwCF were lower than the healthy group(p<0.05).There was
a significant increase found in salivary oxidative stress parameters in cwCF compared to
healthy group(p<0.05).
Conclusion:In our study, it was found that PA was effective on oral health in cwCF. Our
study shows that the salivary parameters we examined can be used as a diagnostic tool in
cwCF and POQL which is a simple scale, is applicable in cwCF.