Ar-ge harcamalarının ihracat, ithalat, ekonomik büyüme ve yoksulluk üzerinde etkisi
The impact of R&D expenditures on exports, imports, economic growth and poverty
Yazar: MÜSLİME SÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞENGÜR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yoksulluk = Poverty ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Bu çalışmada, Ar-Ge harcamaları, GSYİH, mal ve hizmet ihracatı, mal ve hizmet ithalatı ve yoksulluk arasındaki ilişkiyi açıklamaktır. 32 ülkenin Ar-Ge harcamalarının, GSYİH, mal ve hizmet ihracatı, mal ve hizmet ithalatı ve yoksulluk ile ilişkisi panel veri analizi ile açıklanmıştır. 2003-2018 dönemine ait yıllık veriler kullanılmıştır. Tasarlanan dört farklı model ile panel eşbütünleşme ve panel nedensellik analizleri yapılmıştır. Araştırmanın hipotezi, Ar-Ge harcamalarına yapılan yatırımların mal ve hizmet ithalat ve ihracatını ve GSYİH'yi artırdığı bunun sonucunda yoksulluk oranlarının azaldığıdır. Panel analizi bulgularına göre, modeller homojenlik testi sonucunda heterojen dağılım göstermektedir. CD ve LMadj Testi uygulanmış ve yatay kesit bağımlılığının olmadığı belirlenmiştir. İkinci nesil birim kök testi Levin, Lin ve Chu ve Hadri Birim Kök Testi uygulanmış olup veriler düzeyde durağandır. Eşbütünleşme testi Gengenbach, Urbain ve Westerlund Panel Eşbütünleşme Testi ile incelenmiş ve panel AMG uzun dönem tahmin edici katsayısını hesaplamıştır. Birinci model eşbütünleşme testi sonuçlarında Ar-Ge harcamaları ile mal ve hizmet ihracatı arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. İkinci model eşbütünleşme test sonuçlarında Ar-Ge harcamaları ile Mal ve Hizmet İthalatı arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Üçüncü model eşbütünleşme testi sonuçlarında Ar-Ge harcamaları ile GSYİH arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Dördüncü model eşbütünleşme testi sonuçlarında GSYİH, yoksulluk arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmaktadır. Nedensellik testi sonuçlarına göre, Ar-Ge harcamalarından mal ve hizmet ihracatına ve ithalatına ve GSYİH'ye doğru iki yönlü bir nedensellik ilişkisi ve GSYİH'dan Yoksulluk değişkenine doğru tek yönlü %5'lik bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır.

Abstract:
In this study is to explain the relationship between R&D expenditures, GDP, export of goods and services, import of goods and services and poverty. The relation of R&D expenditures and GDP, export of goods and services, import of goods and services and poverty in 32 countries was explained with the Panel Data Analysıs. Annual data for the period 2003-2018 were used. With four different models designed, panel cointegration and panel causality analysis was made. The hypothesis of the research is that the investments made in R&D expenditures increase import and export of goods and services and the GDP as a result the poverty rates decrease. According to the panel analysis findings, the models show heterogeneous distribution as a result of the homogeneity test. CD and LMadj Test was applied and It has been determined that there is no cross sectional dependency. Second generation unit root test Levin, Lin and Chu and Hadri Unit Root Test has been applied and the data are stationary at the level. The cointegration test was examined with Gengenbach, Urbain and Westerlund Panel Cointegration Test and the panel AMG calculated the long-term estimator coefficient. There is cointegration relationship between R&D expenses and export of goods and services in the first model cointegration test results. There is cointegration relationship between R&D expenses and Import of Goods and Services in the second model cointegration test results. There is cointegration relationship between R&D expenses, GDP in the thirt model cointegration test results. There is cointegration relationship between GDP and poverty in the fourth model cointegration test results. According to the causality test results, there is a two-way causality relationship from R&D expenditures to exports and imports of goods and services to GDP, and a one-way 5% causality relationship from GDP to Poverty variable.