Sağkalım dönemi meme kanserli hastalarda aerobik egzersize dayalı telerehabilitasyon programının üst ekstremite fonksiyonelliği, kognitif durum ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of aerobic exercise-based telerehabitation programme on upper limb functionality, cognitive status and quality of life in survivors with breast cancer
Yazar: RAMAZAN CİHAD YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ KOCAMAZ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Telerehabilitasyon = Telerehabilitation

Özet:
Bu çalışma, sağkalım dönemi meme kanserli hastalarda telerehabilitasyon tabanlı aerobik 
egzersizlerin üst ekstremite fonksiyonelliği, kognitif durum ve yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı randomize kontrollü bir karma yöntem çalışmasıdır. Sıralı açıklayıcı tasarım kullanılmıştır (NİCEL→nitel). Çalışmaya sağkalım dönemi 69 meme kanseri hastası dahil edildi. Katılımcılar, randomizasyon ile hastane, telerehabilitasyon ve kontrol olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Aerobik egzersiz eğitimine, hastane ve telerehabilitasyon grubundaki hastalar haftanın 3 günü toplam 12 hafta boyunca katıldılar. Kontrol grubundaki hastalar ise rutin yaşamlarına devam ettiler. Üst ekstremite fonksiyonelliği; Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi ile, kognitif fonksiyon; Kanserli Hastalarda Fonksiyonel Değerlendirme Ölçeği-Kognitif Fonksiyon ile, yorgunluk; Kronik Hastalık Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirmesi Yorgunluk Ölçeği ile; yaşam kalitesi; Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Yaşam Kalitesi Anketi-Çekirdek-30 ile değerlendirildi. Değerlendirmeler, tedavi öncesi, 6. hafta, 12. hafta ve 6. ayda yapıldı. Telerehabilitasyon ve hastane grubundaki hastaların egzersiz sonrası 6. hafta ve 12. haftada üst ekstremite fonksiyonelliği, kognitif fonksiyon, yorgunluk ve yaşam kalitesi parametrelerinde anlamlı iyileşme görüldü (p<0,05). 6. ayda egzersiz 
grubundaki katılımcıların elde ettiği kazanımları koruduğu gözlemlendi. Telerehabilitasyon grubunun hastane tabanlı egzersiz grubuna üstünlüğü görülmedi (p>0,05). Kontrol grubunda yapılan değerlendirmelerde anlamlı bir değişiklik görülmedi (p>0,05). Araştırmanın nitel verileri nicel verilerini desteklemiştir. Nitel veriler sadece egzersiz grubuna katılan hastalardan elde edilmiştir. Hastane grubundan 22, telerehabilitasyon grubundan 22 kişi olmak üzere toplam 44 hasta görüşmeye katıldı. Nitel veriler telerehabilitasyon grubunun hastane grubuna göre fiziksel durum, kognitif ve ruhsal durum, günlük/sosyal hayata etki bakaımından benzer faydalar elde ettiği görüldü. Ancak telerehabilitasyon grubundaki hastalar egzersiz deneyimi sırasında daha az zorluk yaşadıklarını bildirdiler. Çalışmamız, denetimli olarak yapılan telerehabilitasyon tabanlı egzersizlerin, denetimli hastane tabanlı egzersizlere alternatif olarak kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of telerehabilitation-based aerobic exercises on 
upper extremity functionality, cognitive status and quality of life in survivors with breast cancer. The research is a randomised controlled mixed method study in which quantitative and qualitative research methods are used together. Sequential explanatory design was used (QUANTITATIVE→qualitative). The study included 69 breast cancer patients with survival period. Participants were divided into 3 groups by randomization: hospital, telerehabilitation and control. Patients in the hospital and telerehabilitation groups participated in aerobic exercise training 3 days a week for a total of 12 weeks. Patients in the control group continued their routine life. Upper extremity functionality; with the Arm, Shoulder and Hand Problems Questionnaire, cognitive function; with the Functional Assessment Scale-Cognitive Function in Cancer Patients, fatigue; with the Chronic Disease Treatment Functional Assessment Fatigue Scale; life quality; It was evaluated with the Cancer Research and Treatment Organization Quality of Life Questionnaire-Core-30.
The evaluations were performed before treatment, at 6 weeks, 12 weeks and 6 months. Significant 
improvement was observed in upper extremity functionality, cognitive function, fatigue and quality of life parameters of the patients in the telerehabilitation and hospital groups at 6 weeks and 12 weeks after exercise (p<0.05). At 6 months, it was observed that the participants in the exercise group maintained their gains. The telerehabilitation group was not superior to the hospital-based exercise group (p>0.05). No significant change was observed in the evaluations made in the control group (p>0.05). The qualitative data of the study supported the quantitative data. Qualitative data were obtained only from patients participating in the exercise group. A total of 44 patients, 22 from the hospital group and 22 from the telerehabilitation group, participated in the interview. Qualitative data showed that the telerehabilitation group achieved similar benefits compared to the hospital group in terms of physical condition, cognitive and mental status, and impact on daily/social life. However, patients in the telerehabilitation group reported less difficulty during the exercise experience. Our study showed that supervised telerehabilitation-based exercises can be used as an alternative to supervised hospital-based exercises.