Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinin uyku ve yeme davranışlarının incelenmesi
Investigation of sleeping and eating behaviors of parents of children with autism spectrum disorder
Yazar: AYŞE BANU ÇINAR
Danışman: PROF. DR. AYHAN BİLGİÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Uyku = Sleep

Özet:
Bu araştırma otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocukların anne ve babalarının uyku ve yeme davranışlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya hasta grubunda; 2-9 yaş aralığında DSM 5 kriterlerine göre OSB tanısı almış çocukların anne ve babaları katılmıştır. Kontrol grubuna 20 ve 50 yaş aralığında sağlıklı bireyler katılmıştır. Her iki grupta 40 kadın ve 40 erkek yer almaktadır. Araştırmaya katılan tüm katılımcılara Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi, Yeme Tutum Testi, Hollanda Yeme Davranışları Anketi, Kısa Semptom Envanteri ve Otizm Spektrum Anketi uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesi SPSS 21 programında yapılmıştır. Analizler Student't Test ve Mann Whithey U testleri kullanılarak yapılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişki araştırılırken dağılım normal olmadığında spearman korelasyon testi ile normal olduğunda pearson korelasyon testi ile değerlendirilmiştir. 
Anne ve babalar bir bütün olarak incelendiğinde OSB grubu ile kontrol grubu arasında PUKİ öznel uyku kalitesi alt ölçeği, PUKİ uyku süresi alt ölçeği, PUKİ uyku bozukluğu alt ölçeği ve PUKİ toplam puanlarında istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık bulunmuştur. Buna karşın ebeveynlerin psikiyatrik semptom şiddeti ve eğitim düzeyleri kontrol edildiğinde alt ölçeklerin anlamlılığının kaybolduğu gözlenmiştir.
OSB anne ve kontrol kadın grubu arasında PUKİ uyku bozukluğu alt ölçeği ve PUKİ toplam puanlarında istatistiksel düzeyde anlamlı farklılık bulunmuştur. Buna karşın grupların psikiyatrik semptom şiddeti ve eğitim düzeyleri kontrol edildiğinde alt ölçeklerin anlamlılığının kaybolduğu gözlenmiştir. OSB baba ve kontrol erkek grupları arasında OSA sosyal beceri ve OSA toplam puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Fakat PUKİ, Yeme Tutum Testi ve Hollanda Yeme Davranışları Anketi puanları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Bu yüzden erkek gruplarında regresyon analizi yapılmamıştır.
OSB'li çocukların annelerinde, PUKİ gündüz işlevsellik alt ölçeği ile OSA dikkat kaydırma alt ölçeği arasında ve PUKİ toplam ölçeği ile OSA dikkat kaydırma alt ölçeği arasında; OSB'li çocukların babalarında ise PUKİ uyku latansı alt ölçeği ile OSA hayal gücü alt ölçeği arasında ve PUKİ gündüz işlevsellik alt ölçeği ile OSA iletişim alt ölçeği arasında pozitif korelasyonlar saptanmıştır
OSB ebeveyn ve kontrol ebeveyn grupları arasında yeme davranışları bakımından anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. 
Anahtar Kelimeler: Otizm, uyku, beslenme, ebeveyn

Abstract:
This research aims to examine the sleeping and eating behaviors of parents of children with autism spectrum disorder (ASD). In the patient group; parents of children aged 2-9 who were diagnosed with ASD according to DSM 5 criteria participated in the study. Healthy individuals between the ages of 20 and 50 participated in the control group. There are 40 women and 40 men in both groups. Pittsburg Sleep Quality Index, Eating Attitude Test, Dutch Eating Behaviors Questionnaire, Brief Symptom Inventory and Autism Spectrum Questionnaire were applied to all participants participating in the study. Statistical evaluation of the data was made in SPSS 21 program. Analyzes were made using Student't Test and Mann Whithey U tests. While investigating the relationship between continuous variables, the distribution was evaluated with the Spearman correlation test when it was not normal and with the Pearson correlation test when it was normal.
When the parents were examined as a whole, a statistically significant difference was found between the ASD group and the control group in the PSQI subjective sleep quality subscale, PUKI sleep duration subscale, PUKI sleep disorder subscale, and PUKI total scores. On the other hand, when the psychiatric symptom severity and education levels of the parents were controlled, it was observed that the significance of the subscales disappeared.
A statistically significant difference was found between the ASD mother and control female groups in the PSQI sleep disorder subscale and total PSQI scores. On the other hand, when the psychiatric symptom severity and education levels of the groups were controlled, the significance of the subscales was observed to be lost. A significant difference was found between ASD father and control male groups in terms of OSA social skills and OSA total scores. However, no significant difference was found between the scores of PUKI, Eating Attitudes Test and Dutch Eating Behaviors Questionnaire. Therefore, regression analysis was not performed in male groups.
  In mothers of children with ASD, there were positive correlations between PUKI daytime functioning subscale and OSA attention shifting subscale, and between PUKI total scale and OSA attention shifting subscale; In fathers of children with ASD, positive correlations were found between the PSQI sleep latency subscale and the OSA imagination subscale, and between the PUKI daytime functionality subscale and the OSA communication subscale.
No significant difference was found between the ASD parent and control parent groups in terms of eating behaviors.

KeyWords: Autism, eating, sleeping, parent