Türkiye'de yükseköğretimin uluslararasılaşması: 2014-2023 yılları
Internationalisation of higher education in Türkiye: 2014-2023 years period
Yazar: YUNUS YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÇAĞIRAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Yükseköğretimde uluslararasılaşma akademik, ekonomik, siyasi, sosyo-kültürel hedefler içeren çok boyutlu stratejik bir süreçtir. Uluslararasılaşma uluslararası akademik ve bilimsel etkileşim aracı olma; dış politika, kamu diplomasisi ve kalkınmada iş birliği aracı olma; ülkeler arasında etkileşim aracı olma; küresel barışı sağlama ve ekonomik getiri sağlama vd. pek çok potansiyel yararlar barındırmaktadır. Uluslararasılaşma kritik öneminden dolayı birçok dünya ülkesinin yükseköğretim politikalarında temel gündem maddesi olarak ele alınmakta ve hükümetler, yükseköğretim kurumları,  ulusüstü yapılar, uluslararası örgütler, politika yapıcılar ve öğrenci örgütlerinin ana odağında yer almaktadır. Çalışma Türk Yükseköğretiminin 2014-2023 yılları uluslararasılaşma politika,  faaliyet ve çalışmalarını kapsamlı bir şekilde değerlendirerek uluslararasılaşma durumunu ve uluslararasılaşmadaki bütüncül resmini ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Birinci bölümde çalışma anahatlarıyla tanıtılmış, ikinci bölümde uluslararasılaşmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi verilmiş, üçüncü bölümde uluslararasılaşmanın tarihi, uluslararasılaşmanın boyutları ve uluslararasılaşmada ileri olan ABD, İngiltere ve Avustralya'nın uluslararasılaşma deneyimleri verilmiş, dördüncü bölümde Selçuk döneminden günümüze Türkiye'de yükseköğretimin uluslararasılaşmasının tarihi incelenmiş ve Türkiye'nin uluslararasılaşma politika, faaliyet ve çalışmaları şu 12 başlık altında değerlendirilmiştir: "Üst Politika Belgeleri", "Türk Yükseköğretiminde Uluslararası İş Birlikleri ve Ortaklıklar", "Uluslararası Öğrenciler", "Uluslararası Öğretim Elemanları", "Türkiye'nin Dâhil Olduğu Bölgesel Uluslararasılaşma Alanları", "Türkiye'de Uygulanan Değişim Programları", "Türkiye Yükseköğretim Kurumlarının Sınırötesi Hareketliliği", "Türkiye'de Sınır ötesi Program Hareketliliği", "Türk Yükseköğretim Sisteminin Uluslararası Görünürlük ve Tanınırlığı", "Uluslararasılaşmada Türkiye Yükseköğretim Ortamının Geliştirilmesi ve Destekler", "İçerde Uluslararasılaşma" ve TC Vatandaşları için Yurtdışı Eğitim ve Uluslararası Araştırma Programları. Araştırmanın sonuçlarına göre Türkiye'de uluslararasılaşma hedef odaklı, sistematik ve stratejik şekilde yürütüldüğü ve uluslararası öğrenci, bölgesel uluslararasılaşma, sınır ötesi kurum ve programlar, değişim programları, uluslararası tanınırlık ve görünürlük ve yükseköğretim ortamının geliştirilmesi boyutlarında önemli ilerlemeler kaydedildiği buna karşın uluslararası öğretim elemanları, kampüste uluslararasılaşma ve müfredatın uluslararasılaşması boyutlarının geliştirilmesi gereken alanlar olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Internationalisation in higher education is a multidimensional strategic process including academic, economic, political and socio-cultural goals and bears many potential benefits such as being a means of international academic and scientific interaction and being an instrument of cooperation in foreign policy, public diplomacy and development; being a means of interaction between countries; ensuring global peace and providing economic returns and so on. Due to its critical importance, internationalisation is put on as the main agenda item in the higher education policies of many world countries and is at the main focus of governments, higher education institutions, supranational structures, international organizations, policy makers and student organizations. The work tries to reveal situation in internationalisation in Türkiye and the holistic picture of internationalization of Turkish Higher Education by comprehensively evaluating the internationalization policies, activities and works of Turkish Higher Education between 2014-2023. In the first part of the work, the study is introduced in outline, in the second part, the conceptual and theoretical framework of internationalisation is provided, in the third part, the history of internationalization, dimensions of internationalisation and the internationalization experiences of the countries such as USA, England and Australia, advanced in this field, are presented and in the fourth part, the history of higher education internationalisation of Turkiye is examined through Seljuk Period to Today. and internationalisation policies, activities and work in Türkiye are evaluated under the following 12 titles: Top Policy Documents, International Cooperations and Partnerships in Turkish Higher Education, International Students, International Faculty Members, Exchange Programs implemented in Turkiye, Cross-border Mobility of Turkish Higher Education Institutions, Cross-border program mobility in Turkiye, International Visibility And Recognition Of The Turkish Higher Education System, Development of The Turkish Higher Education Environment and Supports,  Internationalisation at Home and Study Abroad and International Research Programmes for the citizens of TR. According to results of the study, internationalisation in Turkiye is being carried out in a goal-oriented, systematic and strategic way, and significant progress has been made in the dimensions of internationalisation such as international students, regional internationalisation, cross-border institutions, exchange programs, international recognition and visibility, and improving higher education environments and supports while the dimensions such as international faculty members, internationalisation on campus and internationalisation of the curriculum need to be improved.