Afganistan'da haşhaş üretimini sonlandırma politikalarının analizi
An analysis on terminating policies of opium production in Afghanistan
Yazar: MOHAMMAD SHARIH SHIWAN
Danışman: PROF. DR. FAHRİ YAVUZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Politikası ve Yayım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İnsanların hayatını tehdit eden haşhaş, tüm dünya sağlık sistemleri tarafından büyük bir yük olarak algılanmaktadır. Dünyada 247 milyon kişinin uyuşturucu bağımlısıdır. Uyuşturucudan dolayı yıllık 187 bin kişi hayatını kaybetmektedir. Başta ABD ve NATO üyeleri olmak üzere dünya ülkeleri bu problemi çözmek amacıyla üretimi sınırlandırarak arzı azaltma çabaları içerisindedirler. Afganistan, dünya haşhaş piyasasının 1990'lı yıllardan beri lideri olduğu için, 2001'de Taliban'ın yıkılmasıyla NATO ve ABD tarafından haşhaş üretimini sonlandırma politikaları farklı şekillerde uygulanmaya başlamış ve hala devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Afganistan'ın Uyuşturucuyla Mücadele Bakanlığı, Kırsal Kalkınma Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı iş birliği ile uygulanan politikaların amaçları doğrultusunda ne kadar etkili olduğunu ortaya koymaktır. Çok çeşitli kaynaklardan temin edilerek bu araştırmada kullanılan veriler, 2000'den 2015'e kadar bölgeler bazında haşhaş fiyatı, haşhaş üretim miktarı ve alanı ve ürünlerin fiyatı, kukla olarak uygulanan politikalar ve bölgelerden oluşmaktadır. Çalışmanın sonuçları uygulanan politikalar arasında İyi Performansı Takdir Etme ve Alternatif Geçim'in haşhaş sonlandırmasında etkili olduğunu ve geri kalan politikaların başarısız olduğunu göstermiştir. Bunun yanında, haşhaş üretiminde bölgelerin arzının fiyat elastikiyeti ve güvenlik şartlarının etkili olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla iyi yönetim ve güvenlik başta olmak üzere tasarlanacak politikalarda bölgenin haşhaş arz elastikiyeti dikkate alınması önerilmektedir.

Abstract:
Poppy is a threat to human lives, which is seen as a major burden on the whole world's health systems. Globally, 247 million people are addicted to drugs. 187 thousand drug-related deaths are reported annually. The countries such as USA and NATO members are in the process of reducing supply by limiting its production to solve this problem. Poppy is one of the drugs uses in the world. Since the 1990's, Afghanistan is the world leading producer and supplier of opium. After the collapse of the Taliban in 2001, NATO and the USA has begun to implement opium production termination policies in different forms, and some of these policies are still on going. The aim of this study is to investigate and examine the effectiveness of the policies implemented in Afghanistan within the framework of the Ministry of Counter-Narcotic, Ministry of Rural Affairs and Ministry of Agriculture and livestock. The data have been collected from different sources and then used in this study, include regional basic opium price, production and cultivation area, the price of related products implemented policies and zones as dummy variable from 2000 to 2015. The results of the study showed that among the implemented policies, Good Performer Initiative and Alternative Livelihood were effective in poppy termination and other policies were failed. Also, it has been found that the supply of poppy-producing regions is dependent on the price elasticity and safety conditions. Therefore, in addition, good management and safety it is proposed to consider the poppy supply elasticity of the region in the policies making.