Köpeklerde kistik endometriyal hiperplazi- pyometra kompleks olgularında uterus ve böbrek perfüzyonu ile laboratuvar bulguları arasında ayırıcı tanı, prognoz ve post operatif sağaltım  ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between uterine-renal perfusion and laboratory findings, differential diagnosis, prognosis and post-operative treatment  in the cystic endometrial hyperplasia-pyometra complex in dogs
Yazar: MERVE MENEKŞE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ KÜPLÜLÜ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Böbrek = Kidney ; Endometrial hiperplazi = Endometrial hyperplasia ; Endometriyum = Endometrium ; Kistler = Cysts ; Perfüzyon = Perfusion ; Prognoz = Prognosis ; Tedavi = Treatment ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Uterus = Uterus ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Sunulan doktora tez çalışmasında köpeklerde görülen kistik endometriyal hiperplazi-pyometra kompleks vakalarında uterusun vaskülarizasyon karakteristiğini belirlemek ve referans değer aralığı oluşturmak, ayrıca pyometra vakalarında en başta etkilenen organ olan böbreğin perfüzyonunun ne denli değiştiğinin belirlenmesi ve bu bilgiler doğrultusunda elde edilen sonuçların hastalığın prognozu, ayırıcı tanı ve postoperatif sağaltım amaçla kullanılabilir olup olmadığı araştırılmıştır.
Tez için toplam 42 adet dişi köpek kullanılmıştır. Anamnez, klinik muayene, vajinal muayene, ultrasonografik muayene ve laboratuvar bulguları sonucunda köpekler iki ayrı gruba ayrılmıştır. Kistik endometriyal hiperplazi- pyometra kompleksi olan köpekler çalışma grubunu (n:28) oluştururken, rutin ovariohisterektomi operasyonunun endike olduğu sağlıklı dişi köpekler ise kontrol grubunu (n:14)  oluşturmuştur. Çalışmaya dahil edilen bütün köpeklerden operasyon öncesi tam kan, üre, kreatinin, albümin değerleri için kan alınmıştır. Doppler ultrasonografi ile her iki grubunda böbrek ve uterus muayenesi yapılmıştır. Renal doppler muayenesi her iki grup içinde Arteria Renalis, Arteria İnterlobaris, Arcuate Arterlerin  pulsatilite indeksi (PI) , direnç indeksi (RI) değerleri ölçülmüştür. Uterus için ise Arteria Uterina ve Vena Uterina damarlarının pik sistolik akım hızı (PSV), end diastolik volüm (EDV), direnç indeksi (RI) ölçülüp ve kaydedilmiştir. Operasyon sonrası 7.günde çalışmaya dahil edilen bütün köpeklerden tekrar kan alınıp üre, kreatinin, albümin değerleri tekrardan ölçülmüştür. Çalışmaya dahil edilen köpeklerde uterusa ait bulgular değerlendirildiğinde PSV değerinin kontrol grubundaki hayvanlara oranla daha düşük düzeyde olduğu; EDV değerinin her iki grupta benzer düzeyde bulunduğu, RI değeri ise kontrol grubundaki hayvanlarda istatistiksel olarak daha yüksek seviyede belirlendi. Açık serviks ve kapalı serviks pyometraya sahip köpeklerle kontrol grubu kıyaslandığında açık ve kapalı serviksli köpeklerde PSV değerinin benzer olduğu gözlendi. EDV değeri ise gruplar arasında benzerdi. RI değerinin açık serviks pyometraya sahip köpeklerde gerek kapalı serviks pyometralı köpekler gerekse kontrol grubuna kıyasla daha düşük seviyedeydi. Böbreğe ait doppler bulgularında ise Kontrol grubunu oluşturan köpeklerde PI değerinin sayısal olarak düşük olmasına rağmen pyometralı köpeklere kıyasla gruplar arasında istatistiksel farklılık saptanmadı. RI değerinin pyometralı köpeklerde kontrol grubuna  kıyasla preoperatif dönemde daha yüksek olduğu ve postoperatif süreçte anlamlı bir düşüş gösterdiği belirlendi. Kontrol grubunda ise preoperatif ve postoperatif süreçte RI değeri gruplar arasında benzerdi. Tam kan ve serum biyokimya parametreleri değerlendirildiğinde ise Eritrosit,  hemoglobin ve hematokrit düzeyleri  pyometra ve kontrol gruplarında preoperatif ve postoperatif süreçte  benzerdi. Pyometralı köpeklerde beklendiği üzere preoperatif süreçte Beyaz kan hücresi (WBC) konsantrasyonunun kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptandı. Bu değerin postoperatif süreçte anlamlı bir düşüş yaşadığı belirlendi. Lenfosit ,monosit ,nötrofil konsantrasyonlarının  kontrol grubunda preoperatif süreçte istatistiksel olarak daha düşük düzeyde olduğu gözlendi. Lenfosit, monosit, nötrofil konsantrasyonlarının kontrol grubundaki köpeklerde zaman içerisinde seyrini koruduğu saptandı. Pyometralı köpeklerde ise lenfosit, monosit, nötrofil düzeylerinin zaman içerisinde anlamlı bir düşüş yaşadığı belirlendi.
Pyometralı köpekler kendi aralarında (açık ve kapalı) ve kontrol grubuyla kıyaslandığında WBC konsantrasyonunun preoperatif süreçte açık ve kapalı serviks pyometralı köpeklerde benzer olduğu gözlendi. Lenfosit düzeyinin kapalı serviksli köpeklerde açık serviksli ve kontrol grubundaki köpeklere kıyasla preoperatif süreçte daha yüksek olduğu saptandı. Monosit konsantrasyonunun kontrol grubuna göre kapalı serviksli köpeklerde preoperatif süreçte daha yüksek olduğu ancak bu değerin açık serviksli köpeklerle benzer olduğu saptandı. Pyometralı köpeklerde kan serum üre konsantrasyonunun preoperatif süreçte kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğu gözlendi. Bu grupta üre konsantrasyonun postoperatif süreçte anlamlı bir düşüş yaşadığı belirlendi. Her ne kadar postoperatif serum üre konsantrasyonu pyometralı köpeklerde sayısal olarak yüksek belirlense de kontrol grubuyla arasında istatistiksel bir farklılık saptanmadı. Kreatinin konsantrasyonu ise pyometralı köpeklerde daha yüksek olmasına rağmen preoperatif ve postoperatif süreçte kontrol grubuna kıyasla benzerdi. Preoperatif ve postoperatif süreç dikkate alınmaksızın değerlendirme yapıldığında albumin konsantrasyonunun daha düşük olduğu gözlemlendi. Çalışmaya dahil edilen gruplar önemsenmediğinde ise preoperatif örnekleme zamanına kıyasla postoperatif süreçte albumin konsantrasyonun daha yüksek olduğu gözlendi.
Sonuç olarak; Uterusa yapılan doppler muayenesi sonucunda PSV ve RI değerlerinin pyometra hastalarında daha düşük olduğu ortaya konuldu. Bu değerlerin sağlıklı köpeklerden daha düşük olması sepsis sebebi ile uterusun kan akımındaki bozulmadan dolayı olduğu düşünüldü. Uterusa yapılan doppler muayenesinde PSV ve RI değerlerinin ayırıcı tanı için önemli olduğu kanaatine varıldı. Açık serviks ve kapalı serviks pyometra hastaları kendi içinde karşılaştırıldığında EDV ve PSV değerlerinde anlamlı bir fark yokken RI değerinin açık serviks pyometrada kapalı servikse göre daha düşük olduğu ortaya konuldu. Yapılan böbrek doppleri sonucunda RI değerinin pyometra hastalarında yükseldiği ve postoperatif süreçte ise düşüş yaşadığını göstermiştir. Pyometra hastalarında septisemi sebebi ile gözlenen böbrek yetmezliği ve artan üre, kreatinin değerleri ile RI değeri arasında bir pozitif korelasyon söz konusudur. RI değerinin yüksek olduğu hastalarda prognoz kötüdür. Operasyonu takip eden 7. günde incelenen hematolojik parametrelerin hepsinin referans aralığa dönmediği görüldü. Köpeklerde pyometra olgularında hematolojik parametreler referans değer aralığında bulunmasa dahi klinik muayene bulgularının ve genel durumun normale döndüğü saptandı. Akut seyirli pyometra olgularında bakteri toksinlerine bağlı olarak nötrofil lökositlerde sola kayma şekillendiği sonucuna varıldı. Hematolojik parametrelerin pyometranın tanısına ışık tutacağı, enfeksiyonun varlığı, şiddetinin derecesinin tespitinde rol oynadığı için yardımcı tanı yöntemi olarak kullanılabileceği ve tedavi tedavi prosedürü için önemli olduğu sonucuna varıldı. Operasyonu takip eden 7. Günde üre, kreatinin ve albümin değerlerinin hepsinin referans aralığa dönmediği görüldü. Üre değerinin yüksek olduğu hastaların prognozu kötü olarak belirlendi. Açık servik ve kapalı serviks pyometra hastaları karşılaştırıldığında kapalı serviks pyometra hastalarında böbrek yetmezliğinin daha fazla gözlendiği ortaya çıktı. Üre, kreatinin ve albüminin hastalığın şiddeti ve derecesinin tespitinde çok önemli bir rolü olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
In the presented doctoral thesis study, to determine the vascularization characteristic of the uterus in cystic endometrial hyperplasia-pyometra complex cases in dogs and to establish a reference value range, as well as to determine how much the perfusion of the kidney, which is the most affected organ, changes in pyometra cases, and to determine the results obtained in line with the prognosis, differential diagnosis and diagnosis of the disease. It was investigated whether it can be used for postoperative treatment purposes.
A total of 42 female dogs were used for the thesis. Dogs were divided into two groups as a result of anamnesis, clinical examination, vaginal examination, ultrasonographic examination and laboratory findings. Dogs with cystic endometrial hyperplasia-pyometra complex formed group 1 (n:28), while healthy female dogs for whom routine ovariohysterectomy was indicated constituted group 2 (n:14). Before the operation, blood was taken from all dogs included in the study for whole blood, urea, creatinine and albumin values. Kidney and uterus examinations were performed in both groups with Doppler ultrasonography. Pulsatility index (PI) and resistance index (RI) values of Arteria Renalis, Arteria Interlobaris, Arcuate Arteries were measured in renal doppler examination. For the uterus, peak systolic flow velocity (PSV), end diastolic volume (EDV), resistance index (RI) of Arteria Uterina and Vena Uterina vessels were measured and recorded. On the 7th day after the operation, blood was taken from all dogs included in the study and urea, creatinine and albumin values were measured again. When the uterine findings were evaluated in the dogs included in the study, it was found that the PSV value was lower than the animals in the control group; EDV value was found to be similar in both groups, and RI value was statistically higher in animals in the control group. When dogs with open cervix and closed cervix pyometra were compared with the control group, it was observed that PSV values were similar in dogs with open and closed cervix. EDV value was similar between groups. The RI value was lower in dogs with open cervix pyometra compared to dogs with closed cervix pyometra and control groups. In the kidney Doppler findings, although the PI value was numerically low in the dogs in the control group, there was no statistical difference between the groups compared to the dogs with pyometra. It was determined that the RI value in dogs with pyometra was higher in the preoperative period compared to the control group and showed a significant decrease in the postoperative period. In the control group, preoperative and postoperative RI values were similar between the groups. (p >0.05). When whole blood and serum biochemistry parameters were evaluated, Erythrocyte, hemoglobin and hematocrit levels were similar in the pyometra and control groups in the preoperative and postoperative period. As expected in dogs with pyometra, the white blood cell (WBC) concentration was found to be statistically significantly higher in the preoperative period compared to the control group. It was determined that this value decreased significantly in the postoperative period. It was observed that the concentrations of lymphocytes, monocytes and neutrophils were statistically lower in the control group in the preoperative period. It was determined that the concentrations of lymphocytes, monocytes and neutrophils maintained their course over time in dogs in the control group. In dogs with pyometra, on the other hand, it was determined that lymphocyte, monocyte and neutrophil levels decreased significantly over time.When dogs with pyometra were compared among themselves (open and closed) and the control group, it was observed that the WBC concentration was similar in dogs with open and closed cervix pyometra in the preoperative period. It was determined that the lymphocyte level was higher in dogs with closed cervix in the preoperative period compared to dogs with open cervix and control group. It was determined that the monocyte concentration was higher in dogs with closed cervix compared to the control group in the preoperative period, but this value was similar to dogs with open cervix. It was observed that the blood serum urea concentration in dogs with pyometra was higher in the preoperative period compared to the control group. It was determined that the urea concentration in this group decreased significantly in the postoperative period. Although the postoperative serum urea concentration was numerically higher in dogs with pyometra, no statistical difference was found between the control group. Although the creatinine concentration was higher in pyometra dogs, it was similar in the preoperative and postoperative period compared to the control group. It was observed that the albumin concentration was lower when evaluated without considering the preoperative and postoperative period. When the groups included in the study were ignored, it was observed that the albumin concentration was higher in the postoperative period compared to the preoperative sampling time.
As a result; As a result of the Doppler examination of the uterus, it was revealed that the PSV and RI values were lower in pyometra patients. These values were lower than those of healthy dogs. It was thought that the blood flow to the uterus was impaired due to sepsis. In the Doppler examination of the uterus, it was concluded that PSV and RI values are important for the differential diagnosis. When open cervix and closed cervix pyometra patients were compared within themselves, there was no significant difference in EDV and PSV values, but it was revealed that the RI value was lower in open cervix pyometra than in closed cervix. There is a positive correlation between renal failure due to septicemia and increased urea, creatinine values and RI value in pyometra patients. Patients with a high RI have a poor prognosis. It was observed that not all of the hematological parameters examined on the 7th day following the operation returned to the reference range. Even though hematological parameters were not within the reference value range in pyometra cases in dogs, it was found that clinical examination findings and general condition returned to normal. It was concluded that neutrophil leukocytes shifted to the left due to bacterial toxins in cases of acute pyometra. It was concluded that hematological parameters will shed light on the diagnosis of pyometra, it can be used as an auxiliary diagnosis method because it plays a role in determining the presence of infection and its severity, and it is important for the treatment treatment procedure. It was seen that urea, creatinine and albumin values did not all return to the reference range on the 7th day following the operation. The prognosis of patients with high urea value was determined as poor. When patients with open cervix and closed cervix pyometra were compared, it was revealed that renal failure was more common in patients with closed cervix pyometra. It was concluded that urea, creatinine and albumin have a very important role in determining the severity and degree of the disease.