Bağırsak mukozası ve lenfoid bileşenlerinin incelenmesi: Işık mikroskobu düzeyinde immünohistokimyasal çalışma
Examination of intestinal mucosa and its lymphoid components light microscopic immunohistochemical study
Yazar: PERGİN ATİLLA
Danışman: PROF.DR. ATTİLA DAĞDEVİREN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Morfoloji = Morphology
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Lenfoid doku = Lymphoid tissue ; Mikroskopi-elektron = Microscopy-electron ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Bağırsak mukozası ve lenfoid bileşenlerinin incelenmesi: Işık mikroskobu düzeyinde immünohistokimyasal çalışma, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Histoloji ve Embriyoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2000. Vücut savunma mekanizmasının önemli bir bileşenini oluşturan mukozal sistem farklı hücre gruplarının karşılıklı etkileşimleriyle uyarılır. Çalışmamızda bu süreçte rol oynadığı bilinen hücre grupları hedef alınarak ışık ve elektron mikroskobu düzeyinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Bilinen ve henüz tanımlanmamış antijenlere karşı geliştirilen monoklonal antikorlar kullanılarak yeni ipuçları elde edilmesi amaçlanmıştır. Rutin yöntemler kullanılarak gerçekleştirilen ışık ve elektron mikroskobu incelemelerimizde, tipik yapısal özelliği ile ayırt edilebilen hücre gruplarının dağılımı ve diğer hücrelerle ilişkisi gözlenmiş, işlevsel çalışmalarda elde edilen bazı bulgular desteklenmiştir. Dendritik hücreler ve lenfositler arasında belirlenen yapısal ilişki buna örnektir. Antijen sunumunda önemli işlevi olduğu bilinen M hücreleri rutin yöntemlerle tanımlanmaya ve yapısal özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Epitel altında düzenli bir kat oluşturduğu belirlenen fibroblastlann yapısal özellikleri saptanmış, bunların yerleşimi ve düzeni özellikle seçici bariyer nitelikli bir rolleri olabileceğini düşündürmüştür. Işık mikroskobu düzeyinde geniş bir panel kullanılarak klasik ve yeni yüzey antijenlerinin doku dağılımları indirekt immünoperoksidaz yöntemiyle saptanmış, bunlardan ilginç olanlarına ait veriler sunularak tartışılmıştır. Klasik yüzey antijenlerinden VLA integrinler, bazı aktivasyon antijenleri, bazı endotel hücre ve lökosit işaretleyicileri incelenmiştir. Yeni yüzey antijenlerinden özellikle B-F45, B- D46 ve AZM30.3 antikorlarının mukozal immünitede önemli rolü olan molekülleri tanıdığıyla ilgili ipuçları elde edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen veriler ışığında belirli hücre grupları ve antijenlere karşı ileri çalışmalar yapılması öngörülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bağırsak, GALT, M hücresi, mukozal immünite, immunohistokimya, elektron mikroskop

Abstract:
Examination of intestinal mucosa and its lymphoid components: Light microscopic immunohistochemical study, Hacettepe University Health Sciences Institute PhD Thesis in Histology and Embryology, Ankara, 2000. The mucosal immune system, forming an important component of the defence mechanism of the body, is activated by complex interactions of different cell groups. In the present study the known cell types participating in this process are examined at light and electron microscopic levels. It is aimed to obtain new hints on known and yet undefined antigens on mucosal immune cells using monoclonal antibodies recognizing these molecules. By using routine light and electron microscopic techniques, distribution and structural relations of certain cell groups which can be identified with their typical features were determined and the data arising from functional studies on these cells were supported like the structural relationship between dendritic cells and lymphocytes. M cells and their structural features, regarding their role in antigen presentation was also studied. The fine structural features, localisation and orientation of fibroblasts forming a sheat under lining epithelium were outlined and their role as a selective barrier is suggested. Tissue distribution of a number of cell surface antigens belonging to both well known and/or new families were determined at light microscopic level using an indirect immunoperoxidase technique and significance of their existence is briefly discussed under the light of the literature. VLA integrins, some activating antigens, some endothelial cell and leucocyte markers were the main known antigen families evaluated. Among the newly developed monoclonal antibodies, B-F45, B-D46 and AZM30.3 were evaluated as molecules having possible important roles in mucosal immunity. Key Words: Intestine, GALT, M cell, mucosal immunity, immunohistochemistry, electron microscopy