Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının küresel sorunlara ilişkin bilişsel yapılarının kelime ilişkilendirme testi ile incelenmesi
Examination of social studies teacher candidates' cognitive structures regarding global problems with word association test
Yazar: ABBAS EREN SERT
Danışman: DOÇ. DR. ESEN DURMUŞ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kelime ilişkilendirme = Word association ; Küresel sorunlar = Global problems ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Testler = Tests

Özet:
İletişim ve ulaşım dünyasında yaşanan gelişmeler toplumlar arası ilişkileri arttırmıştır. Uzaklık kavramı ortadan kalkmış, toplumlar birbirlerini hızlı bir şekilde etkilemeye başlayarak dünya küreselleşmiştir. Bu küreselleşme neticesinde dünya üzerinde devletlerin ve bireylerin istek ve ihtiyaçları değişmiştir. Değişen istek ve ihtiyaçların küresel boyutta olması ve küreselleşen dünyada insanların daha geniş bir alanda daha kolay bir araya gelebilmesi küresel sorunları doğurmuştur.
Küresel sorunları algılayan bu sorunlara çözüm getirebilen ve küresel sorunlarla baş edebilecek bireylerin yetişmesi için eğitim sistemlerinde değişikliğe gidilmiştir. Eğitim sistemi içerisinde bireylere kazandırılmaya çalışılan konuların öğretiminde kavramlar büyük önem taşımaktadır. Kavramların doğru anlaşılması konuların doğru öğrenilmesi ve anlaşılmasını sağlamaktadır. Bu nedenle kavramsal düzeydeki konuların anlaşılması için alternatif ölçme araçları geliştirilmiştir. Kavramsal düzeyde bireylerin bilişsel yapılarını ve kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak için geliştirilen alternatif ölçme araçlarından biri de kelime ilişkilendirme testidir. Bu araştırmada sosyal bilgiler dersi kapsamında olan küresel sorunlara ilişkin konuların kelime ilişkilendirme testi ile sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilişsel yapıları ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Araştırma, betimsel tarama modelinin uygulandığı bir araştırmadır. 2020-2021 eğitim öğretim döneminde Elazığ Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi sosyal bilgiler öğretmen adaylarına kelime ilişkilendirme testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmen adayları ilişkilendirme yaptıkları kelimeler çoğunlukla buzullar, Covid-19, atık, deprem, kuraklık, susuzluk, savaş, korku,  ekonomi, ırkçılık ve Afrika kelimeleri olmuştur. Araştırmada sosyal bilgiler öğretmen adaylarının genel olarak küresel sorunlara ilişkin bilişsel yapıya sahip oldukları, bazı sosyal bilgiler öğretmen adaylarında ise kavram yanılgıları olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Developments in the world of communication and transportation have increased intercommunal relations. The concept of distance has disappeared, societies have started to affect each other quickly and the world has become global. As a result of this globalization, the demands and needs of states and individuals around the world have changed. The fact that the changing demands and needs are on a global scale and that people can come together in a wider area more easily in the globalizing world have created global problems.
Changes have been made in education systems in order to raise individuals who can perceive global problems, find solutions to these problems and cope with global problems. Concepts have great importance in teaching the subjects that are tried to be gained by individuals in the education system. Understanding the concepts correctly ensures that the subjects are learned and understood correctly. For this reason, alternative measurement tools have been developed to understand the conceptual level issues. One of the alternative measurement tools developed to reveal the cognitive structures and misconceptions of individuals at the conceptual level is the word association test. In this study, it was aimed to reveal the cognitive structures of social studies teacher candidates with the word association test of the issues related to global problems within the scope of the social studies course.
The research is a qualitative research in the descriptive survey model. In the 2020-2021 academic year, the word association test was applied to the social studies teacher candidates of Elazığ Fırat University, Faculty of Education. As a result of the research, the words that social studies teacher candidates associate with are mostly glaciers, Covid-19, waste, earthquake, drought, lack of water, war, fear, economy, racism and Africa. In the study, it was determined that social studies teacher candidates generally have a cognitive structure related to global problems, and some social studies teacher candidates have misconceptions.