Bağdâtlı Rûhî'nin terkîb-bendi bağlamında eski Türk edebiyatında eğitim
In the context of Bağdâtlı Rûhî's terkîb-bend study of education in classical Turkish literature
Yazar: NURGÜL AKINCI
Danışman: PROF. DR. ÜZEYİR ASLAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat eğitimi = Literature education ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Eğitim = Education ; Mecmu`a-i Eş`ar = Mecmu`a-i Eş`ar ; Ruhi = Ruhi ; Terkib-bend = Terkib-bend ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
"Bağdâtlı Rûhî'nin Terkîb-bendi Bağlamında Eski Türk Edebiyatında Eğitim" adlı çalışma, İstanbul Fatih'teki "Millet Yazma Eser Kütüphanesi Ali Emîrî Koleksiyonu Manzum: 547 Mecmû'a-yı Eş'âr" numarada kayıtlı antoloji niteliğindeki şiir mecmuasının 1b-43a  varakları üzerinedir. Mecmû'a-yı Eş'âr'ın çalıştığımız kısmında 43 varakta toplam 8 şaire ait 11 şiir bulunmaktadır. Bu şiirlerin nazım şekilleri ise terkîb-bend, tercî'-bend ve müseddestir.
Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır: Tezin "Giriş" adını taşıyan birinci bölümünde çalışmamıza dair genel bilgiler verilmiştir. "İlgili Literatür" adını taşıyan ikinci bölüm "Millet Yazma Eser Kütüphanesi Ali Emîrî Koleksiyonu Manzum: 547 Mecmû'a-yı Eş'âr" numarada kayıtlı şiir mecmuasının 1b-43a  varaklarında yer alan şiirlerin transkripsiyonlu metni ve bütün şiirlerin hemen altında dipnotlarla verilen diliçi çevirisinden oluşmaktadır. Üçüncü bölümde araştırmanın yönteminden bahsedilmiştir. "Bulgular ve Yorumlar" adını taşıyan son bölümde mecmua hakkında genel bilgilerden ve mecmuanın ortaya çıkışından itibaren geçirdiği serüvenden bahsedilmiştir. Ardından nazire ve nazirecilik geleneğine yer verilmiştir. Bundan sonra da çalışmamıza konu olan mecmuanın fizikî özelliklerinden bahsedilmiş, çalışmamızda yer alan şiirlerin vezinleri ile nazım şekillerine dair bilgiler sunulmuştur. Hemen ardından şiirlerde kendilerinden bahsedilen şahsiyetler hakkında genel bilgilere ve şiirlerden beyit örneklerine yer verilmiştir. Bu bölümün son kısmında ise şairlerin şiirlerinde tenkit ettikleri konular ortak bir başlık altında toplanmış, her konuya uygun beyit örnekleri sunulmuştur. Beşinci bölümde çalışmamızdan yola çıkılarak genel sonuçlara ulaşılmıştır. "Kaynakça" kısmında ise tezin hazırlanmasında başvurulan kitaplar ve makaleler yer almaktadır. Tezin "Ekler" bölümünde çalışmamıza konu olan mecmuanın ilgili varaklarının tıpkıbaskısına yer verilmiştir.

Abstract:
In the context of  Bağdâtlı Rûhî's terkîb-bend Study of Education in Classical Turkish Literature "Public Library of Literary Works Ali Emîrî Collection of  poems: saved in page 547 poetry collection. It is qualificated like an anthology. They are on 1b-43a  pages in  the poetry magazine.This study consists of 43 pages. There are 11 poems belong to 8 poets. This poems verses are terkîb-bend, tercî¤-bend and müseddes. 
Our study consists of four sections. In the thesis "introduction" part, there is  general information about our study. In the second part that is called "Related Literature" consists of  Public Library of Literary Works Ali Emîrî Collection of poems: saved in page 547 poetry collection. It is qualificated like an anthology. They are on 1b-43a pages in the poetry magazine. This part consists of poems with transkriptions and intralingual translations of poems. In the third section the method of research is mentioned. In the last section that is called  "Findings and Comments". There is  general information about magazine and experiences of magazines since their appearance in Literature. Then we mention about paralel forms of poems. Next we refer magazine's physical features that is our research's topic. We present poems' meters and general information about verse of poems. There are general information about people who are written in poems. There are also examples of couplets. In the last part of this section  there are critics of poets about poems' topic. These are collected in a common title, couplets examples are presented according to every topic. In the fifth part we mention about general result for  our research. In the 'Reference Part' there are books' names are used for thesis and articles. In the thesis's appendices part there are mazagazine pages which is the topic for our research and imitation pages of magazines.