Bollywood ve toplumsal cinsiyet: Bollywood filmlerinde kadın ve kadın sorunlarının feminist perspektif aracılığıyla incelenmesi
Bollywood and gender: A study of the representation of women and women's issues in Bollywood films through feminist perspective
Yazar: KANİKA WALİA
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Modern bir endüstri olarak sinema, hayatımızın çeşitli yönleri üzerindeki geniş kapsamlı etkisiyle çağdaş toplumun ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Sinema, salt eğlencenin ötesinde, kültürel ifade, eğitim, yumuşak gücün teşviki ve etkili iletişim için güçlü bir platform görevi görmektedir. Filmler, etkili iletişimleri aracılığıyla toplumsal cinsiyet kimliklerini ve rollerini şekillendirme ve inşa etme yeteneğine sahiptir. Benzer şekilde, Bollywood sineması da Hindistan'daki filmleri aracılığıyla toplumsal cinsiyet algılarının şekillenmesinde ve stereotiplerin pekiştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu tez, Bollywood filmlerindeki toplumsal cinsiyet konusunu, özellikle kadın merkezli filmlere odaklanarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, bu filmlerde tasvir edilen toplumsal cinsiyet rollerini, stereotipleri ve eşitsizlikleri inceleyerek Bollywood'un bu karmaşık konulara yaklaşımına ışık tutmaktadır. Çalışma ayrıca, kadın merkezli filmlerde kadın karakterlerin değişen temsillerini araştırmakta ve spor, yolculuk ve girişimcisi gibi film temalar açısından gelişimlerini analiz etmektedir. Nitel yöntemler kullanan ve anlatı analizi yaklaşımından yararlanan araştırma, 10 yıllık bir zaman diliminde (2012-2022) kadın merkezli filmlerde kullanılan çeşitli film temalarını incelemektedir. Bu araştırma, Bollywood film endüstrisinde kadınların rolü ve temsiline ilişkin değerli bilgiler sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, Bollywood'un kadın merkezli filmlerinde toplumsal cinsiyet rolleri ve stereotiplerinin karışık bir şekilde tasvir edildiğini ortaya koymaktadır. Bazı filmler geleneksel normlara meydan okuyan güçlü ve bağımsız kadın karakterler sergilerken, diğerleri kalıp yargıları pekiştirmekte ve toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini sürdürmektedir. Yıllar içinde kadın karakterlerin tasvirinde gözle görülür bir değişim yaşanmış, kadınların eylemliliğine ve güçlenmesine odaklanan anlatılarda artış olmuştur. Bulgulara dayanarak, Bollywood film yapımcılarının bir dizi kadın deneyimini ve kimliğini tasvir ederek hikaye anlatımında çeşitliliğe öncelik vermeleri ve incelikli karakter gelişimi yoluyla zararlı toplumsal cinsiyet kalıplarına bilinçli olarak meydan okumaları önerilmektedir. Ayrıca, yönetmen, yazar ve yapımcı gibi kilit yaratıcı rollerde kadınların varlığını artırmak ve kadın karakterlerin daha özgün ve kapsayıcı tasvirlerini teşvik etmek için çaba gösterilmelidir. Ayrıca hem ekran önünde hem de ekran dışında toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik girişimlerin desteklenmesi, daha kapsayıcı ve eşitlikçi bir film endüstrisine katkıda bulunacak ve nihayetinde Bollywood sinemasında kadınların olumlu ve güçlendirici temsillerini teşvik edecektir.

Abstract:
Cinema, as a modern industry, has become an integral part of contemporary society with its wide-ranging impact on various aspects of our lives. Beyond mere entertainment, cinema serves as a powerful platform for cultural expression, education, promotion of soft power, and effective communication. Films possess the ability to shape and construct societal gender identities and roles through their influential communication. Likewise, Bollywood cinema has played a significant role in shaping gender perceptions and reinforcing stereotypes through its films in India. This thesis aims to explore the issue of gender in Bollywood films, specifically focusing on women-centric films. The research delves into the examination of gender roles, stereotypes, and inequalities portrayed in these films, shedding light on Bollywood's approach to these complex issues. Moreover, the study investigates the evolving representations of female characters in women-centric films, analyzing their progression in terms of film tropes such as sports, travel entrepreneur. Using qualitative methods and drawing on narrative analysis approach, the research examines various film tropes employed in women-centric movies from a span of 10 years (2012-2022).  This research provides valuable insights into the role and representation of women in the Bollywood film industry. The findings of the study reveal a mixed portrayal of gender roles and stereotypes in Bollywood women-centric films. While some films showcase empowered and independent female characters challenging traditional norms, others reinforce stereotypes and perpetuate gender inequalities. There is a noticeable shift in the portrayal of female characters over the years, with an increase in narratives focusing on women's agency and empowerment. Based on the findings, it is recommended that Bollywood filmmakers prioritize diversity in storytelling by depicting a range of female experiences and identities, while consciously challenging harmful gender stereotypes through nuanced character development. Additionally, efforts should be made to increase the presence of women in key creative roles such as directors, writers, and producers, fostering more authentic and inclusive portrayals of female characters. Moreover, supporting initiatives for gender equality both on and off-screen will contribute to a more inclusive and equitable film industry, ultimately promoting positive and empowering representations of women in Bollywood cinema.