Türk televizyonlarının Azerbaycan'daki üniversite öğrencileri üzerinde yetiştirme rolüne ilişkin araştırma
Research on the cultivation role of Turkish televisions on university students in Azerbaijan
Yazar: KHURAMAN JAFARLİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Gerbner, George = Gerbner, George ; Kültürel göstergeler = Cultural indicator ; Mesaj = Message ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs ; Türk televizyon dizileri = Turkish TV series ; Yetiştirme kuramı = Cultivation theory ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma, Türk televizyonlarının Azerbaycan'daki üniversite öğrencileri üzerinde yetiştirme rolünü ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu nedenle çalışmada ilk önce George Gerbner tarafından geliştirilen Kültürel Göstergeler Projesi incelenmiş, sonrasında çalışmanın amacına uygun olarak Mesaj Sistem Çözümlemesi ve Yetiştirme Çözümlemesi gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte Yaygın Görüş Haline Getirme Çözümlemesi de yapılmıştır.
Mesaj Sistem Çözümlemesi 17-21 Ocak 2022 tarihleri arasında Azerbaycanlı öğrenciler tarafından en çok izlenen Atv, Kanal D, Star ve Show Tv kanallarının 19.00-23.00 saatleri arasındaki programlarına uygulanmıştır. Çözümleme, televizyon dünyasında suç, şiddet, ölüm, güvenlik güçleri, erkek egemenliği, iş yaşamından soyutlanmış kadın, aile, yoksulluk ve zenginlik, gibi ögelerin çok fazla yer aldığını ortaya çıkarmıştır. Mesaj Sistem Çözümlemesi sonucunda televizyonda en çok yinelenen mesajlar ve temsiller saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda Yetiştirme Çözümlemesi'nde kullanılan anket soruları hazırlanmıştır.
Çalışmanın saha araştırması için Azerbaycan'da bulunan 5 üniversite seçilmiştir. Bunlar, Azerbaycan Tıp Üniversitesi, Azerbaycan Mimarlık ve İnşaat Üniversitesi, Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi, Bakü Mühendislik Üniversitesi, Azerbaycan Emek ve Sosyal İlişkiler Akademisi'dir. Bu üniversitelerden 300 kadın ve 200 erkek olmak üzere 500 kişiye ulaşılmıştır. Yetiştirme Çözümlemesi sonucunda televizyonun Azerbaycanlı öğrenciler üzerinde yetiştirme ve yaygın görüş haline getirme rolü olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This study aim storeveal the cultivation role of Turkish televisions on university students in Azerbaijan. Therefore the Cultural İndicators Project developed by George Gerbner was analyzed first in th estudy, and following Message System Analysis and Cultivation Analysis was carried out with the purpose of the study. After all, a Widespread Opinion Analysis was also carried out.
The Message System Analysis was implemented to the programs of ATV, Kanal D, Star and Show TV channels, which are the most watched by Azerbaijani students, between 19.00 and 23.00 pm between dates 17-21 January, 2022.The analysis was revealed that element ssuch as crime, violence, death, security forces, maledominance, women isolated from business life, family, poverty and wealt hare very common in the television world. As a result of the Message System Analysis, the most repeated messages and representations on television were determined. Inaccordance with these findings, the survey question sused in the Cultivation Analysis were arranged.
	For the field research of the study, 5 universities in Azerbaijan were selected. These are Azerbaijan Medical University, Azerbaijan University of Architecture and Construction, Azerbaijan State Oil and Industry University, Baku Engineering University, Azerbaijan Laborand Social Relations Academy. 500 people were reached from these universities, including 300 women and 200 men. As a result of the cultivation analysis, it was revealed that television has the role of cultivation and mainstreming on Azerbaijani students.