Etkilenmesi ve etkisi bağlamında İbnü's-Salâh ve Mukaddime'si
Ibn al-Salah and his Mukaddimah whithin the context of its being influenced and the influence it extorted
Yazar: MEHMET SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. NEVZAT TARTI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Etkileme = Influence ; Hadis = Hadith ; Hadis usulü = Hadith methodology ; Mukaddime = Mukaddime ; İbn Salah = İbn Salah ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hadis usûlü tarihinin en önemli kişilerinden sayılan İbnü's-Salâh'ın Ulûmü'l-hadîs adlı eserinin günümüze kadar ulaşan bir etkisi vardır. Bu yüzden Ulûmü'l-hadîs'i kendisinden önce ve sonra kaleme alınan eserlerden ayıran özgün özelliklerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu tezde İbnü's-Salah'ın Ulûmü'l-hadîs'i, etkilenmesi ve oluşturduğu etki bağlamında incelenmiştir.
İbnü's-Salâh öncesi eserlerden el-Muhaddisü'l-fâsıl ile Ma'rifetü ulûmi'l-hadîs'in Ulûmü'l-hadis ile karşılaştırılması sonucunda İbnü's-Salâh'ın bilgi naklinde oldukça seçici davrandığı, bilgileri bazen rivayet zinciri ile verdiği, birçok bilginin ise sadece kaynağına işaret ettiği, kitabına aldığı bilgilerin bazısını tenkit ettiği bazısını da onayladığı, kendisinin çoğunlukla objektif iken ara sıra sübjektif davrandığı görülmüştür.
Ulûmü'l-hadîs'in kendisinden sonra yazılan Nüzhe ve Tedrîb ile karşılaştırılması sonucu ise İbnü's-Salâh'ın kendisinden sonraki sürece inkârı kâbil olmayacak şekilde etki ettiği, fakat bu etkinin sınırlı olduğu, birebir taklit edilmeyip birçok konuda kendisine muhalefet edildiği görülmüştür. Buna rağmen hadis ilminin gelişmesinde öncü bir rol üstlendiği açıktır.
Ayrıca araştırma sonucunda tenkidin, bir ilmin gelişimi için ne kadar önemli olduğu ve tenkitten kaçınmamak gerektiği de anlaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: İbnü's-Salâh, Mukaddime, Etkilenme, Etkileme

Abstract:
One of the most important people in the history of hadith methodology, Ibn al-Salâh and his work named Muqaddimah have an impact that has reached today. For this reason, it is important to identify the original features that distinguish Muqaddimah from the works written before and after him. In this thesis, it was researched Ibn al Salah's Muqaddimah within the context of its being influenced and the influence it exerted.
As a result of the comparison made with al-Muhaddith al-fâsıl and Ma'rifat ulum al-hadith, which is one of the works before Ibn al-Salah, he was very selective in the transmission of information; he sometimes gave information through a chain of narration and pointed to the source of the information. It has been observed that he criticizes some of the information he received in his book and approves of some, and he sometimes behaves subjective while he is mostly objective.
As a result of the comparison of the Muqaddimah with Nuzhah and Tadrib, written later, it was seen that Ibn al-Salah had an effect on the period after him in a way that would not allow denial, but this effect was limited, not imitated and opposed to him on many issues. Despite this, it is clear that he played a leading role in the development of hadith science.
In addition, it has been reached the idea that criticism is important for the development of science and that criticism should not be avoided.

Keywords: Ibn al-Salah, Muqaddimah, be influenced, influence