Tıp fakültesi  öğrencilerinin meme kanseri hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumları
Knowledge levels and attitudes of medical faculty students about breast cancer
Yazar: FURKAN URCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR ÜRÜN ÜNAL
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, tıp fakültesi öğrencilerinin meme kanseri hakkındaki bilgi seviyelerini 
ve tutumlarını değerlendirmek amaçlanmaktadır. Bu sayede, araştırma sonucunda elde edilecek 
bulguların, eğitim programlarının iyileştirilmesine ve meme kanseri farkındalığını artırmaya yönelik 
stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunması hedeflenmektedir. Ayrıca, öğrencilerin bilgi 
eksikliklerinin giderilmesi, gelecekte toplumda meme kanseri farkındalığını arttırmaya ve erken teşhis 
oranlarını yükseltmeye yardımcı olacaktır. 
 
Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı kesitsel çalışma, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 
Aralık 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırma, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi 
Etik Kurulu'nun 22.11.2023 tarihli 2023/534 sayılı kararı ile onaylandı. Tüm öğrencilere çalışmanın 
amacı hakkında bilgi verildi, bilgilendirilmiş onam alınarak anketler yüz yüze uygulandı. Derslere 
devam etmeme, akademik tatil durumu ve çalışmaya katılmayı reddetme dışlama kriterleri olarak 
belirlendi. Çalışmada toplam 1497 öğrenciden 254'ü dışlama kriterlerine uyması nedeniyle analize dahil 
edilmedi. Örneklem büyüklüğü belirlenmedi, gönüllü ve katılım kriterlerine uygun tüm öğrenciler 
çalışmaya dahil edildi. 1243 öğrenci (%83,03) analizlerde yer aldı. Öğrenciler sınıflarına göre 1. 
sınıfta %80,08, 2. sınıfta %80,6, 3. sınıfta %81,4, 4. sınıfta %82, 5. sınıfta %81,7, 6. sınıfta %92,8 
oranında katılım gösterdi. Anketlerin ardından öğrencilere meme kanseri ve risk faktörleri hakkında 
bilgilendirici açıklamalar yapıldı. 
 
 
Bulgular: Araştırmamıza 702 kız öğrenci (%56,5), 541 erkek öğrenci (%43,5) dahil oldu. 
Katılımcıların yaş ortalaması 21,41 ±2,16 idi. En büyük yaş 32, en küçük yaş 17 idi. 
Katılımcıların;%88,4'ünün(n=1099) çekirdek aile yapısında olduğu, %63,3'ünün(n=787) baba öğrenim 
düzeyinin yüksekokul/üniversite düzeyinde olduğu, %37,2'sinin(n=462) anne öğrenim düzeyinin 
yüksekokul/üniversite düzeyinde olduğu görüldü. Katılımcıların %11,2'sinin(n=139) 
alkol, %16,3'ünün(n=202) ise sigara kullandığı saptandı. Katılımcıların %58,2'si(n=723) kendi sağlık 
durumunu iyi olarak değerlendirdiğini belirtti. %3,2'si(n=40) birinci derece yakınlarında (anne baba 
kardeş) meme kanseri olduğunu beyan etti. Katılımcıların %87,2'si(n=1084) kendisini meme kanseri 
risk grubunda görmediğini belirtti. %86'sının(n=1069) meme kanseri için kendini yeterli bilgi 
düzeyinde görmediği saptandı. Meme kanseri hakkında bilginin en fazla alındığı kaynak 
olarak %48,1(n=598) ile en çok dersler idi. Klinik sınıfların preklinik sınıflara göre derslerden daha 
fazla yararlandığı saptandı. Dersleri kaynak olarak kullanma oranının en düşük 1.sınıflarda olduğu 
görüldü. 1.sınıfların en fazla kullandığı kaynağın internet(%65,2) olduğu görüldü. Ayrıca 1(%65,2) ve 
2.sınıfların(%51,6) en fazla interneti, diğer sınıfların ise en fazla dersleri kaynak olarak kullandığı 
saptandı. Bu bulguların hepsinde istatistiksel anlamlılık tespit edildi(p<0,001). 
 
Klinik öğrencilerde adet döneminin sonunda KKMM yapılması gerektiğini bilenlerin oranı 
(%52,6), preklinik öğrencilere göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,001). Ayrıca, meme kanseri 
risk faktörleri hakkında klinik öğrencilerin preklinik öğrencilere göre daha fazla bilgiye sahip olduğu 
görüldü. Yoğun meme dokusunun, erken adet görmenin, alkol kullanımının ve menopoz sonrası hormon 
replasman tedavisinin meme kanseri riskini artırdığına dair farkındalık klinik grupta belirgin şekilde 
yüksekti (p<0,001). 
Risk faktörleri açısından cinsiyet karşılaştırmalarında, kadın öğrencilerin alkol ve sigara 
kullanımının meme kanseri riskini artırdığı konusunda erkeklerden daha bilinçli oldukları saptanmıştır 
(p=0,006 ve p=0,005). Ayrıca, birinci derece yakında meme kanseri öyküsü olanların, meme kanseri 
riskini arttıran faktörlere daha duyarlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,001).Kadın öğrencilerin %19,7'si 
kendini risk grubunda görürken, erkeklerde bu oran %3,9'dur (p<0,001). Ayrıca, sigara ve alkol 
kullanmayanların KKMM'yi doğru şekilde uygulama oranı, kullananlara göre anlamlı olarak daha 
yüksektir (p<0,001). 
Sonuç: Bu çalışma, tıp fakültesi öğrencilerinin meme kanseri ve KKMM konularındaki bilgi 
düzeylerini, tutumlarını ve farkındalıklarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Sonuçlar, öğrencilerin sınıf 
düzeylerine göre bu konulardaki bilgi seviyelerinin farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle 
klinik sınıflardaki öğrencilerin, preklinik sınıflara kıyasla daha yüksek farkındalığa sahip oldukları 
gözlemlenmiştir. Bu durum, klinik eğitim süreçlerinin öğrencilerin meme kanseri risk faktörlerini daha 
iyi anlamalarına ve KKMM'nin önemini kavramalarına olan katkısını göstermektedir. 
Bu çalışma, tıp eğitimi sürecinde meme kanseri ve KKMM konularına daha erken aşamalarda 
daha fazla yer verilmesi gerektiğini göstermektedir. Özellikle preklinik sınıflarda farkındalığı artırmaya 
yönelik seminerler, atölyeler ve uygulamalı eğitimlerin müfredata entegre edilmesi, meme kanseri 
farkındalığının daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayacaktır. 
Sonuç olarak, meme kanseri dünya genelinde kadın sağlığını tehdit eden en yaygın kanser 
türlerinden biri olmaya devam etmektedir. Bu nedenle, erken tanının ve müdahalenin önemini kavrayan 
doktor adaylarının yetiştirilmesi, sağlık alanında büyük bir fark yaratacaktır.
Anahtar Kelimeler: Meme kanseri, tıp öğrencileri, farkındalık

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the level of knowledge and attitudes of medical 
students about breast cancer. In this way, it is aimed that the findings of the study will contribute to the 
improvement of educational programmes and the development of strategies to increase breast cancer 
awareness. In addition, eliminating the knowledge deficiencies of the students will help to increase 
breast cancer awareness and early diagnosis rates in the society in the future. 
Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted at Selçuk 
University Faculty of Medicine between December 2023 and April 2024. The study was approved by 
the Selcuk University Faculty of Medicine Ethics Committee with the decision numbered 2023/534 
dated 22.11.2023. All students were informed about the purpose of the study, informed consent was 
obtained and the questionnaires were administered face-to-face. After the questionnaires, students were 
given informative explanations about breast cancer and risk factors. 
Absenteeism, academic holiday status and refusal to participate in the study were determined 
as exclusion criteria. In the study, 254 out of a total of 1497 students were not included in the analysis 
because they met the exclusion criteria, and 1243 students (83.03%) were included in the analyses. 
According to their grades, 80.08% of the students participated in 1st grade, 80.6% in 2nd grade, 81.4% 
in 3rd grade, 82% in 4th grade, 81.7% in 5th grade, and 92.8% in 6th grade. Sample size was not 
determined, all volunteer and eligible students were included in the study. 
Results: Our study included 702 female students (56.5%) and 541 male students (43.5%). The 
mean age of the participants was 21.41 ± 2.16 years. The oldest age was 32 and the youngest age was 
17. It was seen that 88.4% (n=1099) of the participants were in nuclear family structure, 63.3% (n=787) 
of the participants' father's education level was at the college/university level, 37.2% (n=462) of the 
participants' mother's education level was at the college/university level. It was found that 11.2% (n=139) 
of the participants used alcohol and 16.3% (n=202) smoked. 58.2% (n=723) of the participants stated 
that they evaluated their own health status as good. 3.2% (n=40) stated that their first-degree relatives 
(parents, siblings) had breast cancer. 87.2% (n=1084) of the participants stated that they did not consider 
themselves in the breast cancer risk group. 86% (n=1069) of the participants did not consider themselves 
to have sufficient knowledge about breast cancer. The most common source of information about breast 
cancer was lectures with 48.1% (n=598). It was found that clinical classes benefited from lectures more 
than preclinical classes. The lowest rate of using lectures as a source was observed in the first grades. It 
was seen that the most used resource by the 1st grades was the internet (65.2%). In addition, it was 
determined that the 1st (65,2%) and 2nd grades (51,6%) used the internet the most, and the other grades 
used the lessons the most as a resource. Statistical significance was found in all of these findings 
(p<0.001). 
92 
The proportion of clinical students who knew that breast self-examination should be performed 
at the end of the menstrual period (52.6%) was significantly higher than preclinical students (p<0.001). 
In addition, it was observed that clinical students had more knowledge about breast cancer risk factors 
than preclinical students. The awareness that dense breast tissue, early menstruation, alcohol use and 
postmenopausal hormone replacement therapy increase the risk of breast cancer was significantly higher 
in the clinical group (p<0.001). 
In gender comparisons in terms of risk factors, female students were more aware of the fact 
that alcohol and smoking increase the risk of breast cancer than male students (p=0.006 and p=0.005). 
In addition, those with a history of breast cancer in first-degree relatives were found to be more sensitive 
to factors that increase the risk of breast cancer (p<0.001). 19.7% of female students considered 
themselves in the risk group, while this rate was 3.9% in males (p<0.001). In addition, the rate of correct 
breast self-examination was significantly higher in non-smokers and alcohol users than in smokers 
(p<0.001). 
Conclusion: This study was conducted to examine the knowledge levels, attitudes and 
awareness of medical students about breast cancer and breast self-examination. The results revealed that 
the knowledge levels of the students on these subjects differed according to their class levels. In 
particular, it was observed that students in clinical classes had higher awareness compared to preclinical 
classes. This shows the contribution of clinical education processes to students' better understanding of 
breast cancer risk factors and the importance of breast self-examination. 
In addition, the negative relationship between smoking and alcohol use and knowledge of 
breast self-examination indicates that awareness of the negative effects of smoking and alcohol on health 
should be increased. The fact that female students had higher awareness than male students emphasises 
the importance of educational programmes to increase awareness that breast cancer risk can affect both 
genders. 
In conclusion, breast cancer remains one of the most common types of cancer threatening 
women's health worldwide. Therefore, training doctor candidates who understand the importance of 
early diagnosis and intervention will make a big difference in the field of health.
Keywords: Breast cancer, medical students, awareness