Ergenlerde toplumsal cinsiyet algısı
Gender perception in adolescents
Yazar: SERCAN ÇELİK DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ UÇAN ÇUBUKÇU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Ergenler = Adolescents ; Kalıp yargılar = Stereotypes ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Araştırma, İstanbul ili Kadıköy ilçesinde 8. sınıfta öğrenim gören 14-15 yaşlarında 64'ü kız 52'si erkek olmak üzere toplam 116 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma, bu örneklem grubun toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algılarını ölçmeği amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek üzere hazırlanan soru formu iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan anket formudur. İkinci bölüm ise, öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine  ilişkin algılarını ölçmek amacıyla uygulanan Bem Cinsiyet Rolleri Envanteri (BCRE) ve Cinsiyet Kalıp Yargıları Envanteri ile oluşturulmuştur. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veri, SPSS Windows analiz programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans dağılımı, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımsız gruplarda T testi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, ergenlerin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına ilişkin algıları ile sosyo-demografik özellikler arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin tamamının, kadınlık rollerine ilişkin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarında; cinsiyet, anne baba eğitim durumu, anne-baba meslekleri, ailenin ekonomik durumu gibi sosyo-demografik özellikleri daha belirgin biçimde etkili olduğu görülmektedir. Buna karşılık öğrencilerin, erkeklere ilişkin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarında bu demografik özelliklerin daha az etkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırma literatür bulgularını destekleyen sonuçlar ortaya çıkarmıştır.

Abstract:
This research was conducted with 116 students, 64 girls and 52 boys, aged 14-15 years in the 8th grade, in Kadikoy district of Istanbul. The research aimed to measure the perceptions of this sample group about the gender roles. The questionaire prepared to achieve this aim consists of two parts. The first part is a survey questionnaire prepared by the the investigators to determine the socio-demographic characteristics of the participants.  The second part is composed of questionnaires from Bem Sex-Roles Invetory (BSRI) and Sex-Role Stereotyping to assess the participants' perception of the gender roles.  The screening method, one of the quantitative research method, was used in the research. The data were analyzed using SPSS Windows analysis program.  In analysis, the frequency distribution, one-way analysis of varience (ANOVA), and in independent groups, T test were used.
As a result of the study, a significant relationship between adolescents' perceptions of gender stereotypes and socio-demographic characteristics was found.  In all students, the socio-demographic characteristics, such as gender, parents' education levels, parents' professions, families' economic status, etc., were more clearly effective in defining the gender stereotypes about the female roles.  On the other hand, these demographic characteristics were less efective in defining the gender stereotypes about the male roles. The research has produced results that support literature findings.