Bursa bölgesinde yetiştirilen saanen keçilerin döl verimi özelliklerinin ve çevre faktörleriyle ilişkilerinin belirlenmesi
Determination of fertility characteristics of saanen goats raised in bursa region and their relationship with environmental factors
Yazar: MARIAM BERTHE
Danışman: PROF. DR. HAKAN ÜSTÜNER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Bursa Bölgesinde Yetiştirilen Saanen Keçilerin Döl Verimi Özelliklerinin ve Çevre Faktörleriyle İlişkilerinin Belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Sağlığı, Hayvansal Üretim, Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde yetiştirilen keçilerin tohumlama, gebelik, doğum verileri (2018-2022) 5 yıl kaydedilmiştir. Sabah ve akşam arama tekeleriyle kızgınlıklar takip edilmiş ve kızgınlık gösteren keçiler bir bölmede damızlık tekelerle elde sıfat yöntemiyle tohumlanmaları sağlanmıştır. Tohumlama kayıtları olarak tohumlama tarihi, tohumlayan teke numarası ve tohumlanan keçi numara kaydedilmiştir. Gebelikler yıllara göre değişmekle birlikte ultrason yardımı yada diğer sikluslarda arama tekeleri yardımıyla kontrol edilmiştir. Doğum döneminde doğum kayıtları alınmıştır. Bu kayıtlar oğlağın numarası, anne ve baba numarası, cinsiyeti, doğum tipi ve doğum ağırlığıdır. Verilerin değerlendirilmesi SPSS istatistik programında Generel Linear Model (GLM) kullanılarak yapılmıştır. Bu araştırmada doğum ağırlığı tek doğan oğlaklarda 3.259,34 ±64.53 g, çoklu doğan oğlaklarda ise 3.011,97 ± 25.75 g bulunmuştur. Ayrıca çalışmanın farklı yıllarında doğum ağırlıkları; I yılında 3.176,17 ± 60.04 g, II. Yılında 2.813,85 ± 44.39 g. III yılında ise 3.353,40±50.02 g olarak bulunmuştur. Araştırmanın IV ve V yılında sırasıyla 3.050,00 ± 53.98 g ve 2.971,34 ± 51.52 g tespit edilmiştir. Bu çalışmada erkek oğlakların doğum ağırlığı 3.130,12 ± 36.18 g, dişilerin ise 2.988,51 ± 32.95 g tespit edilmiştir. Genel olarak doğum ağırlığı ortalaması saanen oğlaklarda 3.063,01± 24.82 g bulunmuştur. Genel olarak araştırmanın tek doğum oranı, çoklu doğum oranı, yaşama gücü, ölüm oranı, ve bir batındaki yavru sayısı sırasıyla %39, %61, %72, %28 ve 1.7 olarak tespit edilmiştir. Saanen keçilerin dölverimi ve doğum ağırlığı özellikleri yönünden bu ırkın orijin aldığı yetiştirme bölgelerinde ve diğer ülkelerdeki dölverim özellikleri ile karşılaştırıldığında; ırkın Bursa bölgesinde de benzer performansı gösterdiği söylenebilir.

Abstract:
This research was carried out to determine the fertility characteristics of Saanen Goats raised in Bursa Region and their relationship with environmental factors. Insemination, pregnancy and birth data (2018-2022) of goats raised at Bursa Uludağ University Faculty of Veterinary Medicine, Animal Health, Animal Production, Research and Application Center were recorded for 5 years. In the morning and evening, the estrus was followed with the search goats, and the goats showing heat were inseminated by hand with the breeding goats in a compartment by the adjective method. Insemination records, insemination date, inseminating goat number, and inseminated goat number were recorded. Although pregnancies varied according to the years, they were checked with the help of ultrasound or young billy goats in other cycles. Birth records were taken during the birth period. These records are the kid's number, mother and father number, gender, type of birth and birth weight. The data were evaluated using the Generic Linear Model (GLM) in the SPSS statistical program. In this study, birth weight was found to be 3,259.34 ±64.53 g in single-born kids and 3,011.97 ± 25.75 g in multiple-born kids. In addition, birth weights in different years of the study; It was 3,176.17 ± 60.04 g in Year I, 2,813.85 ± 44.39 g in Year II, and 3,353.40±50.02 g in Year III. In the IV and V years of the study, 3,050.00 ± 53.98 g and 2,971.34 ± 51.52 g were detected, respectively. In this study, the birth weight of male goats was 3,130.12 ± 36.18 g, while females were 2,988.51 ± 32.95 g. In general, the mean birth weight was found to be 3,063.01± 24.82 g in saanen kids. Overall, the single birth rate, multiple birth rate, viability, mortality rate, and the number of offspring in a womb were 39%, 61%, 72%, 28%, and 1.7, respectively. In terms of fertility and birth weight characteristics of Saanen goats, compared to the fertility characteristics of this breed in the breeding regions and other countries; It can be said that the breed shows similar performance in the Bursa region.