Farklı azot dozlarının ve İskenderiye üçgülü (Trifolium alexandrinum L.) karışımlarının İtalyan çiminin (Lolium multiflorum L.) ot verim ve kalitesi üzerine etkisi
The effect of different doses of nitrogen and berseem clover (Trifolium alexandrinum L.) mixtures with Italian ryegrass (Lolium multiflorum L.) on yield and quality of annual ryegrass
Yazar: MAHMUT KAMACI
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÖZKÖSE
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite = Quality ; Karışım oranları = Mixture rates ; Konya = Konya ; Verim = Yield ; İskenderiye üçgülü = Berseem clover ; İtalyan çimi = Italian ryegrass

Özet:
Bu çalışma Konya ekolojik koşullarında farklı azot dozlarının ve İskenderiye üçgülü (Trifolium alexandrinum L.) karışımlarının İtalyan çiminin (Lolium multiflorum L.) ot verim ve kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2020 yılında yapılmıştır. İtalyan çiminde azotlu gübre uygulaması ile elde edilen verim ve kalitenin, bir baklagil yem bitkisi olan İskenderiye üçgülü karışımı ile sağlanabilme potansiyeli araştırılmıştır. Çalışma tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışma kapsamında farklı azot dozları (saf madde olarak 0, 5, 10, 15 ve 20 kg/da) ve farklı İtalyan çimi + İskenderiye üçgülü karışımları (yalın İtalyan çimi, %75+%25, %50+%50, %25+%75 ve yalın İskenderiye üçgülü) iki ayrı deneme olarak yürütülmüştür. İtalyan çiminde Barmultra-II çeşidi, İskenderiye üçgülünde Efsane çeşidi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, gübre denemesinde bitki boyu 44.8 – 68.3 cm, sap kalınlığı 2.8 – 3.5 mm, yeşil ot verimi 3046.7 – 5210.0 kg/da, kuru ot verimi 800.3 – 1339.0 kg/da, kuru madde oranı %23.8 – 165.9 kg/da, kuru madde verimi 733.2 – 1237.4 kg/da, ham protein oranı %8.9 – 15.5, ham protein verimi 44.4 – 165.9 kg/da arasında bulunmuştur. Karışım denemesinde İtalyan çiminin bitki boyu 44.8 – 59.4 cm, İskenderiye üçgülünün bitki boyu 69.5 – 81.9 cm, İtalyan çiminin sap kalınlığı 2.68 – 2.79 mm, İskenderiye üçgülünün sap kalınlığı 3.42 – 3.69 mm, botanik kompozisyon içerisinde İtalyan çiminin oranı %21.9 – 36.7, İskenderiye üçgülün oranı %63.3 – 78.1, yeşil ot verimi 3047 – 8587 kg/da, kuru ot verimi 827 – 2001 kg/da, kuru madde oranı %21.3 – 24.9, kuru madde verimi 761 – 1830 kg/da, ham protein oranı %8.9 – 15.5, ham protein verimi 55.0 – 313.1 kg/da arasında değişmiştir. 
Sonuç olarak, İtalyan çiminde verilen azot miktarı arttıkça verim ve kalitenin yükseldiği, karışımlarda ise İskenderiye üçgülünün oranının artışına bağlı olarak verim ve kalitenin yükseldiği bulunmuştur. Konya koşullarında İtalyan çimi için 15 – 20 kg/da azot dozunu, İtalyan çimi ve İskenderiye üçgülü karışımlarında %25+%75 oranını tavsiye edebiliriz. Çeşitlerin verimi, kalitesi ve rekabet güçleri genetik yapılarına, iklim ve yetişme koşullarına göre farklı olması sebebi ile farklı çeşitlerle uzun yıllar benzeri çalışmaların yapılmasında fayda görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out in 2020 to determine the effects of different nitrogen doses and Alexandria clover (Trifolium alexandrinum L.) mixtures on the yield and quality of Italian grass (Lolium multiflorum L.) in Konya ecological conditions. The potential to provide the yield and quality obtained with nitrogen fertilizer application in Italian grass with a mixture of Alexandria clover, which is a legume forage plant, was investigated. The study was set up in a randomized block design with three replications. Within the scope of the study, different nitrogen doses (0, 5, 10, 15 and 20 kg/da as pure substance) and different mixtures of Italian grass + Alexandria clover (lean Italian grass, 75%+25%, 50%+50%, 25%+75% and plain Alexandria clover) were conducted as two separate trials. Barmultra-II variety was used in Italian turf, Legend variety was used in Alexandria clover. 
As a result of the research, plant height 44.8 – 68.3 cm, stem thickness 2.8 – 3.5 mm, green grass yield 3046.7 – 5210.0 kg/da, hay yield 800.3 – 1339.0 kg/da, dry matter rate 23.8 – 26.1%, dry matter yield in the fertilizer trial ıt was found between 733.2 – 1237.4 kg/da, crude protein rate 8.9 – 15.5%, crude protein yield between 44.4 – 165.9 kg/da. In the mixture experiment, the plant height of Italian grass is 44.8 – 59.4 cm, the plant height of Alexandria clover is 69.5 – 81.9 cm, the stem thickness of Italian grass is 2.68 – 2.79 mm, the stem thickness of Alexandria clover is 3.42 – 3.69 mm, the proportion of Italian grass in the botanical composition is 21.9 – 36.7%, the rate of Alexandria clover is 63.3% – 78.1%, green grass yield 3047 – 8587 kg/da, hay yield 827 – 2001 kg/da, dry matter rate 21.3% – 24.9%, dry matter yield 761 – 1830 kg/da, crude protein rate 8.9 – 15.5%, crude protein yield varied between 55.0 – 313.1 kg/da.
As a result, it was found that as the amount of nitrogen given in Italian grass increased, yield and quality increased, and in the mixtures, yield and quality increased due to the increase in the ratio of Alexandria clover. In Konya city conditions, we can recommend a nitrogen dose of 15 – 20 kg/da for Italian grass, and 25% + 75% for mixtures of Italian grass and Alexandria clover. Since the yield, quality and competitiveness of varieties are different according to their genetic structures, climate and growing conditions, it has been beneficial to carry out similar studies with different varieties for many years.