Alternatif medyanın değişen anlamı ve rolü: Youtube'daki gazetecilik pratikleri üzerine bir analiz
The variable meaning and role of alternative media: An analysis of journalism practices on Youtube
Yazar: HALİL SAÇ
Danışman: PROF. DR. NURCAN TÖRENLİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Gazete yayıncılığı = Newspaper publishment ; Gazetecilik = Journalism ; Sanal gazeteler = Online newspapers ; Sosyal medya = Social media ; YouTube = YouTube

Özet:
Alanyazında alternatif medyanın ne olduğu ve hangi özellikleri içerisinde barındırdığına yönelik kesin bir uzlaşı söz konusu değildir. Farklı yazarlar farklı spesifik özelliklere odaklanarak tekil alternatif medya tanımlamaları ve açıklamaları yapmaktadır. Öyle ki literatürdeki çalışmaların geniş bir skalaya sahip olması, bazı yazarları benzer noktalara odaklanan çalışmaları aynı başlık altında ele alan sınıflandırmalar/tipolojiler oluşturmaya sevk etmiştir. Ancak bu sınıflandırmalardaki farklı yaklaşımlar da alternatif medyanın anlamını yine belirli özellikler ekseninde dar kalıplara sığdırmıştır. Bu çalışmada da alternatif medyanın spesifik özellikler ekseninde dar kalıplara sığdırılamayacak denli değişken ve çok çeşitli özelliklere ev sahipliği yapan bir kavram olduğunu ortaya koymak amaçlanmaktadır. Akabinde farklı medya faaliyetlerinin literatürdeki çalışmalarda değinilen farklı alternatif medya özelliklerini değişken kombinasyonlar halinde içerisinde bulundurabileceği ve böylelikle farklı alternatif medya tanımlamalarına tabi olabileceği somutlaştırılmak istenmektedir. Bu amaç doğrultusunda literatürdeki farklı yaklaşımlarda/çalışmalarda değinilen tekil alternatif medya özellikleri Alternatif Medyanın Değişken Özellikleri isimli bir listede toplanmış ve YouTube'da Türkçe haber yayını yapan yedi kanalın söz konusu listedeki hangi özellikleri taşıdığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Söz konusu kanalların kurucu, yönetici veya çalışanlarıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşmeler nitel yöntem bağlamında betimsel analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda her bir YouTube kanalının Alternatif Medyanın Değişken Özellikleri Listesi'ndeki özellikleri değişken/melez kombinasyonlar halinde bünyesinde bulundurduğu ve bu sebeple her bir alternatif medya faaliyetinin farklı/değişken anlamlara sahip olabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
There is no definite consensus on what alternative media is and what characteristics it contains in the literature. Numerous authors describe and explain alternative media based on characteristics which differ from each other. The studies which concentrate on similar points about alternative media have been categorized under the same titles by some authors. However, different approaches in these classifications have also narrowed down the meaning of alternative media on the basis of specific characteristics. This thesis aims to reveal that alternative media is a concept that contains a wide range of definitions and characteristics. Therefore, this thesis tries to prove that different alternative media practices can have different characteristics and definitions. For this purpose, singular alternative media characteristics mentioned in different studies in the literature have been collected in a list called Variable Characteristics of Alternative Media. Seven YouTube channels which produce Turkish news content has been determined as the sample. And it has been investigated that characteristics which are the channels have. Semi-structured interviews have been done with the founders, managers, or employees of these channels. The obtained data have been subjected to descriptive analysis in the context of the qualitative method. As a result of the analysis, it has been found that each YouTube channel contains the characteristics in the List of Variable Characteristics of Alternative Media in the form of variable/hybrid combinations. Since every journalistic practice may have varying characteristics, it is not possible to talk about a certain and universally accepted definition and characteristics of alternative media.