Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme suçunda sağlık mesleği mensuplarının ceza sorumluluğu
Criminal liability of health care professionals in the crime for providing or obtaining personal data unlawfully
Yazar: KÜBRA YÜCEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR TALAS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kişisel verilerin gizliliğinin korunması, temel bir insan hakkı olarak AİHS md.8'de ve AY md.20'de özel hayatın gizliliği şemsiyesi altında normatif olarak düzenlenmiştir. Sağlık alanında kişinin özel hayatının gizliliği diğer bir söylemle mahremiyet hakkı, sağlık hizmeti almak için ilk başvurudan itibaren başlayıp sürecinin sonuna kadar hatta ölümden sonra da devam eder. Başta hekim olmak üzere sağlık mesleği mensupları, hasta tarafından şifa bulmak amacıyla kendilerine aktarılan veya tedavi sırasında kendilerince tespit edilen tedavinin verimli sonuçlanması için hastanın sağlığı, cinsel yönelimi, psikolojik rahatsızlıkları gibi üçüncü kişilerin bilmesini istemeyeceği birçok kişisel veriye vakıf olur. Bu sebeple hasta, sağlık sebebiyle paylaşmak zorunda olduğu bilgilerin sağlık mesleği mensubu tarafından korunacağı konusunda tam bir güven duygusu içinde olmalıdır. Aksi takdirde hasta doğru bilgiler vermekten kaçınabilir, hatta sağlık hizmeti almaktan tümüyle vazgeçebilir. Bu durum ise hem kişinin sağlığını hem de topumun sağlığını riske atarak geri dönülemez sonuçlar doğurabilir. Bu olumsuz sonuçların önüne geçebilmek içi kişisel verilerin sağlık mesleği mensuplarınca korunması ve cezai yaptırım altına alınması tıp etiği ve insan hakları yönünden büyük bir öneme haizdir. Sağlık mesleği mensuplarının hastanın rızası olmadan kişisel verilerini paylaşarak ihlal gerçekleştirmesinin idari, cezai ve hukuki müeyyideleri olmakla birlikte çalışmamızın konusunu ilgilendiren kısmı, kişisel verilerin sağlık mesleği mensuplarınca hukuka aykırı olarak verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi şeklinde tezahür eden Türk Ceza Kanunu md. 136 düzenlemesidir. Bununla birlikte, suçun 765 Sayılı TCK (eTCK)'deki karşılığı olan meslek sırrını ifşa kapsamındaki sağlık mesleği mensubunun sır saklama yükümlülüğü de kapsama dâhil edilmiştir.

Abstract:
Protection of the confidentiality of personal data, as a fundamental human right, is normatively regulated under the umbrella of privacy of private life in Article 8 of the ECHR and Article 20 of the Constitution. In the field of health, the right to privacy of a person's private life, in other words, the right to privacy, starts from the first application to receive health care and continues until the end of the process and even after death. Healthcare professionals, especially physicians, are privy to many personal data that they do not want third parties to know, such as the patient's health, sexual orientation, psychological disorders, etc., which are transferred to them by the patient for the purpose of healing or determined by them during the treatment, in order for the treatment to be concluded efficiently. For this reason, the patient should have full confidence that the information he has to share for health reasons will be protected by the healthcare professional. Otherwise, the patient may avoid providing accurate information or even give up receiving health care altogether. This situation may lead to irreversible consequences, risking both the health of the individual and the health of the society. In order to prevent these negative consequences, it is of great importance in terms of medical ethics and human rights that personal data be protected by healthcare professionals and subject to criminal sanctions. Although there are administrative, criminal and legal sanctions for healthcare professionals committing a violation by sharing personal data without the patient's consent, the part that concerns the subject of our study is the Turkish Penal Code Article 136, which manifests itself as the unlawful giving, dissemination or seizure of personal data by healthcare professionals. In addition, the confidentiality obligation of the healthcare professional within the scope of revealing professional secrets, which is the crime equivalent to the Turkish Penal Code No. 765 (eTCK), is also included in the scope.