Soren Kierkegaard`ın varoluş alanlarında benliğin oluşmaması sorunu ve bir çözüm önerisi olarak sevgi alanı
The Question incompleteness of self in Soren Kierkegaard`s existence spheres and love sphere as the solution of the problem
Yazar: VEFA TAŞDELEN
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN YENİŞEHİRLİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Soren Kierkegaard 'm Varoluş Alanlarında Benliğin Oluşamaması Sorunu ve Bir Çözüm Önerisi Olarak Sevgi Alanı adını taşıyan bu çalışma, Kierkegaard'ın benlik tanımından hareket eder. Bu tanıma göre benlik tinin ve bedenin, sonlunun ve sonsuzun, özgürlüğün ve zorunluluğun bir sentezidir. Tin ve beden arasındaki sentezin üçüncü öğesi ruh, sonlu ve sonsuz arasındaki sentezin üçüncü öğesi an, özgürlük ve zorunluluk arasındaki sentezin üçüncü öğesi olanakhlıktır. Sentezi kuran ve benliğin öğelerini tanımlayan asıl öğe ise ruhtur (spirit). Bu ruh, Hıristiyanlık inancının tüm varsayımlarına sahiptir. Bu nedenle Kierkegaard, kendi benlik anlayışını paganizmin benlik anlayışına Hıristiyanlık varsayımlarının eklenmesi olarak görür. i 1 Kierkegaard, varoluşun doğasını aydınlatmak için varoluş alanlanmanl söz eder. Varolan bir kişinin önünde estetik, etik ve dinsel varoluş alanı olmak ülereuç varoluş alanı bulunur. Kişi bunlardan yalnız birini tercih edebilir, bu şekilde kendi varoluşuna da yön vermiş olur. Bunu kendi özgür iradesi ile gerçekleştirir. Bu şekilde nasıl yaşayacağına ve kim olacağına da karar vermiş olur. Tensel yaşamın etkin olduğu estetik varoluş alanı "doğal veya sonlu ben" e, bir ödev alanı olan etik varoluş alanı "toplumsal ben"e, Tanrı ile bireysel ilişkinin esas olduğu ve bu uğurda etik ödevin askıya alındığı dinsel varoluş alanı ise "teolojik veya sonsuz ben"e karşılık gelir. Doğal ben yalnız kösnül tutkularını tatmin etmenin peşinde olduğundan bencillik olarak ortaya çıkar. Bu yaşam biçimi onu toplum ve ahlak dışı bir tip haline getirir. Estetikçi yaşamını toplumsal yükümlülüklerden kaçarak sürdürür. Evli değildir, kamusal bir görev almaz. Özgürlüğünü kısıtlayacak bütün sorumluluklardan kaçınır. Etikçi ise evlidir. Sorumluluk almaktan kaçınmaz. Varoluşu baştan sona ödev duygusu içinde geçer. Dinsel varoluş alanında birey ve Tanrı ilişkisi etkin olur. Kişi Tann'ya karşı duyduğu sorumluluk adına, etik alanda ortaya çıkan ödev duygusunu yitirir. Etiğin evrensel, nesnel ve toplumsal normlarından yoksundur. Bu alanda ödev duygusu ve Tanrı ile bireysel ilişki olan inanma duygusu bir karşıtlık içinde ortaya çıkar. Tann'ya karşı sorumluluk ödev duygusunu, ödev duygusu da Tann'ya karşı olan sorumluluğu askıya alır. Bu şekilde etik estetiği, dinsel varoluş da etiği yadsır. Görüleceği üzere Kierkegaard'ın varoluş alanlarında tinin ve bedenin, sonlunun ve sonsuzun, özgürlüğün ve zorunluluğun sentezi olarak bütüncül benlik söz konusu değildir. Estetik varoluş alanında yaşayan birey "sonlu veya doğal ben"e, etik varoluş alanında yaşayan birey "toplumsal ben" e, dinsel varoluş alanında yaşayan birey ise "sonsuz veya teolojik ben"e sahiptir. Fakat bu benler "kısmi benler" dir, söz konusu öğelerin sentezinden oluşan bütüncül bir benlik niteliği göstermezler. Bu durum tez içinde "varoluş alanlannda benliğin oluşamaması" olarak nitelendirilir ve bu çalışmanın temel savlanndan birini oluşturur. Tezin temel savlanndan biri de bütüncül bir benin "sevgi alanında" ortaya çıktığı yönündedir. Sevgi alanı, Kierkegaard'ın diğer eserlerinin aksine kendi ismiyle yayınladığı Sevginin Eserleri' nden çıkışını alır. Sevginin Eserleri ise kaynağını İncil'de bulan "komşu sevgisi"nden hareket eder. Bu sevgi biçiminin ilk aşamasında "ben sevgisi", ikinci aşamasında "öteki sevgisi", üçüncü aşamasında "Tann sevgisi" ortaya çıkar. Çünkü kişi komşusunu kendini sever gibi sevmelidir. Ancak bu şekilde gerçekten Tann'yı sevmiş olur. Bu sevgi biçiminde Tann'ya karşı olan ödev, diğer insanlara karşı olan ödevi, yani etik ödevi göreli hale getirmez. Aynı şekilde toplumsal ve ahlaksal yükümlülükler de Tann'ya karşı olan ödevi göreli hale getirmez. Bu alanda estetik içerimli sorunlar ise ruhsal sevgi (Kjcerlighed) ile bir çözüme kavuşurlar. Bu şekilde erotik sevgi, şefkate, merhamete, paylaşmaya, dostluğa dönüşerek ruhsal bir nitelik kazanır. 275Taşdelen, Vefa, The Question Incompleteness of Self in Kierkegaard's Existence Spheres and Love Sphere as the Solution of the Problem, Ph.D. Thesis, Advisor: Prof. Dr. Şahin Yenişehirlioğlu, 285p. ABSTRACT This study is about the concept of self in Kierkegaard's philosophy in which self viewed as a synthesis between soul and body, or temporal and eternal, and freedom and necessity. What makes this synthesis possible in Kierkegaardian philosophy is spirit which gains its meaning in Christianity. In addition to this, Kierkegaardian conception of self is a mixture of religious understanding of self by Christianity and a paganistic self understanding. So Kierkegaard views to his self understanding as an adding the presupposition of Christianity to self understanding of paganism. Kierkegaard investigates existence spheres to illustrate the nature of existence. There are three existence spheres, aesthetic, ethic, and religious for an existing person. He can chose only one sphere for himself to live. By choosing his sphere, he forms his life style. He decides by himself whom he wants to be. Aesthetic existence sphere corresponds to "natural self or "finite self in which sensuousness becomes actual. Ethic existence sphere corresponds to "social self in which social duties are actual, and religious self corresponds to "theological or infinite self in which individual relation with God is actual. Natural self forms himself as an incompleteness self because he seeks only to satisfy him erotic passion or sensuousness. This makes him an asocial and amoral kind of self. Aesthete escapes to be a self. He is not married, and he does not have a social role. He escapes from all his responsibilities. On the other hand, ethicist is a married person and he has some social roles. Personal relation with God is an essential characteristic in religious sphere. In this sphere person's responsibility to God suspenses some ethical and social duties. Therefore this sphere negates botl| other spheres. More clearly, ethic sphere negates aesthetic one, and religious sphere negates ethic one. This thesis assumes that there is no completed self in each spheres either. Since aesthete has only a temporal or natural existence and ethicist has only social existence and religious one is only an eternal or theological self, the completion of self in this spheres can never be realised. Therefore the self in each sphere is a partial self that can always be need of being completed. This situation is described as the incompleteness of self in all three spheres in this study. This thesis argues that the completeness of self can be attained only in the love sphere. The thesis focuses on the book of Kierkegaard's "Works of Love" which published his real name, as not his other book which published pseudonyms. The book "Works of Love" concentrates on the Scriptural "neighbour love", and takes its starting point as the "self love". Because one must love his neighbour as he loves himself, he loves everybody who may be enemy of him. So he may love God actually. But his duties to God are not relative to his other people. And, in this love style, social and ethical duties are not relative to duties to God also. With this kind of existence, all aesthetic questions are solved by spiritual love (Kjoerlighed). Because erotic love or sensuousness turns into the spiritual love. 276

Abstract:
Taşdelen, Vefa, The Question Incompleteness of Self in Kierkegaard's Existence Spheres and Love Sphere as the Solution of the Problem, Ph.D. Thesis, Advisor: Prof. Dr. Şahin Yenişehirlioğlu, 285p. ABSTRACT This study is about the concept of self in Kierkegaard's philosophy in which self viewed as a synthesis between soul and body, or temporal and eternal, and freedom and necessity. What makes this synthesis possible in Kierkegaardian philosophy is spirit which gains its meaning in Christianity. In addition to this, Kierkegaardian conception of self is a mixture of religious understanding of self by Christianity and a paganistic self understanding. So Kierkegaard views to his self understanding as an adding the presupposition of Christianity to self understanding of paganism. Kierkegaard investigates existence spheres to illustrate the nature of existence. There are three existence spheres, aesthetic, ethic, and religious for an existing person. He can chose only one sphere for himself to live. By choosing his sphere, he forms his life style. He decides by himself whom he wants to be. Aesthetic existence sphere corresponds to "natural self or "finite self in which sensuousness becomes actual. Ethic existence sphere corresponds to "social self in which social duties are actual, and religious self corresponds to "theological or infinite self in which individual relation with God is actual. Natural self forms himself as an incompleteness self because he seeks only to satisfy him erotic passion or sensuousness. This makes him an asocial and amoral kind of self. Aesthete escapes to be a self. He is not married, and he does not have a social role. He escapes from all his responsibilities. On the other hand, ethicist is a married person and he has some social roles. Personal relation with God is an essential characteristic in religious sphere. In this sphere person's responsibility to God suspenses some ethical and social duties. Therefore this sphere negates botl| other spheres. More clearly, ethic sphere negates aesthetic one, and religious sphere negates ethic one. This thesis assumes that there is no completed self in each spheres either. Since aesthete has only a temporal or natural existence and ethicist has only social existence and religious one is only an eternal or theological self, the completion of self in this spheres can never be realised. Therefore the self in each sphere is a partial self that can always be need of being completed. This situation is described as the incompleteness of self in all three spheres in this study. This thesis argues that the completeness of self can be attained only in the love sphere. The thesis focuses on the book of Kierkegaard's "Works of Love" which published his real name, as not his other book which published pseudonyms. The book "Works of Love" concentrates on the Scriptural "neighbour love", and takes its starting point as the "self love". Because one must love his neighbour as he loves himself, he loves everybody who may be enemy of him. So he may love God actually. But his duties to God are not relative to his other people. And, in this love style, social and ethical duties are not relative to duties to God also. With this kind of existence, all aesthetic questions are solved by spiritual love (Kjoerlighed). Because erotic love or sensuousness turns into the spiritual love. 276