Kronik hepatit c hastalarında direkt etkili antivirallerle tedavi öncesi ve sonrası serum fibroz skorlarının karşılaşırılması
Comparison of serum fibrosis scores before and aftertreatment with direct acting antivirals in chronichepatitis c patients
Yazar: CEREN ATASOY TAHTASAKAL
Danışman: DR. AHSEN ÖNCÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Fibroz = Fibrosis ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Viral hepatit =   ; Ölçekler = Scales

Özet:
GiriĢ: Kronik hepatit C tedavisinde son yıllarda kullanılan direkt etkili antiviraller ile
kalıcı virolojik yanıt oranları yüksektir. Tedavi sonrası virolojik ve histolojik yanıt
takibinin yapılması gerekmektedir. Biyopsinin invazif bir yöntem olması nedeniyle
takiplerde kullanmak amacıyla noninvazif yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır.
Çalışmamızda direkt etkili antivirallerle tedavi sonrası fibrozda gerilemenin
noninvazif yöntem olan serum indeksleriyle belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve
Araştırma Merkezi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği
tarafından Ocak 2016- Ocak 2018 tarihleri arasında kronik hepatit C ile takipli direkt
etkili antiviral tedavisi başlanan tedavi naif ya da deneyimli, sirotik ya da nonsirotik
hastalar retrospektif olarak incelendi. Direkt etkili antiviral ajanlar başlanmış olan
hastaların serumdan rutin bakılan tetkiklerle hesaplanan fibroz skorlarının ( FIB4,
APRI, Fibro Q, King score,AP, GUCI, AAR, AP), tedavi öncesinde ve tedavinin
bitiminde, 12. haftası ile 24. haftasında bakılan değerleri kıyaslandı.
Bulgular: Çalışmaya 91 hasta dahil edildi. Yaş ortalamaları 51,16±13,78' idi,
hastaların %59.3 ‗ü (n=54) kadındı. Hastaların 56'sı (%38.5) tedavi deneyimliydi.
Sofosbuvir temelli rejim alanların sayısı 38 (%41.8) idi. Hastalar başlangıç FIB 4
değerlerine göre sirotik-nonsirotik olarak ayrıldı ve onbiri sirotikti (%12.1). İki hasta
HIV ile, iki hasta HBV ile koenfekteydi. Hastaların tedavi öncesi, tedavi bitimi ve
sonrası 12 ile 24. haftada bakılan serum tetkiklerinden hesaplanan APRI, FIB 4,
GUCİ, King skor, Fibro Q, AAR, AP skorlarından APRI, FIB 4, GUCİ ve King
skor'da tüm gruplarda istatisksel olarak anlamlı gerileme saptandı.
Sonuç: Direkt etkili antivirallerle tedavi sonrası histolojik iyileşmenin takibinde
serum fibroz skorlarından APRI, FIB 4, GUCİ ve King skorunun kullanılabileceği
görüldü

Abstract:
Introduction: In the treatment of chronic hepatitis C, direct acting antivirals have
high rates of sustained virologic response. Post-treatment virological and histological
response follow-up is required. Since biopsy is an invasive method, noninvasive
methods are needed for use in follow-up. In our study, it was aimed to determine the
regression of fibrosis after treatment with direct acting antivirals by serum scores
which are noninvasive method.
Method: The patients, regardless of being cirrhotic or noncirrhotic, treatment
experienced or naiv who were treated with direct acting agent chronic hepatitis C in
Şişli Hamidiye Etfal Training and Education Hospital Infectious Diseases and
Clinical Microbiology, between January 2016 and November 2017 were examined
retrospectively.The values of the fibrosis scores (FIB4, APRI, Fibro Q, King score,
AP, GUCI, AAR, AP), which were calculated by routine examinations of the patients
who received direct antiviral agents, were compared at the beginning treatment, end
of treatment but also at 12th and at 24th weeks posttreatment.
Findings: 91 patients were included in the study. The mean age was 51.16 ± 13.78 ',
59.3% (n = 54) of the patients were female. Of the patients, 56 (38.5%) were
experienced. The number of people taking Sofosbuvir-based regimen was 38
(41.8%). The patients were divided into cirrhotic-noncirrhotic according to initial
FIB 4 values and 11 patients were cirrhotic (12.1%). Two patients were co-infected
with HIV and two patients with HBV. APRI, FIB 4, GUCI, King score, Fibro Q,
AAR, AP score, FIB 4, GUCI and King scores showed statistically significant
regression in all groups.
Conclusion: It was observed that serum fibrosis scores, APRI, FIB 4, GUCI and
King scores could be used in the follow-up of histological recovery of patients
receiving direct antiviral therapy.