İç denetim programının ergenlerin denetim odağı, öğrenilmiş güçlülük ve savunma mekanizmalarını kullanma biçimi üzerindeki etkisi
The effect of internal locus of control programme on adolasences? locus of control, learned resourcelfulness and usage of defense mechanism
Yazar: AYŞE DEVRİM MASALCI BURÇAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÜHEDA ÖZBEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Savunma mekanizmaları = Defense mechanisms ; Öğrenilmiş güçlülük = Learned resourcefulness ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İç Denetim Programı'nın ergenlerin denetim odağı üzerindeki etkisini incelemek, öğrenilmiş güçlülük ve savunma mekanizmalarını kullanma biçiminin uygulanan eğitim programından etkilenip etkilenmediğini saptamaktır.Amaca uygun olarak planlanan oturumlarda, planlama, karar verme, problem çözme ve sorumluluk alma becerilerinin geliştirilmesine çalışılmıştır. Çalışma 2010-2011 eğitim-öğretim yılında, İzmir ili Buca ilçesinde bulunan bir genel lisenin 10. sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu, izleme çalışması yapılan deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kontrol Odağı Ölçeği, Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği ve Savunma Mekanizmaları Envanteri Ergen Formu kullanılmıştırVerilerin analizinde t-testi, kovaryans analizi (ANCOVA), tekrarlayan ölçümler için varyans analizi ve LSD testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre deney grubuna katılan öğrencilerin öntest-sontest denetim odağı puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrenilmiş güçlülük puanlarında öntest-sontest arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Savunma mekanizmalarını kullanma biçimleriyle ilgili olarak, nesneye yöneltme alt ölçeği puanlarında anlamlı bir düşüş saptanmıştır. Yansıtma, kendine yöneltme, tersine çevirme ve ilkeleştirme mekanizmaları açısından anlamlı bir farklılık yoktur. İzleme testi sonuçlarına bakıldığında, denetim odağı, öğrenilmiş güçlülük ve nesneye yöneltme sontest-izleme testi puanları arasındaki fark anlamlı değildir. Öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmayan tersine çevirme alt ölçeğinde ise, öntest-sontest-izleme testi puanları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of Internal Locus of Control Programme on the adolescents and to determine whether their learned resourcefulness behaviors and usage of defense mechanisms are affected by implemented programme or not.Study was done in 2010-2011 educational and instrictuonal year with 10th class students of a high school in İzmir-Buca. An experimental model with pre-test, post-test control group was used in this study. Also follow up procedure was implemented. Rosenbaum?s Learned Resourcefulness Schedule, Locus of Control Scale and Defense Mechanisms Inventory Adolescent Form were used as data collection tools.The data were analyzed by using t-test, ANCOVA, repeated measures of variance analize and LSD test. According to the findings, there is significant difference between pre-test and post-test locus of control scores of experimental group (p<.05). No significant difference was found between learned resourcefulness scores. Concerning the usage of defense mechanisms, a significant decrease was determined between turning against the object sub-scale scores. In projection, turning against the self, reversal of affect and principalization sub-scales, there is no significant difference. The differences between post-test and follow up test about locus of control, learned resourcefulness and turning against the object scores are not significant. Although there is no significant difference between pre-test and post test scores about reversal of affect sub-scale, the difference among pre-test, post-test and follow up test is significant.