Deneysel akut iskemik inme modelinde nörogranin ve glial fibriler asidik proteinin tanısal değeri
Diagnostic value of neurogranin and glial fibrillary acidic protein in an experimental acute ischemic stroke model
Yazar: AHMET FARUK BAŞKÜRKÇÜ
Danışman: PROF. DR. TURGUT DENİZ
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Glial fibriler asidik protein = Glial fibrillary acidic protein ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Nörogranin = Neurogranin ; Sinir ezilmesi = Nerve crush ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut iskemik inme (Aİİ), dünya genelinde engellik ve mortalitenin
ana nedenlerinden biridir. İnme hastasında tanının erken dönemde konması ve hızlı
bir şekilde etkin tedavisinin başlatılmasıyla mortalite oranları azaltılabileceği gibi iyi
klinik nörolojik sonuçlar sağlanabilir. Nörogranin (Ng) ve Glial Fibriller Asidik
Protein (GFAP), nörolojik hasar durumunda serumda saptanabilen proteinlerdir. Bu
çalışmanın amacı, Aİİ'de serum Ng ve GFAP düzeyi ölçümünün tanısal değerini ve
histopatolojik verilerle olan ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada ağırlıkları 250-350 g arasında değişen 24 adet
Sprague-Dawley dişi rat kullanıldı. Ratlar her grupta 6'şar tane olacak şekilde 4
gruba ayrıldı. İskemi gruplarında sağ common carotid arter (CCA) bağlanarak iskemi
modeli oluşturuldu. Grup CCA 1 : CCA bağlaması yapıldıktan 1 saat sonra örneklem
alınan grup, Grup CCA 2 : CCA bağlaması yapıldıktan 2 saat sonra örneklem alınan
grup, Grup CCA 6 : CCA bağlaması yapıldıktan 6 saat sonra örneklem alınan grup,
Grup K: Kontrol grubu olarak tanımlandı. Tüm ratlar deney sonunda sakrifiye
edilerek kan ve beyin dokusu örnekleri alındı. Serum örneklerinden Ng ve GFAP
düzeyi ölçümü yapılırken, beyin dokusunda ise Hasarlı Nöron Yüzdesi (HNY)'nin
oranı değerlendirlidi. Sonuçlar SPSS 21.0 programı ile analiz edildi.
Bulgular: İskemi modeli oluşturulan tüm deney gruplarında serum Ng ve GFAP
düzeyinin kontrol grubuna göre arttığı tespit edildi. Oluşturulan deney gruplarındaki
serum Ng düzeyi, iskemi süreci ilerledikçe kademeli olarak tüm gruplarda yükseldi
(Sırasıyla Grup CCA 1 vs Grup CCA 2 , p=0.002; Grup CCA 1 vs Grup CCA 6 , p<0.001;
Grup CCA 2 vs Grup CCA 6 , p=0.041). Serum GFAP düzeyinin iskemi sürecinin
uzamasıyla birlikte daha çok arttığı saptandı. İskemi grupları arasında GFAP düzeyi
bakımından Grup CCA 1 ile Grup CCA 2 arasında fark saptanmazken (Grup CCA 1 vs
Grup CCA 2 , p=0.132), diğer gruplar arasında anlamlı istatistiksel farklılık saptandı
(Sırasıyla Grup CCA 1 vs Grup CCA 6 , p=0.002; Grup CCA 2 vs Grup CCA 6 , p=0.015).
İskemi süreci uzadıkça HNY'nin kademeli olarak arttığı saptandı (Sırasıyla, Grup
CCA 1 %42; Grup CCA 2 %51; Grup CCA 6 %57; Grup K %8.5)(Grup CCA 1 vs Grup
CCA 2 , p=0.002; Grup CCA 1 vs Grup CCA 6 , p=0.002; Grup CCA 2 vs Grup CCA 6 ,

11

p=0.004). İskemi oluşturulan deney gruplarındaki HNY, Kontrol grubundan anlamlı
olarak daha yüksekti (Sırasıyla p=0.004; 0.004; 0.004). Serum Ng ve GFAP düzeyi
ile HNY arasında pozitif yönlü korelasyon tespit edildi (Sırasıyla, r=0.700; p<0.001
ve r=0.700; p<0.001).
Sonuç: İskemi süreci ilerledikçe ve HNY arttıkça serum Ng ve GFAP düzeyi
artmaktadır. Bu artış Ng düzeyinde kademeli olarak gerçekleşmekteyken, GFAP'ta
ise özellikle 6. saatte daha belirgindir. Hem Ng hem de GFAP, Aİİ hastalarının
diliminde tanı ve nörolojik hasarı takip etmede kullanılabilecek biyobelirteçler
olabilir.
Anahtar Kelimeler: Hayvan deneyi, İskemik inme, Nörogranin, Glial Fibriler
Asidik Protein, Nöron hasarı

Abstract:
Introduction and Aim: Acute ischemic stroke (AIS) is one of the leading global
causes of disability and mortality. However, mortality rates can be reduced and good
clinical outcomes achieved in stroke patients with early diagnosis and prompt
initiation of effective treatment. Neurogranin (Ng) and glial fibrillary acidic protein
(GFAP) are proteins capable of being detected in serum in case of neurological
injury. The purpose of this study was to investigate the diagnostic value of serum Ng
and GFAP levels in AIS and their relationship with histopathological data.
Materials and Methods: Twenty-four female Sprague-Dawley rats weighing 250-
350 g were randomly divided into four groups containing six animals each. An
ischemia model was established in the experimental groups by ligating the right
common carotid artery (CCA). In Group CCA 1 samples were collected 1 h following
CCA ligation, in Group CCA 2 samples were collected 2 h following CCA ligation, in
Group CCA 6 samples were collected 6 h following CCA ligation, while Group K
represented the control group. All rats were sacrificed at the end of the experiment,
and blood and brain tissue samples were collected. Ng and GFAP levels were
measured from serum samples, while of atrophic neuron percentage (ANP) values
were evaluated in brain tissue. The results were analyzed on SPSS 21.0 software.
Results: It was determined that serum Ng and GFAP levels increased in all
experimental groups for which the ischemia model was performed compared to the
control group. As the ischemia process progressed, serum Ng levels in the formed
experimental groups gradually increased in all groups (Group CCA 1 vs Group CCA 2 ,
p=0.002; Group CCA 1 vs Group CCA 6 , p<0.001; Group CCA 2 vs Group CCA 6 ,
p=0.041, respectively). It was determined that the serum GFAP level increased more
with the prolongation of the ischemia process. While there was no difference
between Group CCA 1 and Group CCA 2 in terms of GFAP level between ischemia
groups (Group CCA 1 vs Group CCA 2 , p=0.132), a statistically significant difference
was found between the other groups (Group CCA 1 vs Group CCA 6 , p=0.002; Group

13

CCA 2 vs Group CCA 6 , p=0.015). It was determined that ANP gradually increased as
the ischemia process prolonged (Group CCA 1 %42; Group CCA 2 %51; Group CCA 6
%57; Group K %8.5, respectively)(Group CCA 1 vs Group CCA 2 , p=0.002; Group
CCA 1 vs Group CCA 6 , p=0.002; Group CCA 2 vs Group CCA 6 , p=0.004). ANP in the
ischemia-induced experimental groups was significantly higher than in the Control
group (p=0.004; 0.004; 0.004, respectively). A positive correlation was detected
between serum Ng and GFAP levels and ANP (r=0.700; p<0.001 ve r=0.700;
p<0.001, respectively).
Conclusion: As the ischemia process progresses and ANP increases, serum Ng and
GFAP levels increase. While this increase occurs gradually in Ng level, it is more
evident in GFAP, especially at the 6th hour. Both Ng and GFAP may be biomarkers
that can be used to diagnose and monitor neurological damage in patients with AIS.
Keywords: Animal experiment, Ischemic stroke, Neurogranin, Glial Fibrillary
Acidic Protein, Neuron injury