BİST-25 sürdürülebilirlik endeksinde yer alan bankaların sürdürülebilir kalkınma açısından değerlendirilmesi
Evaluation of banks in BIST 25 sustainability index in terms of sustainable development
Yazar: YÜCEL ARIK
Danışman: DOÇ. DR. SIDIKA ÖZNUR SAKINÇ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Kalkınma bankaları = Development banks ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system

Özet:
Sürdürülebilir kalkınma gelecek nesillerin refah kayıplarında azalma yaşamadan kaynaklara ulaşmalarını sağlamayı amaçlamaktadır. Kamu ve özel sektörün faaliyetlerinin sonucu olarak sosyal, ekonomik ve çevresel faaliyetlere olan olumsuz etkilerini azaltmak en temel amaçtır. Gelecek nesillerin yaşam kalitesi için sürdürülebilir kalkınma kavramı hem ulusal hem de uluslararası alanda önem kazanmaktadır. Bu çalışmada kalkınma kavramının zamanla sürdürülebilir kalkınma kavramına evrilmesi ve dünya toplumlarının Birleşmiş Milletler (UN) ile sürdürülebilir kalkınma kavramı için belirlemiş olduğu hedefler ve yöntemlere yer verilmiştir. Sürdürülebilir kalkınma kavramını dünya çapında uygulayan pek çok kuruluş olduğu gibi bankacılık sektörünün de sürdürülebilir kalkınma için yapmış olduğu çalışmalar bulunmaktadır. Bankalar mevcut çalışmaları ile iç ve dış müşterileri, tedarikçileri ve kullanılan operasyonel kaynakları ile pek çok alanı etkileyebilen kuruluşlardır. 2014 yılında oluşturulan BIST Sürdürülebilirlik endeksinden sonra 2022 yılında BIST Sürdürülebilirlik Endeksinin içerisinde yer alan bankalardan BIST-25 Sürdürülebilirlik Endeksi oluşturulmuştur. Sermaye Piyasası Kurulu Sürdürülebilirlik İlkeleri Uyum Çerçevesi kapsamında halka açık ortaklıkların sürdürülebilirlik raporlamasında uyması gereken kurallar seti belirtilmiştir. Etki alanının genişliği kurum içi ve kurum dışı paydaşları ile çevresel, sosyal ve yönetişim alanlarında öncü olacak olan, Türkiye'de faaliyet gösteren bankalar arasından, BIST-25 Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan Akbank, Halkbank, İş Bankası, Şekerbank, Türkiye Sinai ve Kalkınma Bankası'nın 2023 yılı Entegre faaliyet raporlarında yayınladıkları sürdürülebilirlik verileri ile sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için yaptıkları çalışmalar incelenmiştir. Bankaların finansal ve operasyonel yapıları, sürdürülebilir kalkınma destekleri, bu alanda katılım sağladıkları uluslararası iş birlikleri, sürdürülebilirlik derecelendirmesi konusunda uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen değerlendirme notlarına yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde bankaların sürdürülebilir kalkınma faaliyetleri Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma hedefleri açısından incelenmiş ve karşılaştırmaları yapılmıştır.

Abstract:
Sustainable development aims to ensure that future generations have access to resources without decreasing welfare losses. The main goal is to reduce the negative impacts on social, economic and environmental activities as a result of the activities of the public and private sectors. The concept of sustainable development for the quality of life of future generations is becoming increasingly important both nationally and internationally. In this study, the evolution of the concept of development into the concept of sustainable development over time and the goals and methods determined by the world communities for the concept of sustainable development with the United Nations (UN) are included. Just as there are many organizations around the world that implement the concept of sustainable development, the banking sector also has studies for sustainable development. Banks are organizations that can influence many areas with their current work, internal and external customers, suppliers and operational resources used. After the BIST Sustainability Index created in 2014, the BIST-25 Sustainability Index was created in 2022 from the banks included in the BIST Sustainability Index. Within the scope of the Capital Markets Board Sustainability Principles Compliance Framework, the set of rules that public partnerships must comply with in sustainability reporting are specified. Among the banks operating in Turkey, which will be a pioneer in the environmental, social and governance fields with their wide scope of influence, internal and external stakeholders, Akbank, Halkbank, İş Bank, Şekerbank, Turkish Industry and Development, which are included in the BIST-25 Sustainability Index. The sustainability data published by the Bank in its 2023 Integrated activity reports and their efforts to achieve sustainable development goals were examined. Financial and operational structures of banks, sustainable development supports, international collaborations in which they participate in this field, and evaluation scores determined by international organizations regarding sustainability ratings are included. In the last part of the study, the sustainable development activities of banks were examined and compared in terms of the United Nations Sustainable Development goals.