Kuraklık stresi altında çimlendirilen bazı Anadadolu Karaçamı (Pinus nigra J.F. Arnold Ssp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) orjinlerinin tohumlarında dopamin hormon uygulamasının çimlenme özelliklerine etkisi
Effect of dopamine hormone application on germination characteristics of seeds of some Anatolian Black Pine (Pinus Nigra J.F. Arnold Ssp. pallasiana (Lamb.) holmboe) origins germinated under drought stress
Yazar: İHSAN KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ESRA NURTEN YER ÇELİK
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Canlılar için vazgeçilmez bir ekosistem olan ormanlar, son yıllarda küresel ısınma ve kuraklık nedeniyle ciddi baskı altındadır. Karaçam türü ülkemizde ağaçlandırma çalışmalarında kullanılan en önemli türlerden biridir. Suyun akılcı kullanımına yönelik ağaç tür ve orijinlerin seçimi sürdürülebilir bir yönetim anlayışı için kritik öneme sahiptir. Dopamin (DOP) maddesi bitki büyümesi ve gelişimini fitohormonlarla etkileşime girerek desteklemektedir. Tez araştırması ile ilk kez orman ağacı tohumları üzerinde DOP maddesi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, dışarıdan dopamin uygulamasının farklı kuraklık stres düzeylerindeki etkilerinin çimlenme parametreleri yönünden (çimlenme yüzdesi, ortalama çimlenme süresi, çimlenme hızı ve çimlenme değeri) etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Karaçam türü tohumlarına ait 10 farklı tohum meşceresinden orijinler (İzmir / TM-100; Kahramanmaraş / TM-114; Zonguldak / TM-140; Çanakkale / TM-329; Ankara / TM120 / TM123; Bursa / TM83; Kastamonu / TM131; Balıkesir / TM118; Eskişehir / TM117) seçilmiştir. 3 farklı kuraklık stresi seviyesi-0,4 MPa (Peg4), -0,6 MPa (Peg6) ve -0,8 MPa (Peg8) ve 3 farklı dozda dopamin hormonu (0.5 mM, 1 mM, 1.5 mM) uygulamaları yapılmıştır. Sonuç olarak; kuraklık stres düzeyinin artması ile birlikte çimlenme parametrelerinde düşüşler olduğu saptanmıştır. Uygulanan dopamin hormonunun çimlenme parametreleri yönünden özellikle Peg 4 ve Peg6 seviyelerinde kuraklığın olumsuz etkilerini azaltıcı yönde, pozitif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Özellikle DOP 0,5 mM ve 1 mM doz uygulamalarının tohum çimlenme parametreleri üzerinde etkisi önemli bulunmuştur.

Abstract:
Forests, which are indispensable ecosystems for living beings, have been under serious pressure due to global warming and drought in recent years. black pine is one of the most important species used in afforestation studies in our country. The selection of tree species and origins for the rational use of water is of critical importance for a sustainable management approach. Dopamine (DOP) supports plant growth and development by interacting with phytohormones. With the thesis research, DOP substance application was carried out on forest tree seeds for the first time. In this study, it was aimed to determine the effects of external dopamine application on different drought stress levels in terms of germination parameters (germination percentage, average germination time, germination speed and germination value). within the scope of the study, origins from 10 different seed stands of black pine seeds (İzmir / TM-100; Kahramanmaraş / TM-114; Zonguldak / TM-140; Çanakkale / TM-329; Ankara / TM120 / tm123; Bursa / TM83; Kastamonu / TM131; Balıkesir / TM118; Eskişehir / TM117) were selected. 3 different drought stress levels -0.4 MPa (Peg4), -0.6 MPa (Peg6) and -0.8 MPa (Peg8) and 3 different doses of dopamine hormone (0.5 mM, 1 mM, 1.5 mM) were applied. As a result, it was found that there were decreases in germination parameters with the increase in drought stress level. It was found that the applied dopamine hormone had a positive effect in terms of germination parameters, especially at Peg4 and Peg6 levels, reducing the negative effects of drought. Especially, the effect of DOP 0.5 mM and 1 mM dose applications on seed germination parameters was found to be significant.