Türk hukukunda faiz miktarının belirlenmesi ve sınırlanması
Determination and limitation of the amount of interest in the Turkish law
Yazar: BURAK ESLEM GÜÇLÜ
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY AYDIN ÜNVER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Faiz tarih boyu borç ilişkilerinin bir uzantısı olarak sosyal ve ekonomik alandaki etkileri itibariyle en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. Buna bağlı olarak bu konuda pek çok düzenleme ve yasak öngörülmüşse de faize ilişkin meseleler hiçbir zaman tam anlamıyla çözümlenememiştir. Bu düzenleme ve yasakların başında gelen, faiz miktarına azami sınır çizen hükümlerin ise olumlu etkileri kadar olumsuz etkileri de söz konusu olmuştur. Türk Borçlar Kanunu ile faize azami sınır getiren hükümler; uygulama alanı, yerindelik gibi hususlarda hukukumuz açısından da tartışmaların odağı olmuştur. 
Çalışmamızda öncelikle faiz kavramı incelenmiş, faiz türleri ve faize benzer kavramlar ile arasındaki fark ortaya konulmuştur. Devamında faiz miktarının belirlenmesi, sözleşmesel faiz oranı ve kanuni faiz oranı ayrımında ele alınmıştır. Faizin sözleşme ile belirlendiği durumlarda sözleşme serbestisi ilkesi açıklanmış, borçlar hukukumuzun temelinde yer alan bu ilkenin sınırları incelenmiştir. Bu çerçevede, faizin sözleşme ile belirlenmesine ilişkin sınırlar da ortaya konulmuştur. Devamında sözleşmede faiz oranın belirlenmemesi durumunda uygulanacak kanun hükümleri 01.06.2024 tarihinden itibaren geçerli olacak olan %24'lük kanuni faiz oranı da dikkate alınarak incelenmiştir. 
Son bölümde ise hukukumuzda faizin belirlenmesine ilişkin en temel sınır olan, faize azami sınır öngören düzenlemeler, tarihsel gelişimi ile birlikte ayrıca ele alınmış; kredi kartı, tüketici kredileri, ticari krediler gibi uygulamaya dönük konularda bu düzenlemelerin etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda, özellikle Türk Borçlar Kanununun faize ilişkin hükümlerinin uygulama alanı ve yerindeliği öğretideki tartışmalar ile değerlendirilmiş ve kendi görüşümüz ortaya konulmuştur.

Abstract:
Throughout history, interest has been one of the most discussed topic due to its effects on the social and economic fields as an extension of debt relations. Although many regulations and prohibitions have been stipulated on this subject, issues related to interest have never been fully resolved. Among these regulations, the provisions that set a cap on the amount of interest especially have had complex effects. With the Turkish Code of Obligations, the provisions that impose a maximum limit on interest, have been the focus of discussions especially in terms of their scope and effectiveness.
In our study, firstly, the notion of interest was examined. Subsequently the types of interest and the its difference between similar concepts were revealed. Thereafter, the issue of determining the amount of interest is discussed. In order to explain the issue of determining interest by contract, the principle of freedom of contract and its limits are examined. In this context, limits regarding the determination of interest by contract have also been presented. Subsequently, the legal interest rate which to be applied in cases the interest rate is not determined in the contract examined.
 
In the last section, the regulations that impose a maximum limit on interest, which are the most fundamental limit regarding the determination of interest in Turkish Law, are also discussed together with their historical development. The effects of these regulations on practical issues; such as credit cards, consumer loans and commercial loans, were also examined. In this context, especially the scope and appropriateness of these provisions have been evaluated through discussions in the doctrine and our own opinion has been put forward.