Hematoloji servisinde yatan hastalarda klinik eczacı tarafından verilen hasta eğitimi ve ilaç incelemesini hizmetlerinin tedavi sonuçlarına olası etkilerinin belirlenmesi
Determination of the possible effects of patient education and drug review services provided by the clinical pharmacist on the treatment results of patients hospitalized in the hematology service
Yazar: AYGÜL KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ZEHRA OMURTAG
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Hematolojik malignite hastalıklarının tedavisinde yüksek toksisiteye, düşük terapötik indekse sahip antineoplastik ajanların ve çok sayıda destekleyici bakım ilaçlarının kullanılması nedeniyle hasta güvenliği ve eğitimiyle ilgili sağlık hizmet kalitesini artırmak oldukça önem kazanmıştır. Bu çalışma ile hematoloji servisinde yatan hastalarda klinik eczacı tarafından verilen hasta eğitimi ve ilaç incelemesi hizmetlerinin tedavi sonuçlarına olası etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, İstanbul'da özel bir üniversite hastanesinin hematoloji kliniği servisinde, Eylül 2022 ve Mart 2023 tarihleri süresince yatan, kemik iliği nakli veya kök hücre nakli olmamış, 18 yaş ve üzeri, hematolojik malignite tanısı almış 100 hastada (müdahale grubu: 50; kontrol grubu: 50) altı aylık süre boyunca gerçekleştirilmiştir. Her iki grupta yer alan hastalar, 'Yaşam Kalitesi ölçeği', 'Mukozit değerlendirme skalası', 'NRS2002 Nutrisyon değerlendirme ölçeği', öncesi ve sonrası olarak, PCNE V9.1 sınıflandırma sistemi kullanılarak, hastaların tedavileri hasta eğitimleri, eğitim kitapçıklarıyla desteklenerek değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan hastaların, müdahale grubunda %58,12'i erkek, kontrol grubunda da %60,26'i erkekti. Yaş ortalaması müdahale grubunda 52,21 yıl, kontrol grubunda 55,49 yıl idi. Yaşam kalitesinin işlevsel göstergesinin eğitim sonrası arttığı, semptomatik yaşam kalitesi göstergesinin önemli ölçüde azaldığı görülmektedir. Mukozit değerlendirmesinde iki grup arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Müdahale grubu hastalarının beslenme riski %53,1 iken; kontrol grubu hastalarının %61,4 oranında beslenme riski taşıdıkları görülmüştür. Kontrol grubunda 163 ilaçla ilişkili sorun bulunmuş, fakat herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Müdahale grubunda ise 140 ilaçla ilişkili sorun tespit edilmiştir. Sağlık ekibi içerisinde klinik eczacının yer alması, uygulanacak olan kapsamlı ilaç yönetimi hizmetlerinin ve hasta eğitiminin entegrasyonu ile, olası olumsuzlukların önlemesine ve hasta güvenliğine önemli katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Hasta Eğitimi, Hematolojik Malignite, Hematoloji-onkoloji, İlaç İncelemesi, Klinik Eczacılık

Abstract:
Improving the quality of healthcare services regarding patient safety and education has become very important due to the use of antineoplastic agents with high toxicity and low therapeutic index and many supportive care drugs used in the treatment of hematological malignant diseases. This study aimed to determine the possible effects of patient education and medication review services provided by the clinical pharmacist on the treatment results of patients hospitalized in the hematology ward. The study was conducted on 100 patients aged 18 and over, who were hospitalized in the Hematology Clinic service of Istanbul university Hospital between September 2022 and March 2023, who did not have a bone marrow transplant or stem cell transplant, and who were diagnosed with hematological malignancy (intervention group: 50 patients; control group: 50 patients) was performed on the patient for a period of six months. Patients in both groups were treated with the 'Quality of Life scale', 'Mucositis evaluation scale', 'NRS2002 Nutrition evaluation scale', before and after, using the PCNE V9.1 classification system, patient education, It was evaluated and supported by training booklets. The patients participating in the study were 58.12% male and in the intervention group and 60.26% male in the control group. The average age was 52.21 years in the intervention group and 55.49 years in the control group. It is observed that in the intervention group,the functional indicator of quality of life increases after training, while the symptomatic quality of life indicator decreases significantly. It was found that there was a significant difference between the two groups in the evaluation of mucositis. While the nutritional risk of the intervention group patients was 53.1%, the control group We see that patients have a nutritional risk of 61.4%. Regarding medication-related problems, 163 problems were found in the control group, but no action was taken. 140 drug-related problems were identified in the intervention group. Patient safety will be supported by the inclusion of a clinical pharmacist in the healthcare team and the integration of comprehensive medication management services and patient education, preventing possible negativities.
Key Words: Patient Education, Hematological Malignancy, Hematology-oncology, Drug Review, Clinical Pharmacy