Çalışma yaşamında cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelinde ayrımcılık
Discrimination in working life on the basis of sexual orientation and gender identity
Yazar: MELEK ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU AÇIKGÖZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; İş hayatı = Work life

Özet:
LGBT+ bireyler cinsel yönelimleri ve cinsiyet kimlikleri nedeniyle pek çok alanda olduğu gibi çalışma yaşamında da ayrımcılığa uğramaktadırlar. Bu çalışma, Türkiye'de çalışma yaşamında cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelinde ortaya çıkan ayrımcılık üzerinde durmuştur. Çalışmada, önceden yapılan araştırmalardan hareketle LGBT+ bireylere uygulanan ayrımcılığın varlığı kabul edilerek nitel araştırma yöntemi kapsamında yapılan görüşmelerde ayrımcılığın hangi aşamalarda, kimler tarafından ve ne şekilde görüldüğünü açığa çıkarmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda gönüllü olan 19 LGBT+ katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmeye çalışılmıştır. 
Analiz sonucunda elde edilen bulgular gerçekleşen ayrımcılık, beklenen ayrımcılık, ayrımcılığı önlemeye yönelik stratejiler ve psikolojik etkiler olmak üzere 4 temaya ayrılmıştır. LGBT+ çalışan, çalışma yaşamında cinsel yönelimini ve cinsiyet kimliğini belli ettiğinde gerçekleşen ayrımcılık ile karşılaşırken, gizli tuttuğunda etrafında uygulanan ayrımcılığın kendi başına geleceği kaygısı içinde beklenen ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Çalışma yaşamında uygulanan ayrımcılığın failleri ise işveren, iş arkadaşları ve müşteriler olarak ortaya çıkmıştır. LBGT+ çalışan uygulanan ayrımcılık karşısında psikolojik olarak olumsuz etkilenmekte ve ayrımcılık ile başa çıkmaya yönelik stratejiler bulmaya çalışmaktadır. Ayrımcılık beraberinde hem iş aramada umutsuzluğa hem de işte verimsizliğe yol açmaktadır. Çalışmada elde edilen sonuçlar uygulanan ayrımcılığı görünür hale getirdiği ve ayrımcılığı önlemeye yönelik çözüm önerileri sunduğu için önem arz etmektedir.

Abstract:
LGBT+ people have been discriminated in working life as well as in many fields due to their sexual orientation and gender identity. This study has focused on the discrimination arising on the basis of sexual orientation and gender identity in working life in Turkey. Based on previous research, the existence of discrimination against LGBT+ individuals has been accepted in the study. For this reason, it is aimed to reveal at what stages, by whom and in which ways discrimination is seen through the interviews conducted within the scope of the qualitative research method. For this purpose, semi-structured interviews were conducted with 19 LGBT+ participants who volunteered and tried to be analyzed using the descriptive analysis method.
The findings obtained as a result of the analysis are divided into 4 themes: realized discrimination, expected discrimination, strategies to prevent discrimination and psychological effects of discrimination. While LGBT+ employees face discrimination when they reveal their sexual orientation and gender identity at work, they are exposed to expected discrimination when they keep it secret, because of the anxiety that the discrimination applied around them will come to itself. The discriminatory perpetrators at work were revealed as employers, colleagues, and customers. Discrimination has negative psychological effects on LGBT+ employees. Thus they try to find strategies to cope with discrimination. Discrimination leads to both hopelessness against job search and inefficiency at work. The results obtained in the study are important because they make the applied discrimination visible and provide solutions for preventing discrimination.