Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitaplarında eleştirel düşünmeye ilişkin öğretmen görüşleri (Osmaniye ili örneği)
Teachers' views on critical thinking in Religious Culture and Ethics textbooks (An example of Osmaniye province)
Yazar: EYYUP SERKAN ÖNCEL
Danışman: PROF. DR. NURULLAH ALTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Amaç: Osmaniye il ve ilçelerindeki ilkokul ve ortaokullarda DKAB derslerinde okutulan ders kitaplarına eleştirel düşünmenin ne kadar yansıtıldığını derslere giren öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda tespit etmek ve incelemektir.

Yöntem: Araştırmada, Osmaniye il ve ilçelerindeki ilkokul ve ortaokullarda din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinde okutulan ders kitaplarına eleştirel düşünmenin ne kadar yansıtıldığını derslere giren öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda tespit etmek ve incelemek için tarama modellerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise frekans, aritmetik ortalama ve yüzde dağılımları kullanılmıştır.

Bulgular: Yapılan analizler sonucunda, öğretmenlerin "Ünitelerin başında verilen hazırlık çalışmalarına ilişkin eleştirel düşünme becerileri", "Ünitelerle ilgili görsel öğelere ilişkin eleştirel düşünme becerileri", "Ünitelerdeki ölçme-değerlendirme çalışmalarına ilişkin eleştirel düşünme becerileri", "Ders kitabında ünitelerin işlenişine ilişkin eleştirel düşünme becerileri" ve "Üniteler içerisindeki sorulara ilişkin eleştirel düşünme becerileri" ile ilgili görüşlerinin "orta" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra öğretmenlerin ankette yer alan maddelerden "Ünitelerin geneline yönelik eleştirel düşünme becerileri", "Ünitelerdeki ayet ve hadislere ilişkin eleştirel düşünme becerileri", "Ünitelerdeki öğrenme etkinliklerine ilişkin eleştirel düşünme becerileri" ve "Ünitelerde geçen internet ve gazete haberlerine ilişkin eleştirel düşünme becerileri" ile ilgili görüşleri ise "çok" düzeyinde tespit edilmiştir.

Sonuç: İlkokul ve ortaokul DKAB derslerinde okutulan ders kitaplarına eleştirel düşünme becerilerinin derse giren öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda "orta" düzeyde yansıtıldığı saptanıp bunun eleştirel düşünme becerileri kazanımında yeterli bir düzey olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: din kültürü ve ahlak bilgisi eğitimi, din kültürü ve ahlak bilgisi öğretim programı, düşünme, eleştirel düşünme

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determine and examine how much the critical thinking is reflected in the textbooks taught in the religious culture and ethics courses in primary and secondary schools in Osmaniye and its districts in accordance with the opinions of the teachers.

Method: The general survey model was used among survey models to determine the reflections of critical thinking in the textbooks taught in religious culture and ethics courses in primary and secondary schools in accordance with the opinions of teachers. Frequency, arithmetic mean and percentage distributions were used for data analysis.

Findings: According to the teachers, critical thinking skills; "related to preparatory work at the beginning of the units", "related to the visual elements about the units", "related to the assessment and evaluation studies in the units", "related to the handling of the units in the textbook" and critical thinking skills "related to the questions in the units" were at "medium" level. In addition, the teachers' views on critical thinking skills; "for the units in general", "on the verses and hadiths in the units", "on learning activities in the units" and critical thinking skills "on the internet and newspaper news in the units" were at "very" level.

Results: Critical thinking skills were reflected at "medium" level in the textbooks taught in the religious culture and ethics courses in primary and secondary schools in accordance with the opinions of teachers and it was not a sufficient level in the acquisition of critical thinking skills.

Keywords: education of religious culture and ethics, religious culture and ethics curriculum, thinking, critical thinking