Edip Cansever'de varoluşçuluk izleri
Traces of Edip Cansever's existentialism
Yazar: HİLAL İPEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SONER AKPINAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cansever, Edip = Cansever, Edip ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Varoluşçuluk = Existentialism ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Türk Edebiyatının önemli şairleri arasında yer alan Edip Cansever (8 Ağustos 1928- 28 Mayıs 1986), şiirlerinde; yalnızlık, ölüm, yabancılaşma, sıkıntı temalarını sıklıkla kullanmış, çağdaşları tarafından materyalist olduğu ve materyalist şiirler yazdığı iddia edilmiştir. Oysa Cansever, dönemine rast gelen makineleşmenin, bilim ve teknolojideki gelişmelerin ortasında kendini bulan ve buhrana itilen insanın iç ve dış dramını, insanı didik didik ederek, ?ben?e ulaşarak, özcü bir yaklaşımla sergilemeye çalışmıştır.?Varoluşçu felsefe?nin savunucularından biri olan Jean-Paul Sartre'a göre: ?İnsan, bütün insanları seçerken kendini de seçer.? Edip Cansever de şiirini oluştururken seçtiği kişilerden kendine ulaşmayı amaç edinmiştir. Batının bunaltı edebiyatını, iyiden iyiye küçültülen ?yaşama?nın bir sığınak arayışı diye niteleyen Cansever'e göre insanın değeri, hiçe indirilmiş, insan hayatı soyutlaştırılmıştır. Çeşitli politik baskılara maruz kalan insanoğlunu kentleşmenin ve makineleşmenin getirdiği bunalımı yaşayan, bu nedenle de çoğunlukla yalnız, sıkıntılı, yabancılaşmış ve çaresiz olarak görmüştür. Düşüncenin şiiri adını verdiği poetikasında nesneleri dekor olarak kullanarak farklı boyutlara taşıdığı bu mutsuz insanı, çok sesli ve çok gözlü şiire ulaşarak bir ressam gibi sergilemiştir.1950'den sonra Türk edebiyat, düşünce ve sanat dünyasında özellikle Fransız düşünürlerin etkisi ile Varoluşçuluk akımı görülmeye başlanır. İkinci Dünya Savaşı'nın sonrasına rastlayan bu dönem, Türkiye'de toplumsal ve siyasal alanda pek çok değişimin yaşandığı, kırsal kesimden kentlere yoğun bir göçün gerçekleştiği dönemdir. Bu durum, değer yargıları değişen insanın, yeni durumuna uyum sağlayamaması sonucunda, kendisiyle ve çevresiyle çatışma yaşamasına neden olur. Edip Cansever, bu çaresizliğin ve bunalımın içinde bulduğu insanı, şiirlerinde oluşturduğu nesnel dekorun içine oturtmuştur. Edip Cansever'in hayata bakışı ve bu bakışın şiirlerine yansıması ele alındığında varoluşçuluktan izler taşıdığı görülür. Biz, bu çalışmamızda Cansever'in; ?Ne Gelir Elimizden İnsan Olmaktan Başka? diye sorgulayıp yazgısını belirlediği şiir kişilerini ve bu şiir kişileri vasıtasıyla ulaşacağımız Edip Cansever'i varoluşçuluk akımı ile ilişkilendirecek, şairin duyularıyla kavradığı bütünsel gerçeklerden, şiirlerindeki somutlamadan yola çıkarak genel bir değerlendirme yapmaya çalışacağız.

Abstract:
As among the major poets of Turkish literature; in Edip Cansever?s (August 8, 1928 - May 28, 1986), poems; loneliness, death, alienation, boredom themes are often used, he and his poems have been claimed as materialist by contemporaries. Whereas Cansever works exhibiting an essentialist approach in mechanization period, finds himself in the middle of the science and technological developments and inner and outer drama of people pushed to depression, to reach `I? by investigation.According to Jean-Paul Sartre, one of the proponents of existential philosophy: people chooses himself when choosing all the people. While Edip Cansever is creating his poem, he aims to achieve self by chosen people. According to Cansever In literature of the West's anxiety, reduction of the life thoroughly he characterizes the quest for a safe haven, human?s values reduced to naught and human life are abstracted. Human beings are exposed to various political pressures, crisis brought by urbanization and mechanization therefore sees itself often lonely, troubled, alienated and desperate. In thought poem called poetika, by using objects as decor, carried this unhappy human to different dimensions, to exhibits as a artist by reaching polyphonic and multi-eyed poems.After 1950, in Turkish literature, thinking and the art world especially with the effect of French thinkers, Existentialism flow started to seen. In this period coincided after the second world war , social and political fields in Turkey experiencing many changes , it is a period of an intense migration from rural to urban areas. In this case, changing human values, as a result of new state can no longer relate, to live with itself and its environment will cause conflict. Edip Cansever, the desperation and depression found in the human, the objective of his poems into the seats decor. Edip Cansever view life and the way you look at the reflection of his poems are taken existentialism carries traces. In this study, Cansever?s " What comes to us otherwise to be human?? poem?s will be determined to question the fate of poetry in this poem contacts and associate with people who flow through reaching Edip Cansever existentialism, the poet's sense that the facts charged to a holistic, poems unconcerned Based on an overall assessment will try to do.