Uzaktan eğitimde sosyal adalet anlayışının öğretmen, okul yöneticisi ve veli görüşleri açısından incelenmesi
Examination of the understanding of social justice in terms of the opinions of teacher, school administrator and parent
Yazar: MERVE GÖNLÜAÇIK
Danışman: PROF. DR. SAİD TAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bölüşümsel adalet = Distributive justice ; COVID 19 = COVID 19 ; Katılmalı eğitim = Attendance training ; Katılımcı adalet = Participatory justice ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sosyal adalet = Social justice ; Tanıyıcı adalet = Recognition justice ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Veliler = Parents ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Küresel anlamda, 2020 yılından itibaren COVID-19 pandemisi tarihte eğitim sistemleri alanındaki en geniş çaplı aksamaya yol açarak, kırsal bölgede ya da düşük yaşam şartları içinde eğitimlerine devam eden çocuklar, gençler ve yetişkinler arasındaki kırılgan grupların eğitim fırsatlarından yeterli düzeyde faydalanamamasına sebep olmuştur. Türkiye'de de COVID-19 pandemisi büyük çaplı salgın boyutuna ulaşmaması adına eğitim sürecinin daha öncekinden farklı olarak şekillenmesine sebep olmuştur. Okullar zaman kaybetmemek adına, eğitim boyutundaki teknolojik eksiklikler giderilmeden, uygun eğitim materyalleri geliştirilmeden veya eğitim kurumlarında çalışanları eğitilmeden bir gecede uzaktan eğitim vermek zorunda kalan kurumlar haline gelmiştir. Bu durum ise, eğitim alanındaki bir başka eşitsizliğe yol açmaktadır. Yapılan bu çalışmada, farklı sosyoekonomik yapıya sahip okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin sosyal adalete ilişkin düşüncelerini kendi bulundukları çevrede bütüncül bir yaklaşım ile ortaya konulması amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubunun oluşturulmasında amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Bu kapsamda, farklı popülasyon yapısına sahip okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin sosyal adaletin alt boyutları olan tanıyıcı, dağıtıcı ve katılımcı adalete ilişkin görüşlerini yansıtmak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen nitel verilerin analizi sürecinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarından bazıları şu şekildedir: Uzaktan eğitim sürecinde, tanıyıcı adalet boyutunda düşük, orta ve yüksek sosyoekonomik seviyeli okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin olumsuzluk yaşamadığı ve mevcut durumun iyi olduğu tespit edilmiştir. Dağıtıcı adalet boyutunda, düşük sosyoekonomik seviyeli okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin sosyal adaletin sağlanamadığı görüşünde oldukları tespit edilmiştir. Ailelerin sosyoekonomik durumları ve eğitim seviyelerinin öğrencilerin uzaktan eğitime erişim ve ilgi düzeyleri arasında yakından ilişki olduğu tespit edilmiştir. Orta sosyoekonomik seviyeli okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin uzaktan eğitimde dağıtıcı adalete ilişkin görüşleri ise nispeten yetersiz ve geliştirilmesi gerektiği yönündedir. Yüksek sosyoekonomik seviyeli okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin uzaktan eğitimde dağıtıcı adalete ilişkin görüşleri ise sahip oldukları olanaklar bakımından çocukların uzaktan eğitime erişimde sorunlar ile karşılaşmadığı, dolayısıyla dağıtıcı adaletin sağlandığı yönündedir. Uzaktan eğitim sürecinde, katılımcı adalet boyutunda düşük sosyoekonomik seviyeli okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin sorunlarla karşılaştığı, orta ve yüksek sosyoekonomik seviyeli okullarda görevli öğretmen, okul yöneticisi ve velilerinin çeşitli alanlarda sorunlar yaşadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Globally, as of 2020, the COVID-19 pandemic has caused vulnerable groups in rural areas or in low living conditions to not benefit from educational opportunities at an adequate level. In Turkey, the COVID-19 pandemic has caused the education process to be shaped differently. Schools have become institutions that have to provide distance education overnight. In this study, it is aimed to reveal the opininons of teachers, school administrators and parents about social justice with a holistic approach. In the study, case study method was used. Maximum variation sampling was used from purposeful sampling methods in the formation of the study group. In this context, a semi-structured interview form was used to reflect the views of teachers, school administrators and parents' experience on distance education. Content analysis was used in the process of analysis of the qualitative data. Some of the research results are as follows: In the distance education process, teachers, school administrators and parents in low, medium and high socioeconomic level schools in the dimension of recognition justice do not experience negativity. In the dimension of distributive justice, it was determined that teachers, school administrators and parents in schools with low socioeconomic levels were of the opinion that social justice could not be achieved. It was determined that the socioeconomic status and education levels of the families were closely related to the students' access to distance education and their interest levels. The views of teachers, school administrators and parents in schools with medium socioeconomic level on distributive justice are relatively inadequate and need to be improved. The opinions of teachers, school administrators and parents in schools with high socioeconomic levels on distributive justice were found that their children did not face problems in accessing distance education thanks to the opportunities they had, and therefore distributive justice was ensured. In the distance education process, it was determined that while teachers, school administrators and parents in schools with low socioeconomic levels faced many problems in the dimension of participatory justice, the teachers, school administrators and parents in schools with medium and high socioeconomic levels experienced slight problems in various areas.