Ortaokul öğrencilerinin rutin olmayan problemlerin çözümünde kullandıkları üstbilişsel davranışların incelenmesi
Investigation of metacognitive behaviors used by secondary school students in solving non-routine problems
Yazar: TUĞBA DEMİRÖZ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH BAŞ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Problem çözme = Problem solving ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin rutin olmayan problemlerin çözümünde kullanmış oldukları üstbilişsel davranışlar ve doğru çözümleri ayıran üstbilişsel davranış dizilimleri incelenmiştir. Bu kapsamda araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışma bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 11 ortaokul öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Wilson (2001) tarafından geliştirilen multi method interview yöntemi ile toplanmış, bu süreçte rutin olmayan problemler kullanılmıştır. Verilerin analizi, betimsel analiz yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda öğrencilerin rutin olmayan problemlerin çözümünde farkındalık, düzenleme ve değerlendirme boyutlarına ait davranışları birbirine yakın bir yüzdeyle kullandıkları tespit edilmiştir. Öğrenciler süreç içerinde en fazla plan yapma davranışını kullanmıştır. Diğer bir bulgu olarak öğrencilerin doğru ve yanlış çözümlerde genel olarak sürece farkındalık boyutuna ait davranış ile başladıkları, düzenleme boyutuna ait davranış ile devam ettikleri ve değerlendirme boyutuna ait davranış ile süreci bitirdikleri görülmüştür. Süreç sonunda doğru çözüme daha fazla ulaşan öğrencilerin farkındalık boyutuna ait belirli davranışları kullandığı tüm sorularda doğru sonuca ulaştıkları tespit edilmiştir. Yine süreç sonunda doğru çözüme daha fazla ulaşan öğrencilerin sonucu kontrol etme davranışını gösterdiği tüm sorularda doğru çözüme ulaştığı görülmüştür.

Abstract:
In this research, the metacognitive behaviors used by middle school students in solving non-routine problems and the metacognitive behavioral sequences that distinguish the correct solutions are examined. In this context, the case study method, which is one of the qualitative research methods, are used in the investigation. The study is conducted with 11 secondary school students studying in a public school. The data of the research are collected by the multi method-interview method developed by Wilson (2001) and non-routine problems are used in this process. The analysis of the data is accomplished by descriptive analysis method. As a result of the findings obtained, it has been determined that students use behaviors related to awareness, regulation and evaluation dimensions with a close percentage in solving non-routine problems. Students used the planning behavior the most in the process. In addition to this,  it has been seen that students generally start the process with the behavior belonging to the awareness dimension in true and false solutions then, continue with the behavior belonging to the regulation dimension, and they complete the process with behaviors related to the evaluation dimension. It was determined that the students who reached more correct solutions at the end of the process reached the correct solution in all questions in which they used certain behaviors belonging to the awareness dimension. Again, it was seen that the students who reached more correct solutions at the end of the process reached the correct solution in all questions in which they showed the behavior of controlling the result.