Sümer, Türk, Yunan mitolojilerinde tanrıçalar ve dişi ruhlar üzerine karşılaştırmalı inceleme
Comparative study on goddesses and female spirits in sumer, Turkish and Greek mythologies
Yazar: MEVLÜDE FEYZA AÇIKGÖZ
Danışman: DOÇ. BEHİYE KÖKSEL
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dişilik = Femininity ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Sümerler = Sumerians ; Tanrıçalar = Goddesses ; Türk mitolojisi = Turkish mythology ; Yunan = Greek ; Yunanistan = Greece

Özet:
'Sümer, Türk, Yunan Mitolojilerinde Tanrıçalar ve Dişi Ruhlar Üzerine Karşılaştırmalı İnceleme' başlıklı tezin hedefi daha önce karşılaştırma yapılmamış olan bu üç mitolojinin kadın karakterlerinin ortak özelliklerini, farklılıkları ve kadın çalışmaları için önemini ortaya koymaktır. Kadının değişen coğrafyalarda ve eski zamanlarda hangi konumda olduğunu gözler önüne sermek açısından önemli bir çalışmadır. Evrenin yaratılmasını anlamlandırmaya çalışan insan, yaratılışı doğurganlık özelliğinden dolayı kadınla özdeşleştirmiştir. Her mitolojide göze çarpan bu özellik, kadının kutsallığını da gözler önüne sermektedir. Bahsedilen bu özellik bir varsayımdan çok arkeolojik kanıtlara dayanmakta ve neredeyse bütün mitolojilerde görülmektedir. Daha sonra varlığını kaybeden anaerkil toplulukların varlığı hem mitolojilerle hem de arkeolojik bulgularla kanıtlanmıştır. Her ne kadar mitoloji, efsane kültürü olsa da eski zamanların kültürünü yansıtması açısından değerlidir. Dünyanın yaratılmasını emreden, ilham veren Tanrıçalar ve dişi ruhlar mitolojilerde neredeyse her anlatıda etkin rol oynamıştır. Bu açıdan kökeni Anadolu olan mitolojiler, yazılan tezler ve makaleler ile desteklenmiş ve incelenmiştir. Sonuç olarak, daha önce karşılaştırılmamış bu üç mitolojinin kadın karakterleri sayesinde kadının eski konumu ve şimdiki konumu feminizm çerçevesinde yorumlanarak ortaya konulmuştur. Eski kültürlerde kadına verilen değerin ve konumunun incelenmesiyle birlikte Tanrıçalar ve dişi ruhlar günümüz için bir ilham kaynağı olması gerektiği anlaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the thesis titled 'Comparative Study on Goddesses and Female Spirits in Sumerian, Turkish and Greek Mythologies' is to reveal the common characteristics, differences and importance of these three mythologies for female studies. It is an important study in terms of revealing the position of women in changing geographies and ancient times. The person who tries to make sense of the creation of the universe has identified the creation with the woman because of its fertility. This feature, which stands out in every mythology, also reveals the holiness of women. This feature is based on archaeological evidence rather than an assumption and is seen in almost all mythologies. Later, the existence of matriarchal communities that have lost their existence has been proved by both mythologies and archaeological findings. Although mythology is a culture of myth, it is valuable in terms of reflecting the culture of ancient times. Goddesses and feminine spirits, who inspired the creation of the world, played an active role in almost every narrative in mythologies. As a result, thanks to the female characters of these three mythologies that have not been compared before, the old position and the present position of the woman have been revealed with illuminating information within the framework of feminism. By examining the value and position given to women in ancient cultures, it was understood that Goddesses and female spirits should be an inspiration for today.