Kişilik inançları, erken dönem uyum bozucu şemalar ve olumsuz otomatik düşünceler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between personality beliefs, early maladaptive schemas and negative automatic thought
Yazar: ESRA SEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı doğrultusunda kişilik inançları, erken dönem uyum bozucu şemalar ve olumsuz otomatik düşünceler arasındaki ilişki incelenmiştir. Katılımın tamamen gönüllülük esasına dayalı olduğu bu araştırmanın örneklemini Türkiye'nin farklı illerde ikamet eden 409 katılımcı oluşturmuştur. Katılımcıların yaşları 18 ile 32 ve üzeri arasında değişim göstermektedir. Katılımcıların kişilik inançlarını ölçümlemek için Kişilik İnançları Ölçeği, erken dönem uyum bozucu şemalarını ölçümlemek için Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 ve olumsuz otomatik düşüncelerini ölçümlemek için de Otomatik Düşünceler Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, medeni durumu, anne baba birlikteliği, kardeş sayısı, çalışma durumu, psikiyatrik tanı, psikiyatrik ilaç kullanımı, psikoterapi desteği, sigara ve alkol kullanımı ile kronik bir rahatsızlığa sahip olmak demografik değişken olarak ele alınmış ve ilgili ölçüm araçlarından alınan puanlar üzerinde farklılığa sebebiyet verip vermediği incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar demografik değişkenlerin hem kişilik inançlarında hem de erken dönem uyum bozucu şemalar ve otomatik düşüncelerde anlamlı farklılıklara sebep olduğunu göstermektedir. kişilik inançları ile erken dönem uyum bozucu şemalar arasında gözlemlenen pozitif yönlü ve anlamlı ilişkinin ilgili alan yazın tarafından da desteklendiği görülmekle birlikte kişilik inançlarının olumsuz otomatik düşünceler ile de pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. erken dönem uyum bozucu şemalar ve otomatik düşünceler arasındaki ilişkinin de pozitif yönlü ve anlamlı olduğu gözlemlenmiştir. Son olarak kişilik inançlarını açıklamaya yönelik kurulan modelde Young Şema Ölçeği'nin Terk Edilme, Kusurluluk, Yetersiz Öz Denetim, Tehditler karşısında dayanıksızlık, Kendini Feda, Onay Arayıcılık, Karamsarlık, Duyguları Bastırma, Yüksek Standartlar, Cezalandırma alt boyutları  ve Otomatik Düşünceler Ölçeği'nin Şaşkınlık, Kişisel uyumsuzluk ve değişme istekleri, Yalnızlık alt boyut toplam puanları yordayıcı parametre olduğu ve Kişilik İnançları Ölçeği'nin 75,7'lik kısmını açıkladığı bulgusuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular alan yazındaki araştırmalar ile karşılaştırılarak tartışma bölümünde detaylı olarak tartışılmış ve gelecek araştırmacılara yönelik öneriler verilmiştir.

Abstract:
For the purpose of this study, the relationship between personality beliefs, early maladaptive schemas and negative automatic thoughts was investigated. The sample of this study, in which the participation is completely voluntary, consisted of 409 participants residing in different provinces of Turkey. The age of the participants varies between 18 and 32 and over. The Personality Beliefs Scale was used to measure the personality beliefs of the participants, the Young Schema Scale Short Form-3 was used to measure the early maladaptive schemas, and the Automatic Thoughts Scale was used to measure the negative automatic thoughts. In the study, gender, age, education level, marital status, parental union, number of siblings, employment status, psychiatric diagnosis, psychiatric drug use, psychotherapy support, smoking and alcohol use, and having a chronic illness were considered as demographic variables and were included in the relevant measurement tools. It was examined whether it caused a difference on the scores obtained. The results show that demographic variables cause significant differences in both personality beliefs and early maladaptive schemas and automatic thoughts. Although the positive and significant relationship observed between personality beliefs and early maladaptive schemas is supported by the relevant literature, it has been determined that personality beliefs have a positive and significant relationship with negative automatic thoughts. It was observed that the relationship between early maladaptive schemas and automatic thoughts was positive and significant. Finally, in the model established to explain personality beliefs, the Young Schema Scale's sub-dimensions of Abandonment, Flawlessness, Insufficient Self-Control, Inability to Threats, Self-Sacrifice, Approval-Seeking, Pessimism, Suppression of Emotions, High Standards, Punishment, and Confusion of Automatic Thoughts Scale It was found that / escaping fantasies, Personal incompatibility and desire to change, Loneliness/Isolation sub-dimension total scores were the predictive parameters and explained 75.7 of the Personality Beliefs Scale. The findings were compared with the studies in the literature and discussed in detail in the discussion section. Suggestions for future researchers are given.