Üniversite öğrencilerinde bilişsel abartma tarzı düzeylerine göre otobiyografik anıların fenomenolojik özelliklerinin ve işlevlerinin incelenmesi
The interaction between looming cognitive style and the phenomenology and the functions of autobiographical memories in university students
Yazar: GİZEM KARAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSU MUTLUTÜRK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel abartma tarzı = Cognitive looming style ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory ; Sürekli kaygı = Trait anxiety

Özet:
Bilişsel abartma tarzı (BAT) gerçek veya algılanan, artan tehditlere ve yaklaşan tehlikelere aşırı tepki verme eğilimi ile karakterize olan bir bilişsel düşünme stilidir. Bu araştırmanın amacı anksiyetenin arkasındaki bilişsel tarz olduğu düşünülen BAT ile otobiyografik anıların fenomenolojik özelliklerini ve işlevlerini karşılaştırmaktır. Daha spesifik olarak, yüksek ve düşük BAT düzeyine sahip bireylerin otobiyografik anılarının fenomenoloji ve işlevlerde farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Aynı zamanda BAT düzeyi ile olayları merkeze koyma arasındaki ilişki de incelenmiştir. Araştırmaya İstanbul Medipol Üniversitesi lisans öğrencisi olan 157 yetişkin katılmıştır. Katılımcılardan bir olumlu ve bir olumsuz anı hatırlamaları istenmiştir. Daha sonra, bu anılarını benliklerine yakınlığına, fenomenolojik özelliklerine ve işlevlerine göre değerlendirecekleri ölçekler verilmiştir. Katılımcılar son olarak anksiyete, depresyon ölçeklerini ve demografik bilgiler formunu tamamlamıştır. Katılımcılar BAT puanlarına göre düşük ve yüksek BAT grubu olarak sınıflandırılmıştır. Sonuçlar, yüksek BAT katılımcılarının, düşük BAT katılımcılarına göre anılarını duyusal olarak daha detaylı ve duygusal olarak daha yoğun hatırladıklarını göstermiştir. Yüksek ve düşük BAT katılımcıları arasında sosyal, yönlendirici ve benlik işlevi bakımından bir fark bulunmamıştır. Bilişsel abartma tarzının, anıların neden hatırlandığından ziyade nasıl hatırlandığını etkileyen ve zihinsel canlandırmayı değiştiren bir mental düşünme tarzı olduğu görülmüştür. Bulgular, mevcut otobiyografik anı ve kaygı teorileriyle bağlantılı olarak tartışılmıştır.

Abstract:
The looming cognitive style (LCS) is a maladaptive thinking style characterized by a tendency to overreact to, real or perceived, rising threats and upcoming dangers. It is thought to be a cognitive vulnerability that explains the mechanism behind anxiety. Although there has been considerable research assessing the relationship between anxiety and autobiographical memories, the underlying mechanisms of this relationship are not well known. The present study addresses this issue by focusing on the effects of LCS on autobiographical memories in a non-clinical sample. More specifically, we investigate whether the high and low LCS individuals' autobiographical memories differ in phenomenology and functions. We asked participants to recall one positive and one negative memory. We also asked them to rate each memory on a number of aspects, such as phenomenological properties, functions, and centrality-to-self. We grouped participants as high and low LCS. Results showed that the high LCS participants remembered their memories with greater sensory details and higher emotional intensity than the low LCS participants. There was no difference between high LCS participants and low LCS participants regarding social, directive and self functions. It is concluded that the looming cognitive style is a mental thinking style that changes the mental visualization of memories, and affects how memories are remembered rather than why they are remembered. Findings are discussed in relation to existing theories of autobiographical memories and anxiety.