Temel ibadetlerde niyâbet meselesi
Master's thesis, department of bacis islamic studies
Yazar: AHMET AZ
Danışman: PROF. DR. NASİ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; Temel dinî bilgiler = Basic religious information ; Vekalet = Representation ; İbadet = Worship ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada "temel ibadetlerde niyabet" konusu incelenmiş ve niyâbetle ilgili zikredilen rivayetlerin fukahâ tarafından nasıl değerlendirildikleri ve mezheplerin konuya yaklaşımları tetkik edilmiştir. Niyâbetin hangi ibadetlerde, hangi şartlarda mümkün olduğu da konumuzun kapsamı içerisindedir. 
Araştırmamızda konu edindiğimiz niyabet meselesi asli kaynaklarda sarih ya da işaret yoluyla değinilmiş bir konudur. Gerek Peygamber Efendimizin hayatını, gerek sahabe hayatını, gerekse de tabiûn uygulamalarını konu edinen eserleri incelediğimizde niyabet konusuyla ilgili rivay	etlere rastlamaktayız.
Buna göre asr-ı saadette ibadetlerde niyâbet konusuyla alakalı yaşanan gelişmeler mercek altına alınmıştır. Ağırlık noktası ise dört mezhebe göre müçtehitlerin konuyla ilgili görüş ve değerlendirmeleri ile mezheplerce kabul gören görüşün ne yönde olduğudur.
Beş bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde ibadetin mahiyeti ve çeşitleri hakkında genel bilgiler verilmiş, ikinci bölümde niyâbetin mahiyeti ve kısımları ele alınmış, üçüncü bölümde ise ibadetlerde niyâbet konusuna değinilmiştir. Dördüncü bölümde de niyabetle ilgili olması hasebiyle ıskat ve devir konusu ele alınmıştır.
Çalışmanın sonuç bölümünde ise temel ibadetlerde niyabet ile ilgili müçtehit âlimlerin görüşleri değerlendirilerek, hâsıl olan kanaat ortaya konmuştur. 


Anahtar Kelimeler: Niyâbet, vekâlet, ibâdet, ıskât, devir.

Abstract:
In this study, "The Issue of Niyâbat in Basic Worships" has been examined and how narratives related to niyâbat evaluated by the fuqaha (jurists) and the approach of the sects to the subject has investigated. It is within the scope of our study that in which circumstances and worships niyâbat is possible.
Niyâbet issue which within in scope of our study, it has addressed as sarih (expressing clearly) and isharat (indicated) in main sources. When we examine the works that deals with the life of the Prophet, the life of companions, as well as the application of tabiûn, we see narratives which related with niyâbat. 
On account of this, developments related to the subject niyâbet which is in worships during the asri-i sa'ada is scrutinized. The main point is that the opinions and assesments of mujtahids (the interpreter of islamic law) on the subject according to four sects and what's the demonstration is that accepted by sects. 
In the first part of this study which is consists of five chapters, has provided general information about the nature and types of worship; in the second chapter, has discussed the nature and types of niyâbat; in the third chapter, deal with issue of niyâbat; in the fourth chapter, isqat (deprivation) and dawir (taking over) issues has examined due to they are associated with niyâbat.
In the conclusion chapter, after evaluation the thought of mujtahids about the niyâbat, expressed the opnion which has emerged.



Key Words: Niyâbat, proxy, worship, isqat (deprivation), dawir (taking over).