Bir modernleşme projesi olarak Anadolu'da demiryolları ve Bursa-Mudanya Demiryolu hattı
Railroad lines in Anatolia as a modernization project and Bursa-Mudanya railroad line
Yazar: SELEN DURAK
Danışman: PROF.DR. NESLİHAN DOSTOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZET Çalışmada Anadolu'da demiryolu hatlarının yapımı modernleşme projesi kapsamında ele alınmış, Bursa-Mudanya demiryolu hattının bu hatlar içindeki yeri ve önemi araştırılmıştır. Ayrıca, Anadolu'daki ve Bursa'daki demiryolu gar ve istasyon binalarının mimari özellikleri incelenmiştir. Bu binalar tipolojik analiz yöntemi ile sınıflandırılmış, Bursa'daki gar ve istasyon binalarının bu sınıflandırma içindeki yeri tartışılmıştır. Çalışma, 19. yüzyılın ikinci yansından 20. yüzyılın ikinci yansına kadar olan Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet dönemlerini kapsamaktadır. "Giriş" bölümünde çalışmanın amaçlan, kapsamı, kullanılan yöntemler, çalışmanın temelindeki sorun ile bilimsel araştırmalara katkısı açıklanmıştır. Çalışmanın "Kuramsal Bilgiler" bölümünde dört alt başlık bulunmaktadır. "Kent ve Kentleşme" bölümünde, bu kavramların tanımı yapılmış, kentlerin ortaya çıkışını irdeleyen kuramlar ile kentleşme hareketlerine yol açan nedenler anlatılmıştır. "Kent Planlama" bölümünde, bu kavramın tanımı yapıldıktan sonra dünyada kent planlamasının gelişim süreci açıklanmış, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet dönemlerinde Anadolu'da ve Bursa'da kent planlamasının gelişimi incelenmiştir. "Kentin Gelişiminde Ulaşımın Rolü" bölümünde, ulaşımın tanımı yapıldıktan sonra, dünyada toplu taşıma araçlarının gelişimi anlatılmış, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet dönemlerinde Anadolu kentlerinin ve Bursa'nın ulaşım yapısı modernleşme projesi kapsamında ele alınmıştır. "Demiryollarının Tarihsel Gelişimi" bölümünde, dünyada demiryolu yapım süreci anlatılmış, dünyada demiryolu ulaşımı alanındaki gelişmelerin Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet dönemlerinde Anadolu'daki ve Bursa'daki ulaşım yapısı üzerindeki etkisi açıklanmıştır. Çalışmanın "Materyal ve Yöntem" bölümünde iki alt başlık bulunmaktadır. "Demiryolu Mimarisinin Gelişimi" bölümünde dünyada demiryolu istasyon binalarının mimarisi anlatılmış, Anadolu'daki ve Bursa'daki gar ve istasyon binalarının ortak mimari özellikleri değerlendirilmiştir. "Tipolojik Analiz Yöntemi ile Anadolu'daki ve Bursa'daki Gar ve İstasyon Binalarının Mimari Özelliklerinin İncelenmesi" bölümünde ise tipolojik sınıflandırma çalışmasının bir değerlendirmesi yapılmıştır. "Araştırma Sonuçlan ve Tartışma" bölümünde ise "Giriş" bölümünde belirlenen amaçlara ait sonuçlar ve ileride bu konu ile ilgili yapılması hedeflenen çalışmalara ilişkin öneriler yer almıştır.

Abstract:
ABSTRACT In this study, the construction of railroad lines in Anatolia is considered as a modernization project. The importance of Bursa-Mudanya railroad line among Anatolian lines is investigated. In addition, architectural characteristics of railroad stations in Anatolia and Bursa are studied. These buildings are classified according to typological analysis method and the place of railroad stations in Bursa in this classification is discussed. This study comprises Ottoman Empire and Turkish Republican periods from the second half of the nineteenth to the second half of the twentieth century. In the introduction, the objectives, content, methods, the main problem of the study and its contribution to scientific research are presented. In "Theoretical Information" chapter, there are four sections. In "City and Urbanization" section, after defining city and urbanization concepts, the theories explaning the formation of cities and the reasons for urbanization are studied. In "City Planning" section, after the definition of city planning concept, the development of city planning in the world, in the Ottoman Empire and Turkish Republican periods is explained. In "The Role of Transportation Systems in the Development of Cities" section, after defining transportation concept, the development of public transportation in the world is studied. Transportation systems in Anatolia and in Bursa are considered in the Ottoman Empire and Turkish Republican periods. In "Historical Development of Railroad Lines" section, after the explanation of construction period of railroad lines in the world, the effects of these developments on the transportation structure of Anatolia and Bursa in the Ottoman Empire and Turkish Republican Periods are investigated. In "Material and Method" chapter, there are two sections. In "Development of Railroad Architecture" section, the architecture of railroad stations in the world is discussed and the common architectural characteristics of railroad stations in Anatolia and Bursa are presented. In "Study of Architectural Characteristics of Railroad Stations in Anatolia and Bursa with Typological Analysis Method" section, typological classification study is evaluated. In "Research Results and Discussion" chapter the results of the objectives determined in the introduction and proposals for future studies are clarified.