İlköğretim Türkçe öğretmenlerinin mizah tarzları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between primary schools? Turkish teachers? humour style and their burnout
Yazar: OĞUZHAN KARAGÖZ
Danışman: DR. MUSTAFA FARSAKOĞLU
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Mizah = Humour ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim okullarında görev yapan Türkçe öğretmenlerinin mizah tarzları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmış, betimsel bir araştırmadır.Araştırmanın çalışma evrenini, İstanbul ili Kadıköy ilçesinde ilköğretim okullarında görev yapan 194 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklem alınmamış, araştırma evren üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, veriler, iki bölümden oluşan bir anket aracılığı ile toplanmıştır. Anketin ilk bölümü; ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Maslach Tükenmislik Envanteri?nden, ikinci bölümü ise; ?Mizah Tarzları Ölçeği?'nden oluşmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 16.0 programından yararlanılmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlara göre;Öğretmenlerin katılımcı mizah puanları ile kişisel başarısızlık puanları arasında düşük düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuş, öğretmenlerin katılımcı mizah düzeyleri artıkça düşük düzeyde de olsa kişisel başarısızlık düzeyleri azaldığı görülmüştür. Öğretmenlerin katılımcı mizah puanları ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puanları arasında düşük düzeyde ilişki bulunmuş; ancak bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.Öğretmenlerin kendini geliştirici mizah puanları ile kişisel başarısızlık puanları arasında düşük düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuş, öğretmenlerin kendini geliştirici mizah düzeyleri artıkça düşük düzeyde de olsa kişisel başarısızlık düzeyleri azaldığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin kendini geliştirici mizah puanları ile duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puanları arasında düşük düzeyde ilişki bulunmuş; ancak bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.Öğretmenlerin saldırgan mizah puanları ile duyarsızlaşma puanları ve kişisel başarısızlık puanları arasında düşük ve orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuş, öğretmenlerin saldırgan mizah düzeyleri artıkça düşük düzeyde de olsa duyarsızlaşma düzeylerinin azaldığı, öğretmenlerin saldırgan mizah düzeyleri artıkça orta düzeyde de olsa kişisel başarısızlık düzeylerinin de arttığı görülmüştür. Öğretmenlerin saldırgan mizah puanları ile duygusal tükenme puanları arasında düşük düzeyde ilişki bulunmuş; ancak bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.Öğretmenlerin kendini yıkıcı mizah puanları ile duygusal tükenme puanları arasında düşük düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuş, öğretmenlerin kendini yıkıcı mizah düzeyleri artıkça düşük düzeyde de olsa duygusal tükenme düzeyleri azaldığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin kendini yıkıcı mizah puanları ile duyarsızlaşma puanları ve kişisel başarısızlık puanları arasında düşük düzeyde ilişki bulunmuş; ancak bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.Araştırmada elde edilen bulgular, yorumlanmış ve tartışılmıştır. Ayrıca, konu ile ilgilenen araştırmacılara fikir vermesi için sonuç bölümünde çeşitli önerilere yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Mizah Tarzları, Tükenmişlik Düzeyleri.

Abstract:
This research is a descriptive study which aims to investigate the relation between Turkish teachers? homour style and their burnout.The population of the study consists of 194 Turkish teachers working at primary schools in Kadıköy. No sample was taken and study was carried out through the population. In the study, the data was obtained by the questionnaire that has two parts. The first part of questionnaire consists of Personal Information Form and Maslach Burnout Inventory, the second part consists of Humour Style Scale. The data collected was analyzed by using SPSS for Windows 16As to the obtained findings of the research;There is a significant relation between teachers? scores of affiliative homur and personal failure scores at a low level. When the level of affiliation icreases, the level of personal failure decreases at a low level. Also, a relation between teachers? scores of affiliative homur and emotional burnout and desensitization was found but this relation was not statistically significant.There is a significant relation between teachers? scores of self enhancing homur and personal failure scores at a low level. It was found that When the level of self enhancing icreases, the level of personal failure decreases at a low level. Also, a relation between teachers? scores of self enhancing humour and emotional burnout and desensitization was found at a low level but this relation was not statistically significant.There is a significant relation between teachers? scores of aggressive homur and desensitization and personal failure scores at a low and average level. When the level of aggressive humour icreases, the level of desensitization decreases at a low level. Additionally; When the level of aggressive humour icreases, the level of personal failure icreases at an average level. Also, a relation between teachers? scores of agressive homur and emotional burnout was found at a low level but this relation was not statistically significant.There is a significant relation between teachers? scores of self defeating homur and personal failure scores at a low level. When the level of self defeating humour icreases, the level of emotional burnout decreases at a low level. Also, a relation between teachers? scores of self defeating homur and desensitization and personal failure was found at a low level but this relation was not statistically significant.The obtained findings was interpreted and discussed. Also, some suggestions were presented to give ideas to the other reserchers.KEY WORDS: Humour Style, Burnout Level