Miyokardiyal infarktüs sonrası 18-75 yaş arası hastalarda kardiyak rehabilitasyonun hasta yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of cardiac rehabilitation on the quality of life in patients between 18-75 years old after myocardial infarction
Yazar: HATİCE KAYIŞ TOPALOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Miyokard enfarktüsü = Myocardial infarction ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Dünya'daki en sık ölüm nedeni koroner kalp hastalıkları olup, bu hastalıklar içinde en büyük pay ise miyokardiyal infarktüs (MI)'e aittir. Bu çalışma ile MI geçiren hastalarda kardiyak rehabilitasyon (KR)'un hem yaşam kalitesine hem de fiziksel fonksiyonel kapasiteye olan olumlu etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Yılmaz ve Mehmet Öztaşkın Kalp Hastanesi'nde, 1 Temmuz - 30 Eylül 2020 tarihleri arasında akut MI nedeniyle yatarak tedavi edilen 18-75 yaş aralığındaki hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Prospektif tipteki çalışmada hastalarla üç kez yüz yüze, iki kez telefonla görüşme sağlanmıştır. Hastalarla her yüz yüze görüşmede Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Mac New Kalp Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği (Mac New), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği-Kısa Formu (WHOQOL-BREF-TR) sorgulanıp ekokardiyografileri (EKO) yapılmıştır. Bunlara ek olarak dördüncü ve sekizinci haftada beş kez otur kalk testi, altı dakika yürüme testi, kalk ve yürü testi uygulandı. Ayrıca katılımcılara hastaneden ayrılışın ikinci haftasında başlayıp sekizinci haftaya kadar devam eden KR egzersiz programı uygulanmıştır. Hastaların başlangıç, dördüncü ve sekizinci hafta yaşam kalitesi ölçütleri ve fiziksel fonksiyonel kapasite ölçümleri temel değerlendirme ölçütü olarak benimsenmiştir.
Bulgular: Akut MI geçiren 27 hasta çalışmaya katılmış, 17'si çalışmayı tamamlayabilmiştir. ASÖ, Mac New, WHOQOL-BREF-TR ölçeklerinde ilk dört haftadan sonrasında iyileşme gösterilmiştir. Mac New ölçeğinin sosyal ve emosyonel fonksiyonlarında iyileşme sırasıyla; %15,8; %7,4 olmuştur. WHOQOL-BREF-TR'nin alt gruplarından çevresel, genel ve psikolojik sağlık alanlarında iyileşme sırasıyla; %10,0; %9,2; %5,3'tür. Sol ventrikül EF değeri %1,8 artmıştır. Ayrıca fiziksel fonksiyonel kapasiteyi gösteren altı dakika yürüme testindeki yürüme mesafesi %7,9 artmıştır.
Sonuç: Ev tabanlı kardiyak rehabilitasyon uygulanan hastalardaki değişimler algılanan streste azalma, yaşam kalitesinde iyileşme, fiziksel fonksiyonel kapasitede artma olarak
xi
tespit edilmiştir. Bu iyileşme de özellikle AMI sonrası dört haftadan sonra ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Algılanan stres, ev tabanlı egzersiz, fiziksel fonksiyonel kapasite, kardiyak rehabilitasyon, koroner arter hastalığı, miyokardiyal infarktüs, yaşam kalitesi.

Abstract:
Background: The most common cause of death in the world are coronary heart diseases, and myocardial infarction (MI) is the most common among those. In this study, it was aimed to determine the positive effect of cardiac rehabilitation (CR) on both quality of life and physical functional capacity in patients with MI. Materials and methods: Patients between 18-75 years old who were hospitalized for acute MI in Erciyes University Faculty of Medicine Yılmaz and Mehmet Öztaşkın Cardiac Hospital between 1st of July and 30th of September, 2020 were included in the study. In the prospective study, patients were interviewed three times face-to-face and two times by phone. Perceived Stress Scale (PSS), Mac New Heart Disease Health-related Quality of Life Scale (Mac New), World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form (WHOQOL-BREF-TR) were questioned and echocardiographies were performed in each face-to-face interview. In addition, five times sit-to-stand test, a six-minute walk test, and a timed up and go test were applied at the fourth and eighth weeks. Also CR exercise program have been performed to the participants that started at the second week after discharge, lasting until the eighth week. Quality of life criteria and physical functional capacity measurements of the patients at baseline, fourth and eighth weeks were admitted as the basic evaluation criteria. Results: A total of 27 patients with acute MI participated in the study, 17 of them were able to complete the study. An improvement was shown after the first four weeks in the PSS, Mac New, WHOQOL-BREF-TR scales. The improvement in social and emotional functions of the Mac New scale were 15.8% and 7.4%, respectively. The improvement was 10.0%, 9.2% and 5.3%, respectively in environmental, general and psychological health subgroups of WHOQOL-BREF-TR. The left ventricular ejection fraction of patients increased to 1.8%. In addition, walking distance increased by 7.9% in the six-minute walking test, which represents physical functional capacity improvement. Conclusion: Changes in patients who underwent home-based cardiac rehabilitation were identified as reduction in perceived stress, improvement in quality of life, and
xiii
increase in physical functional capacity. This improvement especially occurred four weeks after acute MI. Key words: Perceived stress, home-based exercise, physical functional capacity, cardiac rehabilitation, coronary artery disease, myocardial infarction, quality of life.