Spondiloartropatili hastalarda inflamatuar bağırsak hastalığı tarama anketinin validasyonu, anketin uygulaması ve bağırsak tutulumunun sıklığı
Validation of the inflammatory bowel disease screening questionnaire in patients with axial spondyloarthropathy, application of the questionnaire, and intestinal involvement frequency
Yazar: MERYEM ÖZOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYTEN YAZICI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN YILMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Kalprotektin = Calprotectin ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Yapılan ileokolonoskopik çalışmalarda spondiloartritli (SpA) hastaların %5-10'unda aşikar inflamatuar bağırsak hastalığı (İBH) meydana geldiği gösterilmiştir. Bu çalışmada SpA'lı hastalarda İBH için non-invaziv tarama yöntemi olarak kullanılan Dudley İnflamatuar Bağırsak Semptom Anketi'nin (DISQ) Türkçe validasyonunu yapmayı; SpA'nın klinik bulguları, hastalık aktivitesi, DISQ ve fekal kalprotektin arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık.
    Gereç ve yöntem: Polikliniğine başvuran ve 2009 ASAS aksiyal SpA kriterlerini dolduran 18-75 yaş arası 174 hasta alındı. Hastaların demografik klinik ve laboratuvar verileri ile kullandıkları ilaçlar kayıt altına alındı. Fekal kalprotektin için gaita örnekleri alınıp BASDAI (Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi), BASFI (Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi), SF-36 (36 Maddelik Kısa Form Sağlık Anketi) ve DISQ anketleri doldurtuldu. Validasyon için BASDAI ve SF-36 kullanıldı.
    Bulgular: İshali (p=0,030) ve karın ağrısı (p<0,001) olan hastalarda BASDAI değerlerinin belirgin olarak yüksek olduğu, benzer şekilde ishali (p<0,001), karın ağrısı (p<0,001), oral aftı (p=0,008) ve dışkıda mukus tarif eden hastalarda (p<0,001) DISQ değerlerinin daha yüksek olduğu görüldü. DISQ'nun Türkçe validasyonu için cronbach alfa değeri 0,70, sınıf içi korelasyon katsayısı 0,76 olarak hesaplandı (p<0,001). DISQ ile BASDAI ve BASFI arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü (sırasıyla r= 0,432, p<0,001; r= 0,248, p=0.001); DISQ ile SF-36 arasında ise yüksek düzeyde negatif yönlü bir ilişki saptandı (p<0,001). Fekal kalprotektin düzeyleri ile BASDAI ve DISQ değerleri arasında fark bulunmadı (p>0,05).
    Sonuç: Validasyonu yapılan DISQ'nun SpA'da olası bağırsak inflamasyonunun klinik karşılığı olarak kullanılmasının uygun olacağını düşünmekteyiz. Ancak klinik uygunluğunu gösteren cut-off değerini belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
    Anahtar sözcükler: Spondiloartrit, ankilozan spondilit, inflamatuar bağırsak hastalığı, fekal kalprotektin

Abstract:
Objective: In ileocolonoscopic studies, it has been shown that 5-10% of patients with spondyloarthritis (SpA) develop apperent inflammatory bowel disease (IBD). In this study, we aimed to perform Turkish validation of the Dudley Inflammatory Bowel Symptom Questionnaire (DISQ) which is used as a non-invasive screening method for IBD in patients with SpA and examine the relationship among clinical findings of SpA, disease activity, DISQ, and fecal calprotectin.
    Materials and methods: A total of 174 patients aged 18-75 years who admitted to our outpatient clinic and fulfilled the 2009 ASAS axial SpA criteria were included. The demographic, clinical and laboratory data of the patients and their drugs were recorded. For fecal calprotectin, stool samples were taken, and BASDAI (Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index), BASFI (Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index), SF-36 (36-item Short Form Health Questionnaire) and DISQ questionnaires were filled. BASDAI and SF-36 were used for validation.
    Results: Patients with diarrhea (p=0.030) and abdominal pain (p<0.001) had significantly higher BASDAI values. Similarly, it was observed that the DISQ values were higher in patients who had diarrhea (p<0.001), abdominal pain (p<0.001), oral aphthae (p=0.008) and mucus in the stool (p<0.001). For the Turkish validation of the DISQ, the cronbach's alpha value and the intraclass correlation coefficient was calculated as 0.70 and as 0.76, respectively (p<0.001). While, it was found a highly positive significant correlation between DISQ and BASDAI and BASFI (r= 0.432, p<0.001; r= 0.248, p=0.001, respectively); a highly negative significant correlation was found between DISQ and SF-36 (p<0.001).  There was no association between fecal calprotectin levels and BASDAI and DISQ values (p>0.05).
    Conclusion: We think that it would be appropriate to use the validated DISQ as a clinical equivalent of possible intestinal inflammation in SpA. However, more studies are needed to determine the cut-off value that indicates clinical relevance
    Key words: Spondyloarthritis, ankylosing spondylitis, inflammatory bowel disease, fecal calprotectin