Kekemeliği olan yetişkinlerin dikkat becerileri, kekemelik özellikleri ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between attention skills,stuttering characteristics and anxiety levels in adults WHOstutter
Yazar: MERVE AYDOĞUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN MÜGE TUNÇER
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Dikkat = Attention ; Dikkat yanlılığı = Attentional bias ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Kekemelik = Stuttering ; Seçici dikkat = Selective attention ; Stroop testi = Stroop test ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Günümüzde ç ok bileşenli bir konuşma bozukluğu olarak tanımlanan kekemeliği
etkileyen bilişsel, davranışsal ve emosyonel faktörlerin anlaşılması, kekemeliğin doğasını
anlamak için gereklidir. Bu araştırmanın amacı, kekemeliği olan yetişkin bireylerde
dikkat becerilerini değerlendirmek ve dikkat becerileri ile kekemelik sıklığı, kekemeliğe
yönelik psikososyal etkilenimler ve kaygı düzeyi ile arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu
amaç doğrultusunda, kekemeliği olan (n=50) ve yaşla cinsiyeti eşlenmiş akıcı konuşan
(n=50) yetişkin bireyler ç alışma ya dahil edilmiştir. Veri toplama süreci 'Katılımcı Bilgi
Toplama Formları, kekemelik sıklığı ö lçümü, Stroop testi TBAG formu, Emosyonel
Stroop testi, Kekemeliği Öz Değerlendirme Ölçeği ve Durumluk -Sürekli Kaygı Ölçeği"
kullanılarak yürütülmüştür. Veriler betimsel karşılaştırmalı ve ilişkisel bir model
kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizde SPSS 25 paket programı
kullanılmıştır. Bulgular, kekemeliği olan ve olmayan katılımcılar arasında Stroop testini
tamamlama süresi puanları açısından anlamlı farklılık olduğunu göstermiştir. Kekemeliği
olan katılımcıların kontrol grubuna kıyasla, emosyonel Stroop testinde yer alan genel
olarak tehdit yüklü ve kekemelik ilgili kelime bloklarına verdikleri tepki süreleri, nötr
kelimelere kıyasla anlamlı derecede uzamaktadır. Ayrıca, ç alışmada kekemeliği olan
yetişkinlerin durumluk kaygı skorlarının her iki alt dikkat becerisi ile ilişkili olduğu;
kekemelik sıklığının ise sadece odaklanmış/seçici dikkat ile bağlantılı olduğu bilgisine
ulaşılmıştır. Sonuç olarak, kekemeliği olan yetişkinlerin, akıcı konuşanlara kıyasla
odaklanmış/seçici dikkat becerileri performanslarının farklılaştığı ve tehdit edici
uyaranlara karşı dikkat yanlılığı sergiledikleri bulunmuştur. Bu ç alışma, kekemelikle
ilişkili bilişsel süreçlere ve emosyonel ö zelliklere ışık tutmaktadır.

Abstract:
Stuttering is currently described as multifactorial speech disorder. It is of critical
importance to identify cognitive, behavioral and emotional dimensions of stuttering for
comprehensive understanding of the nature of stuttering. The current research aims to
evaluate attention skills in adults with stuttering, and to investigate attentional skills in
relation to stuttering frequency, psychosocial influences and anxiety level. In line with
this objective, adults with stuttering (n=50) and age, sex matched fluent speakers (n=50)
were included in the study. Data collection process was conducted using 'Participant
Information Collection Forms, stuttering frequency measurement, Stroop test TBAG
form, Emotional Stroop test, The Wright and Ayre Stuttering Self-Rating Profile-TR and
State Trait Anxiety Inventory'. The data was analysed using a descriptive comparative
and correlational design. SPSS 25 package program was used for statistical analysis. The
results showed that there was a significant difference in task completion time scores of
Stroop task between the stuttering and non-stuttering adults. Compared to the control
group, adults with stuttering had longer reaction times to the threat-related and stuttering-
related words than the neutral words in the emotional Stroop task. In addition, state
anxiety scores of adults with stuttering were found to be associated with both of the
measured attention skills; and the frequency of stuttering was shown to be correlated only
with focused/selective attention. In conlusion, the findings revealed that adults with
stuttering differed from fluent speakers in terms of focused/selective attention skills, and
exhibited attentional bias towards threatening stimuli. This research sheds light on the
cognitive processes and emotional aspects associated with stuttering.