Ergenlerde benlik saygısı ve dini başa çıkma
Self-esteem and religious coping in adolescences
Yazar: ŞÜKRAN ÇEVİK DEMİR
Danışman: PROF. DR. HAYATİ HÖKELEKLİ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik saygısı = Self esteem ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Stres = Stress

Özet:
Bu araştırmada, ergenlik döneminde benlik saygısı ile dini başa çıkma arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu doğrultuda öncelikle çalışmanın ilk bölümünde, benlik saygısı, ergenlik dönemi benlik saygısı gelişimi, başa çıkma ve dini başa çıkma konuları teorik olarak ele alınmış, araştırmanın konusu, amacı ve önemi üzerinde durulmuştur.  Daha sonra ikinci bölümde araştırmanın yöntemine ve konuya ilişkin yapılan anket çalışmasından elde edilen analiz ve değerlendirmelere yer verilmiştir. 
Araştırma Bursa?daki 5 farklı ortaöğretim kurumunda öğrenim görmekte olan 578 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. ?Dindarlık Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Başa Çıkma ve Dini Başa Çıkma Ölçeği?nden oluşan anket formu, tesadüfi örneklem yolu ile seçilen gruba uygulanmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulguların analizi sırasında, t-testi, One way ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi gibi istatistiksel analiz teknikleri kullanılmıştır. Demografik değişkenler (cinsiyet, yaş, sosyo-ekonomik düzey, okul türü v.b.) ile dindarlık, benlik saygısı, başa çıkma ve dini başa çıkma arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık ve ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, dindarlık ile benlik saygısı arasında, negatif yönde anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Benlik saygısı ile dini başa çıkma ilişkisine yönelik olarak, benlik saygısı ile olumlu dini başa çıkma arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu, buna karşılık benlik saygısı ile olumsuz dini başa çıkma arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu, dolayısıyla benlik saygısı düzeyi düştükçe olumsuz dini başa çıkma etkinliklerine başvurma sıklığının arttığı ortaya konmuştur. Örneklem grubunun dindarlık düzeyi ile hem olumlu ve hem de olumsuz dini başa çıkma arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu; yani dindarlık düzeyi yükseldikçe hem olumlu hem de olumsuz dini başa çıkma tarzlarına başvurma düzeyinin de yükseldiği ortaya konmuştur.




Anahtar Sözcükler : Ergenlik Benlik Saygısı Stres ve Etkileri Başa Çıkma Dini Başa Çıkma Dindarlık

Abstract:
In this study, the relation between self-esteem and religious coping at the adolescence was examined. With this aim, in initial part of the study the subject of self- esteem, self- esteem development during adolescent, coping and religious coping were theoretically examined, the subject, aim and the significance of the study were stressed. In the second part, analysis of questionnaire related to the subject and method of the study were given.
The study was applied on 578 students studying in five different secondary schools in Bursa. Questionnaire formed with ?Religiosity Scale,  Rosenberg Self-esteem Scale, Coping and Religious Coping Scale? was applied to the participants with the method of random sampling.
In the analysis of findings, statistical analysis methods like t-test, One way ANOVA, Pearson Correlation Analysis were used. It was found that there is a significant difference and correlation between demographic variables (gender, age, socio-economic level, type of school, etc.) and religiousness, self-esteem, coping and religious coping. Furthermore, results showed that there is a negative significant difference between religiousness and self-esteem. When the relation between self-esteem and religious coping was considered, it was found that there is a positive significant relation between self-esteem and positive religious coping, on the other hand; there is a negative significant relation between self-esteem and negative religious coping, therefore it was obvious that as the level of self-esteem decreases, the frequency of applying negative religious coping activities increases. It was revealed that there is a positive significant relation between sampling groups? level of religiosity and both positive and negative religious coping; which indicated that as the level of religiosity increases, the level of practicing both positive and negative religious coping styles increases.



Key words: Adolescent Self-Esteem Stress and Its Effects  Coping Religious Coping Religiosity