Antidiyabetik etkili bitki çayı formülü geliştirilmesi
Development of a new herbal tea formulation with antidiabetic properties
Yazar: BEYZA SEMİZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ENGİN CELEP
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi ve Fitoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bitki çayı = Herbal tea ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Oleuropein = Oleuropein ; Zeytin yaprakları = Oli̇ve leafs

Özet:
Diyabet, eski çağlardan beri bilinen ve yaygın rastlanan kronik metabolik bir hastalıktır. Dünya Sağlık Örgütünün açıklamalarına göre önümüzdeki yıllarda insanların ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer alacağı öngörülmüştür. Türkiye'de de sıklıkla rastlanan diyabetli hasta sayısının toplam nüfusun %15'i kadar olduğu düşünülmektedir. Hastalık ömür boyu ilaç tedavisi gerektirdiğinden olası ilaçların olası yan etkileri ve yüksek maliyetli oluşu hastaların doğal tedavi yöntemleri arayışına girmesine sebep olmuştur. Hastaların doğal tedavi tercihleri incelendiğinde ise en çok bitki çayı tüketimine yöneldikleri görülmüştür. Antidiyabetik etkisiyle eski çağlardan günümüze kadar en yaygın kullanılan seçeneklerin başında zeytin yaprağı çayı gelmektedir. Fakat antidiyabetik etkisinden sorumlu olduğu düşünülen sekonder metabolitlerinden oleuropein bir sekoiridoit bileşik olduğu için acı tada sahiptir. Bu çalışmada zeytin yaprağı çayını bal ya da şeker ilavesi gerektirmeden diyabet hastaları tarafından rahatça tüketebilecek, yumuşak içimli bir şekle getirmek amaçlandı. Aynı zamanda antidiyabetik etkisini de kaybetmemesi göz önünde bulundurularak yapılan literatür çalışmaları sonucu zeytin yaprağı çayına; Seylan tarçını kabuğu, beyaz dut yaprağı, stevya yaprağı ve kurt üzümü meyvesi ilave edilerek 3 ayrı bitki çayı formülü oluşturuldu. Oluşturulan 3 ayrı karışık bitki çayı formülü ile tek drogdan oluşan zeytin yaprağı çayının fenolik içerik, antioksidan profil ve glikoz enzim inhibisyonları açısından in vitro deney çalışmaları yapılıp elde edilen veriler karşılaştırıldı. Sonuç olarak; antidiyabetik ve antioksidan etkisi bakımından zeytin yaprağı çayına yakın sayılabilecek değerlerde ölçüm sonuçları veren aynı zamanda diyabet hastalarının şeker ya da bal ilave etmek zorunda kalmadan rahatça tüketebileceği düşünülen yumuşak içimli bitki çayı formüllerine ulaşıldı.

Abstract:
Diabetes is a chronic metabolic disease known and common since ancient times. According to the statements of the World Health Organization, it is predicted that the disease will take the first place among the causes of death in the coming years. It is also thought that the number of patients with diabetes, which is also frequently encountered in Turkey, is about 15 % of the total population. Since the disease requires lifelong drug therapy, possible side effects and high cost of possible therapy have led patients to seek safer natural treatment methods. When the natural treatment preferences of the patients were examined, it was seen that the most preferred consuption way is drinking herbal tea. Olive leaf tea is one of the most widely used options since ancient times with its antidiabetic effect. However, oleuropein, one of its secondary metabolites, which is thought to be responsible for its antidiabetic effect, has a bitter taste since it is a secoiridoid compound. In this study, it was aimed to bring olive leaf tea into a soft-drinking form that can be easily consumed by diabetics without the need for honey or sugar addition. At the same time, considering that it does not lose its antidiabetic effect, as a result of the literature studies, olive leaf tea; cinnamon bark, white mulberry leaf, stevia leaf and goji berry were added to create 3 different herbal tea formulas. In vitro experimental studies were conducted in terms of phenolic content, antioxidant profile and glucose enzyme inhibitions of olive leaf tea consisting of 3 different mixed herbal tea formulas and a single drug, and the data obtained were compared. In conclusion, Soft-drinking herbal tea formulas, which give measurement results that can be considered close to olive leaf tea in terms of antidiabetic and antioxidant effect, and which are thought to be consumed comfortably by diabetic patients without having to add sugar or honey, have been reached.