Türkiye'de dini-muhafazakâr kesimin İstanbul Sözleşmesi'ne tepkilerinin analizi
Analysis of the religious-conservative community's reactions to the Istanbul Convention in Turkey
Yazar: MÜCAHİT YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SALİH AYDEMİR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: İstanbul Sözleşmesi = Istanbul Convention

Özet:
Günümüz dünyasında, kadının şiddete maruz kalma hususunda dezavantajlı bir noktada bulunduğu herkes tarafından bilinen ve farkında olunan bir durumdur. Öyle ki bu durum zenginlik, fakirlik; gelişmişlik, az gelişmişlik gibi sosyal statü veya uygarlık farkı gözetmeksizin hemen her toplumda karşılaşılan bir durumdur. Tarih boyunca birçok toplumda görülen kadınların ezilmişliği veya kadına karşı şiddet, modernleşmenin başları sayılabilecek 17 ve 18. yüzyıllardan itibaren tartışmalara konu olmaya başlamış ve neticesinde radikal feminizm olarak isimlendirilen keskin cinsiyet farklılığı tartışmaları ve hareketlerine kadar evirilmiştir. Bir yandan cinsiyet farklılığı tartışmaları ve hareketleri ortaya çıkarken diğer yandan da evrensel boyutta bilimsel çalışmalar ve siyasal kararlar ortaya çıkmaya başlamıştır. 2011 yılında ortaya konan İstanbul sözleşmesi bu tartışmalar üzerine ortaya çıkan ve önemli prensipler içeren bir sözleşme olmuştur. Bu sözleşmedeki önemli prensiplerden birisi de kadını şiddetten korumaktır. Sözleşme, başta Türkiye olmak üzere birçok Avrupa Konseyi ülkesi tarafından imzalanmıştır. Sözleşmenin imzalanmasının ardından bazı ülkelerde ve özellikle Türkiye'de muhafazakâr kesimin genel anlamda sözleşmeye karşı durduğu gözlemlenmiştir. Sözleşmeye karşı oluşan tepkilerle birlikte meydana gelen tartışmalar ülkelerin gündeminde geniş ve uzun süreli yer bulmuştur. Bu çalışma, muhafazakâr kesimlerin sözleşmeye karşı itirazlarını analiz etmek amacıyla oluşturulmuştur. Çalışmada yer alan dinî dernek/vakıfların/oluşum ve muhafazakâr şahsiyetlerin görüşleri bir araya getirilip kaynak tarama metoduyla ve din sosyolojisi bakış açısıyla detaylı analizler yapılmıştır. Çalışmanın sonuçları arasında muhafazakâr camianın; aile yapısına zarar verdiği, LGBT gruplarını desteklediği ve meşrulaştırdığı, şiddeti önlemede başarısız olduğu, bazı toplumsal değerleri hiçe saydığı ve benzeri birçok içeriğe sahip olduğu gerekçesiyle sözleşmeye tepki gösterdiği izlenmiştir. Sözleşmeyi destekleyen kesim tarafından muhafazakâr camianın dile getirdiği tepkilerin bazı konularda hatalı yorumlardan kaynaklandığı iddia edilmiştir. Bazı tepkiler ise iddia sahiplerince ortaya atılan farklı kaynaklardan referanslarla desteklenmiştir.

Abstract:
In today's world, it is a situation known and recognized by everyone that women are at a disadvantage in terms of being exposed to violence. So much so that this situation is encountered in almost every society, regardless of social status or civilization such as wealth, poverty, development, underdevelopment. The oppression of women or violence against women, which has been seen in many societies throughout history, has started to be the subject of debate since the 17th and 18th centuries, which can be considered the beginning of modernization, and as a result, it has evolved into sharp gender differences discussions and movements called radical feminism. On the one hand, gender differences debates and movements emerged, on the other hand, scientific studies and political decisions began to emerge on a universal scale. The Istanbul Convention, which was put forward in 2011, has been a convention that emerged on the basis of these discussions and contains important principles. One of the important principles in this convention is to protect women from violence. The Convention has been signed by many Council of Europe countries, first Turkey. After the signing of the convention, it was observed that in some countries and especially in Turkey, the conservative community generally stood against the convention. The debates that occurred with the reactions against the Convention have found a wide and long-term place on the agenda of the countries. This study was created to analyze the objections of the conservative community against the contract. The views of the religious associations/foundations and conservative personalities included in the study were brought together and detailed analyzes were made with the literature review method and the sociology of religion perspective. Among the results of the study, the conservative community; It was observed that the community reacted to the convention on the grounds that it damaged the family structure, supported and legitimizes LGBT groups, failed to prevent violence, disregarded some social values and had many similar contents. It has been claimed by the supporters of the Convention that the reactions of the conservative community stemmed from erroneous interpretations on some issues. Some reactions have been supported by references from different sources put forward by the claimants.