Toplu yemek üretimi yapan firmalarda çalışan beyaz ve mavi yaka personellerinin hijyen bilgi düzeyinin belirlenmesi
Investigation of hygiene knowledge levels of white and blue collar workers in the catering companies
Yazar: İCLAL AKTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YÜKSEL
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Amaç: İzmir ve çevre bölgelerde faaliyet gösteren toplu yemek üretimi yapan firmalarda çalışan beyaz ve mavi yaka personellerin hijyen bilgi düzeyinin belirlenerek elde edilen sonuçlara göre firmalardaki gıda güvenliği standartlarının iyileştirilmesi için gereken eğitim programlarının değerlendirilmesi, eğitim materyallerinin geliştirilmesi ve bunun sonucunda da personellerin bilinçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Ankette yer alacak çalışan personellerin belirlenmesinde "Evrenin Tümü Örnekleme Yöntemi" kullanılmıştır. Anket çalışmasına 109'ü kadın (%58), 80'si erkek (%42), 90'ı Beyaz Yaka 99'u Mavi Yaka olmak üzere toplamda 189 kişi katılmış olup anket Microsoft Office Forms üzerinden online olarak katılımcılara ulaştırılmıştır. Katılımcıların sorulara vermiş oldukları cevapların cinsiyetine, yaşına, eğitim durumuna, iş hayatındaki tecrübelerine, mesleki eğitim alıp almama durumuna, meslek gruplarına göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Katılımcılara 8 adet kişisel soru dışında Üçlü Likert Tipi 27 adet farklı önermeye cevap vermesi istenmiştir. Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde SPSS istatiksel analiz yöntemi kullanılmıştır.
Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre, demografik faktörlerin, örneğin yaş, cinsiyet ve meslek kategorisi, hijyen bilgi düzeylerine genel olarak etkisinin sınırlı olduğu görülmüştür. Ancak, çalışan beyaz yaka ve mavi yaka personellerin aldığı eğitimlerin ve iş deneyimlerinin hijyen bilgi düzeyleri üzerinde belirleyici bir özelliğe sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Katılımcılar arasında farklı eğitim seviyelerine ve gıda hijyen eğitimi alma ve almama durumlarına göre yapılan gruplandırmalarda anlamlı farklar bulunmuştur. Beyaz yakalı personellerin hijyen konusundaki farkındalığı, mavi yakalı personellere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Özellikle, gıda hijyen eğitimi almış olan katılımcıların, eğitim almamış olanlara göre daha yüksek hijyen bilgi düzeylerine sahip oldukları belirlenmiştir. Bununla birlikte, iş deneyimi arttıkça, çalışanların hijyen konusundaki bilgi düzeylerinin iyileştiği gözlemlenmiştir.
Sonuç: Toplu yemek üretimi yapan firmalarda çalışan beyaz yaka ve mavi yaka personellerin hijyen bilgi düzeylerinin arttırılması ve hijyen standartlarının yükseltilmesi için şirket içi eğitim programlarının önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Bu tür eğitimlerin düzenli olarak yapılması ve katılımcıların sürekli olarak bilgilendirilmesi, gıda güvenliği ve hijyen konularında daha sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturulmasına katkı sağlayabilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hijyen, Catering, Bilgi düzeyi, Eğitim, Gıda güvenliği

Abstract:
Purpose: The aim is to determine the hygiene knowledge levels of white-collar and blue-collar employees working in mass food production companies operating in Izmir and surrounding regions. Based on the results obtained, it is intended to evaluate the necessary training programs to improve food safety standards in these companies, develop training materials, and consequently raise awareness among the employees.
Method: The "Census Sampling Method" was used to determine the employees to be included in the survey. A total of 189 people participated in the survey, consisting of 109 women (58%) and 80 men (42%), with 90 being white-collar and 99 blue-collar employees. The survey was conducted online via Microsoft Office Forms. The responses provided by the participants were analyzed to see if they differed based on gender, age, education level, work experience, whether they received professional training, and occupational groups. In addition to 8 personal questions, participants were asked to respond to 27 different statements using a Three-Point Likert Scale. SPSS statistical analysis method was used to evaluate the survey results.
Findings: According to the results obtained, it was observed that demographic factors such as age, gender, and occupational category generally had a limited impact on hygiene knowledge levels. However, the training and work experience of white-collar and blue-collar employees were found to be decisive factors affecting their hygiene knowledge levels. Significant differences were found in groupings based on different education levels and whether the participants had received food hygiene training. White-collar employees were found to have higher awareness of hygiene compared to blue-collar employees. Specifically, participants who had received food hygiene training had higher hygiene knowledge levels compared to those who had not received such training. Additionally, it was observed that as work experience increased, the hygiene knowledge levels of employees improved.
Result: It has been observed that in-house training programs play an important role in increasing the hygiene knowledge levels of white-collar and blue-collar employees and raising hygiene standards in mass food production companies. Regularly conducting such training and continuously informing participants can contribute to creating a healthier working environment in terms of food safety and hygiene.

Key Words: Hygiene, Catering, Knowledge level, Education, Food safety