Alt ve üst ekstremiteye yönelik yapılan kuvvet çalışmalarının hormonal cevap üzerine etkisi
The effect of force studies on lower and upper extremities on hormonal response
Yazar: TEMEL CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARMAĞAN ŞAHİN KAFKAS
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Hormonlar = Hormones ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kaslar = Muscles ; Kuvvet antrenmanı = Strength training ; Sitokinler = Cytokines ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Amaç: Çalışma, Alt ve Üst Ekstremiteye Yönelik Yapılan Kuvvet Çalışmalarının hormonal cevap üzerine etkilerini araştırmayı amaçlamıştır.
 Materyal ve Metot: Çalışmaya yaş ortalaması 21.88±1.53 olan 9 gönüllü erkek katıldı. Gönüllülerin ilk hafta biyometrik ölçümleri alındı. Devamında 48'er saat arayla 2 farklı kuvvet egzersizi için alıştırma fazı uygulandı. 1 hafta ara verildikten sonra 1 MT belirlendi. Sonrasında 10 gün arayla alt ve üst ekstremiteye yönelik 3 farklı protokol uygulandı. 1. protokolde: Squat, 2. protokolde: Biceps Curl 'den oluşan alt ve üst ekstremiteye yönelik kuvvet egzersizleri 12 tekrar halinde 4 set olarak yapıldı. Kombinasyonları ise Squat (2x12) ve Biceps Curl (2x12) tekrar halinde 4 set olarak uygulandı. Algılanan zorluk derecesi için OMNI-RES skalası, DOMS değerlendirmesi için VAS uygulandı. Gönüllülerin kan numunelerinden CK, LDH, Testosteron, IGF-1 düzeyleri, protokol öncesi, protokol sonrası, 24. saat, 48. saat ve 72. saatler de olmak üzere 5 defa analiz edildi.
  Bulgular: Protokollerden zamansal değişimlerde; CK parametrelerinde 1. protokolde anlamlı farklar bulundu(p<0.05). LDH için 1. ve 2. Protokoller de anlamlı farklar bulundu. Testosteron parametrelerinde 1. ve 3. protokolde anlamlı farklar bulundu (p<0.05). IGF-1 parametrelerinde 1. ve 2. protokolde anlamlı farklar bulundu (p<0.005). Protokoller arası karşılaştırmalarda CK değerlerinin 1 protokolün ve 2. ve 3. protokole göre daha yüksek olduğu görüldü (p<0.05). LDH değerlerinin 1. protokolün diğer 2. ve 3.  protokole göre daha yüksek olduğu görüldü (p<0.05). Testosteron değerlerinin 1. protokolde diğer 2. ve 3. protokole göre daha yüksek olduğu görüldü (p<0.05). 
  Sonuç: Egzersize iştirak eden kas katılım oranının fazlalığı CK konsantrasyon seviyesini arttırabilir. Alt ekstremiteye yönelik olarak yapılan egzersizler daha fazla CK yükselmesine (24h) neden olabilir. Kombin olarak yapılan egzersizde CK düzeyini (48h) uzatabilir. Karma egzersizler testosteron artışına sebebiyet verebilir.  Kuvvet egzersizleri uygulamasında alt ve üst ekstremiteye yönelik kombin çalışmaların yapılmasının elde edilecek etkileri güçlendireceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ekstremite, Hormon, Kas Hasarı, Sitokin, Kreatin Kinaz

Abstract:
Purpose: The study aimed to investigate the effects of Strength Studies on Lower and Upper Extremities on hormonal response.
  Material and Method: Nine volunteer men with a mean age of 21.88 ± 1.53 participated in the study. Biometric measurements of the volunteers were taken in the first week. Afterwards, the exercise phase was applied for 2 different strength exercises at 48 hour intervals. After 1 week break, 1 MT was determined. Afterwards, 3 different protocols were applied for upper and lower extremities with an interval of 10 days. In the 1st protocol: Squat, in the 2nd protocol: Biceps Curl, the strength exercises for the upper and lower limbs were performed in 12 sets of 4 sets. The combinations were applied as 4 sets of squat (2x12) and biceps curl (2x12) again. OMNI-Res scale was applied for the perceived difficulty level and VAS was applied for DOMS evaluation. CK, LDH, Testosterone, IGF-1 levels from the blood samples of the volunteers were analyzed 5 times, before, immediately after the protocol, 24 hours, 48 hours and 72 hours.
Findings: In temporal changes from protocols; Significant differences were found in the 1st protocol in CK parameters (p <0.05). Significant differences were found in protocols 1 and 2 for LDH. There were significant differences in testosterone parameters in protocol 1 and 3 (p <0.05). There were significant differences in IGF-1 parameters in Protocol 1 and 2 (p <0.005). Comparison between protocols showed that CK values were higher than 1 protocol and 2 and 3 protocols (p <0.05). LDH values were higher than protocol 1 and protocol 3 (p <0.05). Testosterone values were higher in protocol 1 than in protocol 2 and 3 (p <0.05).
Conclusion: Excessive muscle participation rate participating in the exercise may increase the CK concentration level. Exercises for the lower extremity can cause more CK elevation (24h). It can prolong the CK level (48h) in combination exercise. Mixed exercises can cause an increase in testosterone. It is thought that doing combined exercises for upper and lower extremities will strengthen the effects to be obtained in the practice of force exercises.
  
Key words: Extremity, Hormone, Muscle Damage, Cytokine, Creatine Kinase