Türkiye'de göç politikalarında değişim, kurumsallaşma ve yaşanan sorunlar
Alteration in migration policies, institutionalization and issues experienced in Turkey
Yazar: ILGIN BARUT
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ŞAHİN GÜNGÖR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göç politikaları = Migration  policies ; Göç yönetimi = Migration management ; Göçler = Migrations ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
Göç konusu kısa ve uzun vadede Türkiye'nin temel meseleleri ve değişen öncelikleri arasında en önemli gündemlerinden birini oluşturmaktadır. Yakın dönemde göçlerin önemli ölçüde artış göstermesi, Avrupa Birliği uyum süreci ve özellikle 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun kabul edilmesiyle birlikte göç konusu kamu yönetimi disiplininin önemli çalışma alanlarından biri haline gelmeye başlamıştır. Bu konuda yapılan çalışmalarda -özellikle son dönemde- önemli bir artış gözlenmesine rağmen göç politikaları alanındaki değişimleri Cumhuriyet öncesi dönemle ilişkili bir şekilde ele alan, aynı anda mevcut göç politikalarındaki sorunları açıklayan, göçmen ve mültecilerin hak ve hizmetlerden ne ölçüde yararlanabildiklerini inceleyen yeterli bir çalışma örneği olduğu söylenemez. Bu nedenle çalışmada, Türkiye'deki göç politikalarının tarihsel süreçteki değişimi, kurumsallaşma ile ilişkili gelişmeler ve göç politikaları alanında gözlemlenen sorunlar araştırılmaktadır. Çalışmanın genel olarak amacı, göç politikalarının tarihsel süreçteki değişimini inceleyerek günümüz göç politikalarına dair bütüncül bir bakış açısı sunmaktır. 
Bu çerçevede birinci bölümde, çalışmaya temel oluşturacak bir arka plan geliştirmek amacıyla göçün kavram, teori ve politika boyutlarına odaklanılmıştır. İkinci bölümde, Geç Osmanlı Dönemi'nden 1980'lere uzanan süreçte göç örüntüleri, göç politikaları ve kurumsallaşmada meydana gelen değişim üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümün konusunu 1980'lerden itibaren göç örüntülerinde ve buna bağlı olarak göç politikalarında nasıl bir değişim gerçekleştiği sorusu oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde, öncelikle göç yönetiminde ve kurumsallaşmada yeni dönemde meydana gelen değişiklikler ve bu alanda faaliyetlerde bulunan aktörlerin rolleri ele alınarak göç yönetim sisteminin ayrıntılı bir incelemesi yapılmaktadır. Ardından göç politikaları alanında öne çıkan sorunların neler olduğu araştırılmakta ve belirlenen sorunlara yönelik bazı çözüm önerileri sunulmaktadır. Sonuç olarak, göçle ilgili politikaların ve kurumsallaşmanın son döneme özgü olmadığı, bu alana ilişkin politikalarda çeşitli içsel ve dışsal dinamiklere bağlı olarak tarihsel süreçte önemli değişiklikler yaşandığı ve göç politikaları alanının bazı sorunları ihtiva ettiği vurgulanmıştır.

Abstract:
The issue of migration is amongst the agendas of utmost importance with respect to the fundamental issues and altering priorities of Turkey in the short and the long term. Following the significant increase in migrations in the recent time, European Union harmonization process and particularly the enactment of the Law on Foreigners and International Protection Law No. 6458, the issue of migration has become one of the significant fields of study of the public administration discipline. Although a significant increase in the studies, particularly during the recent period, conducted in this regard is observed, it is not feasible to be utter that sufficient number of studies are available addressing the alterations and changes within the field of migration policies associated with the pre-Republic period, while explaining the issues in the current applicable migration policies and scrutinizing and reviewing to what extent the immigrants and asylum seekers benefit from the rights and services. Therefore, the alteration of the migration policies in Turkey within the historical process, developments and improvements associated with the institutionalization and the issues observed within the field of migration policies are examined and researched in this study. The overall objective of the study is to review the alteration of migration policies within the historical process and present a holistic perspective with respect to the migration policies of our times. 
In this context, the first part of the study focuses on the concept, theory and policy aspects of the migration for the purpose of developing a background to serve as the basis of the study. The second part of the study addresses the alterations and changes occurred in the migration patterns, migration policies and institutionalization within the processes starting from the Late Ottoman Period extending towards the 1980s. The subject of the third part is comprised of the alterations in the migration patterns and accordingly the migration policies since the 1980s. Forth part aims to review in detail the migration management system by addressing the alterations occurred in the new period in the migration management and institutionalization at the outset and the roles of actors operating and engaging in activities within this field. Subsequently, the issues becoming prominent within the field of migration are examined and certain solution proposals are presented for the issues identified. Consequently, it is emphasized that the policies on the migration and the institutionalization are not specific to the recent period, significant alterations and changes have been experienced within the historical process based on the various internal and external dynamics in the policies related to this field and the fields of migration policy include certain issues and challenges.