Yapay sinir ağları kullanılarak yüz ifadesi tanıma
Facial expression recognition using artificial neural networks
Yazar: İREM ÇAKIL
Danışman: DOÇ. DR. AYBARS UĞUR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Görüntü iyileştirme = Image enhancement ; Görüntü işleme = Image processing ; Görüntü işleme-bilgisayarlı = Image processing-computer assisted ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Yüz bulma = Face detection ; Yüz görüntüsü = Face image ; Yüz ifadesi = Facial expressions ; Yüz tanıma = Face recognition ; Örüntü tanıma = Pattern recognition

Özet:
Bu tezde, Yapay Zeka tekniklerinden biri olan Yapay Sinir Ağları kullanılarak, ?Yüz İfadesi Tanıma? konusu üzerinde çalışılmıştır. İnsan ? bilgisayar etkileşiminin gerekli olduğu sistemlerde yaygın olarak kullanılan yüz ifadesi tanıma işlemi, farklı teknikler kullanılarak gerçekleştirilmekte ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte değişim göstermektedir.Bu çalışmada, yüz ifadesi tanıyan bir model ve MATLAB ortamında bir yazılım geliştirilmiştir. Görüntü işleme tekniklerinin yardımıyla, yüz görüntüleri üzerinde yapay sinir ağları ile matematiksel olarak işlem yapılmakta ve yüz ifadesi bulunmaktadır. Yüz ifadesi bulma işleminde, yüzün özniteliklerinden olan ağız bölgesi üzerinde araştırma yapılmış, ağız şeklinin durumuna göre kişinin sahip olduğu ifade tespit edilmiştir. 7 farklı yüz ifadesi (korku, kızgınlık, reddetme, sevinç, nötr, üzüntü, şaşırma) üzerinde durulmuştur.Yüz ifadeleri olarak gri tonlamalı, bilgisayarda oluşturulmuş görüntüler seçilmiştir. Yüz ifadelerinin analizi için görüntülerden kesilen ağız şekilleri siyah- beyaz formata dönüştürülerek veritabanı oluşturulmuştur. 7 farklı ifade için 10'ar tane ağız görüntüsü hazırlanmış ve deneysel çalışma yapıldıktan sonra, elde edilen sonuçlar sunularak tartışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, researches are made on the subject of ?Facial Expression Recognition? using Artificial Neural Networks, one of an Artificial Intelligence technique. The process of facial expression recognition used widely in systems requiring human-computer interaction, is implemented using different techniques and changes by technological developments.In this study, a face expression recognition model is developed and a software is implemented in MATLAB programming environment. By the help of image processing techniques, mathematical operations are done on face images using artificial neural networks and face expression is found as a result. During the process of getting face expression result, researches are done on the mouth area which is a facial feature and the expression of person is established according to the state of mouth shape. 7 different face expressions (fear, anger, disgust, happiness, neutral, sadness, surprise) were elaborated.Gray scaled, computer generated images were chosen as facial expressions. Mouth shapes cropped from images were converted into black&white format for the analysis of facial expressions and a database was created. Ten mouth images each for 7 different expressions were prepared and after the experimental work, obtained results were presented and discussed.