Okul çağındaki pediatrik nörolojik hastalarda sağlıkla ilgili yaşam kalitesini değerlendirmede kullanılan EQ-5D-Y(euroqol five- dimensional questionnaire, youth version) ölçeğinin geçerlik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability study of the EQ-5D-Y(euroqol five- dimensional questionnaire, youth version)  scale used to assess health-related quality of life in school-age pediatric neurological patients
Yazar: NESLİHAN PARS
Danışman: PROF. DR. DİDEM KARADİBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Fizyoterapi Ana Bilim Dalı / Kardiyopulmoner Fizyoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Pediatri = Pediatrics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışma, okul çağı dönemindeki nörolojik bozukluğu olan çocuklarda EuroQol Grubu tarafından geliştirilen ve çeşitli dillere çevrilmiş, klinik çalışmalarda kullanılan Euroqol Five- Dimensional Questionnaire, Youth Version (EQ-5D-Y) yaşam kalitesi ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğini incelemek amacıyla yapıldı.
     Metodolojik tipte olan araştırmanın evrenini İzmir ili içerisindeki çeşitli Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde ve Fizik Tedavi Merkezlerine devam etmekte olan, yaşları 8-18 arasında değişen, pediatrik nörolojik hastalığı olan toplam 27 çocuk oluşturdu. EQ-5D-Y ölçeğinin Türkçe versiyonu için gerekli izinler alındı. Katılımcıların demografik ve klinik bilgileri veri kayıt formuna kaydedildi. Motor fonksiyon düzeyi Kaba Motor Fonksiyon Sınıflama Sistemi ve Brooke Alt Ekstremite Fonksiyonel Sınıflandırması ile belirlendi. EQ -5D-Y ve Pediatrik Yaşam Kalitesi Envanteri (PedsQL) katılımcılar tarafından doldurulması istendi. Test tekrar test için EQ-5D-Y ölçeği 7-21 gün sonra tekrar uygulandı.
      Ölçeğin test-tekrar test analizinde indeks kısmı için Gwet AC2 analizi kullanıldı. Hareket; öz-bakım; olağan aktiviteler ve ağrı / rahatsızlık alt boyutlarının kıyaslama seviyesi önemli, endişe / depresyon alt boyutunun kıyaslama seviyesi ise orta seviye olarak bulundu. EQ-5D-Y VAS için test-tekrar test analizleri ise intraclass correlation yöntemi ile belirlendi. Korelasyon katsayısı 0,47(%95 güven aralığı: 0,12-0,72) bulundu, bu iki VAS skorları arasında zayıf bir uyum olduğunu gösterdi. EQ-5D-Y ölçeği ve PedsQL ölçekleri arasındaki korelasyon Spearman Korelasyonu ile incelendi. Buna göre; Hareket edebilme başlığında zayıf, Kişisel bakım yapma başlığında orta, Olağan etkinlikleri yapma alt başlığında zayıf, Endişeli, üzgün veya mutsuz hissetme başlığında ise orta düzeyde ilişkisi bulundu (p<0,05). Ağrı veya rahatsızlık hissetme başlığı ve EQ-VAS toplam skoru (p :0,17) ile PedsQL'nin toplam skoru arasında herhangi bir ilişki bulunmadı (p>0,05).
      Bu sonuçlara göre, EQ-5D-Y yaşam kalitesi ölçeği okul çağındaki nörolojik hastalığı olan çocuklarda yaşam kalitesini ölçmek için güvenilir fakat geçerli değildir. Pediatrik nörolojik hastalarda kullanılabilecek bir ölçek olarak yorumlamak için örneklem büyüklüğünün daha fazla olduğu çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The study was conducted to examine the validity and reliability of the Turkish version of the EQ-5D-Y quality of life scale, developed by the EuroQol Group and translated into various languages and used in clinical studies, in school-age children with neurological disorders.
      The population of the methodological study consisted of a total of 27 children with pediatric neurological diseases, aged between 8-18, who were attending various Special Education and Rehabilitation Centers and Physical Therapy Centers in Izmir. .Necessary permissions were obtained for the Turkish version of the EQ-5D-Y scale. Demographic and clinical information of the participants were recorded in the data recording form. Motor function level was determined by Gross Motor Classification System  and Brooke Lower Extremity Functional Classification. EQ-5D-Y and PedsQl scales were asked to be filled in by the participants. For test-retest, the EQ-5D-Y scale was administered again after 7-21 days.
       Gwet AC2 analysis was used for the index part in the test-retest analysis of the scale. Movement; self-care; The comparison level of the usual activities and pain/discomfort sub-dimensions was found to be significant, while the comparison level of the anxiety/depression sub-dimension was found to be moderate. EQ-VAS test-retest analyzes were determined by the intraclass correlation method. The correlation coefficient was found to be 0.47(95% confidence interval: 0.12-0.72), indicating a poor agreement between the two VAS scores. The correlation between the EQ-5D-Y scale and PedsQl scales was examined with Spearman Correlation. According to this; It was found to be weak in the sub-heading of being able to move, moderate in the subheading of personal care, weak in the sub-heading of performing normal activities, and moderate in the sub-heading of feeling anxious, sad or unhappy (p<0.05). There was no relationship between the heading of feeling pain or discomfort and the EQ-VAS total score (p:0.17) and the total score of PedsQL (p>0.05).
     According to these results, the EQ-5D-Y quality of life scale is reliable but not valid for measuring quality of life in school-age children with neurological diseases. Studies with larger sample sizes are needed to interpret it as a scale that can be used in pediatric neurological patients.