Major depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu ve panik bozukluğundaki duygu düzenleme güçlüklerine mizaç-karakter özelliklerinin ve anksiyete duyarlılığının etkisi
The effects of temperament- personality characteristics and anxiety sensitivity on emotion regulation difficulties in major depressive disorder, generalized anxiety disorder and panic disorder
Yazar: MEHMET KAVURMA
Danışman: PROF. DR. TUNÇ ALKIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Depresyon = Depression ; Duygu = Emotion ; Duygu hayatı = Affect ; Kişilik = Personality ; Mizaç = Temperament ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Araştırmalar anksiyete ve depresyonun gelişmesinde hem mizaç hem de çevresel etkenlerin üzerinde durmaktadır. Çalışmamızın amacı anksiyete ve depresyon belirtileri üzerine üç özel değişkenin (duygu düzenleme güçlüğü, mizaç-karakter özellikleri, anksiyete duyarlılığı) aracılık ettiği mekanizmaların değerlendirilmesidir. 
Yöntem: Çalışmamıza DSM-IV tanı ölçütlerine göre major depresif bozukluk (MDB), yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) ve panik bozukluğu (PB) tanılarıyla psikiyatri polikliniğine başvuran 178 gönüllü katılmıştır. Tanılar SCID-I ile konulmuştur. Hastalığın varlığını ve şiddetini değerlendirmek amacıyla ayrıca Hamilton Depresyon ve Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçekleri kullanılmıştır. Tüm katılımcılar Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ADİ-3) ve Mizaç Karakter Envanteri (MKE) ile değerlendirilmiştir. Hastalar MDB (n=47), YAB (n=44), PB (n=41) ve sağlıklı kontrol (n=46) olmak üzere dört grupta değerlendirilmiştir.
Bulgular: MDB, YAB ve PB gruplarında DDGÖ toplam ve farkındalık dışındaki tüm alt ölçek puanları istatistiksel olarak birbirine benzer ve kontrol grubundan yüksek saptanmıştır. Ayrıca ADİ-3 toplam ve tüm alt ölçeklerinin hasta gruplarında, kontrol grubunda yüksek saptanmıştır. MDB, YAB ve PB'de daha önceki çalışmalara benzer şekilde, mizaç boyutlarından "zaradan kaçınma" puanları yüksek, "yenilik arayışı" puanları düşük; karakter boyutlarından "kendini yönetme, işbirliği yapma" ve "kendini aşma" puanları düşük olarak saptanmıştır. Ek olarak mizaç boyutlarından "sebat etme", hasta grupları ve sağlıklı kontrol arasında benzer olduğu; "ödül bağımlılığı"nın YAB, PB ve SK grupları arasında eşit olduğu ve MDB'den yüksek olduğu gösterilmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda hasta gruplarında sağlıklı kontrollere göre duygu düzenlemekte belirgin güçlük yaşadıkları ve anksiyete duyarlılıklarının yüksek olduğu saptanmıştır. Hasta gruplarında saptanan yüksek zarardan kaçınma, düşük yenilik arayışı mizaçları ve düşük kendini yönetme karakter boyutları birlikteliğinin internalizan bozukluklarının çekirdek kişilik patolojisi olduğu düşünülmüştür. Genel olarak, sonuçlar önceki araştırmalarınkiyle uyumludur ve duygu düzenleme güçlüğü kullanımına destek olacak yeni bakış açıları sunmaktadır. Çalışmamızın en önemli özelliği PB'da duygu düzenleme güçlüğünü araştıran, mizaç-karakter özellikleri ve anksiyete duyarlılığı ile karşılaştıran bildiğimiz ilk çalışma olmasıdır.

Anahtar kelimeler: Duygu düzenleme güçlüğü, anksiyete duyarlılığı, mizaç-karakter envanteri.

Abstract:
Aim: Recent studies have underlined the effects of both temperamental and environmental factors on anxiety and depression. The aim of this study was to assess the mechanisms mediated by three specific variables (emotional dysregulation, temperamental-personality characteristics, anxiety sensitivity) on anxiety and depressive symptoms. 
Method: A total of 178 volunteers that had referred to the adult psychiatry unit diagnosed with major depressive disorder (MDD), generalized anxiety disorder (GAD) and panic disorder (PD) by using DSM-IV diagnostic criteria were recruited. The diagnoses were determined through SCID-I. Hamilton Depression and Hamilton Anxiety Rating Scales were used to determine the severity of the disorders. All participants were assessed via Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS),  Anxiety Sensitivity Index-3 (ASI-3) and Temparament Character Inventory (TCI). Patients were divided and assessed in 4 groups as major depressive disorder (n=47), generalized anxiety disorder (n=44), panic disorder  (n=41) and healthy controls (n=46). 
Results: All subscale scores other than DERS total scores and awareness subscale scores were similarly found to be statistically higher than the control group scores in MDD, GAD and PD groups. Additionally, total score and all subscale ASI-3 scores were also found to be higher in all patient groups compared to healthy controls. Similar to what was found in previous studies regarding temparamental dimensions; harm avoidance scores were found to be higher and novelty seeking scores were lower in MDD, GAD and PD while self directedness, cooperativeness and self transcendence scores were found to be lower. In addition, as an other dimension of temperament, persistence scores were similar regarding patients and control group as reward dependence scores were equal between GAD, PD and healthy controls while higher compared to the scores in MDD.
Conclusion: In our study, it was found that patient groups had much more difficulties in regulating their emotions as well as having higher anxiety sensitivity compared to healthy controls. The combination of high harm avoidance, low novelty seeking and low self directedness dimensions might reflect the core personality pathology regarding internalizing disorders. In general, our results were consistent with the results of previous studies and our study is believed to present novel perspectives that may support the utilization of difficulties in emotion regulation. The most important feature of our study might arise from the fact that, to our knowledge, this is the first study that assessed emotion regulation difficulties in PD as well as comparing it with temperament- character properties and anxiety sensitivity. 

Keywords: Difficulty in emotion regulation, anxiety sensitivity, temperament-character inventory