Alzheimer hastalığında idrar 8-ohdg düzeyleri ve serum paraoksonaz aktivitesi
Urinary 8-hyooxyoeoxyguanozine levels ano serum paraoxonase activity in patients with alzheimer's oisease
Yazar: OĞUZHAN ZENGİ
Danışman: PROF. DR. DOĞAN YÜCEL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: DNA = DNA ; Demans = Dementia

Özet:
ALZHEİMER HASTALIĞINDA İDRAR 8-HİDROKSİDEOKSİGUANOZİN
DÜZEYLERİ ve SERUM PARAOKSONAZ AKTİVİTESİ
Bu çalışmada Alzheimer tanısı konulmuş 21 hastanın idrar 8-hidroksi-2-deoksiguanozin/Kreatinin oranı (8-OHdG/Kreatinin), serum paraoksonaz (PON1) aktivitesi, PON1/HDL-kolesterol oranı, ayrıca serum kolesterol, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol ve trigliserit düzeyleri yaş ve cinsiyet olarak benzer 21 sağlıklı kontrolden elde edilen değerlerle karşılaştırıldı. 8-OHdG/Kreatinin oranları hasta grubunda (115 ± 228 pmol/mol) kontrol grubuna göre (9,3 ± 10 pmol/mol) yüksekti (p=0.045). İdrar serbest 8-OHdG konsantrasyonları da hasta grubunda (129 ± 141 nmol/L) kontrollere göre (25 ± 37,1 nmol/L) yüksek bulundu (p=0.003). Serum PON1 aktivitesi hasta grubunda (94 ± 14 U/L) kontrollere göre (104 ± 13 U/L) düşüktü (p=0.023). PON1/HDL-kolesterol oranı hasta grubunda (80 ± 21.7 U/L) kontrollere göre (87.7 ± 24 U/L) düşük olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Hasta ve kontrol gruplarının serum kolesterol, HDL- kolesterol, trigliserit ve LDL-kolesterol düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Yaptığımız korelasyon çalışmasında 8- OHdG/Kreatinin ile LDL-kolesterol arasında negatif korelasyon bulundu (r=- 0.359; p=0.021). Katı faz ekstraksiyonu yapılmış idrar örneklerinde 8-OHdG düzeyini HPLC-ECD (Elektrokimyasal dedektörlü yüksek basınçlı likid kromatografi) yöntemiyle ölçtük. Yöntemin performans özelliklerini saptadık.
Tekrarlanabilirlik çalışmalarında çalışma içi %VK'ları düşük ve yüksek 8- OHdG içeren idrar örneklerinde sırasıyla %9.3 ve %5.04 (n=11), günler arasında ise %16.54 ve %3.39 (n=12) idi. Doğrusallık çalışmasında yöntemin 700 nmol/L'ye kadar lineer olduğu, alt belirleme sınırının ise 0.28 nmol/L olduğu saptandı. Sağlama çalışmasında ortalama %R %97.7 olarak bulundu.
PON1 ölçümünde manuel kolorimetrik bir yöntem biyokimya analizörüne uygulandı. Çalışma içi %VK'ları düşük ve yüksek PON1 aktivitesi içeren serum havuzlarında sırasıyla %1.84 ve %0.79 (n=21), günler arasında ise %1.72 ve %2.38 idi (n=18). Yöntemin alt belirleme sınırı 4.8 U/L olarak bulundu. Sonuçlar AH'ında oksidatif DNA hasarının belirlenmesinde 8-OHdG düzeyinin kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca düşük serum PON1 aktivitesi de AH'nda oksidatif hasar artışını göstermesi açısından önemlidir.
Kullandığımız analiz yöntemlerinin performans özellikleri klinik laboratuvar açısından yeterlidir.
Anahtar sözcükler: Alzheimer hastalığı, demans, 8-hidroksideoksiguanozin, paraoksonaz, DNA hasarı, HPLC-ECD

Abstract:
ABSTRACT
URİNARY 8-HYD0XYDE0XYGUAN0ZINE LEVELS AND SERUM
PARAOXONASE ACTIVITY İN PATIENTS WITH ALZHEIMER'S DISEASE
İn this study, urinary 8-hydroxyguanosine/Creatinine ratio (8- OhdG/Creatinine) and serum paraoxonase (PON1) activity and PON1/HDL- cholesterol ratio were measured in patients with Alzheimer's disease (n=21).
Additionally, serum cholesterol, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, and triglycerides levels were determined. AH the analytes were also measured in 21 age- and sex matched healthy Controls. 8-OhdG/Creatinine ratio was significantly increased in patients when compared with Controls (115 ± 228 pmol/mol and 9,3 ± 10 pmol/mol, respectively; p=0.045). Urinary free 8- OHdG concentrations of patients were also significantly higher than those of Controls (129 ± 141 nmol/L and 25 ± 37,1 nmol/L, respectively; p=0.003).
Serum PON1 activity was decreased in patient group as compared with control group (94 ± 14 U/L and 104 ± 13 U/L, respectively; p=0.023).
PON1/HDL-cholesterol ratio of patient group was also decreased when compared to control group, but the difference betvveen the groups was not statistically significant (p>0.05). There were no statistically significant differences between the groups for the concentrations of cholesterol, HDL- cholesterol, LDL-cholesterol and triglycerides (p>0.05). Correlation analysis of the analytes shovved a significant correlatin only betvveen 8- OhdG/Creatinine ratio and LDL-cholesterol (r=-0.359; p=0.021). Urinary 8- OgdG concentrations were measured by a HPLC-ECD technique after solid phase extraction of urine samples. Performance characteristics of the method used were determined. Within-run imprecision of the lovv- and high- level urine samples vvere 9.3% and 5.04% (n=11), and betvveen-day imprecision values of the same pools vvere 16.54% and 3.39% (n=12), respectively. The method was linear up to 700 nmol/L concentration of 8- OHdG and the detection limit of the method vvas 0.28 nmol/L of 8- OhdG. The mean recovery (%R) of the method vvas 97.7%. A manual colorimetric method for PON1 activity vvas applicated to a chemistry analyzer.
Within-run imprecision of two serum pools containing lovv- and high-level of PON1 activity vvere 1.84% and 0.79%, respectively (n=21); and betvveen-day imprecision of the pools vvere 1.72 % and 2.38%, respectively (n=18). The results shovv that 8-OhdG level can be used for the determination of oxidative DNA damage in Alzheimer's disease. Additionally, decreased serum PON1 activity may be an indicator of increased oxidative damage.
Performance characteristics of the methods used are sufficient for clinical laboratories.
Key vvords: Alzheimer's disease, dementia, 8-hydroxydeoxyguanosine, paraoxonase, DNA damage, HPLC-ECD