Madde kullanım öyküsü olan mahkumların EGO durumları ve çocukluk dönemi açısından incelenmesi
Investi̇gati̇on ego states and chi̇ldhood deci̇si̇ons of pri̇soners wi̇th A hi̇story of substance abuse
Yazar: EMEL TORUN
Danışman: PROF. DR. YUSUF ALPER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Kuramsal olarak Transaksiyonel Analiz Kuramına dayanan bu çalışmada madde kullanım öyküsü olan ve olmayan yetişkin erkek mahkumların ego durumları ve çocukluk dönemi kararları karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir.Transaksiyonel Analiz kuramı çocukluk döneminin, özellikle de anne ve babayla olan ilişkilerin, kişinin hayatının şekillenmesinde oldukça etkili olduğu ve yaşanmakta olan hayatın ana hatlarının daha çocukken çizildiği görüşünü savunmaktadır. Bu yönüyle çalışmamız, madde kullanımını önleyici rehberlik hizmeti olarak aile içi iletişimin öneminin vurgulanması yönünden önemli bilimsel katkılar sağlamayı hedeflemiştir. Ayrıca bu çalışmayla alana; cezaevi örnekleminde madde bağımlılığı ile ilgili çalışmaların sayısının az olması ve ego durumu ve çocukluk dönemi kararlarını inceleyen çalışma bulunmaması nedeniyle yeni bilgiler sağlanması hedeflenmiştir.
Araştırma örneklemini madde kullanım öyküsü olan 100 mahkum ve madde kullanım öyküsü olmayan 100 mahkum olmak üzere 18 yaş ve üzeri toplam 200 yetişkin mahkum oluşturmaktadır. Araştırmada demografik bilgiler Sosyo-demografik anket, çocukluk dönemi kararları Çocukluk Dönemi Kararları Ölçeği (ÇODKÖ), ego durumları ise Ego-Durumları Ölçeği (EGDÖ) ile değerlendirilmiştir. Kuramsal olarak Eric Berne (1978) tarafından geliştirilmiş olan Transaksiyonel Analiz'e temellendirilmiş iki ölçek de Varan ve Öztan (2007) tarafından geliştirilerek, güvenirlik ve geçerliği gösterilmiştir. 	
Çalışma grubu İzmir 2 No'lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan yetişkin erkek hükümlü ve tutuklulardan oluşturulmuş ve cinsiyet değişkeni sabit tutulmuştur. Madde kullanım öyküsü olan mahkumların yaş ortalaması 31, madde kullanımı olmayan mahkumların yaş ortalaması 37 olup yaş aralığı 18-73 arasında değişmektedir. Elde edilen veriler  bekarların evlilere oranla daha çok madde kullandığını göstermiştir. Eğitim düzeyinin madde kullanımında çok da etkili bir faktör olmadığı saptanmıştır. Aylık geliri düşük olan kişilerin madde kullanmaya daha fazla eğilimli oldukları bulunmuştur.
Araştırmadan elde edilen bulgular madde kullanım öyküsü olan  mahkumların madde kullanımı olmayan mahkumlardan çocukluk dönemi kararları ve ego durumları açısından farklılaştıklarını göstermiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, çocukluk kararlarını ölçen 18 alt ölçeğin 10'unda madde kullanımı olan katılımcılar madde kullanımı olmayanlardan anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar elde etmişlerdir. Madde kullanım öyküsü olan mahkumların özellikle "var olmamalıyım", "büyümemeliyim-doğal", "bir yere varmamalıyım", "yakın olmamalıyım", "sağlıklı olmamalıyım" ve "hiçir şey yapmamalıyım" alt ölçeklerinde madde kullanım öyküsü olmayan mahkumlardan dikkat çekici şekilde farklılaşmışlardır. Araştırmada ego durumları ile ilgili bulgular madde kullanımı olan mahkumların "Eleştirel ebeveyn", "İsyankar çocuk", "Doğal çocuk" ego durumlarını daha fazla kullandıkları, "Yetişkin", "Bakımveren ebeveyn" ve "Uyumlu Çocuk" ego durumlarını madde kullanımı olmayan mahkumlardan daha az kullandıkları saptanmıştır.
	
	Araştırmada, madde kullanım öyküsü olan mahkumlar çocukluk döneminde kendilerini daha "isyankar", daha "öfkeli" ve daha "üzgün" olarak değerlendirirken, madde kullanım öyküsü olmayan mahkumlar ise, kendilerini daha "neşeli", daha "uslu", daha "mutlu" olarak değerlendirmişlerdir. Elde edilen bulgular madde kullanımı olan kişilerin çocukluk döneminde daha olumsuz anne-baba tutumlarına maruz kaldıklarını ve daha olumsuz duygular yaşadıklarını göstermektedir.


Anahtar Kelimeler :Madde kullanımı; mahkum ; ego durumları; çocukluk dönemi kararları

Abstract:
In  this study, is based on Transactional Analysis theory,  adult male prisinors who have the history of substances abuse and no have the history of substance abuse were compared in terms of "ego states" and "childhood decisions". Transactional Analysis theory defends that of childhood, especially the relationship with the mother and father, is very effective in shaping the lives and the view that drawn the outlines of life being lived as a child. This study aims important scientific contribution with being a guidance in precluding  substance abuse to emphasizing the importance of communication within the family.
The sample of the study consisted of 100 prisinors with a history of substance abuse and 100 no history of substance abuse prisinors, adding up to a total of 200  aged 18 and older respondents. Demographics, early childhood decissions and ego-states of the subjects were evaluated with the Demographic survey, the Childhood Decisions Scale (CDS) and the Ego-States Scale (ESS). Based on Transactional Analysis developed by Berne (1978) both scales were developed by Varan and Öztan (2007) and were shown to be reliable and valid tools.
Study group is formed adult male prisinors and  detainees staying in in İzmir No:2 T Type Closed Prison Agency and gender  variable is kept constant. The average age of the prisinors with a history of substance abuse 31, the average age of the no history of substance abuse prisinors was found to be 37 and ranged from 18 to 73 age range. The obtained data shows that bachelors use substance more than the married. It is found that  the level of education is not a very effective factor about using substance. It's seen that people whose monthly income is low are  more prone to substance use.  
The findings of this study revealed that prisoners  who use substances differ from  non-substance use prisoners in terms of childhood decisions and ego states. According to the findings of the study, substance use prisoners scored significantly higher on 10 of the 18 subscales that assess childhood decisions. Prisoners who use substance differed from non-substance use prisoners on especially "Don't Exist", "Don't Grow up- Free", "Don't make it", "Don't be close", "Don't be healthy" and"Don't Do Anything" subscales of the CDS. Findings related to the ego-states showed that substance use prisoners dependents behave more in the "Controlling Parents", "Immature Child" and "Spontaneous Child" ego-states and respond much less from the "Adult", "Nurturing Parents" and "Adapted Child" ego-states as compared to the  non-substance use prisoners.
In this study substance use prisoners in evaluating themselves more "aggressive", more "rebellious" and more "sad,"  non-substance use prisoners  evaluate themselves as more "happy", more "well-behaved (quiet)" and more "joyful". The findings suggest that people who use substances were exposed to  more negative parental attitudes of during childhood and negative emotions they lived.

Key Words :Substance abuse; prisoner; ego states; childhood decisions