Geleneksel kırsal yerleşmelerin korunması için bir yöntem önerisi: Ankara ili Beypazarı ilçesi Karaşar mahallesi
A model proposal for conversation of rural settlements: Case study of Karaşar neighborhood of Beypazari district of Ankara province
Yazar: ESRA GİRGİN
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GEDİZ URAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal miras kavramını; yapılı ve doğal çevrenin oluşturduğu kültürel peyzaj, kırsal yaşama ilişkin sosyal ve ekonomik faaliyetler ile somut ve somut olmayan kültürel mirasın oluşturduğu yere özgü değerler bütünü olarak tanımlamak mümkündür.    Günümüzde kırsal mirasa konu yerleşimler; sanayi, turizm, tarım-toprak-su politikaları, nüfus hareketleri, çağdaş olanakların yoksunluğu, kültürel çözünme gibi etkenlerden dolayı kırsal kimliklerini kaybetmektedir. Çalışmada; düşünsel, kavramsal çerçevenin oluşturulması için kırsala ilişkin kavramlar tanımlanmış, ulusal, uluslararası çerçevede kırsal yerleşmelerin korunmasına ilişkin çalışmalar incelenmiştir. Bu kavramsal çerçeveye dayanarak kırsal yerleşmelerin belgelenmesi ve kültür varlığı değerlerinin saptanarak sürdürülebilir korunmaları için öneri bir yönetim planı geliştirilmiştir. Bu koruma yöntemi, tez kapsamında örneklem alan olarak seçilen Ankara İli, Beypazarı İlçesi, Karaşar Mahallesi'nde uygulanmıştır. Karaşar Mahallesi'nin fiziksel, sosyal, ekonomik özellikleri ile çevre yerleşimler tanımlanmış ve yerleşimin kültürel ve sosyal değerleri ortaya konmuştur.  Yerleşmenin fiziksel, sosyal ve yasal analizleri yapılmış, analizler sonucu elde edilen bulgulara dayanarak koruma politikaları oluşturulmuş ve koruma politikaları doğrultusunda korumaya ilişkin eylemler tanımlanmıştır. Sonuç bölümünde ise öneri koruma yönteminin Karaşar Mahallesi benzeri kırsal yerleşimler için uygulanabilirliği değerlendirilmiştir.

Abstract:
The concept of rural heritage can be defined as the collection of the cultural landscape created by the constructed and natural areas, the social and economic activities related to the rural life, and the indigenous values created by the tangible and intangible cultural heritage. Nowadays, the settlements considered as rural heritage lose their associated characteristics due to various factors, including industry, tourism, agriculture-land-water policies, population movements, cultural corruption as well as the lack of modern opportunities. In the present study, the concepts related to rural were defined, and both the national and international studies on the protection of rural settlements were assessed to draw the intellectual and conceptual framework. Based on this framework, a management plan was proposed for the documentation and the sustainable protection of the rural settlements by identifying the associated cultural values. The proposed plan was implemented in the Karaşar neighborhood of Beypazarı District of Ankara Province as the selected sample for this study. Accordingly, the physical, social, economic characteristics of Karaşar, along with its neighboring settlements were identified and the respective cultural and social values were presented. Additionally, the physical, social, and legal analyses were made to inform the development of the protection plan, and specific recommendations for actions were created correspondingly. The applicability of the proposed site management plan in similar rural settlements was discussed in the results section.