Artvin/Yusufeli/Erenköy topraklarının ve yörede kullanılan çiftlik gübrelerinin bazı özelliklerinin laboratuvar ve sera denemeleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of some properties of Artvin/Yusufeli/Erenköy soils and farm fertiliziers used in the region by laboratory and greenhouse trails
Yazar: PINAR BAŞIBÜYÜK
Danışman: PROF. DR. NESRİN YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Artvin-Yusufeli = Artvin-Yusufeli ; Toprak analizi = Soil analysis ; Toprak verimliliği = Soil fertility ; Çiftlik gübresi = Farmyard manure

Özet:
Amaç: Tarım alanlarının sürdürülebilirliği, doğru tarım uygulamaları ve girdilerle sağlanabilir. Çalışmanın amacı; Artvin/Yusufeli Erenköy köyü tarım alanlarınının bazı fiziksel kimyasal özelliklerini ve yörede yaygın olarak kullanılan hayvan gübrelerinin bazı özelliklerini laboratuvar ve sera denemesi ile değerlendirmektir.
Yöntem: Çalıma alanında, 26 farklı noktadan, bitki kök derinliğinden alınan toprak örneklerinin ve yörede yaygın olarak kullanılan hayvan gübresi (8 adet fermente olmuş ve fermente olmamış büyükbaş ve küçükbaş hayvan gübresi) örneklerinin bazı fiziksel ve kimyasal analizleri yapılmış, ayrıca, toprak örneklerine ilave edilen farklı özellikteki hayvan gübrelerinin (fermente olmuş büyükbaş ve küçükbaş hayvan gübresi) sera-saksı denemesi koşullarında bitki gelişmesi, bitki kuru ağırlığı ve azot beslenmesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Sera-saksı çalışması , tam şansa bağlı deneme desenine göre 200'er g toprak içeren saksılara ağırlık esasına göre %5'lik fermente olmuş büyükbaş hayvan (inek) ve küçükbaş (keçi) gübresi 3 tekerürlü uygulanarak çavdar (Secale cereale L.) bitkisinin Aslım-95 çeşidinde besin elementi noksanlık belirtileri belirinceye kadar (3 hafta) yürütülmüştür. 
Bulgular: Bulgulara göre, toprakların pH değeri hafif alkalin, EC çok az tuzlu ve kireç orta düzeyde, organik madde içeriği çok fazladır. Mg, K, toplam azot ve inorganik azot (NH4 ve NO3) içerikleri fazla düzeyde, Na içeriği normal düzeyde, Ca ve P içerikleri yeterli düzeydedir. Mikro element içerikleri Mn, Fe, Cu yeterli düzeyde ve Zn fazla düzeydedir. Tekstür sınıfının ise, kumlu tın ve kumlu-killi-tın olduğu tespit edilmiştir. Hayvan gübresi örneklerinin pH düzeyi orta alkalin, EC çok az tuzlu ile tuzlu, organik madde içeriklerinin yüksek (40-84) olduğu , nem içerikleri ise ortalama %4,51 düzeydedir.
Sonuçlar : Çiftlik gübresi makro besin element içerikleri K, Ca, Mg fazla, P yetersiz ve Na normal düzeydedir. Çiftlik gübresi mikro besin elementi içerikleri Mn, Fe, Cu ve Zn fazla düzeydedir. Sera denemesi sonrası, bitki örneklerinin toplam azot içerikleri kontrol bitkide, küçükbaş ve büyükbaş hayvan gübresi uygulanmış örneklerde fazla düzeydedir. Bitki kuru ağırlıkları miktarları sırasıyla ortalama kontrol bitki kuru ağırlığı 1,66 gsaksı-1, küçükbaş hayvan gübresi uygulanmış bitki kuru ağırlığı 1,51 gsaksı-1 ve büyükbaş hayvan gübresi uygulanmış bitki kuru ağırlığı 1,61gsaksı-1'dır. Bitki örnekleri arasında kuru ağırlıklar değişkenlik göstermekle birlikte gübre uygulanan bitkilerin kuru ağırlıkları kontrol bitki kuru ağırlığına göre artış göstermiştir. Araştırma bulgularına göre, fermente olmuş büyükbaş ve küçükbaş hayvan gübresi uygulaması bitki özellikleri üzerinde (f<0,001) önemli etkiye sahiptir.

Abstract:
Purpose: The sustainability of agricultural soils can be ensured with appropriate agricultural practices and inputs. This study was aimed to evaluate physical and chemical characteristics of agricultural soils and farm manures of Artvin/Yusufeli Erenköy village. 
Method; Soil samples were collected from 26 different fields at plant-root depth, and 8 fermented and unfermented cow and goat manures were used in the study.  In addition, the effect of farm manures on plant growth, plant dry weight and nitrogen content were determined with pot experiment under greenhouseconditions. 200 g of soil mixed with 5% weight fermented cow, goat manure was put into the pots, and the experiment was carried out until nutrient deficiency symptoms appeared in Aslım-95 cultivar of rye (Secale cereale L.). The experimental design was completely randomized design with 3 replications.
Findings: According to the findings, the soils are slightly alkaline,  slightly salty, having  moderate level of limehigh amounts of organic matter. Mg, K, total nitrogen and inorganic nitrogen (NH4 and NO3) contents were between low and very high, Na content is at a normal level, and Ca and P contents are sufficient. Micro element contents of Mn, Fe, and Cu are at a sufficient level and Zn was in excess amounts. Soil texture is sandy-loam and sandy-clay-loam. On the other hand, the pH level of the farm manure samples are moderately alkaline, having slightly salt, and the organic matter content is high (40-84%). 
Results:  The macronutrient contents of farm manure are high for K, Ca and Mg, insufficient for P and optimum for Na. The micronutrient content (Mn, Fe, Cu and Zn) of farm manure is high. After the greenhouse experiment, the total nitrogen content of the plant samples was higher in the control plant and the samples applied with cow and goat manure. The average control plant dry weight was 1.66 g pot-1, the plant dry weight with farm manure was 1.51 g pot-1, and the plant dry weight with cattle manure was 1.61 g pot-1. Although the dry matter weights of the plant samples varied, the dry weights of the fertilizer applied to the plants increased compared to the control plant dry weight. According to the research findings, while the application of fermented cow and goat manure was found to be statistically has a significant effect on other soil and plant properties (F < 0.001)