Kronik boyun ağrılı hastalarda fizik tedavi modalitelerinin klinik ve yaşam kalitesi üzerine etkinliği
Effectiveness of physical medicine modalities on clinical signs and life quality in chronic neck pain
Yazar: MUHAMMED ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY ŞAHİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Boyun = Neck ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Sıcaklık = Temperature ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kronik boyun ağrılı hastalarda fizik tedavi modaliteleri (SP,US,TENS) ile egzersiz ve medikal tedavi kullanımının; sadece egzersiz ve medikal tedavi kullanımı ile etkinlik açısından karşılaştırılmasını değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç-Yöntem: Bu çalışma prospektif-kontrollü çalışma olarak dizayn edildi. Çalışmaya Eylül 2011 - Haziran 2014 döneminde, fakültemiz polikliniklerine boyunda ağrı ve hareketlerde kısıtlılık gibi şikayetlerle başvuran, yapılan klinik değerlendirme sonucunda servikal strain, servikal diskopati, servikal spondiloz (SS) ve servikal bölge miyofasyal ağrı sendromu tanısı konulan 80 hasta alındı. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Tedavi grubuna 2 hafta süreyle, toplamda 10 seans SP, US ve TENS' ten oluşna fizik tedavi modaliteleri uygulandı. Hastalara 30 dakika süre ile sıcak paket uygulaması, 5 dakika süre ile 1,5 watt/cm² dozunda devamlı ultrason ve 30 dakika süre ile konvansiyonel TENS uygulandı. Her iki gruptaki hastalara; servikal bölgenin istirahat pozisyonu ve günlük yaşam aktiveteleri açısından bilgilendirme yapıldı ve ev egzersiz programı verildi. Yine her iki gruba medikal tedavi olarak lüzum halinde analjezik tedavisi verildi. Hastalar tedavi öncesinde, tedavi sonrasında ve 3. ay kontrolde VAS  (Vizüel Analog Skala), boyun eklem hareket açıklıkları ölçümü, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve SF-36  (The MOS 36-item short-form health survey) kullanılarak değerlendirildi. 
Bulgular: Her iki grupta da VAS, boyun eklem hareket açıklıkları (EHA), SF-36 alt parametreleri ve Beck Depresyon ölçeği verilerinde tedavi sonrasında anlamlı düzelme tespit ettik (p<0.01). 3. ay kontrollerinde tedavi grubunda mevcut verilerde düzelme devam ederken, kontrol grubunda şikayetlerde kısmi geri dönüş olduğu görüldü. VAS değerinde tedavi grubunda tedavi öncesine göre tedavi sonrası ve 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı azalma mevcuttu (p<0.01). Kontrol grubunda ise VAS değerinde tedavi öncesine göre tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı azalma varken (p<0.01), 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı artma mevcuttu (p<0.01). Boyun EHA kısıtlılık dağılımlarında tedavi grubunda tedavi öncesine göre tedavi sonrası ve 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı düzelme mevcuttu (p<0.01). Kontrol grubunda ise boyun EHA kısıtlılık dağılımlarında tedavi öncesine göre tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı düzelme varken (p<0.01), 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı artma mevcuttu (p<0.01). SF-36 alt parametrelerinde tedavi grubunda tedavi öncesine göre tedavi sonrası ve 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı düzelme mevcuttu (p<0.01). Kontrol grubunda ise SF-36 alt parametrelerinde tedavi öncesine göre tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı düzelme varken (p<0.01), 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı kötüye dönüş mevcuttu (p<0.01). Beck Depresyon ölçeği skorunda tedavi grubunda tedavi öncesine göre tedavi sonrası ve 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı azalma mevcuttu (p<0.01). Kontrol grubunda ise Beck Depresyon ölçeği skorunda tedavi öncesine göre tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı azalma varken (p<0.01), 3. ayda istatistiksel olarak anlamlı artma mevcuttu (p<0.01). 
Gruplar karşılaştırıldığında tedavi öncesi ve tedavi sonrası VAS skoru, SF-36 alt parametreleri ve BDÖ skoru değerlerinin ortalaması açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır (p>0.05). 3. ay kontrolünde aynı skor değerlerinde tedavi grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır (p<0.01) 
VAS, SF-36'nın alt parametrelerinden fiziksel rol güçlüğü ve boyun eklem hareket açıklığı ölçümlerinden boyun fleksiyon kısıtlılığı dağılım yüzdelerinin analizinde grup etkisi anlamlı iken (p<0.001), diğer tüm ölçümlerde istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p>0.05).  Bu durum verilerin çoğunda grupların homojen dağılım gösterdiği anlamına gelmektedir. Tedavinin etkinliğinin tespiti amacıyla yapılan VAS, boyun eklem hareket açıklıkları, SF-36 ve Beck Depresyon ölçeği değerlendirmelerinde zaman etkisi ve özellikle grup zaman etkileşiminin istatistiksel açıdan anlamlı olması tedavi grubunun etkili olduğunu göstermesi bakımından önemlidir (p<0.001).
Sonuç: Egzersiz ve medikal tedaviye eklenen SP, US ve TENS gibi fizk tedavi modaliteleri tedavi sonrasında ağrı ve dizabilite üzerine etkin bir tedavidir. Bu etkinliği 3. ay kontrolünde de devam ettirmektedir. Ayrıca duygu-durum ve yaşam kalitesi üzerine de benzer olumlu etkiler görülmüştür. Medikal tedavi ve egzersizin tedavi sonrasında olumlu etkileri varken 3. ay kontrollerinde etkinliği azalmaktadır. Kronik boyun ağrılı hastalarda fizik tedavi modalitelerinin bu etkileri nedeniyle tedavinin parçası olması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to compare the efficacy of physical medicine modalities, exercise and medical therapy with; only exercise and medical therapy on symptoms and life quality for chronic neck pain. 
Materials-Methods: This study was designed as prospective-controlled trial. Study was carried out in September 2011-June 2014 period. We included 80 cervical strain, cervikal discopathy, cervical spondilosis and chronic myofasial pain syndrome patients who complain about neck pain, and limited cervical movement. Chronic neck pain diagnosis was confirmed by clinical evaluation. Patients were assigned in two groups randomly. Treatment group recieved HP, US, TENS treatment in addition. HP, US and TENS treatment was applied ten sessions  (five sessions/week). Hot pack treatment was applied in 20 minutes. Ultrasound treatment was applied with 1,5 watt/ cm² dose and continuous type in 10 minutes. TENS treatment was applied with conventional type in 30 minutes. Both group of patients were informed about cervical region rest position and daily health activities. And both groups received home-based exercises program and analgesic medical treatment if it is necessary. Evaluations of patients were performed before and after treatment and at the third month follow up. VAS  (Visual Analogue Scale), cervical range of motion, Beck Depression Scale (BDS), and SF-36  (short form-36) were used in evaluations.

Results: In both groups there is significant improvement in VAS, servical range of motion (ROM), SF 36 and Beck depression inventory scores after treatment (p<0.01). In treathment group significant improvement was seen on third month follow up. But in control group significant improvement was not seen on third month. In treatment group there is significant decrement in VAS after treatment and in 3 months later control (p<0.01). In control group there was significant decrement in VAS after treatment (p<0.01), but significant increment was seen on third month (p<0.01). In treatment group there is significant improvement in servical ROM limitations after treatment and in 3 months later control (p<0.01). In control group there was significant improvement in servical ROM limitations after treatment (p<0.01), but significant increment was seen on third month (p<0.01). In treatment group there is significant improvement in SF-36 parameters after treatment and in 3 months later control (p<0.01). In control group there was significant improvement in SF-36 parameters after treatment (p<0.01), but significant bad news were seen on third month (p<0.01). In treatment group there is significant decrement in Beck depression inventory scores after treatment and in 3 months later control (p<0.01). In control group there was significant decrement in Beck depression inventory scores after treatment (p<0.01), but significant increment was seen on third month (p<0.01).
There is no significant difference between groups for VAS, SF-36 parameters and Beck depression inventory scores before and after treatment (p>0.05). These scores are significantly better in treatment group in third month as well (p<0.01).  
In both groups the statistically significant improvement is detected about group effect  in VAS, servikal ROM (flexion), role limitations due to physical health in SF-36 after treatment and third month follow up (p<0.001). And statistically significant improvement is not detected in other measurement parameters (p>0.05). This situation means groups prove that homojen distribution. In treatment group there is significant improvement in VAS, servical ROM, SF 36 and Beck depression inventory scores about time effect and especially group-time interaction (p<0.001).  
 Conclusion: Medical treatment and exercise with HP, US and TENS therapy was effective on both pain and disability during the treatment. This improvement keep on third month follow up. Also same improvement was seen on mood and life qualty. Exercise has better effects on after treatment, but these goods effects decrease on third month follow up. So we think physical medicine modalities should be used in chronic neck pain with disability.