Yeşil alanların kentsel yaşam kalitesine etkisinin Bolu kentinde irdelenmesi
The investigation of the effects of green areas to the quality of urban life case of the city of Bolu
Yazar: KÜBRA COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ZEKİ DEMİR
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Yaşam kalitesi, insanların içinde yaşadıkları çevreden ve yaşam koşullarından duydukları memnuniyet derecesini ifade eden bir kavramdır. Çeşitli meslekler tarafından ele alınan kentsel yaşam kalitesinin peyzaj mimarlığı mesleği açısından en önemli bileşenleri yeşil alanlardır. Yeşil alanlar; kentleşmenin hızlandığı günümüzde yaşanılabilir bir çevre, yüksek yaşam kalitesi ve sağlıklı bir kent oluşumunu sağlayan en önemli unsurlardan biridir. Yapılan araştırmalar, kentsel yeşil alanların yeterli olduğu yerlerde kişilerin yaşam kalitesinin, üretkenliğinin ve verimliliğinin de yüksek olduğunu göstermiştir. Bu çalışma kapsamında, yeşil alanlar, yaşam kalitesi ve çalışma alanıyla ilgili literatür çalışmaları yapılmıştır. Yeşil alanların, Bolu kent merkezi içerisinde mevcut durumu analiz edilerek değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Bolu ili; belediye sınırları içerisindeki 43 mahalle dikkate alınmış ve çocuk oyun alanları mahalle parkları içerisinde yer aldığı için bir bütün olarak hesaplanmıştır. Mahalle bazında yapılan araştırma sonucunda belediye sınırları içerisinde 146 adet park tespit edilmiştir. Bolu kent merkezinde kişi başına düşen yeşil alan miktarı 2,79 m2 olarak saptanmış ve 02.09.1999 tarih ve 23804 sayılı resmi gazetede yayınlanan "İmar Planı Değişikliği"nde belirtilmiş 3,5 m2 (1,5 m2/kişi çocuk oyun alanı, 2 m2/kişi mahalle parkı) aktif yeşil alan standardı ile karşılaştırıldığında yetersiz olduğu bulunmuştur. Çalışmanın temel amacı; Bolu kentinin farklı özelliğe sahip mahallelerindeki yeşil alanların kullanıcı beklentilerinin ve memnuniyet derecelerinin belirlenmesidir. Bunun için seçilen Damgacıoğlu, Alpagut Mahalle Parkı 1 ve Muhtarlar Parklarında 400 adet anket çalışması yapılmıştır. Kent halkının demografik özellikleri, sosyal ilişkileri ve yeşil alan kullanım özellikleri anket uygulaması ile ortaya konulmuştur. Katılımcıların büyük bir kısmı kent içi ve çevresindeki yeşil alanların kentsel yaşam kalitesine olumlu etkilere sahip olduğunu belirtmiştir. Bolu'da kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesi için mevcut yeşil alan varlığının korunmasına, iyileştirilmesine, altyapı bakımından geliştirilmesine ve kişi başına düşen yeşil alan miktarının ülke standartlarına ulaşabilmesi için de sistemli bir şekilde yeni alanların planlanmasına dikkat çekilmiştir.

Abstract:
Quality of life is a concept that expresses the degree of satisfaction of people's living conditions and the environment they live in. The most important component of the quality of urban life, which is handled by various professions, in terms of landscape architecture profession are green areas. Green areas are one of the most important elements that provide a livable environment, high quality of life and a healthy city formation in today's speed of urbanization. The distribution of the green spaces as well as their sufficiency in terms of size, systematic planning of their functional and aesthetic qualities are crucial. Research has shown that the quality of life, productivity and efficiency of people are high in areas where urban green areas are sufficient. In the scope of this research, literature studies related to the green areas, quality of life and study areas were conducted. Green areas has been evaluated by analyzing the current situation in Bolu city center. In this context, Bolu province; 43 districts within the municipal boundaries has been taken into consideration and children's playgrounds has been calculated as a whole with the neighborhood parks because they are located within. As a result of the research conducted on the neighborhood basis, 146 parks were identified within the boundaries of the municipality. The amount of green space per person in the city center of Bolu was determined as 2.79 m2 and it was found to be insufficient compared to the 3.5 m2 (1.5 m2/person children's playground, 2 m2/person neighborhood park) active green area standard specified in "Revisions of Master Plan" published in the official newspaper dated 02.09.1999 and numbered 23804. The main purpose of the study is to determine the user expectations and satisfaction levels of the green areas in neighborhoods with different characteristics of Bolu city. For this purpose, 400 surveys were conducted in selected Damgacıoğlu, Alpagut Neighborhood Park 1 and Muhtarlar Parks. Demographic characteristics, social relations and green area usage characteristics of the urban population were determined by questionnaire application. Most of the participants have stated that the green areas in the city and its surroundings have positive effects on urban quality of life. In order to improve the quality of urban life in Bolu, attention should be drawn to the preservation and improvement of the existing green area of the city, its infrastructure development and it is pointed out that new areas must be planned systematically to be able reach the country standards of green area amount per person.