Cemil Kavukçu'nun "Çalınmayan Gün" adlı öyküsünde cümleler arası anlam ilişkileri /
Yazar: ÖZLEM KESER
Danışman: DOÇ. DR. KERİME ÜSTÜNOVA
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlam = Meaning ; Cümle = Sentence ; Cümle yapısı = Sentence structure ; Dilbilgisi = Grammar ; Hikaye = Story ; Kavukçu, Cemil = Kavukçu, Cemil

Özet:
1950'li yıllarda yapısalcılık akımıyla birlikte artık dil göstergelerden oluşan birsistem olarak görülmeye başlanmış ve dille ilgili yapılan çalışmalarda dil birimlerininbirbirleriyle girdikleri ilişkilere bakılır olmuştur. Böylece tüm dil birimlerininanlamlarını bir bütün içinde kazandıkları savunulmuştur. Yine cümlenin artık eksiksizönermeye ulaşmada yetersiz kaldığı, tam ve net yargı bildirmediği kabul edilmiştir.Bunedenle dil çalışmalarında cümlelerin tek başına değil de diğer cümlelerle beraberincelenmesi uygun görülmüştür. Ayrıca tüm dil birimlerinin gösteren ve gösterilenyanlarının olduğu ve iletişimin dil birimlerinin gösterilen yanlarıyla kurulduğu kabuledilmiştir. Dil birimlerinin, gösteren yanı sese, yazıya dökülmüş biçimsel, somut;gösterilen yanı ise anlamla ilgili soyut yanıdır. Bu çalışmanın amacı da iletişimin dilbirimlerinin anlamsal yanlarıyla kurulduğunu kanıtlamaktır. Bu amaçla CemilKAVUKÇU'nun Çalınamayan Gün adlı öyküsü seçilmiş ve öyküdeki tüm cümlelerarasındaki anlamsal ilişkiler bulunmuştur. Böylece aralarında kişi, zaman, mekanortaklığı; sebep-sonuç ilişkisi vb. olan cümlelerin bir bütün oluşturduğu görülmüş ve bubütüne de CBB denmiştir. Sonuç olarak bütünün (CBB) oluşmasında tek başınacümleler arasındaki anlamsal ilişkilerin yeterli olduğu ve cümleler arasındaki anlamilişkilerinin bittiği yerde hemen CBB'nin kapandığı, ardından farklı bir CBB'ninaçıldığı görüldü. Bu sonuç diğer dil birimleri için genellenirse anlamın bittiği yerde, dilbiriminin de görevinin bittiği söylenebilir.Anahtar SözcüklerCümleden büyük birlik Derin yapı GöstergeMini mikro metin Yüzey yapı

Abstract:
In 1950?s, language has been accepted as a system which is formed by signs withstructuralism from now on and in language researches, the relations between languageunits have been considered. Thus; that all language units have completely gained theirmeanings has been defended. Moreover it is accepted that the sentence isn?t sufficientanymore to reach the complete proposition, and it doesn?t tell a complete and clearlawsuit (conviction). For this reason, it had been favorable to examine with othersentences instead of examining them alone. Moreover, ıt has been accepted thatsignifier and signified sides of all language units have been existed and communicationhas been constructed with signified sides of language units. Language units?signifierside is sound, written type, formal and concrete; signified side is abstract side concernedwith meaning.The aim of this research is to prove that communication is constructed with themeaning sides of language units. By this aim, ?Çalınamayan Gün? of CemilKAVUKÇU has been chosen and meaning relations between all sentences in the storyhave been found. Thus; the sentences which have got a personal, periodic and residenceparthership, and a relation between the reason and the result form an integrity. Thename of this integrity is CBB. Finally, it has been seen that only meaning relationsbetween sentences is enough to become whole and when meaning relations betweensentences become end, immediately CBB (major unit than sentence) has closed, thendifferent major unit than sentence (CBB) has opened. It can be said that in this result, ifit is generalized for other language units, if the meaning ends, the duty of language unitends.Key WordsMajor unit than sentence Deep structure signMini micro text Surface structure