Ülkemiz ana ürün koşulları için geliştirilen mısır (Zea mays L.) hat ve melezlerinde kalıtım parametrelerinin incelenmesi
Determination of inheritance parameters in maize (Zea mays L.) lines and hybri̇ds developed for our country main product conditions
Yazar: MUSTAFA UYSAL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SOYLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ülkemiz ana ürün koşulları için uygun mısır hat ve melezlerinde verim ve verim unsurlarında kalıtım parametrelerinin belirlenmesi için Bursa'da 12 adet kendilenmiş mısır hattı (10 x 2) 2016 yılında line x tester (çoklu dizi analiz) yöntemine göre melezlemeler yapılmıştır. Elde edilen 20 melez kombinasyonu ve 12 hat 2017 yılında Tesadüfi Bloklar Deneme desenine göre 2 tekerrürlü olarak yetiştirilmiştir. Araştırmada yer alan hat ve melezlerde çiçeklenme süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçan uzunluğu, tane koçan oranı, bin tane ağırlığı, hasatta tane nemi ve tane verimi özellikleri incelenmiştir. Yapılan istatistiki analizler popülasyonda araştırılan özellikler bakımında önemli varyasyonlar olduğunu göstermiştir. 
Araştırmada incelenen özelliklerde eklemeli olmayan gen etkilerinin söz konusu olduğu belirtilebilir. Melez popülasyonda incelenen özelliklerin tamamında üstün dominantlık belirlenmiştir.
Tane verimi için GKK değerleri incelendiğinde BZM-21, BZM-23, BZM-26, hatları en uygun anaç izlenimini vermişlerdir. Tane verimi özelliğinde ÖKK değeri incelendiğinde BZM-24xFRMo 17, BZM-28xFRMo 17, BZM-30xFRMo 17, BZM-24xFRB 73, BZM-28xFRB 73, BZM-30xFRB 73 melezleri öne çıkmıştır.
Heterosis değerleri denemeye konu melez kombinasyonların tamamında önemli ve pozitif değerler alımış olup, denemeye konu genotipler çiçeklenme gün sayısı karakteri dışındaki özelliklerin tamamında önemli ve pozitif heterobeltiosis değerlerine sahip olmuşlardır.  En yüksek heterosis ve heterobeltiosis değerleri %208.37 ve %427.94 ile tane veriminden elde edilmiştir.

Abstract:
In 2016, 12 inbred maize lines (10 x 2) were crossed according to the line x tester (multiple sequence analysis) method in Bursa in order to determine the inheritance parameters in yield and yield components of maize lines and hybrids suitable for the main product conditions of our country. 20 hybrid combinations and 12 lines were grown in 2017 with 2 replications according to Random Blocks Experimental Design. Flowering time, plant height, first cob height, cob length, grain cob ratio, thousand grain weight, grain moisture in harvest and grain yield characteristics were investigated in the lines and hybrids. Statistical analysis showed significant variations in the characteristics of the population investigated.
It can be stated that there are non-additive gene effects in the properties examined in the research. In the hybrid population, all of the traits examined had superior dominance.
When GKK values were examined for grain yield, BZM-21, BZM-23, BZM-26, lines gave the most appropriate rootstock impression. When the grain yield properties were analyzed, the BZM-24 x FRMo 17, BZM-28 x FRMo 17, BZM-30 x FRMo 17, BZM-24 x FRB 73, BZM-28 x FRB 73, BZM-30 x FRB 73 hybrids were prominent. .
Heterosis values were taken as important and positive values in all hybrid combinations tested and genotypes subject to trial had significant and positive heterobeltiosis values in all features except flowering number of days. The highest heterosis and heterobeltiosis values were obtained from grain yield with 208.37% and 427.94%.