Şanlıurfa Agro-Gap Önder çiftçi Danışmanlık Derneğinin tarımsal yayım çalışmaları ve etkisinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
A research on Şanliurfa Agro-Gap leader farmers Consulting Association agricultural extension works and evaluation of its impact on farmers
Yazar: MÜSLÜM ÖZER
Danışman: DOÇ.DR. YAŞAR AKTAŞ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ŞANLIURFA AGRO-GAP ÖNDER ÇİFTÇİ DANIŞMANLIK DERNEĞİ'NİNTARIMSAL YAYIM ÇALIŞMALARI VE ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİÜZERİNE BİR ARAŞTIRMAMüslüm ÖZERÖZET1986 yılında Alman Tarım Birliği (DLG) ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)işbirliği ile Tekirdağ ilinde başlatılan ve GAP Bölgesinde (Şanlıurfa), özellikle sulamayaaçılan alanlarda benzer bir yapının oluşturulması amacıyla, 10.02.2000 tarihinde ŞanlıurfaMerkez'de Agro-GAP Önder Çiftçi Danışmanlık Derneği (Agro-GAP ÖÇDD) kurulmuştur.Agro-GAP ÖÇDD'nin Şanlıurfa Merkez, Harran ve Akçakale köylerinde bulunanüyelerinden, üyesi bulunan köylerdeki üye olmayan üreticilerden ve hiç üyesi bulunmayanköylerdeki üreticilerden, gayeli örnekleme yöntemi ile belirlenen, toplam 60 köy ve 145denek ile yüz yüze anket yoluyla veriler 2005 yılı içinde toplanmış ve bu veriler analizedilmiştir. Amaç; dizgelerarası yayım modelinden yararlanılarak Agro-GAP ÖÇDD'nintarımsal yayım çalışmaları, başarısı ve etkisi değerlendirilmiştir.Araştırma bulgularına göre, Agro-GAP ÖÇDD'ne üye olan üreticiler, üye olmayanüreticilere oranla daha genç olup, % 45.71'i 40 yaşın altında ve verimlilik çağındadır. Üyeüreticilerin eğitim düzeyleri daha yüksek özellikle % 28.57'si lise ve % 45.71'i iseyüksekokul mezunudur. Üyelerin, % 71.43'i 250 dekardan daha büyük tarımsal işletmeyesahip oldukları tespit edilmiştir. Üye üreticilerin % 40'ı ikinci ürün yetiştirdiği, yeni ürünyetiştirilmesi (denemesi) yaptığı, bunun yanında hayvansal üretim yapmaya başladığı, % 60'ıtohum, % 48.57'si gübre, % 60'ı tarımsal ilaç kullanımında, % 45.71'i sulama yaparken dahabilinçli/tasarruflu kullandığı ve gelirlerinde % 20'ye kadar bir artış olduğu saptanmıştır.Dernek üyesi üreticilerin, % 68.57'si her ekimden önce toprak tahlili yaptırdığı, % 42.86'sıişletmesinde kayıt/defter tuttuğu ve % 80'ni ise, tarımsal yayım çalışmalarına (kısa süreliseminer, tarla günleri ve tarımsal fuarlar vb.) katıldığı, % 100'ü işletmesini geliştirmek için,değişik (Tarım kuruluşları % 5.71, Agro-GAP ÖÇDD % 62.86, radyo/TV % 28.57, broşür,gazete ve dergi % 2.86) iletişim kanallarını kullandığı belirlenmiştir. Ancak Agro-GAPÖÇDD kendi üyelerine, bu tarımsal etkinliğin gelişiminde, etkili olurken, üye olmayanüreticileri tarımsal gelişmelerden haberdar etmediği, bilgilendirmediği ve üye olmayanüreticiler üzerinde hem Derneğin hem de üyelerin etkin bir rol oynamadığı belirlenmiştir.Çünkü üyesi bulunan ve üyesi bulunmayan köylerde Dernek başarı oranının (özellikle üyesibulunan köylerde) düşük olduğu ve ayrıca üye olmayan üreticilerin (sırasıyla % 59.62 ve %82.76'sının) Agro-GAP ÖÇDD'den haberlerinin olmadığı saptanmıştır. Ayrıca, Üye olmayanüreticilerin ortalama % 56.34'ü Agro-GAP ÖÇDD'ne, tarım tekniğini geliştirmek ve gelirartışı sağlamak için, üye olmak istediği tespit edilmiştir.Sonuçlar ve öneriler bölümünde ise, yukarıda verilen araştırma bulgularıdoğrultusunda, Derneğin gelişimi ve daha etkili bir yayım çalışması yapabilmesi için önerileryapılmıştır. Bu öneriler iki bölümde toplanmıştır. Derneğin dolaysız etkileyebileceği etmen 7başlık altında; Agro-GAP ÖÇDD modeli, danışman sorunu, Agro-GAP ÖÇDD'nin amaçsorunu, tarımsal yayım çalışma yöntem sorunu, finansman sorunu, değerlendirme ve çevredostu tarım ele alınmıştır. Dolaylı etkileyebileceği etmen ise işbirliği ve eşgüdüm altındatartışılmıştır.

Abstract:
A RESEARCH ON SANLIURFA AGRO-GAP LEADER FARMERS CONSULTING ASSOCIATION?AGRICULTURAL EXTENSION WORKS AND EVALUATION OF ITS IMPACT ON FARMERSMüslüm ÖZERSUMMARYSimilar to the organization established in Tekirdağ in 1986 as on result of a cooperation betweenGerman Agricultural Union (DLG) and Turkish Agricultural Chambers Union (TZOB), Agro-GAP LeaderFarmer Consultancy Association (Agro-GAP ÖÇDD) was established in irrigated port of Şanlıurfa in 2000.Purposive sampling was achieved in 60 villages that are members of the ÖÇDD, with 145 sapmles. Face-to-facesurveying method was employed in 2005 and the data were analyzed. The aim was to evaluate the success ofAgro-GAP ÖÇDD in the field of extension by using intersystem extension model.According to the results, members of Agro-GAP Leader Farmers Association? producers were ratheryoung comparing to non-member farmers. The 45.71 percent of member farmers were less than 40 years old andwere in productive age. Member farmers had, also, higher education level than non-members. Member farmerswho had degree of high school and university consisted of 28.57 and 45.71 percent, respectively. The 71.43percent of member farmers had 250 decar and above. Second crop growing was practiced by 40 percent ofmember farmers and 60 percent of the produces deal with livestock. They were more rational on using seed,fertilizer, pesticide, and irrigation. The 68.57, 42.86 and 80.0 percent of the members did soil analysis, hadregular farm records and attended agricultural extension programs, respectively. They experienced 20 percentincrease in farming base income. All member farmers (100 %) used Agro-GAP Leader Farmers ConsultancyAssociation to expend their business. The 5.71 percent of the member farmers used directory of agriculture toenlarge their farms. The percentage of members use information sources such as radio/TV, brochure, andnewspapers were 62.86%, 28.57% and 2.86%, respectively. While Agro-GAP Leader Farmers ConsultancyAssociation had impact on member farmers, it had no impact on non-member farmers. The 56.34 percent of thefarmers sampled wanted to be member of Agro-GAP Leader Farmers Consultancy Association to improve farmtechnology and income.It was realized that Agro-GAP Leader Farmers Consultancy Association could have direct influence onadvisor problem, benefiting from of Agro-GAP Leader Farmers Consultancy Association, agricultural extensionmethod, finance problem, evaluation and environmentally firiendly production. It may also have impact oncooperation and coordination indirectly.