Künt multitravma hastalarında acil gözlemin; hastaneye yatış ve mortalite üzerine etkisi
The effectiveness of emergency department observation on hospitalization and mortality for blunt multi trauma patients
Yazar: YUSUF ALİ ALTUNCI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ALDEMİR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Acil tedavi = Emergency treatment ; Mortalite = Mortality ; Travma = Trauma

Özet:
Günümüzde travma, sosyoekonomik gelişmişliğe bakmaksızın her ülkede temel halk sağlığı problemlerinden biridir. İleri yaş grubundaki insanlar, genç insanlardan daha az oranda travmaya maruz kalmalarına rağmen, ölüm oranları ileri yaş grubundaki insanlarda daha yüksektir. Bununla beraber, 15?24 yaş arasındakilerin, tüm ölümlerin % 78'i travmadan dolayıdır. Üçüncü basamak tedavi merkezi olan hastanemizin acil servisine bölgemizdeki travma hastaları başvurmaktadır. Amacımız künt multi travma yaralanma mekanizmaları ile başvuran hastalarımızın acil servis gözlem odası veya hastaneye yattıktan sonra yapılan takiplerinin gözden geçirilmesi ve günümüz konservatif yaklaşımlarına ne kadar paralellik gösterebildiğidir.Çalışmamızda Ocak 2006 ile Ocak 2008 tarihleri arasında yüksekten düşme, araç içi ve araç dışı trafik kazası, iş kazası, darp gibi künt multi travma nedeniyle Dicle Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine başvuran, medikal kayıtlarına ulaşılabilen ve belirtilen kriterleri tam olarak bulunan 15 yaş üstü 226 hastaya ait veri geriye dönük olarak analiz edildi. İstatistiksel verilerin hazırlanmasında; hastalar acil serviste gözlenenler (n=105) ve hastaneye yatırılanlar (n=121) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Çalışmaya alınan 226 hastanın %71.7'si (n=162) erkek, %28.3'ü (n=64) kadındı. Travmaya maruz kalan 226 hastanın 19'u (%8.4) ex oldu. Ortalama yaş tüm hastalar için 35.9±15.882 (15-94) idi. Acil serviste yapılan kan transfüzyonunun hastaneye yatışta anlamlı olduğu görülmüştür (p=0.00). Hastanın acil gözlem ya da hastanede yatış karşılaştırmalarında ALT, AST, HTC ve beyaz küre değerlerinin kullanılabilirliği istatistiksel olarak belirleyici olmuştur (p<0.05). Travma skorları dikkate alındığında yüksek ISS ve AIS skorunun kullanılabilirliği grup 2 lehinedir (p<0.05).Hastalarımızın 4'ü (%1.8) gebe idi ve bu hastaların tümü hastaneye yatırılarak tedavi edildi (p<0.05). Hastalarımızın fizik muayenesinde hassasiyet ve defans saptanması hastaneye yatış üzerine etkili bulundu (p<0.05). Multivarite analizde künt multi travmalı hastalarda yüksek beyaz küre değeri (OR=1.0, CI=1.00+1.00, P<0,01), yüksek AIS skoru (OR=4.17, CI=2.34+7.43, P=0,00) ve kan transfüzyonu ihtiyacı (OR=0.042, CI=0.005+0.33, P<0,01) hastaneye yatış üzerine etkili faktörler olarak bulundu.

Abstract:
Today despite of social and economical development, trauma is the most important public health problem for all countries. Although young people are faced with trauma more than old people, old people mortality rates are more than young ones. Nevermore 78% of mortality reason for ages between 15 and 24 is trauma. Regional trauma patients apply to our level three trauma center emergency department. Our aim is to overview patients with blunt multi trauma mechanism that applied our emergency department retrospectively within their treatment period in emergency department or other surgical departments and parallelism to today?s conservative approach.In our study we evaluate 226, over 15 age patients that applied to Dicle University Emergency Department between January 2006 and January 2008 due to blunt multi trauma such as motor vehicle crush, fall etc. retrospectively according to their definitive medical records. For statistical analyze we divide our patients two groups, treated in emergency department (n=105), treated in surgical departments (n=121). For our 226 patients 71.7% (n=162) of them were male and 28.3% (n=64) were female. Nineteen (8.4%) of trauma patients have died. Age average for all patients was 35.9±15.882 (15-94). Blood transfusion requirement effected to surgical department transfer for patients (p=0.00). Between our groups alanin transaminase, aspartate transaminase, hematocrit and white blood cells were scientifically for statistical analyze (p>0.05). Injury Severity Score and Abbreviated Injury Scale (AIS) were available for group 2 patients scientifically (p<0.05). Four of our patients were pregnant and they treated at surgical departments (p<0.05). In physical examinations for abdomen sensibility and defense were significant for hospitalization (p<0.05).Multivariate analysis showed that high white blood cell levels (OR=1.0, CI=1.00+1.00, P<0,01), high AIS score (OR=4.17, CI=2.34+7.43, P=0,00) and blood transfusion requirement (OR=0.042, CI=0.005+0.33, P<0,01) were effective for hospitalization.