Hemodiyaliz hastalarında reikinin yorgunluk ve konfor düzeyine etkisi
The effect of reiki on fatigue and comfort in hemodialysis patients
Yazar: MELEK YEŞİL BAYÜLGEN
Danışman: PROF. DR. MERAL GÜN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyaliz = Dialysis ; Konfor = Comfort ; Reiki = Reiki ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Araştırma, uzaktan reikinin hemodiyaliz uygulanan hastalarda yorgunluk ve konfor düzeyine etkisini belirlemek amacıyla tek kör, randomize paralel kontrollü ve deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Özel Nefroloji Diyaliz Merkezi'nde tedavi alan 150 hemodiyaliz hastası, örneklemini ise 61 birey oluşturdu. Katılımcılar çalışma ve kontol grubuna rastgele atandı. Veriler Kişisel Tanıtım Formu, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği ve Genel Konfor Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırmada girişim grubundaki hastalara hemodiyaliz gününden bir önceki gece olmak üzere, 4 hafta boyunca haftada 3 kez 36-40 dk süre ile uzaktan reiki uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir girişim yapılmaksızın kurum politikasına uygun olarak rutin tedavi uygulandı. Elde edilen veriler Shapiro Wilk, Repeated Measures, Student t, Pearson ki-kare, Likelihood Ratio ki-kare ve Fisher Exact ki-kare testleri kullanılarak değerlendirildi. Girişim ve kontrol grubundaki hastaların tanıtıcı özellikleri bakımından istatistiksel olarak benzer olduğu tespit edildi (p>0,05). Hastaların kronik böbrek yetmezliği dışında en fazla hipertansiyon (%63,3), koroner arter hastalığı (%66,7), ve diyabet (%40,0) hastalığına sahip olduğu, hemodiyaliz sonrasında ise daha çok yorgunluk (%100,0), kaşıntı (%60,0) ve uykusuzluk (%40,0) yaşadıkları belirlendi. Uzaktan reiki grubundaki hastaların 2. ölçüm ve 3. ölçüm Yorgunluk Şiddeti Ölçeği puan ortalamasının 1. ölçüme göre azaldığı saptandı (p<0,001). Hastaların konfor düzeyleri girişim grubundaki hastaların ferahlama düzey puan ortalamalarının kontrol grubuna göre arttığı, rahatlama puan ortalamalarının değişmediği, üstesinden gelme puan ortalamalarında ise kontrol grubunun puan ortalamalarının girişim grubuna göre azaldığı bulundu. Konfor alt boyutlarında; girişim grubunun fiziksel ve psikospritüel alt boyut puan ortalamalarının kontrol grubuna göre arttığı, sosyokültürel puan ortalamasının değişmediği ve çevresel alt boyut puan ortalamasının her iki grupta da azaldığı belirlendi. Genel Konfor Ölçeği toplam puan ortalamasının girişim grubunda çalışma süresince arttığı, kontrol grubunda ise ortalamanın azaldığı belirlendi (p<0,001). 
Araştırma sonucunda hemodiyaliz tedavisi alan hastalara uygulanan uzaktan reikinin yorgunluğu azaltmada ve hasta konforunu artırmada etkili olduğu bulundu. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, hastaların yaşadığı yorgunluğu azaltmak için reikinin hemşirelik bakımına dahil edilmesi, klinik kullanımının yaygınlaştırılması ve farklı hasta gruplarında araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The study was conducted as a single-blind, randomized, parallel-controlled and experimental study to determine the effect of remote reiki on the level of fatigue and comfort in hemodialysis patients. The population of the study consisted of 150 hemodialysis patients receiving treatment at the Private Nephrology Dialysis Center, and the sample consisted of 61 individuals. Participants were randomly assigned to the study and control groups. Data were collected using the Personal Information Form, Fatigue Severity Scale and General Comfort Scale. In the study, remote reiki was applied to the patients in the intervention group for 36-40 minutes, 3 times a week for 4 weeks, the night before the day of hemodialysis. The patients in the control group received routine treatment in accordance with the institution's policy without any intervention. The obtained data were evaluated using Shapiro Wilk, Repeated Measures, Student t, Pearson chi-square, Likelihood Ratio chi-square and Fisher Exact chi-square tests. It was found that the patients in the intervention and control groups were statistically similar in terms of their descriptive characteristics (p>0.05). Except for chronic renal failure, the patients mostly had hypertension (63.3%), coronary artery disease (66.7%), and diabetes (40.0%). It was determined that patients experienced more fatigue (100.0%), itching (60.0%) and insomnia (40.0%) after hemodialysis. It was determined that the 2nd measurement and 3rd measurement Fatigue Severity Scale score average of the patients in the distance reiki group decreased compared to the 1st measurement (p<0.001). When the comfort levels of the patients were examined, it was found that the average score of the relief level of the patients in the intervention group increased compared to the control group, the mean of the ease score did not change, and the mean score of the control group decreased compared to the intervention group in the mean of overcoming. In the comfort sub-dimensions; It was determined that the physical and psychospiritual subscale mean scores of the intervention group increased compared to the control group, the sociocultural mean score did not change, and the environmental subscale mean score decreased in both groups. It was determined that the mean total score of General Comfort Scale increased during the study in the intervention group, and decreased in the control group (p<0.001).
As a result of the research, it was found that remote reiki applied to patients receiving hemodialysis treatment was effective in reducing fatigue and increasing patient comfort. In line with the results obtained, it is recommended to include reiki in nursing care, to expand its clinical use, and to conduct research on different patient groups in order to reduce the fatigue experienced by patients.