Döviz pozisyonlarından kaynaklanan kur riskinin firma performansına etkileri
The effects of currency risk arising from foreign exchangepositions on the firm performance
Yazar: SERGEN YETKİN
Danışman: PROF. DR. GÜVEN SEVİL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kredileri = Excange credits ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz pozisyonu = Currency position ; Finansal performans = Financial performance ; Firma performansı = Firm performance ; Hisse senetleri = Stocks ; Kur riski = Rate of exchange risk

Özet:
Küreselleşme hareketi ile birlikte ekonomide alınan serbestleşmeye yönelik
kararlar, özellikle gelişmekte olan ülke ekonomilerinde döviz kredilerinin
yaygınlaşmasına sebep olmuştur. Döviz kredilerinin maliyetinin Türk Lirası kredilere
kıyasla daha düşük olması firmaların döviz kredi taleplerini ve döviz pozisyonlarını
arttırmıştır. Öte yandan, artan negatif yabancı para pozisyonu, firmaların kurdaki
volatiliteye karşı daha kırılgan bir yapıya dönüşmesine sebep olmuştur.
Çalışmanın amacı, Türkiye'de 2010-2018 döneminde, döviz kurundaki
değişimlerin firmaların hisse senedi performansını ve finansal performansını nasıl ve ne
ölçüde etkilediğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda ilgili firmalar döviz pozisyonları
dikkate alınarak 4 gruba ayrılmış ve gruplara ait hisse senedi verileri ve finansal veriler
ile döviz kuru arasındaki ilişki Vektör Otoregresyon (VAR) modeli ile incelenmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, Granger nedensellik test sonuçlarına göre 4 grubun hisse
senedi getirileri ile döviz kuru arasında bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Varyans
ayrıştırması test sonuçlarına göre ise döviz geliri olmayan ancak döviz ile borçlanan
firmalardan oluşan grubun hisse senedi getirileri ile finansal oranları, döviz kurunda
meydana gelen değişimlerden diğer gruplara kıyasla daha yüksek oranda etkilenmektedir.

Abstract:
Decisions taken regarding the liberalization in the economy, along with the
globalization movement have caused the spread of foreign currency loans, especially in
the developing country economies. The lower cost of foreign currency loans compared to
Turkish Lira loans has increased firms' foreign currency loan demands and foreign
currency positions. On the other hand, the increasing negative foreign currency position
has caused the companies to become more fragile to exchange rate volatility.
The aim of the study is to reveal how and to what extent the changes in the foreign
exchange rate affect the stock and financial performance of firms in the period of the
2010-2018 in Turkey. Accordingly, the relevant companies are divided into four groups
considering their foreign exchange positions, and the relationship between the stock and
financial data of the groups and the exchange rate is examined by the Vector
Autoregression (VAR) model. As a result of the analysis, according to the Granger
causality test results, no causality relationship has found between the stock returns of the
4 groups and the foreign exchange rate. According to the results of variance
decomposition test, the stock returns and financial ratios of the group consisting of
companies that do not have foreign currency income but borrowing with foreign currency
are affected higher rate by the changes in the exchange rate compared to other group