Bireysel hisse senedi yatırımcılarının, davranışsal finans kapsamında yatırım kararlarına etki eden unsurların araştırılmasına yönelik bir uygulama
An investigation of investors of individual stock investors affecting investment decisions within the scope of behavioral finance
Yazar: GÖKSENİN YAŞAR
Danışman: PROF. DR. CEVDET ALPTEKİN KAYALI
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Bireysel yatırımcılar = Individual investors ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Duygusal tutum = Emotional attitude ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Hisse senetleri = Stocks ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Bireyler yatırım kararları alırken klasik finans teorilerinin öngördüğünün aksine
rasyonel kararlar almayıp duyguları ve psikolojileri ile hareket edebilirler. Yatırımcılar
yatırım yapacağı finansal enstrümanı seçerken birçok farklı değişkenden etkilenebilir.
Psikolojik etmenlerin dışında demografik yapılarının da yatırım kararları üzerinde etkisi
olabilir.
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de hisse senedi yatırımı yapan yerli yatırımcıların
yatırım kararlarına etki eden duygusal, psikolojik faktörler ve demografik özellikleri
belirlemektir. Ülkemizde işlem yapan yerli yatırımcıların durum tespitini yapıp, farkındalık
yaratmak hedeflenmiştir.
Çalışmanın birinci bölümünde finans teorileri ele alınmış, ikinci bölümünde
yatırımcılara etki eden psikolojik, bilişsel eğilimler incelenmiş ve anomaliler açıklanmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde ise ülkemizde hisse senedi yatırımı yapan yerli yatırımcıların
durum tespitleri yapılmış, yatırım kararlarını etkileyen değişkenler ve nasıl etkilendikleri
saptanmaya çalışılmıştır.
Bu amaçla yatırımcılara bir anket yöneltilmiş, iyimserlik ruh halinin düzenlenmesi,
duyguların değerlendirilmesi, duyguların kullanımı alt faktörler olmak üzere duygusal
zekaları, ileri finansal bilgi düzeyi ve temel finansal bilgi düzeyi alt faktörler olmak üzere
finansal okur yazarlık durumları, risk alma tutumları incelenmiş; demografik durumları ve
bu faktörlerin yatırım kararları üzerindeki etkisi analiz edilmiştir.
Yapılan analizlerde finansal okur yazarlığın önemi bir kez daha görülmüş, birçok
faktörde anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Duygusal zekanın, risk alma tutumunun,
finansal okur yazarlığın ve demografik yapılarının yatırım kararlarında etkileri görülmüş ve
yöneltilen bağımsız sorularda anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Davranışsal Finans, Bireysel Yatırımcı, Duygusal ve Bilişsel
Eğilimler, Finans Teorileri

Abstract:
While making investment decisions, individuals can act with their emotions and
psychology instead of taking rational decisions contrary to what classical finance theories
predict. Investors can be influenced by many different variables when choosing the financial
instrument to invest. Apart from psychological factors, demographic structures may also
have an impact on investment decisions.
The purpose of this study is to determine emotional and psychological factors as
well as domestic conditions affecting the investment decisions of domestic share investors
making transaction in Turkey. It is aimed to determine the positions of local investors trading
in our country and create awareness.
In the first part of the study, finance theories are discussed, in the second part,
psychological and cognitive trends affecting investors are examined and anomalies are
explained. In the third part of the study, the situation determinations of the domestic share
investors in our country were made, and the variables affecting the investment decisions and
how they were affected were tried to be determined.
For this purpose, a questionnaire was directed to investors. Their emotional
intelligence with sub-factors of their optimism mood level, evaluation and use of the
emotions ; their financial literacy and risk attitudes with the sub-factors of advanced financial
knowledge level and basic financial knowledge level sub-factors ; demographic conditions
and the impact of these factors on investment decisions were analyzed.
In the analysis, the importance of financial literacy was seen once again, meaningful
differences appeared in many factors. The effects of emotional intelligence, risk-taking
attitude, financial literacy and demographic structures on investment decisions were
observed and significant differences were found in independent questions posed.

Keywords: Behavioral Finance, Individual Investor, Emotional and Cognitive