Kırım kongo kanamalı ateşi virüsü'nün kene ve evcil ruminant (sığır, koyun ve keçi) kan ve sütlerinde varlığının araştırılması
The investigation of presence of crimean-congo hemorrhagic fever virüs (cchfv) in tick and blood and milk of domestic ruminant species (cattle, sheep and goat)
Yazar: TUBA ÖZÜPAK
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ALBAYRAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Viroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Hemorajik ateş-viral = Hemorrhagic fevers-viral ; Kan = Blood ; Keneler = Ticks ; Keçiler = Goats ; Koyunlar = Sheep ; Ruminantlar = Ruminants ; Süt = Milk ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Amaç: Kırım-Kongo Kanamalı ateşi (KKKA) vektörlerle bulaşan önemli bir zoonotik hastalıktır. Türkiye'de 2002 yılında ilk defa Tokat ilinde hastalık bildirimi yapılmıştır. Bu çalışmada; KKKA Hastalığının endemik olarak görüldüğü Tokat/Reşadiye'de bulunan ruminant türlerinden (sığır, koyun ve keçi) alınan kan, süt ve kene örneklerinde KKKAvirüsünün varlığının/yaygınlığının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada, evcil ruminantlardan (sığır, koyun ve keçi) maksatlı örnekleme metodu ile üzerlerinde kene bulunan hayvanlardan kan serumu, tam kan ve süt örnekleri toplanmıştır. Reşediye ilçesindeki 7 köyden 42 koyun, 64 keçi ve 65 sığır olmak üzere toplam 171 hayvandan örnektoplanmıştır. Sığırlardan hiç kene toplanılamamasına karşın, koyunlardan 221 kene, keçilerden ise 114 kene olmak üzere toplam 335 kene toplanılmıştır. Kene örneklerinden 78 kene havuz homojenizatı oluşturulmuştur.Toplanan kene, tam kan ve süt örneklerindenrRT-PCR metodu ile viral nükleik asit varlığı araştırıldı. Kan serumu örnekleri KKKAV antikorları yönünden ELISA ile test edilmiştir.
Bulgular:Tam kan ve süt örneklerinde KKKAV RNA'sı tespit edilememesine karşın, 78 kene homojenizatının 10'unda (%12,8) KKKAV RNA'sı tespit edilmiştir. Altmış beş sığır kan serumunun 25'inde (%38,5), 42 koyun kan serumunun 35'inde (%83,3) ve 64 keçi kan serumunun 53'ünde (%82,8) olmak üzere toplamda 171 kan serumunun 113'ünde (%66,1) KKKAV antikorları tespit edilmiştir.
Sonuç: KKKAV'nin küçük ruminantlarda (koyun ve keçi) sığırlara oranla daha yaygın olduğu tespit edilmiştir. Hayvanların kan ve sütlerinde virüs tespit edilememesi halk sağlığı açısından önemli bulunmuştur. Kene örneklerinde virüs RNA'sının tespit edilmesi, KKKAV'nin hala bölgede evcil hayvanlarda endemik olarak seyrettiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler:ELISA; Kene; Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Virüsü; Evcil Ruminant; Süt

Abstract:
Aim: Crimean Congo Haemorrhagic Fever (CCHF) is a important zoonotic disease transported by vectors.In 2002, the disease was declared fist time in Tokat province of Turkey. The objective of this study was to investigate the presence/prevalence of CCHFV in tick and milk and blood samples of domestic ruminant species (cattle, sheep and goat) in Reşadiye town of Tokat province where CCHF disease were observed as endemic.

Material and Method:In this study, milk, serum and whole blood samples were purposively collected from domestic ruminants (cattle, sheep and goat) which are bearing ticks. The material consisted of 171 domestic ruminants, including 42 sheep, 64 goats and 65 cattle, from Reşadiye town. Although no tick was collected from cattle, a total of 335 ticks were collected from sheep (n:221) and goats (n:114). A total of 78 tick pools were formed from tick samples. The presence of viral nucleic acid was investigated from collected tick, whole blood and milk samples by rRTPCR. The serum samples were tested for the presence of specific antibodies against CCHFV by commercial ELISA kit.
Results:Although no CCHFV RNA was found from whole blood and milk samples, it was detected in 10 of 78 (12.8%) tick pools. The CCHFV antibodies were present in 25 of 65 (38.5%), 35 of 42 (83.3%) and 53 of 64 (82.8) cattle, sheep and goat, respectively. Out of 171 serum samples examined, 113 (66.1%) were positive for CCHFV.
Conclusion:It was revealed thatprevalenve ofCCHFV was more common in small ruminants than cattle. It was important results in terms of public health that virüs can not be detected. The detection of CCHFV RNA in tick samples shows that CCHFV is still endemic in domestic animals.

Keywords:Crimean-Congo Hemorrhagıc Fever Virüs;Domestic Ruminant; ELISA; Milk; Tick

Tuba ÖZÜPAK, Master Thesis

Ondokuz Mayis University - Samsun, February-2017