Üniversite öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerilerinin incelenmesi
An investigation of self-directed learning skills of undergraduate students
Yazar: İLKAY AŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. MELEK DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning ; Yükseköğretim = Higher education ; Öz yönetimli öğrenme = Self-directed learning ; Öğrenciler = Students ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerilerinin incelenmesi ve bu becerilerin okul türü, cinsiyet, konu alanı, sınıf düzeyi, akademik başarı, üniversiteye giriş puan türü, lisansüstü eğitim yapma isteği, gelir düzeyi açısından nasıl bir değişim gösterdiğinin ortaya konmasıdır. Araştırmada ayrıca, üniversite öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerileri ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasındaki ilişki de ele alınmıştır. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Hacettepe ve Başkent Üniversitelerinin Mühendislik, Tıp, Diş Hekimliği, Güzel Sanatlar, Hemşirelik, Sağlık Bilimleri, İktisadi ve İdari Bilimler, Eğitim ve Fen ve Edebiyat Fakülteleri ile Devlet Konservatuvarı'nda öğrenim gören birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinden toplam 2600 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Öz-Yönetimli Öğrenme Becerileri Ölçeği" ve Diker Coşkun (2009) tarafından geliştirilen "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; betimsel istatistikler, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. 
Araştırmanın sonuçları şu şekildedir: 
1.Üniversite öğrencilerinin, öz-yönetimli öğrenme becerileri, ölçek orta puanının üzerinde bulunmuştur. 
2.Üniversite türü açısından öz-yönetimli öğrenme becerileri puanlarında, Hacettepe ve Başkent Üniversitelerinde öğrenim gören öğrenciler arasında anlamlı bir farklılık olmadığı ortaya konmuştur. 
3.Hacettepe ve Başkent Üniversitelerinde öğrenim görmekte olan birinci ve dördüncü sınıf öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerilerinin cinsiyetlerine göre karşılaştırılması sonucunda,  kız öğrencilerin öz-yönetimli öğrenme becerilerinin erkek öğrencilerden anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. 
4.Üniversite öğrencilerinin öğrenim gördükleri konu alanları ile öz-yönetimli öğrenme becerileri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Güzel sanatlar, sosyal bilimler ve sağlık bilimleri konu alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerileri, fen bilimleri konu alanında öğrenim görmekte olan üniversite öğrencilerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. 
5.Sınıf düzeyi bakımından öz-yönetimli öğrenme becerilerinin farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 
6.Akademik başarısı yüksek öğrencilerin öz-yönetimli öğrenme becerileri düşük olan öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 
7.Öğrencilerin üniversiteye giriş puan türleri incelendiğinde, yetenek ve Türkçe-Sosyal (TS) puanı ile üniversiteye giren öğrencilerin öz-yönetimli öğrenme becerilerinin, Türkçe-Matematik (TM) ve Matematik-Fen (MF) puanı ile üniversiteye giren öğrencilerin öz-yönetimli öğrenme becerilerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. 
8.Lisansüstü eğitim yapma isteği bakımından öz-yönetimli öğrenme becerileri incelendiğinde; lisansüstü eğitim yapmak isteyen öğrencilerin  öz-yönetimli öğrenme becerilerinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
9.Gelir düzeyi bakımından öz-yönetimli öğrenme becerilerinde anlamlı bir farklılık olmadığı ortaya konmuştur. 
10.Üniversite öğrencilerinin öz-yönetimli öğrenme becerileri ile yaşam boyu öğrenme eğilimleri arasında pozitif yönlü, orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to identify undergraduate students' self-directed learning skills and to reveal the variance of these  skills' according to the variables such as school type, gender, subject area, grade, academic achievement, university entrance score type, willingness to graduate studies, level of income. This study also investigates the relationship between undergraduate students' self-directed learning skills and lifelong learning tendencies. This study is a descriptive study and is conducted with 2600 freshman and senior students of Hacettepe University and Başkent University. The study group is composed of Engineering, Medicine, Dentistry, Fine Arts, Nursery, Health Sciences, Economics and Administrative Sciences, Educational Sciences, Science and Literature Faculties and State Conservatory students. The datum of the study were collected via "Self-Directed Learning Skills Scale" developed by the researcher and "Lifelong Learning Tendencies Scale" developed by Diker Coşkun (2009). The datum were analyzed with descriptive statistics, t-test, one way ANOVA and Pearson Product Moment Correlation Coefficient. 
The results of the study are listed as below:
1.Students' self-directed learning skills were found over the "Self Directed Learning Skills Scales average score. 
2.There wasn't any significant difference between the self-directed learning skills scores of students at Hacettepe University and Başkent University.
3.There was a significant difference between two genders' self-directed learning skills. Female students' scores were higher than male students' scores.
4.There was a significant difference between student's self-directed learning skills and subject areas. Fine Arts, Social Sciences and Medical Sciences' students' scores were significantly higher than Physical Sciences' students' scores.
5.Self-directed learning skills did not change according to the students' class levels.  
6.There was a significant difference between academic achievement and self-directed learning skills of students. It was found that students who had higher academic achievement had higher self-directed learning skills. 
7.Examined the university entrance exam score types of Hacettepe and Başkent University students, it was found that self-directed learning skill scores of students having Talent and  Turkish- Social (TS) score types were higher than the ones having Turkish-Mathematics (TM) and Mathematics-Science (MF) score types.
8.It was reached that students who were willing to continue graduate studies had significantly higher scores of self-directed learning skills. 
9.There wasn't any significant difference between the self-directed learning skills scores in terms of the income levels.
10.There was a positively, medium level relationship between students' self-directed learning skills and lifelong learning tendencies.