Osmanlı yönetiminde Kırım (1600-1774)
Crimea under the Ottoman rule (1600-1774)
Yazar: ÖMER BIYIK
Danışman: PROF. M. AKİF ERDOĞRU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeniçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
?Osmanlı Yönetiminde Kırım (1600-1774)? başlıklı bu çalışmamızda, XVII. veXVIII. yüzyıllarda Kırım yarımadasının sosyo-ekonomik yapısı ortaya çıkarılmıştır.1475 yılından 1783'e, Rusya'nın Kırım'ı ilhakına kadar geçen süreçte, yaklaşık üç yüzyıl, Osmanlı egemenliği Kırım yarımadasında hâkim olmuştur.Kırım Hanlığı Kadı Sicilleri'ni ve İstanbul'daki Başbakanlık Osmanlı Arşivkaynaklarını kullanarak hazırladığımız çalışmamızda, XVII yüzyıl başlarından itibarenyaklaşık 175 yıllık dönem genel olarak incelenmiştir. Bu dönem içinde Osmanlıkurumları ve medeniyeti, Kırım'da her alanda etkisini göstermiştir.Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, Kırımyarımadasındaki idarî yapıdan söz edilmiştir. Kefe Beylerbeyliğinin ve KırımHanlığı'nın yönetim durumu anlatılarak, Kırım yarımadasındaki kazalar ve köylerbelirlenmiştir. İkinci bölüm, Kırım'da yaşayan etnik ve dini gruplar ile ilgilidir.Bunların yaşam tarzları ile sosyal statüleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca bubölümde şehir hayatından da söz edilip, bazı şehirlerdeki sosyal yapılar ile vakıfteşkilatı açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, çeşitli malî kaynaklar ile ekonomikfaaliyetlerden bahsedilmiştir. Kırım'daki tarım, hayvancılık, ticaret ve esnaf teşkilatıanlatılıp bir takım bilgiler sunulmuştur.Çalışmamız sonucunda, Osmanlı yönetimindeki Kırım'ın, her alanda büyükgelişmeler kaydettiği anlaşılmıştır. Sosyal, idarî, malî, ekonomik ve kültürel alanlardayaşanan bu gelişmeler ışığında Kırım yarımadası, aynı zamanda stratejik konumuyla daOsmanlı İmparatorluğu'nun kuzey topraklarının önemli bir parçası olmuştur.İncelediğimiz dönemde, Osmanlı kurumlarının Kırım'daki etkisinin, XVI. yüzyılanazaran, bu süreçte daha yoğun olarak hissedildiği görülmüştür.

Abstract:
In this study entitled ?Crimea under the Ottoman Rule (1600-1774)?, We bringabout the socio-economic structure of Crimean peninsula in the XVIIth and XVIIIthcenturies. During the time from 1475 to the Russia annexed Crimea in 1783, OttomanEmpire had ruled for about three hundred years in Crimea.During my research in which we made use of the Prime Ministry OttomanArchives in İstanbul and the Crimean Khanate Court Registers (Kırım Hanlığı KadıSicilleri) and I have studied a period covering 175 years starting from the beginning ofXVIIth century. The Ottoman institutions and civilization proved its influance all overCrimeaMy research consisted of there sections: In the first section, the administrativestructure in Crimean peninsula had been covered. The administrative position of KefeBeylerbeyliği and the Crimean Khanate were stated and the towns and villages ofCrimean peninsula were specified. The second section is about the ethnic and religiousgroups living in Crimea. Information with regard to their social status and living styleswere dealt with in the second section. In addition, city life is also mentioned and thesocial structures and foundation organization (vakıf) existing in some cities of Crimeawere explained. In the third section, various financial sources and economic activitieswere mentioned. Some information about agriculture, animal breeding, trade and theguilds were presented.As a result of the study, it was clearly understood that Crimea showed greatimprovement in every aspects when it was under the control of Ottoman Empire. Underthe enlightenment of these improvements in social, administrative, financial, economicand cultural fields, Crimean peninsula was very important part of the northern lands ofOttoman Empire. During the period I deal with, I found out that the Ottomaninstitutions in Crimea became very effective in this period.