Otizm spektrum anketi-ergen versiyonu Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
The validity and reliability study of the autism spectrum quotient-adolescent version Turkish form
Yazar: ELİF ÇETİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞAHBAL ARAS
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Asperger sendromu = Asperger syndrome ; Ergenler = Adolescents ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Otizm Spektrumu Anketi-Ergen Versiyonu normal zekalı bir bireyin eşik altı otistik özelliklerinin derecesini ölçmeye yönelik, ebeveyn bildirimine dayalı bir tarama aracıdır. Bu çalışmada Otizm Spektrum Anketi (OSA) Türkçe versiyonunun Asperger sendromu/yüksek işlevli otizmi (AS/YİO) olan, psikiyatrik bozukluğu (PB) olan ve sağlıklı kontrol grubundaki ergenlere uygulanarak geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışma grubu, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜTF) Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı Polikliniğine başvuran 11-18 yaş aralığında 80 AS/YİO, 71 PB (35 major depresif bozukluk, 18 obsesif kompulsif bozukluk ve 18 sosyal fobi) ve toplumda ulaşılan 249 sağlıklı kontrol ergenden oluşmaktadır. 40 AS/YİO ergenin ebeveynine OSA-Ergen tekrar uygulanmıştır. Faktör analizi ve OSA-Ergen ölçeği ile alt ölçeklerinin korelasyonları değerlendirilmiştir. Otizm Spektrum Tarama Ölçeği-Türkçe Versiyonuyla (OSTÖ) karşılaştırılarak ölçüt geçerliği ve ROC analiziyle kesme puanı belirlenmiştir. 
Bulgular: OSA-Ergen Cronbach α değeri 0,829 olarak saptanmıştır. Test-tekrar test ile OSA-Ergen ve alt ölçek puanları açısından 'çok güçlü' anlamlı korelasyon değerleri bulunmuştur. Faktör analizinde toplam varyansın %30,31'ini açıklayan dört bileşenli 41 maddelik bir yapı elde edilmiştir. OSA-Ergen'in OSTÖ ile 'güçlü' anlamlı korelasyon gösterdiği belirlenmiştir. ROC analizinden elde edilen duyarlılık ve özgüllük değerleri arasından OSA-Ergen kesme noktasına en uygun duyarlık (0.975) ve özgüllük (0.991) değerleri 24 puan için belirlenmiştir. OSA-Ergen toplam ve alt ölçek puanları erkeklerde kızlara oranla anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: OSA-Ergen'in Türkçe formunun ergenlerde iyi düzeyde geçerli ve güvenilir bir gereç olduğunu destekleyen bulgulara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Anketi-Ergen Versiyonu, geçerlik ve güvenirlik, asperger sendromu, yüksek işlevli otizm, geniş otizm fenotipi.

Abstract:
Objective:  The Autism Spectrum Quotient (AQ) Adolescent is a parent-report screening instrument for measuring the degree to which an individual of normal intelligence shows autistic traits. The aim of this study was to assess the accuracy of the Turkish version of the Autism Spectrum Quotient (AQ) in adolescents with Asperger syndrome or high-functioning autism (AS/HFA) compared to healthy controls and adolescents with psychiatric disorders (PDs).
Method: 400 adolescents aged between 11 and 18 enrolled to the study. A total of 151 adolescents, including 80 HFA and 71 PD patients (35 major depressive disorder, 18 obsessive compulsive disorder, 18 social fobia) whom were admitted to our clinic, consisted the study group. 249 healthy subjects selected as control group. OSA-Adolescent was re-administered to the parents of 40 adolescents from the AS / YIO group and the test-retest was evaluated. Factor analysis was used to test the construct validity of the scale. Correlations between the subscales of OSA and adolescent scale were evaluated. The criterion validity were evaluated by comparing with Turkish version of the Autism Spectrum Screening Questionnaire (ASSQ-TR). Cut-off score was determined by ROC analysis 
Results: OSA-adolescent Cronbach α value was found to be 0,829. In the test-retest results of OSA-Ergen scores and subscale scores, a very strong correlation was found. In the factor analysis of construct validity; a construct with four components which define 30.31% of the total variants. AQ-adolescent has a strong correlation with ASSQ-TR. The most appropriate sensitivity (0.975) and specificity (0.991) values were determined for 24 points. In our study, OSA-adolescent total score and all subscale scores were significantly higher in males than females. 
Conclusion: In this study, the validity and reliability characteristics of AQ-Adolescent were evaluated and the findings of the AQ-Adolescent Turkish version were found to be a valid and reliable tool in adolescents.

Keywords: Autism Spectrum Questionnaire-Adolescent version, validity and reliability, asperger syndrome, high-function autism, broad autism phenotype.