Atık taşıt lastiklerinden yakıt üretimi ve dizel motorlarında kullanımının araştırılması
Fuel production form waste vehicle tires and investigation of its usage in diesel engines
Yazar: HÜSEYİN AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CUMALİ İLKILIÇ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı / Otomotiv Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Enerji = Energy ; Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Atık lastik = Waste tire ; Dizel motorlar = Diesel engines ; Kükürt giderme = Desulfurization ; Piroliz = Pyrolysis

Özet:
Bu çalışmada, atık taşıt lastiklerinden piroliz yöntemi ile dizel motorlarında kullanılabilecek bir yakıt üretilmiştir. Yakıtın yüksek kükürt içeriğini azaltmak amacıyla CaO, Ca(OH)2, ve NaOH katalizörleri kullanılmıştır. Ayrıca, sıcaklık, katalizör oranı ve N2 akış hızı gibi değişkenlerin sıvı yakıt verimine etkisi araştırılmıştır. En yüksek ürün verimi 500 °C sıcaklıkta ve 200 cm3/dak. N2 akış hızında elde edilmiştir. Normal pirolizde elde edilen ürün ile karşılaştırıldığında, %5 Ca(OH)2 kullanımında yakıtın kükürt oranının %34.25 daha az olduğu tespit edilmiştir. Bu işlemler sonucunda oluşan yakıtın kükürt içeriğini dizel yakıtına daha da yaklaştırmak amacıyla asetik asit- H2O2, formik asit-H2O2 ve H2SO4 değişik oranlarda kullanılmıştır. Diğer asitler de oldukça etkili olmakla beraber, %10 H2SO4 kullanımında kükürt oranı %75.27 oranında azaltılmıştır. Dolaysıyla, piroliz sırasında %5 Ca(OH)2 daha sonra %10 H2SO4 ile yapılan işlemler ile elde edilen yakıtın kükürt oranı %83.75 azaltılmıştır. Dizel yakıtı (DY), atık taşıt lastiklerinden elde edilen lastik yakıtı (LY), düşük kükürtlü lastik yakıtı (DKLY) ve DKLY-DY yakıt karışımlarının yakıt özellikleri analiz edilmiştir. Bu analizler sonucunda, sınır değerleri aşmamakla beraber, DKLY yakıtının yoğunluğu ve kükürt içeriğinin dizel yakıtına göre biraz yüksek olduğu ancak diğer özelliklerinin ve damıtma eğrilerinin dizel yakıtına oldukça yakın olduğu belirlenmiştir. DKLY, LY, DKLY-DY karışımı ve LY-DY karışımı yakıtlar direk püskürtmeli bir dizel motorunda kullanılarak, motor performans karakteristikleri ve egzoz emisyonu değişimleri DY yakıtı ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Dizel yakıtı ile karşılaştırıldığında, DY-LY ve DY-DKLY yakıtı karışımlarının kullanımında elde edilen güç miktarı, karışımdaki LY ve DKLY oranına bağlı olarak bir miktar düşüş ve özgül yakıt tüketimi ise artış göstermiştir. DY ile karşılaştırıldığında, DY-LY ve DY-DKLY yakıtı karışımlarının kullanımında CO, HC, SO2 ve duman koyuluğu değerleri daha yüksek, NOx ve CO2 emisyonları ise daha düşük çıkmıştır. DKLY100 yakıtının 50 saatlik kullanımı sonucunda motorun çalışmasında herhangi bir anormal durum oluşmamıştır. Bunun yanı sıra motor parçalarında herhangi bir kırılma, çatlama veya eğilme meydana gelmemiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda DKLY100, DY-DKLY ve düşük oranlarda LY içeren DY-LY karışımı yakıtlarının dizel motorlarında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, a fuel which can be used in diesel engines was produced from waste vehicle tires by the method of pyrolysis. In order to reduce the high sulfur content of the fuel, CaO, Ca(OH)2, and NaOH catalysts were used. In addition, the effects of variables such as the temperature, the catalyst ratio and the N2 flow rate on yield were investigated. The highest product yield was obtained with temperature of 500 °C and 200 cm3/min. N2 flow rate. Compared with the products obtained from initial pyrolysis, the sulfur content of the product was found to be %34.25 lower with the utilization of 5% Ca(OH)2 in the reaction. In order to make the sulfur content of the product closer diesel fuel, the acetic acid-H2O2, formic acid-H2O2 and H2SO4 were used in different proportions. Although, the other acids were also very effective, the use of 10% H2SO4 reduced sulfur content of the product by 75.27%. Thus, with 5% Ca(OH)2 and then with addition of 10% H2SO4, the sulfur content of the product was reduced by 83.75%. The properties of diesel fuel (DY), tire fuel derived from waste vehicle tires (LY), low sulfur tire fuel (DKLY) and fuel mixtures of DKLY-DY were analyzed. It was found that, the density and sulfur content of DKLY fuel were slightly higher than that of diesel fuel, but other features and distillation curves were very close to diesel fuel. Test fuels were used in a direct injection diesel engine. Performance characteristics and engine exhaust emissions were clarified and compared with DY fuel. When compared with DY, the amount of power obtained from use of DY-DKLY and LY-DKLY fuel mixtures were slightly decreased and specific fuel consumption were increased depending on LY and DKLY ratio of the mixture. In comparison to DY, the use of fuel mixtures of DY-LY and DY-DKLY were resulted in higher CO, HC, SO2 and smoke emissions, and lower NOx and CO2 emissions. As a result of the use of DKLY100 fuel for 50 hours, no abnormalities were occurred in the engine operation. In addition, any breaking of engine parts, cracking or bending was not occurred. It was concluded from the results of the studies that DKLY100, DKLY-DY mixtures and DY-LY mixtures containing lower rates of LY can be used in diesel engines.