İdarenin kusursuz sorumluluk ilkesi olarak sosyal risk ilkesi
The social risk principle as the strict liability principle of the administration
Yazar: OZAN NESİN ÖZGÜR
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ ŞANLI ATAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Geçmişte her ne kadar devletin sorumsuzluğu anlayışı hakimse de zaman 
içerisinde bu anlayış terk edilerek idarenin sorumluluğu kabul edilmiştir. Başta 
idarenin yalnızca kusur sorumluluğu kabul edilirken Fransız Danıştay'ı tarafından 
verilen Cames Kararı ile ilk defa idarenin kusursuz sorumluluğu da kabul edilmiştir. 
Süreç içerisinde idarenin kusursuz sorumluluğunun kapsamı genişlemiş ve birçok 
konuda idarenin kusursuz sorumluluğu esaslarına göre kararlar verilmiştir.
İdarenin kusursuz sorumluluğunun ilkelerinden biri de sosyal risk ilkesidir. 
Sosyal risk ilkesini kısaca insanların bir arada yaşamalarından kaynaklanan risk hali 
olarak tanımlayabiliriz. Sosyal risk ilkesi insanların topluluk olarak yaşamalarından 
dolayı ortaya çıkabilecek kaos, savaş, toplumsal olaylar gibi durumlarda bu 
durumların bir parçası olmadığı halde zarara uğrayan fertlerin zararlarının 
karşılanmasını öngören bir ilkedir.
Ülkemizde sosyal risk ilkesinden dolayı idarenin sorumluluğu Fransız 
Hukuku'ndaki gibi kanunlarla değil, içtihatlarla kabul edilmiştir. Sosyal risk ilkesine 
göre idarenin sorumluluğuna hükmedilen kararlar ağırlıklı olarak terör olaylarının 
artış gösterdiği 1980'li yıllarda verilmeye başlanmıştır. Ülkemizde sosyal risk ilkesine 
dayanan en geniş kanun 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların 
Karşılanması Hakkında Kanun'dur. 
Sosyal risk ilkesine göre idarenin sorumluluğu konusu doktrinde epey 
tartışılmış, farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Yargı kararlarına bakıldığında da bir uyum 
olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu kapsamda, çalışmamızda sosyal risk ilkesi
uygulama alanlarıyla birlikte ele alınmış, öğretideki görüşlere de yer verilerek sosyal 
risk ilkesine konu olaylarda idarenin sorumluluğu ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir

Abstract:
Although the understanding of the nonliability of the state was dominant in the past, 
this approach was abandoned in time and the liability of the administration was accepted. 
At first, only the defect liability of the administration was accepted, after the Cames 
Decision issued by the French Council of State, the strict liability of the administration was 
also accepted for the first time. In the course of time, the scope of the strict liability of the 
administration has widened and decisions have been made on many issues according to the 
principles of the strict liability of the administration.
One of the principles of the strict liability of the administration is the social risk 
principle. It can be defined as a state of risk which arise from people living together. The 
principle of social risk is a principle that envisages the compensation for the harms of 
individuals who suffer from damages of situations even though they are not a part of them, 
such as chaos, war and social events that as a consequence of people live as a community. 
In our country, the liability of the administration due to the principle of social risk 
has been accepted through jurisprudence, not through laws as in French Law. Decisions 
ruling the liability of the administration according to the social risk principle started to be 
issued mainly in the 1980s, when terrorist incidents have increased. In Turkey, the most 
comprehensive law based on the social risk principle is Law No. 5233 on the 
Compensation of Damages Arising from Terrorism and the Fight against Terrorism.
The issue of the liability of the administration according to the principle of social 
risk has been widely discussed in the doctrine and various opinions have been asserted. 
Moreover, considering the judicial decisions, it is not possible to say that there is harmony 
in decisions. In this context, in our study, social risk is discussed together with its 
practices, and the liability of the administration in cases subject to the social risk principle 
is evaluated in detail by including the opinions in the doctrine