Yaşlı bireylerin ağız ve diş sağlığı hizmetlerine yönelik tedavi ihtiyaçları ile maliyet yükleri: Hastane bilgi yönetim sistemi kapsamında bir araştırma
Treatment needs and cost burdens of elderly individuals towards oral and dental health services: A study within the scope of hospital information management system
Yazar: BURCU AKSOY
Danışman: PROF. DR. GONCA MUMCU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Hastane bilgi sistemleri = Hospital information systems ; Maliyet = Cost ; Sağlık yönetimi = Health management ; Tedavi = Treatment ; Yaşlılar = Elderly

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bir diş hekimliği fakültesinde tedavileri tamamlanan yaşlı bireylerin ağız ve diş sağlığı hizmetlerine yönelik tedavi ihtiyaçlarını ve maliyet yüklerini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmaya, Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nin Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'ne (HBYS) kayıtlı 250 yaşlı hastanın (≥65; K/E: 121/129; ortalama yaş: 70,12±4,98) anonimleştirilmiş verileri dahil edilmiştir. Tedavilere ilişkin maliyet yükleri, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödemeleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca hastaların cepten ödemeleri de ele alınmıştır. 
Bulgular: Periodontoloji, Restoratif Diş Tedavisi ve Endodonti anabilim dallarından tedaviye ihtiyaç duyan hastaların diğerlerine göre daha genç yaşta olduğu belirlenmiştir (p=0,000; p=0,005; p=0,000). Daha genç yaştaki hastaların toplam tedavi maliyetlerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,002). SGK ödemelerine göre en yüksek maliyet yükü Protetik Diş Tedavisi anabilim dalında bulunurken, cepten ödemelerin ana nedeninin cerrahi tedaviler olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Yaşlı bireylerin tedavi ihtiyaçlarının yaşa göre farklılaştığı ve protetik tedavilerin öncelikli hizmet alanı olduğu belirlenmiştir. Tedavi ihtiyaçlarının maliyet yükünün hastaların yaşına, SGK ödemelerine ve cepten ödemelere göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Bununla birlikte, daha genç yaştaki hastaların multidisipliner tedavi ihtiyaçlarının olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler : Yaşlı, ağız ve diş sağlığı, tedavi ihtiyacı, maliyet yükü

Abstract:
Objective: The aim of the study was to determine treatment needs and cost burdens of oral and dental health services of elderly individuals whose treatments were completed in a faculty of dentistry.
Material and Methods: In this retrospective cross-sectional study, anonymized data of 250 elderly patients (≥65 years; F/M: 121/129; mean age: 70.12±4.98 years) who registered in Hospital Information Management System (HIMS) in Faculty of Dentistry, Marmara University were included. Cost burdens related to treatments were evaluated through the Social Security Organization (SSO) payment document. In addition, patients' Out-of-Pocket Payments were also assessed. 
Results: The patients who needed treatments from Periodontology, Restorative Dentistry and Endodontics departments were younger than the others (p=0,000; p=0,005; p=0,000). Younger patients had elevated total treatment costs (p=0,002). The highest cost burden was found in treatments from the Prosthodontics department according to SSO paymets whereas Surgical treatments were the main reason of out-of-pocket payments.
Conclusion: Treatment needs of elderly individuals were found to be different according to age and that prosthetic treatments are the primary service area. In addition, cost burden of treatment needs different according to the age of the patients, SSO payments and out-of-pocket payments. However, multidisciplinary tretment needs were found in younger elderly patients.   
Keywords: Elderly, oral and dental health, treatment need, cost burden