İlköğretim beşinci ve yedinci sınıf öğrencilerinin astronomi konularındaki kavram yanılgılarının tespiti
Determining of astronomical misconception in fifth and seventh grade students
Yazar: ÖZLEM GÖNCÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİKRET KORUR
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Fen eğitiminde son yıllarda kavram yanılgılarının araştırılmasına önem verilmekte ve öğrencilerin kavram yanılgılarını tespit etmede genellikle kritere dayalı üç aşamalı testler kullanılmaktadır. Ülkemizde fen bilimlerinde ilköğretim beşinci ve sekizinci sınıflar arasında yer verilen astronomi temelli konulardaki kavram yanılgılarının üç aşamalı test ile tespit edilmesine yönelik bir ölçeğe rastlanmamıştır. Bu çalışmada; birden fazla okulun beşinci ve yedinci sınıf seviyelerinde öğrenim gören öğrencilerin oluşturduğu bir örneklemde Fen ve Teknoloji Dersi müfredatında yer alan astronomi temelli ünitelerdeki kavram yanılgılarını üç aşamalı bir test geliştirerek tespit etmek amaçlanmaktadır. 
Çalışmanın evreni İstanbul İli Çatalca ilçesinde 2010-2011 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 26 okuldaki beşinci ve yedinci sınıftan yaklaşık 1900 öğrencidir. Bu çalışmanın örneklemi dokuz farklı okuldan, beşinci sınıftan 293 ve yedinci sınıftan 343 öğrenci oluşturmaktadır. Her iki sınıf seviyesi için ayrı ayrı sekiz kazanım belirlenerek bunlara yönelik 15 soruluk üç-aşamalı iki test geliştirilmiştir. Testlerin birinci aşamasını kavram yanılgısı ile ilgili bir çoktan seçmeli soru, ikinci aşamasını birinci aşamada verilen cevabın nedenini soran bir soru ve üçüncü aşamasını öğrencinin verdiği cevaplardan emin olup-olmadığını soran bir soru oluşturmaktadır. 
Hazırlanan testlerin güvenirlik analizleri yapıldığında KR-21 güvenirlik katsayıları ?Dünya, Ay ve Güneş Kavram Yanılgısı Testi? için 0,70 ve ?Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Kavram Yanılgısı Testi? için 0,75 bulunmuştur. Başarı puanlarında ise ortalamalar sırasıyla 54 ve 57 olarak bulunmuştur. Üç aşamalı olarak hazırlanan testlerde kavram yanılgılarının bir aşamalı, iki aşamalı ve üç aşamalı sorularla ölçüldüğünde öğrencilerin sahip olduğu kavram yanılgısı yüzdeleri ayrı ayrı analiz edilmiştir. Birinci, birinci ve ikinci, ve her üç aşama ayrı incelendiğinde aşamalar için beşinci sınıflarda yedi kazanım için elde edilen kavram yanılgıları ve yedinci sınıflarda sekiz kazanım için elde edilen kavram yanılgıları kayda değer olduğu bulunmuştur. 
Beşinci sınıflarda; Güneş?in gündüz gökyüzünde farklı saatlerde farklı yerlerde görülmesinin sebebi ile ilgili elde edilen kavram yanılgılarına ve yedinci sınıflarda; uzayda görebildiğimiz gökcisimleri ve meteor ile göktaşı arasındaki farklar ile ilgili kavram yanılgılarına literatürde rastlanmamasına rağmen bu çalışmada tespit edilmiştir. Kavram yanılgıları üç aşamalı testlerle ölçüldüğünde öğrencinin dikkatsizliğinden veya bilgi eksikliğinden kaynaklanan yanlış cevaplanma olasılığını azalttığı sonucuna ulaşılmıştır. Astronomi temelli ünitelerdeki kavram yanılgılarını tespit etmek için geliştirilen üç aşamalı testler güvenilir ve geçerli sonuçlar verdiği için kavram yanılgılarını tespit etmede, derse başlamadan önce öğrencilerin önbilgilerini tespit etmede kullanılabilir. Aynı zamanda bu testler başarı testi olarak da kullanılabilir.

Abstract:
The research of misconceptions is gained in the education of science and criterion based three tier tests are  generally used to identify misconceptions of students, in recent years. There is not any measuring tool which is criterion based  three tier test for primary school students of 5-8  classes  to identify misconceptions in Turkey. In this study,  I aimed to identify misconceptions in astronomy based units in Science and Technology Lesson currıculum with  students of 7th and 5th classes students from different schools.
The population of this study is approximately 1900 students who study in 2010-2011 education years in 5th and 7th classes  in 26 different schools in Çatalca , İstanbul. The sample of this study is 293 students in 5th classes and 343 students from 7th classes from nine different schools. Eight different acquisitions are identified  for both classes and two tests with 15 questions  three tier test are developed. There is multiple choice question in the first tier of tests , in the second tier there is question that asks reason of first tier questions answer and in the third tier there is a question that asks whether student is sure of his answers.
When the reliability of tests are done, KR-21 reliability of co-efficients are; for ?Earth, Moon and Sun Misconception Test? is 0.69 and for ?Solar System and Beyond : Space Riddle Misconceptions Test? is 0.79. Achievement scores of 54 and 57, respectively. Prepared in a three tier test when measured of misconceptions one-tier, two-tier and three-tier questions students that have been the percentage of misconception analyzed separately. When the first, the first and second and every three tiers are analized seperately for 5th classes stages seven misconceptions and for 7th classes stages eight misconceptions are found noteworhty. 
Although it does not take place ın literature ; misconceptions in 5th classes  about the sun?s  appearing in different positions in different times , and misconceptions about celestial bodies and differences between meteorites and meteors in 7th classes are identified in this study. When misconceptions are tested in three tier tests , it is confirmed that these three tier test minimize the possibility of answering wrongly that is  based on student?s  carelessness and lack of information. As three tier tests that are developed to identify the misconceptions in astronomy based units  resulted  reliable and validity  , they can be used before starting to lesson to identify misconception and prior knowledge of students. At the same time, these tests can also be used as achievement tests.