Elit genç atletlerin beslenme durumu, vücut bileşimi ve kuvvet ölçümleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of  the relationship between nutritional status, body composition and force measurements of  elite youth athletes
Yazar: İREM AKPOLAT
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Atletler = Athletes ; Ağırlık ve ölçüler = Weights and measures ; Beslenme durumu = Nutritional status ; El kavrama kuvveti = Hand grip strength ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu araştırma olimpik kamp sürecinde 15-22 yaş aralığında olan 24 (n=24) genç elit atletin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Elit atletlerin beslenme alışkanlıkları, vücut bileşenleri ve kuvvet parametreleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elit genç sporculara beslenme alışkanlıkları ile ilgili formlar uygulanmış, kuvvet ve vücut kompozisyonu parametreleri ölçülerek kayda alınmıştır. Genel olarak sporcuların sadece % 25' inin 3 ana öğün tükettiği, % 25'nin 2 ana öğün ve % 50'sinin de bir ana öğün tükettiği belirlenmiştir. Çalışmamızda genç atletlerin toplam SBİTÖ ve alt boyutlarının puan ortalamaları incelendiğinde;  toplam SBİTÖ puanı 70,75 olup yüksek bulunmuştur. Bu oran erkeklerde 77,55 (p=0,032) olup kadınların oranından daha yüksektir ve istatistiksel olarak da önemlidir. Yine erkeklerde olumlu beslenme alt boyut oranı (20.09) kadınların oranından daha yüksek olup önemlidir (p=0,005). Bu çalışmada, diğer çalışmalara benzer olarak en fazla tüketilen besinler peynir, yumurta, sebze-meyve, et-yumurta-kurubaklagiller, beyaz ekmek, içecek, çay şeklindedir. 
Kadınlar ile erkekler arasında,  sağ-sol el kavrama ve bacak kuvvet dinamometrik ölçümleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak önemli fark bulunmuştur. (p<0,05). Erkeklerde sağ el kavrama (39,73±5,78 kg)- sol el kavrama (39,36±7,12 kg), bacak kuvvet (101,18±39,1 kg) ölçümleri daha yüksektir.
 Elit atletlere ait ortalama kuvvet ile vücut ölçümlerinin ilişkisi incelenmiş; sağ - sol el kavrama, bacak kuvvet ölçümleri ile kas (kg), yağsız oran (%), aktivite, boy (m), ağırlık (kg), BMI(kg/m2), sıvı (kg), protein (kg), mineral (kg) gibi ölçümlerle önemli pozitif ilişki, yağ ölçümlerinin birçoğu ile önemli negatif ilişki bulunmuştur. 
 Araştırmanın evrenini daha geniş tutarak ve daha fazla bireye ulaşarak yararlı sonuçlar elde edilebileceği değerlendirilmekte ve bu çalışmanın yapılacak çalışmalara kaynak olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
This research was carried out with 24 young elite athlete aged 15-22 years during the Olympic camp. The aim of this theses is to determine the eating habits of elite athletes and to determine the correlation between the body composition and manpower parameters. Different type of questionnaires received their approvals about eating habits were applied to elite young athletes and the parameters of manpower with body composition were measured. It was observed that generally 25% of athletes had three meals, 25% of athletes had two meals and remains had only one meals. In our research, when the total SBİTÖ and the mean of lower dimensions' scores of young athletes were examined, the following issues were observed; the total SBİTÖ score was 70,75 generally for the young athletes and this score was evaluated as higher. This rate was 77,55 (p=0,032) for men, which was higher than women, and it had statistically significant meaning. Once again lower dimension of positive nourishment for men (20.09) was higher than women and it had statistically significant meaning (p=0,005), too. Similar to other studies, cheese, eggs, vegetables-fruits, meat, eggs, legumes, white bread, beverage, tea were the most consumed foods in this study. Comparison of right-left hand grip and leg strength measurements measured by dynamometer between women and men statistically significant difference was found. (p<0.05). Right hand grip (39.73±5.78 kg)- left hand grip (39.36±7.12 kg), leg strength (101.18±39.1 kg) measurements are higher in men.
The correlation between average manpower and body composition of elite athletes was examined. Positive correlations were observed for the following items; right hand grip, left hand grip, leg strength measurements with muscle (kg), lean ratio (%), activity, height (m), weight (kg), BMI (kg/m2), fluid (kg), protein (kg), mineral (kg). On the other side, many of the fat measurements were observed as negative correlations. 
 It is considered that beneficial results can be obtained by keeping the universe of the research wider and reaching more individuals. As similar studies are added to the literature, they would be important in terms of being a source for research on the young population.