Doğa yürüyüş parkurlarının turizm amaçlı değerlendirilmesi: Antalya Beydağları örneği
The assessment of the hiking tracks for tourism: The case of Antalya Beydağları
Yazar: GÜNEY ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. TUNCAY NEYİŞÇİ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Alternatif turizm = Alternative tourism ; Dağ turizmi = Mountain tourism ; Doğa sporları = Outdoor sports ; Rekreasyon = Recreation ; Spor turizmi = Sport tourism ; Trekking = Trekking

Özet:
Bu tez çalışmanın amacı; doğa yürüyüşü amaçlı gerçekleştirilen turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin durumunu incelemek, bu etkinliklere katılan kişilerin parkurlara ait tercihlerini ve beklentilerini belirlemek, uzman görüşlerine dayalı olarak Antalya ilinde bulunan turizm amaçlı kullanılabilecek yürüyüş parkurlarını belirleyerek, kullanıcı beklentileri doğrultusunda bu parkurların turizm ve rekreasyonel amaçlı kullanılmasına yönelik öneriler getirmektir. Bu amaçla, 2012-2013 yılında, doğa yürüyüşü etkinlikleri düzenleyen seyahat acentaları ve kulüp/dernek yetkililerine, doğa yürüyüşü etkinliklerine katılan kişilere anket uygulaması yapılmış, kaynak kişiler belirlenerek yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve belirlenen örnek parkurlar Küresel Konumlama Sistemi ile işaretlenerek dijital haritaya aktarılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ve anket formları içerisinde bulunan açık uçlu sorulara verilen yanıtlar nitel veri analiz yöntemleri kullanılarak, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin parkur tercih nedenleri ile ilgili anketten elde edilen veriler ise SPSS 18 (Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı) kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi aşamasında, frekans (f) yüzde (%) ortalama ( ) ve standart sapma (Ss) gibi tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Değişkenlerin ikili karşılaştırmaları Ki-kare (Pearson Chi-Square ) değeri p<0,05 düzeyinde önemlilik arz eden ilişkiler belirlenmiştir.
Çalışma sonucunda, doğa yürüyüşü etkinliklerinin mevcut durumu, bu etkinlikler karşısındaki problemler, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin parkura yönelik tercihleri ve Antalya da yoğun kullanılan doğa yürüyüşü parkurları belirlenmiştir. Doğa yürüyüşü etkinlikleri ile ilgili mevcut durumun çoğunlukla problemlerden meydana geldiği görülmektedir. Bu problemlerin genel turizm yapısındaki problemlere benzer olduğu tespit edilmiştir. Doğa yürüyüşü etkinlikleri karşısındaki en önemli sorunun, bu etkinlikleri kontrol eden ve yöneten bir sistemin olmamasıdır. Bu nedenle, doğa yürüyüşü etkinlikleriyle ilgili bir yönetim sisteminin geliştirilmesi, bu etkinlikleri daha sürdürülebilir hale getirebilir. Günümüze kadar yapılan parkur düzenleme çalışmaları çoğunlukla arz odaklıdır. Bu nedenle yapılan çalışma da, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin, bu etkinliklere ve parkurlara yönelik tercihleri belirlenmiştir. Doğa yürüyüşü etkinliklerine katılan bireyler çoğunlukla bu etkinliklere yönelik düzenlemelerin yapılması görüşündedir. Ayrıca, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin demografik özellikleri ve doğa yürüyüşü konusundaki deneyimleri bireylerin parkur tercihlerini farklılaştırmaktadır. Bu nedenle, yapılacak olan düzenleme çalışmaların da, doğa yürüyüşüne katılan bireylerin tercihlerinin de göz önünde bulundurulması önerilmektedir.

Abstract:
The objectives of this study are; to analyze the current status of hiking activities which are performed for tourism and recreation, to determine the hikers' expectation and preference from hiking activities, to determine ideal hiking tracks for tourism in Antalya, and to make suggestions to use hiking tracks for tourism and recreation in the direction of user expectations. For that purpose, the questioner was applied to the authorized persons of travel agencies and clubs which organize hiking tours, and semi-structured interviews were made with core group. And also determined sample hiking tracks were marked with GPS (Global Positioning system) device and transfered to the digital map.  Qualitative methods were used to in order to analyze the open-ended questions in Semi-structured interviews and questionnaires results of participant, and SPSS 18 (Statistical Package for the Social Sciences) software was used to analyze the survey results. Descriptive statistics were used as Frequency (f), Percent / proportion (%), mean ( ) and standart deviation (Ss) for evaluation of data.  Significant relations are observed as a result of pairwise comparison of variables chi-square (Pearson's Chi-Square) value in the level of p <0.05.
As a result, the current status of hiking activities/events, the problems facing these activities/events, hikers' preferences and heavily used hiking trails in Antalya have been identified. It is observed that problems often arise from the current status regarding hiking activities. These problems have been identified analogous to problems in the general tourism. The most important problem facing hiking activities / events is that there is not system that controls and manages. Therefore,   the development of a management system related to trekking activities can make these activities more sustainable. The track editing work done so far is mostly supply-driven. Therefore, in the study, individuals who participate in hiking, and trail preferences for these activities is determined. Hikers often consider arrangements for this event. In addition, the demographic characteristics of hikers and hiking experience are differentiation of individual preferences of the trails. Therefore, the preferences of the individuals involved hiking is recommended to be taken into consideration while the arrangements work.