Türkiye'de bilişim işgücü nitelik talebinin eğitim müfredatları ile uyumunun analizi
The analysis of compliance with IT labor qualification demand and the education cirruculum in Turkey
Yazar: HAKAN METE
Danışman: PROF. DR. YILMAZ ÖZKAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Bilgi ve iletişim teknolojileri sektörü = Information and communications technology ; Bilişim sektörü = Information sector ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim sistemi = Education system ; İş gücü = Manpower ; İş gücü eğitimi = Labour force training

Özet:
Bu çalışma, kalkınmada öncelikli sektörlerden biri olan bilişim sektörünün Türkiye ekseninde nasıl gelişeceği sorusuna insan kaynağı temelinde cevaplar aramaktadır. Bilişim sektörüne katkı sağlamak amacıyla sektörün aradığı işgücü niteliklerinin bilişim eğitim sisteminden mezun olan öğrencilere kazandırılması hedeflenen nitelikler ile uyumunu araştırmaktadır. Bu yönüyle Türkiye'deki bilişim sektörü işgücü piyasasının eğitim istihdam uyumu incelenmektedir.
Çalışma, 2017-2018 yılları içerisinde Türkiye'de faaliyet gösteren üç büyük elektronik istihdam platformunun yayımladığı bilişim sektörü iş ilanları üzerinden talep yönlü işgücü nitelikleri ile 2019-2020 döneminde eğitim kurum ve kuruluşlarının oluşturduğu bilişim eğitim sisteminin müfredat ve hedef çıktıları üzerinden ortaya çıkan eğitim nitelik kazandırma çalışmalarını karşılaştırmaktadır. Çalışmanın yöntemi, kavramsal çerçevenin oluşturulduğu literatür taraması ile veri setleri içerisinden tümevarımsal yöntem kullanılarak ortaya çıkarılan sonuçların kendi içerisinde test edildiği nitel veri analizidir. Daha önce benzer bir çalışmanın yapılmaması ve verilerin kodlama işlemine tabi tutularak derinlemesine analiz edilmesi gerekliliği nedeniyle nitel veri analizinin bir alt unsuru olan içerik analizi seçilmiştir.
Türkiye Bilişim Sektörü işgücü niteliği analizinde firmaların özellikle hizmetler sektörüne üretim yapan web yazılımcılığı alanında istihdama ihtiyaç duyduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca diğer yazılım türleri ve programlama dilleri ile sistem yönetimi, siber güvenlik uzmanı ve sosyal medya uzmanı gibi bilgi teknolojileri alanlarında çalışanlar aranmaktadır. Firmalar, çalışanlarında en az bir programlama dili, veri tabanı sorgulama dili, veri tabanı yönetim sistemleri, grafik tasarım yetenekleri, sunumcu yönetimi, siber güvenlik araçları gibi teknik bilgiler aramaktadır. Bu niteliklere ek olarak İngilizce dil bilgisi, esnek çalışma saatlerine uygunluk, ekip çalışmasına yatkınlık, analitik düşünme ve problem çözme yeteneği, dokümantasyon, müşteri ilişkileri ve iletişim gibi sosyal yönlerden de kendilerini geliştirmelerini beklemektedir.
Türkiye'de okul öncesinden yüksek öğretime kadar örgün ve yaygın olarak çok yönlü nitelikteki bilişim eğitimlerini, özel ve kamu eğitim kuruluşları desteklemektedir. Eğitim müfredatları ve hedef çıktıları üzerinden ortaya çıkan nitelikler, sektörün aradığı bilişim işgücü niteliklerinin tamamını karşılamaktadır.
Çalışma, öğrencilere iş bulmak amacıyla kazanmaları gereken işgücü niteliklerine, kurumlara ihtiyaç duydukları işgücü niteliklerinin belirlenmesi ve ilan edilmesi noktasında dikkat etmeleri gereken hususlara ve eğitim sisteminin düzenlenmesi ile geliştirilmesi gereken noktalara ilişkin tavsiyeler sunmaktadır.

Abstract:
This research is looking for answers how to develop IT sector that one of the priority sectors in the development axis of Turkey on the basis of human resources. In order to contribute to the IT sector, it researches the compatibility of the workforce qualification that the sector seeks with the qualifications aimed to be acquired by the students who graduate from the information education system. In this aspect it researches to compliance education system-employment market of the IT sector in Turkey. 
Study compares demand side workforce qualifications that over target IT sector jobs relased by electronic employment platforms operating in Turkey within 2017-2018 years with education qualification efforts that emerged through the curriculum and target outputs of the information education system established by educational institutions and organisations in the 2019-2020 period. The method of the research is a literatüre review in which formed the conceptual framework and a qualitative data analysis study that test the results of the data sets with inductive analysis within itself. Content analysis which is a sub component of qulitative data analysis was chosen as a the analysis method because of similar study had not been carried out before and the data had to be analyzed in depth by coding it. In Turkey IT Sector Labor Qualification Analysis, the majority of companies need employment in the field of web software especially for the services sector and they were looking for other types of software programming languages and system management, cyber security and social media specialist field. Firms look for technical information such as at least one programming language, database query language, database management systems, graphic design skills, server management, cyber security tools in their candidate employees. In addition to techinal knowledge, they expect them to improve themselves in social aspect such as English grammar, suitability for flexible working hours, teamwork skills, anayltical thinking and problem solving skills, documentation, costumer relations and communication. Private and public education institutions support IT education in the multifaceted-formal and from pre-school to higher education in Turkey. The qualification that emerge from training curriculum and target outcomes meet all the IT workforce qualifications that sector is looking for.
The research provides recommendations for the students regarding the workforce qualifications they need to gain in order to find a job, the issues that institutions should pay attention to in determining and declaring the workforce qualifications they need, and the issues that need to be improved by organizing the IT education system.