Donuk omuz tedavisinde iki farklı egzersiz eğitiminin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparing effectiveness of two different exercise training for treatment of frozen shoulder
Yazar: ZEYNAL YASACI
Danışman: PROF. DR. DERYA ÇELİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizyoterapi = Physiotherapy ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Giriş: Donuk omuz ağrı, pasif ve aktif glenohumeral eklem hareket kısıtlılığı ve fonksiyonel yetersizlikle karakterize bir omuz patolojisidir. Donuk omuzda konservatif tedavi genel olarak hasta eğitimi, eklem hareket açıklığı egzersizleri, germe ve mobilizasyon egzersizleri, fizyoterapi modaliteleri, medikal tedavi ve steroid enjeksiyonlarından oluşmaktadır.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, donuk omuz hastalarında Multimodal Fizyoterapi programına ek olarak uygulanan Aşamalı Motor İmgeleme eğitiminin ağrı, eklem hareket açıklığı (EHA), fonksiyon, lateralizasyon, yaşam kalitesi ve hasta memnuniyetine etkisini araştırmaktır.
Yöntem: Çalışmaya dahil edilen ve donuk omuz tanısı alan 38 hasta randomize olarak Grup 1 (Multimodal Fizyoterapi Programı) ve Grup 2'ye (Multimodal Fizyoterapi Programı & Aşamalı Motor İmgeleme eğitimi) ayrıldı. Hastalar haftada 2 seans 6 haftalık bir tedavi programına alındı ve değerlendirmeler tedavi öncesi, 6. hafta ve 8. haftada yapıldı. Ağrı şiddeti numaralandırılmış ağrı değerlendirme skalası (NPRS) ile, EHA gonyometre ile, fonksiyonel durum kol, omuz ve el sorunları anketi (Q-DASH) ve omuz ağrı ve disabilite indeksi (SPADI) ile değerlendirildi. İki nokta ayrımı esteziometre ile, laterilizasyon Recognise™ uygulaması ile, ağrı felaketleştirme ağrı felaketleştirme ölçeği (AFÖ) ile, yaşam kalitesi kısa form 12 (SF-12v2) ile ve hasta memnuniyeti global değişim ölçeği ile değerlendirildi. Verilerin analizinde Statistical Package for the Social Sciences istatistik programı ve "2x3 mixed model repeated measures ANOVA" testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışma sonuçları incelediğinde her iki grupta da tedavi öncesine göre ağrı, EHA, fonksiyon, laterilizasyon, ağrı felaketleştirme ve yaşam kalitesi fiziksel sağlık komponentinde anlamlı fark olduğu saptandı (p<0,05). Fakat bu fark tüm değerlendirme parametrelerinde Grup 2 lehine daha yüksek idi. Gruplar karşılaştırıldığında aktivite ağrısı (p=0,04), abduksiyon (p=0,005), eksternal rotasyon (p=0,04), SPADI-ağrı (p=0,001), SPADI-dizabilite (p=0,02), QDASH (p=0,003), laterilizasyon-doğruluk (p=0,01), laterilizasyon-hız (p=0,05), iki nokta ayrımı (p=0,03), SF-12v2 fiziksel sağlık komponentinde (p=0,04) ve hasta memnuniyetinde 
Grup 2 lehine istatistiksel anlamlı fark bulundu.
Sonuç: Donuk omuz hastalarında, Multimodal Fizyoterapi uygulamalarına ek olarak uygulanan AMİ eğitiminin, Multimodal Fizyoterapiye göre ağrı, EHA, laterilizasyon performansı, fonksiyon ve yaşam kalitesinin fiziksel sağlık parametreleri açısından etkili bir yöntem olduğu bulundu. Aşamalı Motor İmgeleme eğitimin konservatif tedavilere ek olarak uygulanmasının donuk omuz hastalarının tedavisinde etkili alternatif bir yöntem olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction: Frozen shoulder is a shoulder pathology characterized by pain, passive and active glenohumeral joint movement limitation, and functional disability. Conservative treatment of frozen shoulder generally consists of patient education, range of motion exercises, stretching and mobilization exercises, physiotherapy modalities, medical treatment and steroid injections.
Objective: The aim of this study is to investigate the efficacy of graded motor imagery training intervention in addition to the Multimodal Physiotherapy treatment program on pain, range of motion (ROM), function, lateralization, quality of life and patient satisfaction in patient with frozen shoulder.
Method: Thirty-eight patients diagnosed with frozen shoulder were randomly divided into Group 1 (Multimodal Physiotherapy Program) and Group 2 (Multimodal Physiotherapy Program & Graded Motor Imagery training). The patients were treated 2 sessions per week for 6 weeks or and patients were assessed at baseline, at 6 and 8 weeks. Pain severity was assessed with the Numeric Pain Rating Scale (NPRS), ROM with goniometer, functional status with Quick Disability of the Arm, Shoulder, and Hand (Q-DASH), Shoulder Pain, and Disability Index (SPADI). Two-point discrimination with an esthesiometer, lateralization with the Recognise™ application, pain catastrophizing with the Pain Catastrophizing Scale (PCS), 
quality of life with Short Form-12 (SF-12v2), and patient satisfaction with the Global Rating of Change Scale were evaluated. Statistical Package for the Social Sciences Statistical Program and "2x3 mixed model repeated measures ANOVA" test were used for data analysis.
Results: There were significant differences in pain, ROM, function, lateralization pain catastrophe and physical health component of quality of life in both groups compared to pretreatment (p<0.05). However, this difference was higher in favor of Group 2 in all assessment parameters. A statistically significant difference was found between groups in favor of Group 2 in activity pain (p=0.04), abduction (p=0.005), external rotation ROM (p=0.04), SPADI-pain (p=0.001), SPADI-disability (p=0.02), Q-DASH (p=0.003), lateralization-accuracy (p=0.01), lateralization-speed (p=0.05), two-point discrimination (p=0.03), SF-12v2 physical health component (p=0.04) and patient satisfaction. 
Conclusion: It was found that Graded Motor Imagery training applied in addition to Multimodal Physiotherapy interventions in frozen shoulder patients is an effective method in terms of pain, ROM, lateralization performance, function and quality of life-physical health parameters compared to Multimodal Physiotherapy. Graded Motor Imagery in addition to conservative treatments is may be an effective alternative treatment method in patients with frozen shoulder.