Etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme becerileri ve duyuşsal davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of teaching using ethnomathematics applications on the problem-solving skills and affective behavi̇or of students
Yazar: KEVSER GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. MİTHAT TAKUNYACI
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Duyuşsal davranışlar = Affective behaviours ; Etkinlik sayfaları = Activity pages ; Etnomatematik = Ethnomathematics ; Matematik = Mathematics ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability

Özet:
Bu çalışmada etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı dönüşüm geometrisi konusu öğretiminin öğrencilerin problem çözme becerisi, geometriye yönelik tutum, matematik kaygısı ve geometriye yönelik öz-yeterlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca öğretimler sırasında öğrencilere dağıtılan etnomatematik etkinlik kağıtları aracılığıyla alınan öğrenci yanıtları çeşitli değişkenler (kültür-matematik ilişkisini anlama, matematiksel bilgiyi öğrenme, kavramsal ve işlemsel anlama, öğrenci zorlukları ve yanılgıları, öğrenci tasarımları) açısından incelenmiştir. Nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı araştırma, deneysel yöntemle yürütülürken, nicel sonuçlar deneysel yöntemle elde edilen verilerin analizinden elde edilmiş, nitel sonuçlar ise etkinliklerdeki öğrenci yanıtlarının durum çalışması yöntemi ile analiz edilmesiyle elde edilmiştir. Ön test – son test kontrol gruplu gerçekleştirilen araştırmada deney grubunda etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretim gerçekleştirilirken kontrol grubunda geleneksel yöntem ile öğretimlere devam edilmiştir. Çalışmada nicel verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen Problem Çözme Testi (PÇT) kullanılmıştır. Ayrıca Bulut, Ekici, İşeri ve Helvacı (2002)'nın geliştirdiği Geometriye Yönelik Tutum Ölçeği, Özdemir ve Gür (2011)' ün geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaptığı Matematik Kaygısı-Endişesi Ölçeği ve Cantürk-Günhan ve Başer (2007)' in geliştirdiği Geometriye Yönelik Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Nitel veriler ise deney grubunda öğretimler sürecinde öğrencilere dağıtılan etnomatematik etkinlik kağıtlarından elde edilmiştir. PÇT'den elde edilen verilerin analizinde Baki (2006) tarafından geliştirilen problem çözme becerisi değerlendirme ölçeği, etkinlik kağıtlarının değerlendirilmesinde ise araştırmacı tarafından belirlenen yeterlikler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme basamaklarından problemi anlama, plan hazırlama ve planı uygulama basamaklarındaki becerilerini yükselttiği, değerlendirme basamağındaki becerileri üzerinde ise anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. PÇT'den elde edilen bulgular çerçevesinde etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme becerilerini ve ayrıca testte yer alan günlük yaşam problemleri ve geleneksel problemlerdeki çözüm becerilerini yükselttiği görülmüştür. Etnomatematik etkinlik kağıtlarından elde edilen verilere göre öğrencilerin kültür-matematik ilişkisine yönelik farkındalıklarının ve matematiksel öğrenmelerinin süreç içerisinde arttığı, kavramsal ve işlemsel bilgilerinin geliştiği, etkinlikler kapsamında özgün tasarımlar ortaya koydukları görülmüştür. Son olarak etkinlik kağıtları aracılığıyla öğrencilerin dönüşüm geometrisi konusuna ilişkin sahip oldukları yanılgı ve zorluklar ortaya koyulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of teaching the subject of transformation geometry, including ethnomathematics applications, on students' problem-solving skills, attitudes toward geometry, mathematics anxiety, and self-efficacy toward geometry. In addition, student responses obtained through the ethnomathematics activity sheets given to the students during the teaching were examined in terms of various variables (understanding the culture-mathematics relationship, learning mathematical knowledge, conceptual and operational understanding, student difficulties and misconceptions, students' designs). While the research, in which quantitative and qualitative methods were used together, was carried out with the experimental method, the quantitative results were obtained from the analysis of the data obtained by the experimental method, and the qualitative results were obtained by analyzing the student responses in the activities with the case study method. In the study, which was carried out with a pretest-posttest control group, teaching supported by ethnomathematics was carried out in the experimental group while teaching continued with the traditional method in the control group. In the collection of quantitative data in the study, the Problem-Solving Test (PÇT) developed by the researcher, the Attitude Scale towards Geometry developed by Bulut, Ekici, İşeri, and Helvacı (2002), the Mathematics Anxiety Scale, the validity and reliability of which was studied by Cantürk-Günhan and Başer (2007) and Self-Efficacy Scale towards Geometry developed by Özdemir and Gür (2011) was used. Qualitative data were obtained from the ethnomathematics activity sheets given to the students during the teaching process in the experimental group. The problem-solving skill assessment scale developed by Baki (2006) was used in the analysis of the data obtained from the PCT, and the competencies determined by the researcher were used in the evaluation of the activity sheets. As a result of the research, it was seen that teaching supported by ethnomathematics increased the students' skills in understanding the problem, preparing a plan, and implementing the plan, which is one of the problem-solving steps, but it did not have a significant effect on their skills in the evaluation step. Within the framework of the findings obtained from the PCT, it was seen that teaching supported by ethnomathematics increased students' problem-solving skills, as well as their solution skills in daily life problems and traditional problems in the test. According to the data obtained from the ethnomathematics activity sheets, it was seen that the students' awareness of the culture-mathematics relationship and their mathematical learning increased in the process, their conceptual and procedural knowledge improved, and they presented original designs within the scope of the activities. Finally, students' misconceptions and difficulties about transformation geometry were revealed through activity sheets.