Bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden hesaplanan os sacrum ve os coccygis eğriliklerinin cinsiyete göre değerlendirilmesi
Evaluation of the sacral and coccygeal curvatures calculated from computed tomography images to the gender
Yazar: MERVE NUR ÖZGEN
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLAL ÖNER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT NAHİR
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Cinsiyet tahmini = Gender estimation ; Cinsiyet tayini = Sex determination ; Diskriminant analizi = Discriminant analysis ; Koksiks = Coccyx ; Sakrum = Sacrum ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Cinsiyet incelemesi adli, antropolojik ve tıbbi uygulamalarda önemli bir konuma sahiptir. İnsanlarda cinsiyetin belirlenmesinde iskelet yapısı anahtar bir rol oynar. Pelvis iskeletini oluşturan os sacrum ve os coccygis, cinsiyete bağlı fonksiyonel farklılıklar nedeniyle cinsiyet tayini için önemli kemiklerdir. Bu çalışmanın amacı; ortogonal düzleme getirilmiş Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri üzerinden hesaplanan os sacrum ve os coccygis eğriliklerinin cinsiyete göre farklılıklarını belirlemektir. Çalışmamızda daha önceden çeşitli nedenlerle Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvurmuş, 25-50 yaş arası sağlıklı 150 olguya ait (75 Kadın, 75 Erkek) BT görüntüleri kullanıldı. Görüntüler Picture Archiving and Communication System (PACS) arşiv sisteminden alındı. Horos yazılımı ile görüntüler istenilen formatta düzenlendi. Açı ve uzunluk ölçüm araçları kullanıldı. Sagital görüntü üzerinde; os sacrum ve os coccygis üzerinden Lumbosakral Açı (LSA), Sakral Eğrilik (SE), Sakral Kifoz (SK), Sakrokoksigeal Açı (SKA), Sakrokoksigeal Eklem Açısı (SKEA) ve Koksigeal Eğrilik (KE) olmak üzere 6 farklı ölçüm yapıldı. Bireylerin her bir parametresi 3 defa farklı zamanlarda ölçüldü. Bağımsız gruplarda cinsiyet farkı Two Sample t testi ve Mann-Whitney U testi ile değerlendirildi. Cinsiyet tahmini için ise Quadratik Discriminant Analizi (QDA) yöntemi kullanıldı. Ölçüm sonuçlarına göre; SE ve SK değerleri erkeklerde kadınlardan daha yüksek, KE değeri ise kadınlarda erkeklere göre daha yüksek olmasına rağmen anlamlı değildi (p>0,05). LSA ve SKA değerleri, erkeklerde kadınlara göre yüksek, SKEA değeri de kadınlarda erkeklere göre yüksek olup cinsiyet tahmininde kullanılmasının istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p≤0.05). QDA'ya göre tüm parametrelerden erkek bireyleri ayırt etme %93,3, kadın bireyleri ayırt etme %85,3 ve toplam ayırt etme gücü %89,3 bulunmuştur. Çalışmamızın sonucunda; BT görüntüleri üzerinden os sacrum ve os coccygis eğrilikleri kullanılarak cinsiyet tahmini edilebileceği ortaya konulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Bilgisayarlı Tomografi, Cinsiyet Tahmini, Discriminant Analizi, Os Coccygis, Os Sacrum.

Abstract:
Gender analysis plays an important role in forensic, anthropological and medical applications. Skeletal structure plays a key role in the determination of gender in human. The os sacrum and os coccyx that constitute the pelvic skeleton are significant bones in gender determination due to functional differences based on gender. The present study aimed to determine the differences in os sacral and os coccygeal curvatures calculated with orthogonal plane computed tomography (CT) images based on gender. CT images of 150 25-50 years old patients (75 females, 75 males), who applied to Karabük University Training and Research Hospital with various indications, were employed in the present study. The images were procured from the Picture Archiving and Communication System (PACS). Horos software were used to convert the images into the desired format. Angle and length measurement tools were applied. On the sagital image, six sacral and coccygeal measurements were conducted: Lumbosacral Angle (LSA), Sacral Curvature (SC), Sacral Kyphosis (SK), Sacrococcygeal Angle (SCA), Sacrococcygeal Joint Angle (SCJA) and Coccygeal Curvature (CC). Each parameter was measured in 3 different times for each individual. The gender difference was analyzed by Two Samples t-test and Mann-Whitney U test in independent groups. Quadratic Discriminant Analysis (QDA) method was used for gender prediction. The measurement findings demonstrated that although SC and SK were higher in males when compared to females, CC values were higher in females when compared to male subjects (p>0.05). It was determined that LSA and SCA values were higher in males when compared to females, and SCJA values were higher in males when compared to females, and the use of these parameters in gender prediction was statistically significant (p≤0.05). Based on the QDA findings, it was determined that the power of all parameters to discriminate male individuals was 93.3%, their power to discriminate female individuals was 85.3%, and their total discrimination power was 89.3%. The study findings revealed that gender could be predicted with sacrum and coccyx curvatures obtained with CT images.

Keywords	: Computed Tomography, Gender Prediction, Discriminant Analysis,  Coccyx, Sacrum.