Postpartum dönem emzirme öz-yeterlilik ile maternal bağlanma arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between self-efficacy and maternal attachment in the postpartum period
Yazar: BÜŞRA ÇİFTCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİYE TURAN
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, postpartum dönem emzirme öz-yeterlilik ile maternal bağlanma arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma Sakarya İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Geyve Aile Sağlığı Merkezinde 1 Aralık 2022 – 15 Nisan 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Verilerin toplanmasında kadınların sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik "Kişisel Bilgi Formu", "Maternal Bağlanma Ölçeği" (MBÖ), Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği" (EÖYÖ), kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik yöntemler kullanılmıştır. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.  
BULGULAR: Katılımcı annelerin "Maternal Bağlanma" puan ortalaması 98,41 ± 3,023; "Emzirme Öz-Yeterlilik" puan ortalaması 61,14± 3,340 olarak saptanmıştır. Annelerin doğum şekli ve doğum sayısı ile emzirme öz-yeterliliği ve maternal bağlanma düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Annelerin çalışma durumu, öğrenim düzeyi, gebeliğin istenme durum, yaş grubu ile emzirme öz-yeterliliği ve maternal bağlanma düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini görmek üzere yapılan doğrusal regresyon analizinde sezaryen doğum yapan bireylerin, normal doğum yapan bireylere göre Maternal bağlanma ölçeği puanının daha fazla olduğu saptanmıştır. Bir defa doğum yapan bireylerin, iki ve üzeri doğum yapan bireylere göre Emzirme Öz-Yeterlilik ölçeği puanının daha fazla olduğu saptanmıştır. Postpartum Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği puanı Maternal Bağlanma Ölçeği puanını anlamlı ve pozitif yönlü yordamaktadır (β=0,493; p<0,05). Annelerin Maternal Bağlanma Ölçeği toplam puanı ile Postpartum Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönlü ve orta seviyede anlamlı bir ilişki vardır (r=0,521; p=0,000). 
SONUÇ: MBÖ puanı ile EÖYÖ puanı arasında anlamlı pozitif yönde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmaya katılan annelerin bazı obstetrik ve sosyo-demografik özelliklerine göre MBÖ ve EÖYÖ puanı bakımından gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Bağlanma, Maternal Bağlanma, Emzirme, Emzirme Öz Yeterlilik

Abstract:
INTRODUCTION AND PURPOSE: The aim of this study was to determine the relationship between breastfeeding self-efficacy and maternal attachment in the postpartum period.
MATERIALS AND METHODS: This descriptive study was conducted in Geyve Family Health Center affiliated to Sakarya Provincial Health Directorate between December 1, 2022 and April 15, 2023. "Personal Information Form", "Maternal Attachment Scale" (MATS), and "Breastfeeding Self-Efficacy Scale" (LESES) were used to collect the data to determine the socio-demographic characteristics of the women. Descriptive statistical methods were used to analyze the data. The significance level was considered as p<0.05.
RESULTS: The mean score of "Maternal Attachment" of the participant mothers was 98.41 ± 3.023 and the mean score of "Breastfeeding Self-Efficacy" was 61.14 ± 3.340. A statistically significant difference was found between the type and number of births of the mothers and breastfeeding self-efficacy and maternal attachment level (p<0.05). There was no statistically significant relationship between mothers' employment status, education level, desired pregnancy status, age group and breastfeeding self-efficacy and maternal attachment level (p>0.05). In the linear regression analysis performed to see the effect of the independent variable on the dependent variable, it was determined that individuals who gave birth by cesarean section had higher Maternal attachment scale scores and breastfeeding self-efficacy scale scores than individuals who gave birth normally. In the regression analysis, it was determined that individuals who gave birth once had higher Breastfeeding Self-Efficacy Scale scores than individuals who gave birth twice or more. Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale score significantly and positively predicts Maternal Attachment Scale score (β=0.493; p<0.05). There is a positive and moderately significant relationship between the total score of the Maternal Attachment Scale and the total score of the Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale (r=0,521; p=0,000).
CONCLUSION: It was found that there was a significant positive correlation between MBS score and ESLS score. According to some obstetric and socio-demographic characteristics of the mothers participating in the study, it was found that there was a statistically significant difference between the groups in terms of MBS and ESLS scores.
Keywords: Attachment, Maternal Attachment, Breastfeeding, Breastfeeding Self-Efficacy