Problemli internet kullanımının ahlaki olgunluk ve öz aşkınlık üzerinden yaş gruplarına göre değerlendirilmesi
The evaluation of problematic internet use by age groups on moral maturity and self-transcendence
Yazar: ECEM KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, yetişkin bireylerin problemli internet kullanımları, öz aşkınlık ve ahlaki olgunluk üzerinden yaş gruplarına göre incelenmiştir. Araştırma kapsamında; katılımcıların problemli internet kullanımı düzeyleri, öz aşkınlık düzeyleri ve ahlaki olgunluk düzeylerinin bazı demografik değişkenlere (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, çalışma durumu ve medeni durum) göre farklılaşıp farklılaşmadığının; problemli internet kullanımı düzeyleri, öz aşkınlık düzeyleri ve ahlaki olgunluk düzeylerinin birbirleriyle ilişkisinin; öz aşkınlık ve ahlaki olgunluk düzeylerinin problemli internet kullanımı üzerindeki etkisinde yaşın aracı rolünün ortaya koyulması amaçlanmıştır.
Araştırmanın evreni, Türkiye'de internet kullanan yetişkin bireylerdir. Evreni temsil eden örneklem ise 18-80 yaş arası 651 gönüllü katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılardan veri toplamak adına, online anket yöntemi ile, demografik veri formu, problemli internet kullanımı ölçeği, öz aşkınlık ölçeği ve ahlaki olgunluk ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde: ölçek puanları arasındaki ilişkilerin analizi için Pearson Korelasyon Analizi, gruplar arası farklarda ANOVA, Kruskal Wallis H testi ve Bağımsız Gruplar t-Testi, düzenleyici etkinin analizinde ise PROCESS SPSS Makro yazılımı kullanılmıştır. Veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre, yetişkin bireylerin problemli internet kullanımı düzeyleri, ahlaki olgunluk düzeyleri ve öz aşkınlık düzeyleri demografik değişkenlere göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Bununla birlikte ahlaki olgunluk ve öz aşkınlık, bireylerin problemli internet kullanımlarının anlamlı yordayıcılarıdır. Fakat ahlaki olgunluk ve öz aşkınlığın, problemli internet kullanımı üzerindeki etkisinde yaşın düzeyleyici rolünün anlamlı olmadığı görülmüştür. Sonuçlar ilgili literatür temelinde ayrıntılı olarak tartışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Problemli İnternet Kullanımı, Ahlaki Olgunluk, Öz Aşkınlık

Abstract:
In this study, adult individuals' problematic internet use was examined according to age groups, based on self-transcendence and moral maturity. In the scope of the research, it is aimed to reveal; whether the participants differ according to their problematic internet use levels, self-transcendence levels and moral maturity levels and some demographic variables (age, gender, educational status, employment status and marital status); the relationship between problematic internet use levels, self-transcendence levels and moral maturity levels; the mediating role of age in the effect of self-transcendence and moral maturity levels on problematic internet use.
The population of the research is adult individuals using the internet in Turkey. The sample representing the population consists of 651 volunteer participants between the ages of 18-80. To collect data from the participants, demographic data form, problematic internet use scale, self-transcendence scale and moral maturity scale were applied by online survey method. In the analysis of the data: Pearson Correlation Analysis was used for the analysis of the relationships between the scale scores; ANOVA, Kruskal Wallis H test; and Independent Samples t-Test for the differences between the groups, and PROCESS SPSS Macro software was used for the analysis of the mediatory effect. The data were analyzed with the SPSS 25 program.
According to the results of the study, the problematic internet use levels, moral maturity levels and self-transcendence levels of adult individuals differ significantly according to demographic variables. Also, it was determined that moral maturity and self-transcendence are significant predictors of individuals' problematic internet use. However, it was found that the mediating role of age was not significant in the effect of moral maturity and self-transcendence on problematic internet use. The results have been discussed in detail based on the relevant literature.

Keywords: Problematic Internet Use, Moral Maturity, Self-Transcendence