Edirne il merkezindeki uzman hekimlerin kanser taramaları hakkındaki bilgi ve davranışları uygulama yöntemleri ve karşılaşılan engeller
Knowledge and behavior of specialists in edi̇rne city center about cancer screening methods and obstacles
Yazar: ZEHRA AYAS
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Edirne = Edirne ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tat testleri = Taste tests ; Teşhis = Diagnosis ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Kanser hastalıkları, dünyada ve ülkemizde ölüm sebepleri arasında kardiyovasküler hastalıklardan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Kanser tarama programları ile yakalanan hastalığı taşıyan bireylerin tedavi olması ve iyileşmesi kuşkusuz ki ileri evre hasta olanlara göre hem daha kolay, hem de daha maliyet etkilidir. Çalışmamızda, Edirne il merkezinde bulunan uzman hekimlerin kanser taramaları hakkındaki bilgi ve davranışları uygulama yöntemleri ve karşılaşılan engellerin belirlenmesi hedeflendi. Çalışmamıza katılan 263 hekime kanser taramalarına yönelik bilgi, tutum ve davranışları sorgulamaya yönelik tarafımızca hazırlanan 46 soruluk anket yüz yüze görüşülerek uygulandı. Çalışmamıza toplam 263 hekim katılmış olup katılan hekimlerin %43,35'i kadın , %56,65'i erkek idi. Hekimlerin %34,6'sının uzman hekim, %65,4'ünün öğretim görevlisi olduğu saptanmıştır. Hekimlerin %93,54'inin kanser taramalarını sekonder korumada önemli gördüğü tespit edilmiştir. Hekimlerin %41,83'ünün kendisine kanser taraması yaptırdığı saptanmış ve 263 hekimin 224'ü tarama yaş programı içinde bulunmaktayken sadece %31,70'i kendisine tarama yaptırdığını belirtmiştir. Kadın hekimlerin erkek hekimlere göre verdikleri doğru yanıt ortalamasının daha fazla olduğu saptanmış olup daha önce kanser taraması yaptırmış hekimlerin, diğer hekimlere göre verdikleri doğru yanıt ortalamasının daha fazla olduğu bulunmuştur. Hekimlerin tarama yaş grubundaki hastalarına, kanser taramalarını önerme sıklıklarının artışı ile verdikleri doğru yanıt oranı artmıştır.
Kanser tarama testleri, koruyucu hekimlik açısından önem taşıyan birinci basamakta görev yapan aile hekimlerinin en önemli periyodik sağlık muayenelerinden biridir. Tahminlere göre 2030 yılına kadar kanser oranlarının iki katına çıkması beklenmektedir. Bu nedenle taramaların kanser tarama standartlarına uygun şekilde ve optimum düzeyde yapılması çok önemli olup, kanser kontrol politikalarının güçlü ve önleyici olması, erken tanı ve tarama programlarına gerekli önemin verilmesi zorunludur. Anahtar kelimeler: kanser taraması, kanser tarama testleri, kolorektal kanser

Abstract:
Cancer diseases are the second cause of death in the world and in our country after cardiovascular diseases. Treatment and recovery of individuals with the disease caught by cancer screening programs is undoubtedly both easier and more cost effective than those with advanced stage patients. In our study, the methods of applying cancer screening by the specialist physicians in Edirne province and the obstacles encountered were aimed. A 46-question questionnaire of categories was applied to 263 physicians who participated in our study to question the knowledge, attitude and behaviors of cancer screening. A total of 263 physicians participated in our study, 43.35% of them were women and 56.65% were men. It was determined that 34.6% of the physicians were specialist physicians and 65.4% were lecturers. It has been determined that 93.54% of the physicians consider cancer screenings important in secondary prevention. It was determined that 41.83% of the physicians had cancer screening and 224 of the 263 physicians were in the screening age program, while only 31.70% stated that they had screened themselves. It was found that the average correct response of female physicians compared to male physicians was higher, and the average correct answer given by physicians who had cancer screening before was higher than other physicians. Cancer screening tests are one of the most important periodic health examinations of family physicians working in primary care, which is important for preventive medicine.According to estimates, cancer rates are expected to double by 2030. It is essential that cancer control policies are strong and preventive, and the necessary importance should be given to early diagnosis and screening programs. Key words: cancer screening, cancer screening tests, colorectal cancer