Orduda ıslahat ve ordu müfettişlikleri: 1908 - 1920
The reform in the army and the army inspectorate: 1908 - 1920
Yazar: İSMAİL EFE
Danışman: PROF. DR. TAHA NİYAZİ KARACA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri birlikler = Military units ; Askeri teşkilat = Military organization ; Denetçiler = Controller ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Türk Ordusu = Turkish Army ; Yenilik = Innovation ; Yenilik hareketleri = Reform movements ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
II. Meşrutiyet'in ilanından sonra ordunun yeniden yapılandırılması çalışmalarına girişilmiştir. Bir taraftan ordunun üst yönetimini oluşturan Harbiye Nezareti, Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti, Askeri Şûra gibi kurumların çağdaş bir yapıya kavuşturulması için çalışılırken, diğer taraftan da ordu teşkilatı, subaylar, asker alma, sağlık, eğitim konularında plan ve programlar hazırlanmıştır. Yapılan çalışmalar Askeri Şura'da görüşüldükten sonra 9 Temmuz 1910 tarihinde  "Devlet-i Âliye-i Osmaniye Ordusu'nun Teşkilat-ı Esasiye Nizamnamesi" adıyla yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 
Yeni teşkilatla, Ordu Kumandanlıkları yerine Ordu Müfettişlikleri'nin kurulması kabul edilmiştir. Eskiden 7 ordudan oluşan Osmanlı Ordusu, yeni düzenleme ile 4 orduya düşürülmüştür. Kolordu teşkilatı kurularak, birlikler arasındaki iletişimin daha kolay sağlanması amaçlanmıştır. Ordu yine eskiden olduğu gibi Nizamiye, Redif,  Müstahfız ve Aşiret Süvari birliklerinden oluşturulmuştur. Subayların gençleştirilmesine karar verilmiş ve mektepten yetişen subaylarla orduyu teşkil etme yoluna gidilmiştir. Ordunun bütün sınıflarında müfettişlik uygulaması ile eğitim seviyelerinin yükseltilmesi, Avrupa'daki gelişmelerin orduya taşınması amaçlanmıştır. Bütün bu yeniden yapılandırma faaliyetleri yapılırken Alman sistemi örnek alınmış ve Alman uzmanlardan yararlanılmıştır.
Yapılandırma faaliyetleri, Trablusgarp, Balkan ve Birinci Dünya Savaşları nedeniyle beklenilen sonucu vermemiştir. Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine Ordu Müfettişlikleri Kumandanlıklara dönüştürülmüştür. Ancak Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasından sonra 30 Nisan 1919'da Ordu Müfettişlikleri yeniden kurulmuştur. Bu dönem çok kısa sürmüş, 18 Ağustos 1919'da orduda müfettişlik uygulamasına son verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: 
II. Meşrutiyet dönemi, ordu müfettişlikleri, askeri teşkilat, ordunun yapılandırılması, asker alma, İttihat Terakki, Balkan ve Birinci Dünya savaşları.

Abstract:
Efforts to reorganize the Military were started after the 1908 Young Turk Revolution. On the one hand institutions forming the senior management of the military such as Ministry of War, the office of Commander in Chief, Supreme Military Council were restructured to have a modern organization system, on the other hand plan and programs were prepared on the subjects such as organization of army, military officers, recruiting, health and education. These works entered into force under the name of "the regulation of the fundamental organization" 1910 after being discussed by the Military Council members. 
It was decided to establish Army Inspectorships instead of Army Commanderships with the new organization system. The Ottoman Empire, comprised of 7 armies previously, was reduced to 4 armies with the new regulation. Providing communication among the military troops more easily was aimed by establishing the army corps organization. The army was comprised of Regular Army, Aged Soldiers and Tribal Cavalry Troops same as before. The army was restructured with the younger and educated military officers. It was aimed to improve the education level of the army, and to introduce the developments in the Europe to military with the new inspectorship practice. German system was the model system for all these restructuring activities and German experts were benefited. 
Structuring activities didn't give the expected results as a result of the wars such as Tripoli, Balkan and I. World War.   
Army inspectorships were converted into commanderships after the I. World War started. However, Army Inspectorships were reestablished on 30th April 1919 after the Mudros Armistice Agreement was signed. This period lasted a short time and inspectorship implementation was terminated on 18th August 1919. 

Keywords: 
The Second Constitutional Era, Army Inspectorships, Military organization, structuring of the army, recruiting, Committee of Union and Progress, Balkan Wars and I. World War.