Şizofreni tanılı bireylerde okupasyonel katılım ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting readopathic participation and quality of life in individuals diagnosed with schizophrenia
Yazar: MAHMUT ULAŞ İYİBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAR ÖZTÜRK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Katılım = Participation ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Ruh sağlığı ve hastalıkları için psikososyal yaklaşımlar içinde yer alan alanlardan birisi de Ergoterapi müdahaleleri ve buna bağlı olarak yapılan okupasyonel katılımdır. Bu çalışma şizofreni tanılı bireylerde okupasyonel katılım ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesini içermektedir.
Çalışmaya katılanların 16'sı şizofreni tanılı iken 16'sı ise sağlıklıdır.13'ü kadınken, 19'u ise erkektir. 12 kişi bekar, 17 kişi evli, 2 kişi boşanmış, 1 kişi ise ayrı yaşamaktadır. 4 kişi ilkokul mezunu, 1 kişi ilköğretim/ortaokul mezunu, 6 kişi lise mezunu, 21 kişi ise yüksekokul/üniversite mezunudur. 23 kişi çalışıyorken, 9 kişi ise çalışmamaktadır. 8 kişinin ailesinde psikiyatrik rahatsızlık varken, 24 kişinin ise yoktur. 20 kişi sigara/madde kullanırken, 12 kişi ise kullanmamaktadır. Katılımcıların yaşları ise ortalama 36,63±11,077'dir.
Çalışmanın sonuçlarına göre;
Katılımcıların hastalık durumlarına göre aktivite rol dengesi puanlarının karşılaştırılmasına yönelik yapılan bağımsız gruplar t testi sonucunda aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir (p>0.05).
Katılımcıların hastalık durumlarına göre dünya sağlık örgütü yaşam kalitesi skorlarının karşılaştırılmasına yönelik yapılan bağımsız gruplar t testi sonucunda aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0.05).
Katılımcıların hastalık durumlarına göre Kanada aktivite performans puanlarının karşılaştırılmasına yönelik yapılan bağımsız gruplar t testi sonucunda aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0.05).
Katılımcıların hastalık durumlarına göre insan aktivite rol modeli tarama aracı skorlarının karşılaştırılmasına yönelik yapılan bağımsız gruplar t testi sonucunda aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak çalışmamızda şizofreni tanısı bulunan bireylerde okupasyonel katılımın ve yaşam kalitesinin düşük olduğu gösterilmiş ve bu alanların ergoterapi müdahaleleri ile geliştirilmesinin, günlük yaşamda bağımsızlık düzeyinin artması, sağlık algısının olumlu biçimde etkilenmesi, hastanede kalış sürelerinin azalması ve toplumsal katılım açısından önemi ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Okupasyonel Katılım, Şizofreni, Yaşam Kalitesi

Abstract:
One of the psychosocial approaches for mental health and diseases is occupational therapy interventions and the accompanying occupational participation. This study includes the examination of the factors affecting ocupational participation and quality of life in individuals with schizophrenia.
While 16 of the participants in the study were sick, 16 were healthy. 13 were female and 19 were male. 12 people are single, 17 people are married, 2 people are divorced and 1 person lives separately. 4 people are primary school graduates, 1 person is primary/secondary school graduate, 6 people are high school graduates, and 21 people are college/university graduates. While 23 people are working, 9 people are not working. While 8 people have a psychiatric disorder in their family, 24 people do not. While 20 people use cigarettes/substances, 12 people do not. The mean age of the participants was 36.63±11,077.
According to the results of the study;
As a result of the independent groups t-test performed to compare the activity-role balance scores of the participants according to their disease status, no statistically significant differences were found between them (p>0.05).
As a result of the independent groups t-test performed to compare the World Health Organization quality of life scores according to the disease status of the participants, statistically significant differences were found between them (p<0.05).
As a result of the independent groups t-test performed to compare the Canadian activity performance scores according to the disease status of the participants, statistically significant differences were found between them (p<0.05).
As a result of the independent groups t-test performed to compare the human activity role model screening tool scores according to the disease status of the participants, statistically significant differences were found between them (p<0.05).
As a result, in our study, it has been shown that ocupational participation and quality of life are low in individuals diagnosed with schizophrenia, and the importance of improving these areas with occupational therapy interventions in terms of increasing the level of independence in daily life, positively affecting health perception, reducing the length of hospital stay and social participation has emerged.
Keywords: Occupational Participation, Schizophrenia, Quality of Life