Avangard ve toplumdışı roman kadınları: Sevgi Soysal'ın Tante Rosa'sı ile Jean Rhys'in Günaydın Geceyarısı romanının karşılaştırmalı okuması
Avant-garde and marginilized novel women: Compartive reading of Tante Rosa by Sevgi Soysal and Good Morning Midnight by Jean Rhys
Yazar: KARİN KARAKAŞLI
Danışman: PROF. DR. NEDRET KURAN BURÇOĞLU
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Avangard = Avant-garde ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Kadınlar = Women ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Rhys, Jean = Rhys, Jean ; Roman = Novel ; Roman karakterleri = Novel characters ; Soysal, Sevgi = Soysal, Sevgi ; Türk romanı = Turkish novel ; İngiliz edebiyatı = English literature ; İngiliz romanı = British novel

Özet:
İçerik ve biçimleriyle zamanlarının ilerisinde giden edebiyat yapıtları, hak ettikleri anlayışı çoğunlukla sonraki kuşak okurlar aracılığıyla yayımlanışlarından yıllar sonra bulur. Sevgi Soysal'ın Tante Rosa'sı ve Jean Rhys'in Günaydın Geceyarısı da bu öncü romanlardan ikisidir. Özellikle her iki romanın Avangard ve toplumdışı kadın kahramanları; Tante Rosa ve Sasha Jansen, bugün feminist ve postkolonyal okumalarla, atölye çalışmalarıyla ele alınmaktadır. Bu çalışmada da karşılaştırmalı edebiyatın olanaklarından yararlanarak her iki anti kadın kahramanı birarada düşünmenin kadın kimliğine sunduğu yeni olanaklar araştırılmaya çalışılmıştır. İktidar mekanizmaları, toplumun `başarı' kavramı, bireyi ve kadını özgür gelişimden alıkoyan toplumsal cinsiyet rolleri, bu kadınların deneyimleri üzerinden belirlenmiştir.Her iki romanda anlatım ve içerik açısından da Avangard noktalar araştırılmış, Sevgi Soysal ve Jean Rhys'in edebiyat dünyasındaki yerleri, dünya görüşleri, eserlerindeki otobiyografik yansımalar gösterilmiştir. Karşılaştırmalı okumalarla iki roman kadınının benzer ve farklı deneyim ve konumları saptanarak bu benzerlik ve farklılıklarının neyi temsil ettiği araştırılmıştır. Çalışma sonunda Tante Rosa ve Sasha Jansen'in toplum nezdinde görece başarısızlıklarının toplumsal mekanizmada yozlaşmış yerleri, ilişkilerdeki Faşizm eğilimini gösterdiği ve bu anlamda kadın için değişmesi gerekenlerin simgesi olduğu görülmüştür. Ayrıca yazarların yeni bir gerçeklik için yeni bir dil denedikleri ve bu dilin sadece edebiyat değil, hayat açısından da değişim öngördüğü belirlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Avangard, toplumdışı, anti kahraman kadın, iktidar mekanizmaları, Faşizm, toplumsal cinsiyet rolleri, Sevgi Soysal, Jean Rhys.

Abstract:
ABSTRACTLiterary works that are ahead of their time with respect to their content and form, usually find the necessary approval and understanding by readers of coming generations, decades after their publication. Sevgi Soysal?s Tante Rosa and Jean Rhys?s Good Morning, Midnight are two of these pioneering novels. Especially the two Avant-garde and extrasocial heoines of the novels; Tante Rosa and Sasha Jansen are nowadays being studied through feminist and postcolonial readings and special workshops. This thesis tries to take up the new opportunities provided to the woman identity by bringing these two heroines together through means of comparative literature. Power mechanisms, the concept of `success? as described by the society, gender roles preventing the development of the individual are all defined through the heroines? experiences.Avant-garde elements in both content and form have been determined while revealing the position of Sevgi Soysal and Jean Rhys? in the domain of literature, their world understanding and autobiographical reflections in their works. Through comparative readings similar and different experiences and positions of the heroines have been found out in order to see what they all represent. As a result, it has been observed that the relative failure of Tante Rosa and Sasha Jansen with respect to the society reveals in fact the corrupted areas within the social mechanism as well as Fascist tendencies in relations. Thus, the failure of the heroines turns to a symbol for all that has to change for women. Besides it has been found out that writers both try to come up with a new language in order to express a new reality and that this language foresees a change not only in literature but in life as well.Key Words: Avant-garde, marginilized, anti heroine, power mechanisms, Fascism, gender roles, Sevgi Soysal, Jean Rhys.