Ergenlerde duygu farkındalığı ve duygu düzenleme: Duygu farkındalığının yordayıcı rolünün ve Ters-Yüz filmi temelli psikoeğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Emotion awareness and emotion regulation in adolescents: Investigation into the role of emotion awareness as a predictor and the effectiveness of the psychoeducation program based on the movie "Inside Out"
Yazar: SEVİL ÜNAL DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygudurum = Mood ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program

Özet:
Ergenlik dönemi fiziksel ve bilişsel değişimlerin yanında duygusal değişimlerin yoğun olarak yaşandığı bir dönemdir. Duygusal iniş ve çıkışlar ergen bireyler için zorlayıcı yaşantılardır. Ergenlik döneminde duygulara yönelik müdahalelerin duygu odaklı gelişimsel krizlerde uzlaştırıcı bir rolünün olduğu düşünülebilir.  Bu bağlamda, araştırmada ilk olarak, ergenlerin duygu durum farkındalıklarının (duygusal dikkat, duygusal netlik, duygusal onarım, duygulara takıntılı olma) duygu düzenleme becerilerini (yeniden anlamlandırma, baskılama) ne derecede yordadığı incelenmiştir. Araştırmanın ikinci amacı ortaokul düzeyindeki öğrencilerin gelişim özellikleri göz önüne alınarak, Ters-Yüz filmi kullanılarak geliştirilen duygu farkındalığını ve duygu düzenleme becerilerini artırmayı hedefleyen bir grup psikoeğitim programının ergenlerin duygu durum farkındalıkları ve duygu düzenleme becerileri üzerine etkililiğini değerlendirmektir. Nicel yöntemlerden deney öncesi araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, uygulamanın yapıldığı özel okulda 7. sınıfa devam eden 100 öğrenciden veri toplanarak araştırmanın ilk bölümü yürütülmüş ve araştırmanın ikinci bölümü için 10 kişilik deney grubu oluşturulmuştur. Araştırmada ölçme aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Duygu Durum Farkındalığı Ölçeği ve Duygu Düzenleme Becerileri Envanteri kullanılmıştır. Duygu durum farkındalıklarının duygu düzenleme becerilerini yordama gücünü sınamak amacıyla çoklu regresyon analizleri yürütülmüştür. Ters-Yüz filmi kullanılarak geliştirilen psikoeğitim programın etkililiğini görmek amacı ile parametrik olmayan Friedman Testi kullanılmıştır. Bulgulara göre, duygusal netlik, duygusal onarım ve duygusal takıntılılığın yeniden anlamlandırma becerisini; duygusal dikkat ve duygusal takıntılılığın da baskılama becerisini yordamada anlamlı etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  Ters-Yüz filmi kullanılarak geliştirilen psikoeğitim programının ergenlerin duygusal dikkatlerini ve duygusal onarımlarını arttırmada etkili olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Adolescence is a period in which emotional changes are intensive, as well as physical and cognitive changes. It may be assumed that emotion awareness and emotion regulation have a mediating role in emotional-oriented developmental crises during adolescence, which has a special place among developmental periods. The present research investigated the extent to which adolescents' trait meta mood score (emotional attention, emotional clarity, emotional repair, obsession of emotion) predict their emotional regulation skills (reappraisal, suppression). The second aim of this study is to investigate the effectiveness of the group psychoeducational program, which had been developed by using the movie "Inside Out" with the purpose of emotional awareness and expression development, on Trait Meta Mood score and emotional regulation skills of middle school aged adolescents. It is expected to increase the awareness of the group members regarding their recognition of their emotions and how their emotions affect their thoughts and behaviors. A pre-experimental research design was conducted. At the beginning of the research, data was collected from 100 students from 7th grade at the private school where the application was done, and an experimental group was formed of 10 students. In the research, Demographic Information Form, Trait Meta Mood Scale and Emotional Regulation Skills Inventory for Adolescents were used as measurement tools. Multiple regression analyses were conducted for trait meta mood prediction on emotional regulation skills of adolescents. The Friedman Test for non-parametric analysis was used to investigate the effectiveness of the program. It has been found that emotional clarity, emotional repair and obsession of emotion have a significant effect on reappraisal skills. In addition; emotional attention and obsession of emotion have a significant effect to predict suppression of adolescents. In the second part of the study, the psychoeducation program significantly affects the increase in the emotional attention and emotional repair of adolescents.