Sayıştay yargılama usul hukuku
Procedural law of the Turkish Court of Accounts
Yazar: İSMAİL CENGİZ EREK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERKAN ÜYÜMEZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kamu zararı = Public loss ; Sayıştay = Court of Accounts ; Usul hukuku = Procedural law ; Yargılama = Judgement

Özet:
Bütçe Hakkının kabul edilmesi ile beraber parlamentolar, vergilerin toplanması ve harcanması konusunda söz sahibi olmuşlardır. Bu süreçleri yönetmek teknik bir mesele olduğu için, parlamentoların adına bu hakkın nasıl kullanıldığını denetlemek için Sayıştaylar kurulmuştur. Türk Sayıştay'ının kuruluşu resmi olarak 1862 yılı olarak kabul edilse de kökleri çok daha eskiye dayanmaktadır. 
Sayıştay'ın denetçileri tarafından yapılan denetim sonucunda, kamu zararına ilişkin hususlarda yargılamaya esas rapor düzenlenerek Sayıştay daireleri ve Temyiz Kurulu tarafından bu raporlar esas alınarak yargılama yapılmaktadır. Her ne kadar Sayıştay köklü bir kurum olsa da, yargılama sürecinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun yargılama usulü açısından yetersiz kalması ve hüküm bulunmayan bazı hallerde uygulanması gereken 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ihtiyaca cevap verememesi dolayısıyla Sayıştay'ın yargılama usulüne ilişkin müstakil bir kanun çıkarılması ihtiyacı olduğu düşünülmektedir.  
Bu çalışmanın ilk bölümde Sayıştay'ın tarihsel gelişimi ele alınmış, ikinci bölümde Sayıştay'ın yargılama işlevi, yargı ve karar organları ile sorumluluk ve sorumluluk halleri konuları değerlendirilmiş, üçüncü bölümde usul hukuku ve usul hukukuna egemen olan temel ilkeler farklı usul hukuku dalları açısından değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ayrıca Sayıştay Kanunu usul hukuku açısından değerlendirilmiş, Sayıştay yargılama usul hukuku 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu açısından ele alınmış ve yaşanan ve yaşanması muhtemel problemler ortaya konularak bunlara çözüm bulunmaya çalışılmıştır. Sonuç kısmında ise Sayıştay yargılamasını daha etkin bir şekle getirmek için yapılacak değişikliklerin neler olduğu ortaya konulmuştur.   
  
Anahtar Sözcükler: Kamu zararı, Usul hukuku, Sayıştay yargılaması, Sorumlular ve sorumluluk halleri.

Abstract:
With the adoption of the Budget Right, parliaments gained control over the collection and spending of taxes. As managing these processes is a technical matter, Courts of Accounts have been established to oversee how this right is exercised on behalf of parliaments. Although the Turkish Court of Accounts was officially established in 1862, its origins go back much further.
As a result of the audit conducted by the auditors of the Turkish Court of Accounts, a report is drawn up regarding the public loss. The Turkish Court of Accounts Chambers and the Board of Appeal make judgments based on these reports. Although the Turkish Court of Accounts is a well-established institution, we suggest that there is a need to enact an independent law on the trial procedure of the Turkish Court of Accounts because the Law on the Turkish Court of Accounts is insufficient in terms of the trial procedure and the Code of Civil Procedure, which should be applied in some cases where there is no provision, cannot meet the need.
In the first section of our study, we discussed the historical development of the Turkish Court of Accounts. In the second section, we evaluated the judicial function of the Turkish Court of Accounts, the judicial and decision organs, and the responsibilities of public officials. In the third section, we evaluated procedural law and the basic principles that dominate procedural law. In the third section, we also assessed the Law on the Turkish Court of Accounts in terms of procedural law, discussed the procedure law on the Turkish Court of Accounts in terms of the Code of Civil Procedure, and tried to suggest solutions by revealing the experiences. In conclusion, we suggested changes to make the Turkish Court of Accounts proceedings more effective.

Keywords: Public loss, Procedural law, Judgemental procedure of Turkish Court of Accounts, Responsibility