İstanbul sur içinde tarihi eserlerin oluşturduğu dokular ve zaman içindeki değişimler (Mese güzergahı)
The formation and changes in texture within the walls of Istanbul's historic peninsula (Mese itinerary)
Yazar: FATMA LEYLA BASUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET VEFA ÇOBANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Konstantinopolis = Constantinople ; Koruma alanları = Conservation areas ; Surlar = City walls ; Tarihi doku = Historical tissue ; Tarihi eserler = Historic buildings ; Tarihi kent dokusu = Historical urban tissue ; Tarihi yollar = Historical roads ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul tarihi = Istanbul history ; İstanbul-Suriçi = İstanbul-Suriçi

Özet:
Tezin amacı tarihi eserlerin yakın çevresiyle birlikte oluşturdukları dokuların incelenmesi ve bunlarda daha sonraki dönemlerde meydana gelen değişikliklerin tespit edilerek ortaya çıkarılması; tarihsel süreç içerisinde oluşan-değişen dokunun İstanbul sur içi örneğinde tespitidir. Araştırma revaklı bir yol olan Mese ve yakın çevresindeki kalıntılar ile bütünleyici alanları kapsamaktadır. Güzergâh, I. Constantinus'un kentinden geçerek Byzantium'un eski kentini II. Theodosius surlarına bağlamaktadır.
İç içe geçmiş olan kent dokusu Byzantium'un eski kenti, I Constantinus'un kurduğu kent ve gelişimi, Osmanlı İstanbulu ve günümüzün kentinden oluşmaktadır. Sur içi İstanbul'daki doku tarih boyunca sürekli değişime uğramıştır. Uzamsal değişimler kentsel yapıyı parçalı bir halde bırakmıştır. Savaş, deprem ve yangınlar tarihi yapıları çevrelerinden izole etmiştir. Bazı yerlerdeki bozulmalar ise zaman içindeki yavaş ve dikkati çekmeyen değişimlerden oluşmaktadır. 
Sit alanı olmasına rağmen sur içinde, tarihi dokuyu bütünleyici alanlarla beraber koruyabilecek bir plan yerine tekil koruma yöntemi kullanılmaktadır. Yollar, özellikle de Mese tarihi kent dokusunu bağlamak için kullanılabilir. Dethier 1870'de revaklı yolların ortaya çıkartılmasını önermiştir. Daha sonra kazılarla ortaya çıkartılan buluntular değişimlere maruz kalan çevreleriyle birlikte korunamamıştır. Diğer kayıplar Mese güzergâhındaki tarihi alanların yeniden tanımlanarak korunması gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to analyze historic structures together with the surrounding texture and to find out the changes in later time intervals; to determine the formation and changes in texture within the walled city of Istanbul. The research area is bounded by the remains around the porticoed street Mese and their complementary space. The itinerary passes through the city of Constantinus I and connects the old city of Byzantium to the walls of Theodosius II.
The intertwining texture of the city is composed of the old city of Byzantium, the city founded by Constantinus I, it's development, the Ottoman İstanbul and today's city. The texture of the walled city has been exposed to constant changes throughout its history. The alteration of space has left the urban structure in fragments. Wars, earthquakes and fires often left historical structures isolated from their surroundings. The deterioration in some cases is also due to slow and inconspicuous changes in time.
Although the walled city is a historic site, instead of an integrated plan to preserve historic texture with complementary space, singular preservation method is used. The roads, especially Mese can be used as a way of connecting the historic city texture. Dethier suggested that the porticoed streets should be excavated in 1873. Since then remains of Mese were found but could not be preserved with surroundings which were subjected to changes. Other losses show that the space nearby Mese has to be redefined and preserved in a special way.