Ağızda dağılan tablet formülasyonlarının ın vitro karakterizasyonları ve permeabiliteleri üzerine farklı yardımcı maddelerin ve basım tekniklerinin etkisi
The effect of different excipients and compression techniques on in vitro characterization and permeability of orally disintegrating tablet formulations
Yazar: ÖZGE DİDEM ULUHAN
Danışman: PROF. DR. SELMA ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofarmasötik ve Farmokokinetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Caco-2 = Caco-2 ; Dondurarak kurutma = Freeze drying ; Tabletler = Tablets ; Trimetobenzamit hidroklorür = Trimethobenzamide hydrochloride ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Ağızda dağılan tabletler, pediyatrik ve geriyatrik, yutma güçlüğü çeken, nörolojik hastalıkları olan kişilerde konvansiyonel tabletlere göre daha kolay ve güvenle uygulanabilir. İlave su tüketime veya özel uygulama koşuluna ihtiyaç duyulmaksızın, tükürük ile teması sonrası ağızda kısa sürede dağılırlar. Mide bulantısı ve kusma, klinikte yaygın olarak karşılaşılan, kişinin günlük hayatını sınırlayan hastalıklardır. Trimetobenzamit hidroklorür, mide bulantısı ve kusmanın akut tedavisinde yaygın olarak kullanılan antiemetik bir ilaçtır. Bu tez çalışması kapsamında, trimetobenzamit hidroklorürün direkt basım ve dondurarak kurutma teknikleri kullanılarak on sekiz farklı ağızda dağılan tablet formülasyonu geliştirilmiştir. F4, F8, F15 ve F16 hariç tüm formülasyonların üç dakikadan daha kısa süre içerisinde suda ve yapay tükürük ortamında (pH 6,8) dağıldığı görülmüştür. Geliştirilmiş olan formülasyonların konvansiyonel tablet ile benzerliği, benzerlik faktörü hesaplanarak çözünme profillerinin benzer olmadığı; ancak F3, F4, F11, F12, F15, F17 ve F18 formülasyonlarının konvansiyonel tablete göre 45. dakikada daha yüksek çözünme değerlerine ulaştığı görülmüştür. Caco-2 hücre kültürü üzerinde gerçekleştirilmiş olan permeabilite çalışmaları ile, formülasyonda kullanılan yardımcı maddelerin trimetobenzamit hidroklorürün permeabilitesini artırdığı görülmüştür, ancak formülasyonların permeabiliteleri arasında farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak bu tez çalışması ile, uluslararası ve Türkiye ilaç piyasasında ağızda dağılan tablet preparatı ve literatür çalışması bulunmayan trimetobenzamit hidroklorürün ağızda dağılan tablet formülasyonlarının geliştirilmesi için katkı sağlayacağı düşünülen formülasyonlar önerilmektedir.

Abstract:
Orally disintegrating tablets are easier and safer to administered in pediatric and geriatrics, patients with difficulty in swallowing and neurological diseases compared with conventional tablets. Orally disintegrating tablets easily disintegrate in the mouth after contact with saliva without need of drinking water or specific administration condition. Nausea and vomiting are common diseases in the clinic which limits daily life. Trimethobenzamide hydrochloride is an antiemetic drug which commonly used for acute treatment of nausea and vomiting. In the scope of this study, eighteen orally disintegrating tablet formulations of trimethobenzamide hydrochloride are developed by direct compression and freeze drying methods. All formulations except F4, F8, F15 and F16 disintegrated in distilled water and stimulated saliva (pH 6.8) within three minutes. Similarity between developed formulations and reference tablet was evaluated by calculating similarity factor, and dissolution profiles were not found similar; however dissolution of F3, F4, F11, F12, F15, F17 and F18 formulations were found higher than conventional tablet dissolution at 45 minutes. Permeability studies performed by using Caco-2 cell line proved that excipients used in the formulations increase permeability of trimethobenzamide hydrochloride. However, differences in permeability values of the formulations were not found statistically significant (p>0.05). As a result of this study, orally disintegrating formulations which are believed to contribute to the development of orally disintegrating tablet formulations of trimethobenzamide hydrochloride which has not any orally disintegrating tablet preparation on the worldwide market and literatures are proposed.