Göztepe, Kandilli ve Şile sıcaklık verileri kullanılarak İstanbul'da şehir ısı adası etüdü
Urban heat island etude in Istanbul by using Göztepe, Kandilli and şile temperature data
Yazar: GÜLSEN KUM
Danışman: DOÇ. DR. BARBAROS GÖNENÇGİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Şehir iklimi söz konusu olduğunda akla ilk gelen iklim elemanı sıcaklıktır.Şehirlerin kırsal kesimlerden daha sıcak olduğu yaklaşık 100 yıldan fazla birzamandır bilinmektedir. Bu gerçek, bilimsel literatürde şehir ısı adası (ŞIA) olarakadlandırılır. Bu etkinin ortaya çıkmasının nedeni gittikçe artan endüstrileşme veşehirleşme olgusudur.Kırsal kesimlerde, gelen güneş enerjisi bitki ve topraktaki suyunbuharlaşmasında kullanılır. Diğer taraftan şehirlerde bitki örtüsünün ve açık toprakarazisinin az olması nedeniyle, gelen güneş radyasyonunun önemli bir kısmışehirdeki yapılar ve asfalt yollar tarafından absorblanır. Bu nedenle şehirlerde, sıcakbir günde buharlaşma yoluyla olan soğuma, kırsal kesimlere göre daha düşük biroranda gerçekleşir. Ayrıca araçlardan, fabrikalardan ve ısıtma sistemlerinden şehiratmosferine sürekli bir ısı enerjisi transfer edilir.Gece olduğunda şehirdeki yapılar ve asfalt yollar gün boyu absorblamışoldukları güneş enerjisini yavaş bir şekilde infrared radyasyon olarak şehiratmosferine gönderirler. Dolayısıyla şehir atmosferinin sıcaklığı, çabuk soğuyankırsal alanların sıcaklığına göre daha büyük bir artış gösterir (Koçak,2002) .Çalışmada şehirleşme ve sonucunda ortaya çıkan şehir ısı adası etkisininortaya konulması amacıyla İstanbul'da bulunan Göztepe (urban-şehirsel bölge),Kandilli (suburban-yarı şehirsel bölge) ve Şile (rural-kırsal) Meteorolojiİstasyonlarına ait 1975'ten 2004'e kadar olan yıllık ortalama maksimum veminimum sıcaklık verileri birtakım istatistik yöntemlerle kıyaslanmıştır.Çalışmada Word-2003, Excel -2003 ve istatistikler için SPSS paket programıkullanılmıştır. İstatistik analizlerde kullanılan yöntemler sırasıyla şunlardır:? Regresyon analizi? Homojenlik testi? Mann-Kendall testiÇıkan sonuçlara göre şehirleşmenin etkisi özellikle sıcak devrede (Temmuz)minimum ve ortalama sıcaklık değerlerinde görülmektedir. Şehirsel bölge olarakGöztepe'de sıcaklık artışı, diğer iki bölgeye nazaran daha fazla artış göstermektedir.İstatistik sonuçlarında dikkati çeken bir başka durum ise Şile'de maksimum temmuzsıcaklıklarında görülen artıştır. Bu durumun nedeni kullanılan zaman periyoduolduğu sanılmaktadır.Anahtar kelimeler: şehir iklim, şehir ısı adası, şehir atmosferi

Abstract:
Temperature is the first, climatological element, that comes to our mind whenwe called about urban climate. It has been known that the urban areas are warmerthan the rural areas by over 100 years. This fact called as urban heat island (UHI)in scientific literature. The reason for this effect is the continuous development ofindustrialization and urbanization.In rural areas, the energy coming from the sun is used in evaporation of thewater on the soil and reason of containing lesser vegetation and naked soil areas,majority of the energy coming from the sun radiation is absorbed by the buildingsand pavements roads in the urban areas. So, on a hot day cooling by evaporation islesser than in urban areas. Also, a continuous heat energy is transferred by vehicles,factories and heating systems.At nights, buildings and pavements roads slowly send the sun energy whichhad been absorbed during the day, slowly as infrared radiation to the urbanatmosphere. Finally the urban atmospheric temperature increases more than easilycooled rural area temperature (Koçak,2002).In this study Göztepe (urban), Kandilli (suburban) and Şile (rural)Meteorology Stations annual mean, maximum and minimum temperature values,from 1975 to 2004 are compared to obtain the effect of urban heat island created bythe urbanization.Microsoft Word-2003, Excel-2003 and SPSS 13.0 programmes are used.Methods used in statistical analyses are :- Regression analyses- Homogenity test- Mann-Kendall testAccording to obtained results, urbanization effect is especially clear duringwarm period (july) in minimum and mean values. The temperature increase ishigher in Göztepe than the other two regions. One of another important result due tostatistical facts is the maximum increase in the temperature in Şile in July : and thereason this is thought to be related with the time period used.Key words: urban climate, urban heat island, urban atmosphere