Türkiye'de bulunan Suriyeli mültecilerin Türkiye'deki din eğitimini deneyimleme biçimleri: Ankara Ulubey - Önder Mahallesi örneği
Syrian immigrants' experience of religious education in Turkey: The case of Ankara Ulubey-Onder District
Yazar: ÖZNUR KALKAN AÇIKGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YEMENİCİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
Göç, insanlığın varoluşundan bu yana toplumlara değişik yönleriyle etkisini hissettirmiş sosyal bir vakıadır. İnsanlık tarihinin gerçeğidir ve her dönemde karşımıza çıka gelmiştir. Türkiye bu tarihi gerçeklik ile dönem dönem yüzleşse de 2011 yılı itibariyle 21. YY'ın en büyük göç hareketliliğine ev sahipliği yapmıştır. Dolayısıyla, bu kütlesel göç hareketinin Türkiye'ye birçok etkisinden söz etmek kaçınılmaz olmuştur. Araştırmamızın konusu, göçe maruz kalmış Suriyelilerin Türkiye'de verilen din eğitimini örgün ve yaygın boyutlarıyla nasıl deneyimlediklerini ortaya koymaktır. Bizim buradaki amacımız göç olayını yaşamış bireylerin Türkiye' de din eğitimini nasıl deneyimlediklerini anlamaya çalışarak, onların anlam dünyalarında nelere karşılık geldiğini irdelemektir. Bu bağlamda fenomenolojik yöntem, savaş ve göçü yaşamış bireylerin tecrübelerini derinlemesine anlamak adına ve bu tecrübelerin derinlerinde nasıl bir ihtiyacı ortaya çıkardığını belirlemede tezimizin problemi için uygun bir yöntem olarak seçilmiştir. Çalışmamızın Türkiye' de verilen din eğitiminin bir mülteci gözüyle, göç ve din eğitimi ile ilgili karşılaştıkları sorunlar ve bunlara çözüm önerileri sunarak alan literatürüne katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
Çalışmamızda 24 Suriyeli mülteci ile yapılan derinlemesine mülakat verilerinden yararlanılmıştır. Veriler dört ana tema üzerinden değerlendirilerek, toplamda 19 alt tema- kodlama ortaya çıkarılmıştır. Araştırmamız, Ankara' da Suriyeli mültecilerin yoğun bir şekilde yaşadığı "Küçük Halep" olarak da adlandırılan Altındağ İlçesi – Ulubey ve Önder mahalleleri çevresinde gerçekleşmiştir.
Elde edilen verilerin sonuçlarından, Suriyeli mültecilerin aldıkları din eğitiminin Türkiye' ye uyumlarında önemli etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Yaygın din eğitiminde karşılaştıkları bazı din görevlilerinin onların hayatlarında dönüm noktası olduklarını belirtirken, samimi olmayan ve önyargı barındıran din eğitiminin de Suriyeli bireylerin topluma uyumlarını reddetme eğilimini arttırdığı görülmüştür. Suriyeli yetişkin, genç ve çocukların içinde bulundukları durumu anlamanın, verdikleri kayıpların farkında olmanın örgün ve yaygın eğitim için son derece önemli olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Göç, Din eğitimi, Suriyeli, Fenomenoloji

Abstract:
Migration is a social phenomenon which is felt by various effects throughout human history and has been a reality in every era. Although Turkey also was never a stranger to migration, the one which started to affect the country after 2011 has been one of the largest migration events of the 21st century. As a result, it is possible to speak of many effects of this event to Turkey. In line with that, the topic of this research relates to the question of how Syrians who have migrated to Turkey experience religious education in terms of its formal or non-formal aspects. The aim of the thesis is to understand the way the migrants experience religious education, and to explore what does religious education refer to in terms of their meaning worlds. In this regard, phenomenological method is chosen as an appropriate method to deeply understand the experiences of the people who have been through war and migration, and to address certain exigencies. Moreover, this study examines religious education in Turkey from the perspective of the migrants and aims to present both problems and suggestions of solutions related to the migration event or the religious education itself to contribute to the literature.
The data used in this study is based on in-depth interviews with 24 Syrian migrants. The data is analyzed in terms of 4 main themes and brings forth 19 sub-theme codes. The study is conducted in Altındağ district' s Ulubey and Onder neighborhoods in Ankara, where the migrant population is so dense that the area is called "little Aleppo".
From the results of the analysis, it is established that the religious education received by Syrian migrants has a positive impact in their adaptation to Turkey. While some encounters during religious education have been a turning point in the positive sense for some of the migrants, it is also observed that migrants who are exposed to biased and insincere religious education show increasing dispositions of rejecting social cohesion. The results also show that it is crucial for both formal and non-formal religious education to understand the conditions of the Syrian children, youth, and adults and to acknowledge the severity of their losses.

Keywords: Migration, Religious education, Syrian, Phenomenology