Kırgız hikâye ve destanlarında anlatı zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikâyesi ile Manas ve Er Töştük Destanları örneğinde
The narrative times in Kyrgyz tale and epic: In the examples of the tale Atadan Kalgan Tuyak and the epics Manas and Er Toshtuk
Yazar: BAKTYGUL KULAMSHAEVA
Danışman: PROF. DR. F. SEMA BARUTCU ÖZÖNDER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Dilleri ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Hikaye = Story ; Kırgız edebiyatı = Kyrgyz literature ; Kırgızca = Kyrgyz language

Özet:
Kırgız Hikâye ve Destanlarında Anlatı Zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikâyesi ile Manas ve Er Töştük Destanları Örneğinde, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. F. Sema BARUTCU ÖZÖNDER, XIV + 613 s.Kırgız Hikâye ve Destanlarında Anlatı Zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikâyesi ile Manas ve Er Töştük Destanları Örneğinde başlıklı tez, giriş ve 4 bölümden, ayrıca metinler kısmından oluşmaktadır.Tezin giriş bölümünde konuyla ilgili genel bilgiler verilmiş; araştırma konusu belirlenmiş; konu külliyatı gösterilmiş; araştırma esnasında kullanılan yöntemler belirlenmiştir.1. bölümde anlatı bilimi hakkında teorik bilgiler verilmiş, anlatı biliminin esas kavramları: anlatı, anlatı türleri, anlatı zamanı, anlatıcı, anlatıcı tipleri gibi kavramlar tanımlanmıştır.Tezin 2. bölümünde Manasçı Sayakbay Karalayev'in hayatı ve anlattığı destanlar, ayrıca tarihî kahramanlık destanı olan Manas destanından, Kökötöydün Aşı parçası ve arkaik kahramanlık destanı türünden Er Töştük destanından seçtiğimiz parça; ünlü türkolog, etnograf Çokan Valihanov ve onun derlediği Kökötöydün Aşı parçası ve son olarak dünyaca ünlü Kırgız yazarı Çıngız Aytmatov ve onun Atadan Kalgan Tuyak hikâyesi ile ilgili tanıtıcı bilgiler verilmiş, her eser Labow ve Waletsky'nin anlatıların yapısal çözümlemesiyle ilgili oluşturdukları anlatı çözümleme yöntemine uygun olarak çözümlenmiştir.3. bölümde adı geçen parçalar G. Genette'in uyguladığı anlatı bilimsel yönteme uygun olarak, zaman; sıra, süre, sıklık bakımından incelenmiş, öykü zaman ekseni ile anlatı zamanı eksenindeki zamanın yansıtılması, hikâye ve destanlardaki anlatıcı farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır.4. bölümde anlatı zamanları Genette'in yöntemine uygun olarak, sıra, süre ve sıklık bakımından hem anlatı bilimi yöntemleri çerçevesinde, hem de dilbilimsel morfo-semantik açıdan karşılaştırılarak çözümlenmiştir.İncelemeyi, Metin ve Çeviri izlemektedir. Sonuç bölümünde Manas destanındaki anlatı zamanlarının dilbilimsel zaman kategorisi ile olan ilişkisi konusunda anlatı açısından çözümleyici sonuçlara varılmıştır.Tez, Türkiye Türkçesi ? İngilizce ? Rusça ? Kırgız Türkçesi Kavramlar Sözlüğü, Kaynak ve Türkiye Türkçesi ve İngilizce Özet ile sona ermiştir.

Abstract:
The Narrative Times in Kyrgyz Tale and Epic: in the examples of the tale Atadan Kalgan Tuyak and the epics Manas and Er Toshtuk, Doctoral Dissertation, Supervisor: Prof. Dr. F. Sema BARUTCU ÖZÖNDER, XIV + 613 p.The Thesis includes the Preface, Introduction, four Chapters, Conclusion Parts, Texts, and appendixes, glossary, Bibliography and the Summary.In the Preface general information about the theme was given; in Introduction we have specified the study; indicated the corpus of the study, and the method applied during the research and the approach.The first Chapter touched upon the narratology and the main concepts of narratology like narrative, narrative types, narrative time, narrator, types of narrators were defined.2nd Chapter provides you the introductory information about the manaschy Sayakbay Karalaev and the epics he told, furthermore, about the historical epic Manas, the chapter Kokotoydun Ashy, the archaic heroic epic Er Töştük; the world-famous turkolog and ethnographer Chokhan Valihanov and the chapter Kokotoydun Ashy in his collection, and lastly the well-known Kyrgyz writer Chyngyz Aytmatov and his tale Atadan Kalgan Tuyak. Each work has been examined, in accordance with Labow and Waletsky?s structural narrative analysis methods.In the third chapter above-named works have been studied, in accordance with G. Genette?s method, in terms of order, duration, and frequency. The reflection of time in the story time and the narrative time axis, and the narrator differences in the epics and tales have been tried to be set.In the forth Chapter the narrative times have been analyzed both in accordance with G. Genette?s method, in terms of order, duration, frequency and in accordance with linguistics and morpho-semantics.In the Conclusion, we will come through analyzing results concerning the narrative in respect with the relation of narrative times of the works under the study with the linguistic tense category.The Turkey Turkish ?English ?Russian ? Kyrgyz Turkish Glossary, Bibliography and the Summary will end the Thesis.