Minnetpınarı Ortaçağ toplumunda eser element analiziyle paleodiyetin belirlenmesi
The determination of paleodiet of Minnetpınarı Middle Age population by trace element analysis
Yazar: MUSTAFA TOLGA ÇIRAK
Danışman: PROF. DR. BERNA ALPAGUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Paleoantropoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Element analizi = Elemental analysis ; Eser = Trace ; Kahramanmaraş-Andırın-Minnetpınarı = Kahramanmaraş-Andırın- Minnetpınarı ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Orta Çağ = Middle Ages ; Paleoantropoloji = Paleoanthropology

Özet:
Minnetpınarı kazı bölgesi, Kahramanmaraş ili'ne 90 km., Andırın ilçesine 5 km. uzaklıkta bulunan Başdoğan Köyü, İnekçiler Mahallesi, Minnetpınarı Mevkiinde bulunmaktadır. Kazı alanı ise Minnetpınarı mevkiinin 2,5- 3 km. doğusunda yer almaktadır. 2003-2004 yılında toplam 65 mezardan ele geçirilen iskeletlerin 58 tanesinin ve bölgeden elde edilen toprakların eser elementlerine ve makro elementlere bakılmıştır.Toplumun bireylerinin ve yaş gruplarının log(Ba / Sr) oranın hesaplanmış, toplumun genelinin -0,63 log(Ba/Sr) değerine sahip olduğu anlaşılmıştır. Toplumun bu değerle karasal beslenmeye sahip olduğu ancak bazı bireylerde denizel beslenmenin de bulunabileceği vurgulanmıştır. Bölgeye Ceyhan Nehri ve Akdeniz'in yakın olması bireylerin balık tükettiği hipotezini desteklemiştir.Minnetpınarı ortaçağ toplumunda Sr/Ca oranı erkek bireylerde kadın bireylere göre daha düşüktür. Yüksek Sr/Ca oranı bize bitkisel beslenmeyi gösterirken bu orandaki aşağı düşme et kaynaklarına yönelmeyi göstermektedir. Erkeklerde 1,05 olan Ca/Sr oranı kadınlarda 1,17 bulunmuştur. Bu yüzden kadınların daha çok bitkisel beslendiği söylenmiştir.Minnetpınarı toplumunun Ca/P oranı, yaş grupları içerisinde en yüksek seviyeye beklenildiği gibi bebek ve çocuklarda ulaşmıştır. Bebek bireyler 2,34 seviyesindeyken çocuklarda bu oran biraz daha gerileyerek 2,28 düzeyindedir. Ca/P oranı diğer yaş gruplarından genç yetişkinlerde 2,26, orta yetişkinlerde 2,27 ve ileri yetişkinlerde 2,23 seviyesinde olduğu için Minnetpınarı toplumunda en yoğun diagenesisin bebek bireylerde meydana geldiği görülebilmektedir. Toplumun geneline bakıldığında ise 2,28 Ca/P oranı hesaplanmıştır. Kemik referans değerinin (2,16) üzerinde seyreden bu oran diagenesisin toplumda görüldüğünü göstermiştir.

Abstract:
Minnetpınarı excavation region is located in Başdoğan Village, İnekçiler Neighborhood, Minnetpınarı Region which is 90 km. away from the province ; Kahramanmaraş and 5 km. away from the district ; Andırın , whereas excavation field is located 2, 5-3 km. east of Minnetpınarı region. 58 pieces of the skeletons found from totally 65 graves in 2003-2004 and trace elements and macro elements of the soil obtained from the region have been examined. Individuals? and age groups? log(Ba / Sr) rate has been calculated, it is understood that society in general has the rate of -0,63 log(Ba/Sr). It has been emphasized that; with this value, the continental nutrition is dominant in the society in general but nautical nutrition can be either seen in some individuals as well. Approximation of Ceyhan River and Mediterranean to the region has supported this hypothesis.In Minnetpınarı Middle Ages population, Sr/Ca rate was lower in men compared to women. High rate of Sr/Ca has been showing us the vegetable nutrition while the declining rate has been pointing out the tendency toward meat sources. Ca/Sr rate which has been 1,05 in men has been found as 1,17 in women. Therefore it was said that women rather based on vegetable nutrition.Ca/P rate in Minnetpınarı population has reached the highest level in babies and children as expected. This level is 2,34 for babies while 2,28 in children with a small decline. As Ca/P rate is 2,26 in young adults, 2,27 in medium adults and 2,23 in older adults in terms of other age groups , it can be observed that the most intensive diagenesis has occurred in babies in Minnetpınarı population. In general the population is said to have a rate of 2,28 Ca/P . This rate which has existed over bone reference value ( 2,16) pointed out that diagenesis has occurred in the population.