Lateral epikondilitli hastalarda ekstrakorporeal şok dalga tedavisine (ESWT) eklenen plateletten zengin plazma (PRP) tedavisinin klinik ve ultrasonografik olarak etkinliği: prospektif randomize kontrollü çalışma
Clinical and ultrasonographical effectiveness of platelet rich plasma (PRP) therapy added to extracorporeal shock wave therapy (ESWT) in patients with lateral epicondylitis: prospective randomized controlled study
Yazar: ALİ İZZET AKÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAN EYVAZ
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, kronik lateral epikondilitli hastalarda ev egzersiz programı ve ESWT tedavisine ek olarak PRP veya Sham PRP enjeksiyonlarının eklenmesinin ağrı, el kavrama kuvveti, fonksiyonel aktiviteler, yaşam kalitesi ve USG parametreleri üzerine etkinliğini belirlemek ve tedavilerin birbirlerine olan üstünlüklerini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 18-65 yaş aralığında, şikâyetleri 3 aydan fazla devam eden ve lateral epikondilit tanısı konulan toplam 91 hasta dahil edildi. Hastalar üç tedavi grubuna randomize edildi. Her gruba her gün 3 ay boyunca germe ve eksantrik güçlendirme egzersizlerini içeren ev programı ve 3 hafta boyunca haftada 1 olmak üzere toplam 3 seans ESWT (8 Hz, 2.0 bar, 2000 atım) uygulanması planlandı. Birinci grup tek doz PRP enjeksiyonu, ESWT ve egzersiz; ikinci grup tek doz sham PRP enjeksiyonu, ESWT ve egzersiz; üçüncü grup ESWT ve egzersiz tedavisi aldı. Hastalar tedavi öncesi (T0), tedavi bitimi (T1: 4.haftada) ve tedaviden sonra 12.hafta (T2) olmak üzere toplam üç kez değerlendirildi. Hastalar, Vizüel Analog Skala (VAS) ile istirahat, hareket ve gece ağrı şiddeti, Jamar dinamometre ile elin kavama kuvveti, Hasta Bazlı Lateral Epikondilit Değerlendirme Ölçeği (PRTEE) ve Hızlı Kol, Omuz ve El Özürlülük Ölçeği (Quick DASH) ile fonksiyonellik, SF-36 ile yaşam kalitesi, İzokinetik Dinamometre cihazı ile el bileği ekstansör ve fleksör kuvveti ve ultrasonografik değişiklikler için ortak ekstansör tendon (CET) kalınlığı ölçümleri ve total ultrasonografi (USG) skalası skoru (hipoekojenite, neovaskülarite, heterojenite, kemik anormalliği) parametreleri ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmayı tamamlayan 91 hastanın 65'i (%71.4) kadın, 26'sı (%28.6) erkekti. Katılımcılar demografik veriler açısından homojen dağılım göstermekteydi. Her üç tedavi grubunun zamansal takiplerinde VAS istirahat, hareket ve gece, el kavrama kuvveti, PRTEE-ağrı, fonksiyon ve total, Quick DASH, SF-36 alt parametreleri, USG değerlendirmeleri (CET kalınlığı, hipoekojenite ve TUSS), İzokinetik Dinamometre cihazı ile yapılan fleksiyon ve ekstansiyon kas gücü değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptandı. Gruplar karşılaştırıldığında, T1 ve T2 ölçümlerinde 1. grubun, VAS hareket ve VAS gece skorlarını azaltmada diğer gruplara kıyasla daha üstün olduğu gözlemlendi. VAS istirahat skorları takiplerinde gruplar arası anlamlı fark olmadığı bulundu. El kavrama kuvvetlerinin T1 ölçümünde 1. grubun, sadece 2.gruba; T2 ölçümünde ise 1. grubun diğer gruplara karşı üstünlüğü saptandı. PRTEE-ağrı, fonksiyon ve total değerlerinde, T2 ölçümlerinde 1. grubun sadece 3. gruba üstün olduğu saptandı. Quick DASH skorlarının T2 ölçümlerinde, 1. grubun diğer gruplara üstün olduğu bulundu. Tüm ultrasonografik değerlendirme parametrelerinde T1 ve T2 ölçümlerinde gruplar arası anlamlı farklılık saptanmadı. İzokinetik Dinamometre cihazı ile yapılan kas gücü değerlendirmelerinde T1 ve T2 ölçümlerinde 1. grubun, 2. gruba fleksiyon ve ekstansiyon kas gücü değerlendirmelerinde üstün bulundu. Ancak sadece ekstansiyon kas gücü değerlendirmelerinde, T1 ölçümünde 3. grup, 2. gruba üstün bulundu.
Sonuç: ESWT ve PRP lateral epikondilit tedavisinde beraber kullanılması ağrı, fonksiyonellik, el kavrama kuvveti ve yaşam kalitesi gibi klinik parametrelerinin üzerine, ESWT'nin tek başına kullanılmasından daha üstün bulunmuştur. Ancak bu tedavi yöntemleri ultrasonografik parametreler üzerine olumlu etkileri olsada, birbirlerine üstünlüğü gösterilememiştir. Sonuç olarak, ESWT ve PRP tedavisinin kombinasyonu lateral epikondilit tedavisinde etkili, güvenilir şekilde kullanılabilir görünmektedir.

Abstract:
Objectives: The aim of our study is to determine the effectiveness of adding PRP or Sham PRP injections to a home exercise program and ESWT treatment in patients with chronic lateral epicondylitis, assessing their impact on pain, grip strength, functional activities, quality of life, and USG parameters, as well as to investigate the comparative superiority of these treatments.
Material and methods:  The study included a total of 91 patients, aged between 18 and 65 years, who had been experiencing symptoms for more than 3 months and were diagnosed with lateral epicondylitis. Patients were randomized to into three treatment groups. Each group was assigned a home program consisting of daily stretching and eccentric strengthening exercises for 3 months, along with a total of 3 sessions of ESWT (8 Hz, 2.0 bar, 2000 pulses) administered once a week for 3 weeks. The first group received a single dose of PRP injection, ESWT, and exercise; the second group was given a single dose of sham PRP injection, ESWT, and exercise; and the third group underwent ESWT and exercise therapy. Patients were evaluated a total of three times: before treatment (T0), at the end of treatment (T1: at 4 weeks), and 12 weeks after treatment (T2). Patients were assessed using the Visual Analog Scale (VAS) for rest, movement, and nighttime pain intensity; Jamar dynamometer for hand grip strength; Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation (PRTEE) and Quick Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (Quick DASH) for functionality; SF-36 for quality of life; isokinetic dynamometry for wrist extensor and flexor strength; and ultrasonographic changes, including common extensor tendon (CET) thickness measurements and total ultrasound (USG) scale score parameters (hypoechogenicity, neovascularity, heterogeneity, bone abnormality). 
Results: A total of 91 patients participated in this study, of whom 65 (71.4%) were women and 26 (28.6%) were men. The participants exhibited a homogeneous distribution in terms of demographic data. Statistically significant improvements were observed in the follow-ups of all three treatment groups in terms of VAS for rest, movement, and night pain, hand grip strength, PRTEE scores for pain, function, and total, Quick DASH, SF-36 subparameters, USG assessments (CET thickness, hypoechogenicity, and TUSS), and isokinetic dynamometer evaluations of flexion and extension muscle strength. When comparing the groups, it was observed that in T1 and T2 measurements, the first group demonstrated superiority in reducing VAS scores for movement and night pain compared to the other groups. The follow-up measurements did not reveal any significant difference between the groups in terms of VAS scores for rest. In the T1 measurement, the first group showed superiority in hand grip strength compared to the second group, while in the T2 measurement, the first group exhibited superiority over the other groups. In the T2 measurements, it was observed that the first group had a superiority over only the third group in terms of PRTEE scores for pain, function, and total values. In the T2 measurements, it was found that the first group was superior to the other groups in terms of Quick DASH scores. No significant differences were observed between the groups in all ultrasonographic evaluation parameters in both the T1 and T2 measurements. In the muscle strength assessments conducted using the isokinetic dynamometer device, it was found that in both T1 and T2 measurements, the first group had a superiority over the second group in terms of both flexion and extension muscle strength evaluations. However, in the evaluation of extension muscle strength, only in the T1 measurement, the third group was superior to the second group.
Conclusions: The combined use of ESWT and PRP in the treatment of lateral epicondylitis has been found to be superior to using ESWT alone in improving clinical parameters such as pain, functionality, hand grip strength, and quality of life. However, while these treatment methods have positive effects on ultrasonographic parameters, they have not demonstrated superiority over each other in this aspect. In conclusion, the combination of ESWT and PRP therapy appears to be effective and reliable in the treatment of lateral epicondylitis.