Çevre iletişimi: Çevre haberlerinin yapısal analizi ve okuyucu farkındalığı
Environmental communication: Structural analysis of environmental news and awareness of readers
Yazar: ŞULE YÜKSEL ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ HAKAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Gazeteciler = Journalists ; Haberler = News ; Medya = Media ; Okuyucular = Readers ; Çevre = Environment ; Çevre iletişimi = Environmental communication ; Çevre sorunları = Environmental problems ; İletişim = Communication

Özet:
Çevre iletişimi tüm iletişim türlerini içeren, çevresel konu ve problemler hakkındaki sosyal tartışmaların kesişme noktası olarak tanımlanmaktadır. Çevre iletişimi, söylem çalışmaları, toplumsal katılım, savunuculuk, çevresel işbirliği, risk iletişimi, yeşil pazarlama, çevre gazeteciliği olmak üzere 7 boyutta ele alınmaktadır. Bu çalışmada, çevre iletişimi kavramının kuramsal çerçevesi çizilip çevre gazeteciliği üzerinde odaklanılmıştır. Türkiye'de çevre haberinin ve gazeteciliğinin profilini çıkarmak, okuyucularının çevre haberlerinin nasıl değerlendirdiklerini ortaya koymak için nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birarada kullanıldığı bir araştırma yapılmıştır. Araştırma çevre gazetecileriyle derinlemesine görüşmeyi; Radikal, Habertürk ve Zaman gazetelerindeki çevre haberlerine içerik analizini ve 7 coğrafi bölgeyi temsilen 9 Eylül, Akdeniz, Anadolu, Atatürk, Harran, 19 Mayıs, Uludağ üniversitelerinin çevre mühendisliği öğrencileriyle anket çalışmasını içermektedir. Çalışma sonucunda gazetecilerin çevre haberi yaparken çeşitli baskı ve kısıtlamalarla karşılaştığı ortaya çıkmıştır. İçerik analizinde eleştiri boyutu taşıyan haberlerin orman yangını gibi doğrudan gözlemlenebilen; uyarı niteliği taşıyan haberlerin ise, küresel ısınma gibi uzun vadede sonuçları gözlemlenebilen çevre sorunlarına ilişkindir. Öğrencilerin çevre haberlerini değerlendirmelerine bakıldığında ise çevre haberlerinin çevre sorunlarının sorumluları ve nasıl çözüleceği konusunda bilgi vermediğini sadece mevcut ve gündelik çevre sorunlarının farkına varma düzeyinde olduğunu sonucu bulunmuştur.

Abstract:
Environmental communication is defined as intersection point of social discussions about environmental issues and problems which includes all types of communication. It is considered in seven dimensions which are environmental communication, discourse studies, socal participation, risk communication, green marketing and environmental journalism. In this study, it is focused on environmental journalism by drawing the theoretical framework of the concept of environmental communication. This research which both qualitative and quantitative research methods are used together has been done for the purpose of profiling the environmental news and journalism in Turkey and presenting how the news readers assessing the environmental news. This research includes the in-depth interview with environmental journalists; content analysis of environmental news at Radikal, Habertürk and Zaman newspapers and questionnaire study with the environmental engineering students of 9 Eylül, Akdeniz, Anadolu, Atatürk, Harran, 19 Mayıs and Uludağ universities. As the result of this study, it is emerged that journalists are faced with some several pressures and constraints while making environmental news. The news which are carrying critical dimension such as forest fires that can be observed directly and news carrying the purpose of warning such as global warming that the results can be observed in the long term in the content analysis are about the environmental problems. When it is looked how the students are evaluating the environmental news; it is precipitated that environmental news are not giving information who are the responsibles of these environmental problems and how these problems will be solved and only giving information at the level of awaness of environmental problems.