Türkiye'de eğitimin sağlığa etkisi /
Yazar: MUHİDDİN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ANIL MERCAN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ana-çocuk sağlığı = Maternal-child health ; Anne eğitimi = Mother education ; Baba eğitimi = Father education ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Eğitim = Education ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Sağlık = Health ; Sağlık bilinci = Health awareness ; Çocuk sağlığı = Child health

Özet:
Günümüzde eğitim ile sağlık arasındaki ilişki irdelenmeye devam etmektedir. Bu irdeleme, genellikle eğitim-sağlık ilişkisinin yapısı ve eğitim-sağlık ilişkisini düzenleyen mekanizmalar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu çalışmalar eğitim ve sağlık ile ilgili politikalar belirleyen kurumlar için çok önemli sonuçlar sağlayabilmektedir. 
Bu çalışmamızda, Türkiye'de ebeveyn eğitiminin çocuk sağlığı üzerindeki etkisini inceledik. Çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu'nun panel anket aracılığıyla elde ettiği ve yıllık olarak yayınladığı Gelir ve Yaşam Araştırması'nın 2008 – 2011 yılları arasındaki 4 yıllık sonuçları ayrı ayrı analiz edilmiştir. Söz konusu her bir yılda, anne ve babanın eğitiminin genel olarak çocuk sağlığı üzerindeki etkisinin ve ayrı ayrı erkek/kız çocukları üzerindeki etkilerinin ne olduğu saptanmaya çalışılmıştır. 
Bu çalışmada, babanın eğitiminin 4 yılda da çocuğun sağlığı üzerinde etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çocuğun cinsiyeti bağlamında, babanın eğitiminin kız çocuğun sağlığını 4 yılda pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Benzer şekilde, babanın eğitiminin – sadece 2008 yılı hariç – erkek çocuğun sağlığını etkilediği ifade edilmiştir. Annenin eğitiminin çocuğun sağlığını – erkek ve kız çocuk dahil - etkilediğine dair 2008 ve 2011 yıllarındaki araştırmalardan elde edilen sonuçlarda herhangi bir delil bulunamamıştır. 2009 ve 2010 yıllarında yapılan araştırmalardan elde edilen analiz sonuçlarında annenin eğitiminin çocuğun sağlığı üzerinde etkiye sahip olduğu görülmüştür. Çocuğun cinsiyeti açısından, 2009 yılı anne-erkek çocuk eşleştirmesi hariç, bütün eşleştirmelerde annenin eğitiminin erkek/kız çocuğun üzerinde etkiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır.  
Sonuç olarak, çalışmamızda Türkiye'de ebeveynin eğitiminin çocukların sağlığı üzerinde pozitif etkisi olduğuna dair kanıtlar bulunmuştur. Ayrıca, çalışmanın son kısmında eğitim-sağlık ilişkisinin incelenmesi kapsamında bazı öneriler bulunmaktadır.

Abstract:
The relationship between education and health is being studied continually nowadays. This studying generally focuses on the structure and mechanisms of education-health relationship. Such studies can yield important results for the institutions which make decisions about education and health. 
In our study, we research the effect of parental education on child in Turkey. In the study, we analyzed separately four year results (2008-2011) of Research of Income and Living which is held via panel surveys and published annually by Turkish Statistical Institute (TÜİK). For each year, the effect of parental education on children was analyzed on both an overall basis and on gender basis. 
In the study, for every year between 2008 and 2011 it is found that father's education affects child's health. In terms of gender, it is shown that father's education positively affects health of the girl in every year. Similarly, it is stated that father's education -only except for 2008- affects the health of the boy. Although there is evidence in years 2009 and 2010 about effect of mother's education on child's health, there is no evidence in years 2008 and 2011 about this effect. For gender of the child, -except mother/son pair for 2009-it is shown that mother's education affects health of both girl and boy in every year for each pair.  
In conclusion, it is evident in our study that parental education has a positive effect on children's health in Turkey. Also, in the last part, there are some proposals for examination of education-health relationship.