Üstün zeka tanısının öğrencilerin çeşitli algıları üzerindeki etkisinin incelenmesi
A research study on effects of gifted diagnosed students' various perct
Yazar: RUKİYE BALTACI
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Algı = Perception ; Algısal dönüşüm = Perceptual transform ; Algısal öğrenme = Perceptual learning ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Cinsiyet = Gender ; Teşhis = Diagnosis ; Özel eğitim = Special education ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada üstün zeka tanısının üstün zekalı öğrencilerin çeşitli algıları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Aynı zamanda üstün zeka tanısının etkilerinin cinsiyet ve sınıf düzeyine gore farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Kardeş sayısı, doğum sırası ve anne - baba eğitim durumunana gore farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır.
	Araştırma 2013 yılında Kırşehir ve Kaman'daki iki bilim - sanat merkezi ile dört ilköğretim okulunda eşzamanlı olarak yürütülmüştür. Araştırmaya üstün zeka tanısı almış 128 öğrenci, hiçbir şekilde etiketlenmemiş 123 öğrenci olmak üzere toplam (5. ve 6. sınıf) 251 öğrenci katılmıştır.  Veri toplama aracı olarak Üstün Zeka Etiket Etkileri Ölçeği (ÜZETÖ) kullanılmıştır. Ölçek, 24 maddeden oluşmaktadır ve kendilik algısı, ebeveyn tutumu algısı ve arkadaş tutumu algısı olmak üzere üç alt ölçek alanını kapsamaktadır. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklemler için t testi, ayrıca iki faktörlü ANOVA ve korelasyon kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, üstün zeka tanısı alan öğrencilerin kendilik algılarının, ebeveyn tutumu ve arkadaş tutumu algılarının etiketlenmeyen öğrencilerin algılarından farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Üstün zeka etiketi alan kız öğrencilerin ebeveyn tutumu algısı, üstün zeka etiketi alan erkek öğrencilerin ebeveyn tutumu algısından anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Anne ve babanın eğitim düzeyi yükseldikçe üstün zeka etiketi alan öğrencilerin ebevyn tutumu algıları düşmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Üstün zeka etiketi, Etiket etkileri

Abstract:
The purpose of this study was to investigate effects of "gifted label" on gifted students' perceptions. The study also included a comparison by gender, grade, number of siblings, birth order, and educational status of parents.
	Participants of the study were 251 fifth and sixth grade students from four public schools and two science and art centers in Kaman and Kırşehir in Turkey. Of the total sample, 123 students were average students and had no identification before, 128 students were identified as gifted and were attending science and art centers. Scale for Gifted Labeling Effects (SGLE) was used to investigate students' perceptions. The SGLE consists of 24 items and three subscales: self-perception, perception of parents' attitudes, perceptions of friends' attitudes. Independent sample t test, two factor ANOVA, and Pearson Correlation were used to analyse data.
	The findings showed that there existed no statistically significant differences in two groups` self - perceptions, perception of parents' attitudes, and perceptions of friends' attitudes. The results were revealed that gifted girls' perceptions of parents' attitudes were statistically lower than gifted boys' perceptions of parents' attitudes. Parents' education status had negative correlation with gifted students' perceptions of parents' attitudes.

Key Words: Gifted label, label effect