Bir amatem biriminde tedavi gören hastaların pandemisi sürecinde madde kullanımı
Substance use of patients treated in an amatem unit during the COVİD-19 pandemic period
Yazar: RABİA ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KAYAHAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çin'in Wuhan şehrinde ortaya ve küresel ölçekte etkili olan koronavirüs salgınındaki yüksek ölüm oranı, kaygı, sosyal ve duygusal izolasyon, ekonomik sıkıntı ve evde kalma zorunluluğu bireylerin psikolojik durumlarına yansımaktadır. Halihazırda madde kullanım bozukluğuna sahip ve bu konuda tedavi gören bireyler yaşadıkları bu stres ve kaygı durumlarıyla başa çıkmaya çalışırken sağlıksız başa çıkma yöntemlerine yönelebilmektedirler.
Amaç: Bu çalışma, Türkiye'de Covid-19 pandemisi sırasında Ege Üniversitesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezinde (AMATEM) ayaktan ve yatarak tedavi gören bireylerde koronavirüs kaygı düzeylerinin, pandemi sırasında yaşadıkları sosyal, ekonomik ve sağlık sorunlarının ve bu bireylerin resmi veya gayri resmi bir desteğe erişebilme durumlarının alkol ve madde kullanım düzeylerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır.	 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Ege Üniversitesi AMATEM'de alkol veya madde kullanımı sebebiyle ayaktan tedavi alan 148 ve yatarak tedavi gören 17 kişi olmak üzere toplam 165 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara Bilgilendirilmiş Olur Formu, Birey Tanıma Formu, Koronavirüs Kaygı Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanmış bir anket formu uygulanmıştır. 
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; tedavi gören hastaların %58,2'sinde pandemi döneminde sigara kullanma sıklık ve miktarının arttığı, %4,8'inde azaldığı ve %37'sinde ise değişmediği; %63'ünde pandemi döneminde alkol ve/veya madde kullanım sıklığının arttığı, %14,5'inde azaldığı ve %22,4'ünde ise değişmediği bulunmuştur. Evde/aile ortamında sorun yaşayan hastaların yaşamayan hastalara, sosyal ve özel ilişkilerinde (arkadaş, partner) sorun yaşayan hastaların yaşamayan hastalara ve fiziksel ve/veya ruhsal sağlık sorunları yaşayan hastaların sorun yaşamayan hastalara göre koronavirüs kaygı düzeylerinin anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmada tedavi gören hastaların koronavirüs kaygı ölçek puanlarının resmi veya gayri resmi bir desteğe erişebilme durumlarına göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı bulunmuştur.
Sonuç: Araştırmadan elde edilen bulguların Covid-19 pandemisi gibi toplumsal alanda genel bir strese neden olan durumların yeterli sosyal, ekonomik ve fiziksel desteğe sahip olmayan alkol ve madde kullanım bozukluğu yaşayan kişilerde daha yüksek kaygı düzeyine neden olacağı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler; covid-19; korona kaygı; madde kullanım bozukluğu; tedavi

Abstract:
High death rate, mental distress, social and emotional isolation, economic distress and the necessity of staying at home in coronavirus epidemic, which emerged in the Wuhan, China and is effective on a global scale, are reflected in the psychological state of individuals. Individuals who already have substance use disorder and are being treated for this issue may turn to unhealthy coping methods while trying to cope with these stress and anxiety situations.
Aim: This study aims to investigate the anxiety levels, social, economic and health problems and the availability of formal or informal support for the individuals on alcohol and substance use treatment at the Ege University Alcohol and Substance Abuse Treatment and Training Center (AMATEM) during the Covid-19 pandemic in Turkey.
Material and Method: This study is a descriptive research. A total of 165 participants, including 148 outpatients and 17 inpatients receiving treatment for alcohol or substance abuse at Ege University AMATEM, were part of the study. Informed Consent Form, Individual Recognition Form, Coronavirus Anxiety Scale and a questionnaire developed by the researcher were applied to the participants.
Results: The research findings indicate that the frequency and amount of smoking increased during the pandemic in 58.2% of patients receiving treatment, decreased in 4.8% and did not change in 37%; the frequency of alcohol and/or substance use increased during the pandemic in 63%, decreased in 14.5% and did not change in 22.4%. It has been found that patients who have problems in their home/family environment, social and private relationships (friends and partners), and physical and/or mental health, have significantly higher coronavirus anxiety levels in comparison with patients who do not. The study showed that the coronavirus anxiety scale scores of patients undergoing treatment have no significant differences based on their availability of formal or informal support.
Conclusion: The findings from the research indicate that situations with general stress in the social sphere, such as Covid-19 pandemic, will cause higher anxiety degrees in people suffering from alcohol and substance use disorders who do not have adequate social, economic and physical support.
Keywords; covid-19; corona anxiety; substance use disorder; treatment