Döviz kuru ve döviz kuru oynaklığının Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne olan tarımsal ihracatı üzerindeki etkisinin belirlenmesi
Determining the effects of exchange rate and exchange rate volatility on Turkey's agricultural export to the European Union
Yazar: YILMAZ TOKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN KIZILTAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; Türkiye = Turkey ; Zaman serileri analizi = Time series analysis ; İhracat = Export

Özet:
Bretten Woods sisteminin terk edilmesinden sonra döviz kurlarında ortaya çıkan dalgalanmanın dünya ticareti üzerindeki etkisi ticareti yapılan emtialara göre farklılık göstermiştir. Çalışmanın amacı; seçilmiş tarım ihracat başlıklarıyla, 1997Q1-2015Q3 dönemi için Türkiye'nin AB'ye yapılan tarım ihracatına döviz kuru ve döviz kuru oynaklığının etkisini zaman serisi analiziyle ortaya koymaktır. Çalışmada sınır testi sonucunda toplam tarım ihracatı ve gıda maddeleri ihracatında döviz kuru oynaklığının etkisi tespit edilmiştir. SITC Revize 3 Düzey 2 sınıflandırmasında, on iki ihracat grubundan dördünde eş bütünleşme ilişkisi tespit edilirken sekiz tanesinde ilişkinin olmadığı bulunmuştur. Bununla birlikte fındık ihracatının döviz kurundan ve döviz kuru oynaklığından etkilendiği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, reel efektif döviz kuru ve reel efektif döviz kuru kuru oynaklığının Türkiye'nin AB'ye olan tarım ihracatının temel belirleyicisi olmadığı fakat fındık gibi Türkiye'nin en önemli tarım ihracatı ürününde ortaya çıkan etki sonucunda tarım politikaları belirlenirken genelleştirilmiş değil, ürünler üzerinde özelleştirilmiş politikaların uygulanmasının faydalı olabileceği yorumu yapılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru Oynaklığı, Sınır Testi Analizi, Zaman Serisi Analizi, Tarım Ürünleri Ġhracatı.

Abstract:
After leaving the Bretten Woods system, the effects of the exchange rates on global trade have varied depending on the commodities traded. The aim of this study is to reveal analytically the effect of exchange rate and its volatility on Turkey's agricultural exportation to the EU countries for 1997Q1-2015Q3 period through time series analysis. As a result of bounds test, the effects of exchange rate volatility on total agricultural product and food exportation were determined. In SITC Revision 3 Level 2 classification, while co-integration relation has been found 4 out of 12 catagories, there was no co-integration relation for 8 catagories. Among traditional exportation commmodities, it was found that only the hazelnut exportation has been impacted from reel effective exchange rate and its volatility. As a result of this research, it was concluded that reel effective exchange rate and its volatility are not the main determinants of agricultural exportation of Turkey to EU countries. However it has been concluded from the impact of exchange rate volatility on hazelnut export, that the agricultural policies should be tailored for each export commodiities rather that standart policies covering all commodities.



Keywords: Exchange Rate Volatility, Bounds Test Approach, Time Series Analysis, Agricultural Goods Exportation.