Milletlerarası özel hukukta markanın korunması
Protection of trademarks in private international law
Yazar: AYŞE KÜBRA ALTIPARMAK
Danışman: DOÇ. DR. MESUT AYGÜN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Milletlerarası Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Marka = Brand ; Marka hakkı = Trademark right ; Marka hakkını ihlal = Infringement of trademark rights ; Marka hakkının korunması = Protection of trademark right ; Marka hukuku = Trademark law ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası özel hukuk = International private law ; Ülkesellik = Territoriality ; İnternet = Internet

Özet:
Bu tez çalışması, birden fazla ülke hukukuyla bağlantılı, diğer deyişle yabancı unsurlu marka ihlallerinde, milletlerarası yetki ile uygulanacak hukukun tespitini ve genel olarak milletlerarası özel hukukun bu alanda nasıl şekillendiğini ele almaktadır. İlgili konularda sorulacak bütün soruların cevabı, fikrî mülkiyet hukukunu şekillendiren ülkesellik ilkesinin yorumuna bağlı olduğundan, çalışma ilgili ilke ekseninde yürütülmüştür.
Çalışmanın ilk bölümünde bir fikrî mülkiyet türü olarak marka hakkı, markanın korunma gerekçeleri ve yöntemi açıklanarak, marka hukukunu düzenleyen uluslararası sözleşmeler incelenmiştir. 2017'de yürürlüğe giren Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) marka hakkına ilişkin getirdiği yenilikler ve genel olarak SMK'da marka tecavüzü teşkil eden durumlar ve hak sahibinin bunlara karşı başvurabileceği savunma imkanları da yine bu bölümde açıklanmıştır.
İkinci bölümde çalışmanın ana temasını belirleyen, "Ülkesellik milletlerarası marka korumasını nasıl şekillendirir?" sorusu cevaplanmıştır. Bu bölümde ülkesellik ilkesinin milletlerarası yetki ve uygulanacak hukuku nasıl şekillendirdiği analiz edilmiştir. Bunun yanında günümüz küresel ticaret düzeninde ülkeselliğin çözümsüz bıraktığı sorunlar tespit edilerek, gelecekte bu alanın nasıl şekilleneceği de ortaya konulmuştur. Bu bağlamda internet üzerinden işlenen marka ihlalleri ayrı bir başlık olarak ele alınmıştır.
Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde Türk hukukunda markanın korunmasına ilişkin milletlerarası özel hukuk kuralları ve yaklaşımları incelenmiştir. Ülkeselliğe ilişkin ikinci bölümde yapılan tüm tespitler ve ulaşılan sonuçlar, üçüncü bölümde Türk hukukuna ilişkin önerileri de şekillendirmiştir.

Abstract:
This thesis seeks to answer, how questions of private international law should be addressed in trademark infringements which can be linked to several legal systems. In other words, "international trademark infringements". The answer to this question depends on the interpretation of the principle of territoriality that shapes intellectual property law.
In the first chapter of the study, the trademark as a type of intellectual property right, the grounds and method of its protection are explained and the international conventions regulating trademark law are examined. The new system of 2017 Code of Industrial Property Rights and what constitutes a trademark infringement and the possible defend mechanisms offered for right holders under the so called Code are also explained in this chapter.
In the second chapter, the main question determining the theme of the study is answered: "How does territoriality shape international trademark protection?" This chapter analyzes how the principle of territoriality shapes international jurisdiction and applicable law. In addition, the problems left unsolved by territoriality in today's global trade system are also revealed, and how this field will be shaped in the future is also reflected upon. In this context, trademark violations committed on the Internet are examined seperately.
In the third and the final chapter of the study, private international law rules and approaches regarding the protection of trademarks in Turkish law are analyzed.  All the findings and conclusions in the second part regarding territoriality have also shaped the recommendations for Turkish law in this chapter.