Gaziantep ili oğuzeli ilçe merkezinde 18 yaş ve üstü erişkinlerde biyolojik ve  alternatif/tamamlayıcı tıbbi tedavi kullanma durumu ve etkiliyen faktörler
The effective factors and condition of biological and alternative/complemantary medical treatment using in adults 18 years and older in gaziantep/oğuzeli district
Yazar: DAVUT SARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NERİMAN AYDIN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Gaziantep-Oğuzeli = Gaziantep-Oğuzeli ; Halk sağlığı = Public health ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tedavi = Treatment ; Yetişkinler = Adults ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Konvansiyonel tıbbi ilaçların akılcı olmayan kullanımı, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygın bir şekilde görülmektedir. İnsanlığın var oluşu ile birlikte kullanılmaya başlanan tamamlayıcı/alternatif tıbbi tedavinin kullanımı, dünyada ve Türkiye'de gittikçe artmaktadır. 
Bu çalışmada, Gaziantep İli Oğuzeli İlçesi Merkezi'nde yaşayan 18 yaş ve üstü erişkinlerin, biyolojik tıbbi ilaçları ve alternatif/tamamlayıcı tıbbi tedavi şekillerini kullanma durumlarını ve bunu etkiliyen faktörlerin saptanması amaçlanmıştır.
Çalışmaya, Oğuzeli İlçe Merkezi'nde ikamet eden 18 yaş ve üstü 406 kişi alındı. Katılımcılarla yüz yüze görüşülmek suretiyle, 38 soruluk anket uygulaması yapıldı. Verilerin analizinde, frekans dağılımları, student t testi ve ki-kare testi kullanıldı.
Katılımcılarda reçetesiz/doktora danışmadan ilaç kullanımı % 33.2, gerekli olur düşüncesiyle doktora ilaç yazdırma % 24.4'tü. Bu çalışmada katılımcılar evlerindeki kullanmadığı ilaçları; % 37,4'ü çöpe attığını, %17.5'i emniyetli bir yerde sakladığını rahatsızlandığında doktora danışarak kullandığını, %16,7'si sağlık kurumuna verdiğini ifade etmiştir. Bu çalışmada, katılımcılar arasında kronik hastalık görülme sıklığı %30'du(en sık; hipertansiyon, astım ve diyabetes mellitus). Çalışmamızda katılımcıların sağlık algıları; % 54,7'si iyi, % 23,9'u fena değil, %12,8'i çok iyi şeklinde idi. Çalışmamızda, katılımcılar arasında şimdiye kadar herhangi bir zamanda alternatif/tamamlayıcı tıbbi tedavi kullanma sıklığı %29.8 iken, son bir yılda alternatif/tamamlayıcı tıbbi tedavi kullanım oranı %8.4'tü. En sıklıkla kullanılan yöntemler ise; Ilıca/kaplıcaya gitme, kırık çıkıcıya gitme ve bitkisel tedavi idi. Katılımcıların alternatif/tamamlayıcı tıbbi tedavi kullanma amaçları sıklık sırasına göre; kronik uzuv ağrıları (% 39.6), uzuv incinmesi (%27.2), solunum sistemi hastalıkları (%7.4) şeklinde idi. Çalışmamızda katılımcıları alternatif ve/veya tamamlayıcı tıbbi tedaviyi kullanma nedenleri; akraba tavsiyesi (%38.8), arkadaş tavsiyesi (%29.7), daha etkili olacağını düşünme fikri (%10.7) şeklinde idi.
Bu çalışma sonucunda katılımcıların alternatif/tamamlayıcı tıbbi tedavi kullanma konusunda daha çok arkadaş ve akraba tavsiyelerini dikkate aldıkları ve tıbbi ilaç kullanma ve yazdırılmasında daha çok kendi kendine karar verdikleri için bu konularda yeterince bilinçli davranmadığı saptanmıştır.


Anahtar Sözcükler: Tamamlayıcı Tedavi, Alternatif Tedavi, Akılcı Olmayan İlaç Kullanımı.

Abstract:
Irrational using of conventional medical drugs is common in Turkey as it is common in the world. These conventional drugs has been used from the beginning of humanity and and using of these drugs are increasing day by day in Turkey and in the world.

       This study  aimed to determine the usage of biological medical drugs and appliance of alternative/complemantary medicine practises and factors affecting these behaviours on adults 18 years and older residing Oğuzeli/Gaziantep.

       406 people 18 years and older and living in Oğuzeli district  participated in this study. A questionnaire including 38 question was applied via face-to-face meeting method.  Frequency distributions, student's t test and chi-square test were used to analyze the data.
       
       Usage of drugs without prescription/doctor consent was 33.2% among participiants, 24.4% had drugs by prescription although they were not needed. Participants declared that they  trowed the unneeded drugs (37.4 %), kept them in  a safe stash to use them in the future 17.5 % and, gave them to a health facility (16.7%). In this study frequency of having chronic disease among participants was 30% (hypertension, asthma, and diabetes mellitus being the most frequent ones). Health perception among participants was good for 54.7%, moderate for 23.9%, very good for 12.8%. Ever usage of was  alternative/complemantary medical practises among participants was 29.8%, while it was 8.4% in the last one year. Most used methods were going to thermal springs, going to bonesetters and herbal treatment. Main aim of using alternative/complemantary medical practises among participants was, chronic extremity pains (39.6%), extremity strains (27.2%), respiratory system disorders 7.4%. Main reason for using alternative/complemantary medical practises was recommendation of relatives 38.8 %, recommendation of friends 29.7 %, the thought of alternative/complemantary medical practises is more efficient than normal medical procedures 10.7%. 
 
As a result of this study, it was determined  that participants were not conscious enough about the usage of biological medical drugs and alternative or complemantary medical practises, because of taking them by recommendation of relatives and friends.



Key Words: Complementary Treatment, Alternative Treatment, Irrational Drug Use.