Savunma harcamaları, cari denge ve silah ithalatı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ekonometrik analizi
Econometric analysis of the relationship between defense expenditures, current balance and weapon import and economic growth
Yazar: SÜMEYYE ÖZBURAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH KALAYCI
Bursa Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı / Uluslararası Politik Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes ; Silahlar = Guns ; İthalat = Import

Özet:
Güvenlik kavramı insanın yaratılışından beri hayatını devam ettirebilmesi için en büyük ihtiyaçlarından biri olmuştur. Bu güvenlik arayışı ve ihtiyacı devletlerin kendilerini savunma mecburiyetini beraberinde getirmiştir.
Dünya savaşları, Soğuk savaş, ülkeler arası kutuplaşma, güç kavgaları, zengin olma isteği, egemenlik anlayışı vb. sebepler dünya genelini etkileyen bir hale gelmiştir. Dünya üzerinde netlik ortamının daima sürmesi çok iyimser bir yaklaşım olacaktır. Uluslararası çıkar ilişkileri sürdüğü sürece belirsizlik artacak, bu belirsizliğin arttırdığı karmaşşık ülkelerin kendilerini koruma ve egemenliklerini elinde tutma arzusunu tetikleyecek, vatandaşlarını koruma isteği iyice arttıracak ve karşı konulamaz bir talep haline gelecektir. Bu durumlar doğal olarak ekonomik birimler üzerine de yansımıştır çünkü savunma harcamalarını egemenliğin bedeli olarak düşünmek mümkündür.
Ülke üzerindeki karmaşa ortamı arttıkça doğal olarak savunmaya ihtiyaç artmakta ve bu ihtiyaç beraberinde savunma alanına daha fazla kaynak aktarmayı gerektirmektedir. Çünkü savunma harcamaları kamu harcamalarından savunma hizmetleri adına ayrılan kısımdır. Bununla birlikte savunmaya ayrılan pay ülkenin içinde bulunduğu tehdit arttıkça artmaktadır.
Benoit'ten beri savunmaya ayrılan kaynağın ekonomiyi ne yönlü etkilediği üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların sürekli tazelenmesinin nedenleri arasında tarih boyunca devletlerce savunmaya pay ayrılmış olması ve bu paydan hiçbir devletin vazgeçememiş olması yatmaktadır. Önemli olan bu savunma payını optimum düzeyde tutmaktır. Çünkü savunma harcamalarına çok kaynak ayırmak doğru bir savunma planının olmadığını göstermektedir. Doğru bir plan ve gerekli düzeyde savunma harcamaları planlaması ekonomik büyümeyi en iyi düzeyde etkileyecektir.
Ülkelerin savunma harcamalarını yaparken onları etkileyen birden çok faktör vardır. Genel bir çerçevede bakıldığında gelişmiş ülkelerin daha faza savunma harcaması yaptığı görülmektedir.
Bu çalışma, Augment Dickey Fuller testi, ADF Birim Kök testi, Johansen Eş bütünleşme Testi, Varyans ayrıştırma analizi, Housman testi, Panel veri analizi kullanılarak; seçili ülkelerde askeri harcamalar, cari denge ve silah ithracatının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini incelemiştir.
Çalışmada öncelikle 1965-2015 yılları arasındaki dönemde Türkiye incelenmiştir. Türkiyenin ekonomik büyümesindeki uzun dönemli faktörler tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra Fransa, İngiltere, Almanya, İtalya ve Kanada gibi ülkeler de ilave edilerek araştırma genişletilmiştir. Tüm bu ülkeler arasında ampirik bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada seçilecek tarih aralığı verinin bulunabilme özelliğine göre seçilmiştir.

Abstract:
Security has been one of the biggest needs of human beings to survive since their creation. This search and need for security brought with it the obligation of states to defend themselves.
World wars, cold war, polarization between countries, power struggles, desire to get rich, understanding of sovereignty, etc. have become affecting the world. It would be a very optimistic approach if we think economic stability could be stable.As long as international relations of interest persist, uncertainty will increase, the complexity that this uncertainty increases will trigger the desire of countries to protect themselves and hold their sovereignty. As long as international relations of interest persist, uncertainty will increase, the complexity that this uncertainty increases will trigger the desire of countries to protect themselves and hold their sovereignty.This complexity will also increase the desire of countries protect their citizens.This desire will become an irresistible demand. These situations naturally reflected on economic units, because it is possible to consider defense expenditures as the price of sovereignty.
As the chaos in the country increases, the need for defense naturally increases, and this necessity necessitates the transfer of more resources to the defense field because defense expenditures are the part allocated from public expenditures for defense services. However, the share allocated to defense increases as the threat to the country increases.
Since Benoit, studies have been carried out on how the resource allocated to industry affects the economy. One of the reasons for the constant renewal of these studies is that throughout history, states have allocated a share of defense and that no state has given up this share. The important thing is to keep this defense margin at an optimum level, because allocating too much resources to defense expenditures shows that there is no correct defense plan. A correct plan and planning of the required level of defense expenditures will affect the economic growth at the best level.
There are multiple factors that affect countries when they make their defense spending. From a general perspective, it is seen that developed countries spend more on defense.
This study investigated the effects of military spending, current account balance and arms exports on economic growth in selected countries using Augment Dickey Fuller test, ADF Unit Root test, Johansen Cointegration test, Variance decomposition analysis, Housman test, Panel data analysis.
The study primarily examined Turkey's 1965-2015 year. Turkey's economic growth in the long-term factors have been determined. Later, the research was extended by adding some countries such as France, Britain, Germany, Italy, Canada.
An empirical research has been conducted across all these countries. The date range to be selected in the research was selected according to the availability of data.