Michel Foucault'ya göre eğitim, denetim, disiplin ilişkisi ve kritiği
Education, supervision, discipline relations and critisizm according to Michel Foucault
Yazar: YEŞİM ÇADIRCI
Danışman: PROF. DR. SADIK EROL ER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Grubu Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı 20. Yüzyılın önemli filozoflarından biri olan Michel Foucault'nun temel kavramlarından hareketle, onun eğitimle ilgili perspektifleri aracılığıyla, eğitimin neoliberal iktidar mekanizması ile olan ilişkisini, bu ilişkide bir disiplin aracı olarak eğitime biçilen rol çerçevesinde incelemektir. Foucault'nun Batı felsefesiyle hesaplaşmasının felsefi, etik, politik çıktılarının olmasının yanı sıra eğitim ile ilgili de çıktılarının olduğu düşünülmekte ve Foucault'nun tarihsel yöntemi ile ele alınan eğitim – iktidar ilişkisi, eğitim dünyasını yeniden değerlendirmek ve eleştirmek adına farklı bir bakış açısı sunmaktadır. 
Antikçağ'dan bu yana, kimilerine göre insanların kendilerini sorgulamalarına yardım etme meselesi olan, kimilerine göre ise temel amacı daha iyi hayatlar sürebilmemize, daha mutlu, daha akıllı ve daha erdemli olabilmemize yardımcı olmak olan eğitim, modern dünyada nasıl da boş kalıpları doldurma meselesi haline gelmiş ve nasıl da özneleştirme aracı haline gelmiştir? İşte Foucaultcu bakış arkeoloji ve soykütüğüyle, her çağın bilgi biçimlerini yöneten "episteme"lerin bir değişim içerisinde olduğunu bize göstererek, hem eğitimin içeriğini belirleyen hakikat - bilgi sorununu hem de bu içeriğin aktarılmasında rol oynayan öğretmen-öğrenci ilişkisini hiyerarşi ve eşitlik bağlamında ele almamızı sağlayacaktır.
Foucault'nun içsel olarak konumlandırdığı "bilgi" meselesi yolumuzu "etik" bir patikaya çıkaracak ve eğitim, insan varoluşunun söz konusu olduğu kendilik pratikleri ile yaşama sanatı bağlamında "özgürlük" ile ilişkisi açısından ele alınacaktır.
Anahtar Kelimeler: Bilgi, İktidar, Özne, Disiplin, Eğitim, Okul, Etik

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between education and the neoliberal power mechanism, starting from the basic concepts of Michel Foucault, one of the important philosophers of the 20th century, and through his perspectives on education, within the framework of the role assigned to education as a disciplinary tool in this relationship. It is thought that Foucault's reckoning with Western philosophy has philosophical, ethical and political outcomes as well as educational outcomes, and the education-power relationship discussed with Foucault's historical method offers a different perspective to re-evaluate and criticize the world of education.
Education, which since ancient times has been a matter of helping people question themselves according to some, and whose main purpose according to others is to help us live better lives, be happier, smarter and more virtuous, has become a matter of filling empty molds in the modern world. And how has it become a tool of subjectification? Thus, the Foucauldian perspective, through archeology and genealogy, will show us that the "epistemes" that govern the forms of knowledge of each age are in a state of change, and will enable us to address both the truth-knowledge problem that determines the content of education and the teacher-student relationship that plays a role in the transmission of this content, in the context of hierarchy and equality.
The issue of "knowledge", which Foucault positioned internally, will lead us to an "ethical" path and education will be discussed in terms of its relationship with "freedom" in the context of self-practices and the art of living where human existence is concerned.
Key Words: Knowledge, Power, Subject, Discipline, Education, School, Ethics