Ortognatik cerrahi hastalarındaorta yüz ve üst çenenin yatay düzlemdeki rotasyonlarının incelenmesi
Examination of horizontal plane rotations of the midface and maxilla in orthognathic surgery patients
Yazar: İREM ÖZGEN DEMİREL
Danışman: PROF. DR. ARZU ARI DEMİRKAYA
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Mevcut retrospektif tez çalışmasında amaç, ortognatik cerrahi yapılması planlanan hastaların üst çene ve zigoma bölgesindeki yatay rotasyonların birbirini ne oranda takip ettiğini ve orta yüzlerindeki yumuşak doku kalınlığının zigomatik kemik konturu ile ilişkisini tespit etmek ve doğru tanı koyulmasına yardımcı olmaktır. Bu amaçla üst çenedeki yatay yöndeki rotasyonlar ve zigomatik bölgeye ait rotasyon, sert ve yumuşak doku kalınlıkları ve bunların iskeletsel kafa yapısının özellikleri ile ilişkisi incelenmiş, orta yüzün gözle muayenesinin altta yatan sert doku kalınlığı hakkında ne derece bilgi verdiği araştırılmıştır. Araştırmanın bir diğer amacı da farklı üç boyutlu analiz programları kullanarak zigoma bölgesini ölçme yöntemleri geliştirmektir.
Üniversite hastanelerinde standart kayıtlar arasına giren üç boyutlu yüz taramalarının kullanım alanları arasında sert doku kalınlığını öngörme yeteneği ve sadece gözle yapılan muayenelere ek olarak yüzün yumuşak dokusu üzerinde yapılabilecek ölçümlerin doğruluğunu araştırmak da bulunmaktadır.
Belirlenen seçim ölçütlerini karşılayan, 25 tam kafa KIBT verisi ile çalışmanın gerecini oluşturmuştur. 25 veriden 22 tanesinde laterognati mevcuttur. Materialize Mimics 25.0 (Belçika) programı kullanılarak, KIBT verileri üzerinde Sagittal Referans Düzlemi'nde Lateral Sefalometrik Ölçümler yapılmıştır. Aynı program kullanılarak, seçilen Aksiyal Referans Düzlemi üzerinde noktalar belirlenmiş ve kafa sağ ile sol olarak iki ayrı bölgeye ayrılarak zigomatik bölgeye ait ölçümler gerçekleştirilmiştir.
İstatistiksel değerlendirmede; lateral sefalometri verilerinden beş parametre, KIBT verilerinden 8 parametre ölçülmüş ve birbirleri ile ilişkisi incelenmiştir.
Yöntem hatasına ilişkin çalışmamız, tüm ölçümlerin, araştırmanın sonuçlarını önemli ölçüde etkilemeyecek düzeyde ve önemsiz hatalarla tekrarlanabileceğini ortaya koymuştur. Kadınlarda yumuşak dokuya ait KIBT değerlerinin ortalaması ve Kanin-Zigoma Açısı erkeklerden daha yüksek bulunmuştur. Buna karşılık, erkeklerde sert dokuya ait KIBT değerlerinin ortalaması ve Kanin Vertikal Konumu kadınlardan daha yüksek çıkmıştır. SNA, hiçbir KIBT parametresi ile anlamlı bir korelasyon göstermemiştir. Maksiller Derinlik, oblik ve dik yumuşak doku kalınlıkları ile zayıf bir pozitif korelasyon sergilemiştir. Buna karşın, Kanin Vertikal Yükseklik arasında negatif yönlü, orta düzeyli ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardı. ANB, kemiksel ölçümlerin üçü ve Kanin Vertikal Konumu ile zayıf bir negatif korelasyon göstermiştir. H-ANB değeri ile Oblik Zigomatik Kemik Kalınlığı arasında zayıf bir negatif korelasyon bulunmuştur. Sn-GoMe ise, oblik, dik yumuşak doku kalınlıkları ve Kanin Vertikal Konumu dışında kalan parametrelerle zayıf bir negatif korelasyon göstermiştir. Sn-Go-Me ile Kanin-Zigoma Açısı arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyli ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardı. Yatay büyüme paternine sahip bireylerin tüm sert doku parametreleri, dikey büyüme paternine sahip bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek çıkmıştır.  Tüm olgularda sağ ve sol taraf arasında ölçüm ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Üç boyutlu ölçümler, ön tarafta yer alan kanine göre sağ tarafta olanlar ile sol tarafta olanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Bütün olgulara bakıldığında; kemik kalınlığı ile yumuşak doku kalınlığı arasında herhangi bir korelasyon bulunamamıştır.

Sonuç olarak, üst çenenin yatay yöndeki rotasyonu ile zigomatik kemiğin yatay yöndeki rotasyonu arasında ve kemik kalınlığı ile yumuşak doku kalınlığı arasında korelasyon bulunamamıştır. Bu veriler, sadece gözle bakarak, fotoğraf veya üç boyutlu fotoğraf üzerinden asimetri ve kemik projeksiyonu hakkında yeterli fikir elde etmenin mümkün olmadığını göstermektedir.
Materialize Mimics 25.0 (Belçika) programı kullanılarak üst çene ve zigoma bölgesindeki asimetrileri ile zigomatik kemik ve yumuşak dokunun kalınlıklarını ölçmek için tekrarlanabilir yöntemler geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Fasiyal asimetri, zigomatik kemik, üst çene, rotasyon

Abstract:
In this retrospective thesis study, the aim is to determine to what extent the horizontal rotations in the maxilla and zygoma region follow each other in patients planned for orthognathic surgery, and to identify the relationship between the thickness of the soft tissue in the midface and the zygomatic bone contour to assist in accurate diagnosis. For this purpose, the horizontal rotations in the maxilla, the rotations in the zygomatic region, the thickness of the hard and soft tissues, and their relationship with the characteristics of the skeletal cranial structure were examined. Additionally, the extent to which the visual examination of the midface provides information about the underlying hard tissue thickness was investigated. Another aim of the study is to develop methods for measuring the zygomatic region using different three-dimensional analysis programs.
Among the uses of three-dimensional facial scans, which are included in standard records in university hospitals, are the ability to predict hard tissue thickness and the accuracy of measurements that can be made on the soft tissue of the face in addition to visual examinations.
The study consisted of 25 complete cranial CBCT datasets that met the specified selection criteria. Using the Materialize Mimics 25.0 (Belgium) program, lateral cephalometric measurements were made on the CBCT data in the Sagittal Reference Plane. The same program was used to identify points on the selected Axial Reference Plane, dividing the head into right and left regions, and measurements for the zygomatic region were performed.
In the statistical evaluation, five parameters from the lateral cephalometry data and eight parameters from the CBCT data were measured and their relationships were examined.
Our study on method errors revealed that all measurements could be repeated with negligible errors that would not significantly affect the results. The average CBCT values for soft tissue and the Canine-Zygoma Angle in women were found to be higher than in men. Conversely, the average CBCT values for hard tissue and the Vertical Position of the Canine in men were higher than in women. SNA showed no significant correlation with any CBCT parameter. Maxillary Depth exhibited a weak positive correlation with oblique and vertical soft tissue thickness. ANB showed a weak negative correlation with three bone measurements and the Vertical Position of the Canine. A weak negative correlation was found between the H-ANB value and Oblique Zygomatic Bone Thickness. Sn-GoMe showed a weak negative correlation with parameters other than oblique and vertical soft tissue thickness. There was a weak positive and statistically significant relationship between Sn-Go-Me and the Canine-Zygoma Angle. All hard tissue parameters in individuals with a horizontal growth pattern were statistically significantly higher than those in individuals with a vertical growth pattern. There was no statistically significant difference between the measurement averages of the right and left sides in all cases. Three-dimensional measurements revealed no statistically significant difference between the right and left sides in relation to the anterior canine.
In conclusion, no correlation was found between the horizontal rotation of the maxilla and the horizontal rotation of the zygomatic bone, nor between bone thickness and soft tissue thickness. These findings suggest that it is not possible to obtain sufficient information about asymmetry and bone projection solely by visual inspection, photographs, or three-dimensional photographs.
Repeatable methods for measuring asymmetries in the maxilla and zygoma region, as well as the thickness of the zygomatic bone and soft tissue, have been developed using the Materialize Mimics 25.0 (Belgium) program.
Keywords: Facial asymmetry, zygomatic bone, maxilla, rotation