Temporomandibular eklem disfonksiyonuna eşlik eden oral evre yutma bozukluğunda miyofonksiyonel tedavi etkinliğinin araştırılması
Investigation of the efficacy of myofunctional treatment in oral stage swallowing disorder accompanying temporomandibular joint dysfunction
Yazar: HAZEL ÇELİK GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR TUNCER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Manuel terapi = Manuel theraphy ; Tedavi = Treatment ; Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu = Temporomandibular joint dysfunction syndrome ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Bu çalışma temporomandibular eklem disfonksiyonuna (TMD) bağlı oral evre yutma bozukluğu (Oral disfaji = OD) olan bireylerde uygulanan manuel tedaviye ek olarak dil kuvvetlendirme egzersizlerinin etkisinin araştırılması amacıyla planlandı. Çalışmamıza Şanlıurfa Viranşehir Devlet Hastanesi diş polikliniğine başvuran ve TMD'ye bağlı OD tanısı alan, 18-65 yaş arası, dahil edilme kriterlerine uyan ve tedaviyi tamamlayan 44 birey dahil edildi. Bireyler kapalı zarf usulü basit randomizasyon yöntemi ile kontrol grubu (n=12), manuel tedavi (MT) grubu (n=15) ve orofasyal miyofonksiyonel tedavi (OMT) grubu (n=17) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Kontrol grubuna fizyoterapist tarafından düzenlenen ev egzersizi ve hasta eğitimi verildi. Bireylerden 10 hafta boyunca haftada 3 gün yapmaları istendi. MT grubuna aynı ev egzersizi ve hasta eğitimi ile birlikte temporomandibular eklem ve servikal bölgeyi içeren kapsamlı bir tedavi programı uygulandı. OMT grubuna ise ev egzersizi, hasta eğitimi ve MT'ye ek olarak dil kuvvetlendirme protokollerini içeren tedavi programı uygulandı. MT ve OMT gruplarına 10 hafta, haftada 2 seans, 30-45 dk süreyle 20 seans tedavi uygulandı. Tedavi sonrası 3. ayda ulaşılabilen 28 bireyin değerlendirmeleri tekrar alındı. Hastaların problemlerini ve tedavi sonrası iyileşmeyi değerlendirmek için Temporomandibular Rahatsızlıklar Araştırma Teşhis Kriterleri (TMR/ATK) Klinik Muayene Formu, baş postürü değerlendirme, Çenenin Fonksiyon Kısıtlanma Skalası-20 (ÇFKS-20), 100 ml su yutma testi (SYT), Yeme Değerlendirme Aracı (EAT-10), dil kuvvet ve endurans ölçümü, Yutma Yaşam Kalitesi Anketi (YYKA) ve Boyun Özür İndeksi (BÖİ) kullanıldı. Her üç grubun kendi içinde tedavi öncesi, tedavi sonrası ve 3. ay verileri karşılaştırıldığında, üç grupta da ağrı şiddeti, baş postürü, mandibula hareket açıklığı, çene fonksiyonelliği ve boyun özür seviyelerinde iyileşme görüldü (p<0.05). Kontrol grubunda yutma fonksiyonuna yönelik değerlendirmelerde gelişme görülmedi (p>0.05). MT grubunda yutma fonksiyonuna yönelik olan yalnızca SYT ve EAT-10 verilerinde iyileşme gözlendi (p<0.05). OMT grubunda SYT, EAT-10, YYKA ile dil kuvvet ve endurans verilerinin tamamında gelişme olduğu belirlendi (p<0.05). Tedavi sonrası gruplar birbiri ile karşılaştırıldığında, ağrı ve disfaji semptomlarında azalma ile çene fonksiyonelliği ve yutma yaşam kalitesi parametrelerinde en fazla artışın OMT grubunda görüldüğü tespit edildi (p<0.05). Sonuç olarak bu çalışmada ev egzersizleri ve MT'ye ek olarak dil kuvvetlendirme egzersizleri içeren OMT'nin yutma güçlüğünü azaltmada ve yutmaya bağlı yaşam kalitesini geliştirmede yalnızca MT ve egzersizlere göre daha üstün olduğu görüldü. Dolayısıyla, TMD'ye bağlı OD'si olan bireylerde OMT yaklaşımının ilave edilmesi önerilebilir.

Abstract:
This study was aimed to examine the effect of tongue strengthening exercises in addition to Manuel treatment applied in individuals with oral stage swallowing disorder (Oral dysphagia=OD) due to temporomandibular joint dysfunction (TMD). Our study included 44 individuals who applied to the dental clinic of Şanlıurfa Viranşehir State Hospital and were diagnosed with OD due to TMD, aged 18-65, meeting the inclusion criteria and completing the treatment. Individuals were divided into three groups by simple closed-envelope randomization method: control group (n=12), manual therapy (MT) group (n=15), and orofacial myofunctional treatment (OMT) group (n=17). The control group was given home exercise and patient training organized by a physiotherapist. Subjects were asked to do the exercise 3 days a week for ten weeks. Subjects in the MT group received a comprehensive program, including temporomandibular joint and cervical mobilizations, in addition to home exercise and patient training. In the OMT group, a treatment program including home exercise, patient education, and tongue strengthening protocols in addition to MT was applied. MT and OMT groups were applied for ten weeks, two sessions with 30-45 minutes each per week, for 20 sessions. After three months, assessments were repeated with 28 subjects who could be contacted. All the subjects were evaluated for problems and recovery after the treatment with the following tests. Temporomandibular Disorders Research Diagnostic Criteria (TMD/RDC), head posture, Jaw Function Limitation Scale (JFLS-20), 100 ml Water Swallow Test (WST), Eating Evaluation Tool-10 (EAT-10), tongue strength and endurance evaluation, Swallow Quality of Life questionnaire (Swal-QoL), and the Neck Disability Index (NDI) was used. When the pre-treatment, post-treatment, and 3rd-month data of all three groups were compared, an improvement was observed in pain intensity, head posture, range of motion of the mandible, jaw functionality, and neck disability in all three groups (p<0.05). There was no improvement in swallowing function evaluations in the exercise group (p>0.05). In the MT group, only WST and EAT-10 data for swallowing function improved (p<0.05). In the OMT group, improvement was observed in WST, EAT-10, Swal-Qol, and tongue strength and endurance data (p<0.05).  After the treatment, comparing the three groups to each other, it was determined that the OMT group had the most improvement in jaw functionality and swallowing-related quality of life and with a reduction in pain and dysphagia symptoms (p<0.05). As a result, it was found that OMT, including tongue strengthening exercises combined with home exercises and MT, was superior to MT and exercises alone in reducing dysphagia and improving swallowing-related quality of life. Therefore, it may be recommended to add the OMT approach in individuals with OD due to TMD.