Meslek lisesi öğrencilerinin bilimsel ve sosyobilimsel konularla argümantasyon becerilerinin geliştirilmesi
Development of argumentation skills of vocational high school students with scientific and socioscientific issues
Yazar: UÇAL ÖZEL
Danışman: PROF. DR. ZİYA KILIÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Bilimsel konular = Scientific issues ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues

Özet:
Bu çalışma, bilimsel ve sosyo-bilimsel senaryolar kullanılarak ve her uygulamadan sonra sınıf tartışmaları yaptırılarak öğrencilerin argümantasyon becerilerinin geliştirilmesinin incelenmesi amacıyla, Fen ve Anadolu liselerine göre bilimsel süreç becerileri daha az gelişmiş olduğu kabul edilen meslek lisesi kimya programı öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere çalışmanın başında argümantasyon kunusunda hiç bilgi verilmemiş, doğrudan bir etkinlik uygulaması ile çalışmalara başlanmıştır. Öğrencilerin yazılı argümanları incelendikten sonra, araştırmacı tarafından öğrenciler argümantasyon konusunda bilgilendirilmiş, bir argümanın nasıl geliştirileceği ve karşı argümanların nasıl çürütülebileceği konularından örnekler verilmiştir. Ayrıca öğrencilerin yazdıkları metinlerden çeşitli örnekler verilerek argümantasyon konusunda daha ayrıntılı bilgi edinmeleri sağlanmıştır. Bu çalışma deney grubu ve kontrol grubu olmak üzere iki grupla iki dönem yürütülecek şekilde planlanmasına rağmen, örneklemde yaşanan sorunlar nedeniyle tek grupla gerçekleştirilmiştir. Birinci yıl, öğrencilere kil-mantar, farklı boyutlardaki bir maddenin yoğunluğu, arabamıza yağ alıyoruz gibi dokuz bilimsel konuda yazılı argümantasyon çalışması yaptırılmıştır. Konuların seçiminde bilimsel açıdan aktivite içeriğinin kimya dersleriyle uyumlu olmasına, derste öğrendikleri kavramların kullanılmasının sağlanmasına ve konuların ilgilerini çekecek olmasına dikkat edilmiştir. Her etkinlikten sonra etkinlik konusu sınıf içi tartışmasında tekrar ele alınmış, öğrencilerin metinlerinden düşük, orta ve yüksek kalitede olduğu değerlendirilen argümanlardan örnekler verilmiş ve bir sonraki etkinliğe geçilmiştir. Dokuz etkinlikten yedisi sınıfta, beşinci ve sonuncu etkinlik ev ödevi olarak gerçekleştirilmiştir. İkinci yıl öğrencilere hiçbir eğitim verilmeden doğrudan nükleer enerji, genetiği değiştirilmiş organizmalar, grip aşısı olalım mı – olmayalım mı ve hidroelektrik santraller konularında yazılı argümantasyon çalışmaları yaptırılmıştır. Konuların seçiminde, öğrencilerin seviyesine uygun, güncel ve toplumda yaygın olarak tartışılıyor olması esas alınmıştır. Öğrencilerin bilimsel ve sosyo-bilimsel konulardaki yazılı argümanları Clark ve Sampson tarafından önerilen ve içeriğin esas alındığı yönteme göre; a) iddianın (açıklamanın) yeterliği, b) iddianın kavramsal kalitesi, c) verilerin (delillerin) kalitesi ve d) savunmasının kalitesi açılarından değerlendirilmiştir. Literatürde oldukça yaygın olarak kullanıldığı görülen Toulmin Modeli'ne göre değerlendirme, sadece bir argümanın elemanlarını kapsaması ve içeriğin dikkkate alınmaması açısından tenkit edildiğinden, tercih edilmemiştir. Birinci yıl gerçekleştirilen çalışmalar süresince öğrencilerin aktivitelerden aldıkları toplam puanları yaklaşık 3'den 9'a (tam puan 12) kadar artış göstermiştir. İddianın yeterliği, deliller ve savunması kalitesi açısından 3,0 tam puana göre sırası ile 2,76; 2,64 ve 2,16'ya kadar artış sağlanmasına rağmen, iddianın (açıklamanın) kavramsal kalitesindeki artış daha düşük olmuştur. (Bu değerlendirmede son aktivite dikkate alınmamıştır). İkinci yıl öğrenci argümanlarının kalitesi birinci yılın biraz altından başlamış ve yılsonunda birinci yılın üzerine çıkmıştır. Toplam puan 7,5'dan 9,32'ye yükselmiştir. Değerlendirmede esas alınan parametreler açısından birinci yıla paralel sonuçlar elde edilmiş, sosyo-bilimsel çalışmalarda da en düşük puanlar yine iddianın kavramsal kalitesinde olmuştur. Birinci ve ikinci yıl gerçekleştirilen öğrenci aktivitelerinin istatistiki açıdan değerlendirilmesi sonucunda, tüm parametrelerin puanları ile toplam puanlardaki artışların anlamlı olduğu saptanmıştır. İki yıllık çalışmanın sonunda, bilimsel süreç becerileri açısından daha düşük seviyede olduğu kabul edilen öğrenci gruplarında bilimsel ve sosyo-bilimsel konularda yapılacak çalışmalarla argümantasyon becerilerinin gelişebileceği görülmüştür. Öğrencilerle yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmelerde; akıl yürütme, bakış açısında olumlu değişim, iletişim kurma, kendini ifade etme ve kendine güven konularında önemli gelişmeler elde ettikleri belirlenmiştir

Abstract:
This study was conducted in order to examine the improvement of students' argumentation skills by using scientific and socio-scientific scenarios and having class discussions after each application. It was carried out with the students of the vocational high school chemistry program whose scientific process skills were considered to be less developed than that of science and Anatolian high schools. At the beginning of the study, no information about the argumentation was provided to students, and the research was started by using direct activity application. After examining the student's written arguments, the students were informed about the argumentation by the researcher, and examples of how an argument could be developed and how counter-arguments could be confuted were given. In addition, more detailed information on argumentation has been provided to students by giving various examples of the texts they have written. Although this study was planned to be carried out with two groups, the experimental group and the control group for two periods, the study was carried out with a single group due to the problems experienced in the sample. In the first year, students were asked to argue in nine scientific terms, such as clay-cork, the density of a substance of different sizes, and buying oil for our car. In the selection of subjects, from the scientific point of view, it has been noted that the scientific content of the activity was in accordance with the chemistry lessons, attention has been paid to the use of the concepts learned by the students, and to the fact that the topics would attract students. After each activity, the topic of the activity was reconsidered in the classroom discussion, examples were given from the arguments that the students were considered to be of low, medium and high quality in their texts, and the next activity was started. Seven of the nine activities were held in the class, and the fifth and the last activity were held as homework. In the second year, students were instructed to write directly about nuclear energy, genetically modified organisms, should we be influenza vaccinated or not and hydropower plants. The selection of topics is based on the fact that they were appropriate to the level of the students, current and widely discussed in society. The written arguments of students in the scientific and socio-scientific contexts are based on the method proposed by Clark and Sampson: a) the sufficiency of the explanation, b) the conceptual quality of the explanation, c) the quality of the evidence and d) the adequacy of the reasoning. Evaluation according to the Toulmin Model, which has been widely used in the literature, was not preferred due to its being criticised for including elements of only one argument and not considering the content. During the first year of studies, the total scores of the students' activities were increased from about 3 to 9 (full score 12). Although an increment of 2.76; 2.64 and 2.16 in terms of the sufficiency of the argument, the quality of the evidence and the reasoning, was observed with respect to the exact score of 3.0; the increase in the conceptual quality of the explanation was lower (The last activity was not taken into account in this evaluation). In the second year of the studies, the quality of the student's arguments began slightly below the first year's score and rose above it at the end of the year. The total score increased from 7.5 to 9.32. The results were found in parallel with the first year by means of the parameters taken as the basis of evaluation, and the lowest scores in socio-scientific studies were also observed in the conceptual quality of the claim. As a result of statistical evaluation of the student activities performed in the first and second year, it was determined that the scores of all the parameters and the increases in the total scores were meaningful. At the end of the two-year study, it was seen that the argumentation skills of the student groups considered to be at a lower level in terms of scientific process skills would be improved by using scientific and socio-scientific studies. In semi-structured interviews with students; positive change in perspective, significant improvement in reasoning, communication, self-expression and self-confidence were obtained.