1996-2007 yılları arasında tedavi ve takipleri yapılan endometrium kanserli hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients with endometrial cancer  treated and followed up between 1996-2007
Yazar: HALİL CUMHUR YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN YÖNEY
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Kliniğimizde 1996-2007 yılları arasında tedavisi ve takipleri yapılmış olan 674 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Medyan takip 67 ay, medyan yaş 56'dır. Hastaların %74'ü postmenopozedir. Hastaların %85'i endometrioid adenokarsinom histolojisindedir. Yaklaşık %85 olguda grad I ve II diferansiyasyon bulunmaktadır. Myometrial invazyon olguların %92'sinde, lenfovasküler invazyon %18'inde bulunmaktadır. Yaklaşık %66 hasta 1B ve 1C evresindedir. Olguların 186' sı observasyonda bırakılmış, 43'üne intrakaviter, 54'üne eksternal radyoterapi uygulanmıştır. Hem eksternal hem de internal radyoterapi alan 259 hasta bulunmaktadır. Sekiz hastaya kemoterapi, 24 hastaya hem kemoterapi hem de radyoterapi uygulanmıştır. Hastalar operasyondan medyan 41 gün sonra radyoterapiye başlamışlar, medyan 36 günde tamamlamışlardır. Radyoterapi medyan 50Gy olacak şekilde 180-200 cGy fraksiyonlarla uygulanmıştır.Yüzde 60 hasta Co60 ile tadavi edilmiştir. İntrakaviter brakiterapi medyan 3 fraksiyonda medyan 15Gy olacak şekilde uygulanmıştır. Hastalara 2-6 kür kemoterapi uygulanmıştır. En çok uygulanan rejimler cisplatin/adriamisin/siklofosfamid ve paklitaksel/carboplatin rejimleridir. Radyoterapiye bağlı en sık gözlenen yan etkiler hafif-orta derecede olmak üzere, rektit, sistit, diare ve cilt reaksiyonlarıdır. Olguların 27'sinde ikincil tümör saptanmıştır, bunların 17'si over tümörüdür. Hastaların 12'sinde lokal nüks, 48'inde uzak metastaz, 6'sında da hem lokal nüks hem de uzak metastaz saptanmıştır. Nükslerin %77'si vagen güdüktedir. En çok metastaz da akciğer (17) , paraaortik (8), batında (7) meydana gelmiştir. Nüksler medyan 26 ay, metastazlar medyan 24 ay içerisinde oluşmuştur. Beş ve on yıllık genel sağkalım %88 ve %71.9, hastalıksız sağkalım %87.1 ve %71.1 dur. Beş ve on yıllık lokal kontrol oranları %97.9 ve %94, uzak kontrol oranları ise %91.2 ve %86 dır. Yapılan tek değişkenli analizlerde yaş, menopoz durumu, histoloji, evre, grad, tümör çapı, myometrial invazyon, lenfovasküler alan invazyonu, batın sıvısı pozitifliği, omental tutulum, adneksiyal tutulum ve tedavi şeklinin genel sağkalım ve hastalıksız sağkalımla ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Genel sağkalımla ilgili çok değişkenli analizlerde ise yaş, grad, myometrial invazyon, evre istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, hastalıksız sağkalımla yaş, grad ve myometrial invazyon ilişkili bulunmuştur. Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar literatürle benzerlik göstermektedir. Hastalarımızın çoğunluğu erken evrededir ve tedavi başarısı oldukça yüksektir. Ancak ileri evredeki hastalarda agresif tedavi modalitelerine rağmen özellikle metastazlar engellenememektedir. Bu evrelerde farklı tedavi kombinasyonlarının uygulanması, hastaların klinik çalışmalar için cesaretlendirilmesi gerekir.

Abstract:
We retrospectively analysed 674 patients who were treated and followed in our clinic between 1996 and 2007. Median follow up was 67 months and median age was 56. Seventy four percentage of patients were postmenopausal. Endometrioid adenocarcinoma histology had a proportion of 85% and 85% of patients had grade I-II differentiation. Myometrial invasion presents 92% of patients while the lymphovascular invasion presents 18%. Nearly 66% of cases were in stage 1B and 1C. There were 186 patients who had no adjuvant treatment, 43 had vaginal vault brachytherapy, 54 had external radiotherapy and 259 had both. Chemotherapy administered 8 patient and 24 had both RT and CT. Patients had started radiotherapy in median 41 days after operation and completed in median 36 days. Radiotherapy was administered median 50Gy with 180-200 cGy fractions. Co60 was used in 60% of cases. Vaginal vault brachytherapy was applied median 3 fractions and median 15Gy. Chemotherapy was administered 2-6 cycles and most used rejimens were cisplatin/adriamycin/cyclophosphamide and paclitaxel/carboplatin. Most seen side-effects of radiotherapy were diarrhea, cystitis, rectitis and skin irritation and mostly they were mild. There were 27 patients who had secondary tumors and 17 of them were ovarian tumors. Twelve patients had local relapse, 48 had distant relapse and 6 had both. Seventy seven of the local relapses were observed on vaginal vault. Most of the metastases were seen at lungs (17), paraaotic (8) and abdomen (8). Local relapses occured median 26 months while the distant 24. Five and ten year overall survival were 88% and 71.9%, disease free survival were 87.1% and 71.1%. Five and ten year local control rates were 97.9% and 94% while the distant control rates were 91.2% and 86%. In univariate analysis of OS and DFS age, menopausal status, histology, stage, grade, tumor diameter, myometrial invasion, lymphovascular space invasion, abdominal washing, omentum invasion, adnexial involvement and treatment patterns were statistically significant. In multivariate analysis of OS age, grade, stage and myometrial invasion were significant; for DFS age, grade and myometrial invasion were significant. Our findings are similarly same with the literature. Most of the patients were in early stages and had good prognosis. But in advanced stages we can not decrease the metastases despite of the aggressive treatment modalities. In advanced stages different therapies and combinations must be used and patients should be encouraged for clinical investigations.