Spor merkezi üyelerinin egzersiz bağımlılıkları ile ortoreksiya nervoza (sağlıklı beslenme takıntısı) belirtilerinin incelenmesi
Investigation of exercise addiction and orthorexia nervosa (healthy eating obsession) symptoms among sports center members
Yazar: BURAK ÖNER
Danışman: DOÇ. DR. ATALAY GACAR
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Spor = Sports ; Spor merkezi = Sport center

Özet:
Bu araştırmada, spor merkezi üyelerinin egzersiz bağımlılık düzeyleri ile ortoreksiya nervoza belirtilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmamıza, Elazığ ilinde faaliyet gösteren spor merkezlerine üye olan 126 kadın, 196 erkek, toplam 322 gönüllü birey katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, tarafımızca geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", üyelerin egzersiz bağımlılık düzeylerinin belirlenmesi için "Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği" ve üyelerde Ortoreksiya Nervoza yaygınlığını incelemek için "Orto-15 Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin istatistiksel analizi, SPSS 25.0 paket programında yapılmıştır. İstatistiki analize geçmeden önce yapılan testlerde, verilerin normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Bu nedenle, verilerin analizinde parametrik testler tercih edilmiştir. İki grubun karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmalarında ANOVA testi ve değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların, egzersiz bağımlılık seviyelerine ilişkin yapılan sınıflamaya göre, %4'ü az riskli grup, %32,3'ü risk grubu, %54'ü bağımlı grup, %9,6'sı yüksek düzeyde bağımlı grupta yer almıştır. Katılımcıların egzersiz bağımlılıkları incelendiğinde; egzersiz yılı, haftalık egzersiz süresi, cinsiyet ve fiziksel görünüm memnuniyeti değişkenlerinde anlamlı farklılıklar bulunurken, yaş, medeni durum ve eğitim durumu değişkenlerinde anlamlı sonuçlar bulunmamıştır. Katılımcıların, takıntılı yeme davranışlarına göre %18,3'ünün ortorektik, %81,7'sinin ise ortorektik olmayan kişilerden oluştuğu belirlenmiştir. Üyelerin ortoreksiya nervoza durumları incelendiğinde; egzersiz yılı, haftalık spor yapma süresi ve cinsiyet değişkenlerinde anlamlı sonuçlar bulunmuştur. Katılımcıların, egzersiz bağımlılıkları ile ortoreksiya nervoza düzeyleri arasındaki ilişki anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, spor merkezlerine üye bireylerin egzersiz bağımlılık düzeylerinin yüksek, ortoreksiya nervoza yaygınlığının ise düşük düzeyde olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the levels of exercise addictions of fitness center members and the symptoms of orthorexia nervosa in terms of various variables. A total of 322 volunteers, 126 females and 196 males, who are members of fitness centers operating in Elazig province, participated in our research. As a data collection tool, the "Personal Information Form" developed by us, the "Exercise Addiction Scale" to determine the exercise addiction levels of the members, and the "Ortho-15 Scale" to examine the prevalence of Orthorexia Nervosa among the members were used. Statistical analysis of the data obtained from the scales was made in the SPSS 25.0 package program. It was observed that the data were distributed normally in the tests performed before the statistical analysis. Therefore, parametric tests were preferred in the analysis of the data. Independent sample t test was used to compare two groups, while ANOVA test was used to compare more than two groups. Pearson's correlation test was used to reveal the relationship between variables. The statistical significance level was determined as p<0.05. According to the classification of exercise addiction levels, the participants were in the low-risk group of 4%, the risk group of 32.3%, the addiction group of 54%, and the highly addiction group of 9.6%. When the exercise addictions of the participants were examined, there were significant differences in exercise age, weekly exercise duration, gender and physical appearance satisfaction variables, while there were no significant results in age, marital status and educational status variables. According to obsessive eating behaviors, it was observed that the participants consisted of 18.3% orthorexic and 81.7% non-orthorexic individuals. When the Orthorexia Nervosa status of the members was examined, significant results were found in exercise age, weekly exercise duration and gender variables. The relationship between exercise addiction and Orthorexia Nervosa levels of the participants was not found to be significant. As a result, among individuals who are members of fitness centers, exercise addiction is high, while the prevalence of orthorexia nervosa is low.