Ortaöğretim öğrencilerinin bazı tarihsel olaylardan hareketle 
tarihsel önem kavramına ilişkin algı ve görüşleri
High-schoolers' perceptions and opinions about historical 
significance concept with reference to some historical events
Yazar: YASEMİN ER TUNA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SAFRAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Tarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Tarih bilinci = Historical consciousness ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tarihi olaylar = Historical events ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Bu tezde ortaöğretim öğrencilerinin bazı tarihsel olaylardan hareketle tarihsel önem kavramına ilişkin algı ve görüşleri araştırılmıştır.
Çalışmada, nitel ve nicel veri toplama yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Bu nedenle araştırmanın modeli karma araştırma yöntemi niteliğindedir. Araştırmanın nicel boyutunda tarama modeli kullanılmıştır.  Bu çerçevede, 9, 10 11 ve 12. sınıf ortaöğretim öğrencilerinden oluşan bir gruba araştırmacı tarafından geliştirilen Tarihsel Önem Ölçeği uygulanmış ve öğrencilerin olayların tarihsel önemlerine ilişkin görüş ve algıları betimlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın nitel boyutu ise olgu bilim deseni özelliği taşımaktadır. Bu desen sayesinde 11. sınıf öğrencilerinin olayların tarihsel önemine ilişkin, derinlemesine ve ayrıntılı bir şekilde öğrenci görüşleri belirlenmiştir.
Araştırmanın çalışma grubunu 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Tokat ili Tokat Anadolu Lisesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Nicel veriler 237 öğrencinin katıldığı Tarihsel Önem Ölçeği ile, nitel veriler ise 15 öğrencinin katıldığı odak grup görüşmeleri aracılığı ile elde edilmiştir. Araştırmada veriler, nicel ve nitel araştırma tekniklerine uygun olarak toplanmış ve analiz edilmiştir. Nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Tarihsel Önem Ölçeği ile, nitel veriler ise 8 hafta süren odak grup görüşmeleri vasıtasıyla elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, One – Way Anova, Homogeneity testi ve Scheffe testi ve betimsel istatistik kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği uygulanmıştır. 
Tarihsel Önem Ölçeği'nden elde edilen sonuçlar ile, 8 hafta boyunca öğrencilerin, tarihsel öneme ilişkin kriter ve görüşlerinin belirlendiği odak grup görüşmelerinden elde edilen sonuçlar incelenmiş ve iki veri grubundan elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bu veriler ışığında aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır:
i) Ortaöğretim öğrencilerinin tarihi olayların önemine ilişkin algı ve görüşlerinde; cinsiyet, sınıf, bölüm faktörü etkili olmadığı, ii) öğrencilerin, siyasi, askeri, sosyal vb. yönleri barındıran, karmaşık olayları diğer tek yönlü olaylara göre daha önemli buldukları, iii) öğrencilerin tarihi olayların önemine ilişkin kriter geliştirdikleri, iv) olayların tarihsel önemine odaklanıldığında öğrencilerin var olan bilgilerini organize ettikleri, v) olaylar arasında ilişki kurarak açıklama yaptıkları, kronolojiye, nedensellik ilişkisine dikkat ettikleri, tarihsel empati, tarihsel analiz ve yorum yaptıkları sonucu ortaya konmuştur.

Abstract:
In this thesis, high-schoolers' perceptions and opinions about historical significance concept with reference to some historical events were investigated. 
Both qualitative and quantitative data collection methods were used in the study. Therefore, this research has a mixed model. Screening model was used in the research as a quantitative dimension. Within this framework, "Historical Significance Scale" which was developed by the researcher was administered to a group composed of ninth, tenth, eleventh and twelfth grade high school students, and the students' interests, opinions and perceptions about the historical significance of events were tried to be determined. Phenomenology was the other design used in the research as a qualitative dimension. With the help of this design, eleventh graders' deep and detailed opinions about the historical significance of the events were determined. 
The study group of the research was composed of Tokat Anatolian High School students in Tokat 2012-2013 academic year. Quantitative data were obtained from 237 students through Historical Significance Scale and qualitative data were obtained from focus group discussions with 15 students. The data of the research were gathered and analyzed in accordance with the qualitative and quantitative research techniques. Quantitative data were gathered through Historical Significance Scale and qualitative data were gathered through focus group discussions which lasted 8 weeks. Independent-samples t-test, one-way Anova, Homogeneity test, Scheffe test and descriptive statistics were used for the analysis of the quantitative data. Content analysis were carried out for the analysis of qualitative data. 
The findings of Historical Significance Scale and focus group discussions which determined the students' criteria and opinions about historical significance during eight weeks period were examined and the results of the two groups were compared. The following results were attained in the light of those findings: 
i) There are significant differences in high-schoolers' perceptions and opinions about the significance of historical events in accordance with their interest levels in history course while there are no significant differences according to the gender, grade and department, ii) the students think that complex events which include political, military and social points are more important than one-way events, iii) the students develop criteria about the significance of the historical events, iv) the students organize their existing knowledge when the historical significance of the events was focused, v) they make explanations by relating the historical events, pay attention to chronology and causality relationship, perform historical empathy and make historical analysis and interpretation.