Erzurum Karasu nehri balıklarından  
Chalcalburnus mossulensis'in karyotip özellikleri
Karyotype characteristics of chalcalburnus mossulensis from Karasu river, Erzurum
Yazar: FATMA ŞANLI
Danışman: DOÇ. DR. TURGAY ŞİŞMAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Chalcalburnus mossulensis'in karyotipik özellikleri solungaç ve böbrek dokularından elde edilen metafaz kromozomları incelenerek araştırıldı.  Çalışmada kullanılan balıklar Karasu Nehri'nin iki farklı noktasından serpme ağ kullanılarak yakalandı. Balıklar canlı olarak laboratuvara getirildi ve analizden önce havalandırılmış akvaryumlara yerleştirildi. Balığın vücut ağırlığının her gramı için 0.01 ml %6'lık kolşisin solüsyonu balıkların karın boşluğuna enjekte edildi. Balık işleme alınmadan önce 190 dakika beklendi. Balıkların solungaç ve böbrek epitel hücreleri karyotip analizi için kullanıldı. Bu hücrelerden en iyi metafaz kromozom yayılımları 50 dakika hipotonik (0.075 M KCl) uygulama, 3:1 oranında (metanol:glasial asetik asit) hazırlanmış Carnoy solüsyonu ile fiksasyon ve %5'lik Giemsa ile 35 dakika boyama sonucu elde edildi. Hazırlanan preparatlarda yapılan incelemeler sonucunda Chalcalburnus mossulensis'in 2n=50 kromozoma sahip olduğu anlaşıldı. Karyotip analizi sonucunda Chalcalburnus mossulensis'de 8 metasentrik, 10 submetasentrik, 3 subtelosentrik ve 4 telosentrik kromozom çifti olduğu belirlendi (16M+20SM+6ST+8T).  Kol sayısı ise FN=92 olarak tespit edildi. Karyotipin balıkların solungaç ve böbrek hücrelerinde aynı olduğu görüldü. İncelenen türlerde sitolojik olarak cinsiyete bağlı herhangi bir kromozom tespit edilemedi.

Anahtar Kelimeler: Karasu Nehri, Chalcalburnus mossulensis,  kromozom, karyotip analizi.

Abstract:
The karyotypic characteristics of Chalcalburnus mossulensis have been investigated by examining metaphase chromosomes spreads obtained from gill and kidney tissues. The fish used in the study were caught with fishing nets from two main tributaries of the Karasu River. The live fish were transported to the laboratory, and kept in a well aerated aquaria before analysis. Fish were injected intraperitonally with doses of 0.01 ml/g body weight of 6% solution of colchicine and left for 190 minutes before sacrification. Kidney and gill epithelia of fish were used for karyotype analysis. The best treatment parameters for preparing good metaphase chromosome spreads from the cells were optimized as hypotonic 50 minutes (0.075 M KCl) treatment, fixation with carnoy solution at 3:1 ratio (methanol: acetic acid) and a concentration of 5% Giemsa for 35 minutes. It was determined that Chalcalburnus mossulensis had 2n=50 chromosomes by investigation of the chromosome spreads. Chalcalburnus mossulensis karyotypes were determined as being composed of 8 metacentric, 10 submetacentric, 3 subtelocentric and 4 telocentric chromosome pairs (16M+20SM+6ST+8T). The fundamental arm numbers of chromosomes were determined as FN=92. Karyotype of gill and kidney cells was the same. No sex chromosomes were cytologically detected in the investigated fish.

Keywords: Karasu River, Chalcalburnus mossulensis,  chromosome, karyotype analysis.