Yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda biyokimyasal parametrelerin mortalite ile ilişkisi
The relationship of biochemical parameters and mortality in patients in the intensive care unit
Yazar: ZÜLKÜF ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN PAŞALI KİLİT
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Mortalite = Mortality ; Ventilasyon = Ventilation ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: Yoğun bakım üniteleri (YBÜ), yaşamı tehdit eden ciddi hastalık ve organ yetmezliği gelişmiş olan, yaşamsal faaliyetleri dışardan cihazlarla ve ilaçlarla desteklenen hastaların takip edildiği, üst düzey tedavi ve izlemin yapıldığı hastane birimleridir. Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların ölüm riski klinik bulgular ve laboratuvar testleri ile tahmin edilebilmektedir. Çalışmamızın amacı YBÜ'ye kabul edilen hastaların ilk yatış anındaki klinik durumları, prognostik risk skorlama sistemleri, biyokimyasal, hematolojik parametreleri ile mortalite arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, 01.07.2018 ve 30.07.2020 tarihleri arasında K.S.B.Ü. Evliya Çelebi Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde yapılan, tanımlayıcı, kesitsel, retrospektif kohort çalışmasıdır. Çalışmaya toplam 490 hasta alındı. Hastaların ilk yatış verileri; cinsiyeti, yaşı, kronik hastalıklar, yatış nedenleri, yoğun bakımda yatış gün sayısı, hastane yatış gün sayısı, mekanik ventilasyon ihtiyacı, NRS-2002 Skoru, hemogram parametreleri, biyokimya parametreleri (üre, kreatinin, ALT, AST, albümin, sodyum, potasyum, kalsiyum, ürik asit, CRP, laktat dahil olmak üzere) kayıt altına alındı. Yoğun bakımda vefat eden ve taburcu olan hastaların klinik demografik verileri, yatış kan değerleri istatiksel analiz yapılarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 490 hastanın 258'i erkek, 232'si kadın idi. Hastaların median yaş ortalaması 72 (63-80) idi. İncelenen 490 hastanın 211'i (%43,1) vefat etmiş, 279'u (%46,6) ise yoğun bakımdan taburcu olmuştu. Çalışmamızda yapılan logistic regresyon analizinde MV İhtiyacı, NRS-2002 Skoru, ALT, AST, Laktat, RDW-CV parametrelerinin mortaliteyi öngörmede bağımsız etkilerinin olduğu görüldü (p<0.05). İstatiksel açıdan anlamlı çıkan ALT ve AST'nin odds oranları klinik olarak anlamlı değildi. En iyi odds oranına MV ihtiyacı sahipti.

Sonuç: Yoğun bakımda yatan hastalarda hem çok değişkenli analizde hem de klinik açıdan mortaliteyi tahmin etmede anlamlı bağımsız değişkenler mekanik ventilasyon ihtiyacı, NRS-2022 skorunun yüksek olması, yüksek laktat düzeyleri ve yüksek RDW-CV düzeyleridir. Mortaliteyi bağımsız öngörmede en iyi gösterge hastaların mekanik ventilasyon ihtiyacıydı. Çalışmamızın sonucunda elde ettiğimiz verilerin mortalite tahmin modellerinin gelişmesine ve klinik pratikte yol gösterici parametreler olarak fayda sağlayacağını düşünmekteyiz. 
Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım Ünitesi, Mortalite, Biyokimyasal parametreler, Hematolojik parametreler, Mekanik ventilasyon,

Abstract:
Objective: Intensive care units (ICUs) are hospital units where patients with serious life-threatening diseases and organ failure, whose vital activities are supported by external devices and drugs, are followed, and high-level treatment and follow-up are made. The risk of death of patients hospitalized in the intensive care unit can be estimated by clinical findings and laboratory tests. The aim of our study is to investigate the relationship between the clinical conditions, prognostic risk scoring systems, biochemical and hematological parameters and mortality at the time of first hospitalization of the patients admitted to the ICU.
Materials and Methods: Our study is a descriptive, cross-sectional, retrospective cohort study conducted in K.S.B.Ü Evliya Çelebi Training and Research Hospital Internal Diseases Intensive Care Unit between 01.07.2018 and 30.07.2020. A total of 490 patients were included in the study. First hospitalization data of the patients; gender, age, chronic diseases, reasons for hospitalization, number of days of hospitalization in intensive care, number of hospitalization days, need for mechanical ventilation, NRS-2002 score, hemogram parameters, biochemistry parameters (urea, creatinine, ALT, AST, albumin, sodium, potassium, including calcium, uric acid, CRP, lactate) were recorded. The clinical demographic data and hospitalization blood values of the patients who died and were discharged from the intensive care unit were evaluated by statistical analysis.
Results: Of the 490 patients included in our study, 258 were male and 232 were female. The median age of the patients was 72 (63-80). Of the 490 patients examined, 211 (43.1%) died and 279 (46.6%) were discharged from the intensive care unit. In the logistic regression analysis performed in our study, it was observed that MV Requirement, NRS-2002 Score, ALT, AST, Lactate, RDW-CV parameters had independent effects in predicting mortality (p<0.05). Odds ratios of ALT and AST, which were statistically significant, were not clinically significant. The MV needed the best odds ratio.
Conclusion: Significant independent variables in both multivariate analysis and in predicting clinical mortality in intensive care unit patients are the need for mechanical ventilation, high NRS-2022 score, high lactate levels and high RDW-CV levels. The best predictor of mortality independently was the need for mechanical ventilation of the patients. We think that the data we obtained as a result of our study will be beneficial for the development of mortality prediction models and as guiding parameters in clinical practice.
Keywords: Intensive Care Unit, Mortality, Biochemical parameters, Hematological parameters, Mechanical ventilation