Sadık Şendil senaryolarında Türk halk tiyatrosu motiflerinin incelenmesi
Examination of Turkish folk theater motifs in Sadık Şendil scenarios
Yazar: BAHAR ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN CIVAŞ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Halk tiyatrosu = Folk theatre ; Senaryo = Scenario ; Senaryo yazarlığı = Scriptwriting ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Şendil, Sadık = Şendil, Sadık

Özet:
Sinema, sanat dili geliştikçe kendine has bir evren oluşturmuş olsa da; temelinde geleneksel kültürün mirası yer almaktadır. Diğer sanatlara göre daha geç keşfedilmiş olan sinema, edebiyat ve tiyatroyu kaynak olarak kullanmıştır. Türkiye sineması ilk yıllarına denk gelen Tiyatrocular döneminde, tiyatro kaynaklarından sıklıkla yararlanmıştır. Türkiye sineması sonraki dönemlerinde de kökeni yüzlerce yıl öncesine dayanan Karagöz, Meddah, Ortaoyunu gibi geleneksel Türk tiyatrosu kaynakları kullanmaya devam etmiştir.
	Türkiye sinemasında, geleneksel Türk tiyatrosu kaynaklarını en verimli şekilde kullanan senaristlerden biri Sadık Şendil olmuştur. Tiyatro kökenli Şendil, en sevilen güldürü filmlerinin senaristi olarak bilinmektedir. Şendil'in senaryolarında geleneksel Türk kültür mirasından faydalandığı ve halkı buradan yakaladığı düşünülmektedir.
	Bu çalışmada; Sadık Şendil'in senaryolarında geleneksel Türk tiyatrosunun güldürü öğelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Sadık Şendil'in hem sinemada hem de tiyatroda oynanan, Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar ve Şabanoğlu Şaban adlı eserleri geleneksel Türk tiyatrosu güldürü öğeleri bağlamında incelemiştir. Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar ve Şabanoğlu Şaban filmlerinin analizinde temel hareket noktası olarak; güldürü sahneleri ile geleneksel Türk seyirlik oyunları arasındaki benzerlikler seçilmiştir.
	Sonuç olarak; Sadık Şendil' in Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar ve Şabanoğlu Şaban eserlerinde geleneksel Türk tiyatrosuna ait güldürü öğeleri olan; söz komiği, hareket komiği, tip ve taklit komiği, zenne kadın komiği ve entrika komiğini güldürü öğeleri olarak kullandığı görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Geleneksel Türk Tiyatrosu, Türkiye Güldürü Sineması, Sadık Şendil, Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar, Şabanoğlu Şaban.

Abstract:
Although cinema has created a unique universe as the language of art develops; is based on the legacy of traditional culture. Cinema, which was discovered later than other arts, used literature and theater as a source. During the Theater Players period, which coincides with the first years of Turkish cinema, it has frequently benefited from theatrical resources. Turkish cinema continued to use traditional Turkish theater sources such as Karagöz, Meddah and Ortaoyunu, whose origins date back hundreds of years.
Sadık Şendil has been one of the screenwriters who used the traditional Turkish theater resources most efficiently in Turkish cinema. Şendil, who has a theater background, is known as the scriptwriter of the most popular comedy films. It is thought that Şendil made use of the traditional Turkish cultural heritage in his scenarios and captured the people from here.
In this study; It is aimed to examine the comedy elements of traditional Turkish theater in Sadık Şendil's scenarios. For this purpose, Sadık Şendil's works, called Yedi Kocalı Hürmuz, Kanlı Nigar and Şabanoğlu Şaban, which were played both in the cinema and in the theater, were analyzed in the context of traditional Turkish theater comedy elements. As the main starting point in the analysis of the films Hürmuz with Seven Husbands, Bloody Nigar and Şabanoğlu Şaban; The similarities between comedy scenes and traditional Turkish theatrical plays were selected.
As a result; In Sadık Şendil's works of Hürmuz with Seven Husbands, Bloody Nigar and Şabanoğlu Şaban, there are comedic elements of traditional Turkish theater; It has been seen that he used the comics of words, the comics of action, the humor of type and imitation, the funny of women and the comedy of intrigue as elements of comedy.
Keywords: Traditional Turkish Theatre, Turkish Comedy Cinema, Sadık Şendil, Yedi Kocalı Hürmüz, Kanlı Nigar, Şabanoğlu Şaban.