Anne baba tutumları ile çocukların problemli medya kullanımları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between parent attitudes and their children's problem media use
Yazar: YAĞMUR ARLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ÖZASLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Demografi = Demography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba çocuk ilişkileri =

Özet:
Bu çalışmanın amacı anne ve baba tutumları ile çocukların problemli medya kullanımları arasındaki ilişki ile buna etki eden demografik değişkenleri incelemektir. Problemli medya kullanım puanları ile anne baba tutum puanları arasındaki ilişki belirlenmeye çalışıldığı için ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Samsun ilinde bulunan 5-10 yaş arası 736 okul öncesi ve ilkokul öğrencilerinin ebeveynleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini oluştururken basit tesadüfü örneklem yöntemine başvurulmuştur. Araştırmanın verileri Furuncu (2019) tarafından Türkçe'ye çevrilerek geçerlilik güvenirlik çalışması yapılan "Problemli Medya Kullanım Ölçeği" ve Ogelman ve Özyürek (2020) tarafından geliştirilen "Anne Baba Tutum Ölçekleri" ile toplanmıştır.  Verilerin analizinde Mann Whitney U Testi, Spearmen Sıra Fark Testi, Kruskal Wallis H Testi ve Jonckheere-Terpstra Testi kullanılmıştır. Araştırmada anne baba öğrenim düzeyi, gelir durumu, çocuğun medya aracı kullanım süresi, çocuğun medya aracını kullandığı yer ve ebeveynin çocuğunu medya aracının doğru kullanımı konusunda bilgilendirme durumu ile problemli medya kullanım puanı arasında anlamlı bir farklılaşma gözlenmemiştir. Çocuğun yaşı ve eğitim aldığı sınıf düzeyi ile problemli medya kullanım puanı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Çocuğun cinsiyeti, medya aracını kullanma amacı, ebeveynin çocuğuna ayırdığı süre, ebeveynin çocuk koruma programı kullanma durumu, çocuğun uzaktan eğitim sonrası ders başarı durumu, uzaktan eğitim sonrasında çocuğun medya aracı kullanım süresinin değişimi ve ebeveynin çocuğunun medya aracı kullanımına müdahalede bulunma durumu ile problemli medya kullanım puanı arasında anlamlı farklılaşma saptanmıştır. Anne baba tutumları ile cinsiyet arasında farklılaşma gözlenmemiştir. Ebeveynin cinsiyeti, ebeveynin çocuğunun medya aracı kullanımına yönelik kural koyma durumu, ebeveynin çocuğunu medya aracının doğru kullanımı konusunda bilgilendirmesi ile anne baba tutum puanları arasında farklılaşma saptanmıştır. İstenmeyen anne baba tutumu puanı ile anne baba eğitim durumu, aile yapısı, kardeş sayısı ve anne çalışma durumu arasında farklılaşma saptanmıştır. Çocuğun yaşı ile istendik anne baba tutum arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Çocuk medya aracı kullanırken ebeveynin yaptığı iş ile istendik anne baba tutumu arasında farklılaşma saptanmıştır. Problemli medya kullanım puanı ile istendik anne baba tutumu arasında negatif yönde; problemli medya kullanım puanı ile istenmeyen anne baba tutumu arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between parental attitudes and children's problematic media use and the demographic variables that affect this. Since the relationship between problematic media use scores and parental attitude scores was tried to be determined, the relational screening method was used. The population of the research consists of the parents of 736 preschool and primary school students aged 5-10 years in Samsun in the 2021-2022 academic year. Simple random sampling method was used while forming the sample of the study. The data of the research were collected with the "Problemous Media Use Scale", which was translated into Turkish by Furuncu (2019), and the "Parent Attitude Scales" developed by Ogelman and Özyürek (2020). Mann Whitney U Test, Spearmen Rank Difference Test, Kruskal Wallis H Test and Jonckheere-Terpstra Test were used to analyze the data. In the study, no significant difference was observed between the educational level of the parents, the income level, the duration of the child's media use, the place where the child uses the media tool, and the parent's informing the child about the correct use of the media tool and the problematic media use score. It was determined that there was a positive and significant relationship between the age of the child and the level of education and the problematic media use score. The child's gender, the purpose of using the media, the time the parent allocates for his child, the parent's use of a child protection program, the child's success in the course after distance education, the change in the child's media use time after distance education, the parent's intervention in the child's media use, and the problematic media use. significant difference was found between the scores. No difference was observed between parental attitudes and gender. Differences were found between the gender of the parent, the parent's rule regarding the use of the media tool by the parent, the parent's informing the child about the correct use of the media tool, and the parents' attitude scores. There was a difference between the undesirable parent attitude score and the education level of the parents, family structure, number of siblings and mother's employment status. A negative relationship was found between the age of the child and the desired parental attitude. There was a difference between the work done by the parents and the attitude of the parents while the child was using the media tool. There was a negative correlation between the problematic media use score and the desired parental attitude; It was determined that there is a positive relationship between problematic media use score and undesirable parental attitude.