Ölüm karşısında Ahmet Hamdi Tanpınar
Ahmet Hamdi Tanpınar againist death
Yazar: TOLGA BAYINDIR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ŞAHİN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Fenomenler = Phenomenons ; Korku = Fear ; Tanpınar, Ahmet Hamdi = Tanpınar, Ahmet Hamdi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Ölüm = Death ; Ölümsüzlük = Immortality

Özet:
Bu çalışmada, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın edebî eserleri, bilimsel çalışmaları ve günlükleri esas alınarak, onun ölüm kavramı üzerindeki düşünceleri üzerinde durulmuştur. Buna ek olarak, Tanpınar ve eserleri üzerine yapılan çalışmalar değerlendirilmiş, gerekli yerlerde bu çalışmalar ispat ve örneklendirme amaçlı kullanılmıştır. Tez; giriş, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın edebî eserleri, ölüm karşısında Tanpınar ve sonuç olmak üzere dört temel bölümden oluşmuştur. Çalışmanın giriş bölümünde, genel anlamıyla ölüm kavramı üzerinde durularak, ölümün çeşitli felsefî ve edebî tanımları yapılmıştır. Semavî dinlerin de ölüm hakkındaki yorumları giriş bölümünde verilerek, insanlık tarihi için önemli olan bir arketipin insan üzerindeki etkisi üzerine durulmuştur. Birinci bölümde, Tanpınar'ın edebî eserlerinin tematik incelemesi yapılmıştır. Eserlerindeki, ölüm kavramına dair semboller, düşünsel yaklaşımlar ve örnekler değerlendirilmiştir. Bu bölümde, Tanpınar'ın estetik anlayışıyla birlikte romancılığı, şairliği, hikâyeciliği ve denemeciliği üzerine de bilgiler verilmiştir. Ölüm kavramının Tanpınar üzerindeki etkileri, trajedi kavramından da yararlanılarak ikinci bölümde işlenmiştir. Öncelikli olarak Tanpınar'ın hayat karşısındaki trajik duruşu ortaya konulmuştur. Çatışmaya neden olan bu trajedinin oluşturduğu temel kültürel bunalımlar değerlendirilmiştir. Tanpınar'ın özellikle hayatının son yıllarında etkisini göstermeye başlayan ölüm korkusu üzerine durulmuştur. Onun eser verme ve yaratmakla eş anlamlı gördüğü ölümsüzlük konusuna da değinilmiştir. İkinci bölümün sonlarında ise, şiirleri esas alınarak Tanpınar'ın eserlerindeki ölüm imgeleri, metaforları ve benzetmeleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Tanpınar'ın endişelerinin sebebi olan ölüm fenomeninin ondaki felsefî tanımı yapılmıştır.

Abstract:
This thesis focuses on Ahmet Hamdi Tanpınar?s thoughts about death based on his novels, stories, diaries and scientific works. In addition, it is benefited from other works made about Tanpınar which, if necessary, are used for the aims of proof and sampling for supporting the arguments in the thesis. This work is formed by four parts named respectively introduction, Ahmet Hamdi Tanpınar?s literary works, Ahmet Hamdi Tanpınar againist death and conclusion. In the introduction, the concept of death is explained by several philosophic and literary views. Furthermore, the death as the most important archetype of human history and its effects on humanbeing are given with the comments of celestical religions. In the first part, Tanpınar?s literary works are thematically examined by applying to symbols, ideational approaches and samples about death which are used in his works. Moreover, it is given that what the knowledges about Ahmet Hamdi Tanpınar?s aesthetic mentality with the art of his novels, poetries, stories and essays are. In the second part, the effect of death on Tanpınar is explained by benefiting from the term ?tragedy?. In the very first place, his tragic attitude againist life is exposed and basic cultural depressions created by this tragedy, which lead to conflicts are revealed. What is more, it focuses on his death fear becoming clear especially around the last years of his life. This work also mentiones about the concept of immortality which is, according to Tanpınar, synonym of producing and creating a work. At about end of the second part, the death images, metaphors and similes in Tanpınar?s works, especially in his poetries, are determined. In conclusion, the phisophical defination of death phenomenon which is the reason of Tanpınar?s anxieties is made.