Hiperkolesterolemik ratlarda resveratrolün trombosit aktivasyonuna etkisi
The effect of resveratrol on platelet activation in hypercholesterolemic rats
Yazar: AYŞE YEŞİM GÖÇMEN
Danışman: PROF. DR. SAADET GÜMÜŞLÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada, hiperkolesterolemi oluşturulan sıçanlarda resveratrolün trombosit aktivasyonunu, karaciğer oksidan ve antioksidan sistemini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Sıçanlar 5 gruba ayrılmıştır: (1) kontrol (K), (2) alkol (A), (3) resveratrol (R), (4) kolesterol (Kol) ve (5) kolesterol + resveratrol (Kol+R). Kontrol, A ve R grubunda bulunan sıçanlar 8 hafta boyunca standart yem ile beslenmiştir. Sekiz haftanın sonunda, A grubuna intraperitoneal (ip) olarak 20 gün süreyle %50'lik etanol, R grubuna ise 20 gün süreyle ip resveratrol (20 mg/kg/vücut ağırlığı) verilmiştir. Kolesterol ve Kol+R grupları 8 hafta süreyle %5 kolesterol içeren yemle beslenmiştir. Sekiz hafta sonunda Kol+R grubuna 20 gün süreyle ip resveratrol (20 mg/kg/vücut ağırlığı) verilmiştir. Total kolesterol (TK) düzeyleri kontrollere kıyasla deney gruplarında daha yüksek bulunmuştur. Kolesterol grubuna kıyasla Kol+R grubunun TK düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Kontrol grubuna kıyasla, A ve Kol grubunda CD40-CD40L ve P selektin ekspresyonunun arttığı, R grubunda azaldığı görülmüştür. Kol+R grubunda CD40-CD40L ve P selektin ekspresyonunun Kol grubuna göre azaldığı bulunmuştur. Plazmada bakılan parametrelerden sCD40, interlökin-6 ve platelet faktör-4 düzeyleri, K, A ve R gruplarına kıyasla, Kol ve Kol+R gruplarında daha yüksek bulunmuştur. Kontrol grubuna kıyasla, tüm deney gruplarında serum lipid peroksidasyon markırları olan tiyobarbitürik asit reaktif bileşikleri (TBARS) ve okside LDL düzeyleri artarken paraoksonaz-1 aktivitesi azalmıştır. Lizofosfatidik asit, hidrojen peroksit ve nitrotirozin düzeyleri hem Kol hem de Kol+R gruplarında kontrollere göre arterken, NT ve LPA düzeyleri Kol grubuna göre Kol+R grubunda daha düşük bulunmuştur. Karaciğer homojenatlarında, glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD), glutatyon redüktaz (GR) ve glutatyon-S-transferaz (GST) aktiviteleri ve protein karbonil (PK), nitrit (NO2), nitrate (NO3), NT, TBARS, redükte glutatyon (GSH) ve okside glutatyon (GSSG) düzeyleri Kol grubunda kontrole göre artmıştır. Kolesterol ve Kol+R gruplarının karaciğer oksidan ve antioksidan durumlarını kıyasladığımızda, Kol+R grubunda G6PD, süperoksit dismutaz, GR ve GST aktivitelerinin Kol grubuna göre azaldığını, katalaz ve glutatyon peroksidaz aktivitelerinin Kol grubuna göre arttığını bulduk. Diğer yandan, Kol+R grubunda Kol grubuna göre daha düşük GSH, GSSG, NO2, NT ve TBARS düzeyleri ve daha yüksek PK ve antioksidan potansiyel düzeyleri saptanmıştır. Patolojik inceleme sonucunda, Kol grubunun intima kalınlığında ve intima alanında kontrollere göre artış gözlenmiştir Bunun yanısıra, resveratrol, hiperkolesterolemik ratların trombosit aktivasyonunu azaltırken kan kolesterol düzeyini de düşürmüştür. Bu bulgular ışığında, resveratrolün damarlardaki kalınlaşma ve yüzey alanını azaltıcı etkisinin, CD40-CD40L ekspresyonu etkileyerek trombosit aktivasyonunu azaltmasına ve karaciğer oksidan-antioksidan siteminin antioksidanlar yararına etkilemesine bağlı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
The present study was undertaken to determine the effects of resveratrol on platelet activation and on oxidant and antioxidant system in liver tissues of hypercholesterolemic rats. The rats were divided into 5 groups as following; (1) control (C), (2) alcohol (A), (3) resveratol (R), (4) cholesterol (Chol) and (5) cholesterol + resveratrol (Chol+R). Control, A and R group rats were fed standart diet for 8 weeks. After 8 weeks, A group were given ip 50% etahanol and R group were treated with resveratrol (20 mg/kg bw/day) for 20 days. Cholesterol and Chol+R groups were given 5% cholesterol diet for 8 weeks and after 8 weeks Chol+R group was given ip resveratrol (20 mg/kg bw/day) for 20 days. The total cholesterol levels were found to be increased in all study groups when compared to controls and decreased in Chol+R group when compared to Chol group. Compared to control group, increased CD40-CD40L and P selectin expression in A and Chol groups and decreased CD40-CD40L and P selectin expression in R group was observed. We also found decreased CD40-CD40L and P selectin expression in Chol+R group compared to Chol group. In plasma, sCD40, interleukin-6 (IL-6) and platelet factor-4 (PF4) levels were found to be higher in Chol and Chol+R groups compared to C, A and R groups. Serum lipid peroxidation markers (thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) and oxidized low density lipoprotein (oxLDL)) levels were found to be increased while paraoxonase-1 (PON1) activity is decreased in all the study groups compared to controls. Compared to control group, lysophosphatidic acid (LPA), hydrogen peroxide (H2O2) and nitrotyrosine (NT) levels were increased in Chol and Chol+R groups while NT and LPA levels were decreased in Chol+R group, compared to Chol groups. In liver homogenates, the activities of glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD), glutathione reductase (GR) and glutathione-S-transferase (GST) and the levels of reduced glutathione (GSH), oxidized glutathione (GSSG), protein carbonyl (PC), nitrite (NO2), nitrate (NO3), NT and TBARS were increased in Chol group when compared to control group. When we compared the liver oxidant and anti oxidant status of Chol+R group with Chol group, we found that Chol+R animals had decreased G6PD, superoxide dismutase (SOD), GR and GST activities and increased catalase and GSH-Px, activities than the Chol animals. On the other hand, Chol+R group had decreased GSH, GSSG, NO2, NT and TBARS levels and increased PC and antioxidant levels than the Chol group. The pathological analysis revealed that Chol group animals demonstrated increased intimal width and area than the control group. We conclude that resveratrol might be reducing intimal width and area via effecting decreasing platelet activation through CD40-CD40L pathway and effecting the oxidant and antioxidant system in favor of the antioxidants.