Rekabet stratejilerinin insan kaynakları yönetimi uygulamalarına etkisi
The effect of competitive strategies on human resource management practices
Yazar: YASEMİN BAL
Danışman: PROF. DR. AYŞE OYA ÖZÇELİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Rekabet = Competition ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Yönetim = Management ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
İşletmelerin insan kaynakları yönetimi uygulamalarının, izlemekte oldukları rekabet stratejilerine göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesine yönelik tez çalışmasında, öncelikle insan kaynakları yönetimi kavramı tarihsel gelişimi bağlamında genel hatları ile ve daha sonra da stratejik boyutu ile ele alınmıştır. Çalışmada daha sonra, stratejik yönetimin temel kavramları üzerinde durulmuş ve yönetim düzeylerine göre strateji türleri açıklanarak, rekabet stratejileri ile insan kaynakları yönetimi uygulamaları arasındaki ilişkiye ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde; Fortune Türkiye listesinde yer alan ilk 200 işletmenin İKY uygulamalarının rekabet stratejilerine göre farklılık gösterip göstermediğine ilişkin araştırmanın sonuçları açıklanmıştır. Araştırma, Türkiye'deki işletmelerin İKY uygulamaları ile izlemekte oldukları rekabet stratejileri arasındaki ilişkiyi gösterme ve İKY uygulamalarını bu stratejilere uygun olarak tasarlayıp tasarlamadıklarına ilişkin bir bakış açısı sağlamak açısından önemlidir.Araştırmanın kapsamını; Fortune Türkiye listesinde yer alan ilk 200 işletme oluşturmaktadır. Araştırmada geçerli olarak kabul edilen anketlerin sayısı 63'tür. Araştırma verileri, ilgili işletmelerin insan kaynakları (İK) yöneticilerine yönelik olarak hazırlanan İKY uygulamaları anket formu ile işletmelerin izlemekte olduğu rekabet stratejilerini belirlemeye yönelik olarak hazırlanan ikinci bir anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; tanımlayıcı istatistikler, frekans ve yüzde dağılımları ile Mann Whitney U testi kullanılmıştır.Sonuç olarak, söz konusu işletmelerin İKY uygulamalarının birbirine benzer şekilde yapılandığı görülmüştür. Bu işletmelerin sadece personele verilen ücret düzeyi ve çalışan memnuniyet araştırması yapılması gibi iki İKY uygulamasında, rekabet stratejilerine göre farklılık gösterdikleri ve bu farkın da maliyet liderliği stratejisi izleyen işletmeler yönünde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis study which aimed to investigate the differences between human resource management practices of the organizations according to their competitive strategies, firstly the historical evolution of human resources management (HRM) is explained briefly and then the strategic perspective of HRM is described. Later, the main concepts of strategic management and the levels of strategies are explained and the relationship between competitive strategies and HRM practices are discussed. In the third part of the study; the results about the relationship/differences between HRM practices and competitive strategies of the first 200 organizations in Fortune Turkey list are presented. This research is significant in terms of showing a perspective about the relationship between competitive strategies and HRM practices of these organizations.The study included the first 200 organizations in Fortune Turkey list. 63 questionnaires were accepted as valid. The data were obtained by a HRM practices questionnaire prepared for HR managers of these organizations and by another questionnaire prepared for determining the competitive strategies of the organizations. In the analysis of the data, descriptive statistics, frequency and percentage values, Mann Whitney U test were used.As a result, it is found that the HRM practices of these organizations have been designed almost similar to each other. Only the HRM practices like the level of the wages given to the employees and employee satisfaction questionnaires show a difference according to the competitive strategies of the organizations and this difference is for cost advantage strategy.