Edirne Merkez İlçe ve Köylerinde 2004 ve 2008 yılları içinde oluşan ölümlerin yaş grupları ve ölüm nedenlerine göre dağılımının karşılaştırılması
Distribution and comparison of cause of death and age groups of 2004 and 2008 deaths occurred in Edirne district
Yazar: MEHMET KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER ESKİOCAK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Demografi = Demography ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Demografik yapı = Demographic structure ; Edirne = Edirne ; Halk sağlığı = Public health ; MERNİS = MERNİS ; Mortalite = Mortality ; Ölüm = Death ; Ölüm nedeni = Cause of death ; İntihar = Suicide

Özet:
Halk sağlığı hizmetlerinin yerine getirilmesinde, ölüm istatistikleri büyük bir öneme sahiptir. Edirne sağlık ortamına Edirne'deki ölümler hakkında belirlenmiş değişkenler yönünden bilgi sunmak; bu ölümlerin ve nedenlerinin yaş gruplarına göre dağılımının değişimini, izleyebilmeye yönelik çalışmalara veri sunmak amaçlardır.Tanımlayıcı, kesitsel nitelikteki bu araştırma ile Edirne Merkez İlçe ve Merkez İlçeye Bağlı Köylerinde, 2004 ve 2008 yılında gerçekleşmiş ölümler mezarlık, hastane, adli tabiplik ve belediye kayıtlarından derlenen verilerle zaman, cinsiyet, yer ve nedenlerine yönelik incelenmiştir. Veriler araştırıcılarca geliştirilen yapılandırılmış bir form aracılığıyla toplanmıştır. İstatistiksel analizde ki-kare, iki yüzde arasındaki farkın önemlilik testi hesaplanmış, mutlak sayılar yerine yaş grubuna özel ve orantılı ölüm hızları kullanılmıştır. 2004 yılında binde 5,17 bulunan ölüm hızı 2008 yılında binde 5,48 olarak bulunmuştur, 2008 yılında oran olarak erkek ölümleri azalmış, kadın ölümleri ise artmış olarak görünmektedir (?2: 4,43 p: 0,01766). Kırsal alanda KÖH kente göre yüksektir. 2004 yılına göre 2008 yılında kentsel bölgede yaşayanlarda kaba ölüm hızı artmıştır (Sırasıyla; kentte KÖH : %0 4,62 ve 5.19. ?2: 4.491, sd:1, p<0.05). Genelde erkeklerin ölümlerdeki payı 85 yaş ve sonrası hariç kadınlara göre yüksektir. 0-14 yaş grubunda 2004 yılında 1,86 olan oran 2008'de 0,53'e; 75-84 yaş grubunda da benzer biçimde oran 1,15'ten 0,76'ya düşmüştür. 60 yaş üzeri ölümler için orantılı ölüm hızı 2004 yılında % 72,3, 2008 yılında %73,9 olarak bulunmuştur. Beş yaşından küçüklerin ölümlerdeki payı açısından 2004 ve 2008 arasında fark yoktur (?2: 0,1331, p: 0,3576) 2008 yılı ölüm nedenlerine göre ilk sırada semptomlar ve iyi tanımlanamayan diğer durumlar (%23,93), ikinci sırada serebrovasküler hastalıklar (%20,71), üçüncü sırada ise akciğer kanserleri (%8,45) yer almaktadır. 2008 yılında ölen kadınların %58,35'i evde ölmüştür. Kadınların evde ölüm sıklığı erkeklerle göre 2004 ve 2008 için anlamlı derecede fazladır (?2: 7.13, p: 0,003 ve ?2: 12.09, p: 0,000). 2008 yılında ölen erkeklerden % 48'i, kadınlardan ise %59'u profesyonel sağlık yardımı almamıştır. Profesyonel yardım alma yönünden kadınlardaki dezavantaj anlamlıdır ( 2004 için ?2: 3.902 p: 0,024 ve 2008 için ?2: 10.78 p: 0,000). Sonuç olarak ölüm kayıtları düzensidir. Ölüm nedenlerinin belirlenmesi sürecinde sorunlar vardır ve mortalitenin izlenmesi için bilgi, tutum ve davranış sürecine müdahale planlanmalıdır.

Abstract:
Mortality statistics has very important role to make decision and planning of public health services. To provide mortality statistics to health authority and stakeholders of Edirne.A descriptive, cross sectional study carried out in Edirne district. 2004 and 2008 death registries included. Data gathered form hospital, municipality and cemetery registries. A structured questionnaire, which developed by researchers was used. Place, age, time and cause of death collected. Age specific death rates and proportional death rates (PDR) calculated. Chi-square and comparing proportions analyzed for statistical decisions. Crude Death Rate (CDR) calculated as 5, 17%0 and 5, 48 %0 respectively for 2004 and 2008. It?s found that mortality of men decreased while mortality of women increased at 2008 (?2: 4.43 p: 0.017). CDR higher than urban in rural area, and decreased in rural area, increased in urban in 2008 according to 2004 (CDR in urban %0 4, 62 and 5.19 respectively for 2004 and 2008; ?2: 4.491, sd:1, p<0.05). PDR of man higher than woman, except of 85 years old and over. PDR are decreased for 0-14 and 75-84 age groups from 1,86% and 1, 15% to 0, 53 and 0, 76 percent respectively from 2004 to 2008. PDR for 60 years and over found as % 72, 3 and % 73,9 for 2004 and 2008 respectively. U5PDR has no changed (?2: 0.1331, p: 0.357). Symptoms and undefined conditions were the first cause of death (23,93%), Cerebral-vascular events (20,71%) and Malignancy of Lung (8, 45%) the followed causes. Woman dies at home more frequency (?2: 7.13, p: 0.003 and ?2:12.09, p: 0.000 for 2004 and 2008 respectively). Woman has disadvantage for professional medical care before death (?2: 3.902 p: 0.024 and ?2: 10.78 p: 0.000 for 2004 and 2008 respectively). Death registries determination and writing of cause of death has problems. There is intervention necessity for to monitoring mortality pattern including knowledge, attitude and practice process of staff.Key words: Cause of Deaths, Death registries, Mortality rates, Edirne.