Kırgızistan'da okul iklimi konusunda öğretmenlerin görüşlerini belirlemek ve çeşitli değişkenlere göre karşılaştırmaktır
Кыргызстанда мектептин атмосферасы жөнүндө мугалимдердин көз карашын аныктоо жана аларды ар түрдүү өзгөрүлмөлүүлүктѳр боюнча салыштыруу
Yazar: NAZGÜL MOLDOBOLOTOVA
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAD YILMAZ
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Okul iklimi = School climate ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada, Kırgızistan'daki öğretmenlerin okul iklimi konusundaki görüşlerinin belirlenmesi ve bu görüşlerin cinsiyet, yaş, kıdem, öğretmenlik alanı, okul türü, öğretmen sayısı, eğitim durumu ve okulun yerleşim yerine göre karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örnekleminde Bişkek şehir merkezinde görev yapan 367 öğretmen bulunmaktadır. Veriler, Örgütsel İklim Ölçeği ile toplanmıştır. Örgütsel İklim Ölçeği, "Destekleyici Müdür Davranışı Faktörü, Emredici Müdür Davranışı Faktörü, Kısıtlayıcı Müdür Davranışı Faktörü, Samimi Öğretmen Davranışı Faktörü, İşbirlikçi Öğretmen Davranışı Faktörü ve Umursamaz Öğretmen Davranışı Faktörü" olmak üzere 6 faktörden oluşmaktadır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Krusal Wallis ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenler, okul müdürlerinin en az destekleyici davranışları, en çok ise emredici davranışları; öğretmenlerin ise en az umursamaz öğretmen davranışını en çok ise meslektaşlar arası işbirlikçi öğretmen davranışı sergilediğini düşünmektedir. Katılımcıların meslektaşlar arası işbirlikçi öğretmen davranışı boyutundaki görüşlerinde erkek öğretmenler lehine anlamlı fark vardır. Katılımcıların görüşlerinde yaşa ve kıdeme göre herhangi bir fark belirlenmemiştir. Ancak katılımcıların destekleyici müdür davranışı, samimi öğretmen davranışı ve meslektaşlar arası işbirlikçi öğretmen davranışı boyutlarındaki görüşleri öğretmenlik alanına; kısıtlayıcı müdür davranışı ve samimi öğretmen davranışı boyutlarındaki görüşleri okul türüne; kısıtlayıcı müdür davranışı, samimi öğretmen davranışı ve meslektaşlar arası işbirlikçi öğretmen davranışı boyutlarındaki görüşleri okuldaki öğretmen sayısına; kısıtlayıcı müdür davranışı boyutundaki görüşleri eğitim durumuna; samimi öğretmen davranışı ve meslektaşlar arası işbirlikçi öğretmen davranışı boyutlarındaki görüşleri okulun bulunduğu bölgeye göre farklılaşmaktdır.
Anahtar Sözcükler: Örgüt İklimi, Okul İklimi, Öğretmenler, Kırgızistan.

Abstract:
Бул изилдѳѳнүн максаты – Кыргызстандагы мугалимдердин мектеп атмосферасына карата көз карашын аныктоо жана бул кѳз караштарды жынысына, стажына жана окутуу тармагына жараша салыштыруу. Изилдѳѳнүн фокус-группсына Бишкек шаарындагы мектептерде иштеген 367 мугалим тартылган. Маалыматтар мекеме климат шкаласы менен чогултулган. Мекеме климат шкаласы 6 фактордон турат: "Колдоочу директордун жүрүм-турум фактору; Буйрукчул директордун жүрүм-турум фактору; Чектѳѳчү директордун жүрүм-турум фактору; Кадимки мугалимдин жүрүм-турум фактору; Ачык-айрым мугалимдин жүрүм-турум фактору жана Кош кѳңүл мугалимдин жүрүм-турум фактору". Маалыматтарды талдоо үчүн жалпы статистикалар, t-тест, ANOVA тести, Krusal Wallis жана Mann-Whitney U. сыяктуу методдор колдонулган.
Изилдѳѳнүн жыйынтыгы боюнча мугалимдер, мектеп директорлору эң аз колдоочу жүрүм-турумду жана эң көп буйрук берүүчү жүрүм-турумду; ал эми мугалимдер кесиптештеринин арасында эң аз кош кѳңүл мугалим жүрүм-турумун жана эң кѳп ачык-айрым мугалим жүрүм-турумун көрсөтөт деп ойлошот. Эркек мугалимдер аял мугалимдерге караганда мугалимдердин ачык-айрым жүрүм-турумуна оң кѳз карашта. Катышуучулардын көз карашында жаш курагы жана эмгек стажы боюнча айырма болгон жок. Бирок, катышуучулардын колдоочу директор жүрүм-туруму, кадимки мугалимдин жүрүм-туруму жана ачык-айрым мугалимдин жүрүм-туруму боюнча кѳз караштары предметтик тармагы; чектөөчү директордун жүрүм-туруму жана кадимки мугалимдин жүрүм-туруму боюнча көз караштары мектептин тиби; чектөөчү директордун жүрүм-туруму, кадимки мугалимдин жүрүм-турумунун жана ачык-айрым мугалимдердин жүрүм-туруму боюнча көз караштары мектептеги мугалимдердин саны; чектөөчү директор жүрүм-туруму боюнча көз караштары билим статусу; кадимки мугалимдердин жүрүм-туруму жана ачык-айрым мугалимдердин жүрүм-туруму боюнча көз караштары мектеп жайгашкан аймакка жараша айырмаланат.
Ачкыч сѳздѳр: Мекеме атмосферасы, мектеп атмосферасы, мугалим, Кыргызстан.