Koroner arter hastalığı eğitim anketi-2: Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Validity and reliability of the Turkish version of the coronary artery disease education questionnaire-2
Yazar: ESRA AKBULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURCU BAYRAK KAHRAMAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease

Özet:
Koroner arter hastalarında hastalık yönetiminin en önemli yapı taşlarından biri olan hasta eğitimi basamağının etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi önemlidir. Araştırma, koroner arter hastalarının hastalık ile ilgili bilgi düzeylerinin, eğitim gereksinimlerinin tanımlanması ve değerlendirilmesinde kullanılan Koroner Arter Hastalığı Eğitim Anketi-2' nin ülkemizde kullanılması için geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amacıyla metadolojik olarak planlanmıştır. Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının evrenini, bir üniversite hastanesinin kardiyoloji polikliniğine başvuran koroner arter hastalığı tanısı ile izlenen bireyler; örneklemini ise araştırmanın yürütüldüğü Ağustos 2016-Nisan 2017' de polikliniğine başvuran 316 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında hastaların tanımlayıcı özelliklerini içeren Hasta Tanıtım Formu ve Koroner Arter Hasta Eğitim Anketi-2' nin Türkçe formu kullanılmıştır. Araştırma verileri, ''SPSS 23.0'' ve ''LISREL 8.7''  istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Koroner Arter Hastalığı Eğitim Anketi-2' nin geçerlilik ve güvenilirliğinin ortaya konulabilmesi için dil uyarlaması yapılmıştır. Kapsam geçerliliği için, uzman görüşlerinin alınması ile Kapsam Geçerlilik İndeksi belirlenmiştir. Geçerlilik ve güvenilirlik değerlendirilmesi için Cronbach alfa, doğrulayıcı faktör analizi ve test- tekrar test kullanılmıştır. Anketin beş alt boyutuna ait 31 maddelik yapısının doğrulanıp doğrulanmadığını değerlendirmek amacıyla uygulanan doğrulayıcı faktör analizi sonucuna göre anlamlı olmadığı belirlenen 2 madde anketten çıkartılmıştır. Anketin Cronbach alfa değeri 0,88' dir. Anketin alt boyutlarının Cronbach alfa değeri; Tıbbi durum boyutu için 0,70; Risk faktörleri boyutu için 0,66; Egzersiz boyutu için 0,63; Beslenme boyutu için 0,67 ve Psikososyal risk boyutu için 0,65 olarak belirlenmiştir. Test- tekrar test güvenilirlik sonuçları arasındaki ilişki katsayıları yeterlidir. Koroner Arter Hastalığı Eğitim Anketi-2, koroner arter hastalığı olan bireylerin tıbbi durum, risk faktörleri, egzersiz, beslenme ve psikososyal risk açısından eğitim gereksinimlerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçtır. Bu ölçüm aracı hasta eğitimi basamağının etkili bir şekilde gerçekleştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
It is important to perform the patient education phase effectively because it is one of the most critical building blocks of disease management for patients with coronary artery disease. The aim of this methodological study is to perform the validity and reliability analyses of the Coronary Artery Disease Education Questionnaire-2 developed to identify and assess the knowledge level of patients with coronary artery disease about the disease and their educational requirements to be used in Turkey. The population of this validity and reliability study for Turkish consisted of individuals who visited to the cardiology polyclinic of a university hospital and were monitored with the diagnosis of coronary artery disease. A total of 316 patients, who applied to the polyclinic between August, 2016 and April, 2017 when the study was conducted were included in its sample. The data were collected using the Patient Identity Form, including the descriptive characteristics of the patients, and the Turkish form of the Coronary Artery Disease Education Questionnaire-2. The data were analyzed using ''SPSS 23.0'' and ''LISREL 8.7'' statistical software. A language adaptation was performed to determine the validity and reliability of Coronary Artery Disease Education Questionnaire-2. The content validity index was calculated after the opinions of the experts were received. Cronbach's alpha, confirmatory factor analysis and test-retesting were used to assess the validity and reliability of the scale. As a result of the confirmatory factor analysis performed to assess whether the 31-item structure of the five subscales of the questionnaire can be confirmed or not, two items were excluded from the questionnaire due to having an insignificant t value. The Cronbach's alpha value of the questionnaire was 0,88. The Cronbach's alpha values of the subscales of the questionnaire were: 0,70 for the medical condition subscale; 0,66 for the risk factors subscale; 0,63 for the exercise subscale; 0,67 for the nutrition subscale and 0,65 for the psychosocial risk subscale. The coefficients of relationship between the test-retest reliability results were adequate. The Coronary Artery Disease Education Questionnaire-2 is a valid and reliable instrument for assessing the educational requirements of individuals with coronary artery disease in relation to medical condition, risk factors, exercise, nutrition and psychosocial risk. This instrument will contribute to the effective fulfillment of the patient education step.