Gazete haberlerinde ideoloji çözümlemesi: 24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanı ve Milletvekili Genel Seçimi örneği
Ideology analysis in newspaper news: 24 June 2018 President and Deputy General Election example
Yazar: MEVLÜT CAN KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. EMEL ARIK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Genel seçimler = General elections ; Haberler = News ; Medya = Media ; Seçimler = Elections ; Söylem = Discourse ; Söylem analizi = Discourse analysis ; İdeoloji = Ideology

Özet:
İdeoloji kavramı tarihsel süreç içindeki dönüşüm ve değişimler paralelinde farklı şekillerde tanımlanmıştır. Marksist ve Batı Marksist düşünürler de bu kavramı farklı biçimlerde yorumlamışlardır.
Toplumdaki belirleyiciliğine paralel olarak medyanın haber içeriklerinin oluşumunda ideolojinin önemli rolü bulunmaktadır. Medya, temelde tarafsız olması beklenen bir güç olsa da ideoloji ve ekonomiden bağımsız kültürel üretim yapılamayacağı da bilinen bir olgudur. Medya, kitleleri etkileyebilmek adına içeriklerinde ideolojiyi fazlasıyla kullanır. Gazetelerin ideolojileri haberdeki söyleme yansımakta ve toplumun belli bir amaç etrafında manipüle edilmesi amaçlanabilmektedir.
Bu araştırma kapsamında 24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Genel Seçimleri öncesi Türkiye'de yayınlanan ve farklı ideolojik görüşlere sahip 11 gazetenin seçimlerle ilgili haberleri analize tabi tutulmuştur. Gazete haberlerinin çözümlenmesinde eleştirel söylem analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, gazetelerin çoğunun haberlerin inşasında yakınlık içinde oldukları ideolojiyle paralel söylemler ürettikleri anlaşılmıştır. Özellikle ideolojik bakımdan uzak olduğu düşünülen siyasi partilerin haberlerinde olumsuz söyleme daha çok başvurulmuştur. Diğer yandan aynı haberin faklı ideolojik görüşe sahip gazetelerde farklı biçimde aktarıldığı bulgulanmıştır.

Abstract:
The concept of ideology has been defined in different ways with the transformations and changes in the historical process. Marxist and Western Marxist thinkers also interpreted this concept in different ways.
In line with its determinism in the society, ideology plays an important role in the media content. Although the media is basically a force expected to be neutral, it is a known fact that cultural production cannot be made without independent of ideology and economy The media uses ideology extensively in its contents in order to affect the masses. The ideologies of newspapers are reflected this discourse to the news and it can be aimed to manipulate the society around a certain purpose.
In the scope of this research,June 24, 2018 Presidential and General Elections in Turkey and published with different ideological views were subjected to analysis of news related to the selection of the 11 newspapers. Critical discourse analysis was used in the analysis of newspaper news. According to the results of the research, it was understood that most of the newspapers produced discourses parallel to the ideology that they were close to in the construction of the news. Especially in the news of political parties that are thought to be distant from ideological terms, negative discourse was mostly used. On the other hand, it was found that the same news was reported differently in newspapers with different ideological views.