Kanser hastalarında bilgi yükü ile kansere verilen tepkiler arasındaki ilişki
The relationship between information overload and responses to cancer in cancer patients
Yazar: BURAK ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL YILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Psikolojik tepkiler = Psychological responses

Özet:
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte tasarlanan bu çalışma, kanser hastalarında kanser bilgi yükü ile kansere tepki tarzı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapıldı.
Aralık 2020-Şubat 2021 tarihleri arasında İstanbul'da bir eğitim araştırma hastanesinin ayaktan kemoterapi bölümünde tedavi alan hastalarla (n=105) yürütülen çalışmanın verileri, Bilgi Formu, Kanser Bilgi Yükü Ölçeği (KBYÖ), Kansere Tepki Tarzı Ölçeği (KTTÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogrov- Smirnov/ Shapiro-Wilk testi ile incelendi. Veri analizinde t test, ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal Wallis-H, Pearson ve Spearman korelasyon analizi ve ikili düzeltmelerde Bonferroni düzeltmesi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık seviyesi için p<0,05 olarak kabul edildi. 
Hastaların KBYÖ puan ortalaması 20,01±4,63 ve KTTÖ alt boyut puanı ortalamaları sırasıyla "mücadeleci ruh" 49,40±6,80, "çaresizlik/ümitsizlik" 11,25±3,65, "endişeli bekleyiş" 23,49±3,85, "kaderci" 20,93±3,76 ve "inkâr" 2,17±0,90 olarak bulundu. KBYÖ ile KTTÖ "mücadeleci ruh" alt boyut puanlarıyla anlamlı ve negatif yönde zayıf ilişki (r=-0,250, p=0,010), "çaresizlik/ümitsizlik" (r=0,461, p=0,010) ve "kaderci" (r=0,555, p<0,001) alt boyut puanlarıyla anlamlı ve pozitif yönde orta düzey ilişki bulundu. 
Sonuç olarak kanser bilgi yükü arttıkça bireylerin mücadeleci tarzda tepkileri azalmakta, çaresizlik ve kadercilik yönündeki tepkileri ise artmaktadır. Bu nedenle kanser tanısı almış bireylerin hastalığa ilişkin sağlıklı düzeyde bilgiye ulaşmaları açısından sağlık profesyonellerinin hasta eğitiminde bilgi yükü üzerinde durmaları; bilimsel ve doğru bilgi kaynaklarına nasıl ve nereden ulaşacakları ilişkin bilgileri hastalarla paylaşmaları önerilebilir. 
Anahtar kelimeler: Kanser, bilgi yükü, tepki tarzı, psikiyatri hemşireliği

Abstract:
This descriptive and relationship-seeking study aimed to examine the relationship between cancer information overload and mental adjustment to cancer in cancer patients.
Data of the study conducted with patients (n=105) receiving treatment in the outpatient chemotherapy department of a training and research hospital in Istanbul from December 2020-February 2021, were collected with the Information Form, the Cancer Information Overload Scale (CIO), and the Mental Adjustment to Cancer Scale (MAC) by face-to-face interview method. The conformity of the variables to the normal distribution was evaluated with the Kolmogorov-Smirnov/Shapiro-Wilk test. T-test, ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal Wallis-H, Pearson, and Spearman correlation analysis were used in data analysis and Bonferroni correction was used in pairwise corrections. The statistical significance level was accepted as p>0.05. 
The patients' CIO mean score was 20.01±4.63, and the MAC subdimension mean scores were determined as 49.40±6.80 for "fighting spirit", as 11.25±3.65 for "helplessness", as 23.49±3.85 for "anxious preoccupation", as 20.93±3.76 for "fatalism", and as 2.17±0.90 for "denial". A significant negative weak relationship was determined between the mean scores of the CIO and the "fighting spirit" subdimension of MAC (r=-0.250, p=0.010) and a significant positive relationship was found with the subdimensions "helplessness" (r=0.461, p=0.010) and "fatalism" (r=0.555, p<0.001). 
As a result, as the cancer information overload increases, the fighting reactions of individuals decreases, and their reactions to helplessness and fatalism increase. Therefore, health professionals should focus on information overload in patient education for individuals diagnosed with cancer to reach a healthy level of information about the disease. 
Key Words: Cancer, information load, mental adjustment, psychiatric nursing