Sezaryen doğumun ve epizyotomi uygulamasının cinsel yaşam ve postparum depresyon üzerine etkisi
The effect of cesarean delivery and episiotomy on sexual life and postpartum depression
Yazar: BÜŞRA KORKMAZ YAPICI
Danışman: DOÇ. DR. SEMİHA AYDIN ÖZKAN
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu çalışma sezaryen doğumun ve epizyotomi uygulamasının cinsel yaşam ve postpartum depresyon üzerine etkisini incelemek amacı ile tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini ilk doğumunu yapan, postpartum 2-6 ay arasında olan, sezaryen doğum 92, epizyotomili vajinal doğum 92 ve vajinal doğum yapan grupta 92 olmak üzere toplam 276 kadından oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Katılımcı Bilgi Formu, Kadın Cinsel Fonksiyon Ölçeği-6 ve Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ile toplanmıştır. Çalışma verilerinin normal dağılım gösterdiği saptanmış, analizler için parametrik testler kullanılmıştır. Kadın Cinsel Fonksiyon Ölçeği-6 toplam puan ortalamaları epizyotomili vajinal doğum yapan kadınlarda 16,12±3,51, sezaryen doğum yapan kadınlarda 18,62±4,01, vajinal doğum yapan kadınlarda 21,10±3,35'tir. Gruplar arasında Kadın Cinsel Fonksiyon Ölçeği-6 toplam puanı vajinal doğum yapan kadınlarda istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,000). Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği toplam puan ortalamaları vajinal doğum yapan kadınlarda 7,21±4,28, sezaryen doğum yapan kadınlarda 11,46±4,52, epizyotomili vajinal doğum yapan kadınlarda 12,97±3,88'dir. Vajinal doğum yapan kadınların Edinburg Doğum Sonu Depresyon Ölçeği puan ortalamasının diğer iki gruba göre istatistiksel anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır (F=45,906, p=0,001). Bu çalışmada doğum şekillerinin postpartum dönemde cinsel yaşam ve postpartum depresyon üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Ebe liderliğindeki bakım modelleri kapsamında doğum şekilleri planlanırken doğum sonrası dönemde cinsel işlev ve postpartum depresyonu etkileme potansiyeli hakkında kadınlara eğitim verilmesi önerilmektedir. 
Anahtar kelimeler: Cinsel yaşam; Doğum şekilleri; Epizyotomi; Postpartum depresyon; Sezaryen doğum.

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study was conducted to examine the effect of cesarean delivery and episiotomy application on sexual life and postpartum depression. The sample of the study consisted of a total of 276 women who gave their first birth, who were between 2-6 months postpartum, 92 women who had cesarean section, 92 women who had vaginal delivery with episiotomy and 92 women who had vaginal delivery. The data were collected with the Participant Information Form, Female Sexual Function Scale-6 and Edinburg Postpartum Depression Scale. The study data were found to be normally distributed and parametric tests were used for the analysis. The mean total score of Female Sexual Function Scale-6 was 16.12±3.51 in women who had vaginal delivery with episiotomy, 18.62±4.01 in women who had cesarean delivery, and 21.10±3.35 in women who had vaginal delivery. Female Sexual Function Scale-6 total score was found to be statistically significantly higher in women who gave birth vaginally (p<0.000). The mean total score of Edinburg Postpartum Depression Scale was 7.21±4.28 in women who gave birth vaginally, 11.46±4.52 in women who gave birth by cesarean section and 12.97±3.88 in women who gave birth vaginally with episiotomy. It was found that the mean score of Edinburg Postpartum Depression Scale was statistically significantly lower in women who had vaginal delivery compared to the other two groups (F=45.906, p=0.001). In this study, it was found that modes of delivery were effective on sexual life and postpartum depression in the postpartum period. Within the scope of midwife-led care models, it is recommended that women should be educated about the potential to affect sexual function and postpartum depression in the postpartum period while planning birth styles.

Key words: Caesarean section; Episiotomy; Types of delivery; Postpartum depression; Sexual life.