Sarkoidoz prognozunda klinik, fonksiyonel,biyokimyasal ve radyolojik verilerindeğerlendirilmesi /
Yazar: AMİNE SÖYLEMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA DİLEK KANMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Yedikule Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Sarkoidoz etyolojisi kesin bilinmeyen, multisistemik ve nonkazeifiye
granülomlarla karakterize bir hastalıktır. En sık pulmoner sarkoidoz olarak görülür.
Pulmoner sarkoidozlu hastaların ortalama %65'inde 2-3 yıl içinde spontan remisyon,
%10-30'unda kronik, progresif seyir ve %1-5'inde mortal seyir görülür. Sarkoidoz için
kesin olmamakla beraber, bazı iyi ve kötü prognostik göstergeler belirlenmiş ve
bununla ilgili çalışmalar devam etmektedir. Çalışmamızda pulmoner sarkoidozlu
hastalarda klinik semptomlar, biyokimyasal ve laboratuvar parametreler, solunum
fonksiyon testleri, radyolojik görüntüleme bulguları ve tedavi olma durumları ile
prognoz arasındaki ilişki araştırılarak prognozu ön görecek belirteç veya belirteçleri
saptamayı planladık.
Yöntem: Hastanemizde 2015-2019 yılları arasında pulmoner sarkoidoz tanısı almış,
ek hastalığı olmayan ve en az 3 yıl takip edilmiş 100 hasta çalışmaya dahil edildi.
Retrospektif yapılan çalışmamızda veriler Shapiro-Wilk testi, Student's t testi,
eşleştirilmiş t testi ve ki-kare testi ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamızda ortalama tanı yaşı 43.19±11.91,olguların %65'i (n:65) kadın
ve K/E oranı 1.8'di.Klinik seyrine göre 3 gruba sınıflandırılan olguların, %55'i (n:55)
regresif grupta, %8'i (n:8) stabil grupta ve %37'si (n:37) progresif grupta yer aldı.
Regresif grupta trombosit, serum kalsiyum, idrar kalsiyumu, ürik asit ve
sedimantasyon parametrelerinin başlangıç değeri 3.yıl değerinden anlamlı yüksek
saptandı (p=0.037, p=0.004, p=0.013, p=0.025, p=0.020). Regresif grupta FEV1%,
FVC% ve DLCO% başlangıç değeri 3.yıl değerlerinden anlamlı düşük saptandı
(p=0.008, p=0.043, p=0.028). Progresif grupta FEV1%, FVC%, DLCO% ve PA/Ao
çap oranı parametrelerinin başlangıç değeri 3.yıl değerinden anlamlı yüksek (p=0.010,
p=0.005, p=0.028), idrar kalsiyumu başlangıç değeri 3.yıl değerinden anlamlı düşük
saptandı (p=0.005). Ürik asidin başlangıçtaki ortalama değeri regresif grupta, progresif
gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p=0.040). PA/Ao çap oranının tanı
anındaki ortalama değeri regresif grupta, progresif gruba göre anlamlı düzeyde düşük
saptandı (p=0.027).ACE düzeyi ile prognoz arasında ilişki saptanmamıştır.

Sonuç: Çalışmamızda 3 yıllık takipte trombosit, serum kalsiyum, idrar kalsiyum, ürik
asit, sedimantasyon değerlerinde düşüş iyi prognozla ve PA/Ao çap oranında artış,
FEV1%, FVC%, DLCO% düzeylerinde düşüş ise kötü prognoz ile ilişkili saptandı.
Çalışmamızın retrospektif ve tek merkezli olması, biyolojik markerlara bakılamaması
dezavantajlarıdır. Sarkoidozda prognozu öngörecek parametrelerin ve biyomarkerların
tespiti için geniş serilerle yapılacak prospektif randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction: Sarcoidosis is a disease of unknown etiology, characterized by
multisystemic and noncaseating granulomas. It is most commonly seen as pulmonary
sarcoidosis. 65% of patients with pulmonary sarcoidosis experience spontaneous
remission within 2-3 years, 10-30% have a chronic, progressive course and 1-5% have
a mortal course. Although not definitive for sarcoidosis, some good and bad prognostic
indicators have been determined and studies on this are ongoing. In our study, we
planned to identify the marker or markers that will predict prognosis by investigating
the relationship between clinical symptoms, biochemical and laboratory parameters,
respiratory function tests, radiological imaging findings, treatment status and
prognosis in patients with pulmonary sarcoidosis.
Method: 100 patients who were diagnosed with pulmonary sarcoidosis in our hospital
between 2015 and 2019, had no comorbidities, and were followed up for at least 3
years were included in the study. In our retrospective study, data were evaluated with
the Shapiro-Wilk test, Student's t test, paired t test and chi-square test.
Results: In our study, the average age at diagnosis was 43.19±11.91, 65% (n:65) of
the cases were female and the F/E ratio was 1.8 . Of the cases classified into 3 groups
according to their clinical course, 55% (n:55) were in the regressive group and 8%
(n:8) were in the stable group and 37% (n:37) were in the progressive group. In the
regressive group, the initial values of platelet, serum calcium, urine calcium, uric acid
and sedimentation parameters were found to be significantly higher than the 3rd year
value (p = 0.037, p = 0.004, p = 0.013, p = 0.025, p = 0.020). In the regressive group,
the initial values of FEV1%, FVC% and DLCO% were significantly lower than the
3rd year values (p = 0.008, p = 0.043, p = 0.028). In the progressive group, the initial
values of FEV1%, FVC%, DLCO% and PA/Ao diameter ratio parameters were
significantly higher than the 3rd year value (p=0.010, p=0.005, p=0.028) and the initial
value of urine calcium was significantly lower than the 3rd year value (p=0.005). The
initial mean value of uric acid was found to be significantly higher in the regressive
group than in the progressive group (p = 0.040). The mean value of the PA/Ao
diameter ratio at the time of diagnosis was found to be significantly lower in the
regressive group than in the progressive group (p = 0.027).No relationship was found
between ACE level and prognosis.
Conclusion:In our study, a decrease in platelet, serum calcium, urine calcium, uric
acid and sedimentation values was found to be associated with a good prognosis during
the 3-year follow-up, and an increase in the PA/Ao diameter ratio and a decrease in
FEV1%, FVC%, DLCO% levels were found to be associated with a poor prognosis.
The disadvantages of our study are that it is retrospective and single-center and that
biological markers cannot be examined. Prospective randomized studies with large
series are needed to determine the parameters and biomarkers that will predict
prognosis in sarcoidosis.