Lise öğrencilerinde siber zorbalık ve siber mağduriyetin internet için eleştirel okuryazarlık düzeyleri ile ilişkisi: (Afyonkarahisar ili örneklemi)
The relationship between the cyberbullying / cybervictimization and the critical literacy of the high school students: (Afyonkarahisar province sample)
Yazar: RIDVAN DUMANLIDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜCAHİT GÜLTEKİN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Bilgi okuryazarlığı eğitimi = Information literacy education ; Bilişim okuryazarlığı = Digital media literacy ; Lise öğrencileri = High schools students ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Teknoloji okuryazarlığı = Technology literacy ; İnternet = Internet

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin siber zorbalık ve siber mağduriyet düzeyleri ile internet için eleştirel okuryazarlık düzeylerini belirlemek, siber zorbalık/ mağduriyet düzeyleri ile internet için eleştirel okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Ayrıca lise öğrencilerinin demografik özelliklerine göre siber zorbalık/mağduriyetve internet için eleştirel okuryazarlık düzeylerinde farklılaşma olup olmadığını incelemek de araştırmanın diğer amacıdır.
 İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini,2018-2019 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar ili meslek liselerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenmiş 400 lise öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Siber Mağdur-Zorba Ölçeği" ve "İnternet İçin Eleştirel Okuryazarlık Ölçeği" ile toplanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma istatistiklerinin yanında, Kruskal Wallis H- Testi, Mann Whitney U-Testi ve Spearman Sıra Farkları Korelasyon Analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, lise öğrencilerinin siber zorbalık ve mağduriyetlerinin düşük düzeyde, internet için eleştirel okuryazarlıklarının orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Lise öğrencilerinin siber zorbalık/ mağduriyet düzeyleri ile internet için eleştirel okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olmadığı belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca öğrencilerin bölümlerine göre,siber zorbalık/mağduruiyetve internet için eleştirel okuryazarlık düzeylerinde farklılıkolduğu belirlenirken, sınıflarına ve ailelerinin gelir düzeylerine göre farklılık olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The aims of this study are to determine the cyber-bullying / cyber-victimization levels and the levels of critical literacy for the internet of the high school students and to investigate the relationship between the cyber-bullying / cyber-victimization levels and the levels of critical literacy for the internet of the high school students. Furthermore, another aim of this study is to investigate whether there is any differentiation in the high school students' cyber-bullying/ cyber-victimization levels, levels of critical literacy for the internet as regard to their demographic factors.
The sample of this study consists of the 400 students chosen out of the high schools in Afyonkarahisar Province by means of the convenience sampling in the Education Year 2018-2019. The data were collected via the implementation of the "Personal Information Questionnaire", Cyber-bullying / Cyber-Victimization Scale" and "Critical Literacy For the Internet Scale". The data were analyzed in computer. For the analysis of the data, besides the descriptive statistics "the frequencies, percentages, mean and standard deviation", the Kruskal Wallis-H test, Mann-Whitney-U test and Spearman Correlation Analysis Methods were used. 
In conclusion, The study revealed that the cyber-bullying and cyber victimization levels of the students were low and the levels of critical literacy for the internet of the students were intermediate. Moreover, the study also revealed no relationship between the cyber-bullying / cyber-victimization levels and levels of critical literacy for the internet of the high school students. However, the study concluded that the levels of the critical literacy for internet and cyber-bullying / cyber-victimization levels of the high school students were differentiated according to their departments, while there were no significant difference between non of the levels and  the other demographic factors as their grades and parental incomes.