Antalya limanında sera gazı, PM10, NOX ve SO2 E envanterinin oluşturulması ve emisyon azaltım uygulamaları
Creating greenhouse gas, PM10, NOX and SO2 E inventory and emission reduction applications in Antalya port
Yazar: ECE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. GÜRAY DOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Antalya = Antalya ; Emisyon = Emission ; Hava kalitesi = Air quality ; Sera gazı = Greenhouse gases

Özet:
Limanlar dünya ticaretinde çok önemli yere sahiptir. Günümüzdeki ticaretin %90'ı limanlar üzerinden gerçekleştirilmektedir. Limanlar, faaliyetleri sebebiyle, çok farklı atmosferik kirleticinin önemli emisyon kaynağı olma hüviyetindedir. Liman emisyonların bir kısmını sera etkisine sahip gazlar oluştururken, diğer bir kısmını ise atmosferde kalma süresi daha kısa olan fakat sağlık etkisi liman çevresinde daha fazla olan kirleticiler (gazlar ve partiküller) oluşturmaktadır. Ülkemiz tarımı, turizmi ve ticareti açısından hızlı bir gelişim gösteren Antalya'da, 201.125 m² alan üzerine kurulu bulunan Antalya Liman'ı, İzmir-Mersin arasındaki 624 deniz millik kıyı şeridi üzerindeki en büyük organize ve mendireklerle korunan liman olma özelliği taşımaktadır. Bu çalışma ile, ülkemiz için önemli bir yere sahip Antalya Limanı'nın da liman ve gemi faaliyetleri sonucu yapılan sera gazı, kükürt dioksit, azot oksitler ve partikül madde emisyon envanteri oluşturulmuş. Limanın doğrudan emisyonlarında en yüksek payın motorin kullanan iş makinaları kaynaklı olduğu belirlenmiştir. Gemilerden kaynaklı emisyonlarda ise konteyner ve kuru yük gemilerinin limanda kalış sürecinde yapmış oldukları emisyonların en yüksek paya sahip olduğu tespit edilmiştir. Kirleticilerin emisyonlarının azaltılması ve emisyonların alıcı ortama etkilerinin azaltılması için çeşitli senaryolar üzerinde çalışılmıştır. Çalışılan ilk senaryoda gemilerin %20'sine limanda kalış süresi boyunca kıyıdan elektrik enerji temin edilmesi durumunda 2019 ve 2020 yılları için toplamda sırasıyla %12,65 ve %15,14 oranında CO2 emisyonlarında düşüşe sebep olunacağı belirlenmiştir. İkinci senaryoda ise liman operasyonel faaliyetleri kapsamında tüketilen elektrik miktarının %50'sinin yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması ve liman iş makinalarının %20'sinin elektrikli makinalar ile değiştirilerek yenilenebilir kaynaklardan enerji temin edilmesi durumunda 2019 ve 2020 yılları için meydana gelen sera gazı emisyon azaltım miktarlarının sırasıyla %6,05 ve %4,97 oranında olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar bize iklim değişikliğinin önlenmesi için zaman kaybedilmeden azaltım senaryolarının hayata geçirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
Ports have a very important place in world trade. 90% of today's trade is carried out through ports. Due to their activities, ports are an important source of emission of many different atmospheric pollutants. While some of the port emissions are caused by gases with a greenhouse effect, the other part is pollutants (gases and particles) that have a shorter residence time in the atmosphere but have a greater health impact around the port. Antalya shows a rapid development in terms of agriculture, tourism and trade in our country. Antalya Port is the largest organized port on the 624 nautical-mile coastline between İzmir and Mersin, and is protected by breakwaters. In this study, greenhouse gas, sulphur dioxide, nitrogen oxides and particulate matter emission inventory was calculated as a result of port and ship activities of Antalya Port, which has an important place for our country. It has been determined that the highest share in the direct emissions of the port originates from the port machinery equipment using diesel oil. In the emissions from ships, it has been determined that the emissions made by container and dry cargo ships during their stay in the port have the highest share. Two scenarios have been studied to reduce the emissions of pollutants and to reduce the effects of emissions on the receiving environment. In the first scenario, it has been determined that if 20% of the ships are supplied with electricity from the shore during their stay in the port, a total reduction in CO2 emissions of 12.65% and 15.14% for 2019 and 2020, respectively. In the second scenario, if 50% of the electricity consumed within the scope of port operational activities is met from renewable energy sources and 20% of the port machinery equipment is replaced with electrical machines and energy is supplied from renewable sources, the greenhouse gas emission reduction amounts for 2019 and 2020 will be reduced by 6.05% and 4.97%, respectively. The results show us that mitigation scenarios should be implemented without losing time in order to prevent climate change.