İskandinav sagaları ve Türk destanlarında mitolojik motifler (Karşılaştırmalı bir inceleme)
Mythological motifs in Scandinavian sagas and Turkish epics (A comparative review)
Yazar: CANDAN YILDIZ İNCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ÇANDARLI ŞAHİN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Türk mitolojisi = Turkish mythology ; İskandinav mitolojisi = Norse mythology

Özet:
Mitolojik araştırmalar için yazılı kaynakların ve arkeolojik buluntuların yanı sıra sözlü geleneğin de önemli bir yeri vardır. Ağızdan ağıza söylenerek kuşaktan kuşağa aktarılan anlatılar bir yandan toplumun gelenek ve göreneklerine, hayatı algılayış biçimlerine ışık tutarken diğer yandan sosyo-kültürel, siyasi ve ekonomik konular hakkında bilgi edinmemizi sağlar. İskandinav Mitolojisine sözlü gelenek açısından bakıldığında; Eddalar ve Sagalar ilk elden kaynaklar olarak öne çıkarken; Türk Mitolojisi için destanlar aynı özelliğe sahip sözlü kaynaklardır.
Araştırmanın amacı; İskandinav ve Türk mitolojilerindeki ortak ve farklı motifleri sunmak ve sunulan öğeleri iki kültür bağlamında incelemektir. Mitolojik motiflerin ortaya çıkarılmasında İskandinav Mitolojisi için sagalar, Türk Mitolojisi için destanlar üzerinden bir inceleme gerçekleştirilmiştir. İki mitolojinin benzer ve farklılıkları üzerinde durulmuş, ortaya çıkarılan motiflerin İskandinav ve Türk kültürlerinde düşünce, yaşam tarzı ve inanç bakımından yansımaları ve bu yansımaların iki kültür bağlamında etkileri araştırılmıştır. Bu noktada İskandinav ve Türk destanlarının ortak ve farklı özelikleri nelerdir? Sagalar ve destanlar olayları hangi motifler üzerinden aktarmıştır? Ortak motiflerin anlamları da ortak mıdır? İsim bakımından farklı, özellik bakımından aynı öğeler var mıdır? Ya da tam tersi isim bakımından aynı ancak özellik bakımından farklı öğeler var mıdır? gibi soruların cevapları aranmıştır.
Bu araştırma nitel bir araştırmadır. Verileri toplamak için doküman incelemesi gerçekleştirilmiş ve toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle incelenip değerlendirilmiştir.

Abstract:
In addition to written sources and archaeological finds, oral tradition also has an important place for mythological research. The narratives that are passed down from generation to generation by word of mouth on the one hand shed light on the traditions and customs of society, ways of perceiving life, on the other hand, allows us to learn about socio-cultural, political and economic issues. When we look at Scandinavian Mythology from the point of view of oral tradition; Eddas and Sagas stand out as first-hand sources; epics for Turkish Mythology are oral sources with the same feature. The aim of the research is to present the common and different motifs in the Scandinavian and Turkish mythologies and to examine the presented items in the context of the two cultures. In order to reveal the mythological motifs, an examination was carried out through the sagas for Norse Mythology and epics for Turkish Mythology.
The similarities and differences of the two mythologies have been focused on, the reflections of the revealed motives in terms of thought, lifestyle and belief in Scandinavian and Turkish cultures and the effects of these reflections in the context of the two cultures have been investigated. What are the common and different features of Scandinavian and Turkish epics at this point? Through what motives have sagas and epics conveyed the events? Are the meanings of common motives also common? Are there elements that are different in terms of name and the same in terms of characteristics? Are there elements that are the same in terms of name and different in terms of feature? answers to such questions have been sought.
This research is a qualitative research. In order to collect the data, a document review was carried out and the collected data were examined and evaluated by content analysis method.