Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda VEGF-A, MMP-2, MMP-9, TIMP-1 ve TIMP-2 genlerinin ekspresyon ve metilasyon düzeylerindeki değişikliklerin incelenmesi
The investigation of VEGF-A, MMP-2, MMP-9, TIMP-1 and TIMP-2 genes expression alterations and methylation levels in children with acute lymphoblastic leukemia
Yazar: NİHAL İNANDIKLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. OSMAN DEMİRHAN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Gen ifadesi = Gene expression ; Lösemi = Leukemia ; Matriks metalloproteinaz 2 = Matrix metalloproteinase 2 ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Metalloproteinazlar = Metalloproteinases ; Metilasyon = Methylation ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; Çocuklar = Children

Özet:
Akut lenfoblastik lösemi (ALL), lenfositik progenitörlerin malign hastalığı olup tek bir B ya da T hücre klonundan köken alır. Blastik hücrelerin kemik iliğinde birikimi ve çoğalması kemik iliği baskılanmasına neden olur ve hastalık tablosu ortaya çıkar. VEGF-A, TIMP-1, TIMP-2, MMP-2 ve MMP-9 genleri solid tümörlerde hastalığın invazyon ve metastazı ile ilişkilendirilmiş ancak hematolojik kanserlerin etiyolojisine etkileri tam olarak bilinmemektedir.  
Çalışmamızda, Çukurova Üniversitesi, Pediatrik Onkoloji Bilim Dalı'nda ALL tanısı almış 26 hasta ile bu hastalara yaş ve cinsiyet açısından uygun olan sağlıklı ve ailesinde kanser öyküsü olmayan 26 kontrol dâhil edildi. Hastalarda vasküler endotelyal büyüme faktörü-A (VEGF-A), matriks metalloproteinaz-2 (MMP-2), matriks metalloproteinaz-9 (MMP-9), doku inhibitörü matriks metalloproteinaz-1 (TIMP-1) ve doku inhibitörü matriks metalloproteinaz-2 (TIMP-2) genlerinin ifadesi ile metilasyon düzeyi RT-PCR yöntemi ile tarandı. İnceleme sonucunda; VEGF-A, TIMP-1, TIMP-2, MMP-2 ve MMP-9 genlerinin ifadeleri hasta ile kontrol grubu karşılaştırıldığında; VEGF-A (p<0,05), TIMP-1 (p<0,05), MMP-2 (p<0,05)  ve MMP-9 (p<0,05) genleri için anlamlı bir fark saptanırken, TIMP-2 (p>0,05) geninin anlamlı olmadığı tespit edildi. VEGF-A, TIMP-2, MMP-2 ve MMP-9 genlerinin metilasyon yüzdesi hasta ile kontrol grubu arasında karşılaştırıldığında; VEGF-A (p<0,05), TIMP-2 (p<0,05), MMP-2 (p<0,05) ve MMP-9 (p<0,05) genleri için anlamlı bir farkın olduğu saptandı. Çalışmamızda, hastaların yaş, lökosit, hemoglobin, trombosit, CD yüzey antijenleri, metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) geni polimorfizmi ve sınıflandırma ölçütleri de istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.  
Sonuç olarak çalışmamızda hasta grubumuzda tanı anında VEGF-A, TIMP-1, TIMP-2, MMP-2 ve MMP-9 genlerinin ifadeleri ve metilasyon değerlerinin ALL hastalığının tanısında önemli olabileceği, hastalığın takibinde nüks ve mortalite için araştırılması gereken hedef genler olabileceği iler sürülebilir. 


Anahtar Kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, VEGF-A, TIMP-1, TIMP-2, MMP-2, MMP-9.

Abstract:
Acute lymphoblastic leukemia is a malignant disease of lymphocytic progenitors and originates from single B or T cell clone. The accumulation and proliferation of the blast cells in bone marrow leads to bone marrow supression. VEGF-A, TIMP-1, TIMP-2, MMP-2 and MMP-9 genes have been associated with invasion and metastasis of solid tumors but the effects of these genes for the etiology of hematologic cancers are not known completely.
In our study, 26 patients diagnosed with a acute lymphoblastic leukemia were included in Cukurova University Faculty of Medicine, Pediatric Oncology Unit. The control group consisting of 26 healthy children with the same age and gender and have no family history for cancer was recorded. The expression and methylation levels of vascular endothelial growth factor-A (VEGF-A), matrix metalloproteinase-2 (MMP-2), matrix metalloproteinase-9 (MMP-9), tissue inhibitor of metalloproteinase-1 (TIMP-1) and tissue inhibitor of metalloproteinase-2 (TIMP-2) genes were detected by RT-PCR method in children with ALL. There were significant differences in expression of VEGF-A (p<0,05), TIMP-1 (p<0,05), MMP-2 (p<0,05) and MMP-9 (p<0,05) of ALL patients compared to the control group, whereas any significant difference was not found in TIMP-2 (p>0,05) level statistically. Percentage of methylation of VEGF-A, TIMP-2, MMP-2 and MMP-9 genes were significantly higher in ALL patients than that of control group (p<0,05). In our study, age, leukocyte and platelet count, hemoglobin level, CD surface antigens, methylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) gene polymorphism and the classification criteria of ALL were evaluated statistically in all patients. 
In conclusion, VEGF-A, TIMP-1, TIMP-2, MMP-2 and MMP-9 expression and methylation levels could play an important role in the pathogenesis of ALL and help provide new insights into the investigation of target genes for the following up clinically in children diagnosed with ALL. 


Key Words: Acute lymphoblastic leukemia, VEGF-A, MMP-2, MMP-9, TIMP-1, TIMP-2