Sızma/(Konya) yöresindeki polimetalik cevherleşmelerin su kaynaklarına olan etkileri
The effects of polymetallic mineralization on the water resources in Sızma/(Konya) region
Yazar: NEJLA ÖMÜR BOZAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA MURAT KAVURMACI
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals

Özet:
İç Anadolu Bölgesi'nde Konya ilinin 30 km KB'sın da Kurşunlu ve Bahçesaray mahalleleri (Sarayönü-Konya) arasında yer alan Sızma-Kurşunlu polimetal Hg-As-Au cevherleşmesi, Türkiye'nin en büyük civa cevherleşmesi olarak bilinir. Cevherleşmelerin yer aldığı bölgenin jeolojik temeli, Paleozoyik yaşlı mermerler ile temsil olunan Bozdağ Formasyonu ile şist (mika)  ve metasedimanter kayaçlardan oluşan Bağrıkurt Formasyonu'na ait temel kayaçlardan oluşur. Bu temel kayaçların üzerine uyumsuzlukla Triyas yaşlı metavolkanikler gelir. Sızma-Kurşunlu polimetal cevherleşmesi, şistleri kesen makaslama zonları boyunca gözlenir ve genellikle gossan (limonit, hematit) oluşumları gözlenir. Bölgedeki birimler tektonizmadan dolayı kıvrımlanmış ve çok sayıda faylarla ötelenmiştir. 
Bölgedeki kayaçlardan alınan 14 adet kayaç numunesi üzerinde gerçekleştirilen jeokimyasal analiz sonuçlarından Hg, As ve Au elementlerinin anomali verdiği gözlenmiştir. Gossan oluşumlarında birincil olarak pirit ve arsenopirit gibi mineraller gözlenir. Gossan oluşumlarının ikincil mineraller olarak limonit ve hematit mineralleri ile temsil edilir. Cevherleşmelerin gözlendiği alanlarda oluşan fay kaynaklarından, kurak ve yağışlı dönemi temsil eden her bir dönem için 8 adet su örneği toplanmış ve hidrojeokimyasal analizleri yaptırılmıştır. Suların tamamı Ca-HCO3 su fasiyesi özelliğindedir. Suların bazı fiziksel ve kimyasal parametreleri; pH 7,07-7,40, elektriksel iletkenlik (EC) 408-632 μS/cm, toplam çözünmüş katı madde (TÇKM) 270-570 mg/L, toplam sertlik 104,61-430,03 mg/L aralığında değerlere sahiptir. Su kaynakları As, Sb ve Hg elementleri bakımından nispeten zengindir. Bu elementler bölgede yaşamını sürdüren insanlar ve diğer canlılar için toksit element riski teşkil etmektedir.

Abstract:
Sızma–Kurşunlu polymetallic Hg-As-Au mineralization, which is placed in between Kurşunlu and Bahçesaray villages at 30 km NW of the Konya Central Anatolia is known to the biggest mercury deposit of Turkey. Geological basement of the mineralization area is form with Bozdağ Formation which is represented by Paleozic in age marble and Bağrıkurt Formation which forms with schist (mica) and metasedimentary rocks. Triassic in age metavolcanic rocks overlay on these basement rocks. Sızma-Kurşunlu polymetallic mineralization is seen within the the shear zones which cuts schists and generally gossan formed (limonite & hematite) is observed. Units in the region are folded and slipped by the faults due to tectonism.

It is observed that, 14 samples taken from the study ares gives. Hg, As and Au anomalies in the assay results. In the gossan is formed, pyrite and arsenopyrite minerals are observed as primary. Gossan is formed represents limonite minerals as secondary. 8 water samples, representing dry and wet periods are collected from faulty zone that, mineralization is observed and hydrogeochemical analyses have done. All water samples are representing carbonated nature which is Ca-HCO3 aquifer facies. Some of the physical and chemical parametres of these water samples have are, Ph 7.07-7.40, electrical conductitivity (EC) 408-632 µS/cm, total dissolved solids (TÇKM) 270-570 mg/L, total hardness 104,61-430,03 mg/L. Water sources are relatively rich is As, Sb and Hg elements. These elements constitute toxic elements risk for human and the other living inhabit in this area.