Farklı katkı maddeleri ilavesiyle peletlenen buğday ve soya samanlarının in vitro sindirilebilirlikleri ve metan üretimlerinin belirlenmesi
Determining in vitro digestibility and methane production of wheat straw and soybean straw pelleted with different additives
Yazar: EMRE GÜLEÇYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ÜNAL KILIÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada,farklı katkı maddeleri ile peletlenen buğday samanı ve soya samanının  buğday ve soya samanlarına melas, guar küspesi ve sepiyolit ilavesiyle hazırlanan peletlerde; peletlemenin yemlerin besin madde içerikleri, in vitro gaz üretimleri, in vitro sindirilebilirlikleri ve metan üretimleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede 2 x 2 x 4 düzeninde faktöriyel deneme desenine göre 2 farklı saman (buğday-soya) 2 farklı sepiyolit uygulaması (var-yok) ve 4 farklı uygulama (kontrol, guar küspesi, melas, guar küspesi + melas) olmak üzere her bir saman için 8 toplamda 16 grup oluşturulmuştur. Yemlerin gaz miktarları, gaz üretim parametreleri ile organik maddeler sindirilebilirlikleri (OMS), metabolize edilebilir enerji (ME) ve net enerji laktasyon (NEL) içerikleri Hohenheim in vitro gaz üretim tekniği ile belirlenmiştir. Metan miktarları 24 saatlik inkübasyon sonrası enjektörlerde kalan gazlarda infrared metan analizörü ile belirlenmiştir. 
Melasın tek başına ilave edildiği gruplarda, sepiyolit ilavesi İVGÜ'ni 3 ve 6 saatlik inkübasyonlarda düşürürken; diğer katkı maddelerinin İVGÜ üzerine etkisinin olmadığı görülmüştür. Soya samanlarında sepiyolit ilavesi buğday samanındakinin aksine İVGÜ'ni artırmıştır. Bununla beraber, soya samanlarında melas ilavesinin İVGÜ üzerine etkisi görülmemiş; guar küspesi+melas ilave edilen gruplarda ise sepiyolit katkısı in vitro gaz üretimini bütün inkübasyon zamanlarında artmıştır. 
Organik maddeler sindirilebilirlikleri (OMS) bakımından buğday samanlarında kontrol grubuna sepiyolit ilavesinin OMS'ni düşürdüğü; soya samanlarında ise sepiyolit ilavesinin toplam gaz üretimi ve metan üretiminde olduğu gibi guar küspesi+melas ilave edilen gruplarda artış gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen verilere göre, sepiyolit ilavesinin soya samanlarında in vitro gaz üretimi ve metan üretimini artırdığı; buğday samanlarında ise azalttığı görülmektedir. Sepiyolit'in buğday samanlarına en az %2 oranında kullanılması durumunda  ruminant beslemede metan üretimini azaltarak çevresel faydalar sağlayacağı belirlenmiştir. Sonuç olarak, buğday ve soya samanlarına katkı maddeleri olarak melas ve guar küspesi ilavesinin besin madde içeriklerini iyileştirdiği, peletlenerek muhafazası sayesinde hayvan beslemede özellikle kış aylarında görülen kaba yem açığının kapatılmasında alternatif olarak kullanılabileceği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler:Gaz üretimi, sindirilebilirlik, soya samanı, buğday samanı, metan, melas, guar küspesi

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effects of pelletting on the in vitro gas productions (IVGP), in vitro digestibilities and methane productions of wheat straw and soy straw pelletted with different additives such as molasses, guar meal and sepolite. In the study, 2x2x4 factorial experimental design was used and total 16 groups (2 straws (wheat and soy), 2 different sepiolite applications (absent and present)and 4 additives (control, guar meal,molasses and guar meal +molasses) were formed.The gas productions, gas production parameters, organic material digestibilities (OMD), metabolizable energy (ME) and net energy lactation (NEL) contents of feeds were determined by using Hohenheim in vitro gas production tecnique. Methane productions were determined were determined by using infrared methane analizator in gas phase in injectors after 24 hours incubation. 
The sepiolite decreased IVGP at 3 and 6 hours incubation times in groups in which molasses was used alone, but other feed additives did not affect IVGP.  The sepiolite addition increased IVGP in soybean straws as opposed to wheat straw. The molasses addition did not affect IVGP in soy straws, but sepiolite addition increased IVGP at all incubation times in groups supplemented with guar meal+molasses.  
The sepiolite addition decreased OMD in wheat straws, but in soy straws OMD increased in groups supplemented with guar meal+molasses due to sepiolite addition. In the light of findings of present study, it can be said that sepiolite addition increased IVGP and methane production in soy straws and decreased in wheat straws.  It was also concluded that, 2% sepiolite addition in wheat straws provide environmental benefits by decreasing methane production. In conclusion, it can be said that molasses and guar meal added in wheat and soy straws increased their feed values and that these feed sources can be used to close the forage shortage in winter. 

Key Words: Gas production, digestibility, soybean straw, wheat straw, methane,molasses, guar meal