Diyabetik ketoasidozlu hastalarda miyokin profilinin değerlendirilmesi
Evaluation of myokine profile in patients with diabetic ketoacidosis
Yazar: NUR YAZDALI KÖYLÜ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN NAHİT ŞENDUR ; PROF. DR. OKAN BÜLENT YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Başlıca kas dokudan dolaşıma salınan miyokinlerin glukoz ve lipid metabolizması üzerindeki etkileri halen araştırılmakta olup, miyokinlerin diyabetik ketoasidoz (DKA) patogenezindeki rolleri henüz bilinmemektedir. Bu çalışmada miyokinlerin (irisin, miyonektin, interlökin-6 [IL-6], angiogenin, osteoprotegerin, fibroblast growth factor-21 [FGF-21]) DKA anındaki ve DKA rezolüsyonu sonrasındaki serum düzeyleri ve değişimlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza DKA ile başvuran 27 hasta (15 kadın [%56] /12 erkek [%44]) ve kontrol grubu için 45 sağlıklı birey (25 kadın [%56] /20 erkek [%44]) dahil edilmiştir (p=1). Hasta grubunda yaş için ortanca (IQR) değerler 32 (23-47) yıl iken kontrol grubunda yaş için ortanca (IQR) değerler 30 (29-49) yıl idi (p=0,47). Hasta grubunda vücut kitle indeksi (VKİ) için ortanca (IQR) değer 23 (19,8-27,6) kg/m2 iken, kontrol grubunda VKİ için ortanca (IQR) değer 23,6 (19,5-25,9) kg/m2 idi (p=0,61). Hasta grubu ve kontrol grubu yağ kütlesi, yağ oranı, kas kütlesi ve kas oranı açısından eşlenikti (Yağ kütlesi için p=0,14, yağ oranı için p=0,33, kas kütlesi için p=0,71, kas oranı için p=0,34). DKA anındaki serum irisin düzeyleri, DKA rezolüsyonu sonrasındaki irisin düzeylerine göre daha düşük saptandı (İrisin düzeyi ng/mL, ortalama [±standart sapma], DKA anı: 1328 [±736], DKA rezolüsyonu sonrası: 1946 [±996], p=0,013). Diğer miyokinler için yapılan analizlerde ise DKA anı ve DKA rezolüsyonu sonrası ölçülen düzeyler arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı görüldü (Miyonektin düzeyi ng/mL, ortanca [IQR], DKA anı: 0,043 [0,03-0,07], DKA rezolüsyonu sonrası: 0,040 [0,03-0,06], p=0,20; IL-6 düzeyi
pg/mL, ortanca [IQR], DKA anı: 2,03 [1,30-3,38], DKA rezolüsyonu sonrası: 1,64 [1,48- 2], p=0,14; angiogenin düzeyi ng/mL, ortanca [IQR], DKA anı: 571 [494-970], DKA rezolüsyonu sonrası: 867 [569-1387], p=0,16; osteoprotegerin düzeyi ng/mL, ortanca [IQR], DKA anı: 0,92 [0,67-1,68], DKA rezolüsyonu sonrası: 0,78 [0,66-1,35], p=0,25;
FGF-21 düzeyi pg/mL, ortalama [±standart sapma], DKA anı: 2,41 [±1,33], DKA rezolüsyonu sonrası: 1,97 [±1,26], p=0,12). DKA anı ve DKA rezolüsyonu sonrasındaki miyokin ve glukagon düzeyleri ile yaş, diyabet süresi, glukoz, HbA1c, anyon açığı ve
 
vücut kompozisyon analizi sonuçları arasında korelasyon analizi yapıldı. DKA anında; irisin ile yaş (r= -0,394, p=0,04), irisin ile VKİ (r=0,49, p=0,02), miyonektin ile HbA1c (r=
-0,50, p=0,01), FGF-21 ile HbA1c (r= -0,38, p=0,005), IL-6 ile HbA1c (r= -0,57, p=0,002),
osteoprotegerin ile anyon açığı (r=0,401, p=0,04), osteoprotegerin ile alkalen fosfataz (r=0,565, p=0,003), glukagon ile glukoz (r=0,43, p=0,026), glukagon ile anyon açığı (r=0,41, p=0,03), angiogenin ile kas kütlesi (r=0,58, p=0,007) arasında anlamlı korelasyon saptandı. DKA anında bakılan miyokin düzeylerinde; irisin ile IL-6 (r=0,66, p<0,001), miyonektin ile IL-6 (r=0,40, p=0,004), miyonektin ile FGF-21 (r=0,60, p=0,003), IL-6 ile FGF-21 (r=0,54, p=0,005) ve angiogenin ile osteoprotegerin (r=0,45, p=0,02) arasında anlamlı korelasyon saptandı. Sonuç olarak diyabetik ketoasidoz esnasında serum irisin düzeyleri azalır. Kemik dokudan salgılanan osteoprotegerin diyabetik ketoasidozda asidozun tamponlanmasında görev alabilir.

Abstract:
The effects of myokines mainly released from the muscle tissue on glucose and lipid metabolism are still under investigation, and their roles in the pathogenesis of diabetic ketoacidosis (DKA) are yet unknown. In this study, our aim was to investigate the serum levels and changes of myokines (irisin, myonectin, interleukin-6 [IL-6], angiogenin, osteoprotegerin, fibroblast growth factor-21 [FGF- 21]) during diabetic ketoacidosis (DKA) and after DKA resolution. We included 27 patients with DKA (15 female [56%] /12 male [44%]) and 45 healthy volunteers (25 female [56%] /20 male [44%]) in control group (p=1). In the patient group, the median (IQR) value for age was 32 (23-47) years, while in the control group, the median (IQR) value for age was 30 (29-49) years (p=0.47). In the patient group, the median (IQR) value for body mass index (BMI) was 23 (19.8-27.6) kg/m2, while in the control group the median (IQR) value for BMI was 23.6 (19.5-25.9) kg/m2 (p=0.61). The patient and control groups were matched in terms of fat mass, fat percentage, muscle mass, and muscle percentage (p=0.14 for fat mass, p=0.33 for fat percentage, p=0.71 for muscle mass, p=0.34 for muscle percentage). Serum irisin levels during DKA were found to be lower compared to irisin levels after DKA resolution (Irisin level ng/mL, mean [±standard deviation], during DKA: 1328 [±736], after DKA resolution: 1946 [±996], p=0.013). Analysis of other myokines showed no statistically significant differences between levels measured during DKA and after DKA resolution (Myonectin level ng/mL, median [IQR], during DKA: 0.043 [0.03-0.07], after DKA resolution: 0.040 [0.03-0.06], p=0.20; IL-6 level pg/mL, median [IQR], during DKA: 2.03 [1.30-3.38], after DKA resolution: 1.64 [1.48-2], p=0.14; angiogenin level ng/mL, median [IQR], during DKA: 571 [494-970], after DKA resolution: 867 [569-1387], p=0.16; osteoprotegerin level ng/mL, median [IQR], during DKA: 0.92 [0.67-1.68], after DKA resolution: 0.78 [0.66-1.35], p=0.25; FGF-21 level pg/mL, mean [±standard deviation], during DKA: 2.41 [±1.33], after DKA resolution: 1.97 [±1.26], p=0.12). Correlation analysis was conducted between myokine and glucagon levels during DKA and after
 
DKA resolution and age, duration of diabetes, glucose, HbA1c, anion gap levels, and results of body composition analysis. During DKA, significant correlations were observed between irisin and age (r= -0.394, p=0.04), irisin and BMI (r=0.49, p=0.02), myonectin and HbA1c (r= -0.50, p=0.01), FGF-21 and HbA1c (r= -0.38, p=0.005), IL-6 and HbA1c (r= -0.57, p=0.002), osteoprotegerin and anion gap (r=0.401, p=0.04), osteoprotegerin and alkaline phosphatase (r=0.565, p=0.003), glucagon and glucose (r=0.43, p=0.026), glucagon and anion gap (r=0.41, p=0.03), angiogenin and muscle mass (r=0.58, p=0.007). In terms of myokine levels during DKA, significant correlations were detected between irisin and IL-6 (r=0.66, p<0.001), myonectin and IL-6 (r=0.40, p=0.004), myonectin and FGF-21 (r=0.60, p=0.003), IL-6 and FGF-21 (r=0.54, p=0.005),
and angiogenin and osteoprotegerin (r=0.45, p=0.02). Based on the data from this study, it can be concluded that muscle tissue might be involved in the process of DKA by the help of irisin and that bone tissue could have a buffering role during ketoacidosis.