Üniversite öğrencilerine broşür ve video ile yapılan bilgilendirmenin korku, kaygı ve kan verme niyeti üzerine etkisi
The effects of blood given intention, fear and anxiety on universitystudents of the information by brochure and video
Yazar: YILDIZ KARACAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÖNCÜ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bilgilendirme = Informing ; Broşür = Brochure ; Kan = Blood ; Kan bağışı = Blood donation ; Kan donörleri = Blood donors ; Korku = Fear ; Video = Video ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Gönüllü kan bağışı sürüdürülebilir kan temini yönüyle önemli olmasına karşın, dünyada
ve ülkemizde gönüllü kan bağışı oranları istenilen hedefin gerisindedir. Hedefe ulaşmada
üniversite öğrencileri önemli bir gruptur.
Üniversite öğrencilerinin kan bağışı kararını etkileyen faktörler ile video ve broşür
destekli bilgilendirme yöntemlerinin korku, kaygı ve niyet üzerine etkisini belirlemek amacıyla
yapılmıştır. Araştırma tek kör randomize kontrollü çalışma olarak, 19-21 Mart 2018 tarihleri
arasında gerçekleştirildi. 551 üniversite öğrencisinden oluşan çalışma grubu video, geliştirilmiş
broşür, standart broşür ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Kan Bağışı Soru Formu ve Durumluk
Kaygı Ölçeği kullanılarak elde edilen veriler bir bilgisayar programı ile tanımlayıcı
istatistiklerden sayı, yüzde ortalama, standart sapma ile Pearson Ki-Kare testi, ANOVA, t-test
kullanılarak çözümlendi, p≤0,05 anlamlı kabul edildi.
Araştırma sonucunda öğrencilerin %37,9'u sağlıkla ilgili nedenler, %26'sı güvensizlik ve
%24,1'i korku nedeniyle kan vermediklerini bildirdi. Girişim sonrası bilgi düzeyinde artış en
fazla video ve geliştirilmiş broşür grubundaydı (p<0,001). Standart broşür grubunda korku alt
gruplarından baygınlık hissetme ve test sonuçlarına ilişkin korku puanı, video grubunda ise
kan-iğne görme korku puanı diğer gruplardan yüksekti (p<0,05). Durumluk Kaygı Ölçeği puan
ortalamaları yönüyle gruplar arasında fark yoktu (p>0,05). Girişim sonrası kan verme niyetinde
olanların, kan verme niyetinde olmayanlara göre bilgi puanları daha yüksek, korku ve kaygı
puanları daha düşüktü (p<0,05). Girişim sonrası kan verme niyeti yönüyle gruplar arasında fark
yoktu (p>0,05).
Sonuç olarak, geliştirilmiş broşür ve video ile yapılan bilgilendirmenin bilgi düzeyini
arttırdığı, kaygı düzeyine etkisinin olmadığı; geliştirilmiş broşürün niyette ve korku üzerine
olumlu etkilerinin olduğu söylenebilir. Farklı tasarımlarda hazırlanacak video ve broşür
içeriklerinin kan bağışı davranışa etkisinin farklı örneklem gruplarında çalışılması önerilir.

Abstract:
Although voluntary blood donation is important in terms of sustainable blood supply, voluntary blood donation rates in the world and in our country are behind the desired target. University students are an important group in achieving the goal.
The study was planned among 551 university students between 19-21 March 2018. It was planned as a single-blind randomized controlled study in order to evaluate the factors affecting students' blood donation decision and the effect of brochure and video information on fear, anxiety and intention. The data obtained by using Blood Donation Questionnaire and State Anxiety Scale were analyzed by Pearson chi-square test, ANOVA, t-test with number, percentage mean, standard deviation from descriptive statistics by using a computer program and p≤0,05 was considered significant.
As a result of the study, 37.9% of the students reported that they did not give blood due to health reasons, 26% insecurity and 24.1% fear. The increase in post-interference knowledge level was mostly in the group of videos and improved brochures (p <0.001). In the standard brochure group, the fear sub-groups were found to be unconscious and the fear of the test results was higher than the other groups, in video group fear of seeing blood and injection was highest (p<0.05). There was no difference between the groups in terms of the State Anxiety Scale mean scores (p>0.05). In post-interference, those who intend to give blood have higher knowledge and their fear and anxiety scores less than those not intend to give blood (p<0.05). There was no difference between the groups in terms of intention to give blood after the intervention (p>0.05).
As a result, it was found that the information given through the developed brochures and videos increased the level of knowledge, had no effect on the anxiety level and it can be said that the improved brochure has positive effects on intent and fear. It is recommended to study on different designs of video and brochure contents on blood donation behavior in different sample groups.