Fen bilgisi öğretmen adaylarında fotosentez ve bitkilerde solunum konularında görülen kavram yanılgılarının giderilmesinde kavram haritalarıyla verilen kavram değişim metinlerinin etkisi
Effectiveness of conceptual change texts accompanied with concept mapping instructions on overcoming prospective science teachers' misconceptions of photosynthesis and respiration in plants
Yazar: SACİT KÖSE
Danışman: PROF.DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, fen bilgisi öğretmen adaylarının "Fotosentez ve Bitkilerde Solunum" konularındaki kavram yanılgılarım belirlemek ve kavram haritalanyla verilen kavram değişim metinlerinin bu yanılgıların giderilmesine ve biyolojiye karşı tutumları olan etkisini geleneksel biyoloji öğretim yöntemleri ile karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini, KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalmda aynı öğretim üyesinin verdiği Genel Biyoloji II dersinin farkh iki şubedeki toplam 100 ikinci smıf öğrencisi oluşturmaktadır. Yan-deneysel yöntemin kullanıldığı çalışma, 2002-2003 öğretim yıh bahar döneminde üç hafta sürmüştür. Çalışmada veri toplamak amacıyla, "Fotosentez ve Bitkilerde Solunum Kavram Testi" (FBSKT), "Biyoloji Dersi Tutum ölçeği" (BDTÖ) ve 'Bilimsel İşlem Beceri Testi" (BÎBT) kullanılmıştır. Her iki gruba da ön test ve son test olarak FBSKT ile BDTÖ uygulanırken, BİBT sadece ön test olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız grup t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA/Post Hoc Test) ve ortak değişkenli varyans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Bulgular, birçok öğretmen adaymm bitkilerde gerçekleşen fotosentez ve solunum konularında kavram yanılgılarına sahip olduklarım ortaya koymuştur. Bu çalışmayla, fotosentez ve bitkilerde solunum konuları ile ilgili kavramların öğretmen adayları tarafından anlaşılmasında ve bu konulardaki yanılgıların giderilmesinde, kavram haritalanyla verilen kavram değişim metinlerinin geleneksel biyoloji Öğretim yöntemlerine göre daha etkili olduğu ancak, uygulanan yöntemlerin öğretmen adaylarının biyolojiye karşı tutumları arasında önemli bir fark meydana getirmediği görülmüştür. Bu durum kısaca uygulanan yöntemin tartışmaya yer vermesinden kaynaklandığım sonucuna varılmıştır. Çalışmada varılan sonuçlara dayalı olarak, kavram değişim metinlerinin kullanılmasıyla gerçekleştirilen öğretimin kavram yanılgılarını gidermede etkili sonuçlar verdiği dikkate alındığında, diğer fen alanlarındaki konularla ilgili olarak da kavram değişim metni tasarlanması ve uygulanması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Kavram Değişim Metni, Kavram Haritası, Kavram Yanılgısı, Fotosentez, Bitkilerde Solunum, Fen Bilgisi Öğretmen Adayı VI

Abstract:
Effectiveness of Conceptual Change Texts Accompanied With Concept Mapping Instructions on Overcoming Prospective Science Teachers' Misconceptions of Photosynthesis and Respiration in Plants The first aim of this study was to identify prospective science teachers' misconceptions concerning "Photosynthesis and Respiration in Plants". The second is to not only compare the effectiveness of conceptual change texts accompanied with concept mapping (CCTs & CM) oriented instruction versus traditionally designed biology instructions (TDBIs) on prospective teachers' misconceptions concerning photosynthesis and respiration in plants concepts but also compare their attitudes toward biology as a school subject. The sample of this study consist of 100 second year students who attended "Biotogy- II" course taught by the same lecturer in two classrooms at Department of Science Education in Fatih Education Faculty in KTU. This study, which is a quasi-experimental design, was carried out during 2002-2003 spring semester through a period of three weeks. In the study, to collect data 'Thotcsynthesis and Respiration in Plants Concept Test" (PRPCT), Attitude Scale towards Biology as a School Subject (ASTBASS) and Science Process Skills Test (SPST) were devised. Within these tests, PRPCT and ASTBASS were administered before and after instruction but SPTS was only used before instruction. In analyzing the collected data, independent / test, one-way ANOVA/Post Hoc Test, and ANCOVA were exploited. Findings indicated that most of the prospective science teachers had misconceptions about photosynthesis and respiration in plants. This study proved that instruction through CCTs & CM is more efficient than TDBIs in terms of both prospective science teachers' understanding and overcoming misconceptions of concepts in "photosynthesis and respiration in plants" topic. Also, it was elicited that there was no a clear difference between experimental and control groups as to attitudes toward biology. This situation may stem from the fact that the administered instruction method provides a discussion environment Under the light of the findings, taking into consideration the idea that instruction, conducted with conceptual change texts is an effective methods in overcoming students' misconceptions, suggests that conceptual change texts on the other science topics should be devised and implemented. Keywords: Conceptual Change Text, Concept Mapping, Misconceptions, Photosynthesis, Respiration in Plants, Prospective Science Teacher VII