1961 Anayasası'nın hazırlanmasındaki tarihsel süreç
The historical process of the preparation of the 1961 Constitution
Yazar: GÜLAY ŞENGÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MİTHAT ATABAY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law ; Tarih = History
Dizin: Anayasa 1961 = Constitution 1961 ; Anayasa = Constitution ; Kurultay = Congress ; Meclis kararları = Act of parliament ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Tarihsel süreç = Hsitorical process

Özet:
Anayasa, bir devletin yasama, yürütme ve yargı organlarının oluşumunu, sorumluluklarını, devletin diğer organlarıyla ilişkilerini, vatandaşların sahip oldukları temel hak ve özgürlükleri, vatandaşın devlete ve devletin de vatandaşa karşı hak ve yükümlülüklerini düzenleyen ana hukuk kuralıdır.Tanzimat Fermanı ile Osmanlı Devleti'nde ilk kez bir padişah kendi haklarını kendisi yasalarla sınırlandırmıştı. Bu durum anayasalcılığa ve demokrasiye doğru atılmış önemli bir adımdı. Tanzimat Fermanı'nı tamamlayan ?Islahat Fermanı? 23 Şubat 1856 tarihinde ilânı edildi. Islahat Fermanı, Tanzimat Fermanı'nın hükümlerini teyit etti ve Gayrimüslim tebaaya verilen haklara açıklık getirdi. Islahat Fermanı Müslim-Gayrimüslim tebaa arasında eşitlik sağladı.Sultan Abdülaziz döneminde Avrupa'da eğitim görmüş olan Genç Osmanlılar Avrupa'da gördükleri Anayasalı rejimlerden etkilenerek Osmanlı Devleti'nde de ?Meşrutiyet? yönetiminin kurulmasını savunmaya başladılar. Genç Osmanlılar, Meşrutiyeti ilân edebilmek için önce Sultan Abdülaziz'i tahtan indirdiler. Sonra da Meşrutiyeti ilân etmeyi kabul eden II.Abdülhamit'i tahta geçirdiler. Saltanatı sırasında 1876'da I.Meşrutiyet'i ilân etmeyi kabul eden II.Abdülhamit, daha sonra istibdat yönetimini kurdu. 1908'de de yeniden Meşrutiyeti ilân etmeyi kabul etmek zorunda kaldı.Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 23 Nisan 1920 tarihinde açılmasıyla birlikte ?Yeni Türk Devleti? kuruldu. Büyük Millet Meclisi'nde üç ay süren görüşmelerden sonra 20 Ocak 1921 tarihinde yeni Türk Devletinin ilk anayasası, 85 sayılı Teşkilât-ı Esasiye Kanunu olarak kabul edildi. 20 Ocak 1921 tarihli Teşkilât-ı Esasiye Kanunu'nda ilk doğrudan değişiklik 29 Ekim 1923 tarihinde yapıldı. Lozan Antlaşması'nın onaylanması ve peşinden Cumhuriyetin ilanı çağdaş bir Anayasasının yürürlüğe girmesi gerekliğini ortaya koymuştu. Bu çerçevede 20 Nisan 1924'te yeni bir Anayasa kabul edildi. 1924 tarihli Cumhuriyet Anayasası, bazı değişikliklerle 1924'den 1960'a kadar 36 yıl yürürlükte kaldı. 27 Mayıs 1960 İhtilali'nden sonra yeni bir Anayasa hazırlandı ve bu Anayasa 9 Temmuz 1961 tarihinde halkoylamasıyla kabul edildi. Ne var ki, 1961 Anayasası da ancak 19 yıl uygulanabildi. 12 Eylül 1980 İhtilali ile Anayasa askıya alındı ve yerini 1982 Anayasasına bıraktı. Bu çalışmada 1961 Anayasasının hazırlanmasındaki tarihsel süreç ele alınmıştır.

Abstract:
The constitution of a state legislative, executive and judicial organs of the formation, responsibilities, relations with other government bodies, citizens have basic rights and freedoms, rights and obligations of the citizen against citizen in the state and the state law governing home rule.Tanzimat in the Ottoman Empire with the law itself is the first time the rights of a sovereign limited by own. This was an important step towards constitutional and democracy. Reforms completed Fermanı "Edict of Reform" was proclamation on February 23, 1856. Reforms, the provisions of the Tanzimat Fermanı confirmed and clarified the rights granted to non-Muslims. Reform Edict of equality between the Muslim-led non-Muslim subjects.Sultan Abdul Aziz in the Young Ottomans in Europe, educated in Europe, they see the influence of the Ottoman Empire in the constitutional regime "Constitutional" government began to advocate the establishment. Young Ottomans, to be able to proclamation of the Constitution lowered before the throne of Sultan Abdülaziz. Then they agreed to the proclamation of the Constitution Abdülhamit II 'I spent the throne. First Constitution during his reign in 1876 I agreed to declare the Abdülhamit II, later founded the management of tyranny. Again in 1908, was forced to agree to constitutional monarchy.Grand National Assembly of Turkey on 23 April 1920 with the opening of the new Turkish State "was established. Grand National Assembly on January 20, 1921 after a three-month-long interviews were accepted and 85 of the Law of Fundamental Organization-was considered. -Dated January 20, 1921 Fundamental Law on Organization was held on October 29, 1923 the first direct change. After ratification of the Treaty of Lausanne and the proclamation of the Republic put forward the necessity of a contemporary enactment of the Constitution. Within this framework, a new constitution was adopted on April 20, 1924. Republican Constitution of 1924, 36 remained in force until 1960, some changes in 1924. May 27, 1960 after the Revolution created a new constitution and a referendum on the Constitution was adopted July 9, 1961. However, only 19 years are frequent in the 1961 Constitution. September 12, 1980 Revolution, the Constitution has been suspended with the left and replaced the 1982 Constitution. In this study, the historical process of the preparation of the 1961 Constitution were discussed.