Dua psikolojisi: Bireylerin dua etme motivasyonlarına yönelik psikolojik bir araştırma
Prayer psychology: A psychological research on the motivations of individuals to pray
Yazar: AYDIN HIZ
Danışman: DOÇ. DR. HIZIR HACIKELEŞOĞLU
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu araştırma kendisini dindar olarak algılayan bireylerin dua motivasyonlarını, dua içeriklerini ve duanın psiko-sosyal yaşam üzerindeki etkisini irdelemektedir. Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde duanın manevi ve psikolojik özellikleri teorik düzlemde ele alınmış; ikinci bölümde ise konu ile ilgili bir alan araştırması yapılmıştır. Yapılan mülakat sonucunda elde edilen veriler analiz edilmiştir.
Araştırmanın teorik kısmında kuramsal çerçeve sunularak şekil ve içerik bakımından dua çeşitleri, dinlerde dua, dua psikolojisi konuları ele alınmıştır. Yapılan nitel araştırma neticesinde farklı yaş, eğitim, meslek ve cinsiyete sahip 25 kişiye yapılandırılmış mülakat uygulanmış, katılımcıların dua ile ilgili deneyim, duygu ve düşünceleri temalar halinde incelenmiştir.

Elde edilen bulgular, katılımcıların dua etme sıklığı, duanın psikolojik etkisi, duanın dine ve Tanrı'ya yönelik oluşturduğu duygular, şifa kaynağı olarak dua, dua içerikleri ve dini yükleme biçimleri ve duanın yapılış şekli temaları altında tespit edilmiştir. Araştırma neticesinde dua etmenin psikolojik düzlemde katılımcıları iyi hissettirdiği, genel olarak olumlu etkilediği görülmüştür. Yaşam içerisinde karşılaşılan maddi ve manevi sıkıntıların aşılmasında duanın doğal bir başa çıkma aracı olduğu anlaşılmıştır. Araştırma sonucunda ezbere dayalı ve anlamı bilmeden yapılan dualar yerine, bireyin kendi duygu ve düşünceleriyle ifade ettiği duaların daha etkili olduğu ve daha fazla farkındalık oluşturduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research examines the prayer motivations, prayer content and the effect of prayer on psycho-social life of individuals who perceive themselves as religious. The research consists of two parts. In the first part, the spiritual and psychological characteristics of prayer are discussed on a theoretical level; in the second part, a field research is conducted. The data obtained as a result of the interviews are analyzed.
In the theoretical part of the research, the theoretical framework is presented and the types of prayer in terms of form and content, prayer in religions, and the psychology of prayer are examined. In the qualitative part of the research, a structured interview was applied to 25 people of different ages, education, professions and genders, and the participants' experiences, feelings and thoughts about prayer were recorded.
The findings were determined under the themes of the frequency of prayer of the participants, the psychological effect of prayer, the feelings created by prayer towards religion and God, prayer as a source of healing, prayer contents and religious attribution forms, and the way prayer is performed.
As a result of the research, it was seen that praying made the participants feel good on a psychological level and had a positive effect in general. It was understood that prayer is a natural coping tool in overcoming material and spiritual difficulties encountered in life. As a result of the research, it was determined that prayers expressed by the individual with their own feelings and thoughts were more effective and created more awareness, instead of prayers based on memorization and without knowing the meaning.