Deneysel olarak oluşturulan bifosfonata bağlı çene nekrozunda kök hücre uygulamalarının etkinliğinin radyolojik ve biyokimyasal olarak değerlendirilmesi
The radiologic and biochemical assessment of stem cell applications in experimentally developed bisphosphanate related osteonecrosis of the  jaws
Yazar: SUHEYB BİLGE
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ABDURRAHMAN ETÖZ ; YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP BURÇİN GÖNEN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bifosfonatlar = Biphosphonates ; Kök hücreler = Stem cells ; Nekroz = Necrosis ; Osteonekroz = Osteonecrosis ; Zoledronik asit = Zoledronic acid ; Çene = Jaw

Özet:
Bifosfonat grubu ilaçlar günümüzde, kemik metabolizması bozukluğu ile ilişkili birçok hastalıkta kullanılmaktadır. Fakat bu ilaçlar kemik döngüsü yüksek olan çene kemiklerinde minör travmalarla bile oluşabilen osteonekrozlara sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, zelodronik asitin neden olduğu osteonekrozun önlenmesinde kök hücre uygulamalarının etkinliğini deneysel olarak araştırmaktır. Bu amaçla 38 adet rat 6 gruba ayrılmıştır [Kontrol grupları; Grup 1 (n=3): Sadece diş çekimi, Grup 2 (n=7): Bifosfonat uygulaması ve diş çekimi, Deney grupları; Grup 3 (n=7): Bifosfonat uygulaması ve diş çekimi ile birlikte dental pulpa kaynaklı mezenkimal kök hücre tedavisi (MKH), Grup 4 (n=7): Bifosfonat uygulaması ve diş çekiminden bir gün önce dental pulpa kaynaklı MKH tedavisi, Grup 5 (n=7): Bifosfonat uygulaması ve diş çekimi ile birlikte kemik iliği kaynaklı MHK tedavisi, Grup 6 (n=7): Bifosfonat uygulaması ve diş çekiminden bir gün önce kemik iliği kaynaklı MHK tedavisi]. 6 hafta sonra hayvanlar sakrifiye edilip çekim soketlerindeki iyileşme klinik ve radyolojik olarak (kemik mineral densitesi, trabeküler kemik kalınlığı, kapalı por hacmi ve ostenekroz alanı) değerlendirildi. Ayrıca hassaas kemik döngüsü belirteçleri olan CTX ve BALP değerleri biyokimyasal olarak değerlendirildi. Bu çalışmanın sonuçlarında, sadece bifosfonat verilen ratlarda klinik ve radyolojik olarak bifosfonata bağlı osteonekroz gösterildi. Bunun yanında MKH uygulamasının klinik, biyokimyasal ve radyolojik  olarak kemik iyileşmesine olumlu etkisinin istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi (p<0,005). Radyolojik olarak grup 3'de osteonekroz alanının daha düşük olduğu bulundu (p3-2=0,01). Elde edilen veriler ile BRONJ gelişmesi MKH uygulamaları ile önlenebilir. MHK'ların BRONJ'un tedavisindeki etkinliğini artırmak için farklı doz ve farklı MKH kaynakları ile ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Recently bisphosphonates are used for treatment of diseases associated with bone metabolism disorders (osteoporosis, osteopenia, metastatic tumor, etc.). However these drugs cause bisphosphonate related osteonecrosis, especially in jaw bones that have high bone remodeling capacity even after minor trauma. The aim of this study is to evaluate the effectiveness and preventive effects of stem cell application on bisphosphonate (zoledronic acid) related osteonecrosis of jaws in a rat model. For this purpose, 38 rats were divided the six groups [Group 1 (n=3): only tooth extraction, Group 2 (n=7): bisphosphonates injections with tooth extraction; Group 3 (n=7): Bisphosphonates injections and then dental pulp dervied MSCs application and tooth extraction, Group 4 (n=7): Bisphosphonates injections and then dental pulp dervied MSCs application one day before tooth extraction Group 5 (n=7): Bisphosphonates injections and then bone marrow dervied MSCs application and tooth extraction, Grup 6 (n=7): Bisphosphonates injections and then bone marrow derieved MSCs application one day before tooth extraction].  The subjects underwent 0,1 mg/kg zoledronic acid intraperitoneal once per every three days. Sixty days after bisphosphonate therapy, the first lower molar tooth of all animals extracted under general anesthesia. After healing period of 6 weeks the animals were sacrificed. Bone mineral density, trabecular thickness, closed pore volume and osteonecrosis area were evaluated in radiographic examination with micro-computed tomography. Moreover, biochemical analysis was performed such as CTX and BALP according to groups. As a result, MSCs application have statistically significant positive effects on radiographic and biochemical changes (p<0,005). The osteonecrosis area was found lower in group 3  radiologically (p3-2=0,01). Development of BRONJ may prevent by using MSCs, there is a need for searching different dosage and sources for MSCs for further evaluations.