II. Abdülhamid dönemi Urdu dili ile yazılan seyahatnamelerde Türkiye ve Türkler
Türkiye and the Turks in travelogues written in Urdu during the reign of Abdülhamid II
Yazar: ZEYNEP ALTINKÖPRÜ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ÇİFTSÜREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Urdu Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
II. Abdülhamid döneminde Hint alt kıtasından Osmanlı topraklarına gelen Nevvab Ömer Han, Şibli Numani, Abdurrahman Amritsari, Münşi Mahbub Alem, Şeyh Abdülkadir ve Nazlı Rafia Sultan gibi seyyahların kaleme aldıkları seyahatnameler, Türkiye ve Türklere dair önemli bilgiler sunmakta ve bu seyyahların perspektifinden dönemin toplumsal ve kültürel hayatı hakkında değerli veriler sağlamaktadır. II. Abdülhamid döneminde Hint alt kıtasından Osmanlı topraklarına gelen altı seyyahın eserlerinin analizine odaklanan çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, "II. Abdülhamid Dönemine Genel Bir Bakış" ana başlığı altında, II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Devleti'nin siyasi durumu, II. Abdülhamid'in Pan-İslamizm politikası ve II. Abdülhamid'in Hint alt kıtasındaki faaliyetleri ele alınmıştır. İkinci bölümde, "Urdu Edebiyatında Seyahatname Türü" ana başlığı altında, Urdu dili ile seyahatname yazarlığının başlangıcı, Urdu dili ile kaleme alınmış ilk seyahatnameler, Sir Seyyid Ahmed Han ve eğitim hareketinin Urdu dili ile yazılan seyahatnamelerin gelişimindeki etkisi incelenmiştir. Üçüncü bölümde, "II. Abdülhamid Döneminde Urdu Dili ile Seyahatname Kaleme Alan Seyyahlar" ana başlığı altında, II. Abdülhamid döneminde Osmanlı topraklarına gelen altı seyyahın biyografileri, ziyaret amaçları ve seyahatnameleri hakkında genel bilgiler sunulmuştur. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise "II. Abdülhamid Dönemi Urdu Dili ile Yazılan Seyahatnamelerde Türkiye ve Türkler" ana başlığı altında, Türklerde
sosyokültürel yapı, ilmî durum, İstanbul ile ilgili çeşitli bilgiler, dönemin önemli şahısları ve diğer konular detaylı bir şekilde ele alınmıştır. İncelenen seyahatnameler aracılığıyla II. Abdülhamid döneminde Hint alt kıtasından gelen seyyahların perspektifinden Türkiye ve Türklerin nasıl yansıtıldığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Among the travelers who visited Ottoman lands during the reign of Sultan Abdulhamid II were notable figures such as Nawab Omar Khan, Shibli Naumani, Molavi Abdurrahman Amritsari, Munshi Mahboob Alam, Shaikh Abdulqadir, and Nazli Rafia Sultan. These travelers extensively examined Turkish moral values, societal structures, socio-cultural frameworks, and daily life in their travelogues. They also addressed a wide range of topics, including educational institutions, the scientific status of the populace, libraries, press, historical sites, trade, interviews with prominent figures of the period, and various aspects of the reign of Sultan Abdulhamid II. These works not only reflect the perspectives of subcontinental travelers but also provide significant insights into Türkiye and the Turks, offering valuable data on the societal and cultural life of the period. Our thesis, which focuses on the analysis of the works of these six travelers who came to Ottoman lands from the Indian subcontinent during the reign of Abdulhamid II, is structured into four chapters. The first chapter, titled "An Overview of the Reign of Sultan Abdulhamid II," addresses the political situation of the Ottoman Empire during Abdulhamid's reign, Abdulhamid II's Pan-Islamism policy, and his activities in the Indian subcontinent. The second chapter, titled "The Travelogue Genre in Urdu Literature," examines the beginnings of travelogue writing in Urdu, the first travelogues written in Urdu, and the influence of Sir Syed Ahmed Khan and the Educational Movement on the development of Urdu travelogues. The third chapter, titled "Travelers Writing in Urdu About Türkiye and the Turks During the Reign of Sultan Abdulhamid II," provides general information
about the biographies of the six travelers who came to Ottoman lands during Abdulhamid II's reign, their purposes for visiting, and their travelogues. The final chapter, titled "Türkiye and the Turks in Travelogues Written in Urdu During the Reign of Abdulhamid II," comprehensively examines various aspects such as the socio-cultural structure of the Turks, the scholarly conditions, information about Istanbul, prominent figures of the period, and other related topics in detail. Through the examined travelogues, an attempt is made to reveal how Türkiye and the Turks were depicted from the perspective of the travelers who came from the Indian subcontinent during the reign of Sultan Abdulhamid II.