Yenilenen fen bilimleri programında kullanılan analojiler ve analizleri
The analogies and their analysis used in renewed science program
Yazar: BEHİYE AKAN
Danışman: PROF. DR. REFİK DİLBER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Analiz = Analysis ; Analoji = Analogy ; Ders kitapları = Textbooks ; Ders programları = Curriculum ; Doküman analizi = Document analysis ; Eğitim programları = Education programs ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilimleri = Sciences ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Amaç:Bu araştırmada, ilköğretim kademsi Fen Bilimleri kitaplarında kullanılan   analojileri ve bunların çeşitleri tespit edilmiştir.ederek nasıl kullanıldığını tespit etmeyi ve incelemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem:Bu araştırma ilköğretim Fen Bilimleri dersi kapsamında, fen öğretiminde kullanılan ders kitaplarını kapsamaktadır.Araştırmanın sorularına cevap bulabilmek için 'Doküman İncelemesi' yöntemi kullanılmıştır. 
Bulgular:MEB tarafından 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 5, 6, 7 ve 8. Sınıf 'Fen Bilimleri' ders kitapları incelenmiş ve bu inceleme sonucunda dünya ve güneşin bürüklüğünün karşılaştırılması, dünyanın dönüşünün varile benzetilmesi, insan kalbi-araba motoru analojisi, dolaşım sistemi-su şebekesi analojisi, Dolaşım sistemi-su şebekesi analojisi, Ses dalgası- duvara çarpan topun geri dönmesi analojisi, Tel iletkenliği-su borusu analojisi ve mitaz bölünme-fotokopi makinesi anaojisi gibi analojiler tespit edilmiştir. 
Sonuçlar:Bu çalışmada toplam olarak on yedi adet analojinin kullanıldığı vekullanılan analojilerin kaynak ve hedef arasındaki analojik ilişkiye göre; yapısal-fonksiyonel ilişki, analojinin sunuluşu açısından; resimsel-sözel analoji, kaynak ve hedef kavramların soyutlanma düzeyi açısından; somut-somut analoji, hedefe ilişkin kaynağın durumu açısından; ön organize edici, zenginlik düzeyi açısından; genişletilmiş analoji, konu öncesi yönlendirme açısından ise strateji tanımı analoji gurubunun içerisine girdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Anoloji, fen bilgisi ders kitapları,analiz,doküman inceleme.

Abstract:
Purpose: In this research, it is aimed to determine and examine the analogies used in primary school science books and how they are used by finding their varieties.
Method: This research covers the textbooks used in science teaching within the scope of primary school science course. The 'Document Analysis' method was used to find answers to the research questions.
Findings: The 5th, 6th, 7th and 8th grade 'Sciences' textbooks, these are provided by the Ministry of National Education in the 2019-2020 academic year, were examined, and as a result of this review, the comparison of the earth and sun's stiffness, the analogy of the earth's rotation with a barrel, the human heart-car engine analogy, circulation Analogies such as System-water Network Analogy, Circulatory System-water Network Analogy, Sound Wave-returning Ball Hitting the Wall analogy, Wire conductivity-water Pipe Analogy and Mitaz Split-copier Analogy have been determined.
Conclusions: In this study, a total of seventeen analogies were used and according to the analogic relationship between the source and the target; structural-functional relationship, in terms of presentation of analogy; pictorial-verbal analogy, in terms of the level of abstraction of source and target concepts; concrete-concrete analogy, in terms of the source of the target; front organizer, in terms of wealth level; In terms of expanded analogy and pre-subject orientation, it has been determined that the strategy definition falls within the analogy group.

Keywords: Anology, science textbooks, analysis, document review