Ergenlerin öz-yeterlikleri ile mantık dışı inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between self-efficacy and irrational beliefs of adolescents
Yazar: ABDULMUTTALİP ALÇAY
Danışman: PROF. DR. FERDA AYSAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Yanlış inanç = False belief ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırmada, ergenlerin öz-yeterlikleri ile mantıkdışı inançları arasındaki ilişki ve bu değişkenlerin bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.

Araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında İzmir ilinin farklı türdeki liselerinde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 153'ü kız ve 139'u erkek olmak üzere, toplam 292 öğrenci oluşturmaktadır.

Araştırmada ölçme aracı olarak, "Akılcı Olmayan İnanç Ölçeği", "Genel Öz-yeterlik Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ergenlerin öz-yeterlik düzeyi ve mantıkdışı inançları ile cinsiyet, yaş ve algılanan sosyo-ekonomik düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığını bulmak amacıyla tek yönlü Varyans Analizi (One Way Anova) kullanılmıştır. Bağımlı değişkendeki puanlar hem homojen hem de normal dağıldığı ve grup sayıları da ikiden fazla olduğu için tek yönlü Varyans Analizi (One Way Anova) tercih edilmiştir. Ergenlerin öz-yeterlik düzeyi ile mantıkdışı inançları arasındaki ilişkinin yönü ve düzeyini belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır. t-testi, tek yönlü Varyans Analizi (One Way Anova) ve Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısını hesaplayabilmek için, Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı (SPSS 15.0 For Windows) kullanılmıştır. 

Araştırma bulgularına göre, ergenlerin öz-yeterlik düzeyleri ile mantıkdışı inançları arasında (r=.128, P<.05) anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada ergenlerin mantıkdışı inanç ve öz-yeterliklerinin cinsiyet, yaş ve algılanan sosyo-ekonomik duruma göre farklılaşmadığı görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Mantıkdışı İnançlar, Öz-yeterlik

Abstract:
In this study, the relationship between self-efficacy of adolescents and their irrational beliefs and whether these variables differ or not according to some socio-demographic characteristics were examined.

The population of the study consists of students studying in different types of schools of Izmir in 2014-2015 academic year. The sample of the study consists of a total of 292 students including 153 girls and 139 boys. 

In the study "Irrational Belief Scale", "General Self-Efficacy Scale" and "Personal Information Form" prepared by the reseacher were used as an assessment instrument. One Way Anova (One-Way Analysis of Variance) was used to find out whether the level of self-efficacy and irrational beliefs of adolescents differ from their sex, age and perceived socio-economic level or not. The scores in dependent variables were distrubuted both homogeneously and normally and the group numbers were more than two, so one-way analysis of variance (One Way ANOVA) was preferred. Pearson Product-Moment Correlation Coefficient was calculated to determine the direction and extent of the relationship between self-efficacy levels and irrational beliefs of adolescents. To calculate t-test, one-way analysis of variance (One Way ANOVA) and Pearson Product Moment Correlation, Coefficient Statistical Program for Social Sciences (SPSS 15.0 for Windows) was used.

Research findings show that there is a significant and positive relationship between self-efficacy levels and irrational beliefs of adolescents (r = .128, P <.05). It was observed in the study that irrational beliefs and self-efficacy of adolescents do not differ according to their sex, age and  perceived socio-economic status.


Key Words: Adolescent, Irrational Beliefs, Self-efficacy