Kentsel kıyı alanlarında kıyıya kamu erişimini sağlama ölçütleri  
"Bakırköy, Yeşilköy-Yeşilyurt Kentsel Kıyı Bölgesi Örneğinde"
Criteria to ensure public access to waterfront in urban waterfronts  
"The Case Of Bakırköy, Yeşilköy-Yeşilyurt Urban Waterfront Zone"
Yazar: MAHİ CEYLAN YARDIMCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYFER YAZGAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Dönüşüm ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentsel kıyı = Urban coast

Özet:
Günümüzde kıyı alanları konut, turizm, ticaret ve sanayi yatırımlarının odak noktası haline gelmiştir. Kıyıda yasal ve yönetsel yapıdaki değişikliklerin yanı sıra imar planlarında tanınan ayrıcalıklar, kamusal kullanımı kısıtlayan birçok uygulamanın önünü açarken, toplum kıyıdan giderek uzaklaşmıştır. Oysa farklı kullanımlara kaynaklık oluşturması bakımından mekânsal özelliklerinin yanı sıra toplumsal açıdan da büyük bir öneme sahip olan kıyılar, toplum yararına kullanılması gereken alanlar olup,  kamusal alan olma özelliği taşımaktadır. Ancak kıyılar, gerçekleştirilen uygulamalarla birlikte özel mülkiyete konu olmaktadır. Kıyıda yer alan kamusal kullanımı engelleyen fonksiyon alanları ve otel, AVM, liman, rezidans tipi konutlar gibi büyük yapı blokları içeren yapılaşmalar kent ve kıyı ilişkisini zedelemektedir. Bu bağlamda kıyının kamusal karakteristiğini yeniden kazanmasında, kopan kent-kıyı mekansal ilişkisinin kurulmasında ve toplumun kıyıyla bütünleştirilmesinde kamusal kullanımın öncelikli olması ve kamunun suya/kıyıya erişiminin sağlanması kıyı kenti planlanmasının ve kıyının dönüşümü/canlandırılması ve yenilenmesi süreçlerinin en önemli koşulu olarak görülmeye başlanmıştır.
Bu çalışmada kentsel kıyı, kamusal alan ve kıyının kamusal alan olma özelliği yasal, yönetsel ve fiziksel anlamda sorgulanarak, kıyı alanlarına kamu erişimini sağlayacak evrensel ölçütler ortaya konmaya çalışılmıştır. Dünya kıyı kentlerinde yürütülen politikalar, kıyı alanlarının planlanmasına ve tasarımına ilişkin oluşturulan rehberler ve gerçekleştirilen uygulamalardan yola çıkarak kıyıya kamu erişiminin sağlanmasına ilişkin oluşturulan kıyıya kamu erişimini sağlama ölçütlerinin, kıyı alanlarının planlaması ve kıyı dönüşümü süreçlerinde yol gösterici olması amaçlanmaktadır. 
İstanbul Metropoliten alanı içinde bir çok mekansal ve işlevsel değişikliğe sahne olan Bakırköy kıyısı kamusal kullanım ve kamu erişiminin kesintiye uğradığı bölgelerdendir. Kıyı kenti olma özelliğini yitirmeye başlayan Bakırköy İlçesi'nde kıyının geçmişten gelen kentle ve kent halkıyla bütünleşen yapısının devamlılığını koruyamamasında kıyının kamusal anlamını ve erişilebilirliğini kaybetmesi en önemli etkenlerden biri olmaktadır. Kentsel gelişim sürecinde farklı kullanışlara sahne olan Bakırköy kıyı bütününde çalışma alanı olarak belirlenen Yeşilköy-Yeşilyurt Kentsel Kıyı Bölgesi, günümüzde kısmen kıyı kültürünü devam ettirmekte ve kentle olan bütünlüğünü korumaktadır. Bu çalışmada amaç kıyıya kamu erişimini sağlama ölçütlerini belirlemek ve Yeşilköy-Yeşilyurt Kentsel Kıyı Bölgesi'nin belirlenen ölçütlere uygunluğunu fiziksel ölçülebilirlik düzeyinde değerlendirilmektir.

Abstract:
Nowadays, waterfronts have become the focus of residential, tourism-related, commercial, and industrial investments. In addition to changes in the legal and administrative structures regarding the waterfront, privileges granted in zoning plans, not only paved the way for numerous practices, which restrict public access, the society has also gradually moved away from the waterfront. However, waterfronts, in addition to their spatial features as sources for different usages, are extremely important for society, and are public spaces, which shall be used for the benefit of society. However, waterfronts become subject to private ownership, through practices carried out. Functional spaces, along with structures consisting of big building blocks, such as hotels, malls, ports, and residence-type houses located at the waterfront, hinder public usage and damage the city – waterfront relation. Within the relevant scope, granting priority to public access and ensuring public's access to water/coast, are now considered as the most important condition of a waterfront city planning and the waterfront transformation/revival and renewal processes, in order for the waterfront to reclaim its public characteristic, for the reestablishment of the now-broken city- waterfront spatial relation, and for the public's integration with the waterfront.
In the present study, urban waterfront, public space, and public space property of the waterfront were investigated legally, administratively and physically, as efforts were displayed to reveal criteria, which would ensure public access to waterfront. In the thesis, efforts were displayed to reveal the universal criteria, which would ensure public access to the waterfront, using policies conducted in waterfront cities of the world with regard to ensuring public access to the waterfront, guides produced on the planning and design of waterfronts, and relevant practices carried out, as a starting point. It is aimed for the criteria to ensure public access to the waterfront, to play a guiding role in the waterfront planning and waterfront transformation processes.  
Bakırköy waterfront, which is located in the İstanbul Metropolitan area, is the spot of several spatial and functional changes, and as a consequence, public usage and public access are interrupted. Bakırköy District's coastal city property began to wane, and the waterfront's loss of its public sense and access, is one of the most important factors in the waterfront's failure to protect its structure, which historically was integrated with the city and its inhabitants. As for Yeşilköy-Yeşilyurt Urban Waterfront Zone, part of the Bakırköy waterfront, which has been the spot of different usages in the urban development process, it still partially maintains its waterfront culture, and preserves its integration with the city, and it was determined as the area of work. The purpose of this study is to determine the criteria to ensure public access to the waterfront and to evaluate the conformity of the Yeşilköy-Yeşilyurt Urban Waterfornt Zone with the specified criteria at the physical measurability level.