Sistem düşüncesi çerçevesinde öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık düzeylerinin geliştirilmesi
Enhancing teachers' curriculum literacy levels within the framework of systems thinking
Yazar: HATİCE GÜLÇİN SEVEN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KAHRAMANOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs

Özet:
Öğretim programları, eğitim-öğretim süreçlerinin düzenlenmesinde temel rehberler olup, öğretmenlerin bu programları etkili bir şekilde anlama, uygulama ve geliştirme yetkinlikleri, eğitim kalitesi ve öğrenci başarısı için kritiktir. Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlık becerilerinin kuramsal yapısını sistem düşüncesi çerçevesinde incelemek ve bu becerileri geliştirmektir. Bu amaçla mesleki gelişim modülü tasarlanmış, uygulanmış ve değerlendirilmiştir. Nitel yöntemle yürütülen bu araştırmada öğretim programı okuryazarlık becerilerinin sistem düşüncesi bağlamında incelenmesi, mevcut teorik çerçeveleri zenginleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlığını inceleyen araştırmalar incelenmiş ve 6 bütünleşik beceri ile süreç bileşenlerini kapsayan bir çerçeve yapı oluşturulmuştur. Bu yapıya dayanarak, öğretmenlerin program okuryazarı olmaları için gerekli nitelikler belirlenmiş ve öğretim tasarım modeli kullanılarak bir mesleki gelişim modülü hazırlanmıştır. Modül, önce iki öğretmenle pilot uygulama olarak gerçekleştirilmiş, revize edilerek 23 öğretmenden oluşan bir gruba üç gün boyunca uygulanmıştır. Süreçte katılımcı gruba analiz için 'kişisel bilgi formu','öğretim programı okuryazarlığı ölçeği' ve araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme soruları uygulanmıştır. Uygulama esnasında katılımcı grubun hazırladığı kavram haritaları ve ders planları kapsamında süreç değerlendirme yapılmıştır. Modülün sonuç değerlendirmesi aşamasında programın güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek amacıyla "Start-Stop-Continue" formu ve Guskey Modeli'ne göre hazırlanan eğitim değerlendirme anketi uygulanmıştır. Katılımcılarla yapılan görüşmeler sonucu elde edilen veriler ve eğitim değerlendirme formları içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiş, hazırlanan ders planları değerlendirme formu aracılığıyla değerlendirilmiştir. Öğretim programı okuryazarlığı mesleki gelişim modülü, öğretmenlerin program okuryazarlığını olumlu yönde geliştirmiştir. Öğretmenler, öğretim programının bileşenlerini ve bunlar arasındaki ilişkileri kavramakta zorlandıklarını belirtmişlerdir, ancak eğitim süreci bu zorlukları gidermiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, gelecek araştırmalar ve eğitim uygulamaları için öneriler sunulmuştur.

Anahtar sözcükler: Sistem düşüncesi, Öğretim programı okuryazarlığı, Mesleki Gelişim Modülü, Bütünleşik beceriler, Süreç bileşenleri

Abstract:
Curricula serve as fundamental guides in organizing educational processes, and teachers' ability to effectively understand, implement, and develop these curricula is critical for education quality and student success. The purpose of this study is to examine the theoretical structure of teachers' curriculum literacy skills within the framework of systems thinking and to develop these skills. For this purpose, a professional development module was designed, implemented, and evaluated. This qualitative study aims to enrich existing theoretical frameworks by examining curriculum literacy skills in the context of systems thinking. In this study, research examining teachers' curriculum literacy was reviewed, and a framework structure encompassing six integrated skills and process components was created. Based on this structure, the qualifications necessary for teachers to be curriculum literate were determined, and a professional development module was prepared using an instructional design model. The module was initially conducted as a pilot application with two teachers, then revised and applied to a group of 23 teachers over three days. During the process, a 'personal information form,' a 'curriculum literacy scale,' and interview questions prepared by the researcher were administered to the participant group for analysis. During the application, the process was evaluated based on the concept maps and lesson plans prepared by the participant group. In the final evaluation phase of the module, the "Start-Stop-Continue" form and an education evaluation questionnaire prepared according to the Guskey Model were administered to determine the program's strengths and weaknesses. Data obtained from the interviews with the participants and the education evaluation forms were analyzed using content analysis method, and the prepared lesson plans were evaluated using the lesson plan evaluation form. The curriculum literacy professional development module positively improved teachers' curriculum literacy. Teachers stated that they had difficulty understanding the components of the curriculum and the relationships between them, but the educational process addressed these difficulties. Based on the results obtained, suggestions for future research and educational practices were provided.

Keywords: Systems thinking, Curriculum literacy, Professional Development Module, Integrated skills, Process compon