Geleneksel Yeşilüzümlü dokumalarının giysi tasarımında kullanımı
The use of traditional Yeşilüzümlü weaving in garment desingn
Yazar: HABİBE ÇINAR
Danışman: PROF. DR. PINAR GÖKLÜBERK ÖZLÜ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry

Özet:
Muğla ilinin Fethiye ilçesinin Yeşilüzümlü beldesinde Yeşilüzümlü dokumaları dokunmaya devam etmektedir. Belde de dokumacılığın temel malzemesi pamuk ipliğidir. Yeşilüzümlü beldesinde geçmiş zamanlarda ipekböcekçiliği yapılmış olsa da günümüzde ipekböcekçiliğinin bitmesiyle dokumalar tamamen pamuk ipliğinden yapılmaya başlanmıştır. Yeşilüzümlü dokumaları kendi aralarında beşe ayrılmaktadır. Bunlar: dastar, göynek, kanat, mendil ve ipek dokumasıdır. Bu çalışmada geleneksel Yeşilüzümlü dokumaları arasından Yeşilüzümlü dastar dokuması seçilerek Yeşilüzümlü dastarının yapısal ve estetik özellikleri araştırılmıştır. Araştırılan özelliklere uygun kadın giyimine yönelik giysi tasarım süreci oluşturulmuştur.
Çalışma için öncellikle geleneksel dokumalar ve Yeşilüzümlü dokumaları hakkında bilgiler verilmiştir. Yeşilüzümlü dastar dokumasının yapısal ve estetik özellikleri incelenerek dokumaya uygun giysi tasarım süreçleri oluşturulmuştur. Çalışmanın asıl amacı geleneksel Yeşilüzümlü dastar dokumalarının yapısal ve estetik özellikleri hakkında bilgi verilmesi, verilen bilgiler doğrultusunda dokumanın ulaşılabilir, üretilebilir ve her kesimden kullanılabilir olması için özgün tasarımlar yapılması amaçlanmıştır. 
Yeşilüzümlü dastar dokumasından hazırlanılacak olan giysi tasarım süreçleri için üç adet Yeşilüzümlü dastarı seçilmiştir. Seçilen dokumalara uygun kadın plaj giyimine örnek giysiler tasarlanmıştır. Kadın plaj giysi tasarımı için Yeşilüzümlü beldesine yakın olan deniz kıyılarında bulunan  "deniz kabuğu" tema olarak belirlenmiştir. Yirmi parçadan oluşan koleksiyon çizimleri hazırlanmıştır. Hazırlanan çizimler içerisinden üç adet tasarım seçilerek üretimi yapılmıştır.
Çalışmanın sonucunda geleneksel Yeşilüzümlü dastar dokumalarının yapısal ve estetik özellikleri incelenmiş ve bu sonuçlar doğrultusunda giysi tasarımlarının üretimi gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
There are Yeşilüzümlü weavings that continue to be woven in the Yeşilüzümlü town of Fethiye district of Muğla province. The basic material of weaving in the town is cotton thread. Although sericulture was practiced in Yeşilüzümlü town in the past, today, with the end of sericulture, textiles have started to be made entirely from cotton thread. Yeşilüzümlü weavings are divided into five groups. These are dastar, goynek, wing, handkerchief, and silk weaving. In this study, Yeşilüzümlü dastar weaving was selected among the traditional Yeşilüzümlü weavings, and the handling characteristics of Yeşilüzümlü dastar were investigated. A clothing design process for women's clothing has been created in accordance with the attitude characteristics of Yeşilüzümlü dastar weaving.
First of all, in the study, information was given about traditional weavings and Yeşilüzümlü weavings. By examining the handling characteristics of Yeşilüzümlü dastar weaving, clothing design processes suitable for weaving were created. The motifs used in Yeşilüzümlü dastar weaving were researched. Three Yeşilüzümlü dastars were selected for the clothing design processes to be prepared from traditional Yeşilüzümlü dastar weaving. Sample clothes for women's beach wear were designed in accordance with the selected Yeşilüzümlü patterns. "Seashell" found on the beaches near Yeşilüzümlü town was determined as the theme in women's beachwear design. The clothing design process was created by producing models selected from the designs. Collection drawings consisting of twenty pieces have been prepared. Three designs were selected from the prepared drawings and produced. 
As a result of the study, the structural and aesthetic properties of traditional Yeşilüzümlü dastar weavings were examined and clothing designs were produced in line with these results.