Antik Yunan eğitiminde cinsiyet eşitsizliği
Gender inequality in Ancient Greek education
Yazar: MEHTAP BAYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİMET PINAR ÖZGÜNER GÜLHAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Eşitsizlik = Inequality

Özet:
En eski zamanlardan günümüze kadar her toplum kültürü, gelenekleri görenekleri gibi sahip olduğu maddi ve manevi bütün değerleri koruyarak, bu değerleri gelecek nesillere aktarabilmeyi ve varlıklarını devam ettirebilmeyi amaçlardı. Bunun için de çocuklara ihtiyaç duyan toplumlar, çocukları daha doğar doğmaz kendi toplumsal değerlerine uygun niteliklere sahip vatandaşlar haline getirmek için eğitmeye başlarlardı. Antik Yunan'da birbirinden farklı kültürel özelliklere sahip iki önemli şehir devleti olan Atina ve Sparta'da kadın ve erkek için sosyal yaşamda ki rollerin birbirinden oldukça farklı olması, her toplumun kendi vatandaşı olan kadın ve erkek bireylerine yükledikleri rollerde farklılıklara neden oldu. Bu durum çocuklara bakış açısının da toplumdan topluma değişiklikler göstermesiyle, çocukların eğitimleri de kadın ve erkeklere verilen rollere göre farklılaştı. Atina'da kadın ve erkek bireyler arasında görülen cinsiyet eşitsizliği, kız ve erkek çocuklar arasında da belirgin bir cinsiyet ayrımı oluşmasına ve çocukların eğitimlerinin birbirinden farklılaşmasına neden oldu. Ayrıca Atina'da bu cinsiyet eşitsizliği mekâna da yansıyarak, ev içinde erkek alanı olarak ayrılan andronlara, kamusal alanda alışveriş, sohbet, felsefe gibi konuşmaların yapıldığı agora ve stoalara, güreşlerin yapıldığı palaistra ile fiziksel eğitimlerin, felsefe gibi konuşmaların yapıldığı gymnasionlara kız çocukları kabul edilmezken, buralar erkek çocukları için önemli eğitim alanları oldu. Sparta'da ise, Sparta'nın içerisinde bulunduğu askeri yapı nedeniyle kadın ve erkek arasında tam bir eşitlik olmasa da Atina'da olduğu gibi belirgin bir cinsiyet ayrımı oluşmadı. Erkek ve kız çocuklarının devlet tarafından zorunlu olarak verilen eğitimi birlikte aldıkları Sparta'da kullanılan mekânlar da erkek ve kadın mekânları olarak birbirinden ayrılmazdı.

Anahtar Kelimeler: Antik Yunan, Atina, Sparta, Kadın, Çocuk, Eğitim

Abstract:
From the earliest times to the present, every society has aimed to preserve all the material and spiritual values it has, such as its culture, traditions and customs, to transfer these values to future generations and to continue their existence. Societies that needed children for this, started to educate children as soon as they were born, in order to make them citizens with the qualifications suitable for their own social values. In Athens and Sparta, two important city-states with different cultural characteristics in Ancient Greece, the fact that the roles of men and women in social life were quite different from each other caused differences in the roles that each society assigned to its citizens, men and women. In this situation, as the perspective on children changes from society to society, the education of children also differed according to the roles given to men and women. The gender inequality between men and women in Athens caused a clear gender gap between boys and girls and a divergence in the education of children. In addition, this gender inequality is reflected in the space in Athens, and girls are not accepted to androns, which are separated as men's space in the home, to the agora and stoas where speeches such as shopping, conversation and philosophy are held in the public area, to the palaistra where wrestling is held and to the gymnasions where physical education and philosophy speeches are held. These became important educational areas for boys. In Sparta, on the other hand, although there was no full equality between men and women due to the military structure of Sparta, there was no clear gender discrimination as in Athens. The spaces used in Sparta, where boys and girls received the compulsory education given by the state, were also inseparable from each other as men's and women's spaces.

Keywords: Ancient Greece, Athens, Sparta, Woman, Child, Education