Subtalamik nükleus'a derin beyin stimülasyonu uygulanan ve uygulanmayan parkinson hastalarının bilişsel fonksiyon, emosyonel durum, yaşam kalitesi, hastalık şiddeti, karakter ve mizaç, nöropsikiyatrik semptomlar ile yürütücü işlevler açısından karşılaştırılması
Comparison of patients with parkinson's disease and parkinson's disease WHO  treated with deep brain stimulation to the subtalamic nucleus in terms of cognitive function, emotional status, quality of life, disease severity, character and temperament, neuropsychiatric symptoms and executive functions
Yazar: MÜGE ALPAYDIN KASAPOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Derin beyin stimülasyonu = Deep brain stimulation ; Duygudurum = Mood ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Karakter = Character ; Mizaç = Temperament ; Nöropsikiyatri = Neuropsychiatry ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Parkinson hastaları ve Subtalamik Nükleus'a Derin Beyin Stimülasyonu uygulanan Parkinson hastaları'nı hastalık şiddeti, yürütücü işlevler, emosyonel durum, bilişsel fonksiyonlar, yaşam kalitesi ve mizaç özellikleri açısından birbirleri açısından karşılaştırmak ve bu faktörlerin hangilerinin daha yakından ilişkili olduğunu incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 15 Subtalamik Nükleus'a Derin Beyin Stimülasyonu uygulanan Parkinson hastası ile yaş, cinsiyet ve eğitimleri eşleştirilmiş 15 Parkinson hastasından oluşan kontrol grubu dahil edilmiştir. Hasta gruplarına ilk olarak sosyodemografik veri formu, ardından Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Cloninger'in Karakter ve Mizaç Envanteri, Parkinson Hastalığına Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği verilmiştir. Sonrasında tüm gruplara Mini Mental Test, Nöropsikiyatrik Envanter, Stroop testi, Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği, Hoehn Yahr Skalası, Sözel Akıcılık Testi uygulanmıştır.
Bulgular: Derin beyin stimülasyonu uygulanan Parkinson hastalarının sözel akıcılık testinde K harfi, A harfi, S harfi toplam değerleri ile meyve ve market toplam değerleri, mini mental testte zaman oryantasyon ve oryantasyon toplam değerleri, karakter ve mizaç testinde keşfetmekten heyecan duyma (NS1), empati duyma (C2) , yardımseverlik (C3) alt kategori skorları ile Nöropsikiyatrik Envanterde depresyon, anksiyete, apati, irritabilite değerlerinin Parkinson hasta grubuna kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Parkinson hastalarının Hastane Anksiyete Depresyon ölçeğinde anskiyete skorları, Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme ölçeğindeki toplam değerler ile bu testin tüm alt kategorilerinin değerleri, Derin Beyin Stimülasyonu uygulanan Parkinson grubuna kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Stroop test skorlarında ve Parkinson Hastalığı Anketi (pdq-39)' nde ise iki grup arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Korelasyon analizleri sonucunda, Parkinson hastalarında anksiyete ve depresyon düzeyleri arttıkça sözel akıcılık testindeki performansın kötüleştiği ; Mini Mental skorları arttıkça sözel akıcılık test performansındaki bazı alt kategorilerinde performansın iyileştiği; UPDRS motor muayene skorları arttıkça kategori akıcılık testi meyve toplam, market toplam,hayvan tekrar değerleri azaldığı, Hoehn Yahr Evreleme Skorları arttıkça sözel akıcılık test performansının kötüleştiği, UPDRS testinde hastalık şiddeti arttıkça stroop test performansının ve mini mental test skorlarının azaldığı; depresyon ve anksiyete düzeyleri arttıkça bilişsel fonksiyonlarda kötüleşme olduğu gösterilmiştir. Parkinson hastalarının Mini Mental Skorları ile Stroop testi skorları; depresyon ve anksiyete skorları ile Mini mental test skorları açısından anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Derin Beyin Stimülasyonu uygulanan Parkinson hastalarında korelasyon analizi sonuçlarında ise anksiyete ve depresyon düzeyleri ile sözel akıcılık testi arasında ilişki olmadığı; mini mental test ile sözel akıcılık testi arasında ilişki olmadığı; Mini Mental lisan puanları arttıkça kategori akıcılık testinde hayvan tekrar değerleri de azaldığı, Mini Mental oryantasyon toplam puanları arttıkça kategori akıcılık testinde hayvan ve market tekrar değerleri de arttığı, Mini Mental lisan puanları düzeyleri arttıkça kategori akıcılık testinde hayvan tekrar, meyve toplam, meyve tekrar değerleri de arttığı; UPDRS motor muayene skorları arttıkça kategori akıcılık testi hayvan toplam değerleri azaldığı  gösterilmiştir. Derin Beyin Stimülasyonu uygulanan Parkinson hastalarının hafıza, dikkat ve hesap puanları arttıkça S4 düzeltme testi skorlarının azaldığı, hatırlama skorları arttıkça stroop testinde s1, s2, s3, s4 süre ve s2, s4 hata skorlarının azaldığı, Mini mental toplam skorları arttıkça stroop testinde s1, s2, s3, s4 süre skorlarının azaldığı; UPDRS skorları arttıkça Mini mental test skorlarının azaldığı saptanmıştır.
Sonuç: Bu kesitsel, prospektif ve kontrollü çalışma, Parkinson Hastalığı ve Derin Beyin Stimülasyonu uygulanan Parkinson hastalarının bilişsel fonksiyonlar, emosyonel durum, karakter ve mizaç özellikleri, hastalık şiddeti, yaşam kalitesi ile yürütücü işlevler açısından karşılaştırıldığı ve ilişkili faktörlerin araştırıldığı Türkçe ve İngilizce literatürde görebildiğimiz kadarıyla ilk çalışmadır. Bulgularımız hastalık şiddetinin artmasının Parkinson hastalarında bilişsel ve yürütücü işlevleri kötüleştirdiği; DBS uygulamasının ise Parkinson hastalığının şiddetini de azaltarak hem motor fonksiyonları hem de yürütücü işlevleri, emosyonel durumu ve bilişsel fonksiyonları iyileştirdiğini göstermiştir. Bulgularımız Türk popülasyonunda Parkinson hastalarında motor bulguları ve nöropsikiyatrik semptomları potansiyel olarak azaltabilecek stratejilerin geliştirilmesi için çok önemli olan Derin Beyin Stimülasyon tedavisinin motor ve nöropsikiyatrik etkilerini gösteren mevcut verileri genişletmektedir.
Anahtar Kelimeler: Parkinson Hastalığı, Subtalamik Nükleus, Derin Beyin Stimülasyonu, kognisyon, yürütücü işlevler, emosyonel durum, mizaç

Abstract:
Comparison of Patients with Parkinson's Disease and Parkinson's Disease who    Treated with Deep Brain Stimulation to the Subtalamic Nucleus in Terms of Cognitive Function, Emotional Status, Quality of Life, Disease Severity, Character and Temperament, Neuropsychiatric Symptoms and Executive Functions 
Objective: The aim of this study was to compare Parkinson's disease and Parkinson's disease who treated with Deep Brain Stimulation to the Subthalamic Nucleus in terms of disease severity, executive functions, emotional status, cognitive functions, quality of life and temperament characteristics and to examine which of these factors are more closely related.
Materials and Methods: A control group consisting of 15 Parkinson's disease patients who treated with Deep Brain Stimulation to the Subthalamic Nucleus and 15 Parkinson's disease patients matched for age, gender and education were included in the study. The patient groups were first given a sociodemographic data form, then the Hospital Anxiety and Depression Scale, Temperement and Character Envantory and The Parkinson's Disease Questionnaire. Afterwards, Mini Mental Test, Neuropsychiatric Inventory, Stroop test, Unified Parkinson's Disease Rating Scale, HoehnYahr Scale, Verbal Fluency Test were applied to all groups.
Results: Total values of letter K, letter A, letter S and fruit and market total values in verbal fluency test, time orientation and total orientation values in mini mental test, excitement to Novelty Seeking Cooperativeness 1 (NS1), empathy (C2), helpfulness (C3) subcategory scores and depression, anxiety, apathy and irritability values in the Neuropsychiatric İnventory were found to be higher than the Parkinson's patient group.The anxiety scores of Parkinson disease patients on the Hospital Anxiety Depression scale, the total values on the UPDRS and the values of all sub-categories of this test were higher compared to the Parkinson group that treated with Deep Brain Stimulation.There was no significant difference between the two groups in Stroop test scores and Parkinson Disease Questionnaire.
As a result of the correlation analysis, it was found that the performance in the verbal fluency test worsened as the anxiety and depression levels in Parkinson's disease patients increased; As the Mini Mental Test scores increased, the performance in some sub-categories of verbal fluency test performance improved; as UPDRS motor examination scores increase, category fluency test fruit total, market total, animal repetition values decrease, as Hoehn Yahr Stating Scores increase, verbal fluency test performance worsens, as disease severity increases in UPDRS test, Stroop test performance and mini mental test scores decrease; It has been shown that cognitive functions worsen as depression and anxiety levels increase. Mini Mental Scores and Stroop test scores of Parkinson's disease group; no significant correlation was found between depression and anxiety scores and Mini Mental test scores. In the results of correlation analysis in Parkinson's disease who treated with Deep Brain Stimulation, there was no relationship between anxiety and depression leves and verbal fluency test; there was no relationship between the mini mental test and the verbal fluency test; As Mini Mental language scores increase, animal repetition values decrease in category fluency test, as Mini Mental orientation total scores increase, animal and market repetition values increase in category fluency test. As Mini Mental language scores increase, animal repetition, fruit total, fruit repetition values in category fluency test also increase. It has been shown that as the UPDRS moto examination scores increase, the category fluecy test animal total values decrease. As the memory, attention and calculation scores of Parkinson's disease who treated with Deep Brain Stimulation increase, S4 correction test scores decreased, as the recall scores increased, s1, s2, s3, s4 time and s2, s4 error scores in the Stroop test decreased. As Mini mental total scores increase, s1, s2, in the stroop test, s3, s4, time scores decreased; ıt was determined that Mini mental test scores decreased as UPDRS scores increased.
Conclusion: This cross-sectional, prospective and controlled study, Parkinson's disease and Parkinson's Disease who treated with Deep Brain Stimulation to the Subtalamic Nucleus applied cognitive function, emotional status, character and temperament characteristics, disease severity and quality of life were compared in terms of executive fuctions and associated factors were investigated, where the English and Turkish liteature as we can see in the first study. Our findings of the increase in disease in Parkinson's disease adds cognitive and executive functions; reducing the severity of Parkinson's disease and motor functions of the DBS treatment and executive functions, emotional status and has shown to improve cognitive function. Our findings expand the existing data showing the motor symptoms and neuropsychiatric effects of Deep Brain Stimulation, which is crucial fort he development of strategies that could potentially reduce motor findings and neuropsychiatric symptoms in Parkinson's disease in the Turkish population.
Keywords: Parkinson's Disease, Subthalamic Nucleus, Deep Brain Stimulation, cognition, executive functions, emotional state, temperament