İş görenlerin iş yaşam dengesi algılamaları ile cinsiyet rolleri ve bireysel özelliklerinin ilişkisi: Büyük ölçekli bir işletmede inceleme
Relationship between employees? work family balance and gender roles perception and personel characteristics: A study at a large scale firm
Yazar: SABAHAT BALLICA
Danışman: PROF. DR. ÜNAL AY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel farklılık = Individual difference ; Büyük ölçekli işletmeler = Large scale companies ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Denge = Equilibrium ; Çalışanlar = Workers ; Özel hayat = Private life ; İş hayatı = Work life ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bireylerin yaşamlarını alanlara ayıracak olursak, iş ve özel yaşam olmak üzere iki alandan bahsedilebilir. Günümüz yaşam şartlarında bireyler özel yaşamlarına verdikleri önemi işlerine de göstermeye başlamışlardır. Hatta bazıları iş yaşamlarındaki yoğunluktan dolayı özel yaşamlarına gereken önemi bile gösteremez olmuşlardır. Bazıları da özel işlerinden dolayı işlerini aksatabilir hale gelmişlerdir. Bu durumda da iş yaşam dengesizliği yaşamak kaçınılmaz olmaktadır. İş yaşam dengesi denilen kavram bireylerin her iki alana ayıracakları zamanı, önemi ayarlayamamaktan kaynaklanmaktadır. Günümüzde kadın ve erkeğin iş yaşam dengesi birbirinden farklılık göstermektedir. Geçmişten günümüze kadına ve erkeğe toplumun yüklemiş olduğu cinsiyet rollerinden kaynaklı, toplumun cinslerden beklentileri kalıplaşmıştır. Örneğin, özel yaşamda kadına anne olmasından kaynaklı, ev işlerinden kaynaklı sorumluluklar yüklenirken, erkeğe aileyi koruyucu, savaşçı roller yüklenmiştir. Günümüzde kadın ve erkek hem iş yaşamlarında kendilerinden beklenen rolleri erine getirmeye çalışırken, hem de özel yaşamlarından kaynaklı sorumluluklarını yerine getirmeye çalışmaktadırlar. Bu noktada da bazı bireyler iş yaşam dengesini sağlamada başarılı olurken bazıları da iş yaşam dengesini sağlayamamaktan şikayetçi olmaktadırlar. Bireylerin iş yaşam dengesi algılamalarının cinsiyet rolleri ve bireysel özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi bireylerin kendilerini daha iyi tanımaları açından önemlidir. Kendilerine yüklenen rolleri iş yaşam dengesini sağlamak adına daha esnek hale getirebilirler. Diğer taraftan iş yaşam dengesi algılamalarının cinsiyet rolleri ve bireysel özellikler ile ilişkilerinin incelenmesi mevcut akademik yazını da genişletecektir.Bu çalışmanın temel amacı bireylerin iş yaşam dengesi algılamaları ile cinsiyet rolleri ve bireysel özelliklerinin ilişkisinin incelenmesidir. Bu amaçla iş yaşam dengesi algılamalarının cinsiyet rollerinden olan bağlılık, duyarlılık, özgüven, akılcılık, bağımsızlık vs. ile ilişkisi ve bunların bireysel özellikler ile ilişkileri incelemeye tabi tutulmuştur.Çalışma evrenini büyük ölçekli bir firmanın beyaz yaka çalışanları oluşturmaktadır. Bu çalışanların 97'sine ulaşarak gerekli veriler sağlanmıştır. Sağlanan veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın temel bulgusuna göre, daha aktif, daha akılcı davranan, özgüveni yüksek, empati yeteneği güçlü olan bireylerin, pasiflik, duygusallık ve saldırganlık özellikleri fazla olan bireylere göre iş yaşam dengesini sağlamada daha başarılı oldukları ortaya çıkmıştır. Bunların yanı sıra evli olan ve çocuk sahibi olmayan bireylerin de iş ve özel yaşam arasındaki denge, bekar olanlara göre daha sağlamdır.

Abstract:
If we divide the life of people into two parts we can talk about work life and family life. Under our todays life conditions people started to give the same importance to their work life as they do to their family life. Even some can not give enough importance to their family life because of their work life. When the situation is like this it is impossible to avoid facing imbalance between work and family life. Work and family life imbalance occurs when people can not arrange the time they spend and importance that they should give to family and work life. Today man and woman?s work-life balance show differences. From past to now expectations of the society from genders became fixed due to the gender role stereotypes made by the society. For example at life, houseworks are assigned to women since they are mothers and protection and being worrier is assigned to man. Today both man and women are trying to do their gender roles at work and they also try to do their responsibilities at life. At this point some people became successful at balancing work and family life and some others complain about not managing this balance. Examining the relationship between peoples understanding of work and family life balance, gender roles and personal characteristics is important for people to know themselves better. They can make the roles which are assigned to them more elastic in order to balance work and family life. On the other hand examining the relationship between peoples understanding of work and family life balance, gender roles and personal characteristics will expend this academic literature.In order to reach to this aim, gender role?s work life balance understanding which are connection, sensivitiy, self confidence, wisdom, freedom etc? and their relation personal characteristics are examined.The space of the study is consisting of white-collar workers working in a big manufacturing company. Data are collected by reaching to 97 of these workers. Collected data were analysed by using SPSS programme. According to the general result of the study people who are more active, logical and who have more self confidence, empathy ability are more successful at balancing work and life than the ones who are more passive, emotional and aggressive. Besides this people who are married but do not have child have stronger balance at work and life than the single ones.