Pandemi döneminde yaşlıların yaşam doyumlarının değerlendirilmesi: Algılanan sosyal destek ve yalnızlığın rolü
Evaluation of the life satisfaction of the elderly during the pandemic period: The role of perceived social support and loneliness
Yazar: YAVUZ ASLAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN KOÇAK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Sosyal destek = Social support ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) yaşlılar başta olmak üzere milyonlarca insanı etkilemiştir. Hükümetler maske, mesafe ve evden çıkmama gibi önlemler alarak yaşlıları salgından korumaya çalışmış ancak bu önlemler yaşlılarda yalnızlık sorununu ortaya çıkarmış ve yaşam doyumlarını olumsuz etkilemiştir. Bu çalışmada yalnızlık, algılanan sosyal destek, başa çıkma stratejileri ve yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca algılanan sosyal destek ile yaşam doyumu arasında yalnızlığın ve başa çıkma stratejilerinin, algılanan sosyal destek ile yalnızlık arasında başa çıkma stratejilerinin ve başa çıkma stratejileri ile yaşam doyumu arasında yalnızlığın aracı rolü incelenmiştir. Algılanan sosyal destek, yalnızlık, başa çıkma stratejileri, yaşam doyumu ölçekleri ve kişisel bilgi formu kullanılarak 65 yaş ve üzeri 501 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modeli olup değişkenler arası ilişkinin ortaya çıkarılması için yapısal eşitlik modellemesi yöntemi kullanılarak sosyodemografik özelliklere göre fark analizleri, direkt etki analizleri, çoklu grup direkt etki analizleri ve aracılık analizleri yapılmıştır. Bulgulara göre; aileden ve özel insandan algılanan sosyal destek ile yaşam doyumu arasında, aileden ve özel insandan algılanan sosyal destek ile başa çıkma yaklaşım ve uyum stratejileri arasında ve başa çıkma yaklaşım ve uyum stratejileri ile yaşam doyumu arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki; aileden ve özel insandan algılanan sosyal destek ile yalnızlık arasında, başa çıkma yaklaşım ve uyum stratejileri ile yalnızlık arasında ve yaşam doyumu ile yalnızlık arasında negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca aile ve özel insandan algılanan sosyal destek ile yaşam doyumu arasında yalnızlığın ve başa çıkma stratejilerinin, başa çıkma uyum stratejisi ile yaşam doyumu arasında yalnızlığın ve aile ve özel insandan algılanan sosyal destek ile yalnızlık arasında başa çıkma uyum stratejisinin aracı rolü bulunmuştur. Sonuç olarak: Sosyal destek algısı yüksek olan yaşlı bireyler, yalnızlık ve yalnızlıktan kaynaklı kaygı, stres ve depresyon gibi sorunlarla daha rahat başa çıkarak öz saygılarını, kendilik değerlerini ve yaşam doyumu düzeylerini arttırabilirler.

Abstract:
The Coronavirus Disease (COVID-19), which emerged in Wuhan, China, in December 2019, has affected millions of people, especially the elderly. Governments tried to protect the elderly from the epidemic by taking measures such as masks, distance, and staying home, but these measures revealed the problem of loneliness in the elderly and negatively affected their life satisfaction. This study examined the relationships between loneliness, perceived social support, coping strategies, and life satisfaction. In addition, the mediating role of loneliness and coping strategies between perceived social support and life satisfaction, coping strategies between perceived social support and loneliness, and loneliness between coping strategies and life satisfaction were investigated. Data were collected from 501 participants aged 65 and over, using perceived social support, loneliness, coping strategies, life satisfaction scales, and personal information form. The research model is the relational model, and difference analyses according to sociodemographic characteristics, direct effect analyzes, multiple group direct effect analyzes, and mediation analyses were performed using the structural equation modeling method to reveal the relationship between the variables. According to the findings; a positive and significant relationship between perceived social support from family and special person and life satisfaction, between perceived social support from family and special person, coping approach and adaptation strategies, and between coping approach and adaptation strategies and life satisfaction; A negative and significant relationship was found between perceived social support from family and special people and loneliness, between coping approaches and adaptation strategies and loneliness, and between life satisfaction and loneliness. In addition, the mediating role of loneliness and coping strategies between perceived social support from family and special person and life satisfaction, loneliness between coping adaptation strategy and life satisfaction, and coping adaptation strategy between perceived social support from family and special person and loneliness were found. As a result, Elderly individuals with a high perception of social support can increase their self-esteem, self-values, and life satisfaction levels by coping with loneliness and problems such as anxiety, stress, and depression more easily