Halk oyunları çalışmalarının kan oksidatif stres düzeyi ile lipid ve lipoproteinleri üzerine etkisi
Effect of folk dance training on blood oxidative stress level and lipid and lipoproteins
Yazar: BORA OKDAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI NALÇAKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Halk oyunları = Folk dances ; Kalp hızı = Heart rate ; Kreatin kinaz = Creatine kinase ; Lipidler = Lipids ; Lipoproteinler = Lipoproteins ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Halk oyunları, müzik eşliğinde tüm vücudu koordineli bir biçimde kullanabilmeyi sağlayan ve bu özelliği yörelere göre farklılıklar gösteren fiziksel aktivite türüdür. Bu çalışmada amaç, halk dansları oyuncularında 12 haftalık halk oyunları çalışmalarının kan oksidatif stres belirteçleri ile kan lipid ve lipoproteinleri üzerine etkisini araştırmaktır. Ayrıca halk dansları çalışmalarının kas hasarı belirteçleri üzerindeki etkisi ile dansçılara ait bazı fiziksel ve fizyolojik özelliklerin belirlenmesi de amaçlanmıştır.
Çalışmaya yaşları 21-24 arasındaki sağlıklı, ortalama 11 yıllık dans antrenman geçmişi olan, 38 erkek halk dansçısı katıldı. Dansçıların bazı fiziksel ve fizyolojik ölçümleri ile alınan kan örneklerinden oksidatif stres göstergeleri (serum TAS, TOS ve OSİ), kan lipid ve lipoprotein düzeyleri (TK, TG, HDL-K, LDL-K) ve kas hasarı belirteçleri (LDH, CK, ALT, AST) farklı yörelerin (Kafkas, Bar, Zeybek, Kaşık, Trakya, Horon) her gün 2'şer saat çalışıldığı haftada 10 saatten oluşan toplam 12 haftalık antrenman dönemi öncesi ve hemen sonrası gerçekleştirildi.
Tüm kan değerleri, belirlenen referans aralıkları içinde bulunan halk dansçılarının 12 haftalık antrenman programının kan lipid profili üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı, buna karşılık vücut yağ miktarı (p ≤ 0.012) ve zirve oksijen kullanım kapasitesi (p = 0.000) ile kas hasarı belirteci (CK için, ∆% = ─19.6) ve total antioksidan kapasiteyi (TAS ve OSİ, p ≤ 0.002) geliştirdiği bulundu. 
Branşa özgü bir fiziksel ve fizyolojik karakteristik gerektirmediği görülen halk oyunlarının, düzenli yapılması halinde dansçıların vücut yağ miktarı, aerobik güç ve antioksidan kapasiteleri ile kas hasarı belirteçleri üzerinde olumlu etkilere sahip olduğu söylenebilir. Bu sonuçlarla, halk oyunları aktivitelerinin tüm topluma yaygınlaştırılmasına önem verilmesi önerilebilir.

Abstract:
Folk dance is a form of physical activity which provides the ability to use the whole body in a coordinated form with music, and these characteristics vary according to geographic region. Aims of the study were to evaluate the effects of 12-week folk dance training on blood oxidative stress levels, lipids and lipoproteins and muscle damage markers and also to define some physical and physiological properties of dancers.
Thirty eight healthy men folk dancers, between the ages of 21-24 and having an average of 11 years of dance training background, voluntarily participated in the study. Some physical and physiological measurements, blood oxidative stress markers (serum TAS, TOS and OSI) and lipid and lipoprotein levels (TC, TG, HDL-C, LDL-C), muscle damage markers (LDH, CK, ALT, AST) were measured two times, before and after the training period which consists of different regions dances (Caucasus, Bar, Zeybek, Spoon, Thrace and Horon) 2 hours for every day and totally 10 hours on a week.
All blood values of folk dancers were found within the specified reference ranges and training program had no significant effect on the blood lipid profile, whereas it was found improving effect on body fatness (p≤ 0.012), peak oxygen capacity (p=0.000), muscle damage marker (for CK, ∆%= ─19.6) and total antioxidant capacity (TAS and OSI, p≤ 0.002).
It may be said that folk dance is not required sport-specific physical and physiological characteristics and in the case that doing training regularly, it may ensure improvement on body fatness, peak VO2, blood total antioxidant capacity and muscle damage markers on dancers. Based on these results, it may be ensured folk dance to be a kind of popular physical activity to all community.
Key words: Folk dance, body fat ratio, heart rate, creatine kinase, blood lipid and lipoproteins, total antioxidant status.