Matematik tarihi dersinde drama yönteminin ilköğretim matematik öğretmen adaylarının bilgi, inanç ve tutumlarına etkisi
The effect of drama techniques on prospective elementary mathematics teachers' knowledge of maths history, beliefs and attitudes in the history of mathematics course
Yazar: MUHAMMET KAŞIKÇI
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN NARLI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Drama teknikleri = Drama techniques ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik tarihi = History of mathematics ; Yaratıcı drama = Creative drama ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu çalışmada matematik tarihi derslerini drama yöntemi ve içerdiği teknikleri kullanarak yürütmenin öğretmen adaylarının matematik tarihine yönelik tutum, inanç, matematik tarihi bilgisi ve bilgilerinin kalıcılığına yönelik etkisini araştırmak amaçlanmıştır.  
       Çalışma hem nitel hem nicel incelemenin yer aldığı karma yöntem araştırmasıdır. Araştırma ön-test, son-test; deney ve kontrol gruplu deneysel bir çalışmadır. Araştırma 25 deney grubu, 25 kontrol grubu olmak üzere Dokuz Eylül Üniversitesinden 50 ortaokul matematik öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Deney grubunda 9 atölye ile bir dönem boyunca dersler yürütülürken, kontrol grubunda geleneksel yöntemle dersler işlenmiştir. Veri toplamak için Alpaslan (2011)'e ve Yenilmez (2011)' e ait iki nicel ölçek kullanılmıştır.  Buna ek olarak açık uçlu iki nitel veri toplama aracı "Matematik Tarihi Dersi Görüş Formu" ve yine açık uçlu "Matematik Tarihi Bilgi Ölçeği" veri toplamak için kullanılmıştır. Ayrıca deney grubundan rastgele seçilen 5 öğretmen adayıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. "Matematik Tarihi Bilgi Ölçeği" dersler başlamadan önce ve derslerin bitiminden sonra iki kez uygulanmış ve bulguları karşılaştırılmıştır. Kalıcığı inceleyebilmek adına yine "Matematik Tarihi Bilgi Ölçeği" derslerin bitiminden üç ay sonra tekrar uygulanmıştır ve incelenmiştir.
       Araştırmanın bulgularında öğretmen adaylarının matematik tarihinin matematik eğitiminde kullanılmasına yönelik tutum ve inanış puanlarında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmıştır. "Matematik Tarihi Bilgi Ölçeği"nden elde edilen bulgular karşılaştırıldığında deney grubunun bilgisinin içerik olarak daha çeşitli ve daha fazla olduğu söylenebilir. Yine kalıcılık ölçümlerinde deney grubundaki bilgi miktarının daha fazla olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ancak kalıcılık ölçümlerine göre deney grubundaki bilgi kaybının daha yüksek oranda olduğu görülmüştür. Deney grubundaki öğretmen adaylarının drama için olumsuz buldukları temel faktörler zaman, yorgunluktur. Olumlu buldukları yönler ise eğlenceli dersler ve bilgilerinin kalıcı olduğunu düşünmeleri olmuştur.  Öğretmen adayları zaman ve yorgunluk gibi olumsuz yanların, olumlu yanların önüne geçemeyeceğini belirterek tercihlerini dramadan yana kullanmışlardır. Her iki gruptaki öğretmen adaylarının da matematik tarihi derslerini drama yöntemi ve içerdiği tekniklerle yürütmeye yönelik görüşleri olumludur. Kontrol grubundaki öğretmen adayları görüşlerinde matematik tarihi dersinin kendilerini daha aktif kılan yöntem ve tekniklerle ders işlenmesinin faydalı olacağını belirtmişlerdir. 
       Matematik tarihi dersleri drama yöntemi ve içerdiği etkinliklerle yürütülebilir. Drama ile matematik tarihi dersi seçmeli olarak sunulabilir. Matematik tarihi içerikli drama çalışmaların ve drama planlarının sayısı arttırılabilir. 

 
Anahtar Kelimeler: Drama, matematik tarihi, matematik eğitimi, öğretmen adayı

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of using drama method and techniques in mathematics history lessons on prospective mathematics teachers' attitudes and beliefs toward mathematics history, knowledge of mathematics history and   memorability of their knowledge. 
This study is a mixed method research which includes both qualitative and quantitative research techniques. It has an experimental research design a pre- and post-test with an experimental and a control group. The research was carried out with 50 prospective primary mathematics teachers, 25 of them in control group and 25 of them in experimental group. 9 drama workshops in one semester were conducted with the experimental group; in control group lessons' traditional methods were used. To collect data two quantitative scale was used. One of them belongs to Alpaslan (2011) and the other to Yenilmez (2011). Additionally two questionnaires with classical type (open-ended) questions "Mathematics History Lessons View Form" and "Mathematics History Knowledge Scale" were used to collect data. And semi structured interviews were made with five students selected randomly. To analyze the memorability of knowledge "Mathematics History Knowledge Scale" was implemented three months after the lessons and analyzed. 
Results show that, attitudes and beliefs towards using mathematics history in mathematics education points are higher statically for experimental group. In comparison of mathematics history knowledge, it is found that mathematics history knowledge of experimental group was higher and had more diversity. According to measurement for memorability of knowledge, it is seen that experimental group lost mathematics history knowledge at a higher rate. Two negative main factors in drama lessons for prospective teachers in experimental group were to spend too much time compare to traditional methods, and fatigue. And the positive sides for the prospective teachers, in experimental group, are funny lessons and they think that their knowledge is more lasting. Prospective teachers, in experimental group, express that even if drama had some disadvantages like fatigue and time for them, these bad sides were not more than advantages. Both groups prefer to take mathematics history course with drama. Prospective teachers in control group express that mathematics history lessons should be carried out with methods and techniques which make participants more active. 
Mathematics history lessons may be carried out with drama methods and techniques in drama. Drama and mathematics history lessons may be elective course. The number of studies and drama plans with mathematics history content may be increased.  



Key Words: Drama, mathematics history, mathematics education, prospective teachers