Rap şarkılarının Türkçe söz varlığı açısından değerlendirilmesi ve Türkçe öğretimindeki yeri
Evaluation of Turkish rap songs in scope of aesthetics of language
Yazar: KÜBRA ORAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BAYRAK CÖMERT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Rap müzik = Rap music ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
İnsanlar yaşamı boyunca kendini ifadeye mecbur kalmıştır. İlk çağlardan bu yana kimi zaman sembollerle kimi zaman yazıyla bu iletişim kurmaya çalışmış ve ortak bir evren dili bulmak için çabalamıştır. Her dönem farklı sorunlarla mücadele etmek zorunda kalan insan, ihtiyaçlarına göre farklı müzik türlerini ortaya çıkarmıştır. Avrupa'da 1970'li yıllarda ortaya çıkan ve araştırmanın konusunu oluşturan rap müzik ise başlangıçta alt kültür olarak görülmüş, dışlanmış ancak günümüzde dizi ve filmlerde, reklamlarda hatta çizgi filmlerde Türkçe rap şarkılarının kullanılmaya başlamasıyla hedef kitlesini genişletmiştir. Bu çalışmanın amacı, Youtube'de yer alan, öğrencilerle yapılan ihtiyaç analizi neticesinde tespit edilen 10 Türkçe rap şarkısını Türkçenin söz varlığı açısından değerlendirmek ve Türkçe öğretimindeki yerini incelemektir. Çalışma ortaokul öğrencilerinin Türkçe rap şarkılarını severek dinlediği noktasından hareketle Türkçe rap şarkılarının söz varlığı açısından değerlendirilmesi ve Türkçe öğretimindeki yerini incelemesi noktasında önemlidir. Çalışmamızda kaynak tarama modeli kullanılmıştır. Türkçe rap şarkılar belirlenen 17 ölçüt dâhilinde (mecaz, zıt anlam, atasözü, deyim, özdeyiş, soyut ve somut ad, topluluk, ikileme, fiilimsi, sıfat, zarf, zamir, edat, bağlaç, ünlem, söz sanatları, ses olayına uğrayan kelime, yabancı kelime kullanımı, temalara yönelik bulgular) söz varlığı yönüyle değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonucunda belirlenen 17 ölçüte göre dil unsurlarını Türkçe rap şarkılarla kazandırılabilen önemli şarkı örneklerine ulaşılmıştır. Türkçe rap şarkılarla dilin öğretiminde uygun şarkılar seçildiğinde sıfat, mecaz anlamlı kelimeler, söz sanatları, zamirler, temalar vb. dil estetiği unsurlarının öğrencilere kazandırılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Human beings have been compelled to express themselves throughout life. Since the early ages, people have participated in communication, sometimes with symbols or sometimes with writing, and have tried to find a common language of the universe. Human, who has to struggle with different problems in each period, has brought out different types of music in every period according to the needs. Rap music, which emerged in Europe in the 1970s and is the subject of our thesis, was initially seen as a subculture and was excluded, but today it has expanded its target audience with being used in TV series and movies, advertisements, and even cartoons. The aim of this study is to evaluate and examine 10 Turkish rap songs on YouTube determined as a result of the needs analysis with the students, in terms of language aesthetics. The study is important in terms of evaluating and examining Turkish rap songs in terms of language aesthetics, considering that secondary school students enjoy listening to Turkish rap songs. In our study, the literature review model has been used. Turkish rap songs have been evaluated in terms of language aesthetics within the 17 criteria (figurative meaning, counter sense, Turkish proverb/idiom/apophthegm, abstract/concrete noun, collective noun, reduplication, verbal, adjective, adverb, pronoun, particle, conjunction, exclamation, figure of speech, edge effect, use of foreign vocabulary, findings about themes) determined by using the systematic analysis method. As a result of our study, according to the 17 determined criteria, important song samples that we can gain language elements with Turkish rap songs have been reached. It has been concluded that language aesthetic elements such as adjectives, metaphorical words, rhetoric, pronouns, etc. can be gained to students when appropriate songs are selected in teaching the language with Turkish rap songs. Researchers need to attach more importance to the studies of language education through music. It should be provided that Turkish language teachers include music in their activities while gaining language skills. It should be provided that teachers determine the types of music that their students like to listen to and work on how they can use this music in their lessons.