Beceri temelli fen sorularına yönelik fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
Examination of science teachers' opinions on skill-based science questions
Yazar: GÖKSEL CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TURAN ORHAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri temelli sorular = Skill-based questions ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Sorular = Questions ; Sınav = Examination ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada Liselere Giriş Sistemi (LGS) uygulamasıyla eğitim öğretim sistemimiz içinde yer almaya başlayan ve beceri temelli sorular olarak adlandırılan fen bilimleri dersinde uygulanan sorulara ilişkin öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) çalışması kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve son durumda uzman görüşlerinin alındığı dokuz adet açık uçlu sorunun yer aldığı görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Sivas iline bağlı il, ilçe ve köylerde görev yapan 33 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmaya konu olan katılımcılar maksimum çeşitlilik örneklemesine göre seçilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilerek verilere ait kategori ve alt kategoriler tablolar halinde yer sunulmuş ve yorumlanmıştır. Veri analizinde NVivo 11 programı kullanılmıştır.
	Araştırmaya ait sonuçlar değerlendirildiğinde öğretmenlerin araştırma sorularına ilişkin cevaplarının birbiri ile örtüştüğü görülmektedir. Beceri temelli soru kavramının algısına, fen eğitimine katkısına, öğretmen ve öğrenciler üzerindeki etkilerine ve programla ilişkisi bakımından değerlendirmelerine bakıldığında genellikle öğretmenlerin beceri temelli soruların üst düzey beceri belirleme konusunda etkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Beceri temelli fen sorularının genel anlamda fen eğitimine katkı sağladığına ve fen eğitiminde yer verilmesi gerektiğine, öğrenci gelişimine katkı sağladığına, öğrencileri sağladığı katkı açsından bakıldığında ise üst düzey beceri geliştirme, okuduğunu anlama günlük yaşam becerisi haline getirme durumlarının ortaya çıktığı görülmektedir.
 Araştırmanın bir diğer sonucu da sınavlarda sorulan beceri temelli fen bilimleri sorularının genel anlamda programda yer alan hedefler ve kazanımlarla uyumlu olduğuna fakat ders kitaplarının içerik ve soru tarzı bakımından beceri temelli fen soru kavramını karşılama konusunda yetersiz kaldığıdır. MEB tarafında aylık düzenli olarak yayınlanan örnek sorulara ilişkin yapılan araştırma sonuçlarından elde edilen veriler doğrultusunda öğretmenlerin genellikle uygulamayı verimli buldukları ve öğrencilerin beceri temelli fen sorularına yönelik alışkanlık kazanmaları yönünde olumlu dönütleri yanında soru sayısının yetersiz olduğu yönünde fikirlerin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca eğitim sistemimizde yeni kullanılmaya başlanılan beceri temelli soruların genel anlamda öğrencileri tanımak amacıyla veya öğrenciye sağladığı katkılar açısından değerlendirerek daha fazla kullanılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Beceri Temelli Fen Soruları, Fen Eğitimi, Fen Bilimleri Okuryazarlığı, Merkezi Sınavlar, Ölçme ve Değerlendirme, LGS, Üst Düzey Düşünme Becerileri

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the opinions of the teachers about the questions applied in the science lesson, which started to be included in our education system with the application of the High School Entry System (LGS), and which are called skill-based questions. Phenomenology, one of the qualitative research designs, was used in the research. In the research, an interview form consisting of nine open-ended questions developed by the researcher and expert opinions were taken as a data collection tool was used. The study group of the research consists of 33 teachers working in the provinces, districts and villages of Sivas in the 2021-2022 academic year. The participants of the research were selected according to the maximum diversity sampling. The data obtained as a result of the research were analyzed with the content analysis method, and the categories and subcategories of the data were presented and interpreted in tables. NVivo 11 program was used for data analysis.
When the results of the research are evaluated, it is seen that the answers of the teachers about the research questions overlap with each other. Considering the perception of the concept of skill-based questions, its contribution to science education, its effects on teachers and students, and their evaluation in terms of its relationship with the program, it has been concluded that teachers' skill-based questions are generally effective in determining high-level skills. It is seen that skill-based science questions contribute to science education in general and should be included in science education, contribute to student development, and when it is considered in terms of contribution to students, it is seen that high-level skill development and making reading comprehension a daily life skill have emerged.
 Another result of the research is that the skill-based science questions asked in the exams are generally compatible with the objectives and achievements of the curriculum, but the textbooks are insufficient in meeting the concept of skill-based science questions in terms of content and question style. In line with the data obtained from the results of the research on the sample questions published by the Ministry of National Education on a monthly basis, it has been determined that the teachers generally found the application productive and that there were positive feedbacks for the students to get used to the skill-based science questions, as well as the opinion that the number of questions was insufficient. In addition, it is recommended to use more skill-based questions, which have recently started to be used in our education system, in order to get to know students in general or by evaluating them in terms of their contributions to the students.
Keywords: Skill-based Science Questions, Science Education, Science Literacy, Central Examinations, Assessment and Evaluation, LGS, Higher Level Thinking Skills