Pay piyasasında kapanış seansı ve Borsa İstanbul' da fiyat oluşumu üzerine etkilerinin analizi
The closing session in the stock market and the analysis of the effects on the price formation in Borsa İstanbul
Yazar: MİRAY BAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAYATİ ERİŞ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Fiyat = Price ; Fiyat oluşumu = Price discovery ; Hisse senetleri = Stocks ; İşlem hacmi = Trading volume

Özet:
BİST Pay Piyasası'nda elektronik alım satım sistemine geçilmesi ile birlikte fiyat oluşumu, volatilite ve işlem hacmi gibi unsurların iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Ancak bu sistemde işlem aktivitelerinin ve fiyat volatilitelerinin açılışta ve kapanışta dengesizlik gösterdiği gözlemlenmiştir. Fiyat hareketlerindeki dengesizliklerin en aza indirilmesi için uygulanan yöntemler arasında en etkin olanlardan biri tek fiyat işlem yöntemidir. Bu yöntem hem kapanışta hem de açılışta kullanılmaktadır. Çalışmada tek fiyat yönteminin çeşitli dünya borsalarındaki uygulamalarına yer verilmekle birlikte, kapanış seansının BİST Pay Piyasası'na etkisi ve yarattığı katkı incelenmeye çalışılmıştır. Bu nedenle çalışmanın temel amacı; kapanış seansının dünya borsalarındaki uygulamaları ve BİST'de fiyat oluşumu üzerine ne gibi etkilerinin olduğunu incelemeye yöneliktir. 
Bu amaçla öncelikle borsalar, pay piyasaları ve fiyat belirleme mekanizmalarına ait kavramsal ve teorik altyapı verilmiştir. Daha sonraki bölümde tek fiyat işlem yöntemi anlatılarak, dünya borsalarındaki tek fiyat uygulamaları incelenmiştir. Son olarak BİST Pay Piyasası'nda kapanış seansı uygulaması incelenmiş, kapanış seansının uygulamaya alındığı tarihten önceki ve sonraki altı aylık dönemleri kapsayan bir inceleme periyodu kullanılarak, fiyat oluşumu üzerine etkileri analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen test sonuçlarına göre, kapanış seansının BİST'de fiyat oluşumu üzerine olumlu katkısının öne sürüldüğü hipotez genel anlamda doğrulanmıştır. BİST kapanış seansı uygulamasının diğer borsalardaki örnekleri gibi adil fiyat oluşumu ve volatilite üzerinde pozitif etkiler yarattığı ve pay piyasalarına genel olarak olumlu katkılar sağladığı düşünülmektedir.

Abstract:
With the implementation of the electronic trading system it is aimed to have better price formation, volatility and trading volume figures. However it is observed that in this system trading activity and volatility is unstable in the opening and closing. One of the most effective methods in lowering the unstable price formation is the auctions. This single price auctions are used both in opening and closing sessions.In the study application of the single price in the other world exchanges are mentioned and it is aimed to investigate the effects of the closing session in BIST. So the basic aim of the study is to analyze the closing sessions in the World Exchanges and the effect of the closing session on the price formation in BIST. 
In the scope of this aim especially exchanges, stock markets and price formation mechanisms are detailed in conceptual and theoretic basics. In the following section single price trading methods is detailed and different applications throughout the World are analyzed. In the last section BIST Stock Market Closing Session is discussed and the effects of the session on the price formation are analyzed using the six months period before and after the application is taken into live. According to the test results the hypothesis that the closing session has a positive effect on the price formation has been proved generally. It is thought that the closing session has a positive effect on the price formation and volatility like the other applications throughout the World stock exchanges and it adds up positive contributions to the stock markets.