Kriyoprezervasyon sonrası canlılık ve rejenerasyon üzerinde etkili kritik noktaların, yerel dört farklı turunçgil çeşidinin kriyojenik yöntemlerle uzun süreli saklanmasındaki öneminin incelenmesi
Investigation of importance of critical points effecting on viability and regeneration after cryopreservation for long term conservation of different four local citrus cultivars via cryogenic procedures
Yazar: DAMLA EKİN ÖZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ERGUN KAYA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Dünya genelinde hızlı nüfus artışı ve sanayileşme, biyoçeşitlilik ve doğal kaynaklar üzerinde ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Bitkiler dünyadaki en önemli yaşam formlarından biridir. Kendi besinlerini kendilerinin üretmesinin yanı sıra insanların oksijen, ilaç, yakıt, yiyecek, giyecek, barınma gibi birçok ihtiyaçlarını karşılamaktadırlar ve aynı zamanda biyoçeşitliliğin büyük bir bölümünü bitki çeşitliliği oluşturmaktadır. Bitki çeşitliliğini korumak için temel olarak iki yöntem vardır; In situ ve ex situ koruma. In situ koruma yöntemi bitkileri kendi habitatlarında ve doğal yaşayış biçimlerini bozmadan korumayı hedeflerken, ex situ korumanın temel amacı, tohum ve diğer germplazm materyallerini mümkün olduğu kadar uzun süre canlı tutmak ve genetik çeşitliliğin kaybolmasını engellemktir. Kriyoprezervasyon canlı hücre ve dokuların -196 ° C'de sıvı azot içerisinde uzun süre bozulmadan saklanabilmesini sağlayan yöntemdir. Mevcut tez çalışmasında yerel 4 farklı turunçgil çeşidine ait bitkilerin [Bodrum Mandalinası (Citrus deliciosa Ten.); Klin Mandalinası (Citrus nobilis Lauriro); Greyfurt ve kırmızı greyfurt (Citrus paradisi L.)] kriyojenik yöntemlerle germplazmlarının uzun süreli saklanmasına yönelik çalışmalar yapılarak bu bitkilerin etkili kriyoprezervasyonuna yönelik kritik noktalar belirlenmiştir. Bu çalışmada farklı soğuk ön kültür uygulamaların, farklı sükroz derişimlerinin ve farklı besiyeri kombinasyonlarının kriyoprezervasyon sonrası canlılık ve rejenerasyonu nasıl etkilediği incelenmiştir. En iyi sonuç üç gün +4˚C'de soğuğa alıştırma ve 0.25M sükroz içeren besiyerinde önkültürlenen explantlardan alınmıştır. Ayrıca H3BO3 ve FeEDDHA içeren rejenerasyon besiyerinin kriyoprezervasyon sonrası rejenerasyonu arttırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
In the worldwide, rapid population growth and industrialization poses a serious threat to biodiversity and natural resources. Plants are one of the most important life forms in the world. In addition to maintaining their own own nutrients themselves, they meet many reqirements of people such as oxygen, medicine, fuel, food, clothing, shelter, and at the same time, plant diversity constitutes a large part of the biodiversity. There are two methods for preservation of plant biodiversity; In situ and ex situ conservation. While in situ conservation aim to protect to plants on their habitats and dont disturb their natural life habitual, ex situ conservation basicly aims to maintain to seeds and other germplasm material as long term survival and prohibit losing of biodiversity. Cryopreservation is a technique to maintain long term preservation of live cell and tissue at -196 ° C in liquid nitrogen. In this thesis, studies for long term conservation of four different local citrus species [Bodrum Mandarin (Citrus deliciosa Ten.); Klin Mandarin (Citrus nobilis Lauriro); Grapefruit ve red grapefruit (Citrus paradisi L.)] were achieved using cryogenic techniques and also the critical points for effective cryopreservation of these species were determined. In this studies, effect of different cold hardening treatments, different sucrose concentrations and different medium combinations on viability and regeneration after cryopreservation were investigated. The best results were obtained from explants treated with three days cold hardened at 4 ˚C and sucrose precultured on medium supplemented with 0.25 M sucrose conditions. In addition, regeneration medium supplented with H3BO3 and FeEDDHA rised regeneretion after cryopreservation.