Sosyo-bilimsel konularda bilimsel tartışmanın 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlığı, bilimsel tartışmaya eğilim, karar verme becerileri ve bilim-toplum sorunlarına duyarlılıklarına etkisinin araştırılması
The investigation about the effect of argumentation on socio-scientific issues in scientific literacy for eighth grade students, tendency in the argumentation, decision making skills and science-social problems of sensitivity
Yazar: FİLİZ GÜLHAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ŞAHİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Karar verme = Decision making ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Tartışma = Discussion ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sosyo-bilimsel konularda bilimsel tartışmayla öğretimin Fen ve Teknoloji 8. sınıf öğrencilerinin fen okuryazarlıkları, bilimsel tartışmaya eğilimleri, bilim-toplum sorunlarına karşı duyarlılıkları ve karar verme becerilerine etkisinin araştırılmasıdır. Araştırmada yarı deneysel araştırma modellerinden ön test- son test kontrol gruplu model kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu 24'ü deney, 24'ü kontrol grubu olmak üzere 48 öğrenci oluşturmaktadır. Kontrol grubunda dersler programın önerdiği yapılandırmacı yaklaşım yöntem ve teknikleriyle işlenirken, deney grubunda programın önerdiği yöntem ve tekniklerin yanında sosyo-bilimsel konularda bilimsel tartışma senaryoları (klonlama, kök hücre, genom projesi, biyoteknoloji, genetiği değiştirilmiş organizmalar, biyoçeşitlilik, küresel ısınma, enerji tasarrufu, nükleer enerji) ile işlenmiştir. Dersler, 10 hafta süresince araştırmacı tarafından yürütülmüştür.Araştırmanın verileri nitel ve nicel yöntemlerle elde edilmiştir. Nicel veriler, Laugksch ve Spargo (1996) tarafından geliştirilen Temel Bilimsel Okuryazarlık Testi ve Infante ve Rancer (1982) tarafından geliştirilen Tartışmacılık Testi ile toplanmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan `Bilim-Toplum Sorunlarına Duyarlılık Ölçeği' ve senaryoların sonundaki açık uçlu sorular ile toplanmıştır. Uygulanan yöntemlerin etkililiğini karşılaştırmak amacıyla deney ve kontrol grubu öğrencilerine ilgili testler ön ve son test olarak uygulanmış ve gruplar arası puanları karşılaştırılmıştır.Temel Bilimsel Okuryazarlık Testi ve Tartışmacılık Testi soruları SPSS-16 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir ve Mann-Whitney U Testi ile Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. `Bilim-Toplum Sorunlarına Duyarlılık Ölçeği'nin ve senaryoların açık uçlu soruları betimsel olarak analiz edilmiştir.Sosyo-bilimsel konularda bilimsel tartışma destekli öğretimin, öğrencilerin fen okuryazarlıklarını, bilimsel tartışmaya eğilimlerini, bilim-toplum sorunlarına duyarlılıklarını ve karar verme becerilerini geliştirmede yapılandırmacı öğretimden daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is the investigation of effects of tendency in the argumentation, decision-making skills in the science-society issues, the sensitivity and the scientific literacy of Science and Technology 8 grade students on socio-scientific issues through scientific discussion. In the research, pre test- post test control group model, which is one of the quasi-experimental research models, was used.The study group of the research consists of 48 students, 24 of them are the experimental group and 24 of them are the control group. In the control group, the lessons were performed with the methods and techniques of constructivist approach those of the programme suggests. In the experimental group it is performed not only with the methods and tecniques which the programme suggests but also with the scenarios of socio-scientific discussion of scientific issues (cloning, stem cell, the genome project, biotechnology, genetically modified organisms, biodiversity, global warming, energy conservation, nuclear energy). Lessons are conducted by the researcher, 10-week period.The data were obtained from the qualitative and quantitative methods. The quantitative data were collected by the Basic Scientific Literacy Test, which was developed by Laugksch and Spargo (1996), and the Discussion Test developed by the Infante and Rancer (1982). Qualitative data were collected by the 'Sensitivity Scale Problems in Science and Society' prepared by the researcher and open-ended questions at the end of the scenarios. In order to compare the effectiveness was collected by open-ended questions and scenarios at the end. In order to compare the effectiveness of treatment methods, the relevant tests applied to the control and experimental group students as a pre and post test and the scores were compared between groups.The questions of Basic Scientific Literacy Test and The Discussion Test were analyzed using SPSS-16 package programme and the Mann-Whitney U test and the Wilcoxon Signed Ranks Test were applied. The open-ended questions of 'Science-Social Problems Scale Sensitivity and scenarios were analyzed descriptively.It was concluded that the instruction on socio-scientific issues supported by the argumentation is more effective than the constructivist teaching on developing the students? scientific literacy, tendency in the argumentation, decision-making skills and the sensitivity of the science-society issues.