Herediter ataksilerde sınıflandırma
Classification of hereditary ataxias
Yazar: ELİF ACAR ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MERAL TOPÇU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
GİRİŞ ve AMAÇ: Çocukluk çağı serebeller ataksileri edinsel ve herediter olarak başlıca iki grup altında incelenir. Herediter ataksiler, dejeneratif olup son derece heterojen bir grupdur. Literatürde herediter ataksiler otozomal resesif serebellar ataksi, erken başlangıçlı serebellar ataksi, otozomal resesif spinoserebellar ataksi gibi sınıflandırılmıştır. Nadir bir grubunun tedavi olasılığı olabilmesine karşın özellikle genetik danışmanlık için özgül tanı önemlidir.  Çalışmamızda ataksi ve serebellar sistem yakınmaları ile kliniğimizde takip edilmekte olan hastaların tanılarını ve özelliklerini analiz ederek herediter ataksilere yaklaşım getirmeye çalıştık.
HASTALAR ve METOD: Eylül 2010-Şubat 2013 yılları arasında polikliniğimize başvuran 30.000 hastadan, ataksi yakınması olan veya muayenesinde serebellar ataksiyi telkin eden bulguları olan 196 dosya seçildi. Çalışmaya alınan dosyalar yaş, cinsiyet, klinik özellikler, özgeçmiş, soygeçmiş, baş çevresi ve bilişsel özelliklerine ve diğer nörolojik bulgularına, laboratuvar incelemelerine, kan ve idrar tetkiklerine, kranial görüntüleme bulgularına göre değerlendirildi. Edinsel ve malformasyona bağlı ataksiler çalışmaya alınmadı. Herediter ataksiler çalışmaya alındı. Kaydedilen bilgilerin özelliği sonucunda tanısı alamayan grup (grup I), tanı alan grup (grup II) şeklinde 2 gruba ayrıldı. 
BULGULAR: Hastaların % 45.4'ü kız, %54.6'sı erkek olup ortalama yaşları yedi olarak saptandı. Olguların % 66.8'inin aile öyküsünde akrabalık bulunuyordu. Grup I (tanı alamayan grup ) 157 (% 81.1) hastadan, grup II ( tanı alan hastalar) 39 (% 19.9) hastadan oluşmakta idi. Tanı alan grup (grup II) derin tendon reflekslerinin alınmaması, EMG'de polinöropatik değişiklikler olması, VEP veya ERG'nin patolojik olması, tanı almadan önceki mental ve motor gelişim basamaklarının normal olması bakımından tanı alamayan gruptan (grup I) farklı idi (p<0.05).  Bir başka deyişle bu faktörler hastaların tanı almasını kolaylaştırmıştı. Buna karşın MRG bulgularında serebellar atrofi ve/veya diğer patolojilerin beraber bulunması tanı konulmasını güçleştiren etmenlerdendi (p<0.01). Epilepsi ve mental retardasyonun eşlik etmesi tanı grupları arasında bir farklılık oluşturmamıştı. Hastalardan 153'ünün sistemimizde olan radyolojik görüntülemeleri objektif olarak değerlendirildiğinde hastaların % 67.9'una vermian, % 52.2'sine serebellum atrofisi, 56 (% 36.6)'sına periventriküler sinyal değişikliği eşlik ediyordu. Veriler birbirleri ile karşılaştırıldığında periventriküler sinyal değişikliği ile basal ganglion sinyal değişikliği arasında anlamlı bir ilişki vardı (p<0.01). Tanı grupları cinsiyet, aile öyküsü, mental retardasyon, vitamin B12, vitamin E, epilepsi, bazal metabolik tetkikler, organomegali, BAER açısından birbirinden farklı değildi (p>0.05). 
SONUÇ: Nöropati varlığı, VEP, ERG anormallikleri, tanı öncesindeki mental motor gelişim basamaklarının normal olması, akrabalık olması hastaların tanı almalarını kolaylaştıran etmenlerdi. Mental retardasyonu olan hastalar görece daha ilerleyici seyirli hastalık grubunda yoğunlaşıyordu. Kraniyal MRG'de serebellar atrofi ve/veya eşlik eden diğer patolojilerin bulunması tanı koymayı güçleştiren etmenlerdi. Bu nedenle ataksiye yaklaşımda baş çevresi, derin tendon reflekslerinin varlığı, EMG'de polinöropati olup olmadığı kaydedilmeli idi. Ayrıca kranial görüntülemede serebellar atrofi ve/veya başka patolojilerin varlığı ve epilepsinin tabloya eşlik etmesi halinde tanı koyma adına daha fazla uğraşı gerektirmekte idi.

Abstract:
INTRODUCTION AND PURPOSE: Cerebellar ataxia in childhood  is examined under two major groups as acquired and inherited. Hereditary ataxias are degenerative  and represents a highly heterogenous group. Hereditary ataxias are classified as autosomal recessive hereditary ataxia, early-onset cerebellar ataxia, autosomal recessive spinocerebellar ataxia in the literature. Although there may be the possibility of treating few causes of inherited cerebeller ataxia in childhood, specific diagnosis is especially important for accurate genetic counseling. In our study, we tried to find a new approach to hereditary ataxias by analyzing the characteristic features and diagnosis of the patients that have been followed in our clinic with the pathologic signs of cerebellar system and ataxias.
MATERIAL AND METHODS: Hundred and ninty-six patients were selected among 30.000 patients admitted to our clinic between September 2010 and February 2013. Patient files included in the study were evaluated according to age, gender, clinical features, history, family history, head circumference and cognitive characteristics, and other neurological signs, laboratory examinations and tests, cranial imaging findings. Acquired ataxias and ataxias due to malformation were excluded from the study. Hereditary ataxias were enrolled. After the evaluation of patient files, the study groups were divided into 2 distinct groups according to clinical course of the disease as follows: Patients who have not diagnosis are called Group I, patients that have the diagnosis are called group II. 
RESULTS: Patient's median age are seven, 45.4% of them are female and 54.6% of them were male and 66.8% of the patients have a family history of consanguinity. Group 1 (who has not the diagnosis), group 2 (who has diagnosis), were composed of 157 (81.1%), 39 (19.9%) patients in order respectively. Group II (who has diagnosis) were different from group 1 in terms of clinical signs as the patients in this group have absent deep tendon reflexes polyneuropathic changes in EMG, pathological findings in VEP and/or ERG, normal developmental milestones before diagnosis (P <0.05).  In other words, diagnosis of patients was facilitated by these factors. In contrast, if cerebellar atrophy together with/without other pathologies exists in MRI, diagnosis would be more complicated and challenging (P <0.01).  There was no difference between groups according to epilepsy and mental retardation. According to objective evaluation of the radiological imaging of our 153 patients from the hospital MRI registry, we found that that 67.9% of the patients and 52.2% of the patients were accompanied by vermian and cerebellar atrophy respectively. Fiftysix patients (36.6%) were accompanied by periventricular signal change. When radiological findings were compared with each other, there was a significant correlation between signal changes in the basal ganglia and signal changes in periventricular area. Diagnosed groups of patients did not differ from other group in terms of gender, family history, presence of mental retardation, vitamin B12, vitamin E, epilepsy, basal metabolic tests, organomegaly and BAER (P> 0.05).
CONCLUSION: History of consanquinity, the presence of neuropathy, VEP and ERG abnormalities, normal developmental milestones before diagnosis,cause earlier and easy diagnosis. Cerebellar atrophy with/without other pathologies on MRI are the factors that make the diagnosis even more difficult. Therefore, the presence of deep tendon reflexes, the presence or absence of polyneuropathy on EMG, results of VEP and ERG tests must be recorded when defining an approach to childhood ataxias. Moreover presence of cerebellar atrophy with/without other cranial pathologies and epilepsy and presence of mental retardation make the diagnosis more challenging.