Futbol sahalarında kullanılan farklı çim karışımları üzerine azot dozlarının etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of nitrogen doses on different turf mixtures used in football fields
Yazar: ALP KAYAHAN DEMİRKAN
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT TÜRK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot dozu = Nitrogen dose

Özet:
Bu araştırma 2020-2022 yıllarında, futbol sahalarında yaygın olarak kullanılan serin mevsim çim türlerinden oluşturulmuş bazı karışımlar üzerine farklı azot dozlarının etkilerinin belirlenmesi amacıyla Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nde yürütülmüştür. Araştırmada Lolium perenne, Festuca arundinacea, Festuca rubra var. commutata ve Poa pratensis türleriyle oluşturulan 8 farklı çim karışımına beş farklı azot dozu (0, 2, 4, 6 ve 8 g/m2) uygulanmıştır. Araştırmada; çıkış hızı (gün), kaplama hızı (gün), kışa dayanıklılık (1-9), kaplama derecesi (1-9), yaprak dokusu (mm), yaprak rengi (1-9), yenilenme gücü (1-5), kardeş sayısı (adet/dm2), genel görünüm (1-9), kuru madde verimi (g/m2) ve azot oranı (%) belirlenmiştir.Varyans analiz sonuçlarına göre, çim karışımları ve azot dozları araştırmada incelenen tüm özellikler üzerine istatistiki olarak önemli etki yapmıştır. Karışımlara göre, çıkış hızı 12.33-16.73 gün, kaplama hızı 23.80-28.13 gün, kışa dayanıklılık 5.13-7.13 puan, kaplama derecesi 5.53-7.67 puan, yaprak dokusu 1.86-2.86 mm, yaprak rengi 2.20-7.23 puan, yenilenme gücü 2.00-3.73 puan, kardeş sayısı 185.40-268.93 adet, genel görünüm 3.17-7.67 puan, kuru madde verimi 595.19-925.87 g/m2, azot oranı %1.71-2.14 arasında değişmiştir. %50 L. perenne+%50 F. arundinacea, %25 L. perenne+%50 F. arundinacea+%25 F. rubra var. commutata ve %40 L. perenne +%30 F. arundinacea+%30 P. pratensis karışımları daha üstün özelliklere sahip olmuşlardır. Araştırmada azot dozlarının artmasıyla kışa dayanıklılık, kaplama derecesi, yaprak dokusu, yaprak rengi, yenilenme gücü, kardeş sayısı, genel görünüm, kuru madde verimi ve bitki dokularındaki azot içeriklerinde artışlar görülmüştür. Sonuçlara göre araştırmanın yürütüldüğü Burdur ili ve benzer ekolojik koşullarda oluşturulacak futbol sahalarında özellikle F. arundinacea ve L. perenne türlerinin fazla oranlarda bulunduğu çim karışımları tercih edilmeli ve aylık düzenli olarak 6 g/m2 azot uygulanmalıdır.

Abstract:
This research was conducted at Burdur Mehmet Akif Ersoy University between 2020 and 2022 years with the aim of determining the effects of different nitrogen doses on some cool-season turfgrass mixtures commonly used on football fields. In the study, eight different turfgrass mixtures were created using Lolium perenne, Festuca arundinacea, Festuca rubra var. commutata, and Poa pratensis, and five different nitrogen doses (0, 2, 4, 6, and 8 g/m2) were applied. In the research, parameters such as emergence rate (days), ground cover speed (days), cold resistance (1-9), ground cover rate (1-9), leaf texture (mm), leaf color (1-9), regeneration power (1-5), tiller number (number/dm2), general appearance (1-9), dry matter yield (g/m2) and nitrogen content (%) were determined. According to the variance analysis results, both grass mixtures and nitrogen doses had statistically significant effects on all of the characteristics examined in the research. Depending on the mixtures, emergence rate ranged from 12.33 to 16.73 days, coverage rate ranged from 23.80 to 28.13 days, cold resistance ranged from 5.13 to 7.13 points, coverage degree ranged from 5.53 to 7.67 points, leaf texture ranged from 1.86 to 2.86 mm, leaf color ranged from 2.20 to 7.23 points, regrowth capacity ranged from 2.00 to 3.73 points, tiller count ranged from 185.40 to 268.93 per dm2, overall appearance ranged from 3.17 to 7.67 points, dry matter yield ranged from 595.19 to 925.87 g/m2, and nitrogen content ranged from 1.71% to 2.14%. Mixtures such as 50% L. perenne + 50% F. arundinacea, 25% L. perenne + 50% F. arundinacea + 25% F. rubra var. commutata, and 40% L. perenne + 30% F. arundinacea + 30% P. pratensis exhibited superior characteristics. In the research, as nitrogen doses increased, cold resistance, coverage degree, leaf texture, leaf color, regrowth capacity, tiller count, overall appearance, dry matter yield, and nitrogen content in plant tissues showed increases. According to the results, in football fields to be established in Burdur province and similar ecological conditions, grass mixtures with a high proportion of F. arundinacea and L. perenne species should be preferred, and a monthly nitrogen application of 6 g/m2 should be regularly applied.