Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Afgan öğrencilerin sözcük öğrenme stratejileri
Vocabulary learning strategies utilized by Afghan students who learn Turkish as a foreign language
Yazar: NABILA NAZARI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜRLEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afganlılar = Afghans ; Etnisite = Ethnicity ; Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies

Özet:
Sözcük öğrenme stratejileri bir yabancı dil ediniminde önemli bir konuma
sahiptir. Başka bir ifadeyle sözcükler yazma, konuşma, okuma ve dinleme
becerilerinin gelişmesini sağlayan güçlü ögelerdir.
Bu tezde Afgan öğrencilerin kullandıkları sözcük öğrenme stratejileri üzerine
odaklanılmıştır. Araştırma grubu 2019-2020 öğretim yılında Kabil Üniversitesi ve
Yunus Emre Enstitüsünden öğrenim gören 202 öğrenciden oluşmaktadır.
Araştırmada nicel araştırmalardan olan betimsel analiz uygulanmıştır. Ayrıca
verileri elde etmek için alanyazında mevcut olan Schmitt (1997), Oxford (1990),
Kocaman ve Kızılkaya Cumaoğlu (2014) ölçeklerinden uyarlanan 25 maddelik
sorudan oluşan bir ölçek kullanılmıştır. Veriler SPSS 21 programıyla analiz edilmiştir.
Afgan öğrencilerin sözcük öğrenirken en çok kullandıkları strateji üst-bilişsel
strateji olurken daha az kullandıkları sözcük öğrenme stratejisi ise belirleme ve sosyal
stratejilerdir. Katılımcıların sözcük öğrenirken etnisite değişkenine bakıldığında,
Farsça konuşanların Türk kökenli olanlara göre daha çok strateji kullandığı
görülmüştür. Sözcük öğrenirken istatistiksel olarak bakıldığında cinsiyetler arasında kayda
değer bir fark görülmemiştir; ancak yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunmaktadır.
Afgan öğrencilerin Türkçe öğrenirken sözcük öğrenme konusunu orta oranda
öğrenmelerinin zor olarak gördükleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Afganistan'da Türkçe, Afgan Öğrenciler, Sözcük,
Sözcük Öğrenme Stratejileri, Etnisite

Abstract:
Vocabulary learning strategies have an important position in learning a foreign language. In other words, vocabulary is the powerful element that enhance writing, speaking, reading and listening skills.
This research focuses on vocabulary learning strategies used by Afghan students. Total of 202 pupils, consisting of current students and alumnis from Kabul University and Yunus Emre Institute, participated in the study during the academic year of 2019-2020.
Quantitative research method has been utilized to study the problem by using Descriptive Analysis. To prepare the questionnaire for collecting the data, 25 items were adopted from Schmitt (1997), Oxford (1990) and Kocaman and Kızılkaya Cumaoğlu (2014) surveys. The data was further analyzed with SPSS 21 (statistical Package for Social Science) Program.
Based on the results of the study, it is evident that while learning the vocabulary Afghan students use the Meta-cognitive strategy the most while Determination and Social strategies were used the least. When learning the vocabulary participants' ethnicity differences showed that Persian speakers used the most number of strategies as compared to the Turkish heritage students. No statistical significant difference was observed in the gender. But, statistical significant difference was observed in age when learning vocabulary. Overall students from Afghanistan find it moderately difficult to learn vocabulary while learning Turkish language.