Tipik ambalaj tasarımı ve tasarım farkındalık düzeyinin satın alma niyeti ve kalite algısına etkisi
The effect of typical packing and design acumen on purchasing intention and quality perception
Yazar: SANİYE BEYZA TOPCUGİL AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR ÖZKAN TEKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalajlama = Packaging ; Farkındalık = Awareness ; Kalite = Quality ; Satınalma niyeti = Purchase intention ; Tasarım = Design ; Tüketici algısı = Consumer perception

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kolayda mallarda ambalaj tasarımlarımı elemanlarından renk ve şekil uyaranlarının tipik olup olmamasının tüketici satın alma niyeti ve kalite algısı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu çalışmanın diğer bir amacı ise, tüketicilerin tasarım farkındalık düzeylerinin kolayda mallardaki tipik ve tipik olmayan ambalaj tercihiyle ilişkisini araştırmaktır.  
Bu çalışmada, kontrol gruplu son test tasarımlı kısmi deneysel bir araştırma yapılmıştır. Kolayda mal ambalajı olarak Türk kahvesi ambalajı tercih edilmiştir. Çalışma, benzer demografik özelliklere sahip 180 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ambalajın renk ve şekil elemanları manipüle edilmiş ve elde edilen üç farklı ambalaj tasarımı, kontrol grubu ve iki deney grubu olmak üzere üç farklı grup üzerinde test edilmiştir.  
Yapılan analizler sonucunda, ambalaj unsurlarından tipik olmayan renk ve şekil faktörlerinin tüketici satın alma niyeti üzerinde bir farklılık oluşturmadığı ortaya çıkmıştır. Tipik olmayan bu unsurların, tüketicilerin kalite algılarında bir farklılık yarattığı da elde edilen sonuçlar arasındadır. Bu durum bize, tipik tasarımda olmayan ambalajların tüketiciler tarafından daha kalite algılansalar dahi bu algının tüketicilerin satın alma davranışı değiştirme riskini alacak kadar güçlü olmadığı yönündedir. Ambalaj tasarımdaki renk faktörünün mü yoksa şekil faktörünün mü tüketicinin satın alma davranışlarını ve kalite algılarını daha olumlu yönde etki edeceğine dair anlamlı bir sonuç elde edilememiştir.

Abstract:
This research aims to investigate the effect of non-typical color and shape stimuli on consumer purchasing intention and quality perception for convenience goods. Another aim of this research is to investigate the relationship between the design acumen of consumers and typical and non-typical packaging preferences in convenience goods. 
In this research, a partial experimental study with a control group post-test design was conducted. Turkish coffee packaging has been preferred as the packaging for the convenience goods. The research was conducted on 180 people with similar demographic characteristics. The color and shape elements of the packaging were manipulated and the three different package designs obtained were tested on three different groups, namely the control group and two test groups. 
As a result of the analysis made, it has been revealed that the non-typical color and shape factors of packaging elements do not make a difference in the consumer purchase intention. It is also among the results that certain non-typical factors make a difference in the quality perceptions of the consumers. This resuts shows us that even if the packages that are not in the typical design are perceived by the consumers as more quality, this perception is not strong enough to take the risk of changing the purchasing behavior of the consumers. No definite conclusion could be obtained as to whether the color factor or the shape factor in packaging design will have a more positive effect on the purchasing behavior and quality perceptions of the consumer. Besides, there was no relationship between the design awareness levels of the consumers and typical or non-typical packaging preferences.