Parabolik güneş kollektörleri tasarımında havanın farklı akış şartlarında enerji verimliliği üzerine etkileri ve optimizasyonu
The effects and optimization of air on energy efficiency in different flow conditions in parabolic solar collectors design
Yazar: ONUR KÖLEOĞLU
Danışman: PROF. DR. MÜKRİMİN ŞEVKET GÜNEY
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Makine Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Enerji = Energy ; Güneş enerjisi = Solar energy

Özet:
Yoğunlaştırılmış güneş enerji sistemlerinden biri olan parabolik oluklu kollektörler, güneş radyasyonu ve geometrisinden yararlanılarak oluşturulan ve önemli bir teknik yaklaşım olarak sunulan termal enerji toplama formudur. Güneş ışınlarının parabol şeklindeki yansıtıcı yüzeyden yansıtılması, absorber boru yapısından odaklanma ve  emilimi, absorber boru içindeki akışkandan ise termal aktarımı sağlanmaktadır. Akışkanlardan bu amaç için elde edilecek potansiyel sıcaklığa göre termal aktarım seviyesi belirlenmekte, kaynaksal ve fonksiyonel özelliklere göre ise farklı alternatif seçenekler sunulmaktadır. 

Bu çalışmada doğadan doğrudan mevcut veya filtrelenerek elde edilmiş gaz akışkanlardan havanın bu yönde kullanım etkileri incelenmiştir. Bir parabolik oluklu güneş yoğunlaştırıcı sistemi tasarlanarak imalatı sağlanmış ve uygulamalı olarak Ordu ili için test edilmiştir. Ordu ili Haziran 2020 dönemi güneş ışınımı verilerine göre  sistemin optik verimi %71, deney düzeneğindeki ölçümlerde ise havanın ısıtılması ile elde edilen ısıl verim %23-32 bulunmuştur. Bunun yanı sıra akışkan seçimindeki çeşitlilik ve havanın  farklı akış rejimlerindeki ısıl performansının optik tasarım yapısıyla uyumu da önem arz etmektedir. Böylece doğadaki havanın termoekonomik analizler ve rasyonel enerji stratejileri ile parabolik oluklu güneş yoğunlaştırıcı sistemlerde yaygın olarak kullanımı sağlanabilecektir. Türkiye'nin subtropikal iklim kuşağında yer alması, güneş radyasyon değerleri ve  güneşlenme süresi  özellikleri bakımından avantajlarının olması bu çalışma ile enerji arzının ve talebinin karşılanmasını hızlandırması beklenmektedir.

Abstract:
Parabolic trough collectors, one of the concentrated solar energy systems, are thermal energy collection forms that are created by making use of solar radiation and geometry and presented as an important technical approach. Reflection of the sun rays from the parabolic reflective surface, focusing and absorption from the absorber tube structure, thermal transfer from the fluid in the absorber tube is provided. The level of thermal transfer from fluids is determined according to the potential temperature to be obtained for this purpose, and different alternative options are offered according to the source and functional features.

In this study, the effects of the use of air from gas fluids that are directly available from nature or obtained by filtration are examined. A parabolic trough collector system has been designed and manufactured, has been practically tested for Ordu. According to the solar radiation data of Ordu Province for June 2020, the optical efficiency of the system was 71%, while the thermal efficiency obtained by heating the air in the measurements in the experimental setup was 23-32%. Also, the diversity of fluid selection and the compatibility of the thermal performance of the air in different flow regimes with the optical design structure are important. Thus, the use of air in nature will be widely used in parabolic trough solar concentrator systems with thermoeconomic analysis and rational energy strategies. In terms of taking place in Turkey's subtropical climate, and being solar radiation values and the duration of daily sunshine exposure values have an advantage is expected to expedite the fulfilment of the energy supply and demand with this work.