Muhammed İkbal'de felsefi düşünce
Philosophical thought in Mohammed İqbal
Yazar: ŞEREF KAYA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÇETİNTAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Akıl = Reason ; Din = Religion ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; İkbal, Allama Muhammed = İkbal, Allama Muhammed ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Tezimizin konusu büyük Müslüman düşünür Muhammed İkbal'in felsefeye bakışı ve felsefeye dair yapmış olduğu analiz ve değerlendirmeler hakkındadır. Burada İkbal'i merkeze alarak, İslam düşünce geleneğinin önemli tartışma alanlarından birisi olan felsefe veya felsefi düşüncenin, İslam düşüncesinin oluşum ve gelişimi üzerindeki rolünü araştırdık. Bir filozof olmanın yanısıra bir şair ve siyaset adamı olan İkbal'in görüşleri bütün bu boyutları içine alacak şekilde irdelenmiştir. İkbal, genel olarak felsefenin zorunluluğunu savunan bir düşünür olmakla beraber bazı hususlarda felsefenin işlevsiz kaldığına işaret eder.  Ona göre felsefe, bir milletin ilmi, sanatsal ve hatta teknolojik gelişimi üzerine hayati bir rol  oynamaktadır. Bu bağlamda da Müslümanların son birkaç yüzyıldır bu alanlarda ciddi bir varlık gösteremediğini vurgulamaktadır. Bu durumun temel nedeni ise felsefe ve rasyonel düşüncenin eğitim ve kültürel hayattan koparılışmış olmasıdır. Bilimsel gelişmeler, fenni ilimler, sanat vb. alanlarının gelişim ve atılım göstermesi için uygun bir ortamın olması gerekmektedir. Çünkü bu alandaki gelişmelerin kendini gösterebilmesi için değerlerinin bilinmesi elzemdir; zira, ilim, sanat ve teknik alanlardaki gelişmeler, kendini var edecek uygun iklimler üzerinde gerçeğe dönüşmektedir. İkbal, bu gelişmelerin Avrupa'da olmasına şaşırmamaktadır. Çünkü ilim, kendisine değer verilen yerde gelişim göstermektedir. Bu ilmi atmosferi Müslüman ülkelere taşımak isteyen İkbal, ilahi bir yöntem olarak kabul ettiği aşk boyutuyla ilim ve akıl boyutunu çevrelemek istemektedir.Bunu yapmasındaki sebep ise Batı'nın aşk gerçeğini bir kenarda tutması ve bunun sonucu olarak pragmatik yaklaşımlarla insanlığa ve doğaya zarar vermeleridir. Bu durumun önüne geçmek için ise akıl ve ilim, aşk boyutu tarafından kontrol altında tutulmalıdır.

Abstract:
The subject of our this thesis is the great Muslim philosopher Mohammed Iqbal's wiew on philosophy and his analysis and evaluations on philosophy. Here, by putting Iqbal, the role of philosophy or philosophical thought, which is one of the important discussion areas of the Islamic thought tradition, on the formation and development of Islamic thought has been investigated. The views of Iqbal, who is a poet and politician as well as a philosopher, has been examined in a way that includes all these dimensions. 
	Besides the Iqbal is a thinker who defends the necessity of philosophy in general, he specify that philosophy remains dysfunctional on some issues. According to Mohammed Iqbal, philosophy plays a vital role in the scientific, artistic, and even technological development of a nation. In this context, Iqbal himself emphasizes that Muslims have not been able to show a serious presence in these areas for the last few centuries. The main reason for this situation is that philosophy and rational thinking are detached from education and cultural life. Scientific developments, scientific sciences, art, and so on. There must be a suitable environment for value areas to develop and breakthrough. Because it is essential to know the values in order for the developments in this field to manifest themselves; Because, developments in science, art, and technical fields turn into reality in suitable conditions. Iqbal is not surprised that these developments are in Europe. Because science develops where it is valued. Iqbal, who wants to carry this scientific atmosphere to Muslim countries, wants to surround the dimension of science and reason with the dimension of love, which he accepts as a divine method. The reason for doing this is that the West keeps the truth of love aside and as a result, they harm humanity and nature with pragmatic approaches. In order to prevent this situation, reason and science should be kept under control by the dimension of love, which is the reconciling power.