TRT EBA TV'de yayınlanan 8. sınıf matematik dersi videolarında bulunan analojilerin tespiti ve sınıflandırılması
Idendification and classification of analogies in 8th grade mathematics lecture videos broadcasted on TRT EBA TV
Yazar: TUĞBA YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT AYDIN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitimde Fırsatları Arttırma ve Teknoloji İyileştirme Hareketi (FATİH) projesi ile eğitim-öğretimde fırsat eşitliğinin sağlanması amaçlanmıştır. Öğrenci ve öğretmenler için gerekli donanım ve yazılım alt yapısı sağlanırken, eğitsel e-içeriklerin sağlanması ve yönetilmesi için 2012 yılında yayın hayatına başlayan Eğitim Bilişim Ağı (EBA), en çok Covid-19 salgın döneminde kullanılmıştır. Bu dönemde okula gidemeyen öğrencilerin eğitim-öğretimlerinin sekteye uğramaması ve evinde televizyon olan her öğrencinin ders videolarına ulaşabilmesi için geliştirilen projelerden biri TRT EBA TV'dir. Yayınlanan ders videoları geniş bir kitleye ulaştığından, üretilen içeriklerin öğrencilerin anlamlı öğrenmelerini sağlayabilecek yöntem ve tekniklere sahip olması beklenmektedir. Bu yöntemlerden biri olan analoji yöntemi, öğrenilmesi ve açıklanması zor olan kavramların benzetmeler yardımıyla öğrenilmesinde ve açıklanmasında kullanılır. Analoji yöntemi kaynak ve hedef arasındaki ilişki tam kurulmadığında yanlış ve eksik öğrenmelere neden olabilmektedir. Bu çalışmada TRT EBA TV'de yayınlanan 8. sınıf matematik dersi videolarında kullanılan analojilerin tespit edilmesi, tespit edilen analojilerin sınıflandırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda izlenen 98 videodan 46 analoji tespit edilmiş, bu analojilerin her biri kaynak ve hedef kavram açısından incelenmiştir. En çok analoji "Cebir" öğrenme alanında kullanılırken, yapılarına göre en çok fonksiyonel analoji, sunum şekline göre en çok sözel analoji tespit edilmiştir. Somut-soyut 28, ön organize edici 24, alanlar arası 38 analojidir tespit edilmiştir. 32 analojide kaynak kavram günlük içerikken, 21 analojide kaynak açıklaması ya da strateji tanımı verilmemiştir. Hiçbir analojide sınırlılıklar tanımlanmamıştır. Bu sonuçlardan öğretmenlerin bilerek ya da bilmeyerek analoji kullanma eğiliminde oldukları ama analoji kullanmanın kurallarına hâkim olmadıkları sonucu çıkarılabilir. "Veri analizi" ve "olasılık" öğrenme alanlarına ait analoji kullanılmamış olmasının araştırılması gereken bir konu olduğu düşünülmektedir.

Anahtar sözcükler: Analoji, analojik sınıflandırma, EBA, matematik dersi videoları, matematik eğitimi, TRT EBA TV.

Abstract:
TRT EBA TV is a project aimed at ensuring uninterrupted education for students who are unable to attend school during the Covid-19 pandemic by providing course videos that can be accessed by students with a television at home. Since the published lecture videos reach a wide audience, the content produced is expected to have methods and techniques that can enable students to learn meaningfully. Analogy method, one of these methods, is used to learn and explain concepts that are difficult to learn and explain with the help of analogies. In this study, it has been aimed to identify and to classify the analogies used in the 8th grade mathematics lecture videos broadcasted on TRT EBA TV. Out of 98 videos, 46 analogies have been identified and analysed in terms of source and target concepts. While most analogies have been used in "Algebra" learning domain, most functional analogies were identified according to their structures and most verbal analogies were identified according to their presentation style. Concrete-abstract 28, pre-organising 24, inter-field 38 analogies were identified. In 32 analogies, the source concept is daily content, while in 21 analogies no source description or strategy definition has been given. Limitations have not been defined in any analogy. The study revealed that teachers tend to use analogies, but they do not know the rules for using analogy. The fact that no analogy has been used in "data analysis" and "probability" learning domains is thought to be an issue that needs to be investigated.

Keywords: Analogy, analogical classification, EBA, mathematics education, mathematics lecture videos, TRT EBA TV.