Geriatrik popülasyonda qcancer skoru aracılığıyla kanser riskinin hesaplanması
Calculation of cancer risk in geriatric populationthrough qcancer score
Yazar: BETÜL BÜYÜKKABA
Danışman: PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prekanseröz durumlar = Precancerous conditions ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Kanserler, kalp hastalıklarından sonra ölümün önde gelen ikincil
sebebidir. Kanser vakalarının neredeyse yarısı ve kanser kaynaklı ölümlerin
yaklaşık 2/3'ü geriatrik popülasyonda görülür. Farklı kanser türleri için
kullanımda olan pek çok kanser tarama metodu olmasına rağmen, bunların
hiçbiri tüm kanser türleri hakkında risk tayininde bulunan ve dünyaca kabul
gören bir konumda değildir. QCancer risk ölçeği çeşitli semptom, bulgu ve
demografik verileri kullanarak bir bireyde hem kanser gelişme riskini ve hem de
farklı kanser türlerinin ayrı ayrı ortaya çıkma riskini tahmin eden bir ölçektir. Bu
çalışmada 65 yaş ve üstündeki bireylerde QCancer risk ölçeği aracılığıyla
kişilerin kanser risklerinin tayin edilmesi ve bu skorların demografik verilerle
olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-Yöntem: Bu kesitsel çalışma 01 Aralık 2020-30 Nisan 2021
tarihleri arasında Halkalı Aile Sağlığı Merkezi'nde, 65-89 yaş aralığındaki
gönüllülerle yürütülmüştür. Katılımcıların demografik verileri not edildi,
QCancer ölçek soruları sorgulandı ve hesaplanan QCancer risk skorları
kaydedildi. Katılımcılar cinsiyet, medeni durum, öğrenim düzeyi, beslenme
alışkanlıkları, fiziksel aktivite sıklığı ve komorbid hastalıkları dikkate alınarak
QCancer risk skorları açısından analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya 447 gönüllü dahil edildi. Bunların 247'si kadın ve
291'i evli idi. Öğrenim düzeyi 5 yıl ve altında olanların oranı %82,1 idi.
Gönüllülerin %95,5'i dengeli besleniyor olup; %55,4'ü hiç fiziksel aktivite
yapmıyor idi. Katılımcıların %83,7'si 25 kg/m2
'nin üzerinde bir beden kitle
indeksine sahipti. QCancer ölçeğindeki parametreler dikkate alındığında en sık
saptanan semptomların karında şişkinlik ve hazımsızlık, en sık bulgunun ise gece
terlemesi olduğu görüldü. En sık rastlanan komorbid hastalık ise hipertansiyon
idi (%67,8). Gönüllülerin QCancer ölçeği ile hesaplanan bazal riski 1,93
(2,13±0,69), QCancer risk skoru 8,34 (16,54±19,64) olarak tespit edildi ve bağıl
riskin 4 (7,94±9,98) kat olduğu hesaplandı. Her bir kansere ait QCancer risk 
ix
skorları incelendiğinde, riski en yüksek saptanan kanserlerin prostat kanseri,
meme kanseri ve kolorektal kanserler olduğu gözlendi. QCancer risk skoru
erkeklerde kadınlardan daha yüksek saptandı. Akciğer, gastroözofageal ve
böbrek kanseri risk skoru erkeklerde daha yüksekken, pankreas kanseri risk
skoru kadınlarda daha yüksek idi. Yapılan korelasyon analizinde QCancer skoru
ile yaş, boy ve sigara-paket yıl arasında pozitif yönlü, beden kitle indeksi ile ise
negatif yönlü anlamlı düzeyde korelasyon saptandı. Yapılan regresyon
analizinde QCancer risk skorunun 8,34'ten büyük olmasını predikte eden
faktörlerin erkek cinsiyet, sigara içiciliği ve hipertansiyon varlığı olduğu; aylık
<2000 TL gelire sahip olmanın ise QCancer risk skorunu düşürdüğü sonucuna
varıldı.
Sonuç: QCancer ölçeği, bir kişide mevcut olmayan herhangi bir kansere
ait riski tayin etmede kullanılabilir kolay bir ölçektir. Fakat elde edilen kanser
riskinin test sorularına verilen subjektif yanıtlardan dolayı yeterince güvenilir
olmayabileceği akılda tutulmalıdır. Dolayısıyla bu ölçeğin tarama metodu
olarak kullanılabilmesi için çok merkezli ve yüksek sayıda katılımcı ile yapılan
ve kanser riski yüksek tespit edilen kişilerin ilgili kanserler açısından tarandığı
çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: QCancer, kanser, tarama, yaşlılık

Abstract:
CALCULATION OF CANCER RISK IN GERIATRIC POPULATION
THROUGH QCANCER SCORE
ABSTRACT
Introduction: Cancer is the second leading cause of the death after heart
diseases. Almost half of cancer cases and approximately 2/3 of the cancer-related
deaths ocur in the geriatric population. While there are many available cancer
screening methods for different cancer types, none of them is not yet a globally
accepted test that determines the risk of all cancer types. The QCancer risk scale
is an online scale that estimates both the risk of developing any cancer and the
risk of developing many different types of cancer separately, using various
symptoms, signs, and demographic data. In the present study, it was aimed to
determine the cancer risks of individuals aged ≥65 years using the QCancer risk
scale and to examine the relationship of these scores with the current data.
Materials-Methods: This cross-sectional study was conducted with volunteers
aged 65-89 at Halkalı Family Health Center between 01 December 2020 and 30
April 2021. The demographic data of the participants were noted, the QCancer
scale questions were questioned, and the calculated QCancer risk scores were
recorded. Participants were analyzed for their QCancer risk scores; taking into
account the following parameters, gender, marital status, education level,
nutritional habits, frequency of physical activity, and comorbid diseases.
Results: This study was conducted with 447 volunteer. 247 of them were women
and 291 of them were married. The rate of those with an education level of 5
years or less was 82,1%. While the proportion of those who had a balanced diet
was 95,5%; the 55,4% of them were not doing a regulary physical activity. The
83,7% of them have a body mass index over than 25 kg/m2
. Considering the
parameters in the QCancer scale, the most common symptoms were abdominal
bloating and indigestion, and the most common finding was night sweats. The
most common comorbid disease was hypertension (67,8%). The baseline risk of
the volunteers calculated with the QCancer scale was 1,93 (2,13±0,69), the
QCancer risk score was 8,34 (16,54±19,64), and the relative risk was calculated
as 4 (7,94±9,98). When the QCancer risk scores of each cancer were examined,
it was observed that the cancers with the highest risk were prostate cancer, breast 
xi
cancer, colorectal cancer. Total QCancer risk score was higher in males than
females. Lung, gastroesophageal and kidney cancer risk scores were higher in
men, while pancreatic cancer risk score was higher in women. There was a
positive correlation between QCancer score and age, height, and smoking-pack
years while there was a negative correlation between QCancer score and body
mass index. In the regression analysis, it was determined that the factors
predicting QCancer score to be greater than 8,34 were male gender, smoking,
and presence of hypertension.
Conclusion: The QCancer scale is an easy-to-use scale to determine the risk of
cancer that is not exist in a person. However, it should be kept in mind that the
obtained cancer risk value may not be reliable enough due to the subjective
answers given to the scale questions. Therefore, to use this scale as a screening
method, there is a need for multicenter studies with large-scale participants and
studies including further investigations in people who having high Qcancer risk
score.
Keywords: QCancer, cancer, screening, senility