Sosyal hizmet uzmanlarının stres ile baş etme becerileri ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin sosyal hizmet kapsamında incelenmesi
Analysis of the relationship between social workers coping skills with stress and burnout levels in the scope of social work
Yazar: GİZEM ALTIN
Danışman: DOÇ. DR. ERCÜMENT ERBAY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Sosyal hizmet mesleği, doğası gereği incinebilir gruplar ile yakından etkileşim içerisinde olunan ve çok boyutlu sosyal sorunların odağında şekillenen bir meslektir. Mesleği icra eden profesyoneller, çeşitli müdahale yöntemleri ve mesleki beceriler ile çalıştıkları grupların sorunlarına çözüm üretmeye çalışmaktadır. Bu doğrultuda sosyal hizmet uzmanının içerisinde bulunduğu çalışma ortamı, müdahale alanındaki sosyal sorunların kronikliği vb. etkenler, stres düzeylerini artırabilmektedir. Literatürde yer alan çalışmalar incelendiğinde, stres ve tükenmişliğin bağlantılı olduğu görülmektedir, bu kapsamda stres ile baş etme becerilerinin de tükenmişlik açısından önem taşıdığı; sosyal hizmet ve sosyal hizmet yönetimi açısından değinilmesi gereken faktörler olduğu düşünülmektedir. Sosyal hizmet uzmanları, incinebilir gruplar ile çalışırken yoğun bir duygusal emek ile sunmaktadır; bu alan içerisinde incinebilirlik açısından risk taşıdıkları, kurum iklimi içerisinde stres ile baş etme becerilerini sıklıkla kullanma gereksinimi duydukları ve zaman zaman tüm bu etkenlere bağlı olarak tükenmişlik yaşadıkları anlaşılmaktadır. 

Araştırma kapsamında nicel araştırma deseni kullanılmıştır ve İstanbul ilinde çalışan 151 sosyal hizmet uzmanına ulaşılmıştır. Veriler Stresle Baş Etme Tarzları Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla online olarak toplanmıştır. İki grup arasındaki farkların analizinde "Bağımsız Örneklem t-Testi", üç veya daha fazla grup arasındaki farklar için "Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)" testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler "Pearson Korelasyon Analizi" ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler Hacettepe Kütüphanesi'nden ulaşılan IBM SPSS Statistics 23.0 programında yapılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır.
Araştırma sonucunda karşılaşılan önemli bulgular arasında; sosyal hizmet uzmanlarının stresle baş etme tarzları ve tükenmişlik düzeylerinin ölçek alt boyutları açısından gelir durumları, yöneticilik görevi üstlenmeleri vb. gibi faktörler açısından farklılık gösterdiği yönündedir.

Abstract:
The social work profession is in close interaction with vulnerable groups and shaped in multidimensional social problems. Professionals practicing the profession try to find solutions to the problems of the groups they work with various intervention methods and professional skills. In this direction, the working environment of the social worker, the chronicity of the social problems in the intervention area, factors can increase stress levels. When the studies in the literature were examined, it was seen that stress and burnout are related. It is thought that there are factors that should be mentioned in terms of social work management. Social workers face intense emotional labor when working with vulnerable groups.  It is understood that they have a risk in terms of vulnerability in this field, they need to use their skills to cope with stress frequently in the corporate climate, and they experience burnout from time to time due to all these factors.

Within the scope of the research, 151 social workers working in the province of Istanbul were reached using the quantitative research design. Data were collected online through the Coping with Stress Scale, Maslach Burnout Scale, and Personal Information Form. "Independent Sample t-Test" was used to analyze the differences between the two groups, and the "One-Way Analysis of Variance (ANOVA)" test was used for the differences between three or more groups. The relationships between the variables were evaluated with the "Pearson Correlation Analysis." Statistical analyzes were made in the IBM SPSS Statistics 23.0 program available from the Hacettepe Library. The level of significance in the analysis was taken as 0.05. 

Among the critical findings encountered as a result of the research, social workers' coping styles with stress and their burnout levels in scale sub-dimensions, their income status, their taking on administrative duties etc., differ in terms of factors.