Ulusötesi bir çıkar grubu sistemi olarak Avrupa Birliği: Türk çıkar gruplarının örgütleme ve Avrupa Birliği kurumları karar alma süreçlerindeki etkinliği
EU as a transnational interest group: Organization of Turkish interest groups and their effectiveness on decision - making processes of EU institutions
Yazar: FEZA SOLAK TUYGUN
Danışman: PROF. DR. HALUK ALKAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Karar verme = Decision making ; Karar verme sistemleri = Decision making systems ; Karar verme süreci = Decision making process ; Türkiye = Turkey ; Çıkar grupları = Interest groups

Özet:
Karar alma otoriteleri ile etkileşim kurarak onların alacağı kararları etkilemeye çalışan gruplar, çıkar grubu olarak adlandırılmaktadır.  Ulusal çıkar grubu sistemlerinde önemli bir aktör konumunda olan bu gruplar globalleşme ile birlikte faaliyetlerini ulusötesi sisteme kaydırarak ulusötesi karar alma süreçlerinin önemli bir parçası haline gelmişlerdir. Ulusötesi karar örgütlerinden global ve bölgesel örgütler içinde yer alan AB, kurumsallaşmış ulusüstü karar alma sürecine sahip örgüttür. AB içinde ulusal çıkar gruplarının birbirleriyle ve AB kurumlarıyla etkileşimi ulusötesi çıkar grubu sisteminin oluşumu ve gelişimi açısından örnek model oluşturmaktadır. "Kaynak bağımlılığı teorisi" çerçevesinde şekillenen AB kurumları ile çıkar grupları etkileşiminde, AB kurumları karar alma süreçlerine erişim karşılığında çıkar gruplarından erişim malı talep etmektedir. Çalışmada ulusötesi bir çıkar grubu sistemi olarak AB incelenmiş, Türkiye'nin tam üye olmadığı AB'de, Türk çıkar gruplarının örgütlenme ve AB kurumları karar alma süreçlerindeki etkinliği belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda öncelikle çalışmanın teorik altyapısı oluşturulmuş, ardından Brüksel'de temsilcilik açmış ve Eurogroup üyeliği bulunan Türk çıkar grupları tespit edilerek, araştırmanın örneklemi belirlenmiştir. Bu örneklem içinden araştırma kısıtlılıkları çerçevesinde ulaşılan IKV, TOBB, TUSİAD, TİSK, TURKONFED, İTKIB, TUGİAD, KAGİDER, DİSK, TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, TEMA, TBB, T.BELB. ile mülakat yapılmış alınan cevaplardan elde edilen bulgular teorik altyapıyla birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmada varılan sonuç; Türk çıkar gruplarının erişim malı sağlama kapasitelerinin zayıf olmasından dolayı, AB karar otoriteleriyle etkileşimlerinin ve AB karar alma süreçlerindeki etkinliklerinin düşük düzeyde olduğu yönündedir.

Anahtar Kelimeler: 
Çıkar grupları, Çıkar grubu sistemleri, Avrupa Birliği, Türk Çıkar Grupları, Çıkar Temsili.

Abstract:
Groups trying to effect the decision-making process with their authorities are called as interest groups. These groups positioned as an crucial actor in national interest group systems have become an important participant in transnational decision-making process by shifting their activities with globalization to transnational system. EU participates in global and regional organizations and it has supra-national institutionalized decision-making process. Interaction of national interest groups with each other and EU institutions illustrates a sample for generation and development of transnational interest group system. EU institutions demand access goods from interest groups for accessing decision-making process in sights of Resource Dependency Theory. In this study, EU was examined as a transnational interest group system. Also, the effectiveness of Turkish interest groups on decision-making process of EU institutions and their organizations were studied in which Turkey is not a EU membership. In this context, theorical framework was made out and then examples of this study were declared by detecting Turkish interest groups having Eurogroup membership and representations in Brussels. Due to research limitations, interviews were conducted with some of these examples such as, IKV, TOBB, TUSİAD, TİSK, TURKONFED, İTKIB, TUGİAD, KAGİDER, DİSK, TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, TEMA, TBB, T.BELB. and these responses taken from these interest groups were concluded with theoretical framework. It was concluded that interreaction of Turkish interest groups with EU decision-making authorities and effectiveness of Turkish interest groups on EU decision-making process were at low level due to poor access good suppliment of Turkish interest groups.

Keywords: 
Interest groups, Interest group systems, European Union, Turkish interest groups, Representation of interest.