Cumhuriyet'in ilanından Harf İnkılâbına Kızılırmak Gazetesi (1923-1928)
The Kızılırmak Newspaper from the Declaration of the Republic to the Revolution of the Alphabet (1923-1928)
Yazar: ÖZLEM ÖZGÜN ER
Danışman: DOÇ. DR. METİN HÜLAGÜ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Devrimler = Revolutions ; Gazeteler = Newspapers ; Kızılırmak gazetesi = Kızılırmak newspaper ; Sivas = Sivas ; Türk Ocakları = Türk Ocakları ; Türk inkılap tarihi = Turkish revolution history ; Yerel gazetecilik = Local journalism

Özet:
V CUMHURİYETİN İLANINDAN HARF INKILABFNA KIZILIRMAK GAZETESİ ( 1923-1928) ÖZET Sivas; yazılı basın tarihi açısından küçümsenmeyecek bir tarihsel birikime sahiptir. İlk Resmî Vilâyet Gazetesi "Sivas" m 1878 yılında yayınlanmasından sonra İ909 yılında da devletten bağımsız bireysel girişimciliğin Anadolu'daki ilk örneklerinden birisi olarak belirtebileceğimiz "Kızılırmak Gazetesi"nin yayın hayatına başlamasıyla kentte yerel gazeteler süreci başlamıştır. Kızılırmak, Sivas'ta uzunca bir dönem yayın hayatım sürdürebilmiş ilk özel gazetedir. Ele aldığımız dönemde üçüncü yayın dönemini yaşayan gazete izlediği yayın politikası ile dönemin tek siyasî partisi olan Cumhuriyet Halk Fırkası' nın bir yayın organı görünümündedir. Tabi ki Sivas'ın, merkezî otorite tarafından Anadolu'ya açılan bir kapı olarak görülmesi Kızılırmak Gazetesi'nin yayın politikasını belirleyen en önemli unsurlardan birisi olmuştur. Kendisini " Cumhuriyetçi-Mefkûreci-Milliyetçi-Halkçı Gazete" olarak tanımlayan Kızılırmak; yenileşme sürecinde Mustafa Kemâl Paşa'nın Anadolu'daki en büyük destekçilerinden biri olmuş, yapılan inkılâpların halk tarafından kolayca benimsenebilmesinde etkili bir rol üstlenmiştir. Çoğu zaman yerel haberlerle okuyucu karşısına çıkan Gazete, kısıtlı imkânlarına rağmen hükümet merkezindeki gelişmeleri de ivedilikle sayfalarına taşıyarak zaman zaman ulusal bir gazete kimliğine bürünmüştür. Tüm bu özellikleri Kızılırmak Gazetesi'nin sadece, Sivas Basını 'nın değil Anadolu Basını'nın da en köklü gazetelerinden biri olmasını sağlamıştır. Bu çalışma da sırasıyla; Sivas'ın Cumhuriyet'e kadar olan dönemdeki basın geçmişi ele alınmış, Kızılırmak Gazetesi'nin yayın hayatı ve özellikleri incelenmiş, Ankara İstiklâl Mahkemesi' nin Sivas'a gelmesine zemin hazırlayan olaylar ve mahkemenin seyri Kızılırmak Gazetesi gözüyle yorumlanmaya çalışılmıştır.VI Kentteki sivil toplum kuruluşlarının özellikle Türk Ocağı'nın sesi olan Kızılırmak Gazetesi, Sivas'ta sosyal ve kültürel hayatın canlanmasına büyük katkı sağlamıştır. Bu nedenle, Gazete'nin Sivas Türk Ocağı ile ilişkisine yer verilmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise Harf İnkılâbı'na dair Kızılırmak Gazetesi'nde çıkan haberler ve yorumlar üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Sivas, Kızılırmak, İnkılâp, İstiklâl Mahkemesi, Türk Ocağı

Abstract:
VII THE KIZILIRMAK NEWSPAPER FROM THE DECLARATION OF THE REPUBLIC TO THE REVOLUTION OF THE ALPHABET (1923-1928) ABSTRACT Sivas has an important historical background in terms of the written press. In the city, the process of local newspapers began in 1909 with the Kızılırmak Newspaper, which can be specified as one of the examples of individual enterprises independent from the state in Anatolia, after the publication of the first Official City Newspaper "Sivas" in 1878. The Kızılırmak was the first private newspaper which had been able to be published for a long time. In the period that we treat the newspaper was in its third publication age. With its publication policy, the newspaper which was experiencing its third publication age in the period we treated seemed to be the publication wing of the Republic Folk party, which was the only political party of the period. That Sivas was perceived as the gate to Anatolia by the authority was one of the vital factors which determined the publication policy of The Kızılırmak newspaper. The Kızılırmak, defining itself as "Republican-Idealist-Nationalist-Democrat" was one of the greatest supporters of Mustafa Kemâl in the process of renovation in Anatolia and undertook an efficient role in the acceptance of the reforms by the public. The newspaper which mostly informed local news to its readers, despite its limited opportunities, occasionally became turned into a national newspaper thanks to reflecting the developments in the centre of the government urgently on its pages. Its all these features provided The Kızılırmak Newspaper to be one of the most deep rooted newspapers of not only the Press of Sivas but also of that of Anatolia. In this study, respectively, the history of the press in Sivas in the period till the republic has been treated, the publication life and properties of the Kızılırmak Newspaper have been examined, the events that forced Ankara The Independence Court to come to Sivas and what happened in the court has been tried to be commented from the Kızılırmak Newspaper's point of view.VIII The Kızılırmak Newspaper, the voice of civil society institutions in the city especially Türk Ocağı made great contribution to the social and cultural life in Sivas. For this reason, the relationship between the Newspaper and Sivas Türk Ocağı has taken place. In the conclusion of our study, the news and the comments about the introduction of The Revolution of Alphabet have been studied. Key Words: Sivas, Kızılırmak, Revolution, The Independence Court, Türk Ocağı.