Ege bölgesi'nde en çok tüketilen balıklarda radyoaktif polonyum düzeyinin ve yıllık gıda dozuna katkısının araştırılması
Investigations of radioactive polonium in the widely consumed fish species of aegean region and their contribution to annual dose
Yazar: NADİDE EBRU MAT ÇATAL
Danışman: DOÇ.DR. AYSUN UĞUR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
VÖZETEGE BÖLGE'SİNDE EN ÇOK TÜKETİLEN BALIKLARDARADYOAKTİF POLONYUM DÜZEYİNİN VEYILLIK GIDA DOZUNA KATKISININ ARAŞTIRILMASIMAT ÇATAL, N.EbruYüksek Lisans Tezi, Nükleer Bilimler A.B.D.Danışman: Doç. Dr. Aysun UĞUREylül 2006, 96 sayfaDeniz canlılarının, insanlar tarafından alınan radyasyon dozuna210önemli katkıda bulunan Po'u yüksek konsantrasyonda içerdiğiliteratürde pek çok çalışmada gösterilmiştir.Çalışmada, Ege Denizi kıyısında yer alan (Çanakkale, Ayvalık,Dikili, Foça, Çeşme, Didim, Bodrum ve Marmaris) yerel balıkçılardantoplanan bazı ekonomik balık türlerinde 210Po ve 210Pb konsantrasyonlarımevsimsel olarak araştırılmıştır..210Örneklerdeki Po aktivitesi radyokimyasal ayırma vekendiliğinden depozisyon işlemlerinden sonra alfa spektroskopik olarakölçülmüştür. İlk depozisyondan sonra kalan çözelti.210Po ve 210Pb'nundengeye gelmesi için yaklaşık 6 ay bekletilmiştir. Bekleme süresinden210 210sonra yapılan ikinci depozisyonla Po aktiviteleri ölçülmüş ve Pb210aktiviteleri hesaplanmıştır. Çalışmada balık örnekleri için Po aktiviteVIkonsantrasyonları 1.0Â±0.2-343Â±34 Bq kg-1 (kuru ağırlık) aralığında,210Pbaktivite konsantrasyonları ise 2Â±1-7Â±2 Bq kg-1(kuru ağırlık) aralığında210tayin edilmiştir. Po aktivite konsantrasyonlarına dayanılarak,hesaplanan yıllık eşdeğer doz oranları,örneklerin türlerinde 3 mSv y-1 ve48 mSv y-1 arasında değiştiği hesaplanmıştır.Anahtar Kelimeler: 210Po,balık, 210Pb, Ege Denizi

Abstract:
VIIABSTRACTINVESTIGATIONS OF RADIOACTIVE POLONIUM IN THEWIDELY CONSUMED FISH SPECIES OF AEGEAN REGIONAND THEIR CONTRIBUTION TO ANNUAL DOSEMAT ÇATAL, N.EbruMSc in Department of Nuclear Sciences ( Physics )Supervisor : .Assoc. Prof.. Aysun UĞURSeptember 2006, 96 pagesMarine biota have been found to contain high concentrations of210Po, which is considered to be the major contributor to radiation doseconumed by man.210 210In the present study, concentrations of Po and Pb weredetermined in the edible muscle tissue of different fish species collectedfrom the fresh sold in the local markets of the coastal towns of AegeanSea (Çanakkale, Ayvalık, Dikili, Foça, Çeşme, Didim, Bodrum andMarmaris).210Po was measured by alpha spectroscopy after radiochemicalseparation and spontaneous deposition on a copper disc. The solution was210left for approximately 6 months to allow the ingrowth of Po from210 210Pb. The sample was re-plated and the Pb activities were calculated210using Po activities. The activity concentrations in fish species werefound 1.0Â±0.2-343Â±34 Bq kg-1 (dry weight) and 2Â±1-7Â±2 Bq kg-1 (dry210 210 210weight)for Po and Pb, respectively. Based on this Po activityconcentrations, annual dose equivalent rates delivered muscle tissues instudied fishes would vary widely, from 3 mSv y-1 to 48 mSv y-1.