Beyazsinek Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodıdae)'nin parazitoiti Encarsia lutea (Ması) (Hymenoptera: Aphelinidae)'nın farklı kültür bitkilerinde etkinliğinin laboratuvar koşullarında araştırılması
Effect of host plant on the functional response of  the parasitoid Encarsia lutea (Masi) (Hymenoptera: Aphelinidae) to Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) under laboratory conditions
Yazar: BEHİYE ARIKAN
Danışman: PROF. DR. KAMİL KARUT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bemisia tabaci = Bemisia tabaci ; Beyaz sinek = White fly ; Konukçu bitkiler = Host plants ; Kültür bitkileri = Crop plants

Özet:
Bu çalışmada, Pamuk beyazsineği, Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae)'nin parazitoiti Encarsia lutea (Masi) (Hymenoptera: Aphelinidae)'nın üç farklı kültür bitkisi üzerinde işlevsel tepki ve parazitleme kapasitesi belirlenmiştir. Denemeler, B. tabaci'nin 2. nimf dönemi bulunan fasulye, pamuk ve patlıcan bitkileri ile altı farklı konukçu yoğunluğunda (10, 20, 40, 60, 80 ve 100), 25±1 °C sıcaklık ve %70±5 neme sahip kabinlerde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, En. lutea'nın sadece parazitleyerek değil ovipozitör batırarak ve beslenerek de ölümlere neden olduğu belirlenmiştir. Parazitli birey sayıları kültür bitkisine bağlı olarak farklılık gösterirken, tüm konukçu yoğunluklarında en yüksek parazitli birey sayıları patlıcan bitkisinde saptanmıştır. İşlevsel tepki tipi kültür bitkisine bağlı olarak değişmemiş, parazitleme kapasitesi ve toplam ölüm değerleri için yapılan Lojistik Regresyon Analizi sonucunda tüm bitkilerde Tip II olarak belirlenmiştir. Parazitoitin işlevsel tepki parametreleri, öldürme süresi (Th) (handling time) ve arama-bulma kapasitesi (α) (search (attack) rate) Holling'in Disk Eşitliği kullanılarak saptanmıştır. İşlevsel tepki parametreleri kültür bitkisi çeşidine bağlı olarak değişmiş, toplam ölümlerde en kısa öldürme süresi (Th=0.009) pamuk bitkisinde saptanırken, en yüksek arama-bulma değeri (α=2.170) patlıcan bitkisinde gerçekleşmiştir.

Abstract:
This study was conducted to determine the parasitism capacity and functional response of the parasitoid Encarsia lutea (Masi) (Hymenoptera: Aphelinidae) on Bemisia tabaci (Gennadius) (Hemiptera: Aleyrodidae) on three host plants. The experiments were performed under laboratory conditions (25±1 °C temperature and 70±5% humidity) to evaluate the functional response of En. lutea at six host densities (10, 20, 40, 60, 80 and 100) of B. tabaci on three hosts including; bean, cotton and eggplant. The results showed that En. lutea is not only parasitizes their hosts but also kills them through feeding and ovipozitor puncturing.  While the number of B. tabaci nymphs parasitized by En. lutea varied  according to host plants, the highest was found on the eggplant at all host densities. According to logistic regression analysis, population of En. lutea on three different host plants showed a Type II functional response. The attack rate (α) and the handling time (Th) of Type II response were calculated by fitting Holling Disc Equation to the data. These two coefficients were varied depending on the host plants. The highest α and the shortest Th values were determined as a=2.170 and Th 0.009 for eggplant and cotton, respectively.