Farmakon olarak teknoloji ve medya
Technology and media as pharmakon
Yazar: MAHMUT BURAK ATASEVER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE EJDER JOHNSON
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Antroposentrik = Anthropocentric ; Bedensel farkındalık = Body awareness ; Bellek = Memory ; Farmakoloji = Pharmacology ; Felsefe = Philosophy ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Medya = Media ; Teknoloji = Technology ; Zaman = Time

Özet:
Felsefe tarihinin ilgi alanı içinde henüz yeterince dikkati çekmeyen iki çalışma alanını; teknoloji ve Antroposen kavramlarını işe koşarak ele alan bu tez, dünyanın teknolojiyle birlikte nasıl evrimleşmekte olduğuna, medya teknolojileri ekseninde bir bakış gerçekleştirmektedir. Başta fenomenolojik gelenek ve akabinde post-fenomenolojik felsefe ve Stiegler felsefelerinin araçlarıyla gerçekleştirilen bu çalışma kapsamında, ilk bölüm itibariyle çağdaş felsefedeki ilk tartışmaları başlatan Husserl ve Heidegger felsefelerinde karşımıza çıkan içsel zamanın bilinci ve teknolojinin özü ile ilgili tartışma takip edilmiştir. Ardından fenomenolojinin teknolojik bir yorumu olarak şekillenen post-fenomenolojik felsefenin ana hatları çizilmiştir. Sonrasında ise Stiegler'in teknik ve zaman ile ilgili incelemesinin ana hattını oluşturan bellek tartışması üzerinden modern bir teknoloji olan internet teknolojisi özelinde çağdaş medya sanatının insan bedeni ve toplumsal yaşamıyla kesişen yönü olması bakımından teknolojinin tarihi; insanın teknolojikleşme tarihi perspektifinden yeniden ele alınmıştır.

Çağımızın tıbbi, ekonomik, politik ve anlamla ilgili krizlerinin, Antroposen çağı özelinde artık tüm gezegenin krizi olması sebebiyle krizin sebep ve sonuçları arasında bulabileceğimiz hesaplayıcı rasyonalite ve buna eşlik eder biçimde teknik bilgi kapsamında dünyanın gitgide içine çekildiği dijital-öte kurgusunun olası ufuklarına dair bir projeksiyon çizilmeye çalışılmıştır. Bu projeksiyonun ancak sanatsal sezgi yoluyla yapılabilecek olmasından hareketle sanat tartışması sezginin biçimlenişi nezdinde çağdaş medya sanatı ve dijital teknolojiler örnekleri üzerinden ele alındıktan sonra sanat ve siyaset zorunlu kesişiminde teknikle ilgili etik-politik bir karar mekanizması vasıtasıyla krizden çıkışın yollarının bulunma imkanıyla ilgili bir analiz ile sonuçlanmıştır.

Tezin sonucu itibariyle; bir farmakon olarak teknolojinin mevzubahis kaçınılmaz çift yönlü etkisinin, internet teknolojileri özelinde keşfedilebilecek pozitif iyileştirici reçetelerin rotaları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Teknolojik farmakon olarak medyanın, dünyaya yönelik komple bir tutum değişimi şeklinde tarif edilebilecek bir yönde ve Antroposen çağının krizlerine çözüm üretebilecek bir tutum değişikliği olarak yeni çağın getirdiği yeni özen gösterme pratikleri üzerinden kurulacak iyileştirici reçetelerin medyanın da ötesinde tıp, hukuk, politika gibi alanlarda hem teorik hem de pratik düzeyde ihtiyaç duyulan iyileştirmeye yönelik çalışmaların farmakolojik araştırmalar şeklinde yeni bir safhada akademik bilgiye katkı olanağı ortaya koyulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Teknoloji, Zaman, Fenomenoloji, Medya, Farmakoloji, Antroposen

Abstract:
Two fields of study that have not yet received sufficient attention in the field of history of philosophy; This thesis, which deals with the concepts of technology and Anthropocene, takes a look at how the world is evolving with technology, on the axis of media technologies. Within the scope of this study, which was carried out with the tools of the phenomenological tradition and then the post-phenomenological philosophy and Stiegler philosophies, the debate about the inner time consciousness and the essence of technology, which we encounter in the philosophies of Husserl and Heidegger, which started the early discussions in contemporary philosophy, was followed. Then, the philosophical outlines of the post-phenomenological philosophy, which was shaped as a technological interpretation of phenomenology, were drawn. Afterwards, the history of technology in terms of the intersecting aspect of contemporary media with the human body and social life, especially internet technology, which is a modern technology, through the memory discussion, which forms the main line of Stiegler's analysis of technique and time; reconsidered from the perspective of the history of human technologicalization.

Due to the fact that the medical, economic, political and meaning-related crises of our age are now the crisis of the entire planet, in particular the Anthropocene era, a projection of the possible horizons of the digital meta fictions into which the world is gradually drawn into, within the scope of computational rationality and accompanying technical knowledge, which we can find among the causes and consequences of the crisis has been studied. Based on the fact that this projection can only be made through artistic intuition, after the discussion of art is handled through the examples of contemporary media art and digital technologies in terms of the formation of intuition, it has resulted in an analysis of the possibility of finding ways out of the crisis through an ethical-political decision mechanism related to technique at the obligatory intersection of art and politics.

As a result of the thesis; As a pharmacon, the inevitable double-sided effect of technology in question and the routes of positive healing prescriptions that can be discovered by means of internet technologies have been tried to be revealed. As a technological pharmacon, the curative prescriptions to be established through the new care practices brought by the new age, in a direction that can be described as a complete change of attitude towards the world, and as an attitude change that can produce a solution to the crises of the Anthropocene age, are both practical and at the same time, the opportunity to contribute to academic knowledge in a new phase in the form of pharmacological researches can be put forward for the improvement studies in medical, law, political sciences needed at the theoretical level.

Key Words: Technology, Time, Phenomenology, Media, Pharmacology, Anthropocene