Finansal okuryazarlık açısından ortaöğretim matematik dersi öğretim programı ve ders kitaplarının incelenmesi
An investigation of the financial literacy in high school mathematics curriculum and textbooks
Yazar: NİLÜFER SAĞDIÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN TAN ŞİŞMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Ders programları = Curriculum ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Ortaöğretim = Secondary education ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmanın amacı 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı
tarafından onaylanarak uygulamaya konulan ortaöğretim matematik dersi öğretim programı
ve ortaöğretim matematik ders kitaplarının finansal okuryazarlık becerileri açısından
incelenmesidir. Doküman incelemesi ile yürütülen bu çalışmanın veri kaynaklarını, 2018
Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programı ile 2021 yılı 2770 nolu Tebliğler Dergisi'nde
yayımlanan ders kitabı listesinde fen liseleri haricindeki diğer tüm resmi ve özel ortaöğretim
kurumlarında okutulan TTKB onaylı altı ortaöğretim matematik ders kitabı (9-12. sınıflar ve
temel düzey 11-12. sınıflar) oluşturmaktadır. Veriler, 2012 Uluslararası Öğrenci
Değerlendirme Programı (Programme for International Student Assessment, [PISA])
finansal okuryazarlık kapsamında İçerik, Süreç ve Bağlam olmak üzere üç temel finansal
okuryazarlık boyutu ve alanyazın taraması sonucu finansal okuryazarlığın üç temel bileşeni
olarak belirlenen finansal bilgi, finansal tutum ve finansal davranış bileşenleri doğrultusunda
araştırmacılar tarafından geliştirilen Finansal Okuryazarlık Doküman İnceleme Formu
aracılığıyla toplanarak içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda finansal
okuryazarlık kavram, boyut ve bileşenlerine öğretim programında sınırlı kapsamda yer
verildiği; sınıf düzeylerine göre dağılımının sistematik olmadığı; ders kitaplarında ise yer
verildiği fakat sınıf düzeylerine göre dağılımının düzensiz olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca
ders kitaplarının öğretim programına göre finansal okuryazarlık açısından daha zengin bir
içeriğe sahip olduğu görülmüştür. Yürütülen bu çalışmanın son yıllarda birçok ülkenin eğitim
programlarında temel yeterliliklerden biri olarak kabul gören finansal okuryazarlık
becerisinin eğitim-öğretim sürecindeki öneminin anlaşılmasına, ortaöğretim matematik
dersi öğretim programı ve ders kitaplarındaki durumunun belirlenerek, gelecekte yapılacak
program geliştirme veya güncelleme çalışmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of the study was to investigate the high school mathematics course curriculum and
high school mathematics textbooks approved by the Board of Education and Discipline in
the 2018-2019 academic year in terms of financial literacy skills. Employing the document
analysis, the data was collected from the 2018 High School Mathematics Course Curriculum
and the high school mathematics textbooks (9-12th grades) through the Financial Literacy
Review Form developed by the researchers in line with three main financial literacy
dimensions, namely content, process and context, within the scope of 2012 PISA Financial
Literacy skills. Qualitative data was analyzed through content analysis. The findings
indicated that the financial literacy concepts, dimensions and components included in the
curriculum are given in a limited scope; the distribution of financial literacy across the grade
levels is random, not systematic. However, the results clearly showed that the financial
literacy content included in the textbooks is more balanced and detailed than the curriculum.
It is believed that the results of the study will contribute to the understanding of the
importance of financial literacy skills in the education process, which has been accepted as
one of the basic competencies in many countries curricula in recent years, and to determine
the current situation in the high school mathematics course curriculum and textbooks, and
to contribute to the curriculum development or revision studies to be made in the future.