Türkiye ekonomisindeki gelişmelerin sinema sektörüne yansıması (1970-1980)
Reflection of changes in Turkish economics on cinema industry (1970-1980)
Yazar: MUSA DEMİRDAĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM MURAT BOZKURT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Sinema = Cinema ; Sinema sektörü = Cinema sector ; Sinema tarihi = Cinema history

Özet:
Bilim ve sanat ayrılmaz bir bütündür. Bilim belli bir zamanda ve belli bir mekânda en önemli gerçekleri, en önemli olayları ve durumları araştıran ve açıklayan disiplinlerin genel adıdır. Sanat ise belli bir zamanda ve mekânda bilimin aktardığı bilgilere duygu katarak muhataplarına ulaştıran bir araçtır. Her türlü tarih araştırmasında incelenen dönemdeki bilimsel ve sanatsal kaynaklarda var olan gerçekler arasında ilişki kurularak saf bilgi elde edilebilir. 
	1970'lerin Türkiye'si bünyesinde hem Türkiye ekonomisinin hem de Türk sinemasının önemli makûs tarihi barındırmaktadır. Kalkınma planlamalarıyla Türk burjuva sanayisini oluşturma hedefinde ilerleyen Türkiye, ülke içinde ve dışında zuhur eden ekonomik ve siyasi gelişmeler nedeniyle öngörülen ekonomik büyümeyi ve kalkınmayı gerçekleştirememiş ve 70'lerin ikinci yarısından itibaren ekonomik, sosyal ve siyasi krizlerle enerjisini harcamıştır. Türk sineması oluşan bu menfi durumlardan içerik ve biçim açısından oldukça etkilenmiştir. Ayrıca bu dönemde çekilen Türk filmlerinde biçim yönünden olmasa bile içerik yönünden döneminin gerçeklerini yansıtmaktadır. 
	Bu tez kapsamında 1970-1979 yılları arasındaki Türkiye'nin ekonomik gerçekleri ile bu dönemde çekilen yerli sinema filmlerinde gösterilen ekonomik gerçekler arasında kıyaslama yapılarak Türkiye'nin ekonomik gerçekleri analiz edilmiştir. Ancak 10 yıllık bir dönemin bütün iktisadi olayları bir filmde işlenmesi oldukça zordur. Bu sebeple tezde birden fazla film iktisadi yönden çalışmaya konu olmuştur. 1970-1979 yılları arasında Türk sinemasında çekilen 2019 filmden sadece altı tanesi seçilmiştir. Bu altı filmin seçilmesinin nedeni film yaratıcılarının ticari kaygılardan ziyade dönemin iktisadi, içtimai ve ideolojik gerçeklerini yansıtmaları, filmlerde biçimsel kaygıların ön planda tutulması ve özellikle iktisadi sorunları diyaloglarla değil, bunları görsel olarak aktarmalarıdır. Bu dönemde çekilen önemli filmlerden olan Umut (Yılmaz Güney, 1970), Canım Kardeşim (Ertem Eğilmez, 1973), Endişe (Şerif Gören, 1974), Diyet (Lütfi Ö. Akad, 1974), Sürü (Zeki Ökten, 1978) ve Maden (Yavuz Özkan, 1978) analize konu edinen eserlerdir. Analiz sonucunda 70'lerde önemli ekonomik sorunlar olan bankacılık, göç, makineleşme, enflasyon, zam vb. konuların filmlerde dönemin gerçeklerini yansıtacak şekilde işlendiği görülmüştür. 

Anahtar kelimeler: Bilim, Sanat, 1970'ler,Türkiye Ekonomisi, Umut

Abstract:
Art and science are integral parts of the same whole. Science is the name of general disciplines that examine and explain the most important facts, phenomena and situations within a specific time and space. Art, on the other hand, is a mean of conveying scientific knowledge, to which the art adds feeling components, to its targets within a specific time and space. In all kinds of history research, pure knowledge can be obtained through establishing relationships among the facts extracted from scientific and artistic sources of the era of interest. 
	Turkey in 1970s embodies the unfortunate history of both Turkish economy and Turkish cinema. Despite its aim to create a Turkish bourgeois industry through development plans during these years, it couldn't achieve the projected economic and developmental growth rates set up at the beginning due to political and economic developments arised inside and outside of the country. As a result, from mid of 1970s forward it spent most of its energy on handling the economic, social and political crises. Turkish cinema was influenced considerably by this negative situation with regard to both content and form. Furthermore, Turkish movies made in this period reflected the realities of these years with regard to the content, though not so when it comes to the form. 
	Based on this backdrop, in this thesis, Turkish economic situation between 1970 and 1980 was analyzed through comparing and contrasting the country's economic situation and indigenous movies made in this period. Because it is not feasible and possible for a movie to treat the entire economic developments of a 10 years long period, which, in turn, would be highly likely to result in an incomprehensive picture of the period, the sample of the study included more than one movie. Specifically, a total of six movies were selected from among 2019 movies produced between 1970-1979 years, namely Umut (Yılmaz Güney,1970), Canım Kardeşim (Ertem Eğilmez, 1973), Endişe (Şerif Gören, 1974), Diyet (Lütfi Ö. Akad, 1974), Sürü ( Zeki Ökten, 1978), and Maden (Yavuz Özkan, 1978). Three important priorities considered in these movies constitute the inclusion criteria: that producers gave particular importance to reflect economic, social and ideological realties of the period, rather than acting out of commercial concerns; they paid special attention to concerns regarding form issues; and they preferred visual methods over dialogues in communicating economic problems of the period. The results indicated that the major economic and social problems of the period, such as banking and finance, immigration, mechanization, inflation, and price rises were well reflected in the movies. 

Key words: Science, Art, 1970s, Turkish Economy, Umut