Gebelikte iyilik hali ve beden imajı arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracı rolünün belirlenmesi
Determining the mediating role of self-compassion in the relationship between well-being and body image in pregnancy
Yazar: EDANUR KARAYEL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA USLU ŞAHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, gebelikte iyilik hali ile beden imajı ve özşefkat arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve öz-şefkatin bu ilişkideki aracılık rolünü
belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirilen bu
araştırma Hacettepe Üniversitesi Hastanesi gebe polikliniğinde Kasım 2023- Şubat
2024 tarihleri arasında 162 sağlıklı gebe ile yürütülmüştür. Araştırma verileri Tanıtıcı
Özellikler Veri Toplama Formu, Gebelikte İyilik Ölçeği, Gebelikte Beden İmajı
Ölçeği, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Form kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde
tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon regresyon analizi ve sobel testi
kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; Gebelikte İyilik Ölçeği toplam puan
ortalamasının 58,30±8,15, Gebelikte Beden İmajı Ölçeği toplam puan ortalamasının
71,80±18,67, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu toplam puan ortalamasının 39,34±8,11
olduğu saptanmıştır. Araştırmada çalışmayan (t=-2,344; p=0,020), 28 hafta altında
gebeliği olan (t=2,529; p=0,012) ve gebeliği planlı olanların (t=-3,586; p=0,001)
Gebelikte İyilik Ölçeği puan ortalaması daha yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmada
gebelikte iyilik hali ile beden imajının orta düzeyde negatif yönde (r=-0,470; p=0,001)
ve öz-şefkat ile orta düzeyde pozitif yönde (r=0,451; p=0,001) ilişkili olduğu
saptanmıştır. Araştırmada gebeliğin planlı olması (β = 0.174, p = 0.008), beden imajı
(β = -0.294, p = 0.001) ve öz şefkat (β = 0.308, p =0.047) gebelikte iyilik halinin önemli
yordayıcıları olduğu belirlenmiş ve bu yordayıcıların gebelikte iyilik hali varyansının
%38'ini açıkladığı saptanmıştır. Bununla birlikte öz-şefkatin gebelikte beden imajı ve
iyilik hali arasındaki ilişkiye kısmen aracılık ettiği belirlenmiştir (z = -4.307; SH=
0,019; p = 0,001). Bu çalışmanın sonuçları, gebelikteki iyilik halinin belirli tanıtıcı
özelliklere bağlı olarak değiştiğini, beden imajı ile iyilik hali arasında negatif bir
ilişkinin olduğunu ve öz-şefkatin bu ilişkide kısmen aracılık ettiğini göstermektedir.
Elde edilen bulgular, gebelikte iyilik halinin beden imajı ile negatif yöndeki ilişkisine
dikkat çekmekle birlikte bu ilişkide gebelerin iyilik halinin artırılması açısından
hemşirelik bakımında öz-şefkat odaklı müdahalelerinin gerekliliğini vurgulamaktadır

Abstract:
. This study was
conducted to examine the relationship between well-being in pregnancy and body
image and self-compassion and to determine the mediating role of self-compassion in
this relationship. This descriptive and correlational study was conducted with 162
healthy pregnant women between November 2023 and February 2024 in the pregnant
outpatient clinic of Hacettepe University Hospital. Data were collected using the
Descriptive Characteristics Data Collection Form, Well-being in Pregnancy Scale,
Body Image in Pregnancy Scale, and Self-Compassion Scale Short Form. Descriptive
statistics, Pearson correlation regression analysis and sobel test were used to analyze
the data. According to the results of the study, the mean total score of the Well-Being
in Pregnancy Scale was 58.30±8.15, the mean total score of the Body Image in
Pregnancy Scale was 71.80±18.67, and the mean total score of the Self-Compassion
Scale Short Form was 39.34±8.11. In the study, it was found that the mean score of
the Well-Being in Pregnancy Scale was higher in those who were not working (t=-
2,344; p=0,020), who had a pregnancy under 28 weeks (t=2,529; p=0,012) and whose
pregnancy was planned (t=-3,586; p=0,001). In the study, it was found that well-being
during pregnancy was moderately negatively correlated with body image (r=-0,470;
p=0,001) and moderately positively correlated with self-compassion (r=0,451;
p=0,001). In the study, planned pregnancy (β = 0.174, p = 0.008), body image (β = -
0.294, p = 0.001) and self-compassion (β = 0.308, p = 0.047) were found to be
significant predictors of pregnancy well-being and these predictors explained 38% of
the variance of pregnancy well-being. In addition, self-compassion partially mediated
the relationship between body image and well-being in pregnancy (z = -4.307; SH=
0.019; p = 0.001). The results of this study show that well-being in pregnancy varies
depending on certain descriptive characteristics, there is a negative relationship
between body image and well-being, and self-compassion partially mediates this
relationship. The findings draw attention to the negative relationship between wellbeing in pregnancy and body image and emphasize the necessity of self-compassionoriented interventions in nursing care in order to increase the well-being of pregnant
women in this relationship