8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabının içerik düzenleme ilkelerine uygunluğunun incelenmesi
Examination of the compliance of 8th grade course book for the history of revolution of the Republic of Turkey and Kemalism to the content organizing principles
Yazar: AYLİN KAYA ŞENGÜN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN KUBİLAY GÜL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Türk inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi = Turkish revolution history and Kemalism lesson ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında ders kitabı olarak belirlenen 8.sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabının içerik düzenleme ilkelerine uygunluğunu incelemektir. 
Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri 2019-2020 eğitim-öğretim yılında ders kitabı olarak belirlenen 8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabından doküman incelemesi yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmada doküman incelemesi yöntemiyle elde edilen veriler daha önceden belirlenen temalar doğrultusunda betimsel analiz yapılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre, 8. sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabında içerik sunulurken bazı konularda kazanımı yansıtacak düzeyde bilgiye yer verilmediği görülse de ders kitabı içeriği, öğretim programı kazanımları ile tutarlı bulunmuştur. Ders kitabında sunulan içerik, öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine uygun, açık ve anlaşılır şekilde verilmiştir. Ders kitabında güncel ögelerin kullanıldığı fakat yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Ders kitabında daha çok resim/fotoğraf, harita görsellerine yer verilmekte olup logo, kroki, kronolojik çizelge, arma gibi görseller daha az sayıda yer almıştır. Görsel ögelerin genel olarak net, anlaşılır, açıklamalı ve kazanımlara uygun olduğu görülmekle birlikte siyah-beyaz, net olmayan görsellerin de ders kitabında yer aldığı görülmüştür. Ders kitabında yer alan hazırlık sorularının konu ve kazanımla ilgili, öğrenci seviyesine de uygun olduğu görülmüştür. Hazırlık sorularının hem öğrencinin bilgi düzeyini ölçen nitelikte olduğu hem de öğrenciye araştırma, inceleme, düşünme ve sorgulama becerisi kazandırmaya yönelik olduğu görülmüştür. Ders kitabında yer alan değerlendirme soruları (klasik, boşluk doldurma, doğru/yanlış, çoktan seçmeli), dersin içeriğine ve dersin kazanımlarına uygun şekilde sunulmuştur. Ders kitabı içeriği öğrenme-öğretme ilkelerine uygun oluşturulmuştur. Ders kitabı içeriğinde konuların anlaşılır olmasını sağlayacak somut örneklerden yararlanılmıştır. Konularda öncelikle bilinmesi gereken kavramların açıklamalarına yer verilerek ders kitabı içeriği, basitten karmaşığa ve kolaydan zora doğru sunulmuştur. Ders kitabı içeriğinde sunulan örnek sorularla öğrencinin yakın çevreden uzak ilkesine uygun olarak hareket etmesine olanak verilmiştir. Ders kitabı içeriğinde ana fikir açık ve anlaşılır şekilde sunulmuştur. Ders kitabında yer alan konular birbirini tamamlayan ve birbirine önkoşul olacak şekilde, aşamalı, kronolojik sıra takip edilerek düzey ilkesine uygun şekilde sunulmuştur. Ders kitabı içeriğinde ana ve alt başlıkların birbiriyle uyumlu, birbirine ön koşul olacak nitelikte aşamalı olarak sıralandığı görülmüştür. Ders kitabının içeriği resim, harita, kartpostal ve kronolojik çizelge gibi ön örgütleyiciler kullanılarak öğrencinin yeni şema oluşturmasını destekleyecek nitelikte sunulmuştur. Şema ilkesi kapsamında önemli olan özet bölümlerine ders kitabının içeriğinde yer verilmediği görülmüştür. Ders kitabında öğrencinin vardama ilkesini kullanarak geçmişi kestirmesine dönük sorulara daha çok yer verilmiş olup geleceği kestirmesine imkân tanıyan sorular ise daha az yer almıştır. Ders kitabı içeriğinde yer alan bilgi, ilke ve örneklerin, konu-materyal örgütlenişi çerçevesinde sunulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the compliance of the 8th grade course book for The History of Revolution of the Republic of Turkey and Kemalism, which has been determined as a course book for the academic year 2019-2020, to the content organizing principles.
This research was carried out using a case study pattern, which is one of the qualitative research methods. The data of the research was collected from the 8th grade course book for The History of Revolution of the Republic of Turkey and Kemalism, which was determined as a course book for academic year 2019-2020, by document analysis method. In the research, the data obtained by document analysis method was analyzed by making descriptive analysis in line with the previously determined themes.
According to the results of the research, while the content was presented in the 8th grade course book for The History of Revolution of the Republic of Turkey and Kemalism, its content was found to be consistent with the curriculum achievements, although it was observed that there was not enough knowledge to reflect the attainment in some subjects. The content presented in the course book is given in a clear and understandable manner and also in accordance with the student's readiness level. It has been understood that current items are used in the course book but not one a sufficient level. There are more pictures/photos and maps in the course book images. It has been seen that visuals such as logo, sketch, chronological chart, and emblem are included in the course book, although to a lesser extent. Although visual items are generally seen to be clear, understandable, annotated and suitable for the acquisitions, black and white, unclear visuals exist also in the course book. It has been understood that the preparatory questions in the course book are relevant to the subject and attainment and also appropriate for the student level. It has been seen that the preparation questions are both measuring the level of knowledge of students and providing them with research, analysis, thinking and questioning skills. The evaluation questions in the course book (classic, fill-in-the-blank, true/false, multiple choice) are presented in accordance with the content and outcome of the course. The course book content was created in accordance with the learning and teaching principles. Concrete examples used in the course book ensure that the subjects are understandable. The content of the course book is presented in form of simple to complex and easy to difficult by giving explanations of the concepts necessary to be known first. With the sample questions presented in the course book, the student was allowed to act in accordance with the principle of narrow to away from the near environment. The main idea presented in the content of the course book is clear and understandable. The topics in the course book are complementary and prerequisite to each other, followed by a phased chronological order and presented in accordance with the level principle. It is seen that the main and sub-titles of the course book are listed in stages that are compatible with each other and that's a prerequisite for each other. The presented content of course book will support the students to create a new scheme by using pre-organizers such as pictures, maps, postcards and chronological charts. It is seen that the abstract sections that are important within the scope of the scheme principle are not included in the course book. In the course book, more questions were given for the students to predict the past by using the principle of prediction, and the questions that allow them to predict the future were less. It is concluded that the knowledge, principles and examples in the course book are presented within the framework of subject-material organization.