Sektöre özgü bağımsız idari otoritelerin denetimine tabi pazarlarda rekabet hukukunun uygulanması
Application of competition law in the markets scrutinized by sector specific independent regulatory agencies
Yazar: NİHAL ÖZKARDEŞ
Danışman: DR. TASVİRE ZEYNEP AYATA
Koç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Bağımsız idari otoriteler = Independent administrative authority ; Denetim = Control ; Regülasyon = Regulation ; Rekabet = Competition ; Rekabet hukuku = Competence law ; Tamamlayıcılık = Complementarity ; İkame = Replacament

Özet:
Sektöre özgü bağımsız idari otoriteler ile rekabet otoritelerinin enerji, telekomünikasyon, bankacılık gibi regülasyona tabi pazarlardaki görev ve yetki alanları çakışabilmektedir. Böyle pazarlarda hangi kurumun müdahale mercii olması gerektiği hem doktrinde hem uygulamada tartışılagelmiştir. Bu tezde de sektöre özgü bağımsız idari otoritelerin denetimine tabi pazarlarda rekabet hukukunun uygulanması konusu araştırılmaktadır. 
Tezin ilk bölümünde öncelikle devletlerin pazarlara müdahalesi ele alınacaktır. Bu kapsamda, yapısal piyasa aksaklıkları ile davranışsal piyasa aksaklıkları açıklanacaktır. İkinci olarak, bağımsız idari otoritelere, regülasyon hukukuna ve rekabet hukukuna ilişkin genel açıklamalarda bulunulacaktır. Son olarak ise, rekabet hukuku ile regülasyon hukuku arasındaki ilişki irdelenecektir. Bu kapsamda, iki hukuk dalının kesiştiği alanlar gösterilecek, iki hukuk dalı arasındaki ilişki çeşitli hukuksal ayrımlar bakımından irdelenecek ve son olarak sektöre özgü bağımsız idari otoriteler ile rekabet otoritelerinin aynı anda yetkilerinin doğması halinde oluşabilecek senaryolara değinilecektir.
İkinci bölümde sektöre özgü bağımsız idari otoritelerin denetimindeki pazarlarda rekabet hukukunun nasıl uygulandığı araştırılacaktır. Öncelikle Avrupa Birliği Komisyonu ve Amerika Birleşik Devletleri Federal Yüksek Mahkemesi'nin yaklaşımları ele alınacaktır. Akabinde, iki hukuk sisteminde yaklaşımın farklı olduğu sonucuna varılarak bu farklılığın nedenlerine yer verilecektir. Devamında, Türk Rekabet Kurulu'nun konuya dair yaklaşımı ele alınacaktır. 
Üçüncü bölümde öncelikle ülkemizde uygulanan tamamlayıcılık modelinin ortaya çıkardığı sorunlar ele alınacaktır. Bu çerçevede, ülkemizde uygulandığı haliyle tamamlayıcılık modelinin ne bis in idem ilkesi ve ölçülülük ilkesine aykırı sonuçlar doğurma, çelişkili kararlara yol açma, sektöre özgü BİO'nun denetlenmesine yol açma ve zaman ve kaynak israfına neden olma ihtimali üzerinde durulacaktır. İkinci olarak, anılan sorunların çözülmesi adına ülkemizde nasıl bir model uygulanması gerektiği tartışılacaktır. Akabinde, mevcut Türk rekabet hukuku sisteminde başvurulabilecek rekabet savunuculuğu, iş birliği ve koordinasyon ilişkileri ve iptal davası açma imkânı gibi çözümler açıklanacaktır. Bu bölümde son olarak konu hakkında yasal düzenleme yapılmasının uygun olacağı belirtilecektir.  
Anahtar Kelimeler: rekabet otoritesi, regülasyon, sektöre özgü bağımsız idari otoriteler, tamamlayıcılık, ikame

Abstract:
The duties and powers of sector specific independent regulatory agencies and competition authorities may coincide in regulated markets such as energy, telecommunication, banking. Which authority to intervene in such markets has been debated both in practice and doctrine. In this thesis, we will study the application of competition law in the markets scrutinized by sector specific independent regulatory agencies. 
In the first section of the thesis, we will elaborate on intervention of the states to the markets. Within this scope, we will explain structural and behavioral market failures. Secondly, we will overview independent regulatory agencies, the notion of regulation and competition law. At last, we will address to the relationship between competition authorities and sector specific independent regulatory agencies. Within this scope, we will show the intersection of these two law branches, we will address to the relationship of these two branches through some legal divisions and we will mention the possible scenarios in case that sector specific independent regulatory agencies and competition authorities are authorized to scrutinize the same subject.
In the second section, we will analyze how competition law is implemented in markets scrutinized by sector specific independent regulatory agencies. At first, we will handle the approaches of the European Union Commission and Federal Supreme Court of the United States of America. We will conclude that these two legal systems' approaches differ, and we will search for the reasoning of such a differentiation. Thereafter, we will handle the approach of the Turkish Competition Authority regarding the subject. 
In the third section, we will analyze the legal problems which complementary model in our country may lead. Within this scope, we will analyze whether this model as implemented in our country leads to contrary results to the principle of ne bis in idem and proportionality principle, contradictory decisions, review of the decisions of sector specific independent regulatory agencies and waste of time and source. Secondly, we will discuss which model is best suited to be implemented in our country to avoid the mentioned problems. Thereafter, we will explain the solutions available in Turkish legal system such as competition advocacy, cooperation protocols and possibility to file for annulment. Finally, we will state that regulating a legislation regarding the subject would be appropriate. 
Key Words: competition authority, regulation, sector specific independent regulatory agencies, complementarity, substitute