Osip Ivanoviç Senkovski'nin öykü sanatı
Osip Ivanovich Senkovsky's art of story
Yazar: MESUDE ARKIM
Danışman: PROF. DR. EMİNE ZEYNEP GÜNAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Edebiyat = Literature ; Hikaye = Story ; Romantizm = Romanticism ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Senkovski, Osip İvanoviç = Senkovski, Osip İvanoviç

Özet:
Osip İvanoviç Senkovski, 19. yüzyılın ilk yarısında Rus edebiyatında uzun yıllar yer edinmiş ve eserlerini romantizm akımı doğrultusunda kaleme almış Leh bir yazardır. Henüz üniversite yıllarındayken edebiyat ve gazetecilik faaliyetleriyle uğraşmaya başlamış olan Senkovski, yazar kimliğinin yanı sıra akademisyen kimliği ile de ön plana çıkar. İki yıllık Doğu seyahati esnasında edindiği kültürel birikimi eserlerine yansıtarak Türkiye, Suriye ve Mısır seyahatlerine dair otobiyografik notlar içeren doğu öykülerini yazar. Gazetecilik faaliyetlerinde de bulunan Senkovski, aralarında yirmi yıla yakın çalıştığı "Biblioteka Dlya Çteniya" nın da bulunduğu pek çok derginin editörlüğünü yapar. Bunun bir sonucu olarak Senkovski, öykülerinin çoğunu bir gazeteci gözüyle, hiciv ve ironi unsurları içeren gazete metni olarak kaleme alır ve Rus edebiyatında "fel'yeton" tarzının gelişimine katkıda bulunur. İroni ve hiciv unsurlarını kullanarak meydana getirdiği eserlerinde toplumda Batı bilimine duyulan hayranlığı ve Batı özentisini eleştirir, bunun yanı sıra dönem edebiyatına sıklıkla göndermelerde bulunur. Çok yönlü kişiliğinin ürünü olan öyküleriyle geniş kitlelerce beğeni kazanmasına karşın Senkovski, öykülerinde gazeteci üslubunun dışına çıkamamış olması ve çoğunlukla edebiyatçıları hedef alması sonucu zamanla unutulmuş, Rus edebiyatında ikinci dereceden bir yazar olarak yer kalmıştır. Ancak farklı alanlardaki birikimlerini kendine has üslubuyla bir araya getirerek kaleme aldığı öyküleriyle Rus edebiyatına kültürel bir katkı sağlaması açısından önemlidir.

Abstract:
Osip Ivanovich Senkovsky is a Polish writer, taking place for many years in 19th century Russian literature within the frame of romantic movement. Involving in literary and journalistic activities in early university years, Senkovsky is famous not only for his author side both also for his academic works. He wrote his oriental stories, involving autobiographic notes regarding his travels to Turkey, Egypt and Syria and represented these obtained cultural accumulations during his two-year travel to the East in his works. Being engaged in journalistic activities, Senkovsky took on editorship of many journals including "Biblioteka dlia chteniya", for which he worked nearly twenty years. As a result, he wrote most of his stories from a journalist's perspective, as a "feuilleton", known as a part of newspaper including ironical and satirical factors, and he contributed into development of this literary genre. In most of his works containing ironical and satirical factors, he criticizes the admiration for Western science and admiration the West. Also, he frequently makes references to writers of that period. Even though he received appreciation of large masses through his stories, he became forgotten as time went on, because he couldn't go out of journal style and mostly aimed at belletrists. Thus, he stayed as second-degree writer in Russian literature.  Nevertheless, he has an important place regarding his stories, formed by his cultural background with his original style.