5237 sayılı Türk ceza kanununda haksız arama suçu (tck. m.120)
The crime of illegal search
Yazar: LEVENT POLAT
Danışman: PROF.DR. MEHMET EMİN ARTUK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Arama, suç soruşturmasında en yoğun gerçekleştirilen işlemlerin başındagelmekte olup en önemli delil elde etme yöntemlerinden birisidir. Haksız arama suçu,Anayasa 20. maddedeki özel hayatın gizliliğine ilişkin teminatların korunması amacıylagetirilmiş bir cezai yaptırımdır. Haksız arama suçu ile hukuka aykırı olarak kişinin üstününveya eşyasının aranması yaptırım altına alınarak özel hayata saygı hakkı korunmaktadır.Suçun hukuka aykırı olan aramayı yaptırım altına aldığı hususu dadüşünüldüğünde öncelikle arama kavramının ve daha sonrasında ise aramanın hukukiçerçevesinin tespiti gerekmektedir. Arama, ?kural olarak hakim, gecikmesinde sakıncaolan hallerde Cumhuriyet savcısı tarafından yakalama veya delil etme amacına yönelikolarak sanık, şüpheli veya üçüncü bir kişinin mesken ve sair yerlerinde, üstünde veyaeşyasında yapılan bir araştırma işlemi? olup aramanın söz konusu olabilmesi için gizliolan bir şeyin ortaya çıkarılması gerekmektedir.Aramanın çeşitleri başlığı altında incelediğimiz önleme araması ve adli aramabirbirinden faklı kurumlar olup amaçları ve tabi oldukları hukuki rejim bakımındanaralarında önemli farklılıklar bulunmaktadır.Aramanın birbirinden farklı çeşitleri incelendikten sonra adli aramanın hukukauygun olması için gerekli olan şartlar Anayasa, 5237 s.lı CMK. ve Adli ve ÖnlemeAramaları Yönetmeliği dikkate alınarak açıklanmıştır. Aramanın şartları inceleme konususuç tipi bakımından önem arz etmektedir. Eğer hukuka uygun yapılan bir arama varsaTCK.'nın 120. maddesinde tanımlanan suç tipi oluşmayacaktır.Haksız arama suçu uygulamada çok fazla görülen bir suç tipi olmadığındanyargısal içtihatlar da son derece azdır. Bunun nedenlerinden birisi de haksız arama suçu ilbenzer suçların birbiri ile karıştırılmasıdır. Özellikle bu suç tipi, görevi kötüye kullanmasuçu içinde değerlendirilmekte ve kanunda düzenlendiği halde haksız arama hükmüuygulanmamaktadır.

Abstract:
Searching is one of the most criticized action during a crime investigation.However, it is one of the best ways to collect evidence. The crime of illegal search is apunishable action provided for the protection of `right to privacy? granted under Article20 of Turkish Constitution. The crime of illegal search and the illegality of search onpersonnel belongings and human body are provided to be punishable in order to protectright to privacy.In order to determine the typology of such a crime, the concept of `search? has tobe identified within its legal scope. A definition of search is as follows: ?Aninvestigation and examination of the belongings and body of accused, suspect or a thirdperson by a warrant of a judge or by an inquiry of public prosecutor, only in case ofemergency.? Accordingly, a search must conclude with a disclosure of a certain hiddenfact.This study lays out two categories of search: preventive search and investigativesearch. However, these two categories should not be confused regarding their differinglegal provisions.After having focused on the various types of search, the investigative search isanalyzed under the Constitution, the Criminal Procedure Act nr.5237 and Directive onthe Investigative and Preventive Search. The conditions of search are crucial in terms ofthe crime investigated. If the search has legality, there is no crime committed underarticle 120 of Turkish Penal Code.There are not many court precedents due to the fact that illegal search is arandomly committed crime. One of the main reasons of this position is that similar typesof crimes are generally confused with the crime of illegal search. Specifically, anothercrime, namely, the abuse of public officer?s position is confusingly overlapped to thescope of crime of illegal search. For this reason, generally, the provisions of crime ofillegal search are disregarded.