Sepsiste acil yaklaşım ve serum laktat seviyesi ilişkisi
Emergency management and the relationship between serum lactate level in sepsis
Yazar: SELEN SÜRER ADA
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP KEKEÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Sepsis = Sepsis

Özet:
Amaç: Çalışmamızda; acil servise başvuran hastalarda sepsise bağlı olarak değişen metabolizma sürecindeki laktat düzeyini ve acil tanı ve tedavisindeki etkinliğinin belirlenmesi hedeflendi.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 31.10.2014 – 16.02.2016 tarihleri arasında sepsis tanısı ile takip edilen 107 hasta ile gerçekleştirildi. Hastaların yaş, cinsiyet, şikayet, vital ve fizik muayene bulguları, SIRS kriterleri, genel değişiklikleri, inflamatuvar değişiklikleri, hemodinamik değişiklikleri, organ disfonksiyon değişiklikleri, doku perfüzyon değişiklikleri, enfeksiyon odağı, tedavi durumları ve mortalite oranlarının laktat düzeyi ile olan ilişkisi değerlendirildi. 
Veriler SPSS Windows 18 versiyonunda analiz edildi. Değişkenlerin dağılımı Kolmogorov Simirnov testi ile kontrol edildi. Verilerin analizinde Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Pearson korelasyon testleri kullanıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamızda hastaların %60,7'si erkek olup yaş ortancası 63 yıldı. Hastalarda saptanan en sık fizik muayene bulgusu ateşti. En sık rastlanan enfeksiyon odağı solunum sistemiydi. Hastaların laktat düzeyi ortancası 2,4 mmol/L olarak saptandı. Laktat düzeyinin eşlik eden hastalık, SIRS kriter sayısı, enfeksiyon odağı, kültür üremesi, acil servis takip süresi ve yatış süresi ile ilişkisi saptanmadı (p>0,05). Laktat düzeyi, ortalama arteriel basıç ve sistolik kan basıncı düzeyi düşük olan hastalarda anlamlı olarak yüksek saptandı. Laktat düzeyi, bronkospazm/akut akciğer hasarı/ARDS, pıhtılaşma bozukluğu,azalmış kapiller dolum/beneklenme ve açıklanamayan metabolik asidoz olan hastalarda yüksekti (p<0,05). Vücut ısısı ve laktat düzeyi arasında negatif yönlü ilişki saptandı (p<0,05). Hastaların klinikleri ağırlaştıkça laktat düzeyinin arttığı saptandı (p<0,05). Hastaların ölüm oranı %15 olup, ölümcül seyreden hastalarda laktat düzeyi anlamlı olarak yüksekti (p<0,05).
Sonuç: Acil servise başvuran sepsis tanılı  hastaların laktat düzeyinin yüksekliği, kötü klinik seyir olduğunun ve ölüm oranının yüksek olduğunun göstergesidir. 

Anahtar kelimeler:acil servis, laktat, mortalite, sepsis

Abstract:
Aim: In this study; we aimed to evaluate of the varying lactate levels in the process of changing metabolism due to sepsis and determine effectiveness on emergency diagnosis and treatment in patients admitted to the emergency department.
Materials and Methods: This study was performed with 107 patients followed by sepsis between dates of 31.10.2014 - 16.02.2016. Age, sex, symptoms, vital and physical examination findings, SIRS criteria, general changes, inflammatory changes, hemodynamic changes and organ dysfunction changes, tissue perfusion changes, infection localization, treatment status, mortality rates were evaluated in terms of relations with lactate level. 
Data were analyzed using SPSS version of Windows 18. The distribution of variables was checked with the Kolmogorov-Smirnov test. In analyzing the data, Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Pearson correlation tests were used. p<0,05 was considered statistically significant.
Results: In our study, the median age of patients was 63 years, 60,7% were male. The most common physical finding detected in patients was fever. The most common infection focus was the respiratory system. The median lactate level of the patients was detected 2,4 mmol / L. Lactate levels had no relationship with comorbid diseases, the number of SIRS criteria, the focus of infection, positive culture, emergency follow-up period and duration of hospitalization (p> 0,05).Lactate levels were significantly higher in patients with lower mean arterial pressure and systolic blood pressure levels (p <0,05). Lactate levels were significantly higher in patients with bronchospasm, acute lung injury, ARDS, blood coagulation disorders, decreased capillary refill / spotting and unexplained metabolic acidosis (p <0,05). A negative correlation was observed between hypoglycemia and lactate levels (p <0,05). Increased lactate levels were detected when clinical of patients got worse (p <0,05). The mortality rate of the patients was 15%, lactate levels were significantly higher in patients with mortal prognosis (p <0,05).
Conclusions: The height of the lactate level of patients with sepsis admitted to the emergency clinic is a sign of bad clinic and high mortality rate
Key words: sepsis, lactate, emergency, mortality