Tasavvufta havf ve recâ (korku ve ümit) anlayışı
The concept of havf (fear) and recâ (hope) in Islamic mysticisim
Yazar: MEHMET MANSUR GÖKCAN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİ KAPLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Korku = Fear ; Tasavvuf = Mystic ; Ümit = Expectation ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Havf korku, recâ ise ümit anlamına gelmektedir. Havf da recâ da, ileride başa gelecek şeylerle ilgilidir.
Havf, cehennemdeki cezadan çok cezayı verecek olan Allah?tan korkmaktır. Recâ için de aynı şey söz konusudur: Recâ, cennetteki nimetlerden çok bu nimetleri verecek olan Allah?ın affından ümitvar olmaktır. 
Allah korkusu diğer korkulardan farklıdır: Bir şeyden korkan, korktuğu şeyden kaçar fakat Allah?tan korkan Allah?a sığınır. Çünkü Allah?tan başka koruyacak güç olmadığını bilir. Havf, saygısından dolayı Allah?tan çekinen bir kimsenin korkusudur. Bu korku; pişmanlığa, mahcubiyete ve utanmaya dayalı bir korkudur. 
Havfta da recâda da Allah?a yakın olmak kişiyi istediği sonuca ulaştırır. Allah, kendisine yakın olan kimseleri sevdiğini ve sevdiği kimse kendisinden bir şey isterse vereceğini ve onu koruyacağını vaat etmektedir. 
Havf, korku yoluyla günahtan uzaklaştırırken recâ, cennete ve oradaki mükâfatlara teşvik ederek günahtan uzaklaştırır. Dolayısıyla havfın da recânın da günahtan uzaklaştırdığı ve Allah?a yaklaştırdığı görülmektedir. Havf ve recâ sahibi, tevbeyle günahlardan uzaklaşılırken, ibadetlerle de Allah?a yönelir.
Havf ve recâ, birbirinin zıttı değil birbirinin tamamlayıcısıdır. Müminin havf ve recâsının, kuşun iki kanadı ve terazinin iki kefesi gibi birbirine denk olması gerekir. Müminin dinî hayatının sağlıklı ve dengeli olması, havf ve recâsının dengeli olmasına bağlıdır.

Abstract:
Havf means fear, and recâ means hope. They are both about the happenings which will come on the people. Havf means fear from God who will give the punishment, more than the fear from the punishment in the hell. We can say the same for race, too: race gives the hope of having blessings from god who gives these, more than having blessings in the heaven. The fear of God is different from the other fears. Those who fear from something escape from these fears, but those who fear from god take the shelter of God. Because they know that there is no other strength which saves them, havf is a fear of the respect to God. This fear is based on regretfulness, responsibility and bashfulness.
In both havf and race, to be close to god makes the people reach to the results  they wish. God promises to save them and to give what the beloved people want from him. Havf makes the people be away from the sins, but race makes them  be far away from the sins  by promising gifts in the heaven. By this way, havf and race make the people  be far away from the sins and become close to God. The people who have havf and race take themselves away from the sins and direct themselves to god by vowing. Havf and race are not the opposite to each other, but the sincere  believers' havf ard race are like the wings of the birds and the pans of the scales. The believer's.
Trustworthy and balanced life depands on the balance  of havh and race.