Kronik hastalıklar tedavisinin fonksiyonel değerlendirilmesi-palyatif bakım (functional assessment of chronic ıllness therapy-palliative care (facıt-pal) ölçeğinin türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
The study of turkish reliability and validity of functional assessment of chronic illness therapy-palliative care (facit-pal) scale
Yazar: GÜLCAN BAĞÇİVAN
Danışman: PROF. DR. BAHAR DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Epidemiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Palyatif bakım = Palliative care ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bağçivan, G., Kronik Hastalıklar Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi-Palyatif Bakım (Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Palliative Care (FACIT-Pal) Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Epidemiyoloji Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışma, klinik araştırma alanında geniş çapta kullanılan ve palyatif bakıma özel olan yaşam kalitesi ölçeklerinden Kronik Hastalıklar Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi-Palyatif Bakım (FACIT-Pal) ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin analiz edilmesinin amaçlandığı metodolojik bir araştırmadır. Araştırma, iki aşamalı olarak Temmuz-Ağustos 2016 ve 15 Temmuz 2017-15 Mart 2018 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Hastanesi, Tıbbi Onkoloji/Hematoloji bölümlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın yürütüldüğü hastanelere başvuran  ve araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 232 kanser hastası araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "hasta bilgi formu", "Karnofsky Performans Skalası (KPS)", "Edmonton Semptom Değerlendirme Ölçeği" ve "Kronik Hastalıklar Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi-Palyatif Bakım Ölçeği (FACIT-Pal)" kullanılmıştır. Ölçeğin, geçerliliği için değerlendirilen, "kapsam", "yüzey", "ölçüt" ve "yapı" geçerliliği analizleri sonuçlarına göre ölçeğin, kanser hastalarının palyatif bakıma özgü yaşam kalitelerinin değerlendirilmesinde "geçerli" bir ölçek olduğu kabul edilmiştir. FACIT-Pal ölçeği Türkçe formunun 45 maddelik ölçeğin orijinaline uygun beş faktörlü yapısı doğrulanmıştır. FACIT-Pal (45 madde) ölçeğinin güvenilirliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapılan analizlerde, ölçek için hesaplanan Cronbach Alfa değeri, 0,932 bulunmuştur. Ayrıca, ölçek için, test-tekrar test güvenilirlik analizi sonucunda, test-tekrar test ölçek puanları arasında ileri derecede anlamlı ve pozitif bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, ölçeğin ilgili alanda kullanılabilecek "güvenilir" bir ölçek olduğu kabul edilmiştir. Kanser hastalarında palyatif bakıma özgü yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve izlenmesi amacı ile FACIT-Pal ölçeğinin Türkçe formun kullanılabileceği önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Palyatif bakım, yaşam kalitesi, geçerlilik ve güvenilirlik, kanser

Abstract:
Bağçivan, G., The Study of Turkish Reliability and Validity of Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Palliative Care (FACIT-Pal) Scale,  Hacettepe University Graduate School Health Science Epidemiology Program Master of Science Thesis, Ankara, 2018. This methodological study aimed to analyze the validity and reliability of the Turkish version of the Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Palliative Care (FACIT-Pal) Scale which is one of the palliative care-specific quality of life scales widely used in clinical research. The study was conducted in two phases, between July-August 2016 and July 15, 2017- March 15, 2018 in Medical Oncology/Hematology departments in Gulhane Training and Research Hospital and Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Oncology Hospital. A total of 232 cancer patients admitted to hospitals where the study was conducted and agreed to participate in the study were included in the study.  Karnofsky Performance Scale (KPS), Edmonton Symptom Assessment Scale and the Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Palliative Care (FACIT-Pal) Scale were used as data collection tools in the study. According to the results of the analyzes assessed for validity, of "coverage", "surface", "criterion" and "structure" validity, it is accepted that the scale is a "valid" scale for assessing the palliative care-specific quality of life of cancer patients. The five-factor structure of the Turkish form of FACIT-Pal scale with 45-item  was verified in accordance with the original. In the analysis made with the aim of evaluating the reliability of the FACIT-Pal scale (45 items) the Cronbach Alpha value calculated was 0.932 for the scale. Furthermore, for the scale, test-retest reliability analysis revealed a significant positive correlation between test-retest scale scores. As a result, this scale is considered to be a "reliable" scale that can be used in the relevant area. Turkish form of the FACIT-Pal scale can be used with the aim of assesment and monitoring the palliative care-specific quality of life in cancer patients.

Key Words: Palliative care, quality of life, reliability and validity, cancer