Şanlıurfa'da postpartum üriner inkontinans prevalansı ve etkileyen faktörler
The prevalence of postpartum urinary incontinence in Şanliurfa and affecting factors
Yazar: HELİN KALIR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA KORUK
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Risk faktörleri = Risk factors ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Araştırma Şanlıurfa'da postpartum üriner inkontinans prevalansı ve etkileyen 
faktörleri belirlemek amacıyla kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışmanın evrenini, Şanlıurfa 
merkez ilçelerinde Aile Sağlığı Merkezlerinden sağlık hizmeti alan bir yıl içinde doğum 
yapmış kadınlar oluşturmuştur. Örnek seçiminde küme örnekleme yöntemi kullanılmış 
ve her Aile Sağlığı Merkezi bir küme birimi olarak alınmıştır. Evrendeki küme sayısı 
69'dur ve iki gün boyunca Aile Sağlığı Merkezine başvuran, araştırmaya katılmayı 
kabul eden kadınlar küme çapını oluşturmuştur. Örnek büyüklüğü hesaplamak için 
yapılan pilot uygulama sonucunda küme sayısı 8 olarak bulunmuş, basit rastgele 
yöntemle Aile Sağlığı Merkezleri seçilmiş ve toplam 300 kadın ile araştırma
tamamlanmıştır. Veriler, Veri Toplama Formu aracılığıyla Ocak-Şubat 2021 tarihleri 
arasında yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma için Şanlıurfa İl Halk 
Sağlık Müdürlüğünden ve Harran Üniversitesi Etik Kurul'undan yazılı izin, çalışmaya 
katılmayı kabul eden kadınlardan ise bilgilendirilmiş onamları alınmıştır. Verilerin 
değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiklerden yüzde, ortalama, standart sapma, tek 
değişkenli analizlerden Ki-kare ve Man Whithney-U testi kullanılmıştır. Araştırmada
kadınların %40.3'ünde postpartum üriner inkontinans (%26.3'ünde stres tip üriner 
inkontinans, %24.7'sinde sıkışma tip üriner inkontinans ve %11.7'sinde mikst tip üriner 
inkontinans) olduğu, belirlenmiştir. Herhangi bir eğitim kademesini tamamlamamış, 
sadece okur yazar olan, sosyal güvencesi olmayan, yaş ortancası 28'den büyük olan, 
viii
düşük öyküsü bulunan, son doğumu 24 saatten daha uzun süren, gebelik sayısı ve 
normal vajinal doğum sayısı daha fazla olan, konstipasyon ve öksürük şikayeti olan 
kadınlarda postpartum üriner inkontinansın daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). 
Çalışma sonuçlarına göre, kadınlarda postpartum üriner inkontinans düzeyinin yüksek 
olduğu, sosyo-demografik ve obstetrik olumsuzluklar ile abdominal basıncı artıran 
kronik rahatsızlıkların postpartum üriner inkontinansı artırdığı belirlenmiştir. Bu 
sonuçlar doğrultusunda; postpartum üriner inkontinans semptomları, alınabilecek 
önlemler ve tedavisine yönelik, kadınların sağlık personelleri tarafından 
bilgilendirilmesi, değerlendirilmesi, desteklenmesi için gerekli eğitim ve 
danışmanlıkların yapılması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kadın, üriner inkontinans, postpartum üriner inkontinans, 
 üriner inkontinans risk faktörleri, hemşirelik

Abstract:
This cross-sectional study aimed to determine the prevalence of postpartum 
urinary incontinence and the affecting factors in Şanlıurfa. The population of the study 
consisted of women who gave birth within a year and received health services from 
Family Health Centers in central districts of Sanlıurfa. Cluster sampling method was 
used for the selection of the sample and each Family Health Center was taken as a 
cluster unit. The number of clusters in the population was 69, and the women who 
applied to the Family Health Centers for two days and agreed to participate in the study 
constituted the cluster diameter. In the light of the piloting process to determine the 
sample size, the number of clusters was found to be eight. The Family Health Centers
were selected by simple random method and the study was completed with 300 women.
Data were collected by face-to-face interviews between January-February 2021 through 
the Data Collection Form. Required permission for the study was obtained from 
Şanlıurfa Provincial Directorate of Public Health and Harran University Ethics 
Committee, and informed consent was obtained from the women who agreed to 
participate in the study. For the analysis of the data, descriptive statistics of percentage, 
mean and standard deviation were used together with Chi-square as a univariate analysis 
and Man Whitney-U test. It was determined that 40.3% of women had postpartum 
urinary incontinence (26.3% stress urinary incontinence, 24.7% urge urinary 
incontinence and 11.7% mixed urinary incontinence). Postpartum urinary incontinence 
was found to be more common among women who had not completed any educational 
level and were only literate with no social security, a median age more than 28, a history 
of miscarriage, a labor and birth process that lasted for more than 24 hours, a number of 
pregnancies, a complain of constipation and cough, and higher normal vaginal 
deliveries (p<0.05). The results of the study indicated that the postpartum urinary 
x
incontinence level was high in the women, and socio-demographic, obstetric problems 
and chronic diseases that increase abdominal pressure led to higher rates of postpartum 
urinary incontinence. In line with these results, it is suggested to provide necessary 
training and counseling by health staff to inform, evaluate and support women for 
postpartum urinary incontinence symptoms, possible precautions, and treatment.
Keywords: Women, urinary incontinence, postpartum urinary incontinence, 
 urinary incontinence risk factors, nursing