Görüntünün ontolojisi ve kavramsal fotoğraf
Ontology of vision and conceptual photography
Yazar: ÖMER ALANKA
Danışman: DOÇ. DR. SELDA AKÇALI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Görsellik = Visuality ; Görüntü = Image ; Kavramsal fotoğraf = Conceptual photography ; Ontoloji = Ontology ; Varlık felsefesi = Existence philosophy

Özet:
Bu çalışmada ontoloji olarak adlandırılan varlık bilimin görüntüyle olan ilişkisi felsefi düzlemde tartışılmıştır. Bu felsefi düzlemi fenomenoloji (görüngübilim) oluşturmuştur. Fenomenoloji herhangi bir varlığın soyuttan somuta geçmesini ve görünürlükle hayat bulmasını sağladığından özellikle tercih edilmiştir. Somutlaştırma eylemi o şeyin ete kemiğe bürünmesi ve cisimleşmesi için gerekli bir süreçtir. Ontolojinin varlıkları tanımlaması, sınıflandırması ve kurgulaması işlemleri nesneleştirme süreçlerinin adımlarından bir kaçıdır. Bu bağlamda çalışmanın ilk kısmında varlık bilimin temel kavramlarından bazıları ele alınmıştır. Bu kavramlar özellikle son dönem filozofların düşünce sistematikleri çerçevesinde tartışılmıştır. Tezin ikinci bölümünü görüntünün kendisi ve ontolojik yapısı belirlemektedir. Çünkü en soyut ve muğlak varlıklar bile somutlaştırılıp sınırlar tayin edilmeye muhtaçtır. Örneğin bir antik tanrı heykelle, ikonayla ya da resimle cisimleşmektedir. Dolayısıyla görüntü bir şeyin görüntüsü olmanın dışına taşmaktadır. Görüntünün bir başka boyutu ontolojik yani varlık bilimsel yönüdür. Çalışmanın ikinci kısmında değindiğimiz morfolojik incelemeler görüntünün varlığının sınırlarını çizmektedir. Morfoloji tezde herhangi bir varlığın hatlarını ortaya koyan öğeler olarak anılmaktadır. Perspektif, ışık, gölge, zaman, mekan gibi unsurlar görüntünün şekillenmesinde etkili oldukları için ele alınmıştır. Bu unsurlar yalnızca gerçek anlamlarıyla değil ontolojik olarak da incelenmiştir. Örneğin görüntünün ortaya çıkmasında hayati önem taşıyan ışık sadece aydınlatma bağlamında araştırılmamıştır. Tezde varlıkbilimin temel kavramlarını görüntü ve kavramsal fotoğraf bağlamında tartışmaya açmaktadır. Bu tartışmanın sonucunda; ışık, perspektif, gölge ve renk gibi fotoğrafa ait temel özelliklerin varlıkbilim ve metafizik niteliklerinin de mevcut olduğu bulgulanmıştır. Işığın fiziksel özelliklerinin yanı sıra düşünce tarihindeki önemi ortaya konmuştur.

Abstract:
This study determines the relationship between ontology and images on a philosophical basis. Phenomenology forms the philosophical basis of this discussion. Phenomenology enables the transformation of an abstract image to a concrete one and gain visibility. The first part of the study probes the basic concepts of ontology as existence, time, nihilism and decadance. The second part discusses the relation between these concepts, images and ontology. Perspective, light, shadow are of important subjects in the metaphysical and ontological phase of image. It is determined that they have metaphysical and ontological meanings apart from their physical aspects. The reverse perspective which provide the devine sight in iconography, the devine light that constructs the ontological meanings, metaphysical shadow can be taken as examples of this idea. In this context, the hermeunetics of the image is determined ontologically. Another part of the dessertation is the conceptual photography. Conceptual photography as a sub-branch of conceptual art is construed in parallel with the hermeneutics of image. Conceptual photographers probe the ancient topics of ontology in their works. Different readings are possible through these works where ontological approach is preponderant. The dessertation in this context, determines the basic concepts of ontology through the contemporary philosophers? point of view. It attempts to understand the changing meanings of images as smybol and icons in historical process ontologically and metaphysically. The part of analysis displays how this multi-layer form is reflected to conceptual photography.