Kentlerde kişi başına düşmesi gereken yeşil alan büyüklüğünün değerlendirilmesinde kullanılabilecek matematiksel bir model önerisi: Trabzon örneği
A mathematical model proposal that can be used to evaluate the size of open green space required for each person in cities: Case of Trabzon
Yazar: REYHAN GEDİKLİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kentsel yeşil alanlar = Urban green areas ; Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Trabzon = Trabzon

Özet:
ÖZET Bu tez kapsamı içinde ele alınan araştırmanın konusu, toplumun sosyal ve ekonomik, kentin fiziksel çevre özelliklerinden yararlanarak kişi başına düşmesi gereken açık yeşil alan büyüklüğünün ne olması gerektiğine yönelik matematiksel bir modelin geliştirilmesidir. Böylece farklı sosyal ve ekonomik yapıya sahip kentlerde ya da yerleşmelerde toplumun istek ve eğilimlerine uygun kişi basma ne kadar açık yeşil alan düşmesi gerektiği konusuna yanıt bulunmaktadır. Geliştirilen matematiksel modelin uygulanması için Trabzon kenti, örnek çalışma alanı seçilmiştir. Trabzon'da kişi basma düşmesi gereken açık yeşil alan (mahalle parkı ) büyüklüğü hesaplanmıştır. Kentte, toplumun açık yeşil alan kullanım isteklerinin zaman içindeki değişime bağlı olarak alan kullanımım etkileyen etmenler belirlenmiştir. Yine Trabzon kentinde, toplumun davranışsal verilerine dayanarak mahalle parkının hangi etkinlikleri ve donatılan kapsaması, kullanım kapasitesinin ne kadar ve düzenlemesinin nasıl olması gerektiği hakkında çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında birinci bölümde, konunun seçilme nedenleri ve amacından bahsedilerek, genelde dünyada yapılan çalışmalar açıklanmıştır. Devamında, Türkiye'deki açık yeşil alan standardının gelişimi belirtilmiştir. İkinci bölümde, araştırmada kullanılacak yöntem ortaya konmakta ve adım adım tanıtılmıştır. Geliştirilen yeni matematiksel modelle ilgili değişkenler belirtilmiştir. Örnek alanın seçim nedenleri ile kullanılan verilerin derlenmesi ve tanıtılmasından bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde, geliştirilen yeni matematiksel model çerçevesinde, elde edilen veriler test edilip, sonuçlan verilmiştir. Dördüncü bölümde, analiz sonuçlan irdelenerek yorum yapılmış, beşinci ve altıncı bölümlerde ise, geliştirilen matematiksel modelin kullanımı ile ilgili genel sonuçlarla birlikte örnek alana ilişkin sonuçlar verilmiş ve öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Açık yeşil alanlar, matematiksel model, rekreasyon, mahalle parkları VI

Abstract:
SUMMARY  The topic of this study is developing a mathematical model about determining the size of open green space that require for each person by using the physical environmental properties and the social and economical of the society. By this way it is brought an answer to a problem about what must be the size of an open green space for each person in cities or settings having different social and economical structure. Trabzon is chosen as a sample study area for application of the developed mathematical model. In this study the minimum amount of open green space (district park) that required for each person has been calculated. By this model related with the variation of open green space usage of society in time and the factors that effect the usage in the city have obtained. And also it is recommended some suggestions about a district park must contain what activities and equipment, the amount of its usage capacity and some design criterias are suggested. In the first chapter, the reasons of the preference of the study subject and the aim of the study is stated and related previous studies are given. Then the development of open green space standarts in Turkey is discussed. In the second chapter, the method used in the study is defined. The variables about the developed mathematical model are given with the reason of the preference of sample area and the usage of the data obtained from application study. In the third chapter, the data obtained according to the suggested model are tested and the results are given. In the fourth chapter, the results of above are evaluated. In the fifth and last chapter, the general results about the usage of mathematical model are given and proposals are stated. Key Words: Open Green Spaces, Mathematical Model, Recreation, District Parks.