Obstrüktif uyku apneli hastalarda cinsiyet farklılıkları (polisomnografik,demografik ve klinik özellikleri açısından)
Gender differences in patients with obstructive sleep apnea syndrome (by various polisomnographic,demographic and clinical features)
Yazar: MERDA ERDEMİR IŞIK
Danışman: PROF. DR. BANU GÜLBAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Demografi = Demography ; Polisomnografi = Polysomnography ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Amaç: Obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS), üst hava yollarının parsiyel ya da tam tıkanması sonucu,  uyku sırasında oksijen desatürasyonları ve uyku bölünmeleri ile sonuçlanan sık solunum durma epizodları ile karakterize bir hastalıktır. OSAS'ın sebep olduğu gün içi aşırı uykuluk hali nedeniyle;  nörohumoral davranışlarda bozulma, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar, otomobil kazalarında artış, yaşam kalitesi ve fonksiyonel durumda bozulma görülmektedir. OSAS'lı hastalarda cinsiyet farklılıkları bazı polisomnografik parametreler, demografik ve klinik özellikler ile açıklanabilir.  Bu çalışmada Türkiye'deki OSAS'lı hasta popülasyonunda cinsiyet farklılığının hastaların semptomları, demografik verileri ve polisomnografik parametreleri üzerindeki etkisinin araştırılması ve sonuçlarının literatürdeki bulgularla karşılaştırılması amaçlanmıştır.  
Materyal ve Metod: Çalışmaya 2011-2014 yılları arasında uyku laboratuvarı'nda  OSAS tanısı almış (AHI≥5/sa) 100 kadın 116 erkek olmak üzere toplam 216 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastaların PSG öncesi OSAS ile ilişkili  semptomları, yaş ve cinsiyet gibi demografik bilgileri ile beden kitle indeksi değerleri ve ESS sonuçları  kaydedilmiştir.  Çalışma kriterlerine sahip olan tüm hastaların PSG verileri değerlendirildi. 
Bulgular: Kadın hastaların yaş ortalaması 57,2 ± 9,1 olup, erkek hastaların yaş ortalamasına (50,9 ± 11,8) göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadın hastaların BKİ ortalamaları 35,4±9,2 olup erkek hastaların BKİ ortalamasına göre (32,5±6,7) daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Semptomlar ve ek hastalıklar açısından her iki cinsiyet arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Ortalama obstruktif apne sayısına bakıldığında, erkek hastaların ortalaması 56±129 olarak bulunmuş olup, kadın hastaların ortalamasına göre (32±84,1) yüksek saptanmıştır (p<0,05). Ortalama obstruktif apne sürelerine bakıldığında da, erkek hastaların ortalaması 17±5,8 olarak bulunmuş olup, kadın hastaların ortalamasına göre (14,5±4,46) yüksek saptanmıştır (p<0,05). OSAS'lı erkek hastalarda Total AHI OSAS'lı kadın hastalardan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). AHI NREM erkek OSAS'lılarda, AHI REM ise kadın OSAS'lı hastalarda yüksek bulunmuş fakat her iki parametre için cinsiyetler arası istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Kadınlarda hafif ve orta derecedeki OSAS erkeklere göre daha yüksek oranda gözlenirken; ağır OSAS ise erkeklerde kadınlara göre daha yüksek oranda gözlenmiş olup, bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05).
Tartışma: Sonuç olarak çalışmamızda OSAS'lı kadınların OSAS'lı erkeklerden daha yaşlı ve obez olduğunu, daha düşük AHI değerine sahip olduklarını, düşük AHI değerine rağmen semptomlarının benzer olduğunu gözlemlerken, klinisyenlerin de kadın hastalarda OSAS tanısını düşünürken bu faktörleri göz önüne almalarını vurgulamak istedik.

Abstract:
Introduction: As a prevalent disease, obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is more frequently diagnosed in male patients than females. Nevertheless, how gender differences affect the OSAS clinic is not widely studied. The aim of this study is to find out the effects of gender differences in the symptoms, demographic data and polysomnographic parameters on patients with OSAS. 
Material and Method: Total of 216 (100 female and 116 male) patients diagnosed with OSAS (AHI≥5/sa) in our Sleep Laboratory between the years 2011 to 2014 are included in this study. Demographic properties including age and gender, body mass index (BMI), symptoms related to OSAS, and ESS results of patients are recorded.  PSG data of all patients were evaluated in the study. 
Results: The average age of female patients (57,2 ± 9,1) was significantly higher than male patients (50,9 ± 11,8) (p<0,05). Additionally, the average BMI value of female patient group (35,4±9,2) was higher than male patients (32,5±6,7) (p<0,05). However no statistically significant difference is found between the two groups in terms of symptoms related to the OSAS and co-incidental diseases (p>0,05). The average number of obstructive apnea (56±129) as well as the average duration of obstructive apnea (17±5,8) was higher in male patients (p<0,05 for both domain). Apnea–hypopnea index (AHI) was statistically higher in men compared to women  (p<0,05). Despite AHI NREM was higher in male patients and AHI REM was higher in female patients, the difference was not statistically significant. (p>0.05 for both domain). While mild and moderate OSAS were observed more frequently in female patients, severe OSAS was more frequent in male cases (p<0,05 for both domain).
Discussion: This study showed that female OSAS patients were older, more obese and had lower AHI values. Despite lower AHI values are observed in female OSAS patients they have similar symptoms and PSG findings with the male OSAS cases, which must be remembered during the evaluation of a female OSAS patient by the clinician.