Ratlarda cerrahi olarak oluşturulan endometriozis modellerinin karşılaştırılması
Comparison of surgically induced endometriosis models in rats
Yazar: SELİN MUTLU
Danışman: PROF. DR. ÇAĞLAR YILDIZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Ratlar =   ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors

Özet:
Amaç: Endometriozis, uterin kavite dışında endometrial dokunun varlığı ile karakterize, östrojene bağımlı inflamatuvar bir hastalıktır Endometriozisin cerrahi olmayan tedavisine yönelik karşılanmamış bir klinik ihtiyaç mevcut olup, yeni tedavilerin gelişimi insan hastalığının özelliklerini gösteren hayvan modellerine bağlıdır. Endometriozisin kemirgen modellerinin kullanılması, patofizyolojisini, risk faktörlerini ve potansiyel terapötik hedeflerin tanımlanmasını çok daha iyi bir şekilde anlaşılmasını sağlamıştır. Çalışmanın amacı, cerrahi olarak oluşturulan endometriozis modellerinde diğer yöntemlere göre endometriozis oluşturma oranı daha yüksek ve kolay uygulanabilir yeni bir deneysel model oluşturmaktır.
Yöntemler: Çalışmaya 40 adet erişkin fare dâhil edildi. Farelerde rastgele dört gruba ayrıldı:1-Kontrol, 2- Vernon-Wilson yöntemi 3-Periton içerisine endometrial doku enjeksiyonu yapılan yöntem 4- Periton içerisine endometrial doku enjeksiyonu + VEGF eklenen grup. Bütün gruplara stabil östrojen düzeyi sağlamak amacıyla ooferektomi yapıldı. İlk laparotomi sonrası yara yeri enfeksiyonunun engellemek amacıyla ratlara profilaktik olarak 125 mg/kg ampisilin uygulandı. Ratlara 21 gün boyunca 150 µg/kg 17β-estradiol 17-valerat peletleri oral olarak uygulandı. 21. günün sonunda ratlar sakrifiye edilerek ikinci laparatomi yapıldı ve oluşan materyaller histopatolojik olarak incelendi. 
Bulgular: Gruplar arasında yapılan karşılaştırmalarda, kontrolle Vernon-Wilson, kontrolle periton içerisine endometrial doku enjeksiyonu yapılan grup ve kontrolle periton içerisine endometrial doku enjeksiyonu + VEGF yapılan grup arasında anlamlı farklar bulunmuştur (p<0,05). Endometriozis yoğunluğu (Y), Epitel Skor (E) x Y, ve VEGF boyaması açısından da gruplar arasında anlamlı farklılıklar tesbit edilmiştir. 
İnflamatuar reaksiyon ve CD10 değerleri açısından da gruplar arası farklılıklar saptanmış, özellikle Vernon-Wilson ile periton içerisine endometrial doku enjeksiyonu ve periton içerisine endometrial doku enjeksiyonu + VEGF grupları arasında anlamlı farklar belirlenmiştir. 
Östrojen reseptör (ER) ve stroma değerleri açısından da gruplar arasında anlamlı farklar bulunmuş; Vernon – Wilson grubunda özellikle ER değerlerinde belirgin bir boyama tesbit edilirken, periton içerisine endometrial doku enjeksiyonu + VEGF yönteminde daha fazla stroma tesbit edilmiştir. 
Sonuç: Bu çalışma, endometriozisin incelenmesi için basit, kullanışlı ve tekrarlanabilir bir alternatif olarak ototransplantasyon sıçan modelini sunmaktadır. Çalışmamız literatüre göre, sıçanlarda endometriozisi indüklemek için VEGF kullanılarak endometriozis modeli oluşturan ilk çalışmadır.

Anahtar Kelimeler: Endometriozis, Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü, Endometrial İmplantlar, Hayvan Modelleri, Sıçanlar

Abstract:
Objective: The primary aim of this study is to develop a new rat model for endometriosis, characterized by the presence of endometrial tissue outside the uterine cavity, to investigate non-surgical treatment methods. While there is an acknowledged clinical need for new, non-surgical treatments for endometriosis, their development relies on access to animal models that can recapitulate the characteristics of the human disease. The rat endometriosis model, often used and accepted in the investigation of treatments, is explored in this study to create a novel and easily applicable experimental model with a higher rate of endometriosis formation compared to other methods.
Methods: Forty adult female rats were included in the study and randomly divided into four groups: 1) control, 2) Vernon-Wilson method, 3) Scraping method, and 4) Scraping method + VEGF added group. Oophorectomy was performed to maintain stable estrogen levels. After the first laparotomy, 125 mg/kg of ampicillin was administered prophylactically to rats to prevent surgical site infection. Rats were orally given 150 µg/kg 17β-estradiol 17-valerate pellets for 21 days. At the end of the 21st day, rats were sacrificed, and the resulting materials were histopathologically examined.
Results: In the comparisons made between the groups, significant differences were detected between the control group and the group that received endometrial tissue injection into the peritoneum, as well as the group that received endometrial tissue injection + VEGF (p<0.05). There was also a significant difference between the groups in terms of endometriosis density, E x Y and VEGF staining. differences were detected.
Differences between groups were also detected in terms of inflammatory reaction and CD10 values, especially between the Vernon-Wilson group and the peritoneal injection of endometrial tissue and peritoneal injection of endometrial tissue + VEGF groups. ER and stroma values also showed significant differences between groups, with notable ER staining in the Vernon-Wilson group and increased stroma in the peritoneal injection of endometrial tissue + VEGF group.
Conclusion: This study introduces an autotransplantation rat model as a simple, practical, and repeatable alternative for investigating endometriosis. According to our literature review, this study represents the first attempt to induce endometriosis in rats using VEGF. The model may hold potential value in endometriosis research, contributing to the development of new treatment strategies and a better understanding of endometriosis pathophysiology.

Keywords: Endometriosis, Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF), Endometrial Implants, Animal Models, Rats.