Yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğrenen kazak öğrenicilerin karşılaştıkları sorunlar: bir meta-sentez çalışması
The problems experienced by Kazak students in teaching Turkish as a foreign/second language: a meta-synthesis study
Yazar: AKYLAY ALGABEKKYZY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DURMUŞ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kazakistan'ın bağımsızlığını ilan etmesiyle birlikte, Kazak öğrenicilerin Türkçe öğrenme ve Türkiye'de eğitim alma isteği belirgin bir şekilde artmıştır. Bu ilgi artışıyla birlikte, Kazaklara Türkçe öğretimiyle ilgili çalışmalarda da artış olmuştur. Kazaklara Türkiye Türkçesi öğretimi ile ilgili yapılan alanyazın taramaları, Kazak öğrenicilerinin Türkçe öğreniminde karşılaştıkları sorunları inceleyen çalışmaların sayısının belirli bir olgunluğa ulaştığını göstermektedir. Bu doğrultuda, tezin amacı; yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğrenen Kazak öğrenicilerin Türkçe öğretimine/öğrenimine ilişkin sorunlarını ele alan çalışmaların bir araya getirilerek sistematik bir şekilde derlenmesi ve bulgularının sentezlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, yapılan alanyazın taraması sonucunda elde edilen çalışmalar, araştırmacı tarafından geliştirilen dâhil etme ve hariç tutma ölçütleriyle incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, on beş çalışmadan oluşan bir örneklem elde edilmiştir. Araştırmaya dâhil edilen çalışmaların betimsel özellikleri belirlendikten sonra, meta-sentez yönteminin adımları izlenerek ortak ve alt temalar oluşturulmuştur. Bu temalar çerçevesinde; çalışmaların yayın yılı, türü, araştırma desenleri, veri toplama araçları, veri analizi araçları, örneklem grupları ve ele aldığı öğrenici sorunları gibi özellikleri ile bunların ortak ve farklı yönleri tespit edilerek genel değerlendirmeler ve öneriler sunulmuştur. Kazak öğrenicilerin Türkçe öğretiminde/öğreniminde hangi konularda daha çok zorlandığı ve bunların alanyazında nasıl ele alındığı, aynı zamanda alanyazının genel durumun ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tezde öğrenicilerin karşılaştıkları sorunlar, dört temel dil becerisi ve dilbilgisi başlıkları alt temalara ayrılarak sentezlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilere göre, Kazak öğreincilerin dil sorunlarına ve ileride yapılacak akademik çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarının, Kazaklara Türkçe öğretimi alanyazında izlenebilecek bir yol haritası sunacağı; Kazaklara Türkçe öğretimi için program ve ders materyalleri geliştirilmesine katkıda bulunacağına inanılmaktadır.

Abstract:
With the declaration of Kazakhstan's independence, Kazakh learners' desire to learn Turkish and receive education in Turkey has increased significantly. Along with this increase in interest, there has also been an increase in studies on teaching Turkish to Kazakhs. The literature review on teaching Turkish to Kazakhs shows that the number of studies examining the problems faced by Kazakh learners in Turkish language learning has reached a certain maturity. Accordingly, the aim of this thesis is to systematically compile and synthesize the findings of the studies on the problems of Kazakh learners of Turkish as a foreign/second language regarding Turkish teaching/learning. In line with this purpose, the studies obtained as a result of the literature review were examined with the inclusion and exclusion criteria developed by the researcher. As a result of this review, a sample of fifteen studies was obtained. After determining the descriptive characteristics of the studies included in the study, common and sub-themes were created by following the steps of the meta-synthesis method. Within the framework of these themes; general evaluations and suggestions were presented by determining the characteristics of the studies such as publication year, type, research designs, data collection tools, data analysis tools, sample groups and learner problems addressed, and their common and different aspects. It also tries to reveal which issues Kazakh learners have more difficulty in learning Turkish and how they are addressed in the literature, as well as the general situation of the literature. In the thesis, the problems faced by the learners were tried to be synthesized by dividing the four basic language skills and grammar into sub-themes. According to the data obtained, suggestions for the language problems of Kazakh learners and future academic studies are presented. It is believed that the results of this study will provide a road map that can be followed in the literature on teaching Turkish to Kazakhs and contribute to the development of programs and course materials for teaching Turkish to Kazakhs.