Adana ilinde yerfıstığı yetiştiriciliğinde sorun olan fitofag akar türleri, zarar durumları ve yaygınlıklarının belirlenmesi
Determination of phytophagous mites species, their damage incidence and prevalence in peanut growing areas in Adana
Yazar: BAHAR ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. CENGİZ KAZAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Adana = Adana ; Fitofag akarlar = Phytophagous mites ; Popülasyon gelişimi = Population development ; Tetranychus urticae = Tetranychus urticae ; Yer fıstığı = Peanut

Özet:
Bu çalışma 2019-2020 yıllarında Adana ilinde yerfıstığı yetiştiriciliği yapılan alanlarda olası fitofag akar türlerinin saptanması, zarar durumları ve yaygınlıklarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar periyodik ve periyodik olmayan arazi sörveyleri şeklinde yürütülmüştür. Periyodik olmayan sörveyler Ceyhan, Yumurtalık, Yüreğir ve Karataş ilçelerinde  gerçekleştirilmiştir. Periyodik arazi çıkışları ise çalışmaların yürütüldüğü her iki yılda da üretici koşullarında yerfıstığı ekimlerinin en yoğun olarak yapıldığı Ceyhan ilçesi ile 2020 yılında Sarıçam ilçesinde ilaçlama yapılmayan arazi koşullarında  yapılmıştır. Çalışmalar her iki yılda da 1. ürün yerfıstığı üretim sezonunu içeren Mayıs – Eylül ayları arasında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda Adana ilinde yerfıstığı yetiştirilen alanlarda en yayfın fitofag akar türü olarak Tetranychus urticae Koch kırmızı form (Acari: Tetranychidae) belirlenmiştir. Sörvey yapılan arazilerin %18'inde T. urticae varlığı saptanmıştır. Genel olarak T. urticae yoğunluğunun 0.2 ile 2 adet/yaprakçık arasında değiştiği belirlenmiştir. Sörvey sonuçlarına bağlı olarak en fazla T. urticae ile bulaşık tarla yoğunluğu %33 ile Yumurtalık'ta yer alırken bunu %13 ile Ceyhan ilçesi izlemiştir. Örnekleme alanlarında en sık karşılaşılan avcı akar türü ise Neoseiulus sharonensis (Riwnay&Swirskii) (Acari: Phytoseiidae) olmuştur. Bulgulara bağlı olarak Adana ilinde yer fıstığı yetiştiriciliğinde saptanan T. urticae'nin yoğunluğunu düşük olması nedeni ile birlikte tür potansiyel zararlı olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study was conducted in order to determine possible phytophagous mite species, damage and prevalence in peanut growing areas of Adana province in 2019-2020. The studies were carried out as periodic and non-periodic field surveys. Non-periodic field surveys were revealed in Ceyhan, Yumurtalık, Yüreğir and Karataş districts. Periodic field surveys were conducted in Ceyhan district, where peanut growth was the most intense in both years, and in Sarıçam district in 2020, under pesticide free field conditions. The studies were carried out between May and September in first crop peanut production season in both years. As a result of the study, Tetranychus urticae Koch red form (Acari: Tetranychidae) was determined as the most common phytophagous mite species in peanut growing areas in Adana province. The presence of T. urticae was detected in 18% of the surveyed fiels. In general, T. urticae densities varied between 0.2 and 2 total life stages /leaflets. Depending on the survey results, the highest T. urticae-infested field density was in Yumurtalık with 33%, followed by Ceyhan district with 13%. The most common predatory mite species in the sampling areas was Neoseiulus sharonensis (Riwnay&Swirskii) (Acari: Phytoseiidae). Based on the results, T. urticae detected in peanut cultivation in Adana province was evaluated as a potential pest due to its low density.