Türk hukukunda vesayet altındaki kişinin hukuki durumu ile ilgili vasinin sorumluluğu
Responsibility of the guardian for the legal status of the person under guardianship in turkish law
Yazar: AYŞE ACAR UMUT
Danışman: PROF. DR. EBRU CEYLAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Sorumluluk = Responsibility ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk hukuku = Turkish law ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law ; Vasi = Guardian ; Vesayet = Guardianship

Özet:
Türk Hukukunda velayet altında bulunmayan küçükler ile kanunda sayılan sebeplerle sınırlı olmak üzere koruma altına alınması gereken velayet altında bulunmayan erginler vesayet adı verilen hukuki kurumun himayesi altına alınırlar. Vesayete ilişkin hükümler 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 396-494. maddeleri ve Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerine İlişkin Tüzüğün 6-28. maddeleri ile düzenlenmekte olup mevzuatımızda vesayete ilişkin başka düzenlemelerde yer almaktadır. Vesayet organları, vesayet altındaki kişinin eksik ya da zayıf bulunan yönlerini tamamlayarak onun şahsi ve maddi menfaatlerini koruma görevini üstlenirler ve vesayet altındaki kişilerin sosyal hayata adapte olmalarına olanak tanırlar. Böylelikle de vesayet kurumu ile toplumda yaşayan ve bazı nedenlerle şahsi ve maddi menfaatlerini koruyamayacak durumda olan kişilerin zarar görmesinin önlenmesi sağlanır.
Kısıtlanan kişilerin tüm hukuku, kısıtlanan kişinin yerleşim yerinde bulunan ve vesayet organlarından vesayet makamı olarak görev yapan sulh hukuk mahkemeleri ve denetim makamı olarak görev yapan asliye hukuk mahkemelerinin denetimi ve gözetimi altında bulunur. Vesayet altında bulunan kişiler vasi, kayyım ve yasal danışman adı verilen gerçek kişiler tarafından temsil edilirler. Kısıtlama sebeplerinden birinin gerçekleştiği hallerde vesayet makamı istem üzerine veya doğrudan kısıtlanan kişiyi temsil etmesi ve onun şahsi ve ekonomik menfaatini koruması amacıyla ergin bir kişiyi kısıtlanan kişiye vasi olarak görevlendirir. Kayyım ve yasal danışman ise ergin bir kişinin belirli hukuki işlemlerini yapmak veya malvarlığını korumak amacıyla kanunda sayılan sebeplerden birinin varlığı halinde istem üzerine veya doğrudan vesayet makamı tarafından görevlendirilir.
Kısıtlanan kişilere tayin edilen vasiler, kısıtlı adına bazı hukuki işlemleri tek başına yapabilirken bazı hukuki işlemleri yapabilmek için vesayet makamının ve bazı hallerde ise vesayet makamı ile denetim makamının iznini almak zorundadırlar. Vasi, kısıtlının şahsi ve maddi tüm menfaatlerini gözetmekle yükümlü olup kısıtlının menfaatlerini kusurlu olarak ihlal ettiği takdirde meydana gelen zarardan sorumlu olacaktır. Kanun koyucu; vasi, kayyım ve yasal danışmanın karşılayamadığı zararları Devlet'in karşılaması esasını getirmiş ancak Devlet'e karşıladığı zararlar bakımından kusurlu olan görevlilere rücu etme hakkı tanımıştır.
Tez çalışmamızda vesayet altındaki kişinin hukuki durumu, vasilik kavramı ve vasinin sorumluluğu esas alınarak incelenmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun sistematiğine uygun olarak hazırladığımız tezimizde yeri geldikçe vesayet ile benzerlik gösteren diğer kurumlar ile ilgili bilgi verilmiş olup Eski Medeni Kanunumuz olan 743 Sayılı Türk Kanunu Medenisinin vesayete ilişkin hükümlerinde yapılan değişiklikler ise ilgili kısımlarda belirtilmiştir.

Abstract:
In Turkish Law, children who are not under guardianship and adults who are not under guardianship which are to be taken under protection for a limited number of reasons are taken under the protection of a legal institution called guardianship. Provisions regarding guardianship are regulated by the Turkish Civil Code No. 4721, Articles 396-494 and Articles 6-28 of the Regulation on the provisions of guardianship and inheritance and there are also other regulations related to tutelage in our legislation. The tutelage bodies assume the duty of protecting the personal and material interests of the person under guardianship by completing the missing or weak aspects of the guardianship and enable the persons under guardianship to adapt to the social life.
All the law of the restricted persons shall be under the supervision by the magistrates' courts where the restricted persones are located and acting as guardianship authority from the guardianship bodies and the civil courts of first instance acting as the supervisory authority. Persons under guardianship are represented by real persons called guardians, trustees and legal advisers. In cases where one of the reasons for restriction occurs, the guardianship authority shall appoint on request or directly a mature person to represent the restricted person to protect his or her personal and economic interests. The trustee and legal advisor shall be appointed by the guardianship authority upon request or directly in the presence of one of the reasons listed in the law in order to carry out certain legal transactions or to protect the assets of an adult person.
Although guardians assigned to restricted persons may perform certain legal procedures on their own behalf, they have to obtain the permission of the guardianship authority and in some cases the guardianship authority and the supervisory authority in order to carry out certain legal procedures. The Guardian is obliged to take care of all the personal and material interests of the restricted and will be liable for any damages that may occur if the restricted violates its interests in a flawed manner. The legislator; the State should cover the damages which the guardian, trustee and legal advisor cannot afford but The legislator also gave the State the right to recourse to officials who were imperfect in respect of the damages it had incurred.
In our thesis study, the legal status of the Guardian, the concept of guardianship and the responsibility of the Guardian were investigated. In our thesis prepared in accordance with the Turkish civil code system, information has been given about other institutions similar to guardianship and the changes regarding the provisions of the old Civil Code 743 regarding guardianship are stated in the related sections.