Koruyucu dozda demir alan sağlıklı çocuklarda antioksidan sistemlerin değerlendirilmesi
Evaluation of antioxidant systems in healthy children receiving prophylactic iron therapy
Yazar: DUYGU ÖVÜNÇ HACIHAMDİOĞLU
Danışman: PROF.DR. OKAN ÖZCAN
GATA / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Çalısmaya term, sadece anne sütü ile beslenen, prenatal, natal ve postnatal öykülerine vefizik inceleme bulgularına göre sağlıklı, daha önce demir desteği almamıs, tam kan sayımıve ferritin ölçümlerine göre demir eksikliği ya da demir eksikliği anemisi olmayan 4 aylık sütçocukları alındı. Rastgele seçilen otuz süt çocuğuna demir verilmeyerek Grup I (kontrol)olusturuldu. Rastgele seçilen otuz bes süt çocuğuna, 10 mg/gün dozla ferröz sülfat formundademir desteği verilerek Grup II olusturuldu. Çalısma tamamlandığında Grup I; 14'ü erkek(%53.8), 12'si kız (%46.2) toplam 26 olgudan, Grup II; 16'sı erkek (%59), 11'i kız (%41)toplam 27 olgudan olusmaktaydı. Grup I ve Grup II'deki süt çocuklarının dördüncü aylarındaağırlık, boy, bas çevresi, tam kan sayımı, serum ferritin düzeyleri ve absorbsiyonspektrofotometresi ile eritrosit içi çinko, demir, bakır, katalaz, malondialdehid, süperoksitdismutaz ve glutatyon peroksidaz düzeyleri ölçüldü. Grup I ve Grup II'deki süt çocukları iki aysonra 6 aylık olduklarında aynı ölçümler açısından yeniden değerlendirildi. Dördüncüaylarında Grup I'in ağırlık, boy, hematokrit ve ortalama eritrosit hacmi değerleri Grup II'yegöre yüksekti. Altıncı aylarında ise Grup II'nin ağırlık, hemoglobin, kırmızı küre dağılımgenisliği ve ferritin değerleri Grup I'e göre daha yüksekti. Altıncı ayda Grup I'in hematokrit,ortalama eritrosit hacmi, ferritin ve eritrosit içi demir değerleri düserken, kırmızı küre dağılımgenisliği, eritrosit içi bakır ve malondialdehit değerleri artmıstır. Grup II'nin ise kırmızı küre,hemoglobin, hematokrit, kırmızı küre dağılım genisliği, eritrosit içi bakır, süperoksit dismutazdeğerleri artarken ortalama eritrosit hacmi, ferritin ve eritrosit içi katalaz aktivitesi azalmıstır.Altıncı aylarında gruplar arasında eritrosit içi antioksidan enzim düzeyleri açısından farksaptanmadı. Çalısmamızın sonuçları, anne sütü ile beslenen sağlıklı süt çocuklarında 4.ayda 10 mg/gün dozunda baslanan ve iki ay süren demir desteğinin; ağırlık artıs hızınıarttırdığını, lipid peroksidasyonunu engellediğini ve hücre içinde oksidan stres meydanagetirmediğini desteklemektedir.Anahtar kelimeler : Demir desteği, Oksidatif stres

Abstract:
Four-month-old infants who were born term and fed exclusively breast-milk were included inthe study. The infants were healthy on the basis of prenatal, natal and postnatal history andphysical examination, did not receive any iron supplementation previously and did not haveeither iron deficiency or iron deficiency anemia according to complete blood count and ferritinmeasurement. Thirty healthy infants chosen randomly and not given iron supplementationconstituted Group I (control group). Thirty-five healthy infants chosen randomly and giveniron supplementation in the form of ferrous sulfate at a dose of 10 mg/day constituted GroupII. The study was completed with a total of 26 (14 male; 53.8% and 12 female; 46.2%) and27 (16 male; 59% and 11 female; 41%) cases in Groups I and II, respectively. Weight,length, head circumference, complete blood count, serum ferritin level and intraerythrocytezinc, iron, copper, catalase, malondialdehyde, superokside dismutase and glutathioneperoxidase levels with absorption spectrophotometer were measured in the infants in bothgroups at 4 months of age. The same measurements were repeated in the infants twomonths later at the sixth month of life. Mean weight, length, hematocrit and meancorpuscular volume levels of Group I were higher than those of Group II at the fourth monthof age. At sixth month of age, however, mean weight, hemoglobin, red cell distribution widthand ferritin levels were higher in Group II. At sixth month of age mean hematocrit, meancorpuscular volume, ferritin and intraerythrocyte iron levels decreased, whereas mean redcell distribution width and intraerythrocyte copper and malondialdehyde levels increased inGroup I, and mean red blood cell, hemoglobin, hematocrit, red cell distribution andintraerythrocyte copper and superoxide dismutase levels increased, whereas mean ferritin,mean corpuscular volume and intraerythrocyte catalase levels decreased in Group II. Therewere no significant differences between two groups with respect to intraerythrocyteantioxidant enzyme levels. Results of the present study conclude that a two-month-long ironsupplementation with a dose of 10 mg/day starting at four months of age increases weightgain, prevents lipid peroxidation and does not produce any intracellular oxidant stress.Key words : Iron supplementation, Oxidant stress