Teneffüs zamanlarının öğrenci davranışları üzerindeki etkilerine ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri
Opinions of teachers and school administration on the effects of recess on students' behaviors
Yazar: EMRULLAH ALKAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN TOPCU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul dışı öğrenme = Out-of-school learning ; Teneffüs = Break time ; Yöneticiler = Managers ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrenme süreci = Learning process ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Teneffüsler öğrencilerin sadece fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamanın ötesinde, onlara etkileşim yoluyla yeni şeyler kazandıran bir süreç olarak da görülebilir. İyi planlanmış bir teneffüs süresinin öğrencilerin öğrenmesine olumlu katkılar sunacağı muhakkaktır. Bu konuya ilişkin alan yazın tarandığında ülkemizde teneffüsle ilgili yeterince çalışmanın olmadığı görülmektedir. Yurtdışında ise konuya ilişkin birçok araştırmanın olduğu, özellikle İngiltere'de teneffüs konusunda ayrıntılı araştırmaların yapıldığı görülmüştür.  
Bu araştırma, öğretmen ve yönetici görüşlerine göre teneffüs zamanında öğrencilerin davranış edinmelerindeki faktörlerin neler olduğunu açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Teneffüste öğrencilerin davranış edinmelerine ait yönetici ve öğretmen görüşlerini belirlemeyi amaçlayan bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji kullanılmıştır.  Araştırmanın çalışma grubunu ölçüt örneklem yöntemiyle seçilen Sivas Merkez ve Hafik ilçesinde bulunan 12 öğretmen ve 12 yönetici oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile kişilerle yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır.
Öğretmenlerin ve yöneticilerin teneffüsleri rahatlama, kısa bir mola, sosyalleşme, enerjiyi kanalize etme, diğer derse hazırlanma, ihtiyaçların giderilmesi olarak tanımladıkları görülmüştür. Teneffüslerde öğrencilerin öğretmenlerini ve akranlarını gözlemlediği ve onların davranışlarını taklit ettiği sonucu elde edilmiştir. Araştırmada teneffüste olumsuz öğrenmede, hem öğretmenler hem de yöneticiler tarafından en önemli etken olarak taklit edilme gösterilmiştir. En çok taklit edilen öğrencilerin lider konumunda olan öğrenciler olduğu vurgulanmıştır. Taklit edilen öğrencilerin olumsuz davranışlarının, olumlu denilebilecek davranışlarına göre, diğer öğrenciler tarafından daha çok öğrenildiği belirtilmiştir. Teneffüslerde olumlu öğrenci davranışları ödüllendirilirken bu yönde davranış sergilenmesinin teşvik edilmesi gerektiği önerilmiştir. Öğrencilerin teneffüste enerjilerini atarken, psiko-motor hareketleri yapmalarını sağlayacak araç-gereçlerle teneffüs alanlarının donatılmasının yanında, onların sosyalleşeceği oturma alanları, yeşil alanlar, yürüyüş yolları gibi alanların da oluşturulması bir diğer sonuç olarak bulunmuştur.
Öğretmenler ve yöneticiler, teneffüs süresinin çok uzun olmasının öğrencinin bir sonraki derse adapte olmasını engelleyeceğini ifade ederken, sürenin çok kısa olmasının ise hem öğrencilerin yeteri miktarda dinlenmesine engel olacağı hem de fizyolojik ihtiyaçlarını gideremeyecekleri yönünde olmuştur. Teneffüs sürelerinin uzun olması durumunda, teneffüs alanlarının farklı öğrenme biçimlerine hitap edebilecek atölyelerle ve oyun alanları ile donatılması gerektiği önerilmiştir. Ayrıca olumlu öğrenmeleri artırmak için öğrencilerin okul dışı zamanlarda kullandıkları sosyal medya alanlarının kontrol altına alınması gerektiği ya da öğrencilere sosyal medya kullanımı konusunda bilinçlendirme yapılması gerektiği önerilmiştir.
Sonuç olarak, teneffüsle ilgili yönetici ve öğretmen görüşlerine göre, ülkemizde bulunan okullarda teneffüs alanlarının ve teneffüste öğrencilerin olumlu öğrenmesine katkı sağlayacak araç-gereçlerin yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Teneffüslerdeki bu eksikliklerden dolayı öğrencilerde olumsuz öğrenmelerin daha hızlı yayılacağı sonucu elde edilirken, bunun önüne geçmek için teneffüs alanlarının revize edilmesi gerektiği, iyi bir planlama neticesinde teneffüs alanlarının olumlu öğrenme alanlarına dönüşebileceği önerilerinde bulunulmuştur. Teneffüs sürelerinin uzatılmasının öğrenciler için gerekli olduğu fakat okullardaki teneffüs alanlarının düzenlenmesi tamamlanmadan teneffüs sürelerinin uzatılmasının dezavantaja dönüşebileceği belirtilmiştir. Teneffüs alanlarının öğrencilerin hem eğlenceli vakit geçirirken hem de olumlu öğrenmelerine katkı sağlayacak atölyelerle, spor alanlarıyla ve oyun merkezleriyle donatılmasının gerekli olduğuna vurgu yapılmıştır.

Abstract:
In addition to meeting not only the physiological needs of students, recess can also be seen as a process for making them attain new things through social interaction. It is certain that a well-planned recess period will make positive contributions to students' learning. When the literature on this topic is scanned, it is seen that there is not enough studies on recess in our country. It has been seen that there is a lot of research on the subject abroad, especially in the UK, detailed research has been conducted on recess. 
This research aims to reveal what are the factors in students' behavior acquisition during recess according to the opinions of teachers and administrators. Phenomenology, one of the qualitative research patterns, was used in this study which aims to determine the opinions of administrators and teachers about the behavior acquisition of students during recess. The survey group of the study consists of 12 teachers and 12 administrators, selected by the criterion sampling method, located in Sivas City Central and Hafik district of Sivas. The data were collected through forms of semi-structured face-to-face interviews with people.
It has been observed that teachers and administrators define recess as relaxation, a short break, socialization, channeling one's energy, preparing for next lesson, eliminating needs. During the recess, it is concluded that students observed their teachers and peers and imitated their behaviors. In this study, imitation is shown to be most important factor by both teachers and students in negative learning during break times. It is emphasized that the most imitated students are the ones who are in the leading position. It is noted that the negative behaviors of imitated students are learned more by other students rather than positive ones. During recess, it is suggested that students' positive behaviors should be rewarded and they should be encouraged to show such behaviors. In addition to equipping recess areas with tools and equipment that will allow students to make psycho-motor movements while burning off their energy during recess, another result was found to be creation of spaces such as living areas, green areas, walking paths where they will socialize. 
While teachers and administrators stated that a long break time would prevent the student from adapting to the next lesson, a short time would prevent the students not only from getting enough rest but also they would not be able to meet their physiological needs. It is suggested that in case of long recess periods, the recess areas should be equipped with workshops and playgrounds that can accommodate different forms of learning. It is also suggested that in order to increase positive learning, the social media areas used by students during out-of-school periods should be taken under control or students should be made aware of social media usage.
As a result, according to the opinions of administrators and teachers regarding recess, it has been determined that the recess areas and the tools and equipment that will contribute to the positive learning of students during recess are not enough in the schools in our country. Due to these shortcomings during recess, while it is considered that negative learning will spread faster among students, so as to prevent this, recess areas should be revised, thanks to a well planned modeling, it is suggested that recess areas can be turned into positive learning areas. It is stated that the extension of the recess periods is necessary for the students, however the extension of the recess periods may turn into a disadvantage before the arrangement of the recess areas in the schools is not completed. It is emphasized that it is necessary to equip the recess areas with workshops, sports fields and game centers that will contribute to both students' positive learning and spending a funny time.