Somut olmayan kültürel miras etkinliklerinin 7.sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanımı
Use of intangible cultural heritage activities in 7th grade social studies course
Yazar: DAVUT GÜREL
Danışman: PROF. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokullar = Secondary schools ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı, somut olmayan kültürel miras etkinliklerinin 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin somut olmayan kültürel miras unsurlarına yönelik tutumlarına etkisini ve bu unsurlara yönelik öğrenci algısını incelemektir. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Bartın il merkezinde yer alan bir ortaokulda yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu bu okulda öğrenim gören 50 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerden 25'i deney grubunda 25'i ise kontrol grubunda yer almıştır.
Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem tasarımlarından açımlayıcı sıralı desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bu amaçla Somut Olmayan Kültürel Miras Tutum Ölçeği (SOKÜMTÖ) geliştirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunu ise öğrenciler ile yapılan odak grup görüşmelerinden, sürece ilişkin gözlemlerden ve etkinliklere ait dokümanlardan elde edilen veriler oluşturmaktadır.
Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Analizler yapılırken öncelikle verilerin normal dağılımlıları Shapiro-Wilk testleri ile incelenmiş ve normal dağılım sergileyen verilerin analizinde t-testi, normal dağılım sergilemeyen verilerin analizinde ise Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri, MAXQDA 2018 nitel veri analiz programı kullanılarak içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çözümlenen bu verilere ait sonuçlar şekil ve tablolarla frekans ve yüzdeleri verilerek gösterilmiştir.
Araştırmada elde edilen nicel bulgulara dayalı olarak deney grubunda uygulanan somut olmayan kültürel miras etkinliklerinin öğrencilerin somut olmayan kültürel mirasa yönelik tutumlarını önemli derecede olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, ders kitabına bağlı standart eğitim süreçlerinin takip edildiği kontrol grubunda ise bu değişim çok düşük bir düzeyde gerçekleştiği, bunun da araştırmacı faktöründen kaynaklanan bir değişimin olduğu düşünülmektedir.
Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen bulgulardan, öğrencilerin somut olmayan kültürel miras kavramını doğru bir şekilde anlamlandırabildikleri ve somut kültürel miras kavramından ayırabildikleri, yöresel kültürel değerlere yönelik öğrenci farkındalığının ulusal değerlere göre daha yüksek olduğu, somut olmayan kültürel mirasın önemli bir parçası olan geleneksel çocuk oyunlarına yönelik öğrenci ilgisinin yüksek olmasına rağmen bu oyunların yeterince tecrübe edilmediği, milli değerlerin yaşatılmasının genç nesil tarafından bu değerlerin deneyimlenmesine bağlı olduğu, yerleşim yerinin, cinsiyetin ve yaşın kültürel değerlere yönelik ilgi üzerinde önemli bir değişken olduğu, genel anlamda toplumun özelde ise ailenin ve eğitim kurumlarının genç bireylerde milli değerlere yönelik koruma bilincinin gelişmesinde oldukça önemli bir görev üstlendiği, teknolojik gelişmelerin genç bireylerin milli değerlerden uzaklaşmalarına neden olduğu ve bu değerlerin korunmasının milletlerin varlığı için oldukça büyük bir önem arz ettiği,  bu amaçla da devletin, toplumun ve bireyin farklı rollere sahip olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma sonunda sosyal bilgiler ders içeriğinin somut olmayan kültürel miras konuları açısından zenginleştirilmesi, somut olmayan kültürel miras eğitimine yönelik uygulamaya dayalı daha fazla bilimsel çalışma yapılması, birey, toplum ve devlet olarak somut olmayan kültürel miras unsurlarının yaşatılması için daha fazla çaba gösterilmesi gerektiği gibi öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects intangible heritage activities on students' attitude on intangible heritage elements in 7th grade social studies course and their perception on these elements. The research was conducted during spring semester of 2016-2017 academic year in a middle school in Bartın city center. The study group of the study consists of 50 students enrolled in the school. 25 of the students were in the experimental group and the other 25 were in the control group.
The study made use of sequential explanatory design as one of the mixed method designs in which both quantitative and qualitative methods are used. In the quantitative aspect of the study, quasi-experimental design with pre-test and post-test was used. To this end, Intangible Cultural Heritage Attitude Scale (ICHAS) was developed. The qualitative aspect of the study consists of focus group discussions, process-oriented observations and documents related to the activities.
SPSS 22.0 Software Package was used for the analysis of the acquired quantitative data. During the analysis, firstly the distribution normality of the data was analyzed by a Shapiro-Wilk test and t-test was employed for normally distributed data and Kruskal Wallis H and Mann Whitney U tests were employed for the non-normal data. The qualitative data of the study analyzed by making use of the content analysis method in MAXQDA 2018 software. The results of the analyzed data were presented in figures and tables with frequencies and percentages. 
In line with the obtained quantitative findings in the study, it was concluded that intangible cultural heritage activities significantly and positively affected the attitudes of the students in the experimental group towards intangible cultural heritage. Moreover, it is considered that this effect is very low in the control group which followed the standard educational process in the coursebook and that this is an alteration caused by the researcher factor. 
In light of the results obtained from the qualitative results of the study, it was concluded that; the students are able to correctly comprehend the concept of intangible cultural heritage and differentiate it from tangible cultural heritage, the regional cultural awareness of the students is higher than awareness of national values, even though the interest traditional  in children's games as a part of intangible cultural heritage is high, these games are not being sufficiently experienced enough, the embracement of national values depend on the next generation   experiencing them, the residential area, gender and age are significant variables of interest in cultural values, the society in general terms and family and educational institutions in specific terms carry an important role in conserving the awareness of national values among youngsters, technological improvements cause youngsters to drift away from national values, conserving these values is significantly important for sustainability of the nations and the government, society and the individuals have different roles towards this purpose. In the light of this study, suggestions were presented that the content of the social studies course needs to be enriched in terms of intangible heritage subjects, more practical scientific research need to be conducted on intangible heritage education, more efforts need to be made by individual, society and state to preserve intangible heritage elements.