Akdeniz kruvaziyer turizm destinasyonlarının karşılaştırmalı rekabet analizi ve Türkiye destinasyonunun konumu
The comparative competition analysis of Mediterranean cruise tourism destinations and the position of Turkey
Yazar: ASLI ÖZGE ÖZGEN ÇİĞDEMLİ
Danışman: PROF. DR. KEMAL KANTARCI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Destinasyon = Destination ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Konumlandırma = Positioning ; Kruvaziyer = Cruise ; Rekabet = Competition ; Rekabet analizi = Competition analysis ; Turizm = Tourism ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Kruvaziyer turizm, uluslararası olarak destinasyonlar açısından katma değer sağlayan bir faaliyettir. Bu nedenle kruvaziyer turizm destinasyonları kruvaziyer turizm pazarında bu katma değerden büyük bir pay elde edebilmek için rekabet yarışına girmektedir. Kruvaziyer turizm pazarında rekabet üstünlüğü kazanabilmek için pazarın belirli özelliklere göre segmentlere ayrılması, bu segmentlerin talep ve ihtiyaçları doğrultusunda pazara yön verilmesi gerekmektedir. Kruvaziyer turizm pazarına yön verebilmenin yolu destinasyonların pazar içinde bulundukları konumun belirlenerek, rakip destinasyonlarla karşılaştırmalı olarak pazardaki üstünlüğün sağlanmasından geçmektedir. 
Bu araştırmada, kruvaziyer turizm destinasyonlarının rakip destinasyonlar karşısında rekabet üstünlüğü elde edebilmesi için kruvaziyer liman hizmetleri ve kruvaziyer turizm destinasyonlarında turistlerin yaşadığı deneyimler çerçevesinde beş Akdeniz kruvaziyer turizm destinasyonunun konumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma, Ekim 2014- Ekim 2015 tarihleri arasında Alanya, Kuşadası ve İzmir limanlarını ziyaret eden kruvaziyer turistlere yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini oluşturan 23 farklı gemi ile Alanya, Kuşadası ve İzmir limanlarını ziyaret eden 528 kruvaziyer turistin araştırmaya katılımı sağlanmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, kruvaziyer turistlerin tura katılım kararını etkileyen demografik özellikler ile Akdeniz kruvaziyer turizminin ziyaretçi ve gemi sayısı açısından öne çıkan İtalya, İspanya, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve Türkiye destinasyonlarının kruvaziyer turizm performanslarına göre farklı şekilde konumlandığı görülmüştür. Ayrıca çalışmaya göre kruvaziyer turistlerin demografik özelliklerinin turdan tatmin, aynı ve farklı rotalardaki turlara yeniden katılım, kruvaziyer turda en beğenilen destinasyon, gelecekte tur rotasında bulunması tercih edilmeyen destinasyon, en iyi terminal hizmetleri sunan destinasyon kriterlerini değerlendirmeleri açısından farklılıkların ve farksızlıkların olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Kruvaziyer Turizm, Turizmde Rekabet, Konumlandırma, Destinasyonlarda Konumlandırma, Kruvaziyer Turizm Destinasyonlarında Konumlandırma.

Abstract:
Cruise tourism is an activity that provides added value for the destinastions internationally. Therefore, in cruise tourism market destinations enter a competitive race to obtain a large share of the added value. In order to gain a competitive advantage,  the cruise market must be divided into different segments according to specific characteristics and in this segment, destinations must give a market direction in terms of tourist needs and wants. One of the way to give direction to the cruise market, destinations should determine their position and obtain market superiority in comparison to competitors. 
In this research, for obtaining competitive edge in comparison to competitors, in cruise terminal and destinations, five Mediterennean cruise destination is aimed to determine the relative position with respect to cruise experience. To this end, the research conducted October 2014 to October 2015 in Alanya, Kuşadası, İzmir harbour for cruise tourist who join the cruise tour. The survey method is used to take data in terms of the purposes. The survey has been applied 528 cruise tourist which arrive with 23 cruise ship in Alanya, Kuşadası and İzmir harbour.  
According to the results, it indicates that demographic conditions which affect the participation decision to the tour, the five cruise destination, as Italy, Spain, Greece, Southern Cyprus and Turkey,  position different from each other in terms of destination performance. In addition, according to research, with regard to cruise tourist's satisfaction, the possibility of join another or the same tour, the destination that wouldn't choise in the tour route in the future, the best harbour activities there is similarities and dissimilarities between countries.



Keywords: Cruise Tourism, Competition In Tourism, Positioning, Destination Positioning,Cruise Destination Positioning.