Rijit ve esnek havaalanı üst yapılarının teknik ve ekonomik karşılaştırılması
Technical and economical comparison of rigid and flexible airport pavements
Yazar: SEZGİN ÖZBİLGİN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH HİLMİ LAV
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada rijit ve esnek havaalanı apron üstyapıları teknik ve ekonomik yönlerden karşılaştırılmıştır. Havaalanlarında kullanılan kaplamalarda yapım, bakım ve onarım için çok büyük bütçeler ayrılmakta ve bu sebeple ne tip kaplama seçileceği sorusu önem kazanmaktadır. Yapılan çalışmalar neticesinde rijit ve esnek üstyapı tiplerinin çeşitli alanlarda birbirlerine üstünlük sağladıkları, ancak sağlıklı bir seçim yapabilmek için birçok parametrenin bir arada değerlendirilmesi gerektiği görülmüştür. Öncelikle yapılan literatür taraması ile havaalanı sistemlerinin genel işleyişi, tasarım ve yapım yöntemleri, beton ya da bitüm gibi kaplamada kullanılan malzemeler incelenmiş ve yapıları anlatılmıştır. Daha sonra konu ile ilgili özel inceleme sebebiyle Amerika Birleşik Devletleri Montana eyaleti Havacılık Dairesi'nin periyodik olarak 3 yılda bir yaptığı izleme-değerlendirme çalışmalarının raporlarından faydalanılarak kaplamalar arasında teknik ve ekonomik mukayese imkânı doğmuştur. Bahsi geçen raporlarda başvurulan değerlendirme yöntemi PCI adı verilen ?Kaplama Durum İndeksi? verileri analiz edilerek iklim, yük ve diğer etkenlere bağlı olarak oluşan bozulmaların nedensellikleri ve yarattıkları maliyetler karsılaştırılarak kaplamaların birbirlerine karsı olan avantajları ve dezavantajları belirlenmiştir. Bu karşılaştırma sonuçlarının güvenilir olabilmesi için Montana eyaletinde bulunan ve bünyesinde hem rijit hem de esnek kaplama barındıran havaalanlarının aynı yıllarda yapılmış değerlendirmeleri kullanılmıştır. Böylelikle iklim, yük ve diğer bileşenler sabit tutulup benzer şartlar altında çalışan esnek ve rijit kaplamaların performansları karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmaya uygun olarak 9 adet havaalanına ait toplam 24 apron kaplama kesimi belirlenmiş ve 12si esnek, 12si rijit olan 24 adet apron kaplamasinın PCI değerlerindeki değişim, yapım yılı, değişim oranı, ortaya çıkan maliyet, 15 yıllık maliyet projeksiyonu, 15 yıllık PCI değişim projeksiyonu, bozulmaların nedensellikleri, iklim etkisi, yük etkisi, diğer etkiler gibi parametreler bakımından grafik gösterimlerle açıklanmıştır.

Abstract:
In this study,technical and economical comparison has been done for rigid and flexible airport apron pavements.The budgets for the construction and maintenance of the airport pavements are huge,so preference of the pavement type is getting more important. As a result of study, it has been seen that rigid and flexible pavements have so many advantages and disadvantages in comparison and choosing the appropriate pavement depends on evaluating many parameters together. Firstly, a research about general airport systems, design and construction methods, some main materials such as concrete and asphalt has been completed. Secondly, a specific approach has been made by using test reports of U.S.A Montana Aviation Department, which are being published every three year and rigid and flexible pavements have been compared base on these reports. Reasons of failures, risen costs, advantages and disadvantages of rigid and flexible pavements have been defined by analysing PCI (Pavement Condition Index) method out of mentioned reports. In order to provide more reliable results, airports of Montana State have been picked up which have both rigid and flexible pavement sections. Hereby, rigid and flexible pavements have been compared while climate conditions, loading conditions and other effects have been same. In compliance with this study,24 apron pavement sections of 9 airports have been selected and which consists of 12 rigid and 12 flexible sections. Reduction of PCI figures, construction dates, actual costs, provision for 15 years regarding PCI and related costs, reasons of failures, climate effects, loading effects and other effects have been explained by using charts.