Aslı Der'in çocuk ve gençlik romanlarında çatışma ve çatışma çözme süreçleri üzerine bir inceleme
An analysis on conflict and conflict processes in Aslı Der's children's and youht novels
Yazar: YAĞMUR TEMÜR
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ŞEN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yaşamın kendisi çatışma üzerine kuruludur. Bu nedenle erken yaşlardan itibaren çocuğun çatışmaları anlama ve bunları çözme konusunda bilinç edinmesi gerekmektedir. Örgün (formal) ya da yaygın (informal) eğitim ortamlarındaki çeşitli çalışmalar (yaratıcı drama, oyunla terapi, bibliyoterapi, video içerikleri…) dışında çocuk edebiyatı yapıtları çocuğun çatışma çözme becerisini destekleyecek araç gereçlerdendir. Bu yönüyle çalışmamızda Aslı Der'in çocuk romanlarındaki çatışma ve çatışma süreçleri incelenmiştir. Nitel araştırma deseninde yapılandırılan bu çalışmada verilerin toplanması için doküman incelemesine, verilerin çözümlenmesi için içerik analizine başvurulmuştur. Araştırmanın inceleme nesnelerini Aslı Der'in çocuk ve gençler için yazdığı 8 roman oluşturmaktadır.
Söz konusu romanlar çatışma, çatışma türleri ve çatışma süreçleri bakımından incelenmiş, ulaşılan bulgular tablolar halinde sunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre çözümlenen romanlarda çatışma türlerinden kişi-kişi çatışması en fazla sıklığa sahipken, kişi-doğa çatışması en az sıklığa sahiptir. Ayrıca romanlarda teknoloji-doğa çatışmasıyla karşılaşılmamıştır. Çatışmayı ortaya çıkaran ana nedenler olarak duygular ön plana çıkarken, tutum ise en az sıklığa sahip olmuştur. 
Çatışma çözümünde karakterlerin çoğunlukla etkin olduğu tespit edilmiştir. Çatışmalar sonuç açısından çoğunlukla dönüştürücü bir güce sahipken, kayıpla neticelenen sonuçlar en az sıklığa sahiptir. Sonuç olarak Aslı Der'in çocuk ve gençlere seslenen romanlarındaki çatışma biçimleri ve çözümleri, bunları ortaya çıkardığı sonuçların çocuk okurun psikolojik, sosyal, bilişsel ve ahlaksal gelişimlerini destekleyecek bir niteliğe sahip olduğu söylenebilir.

Abstract:
Life itself is built on conflict. For this reason, children need to be sensitised to understanding and resolving conflict from an early age. In addition to various studies in formal or informal educational settings, works of children's literature are among the tools that support children's conflict resolution skills. In this regard, the conflict and conflict processes in Aslı Der's children's novels were analysed in our study. In this study, which is structured in qualitative research design, document analysis was used to collect data and content analysis was used to analyse the data. The objects of the study are 8 novels written by Aslı Der for children and adolescents.
These novels were analysed in terms of conflict, conflict types and conflict processes and the results were presented in tables. According to the results, man-man conflict has the highest frequency among the conflict types in the analysed novels, while man-nature conflict has the lowest frequency. Furthermore, the conflict between technology and nature did not occur in the novels. Emotions came to the fore as the main causes of conflict, while attitudes had the lowest frequency. 
It was found that characters were mostly effective in conflict resolution. While conflicts mostly had a transformative power in terms of outcome, outcomes resulting in loss were the least frequent. In conclusion, it can be said that the forms and solutions of conflicts in Aslı Der's novels aimed at children and adolescents, and the outcomes they reveal, have a quality that will support the psychological, social, cognitive and moral development of child readers.