Benmerkezci habercilik anlayışıyla haberin dönüşümü
Transformation of news through the perspective of egocentric journalism
Yazar: MİNE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BELKIS ULUSOY NALCIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Ben merkezcilik = Egocentrism ; Dönüşüm = Transformation ; Gazete haber ajansları = Newspaper news agents ; Gazetecilik = Journalism ; Gazeteler = Newspapers ; Habercilik = Journalism ; Yazılı basın = Written press

Özet:
"Benmerkezci Habercilik Anlayışıyla Haberin Dönüşümü" konulu bu çalışmada teknolojinin gelişmesiyle paralel değişen yazılı basındaki haberlerin, dünyada yaşanan siyaset, ekonomi, toplumsal ve kültürel dinamiklerin etkisi de dikkate alınarak, 1980'li yıllarda doğan ve dünya nüfusunun büyük çoğunluğunu oluşturan Y Kuşağı'nın en belirgin özelliklerinden olan benmerkezci bakış açısıyla hedef kitleye aktarılmasının boyutları ele alınmıştır. Türk basınında gözle görülür bir kırılmanın yaşandığı 1980 sonrasında gazetelerdeki haberlerin içeriklerinde benmerkezci bakış açısının hakimiyeti önceki yıllarda yayımlanan haberlerle birlikte içerik analizi yapılarak karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Amacımız, yazılı basından seçilen örneklemler üzerinden siyasi, ekonomi, toplumsal, kültür sanat ve magazin haberlerinde benmerkezci bakış açısının somut örneklerini saptamaktır. Çalışmada öncelikli olarak benmerkezcilik ve benmerkezci habercilik kavramlarının tanımı yapılarak dünyada nasıl ortaya çıktığı anlatılmıştır. Daha sonra benmerkezci habercilik anlayışının yer edinmesinde siyasi, toplumsal ve teknolojik gelişmeler kapsamında farklı dönemler olarak birbirinden ayrılan Sessiz, Bebek Patlaması, X, Y ve Z kuşaklarının, ekonomik gelişmelerin ve küreselleşmenin etkisi anlatılmıştır. Haber içeriklerinde yaşanılan değişikliklerin gazetecilik mesleğine etkilerini ortaya koymak ve ideal gazetecilik mesleğinin sınırlarını belirtmek amacıyla gazetecilerin tanım ve görevlerinden sosyal sorumluluklarına, haberde kullanılan dilin öneminden benmerkezci habercilik anlayışına yönelik eleştirilere yer verilmiştir. 1970'den 2015'e kadar kesintisiz yayımlanan Hürriyet ve Milliyet gazeteleri üzerinde yapılan içerik analizi sonrasında benmerkezci bakış açısıyla yazılan haberlerin sayısının yıldan yıla arttığı tespit edilmiştir. Araştırmada en fazla benmerkezci habere magazin başta olmak üzere kültür sanat ve toplumsal haberlerde yer verildiği görülmüştür. İçerik analiziyle teyit edilen varsayımlar, Hürriyet ve Milliyet gazetelerinin yazı işleri müdürleriyle yapılan yüz yüze görüşmeyle de sınanmıştır.

Abstract:
In this study titled "Transformation Of News Through the Perspective of Egocentric Journalism", different aspects of conveying the news to the target audience through an egocentric perspective, which is one of the distinctive features of Generation Y, comprising people born in the 1980s and the large majority of the world population, were studied considering the political, financial, social and cultural dynamics around the world on the news in print media that have been changing in parallel with the development of technology. The dominance of the egocentric perspective in the news contents in newspapers following 1980, when a significant breaking point was observed in Turkish media, was analyzed by means of content analysis along with the news published in the previous years. The purpose was to identify the solid samples of the egocentric perspective in political, financial, social, arts & culture and celebrity news through the samplings chosen from the printed media. In the study, the concepts of egocentrism and egocentric journalism were defined and how they originated in the world was discussed at first. The effects of the Silent Generation, Baby Boomers, X, Y and Z Generations, which are distinct from each other in terms of political, social, technological developments while the egocentric journalism perspective was gaining ground, financial developments and globalization were then examined. The definition and duties of a journalist, their social responsibilities, the significance of the language used in the news and the criticism against the egocentric journalism perspective were included to put forward the effects of the changes observed in the news contents on the profession of journalism and state the limits of ideal journalism. It was determined that the number of news written with an egocentric perspective increased year by year based on a content analysis conducted on Hürriyet and Milliyet newspapers published without interruption from 1970 to 2015. The study revealed that the majority of egocentric news was used in celebrity, arts-culture and social news. Hypothesis was confirmed by content analysis, has been tested face-to-face interview with editorial chiefs of Hürriyet, Milliyet newspapers.