Sodyum bikarbonat'ın kristal yapısının x-ışınları toz kırınım yöntemi ile araştırılması
Investigation of the crystal structure of sodium bicarbonate by using x-ray powder diffraction method
Yazar: ZELİHA BAKTIR
Danışman: PROF.DR. MEHMET AKKURT
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Analitik yöntem = Analytical method ; Sodyum bikarbonat = Sodium bicarbonate ; Toz kırınım tekniği = Powder diffraction technique ; X ışını = X ray

Özet:
Bu tez çalışmasında Sodyum bikarbonat' ın kırınım deseni Bruker AxsD8 Advence marka X-ışınları toz difraktometresinde alındı. Numunenin toz kırınım deseninden yararlanarak analitik yöntem ve DICVOL91, ITO, TREOR90 bilgisayar programları ile kristal sistemi ve birim hücre parametreleri belirlendi ve kırınım deseninin indislemesi yapıldı. Analitik yöntem sonucunda kristal sistemi monoklinik ve birim hücre parametreleri, a = 7.46885 Å, b = 9.68184 Å, c = 3.47719 Å , ß = 93.476 º şeklinde tespit edilmiştir. DICVOL91, ITO ve TREOR90 bilgisayar programları sonucunda da kristal sistemi monokliniktir ve birim hücre parametreleri de, DICVOL91: a = 7.4770 (16) Å, b = 9.6818 (12) Å, c = 3.4794 (8) Å, ß = 93.420 (21)º, ITO: a = 7.4816 Å, b = 9.6805 Å, c = 3.4805 Å, ß = 93.460 º, TREOR90: a = 7.47470 (1013) Å, b = 9.68220 (770) Å, c = 3.47934 (386) Å, ß = 93.424034 (13072) º şeklinde bulunmuştur. Bilgisayar programları ve analitik sonuçlar birbiri ile uyum içerisindedir. Bunlar tek kristal sonuçları (a = 3.51 ± 0.01 Å, b = 9.71 ± 0.01 Å, c = 8.05 ± 0.01 Å, ß = 111° 51') ile de uyumludur.Analitik yöntem ile elimizdeki verilerden üç pik indislenemedi. DICVOL91, ITO ve TREOR90 bilgisayar programlarına girilen pik sayısı sırasıyla 47 pik, 48 pik ve 49 pik ` dir. DICVOL91 bu piklerin tamamını indislemiştir. ITO ve TREOR90 sırasıyla onbir pik ve üç pik indisleyememiştir.Anahtar Kelimeler: X-ışını, Toz kırınım tekniği, Sodyum bikarbonat, Analitikyöntem, İndisleme.

Abstract:
In this study, diffraction pattern of sodium bicarbonate were taken at Bruker AxsD8 Advance type of X-ray powder diffractometer. Using powder diffraction pattern of the sample were determined crystal lattice and unit cell parameters and were indexed of diffraction pattern, with analytical method and DICVOL91, ITO, TREOR90 computer programs. Obtained results of analytical method were monoclinic system and unit cell parameters; a = 7.46885 Å, b = 9.68184 Å, c = 3.47719 Å , ß = 93.476 º. The results obtained by DICVOL91, ITO and TREOR90 computer programs were monoclinic and unit cell parameters, DICVOL91: a = 7.4770 (16) Å, b = 9.6818 (12) Å, c = 3.4794 (8) Å, ß = 93.420 (21) º, ITO: a = 7.4816 Å, b = 9.6805 Å, c = 3.4805 Å, ß = 93.460 º, TREOR90: a = 7.47470 (1013) Å, b = 9.68220 (770) Å, c = 3.47934 (386) Å, ß = 93.424034 (13072)º . The computer programs is agreement with analytical method. These are agreement with a single-crystal results (a = 3.51 ± 0.01Å, b = 9.71 ± 0.01Å, c = 8.05 ± 0.01Å, ß = 111° 51').Three peak couldn?t been indexed with our data by analytical method. Numbers of data which is entered to DICVOL91, ITO and TREOR90 computer programs are 47 peak, 48 peak and 49 peak respectively. All of this peak could been indexed by DICVOL91. ITO and TREOR90 couldn?t been indexed eleven peak and three peak respectively.Keywords: X-ray, Powder diffraction method, Sodium bicarbonate, Analytical method,Indexing.