Kirlilik parametreleri ile yüzey suyu-yeraltı suyu ilişkisinin irdelenmesi: Porsuk Nehri örneği (Eskişehir)
Examination of surface water and groundwater interaction by contamination parameters: A case study of Porsuk River (Eskisehir)
Yazar: CANDAN ALPTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. GALİP YÜCE
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Eskişehir sanayi ve tarım kenti olması nedeniyle yeraltı suyunu tehdit eden bir potansiyele sahiptir. Bu nedenle yeraltı suyunun ağır metal, fenol, nitrat ve sülfat açısından kirliliğinin izlenmesi önemlidir. Porsuk Nehri, Kütahya'dan itibaren sanayi faaliyetleri ile kirlenerek Porsuk Barajına gelmekte, Porsuk Barajı çıkışından Eskişehir merkezine kadar olan kesitte nispeten temiz akan nehir, kent içindeki tarımsal ve sanayi atıklarının olumsuz etkisi ile artan oranda kötüleşmektedir.Bu çalışma kapsamında, Kütahya'nın batısından başlamak üzere Eskişehir'i katederek, Sakarya Nehrine akan Porsuk Nehri ile nehir boyunca açılan su kuyularındaki ağır metal, fenol, nitrat ve sülfat konsantrasyonları birbiriyle karşılaştırılarak, uzun dönemdeki kirlilik etkileşimi incelenmiştir.2000?2010 yılları arasında Eskişehir DSİ III. Bölge Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltı Suları Şube Müdürlüğünce yürütülen ortak çalışmalar kapsamında, Kütahya'nın batısından Porsuk Nehrinin Sakarya Nehrine bağlandığı noktaya kadar uzanan kesiti boyunca toplanan yüzey suyu örnekleri ve bu kesite yakın veya uzak mesafelerde bulunan kuyu ve kaynaklardan alınan yeraltı suyu örneklerine ait majör iyon, ağır metal, fenol, arsenik ve azot türevlerine ilişkin analiz sonuçları değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre kentin merkezinden geçen Porsuk Nehri başta olmak üzere, özellikle Sakarya Nehrine yakın olan yüzey suyu örneklerinde ve yeraltı suyu örneklerinde ağır metal, fenol, arsenik, nitrat, sülfat bileşikleri yönünden kirlilik vardır. Sonuç olarak, Porsuk Nehrinde gözlenen ağır metal, fenol, nitrat ve sülfat kirliliği nehrin yeraltısuyunu beslediği kesite yakın açılan kuyularda da görüldüğünden, yüzey suyu yeraltı suyunu kirleten bir kaynak olarak ortaya çıkmaktadır.Anahtar Kelimeler: Porsuk Nehri, ağır metal, yeraltı suyu, yüzey suyu, kirlilik

Abstract:
Since Eskisehir is well-known as an industrial and agricultural city, it potentially threatens ground water environment. Hence, monitoring of groundwater quality regarding heavy metal pollution is significant besides phosphorus and nitrogen derivatives. Porsuk River becomes heavily polluted by industrial activities from Kütahya, it discharges into the Porsuk Dam, then it flows relatively clean up to Eskisehir city center, but beyond this point it increasingly deteriorates due to negative impact of industrial and agricultural activities up to the junction point of Porsuk and Sakarya Rivers.This study covers heavy metal, phenol, nitrate and sulfate content of water wells drilled along the Porsuk River flowing across Eskisehir province from the west of Kutahya to Sakarya River was selected as a pollution indicator to examine pollution level and to compare long-term interaction between river and groundwater.In the frame of bilateral cooperation with the Geotechnical Survey and Groundwater Department of Eskisehir 3rd Regional Directorate of State Water Works, major ions, heavy metal concentrations, phenol and arsenic contents, and nitrogen compounds in water samples taken between 2000 and 2010 from Porsuk River along the section from the west of Kutahya to the discharge point into Sakarya River, as well as groundwater samples from the wells located in close or far vicinity of Porsuk River, were evaluated. Based on the obtained results, Porsuk River, especially at the locations close to Sakarya River, and groundwater were polluted in terms of heavy metals, phenols, arsenic, nitrate and sulfate compounds. In conclusion, the heavy metal, phenol, nitrate and sulfate pollution is also observed in the wells close to the locations in which groundwater is fed by Porsuk River since it acts as an influent river. Thus, surface water is considered as a polluting source for groundwater.Keywords: Porsuk River, heavy metal, groundwater, surface water, pollution