İş ve sosyal güvenlik hukukunda rücu hakkı
Right of recourse in labor and social security law
Yazar: ASLIHAN OKÇU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM SUBAŞI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Müteselsil sorumluluk TBK'nın 61. ve 62. maddelerinde iç ve dış ilişki olarak iki ayrı kapsamda düzenlenmiştir. Rücu hakkı ise iç ilişkide borçluların kendi aralarında ileri sürebildikleri bir hak olarak karşımıza çıkar. İş Hukukunda asıl işveren-alt işveren ilişkisi bakımından her iki işverenin de işçiye karşı dış ilişkide sorumlu olduğu, ancak iç ilişkide asıl işverenin alt işverene karşı rücu hakkının olduğu görülür. İşyeri devrinde ise devreden işveren, devralan işverenle birlikte devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde muaccel olan alacaklardan iki yıl süreyle müteselsil sorumludur. Devralan işveren yaptığı ödemeler sebebiyle devreden işveren yanında çalıştırılan süre ve ücret kapsamında devreden işverene karşı rücu hakkını kullanabilir. Mesleki amaçlı geçici iş ilişkisinde müteselsil sorumluluk istisnalar dışında 4857 Sayılı İş Kanunu'nda düzenlenmemiştir. Mesleki amaçlı olmayan geçici iş ilişkisi ise müteselsil sorumluluk İşK.'da düzenlenmiş olup bu kapsamda rücu hakkı ileri sürülebilir. Sosyal Güvenlik Hukukunda ise iş kazası ve meslek hastalığı ve hastalık halinde işveren ve üçüncü kişilere karşı Kurum, şartların varlığı halinde rücu hakkını kullanabilir. İşverenin sigortalıyı Kuruma süresi içinde bildirmemesi sebebiyle doğan zararlardan işveren ayrıca sorumlu olur. İş kazası ve meslek hastalığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi sebebiyle rücu hükümleri burada da uygulama alanı bulabilir. Uzun vadeli sigorta kolları bakımından rücu hakkı sadece üçüncü kişilere karşı kastı varsa ileri sürülebilir. Genel sağlık sigortası kapsamında yapılan giderler, koşulların oluşması şartıyla işverene Kurum tarafından rücu edilebilir. Ayrıca asıl işveren-alt işveren ve geçici iş ilişkisi kapsamında 5510 sayılı kanunda belirtilen şartların meydana gelmesiyle rücu hakkı ileri sürülebilir.

Abstract:
Joint liability is regulated in two separate scopes as internal and external relations in Articles 61 and 62 of the TCO. The right of recourse emerges as a right that the debtors can claim among themselves in internal relations. In Labor Law, in terms of the principal employer-subcontractor relationship, it is seen that both employers are responsible for the employee in the external relationship, but the main employer has the right of recourse against the subcontractor in the internal relationship. In the transfer of the workplace, the transferor employer is jointly and severally liable with the transferee employer for two years for the receivables arising before the transfer and due on the date of transfer. The transferor employer may exercise its right of recourse against the transferor employer within the scope of the period and wages employed by the transferor employer due to the payments made. Joint liability in a professional temporary employment relationship is not regulated in the Labor Law No. 4857, with exceptions. In the case of a non-professional temporary employment relationship, joint liability is regulated in the Labor Code, and the right of recourse can be claimed in this context. In Social Security Law, on the other hand, in case of work accident, occupational disease and illness, the Institution may exercise its right of recourse against the employer and third parties, if the conditions exist. The employer is also responsible for the damages arising from the failure of the employer to notify the insured to the Institution within the period. The provisions of recourse may also find application here, as work accident and occupational disease are not reported to the Institution within the prescribed period. In terms of long-term insurance branches, the right of recourse can be asserted only if it is intentional against third parties. Expenses incurred within the scope of general health insurance can be recourse to the employer by the Institution, provided that the conditions are met. In addition, within the scope of the main employer-sub-employer and temporary employment relationship, the right of recourse can be claimed upon the occurrence of the conditions specified in the Law No. 5510.