COVID-19 tanılı olgularda algılanan sosyal destek ve aleksitiminin ruhsal travma ve depresyon üzerine etkisi
The effect of perceived social support and alexitimia on mental trauma and depression in cases diagnosed with COVID-19
Yazar: CANSUN ŞAHİN ÇAM
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL SAYAR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Amaç: COVID-19 pandemisi Aralık 2019'dan beri tüm dünyadaki insanları sosyal, ekonomik ve psikolojik yönlerden etkilemiştir. Çeşitli gruplarda yapılan çalışmalarda sosyodemografik faktörler, hastalık şiddeti, hastanede yatarak veya ayaktan tedavi almak, aleksitimi, algılanan sosyal destek, anksiyete ve depresyon semptomları ruhsal travma ile ilişkili bulunmuştur. Bu nedenle çalışmamızda COVID-19 geçiren hastalarda bu faktörlerin ruhsal travma ile ilişkisini göstermeyi amaçlıyoruz.
Yöntem: Çalışmaya 105 yatarak tedavi alan, 107 ayaktan takip edilmiş olan toplam 212 COVID-19 geçirmiş katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara online olarak sosyodemografik veri formu, Olayların Etkisi Ölçeği (OEÖ-R), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışma sonucunda yatarak tedavi alan ve ayaktan takip edilen gruplar arasında TSSB ve depresyon semptomları açısından farklılık saptanmamıştır, yatarak tedavi alan grupta anksiyete semptomları daha düşük düzeyde saptanmıştır. TSSB olan katılımcıların TSSB olmayan katılımcılara göre çalışmama oranı daha yüksek, uyku bozukluğu daha fazla, psikiyatrik hastalık öyküsü oranı daha yüksek, devam etmekte olan toplam COVID-19 semptom sayısı daha fazla, devam etmekte olan nefes darlığı, halsizlik, ağrı şikayeti oranı daha yüksek, ilk tanı alındığında koku ve tat kaybı ve ağrı şikayeti oranı daha yüksek, HADÖ ve TAÖ-20 puanları daha yüksek, ÇBASDÖ puanları daha düşük olarak saptandı. Lojistik regresyon analizi sonucunda; çalışmıyor olmak, psikiyatrik hastalık öyküsü olması, HADÖ anksiyete ve depresyon puanlarının ve TAÖ-20 puanlarının daha yüksek olması TSSB'yi predikte eden faktörler olarak belirlenmiştir.
Sonuç: COVID-19 geçiren kişilerin TSSB, anksiyete ve depresyon semptomları geliştirme olasılığı yüksektir. TSSB; aleksitimi, geçmiş psikiyatrik öykü ve çalışma durumu ile ilişkilidir. COVID-19 geçiren kişilerin hastalık şiddetinden bağımsız olarak ruhsal travmaya maruz kaldığı ve ruhsal travmanın etkilerinin uzun süre devam etme eğilimi gösterdiği dikkate alınmalı ve uygun psikiyatrik destek verilmelidir.

Abstract:
Aim: COVID-19 pandemic has affected people all around the world in social, economic, psychological aspects since December 2019. Sociodemographic factors, disease severity, hospitalization or outpatient treatment, alexithymia, perceived social support, anxiety and depression have been associated with psychological trauma in different study groups. Thus, in this study we aim to demonstrate whether these factors may lead to psychological trauma in patients with COVID-19.
Method: A total of 212 participants who have had COVID-19, 105 inpatients and 107 outpatients, included in the study. Sociodemographic data form, Impacts of Events Scale-Revised (IES-R), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) were applied to the participants online.
Results: Inpatient and outpatient groups were similar in terms of post-traumatic stress disorder (PTSD) and depression symptoms. However higher anxiety level was found in outpatient group. The patients with PTSD had higher unemployment rate, more sleep disturbance, higher rate of psychiatric disease history, higher total number of ongoing COVID-19 symptoms, higher rate of having ongoing shortness of breath, fatigue, and pain complaints, higher rate of having loss of smell and taste, and pain complaints when first diagnosed, higher HADS and TAS-20 scores, lower MSPSS scores when compared to the group without PTSD. In the logical regression analysis being unemployed, having a history of psychiatric disease, higher HADS anxiety and depression scores, and higher TAS-20 scores were determined as predictive factors of PTSD.
Conclusion: People with COVID-19 are likely to develop post-traumatic stress disorder, anxiety and depression symptoms. PTSD is affected by alexithymia, past psychiatric history, and employment status. It should be taken into account that people with COVID-19 are exposed to mental trauma regardless of the severity of the disease and the effects of mental trauma tend to persist for a long time, and appropriate psychiatric support should be provided.