Dezavantajlı bir okulda kültürel özelliklerin okula yansıması
Reflection of cultural characteristics in a disadvantaged school
Yazar: GÖRKEM VİCDAN DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ÇENGEL SCHOVILLE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim kültürü etkilediği kadar kültürden etkilenen bir yapıya da sahiptir. Özellikle eğitim ortamlarında kültürün olanaklarından ve bağlamından haberdar olmak son derece önemlidir. Bu araştırmada, dezavantajlı bir okulda kültürel özelliklerin okula yansıması öğrenciler açısından nasıl olduğu ele alınmıştır. Bu çalışmada, "Acarlar mahallesindeki ortaöğretime devam eden öğrencilerin görüşlerine göre; öğrencilerin kültürel özelliklerinin okul yaşamlarına yansımalarını nasıldır?" temel problemine yanıt aranmıştır. Bu soru bağlamında, "Katılımcıların algısına göre, içinde yaşadıkları Acarlar mahallesinin kültürel özellikleri nasıldır?", "Katılımcıların algına göre, öğrencilerin okul yaşantılarının bağlamı ve yapısı nasıldır?", "Katılımcıların görüşlerine göre, öğrenci-öğretmen ilişkileri nasıldır?" ve "Ele alınan okulda okul yaşantıları ile erken okul terki arasındaki olası örüntüler nelerdir?" alt problemlerine yanıt aranmıştır. 
Araştırmada mevcut durumun ortaya konmasına odaklana bir durum olarak planlanmıştır. Erken okul terki ve devamsızlığın çok olduğu bir okulda eğitim öğretime devam eden ve okulu yeni bırakmış 20 öğrenci ile yarı yapılandırılmış sorun merkezli görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır. Araştırmada ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi yöntemiyle veriler analiz edilerek bulgulara ulaşılmıştır. 
Öğrencilere göre, Acarlar mahallesi, belirli pazarcılık, hayvancılık, yevmiyecilik gibi meslek gruplarının yaygın olduğu, anne babaların büyük çoğunluğunu orta okul ve altı düzeyde eğitim aldığı, orta/düşük sosyo ekonomik düzeyde, erken evlilik, başlık parası gibi geleneklerin yaygın olduğu, çocukların erken yaşta çalışma hayatına başladığı, kendi ailelerini kurduktan sonra da ailelerinden gördükleri meslekleri devam ettirdikleri dışarıya oldukça kapalı bir bölgedir. 
Bu bağlamda, öğrencilerin büyük çoğunluğu sıradan bir okul gününe yoğun bir iş temposu ile başlamaktadır. 16-19 yaş arasındaki katılımcılardan bazıları halihazırda okulu bırakmış, bir bölümü de açık liseye geçmeyi planlamaktadır. Öğrenciler eğitime ilişkin hedefleri olmasına rağmen, bu hedeflerin devam ettikleri meslek lisesi programları ile paralel olmaması, hedeflerin gerçekleştirilebilir olma düzeyleri açısından düşündürücüdür. Öğrencilerin pek çok çoğunun çevresinde üniversiteye devam eden bir tanıdık bulunmamaktadır. Öğrencilerin bir kesimi kendilerini akademik olarak başarılı ve okula ait hissederken; çok başarılı olmadığını düşünen ve okula ait hissetmeyen öğrenciler de bulunmaktadır. 
Öğrencilerin okul yaşamlarındaki bağlamı büyük ölçüde etkileyen aktörlerden biri olarak öğretmenler ile kurdukları ilişki; akademik ve duyuşsal boyutları içermektedir. Öğretmenlerin sağladığı akademik destek ve öğrenciler için ortaya koydukları akademik beklentiler boyutlardan birini oluştururken; diğer boyutu öğretmen davranışları ve sosyo kültürel çevre koşulları ile empati oluşturmaktadır.
Böyle bir bağlamda, öğrencilerin içinde bulundukları okul yaşantıları ile erken okul terki arasındaki olası örüntülerin belirlenmesi, koruyucu ve risk faktörlerin belirlenmesi için önemli olabilir. Genel olarak Acarlar dışarıya kapalı, erken evliliğin ve evlilik ile ilgili başlık parası gibi geleneklerin yaygın olduğu bir bölgedir. Velilerin önemli bir bölümünün okul ile ilişkisi sınırlıdır. Öğrenciler bunu okuldan kaynaklanan bir faktör olarak görmektense, ailelerinin yoğun iş hayatları ile ilişkilendirmektedirler. Bununla birlikte okul ve veliler arasındaki zayıf bağın öğrencilerin okul terki ile ilgili olarak bir risk faktörü olduğu söylenebilir. Öğrencilerin bazıları, belirli derslerde okul öğrenmeleri ile kendi yaşamları arasındaki bağın zayıflığından söz etmektedirler. Katılımcılar, okulda geçirdikleri zamana ilişkin olarak, arkadaşları ve öğretmenlerinden destek gördükleri, okul dışı etkinliklere katılabildikleri, başarılı oldukları zamanlar destekleyici yaşantılar yaşadıkları söylenebilir. 
Milli Eğitim Bakanlığı, program geliştirme, okul yönetimi bağlamlarında, öğrencilerin kültürel özelliklerinin program geliştirme süreçlerine, eğitim süreçlerine entegrasyonu ile ilgili çalışmalar yürütülebilir. Kültürel özelliklerin eğitim süreçlerine yansıması ile ilgili öğretmen ve veli görüşlerini de içine alan çalışmalar yürütülebilir.

Abstract:
Education is influenced by culture as much as it affects culture. It is important to be aware of the possibilities and context of culture, especially in educational settings. In this research, it is discussed how the reflection of cultural characteristics to the school in a disadvantaged school from students' perspective. In this study, the problem is "How is the reflection of the cultural characteristics of the students on their school life in Acarlar neighborhood from students' perspective?". In the frame of this question, the following sub-questions were sought: "According to the perception of the participants, what are the cultural characteristics of the Acarlar neighborhood?", "According to the participants, what is the context and structure of the school life of the students,?", " According to the participant, how are the student-teacher relations?" and "What are the possible patterns between school experiences and early school leaving at the school?"
In the research, it was planned as a situation that focused on revealing the current situation. Data were collected by conducting semi-structured problem-centered interviews with 20 students who have just dropped out of school and continue their education in a school where early school leaving and absenteeism are high. The criterion sampling method was used in the study. The findings were obtained by analyzing the data with the content analysis method.
According to the students, Acarlar neighborhood is home to certain occupational groups such as marketing, animal husbandry and daily wage earner, most of the parents have secondary school or lower education, middle/low socioeconomic level, and traditions such as early marriage and bride price are common. It is a socially closed area where children start their working life at an early age, and continued the professions they saw from their families after establishing their own families.
In this context, the majority of students start an ordinary school day with an intense work schedule. Some of the participants aged 16-19 have already dropped out of school, and some of them are planning to move on to distance high school. Although the students have educational goals, the fact that these goals are not in line with the vocational high school programs they attend is thought-provoking in terms of the realizability of the goals. Most of the students do not have any acquaintances who attended the university. While some of the students feel academically successful and belong to the school; there are also students who think that they are not very successful and feel that they do not belong to the school.
The relationship that students establish with teachers as one of the actors that greatly affects the context in their school life; includes academic and affective dimensions. While the academic support provided by the teachers and the academic expectations they put forward for the students constitute one of the dimensions; the other dimension is empathy with teacher behaviors and socio-cultural environmental conditions.
In such a context, identifying possible patterns between students' school life and early school leaving may be important for identifying protective and risk factors. In general, Acarlar is a secluded region where early marriage and marriage-related traditions such as bride price are common. A significant part of the parents have a limited relationship with the school. Rather than seeing it as a factor arising from school, students associate it with the busy work life of their families. However, it can be said that the weak bond between school and parents is a risk factor for students' drop-out. Some of the students talk about the weakness of the link between their school learning and their own lives in certain subjects. It can be said that the participants received support from their friends and teachers regarding the time they spent at school, they were able to participate in out-of-school activities, and they had supportive experiences when they were successful.
In the context of the Ministry of National Education, curriculum development, and school management, studies can be carried out on the integration of students' cultural characteristics into curriculum development processes and educational processes. Studies including the views of teachers and parents on the reflection of cultural characteristics on educational processes can be carried out.