Evli çiftlere yönelik ilişkisel-kültürel kurama dayalı ilişkisel yılmazlık programının geliştirilmesi
Development of resilience program based on relational cultural theory for married couples
Yazar: HABİBE YILDIZ YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. RAMİN ALİYEV
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Yılmazlık = Resiliency ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; İlişkisel yılmazlık = Relational resilience ; İlişkisel-kültürel kuram = Relational cultural theory

Özet:
Bu araştırma Yılmazlığı Güçlendirme Programının (YGP) deney grubundaki altı evli çiftin çatışma sıklığına ve çatışma çözme stillerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya lise ve üstü eğitime sahip, en az bir çocuğu olan 12 evli çift katılmıştır. Deney grubundaki altı evli çifte on oturumluk YGP, çift danışmanlığı şeklinde uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise on oturumluk grup rehberliği çalışması yapılmıştır. Nicel veriler, "Çatışma Alanları Ölçeği" ve "Çatışma Stilleri Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Bu ölçekler; ön test, son test ve izleme testi olarak uygulanmıştır. Deney grubuna uygulanan müdahale programının çatışma alanlarına ilişkin çatışma sıklığını ve çatışma çözme stillerine etkisini incelemek için karışık deneysel desende kullanılan iki faktörlü ANOVA kullanılmıştır. Analizler sonucunda; uygulanan programın çiftlerin "Çatışma Alanları Ölçeği"nin ön testinden aldıkları puanların son testte anlamlı düzeyde düştüğü, "Çatışma Stilleri Ölçeği" aktif boyutu son test puanlarının ön teste göre anlamlı düzeyde olumlu yönde yükseldiği görülmüştür. Aynı zamanda pasif ve yıkıcı boyutta da çiftlerin puanlarında son testte, ön teste göre düşüş olduğu ve yıkıcı boyutta ön test-son test puanları arasında bu düşüşün anlamlı düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Oturumlar tamamlandıktan bir ay sonra uygulanan izleme testi puanlarında da program etkisinin devam ettiği görülmüştür. Nitel verilerden elde edilen sonuçlar programın çatışma alanlarına ilişkin çatışma sıklığını azaltmada ve olumlu çatışma çözme stillerini kullanmada etkili olduğunu ortaya koymuştur.  Sonuç olarak YGP'nin deney grubundaki evli çiftlerin çatışma sıklığını azaltmada ve olumlu çatışma çözme stilleri geliştirmelerinde olumlu etkilerinin olduğu bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: İlişkisel yılmazlık, çatışma sıklığı, çatışma çözme stilleri, İlişkisel Kültürel Kuram, çift danışmanlığı

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of the Resilience Strengthening Program (RSP) on the conflict frequency and conflict resolution styles of six married couples in the experimental group.  Twelve married couples with at least one child and high school or higher education participated in the study. Ten sessions of RSP were applied as couple counseling to the six married couples in the experimental group. In the control group, ten sessions of group guidance were conducted. Quantitative data were collected through the "Conflict Areas Scale" and the "Conflict Styles Scale". These scales were applied as pre-test, post-test and follow-up test. Two-factor ANOVA, used in mixed experimental design, was utilized to examine the influence of the intervention program applied to the experimental group on the frequency of conflicts and conflict resolution styles related to conflict areas. The analyses indicate that the scores of the couples in the pre-test of the Conflict Areas Scale of the applied program decreased significantly in the post-test. In addition, it is seen that the post-test scores related to the active dimension of the Conflict Styles Scale increased significantly and positively compared to the pre-test. Besides, it is observed that the post-test scores of the couples in the passive and destructive dimension decreased compared to the pre-test, and this decrease was at a significant level between the pre-test-post-test scores in the destructive dimension. A follow-up test was administered one month after the sessions were completed and it was concluded that the program still had effect on the scores. The results obtained from the qualitative data revealed that the program was effective in reducing the frequency of conflicts related to conflict areas and using positive conflict resolution styles. As a result, it can be said that RSP has positive effects on reducing the frequency of conflict and developing positive conflict resolution styles for married couples in the experimental group.

Keywords: Relational resilience, conflict frequency, conflict resolution styles, Relational Cultural Theory, couple counseling