Tarım-gıda tedarik zincirinde izlenebilirlik ve gıda güvenliği için blok zinciri: Kiraz ürünü uygulaması
Blockchain applications for traceability and food safety in agri-food supply chain: Cherry product application
Yazar: ŞEBNEM İNDAP
Danışman: PROF. DR. MEHMET TANYAŞ
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Lojistik ve Tedarik Zinciri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akıllı tarım = Smart agriculture ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Güvenlik = Security ; Gıda güvenliği = Food safety ; Gıda ürünleri = Food products ; Kiraz = Cherry ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Ürün izlenebilirliği = Food traceability

Özet:
Küreselleşme ile daha da karmaşık hale gelen tarım-gıda tedarik zincirlerinde gıda kayıpları oldukça yüksektir, fiyatlar üreticiden tüketiciye birkaç kat artmakta ve gıda güvenliği riskleri yaşanmaktadır. Tüketicilerin ise gıda güvenliği ve kalitesi ile ilgili endişeleri ve şeffaflık konusunda talepleri artmaktadır. Gıda güvenilirliği ve gerçekliğinin garanti edilmesi, verilerin değiştirilemez bir şekilde saklanması ve zincirdeki tüm hareketlerin hızlı bir şekilde izlenmesine imkan sağlayan Blok Zinciri Teknolojisi, tarım-gıda tedarik zinciri izlenebilirliğinde güvenli bir altyapı olarak büyük bir potansiyele sahiptir. 
Tezin temel amacı, Blok Zinciri Teknolojisi'nin tarım-gıda tedarik zincirinde nasıl kullanılabileceğini ve izlenebilirlik, şeffaflık, gıda güvenliği, gıda kaybı ve sürdürülebilirlik sorunlarını ele almaya nasıl yardımcı olabileceğini araştırmaktır. Tezin ikinci amacı, tarım-gıda tedarik zinciri paydaşlarının Blok Zinciri Teknolojisi hakkında farklı bakış açılarını araştırmaktır. Kiraz tedarik zinciri ve sertifikasyonunda Blok Zinciri kullanımı üzerine yürütülen çalışmada, sektör temsilcileri ile yarı yapılandırılmış mülakat metoduyla Blok Zinciri Teknolojisi'nin farkındalığı ve kullanım etkisinin kabulü değerlendirilmeye ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi ile tedarik zinciri stratejilerinde dijital yatırım öncelikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Tezin üçüncü amacı ise Blok Zinciri Teknolojisi'ni nasıl adapte edebilecekleri konusunda işletmelere ve gelecek araştırmalara öneriler geliştirmektir. Tedarik Zinciri Operasyonları Referans (SCOR) Modeli çerçevesi kiraz tedarik zincirine uygulanarak "Tarım-Gıda Tedarik Zinciri'nde Blok Zinciri Teknolojisi nasıl bir süreç modeli ile uygulanabilir?" sorusu yanıtlanmaya çalışılmıştır.
Bu çalışmada geliştirilen analitik çerçeve ve çalışmanın bulguları farklı sektörlere ve tarım-gıda tedarik zincirlerinin farklı alt sektörlerine uyarlanabilir niteliktedir. Gelecekteki araştırmalarda, tüm paydaş perspektiflerinden nicel araştırma yoluyla model gereksinimlerinin derinlemesine araştırılması ve önerilen referans süreç modelinin simülasyonu veya gerçek durum testinin yapılması önerilebilir.

Abstract:
In agri-food supply chains, which have become more complex with globalization, food losses are quite high, prices increase several times from producer to consumer and food safety risks are experienced. On the other hand, consumers' concerns about food safety and quality and their demands for transparency are increasing. Blockchain Technology, which guarantees food reliability and authenticity, and which enables storage of data in an unalterable manner and allows fast tracking of all movements in the chain, has a great potential as a secure infrastructure in agri-food supply chain traceability.
The main aim of the thesis is to explore how Blockchain Technology can be used in the agri-food supply chain and how it can help to address the issues of traceability, transparency, food safety, food loss and sustainability. The second aim of the thesis is to explore different perspectives of agri-food supply chain stakeholders about Blockchain Technology. In the study carried out on the use of Blockchain in the cherry supply chain and certification, the awareness of Blockchain Technology and acceptance of the impact of its use were evaluated with the semi-structured interview method with the sector representatives, and the digital investment priorities in the supply chain strategies were tried to be determined with the Analytical Hierarchy Process, which is one of the multi-criteria decision-making methods. The third purpose of the thesis is to develop suggestions for businesses and future research on how to adapt Blockchain Technology. By applying the Supply Chain Operations Reference (SCOR) Model framework to the cherry supply chain, it has been tried to answer the question of "With what process model can Blockchain Technology be applied in the agri-food supply chain?"
The analytical framework developed in this study and the findings of the study are adaptable to different sectors and different sub-sectors of agri-food supply chains. In future research, in-depth exploration of model requirements through quantitative research from all stakeholder perspectives and simulation or real-state testing of the proposed reference process model may be recommended.