Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalına başvuran ve hipertiroidi tanısı alan olguların başvuru ve izlem özelliklerinin belirlenmesi
Evaluation of admission and follow-up features of the patients with hyperthyroidism who applied to Outpatient Clinic of Pediatric Endocrinology Department
Yazar: CEREN YÜCEER PELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ŞIKLAR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipertiroidi çocukluk çağında erişkinlere kıyasla nadir görülen, kısmen bu nedenle tanısı gecikebilen, izlem ve tedavisine yönelik kanıta dayalı önerilerin eksik olduğu bir hastalıktır. Hipertiroidinin en sık nedeni olan Graves hastalığının tedavisi ülkeler içinde ve arasında farklılıklar göstermekte olup hastanın yaşına, tercihlerine, hastalığın ciddiyetine ve guatr boyutuna bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi (AÜTF) Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalına başvuran ve hipertiroidi tanısı alan hastaların başvuru ve izlem özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Eylül 2005 - Ocak 2023 tarihleri arasında başvuran ve 0-18 yaş arasında olup hipertiroidi tanısı alan hastalar dahil edildi.  Hastaların dosyaları geriye dönük olarak incelenerek; başvuru özellikleri ve yakınmaları; antropometri, fizik muayene, laboratuvar ve görüntüleme bulguları kaydedildi. Hipertiroidi etyolojisi, aldıkları tedavi, tedaviye yanıtları ve izlem süreleri değerlendirildi. İstatistiksel analiz Statistical Package for Social Sciences (SPSS, Versiyon 26.0, Chicago,IL.) ile yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 63 hastanın %65,1'i kız cinsiyette olup tüm olguların yaş ortalaması 11,7±4,95 yıldı. Hastaların 48'i (%76,2) Graves hastalığı tanısı alırken etyolojik nedenlerde ikinci sıklıkta Haşitoksikozis (n=9, %14,3) görüldü. Graves hastalığı tanısı alan olguların 31'i (%64,6) kız olup (kız/erkek oranı 1,82); yaş ortalaması 12,03±4,52 yıl olarak saptandı. Haşitoksikozis tanısı alan 9 hastanın 8'i (%88,9) kız cinsiyette olup yaş ortalaması 14,94± 3,44 yıl idi. En sık başvuru yakınması çarpıntı idi. Olguların 7'sinde (%11,1) oftalmopati saptandı. Olguların 38'inde (%60,3) Anti-TG (Anti tiroglobulin antikor), 50'sinde (%79,4) Anti TPO (Tiroid peroksidaz antikoru), 45'inde (%71,4) TRAb (TSH reseptör antikoru) pozitif bulunmuştu. Hipertiroidi ile başvuran 63 hastanın 60'ına antitiroid ilaç (ATİ) tedavisi başlanmıştı. Ötiroidiye ulaşma süresi ortalama 7±8,29 ay iken, hastaların %71,4'ünün tedavi başlangıcından sonra 6 ay içinde ötiroidiye ulaştığı saptandı. Ortalama tedavi süresi 25,03±22,9 ay olup tedavinin süresi Graves hastalığı tanısı alanlarda Haşitoksikozis tanısı alanlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha uzundu (p=0,002). Hipertiroidi ile başvuran 63 olgunun izlem süresi ortalama 36,9±32,3 ay idi. Graves hastalığı ile izlenen ve ATİ tedavisi alan olgularda izlem süresindeki remisyon oranı %22,9 iken; 48 olgunun 15'inde (%31,3) izlem sırasında en az bir kere relaps saptandı. İlk kez relaps saptanan hastalarda tedavi kesiminden relapsa kadar geçen süre ortalama 8,4±5,02 ay olup; %76,9'unda tedavi kesiminden sonraki ilk 12 ay içinde relaps görüldü. Hipertiroidi ile izlenen 63 hastanın 11'ine (%17,5) total veya parsiyel tiroidektomi uygulanmış olup; en sık cerrahi tedavi gerekçesi (%25) uzun süreli ATİ tedavisi ile remisyon sağlanamamasıydı. Büyük guatrı olanlarda (p=0,004), oftalmopati varlığında (p=0,018), tiroid bezi volümü (p=0,044) ve tiroid bezi volüm SDS'si daha büyük olanlarda (p=0,001) tiroidektomi daha sık idi. Tiroidektomi yapılanlarda yapılmayanlara oranla ötiroidiye ulaşma süresi (p=0,0015) ve TRAb negatifleşme süresinin (p=0,022) daha uzun olduğu saptandı.
Sonuç: Bu çalışma ile hipertiroidi ile izlenen 63 olguyu ve merkezimizin 18 yıllık deneyimini bildirdik. Hipertiroidili çocuk ve adolesanların büyük çoğunluğunda, ATİ tedavisi ile ilk 6 ayda ötiroidi sağlanabilir. Graves hastalığı ile izlenen çocuklarda ATİ tedavisi ile düşük bir oranda uzun vadeli remisyon sağlanabildiği görülmüş olup; büyük guatr, oftalmopati varlığında ve uzun süreli tedavi ile biyokimyasal ötiroidinin ve TRAb negatifliğinin sağlanamadığı hastalarda kalıcı tedavinin gerekmesi muhtemeldir. 

Anahtar sözcükler: Hipertiroidi, Graves hastalığı, Tiroidit

Abstract:
Aim: Hyperthyroidism is a disease that is less common in children compared to adults, therefore its diagnosis may be delayed and evidence-based recommendations for monitoring and treatment are lacking. Graves' disease is the most common cause of hyperthyroidism and its treatment can vary between countries and depending on different ages, preferences, severity of the disease and size of goiter. It was aimed to evaluate the admission and follow-up characteristics of patients who applied to Ankara University Faculty of Medicine (AUTF), Outpatient Clinic of Pediatric Endocrinology Department and were diagnosed with hyperthyroidism.
Materials and methods: Patients who diagnosed with hyperthyroidism between September 2005-January 2023 and were between the ages of 0-18, were included. Patients characteristics, anthropometry, physical examination, laboratory and imaging findings were recorded retrospectively. Diagnosis of patients, treatment and follow-up period were evaluated. Statistical analysis was performed with Statistical Package for Social Sciences (SPSS, Version 26.0, Chicago, IL.).
Results: Sixty-three patients were included and 65.1% of them the were female. The mean age was 11.7±4.95 years. While 48 of the patients (76.2%) were diagnosed with Graves' disease (GD), the second most common etiological cause was Hashitoxicosis (n=9, 14.3%). Thirthy-one (64.6%) of the patients with GD were girls (girl/boy ratio 1.82) and the mean age was 12.03±4.52 years. Eight patients with hashitoxicosis (88.9%) were female and the mean age was 14.94±3.44 years. The most common presenting complaint was palpitations. Ophthalmopathy was determined in 7 (11.1%) of the cases. Anti-TG in 38 (60.3%), Anti-TPO in 50 (79.4%) and TRAb in 45 (71.4%) of the cases were positive; while Anti-TPO was the most frequently detected thyroid autoantibody. Antithyroid drug (ATI) treatment was started in 60 of 63 patients who presented with hyperthyroidism. While the mean duration to achieve euthyroidism was 7±8.29 months; 71.4% of the patients reached euthyroidism within 6 months after the start of treatment. The mean treatment duration was 25.03±22.9 months. The duration of treatment was statistically significantly longer in those with GD compared to those with Hashitoxicosis (p=0.002). The mean follow-up period of 63 cases was 36.9±32.3 months. While the long-term remission rate in patients with GD who had receiving ATI treatment was 22.9%; relapse was determined in 15 of 48 cases (31.3%) during follow-up. In patients with first relapse, the mean duration from treatment discontinuation to relapse was 8.4±5.02 months and 76.9% relapsed within the first 12 months after stopping treatment. Total or partial thyroidectomy was performed in 11 (17.5%) of 63 patients with hyperthyroidism. The most common reason for surgical treatment (25%) was failure to achieve remission with long-term ATI treatment. Thyroidectomy was performed more frequently in the presence of large goiter (p=0.004), ophthalmopathy (p=0.018), large thyroid volume (p=0.044) and volume SDS (p=0.001). It was found that the time to reach euthyroidism (p=0.0015) and the time to TRAb negativity (p=0.022) were longer in those who underwent thyroidectomy compared to those who did not.
Conclusions: In this study, we reported 63 cases with hyperthyroidism and 18 years of experience of our center. Euthyroidism can be achieved within the first 6 months with ATI treatment in the majority of children and adolescents with hyperthyroidism. It has been observed that long-term remission can be achieved at a low rate with ATI treatment in children with GD. Thus permanent treatment is likely to be required in the presence of large goiter, ophthalmopathy, and in patients in whom biochemical euthyroidism and TRAb negativity cannot be achieved with long-term treatment.

Key words: Hyperthyroidism, Graves Disease, Thyroiditis