Güneş enerji sistemlerinde optimal güneş paneli seçimi için promethee çok kriterli karar verme yönteminin uygulanması
Application of promethee multi criteria decision making method to determine optimal solar panel selection in solar energy systems
Yazar: TUĞBA ULUTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ŞEN KURT
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yenilenebilir Enerji ve Uygulamaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy
Dizin: AHP =   ; Fotovoltaik = Photovoltaic ; PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi

Özet:
Bu çalışma da, güneş enerjisi sistemlerinin bir bileşeni olan fotovoltaik panel seçimi sırasında karar vericilerin karşısına çıkan birden fazla alternatif ve birden fazla kriter içerisinde en uygun olan panelin seçimine yönelik çözüm adımları bulunmaktadır Fotovoltaik paneller üretim özelliklerine ve karar vericinin ihtiyacına göre çeşitlilik göstermektedir. Niteliksel ve niceliksel özelliklerin aynı anda değerlendirilmesi, seçilen alternatiflerin en doğru şekilde sıralanması için bu tez çalışmasında Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden PROMETHEE (The Preference Ranking Organization Method For Enrichment Evaluation) ve AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi)  kullanılmıştır. 
PROMETHEE Yöntemi; ihtiyaç duyulan fotovoltaik panelin en uygun olanının en uygun sürede seçilebilmesi için tercih edilmiştir. PROMETHEE yöntemi çözümlenirken iki önemli unsur göz önünde bulundurulmalıdır. Bunlardan birincisi kriter ağırlıkları, diğeri ise her kriter için kritere uygun şekilde belirlenen tercih fonksiyonudur. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinde bir başka ÇKKV yöntemi olan AHP kullanılmıştır. Tercih fonksiyonlarının belirlenmesi sırasında ise iki farklı yönteme başvurulmuştur. Bunlardan ilki kriterlerin niteliklerine göre karar verici tarafından uygun fonksiyonların seçilmesi, ikinci ise Visual PROMETHEE programının içerisinde yer alan tercih fonksiyonu asistanının kullanılmasıdır. PROMETHEE yönteminin çözümü için gerekli olan kriter ağırlıklarının ve tercih fonksiyonlarının belirlenmesi işlemleri sonuçlandırıldıktan sonra fotovoltaik panel seçimi işlemine geçilmiştir. Fotovoltaik panel seçimi sırasında farklı bakış açılarına yer verilmesinin uygun olacağı görüşü ile PROMETHEE yöntemi ile çözüm yapılırken MS Excel ve Visual PROMETHEE olmak üzere iki farklı program kullanılmıştır. Visual Promethee programında senaryo çalışmaları da 2 farklı şekilde yapılmıştır.
Yapılan 3 çözüm yöntemi sonucunda da ilk iki sırada aynı paneller yer almıştır. Karar verici seçim yapmak istediği yedi fotovoltaik panel içinden en iyi alternatif olarak çıkan e alternatifi yani 60 hücreli 310 watt monokristal paneli veya f alternatifi yani 72 hücreli 345 watt polikristal paneli seçerek en uygun paneli seçmiş olacaktır.

Abstract:
In this study, there are the solution steps for selection of the most suitable panel among multiple alternatives and multiple criteria problem faced by decision makers during the selection of photovoltaic panels which are components of solar energy systems. Photovoltaic panels vary according to their production characteristics and the needs of the decision maker. In order to evaluate qualitative and quantitative features at the same time, and to rank the alternatives in the most accurate way, PROMETHEE (The Preference Ranking Organization Method For Enrichment Evaluation) and AHP (Analytic Hierarchy Process) methods as the techniques from Multi-Criteria Decision Making (MCDM) have been used in this thesis study.
PROMETHEE Method has been preferred in order to select the most suitable one of the needed photovoltaic panel in the most appropriate time. Two important factors should be considered while PROMETHEE method is being analysed. The first one of these factors is the weights of the criteria, the other one is the preference function which is determined for each criterion in accordance with the criterion. In determination of weights of the criteria, AHP, another MCDM technique, has been used. During the determination of preference functions, two different techniques have been used. The first one of these techniques is the selection of the suitable functions by decision maker considering qualification of criteria, and the second one is the use of the preference function assistant of the Visual PROMETHEE program. After the determination of the criteria weights and preference functions required for the solution of the PROMETHEE method, the photovoltaic panel selection process has been started. Considering that it will be useful to include different perspectives for the selection of the photovoltaic panel, two different programs, which are given as MS Excel and Visual PROMETHEE, have been used in the selection of photovoltaic panels during the solution process with the PROMETHEE technique. Two different scenario studies have also been carried out in the Visual Promethee program. 
For all three solutions, the same panels has taken the first two places. The decision maker will have chosen the most suitable panel by choosing the e alternative, i.e. the 310 Watt monocrystalline with 60 cells panel, which stands out as the best alternative among the seven photovoltaic panels, or choosing the f alternative, that is the 345 Watt polycrystalline panel with 72 cells.