Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı denge polikliniği'ne son bir yılda başvuran vestibüler migren hastalarının klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the clinical properties of vestibular migraine patients admitted to outpatient balance clinic of the Neurology Department of Dokuz Eylul University Hospital in the last year
Yazar: DENİZ VARLIK KÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN AKDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı = Headache ; Baş dönmesi = Dizziness ; Baş dönmesi = Dizziness ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Vertigo = Vertigo ; Vestibül = Vestibule ; Vestibüler hastalıklar = Vestibular diseases

Özet:
Amaç: Vestibüler migren, tekrarlayan vertigo ve migren ataklarıyla seyreden, çeşitli nörootolojik bulguların eşlik ettiği bir hastalıktır. Bu çalışma ile denge polikliniğimize başvuran vestibüler migren hastalarının baş ağrısı ve baş dönmesi özelliklerinin tanımlanması ve  migren hastalarında sık görülen hareket hastalığı öyküsü ile ailesel migren öyküsünün değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışmamızda, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Denge Polikliniğinde son bir yılda The International Classification of Headache Disorders 3 (ICHD-3) tanı kriterlerine göre kesin ve olası vestibüler migren (VM) tanısı almış 102 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların demografik bilgileri, ailesinde migren ve baş dönmesi öyküsünün varlığı, baş ağrısı ve baş dönmesi detaylı özellikleri incelenmiştir.
Bulgular: Vestibüler migren hastalarının yaş ortalaması kesin vestibüler migren (KVM) grubunda 42,69  14,15, olası vestibüler migren (OVM) grubunda 48,55  14,57 saptanmıştır. Cinsiyet dağılımı % 14,7 erkek, % 85,3 kadındır. Baş ağrısı (BA) başlangıç süresi KVM grubunda 16,62 ± 12,86 yıl; OVM grubunda 14,36 ± 11,43 yıl saptanmıştır. Baş dönmesi (BD) başlangıç süresi KVM grubunda ortalama 56,41  81,83 ay, OVM grubunda ortalama 20,85  30,19 ay saptanmıştır. % 73,0 oranında BA önce, % 5,4 oranında BD önce, % 21,6 oranında BA ve BD eş zamanlı başlamıştır. Hastaların % 96,2' sinde öyküde baş dönmesi ve baş ağrısı birlikteliği saptanmış, maksimum 10' uncu, minimum 1' inci merkezde olmak üzere ortalama 2' inci merkezde tanı aldıkları görülmüştür. Vertigo atakları % 49,0 oranında saniyeler, % 23,5 oranında dakikalar, % 19,6 oranında 1 saatten uzun, % 7,88 oranında 24 saatten uzun saptanmıştır. BD atakları % 36,7 hafif şiddetle, % 16,7 orta şiddette ve % 46,7 ağır şiddette değerlendirilmiştir. BA şiddeti ile BD şiddeti arasında anlamlı ilişki gözlenmemiştir (p=0,491). BD özellikleri arasında spontan vertigo (% 59,8), dizzines (% 53,9), pozisyonel vertigo (% 38,2), baş hareketleri ile tetiklenen dizziness (% 37,3) ve daha az sıklıkla baş hareketleri ile tetiklenen vertigo, görsel indüklenmiş vertigo, sallanma hissi, dengesizlik ve boşlukta yürüme hissi saptanmıştır. KVM ve OVM grupları arasında baş hareketleri ile tetiklenen dizziness yönünden anlamlı fark saptanmıştır (p=0,011). BD ataklarını tetikleyenler arasında en sık alışveriş merkezlerinde bulunma, kapalı alan, yorgunluk stres, açlık ve uykusuzluk bulunmuştur. BD atakları % 56 oranında menstrüasyon dönemi ile ilişkili saptanmıştır. Hareket hastalığı duyarlılığı yüksek oranda (% 84,0) saptanmıştır. Hareket hastalığı duyarlılığı olan hastaların % 70' inde daha ağır şiddette BD gözlenmiş, ancak istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmamıştır (p=0,877). Hastalarda % 71,4 oranında işitsel semptom, % 21,4 oranında işitme kaybı saptanmıştır. Alerjik semptomlar yüksek oranda (% 58,8) gözlenmiştir. Hastaların % 93,2' sinde ailede migren öyküsü saptanmıştır. Hastaların % 39,2' sinde benign paroksismal pozisyonel vertigo eşlik ettiği, bu hastaların da %20 'sinde pozisyonel nistagmus gözlendiği saptanmıştır. Profilaktik tedavi alan hastaların atak şiddeti, sıklığı ve sürelerinde % 82,7 oranında tam ve kısmi fayda gördükleri saptanmıştır.
Sonuç: Baş dönmesi, günlük pratikte sık karşılaşılan klinik başvuru nedenlerindendir. Migren öyküsünün, baş dönmesinin klinik özelliklerinin ve diğer eşlikçi bulguların sorgulanması vestibüler migren tanısındaki güçlükleri ortadan kaldıracak ve hastaların birden çok sağlık kurumuna başvurmalarını engelleyecektir. Ayrıntılı öykü ile tetikleyen faktörlerin belirlenmesi ve bunlardan kaçınılması hastaların işlev kaybını belirgin ölçüde azaltacaktır.

Abstract:
Objective: Vestibular migraine is a disease, characterized by recurrent vertigo and migraine attacks and accompanied by various neurootological findings. The aim of this study is to describe the headache and vertigo characteristics of the vestibular migraine and to evaluate the motion sickness disease which is frequently diagnosed in migraine and the familial history of migraine in patients admitted to our outpatient balance clinic. 
Method: In our study, 102 patients who were diagnosed as definite and possible vestibular migraine (VM) according to the criteria of ICHD-3 in the last year at Dokuz Eylül University Hospital Neurology Department were evaluated retrospectively. Demographic information, familial history of migraine and vertigo, headache and vertigo features were examined.
Results: The mean age of vestibular migraine patients was 42,69 ± 14,15 in the definitive vestibular migraine (DVM) group and 48,55 ± 14,57 in the possible vestibular migraine (PVM) group. Gender distribution is 14,7% male and 85,3% female. Headache (HA) onset time was 16.62 ± 12.86 years in the DVM group; 14,36 ± 11,43 years in PVM group. The mean duration of vertigo was 56,41 ± 81,83 months in the DVM group and 20,85 ± 30,19 months in the PVM group. In 73,0%  patients HA was started before vertigo, in 5,4% patient vertigo was the initial symptom, in 21,6% paitents HA and vertigo started at the same time. 96,2% of the patients had a history of vertigo and HA together. It was seen that they were diagnosed at an average of second center with a maximum of tenth and a minimum of first. The duration of the vertigo episodes was 49,0% in seconds, 23,5% in minutes, 19,6% longer than 1 hour, 7,88% longer than 24 hours. Vertigo episodes were evaluated with 36,7% mild, 16,7% moderate and 46,7% severe intensity. There was no significant relationship between HA and vertigo intensity (p=0,491). Vertigo characteristics included spontaneous vertigo (59,8%), dizziness (53,9%), positional vertigo (38,2%), dizziness induced by head movements (37,3%) and less frequently vertigo induced by head movements, visually induced vertigo, swinging sensation, imbalance and walking sensation in space were determined. There was a significant difference in dizziness triggered by head movements between the DVM and PVM groups (p=0,011). Among the triggers of vertigo episodes, the most frequently reported were: being in a shopping mall or in a closed area, fatigue, stress, hunger and insomnia. Vertigo episodes were associated with a menstruation period (56%). The motion sickness susceptibility was found to be in high rates (84,0%). Severe intensity vertigo episodes was observed in 70% of patients with motion sickness susceptibility, but no statistically significant relationship was found (p=0,877). 71,4% of the patients had auditory symptoms and 21,4% had hearing loss. Allergic symptoms were seen in high rates (58,8%). 93,2% of the patients had a history of migraine in the family. It was determined that 39,2% of the patients had benign paroxismal positional vertigo and 20% of these patients had positional nystagmus. It was determined that the patients who received prophylactic treatment had a full and partial benefit of 82,7% in the intensity, frequency and duration of the episodes.
Conclusion: Vertigo is one of the most common reasons for referral to the clinic in daily practice. Investigation of the history of migraine, the clinical features of vertigo, and other accompanying signs will eliminate the difficulties in diagnosing vestibular migraine and prevent patients from applying to more than one health institution. Determining the triggering factors by detailed history and avoiding them will significantly reduce the functional loss of patients.