60-66 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerine duyu temelli bilim eğitimi programının etkisi
The effect of sense based science education program on 60-66 month old children's science process skills
Yazar: HACER TEKERCİ
Danışman: PROF. DR. ADALET KANDIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim = Science ; Bilimsel beceri = Scientific skill ; Bilimsel bilgi = Scientific information ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Duygusal öğrenme = Emotional learning ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu araştırma, 60-66 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerine duyu temelli bilim eğitimi programının etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2013-2014 eğitim yılında Muş ili Malazgirt ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulu ve anasınıfına devam eden 60-66 aylık çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu, anaokulu ve anasınıfına devam eden 60-66 aylık çocuklar arasından tesadüfî olarak seçilen 40 çocuk oluşturmuştur. Çalışma grubunu oluşturan çocukların 20'si deney grubu, 20'si kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmada, çocuklara ilişkin genel bilgileri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", Duyu Temelli Bilim Eğitimi Programı'nın etkililiğini değerlendirmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen değerlendirme formları ve çocukların bilimsel süreç becerilerinin gelişimini değerlendirmek amacıyla TEKERCİ (2013) tarafından geliştirilen ve geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "48-66 Aylık Çocuklar İçin Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmanın temel amacı doğrultusunda elde edilen verilerin analizinde; öncelikle deney ve kontrol gruplarının denkliğini belirlemek amacıyla "48-66 Aylık Çocuklar İçin Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme Ölçeği"nden elde ettikleri puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı "Bağımsız gruplarda t Testi" analizi tekniği ile test edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının "48-66 Aylık Çocuklar İçin Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme Ölçeği" ön-test sonuçlarına göre düzeltilmiş son-test puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı, tek faktörlü kovaryans analizi (one factor ANCOVA) ile test edilmiştir. Deney grubunun "48-66 Aylık Çocuklar İçin Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme Ölçeği" ön-test/son-test ve izleme testi ortalama puanları arasındaki farkı test etmek için ise; tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA (repeated measures) uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, Duyu Temelli Bilim Eğitimi Programı'nın uygulanmasından hemen sonra yapılan deney ve kontrol grubu son-test puan erişi ortalamalarında deney grubunun lehine anlamlı düzeyde fark olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Deney grubu çocuklarının ön-test/son-test puan erişi ortalamaları karşılaştırıldığında son-test lehine anlamlı düzeyde fark (p<0.05) bulunurken, yine kontrol grubu çocuklarının ön-test/son-test puan erişileri karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde fark (p<0.05) bulunmuştur. Ayrıca deney ve kontrol grubundaki çocukların "48-66 Aylık Çocuklar İçin Bilimsel Süreç Becerilerini Değerlendirme Ölçeği"nden aldıkları ön-test/son-test erişi puan ortalamaları karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı düzeyde fark (p<0.05) belirlenmiştir. Deney grubu çocuklarına son-testten dört hafta sonra yapılan izleme testi ile son-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı düzeyde fark (p>0.05) bulunmazken, izleme testi ile ön-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı derecede yüksek (p<0.05) bulunmuştur. İstatistiksel olarak belirlenen bu farklılığın izleme testi toplam değeri lehine olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research aimed to investigate the effect of sense based science education program on 60-66 month old children's science process skills. The population of the study consisted of 60-66 month old preschoolers attending to kindergartens which were located in Malazgirt – Muş and affiliated to the Ministry of National Education during 2013-2014 academic year. The study group involved 40 randomly selected children among the population.  Of these, 20 were assigned to the experimental group while the rest performed in the control group. During the data collection process, "Individual Demographical Information Form", assessment forms which were developed by the author to assess the efficacy of Sense Based Science Education Program and "Science Process Skills Assessment Scale for 48-66 Month Old Children" which was developed and verified in terms of validity and reliability by Tekerci (2013) to assess the children's science process skills development were used. In the analysis of the data gathered, initially independent groups t-test was used to test the average mean scores of the control and the experiment group from "Science Process Skills Assessment Scale for 48-66 Month Old Children". One factor Ancova was used to identify whether the difference between the corrected average posttest scores of the control and the experiment groups from "Science Process Skills Assessment Scale for 48-66 Month Old Children".  In order to test the difference among the pretest-posttest and follow-up test mean scores of the experiment group from "Science Process Skills Assessment Scale for 48-66 Month Old Children",  repeated measures Anova was used. Consequently, it was found out that the experiment group scored significantly higher on the posttest given just after the implementation of Sense Based Science Education Program (p<0.05). Also significant differences were found in the pretest-posttest achievement scores both in the control and the experiment group. Moreover, the experiment group's pretest-posttest achievement mean score from "Science Process Skills Assessment Scale for 48-66 Month Old Children" was significantly higher than that of the control group (p<0.05). Apparently, no significant difference was found out between the experiment group children's posttest mean score and the mean score of follow-up test which was administered four weeks after the posttest whereas the difference between the mean scores  of the pretest  and the follow-up test  was statistically significant in favor of the follow-up test (p<0.05).