Öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin matematik problemi çözmelerinde şema temelli problem çözme stratejisinin etkililiği
Effectiveness of schema-based instructional strategy on mathematical verbal problem-solving skills of students with learning difficulties
Yazar: UĞUR BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. ALPASLAN KARABULUT
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Araştırmanın genel amacı, şemaya dayalı öğretim stratejisinin öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin matematikte sözel problemleri çözme becerilerini kazanmaları ve 1., 3. ve 5 hafta sonra da sürdürmeleri üzerindeki etkililiği araştırmaktır. Araştırmada rutin problem türlerinden değişim türü problemler kullanılmıştır. Ayrıca bu araştırmada, kazanılan problem çözme performansının farklı ortamlara genelleme düzeyi ve kazandırılan stratejinin problem çözümünde kullanılışına yönelik öğretmen görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Kocaeli ilinde yapılan araştırmaya öğrenme güçlüğü olan ilkokul 2. sınıfta eğitimine devam üç öğrenci katılmıştır. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden denekler arası yoklama denemeli çoklu yoklama deseni kullanılmıştır. Araştırmada deney süreci; başlama düzeyinin belirlenmesi, şemaya dayalı öğretim stratejisinin uygulanması, öğretim sonu değerlendirme, izleme ve genelleme aşamalarından oluşturulmuştur.
Şemaya dayalı öğretim stratejisi, öğretim süreci var olan bilgileri yeniden harekete geçirme, tartışma, model olma, rehberli uygulamalar ve bağımsız uygulamalardan oluşmaktadır. Öğretim adımları, ölçütler baz alınarak düzenlenmiştir. Tüm değerlendirmelerde, öğrencilere çözmeleri için 10 problem verilmiş ve öğrencilerin doğru çözdükleri problem sayısı üzerinden yüzde hesaplaması yapılmıştır. Elde edilen veriler grafiksel analiz metodundan yararlanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular; şemaya dayalı öğretim stratejisinin, öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin bir aşamalı toplama işlemleri ile çıkarma işlemlerinin bulunduğu değişim problemlerini çözebilmelerinde etkili olduğunu ve araştırmaya katılan öğrencilerin uygulama sona erdikten sonra da 1, 3 ve 5 hafta aralıklarla performanslarını devam ettirebildiklerini göstermiştir. Ek olarak genelleme verileri, öğrencilerin edindikleri becerileri sınıf ortamında genelleyebildiklerini göstermektedir. Sosyal geçerlilik verilerine bakıldığında ise öğretmenlerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen sosyal geçerlilik verileri, matematik problemi çözmede şemaya dayalı öğretim stratejisinin kullanımında alınan öğretmen görüşlerinin olumlu yönde olduğu görülmektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Matematik, Şemaya Dayalı Öğretim, Sözel Problem Çözme, Değişim Türü Problemler

Abstract:
The main purpose of the research is to investigate the effectiveness of the schema-based teaching strategy on students with learning disabilities to acquire mathematical problem solving skills and maintain these skills at 1st, 3rd and 5th weeks of post-intervention. Change type problems, one of the verbal problem types, were used in the research. Additionally, social validity data regarding the extent of strategy usage generalization across different contexts and the application of the schema-based instructional strategy in verbal problem-solving are collected based on teacher opinions. The research involved three second-grade elementary school students with learning difficulties in Kocaeli. The study utilized the single-subject research design, specifically the multiple baseline across subjects design. The experimental process included determining the baseline level, teaching the change schemas of the schema-based instructional strategy, post-instruction evaluation, and follow-up stages.
The schema-based instructional strategy encompasses instructional steps involving activating prior knowledge, discussion, modeling, guided practice, and independent applications. The instructional steps are organized based on criteria. In all evaluations, students were given 10 problems to solve, and their performance was assessed based on the percentage of correctly solved problems. The collected data were analyzed using graphical analysis. 
The findings indicate that the schema-based instructional strategy is effective in enabling students with learning difficulties to solve change problems involving a stepwise addition and subtraction process, and students maintain their performance at 1st, 3rd, and 5th weeks of post-intervention. Additionally, generalization data show that students can apply the acquired skills in classroom environment. Regarding social validity data, insights from teacher interviews indicate positive opinions about the use of the schema-based instructional strategy in teaching mathematical problem-solving.

KEYWORDS: Mathematics, Schema-Based Instruction, Verbal Problem-Solving, Change Type Problems