Konjenital kalp cerrahisi uygulanan pediyatrik olgularda deksmedetomidin infüzyonunun postoperatif ağrı tedavisi üzerine etkileri
The effect of dexmedetomidine on extubation at operating room and postoperative pain management of pediatric patients undergoing congenital heart surgery
Yazar: SİBEL TETİKER
Danışman: PROF. DR. TAYFUN GÜLER
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Konjenital kalp cerrahisi uygulanan pediyatrik olgularda, operasyon odasındaekstübasyon ve etkin bir postoperatif analjezi sağlanması, maliyeti düşürme vekomplikasyonları azaltma çabasının önemli basamaklarıdır. Çalışmamızda masada ekstübeedilen konjenital kalp cerrahisi hastalarında intravenöz deksmedetomidin uygulamasınınpostoperatif ağrı tedavisi ve morfin tüketimi üzerine olan etkileri araştırıldı.Fakülte etik kurul ve ebeveyn onayları alınarak, konjenital kalp hastalıkları nedeniyledüzeltme cerrahi uygulanacak 1-15 yaş arası toplam 53 olgu çalışma kapsamına alındı.Operasyon öncesi ketamin (2 mg/kg, iv) ile premedike edilen olgularda, sevofluran anestezisiile anestezi idamesi sağlandı. Cerrahi insizyon ile birlikte tüm olgulara peroperatif analjeziiçin morfin (0,1 mg/kg, iv) uygulandı. Olgular rasgele seçimle 3 gruba ayrıldılar. I. grupolgularda operasyon başlamadan önce deksmedetomidin yükleme dozu (1 mcg/kg, iv),uygulandı. Operasyon süresince iv 0.3 mcg/kg/saat deksmedetomidin infüzyonu sürdürüldü.II. grup olgularda ise sternum kapatılırken deksmedetomidinin yükleme dozu (1 mcg/kg, iv),uygulandı. III. grup olgularda (kontrol grubu) sternum kapatılırken postoperatif analjeziamacıyla iv. morfin (0.05 mg/kg) kullanıldı.Operasyon odasında, orofaringeal sıcaklığı 36,5°C'den yüksek olan, hemodinamikstabilitesi bulunan çocuklar basit emirlere yanıt alınması ve yeterli spontan solunum olmasıkoşulu ile ekstübe edildiler. Olguların derlenme ve ekstübasyon süreleri kaydedildi. Olgulardaha sonra yoğun bakıma transfer edildiler.Postoperatif dönemde I. ve II.grup olgularda 24 saat süreyle sürekli deksmedetomidininfüzyonu (0.3 mcg/kg/saat) kullanılırken, III. grup olgularda benzer volümde salininfüzyonu kullanıldı. Postoperatif ek analjezik ihtiyacı olması durumunda (CHEOPS > 7), üçgrupta da intravenöz morfin (0.025 mg/kg, iv) uygulandı. Ağrı skorları, morfin tüketimi, kankortizol ile glukoz düzeyleri ve hemodinamik veriler 24 saat süreyle kaydedildi.Deksmedetomidin uygulanan gruplarda uyanma ve ekstübasyon sürelerinin sadecemorfin kullanılan gruba kıyasla daha uzun olduğu tespit edildi (p< 0.05). CHEOPSskorlarının, ortalama kan kortizol düzeylerinin ve günlük morfin tüketiminin grup I ve II degrup III'e göre istatistiksel olarak daha düşük olduğu (p<0.05) ancak deksmedetomidininfüzyonu uygulanan gruplar arsında bu değerlerin istatistiksel olarak fark oluşturmadığıbelirlendi.Sonuç olarak konjenital kalp cerrahisi uygulanan ve operasyon masasında ekstübeedilen çocuklarda hem preoperatif hem de sternum kapatılmadan önce başlanan intravenözdeksmedetomidin uygulamasının operasyon bitiminde ekstübasyon süresini çok uzatmadanetkin bir postoperatif ağrı tedavisi sağladığı ve morfin tüketimini azalttığı kanısına varıldı.Anahtar Kelimeler: Konjenital kalp cerrahisi, postoperatif ağrı tedavisi, erkenekstübasyon, deksmedetomidin

Abstract:
In paediatric patients undergoing congenital heart surgery, early extubation andeffective postoperative pain management are the main steps of the fast-track cardiac surgerywhich aims to reduce the cost and complications of heart surgery. In this study, the effects ofintravenous dexmedetomidine administration (beginning at preoperatively or at the closure ofsternum) on postoperative pain management and morphine consumption were investigated inpediatric congenital heart surgery patients extubated at the operating table.After approval of Faculty Ethical Committee and parents consent, 53 children, 1-15years old, undergoing corrective congenital heart surgery were included the study. After ivketamin (2 mg/kg) premedication, anaesthesia was maintained with sevoflurane in allchildren. Immediately after the surgical incision, all children received morphine, 0.1 mg/kg,intravenously for perioperative analgesia. Ketamin, 2 mg/kg,iv, was used in all childrenduring the rewarming of bypass. Children were divided into three groups randomly. In thefirst group, dexmedetomidine infusion was started just before operation in a dose of 1 mcg/kgand continued with a dose of 0.3 mcg/kg/h during the operation. In the second group, samebolus dose of dexmedetomidine was infused just before the sternal closure. In Group III, onlymorphine was injected in a dose of 0.05 mg/kg intravenously during the sternal closure forpostoperative analgesia.The children meeting the extubation criteria (effective spontaneous breathing, responseto verbal orders, stable haemodynamic parameters and oropharyngeal temperature above 36.5Co) were extubated at the operating table.In the postoperative period, children in group I and II received dexmedetomidineinfusion in a dose of 0.3 mcg/kg/h for 24 hour except in group III which saline infusion wasused in the same volume. Intravenous morphine (0.025 mg/kg) supplements were used in thechildren having pain (CHEOPS) score>7. Pain scores, morphine consumption, blood cortisoland glucose levels and hemodynamic parameters were recorded up to 24 hour.Time to awakening and time to extubation were found significantly longer in the bothdexmedetomidine groups than morphine group (p<0.05). CHEOPS scores, mean bloodcortisol levels and daily morphine consumption were lower in Groups I and II than Group III(p<0.05), but there was no significant difference in these parameters between group I and II.No complication related to the study drugs was observed.Conclusion, in pediatric congenital heart surgery patients extubated at the operatingtable, intravenous dexmedetomidine administration beginning both at preoperatively and atthe closure of sternum resulted in better postoperative pain management and lower morphineconsumption without prolonging the duration of extubation compared with morphine group.Key words: Congenital heart surgery, postoperative pain management, early extubation,dexmedetomidine