Bir il merkezinde filyasyon çalışanlarında tükenmişlik düzeyi ve ilişkili faktörler
Burnout level and related factors in filiation employees in A provincial center
Yazar: SARE BÜYÜKSÜTÇÜ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; Enfeksiyonlar = Infections ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional

Özet:
Amaç: Bu çalışmada COVID-19 pandemi döneminde Kayseri il merkezinde görevli filyasyon çalışanlarının tükenmişlik düzeyi ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.  
Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel, analitik tipte bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini, Kayseri ili Melikgazi, Kocasinan ve Talas İlçe Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı filyasyon ekiplerinde görevli kişiler oluşturmaktadır. Veriler Haziran-Ağustos 2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmanın yapıldığı dönemde, Melikgazi, Kocasinan ve Talas İlçe Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı 179 filyasyon çalışanının tümüne ulaşılması hedeflenmiş ancak filyasyon ekiplerinin sahada aktif çalışması, görevlendirme sirkülasyonunun sürekli değişmesi gibi nedenlerle 102 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri anketi yüz yüze uygulanmıştır. Verilerin analizinde, Shapiro Wilk test, Tek Yönlü Varyans Analizi ve bağımsız örneklem t testi uygulanmıştır. İstatistiksel analizlerde p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılanların % 67,6'sı kadındı. Katılımcıların yaş ortalaması 35,84±8,43 idi. Katılımcıların % 65,7'si evliydi. Katılımcıların Maslach Tükenmişlik Ölçeği alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları Duygusal Tükenme için 18,5±7,2, Duyarsızlaşma için 6,1±3,5 ve Kişisel Başarı için 12,5±4,5'ti. Kadın cinsiyet, lisansüstü/doktora mezunu, gelir düzeyi yüksek, alkol kullanan, hobilerine vakit ayıramayan ve kronik bir hastalığı olan katılımcıların daha fazla tükenmişlik yaşadığı tespit edildi. Filyasyonda çalışma koşulları ve mesleki özellikler incelendiğinde doktor ve ebe/hemşirelerin; diş hekimi ve diğer meslek gruplarında yer alanlardan daha fazla tükendiği, seçim hakkı olsa yine aynı mesleği yapmak istemeyenlerin, filyasyonun hasta bilgilendirme ve tedavisinde etkili ve başarılı olmadığını düşünenlerin, filyasyonda çalışırken kendisi, ailesi ve toplum için endişe duyanların tükenmişlik düzeylerinin daha yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Çalışma sonuçları genel literatür ile uyumludur. Araştırmamız pandemi döneminde filyasyon çalışanlarının tükenmişlik durumunu ortaya koyan ilk kapsamlı çalışma niteliğindedir. Salgın sürecinde sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri normal popülasyona göre daha yüksektir. Sağlık çalışanlarının çalışma ortamlarının fiziki koşullarının düzeltilmesi, mesai saatleri içinde yeterli mola imkanı sağlanması, çalışma saatlerinin ailelerine vakit ayıracakları şekilde düzenlenmesi ile motivasyonlarının yükseltilmesi gibi önlemlerin alınması, tükenmişliğin azaltılması ve salgının etkin bir şekilde yönetilmesinde faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Filyasyon çalışanları, Pandemi, Tükenmişlik

Abstract:
Background: In this study, it was aimed to determine the burnout level and related factors of the filiation employees working in the city center of Kayseri during the COVID-19 pandemic period.
Materials and Methods: The research is a cross-sectional, analytical type study. The universe of the study consists of the people working in the filiation teams of the Kayseri province Melikgazi, Kocasinan and Talas District Health Directorates. Data were collected between June and August 2021. At the time of the study, it was aimed to reach all 179 filiation employees affiliated to the Melikgazi, Kocasinan and Talas District Health Directorates, but 102 people were included in the study due to the active work of the filiation teams in the field and the constant change in the assignment circulation. The Maslach Burnout Scale and the sociodemographic data questionnaire prepared by the researchers were applied face to face to the participants. In the analysis of the data, Shapiro Wilk test, One Way Analysis of Variance and independent sample t test were applied. The p<0.05 value was considered significant in statistical analysis.
Results: : % 67.6 of the participants in the study were women. The mean age of the participants was 35.84±8.43. % 65.7 of the participants were married. The mean scores of the participants in the Maslach Burnout Scale sub-dimensions were 18.5±7.2 for Emotional Exhaustion, 6.1±3.5 for Depersonalization, and 12.5±4.5 for Personal Achievement. It was determined that participants with female gender, graduate/doctorate degree, high income level, consuming alcohol, unable to spare time for their hobbies, and having a chronic disease experienced more burnout. When the working conditions and professional characteristics in filiation are examined; It was determined that the burnout levels of those who do not want to do the same profession even if they have the right to choose, those who think that filiation is not effective and successful in patient information and treatment, those who are worried about themselves, their families and the society while working in filiation.
Conclusion: The results of the study are compatible with the general literature. Our research is the first comprehensive study to reveal the burnout status of filiation employees during the pandemic period. During the epidemic, the burnout levels of health employees are higher than the normal population. Taking measures such as improving the physical conditions of the working environment of health employees, providing adequate breaks during working hours, arranging working hours in a way that they can spare time for their families, and increasing their motivation will be beneficial in reducing burnout and effectively managing the epidemic.
Keywords: Filiation employees, Pandemic, Burnout