Kronik pelvik ağrıda sakral transkütanöz elektriksel stimülasyonun etkinliği
Efficacy of sacral transcutaneous electrical stimulation in chronic pelvic pain
Yazar: EBRU KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. NALAN ÇAPAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation

Özet:
Amaç: Kronik pelvik ağrısı (KPA) olan kadınlarda sakral bölgeye uygulanan transkütanöz elektriksel stimülasyon tedavisi (TENS) ve egzersizin, sakral bölgeye uygulanan sham stimülasyon ve egzersiz uygulamasının primer olarak hastaların kendilerinin belirlediği ağrı skorlarına etkinliğini, sekonder olarak cinsel fonksiyonlarına, yaşam fonksiyonlarına etkinliklerini değerlendirmek ve elektriksel stimülasyon tedavisinin sham stimülasyona göre üstün olup olmadığını değerlendirmek, katılımcıların tedavi memnuniyetlerini değerlendirmek amaçlanmıştır. 
Gereçler ve Yöntem: Çalışma prospektif, randomize, tek kör ve kontrollü olarak planlandı. Çalışmaya 38 kişi dahil edildi. Kronik pelvik ağrı yakınması bulunan, 18-65 yaş arası, Vizüel Numerik Skala'ya (VNS) göre 4/10 ağrı skoru olan, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ve Kadın Hastalıkları ve Doğum Poliklinikleri'ne Aralık 2022 − Eylül 2023 tarihleri arasında başvuru yapan kişiler çalışmaya dahil edildi.  Çalışma grubuna (Grup 1, n: 19) sakral bölgeye S2-S4 sinirlerinin çıkış bölgesine 4 adet yüzeyel elektrot ile transkütanöz elektriksel stimülasyon uygulaması, pelvik taban egzersizleri ve hasta eğitimi uygulandı. Kontrol grubuna (Grup 2, n: 19) sakral bölgeye S2-S4 sinirlerinin çıkış bölgesine 4 adet yüzeyel elektrot ile sham stimülasyon, pelvik taban egzersizleri ve hasta eğitimi uygulandı. Her iki gruba 10 seans 20 dakika süreyle elektriksel stimülasyon uygulaması yapıldı. Her iki gruba pelvik taban egzersizleri eğitimi verildi ve tedavi boyunca her gün egzersizleri evde yapmaları söylendi. Tedavi başlangıcında, bitiminde ve tedavi bitiminden 1 ay sonra değerlendirme yapıldı. Vizüel Numerik Skala ile ağrı skoru, Pelvik Ağrı Etki Anketi (PAEA) ile ağrının yaşam fonksiyonlarına etkisi, Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (KCFİ) ile cinsel fonksiyon değerlendirmeleri yapıldı. Tedavi bitiminde ve tedavi bitiminden 1 ay sonra yapılan değerlendirmede Vizeül Numerik Skala ile hasta memnuniyeti değerlendirildi. Değerlendirmelerin istatistiksel analizinde anlamlılık düzeyi p0.05 olarak kabul edildi. 
Bulgular: KPA'sı olan 38 kadın katılımcıda Sakral TENS tedavisinin etkinliği ve sham tedavisiyle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda incelenen çalışma ve kontrol grubundaki katılımcıların demografik özellikleri benzerdir. Çalışma grubunda, kontrol grubuna kıyasla VNS ağrı skorlarında anlamlı bir düşüş gözlemlenmiş ve tedavi sonrası iyileşme bir ay sonraki kontrolde de devam etmiştir. Hasta memnuniyeti çalışma grubunda artarken, control grubunda aynı kalmıştır. PAEA skorlarında iki grup arasında anlamlı fark olmamakla birlikte, her iki grupta tedavi sonrası azalma saptanmıştır. Çalışmada KCFİ ile değerlendirilen cinsel fonksiyonlar üzerinde tedavinin etkisi incelenmiştir. Ancak, çalışmamızdaki katılımcıların yaklaşık yarısının aktif cinsel hayata sahip olmaması nedeniyle KCFİ yeterince değerlendirilememiştir. Cinsel istek, lubrikasyon, orgazm ve memnuniyet alt ölçeklerinde çalışma grubunda bir ay sonra anlamlı kötüleşmeler saptanmış, ancak ağrı-rahatsızlık alt ölçeğinde iyileşme gözlemlenmiştir. Sonuçlar, KPA'lı kadın hastalarda sakral TENS tedavisinin etkili, güvenilir ve tolere edilebilir olduğunu göstermiştir.
Sonuç: Çalışma, KPA'lı kadın hastalarda yapılan bölgesel ve dünya çapındaki ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır. Çalışmamızda, KPA'lı kadın hastalarda Sakral TENS uygulaması ile VNS ağrı skorlarında anlamlı iyileşme saptanmış, VNS memnuniyet skorlarında da anlamlı artış olduğu belirlenmiştir. Bununla beraber PAEA skorlarında da anlamlı iyileşmeler olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızın tek merkezli olması ve küçük örneklem büyüklüğü gibi sınırlamalarını aşmak için gelecekte çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır. Sakral TENS tedavisi, özellikle medikal analjezik tedavi uygulanamayan veya yanıt alınamayan KPA'lı hastalarda etkili bir seçenek olarak düşünülebilir.

Abstract:
Objective: The primary aim of this study was to evaluate the effectiveness of transcutaneous 
electrical stimulation therapy (TENS) applied to the sacral region in women with chronic pelvic 
pain (CPP), along with exercise, compared to sham stimulation and exercise applied to the 
sacral region, as determined by patients' self-reported pain scores. The secondary aims were to 
assess the effects on sexual and life functions, and to determine whether electrical stimulation 
therapy was superior to sham stimulation. Additionally, participant satisfaction with the 
treatment was assessed.
Methods: The study was designed as a prospective, randomized, single-blind, and controlled 
trial, including 38 participants. Individuals aged 18-65 with a complaint of chronic pelvic pain, 
a Visual Numeric Scale (VNS) pain score ≥4/10, who applied to the Istanbul University Istanbul 
Faculty of Medicine, Department of Physical Therapy and Rehabilitation, and Obstetrics and 
Gynecology Clinics between December 2022 and September 2023, were enrolled in the study. 
The first group (Group 1, n: 19) received transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) 
and pelvic floor exercises with 4 surface electrodes applied to the sacral region at the S2-S4
level. The second group (Group 2, n: 19) received sham stimulation and pelvic floor exercises 
with 4 surface electrodes applied to the sacral region at the S2-S4 level. Both groups underwent 
10 sessions of 20 minutes each. Pelvic floor exercise training was provided to both groups, and 
they were instructed to perform the exercises daily. Evaluations were conducted at the 
beginning, end, and one month after treatment. Pain scores were assessed using the Visual 
Numeric Scale, the impact of pain on life functions was measured with the Pelvic Pain Impact 
Questionnaire (PAEA), and sexual function was evaluated using the Female Sexual Function 
Index (FSFI). Patient satisfaction was assessed end of the treatment and one month after 
treatment using the Visual Numeric Scale. Statistical significance for evaluations was set at 
p<0.05.
Results: The study aimed to compare the effectiveness of sacral TENS therapy and sham 
treatment in 38 women with CPP. Demographic characteristics were similar between groups. 
Significant reductions in VAS pain scores were observed in the treatment group compared to 
the sham group, with continued improvement one month post-treatment. Patient satisfaction 
increased in the treatment group, while it remained the same in the sham group. Although there 
was no significant difference in PAEA scores between the two groups, both showed post-treatment decreases. The impact of treatment on sexual function, evaluated using FSFI, was 
limited due to approximately half of the participants not engaging in active sexual activities. 
However, significant deteriorations in desire, lubrication, orgasm, and satisfaction were 
observed in the treatment group, accompanied by improvement in the pain-discomfort subscale. 
The results demonstrated the efficacy, reliability, and tolerability of sacral TENS therapy in 
women with CPP.
Conclusion: Our study holds the distinction of being the first regional and worldwide study 
conducted in women with CPP. Significant improvement in VNS pain scores was observed 
with Sacral TENS application in women with CPP, along with a significant increase in VNS 
satisfaction scores. Additionally, significant improvements were noted in PAEA scores. To 
overcome limitations such as the single-center nature of our study and small sample size, 
multicenter studies will be needed in the future. Sacral TENS therapy may be considered as an 
effective option, particularly for patients with CPP who cannot receive or respond to medical 
analgesic treatment.
Keywords: Chronic pelvic pain, electrical stimulation, sexual function, quality of life