Dijital medyada pandemi haberlerinin eleştirel söylem çözümlemesi: Hürriyet, Sabah, Sözcü, Milliyet, Haber7, Habertürk gazeteleri örneğinde incelenmesi
Critical discourse analysis of pandemic news in digital media: Analysisof Hürriyet, Sabah, Sözcü, Milliyet, Haber7, Habertürk newspapers
Yazar: LEYLA TURĞAL
Danışman: PROF. DR. ADEM YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Dijital medyada üretilen haber metinlerinin oluşum sürecinde birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerin başında dijital medyada üretilen haber metinlerinin değişikliğe uğramasına neden olan mülkiyet ve sahiplik yapılarıgelmektedir. Bu bakımdandijital medyanın sahiplik durumunun ne şekilde ve ne yönde, hangi amaçlar doğrultusunda şekillenip hareket ettiği bununla birliktemedya metinlerinin nasıl bir değişime uğradığı üzerinde durmak önemlidir.
Dijital medyada ekonomik yapının varlığıdolayısıyla dönüşen ve yöndeşen gazetecilik pratikleri, haber metinlerine ne şekilde yansıdığı ve editoryal kısmına nasıl etki ettiği konular gazetecilik ilke ve pratiklerini zedelediği için araştırılması gereken konular arasında yer almaktadır. Haber metinlerinde yer alan içeriklerin; çizgilerinin bulanıklaşması, gerçek olmayan bilgilerin çoğalması, bilgi kirliliklerinin meydana gelmesi gibi birçok dezenformasyonların yaşandığı mecrada bu çalışmanın yapılması önem arz etmektedir. Bu nedenle 2019 yılının sonunda başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan ve 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel salgın olarak ilan edilen Covid-19 pandemisi ile ilgilidijital medyada üretilen ve dağıtılan haberlerin,nasıl bir şekilde hareket ettiği eleştirel bir bakışla değerlendirilmektedir.
Çalışmada eleştirel söylem analizi yöntemi tercih edilerekdijital medyada yer alan gazetelerin haber metinlerinde kullanılan dil ve cümle yapılarına, haber başlıklarına, haberin görsel unsurlarına bakılarak bir inceleme alanı oluşturulmuştur. Bu yöntem sayesinde elde edilen verilerlehaberlerin üretim ve dağıtım esnasında geçirdiği tüm evreleri görülebilmektedir. Haber incelemeleri ile ortaya çıkarılan veriler haber üretim ve dağıtımında meydana gelen gazetecilik ilke ve pratiklerinin zedelendiği, farklı çıkarlar doğrultusunda hareket eden haber sitelerinin bulunması gibi sonuçların görülmesi bu çalışmanın önemi ortaya koymaktadır.

Medyada ekonomik yapının varlığı tüm toplumsal, kültürel, siyasal olmak üzere her açıdan etkin bir role sahiptir. Dolayısıyla yeni iletişim teknolojilerinin varlığı ile değişen ve dönüşen medya, sektörde meydana gelen durumların sahiplik ve ekonomik kısımları, medya metinlerinin editoryal sürece etkisini açıklamak nedeniyle çalışma seyri oluşturulmuştur. 
Medyadaki haber metinlerinin dijital medya üzerinden üretilip dağıtılan haberlerin, kriz dönemlerinde nasıl bir şekilde hareket ettiği süreçleri değerlendirilmiştir. Pandemi sürecindeki dijital medya içerikli haberlerin eleştirel bir bakışla ele alındığı bu çalışmada söylem analizi kullanılarak çeşitli çıkarlar doğrultusunda hareket edilerek haber içeriklerinin nasıl dezenformasyona uğradığı üzerinde durulmuştur.

Abstract:
There are many factors in the formation process of news texts produced in digital media.At the beginning of these factors are ownership and ownership structures that cause changes in news texts produced in digital media.In this respect, it is important to focus on how and in what direction the ownership status of digital media is shaped and acted for, as well as how media texts have changed.
Transforming and converging journalism practices due to the existence of the economic structure in digital media, how they are reflected in news texts and how they affect the editorial part are among the issues that need to be investigated as they damage journalism principles and practices.The contents of the news texts; It is important to carry out this study in a place where there are many disinformations such as blurring of lines, proliferation of untrue information, and occurrence of information pollution.For this reason, it is critically evaluated how the news produced and distributed in the digital media about the Covid-19 pandemic, which started at the end of 2019 and affected the whole world and was declared a global epidemic by the World Health Organization on March 11, 2020, moves.
In the study, the critical discourse analysis method was preferred and a study area was created by looking at the language and sentence structures used in the news texts of the newspapers in the digital media, the news headlines, and the visual elements of the news.With the data obtained thanks to this method, all phases of the news during production and distribution can be seen.The data revealed by the news analysis reveals the importance of this study, as the results such as the fact that journalistic principles and practices in news production and distribution are damaged, and there are news sites that act in line with different interests.
The existence of the economic structure in the media has an active role in all aspects, including all social, cultural and political aspects. Therefore, the course of study has been created to explain the changing and transforming media with the presence of new communication technologies, the ownership and economic aspects of the situations occurring in the sector, and the effect of media texts on the editorial process.
The processes of how the news texts in the media, produced and distributed over digital media, move in times of crisis have been evaluated. In this study, in which the news with digital media content in the pandemic process is handled with a critical view, it is emphasized how the news content is disinformation by acting in line with various interests by using discourse analysis.