Suriye ilk ve ortaöğretim ders kitaplarında Türkler ve Türk imajı
Turkish image on syrian primary and secondary textbooks
Yazar: YENAL GÖKSUN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN GAZİ ÖZGÜDENLİ
Marmara Üniversitesi / Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap milliyetçiliği = Arabian nationalism ; Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Milliyetçilik = Nationalism ; Suriye = Syria ; Türk imajı = Turkish image ; Türk-Suriye ilişkileri = Turkish-Syrian relations ; Türkler = Turks ; Ülke imajı = Country image ; İmaj = Image

Özet:
İki ülke arasında gelişen ilişkilerin sağlam temellere oturtulabilmesi için ders kitaplarındaki karşılıklı imajların gözden geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Araştırmamızda Suriye ilköğretim ve lise ders kitaplarında geçen Türk imajı ele alınarak, yanlış bilgilendirmelerin ortaya konulması ve bunların düzeltilmesi konusunda girişimlerin önünün açılması hedeflenmiştir. Ayrıca ders kitaplarında yer alan imajların yaratılmasında etkili olan ideolojik yaklaşım tespit edilmeye çalışılmıştır.Sosyal içerikli ders kitapları üzerinde yaptığımız araştırmamızda gözden geçirdiğimiz 40 kitabın 13'ünde Türkler ile ilgili bilgilere rastlanmıştır. Tarih kitaplarında Eyyûbîler, Zengîler, Gazneliler ve Memlûklar konusunda olumlu bir imaj yaratıldığı, İslâm tarihindeki önemine rağmen Selçuklulardan yeterince bahsedilmediği ve Osmanlılar konusunda olumsuz bir imaj yaratıldığı görülmüştür. Coğrafya kitaplarında, özellikle ülkelerin sınırları konusunda yanlış bilgilere rastlanmıştır. Vatandaşlık bilgisi ve edebiyat kitaplarında ise Osmanlı hâkimiyeti ve Cemal Paşa dönemi hakkında olumsuz imaj yaratıldığı tespit edilmiştir.Araştırmamız neticesinde Suriye hükümetinin benimsediği seküler Arap milliyetçiliği yaklaşımının, ders kitaplarında etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Fransız manda yönetiminin ardından özgürlüğüne geç kavuşabilen Suriye Arap Cumhuriyeti'nin, ulus-devlet yapılanması kapsamında vatan sınırlarının belirlenmesi ve vatandaşlık tanımının yapılması konuları üzerinde önemle durduğu görülmektedir. Bu ideolojik altyapı ile ders kitaplarının içeriği arasındaki ilişki ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Rivising mutual images in textbooks is a key issue for building the relations on a firm ground between two states. This research analyses the Turkish image in Syrian elementary and secondary textbooks and aims to take initiatives for rewriting textbooks, by revealing the inaccurate information in them. Also the ideological approach which is effective in creating images in textbooks was tried to be determined.In this study, which focuses on social studies textbooks, the Turkish image was found in 13 out of 40 reviewed books. It is determined that Ayyûbids, Zangids, Ghaznavids and Mamlûks were reflected positively, but a negative image of the Ottomans can be noticed. Saldjûkids were not mentioned accurately despite their importance in Islamic history. In geography books, many incidents of misinformation were detected especially about the official borders of the states. Negative images of the Ottoman administration and Cemal Pasha were also determined in literature and civics textbooks.As a result of the study, it is concluded that the secular Arab nationalism adopted by the Syrian government had an effect on their textbooks. The Syrian Arab Republic, which gained its independence late after the French Mandate, considerably dwells on modifying the borders and defining the citizenship in the context of nation-state structuring. The close relationship between this ideological approach and the content of textbooks shaped the Turkish image negatively.