Büyük Menderes nehrinin su kalitesinin biyolojik ve fiziko-kimyasal yöntemlerle belirlenmesi
Determination of water quality of Büyük Menderes river based on physico-chemical biological methods
Yazar: MUZAFFER DÜGEL
Danışman: PROF.DR. NİLGÜN KAZANCI
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyolojik özellikler = Biological properties ; Büyük Menderes Nehri = Great Menderes River ; Fizikokimyasal özellikler = Physicochemical properties ; Kimyasal analiz = Chemical analysis ; Su kalitesi = Water quality

Özet:
IV ÖZET Bu çalışmada Büyük Menderes Nehri' nin, taban büyük omurgasızlarından elde edilen biyolojik verilerle birlikte fıziko-kimyasal özellikleri kullanılarak, çevre kalitesi değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde çok değişkenli analiz yöntemleri kullanılmıştır. Çevresel verilerin Kanonik Uyum Analizi (CANOCO) ile ordinasyon analizi yapılmış, İki yollu İndikatör Tür Analizi (TWINSPAN) ile sınıflandırılmıştır. Bu teknikler indikatör türlerin, farklı bentik gruplarının ve çevresel değişkenlerinin teşhisinde kullanılmıştır. Bu analizler Türkiye'de ilk defa bu tür bir çalışmada uygulanmıştır. Taban büyük omurgasızlarının baskınlık, sıklık ve istasyonlar arasındaki benzerlik hesaplamaları yapılmıştır. Çeşitlilik değerleri ve biyotik indeks değerleri bulunmuştur. Büyük Menderes Nehri'nin bazı bölgelerinin evsel atıklarla kirletildiği tespit edilmiştir. Kızıldere Jeotermal Santrali' nin etkileri incelenmiş ve Büyük Menderes Nehri' nde bor artışına neden olduğu bulunmuştur. Taban büyük omurgasızları faunası, nehrin bugünkü durumunu belirlemek ve gelecekteki biyolojik izleme çalışmalarını yürütebilmek için tespit edilmiştir. Çevresel veriler, biyolojik izleme çalışmaları için analiz edilip, hesaplamaları yapılmıştır. Biyolojik değişkenlerin fıziko- kimyasal verilerle uyum sağladığı bulunmuştur. TWINSPAN grupları temiz ve kirli bölgeleri göstermiştir. Ordinasyon diyagramlarında, çevresel verilerin önem dereceleri ve istasyonların konumları belirlenmiştir.

Abstract:
ABSTRACT Environmental quality of Büyük Menderes River evaluated using physico-chemical and biological variables obtained from benthic macroinvertebrates. Multivariate analysis methods were used for assessment of data. Environmental variables ordinated by CANOCO (Canonical Correspondence Analysis) and colleting sites classified by TWIN SPAN (Two Way Indicator Species Analysis). These techniques have been used for the identification of the environmental gradients, indicator species and different benthic assemblages. These analysis were applied at the first time in Turkey. Frequency and abundant degrees of benthic macroinvertebrates were calculated. Diversity and biological indices values were also calculated. Some areas of Büyük Menderes River polluted by domestic wastes. Boron pollution was determined from Kızıldere Geothermal Power Station. Benthic macroinvertebrate fauna determined for future monitoring studies. Environmental variables analysed and calculated for biological monitoring studies. The biological data and the physico-chemical characteristics of sites were concordant. TWINSPAN groups reflected clean and polluted sites. Ordination diagrams showed importance of environmental variables and site groups.