Francis Bacon'ın epistemolojisinin eril karakteri
The masculine character of Francis Bacon's epistemology
Yazar: ÖZGÜR SAADET DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM DUVA KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bacon, Francis = Bacon, Francis ; Epistemoloji = Epistemology ; Eril = Masculinity ; Erkeklik = Masculinity

Özet:
Bu çalışma, felsefi düşünceye ve bilimsel etkinliğe içkin erkek(si)lik ile bilgi idealleri arasındaki bağa işaret edebilmek için Francis Bacon'ın epistemolojisine odaklanmaktadır. Bacon'ın epistemolojisinde erkeklik ile bilgi idealinin bağı, bilginin bir güç olarak kavranmasıyla ilişkili bir biçimde cinsel farka dayalı metaforların kullanımında açığa çıkmaktadır. Bu çalışma, bu metaforların kökenlerine yönelerek, Yunan bilgi kuramlarından itibaren süregelen düşünce geleneğinde varlığını koruyan ve meşrulaştırılan cinsel farkın tarihselliğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. 
Bu tez, aklın eril tarihi ile birlikte, epistemik bağlamda bir kopuş olarak adlandırılabilecek Modern epistemolojinin özne ile nesne, bilen ile bilinen arasındaki ayrımın eleştirisine odaklanır. Bu ayrım aynı zamanda Modern epistemolojinin nesnellik, evrensellik ve tarafsızlık gibi ilkelerinin kurgulandığı bir ayrımdır. Ancak özne ile nesne arasındaki ayrım, bilimsel ilkelerin kurulmasında iş görmediği gibi, bilen özneye kazandırılan erkeksi formun üzerini örtmektedir. Bu bağlamdan hareketle, kadınlık ve erkeklik temsillerinin nasıl ve ne şekilde kavramsallaştırılmış olduğuna yönelik eleştiri getirmeyi amaçlayan tezin ana teması, Bacon'ın epistemolojisinden yola çıkarak, Batı metafiziğinin bilgi ideallerinin erkeklik ideali ile örtüştüğünü açığa çıkarmaktır. Bunun için ise, bu çalışma erkeklik ile bilgi idealleri arasında özdeşleştirmeyi feminist duruş noktası teorisini merkeze alarak incelemektedir. Feminist duruş noktası teorisi, bilimsel etkinliğin Batı, insan ve erkek merkezli inşa edildiğine dikkat çekerek, farklı tarzda bilim yapma imkânlarını sorgulamaktadır. Dolayısıyla, Bacon'ın epistemolojisinin eril karakterinin ele alınmasında oldukça kullanışlı bir bağlam ve eleştirel perspektif sunmaktadır.

Abstract:
This study focuses on Francis Bacon's epistemology in order to point out the connection between knowledge and masculinity inherent in philosophical thought and scientific activity. The connection between masculinity and the ideal of knowledge in Bacon's epistemology is revealed in the use of metaphors based on sexual difference in relation with to the comprehending of knowledge as a power. By turning to the origins of the metaphors, the thesis aims to reveal the historicity of sexual difference, which has been preserved and legitimized in the tradition of thought since the Greek epistemologies.
With the masculine history of the reason, the thesis focuses on the distinction between subject and object, knower and known of Modern epistemology, which can be called a break in epistemic context. This is also a distinction in which the principles of modern epistemology such as objectivity, universality and neutrality are constructed. However, the distintion between subject and object does not work in establishing scientific principles, and it covers the Masculine form given to the subject. With this context the main theme of the thesis, which aims to criticize how and in what way the representations of masculinity, and femininity are conceptualized, uncovers that the knowledge ideals of Western metaphysics correspond to the ideal of masculinity, based on Bacon's epistemology. For this reason, this study examines the identification between masculinity and knowledge ideals by centered on the feminist standpoint theory. Drawing attention to the fact that scientific activity is built centered on the West, human and male, feminist standpoint theory questions the possibilities of doing science in different ways. Thus, feminist standpoint theory offers a very useful context and critical perspective in dealing with the masculine character of Bacon's epistemology.