Benign jinekolojik patolojiler nedeniyle laparotomi uygulanan hastalarda cerrahi sonrası hızlandırılmış iyileşme (enhanced recovery after surgery- eras) programının iyileşme kalitesi üzerine etkisinin araştırılması /
Yazar: BERKAY DEYİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NURGÜL TAŞGÖZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, benign jinekolojik patolojiler nedeniyle laparotomi uygulanan hastalarda Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış İyileşme (Enhanced Recovery After Surgery- ERAS) protokolünün perioperatif ve postoperatif sonuçlarının standart perioperatif cerrahi bakım uygulamaları ile karşılaştırılması ve ERAS protokolünün klinik iyileşme süreçleri üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, prospektif, randomize-kontrollü çalışma T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde 02.01.2024 – 28. 05. 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Benign jinekolojik nedenler ile laparotomi uygulanması planlanan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 80 hasta kapalı zarf usulü randomize edilmiş, 40 hastaya standart cerrahi bakım (kontrol grubu) ve 40 hastaya ERAS protokolü (ERAS grubu) uygulanmıştır. İki grup arasında sosyo-demografik özellikler, cerrahi değişkenler, intraoparetif komplikasyonlar, postoperatif ağrı, bulantı- kusma, bazal vücut fonksiyonlarına dönme (gaz çıkarma, mobilizasyon, oral gıdaya geçiş) süreleri, postoperatif komplikasyonlar, hastanede kalış süreleri karşılaştırılmıştır ve hastanede kalış süresine etki eden faktörler değerlendirilmiştir. Ayrıca ERAS protokolüne uyum oranın klinik sonuçlara etkisi olup olmadığı değerlendirilmiştir.  İstatistiksel analizler için SPSS 25 (Statistical Package for Social Sciences, SPSS Inc., Chicago, IL, ABD) yazılımı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p < 0,05 olarak kabul edilmiştir. 
 Bulgular: ERAS protokolü uygulanan grupta postoperatif bulantı daha az  (p=0.001), postoperatif 2. ve 6. saat ağrı skorları daha düşük (p<0,05) , ek ağrı kesici ihtiyacı daha az (p=0.002), bazal vücut fonksiyonlarına dönme süresi (sondanın çıkarılması, gaz çıkarma, ambulasyon, oral gıdaya geçiş) (p<0,001) ve hastanede kalma süresi (p=0.007) anlamlı olarak daha kısadır. Gruplar arasında hastaneye tekrar başvuru oranları ve major ve minör komplikasyonlar açısından istatistiksel anlamlı fark izlenmemiştir. Tüm çalışma hastalarında hastanede kalış süresi ile vücut kitle indeksi (VKİ), intraoperatif kanama miktarı ve bazal vücut fonksiyonlarına (sonda çıkarılması, gaz çıkarma, mobilizasyon zamanı, erken gıda alımı) dönme süresi arasında zayıf ancak anlamlı bir ilişki izlendi. Standart cerrahi bakım alan hastalar,dren yerleştirilenler, bulantısı olan ve minör komplikasyon gelişen hastaların hastanede kalış süresinin daha uzun olduğu görüldü. ERAS protokolüne uyum oranlarının klinik iyileşme süreçlerine belirgin bir etkisi olmadığı izlendi. 
Sonuç: Laparotomi ile yapılan benign jinekolojik prosedürlerde hastanın kendisinin de sürece dahil edilerek ERAS protokolü uygulanması perioperatif ve postoperatif sonuçları olumlu yönde etkilemekte, hastanın normal fizyolojik fonksiyonlarına daha kısa sürede dönmesini sağlamakta ve hastanede kalış süresini postoperatif komplikasyon oranlarını arttırmadan kısaltmaktadır. ERAS protokolünün hem laparotomi hem de minimal invaziv jinekolojik cerrahilerde ve sezaryen operasyonlarında kullanımı ile ilgili geniş çaplı prospektif çalışmalar protokolün geliştirilmesi ve kullanımının artmasına katkı sağlayacaktır

Abstract:
Objective:	The aim of this study was to compare the perioperative and postoperative outcomes of Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocol with standard perioperative surgical care practices in patients undergoing laparotomy for benign gynaecological pathologies and to investigate the effect of ERAS protocol on clinical recovery processes. 
Materials and Methods: This single-centre, prospective, randomisedcontrolled study was conducted between 02.01.2024 - 28.05.2024 in the Gynecology and Obstetrics Clinic of T.C. Health Sciences University Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital. Eighty patients who were planned to undergo laparotomy for benign gynaecological reasons and who volunteered to participate in the study were randomised by closed envelope method, 40 patients received standard surgical care (control group) and 40 patients received ERAS protocol (ERAS group). Socio-demographic characteristics, surgical variables, intraoperative complications, postoperative pain, nausea and vomiting, time to return to basal body functions (gas discharge, mobilisation, starting to oral food intake), postoperative complications, length of hospital stay were compared between the two groups and the factors affecting the length of hospital stay were evaluated. In addition, the effect of the rate of compliance with the ERAS protocol on clinical outcomes was evaluated.  SPSS 25 (Statistical Package for Social Sciences, SPSS Inc., Chicago, IL, USA) software was used for statistical analyses. Statistical significance was accepted as p < 0.05. 
Results: In the ERAS protocol group, postoperative nausea was less (p=0.001), postoperative 2nd and 6th hour pain scores were lower (p<0.05), the need for additional painkillers was less (p=0.002), time to return to basal body functions (catheter removal, gas discharge,, ambulation, transition to oral food) (p<0.001) and hospital stay (p=0.007) were significantly shorter. There was no statistically significant difference between the groups in terms of readmission rates and major and minor complications. There was a weak but significant correlation between the length of hospital stay and body mass index (BMI), amount of intraoperative bleeding and time to return to baseline body functions (catheter removal, gas discharge, mobilisation time, early food intake) in all study patients. The lenght of hospital stay were longer for patients who received standard surgical care, those who had a drain placed, those who had nausea, and those who developed minor complications.It was observed that the rate of compliance with the ERAS protocol had no significant effect on clinical recovery processes. 
Conclusions: In benign gynaecological procedures performed by laparotomy, the application of the ERAS protocol by involving the patient herself positively affects perioperative and postoperative outcomes, allows the patient to return to normal physiological functions in a shorter time and shortens the hospital stay without increasing postoperative complication rates. Large-scale prospective studies on the use of the ERAS protocol in both laparotomy and minimally invasive gynaecological surgeries and caesarean section operations will contribute to the development and increased use of the protocol.