Adli bilimlerde diş örneklerinde DNA teknolojisinin kullanımı
DNA technology in forensic science in the use of dental representative
Yazar: NİLÜFER AKMAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. EMEL HÜLYA YÜKSELOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli tıp = Forensic medicine ; DNA = DNA ; Delil = Evidence ; Dişler = Teeth

Özet:
Bir olay yerinden toplanan biyolojik deliller, suçlu, mağdur veya kazazedelerin kimliklendirmesinde büyük önem taşımaktadır. Kimliklendirme amaçlı biyolojik delil incelemesinde temel amaç DNA ya ulaşmaktır. DNA adli bilimlerde kimlik tespiti amacıyla kullanılan önemli bir parametredir.
Diş ise korunaklı yapısı sayesinde önemli bir DNA kaynağıdır ve özellikle yangın, patlama, uçak kazası, depremler gibi vücut parçalarının ağır tahribat gördüğü kitle felaketlerinde kimliklendirme açısından önemli bir rol oynamaktadır.
Diş örneklerinin yanmış, senelerce toprak veya deniz suyu altında beklemiş olması iyi bir DNA kaynağı olması niteliğini etkiler mi?
Bu soruya cevap bulmak amacıyla birçok diş hekiminden hastaların izni dahilinde toplam 88 diş örneği toplanmış, bu örneklerin bir kısmı yakma, deniz suyunda ve toprakta bekletme gibi çeşitli çevresel etkilere tabi tutularak, bir kısmı da taze olarak kullanılmıştır. Tüm diş örneklerinden gerekli sterilizasyon işlemlerinin ardından DNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen DNA örneklerinin 16 STR lokusu PCR işlemi ile çoğaltılmıştır. Daha sonra PCR ürünleri kapiler elektroforez işlemine tabi tutulmuştur. Elde edilen eletroforegram pikleri 16 STR lokusuna göre analiz edilmiş ve STR profilleri oluşturulmuştur.
Tüm diş ve kontrol ağız içi sürüntü örneklerinden elde edilen STR profilleri karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar sonucunda taze diş örneklerinin, kontrol ağız içi sürüntü örnekleri örnekleriyle uyma oranı %62,5 yanmış diş örneklerinde başarı oranı %18,75, suda beklemiş örneklerde %37,5 ve toprakta bekletilmiş örneklerde %43,75 olarak hesaplanmıştır.
Sonuç olarak,  diş örnekleri iyi birer DNA kaynağıdır ve çeşitli çevresel faktörlere maruz kalsa da yapısı DNA için korunaklı bir yapıya sahip olduğundan adli bilimlerde kimliklendirme amaçlı kullanıma oldukça uygundur

Abstract:
The biological evidences obtained at a crime or accident scene are essential for identifying the criminal or the victim. The main aim of the biological evaluation is obtaining DNA. DNA is an important parameter for identification processes in forensic science. 
Teeth are important sources of DNA due to their vigorous structure and play an important role for identification espcially in mass disasters like fire, explosion, air crash or earthquake in which body parts are heavily damaged. 
Are teeth still good sources of DNA even if they are burned, stayed  underground or sea water for a long time? To find an answer for this question 88 teeth samples were collected from the dentists with the informed consent of the patients and they were exposed to effects such as burning, burying and leaving in sea water. A group was reserved as the control group. After the appropriate sterilization procedure, DNA isolation is performed in all samples.
STR 16 locus of the obtained DNA are multiplied  by PCR. Then the PCR products are processed with capillary electrophoresis. The electropherogram peaks are analysed accarding to STR 16 locus and STR profiles are constructed.
The STR profiles derived from all groups are compared. The matching rate of the control swap samples was found as 62,5%, the matching rate of the burnt teeth samples were found as 18,75% and the matching rate of the buried teeth samples were found as 43,75%.
In conclusion, teeth samples are good sources of DNA and they are appropriate materials in the identification procedures performed in forensic units even if they are exposed to environmental factors.