Dadacı sanat dili ve pratiklerinin 21.yüzyıl grafik tasarımı üzerindeki etkileri
The effects of dadaist art and practices on 21st century graphic design
Yazar: ANIL GENCER
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN EMRE BECER
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
19.yüzyılın ikinci yarısından 20.yüzyılın ikinci yarısına kadar olan süreçte etkisini hissettiren modern hareketin ortaya çıkışı birçok sanat akımının temelini oluşturmuştur. Sanayi Devrimi, endüstrinin gelişmesi, fotoğraf makinesinin icadı ve diğer teknolojik gelişmeler sanatta büyük değişimlerin gerçekleşmesine sebep olmuştur. Özellikle 20.yüzyılda ortaya çıkan iki farklı dünya savaşı, dönemin dünya toplumunu sosyokültürel, ekonomik ve siyasi açıdan etkilemiştir. Yaşanan gelişmeler sadece halk üzerinde etkili olmakla kalmayıp dönemin sanatçılarını da derinden etkilemiştir. Sanatın sadece yağlı boya ve tuval ikilisine bağlı olmadığı görüşü modern sanatçılarda yaygınlaşmaya başlamıştır. Geleneksel resim tekniklerinin değişmeye başlamasıyla birlikte Dada sanatçıları bu başkaldırıya dahil olmuşlardır. Resim ve heykel sanatını farklı bir biçimde ele alan Dadacılar, birçok yeni sanat fikrinin oluşmasına öncülük etmişlerdir. Bu başkaldırının etkilediği bir diğer disiplin de grafik tasarımdır. Dada felsefesinin ve Dadacı sanat pratiklerinin etkisi altında kalan grafik sanatçılar; farklı sanatsal tarzlarda afiş, poster, kampanya, albüm ve kitap kapağı gibi alanlarda tasarım yapmışlardır. Siyasi ve toplumsal eleştirilerini topluma iletmek isteyen sanatçılar için Dada bir araç haline gelmiştir. Tasarlanan birçok grafik eserde Dadacı görselleştirme tekniklerinin ve Dada felsefesinin izleri hissedilmektedir. Günümüz grafik sanatında, Dada ile özdeşleşen kolaj tekniği, tipografi ve fotoğraf işleme biçimlerinin yanı sıra Ready-Made (Hazır Nesne) felsefesi de kullanılmaktadır.

Abstract:
The emergence of the modern movement, which made an impact in the process from the second half of the 19th century to the second half of the 20th century, formed the basis of many art movements. The Industrial Revolution, the development of industry, the invention of the camera and other technological developments have led to great changes in art. Especially in the 20th century, two world wars affected the world society socioculturally, economically and politically. The developments not only had an impact on the public, but also deeply affected the artists of the period. The opinion that art does not depend only on oil and canvas has become widespread among modern artists. Dada artists involved in this revolution when traditional painting techniques began to change. Dadaists, who handled the art of painting and sculpture in a different way, pioneered the formation of many new art ideas. Another discipline influenced by this rebellion is graphic design. Graphic artists under the influence of Dada philosophy and Dadaist art practices, they have designed banners, posters, campaigns, album and book covers in different artistic styles. Dada has become a tool for artists who want to convey their political and social criticisms to the society. The traces of Dadaist visualization techniques and Dada philosophy can be felt in many graphic works designed. In today's graphic art, the Ready-Made philosophy is used as well as the collage technique, typography and photo manipulation methods identified with Dada.