Origanum onites L. uçucu yağı ve ekstresinin elde edilmesinde kullanılan farklı distilasyon ve ekstraksiyon tekniklerinin ürün kalitesine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of different distillation and extraction techniques used in obtaining essential oil and extract on origanum onites L. on product quality
Yazar: BURÇİN MERSİN
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE GÜLÇİN SALTAN İŞCAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Biyofilmler = Biofilms ; Distilasyon = Distilation ; Farmakopeler = Pharmacopoeias ; Kekik = Thyme ; Origanum onites = Origanum onites ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile ; Ürün kalitesi = Product quality ; İzmir kekiği = İzmir thyme

Özet:
Kekik bitkisi Lamiaceae familyasının içerisinde bulunan en önemli bitkilerden birisi olarak değerlendirilmektedir. Ülkemizde kekik bitkisine ait beş cins bulunduğu kayıtlara geçmiştir. Bu cinsler Origanum, Thymus, Tymbra, Satureja ve Coridothymus cinsleri olarak bilinmektedir. Türkiye, kekik türlerinin önemli bir ihracatçısı haline gelmiştir. İhraç edilen kekikler arasında O. onites %80 pazar payı ile ekonomik açıdan en önemli türlerden biri olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda Origanum onites'in toprak üstü kısımlarından farklı iki Clevenger aparatı ile elde edilen uçucu yağların bileşenleri GC/MS ile tespit edilmiştir. Deneysel çalışmamızda, O. onites L.'nin toprak üstü kısımlarından hazırlanan n-hekzanlı, etil asetatlı, metanollü ekstrelerinin ve standart maddelerin analizleri HPLC ile yapılmıştır. Uçucu yağların, ekstrelerin ve hidrolatların antibakteriyel, antibiyofilm, anti-quorum sensing ve antioksidan aktiviteleri incelenmiştir. Çalışmamızda, farklı tip Clevenger aparatları ile elde edilen O. onites uçucu yağının spesifikasyonları kıyaslamalı olarak değerlendirilmiş olup konu ile ilgili veriler Türk Farmakope Dergisi'ne sunulacaktır. O. onites uçucu yağına ait tüm spesifisikasyonların değerlendirildiği detaylı bir çalışma daha önce yapılmaması çalışmamızın önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Thyme is considered to be one of the most important plants in the Lamiaceae family. It has been recorded that there are five genera belonging to the thyme plant in our country. These genera are known as Origanum, Thymus, Tymbra, Satureja and Coridothymus genera. Turkey has become an important exporter of thyme species. Among the exported thyme, O. onites was evaluated as one of the most economically important species with a market share of 80%. In our study, the components of essential oils obtained by two different Clevenger apparatus from the aerial parts of Origanum onites were determined by GC/MS. In our experimental study, the analyzes of n-hexane, ethyl acetate, methanolic extracts and standard substances prepared from the aerial parts of O. onites L. were made by HPLC. The antibacterial, antibiofilm, anti-quorum sensing and antioxidant activities of essential oils, extracts and hydrolates were investigated. In our study, the specifications of O. onites essential oil obtained with different types of Clevenger apparatus were evaluated comparatively and the relevant data will be presented to the Turkish Journal of Pharmacopoeia. The fact that a detailed study evaluating all the specifications of O. onites essential oil has not been done before reveals the importance of our study.