Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının yoksullukla savaşım politikaları içindeki yeri (Eskişehir örneği)
Plays of social assistance and cooperation foundations in the policies for fighting poverty
Yazar: SİBEL YILMAZ
Danışman: PROF.DR. ÖMER ZÜHTÜ ALTAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
iiYÜKSEK L SANS TEZ ÖZÜSOSYAL YARDIMLAŞMA VE DAYANIŞMA VAKIFLARININYOKSULLUKLA SAVAŞIM POL T KALARI Ç NDEK YER(ESK ŞEH R ÖRNEĞ )Sibel YILMAZÇalışma Ekonomisi ve Endüstri lişkileri Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekim 2006Danışman: Prof.Dr.Ömer Zühtü ALTANToplumsal bir sorun olan yoksulluk günümüzde çok yönlü boyutlarıyla birliktetanımlanmaya çalışılsa da sınırlarını kesin olarak belirlemek oldukça güçtür. Yine debilinen bir gerçek var ki; yoksulluk bugün gelişmiş ya da gelişmekte olan ülke ayrımıyapmaksızın bütün toplumlarda kendini göstermektedir. Sorunun yaşanma boyutu iseülkelerin sosyal, ekonomik, siyasal yapılarına, coğrafi konumlarına, uyguladıklarıekonomi ve sosyal politikaların etkinlik düzeyine göre değişmektedir.Türkiye'de yoksulluk olgusunun varlığı açık bir biçimde görülmekle birlikte busorun düşük eğitim düzeyi, işsizlik, kayıt dışı ekonomi, yetersiz sosyal güvenliksistemi, ekonomik kriz, adil olmayan gelir dağılımı ve bölgesel eşitsizlikler gibiülkenin yapısal sorunlarıyla beslenerek yaygınlaşmaktadır.Ülkemizde yaşanan yoksulluğun büyük ölçüde yapısal sorunlarla ilişkiliolması, çözümüne yönelik sosyal politikaların yanı sıra etkin ve istikrarlı ekonomipolitikalarına da ihtiyaç duyulduğu bir gerçektir. Yoksulluğun azaltılabilmesi veönlenebilmesine yönelik ekonomi alanında işlerlik kazandırılacak politikalar ayrıktutulacak olunursa sosyal alanda devletin uyguladığı kamusal sosyal yardımprogramları bu bağlamda büyük önem arz etmektedir. Oysaki; Türkiye'de bir ?sosyalyardım sistemi?nin varlığından söz etmek mümkün değildir. Sosyal yardımlarla ilgiliçok fazla sayıda yasa ve örgüt çokluğu bulunmaktadır. Sosyal yardım hizmeti sunankurumların önemli bir bölümünde ise oldukça dar kapsamlı bir sosyal yardımpolitikası izlenmektedir.Ülkemizdeki tüm yoksul ve yardıma muhtaç kişileri ilgilendiren genişkapsamlı ilk kamusal sosyal yardım programı 1986 yılında 3294 sayılı yasa ilekurulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu ve buna bağlı olaraksosyal yardım faaliyetlerinin ülke genelinde tüm il ve ilçelerde organize edilmesisuretiyle oluşturulan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafındanuygulanmaktadır.Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, kamusal sosyal yardımuygulayan kurumlar içerisinde kapsam yönünden en önemlisi olmasına karşın, gerekörgütlenme biçim ve yapıları gerekse de sistemli ve standart olmayan sosyal yardımhizmetleri ile yaşadığımız dünyada yoksullukla savaşıma yönelik sosyal devlettarafından oluşturulan modern sosyal güvenlik sistemi ve genel anlamda sosyalpolitikalar içerisinde nitelendirilemez.Yoksullukla savaşımda sosyal yardımların daha verimli ve etkin bir yapıyakavuşturulabilmesi için yapılması gerekenler ise; temel bir sosyal yardım yasasıoluşturmak ve bu yasanın uygulamasından sorumlu sosyal güvenlik sistemimiziçerisinde sosyal yardım birimi; buna bağlı yerel örgütlenmeyi gerçekleştirmektir.Şayet; yoksul ve yardıma muhtaç vatandaşlarımıza sosyal yardımların SosyalYardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla sağlanmasına devam edileceksesöz konusu vakıfların yönetim ve kapasiteleri başta olmak üzere, ayrıntılı olarakgözden geçirilmeli ve sosyal yardım hizmetlerinde etkin ve sürdürülebilir biryapılanma oluşturulmalıdır.

Abstract:
ivABSTRACTAlthough current attempts to define the multiple dimensions of poverty, whichis a social problem, are underway it is difficult to determine the thresholds wherepoverty begins and ends. Nevertheless poverty in fact is a problem existing in allsocieties without a distinction between developing or developed countries. The levelof the problem varies in accordance to social, economic and political structures of thecountry, its geographic location and effectiveness of social and economic policiesbeing implemented.While being clearly observable in Turkey, poverty is spreading by feeding offstructural problems of the country such as low levels of education, unemployment,existence of the unrecorded economy, insufficient social security system, economiccrises, inequitable income distribution and regional differences.The fact that poverty in Turkey is in large part related to structural problems itssolution requires efficient and stable economic policy along with social policies.Leaving aside efficient economic policies designed to alleviate and prevent povertypublic social assistance programs initiated by the public sector has a tremendousimportance in battling poverty. Unfortunately it is not possible to speak of theexistence of a ?social assistance system? in Turkey. In Turkey there appears to bemultitude of legislation and organizations concerned with social assistance whilemany of these organizations and institutions follow a very narrowly focused socialassistance policy.The first comprehensive social assistance program in Turkey concerning all ofthe poor and those in need of help was the Fund to Induce Social Assistance andCooperation established in 1986 as a result of legislation numbered 3294 and theSocial Assistance and Cooperation Foundations established at the province and townlevel to spread social assistance activities through out the country.Although these Social Assistance and Cooperation Foundations are the mostimportant organizations among those providing public social assistance in terms ofscope, they can?t really be classed among modern social security system and ingeneral social policies implemented by other social (welfare) states throughout theworld, to battle poverty.To increase the effectiveness and efficiency of social assistance in battlingpoverty a fundamental social assistance legislation has to be legislated and a socialassistance unit and its local organizations within the social security system has to beestablished. If social assistance for the poor and needy citizens is going to becontinued to be provided by the Social Assistance and Cooperation Foundations theyshould be thoroughly reviewed, especially in regards to their administration andcapacity and restructured to enable them to be more efficient and sustainable insocial assistance services.