Kentsel ısı adası özelliği yüksek meydanlarda yağmur suyu hasadına yönelik uygun malzeme seçiminin araştırılması: KBÜ sosyal yaşam merkezi örnegi
Investigation of suitable material selection for rainwater harvesting in high areas with urban heat island effect: Example of KBU social life center
Yazar: SİBEL TEMİZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE TUNA KAYILI
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimarlık = Architecture ; Yağmur suyu = Rain water

Özet:
Sanayi devrimi ile birlikte doğaya salınan gaz miktarındaki artış, küresel ölçekte ısınmayı artırarak iklim değişikliğini meydana getirmektedir. Ortaya çıkan bu değişiklik, doğal kaynakları olumsuz etkileyerek kaynakların zamanla tükenmesine neden olmaktadır. Etkilenen doğal kaynaklardan birisi de su kaynaklarıdır. Günümüzde nüfus artışı, kentleşme ve iklim değişikliği gibi nedenler su kaynaklarının azalmasına neden olmaktadır.  Sürdürülebilir mimarlık bağlamında suyun etkin kullanımı için binalardan yağmur suyunun toplanması, basit arıtma işlemlerinden geçirilmesi ve tekrar kullanılması su tasarrufu için alınabilecek önlemler arasındadır. Kentleşmede gözden kaçan hususlardan biriside ısı adalarıdır. Yapıların çevreleri ile birlikte tasarımı artık zorunlu hale gelmiştir. Peyzaj tasarımlarının sürdürülebilir mimarlık açısından içinde bulunduğumuz yüzyılda önemi oldukça fazladır. Şehirlerde ısı adalarının dış mekan ısıl konforuna olumsuz etkisinin azaltılmasındaki en etkili yöntem, yeşil alanların artırılması ve ısı adasının azaltılmasına yönelik kentsel üst örtü tasarımlarıdır. Bu bağlamda, çalışma kapsamında yerleşke içerisinde büyük ısı adası olarak nitelendirilebilen KBÜ Sosyal Yaşam Merkezi meydanının hem ısı adası özelliğinin ortadan kaldırılması hem de sahip olduğu büyük alana yağmur suyu toplama özelliğinin kazandırılması amacıyla, bir üst örtü önerilmiştir. Üst örtüde kullanılabilecek malzemeler ve malzeme seçimine etki eden faktörler yağmur suyu toplama verimi ve kentsel ısı adası özelliğinin azaltılması bağlamında belirlenmiş ve optimum malzeme çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan PROMETHEE yöntemi ile belirlenmiştir. Sonuç olarak polikarbonat panel malzemesinin fiyat, çatı etkinlik ve albedo katsayısı özelliklerinden dolayı önerilen üst örtü için en uygun malzeme olduğuna karar verilmiştir.

Abstract:
With the industrial revolution, the increase in the amount of gas released to nature causes climate change by increasing the global warming. This change affects the natural resources negatively and causes them to be depleted over time. One of the natural resources affected is the water resources. Nowadays, factors such as population growth, urbanization and climate change cause a decrease in water resources. In the context of sustainable architecture, collecting the rainwater from buildings, passing it through simple treatment processes and presenting it for an efficient reuse are among the measures that can be taken for water conservation. One of the overlooked issues in urbanization is the heat islands. Design of buildings along-with their surroundings has now become mandatory. In the current century, landscape designs are of great importance in terms of sustainable architecture. The most effective method in reducing the negative effect of heat islands on outdoor thermal comfort in cities is the implementation of urban top cover designs that are aimed at increasing green areas and reducing the heat islands. In this context, a top cover was proposed in order to eliminate the heat island effect of the KBU Social Life Center square, which can be qualified as a large heat island in the area within the scope of the study, and to enrich it with rainwater collection feature in a large area. The materials that can be used in the top cover and the factors that affect the material selection were determined in the context of rainwater collection efficiency and the reduction of the urban heat island effect, and the optimum material was determined by PROMETHEE method, which is one of the multi-criteria decision making methods. As a result, polycarbonate panel material was decided to be the most suitable material for the proposed top cover due to its price, roof efficiency and albedo coefficient properties.