İnflamatuvar bağırsak hastalığı olan çocuklarda büyüme ve puberte değerlendirmesi
Growth and puberte evaluation in children with inflammatory bowel disease
Yazar: EDA GÜRLER
Danışman: DOÇ. DR. HEVES KIRMIZIBEKMEZ ; DR. NELGİN GERENLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Büyüme = Growth ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Ergenlik = Puberty ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İnflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) gastrointestinal bulguların dışında çocuklarda büyüme ve ergenlik problemlerine neden olur. İBH olan çocuk ve ergenlerde büyüme gelişme ve puberte bozukluklarının sıklığını, klinik özelliklerini, sonuçlarını, hangi faktörlerden ve tedavilerden etkilendiğini değerlendirmeyi amaçladık.        
                                                                                             
Gereç ve Yöntem: Ocak 2016-Nisan 2022 arasında İBH nedeniyle en az 6 ay takipli 0-18 yaş arası hastalar retrospektif tarandı. Demografik, klinik, laboratuvar, fizik muayene, ilaçlar, hastalık aktivitesi ve puberte verileri standart forma kaydedildi. Çalışmamızda hastalık aktivitesi ile antropometrik veriler, büyüme hızı, puberte durumu ve kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki değerlendirildi. Ayrıca malnutrisyon ve lineer büyüme geriliğine yol açabilecek etkenler araştırıldı. Tedavi öncesi ve hastalık aktivitesi kontrol altına alındıktan sonraki veriler karşılaştırılarak farklı hastalık özellikleri ve tedavi protokollerinin büyümeye etkisi karşılaştırıldı.   Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. 
                                                                                                        
Bulgular: Çalışmada 58 hasta değerlendirildi; 29'u Crohn Hastalığı (CH), 29'u Ülseratif Kolit (ÜK) idi. İlk tanıda büyüme ve puberte durumu cinsiyet ve birincil hastalık açısından farklı değildi. Hedef boydan negatif sapma CH olanlarda daha fazla idi. Büyüme geriliği olanlarda inflamasyon göstergesi olan fekal kalprotektin ve malnutrisyonu olanlarda sedimentasyon anlamlı yüksek saptanmıştır. Hastalarda sağlıklı Türk çocuklarına göre puberte başlamasından ziyade puberte ilerlemesinde aksama saptandı. Hasta grubunda anemi %62, büyüme geriliği %20,7 ve osteoporoz %19,5 oranında saptandı. 

Sonuç: Hastalarımızın birincil hastalıktan ve uygulanan tedavilerden büyüme ve puberte başlaması açısından olumsuz etkilenmediği gösterilmiştir. Ağırlık ve VKİ SDS'lerinde tedavi sonrasına anlamlı derecede düzelme saptanırken, boy SDS'lerinde anlamlı değişiklik saptanmamıştır.

Abstract:
Introduction: Inflammatory bowel disease (IBD) causes growth and puberty problems in children apart from gastrointestinal findings. We aimed to evaluate the frequency, clinical features and outcomes of growth, development and puberty disorders in children and adolescents with IBD, which factors and treatments are affected.

Materials and Methods: Patients aged 0-18 years with at least 6 months of follow-up due to IBD between January 2016 and April 2022 were retrospectively screened. Demographic, clinical, laboratory, physical examination, drugs, disease activity and puberty data were recorded in the standard form. In our study, the relationship between disease activity and anthropometric data, growth rate, puberty status and bone mineral density were evaluated. In addition, factors that may cause malnutrition and linear growth retardation were investigated. The effects of different disease characteristics and treatment protocols on growth were compared by comparing the data before and after the disease activity was controlled. Significance level was accepted as p<0.05.

Results: İn the study 58 patients were evaluated; 29 of them were Crohn's Disease (CD), 29 of them were Ulcerative Colitis (UC). Growth and puberty at first diagnosis were not different in terms of gender and primary disease. Negative deviation from target height was higher in patients with CD. Fecal calprotectin, which is an indicator of inflammation, was found to be significantly higher in those with growth retardation and sedimentation in those with malnutrition. Compared to healthy Turkish children, the patients had a delay in puberty progression rather than the onset of puberty. In the patient group, anemia was found in 62%, growth retardation in 20.7% and osteoporosis in 19.5%.

Conclusion: It has been shown that our patients are not adversely affected by the primary disease and the treatments applied in terms of growth and the onset of puberty. While significant improvement was detected in weight and BMI SDS after treatment, no significant change was found in height SDS.