Türkiye'de yetişen Inula helenium L. (Asteraceae) taksonlarının biyoaktivitelerinin belirlenmesi
The research of bioactivities of Inula helenium L. (Asteraceae) taxa growing in Turkey
Yazar: AYSİM ESRA ÇINAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİL ALBAYRAK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışma kapsamında Türkiye Inula helenium (Asteraceae) türüne ait 2'si endemik 4 takson toplanmıştır. Toplanan örneklerin toprak üstü kısımları Soxhlet ekstraksiyon cihazı kullanılarak metanol, etanol, su ve etil asetat ile ekstrakte edilmiştir. Elde edilen ekstrelerin toplam fenolik içerikleri, in vitro antioksidan, antiradikal ve antimikrobiyal aktiviteleri araştırılmıştır. Elde edilen ekstrelerin Folin-Ciocalteu yöntemi ile belirlenen toplam fenolik madde miktarının 4,18 - 102,91 mg gallik asit eşdeğeri /gkuru ekstre arasında olduğu tespit edilmiştir. I. helenium subsp. orygalis'in metanollü ekstresinin en yüksek ve I. helenium subsp. turcarasemosa'ın etil asetatlı ekstresinin ise en düşük toplam fenolik içeriğe sahip olduğu bulunmuştur. Ekstrelerin fosfomolibdenyum yöntemi ile belirlenen toplam antioksidan aktivitelerinin 33,84 -225,8 mg askorbik asit eşdeğeri /g kuru ekstre arasında olduğu bulunmuştur. I. helenium subsp. orygalis'ın metanollü ekstresinin en yüksek ve I. helenium subsp. pseudohelenium'un etanollü ekstresinin en düşük toplam antioksidan aktiviteye sahip olduğu tespit edilmiştir. Örneklerin istatistiksel analiz sonuçlarına göre ekstrelerin toplam fenolik madde miktarı ile toplam antioksidan aktiviteleri arasındaki korelasyon (r = 0,119) bulunmamaktadır. Toplam fenolik madde miktarı ve ß- karoten-linoleik asit inhibisyonu arasında da korelasyon (r = 0,133) bulunmamaktadır. DPPH yönteminde I. helenium subsp. orygalis'ın metanollü ekstresi (IC50 = 8,89 µg/ml) en yüksek antiradikal aktivite gösterirken, I. helenium subsp. turcarasemosa'ın etil asetatlı ekstresi en düşük antiradikal aktivite göstermiştir. Ekstrelerin antimikrobiyal aktiviteleri 13 bakteri ve 2 mayayı içeren toplam 15 mikroorganizmaya karşı araştırılmıştır. Test edilen bakteriler arasında Inula taksonlarına karşı Yersinia enterocolitica, Morganella morganii, Escherichia coli'nin en dirençli ve Pseudomonas aeruginosa ile Bacillus cereus'un en duyarlı olduğu görülmüştür. Test edilen ekstreler arasında mikroorganizmalara karşı en çok etkili olanın I. helenium subsp. orygalis ve en az etkili olanın ise I. helenium subsp. turcarasemosa olduğu tespit edilmiştir. Ekstrelerin test edilen mayalar üzerine etkisi görülmemiştir. Sonuç olarak Inula helenium taksonları yüksek fenolik içerikleri ile yüksek antioksidan, antiradikal ve antimikrobiyal aktivite göstermektedir. Bu çalışma sonuçlarının literatürdeki önemli bir boşluğu dolduracağına ve son zamanlarda artan bitkisel tedavi amaçlı kullanıma katkı sağlayacağına inanılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Inula helenium, Folin-Ciocalteu, Antioksidan aktivite, Antimikrobiyal aktivite, DPPH

Abstract:
In this study, 4 (2 of endemic) taxa belonging to the Inula helenium species (Asteraceae) growing in Turkey were collected. Aerial parts of collected samples were extracted with methanol, ethanol, water and ethyl acetat using Soxhlet extractor. Total phenolic contents, in vitro antioxidant, antiradical and antimicrobial activities of the extracts obtained were investigated. It is determined that the total phenolic contents of the extracts by Folin-Ciocalteu method ranged from 4,18 to 102,91 mg gallic acid equivalent /g dry extract. It has been found that methanol extract of I. helenium subsp. orygalis possess the highest total phenolic content while ethyl acetat extract of I. helenium subsp. turcarasemosa possess the least total phenolic content. It has been found that the total antioxidant activities determined by phosphomolybdenum method of extracts ranged from 33,84 to 225,8 mg ascorbic acid equivalent /g dry extract. It has been found that the methanol extract of I. helenium subsp. orygalis possess the highest total antioxidant activity while ethanol extract of I. helenium subsp. pseudohelenium possess the least of total antioxidant activity. There isn?t a correlation between total phenolic contents and antioxidant activities of samples. There isn?t a correlation between total phenolic contents and % inhibition of ß-carotene ? linoleic acid. While the methanol extract of I. helenium subsp. orygalis (IC50 = 8,89 µg/ml) showed the highest antiradical activity, the ethyl acetat extracts of I. helenium subsp. turcarasemosa showed the least antiradical activity in DPPH method. All of the extracts were investigated for antimicrobial activities against 15 species of microorganisms containing thirteen bacteria and two yeasts. Yersinia enterocolitica, Morganella morganii, Escherichia coli were observed to be the most resistant bacteria and Pseudomonas aeruginosa and Bacillus cereus were the most sensitive bacteria among the tested bacteria for the extracts of Inula helenium taxa. It is determined that the most effective extract among the tested extracts was I. helenium subsp. orygalis and the least effective extract was I. helenium subsp. turcarasemosa against microorganisms. All of the extracts didn?t show activity against both of tested yeasts.In conclusion, Inula helenium taxa with high phenolic contents showed high antioxidant, antiradical and antimicrobial activities. It has been believed that results of this study is fill in an important space of literature and provide the basis for recently increasing use the herbal treatment.Keywords: Inula helenium, Folin-Ciocalteu, Antioxidant activity, Antimicrobial activity, DPPH