Alkol ve opiyat bağımlılarında içsel farkındalığın aşerme, dürtüsellik ve karar verme ile ilişkisi
Relationship between interoceptive awareness, craving, impulsiveness, decision making in alcohol and opiat addicts
Yazar: BÜŞRA SÜBAY
Danışman: YRD. DOÇ. MEHMET BÜLENT SÖNMEZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Aşerme = Craving ; Bağımlılık = Dependency ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Farkındalık = Awareness ; Karar verme = Decision making ; Opiyat alkaloidleri = Opiate alkaloids

Özet:
Bu araştırmaya, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Alkol ve Uyuşturucu Madde Bağımlıları Tedavi ve Araştırma Merkezi'nde (AMATEM) yatarak tedavi ile arındırma tedavisini tamamlayan, Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı- Beşinci Baskı (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders- Fifth Edition, DSM-5) tanı ölçütlerine göre orta veya ağır şiddette madde kullanım bozukluğu olan 40 alkol bağımlısı erkek hasta ve 40 eroin bağımlısı erkek hasta ile 40 sağlıklı gönüllü dahil edildi. 
Tüm katılımcılara kalp atışlarını algılama performansı üzerinden içsel farkındalığın (İF) değerlendirilmesi, Iowa Kumar Testi (IKT) ile karar verme davranışının değerlendirilmesi, Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ) ile dürtüselliğin değerlendirilmesi işlemleri yapıldı. Hasta gruplarındaki katılımcılara ek olarak Bağımlılık Profil İndeks (BAPİ) Klinik Formu ile bağımlılık şiddetinin değerlendirilmesi, Penn Alkol Aşerme Ölçeği (PAAÖ) veya Madde Aşerme Ölçeği (MAÖ) ile aşermenin değerlendirilmesi işlemleri yapıldı.
Alkol bağımlıları, opiyat bağımlıları ve sağlıklı kontrollerin ortalama İF puanları sırasıyla 0.64±0.15, 0.60±0.19 ve 0.73±0.16 idi. Alkol bağımlılarının ve opiyat bağımlılarının içsel farkındalıkları benzerdi ve İF puanları sağlıklı kontrollere kıyasla azalmıştı (p<0.05). Alkol bağımlıları, opiyat bağımlıları ve sağlıklı kontrollerin ortalama IKT puanları sırasıyla      -10.03±19.41, -7.18±20.83 ve 6.63±25.27 idi. Alkol bağımlılarının ve opiyat bağımlılarının karar verme performansları benzerdi ve IKT'de sağlıklı kontrollere kıyasla daha kötü performans sergiledikleri görüldü (p<0.05). İF ile aşerme arasında doğrudan bir ilişki saptanmadı. İF ile karar verme davranışındaki bozulma ve dürtüsellik arasında ters yönde ilişki vardı (p<0.05).
Araştırmamızın bulguları, içsel farkındalık ile ilgili süreçlerin bağımlılık bozukluklarında bozulmuş olabileceği ve azalmış içsel farkındalığın bağımlı bireylerde karar verme süreçlerindeki bozulma ile ilişkili olabileceği görüşünü desteklemektedir. 
Anahtar kelimeler: Bağımlılık, alkol, opiyat, içsel farkındalık, karar verme, dürtüsellik

Abstract:
This study included 40 male alcohol-addicted patients and 40 male heroin-addicted patients according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5) criteria for substance use disorder (current severity: moderate or severe) who had completed detoxification treatment in the Alcohol and Substance Addiction Treatment and Rehabilitation Center in Trakya University Faculty of Medicine, and 40 healthy male volunteers.
All participants completed heartbeat perception task performance to assess interoceptive awareness (IA), Iowa Gambling Task (IGT) to assess decision making behavior, Barratt Impulsiveness Scale (BIS) to assess impulsiveness. Participants in the patient groups additionally completed addiction profile index (API) clinical form to assess addiction severity, Penn alcohol craving scale (PACS) or substance craving scale (SCS) to assess craving.
Mean IA scores of alcohol-addicted patients, heroin-addicted patients and healthy controls were 0.64±0.15, 0.60±0.19 and 0.73±0.16, respectively. Alcohol-addicted patients and heroin-addicted patients had similar IA, and their IA scores were lower than those of healthy control subjects (p<0.05). Mean IGT scores of alcohol-addicted patients, heroin-addicted patients and healthy controls were -10.03±19.41, -7.18±20.83 and 6.63±25.27, respectively. Alcohol-addicted patients and heroin-addicted patients had similar decision making performance and they performed worse on the IGT compared to healthy controls (p<0.05). No direct associations of IA with craving were found. There were negative associations of IA with impaired decision making and impulsiveness (p<0.05). 
Our study findings may provide support for the hypothesis that awareness of the interoceptive processes may be disturbed in addiction disorders, and decreased IA may be associated with impaired decision making in addicted individuals.

	Key Words: Addiction, alcohol opiate, interoceptive awareness, decision making, impulsiveness