Kütahyalı Rahîmî Dîvânı'ndan 101-150. gazellerin şerhi
Rahîmî's Divan from Kütahya 101-150. gazel's explanation
Yazar: ÜMMÜYE KONUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÜNEŞ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşk = Love ; Gönül = Heart ; Kütahya = Kütahya ; Tenasüp = Tenasüp ; Tesbih = Rosary

Özet:
XVI. yüzyıl, Osmanlı Devleti'nin siyasi alanda olduğu gibi kültür alanında da en ihtişamlı dönemidir. Bu yüzyılda dîvân şiirinin ustaları olan Fuzûlî, Bâkî, Rûhî gibi şairler yetişmiştir.Rahîmî'nin ?Dîvân?ındaki üçüncü elli gazelin şerhi konusunda esas aldığımız eser, Prof. Dr. Ahmet MERMER'in Millî Kütüphane ve Süleymâniye Kütüphanelerindeki eksik nüshalı dîvânından sonra British Museum'da tam nüsha halinde bulduğu ?Kütahyalı Rahîmî ve Dîvânı? adıyla yayımladığı çalışmasıdır.Çalışmamızda Ali Nihat Tarlan'ın Fuzûlî Dîvânı Şerhi, Prof. Dr. Muhammed Nur Doğan'ın Fatih Dîvânı ve Şerhi ile Prof. Dr. Halûk İpekten'in Fuzûlî, Bâkî, Nef'î ve Şeyh Gâlib'in Hayatı, Sanatı, Eserleri adlı kitaplarındaki şerh örneklerinden faydalanarak nesre çevirme ve şerh usûlünde bu eserlerden yararlandık. Ayrıca Prof. Dr. Cemal Kurnaz'ın Hayali Bey Dîvânı'nın Tahlîli, Prof. Dr. İskender Pala'nın Ansiklopedik Dîvân Şiiri Sözlüğü, Ahmet Talat Onay'ın Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, Prof. Dr. Süleyman Uludağ'ın Tasavvuf Terimleri Sözlüğü adlı eserleri de yararlandığım kaynaklardan bazılarıdır.Gazelleri nesre çevirirken şu yöntemi uyguladık:a.Anlamı herkes tarafından bilinmeyen kelimelerin tespit edilerek anlamlarının bulunmuş ve özellikle beyitteki anlamları vurgulanmıştır.b.İlgili beyit nesre çevrilmiştir.c.Mazmunlar hakkında bilgi verildikten sonra beyitteki mazmunlar açıklanmıştır.d.Son olarak da edebî sanatlar bulunmuştur.Tez, iki bölümden oluşmaktadır. İlk kısımda gazel türü ve özellikleri açıklandı ve gazel hakkında detaylı bilgi verildi. İkinci bölümde gazeller nesre çevrildi. Bu bölümde anlamı tespit edilip nesre çevrilen beyitlerde geçen mazmunlar, edebî sanatlar, şairin hayatına ait unsurlar ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Aşk, Gönül, Kütahya, Tenasüp. Teşbih

Abstract:
In XVI century was the most magnificient era for Ottoman Empire both politically and culturally. Master poets of classical turkish poetry like Fuzuli, Baki and Ruhi became famous in this era.The Rahîmî?s book which our study is based on about the explanation of the third fifty gazels belongs to Prof. Ahmet MERMER. Before he published this book first he found some poems in National Library and Süleymaniye library and he found his complete poems in British museum. Then he published this book with the name of ?Kütahyalı Rahîmî ve Dîvân-ı Rahîmî from Kütahya and his collected poems.?In my study I benefitted from; ?Fuzûlî Dîvânı? of Ali Nihat Tarhan, ?Fatih Dîvânı ve Şerhi? of Prof. Muhammed Nur Doğan, and ?lifes and complete Works of Fuzuli, Baki, Nefi and Şeyh Galib? of Prof. Dr. Haluk İpekten. I followed and used their methods of explanation and turning the poems into prose. In addititon, ?Hayâlî Bey Dîvânının Tahlîli? of Prof. Dr. Cemal Kurnaz, ?Ansiklopedik Dîvân Şiiri Sözlüğü?, of Prof. Dr. İskender Pala, ?Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar? of Ahmet Talat Onay, ?Tasavvuf Terimleri Sözlüğü? of Prof. Dr. Süleyman Uludağ are some of the books which I benefitted from.We have used the following methods while turning gazels into prose:a. Words, whose meaning are not know by everybody have been determined, their meanings were found, their special meaning in the poem has been emphasized.b. Relevant verse have been turned into prosec. Symbols in the verse have been explainedd. Finally, literary arts have been determinedThe thesis consist of two parts: in the first part; I tried to explain gazel and I gave detailed information about gazel. In the second part; Gazel?s proses were given. In this part; symbols, literary arts and verses about his life have been determined.Key Words: Heart, Kütahya, Love, Rosary, Tenasüp