İnflamatuar barsak hastalıklarında biyolojik ajanların tedavideki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of biological agents in the treatment of inflammatory bowel diseases
Yazar: ŞÜKRAN BAHAR DORUKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZGİN BARUTÇU
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biyolojik tedavi = Biological therapy ; Tedavi = Treatment ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı; biyolojik tedavilerin inflamatuar barsak hastalıklarında remisyonun sağlanmasındaki etkinliklerini, yanıt farklılıklarını, birbirlerine üstünlüklerini ve yanıtsızlığa etki edebilecek faktörleri değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi inflamatuar barsak hastalıkları polikliniğinde 2012-2022 yılları arasında ÜK yada CH tanısı ile takip edilen, 1130 hastanın dosyası retrospektif olarak tarandı. En az bir biyolojik ajan alıp, dahil edilme kriterlerini sağlayan 105 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, tutulum tipleri,hastalık şiddeti, ekstraintestinal komplikasyonları,fistül durumları, immunmodulatör ilaç kullanımı varlığı incelendi. Tedavi sonrası 3,12,24,36,48 ve 60. aydaki klinik ve laboratuvar yanıtları kaydedilerek biyolojik tedavilerin yanıtları birbiriyle karşılaştırıldı.
Bulgular:Hastaların %42,8'i ilk Anti-TNF ile remisyonda takip edilmekte olup ortalama takip süresi 38,4 aydır. Primer ve sekonder kilinik yanıt oranları sırasıyla Adalimumab'da %87,8'e %73,2,İnfliksimab'da %90,3'e %73,1 Sertolizumab'da %83,3'e %58,3olarak tespit edilmiştir. Birden çok biyolojik ajan kullanımında en yüksek primer yanıt oranı Adalimumab'da (%92,3), sonra sırasıyla İnfliksimab (%78,3),Vedolizumab (%75) ve Sertolizumab'da(%57,14) izlenmiştir. Anti-TNF naif fistülizan Crohn hastalarında fistül kapanma ve klinik yanıt oranı en yüksek İnfliksimab'da, Adalimumab ve Sertolizumab'a göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek tespit edilmiştir (p:0,0431). İlk Anti-TNF'e 52. haftada yanıtlı hastalar içinde azatioprinli kombinasyon tedavisi alan hastaların oranı Anti-TNF monoterapisi alanlara göre yüksek tespit edilse de bu oran istatistiksel olarak anlamlı tespit edilemedi (p: 0,763, p:0,786). İlk Anti-TNF'e yanıtsızlık kadın cinsiyette istatistiksel olarak daha yüksek saptandı  (p:0,041). İlk Anti-TNF 52.hafta yanıtsızlığı ile başlangıç CRP, PLT ve N/L oranı yüksekliği arasında anlamlı ilişki tespit edildi (sırasıyla p:0,044, p:0,013, p:0,036). Birden çok biyolojik ajan kullanımı ile başlangıç CRP yüksekliği arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptandı (p:0,025).
Sonuç: Orta-şiddetli ÜK ve CH hastalarında biyolojik ajanlar hastalıkların kalıcı remisyonu ve histolojik iyileşmesini sağlamada etkili ajanlardır. Hastaların demografik verilerinin, fistül varlığının ve laboratuvar parametrelerinin bilinmesi doğru Anti-TNF seçiminde, yanıtsızlığı öngörmede etkili olabilir.
Anahtar kelimeler: İnflamatuar barsak hastalıkları, TNF-alfa inhibitörleri, biyolojik ajan

Abstract:
Objective: The aim of the study; The aim of this study is to evaluate the effectiveness of biological treatments in achieving remission in inflammatory bowel diseases, their response differences, their superiority over each other, and the factors that may affect unresponsiveness.
Materials and Methods: In our study, the files of 1130 patients who were followed up with the diagnosis of UC or CD in the inflammatory bowel diseases outpatient clinic of Gaziantep University Faculty of Medicine between 2012 and 2022 were retrospectively reviewed. 105 patients who received at least one biological agent and met the inclusion criteria were included in the study. Demographic characteristics of the patients, types of involvement, disease severity, extraintestinal complications, fistula status, immunomodulatory drug use were examined. The clinical and laboratory responses at 3,12,24,36,48 and 60th months after treatment were recorded, and the responses of biological treatments were compared with each other.
Results: 42.8% of the patients are followed in remission with the first Anti-TNF and the mean follow-up period is 38.4 months. Primary and secondary clinical response rates were 87.8% vs 73.2% in Adalimumab, 90.3% and 73.1% in Infliximab, 83.3% and 58.3% in certolizumab, respectively. The highest primary response rate in the use of multiple biological agents was observed in Adalimumab (92.3%), followed by Infliximab (78.3%), Vedolizumab (75%) and Sertolizumab (57.14%), respectively. Infliximab had the highest rate of fistula closure and clinical response in anti-TNF naive fistulizing Crohn's patients, statistically significantly higher than Adalimumab and Sertolizumab (p:0.0431). Although the rate of patients who received azathioprine combination therapy among the patients who responded to the first Anti-TNF at the 52nd week was found to be higher than those who received anti-TNF monotherapy, this rate was not statistically significant (p: 0.763, p: 0.786). Unresponsiveness to the first Anti-TNF was found to be statistically higher in females (p:0.041). A significant correlation was found between first Anti-TNF 52nd week unresponsiveness and increased baseline CRP, PLT and N/L ratio (p:0.044, p:0.013, p:0.036, respectively). A statistically significant correlation was found between the use of multiple biological agents and the initial CRP elevation (p:0.025).
Conclusion: Biological agents are effective agents in providing permanent remission and histological recovery of the diseases in moderate-severe UC and CD patients. Knowing the demographic data of patients, presence of fistula and laboratory parameters can be effective in choosing the right Anti-TNF and predicting unresponsiveness.
Keywords: Inflammatory bowel diseases, TNF-alpha inhibitors, biologic agent