Alkol-madde kullanım bozuklukları olan ergenlerde mizaç ve kişilik özellikleri
Temperament and personality characteristics of adolescents with substance use disorders
Yazar: ÖMER BAŞAY
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ YÜNCÜ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Ergenler = Adolescents ; Kişilik = Personality ; Mizaç = Temperament ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence

Özet:
GİRİŞErgenlerin ve annelerinin mizaç ve kişilik özelliklerinin ergenlik dönemi alkol madde kullanım bozuklukları için risk faktörü olduğu bildirilmiştir. Ayrıca mizaç ve kişilik özelliklerinin uyarıcı-uyuşturucu madde tercihinde etkili olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmanın amacı AMKB olan ergenlerin ve annelerinin mizaç ve karakter özelliklerini incelemek, ergen mizaç ve kişilik özellikleri ile tercih edilen madde arasında ilişki olup olmadığını saptamaktır. Bu çalışmanın ikincil amacı AMKB olan ergenlerdeki psikiyatrik tanıları değerlendirmektir.YÖNTEMAMKB olan 69 ergen ve annesi sosyodemografik özellikler açısından benzer AMKB olmayan 69 ergen ve annesi ile karşılaştırılmıştır. Ergenlerin mizaç ve kişilik özelliklerini değerlendirmek için Mizaç ve Karakter Envanteri (MKE) ve Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI) kullanılmıştır. Annelerin mizaç ve karakter özellikleri MKE ile değerlendirilmiştir. Ergenlerdeki psikiyatrik tanı K-SADS yarı yapılandırılmış görüşme ile DSM-IV göre konulmuştur.BULGULARAMKB olan ergenler AMKB olmayan ergenlere göre yüksek yenilik arayışı (p<0.001), düşük ödül bağımlılığı (p<0.001), kendini yönetme (p<0.001) ve işbirliği yapma (p<0.001) düzeyi göstermiştir. MMPI F (p<0.001), hipokondri (p=0.001), histeri (p<0.001), depresyon(p=0.006), psikopatik sapma (p<0.001), paranoya (p<0.001), psikasteni (p<0.001), şizofreni (p<0.001) ve hipomani (p<0.001) alt ölçeklerinde AMKB olan ergenler kontrol grubuna göre yüksek puanlar almıştır.AMKB olan ergen anneleri kontrol grubu annelerine göre zarardan kaçınma beklenti endişesi (p=0.006) ve belirsizlik korkusu (p=0.011) alt boyutlarında yüksek düzeyde, ödül bağımlılığı (p=0.009), kendini yönetme (p=0.001) ve işbirliği yapma acıma alt boyutunda (p=003) düşük düzeyde bulunmuştur. AMKB olan ergenlerin mizaç ve kişilik özellikleri ile tercih ettikleri uyarıcı-uyuşturu madde arasında ilişki bulunmamıştır.AMKB olan ergenlerde DEHB (p<0.001), davranım bozukluğu(p<0.001), depresyon (p<0.001) AMKB olmayan ergenlere göre fazladır.SONUÇAMKB olan ergenlerin mizaç ve kişilik özelikleri AMKB olmayan ergenlere göre farklık göstermektedir. AMKB olan ergenler AMKB olamayan ergenlere göre yüksek yenilik arayışı, düşük ödül bağımlılığı, kendini yönetme ve işbirliği yapma düzeyi gibi kötü uyum gösteren mizaç ve karakter özelliklerine sahiptir. Bu kötü uyum gösteren mizaç ve karakter özelliklerinin yanında AMKB olan ergenlerin yetersiz savunma mekanizmaları ve psikopatalojik kişilik özellikleri vardır. AMKB olan ergenler kendilerinde olan bu sorunlarla birlikte AMKB'na yatkınlık sağlayacak ailesel etkilere de maruz kalmaktadır. AMKB olan ergenlerin anneleri ile AMKB olmayan ergenlerin annelerinin mizaç ve karakter özellikleri farklıdır. AMKB olan ergenlerin annelerinde psikiyatrik bozukluklar ve kişilik bozukluklarla ilişkisi gösterilmiş uyumsuz mizaç ve karakter özellikleri saptanmıştır. Ailesel etkilerin ergendeki AMKB üzerine etkili olduğu unutulmamalıdır. AMKB olan ergenlerde psikiyatrik ek tanı fazladır. AMKB olan ergenlerin ek psikiyatrik tanıları, kişilik ve mizaç özellikleri, ebeveynlerinin mizaç ve kişilik özellikleri tedavi ve izlemde göz önünde bulundurulmalı, AMKB için risk faktörleri olarak değerlendirilerek koruyucu ruh sağlığı açısından dikkate alınmalıdır.

Abstract:
INTRODUCTIONTemperament and personality properties of adolescents and their mothers have been reported to be risk factors for development of substance use disorders (SUD) in adolescence period. Temperament and personality characteristics are also known to have an important role in the stimulant and narcotic substance choice. The aim of this study is to investigate the temperament and personality characteristics of adolescents with SUD and detect whether a relationship between the chosen substance and temperament and personality characteristics of the adolescent is present or not. Second aim of the study is to evaluate the psychiatric diagnoses of adolescents with SUD.METHOD69 adolescents with SUD and their mothers were compared with 69 adolescents and their mothers with similar sociodemographic properties and without SUD. Temperament and Character Inventory (TCI) and Minnesota Multidimensional Personality Inventory (MMPI) were used to assess the temperament and personality characteristics of the adolescents. Mothers? temperament and character properties were assessed with TCI. Psychiatric diagnoses of the adolescents were evaluated according to DSM-IV by using K-SADS semi-structured interview.FINDINGSAdolescents with SUD had higher novelty seeking (p<0.001) and lower reward dependence (p<0.001), self-directedness (p<0.001) and cooperativeness (p<0.001) when compared to adolescents without SUD. Adolescents with SUD had higher scores for F scale (p<0.001) hypochondriasis (p=0.001), hysteria (p<0.001), depression (p=0.006), psychopathic deviation (p<0.001), paranoia (p<0.001), psychasthenia (p<0.001), schizophrenia (p<0.001) and hypomania (p<0.001) when compared to control group.Mothers of adolescents with SUD had higher harm avoidance-anticipatory worry (p=0.006) and fear of uncertainty (p=0.011) subscales, and lower reward dependence (p=0.009), self-directedness (p=0.001) and cooperativeness-compassion (p=003) subscales when compared to control group mothers.No relationship was found between the preferred stimulant or narcotic substance and temperament and personality traits of adolescents with SUD.Attention Deficit Hyperactivity Disorder (p<0.001), conduct disorder (p<0.001) and depression are more common among adolescents with SUD compared to adolescents without SUD.CONCLUSIONTemperament and character traits of adolescents with SUD differ from adolescents without SUD. Substance using adolescents had maladaptive temperament and character traits like higher novelty seeking, lower reward dependence, self-directedness and cooperativeness level. Along with these maladaptive temperament and character properties; substance using adolescents have insufficient defense mechanisms and psychopathological personality characteristics. Together with these own problems they are exposed to familial effects which create predisposition to SUD. Temperament and character traits of the mothers of adolescents with or without SUD differ from each other. Inadaptable temperament and character properties which were shown to be related with psychiatric disorders and personality disorders were detected among the mothers of substance using adolescents. It shouldn?t be forgotten that familial effects are important for SUD development. Among the adolescents with SUD, psychiatric comorbid diagnoses are more frequent. Comorbid psychiatric diagnoses, temperament and personality properties of these adolescents with SUD and temperament and personality properties of their parents should be kept in mind in the treatment and follow up period; and should be considered in terms of protective mental health by accepting them as risk factors.