Neonatal dönem buzağılarda E. coli'nin neden olduğu sepsiste D vitamini  uygulamasının inflamasyon, antimikrobiyal peptid ve D-dimer seviyeleri üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of vitamin D supplementation on inflammation, antimicrobial peptide and D-dimer levels in sepsis caused by E. coli in neonatal calves
Yazar: EMRE EREN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SİNAN AKTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Escherichia coli = Escherichia coli

Özet:
Amaç: Sepsis, yaşamı tehdit eden bir durum olup önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Sunulan çalışmada neonatal dönem buzağılarda E. coli'nin neden olduğu sepsiste D vitamini uygulamasının inflamasyon, antimikrobiyal peptid ve D-dimer seviyeleri üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışma materyalini simental ırkı, 0-3 günlük yaş ve değişik cinsiyetteki 30 buzağı oluşturdu. Çalışma, 1'i kontrol (n=10), 2'si deneme (n=20) olmak üzere 3 gruptan oluştu. MT (Medikal Tedavi) grubu sepsisli buzağılardan oluştu ve bu gruba klasik tedavi uygulandı. MT + Dvit grubu, medikal tedaviye ilave olarak 20.000 IU/kg D3 vitamini IM yolla tek doz olacak şekilde uygulandı. Kontrol grubundakilerden bir kere, deneme grubundakilerden ise 0, 1, 3 ve 5. günlerde alınan kan örneklerinde Fe, NF-κB, TNF-α, IL-1β, IL-10, Katelisidin, D-dimer düzeyleri ve hematolojik (WBC, LYM, NEU, RBC, HGB, HCT) analizler; 0. ve 5. günlerde alınan kan örneklerinde ise biyokimyasal (GLU, ALT, AST, GGT, ALP, ALB, BUN, CREA, CK-MB, Ca) analizler yapıldı. 
Bulgular: D-dimer ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre 5 günlük süreçte bir fark oluşmazken (P>0.05), MT + Dvit grubunun T0 zaman dilimine göre T1 zaman diliminden itibaren bir azalma olduğu (P<0.05), gruplar arası kıyaslamada ise MT + Dvit grubunda T5 zaman diliminde kontrol grubuyla arasında bir fark olmadığı belirlendi (P>0.05). NF-ĸB ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre T5 zaman diliminde azalma (P<0.05), MT + Dvit grubunda T0 zaman dilimine göre T3 zaman diliminden itibaren azalma (P<0.05), gruplar arası kıyaslamada ise T5 zaman diliminde MT grubunda kontrol grubuna göre bir azalma (P<0.05), MT + Dvit ile kontrol grubu arasında da bir fark olmadığı belirlendi (P>0.05). TNF-α ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre T5 zaman diliminde azalma (P<0.05), MT + Dvit grubunda T0 zaman dilimine göre T3 zaman diliminden itibaren bir azalma (P<0.05), gruplar arası kıyaslamada ise hem MT hem de MT + Dvit gruplarının tüm zaman diliminde kontrol grubuna göre yüksek olduğu belirlendi (P<0.05). IL-1β ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında hem MT ve hem de MT + Dvit gruplarında T0 zaman dilimine göre T5 zaman diliminde bir azalma (P<0.05), gruplar arası kıyaslamada ise hem MT hem de MT + Dvit gruplarının Tüm zaman dilimlerinde kontrol grubuna göre yüksek olduğu belirlendi (P<0.05). IL-10 ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında hem MT hem de MT + Dvit gruplarında T0 zaman dilimine göre tüm zaman dilimlerinde bir azalma (P<0.05), gruplar arası kıyaslamada ise hem MT hem de MT + Dvit gruplarının T3 zaman diliminden itibaren kontrol grubu ile aralarında bir fark olmadığı belirlendi (P>0.05). Katelisidin ölçümlerinin grup içi kıyaslamalarında MT grubunda T0 zaman dilimine göre T5 zaman diliminde bir azalma (P<0.05), MT + Dvit grubunda T0 zaman dilimine göre T1 zaman diliminden itibaren bir azalma belirlendi (P<0.05). Gruplar arası kıyaslamada ise T0, T1 ve T5 zaman dilimlerinde MT ve MT+Dvit gruplarında kontrol grubuna göre bir artma, yine MT + Dvit grubunun T3 zaman diliminde kontrol grubuna göre bir artma, MT gruna göre ise bir azalma olduğu belirlendi (P<0.05). 
Sonuç: Neonatal dönem buzağılarda E. coli'nin neden olduğu sepsiste medikal tedaviye ilave olarak 20.000 IU/kg D3 vitamininin IM yolla tek doz kullanımının inflamasyonun azalmasında ve sepsisin neden olduğu katelisidin düzeylerindeki artışın azalmasına olumlu etkilerinin yanısıra, pıhtılaşma bozukluğu riskini de azalttığı sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: Buzağı, D vitamini, E. coli, Neonatal Dönem, Sepsis

Abstract:
Aim: Sepsis is a life-threatening condition and one of the leading causes of death. The presented study aimed to investigate the effects of vitamin D application on inflammation, antimicrobial peptide and D-dimer levels in sepsis caused by E. coli in neonatal calves.
Material and method: The study material consisted of 30 calves of Simmental breed, 0-3 days old and different genders. The study consisted of 3 groups, 1 control (n = 10) and 2 experimental (n = 20). The MT (Medical Treatment) group consisted of calves with sepsis and classical treatment was applied to this group. In the MT + Dvit group, 20,000 IU/kg vitamin D3 was administered IM as a single dose in addition to medical treatment. Fe, NF-κB, TNF-α, IL-1β, IL-10, Cathelicidin, D-dimer levels and hematological analyses (WBC, LYM, NEU, RBC, HGB, HCT) blood samples were taken from the control group once and on days 0, 1, 3 and 5 from the experimental group; Biochemical (GLU, ALT, AST, GGT, ALP, ALB, BUN, CREA, CK-MB, Ca) analyzes were performed on the blood samples taken on days 0 and 5.
Results: In intragroup comparisons of D-dimer measurements, there was a difference in the 5-day period in the MT groups compared to the T0 time period (P>0.05), while there was a decrease in the T1 time period in the MT + Dvit group compared to the T0 time period (P<0.05), and in the comparison between groups, There was no difference between the MT + Dvit group and the control group in the T5 time period (P>0.05). In intra-group comparisons of NF-ĸB measurements, there was a decrease in the T5 time period compared to the T0 time period in the MT interval (P<0.05), a decrease in the T3 time period compared to the T0 time period in the MT + Dvit class (P<0.05), and in the inter-group comparison, there was a decrease in the MT group in the T5 time period compared to the T0 time period in the MT + Dvit class. It was determined that there was a decrease compared to the control group (P<0.05), and there was no difference between MT + Dvit and the control group (P>0.05). In intragroup comparisons of TNF-α measurements, MT intervals decreased in the T5 time period compared to the T0 time period (P<0.05), MT + Dvit classes showed a decrease in the T3 time period compared to the T0 time period (P<0.05), and in the comparison between groups, both MT and It was determined that the MT + Dvit groups were higher than the control group in the entire time period (P<0.05). In intra-group comparisons of IL-1β measurements, there was a decrease (P<0.05) in the T5 time period compared to the T0 time period in both the MT and MT + Dvit groups, and in the inter-group comparison, both MT and MT + Dvit groups were found to be higher than the control group in all time periods (P<0.05). In intragroup comparisons of IL-10 measurements, there was a decrease (P<0.05) in all time periods compared to the T0 time period in both the MT and MT + Dvit groups, and in the intergroup comparison, there was a difference between the control group and the control group in the T3 time period in both the MT and MT + Dvit groups. It was determined that it was not (P>0.05). In intragroup comparisons of cathelicidin measurements, a decrease in MT intervals was determined in the T5 time period compared to the T0 time period (P<0.05), and a decrease in MT + Dvit class was determined from the T1 time period compared to the T0 time period (P<0.05). In the comparison between groups, it was determined that there was an increase in the control group in the MT and MT + Dvit groups in the T0, T1 and T5 time periods, an increase in the MT + Dvit group compared to the control group in the T3 time period, and a decrease compared to the MT group (P<0.05).
Conclusion: It was concluded that the use of a single dose of 20,000 IU/kg vitamin D3 IM in addition to medical treatment in sepsis caused by E. coli in neonatal calves not only had positive effects on reducing inflammation and the increase in cathelicidin levels caused by sepsis, but also reduced the risk of coagulation disorders.
Key Words: Calf, Vitamin D, E. coli, Neonatal Period, Sepsis