Farklı doz kuraklı stresi şartlarında, melatonin uygulamasının, çileğin verim, kalite ve bazı biyokimyasal özelliklerine etkisi
Effect of melatonin applied under different doses of drought stress conditions on the yield,quality and biochemical properties of strawberries
Yazar: ASLI GÜLEÇ
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN YAVUZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Su, sürdürülebilir bitkisel üretimin ana bileşenlerinden biridir. Bu nedenle, tarımsal üretim süreçlerinde kullanılan suyun verimlilik açısından değerlendirilmesi önemli bir etkendir. Özellikle kurak ve yarı-kurak alanlarda yetiştirilen veya yetiştirilmesi düşünülen bitkilerin kısıtlı sulama şartlarına ve gelişim düzenleyici biyostimulantlara verdikleri tepkilerin belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu doğrultuda yapılan bu çalışma ile çileğin, farklı doz kuraklık stresi şartlarında uygulanan melatonin biyoaktivatörüne gösterdiği tepkiler araştırılmıştır. Araştırmada, tarla koşullarında; 5 farklı sulama seviyesi (Class-A Pandan gerçekleşen buharlaşmanın tamamının uygulandığı tam sulama - I100, I100 konusuna uygulanan suyun %80'inin uygulandığı konu – I80, I100 konusuna uygulanan suyun %60'ının uygulandığı konu – I60, periyodik olarak kısıt uygulanan bir tam su  – bir su kısıtı I100-60 ve I100-20 ile birlikte M0 (Melatonin uygulanmayan) ve M100 (100 μM melatonin uygulan) uygulamalarını içeren toplam 10 deneme konusu bölünen bölünmüş deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür.
Sonuçta, Class-A Pan dan gerçekleşen buharlaşma miktarına göre, tam sulanan I100 deneme konusuna sezon boyunca 516 mm sulama suyu uygulanmıştır. En yüksek sulama suyu kullanım etkinliği (IWUE) değeri 1.81 kg/m3 ile M100I100-20 konusunda, en düşük IWUE değeri ise 1.45 kg/m3 ile M100I100 konusunda hesaplanmıştır. Sulama seviyesi çilekte; meyve verimi, toprak üstü yaş ve kuru ağırlıkları, toprak altı yaş ve kuru ağırlıkları, suda çözünebilir kuru madde miktarı, asitlik ve pH değerlerine ilişkin sonuçlar üzerinde istatistiki olarak önemli etkiler göstermiştir. Benzer şekilde, reaktif oksijen türlerinin bazı biyobelirteçlerinden olan; protein, prolin, malondialdehit (MDA) ve hidrojen peroksit (H2O2) içerikleride sulama seviyelerinden istatistiki olarak etkilenmiştir. Melatonin (M) uygulaması konulara göre değişkenlik göstermekle birlikte; toprak üstü yaş ve kuru ağırlıkları, asitlik, prolin, MDA ve H2O2 değerlerinde istatistiki olarak anlamlı artış ve azalışlara neden olmuştur. Sulama seviyesi x melatonin uygulaması interaksiyonu ise çilekte; toprak üstü yaş ağırlıkları, toprak altı yaş ve kuru ağırlıkları, SÇKM, asitlik ve meyve eti rengi değerleri üzerinde önemli istatistiksel farklar oluşturmuştur. Diğer yandan, protein, prolin, MDA ve H2O2 içerikleride sulama seviyesi x melatonin uygulaması interaksiyonundan istatistiki olarak önemli düzeyde etkilenmiştir. Elde edilen verilere göre, çilekte düzenli olarak uygulanacak düşük düzeyde su stresi uygulamalarının verim ve verim parametrelerinde önemli bir kayıba neden olmayacağı görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Çilek, Su-Verim İlişkileri, Kısıtlı Sulama, Kuraklık Stresi, Melatonin

Abstract:
Water is one of the main components of sustainable crop production. For this reason, it is an important factor to evaluate the water used in agricultural production processes in terms of efficiency. It is very important to determine the reactions of plants grown or intended to be grown, especially in arid and semi-arid areas, to restricted irrigation conditions and development regulatory biostimulants. In this study, the reactions of strawberries to melatonin bioactivator applied under different doses of drought stress conditions were investigated. In the research, field conditions; 5 different irrigation levels (full irrigation, where all evaporation from Class-A Panda is applied - I100, where 80% of the water applied to I100 is applied – I80, where 60% of the water applied to I100 is applied – I60, one full water with a hopping restriction applied – one water restriction (I100-60) and one full water with a hopping restriction applied – one water restriction (I100-20) together with M0 (A total of 10 trial subjects, including melatonin applications (not melatonin administered) and M100 (100 µM melatonin administered) melatonin applications, were conducted in 3 repetitions according to the divided trial pattern, which was divided. 
According to the amount of evaporation from the Class-A Pan, 516 mm of irrigation water was applied to the fully irrigated I100 trial subject during the season. The highest irrigation water use efficiency (IWUE) value was calculated for M100I100-20 with 1.81 kg/m3 and the lowest IWUE value was calculated for M100I100 with 1.45 kg/m3. Irrigation level has shown statistically significant effects on fruit yield, surface age and dry weights, subsoil age and dry weights, water soluble dry matter content, acidity and pH values in strawberries. Similarly, protein, proline, malondialdehyde (MDA) and hydrogen peroxide (H2O2) contents, which are some biomarkers of reactive oxygen species (ROS), were statistically affected by irrigation levels. Although the administration of melatonin (M) varies depending on the subjects; the above-soil age and dry weights caused statistically significant increases and decreases in acidity, proline, MDA and H2O2 values. Irrigation level x melatonin application interaction, on the other hand, made significant statistical differences in strawberries on top soil age weights, subsoil age and dry weights, water soluble dry matter content, acidity and fruit flesh color values. On the other hand, protein, proline, MDA and H2O2 contents were significantly affected statistically by irrigation level x melatonin administration interaction. According to the obtained data, it has been seen that low level water stress applications to be applied regularly in strawberries will not cause a significant loss in yield and yield parameters.

Keywords: Strawberry, Water-Yield Relationships, Deficit Irrigation, Drought Stress, Melatonin