Türkiye'de üst düzey kamu yöneticisi yetiştirme sisteminin gelişimi ve mevcut duruma ilişkin çözüm önerileri
Development of senior public administrator training system in Turkey and solution suggestions regarding the current situation
Yazar: OĞUZ GÖKSU
Danışman: PROF. DR. NURAY KESKİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Üst düzey kamu yöneticisi; kamu politikalarının oluşturulmasında, icra edilmesinde rol oynayan ve siyasi karar alıcıları yönlendiren kişidir. Dolayısıyla, kamu kurum ve kuruluşlarının istenilen hedef ve politikalara ulaşmasında üst düzey kamu yöneticilerinin rolü büyüktür. Üst düzey kamu yöneticilerinin yetiştirilmesi ve eğitimi meselesi hem Türk kamu yönetiminde hem de dünyada sürekli olarak tartışılmış ve buna uygun sistemler geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı; Türkiye'de üst düzey kamu yöneticisi yetiştirme sisteminin tarihsel anlamda gelişimini incelemek ve mevcut sistemin genel çerçevesini çizerek çözüm önerileri ile yeni bir yöneticilik okulunun kurulmasıyla ilgili bir model geliştirmektir. Çalışmada veri toplama aracı olarak döküman incelemesi, veri analizi için betimleyici analiz ile doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; Türk idare tarihinde üst düzey yönetici yetiştirme konusunda belirli sistemlerin oluşturulduğu özellikle Osmanlı Devleti'nde Enderun Mektebinin kurulmasıyla devletin tüm alanlarında çalışabilecek yöneticilerin yetiştirildiği ancak Cumhuriyet sonrası dönemde özellikle 1950'li yıllardan sonra konuyla ilgili çeşitli adımlar atılmış olsa da kapsamlı bir sistem oluşturulamadığı tespit edilmiştir. Yine ülke örneklerinden Almanya, ABD ve İngiltere'de üst düzey yöneticilik konusunda çeşitli sistem ve yönetim okulları kurulduğu ve bunların ülkemizde önerilecek modelle ilgili bir bakış açısı sağladığı görülmüştür. Son olarak ülkemizde üst düzey yöneticilik eğitimi konusunda en önemli sorunun mevzuat eksikliği olduğu ve merkezi bir yöneticilik okulunun bulunmadığı tespiti yapılmıştır. Bu sorunların çözümü için çeşitli öneriler geliştirilerek özellikle üst düzey kamu yöneticilerinin yetiştirilmesini sağlayacak Cumhurbaşkanlığına bağlı Kamu Yöneticiliği Akademisi Başkanlığının kurulması gerektiği değerlendirilmiştir. Akademinin yönetsel yapısı, nasıl bir eğitim vermesi gerektiği, akademide hangi eğitim programlarının olması gerektiği, mezuniyet sonrası yöneticilerin nasıl atanacağı konuları hem ülkemiz deneyimleri hem de ülke örneklerinden faydalanılarak ortaya konulmuştur.

Abstract:
A senior public administrator is a person who plays a role in the formulation and execution of public policies and directs political decision makers. Therefore, senior public administrators play an important role in helping public institutions and organizations to achieve the desired goals and policies. The issue of training and education of senior managers has been continuously discussed both in Turkish Public Administration and in the world and appropriate systems have been developed. This study aims to examine the historical development of the senior public manager training system in Turkey and to develop a model for the establishment of a new management school by drawing the general framework of the current system and proposing solutions. The study was used document review as the data collection tool, and descriptive analysis along with document analysis method for data analysis.As a result of the study; it has been determined that certain systems have been established in the Turkish administrative history in terms of training senior managers, especially in the Ottoman Empire, with the establishment of the Enderun School, managers who can work in all areas of the state were trained, but in the Republican period, especially after the 1950s, although various steps were taken on the subject, a comprehensive system could not be established. Again, it has been observed that various systems and management schools have been established in Germany, the USA and the UK and that these provide a perspective on the model to be proposed in our country. Finally, it has been determined that the most important problem regarding senior management education in our country is the lack of legislation and the lack of a centralized management school. Various suggestions have been developed to solve these problems and it has been evaluated that the Academy of Public Administration under the Presidency of the Republic of Turkey should be established to train senior public administrators. The administrative structure of the academy, what kind of training it should provide, which training programs should be included in the academy, and how managers will be appointed after graduation have been put forward by making use of both our country's experiences and world examples.