Radyoterapi alan baş ve boyun kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini etkileyen faktörler
Quality of life and its determinants in head and neck cancer patients during radiotherapy
Yazar: ESRA ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Hemşirelik = Nursing ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Radyoloji = Radiology ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma radyoterapi alan baş ve boyun kanserli hastalarda yaşam kalitesini ölçmek ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve prospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışma, Ocak 2010-Şubat 2011 tarihleri arasında İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Polikliniği'ne başvuran 54 hasta ile gerçekleştirildi. Çalışmada kişisel özellikler ve hastalık özellikleri hasta bilgi formu, yaşam kalitesi EORTC QLQ-C30 ve H&N35 (European Organization for the Research and Treatment of Cancer Quality of Life Questionnaire and Head and Neck Module) ölçekleri, radyasyon toksisitesi RTOG (Radiation Therapy Oncology Group), beslenme durumu antropometrik ölçümler ve PG-SGA (Patient Generated Subjective Global Assesment) ile radyoterapi öncesi, sonu, radyoterapi sonrası 1. ve 3.aylarda değerlendirildi. Araştırmamızda yaşam kalitesinin fonksiyonel ve semptom skalalarından birçok boyutunun radyoterapi sonunda kötüleştiği ve radyoterapi sonrası 1. ayda düzelmeye başladığı belirlendi. Ancak ağız kuruluğu ve tükürük yapışkanlığı alt boyutlarının diğer semptomlara oranla daha geç düzeldiği görüldü. Nutrisyon durumları değerlendirildiğinde, hastaların tedavi öncesinde çoğu iyi beslenmiş durumda iken tedavi sonunda %74'ünde malnütrisyon saptandı. Çalışmamızda yaşam kalitesini etkileyebilecek faktörler araştırıldı; yaş, evre, tümör bölgesi, trakeostomi varlığı, tedavi şekli, radyasyon dozu ve beslenme durumuna göre yaşam kalitesi puanlarında gruplar arasında anlamlı farklar olduğu bulundu. Çalışmamız radyoterapi alan baş ve boyun kanserli hastaların tedavinin başından tedavi sonu 1.aya kadar desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: Baş ve boyun kanseri, yaşam kalitesi, radyoterapi, beslenme, hemşirelikBu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: 4908

Abstract:
This research was designed as a prospective descriptive study to measure the quality of life and to define its determinants in patients with head and neck cancer undergoing radiotherapy. The sample of the study consisted of 54 consecutive patients with head and neck cancer who had been admitted to Outpatient Clinic of Radiation Oncology at Istanbul University Cerrahpasa Medical Faculty between 2010 Jan and 2011 Feb. In the study, an interview form to obtain personal and disease related data, EORTC QLQ-C30 and H&N35 (European Organization for the Research and Treatment of Cancer Quality of Life Questionnaire and Head and Neck Module) to measure quality of life, RTOG (Radiation Therapy Oncology Group) criteria to determine radiation toxicity, anthropometric measures and PG-SGA (Patient Generated Subjective Global Assesment) to assess nutritional status were used for data collection before, end of and one and three months after radiotherapy. It was determined that various subscales of functional and symptom scales of quality of life were deteriorated at the end of radiotherapy and started to improve at one month after treatment. However dry mouth and sticky saliva symptom scales did not follow the same pattern and they took more time to improve. Nutritional assessment revealed that majority of the patients were well-nourished before treatment but 74% were malnourished in the end of radiotherapy. In our study, determinants of quality of life were investigated and associations were found between quality of life and many factors such as age, stage, tumour site, tracheostomy, radiotherapy modality, dose of radiation and nutritional status. Our results emphasize the vital need of support for head and neck cancer patients from beginning of the radiotherapy to the first month post therapy.Keywords: head and neck cancer, quality of life, radiotherapy, nutrition, nursingThis thesis was supported by Istanbul University Scientific Research Department. Project.No:4908