EÜTF Hastanesi Nöroloji Kliniğinde takipli Derin Beyin Stimülasyonu ve İmplante Edilebilir Pals Jeneratör değişimi uygulanmış olgularda gelişen yan etkilerin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of side effects of Deep Brain Stimulation and Implantable Pulse Generator changes in patients followed in Neurology Clinic of EUTF Hospital
Yazar: CAN EMRE ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ACARER
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Derin beyin stimülasyonu = Deep brain stimulation ; Komplikasyonlar = Complications ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Titremeler = Tremor ; İmplante edilebilir nörostimülatörler = Implantable neurostimulators

Özet:
Bu çalışmada EÜTF Nöroloji kliniğinde takipli olan Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) uygulanmış ve İnternal Puls Jeneratör (İPG) değişimi uygulanmış Parkinson Hastalığı (PH), Esansiyel Tremor (ET), Distoni tanılı toplamda 121 hastanın dosyaları retrospektif  değerlendirerek hastalık tip-alttiplerini, DBS hedefiyle ilişkisini, yan etki sıklığını, yan etki ve şiddetini, yan etki görülme zamanını ve düzelme durumunun ortaya konması; nörolojik, psikiyatrik, cerrahi ile ilişkili, donanım ile ilişkili olup olmadığı konusunda belli yan etki ana başlıkları altında toplayarak bunları hastaların demografik özellikleri, hastalık tipi, hastalık yılı-süre-şiddeti ile olan ilişkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmamızda Parkinson hastalarında DBS'ye bağlı herhangi yan etki görülmesi tremor hastalarına göre anlamlı olarak daha sık görülmüştür. Yine Parkinson hastalarında psikiyatrik yan etkiler anlamlı olarak daha sık görülmüştür.  Donanım ile ilişkili yan etki varlığı; DBS yapıldığı yaş ile ilişkili, kilo alma ortaya çıkışı cinsiyet ile ilişkili(kadınlarda daha sık), genel psikiyatrik yan etki görülmesi (Dürtü kontrol bozukluğu  ve psikoz) yine DBS öncesi herhangi bir nonmotor semptom var olmasıyla ilişkili bulunmuştur. Operasyon öncesi Rem Davranış Bozukluğu (RDB) varlığı olanlarda; psikiyatrik ve stimülasyon ile ilişkili yan etki daha çok görülmüştür. Donanım ile ilişkili yan etki, DBS yapıldığı anda yaşı ve hastalık başlangıcı daha düşük olanlarda,bununla paralel olarak da distoni hastalarında daha sık görülmüştür. Stimülasyon ilişkili yan etki ortaya çıkması DBS öncesi Levodopa eşdeğer dozu yüksek olanlarda ve non motor semptomu olanlarda daha sık görülmüştür. Pil değişimine ikincil yan etki ortaya çıkması DBS sonrası takip süresi daha uzun hastalarda ve DBS öncesi levodopa dozu daha yüksek olanlarda daha sık görülmüştür.
Denge ve Yürüme Bozukluğu yan etkisi ortaya çıkışı; hastalık başlangıç yaşı ve DBS yapıldığı esnada yaşı daha büyük olanlarda daha sık görülmüştür. Tüm hastalar arası Globus Pallidus İnternus-Subtalamik Nukleus(GPİ-STN) karşılaştırmasında STN DBS yapılan olgularda kilo alma anlamlı olarak daha sık görülmüştür. Kilo alma kadınlarda daha sık görülmüştür. GPİ DBS yapılan distoni ve Parkinson hastaları karşılaştırıldığında; herhangi bir psikiyatrik yan etki görülmesi, dürtü kontrol bozukluğu görülmesi, psikotik bozukluk görülmesi; Parkinson hastalarında Distoni hastalarına göre anlamlı olarak daha sıktır. Parkinson hastalarında GPİ ve STN grupları karşılaştırıldığında GPİ grubunda psikotik bozukluk daha yüksek saptanmıştır. Sonuç olarak DBS yapılan hastalarda hastalık başlangıç yaşı, operasyon yaşı, cinsiyet, operasyon öncesi Levodopa dozu, hastalık tanısı , yapılan DBS türü, DBS sonrası takip süresi , Non-motor semptom varlığı, RDB varlığı gibi hastaya, hastalığa ya da operasyona ait bir takım faktörler belli bazı yan etkilerin ortaya çıkmasıyla ilişkili bulunmuştur. DBS öncesi ve sonrasında bu özellik ve faktörlere dikkat edilmesi; bu yan etkilerin ortaya çıkışı açısından hekimin daha dikkatli olmasını ve gerektiğinde uygun tedavinin uygun zamanda verilmesini sağlayabilecek ve hastalarda bu yan etkilere bağlı morbite ve mortalitenin azaltılmasında katkı sağlayabilecektir.

Abstract:
In this study, EUTF neurology clinic follow-up with Deep Brain Stimulation (DBS) and Internal Pulse Generator (IPG) change was applied Parkinson's disease (PD), Essential Tremor (ET), Dystonia diagnosis of a total of 121 patient files retrospectively evaluated. Disease type-subtypes, relationship with DBS target, frequency of side effects, adverse effects and severity, timing of adverse events and improvement status; specific adverse effects on the presence of neurological, psychiatric, surgical related, and side effects related to the equipment were collected under the main headings and it was aimed to reveal their relation with the demographic characteristics, disease type, disease year-duration-severity of the patients. In our study, any side effects of DBS in Parkinson's patients were significantly more frequent than tremor patients. Again, psychiatric side effects were significantly more frequent in Parkinson's patients. Hardware-related side effect presence; In relation to the age at which the DBS was made, the incidence of weight gain was found to be sex-related (more frequent in women),general psychiatric side effects (impulse control disorder and psychosis) were also associated with the presence of any nonmotor symptoms before DBS. Preoperative Rem Behavior Disorder (RBD) seen in patients in which psychiatric and associated with stimulation side effects were more common. The hardware-related side effect was more frequent in dystonia patients; İn paralel with this  the age  DBS was performed  and lower disease prevelence  were more frequent. Stimulation-related side effects was more common in patients with higher levodopa equivalent doses and nonmotor symptom presence before DBS surgery. Side effects due to battery replacement were observed more often in patients with longer follow-up after DBS and in patients with higher pre-DBS.The appearance of balance and gait disorders; it was more frequent in patients with older age at onset of illness and age at DBS surgery. In all patients with STN DBS compared with Globus Pallidus İnternus-Subtalamic Nucleus(GPI-STN), weight gain was found to be significantly more frequent in STN DBS. Weight gain is more common in women. Comparing the dystonia and Parkinson disease patients with GPI DBS; certain psychiatric side effects, impulse control disorder, psychotic disorder were signicantly more frequent in patients with  Parkinson Disease than patients with Dystonia. Compared with the GPI and STN groups in the Parkinson's disease, the GPI group had a higher psychotic disorder frequency. In conclusion, a number of factors related to the patient, disease, or operation; such as patients with DBS who  have a history of illness onset, age at operation, gender, preoperative Levodopa dose, diagnosis, type of DBS performed, duration of follow-up after DBS, presence of non-motor symptom and RDB, have been associated with the occurrence of certain side effects. Attention to these features and factors before and after DBS; the physician will be more cautious in terms of the occurrence of these side effects and  appropriate treatment will be given at the appropriate time and may contribute to the reduction of morbidity and mortality due to these side effects in patients.