Arap dilinde temsili teşbih ve Kur'an'dan bazı örneklerin incelenmesi
The representative analogy in Arabic language and examining some examples from the Qur'an
Yazar: AYŞE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Benzetme = Converge ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Meal = Meaning ; Temsil = Representation ; Çeviri = Translation

Özet:
Teşbih sanatı, Arap edebiyatı tarihinin en erken dönemlerinden günümüze kadar değerini koruyarak varlığını sürdüren en önemli söz sanatlarından biridir. Teşbih yoluyla hakkında bilgi sahibi olunmayan uzak anlamlı ifadeler yakınlaştırılır, soyut ifadeler ise somutlaştırılır. Böylece teşbih, etkileyici ve sihirli bir üslupla anlatımı kuvvetlendirir ve ifadeye üstünlük kazandırır. Teşbihin en önemli çeşitlerinden biri olan temsîlî teşbihte ise bu etkiler daha üstün bir şekilde görülür. Nitekim temsîlî teşbihte, diğer teşbih türlerinden farklı olarak hem müşebbeh ve müşebbehün bih, hem de vech-i şebeh birden fazla unsurdan oluşur. Bu bakımdan temsîlî teşbih ile, muhatabın zihninde adeta bir resim tablosu ya da bir tiyatro sahnesi canlanır. Bu nedenle temsîlî teşbih, etkili ve iz bırakan güçlü bir anlatım aracıdır.
Çalışmamızda; teşbih ve teşbihin çeşitlerinden biri olan temsîlî teşbih ayrıntılarıyla ele alınacak gerek dini anlamdaki değeri gerek belâgat alanındaki üstünlüğü ve eşsizliğiyle Kur'an-ı Kerim'den örneklem olarak seçilen ayetlerdeki temsîlî teşbihler incelenecektir. Bu incelemede, örneklem olarak seçilen Türkçe mealler üzerinden, müfessir ve dilcilerin görüşleri ışığında, teşbihli ifadelerin kaynak dil ve hedef dil arasındaki mütekabiliyeti incelenecek ve mealler arasında karşılaştırma yapılarak çevirilerin edebi üslubu değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler: Teşbih, temsîl, temsîlî teşbih, Kur'an, meal, tercüme.

Abstract:
Simile is one of the most important rhetoric arts which has preserved its value from the earliest periods of Arabic literature to the present. Far-meaning expressions, which have no information about them, are brought closer, and abstract expressions are concretized. Thus, simile strengthens the expression with an impressive and magical style and gives the expression superiority. These effects are seen in a superior way in representative simile, which is one of the most important types of simile. Because, in representation of simile, unlike other simile types, the sides and the simile direction consist of more than one element. In this respect, with the representation of simile, a painting or a theater scene comes to life in the mind of the addressee. For this reason, representation of simile is an effective and powerful means of expression.
In our study; Representative simile, which is one of the types of simile and simile, will be discussed in detail, and representative similes in the verses selected from the Quran as a sample will be examined. In this examination, the correspondence of simulated expressions between the source language and the target language will be examined in the light of the opinions of the interpreters and linguists, based on the Turkish translations selected as samples. In this examination, the correspondence of simulated expressions between the source language and the target language will be examined in the light of the opinions of the interpreters and linguists, based on the Turkish translations selected as samples.
Finally, the literary style of the translations will be evaluated by comparing the translations.
Keywords: Simile, representation, representational simile, Qur'an, translation.