Lise öğrencilerinin geometrik yapı metinlerini okuma anlayışlarının değerlendirilmesi
Assessment of high school students' reading comprehension in geometric structure texts
Yazar: EMRE BAYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEJLA GÜREFE
Uşak Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geometri = Geometry ; Geometrik düşünme = Gemetric thinking ; Geometrik yapılar = Geometric structures ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Metin okuma = Text reading

Özet:
Bu çalışmada lise öğrencilerinin geometrik yapı metinlerini okuma anlayışları değerlendirilmek istenmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması desenindedir. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye'nin batısındaki bir devlet kız lisesinde eğitim alan 11. sınıf öğrencilerden beş kız oluşturmuştur. Birebir görüşmeler ve doküman analizi yoluyla verilerin toplandığı çalışmada öğrencilere açıortayın, belirli bir uzunluğun, çevrel çemberin, karenin ve ikizkenar dik üçgenin oluşumuna ilişkin geometrik yapı metinleri ile birlikte her bir geometrik oluşum için dokuz sorudan oluşan bir görüşme formu verilmiştir. Görüşme formundaki sorular geometride bulma veya tanıma, yorumlama veya bağlantı kurma, yansıtma veya sonuç çıkarma olmak üzere üç kategoriyi içerecek niteliktedir. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin genel olarak bulma ve tanıma kategorisine ilişkin sorularda çok zorlanmazken, daha üst düzey bilişsel becerilerin gerektiği yansıtma ve sonuç çıkarma kategorisinde zorlandıkları belirlenmiştir. Ancak bulma ve tanıma kategorisinde yer alan özellikle geometrik sembolleri tanıma ve açıklamada da sıkıntı yaşadıkları tespit edilmiştir. Bulgular ışığında öğrencilerin geometrik metinleri okuma anlayışlarının zayıf oldukları söylenebilir. Bu anlamda öğretmenlerin öğrencilerin okuma anlayışlarını arttırmaya yönelik uygulamalar yapması tavsiye edilebilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to assess the comprehension of reading geometric structure texts of high school students. The study is a case study of qualitative research methods. The participants of the study at a public high school in the west of Turkey has established five girls of 11th grade students in the field of education. In the study which collected the data through one-on-one interviews d document analysis, the students were given an interview form consisting of nine questions for each geometric constuction. The geometric constructions were formed from geometric structure texts related to the formation of bisector, a specific length, circumferential circle, square and isosceles perpendicular triangle. The questions in the interview form included three categories: retrieving or recognizing, interpreting or connecting and reflecting or reasoning. Descriptive and content analysis an were used to analyze the data. In the research, it was determined that while students were not forced to find questions about the retrieving or recognizing category in general, but the students had problem in the questions requiring more cognitive skills higher level cognitive of the reflecting or reasoning category. However, it has been found that they had difficulty specially in recognizing geometric symbols of the reflecting or reasoning category. In the light of the findings, it can be said that students' reading comprehension of geometric texts was poor reading. In this sense, it may be recommended that teachers should do applications to increase students' understanding of reading.