Alüminyum klorür (ALCL3) ile oluşturulan deneysel alzheimer hastalığı modelinde irisin hormonu düzeylerinin  dişi ve erkek sıçanlarda araştırılması
Investigation of irisin hormone levels in female and male rats in experimental alzheimer's disease model created with aluminum chloride (AlCl3)
Yazar: METEHAN ŞEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BOŞNAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Alüminyum klorür = Aluminum chloride ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Beyin = Brain ; Cinsiyet = Gender ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Sıçanlar = Rats ; İrisin = Irisin

Özet:
Alzheimer hastalığının patogenezinde yer alan önemli etkenler; bozulmuş bir kan
beyin bariyeri, oksidatif stres ve bağışıklık sisteminin bozulmasıdır. İrisinin oksidatif stresin
neden olduğu nöronal hücre hasarını önlediği bilinmektedir. İrisin'in beynin prefrontal
korteksinde enerji metebolizmasını düzenleyerek anti-depresan benzeri etkiyi indüklemede
önemli rolü olduğu belirtilmiştir. İrisin'in, insülin hormonunu yenilediği ve pankreas beta
hücrelerinin oluşumu ile sayılarını arttırabildiği görülmüştür.
Bu çalışmada oksidatif stres ve inflamasyonla ilişkili olduğu bilinen Alzheimer
hastalığının irisin ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla dişi ve erkek sıçanların serum ve
beyin dokusunda irisin, süperoksit dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px),
malondialdehit (MDA), protein karbonil (PC) vetümör nekroz faktör alfa (TNF-)
düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmada Wistar-albino türü dişi (kontrol grubu (n=10), sham grubu (n=10),
Alzheimer grubu (n=10)) ve erkek (kontrol grubu (n=10), sham grubu (n=10), Alzheimer
grubu (n=10)) sıçanlar kullanıldı. Sıçanlarda Alzheimer hastalığı modeli alüminyum klorür
(AlCl3) ile oluşturuldu. Beyin dokusunda immünohistokimyasal olarak irisin, amiloid-beta
protein (1-42) [Aβ (1-42)] düzeyleri incelendi. Hematoksilen-eozin ve kristal viyole
boyanarak beyin dokusunda hücrelerdeki değişimler incelendi.
Serumda hem dişi hem de erkek sıçanların kontrol ve sham grubuna kıyasla Alzheimer
grubunda SOD (p<0,001) ve GSH-Px (p<0,001) seviyelerinde azalma, MDA (p<0,001) vePC
(p<0,001) seviyelerinde ise artış görüldü. Tüm deney gruplarında dişilerde serum SOD
seviyesi erkeklere göre daha yüksek bulundu. Beyinde hem dişi hem erkek sıçanların
Alzheimer grubunda diğer gruplara kıyasla SOD (p<0,001) seviyelerinde azalma, MDA 
(p<0,001), PC (p<0,001) ve GSH-Px (p<0,001) seviyelerinde ise artış görüldü. Tüm deney
gruplarında dişilerde beyin MDA seviyesi erkeklere göre düşük bulundu. Tüm sıçanların
serum ve beyin TNF- seviyelerinin Alzheimer grubunda diğer gruplara kıyasla arttığı
görüldü. Ayrıca dişilerde serumda irisin hormunun kontrol ve sham grubuna kıyasla
Alzheimer grubunda arttığı görüldü. Erkeklerde ise serum irisininin kontrol ve sham grubuna
kıyasla Alzheimer grubunda azaldığı görüldü. Alzheimer hastalığında irisin hormonunun
etkin olduğu aynı zamanda dişi ve erkek cinsiyetler arasında önemli farklılıkların olduğu
tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler : Alzheimer hastalığı, antioksidan, beyin, cinsiyet, irisin.

Abstract:
Important factors in the pathogenesis of Alzheimer's disease; oxidative stress is a
disturbed blood brain barrier, oxidative stress and immune system impairment. It is known
that iris prevents neuronal cell damage caused by oxidative stress. It has been stated that irisin
plays an important role in inducing an antidepressant-like effect by regulating energy
metabolism in the prefrontal cortex of the brain. It has been observed that irisin regenerates
the insulin hormone and can increase their number with the formation of pancreatic beta cells.
In our study, we measured the serum and brain levels of irisin, in order to reveal the
relation of Alzheimer's disease with irisin, tumor necrosis factor alpha (TNF-α), superoxide in
serum and brain. It was aimed to investigate the levels of dismutase (SOD), glutathione
peroxidase (GSH-Px), malondialdehyde (MDA), protein carbonyl (PC), irisin.
Wistar-albino type male (control group (n=10), sham group (n=10), Alzheimer group
(n=10)) and female (control group (n=10), sham group (n=10), Alzheimer group (n=10)) rats
were used in the study. Alzheimer's disease model in rats was created with aluminium
chloride (AlCl3). Irisin, amyloid-beta protein (1-42) [Aβ (1-42)] levels were examined
immunohistochemically in the brain tissue. Haematoxylin-eosin and crystal violet staining
examined changes in the cells of the brain tissue.
In serum, all rats showed a decrease in SOD (p<0.001), GSH-Px (p<0.001) levels, and
an increase in MDA (p<0.001), PC (p<0.001) levels in the Alzheimer group compared to the
other groups. Serum SOD levels in females were higher than males in all experimental
groups.In all rats in the brain, a decrease in SOD (p<0.001) levels and an increase in MDA
(p<0.001), PC (p<0.001), GSH-Px (p<0.001) levels were observed in the Alzheimer group
compared to other groups. Brain MDA level was found to be lower in females than males in 
all experimental groups.Increase in GSH-Px (p<0.05) levels in Alzheimer group compared to
other groups in all rats in pancreas, higher GSH-Px level in Alzheimer group compared
tomales in females (p<0.05),a decrease in SOD (p<0.05) level in females in the Alzheimer
group compared to other groups, in males PC (p<0.001) level increased in Alzheimer group
compared to other groups, a higher PC (p<0.05) level was found in males in the Alzheimer
group than in females. Serum, brain TNF- levels of all rats increased in the Alzheimer group
compared to the other groups, and pancreatic TNF- (p<0.05) levels were increased in the
Alzheimer group compared to the other groups. In addition, in serum, it was observed that the
hormone of irisin in females increased in the Alzheimer group compared to the control and
sham groups. In men, serum irisin decreased in the Alzheimer group compared to the control
and sham groups. It has been determined that the hormone irisin is effective in Alzheimer's
disease and that there are significant differences between the male and female genders.
Key Words : Alzheimer's disease, antioxidant, brain, gender, irisin.