Kazakistan ve Türkiye muhasebe sistemlerinin karşılaştırılması
Comparison of Kazakhstan accouting system and Turkish accouting system
Yazar: MERUYERT KULUMBETOVA
Danışman: DOÇ.DR. SELAHATTİN KARABINAR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration

Özet:
sletmenin dili olarak bilinen muhasebe isletme ile ilgili kisi ve kuruluslar arasında iletisiminsaglanmasında önemli role sahiptir.Muhasebe; isletmede meydana gelen finansal nitelikteki olay ve islemleri kaydetmek,sınıflandırmak ve özetleyerek raporlar halinde ilgili taraflara sunmaktır.Her ülkenin kendi ekonomik düzenine göre kurulmus ve gelismekte olan muhasebe sistemlerivardır. Günümüzde piyasa entegrasyonunun hızla yasanması nedeniyle ülkelerin ulusal muhasebesistemlerini uluslar arası muhasebe standartlarına uyumlu hale getirme çalısmaları daha daartmıstır. Sovyetler Birliginin dagılmasıyla birlikte bagımsızlıgını alan Kazakistan, bagımsızlıgınınilk yıllarından itibaren dünya standartlarına uyumlu ve aynı zamanda ulusal ekonomik sartlarıdikkate alan muhasebe sistemini gelistirmeye yönelik adımlar atmıstır. lk ve önemli adımlardanbiri 26 Aralık 1995 tarihinde kabul edilen ?Muhasebe ve Finansal Raporlama? yasası olmustur.Çalısmada Kazakistan Muhasebe Sistemi ile Türkiye Tek Düzen Muhasebe Sistemi karsılastırılmısve tespit edilen önemli farklılıklar asagıda kısaca özetlenmistir:? Kazakistan muhasebe hesap planında varlıklar likiditesi en düsük olandan likiditesi enyüksek olana dogru, yükümlülükler de vadesi uzun olandan kısa olana dogrusıralanmaktadır. Bu da hesap planının hala eski düzenin özelliklerini tasıdıgınıgöstermektedir. Ayrıca maliyet hesapları bulunmamakta, bunun yerine üretim hesaplarımevcuttur.? Kazakistan'da düzenlenen bilançonun aktifinde önce duran varlıklar, sonra dönen varlıklaryer almaktadır. Pasifinde ise önce sermaye, sonra yükümlülükler sıralanmaktadır. Ayrıcamali tabloların dipnotları mali tabloların eklerinde degil, ayrı bir finansal rapor olanaçıklayıcı mektupta gösterilmektedir.? Sovyetler Birligi muhasebe sisteminde olusan ve hala da kullanılmakta olan kayıt sekillerimevcuttur. Bunlar anıt-emir ve jurnal emir kayıt sekilleridir. sletmeler uyguladıkları kayıtsekline göre anıt ?emir veya jurnal ?emir defterlerinden birini tutmak zorundadır. Her ikikayıt sekli de defterlere kayıt yükünü çogaltmaktadır.Kazakistan'da muhasebe sisteminin eksikliklerinin farkına varılmıs ve 2005'den itibaren anonimsirketlerin, 2006'dan itibaren diger sirketlerin uluslar arası finansal raporlama standartlarınageçmesi kararlastırılmıstır. Ancak karara ragmen hem UFRSnın Kazak ve Rus dillerindeçevirilerinin bulunmaması ve hem egitim eksikligi bu geçis süresini uzatmaktadır. Dolaysıylafirmalar hala eski sistemi kullanmayı tercih etmektedirler.

Abstract:
Accounting that is known as a language of business has an important role to get across betweenrelated persons and establishments.Accounting is to record cases and processes which are financial attributes at business and tocategorized reports.Every country has accounting systems that have been developing according to their economicsituations.Due to the fact that market entegration is too rapid in our days, countries have begun toraise their national accounting systems into international accounting standarts,compatibly. AfterThe Soviet Unions had dispersed .With effect from the Independence, Kazakhstan took a giantstep forward to develop its accounting system by taking a consideration the world standarts andalso national economic conditions. The first and one of the most important steps is ?AccouningFinancial Reporting? laws which was allowed on 26th of December,1995.In this study, It has been compared Kazakhstan Accounting System and Turkish UniformAccounting System.Fixed important subjects were abstracted below.. At Kazakhstan Account Plan , Assets liquidity has been being arranged from the lowest into thehighest liquidity and sources from its longer period of time into shorter period of time.This showsus that account plan is still the features of the old system. In addition there are no cost accountsinstead of this ,there are production accounts.. Active Balance ordered in Kazakhstan has firstly non-liquidity assets and then liquidiy assets. Inpassive section , firstly there is a capital ,and secondly sources have been arranged.In addition The footnotes of the financial charts are not in the supplements of the financial charts.It is shown in a clear letter which is a sperated financial chart.. The record methods that were in The Soviet Unions have still been using. These are Memorial-Order and Journal-Order. Businesses have to keep boks one of the Memorial-Order or The JournalOrder according to their record method. Both of the record methods raise their filling accounts.Kazakhstan discovered the lack of account system and they agreed on passing ino InternationalFinancial Report Standarts. Joınt-Stock Company with effect from 2005 and other companies witheffect from 2006. On the other hand , despite with this agreement both the lack of translation inKazak and in Russia in the field of I.F.R.S and also the lack of education .This matter extends thisprocess of transition . So companies prefer to use the older system