Gıda temaslı dokumasız kumaşların mikroplastik salım potansiyelinin farklı ayırma yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of the microplastic release potential of food contact non-woven fabrics by different separation methods
Yazar: MERVE KURİŞ
Danışman: DOÇ. DR. MERAL YURTSEVER
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Kumaşlar = Fabrics ; Mikrolifler = Microfibers ; Mikroplastik = Mikroplastic ; Nil kırmızısı = Nile red

Özet:
Günümüz itibarı ile tüm dünyada artan plastik kullanımı ve oluşan plastik kirliliği
problemi dikkate alındığında, bu kirliliğin canlılara ve insana etkileri konusunda halen
eksiklik bulunmaktadır. Yapılan bazı araştırmalar gıda ürünlerinde bulunan
mikroplastiklerin yutma yoluyla sağlık açısından olumsuz etkilerinin olabileceği
üzerinde dursa da gıdalar aracılığıyla alınan mikroplastiklerin kaynakları, miktarı ve
özellikleri de tam olarak bilinmemektedir. Bu sebeplerden dolayı mikroplastiklerin
sağlığa etkilerinin belirlenebilmesi için öncelikle mikroplastiklerin bilinen ya da
bilinmeyen kaynakları ve bunlara bağlı olarak maruziyet dozlarının ortaya
çıkarılabilmesi elzemdir.
Bu çalışmanın temel amacı çay poşetlerinin tipik bir demleme işleminden sonra
mikroplastik ve/veya nanoplastiksalımının incelenmesi, farklı bir ayırma yöntemi
kullanarak mikroplastik fiber salım potansiyelinin belirlenmesidir. Yapılan bu
çalışmanın ön araştırmalarında özellikle gıda temaslı nonwoven tekstil ürünlerinde
selüloza ilaveten farklı polimerlerin kullanıldığı ATR-FT-IR (Zayıflatılmış Toplam
Yansımalı- Fourier Dönüşümlü InfraredSpektrofotometre) analizleri ile ortaya
çıkarılmıştır. Bu kapsamda marketlerde satılan 10 farklı markanın poşet çay (demlik
poşeti) numuneleri incelenmiştir. Demleme sonrası mikroplastik fiber ekstrasksiyonu
yapılarak, mikroplastik fiberler bir filtre kağıdı üzerine alınmıştır. Daha sonrasında ise
Nil kırmızısı ile boyama yapılarak floresan mikroskop altında incelenmiştir. İncelenen
tüm numunelerde rastlanan mikroplastikler türlerine göre sınıflandırılarak kategorize
edilmiştir. Ayrıca ekstraksiyon aşamalarında, doğrudan, peroksit ile muamele ve Cuam
çözeltisi ile muamele edilerek kıyaslamalar yapılmıştır.
Tek kullanımlık çay poşetlerin günlük yaşantımızda kolaylık sağlaması ile birlikte,
market reyonlarında oldukça fazla görülmesi, demlik çayların toplumumuzda sıkça
kullanıldığını açıkca göstermektedir. Dokumasız kumaşlarda kullanılan selüloz
malzemenin yanı sıra Polietilen, Polipropilen ve Polyester gibi polimer malzemelerin
kullanıldığı, farklı metotlar ile ayırma işlemi yapılarak salımpotansiyeli
gözlemlenmiştir

Abstract:
Considering the increasing use of plastic all over the world and the problem of plastic
pollution, there is still a deficiency in the effects of this pollution on living things and
humans. Although some studies emphasize that microplastics in food products may
have negative effects on health through ingestion, the sources, amount and properties
of microplastics ingested through food are not fully known. For these reasons, in order
to determine the health effects of microplastics, it is essential to reveal the known or
unknown sources of microplastics and the exposure doses accordingly.
The main purpose of this study is to examine the microplastic and/or nanoplastic
release of tea bags after a typical brewing process and to determine the microplastic
fiber release potential using a different separation method. In the preliminary research
of this study, it was revealed by ATR-FT-IR (Attenuated Total Reflection-Fourier
Transform Infrared Spectrophotometer) analyzes that different polymers are used in
addition to cellulose, especially in food contact nonwoven textile products. In this
context, tea bags (infuser bags) samples of 10 different brands sold in the markets were
examined. After brewing, microplastic fiber extraction was performed and the
microplastic fibers were taken on a filter paper. Afterwards, it was stained with Nile
red and examined under a fluorescent microscope. Microplastics found in all samples
examined were classified according to their types. In addition, comparisons were made
by direct treatment with peroxide and treatment with Cuam solution in the extraction
stages.
Along with the convenience of disposable tea bags in our daily life, the fact that they
are seen quite often in the market aisles clearly shows that teapots are frequently used
in our society. In addition to the cellulose material used in non-woven fabrics,
polymer materials such as Polyethylene, Polypropylene and Polyester were used and
the release potential was observed by separating with different methods.