Büyük birleşim teorilerinden büyük hadron çarpıştırıcısına gluino çözümleri
Gluino solutions from grand unified theories to the large hadron collider
Yazar: ZAFER ALTIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN KIRCA
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Hadron = Hadron ; Renormalizasyon = Renormalization ; Standart model = Standard model ; Süpersimetri = Supersymmetry

Özet:
Bu tezde, mevcut BHÇ ve karanlık madde deneylerinden gelen sonuçlar ışığında, CMSSM ve NUGM modelleri çerçevesinde gluino parçacığının kütlesi incelenmiştir. Mevcut ve yakın gelecekteki BHÇ deneylerinden gelen veriler pek umut verici olmasa da gluino parçacığının kütle skalası için, gluinonun bir stop kuarka ve üst kuarka gittiği kanal veya gluinonun üst kuark çifti ile birlikte LSP nötralinoya gittiği kanallar incelenmiştir. CMSSM çerçevesinde gluinonun bir stop kuarka ve üst kuarka gittiği kanal üzerinde inceleme yapıldığında gluino kütlesinin 2 TeV'den daha küçük olduğu durumlar %68 güvenilirlik oranıyla, gluino kütlesinin 1.9 TeV'den küçük olduğu aralık ise %95 güvenilirlik oranı ile dışarlanmıştır. Yapılan hesaplamalardaki %10'luk hata payı göz önüne alındığında elde edilen sonuçlar güncel deneysel verilerle örtüşmektedir. Gluino için stop kuark ve top kuarka gittiği süreç izinli olmadığında gluinonun top kuark çifti ile birlikte LSP nötralinoya gittiği süreç ele alınmıştır. CMSSM çerçevesinde gluinonun top kuark çifti ile LSP nötralinoya bozunma süreci için gluino kütlesinin 1.5 TeV'den daha küçük olduğu durumlar %68 güvenilirlik oranıyla, gluino kütlesinin 1.4 TeV'den küçük olduğu aralık ise %95 güvenilirlik oranı ile dışarlanmıştır. Karanlık madde analizleri de çalışmanın içerisine eklendiğinde gluino için en küçük kütle değeri 3.2 TeV olmaktadır. Bu kütle değeri güncel çarpıştırıcıların erişebileceği enerji skalasının üzerindedir. Aynı işlemler NUGM çerçevesinde yapıldığında 14 TeV kütle merkezi enerjisinde gluino kütlesi için 2.1 TeV'in altı dışarlanmıştır. Ayrıca kütle merkezi enerjisinin 27 TeV değerine kadar yükseltilmesi
gluinonun bir stop kuark ve bir üst kuarka gittiği kanal için, gluinonun kütlesinin 3 TeV'e kadar test edilebileceği gösterilmiştir. NUGM içerisinde karanlık madde deneylerindeki veriler çok kısıtlayıcı olmayıp gluino kütlesinin 1 TeV'den büyük olmasına izin verir. 3000 fb^-1 luminosite değerine sahip 100 TeV kütle merkezi enerjili FCC çarpştırıcısı gluinoyu 9 TeV'e kadar test edebilir.

Abstract:
In this thesis we discuss the gluino mass in the CMSSM and Nonuniversal Gaugino Mass Models (NUGM) frameworks in light of the results from the current LHC and Dark Matter experiments. Assuming negative results from the current and near future LHC experiments, we probe the gluino mass scales by considering its decay modes into stop and top quarks. The region with gluino mass ≲ 2 TeV is excluded up to 68% CL in the CMSSM if the gluino decays into a stop and top quark, while the 95% CL exclusion requires gluino mass ≳ 1.9 TeV. Considering an error of about 10% in calculations of the SUSY mass spectrum, such exclusion bounds on the gluino mass more or less overlap with the current LHC results. Gluino can decay into top quarks with LSP neutralino if  not allowed to decay into stop and top quark. One can probe the gluino mass in this case up to about 1.5 TeV with 68% CL in the CMSSM, and about 1.4 TeV with 95% CL. Imposing the Dark Matter constraints yields a lower bound on the gluino and stop masses of about 3.2 TeV from below, which is beyond the reach of the current LHC experiments. A similar analyses in the NUGM framework yield exclusion curves for the gluino mass ≳ 2.1 TeV at 14 TeV for both decay modes of the gluino under consideration. We also show that increasing the center of mass energy to 27 TeV can probe the gluino mass up to about 3 TeV through its decay mode into stop and top quark. The Dark Matter constraints are not very severe in the framework of NUGM, and they allow solutions with stop and gluino masses ≳ 1 TeV. With the 100 TeV FCC collider one can probe the gluino masses up to about 9 TeV with 3000 fb^-1 integrated luminosity.