Ebu`l-Muzaffer es-Sem`ani ve tefsirdeki metodu /
Yazar: ABDULLAH AYGÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM HİLMİ KARSLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Din = Religion
Dizin: Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
ÖZET "Ebu'l-Muzaffer es-Sem'ânî ve Tefsirdeki Metodu" adlı bu çalışmanın iki temel amacı vardır. Birincisi, müellifin hayatını, eserlerini ve görüşlerini tanıtmaktır. İkincisi ise, es-Sem'ânî'nin Tefsiru'l-Kur'an isimli eserinde kullanmış olduğu tefsir yöntemlerim ortaya koymak ve değerlendirmektir. Tezin "Giriş"inde, tefsir faaliyetlerinin hicrî V. asra kadar geçirdiği safhalar üzerinde kısaca durulmuştur. Böylece müellifin nasıl bir birikim üzerine eserini oluşturduğunu göstermek hedeflenmiştir. Müfessirlerin tefsir çalışmalarında kullanmış oldukları farklı yöntemler, genel olarak rivayet ve dirayet metodu şeklinde iki ana başlık altında toplanmıştır. Rivayet metodu geçmişten gelen haberlere önem verirken, dirayet metodu daha çok aklî yorumu öne çıkarmıştır. Fakat rivayetin olmadığı bir dirayet tefsiri olmadığı gibi dirayetsiz bir rivayet tefsiri de yoktur. Bu iki unsur az çok her tefsirde vardır. Eserde hakim olan renge göre rivayet dirayet ayırımı yapılmaktadır. es-Sem'ânî, tefsirinde rivayet ve dirayet metodlarını beraberce kullanmıştır. O, kendinden önceki tefsir birikiminden rivayet yönüyle faydalanırken, dil ve edebiyat, şiir ve daha önemlisi yorum gücüne dayalı izahlarda da bulunmuştur. Bu özellikler misâllerle ortaya konurken, yeri geldikçe bunlarla ilgili tenkit ve değerlendirmeler yapılmıştır. Muhalif mezhep ve fırkalara cevaplar verilmesi, Tefsiru'l-Kur'an'ın öne çıkan en önemli özelliğidir. Sonuç olarak Tefsiru'l-Kur'an'da görülen çeşitli tefsir özellikleri müsbet ve menfi yönleriyle ortaya konulmuştur. X

Abstract:
SUMMARY This study entitled "Ebu'l-Muzaffer es-Sem'ânî and his method of Koranic" interpretation aims to serve two fundamental purposes, one of which is to make the author's biography, works, and views known and the other to discover and evaluate his own method of Koranic interpretation. The introductory part deals with the phases which the studies of Koranic interpretation had experienced by the 5 th century A. H. (the year of Hegira) in order that the reader can be informed of how comprehensive knowledge the other's work is based on. Different methods employed by interpreters in the works of Koranic interpretations are studied under two principal headings called "Rivayet and Dirayet". Rivayet is one method of conveying the Koranic message without the interpreter's own comments in the light of what has been related to the commentator as to the prophet's practices and sayings, whereas Dirayet is another method of Koranic interpretation in which the interpreter's own understanding and rational comments gain more importance. However, just as the Rivayet method of Koranic interpretation somewhat contains the commentator's own understanding and rational comments so does the Dirayet method contain some relations of the prophet's practices and sayings. In other words, not any one of the two methods, Rivayet or Dirayet, is independent of each other. One can easily discriminate between the two Koranic interpretations just considering which of the two methods, Rivayet or Dirayet, is more heavly employed in the interpretation. es-Sem'ânî employed both of the methods together in his work. He makes use of Koranic interpretations which had been beforehand with regard to Rivayet. Furthermore, he also makes explanations based on the language use, literature, poem, and, more important, the skill of comment Some example guatations are given to explain this method of his along whith its criticism and evaluations where neccessary. One principal feature of this work, Tefsiru'l-Kur'an; is that the interpreter tries to answer the assertions of opposing groups or sects in it. In brief, different features of interpretation which appear in the work, Tefsiru'l- Kur'an, are positevly and negativly stuied. XI