Enerji iletimi ve dağıtımı sektöründe çalışanların teknolojiye yönelik bakış açıları üzerine araştırma
A research on the perspective of the employees in the energytransmission and distribution sector towards the technology
Yazar: VEYSEL TEPEGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FADİME İREM DOĞAN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Elektrik dağıtım sistemleri = Electric distribution systems ; Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Enerji = Energy ; Enerji iletim sistemleri = Energy transmission systems ; Enerji sektörü = Energy sector ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji adaptasyonu = Technical adoption ; Teknolojik değişme = Technological change

Özet:
Teknoloji kavramının her geçen gün değişim göstermesi ve hızlı bir ivme ile gelişmesi sektörlerin de değişimini ve gelişimini zorunlu hale getirmiştir. Küresel anlamda değişen iş tanımları, yeni iş kollarını doğurduğu gibi iş kollarındaki niteliklerin yeterliliklerini de sorgulamak mecburiyetinde bırakmıştır. İş dünyasında her geçen gün daha teknolojik makinelerin sisteme dâhil edilmesi, kullanılan teknolojik ürünleri yönetecek insan faktörünün sorgulanmasına neden olmuştur. Kullanılan makinelerin kurulum ve işleyiş maliyetleri ya da ortaya çıkan ürünün kalitesindeki değişkenler sektörde çalışan insan faktörünün eğitimini ve sürekli olarak gelişimini desteleyerek nitelik kazandırılmasını zaruri bir hale getirmiştir. İş dünyasında gelişen ve değişen teknolojik donatıların insan faktörü ile iyileştirilmesi esas alınmaya başlanmış ve çalışan insan faktörü değişimin içine dâhil edilmiştir. İnsan faktörünün enerji sektöründe, teknolojiyi doğrudan yöneten ve kullanan unsur olması sebebiyle, teknolojiyle paralel gelişim göstermesi enerji sektörü için gerekli bir hale gelmiştir.
Son yıllarda enerji sektöründe yaşanan hızlı teknolojik değişimler sektör içinde var olan çalışanlar tarafından kolay kabul edilmiş gibi görünse de asıl olan teknolojik değişimin çalışanlar tarafından kolay kabul edilmediğidir. Sektörde faaliyet gösteren şirketlerin teknolojik değişim sürecinde çalışanlarının bir kısmının değişime karşı tepkileri olumlu olsa da çalışanların büyük bir kısmı tarafından olumsuz karşılanmaktadır. Değişim sürecine olumsuz bakan çalışanların göstermiş oldukları tepkiler sonucunda teknolojik değişimi ret etmekte ya da bu değişim sürecine direnç göstermektedirler. Çalışanların değişime karşı oluşan bakış açılarının değerlendirilip, sektörün yol haritasında ulaşmak istediği hedeflere göre belirlenmesi ve bu belirtinin sektör çalışanları ve sektöre yön verenler tarafından ikili olarak ölçümlenebilmesi gerekliliği sektörün tümüyle teknolojik uyum konusunda daha özel bir çaba sarf etmesini mecbur kılmaktadır. Çalışan psikoloji düşünüldüğünde, iş yaşamlarında kullanmış oldukları sistemlerin yerini daha gelişmiş sistemlere bırakmaları neticesinde çalışanların kendi aralarında yeni sistemlere kolay uyum sağlayamamaları konusu öne çıkmakta ve kurum içerisinde farklı algıların oluşmasına sebep olmaktadır. Gelişim ve değişimin yaratmış olduğu algıların yönetimi, teknolojiye karşı oluşan bakış açılarındaki farklılıklar, teknolojik yeniliği olumsuz etkilemektedir. 
Teknolojiyi özümseyen kurumlar ve bu kurumlarda faaliyet gösteren insan etmeni de aynı oranda teknolojik yeniliği kabullenmeli ve uygulamada etkin kullanımını kararlı hale getirmelidir. Sektörün teknolojik yenilenmedeki hızlı ilerleyişi bazı sorunları da beraberinde getirmiş özellikle insan eğitimini teknolojinin kabulü yönünde mecbur kılmıştır. Enerji sektöründe kural koyucular tarafından insan faktörünün değişime adapte edilmesi, gerekli eğitimlerle desteklenmesi, teknolojik uyumu ve değişen yeni kavramların kabul edilmesi yönünde gelişimlerinin sağlanması beklenmektedir. 
Bu çalışmanın amacı enerji iletimi ve dağıtımı sektöründe çalışanların teknolojiye yönelik bakış açılarına olan etkisinin incelenmesidir. Ayrıca, çalışanların enerji sektörü ve teknoloji arasındaki ilişkinin incelenmesi; çalışanların teknolojiye yönelik bakış açıları düzeyleri ile demografik özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Araştırma değişkenlerinin incelenmesinde, ankete katılan kişilerin demografik yapılarının araştırma kapsamında uygulanan değişkenlerin karşılaştırması yapılmış, ankete katılanların kişisel farklılıkları bakımından araştırmada bu farklılaşmaların değişim düzeyleri incelenmiştir. 
Araştırma Türkiye sınırları içerisinde enerji iletimi ve dağıtımı sektöründe çalışanları (400 katılımcı) içermektedir. Araştırmada, betimleyici ve karşılaştırmalı istatistiksel analiz yöntemleri uygulanmıştır. Hazırlanan anket SPSS 22.0 for Windows paket programında güvenirlik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmada kullanılan anket verilerinin güvenilirliğini ölçmede Cronbach's Alpha yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre ortaya çıkan beş parametre, toplam varyansın %78,43'ünü izah etmektedir. Algılanan faydayı örnekleyen parametre 1, diğer parametrelerden bağımsız olarak tek başına toplam varyansın en büyük bölümünü %29,82'sini açıklamakta ve "algılanan fayda" etmenine ilişkin parametreleri içermektedir. Parametre 2, ilk parametreden bağımsız bir biçimde toplam varyansın %22,99'luk kısmını izah etmekte ve "kullanım kolaylığına" ilişkin etmenleri içermektedir. Diğer parametreler ise sırasıyla, "tutum", "niyet", "gerçekleşen davranış" olarak belirlenmiştir. Ayrıca son üç parametrenin toplam varyansı açıklama ağırlıkları sırasıyla, %13,04, %27,72 ve %4,85 olarak tespit edilmiştir. Her bir değişkenin ilgili parametreye pozitif ve yüksek bir korelasyonla yüklendiği görülmüş ve tespit edilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulguların, son yıllarda teknolojiye yönelik bakış açılarının araştırıldığı çalışmalarda incelenen değişkenler ve elde edilen bulgular bakımından benzer sonuçlar sağladığı görülmektedir. Bu bağlamda teknolojiye, teknolojiye dair tutumların ve ilişkili faktörlerin ele alınması bakımından güncel veri elde edilmiştir.

Abstract:
The fact that the concept of technology changes day by day and develops with a rapid acceleration has made the change and development of the sectors necessary. Globally changing job descriptions have given rise to new lines of business as well as forced us to question the proficiency of their qualifications. The inclusion of more and more technological machines every day has led to the investigating of the human factor that will manage these technological products. The installation and operation costs of the machines or the variables in the quality of the resulting products have made it essential to support the training and continuous development of the human factor working in the sector. The improvement of technological equipment that are developing and changing in the business world has started to be based on the human factor and the working human factor has been incorporated into the change. Since the human factor is an element that directly manages and uses technology in the energy sector, their development in parallel with technology has become crucial for the energy sector.
Although the rapid technological changes experienced in the energy sector in recent years seem to have been easily accepted by the employees in the sector, actually technological changes can not be easily accepted by the employees. While the responses of some of the employees of the companies operating in the sector in the process of technological change are positive, are positive, it is considered negatively by the majority of the employees. As a result of the reactions shown by the employees who consider the change process negatively, they reject or resist the technological change process. The need of evaluating the perspectives of the employees against change and specifying them according to the targets they want to achieve in the road map of the sector and the fact that this indication should be measured together by the sector employees and those who direct the sector, make it obligatory for the sector to make a more specific effort in terms of technological adaptation. Considering employee psychology, as a result of the fact that the systems they use in their work environments are replaced by more advanced systems, the issue of employees not being able to easily adapt to new systems among themselves stands out and causes different perceptions within the organization. The management of perceptions revealed by development and change; the differences in viewpoints created against technology affect technological innovation negatively. 
Institutions that assimilate technology and the human factor operating in these institutions should accept technological innovation at the same rate and make their effective use determined in practice. The rapid progress of the sector in technological renewal has brought some problems and especially has forced human education towards the acceptation of technology. In the energy sector, it is expected by the rule-makers to adapt the human factor to change, to support it with necessary trainings and to ensure their technological adaptation and new shifting concepts.
The purpose of this study is to investigate the effect of employees in the energy transmission and distribution sector on their technology perspectives. In addition, the examination of the relationship between employees' energy sector and technology; Examining the relationship between the employees' perspective on technology and their demographic characteristics constitutes the sub-objectives of the research. In the examination of the research variables, the differentiation levels of the research variables in terms of the personal variables of the participants were examined by comparing the demographic variables of the individuals with the research variables.
The research was carried out with the survey method. The questionnaire "Technology Perspective Scale" prepared by Özer, Özcan and Aktaş (2010) was used in order to determine the participants' perspectives on technology.
Research in power transmission and distribution sector employees within the borders of Turkey (400) comprises. Descriptive and comparative statistical analysis methods were used in the research. The prepared questionnaire was subjected to reliability analysis in SPSS 22.0 for Windows package program. Cronbach's Alpha method was used to measure the reliability of the survey data used in the research.
The five factors that emerged according to the research findings explain 78.43% of the total variance. Factor 1, which represents perceived benefit, can account for 29.82% of the total variance alone, independent of other factors, and includes variables related to the "perceived benefit" factor. Factor 2 explains 22.99% of the total variance independent of the first factor and includes variables related to "ease of use". Other factors are "attitude", "intention", "actual behavior", respectively. In addition, the total variance explanation percentages of the last three factors were 13.04%, 27.72% and 4.85%, respectively. It was seen that each variable was loaded to the related factor with a positive and high correlation.
It is seen that the findings obtained in the research provide similar results in terms of the variables examined and the findings obtained in the studies in which the perspectives on technology have been investigated in recent years. In this context, up-to-date data has been obtained to address technology attitudes and related factors.