Çocuk nöroloji polikliniğine senkop ile başvuran hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients application to the children's neurology clinic with syncope
Yazar: ZEYNEB AFRA YARTAŞI DİNÇEL
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER ELDEŞ HACIFAZLIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş-Amaç: Senkop ani şuur kaybı ve postural tonus kaybı ile karakterize serebral hipoperfüzyona bağlı geçici bilinç kaybıdır. Çocuklarda senkop sıklığı  %1525'tir.  Presenkop senkop öncesinde baş dönmesi terleme ve göz kararması gibi prodromal yakınmalardır. Bu çalışmada çocuk nöroloji polikliniğe senkop yakınması ile başvuran hastaların klinik, demografik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi ve altta yatan nedenin saptanması amaçlanmıştır.  
 Gereç ve Yöntem: Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma hastanesi çocuk nöroloji polikliniğine 2016-2021 yılları arasında senkop ile başvuran 204 hastaya ilişkin veriler geriye dönük olarak değerlendirildi. Hastaların klinik özellikleri, etiyolojisi, elektroensefalografi ve ekokardiyografi bulguları, senkop atak tekrar sayıları, senkop süreleri ile senkop atağını tetikleyen faktörler kaydedildi.  
 Bulgular: Olguların 74'ü erkek (%36,3), 130'u kızdı (%63,7). Hastaların yaş ortalaması 11,8±3,9 yıl olarak bulundu. Beş yıllık takip süresinde olguların 138'inde (%67,6) atakların tekrar ettiği, 93'ünde (%45,6) presenkop belirtiler ve 29'unun (%14,2) senkop süresi 2 dakika üzerinde saptandı. Olguların 123'ü (%60,3) otonom aracılı refleks senkop, 32'si (%15,7) nörolojik senkop, 13'ü (%6,4) psikojenik senkop ve 112'si (%54,9) vazovagal senkop olarak sınıflandırıldı. 30'u (%14,7) ise epilepsi olarak belirlendi. Epilepsi tanısı alan hastalardan 6'sında (%22,2) presenkop belirtiler gözlenirken, epilepsi tanısı almayanların 87'sinde (%57,6) presenkop belirtiler tespit edildi (p=0,001). Ailesinde epilepsi öyküsü olan hastalarda epilepsi tanısı daha yüksek olarak bulundu (p=0,005). Senkop süresi 2 dakikadan daha kısa süren olgularda otonom aracılı refleks senkop 103 (%70,5), senkop süresi 2 dakika ve daha uzun sürenlerde ise nörolojik senkop 16 (%55,2) en sık olarak belirlendi. EEG bulguları 174 (%85,3) olguda normal, 30(%14,7)'unda ise anormal olarak saptandı.   
Sonuç: Senkop ile başvuran çocuk hastalarda etiyolojinin belirlenmesi tedavi planlaması ve tekrarın öngörülmesi açısından iyi öykü alınmalı, ayrıntılı fizik inceleme yapılmalı ve klinik bulgulara göre gerekli tetkikler yapılmalıdır. Senkoplu çocuklarda tüm potansiyel nedenlerin dışlanmaya çalışılması gerekmektedir, ancak bu durum gereksiz tetkiklere yol açabilir ve atak sonrasında yapılan tetkikler normal olabilir. Senkop atağı sırasında kasılma, kendini salma, gözlerde kayma ve aile epilepsi öyküsü olan hastalarda epilepsi ayırıcı tanısı için EEG incelemesi yapılmalıdır.

Abstract:
Introduction/Objective: Syncope is a transient loss of consciousness characterized by sudden loss of consciousness and postural tone due to cerebral hypoperfusion. The prevalence of syncope in children is 15-25%. Presyncope refers to prodromal symptoms such as dizziness, sweating, and visual darkening that occur before syncope. This study aimed to evaluate the clinical, demographic, and laboratory findings of patients presenting with syncope to the pediatric neurology outpatient clinic and to determine the underlying cause. 
 
Materials and Methods: Data from 204 patients who presented with syncope to the Zeynep Kamil Women and Children's Training and Research Hospital Pediatric Neurology Clinic between 2016 and 2021 were retrospectively evaluated. The patients' clinical characteristics, etiology, electroencephalography, and echocardiography findings, recurrence of syncope attacks, syncope durations, and triggering factors were recorded. 
 
Results: Of the cases, 74 were male (36.3%) and 130 were female (63.7%). The mean age of the patients was found to be 11.8±3.9 years. Over a five-year followup period, syncope attacks recurred in 138 cases (67.6%), presyncope symptoms were observed in 93 cases (45.6%), and syncope duration was longer than 2 minutes in 29 cases (14.2%). Of the cases, 123 (60.3%) were classified as autonomic reflex syncope, 32 (15.7%) as neurological syncope, 13 (6.4%) as psychogenic syncope, and 112 (54.9%) as vasovagal syncope. Additionally, 30 cases (14.7%) were diagnosed with epilepsy. Presyncope symptoms were observed in 6 of the patients diagnosed with epilepsy (22.2%), while presyncope symptoms were detected in 87 (57.6%) of those without an epilepsy diagnosis (p=0.001). The diagnosis of epilepsy was more common in patients with a family history of epilepsy (p=0.005). Autonomic reflex syncope was most frequently determined in cases with syncope duration shorter than 2 minutes (103 
xi 
 
cases, 70.5%), while neurological syncope was most commonly identified in cases with syncope duration of 2 minutes or longer (16 cases, 55.2%). EEG findings were normal in 174 cases (85.3%) and abnormal in 30 cases (14.7%). 
 
Conclusion: In children presenting with syncope, obtaining a detailed medical history, performing a thorough physical examination, and conducting necessary investigations based on clinical findings are essential for determining the etiology, planning treatment, and predicting recurrence. All potential causes should be ruled out in children with syncope, although this may lead to unnecessary tests, and post-attack investigations may appear normal. During a syncope attack, EEG examination should be performed to differentiate epilepsy, especially in cases exhibiting muscle contractions, self-release, eye deviation, and those with a family history of epilepsy.