Yoğun bakım hemşirelerinde etik iklim algısı ve bakım kalitesi ilişkisi
The relationship between ethical climate perception of intensive care nurses and quality of care
Yazar: FİLİZ KILINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TOSUN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik = Ethics ; Etik kültür = Ethical culture ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hizmet kalitesi = Service quality ; Tıp etiği = Medical ethics ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) bakım kalitesini etkileyeceği düşünülen tüm faktörlerin bakım kalitesi iyileştirme çalışmaları kapsamında ele alınması gerekmektedir.Bu çalışma YBÜ'de hemşirelerin etik iklim algılarının bakım kalitesine yansımasının ortaya konması amacıyla planlanmış tanımlayıcı türde bir çalışmadır. Araştırma Sakarya'da bulunan devlet hastanelerinin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 197 yoğun bakım hemşiresi ile gönüllülük esasına dayalı olarak yürütülmüştür. Veriler sosyodemografik bilgi formu, Hastane Etik İklim Ölçeği (HEİÖ), Karşılanamayan Hemşirelik Bakımı Ölçeği (KHBÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada yer alan hemşirelerin yaş ortalaması 29.53±5.52 olup, %71.1'i kadındır. HEİÖ toplam puan ortalaması 3.60±0.61 olup, en yüksek ortalama puan 'Hasta Faktörü' (4.04±0.62), en düşük ortalama puan 'Hastane Faktörü' (3.06±0.90) alt boyutlarında elde edilmiştir. HEİÖ'ye göre hemşirelerin yaklaşık yarısı (%48.7) genellikle birimlerinde güvenli hasta bakımı verildiğini düşünmekte; yarıya yakını (%45.2) hastaneleri tarafından hiç desteklenmedikleri ya da nadiren desteklendikleri ve saygı duyulduklarını ifade etmektedir. YBÜ'de etik iklim algısının hemşirelerin çalışma yılına, haftalık çalışma saatine, çalışma şekline, bakım verilen hasta sayısına göre değiştiği saptanmıştır (p<0,05). Araştırmanın yürütüldüğü YBÜ'de en fazla karşılanmayan bakım gereksinimi hasta mobilizasyonu, en az ihmal edilen uygulama ise el yıkama olmuştur. Çalışan hemşirelerin %35.0'i hastaların mobilizasyonunu hiçbir zaman sağlayamadığını belirtirken, %76.6'sı ise el yıkamanın nadiren ihmal edildiğini ifade etmiştir. Hemşireler hasta bakım gereksinimlerinin karşılanamamasının nedeni olarak ilk sırada hasta durumundaki ani değişimler (%76.1), takiben personel sayısının yetersizliğini (%75.1) göstermiştir. Bakım kalitesi ve etik iklim birbiri ile zayıf da olsa ilişkili olup; KHB gereksinimleri boyutu ile HEİÖ "Hasta Faktörü" (p<0,05), ve "Meslektaş Faktörü" (p<0,01) alt boyutları arasında pozitif; "Hekim Faktörü" boyutu arasında negatif ilişki saptanmıştır (p<0,05).

Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım ünitesi, hemşire, bakım kalitesi, etik iklim algısı

Abstract:
All factors that thought to be affect the quality of care in intensive care units (ICU) need to be addressed within the context of quality of care improvement works. This is a descriptive study planned to exhibit the reflection of the ethical climate perceptions of nurses on the quality of care in ICU. The study is carried out on a volunteer basis with 197 intensive care nurses working in intensive care units of state hospitals in Sakarya. The data is collected by way of The Socio-demographic Information Questionnaire, The Hospital Ethical Climate Survey (HECS) and The Missed Nursing Care Survey. The age average of nurses participated in the study is 29.53±5.52 and 71.1% of them are female. HECS total average score is 3.60±0.6, the highest score is "Patient Factor" (4.04±0.62), while the lowest score is "Hospital Factor" (3.06±0.90) in it's subscales. In terms of HECS, approximately half of the nurses (48.7%) think that safe patient care is given in their units; nearly half of them (45.2%) think that they have never been supported or respected by their hospital. It was determined that the perception of ethical climate in ICU changes due to the working period of nurses, weekly working hours, the way of work and the number of patients who are given care (p<0,05). The most missed care need is patient mobilization, while the least ignored practice is hand washing. While 35% of working nurses remark that they could never ensure patient mobilization, 76.6% state that hand washing is rarely disregarded. Nurses stated that the reasons for failure to meet the patient's care needs are the sudden changes in patient condition (76.1%) followed by short-staffed (75.1). Quality of care and ethical climate are related at the least. The correlation between MNS "needs" scale and HECS "patient factor" (p<0,05) and "collegue factor" subscales is positive, while between "doctor factor" scale is negative (p<0,05).

Key Words: Intensive Care Unit, nurse, quality of care, perception of ethical climate