Ambalaj atıklarının değerlendirilmesinde Esenyurt örneği
Esenyurt model in utilization of packing wastes
Yazar: SELEN GÜNAYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUTLU YALVAÇ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
AMBALAJ ATIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE ESENYURT ÖRNEĞİ
Ambalaj atıkları tüm katı atıklar içerisinde toplanması, ayrıştırılması ve geri dönüşümü daha kolay olan bir sınıfı oluşturmaktadır. Ambalaj atıklarının en önemli kaynağı imalat sanayi ve belediye atıklarıdır. Belediyelerden kaynaklanan ambalaj atıklarının miktar ve oranlarını toplandıkları bölgenin sosyo-ekonomik ve refah düzeyi, eğitim seviyesi ve tüketim alışkanlıkları belirlemektedir.   
Bu çalışmada, İstanbul'un Esenyurt ilçesi Mehterçeşme mahallesinde farklı eğitim ve refah düzeylerine sahip bir site ve bir mahalle seçilerek oluşan ambalaj atıklarının tür ve miktarlarını etkileyen faktörler araştırılmıştır. Çalışmanın devamında, elde edilen atık tür ve oranları başta ve sonda uygulanan anket sonuçlarıyla ilişkilendirilmiştir. 
Site ve mahallede yaşayan insanların, sosyo-ekonomik düzeyleri, eğitim seviyeleri, tüketim alışkanlıkları ve ısınmada kullandıkları yakıt türleri göz önünde bulundurularak ambalaj atıklarının sınıfı (plastik, kağıt-karton, cam, ahşap), miktar ve oranları mevsimsel olarak belirlenmiştir. Sitede ambalaj atık derişimi kış aylarında 427 kg/ay, bahar aylarında 476 kg/ay, yaz aylarında 512 kg/ay; mahallede ise sırasıyla,  183 kg/ay, 213 kg/ay, 211 kg/ay olarak bulunmuştur. Anket verileri SPSS 15.0 istatistik programı ile değerlendirilerek, elde edilen frekans sonuçlarından site halkının ambalaj atıkları konusunda mahalle halkında daha fazla farkındalığa sahip olduğu bulunmuştur.  Site halkının yıllık ortalama ambalaj atığı miktarı 5673 kg/yıl, yıllık ortalama firesi 459kg/yıl, mahalle halkının ise yıllık ortalama ambalaj atığı miktarı 2460 kg/yıl, yıllık ortalama firesi 981 kg/yıl olarak bulunmuştur. Mahallede ambalaj atığının az çıkmasının en önemli nedeni halkın %80'inin ambalaj atığını yakıt olarak kullanmasıdır. Sonuç olarak, site halkının mahalle halkından daha fazla ambalaj atığı ürettiği belirlenmiştir.

Anahtar kelime: Ambalaj atıkları, sosyo-ekonomik düzey, evsel ambalaj atıklarının toplanılması, hane halkının geri kazanılabilir atık oranları.

Abstract:
ESENYURT MODEL IN UTILIZATION OF PACKING WASTES
Packing wastes are a group of all solid wastes that is easier to collect, parse and recycle. The most important part of packing wastes is from the manufacturing industry and municipalities. The quantity and rates of packing wastes caused by municipalities are determined by the socio-economic and welfare level, education level and consumption habits of the region. 
In this paper, we studied the factors affecting the types and quantities of package wastes by selecting an estate and a neighbourhood with different levels of education and welfare in the Mehterçeşme quarter of the Esenyurt quarter in İstanbul. The study also included the correlation of the obtained waste type and ratios with the results of survey applied in the beginning and in the end.
The class of packing wastes (plastics, paper-cardboard, glass, wood), quantities and rates were determined seasonally by taking into consideration the socio-economic levels, education levels, consumption habits and fuel types used in heating by people living in real estate and neighbourhood. Concentration of packing waste in the real estate was 427 kg/month in winter, 476 kg/month in spring, 512 kg/month in summer and while these values in the quarter were found to be 183 kg/month, 213 kg/month, 211 kg/month respectively. The survey data was evaluated by the SPSS 15.0 statistics program and it was found that the packing wastes awareness of people was higher than the people of the neighbourhood. The annual average packing waste amount of the people of real estate was 5673 kg/year and annual average wastage was 459 kg/year while the average packing waste amount of the people of neighbourhood was 2460 kg/year and annual average wastage was 981 kg/year. The most important reason behind the fact that packing waste is less in the neighbourhood is that the 80% of people use the packing waste as fuel. In conclusion, it was determined that people of real estate produce more waste packing waste than the people of neighbourhood.

Keywords: Packaging waste, socio-economic impact, household packaging waste collection, household recycling rate.