Mycobacterıum tuberculosıs kompleks 
suşlarının primer ilaçlara duyarlılığının 
mgıt, e-test ve agar proporsiyon yöntemleri 
ile araştırılması
Detection of the susceptibility of mycobacterium 
tuberculosis complex strains to the first line drugs by 
the mgit, e-test and agar proportion methods
Yazar: NURAN ARSLAN KARABULUT
Danışman: DR. BANU BAYRAKTAR
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji Laboratuarı'nda Ekim
2006-Eylül 2007 tarihleri arasında, izole edilen 51 M. tuberculosis kompleks suşunun
izoniazid (INH), rifampin (RIF), streptomisin (STM) ve etambutole (EMB) duyarlılığı
Mycobacterium Growth İndicator Tube (MGIT), Epsylometer test (E-test) ve agar
proporsiyon yöntemleri ile araştırılmıştır.
Mikobakteri kültürü yapılması istenen 467 hastanın klinik örnekleri MGIT ve L-J
besiyerlerine ekilmiş ve 51 hastadan mikobakteri üretilebilmiştir. MGIT kültür yöntemi
ile izole edilen 51 suşun ancak 43'ü (%84) L-J besiyerinde üretilebilmiştir. Kültürde
üreme saptanan 51 örneğin %43'ünde Erlich-Ziehl-Neelsen (EZN) ve AuromineRhodamine yöntemleri ile aside dirençli basil saptanmıştır. Üreyen mikobakteri
suşlarına MGIT p-nitro benzoik asit (PNB), kord faktör, nitrat redüktaz ve niasin
identifikasyon testleri uygulanarak tüm kökenler M. tuberculosis kompleks olarak
tanımlanmıştır.
İzole edilen 51 M. tuberculosis kompleks kökeninin 47'sinde (%92) herhangi bir ilaç
direncine rastlanmazken, 2 kökenin (%4) izoniazide ve 2 kökenin (%4) streptomisine
dirençli olduğu agar proporsiyon yöntemi ile saptanmıştır. İki ilaca, üç ilaca, çoklu ilaç
direncine veya ilaçların tümüne dirençli suş tespit edilmemiştir. MGIT, E-test
yöntemleri ile referans olarak kabul edilen agar proporsiyon yöntemi arasında INH için
% 98, RIF, STM ve ETM için % 100 uyum tespit edilmiştir.
E-test yöntemi ile belirlenen Minimum İnhibitör Konsantrasyon (MİK) sonuçlarından
yararlanılarak primer ilaçlar için MİK50 ve MİK90 değerleri hesaplanmıştır. MİK50 ve
MİK90 değerleri sırası ile; izoniazid için 0.016 ve 0.125, rifampin için 0.047 ve 0.125,
streptomisin için 0.19 ve 0.50, etambutol için 0.094 ve 0.38 olarak bulunmuştur. Tüm
ilaçlar için MİK50 ve MİK90 değerlerinin hassas aralıkta bulunduğu tespit edilmiştir.
Çalışmamız M. tuberculosis kompleks izolatlarının primer antimikobakteriyel ilaçlara
duyarlılıklarının belirlenmesinde E-test ve MGIT yöntemlerinin, agar proporsiyon
yöntemine alternatif olabileceğini göstermiştir. Direnç oranlarının düşüklüğü,
çalışmanın prospektif olarak her izolata duyarlılık testi yapılması ve olguların çoğunun
daha önce tüberküloz tedavisi almamış olmaları ile açıklanabilir.

Abstract:
The susceptibility testing of 51 clinical isolates of M. tuberculosis complex against
isoniazid (INH), rifampin (RIF), streptomycin (STM) and ethambutol (EMB) were
studied by the Mycobacterium Growth İndicator Tube (MGIT), Epsylometer test (Etest) and the agar proportion methods at Clinical Microbiology Laboratory of Şişli Etfal
Education and Research Hospital, between October 2006 and September 2007.
Clinical specimens of 467 patients were cultured on MGIT and L-J agar and it was
produced mycobacteria from 51 patients. The only 43 (84%) of 51 strains that were
isolated with MGIT method were detected on L-J agar. Asid fast bacteria was detected
at 43% of 51 specimens growth on culture with Erlich-Ziehl-Neelsen (EZN) and
Auromine-Rhodamine methods. MGIT p-nitro benzoic asit (PNB), cord factor, nitrat
reductase and niacin identification tests were applied for Mycobacterium strains for
identification and all isolates were identified as M. tuberculosis complex.
47 (92%) of 51 M. tuberculosis complex strains were not resistant to any major drugs. 2
(4%) isolates were resistant INH and 2 (4%) isolates were resistant to STM by agar
proportion method. There were no strains resistant to two, three, multidrug resistance
and all of the four drugs with three methods at the same time. The concordance of E-test
and MGIT methods with standard agar proporsiyon method were 98% for INH and
100% for RIF, STM, ETM.
MIC50 and MIC90 values for the first line drugs were established via MIC results that
was determined by E-test method. MIC50 and MIC90 values for INH, RIF, STM, ETM
were found 0.016 and 0.125, 0.047 and 0.125, 0.19 and 0.50, 0.094 and 0.38
respectively. MIC50 and MIC90 values for four first line drugs were found that in
susceptible MIC range.
Our study was show that E-test and MGIT methods will be enable to alternative
methods to agar proportion method for determination of susceptibility to first-line drugs
of M. tuberculosis complex isolates. Low resistance rates may be explained with
susceptibility testing to every consecutive isolates by prospectively and not having
tuberculosis treatment before, of most cases.