Üstbilişi geliştirmek için düzenlenmiş olan öğretim etkinliklerinin öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalıklarına etkisi
The effect of teaching activities organized to improve metacognition upon teacher candidates' metacognitive awareness
Yazar: GAMZE KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇIĞIL AYKUT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Farkındalık = Awareness ; Özel eğitim = Special education ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırmada öğretim elemanı tarafından dersin sunulmasında kullanılan üstbilişi düzenleyici öğretim etkinliklerinin öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalıklarının gelişimi üzerindeki etkisi belirlenmeye çalışılmış ve öğretmen adaylarının uygulamaya ilişkin görüşleri alınmıştır. Öğretmen adaylarının Uygulama Özel Eğitim Bölümü ikinci sınıf müfredatında yer alan Bütünleştirme dersinde yapılmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmış, (N=20) ve kontrol (N=20) olmak üzere toplam 40 öğrenci katılmıştır. Veriler Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ve araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme soruları kullanılarak toplanmıştır. Nicel veriler betimsel istatistik tekniklerinden bağımlı örneklemler t testi, bağımsız örneklemler t testi, ortalama, standart sapma ve frekans kullanılarak analiz edilmiştir. Görüşme sorularının analizinde ise içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırma sonunda öntest ve sontest verileri karşılaştırıldığında ölçekten alınan toplam puan bakımından anlamlı fark bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutlarından işlemsel bilgi ve planlamada deney grubu lehine anlamlı fark bulunurken, diğer alt boyutlarda ise anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. Gruplar birbiri ile karşılaştırıldığında ise ölçekten alınan toplam puan, açıklayıcı bilgi ve değerlendirme alt boyutları arasında deney grubu lehine fark olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmeler de üstbilişi geliştirmek için düzenlenen içeriğin, öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalığının artmasını sağladığı yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Sonuçlar bu bağlamda değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of metacognitive learning activities which used to presentation the lesson on the development of metacognitive awareness of prospective teachers. The study was conducted in the course of Integration in Special Education in the second year curriculum of the Department of Special Education. The semi-experimental method was executed in the research. It is modeled on the Pretest-Posttest Control Group Design; students assigned to two categories: the experimental group (n=20) and the control group (n=20). Groups were randomly divided into two categories. Data were collected using Metacognitive Awareness Inventory and interview questions. Quantitative data were analyzed using dependent samples t test, independent samples t test, mean, standard deviation and frequency. In the analysis of interview questions, content analysis was used. According to the results, when the experimental group and the control group were compared within themselves, a significant difference was found between metacognitive awareness in terms of total score obtained from the scale. While there was a significant difference in the procedural knowledge and planning from the sub-dimensions of the scale in favor of the experimental group, there was no significant difference in the other sub-dimensions. When the groups were compared with each other, it was found that there was a significant difference between groups. In addition, there was a difference between the declarative knowledge and evaluation sub-dimensions in favor of the experimental group. Interviews showed that the content organized to improve metacognition increased the metacognitive awareness of teacher candidates. The results were evaluated and discussed in this context.