Jean Genet'de teatralliğin örgütlenişi
Organization of theatricality in Jean Genet
Yazar: ZEYNEP ERDAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YED. DOÇ. DR. ABDÜLKADİR ÇEVİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Kuramları, Eleştiri ve Dramaturgi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Genet, Jean = Genet, Jean ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Bu tezde tiyatronun temel unsuru olan teatrallik kavramı; 'rol' ekseninde tartışılmaya çalışılmış,  bu tartışmadan hareketle Jean Genet'nin Hizmetçiler, Balkon, Zenciler ve Paravanlar oyunlarında teatralliğin örgütlendiği yerler aranmıştır. İncelenen oyunlarda saptanan teatrallik biçimlerine metaforik anlamlar yüklenerek yeni teatrallik nitelemelerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Öznenin yersizleştiği ve alanın merkezsizleştirildiği olumlayıcı yorumlamayı benimseyen tez üç bölümden oluşur. İlk bölüm; teatrallik kavramına tarihsel bir bakıştan yola çıkıp, rol, benlik, kendilik, teatral yarık ve metafor kavramlarını tartışmış ve bakışını Genet tiyatrosunda teatral olana çevirmiştir. İkinci bölümde öznenin yersizleştiği Hizmetçiler ve Zenciler  oyunları teatralliğin oluşumuna zemin hazırlayan oyun kişilerinin oluşturduğu psikolojik motivasyonlar açısından değerlendirilir. İncelenen oyunlarda öznenin daimi yersizliği, çalışmanın bu kısmında teatralliği Lacan'ın imgesel dönemiyle kesiştirmiştir. Rol olgusu, Lacan üstünden yorumlanarak oyunlardaki teatrallik metaforları; imgesel ve törensel olarak saptanmıştır.  Üçüncü bölümde alanın merkezsizleştirildiği Balkon ve Paravanlar oyunları incelenir. Bu bölümde teatrallik, oyun kişilerinin teatral motivasyonlarıyla şekillenir. Alanın merkezsizleşmesiyle oluşan teatral motivasyon Baudrillard'ın simülasyon, ultra-gerçeklik teorileriyle görünür kılınmaya çalışılır. Oyunlardaki teatrallik metaforları; hükümsüz ve devingen olarak belirlenmiştir. Teatralliğin örgütlenişi, rol özne etkileşiminden hareketle her bir oyunu için farklı bir metaforla nitelenen Genet teatralliği, sonuç olarak gittikçe daralıp içine kapanan oyun yapısı sebebiyle ölümcül teatrallik olarak nitelenmiştir.

Abstract:
This thesis sets out to discuss the concept of theatricality, the key element of theatre,   in relation to 'role' and examine the formation of theatricality in Jean Genet's The Maids, Balcony, The Blacks and The Screens. Attaining metaphoric meaning  to the forms of theatricality in the plays under discussion, new forms of theatricality are intended to find. The thesis that depends upon affirmative interpretation with displacement of desire and de-centering of place consists of three parts.   The first part of the thesis, taking a historical perspective as a starting point, offers a detailed discuss of role, ego, selfdom, theatrical cleavage and metaphor along with a deep analysis of Genet's view of theatricality. In the second part,  The Maids and The Blacks which have displacement of desire are examined in terms of  psychological motivations of the characters that  . The displacement of desire in these two plays cause Lacan's imaginary order. Interpreting the phenomenon of role via Lacan the metaphor of theatricality is detected as imaginative  and ceremonious. In the third part, Balcony and The Screens which have de-centered of place are examined. In this part, theatricality is shaped by characters' theatrical motives. The theatrical motives which is occurred by de-centered of place is tried to make visible via Baudrillard's simulacr universe and ultra-reality theories.  The metaphor of theatricality in these two plays are detected as void and precess. As a result, characterized for a different metaphor for each play Jean Genet's theatricality is termed fatal because of the plays' mise-en-abyme structure .