Sürdürülebilir kalkınma ve ölçümü üzerine bir inceleme
A review of the sustainable development and measurement
Yazar: TUĞÇE OLCAY
Danışman: DOÇ. DR. AHMET İLKİN BARAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Genel İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kalkınma = Development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Normalleştirme = Normalization ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; TOPSIS = TOPSIS ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde geleneksel kalkınma anlayışının yerini Sürdürülebilir Kalkınma anlayışı almış; 1987 Brundtland Ortak Geleceğimiz Raporu'yla ve 1992 Rio Zirvesi ile uygulama planına dönüşerek izlenmesi gündeme gelmiştir. Bu çalışmada ülkelerinin sürdürülebilirlik performanslarının ölçümü için OECD'nin 2001 yılı Sürdürülebilir Kalkınma Temel Gösterge Seti kullanılmıştır. 
OECD Seti iki ana endeks (Varlıkları Sürdürme ve Bugünkü İhtiyaçları Karşılama) ve üç alt-endeks (Ekonomik Değerler, İnsan Sermayesi ve Çevresel Değerler) oluşturmaya uygundur. Bu çalışmada 24 ülke için 1992 – 2012 verileri kullanılarak beş ayrı endeks oluşturulmuştur. Geliştirilen endeksler ülkelerin sürdürülebilir kalkınma sürecinde nasıl bir gelişim içerisinde olduklarını ortaya koyacak niteliktedir. 
Geliştirilen endekslerin Karşılaştırılamayan Oran Ölçekli (RNC) olmaları nedeniyle belirli bir tema için bir ülkenin diğerine göre nasıl bir konumda olduğu açıklanamasa da, herhangi bir yılda hangi ülkenin göreli olarak daha iyi bir konumda olduğu açıklanabilir. Çalışmada bu çözümleme, Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri'nden biri olan TOPSIS Yöntemiyle yapılmıştır.
Endeks değerlerinin gelişiminden tüm ülkelerin kendi içerisinde sürdürülebilir kalkınma anlayışını 1992 yılından itibaren oluşturmaya özen gösterdikleri önemli bir bulgu olarak ortaya çıkmıştır.Farklı sürdürülebilir kalkınma boyutlarında eş-anlı bir gelişme gösteren ülkelerin korelasyon katsayıları yüksek, pozitif işaretli ve istatistiksel açıdan anlamlı hesaplanmıştır. Korelasyon sonuçları Varlıkları Sürdürme ve Bugünkü İhtiyaçları Karşılama boyutları arasındaki ilişkilerin de beklentilere uygun olduğunu ortaya koymaktadır. TOPSIS Yöntemi ileyapılan araştırmada ise ülkelerin sürdürülebilir kalkınma performanslarının FBDG düzeyi sıralamasıyla ilişkilendirilemeyeceği ortaya konmaktadır. 
Türkiye'de ekonomik değerler ve insan sermayesi boyutlarında istikrarsız da olsa bir gelişme sağlanabilirken, çevresel değerler boyutunda gelişiminin beklentileri karşılamadığı görülmüştür. Bugünkü ihtiyaçları karşılama düzeyinde ise önemli bir değişim gözlenmemektedir.

Abstract:
In our day, the sense of Sustainable Development has taken the place of traditional development concept, turning into an application plan through Our Common Future, the Brundtland Report, in 1987 and the Rio Summit in 1992. In this present study, the OECD's Preliminary Set of Sustainable Development Indicators published in 2001 is used in order to measure the countries' sustainability performances.
The OECD Set is related to two main indices (Survival and Meeting the Needs) and three sub indices (Economic Assets, Human Capital and Environmental Assets). In the present study, five separate indices are created for 24 countries by using the database of 1992 and 2012.  The created indices reveal how the countries progress during the sustainable development process.
Even though comparing the countries for a specific theme is not possible by analyzing these indices as they are RNC, it is possible to which country is in a relatively better state in any year. In the present study, this analysis is conducted by means of the TOPSIS, one of the Multiple-Criteria Decision Making Methods. 
When analyzed the improvement in the index values, it is evident that each of the countries have paid strict attention to build up the sustainable development concept within herself. The correlation coefficients' of the countries which show simultaneous improvement in different sustainable development aspects are calculated as high, positive and statically meaningful. The correlation results have also shown that the relation between the aspects of Survival and Meeting the Needs covers the expectations. However, it is put forward in the research conducted with the TOPSIS method that the sustainable development performances of the countries cannot be associated with the ranking of per capita income level.
In Turkey, although there has been some improvements, though unstable, in the economic assets and human capital aspects, it has been seen that the developments in the environmental assets aspect fail to satisfy the expectations. Also, no significant change is observed in the aspect of meeting the needs.