Güneş enerji santralleri için CBS ile en uygun yer tayini: Malatya ili örneği
Optimal location analysis of solar energy plants with geographical information systems: Case study of Malatya province, Turkey
Yazar: YASİN GERÇEK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNİYE EBRU ÇOLAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Günümüzün globalleşen dünyasında insanoğlunun temel ihtiyaçlarından biri olan enerji, teknolojinin ilerlemesi ile daha da önem kazanmıştır. Bu bağlamda, ülkelerin gelişmişliğinin bir göstergesi haline gelen enerji olgusu hakkında alternatif araştırma ve çalışmaların sayısı giderek artmıştır. Yenilenemeyen enerji kaynaklarının aşırı tüketimi ve artan maliyetler, insanları yeni enerji kaynakları bulmaya sevk etmiştir. Bu perspektiften değerlendirildiğinde, Türkiye güneş enerjisinden yararlanma açısından uygun bir coğrafyada bulunduğundan, özellikle güneş enerjisinden elektrik üretimi yoluyla enerji ihtiyacının karşılanmasında son yıllarda önemli girişimler bulunmaktadır.
Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisi kullanılarak Malatya il sınırları içerisinde güneş enerji santralleri için en uygun yerlerin seçimi konumsal analizler yapılarak belirlenmiştir. Bu çerçevede, öncelikle güneş enerjisi santrali kurulması için yer seçim kriterleri tespit edilmiştir. Bu kriterler güneşlenme potansiyeli, bakı, karayolu ve demiryollarının varlığı, eğim, göller ve barajların lokasyonu, doğalgaz boru hatları güzergâhı, fay hatları ve mevcut yerleşim yerleri olarak saptanmıştır. Belirlenen kriterlerin kendi aralarında önem derecesine göre ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Analiz sonucunda CBS analizleri vasıtasıyla en uygun yerler tespit edilerek sonuç haritasında sunulmuş olup, elde edilen bu tespit sayesinde Malatya ilinde GES kurulumu için en uygun yerler belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler:Güneş Enerji Santralleri, GES, en uygun yer seçim analizi, CBS, Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY), Malatya

Abstract:
In today's globalised world, the importance of energy that is considered one of the fundamental needs in human life increases substantially with the effects of technologic improvements. In this regard, the energy that describes as a parameter showing the development of countries is a kind of fact that brings about increasing the number of academic studies in this field. Due to the fact that excessive consumption of non-renewable energy resources and rising expenses, the vast majority of people tend to find new resources day by day. From this perspective, electricity produced from solar energy systems play a key role in supplying energy demand since Turkey is located in a suitable geography to benefit from solar energy systems. In this study, many areas which are appropriate to construct solar energy plants within Malatya province boundaries of Turkey were designated by using GIS technology. From this framework, many effective factors related to the construction of solar energy plants such as insolation potential, sunlight angle, presence of highways and railway, energy transmission line, transformer station, slope, the location of dam and river, natural gas pipeline, fault line, current settlement were generated and then a weighting analysis was carried out in accordance with the parameters classified. Besides, the importance of  each level was calculated with the help of ''Analytical Hierarchy Method''. After all these processes, a map which demonstrates the optimal locations of solar energy plants created via GIS techniques was presented for Malatya province of Turkey.

Keywords:Solar Energy Plant (SEP), choice of the most suitable area, Geographical Information Systems (GIS), Analytical Hierarchy Process (AHP), Malatya