Ankara şehrinde dershanelerin dağılışı
Distribution of private teaching institutions in ankara
Yazar: ÜMİT DURU
Danışman: PROF. DR. E. MURAT ÖZGÜR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
?Ankara'da Dershanelerin Dağılışı? adlı çalışmanın üç temel amacı var. Bunlar, Ankara şehri örneğinde dershanelerin yıllara göre mekân üzerinde nasıl bir dağılış ve değişim gösterdiğinin araştırılması; dershanelerin hangi etmenlerinin etkisiyle kuruluş yeri/lokasyan seçtiklerinin saptanması ve dershanelerin etki alanlarının belirlenmesidir.Bu araştırmanın evrenini, Ankara'daki dershaneler ve bu dershanelere giden öğrenciler oluşturmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) kayıtlarına göre 2006 yılı sonunda Ankara'da 489 dershane bulunmaktaydı. Araştırma için, bu dershanelerden 51'inde (%10) 1250 öğrenci üzerinde yer seçimi (lokasyon) faktörlerini belirlemek üzere anket uygulanmıştır. Bu anket verileri SPSS istatistik programı yardımıyla analiz edilmiştir. Bunların yanı sıra, öğretmen ve kurucular ile lokasyon faktörleri konusunda Yüz yüze görüşmeler (mülakat) yapılmıştır.Çalışmanın bir diğer önemli ayağını Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıyla dershane lokalizasyonlarının yapılması oluşturmaktadır. M.E.B.'den elde edilen adreslerin yardımıyla, Mapinfo CBS programında bu işlem gerçekleştirilmiş ve bu altlık sayesinde çeşitli tematik haritalar üretilmiştir.Araştırma sonucunda; dershanelerin önceleri Kızılay Merkezi İş Sahası'nda toplanma eğilimi gösterdiği ancak daha sonraları Ankara'nın metropolitenleşme sürecine ve mekânsal büyümesine paralel olarak çevre semtlere doğru saçılma eğilimi içinde oldukları saptanmıştır. Dershane sayılarının hızla artması; dershane kurmanın kolay olması, öğrenci/velilerin büyük bir bölümünün dershane olmadan sınavlarına kazanılamayacağına inanmaları ve genç-işsiz öğretmen sayılarının fazla olması etkili olmuştur. Dershanelerin çevre semtlere mekânsal yayılımı/saçılması üzerinde ise; merkezde dershane giderlerinin (özellikle mülk ve kira bedellerinin) yüksekliği, dershane kurmaya uygun binaların sınırlılığı, büyüyen şehirde dershanelere ulaşmanın zaman alması ve yorucu olması, güvenlik kaygıları gibi faktörler etkili olmuştur. Ayrıca; bu çalışmada, dershanelerin belli bir etki alanının olduğu da anlaşılmıştır. Kızılay'daki dershanelerin tarihsel ve merkezilik nedenleriyle geniş bir etki alanına sahip olduğu, bulunduğu Çankaya ilçesinin dışından da öğrenci çektiği gözlenmektedir. Ancak zamanla çevre semtlerde yeni dershanelerin açılması Kızılay'ın etki alanında daralmalara yol açmıştır. Diğer taraftan, Gölbaşı ve Keçiören'deki dershanelerin diğer bölgelerdeki dershanelere göre yakın çevrelerinden daha çok öğrenci çektikleri gözlenmektedir.

Abstract:
There is three objectives of the ?Distribution of Private Teaching Institutions in Ankara? paper: research on how those institutions demonstrate distribution and alteration on localities according to years in Ankara City sample; what are the considerations in determining the foundation place/location for the institutions and determining the influence area of the institutions.Private Teaching Institutitons in Ankara and enrolled students constitute the universe of this research. According to the registrations of Ministry of National Education there were 489 private institutions by year end of 2006. A survey conducted on 51 of the institutions (%10) and 1250 students aiming to determine the factors in selecting the location. Thjis survey data analysed by SPSS program. In addition, interviews executed with teachers and founders on the location factors.Localization of the institutions by means of Geographical Information Systems (CBS) constitutes the other important leg of the paper. This transaction implemented in Mapinfo CBS program assisted by addresses provided from Ministry of National Education and various tematic maps are produced with that support.In consequence of the research implemented it is determined that the institutions inclined to settle in central Kızılay business area at the beginning, however later paralel to Ankara?s metropole fact process and expansion on locality now is in inclination to scatter neighbourhood. Easy foundation of these institutions, the belief of the students/parents that there is no chance to achieve the examinations without participating the işnstitutions and the excess number of young-unemployed teachers effected the increase of the numbers of the institutions. On scattering of the institutions to neighbourhood and expansion in locality the factors such as high costs in center (especially estates and rents), limited facilities for establishing institutions, occupation and tiresome transport and security concerns became effective. In addition, it is also understood that the institutions have a certain influence area.It is observed that institutions in Kızılay with their historical and collectivism it has a wide influence area and also attracts students from outside Çankaya. However, new establishments in neighbourhood evoked the restrictions in Kızılay influence area. On the other hand, they attracts the students living closer to Kızılay than Gölbaşı and Keçiören.