Rus tarihçi Konstantin Bestujev Rumin'in "Moskova Knezliği Nasıl Yükseldi ve Rus Çarlığı Haline Geldi" adlı eserinin Türkçe'ye tercümesi ve Türk tarihi açısından değerlendirilmesi
Translation to Turkish and evaluation of Russian historian Konstantin Bestujev Rumin's book How the Muscovy Principality Grew and Became a Russian State on from the point of Turkish history
Yazar: ŞENAY ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. OSMAN YORULMAZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Rus yayılmacılığı = Russian diffusionism ; Ruslar = Russians ; Rusya = Russia ; Rusya-Moskova = Russia-Moscow ; Rusça = Russian ; Tarih = History

Özet:
XIX. Yüzyılın seçkin Rus tarihçi ve eleştirmenlerinden Konstantin Bestujev-
Rumin'in, özellikle kuruluş dönemi Rus tarihi ile ilgili pekçok eseri bulunmaktadır.
Bunlardan, ?Moskova Knezliği Nasıl Yükseldi ve Rus Çarlığı'na Dönüştü? adlı eseri,
yalnızca Ortaçağ Rus Tarihi için değil, Rusların Altın Orda ve daha sonra Türk
Hanlıkları ile münasebetleri açısından da önem arz etmektedir. Bu sebeple eserin
Türkçe'ye kazandırılması gerekmekteydi.
Bestujev-Rumin, eserini 1380 Kulikovo muharebesiyle başlatmaktadır. Rus
knezliklerinin siyasi durumları, din adamlarının Moskova knezliği lehindeki
aktiviteleri ve Rusların Tatarlarla olduğu kadar Litvanya, Livonya ve İsveç gibi
devletlerle de ilişkilerini çok yönlü olarak vermektedir. Buna ilave olarak, on altıncı
yüzyılda Rus ordusunda yaşanan askerî gelişmeleri ve Çar IV. İvan Korkunç
tarafından hanlıkların zaptı hadiselerini çarpıcı şekilde tasvir etmektedir.
Müellif eserini yazarken, kendi görüşlerini hemen hiç bildirmemiştir. Rus
kroniklerinden faydalanarak kaleme aldığı kitabı iyi bir derleme eser olma özelliği
taşımaktadır.



ANAHTAR KELİMELER: Bestujev-Rumin, tercüme, Moskova Knezliği,
Korkunç İvan, Altın Orda, Hanlıklar, Litvanya.

Abstract:
Konstantin Bestuzhev-Ryumin, who is one of the prominent historian and critic of
the XIX. century, has many works on the Russian History. One of them ?How the Muscovy Principality grew and became a Russian state? is not only important for Medieval Russian History, but also relations between Golden Horde and subsequently Turkish Khanates in the establishment process. For this reason, we considered necessary to translate into Turkish.
Ryumin started his book with an important event both for Russian and Turkish
history: The Battle of Kulikovo. Historian also recount that the circumstances of
Russian principalities, the activities of churchmen in favor of Moscow and the
relations between Tatars and Russian princedoms as well as Lithuania, Livonia and
Sweden. In addition to that, he conspicuously describes capturing of Kazan,
Astrakhan and Sibir Khanates by the Tsar Ivan IV Terrible and the military
developments of Russian army during the sixteenth century.
Bestuzhev had not put his own comments while writing his book. Sources of his
work he utilized from Russian Chronicles. Therefore it has the characteristics of a
good ?compilation?.



KEY WORDS: Bestuzhev-Ryumin, translation, Golden Horde, Moscow
Principality, Tsar Ivan the Terrible, Khanates.