Mülteci öğrencilerin eğitim öğretim faaliyetlerine etkisinin öğretmen ve idareciler açısından incelenmesi: Kayseri örneği
Examining the effects of refugee students on educational activities in terms of teachers and administrators: The case of Kayseri
Yazar: AHMET BAĞCIVAN
Danışman: DOÇ. DR. NAMIK TANFER ALTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu çalışmada son yıllarda Türkiye'ye gelen mültecilerin ciddi şekilde artması sonucu Türkiye'nin eğitim öğretim faaliyetlerinde oluşturduğu etkiyi ortaya çıkarmak ve bu etkilere karşı ne gibi çözüm yolları bulunabileceğini ortaya koymak amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi uygulanarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim öğretim döneminde mülteci öğrencisi bulunan ortaöğretim kurumlarının öğretmen ve idarecileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise; Kayseri ili merkez ilçeleri Kocasinan ve Melikgazi ilçelerinde bulunan dokuz ortaöğretim kurumundaki 29 öğretmen ve 18 idareci oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında öğretmen ve okul idarecilerine ayrı ayrı olmak üzere dörder sorudan hazırlanmış görüşme formları uygulanmıştır. Elde edilen veriler araştırmacı tarafından tek tek ve madde madde okunarak özetlenmiştir. Özetlenen verilerden elde edilen çıkarımlardan kodlamalar ve kategoriler oluşturulmuştur. Temalar ise araştırmacının görüşme formlarında sorduğu sorulardan oluşturulmuştur. Veri analizinde tematik yapılandırıcı içerik analizi kullanmıştır. 
Bulgular: Uygulama sonucunda öğretmen ve idarecilerin cevaplarından elde edilen verilere göre mülteci öğrencilerin eğitim öğretim üzerine avantajlarından çok dezavantajlarının olduğunu, genel itibariyle eğitim öğretim açısından hiçbir kolaylık sağlamadığı aksine eğitim öğretimi zorlaştırdığı belirlenmiştir. Öğrencilerin daha çok dil eğitimine dikkat edilmesi gerektiği, toplumsal kaynaşma için çeşitli aktivitelerin yapılması gerektiği, ailelerinde eğitim öğretim sürecine dâhil edilmesi gerektiği ve sosyal ve kültürel hayata kaynaşma çalışmalarının olması gerektiği bulgularına ulaşılmıştır. 
Sonuçlar: Sonuç olarak mülteci öğrencilerin eğitim öğretim üzerinde Türkçeyi az bilme ya da hiç bilmemesi, hem okul hem sınıf içi disiplin sorunları oluşturması, ailelerin çocuklarının eğitiminden uzak durması sık karşılaşılan olumsuzluklar olarak göze çarpmaktadır. Kültürel çeşitlilik sağlaması ve İmam Hatip Liselerindeki meslek derslerinde avantaj sağlaması olumlu sonuçlar olarak öne çıkmaktadır. Dil kurslarının açılması, ailelerin eğitim öğretim ortamına katılımlarının artırılması, mülteci öğrencilerin okullara oransal dağılımının sağlanması en önemli çözüm önerileri olarak dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler: mülteci, eğitim, öğretim, öğretmen, idareci

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed to reveal the impact of the serious increase in refugees coming to our country in recent years on our country's education activities and to reveal what solutions can be found against these effects.
Method: The study was conducted by applying the case study method, one of the qualitative research designs. The study group of the research consists of teachers and administrators of secondary education institutions with refugee students in the 2023-2024 academic year. The sample of the research is; It consisted of 29 teachers and 18 administrators from nine secondary education institutions located in Kocasinan and Melikgazi districts of Kayseri province central districts. In collecting data, interview forms prepared with four questions were applied to teachers and school administrators separately. The data obtained were summarized by the researcher by reading them one by one and item by item. Codings and categories were created from the inferences obtained from the summarized data. The themes were created from the questions asked by the researcher in the interview forms. Thematic constructivist content analysis was used in data analysis.
Findings: According to the data obtained from the answers of teachers and administrators as a result of the application, it was determined that refugee students have more disadvantages than advantages in terms of education and that, in general, they do not provide any convenience in terms of education and training, on the contrary, they make education difficult. It has been found that students should be given more attention to language education, various activities should be carried out for social cohesion, their families should be included in the education process, and studies should be carried out to integrate them into social and cultural life.
Conclusions: As a result, the fact that refugees have little or no knowledge of Turkish in education and that they create disciplinary problems both at school and in the classroom are often seen as negative effects in regions far from the education of families that disturb us. Providing cultural diversity and providing advantages in vocational courses at Imam Hatip High Schools stand out as positive results. Opening language courses, increasing the participation of families in the education environment, and ensuring the proportional distribution of refugee students to schools stand out as the most important solution suggestions.
Keywords: refugee, education, training, teacher, manager