Çeviribilim aracılığında göçmenlerin kültürel temsili: Amy Tan'ın "The Joy Luck Club" adlı romanının Türkçe çevirisi üzerine örnek inceleme
Cultural reprsentation of migrants through translation studies: A case study on Turkish translation of Amy Tan's The Joy Luck Club
Yazar: AYŞE BİLGE TOPALOĞLU
Danışman: PROF. DR. GİRAY FİDAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Kültürel tanıtım = Cultural advertisement ; Kültürlerarasılık = Interculturalit ; Tan, Amy = Tan, Amy ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Günümüzde yoğun bir şekilde yaşanan göç hareketleri bizi farklı ve melez kültürlerden insanları anlamaya yöneltmiş, bunun sonucunda kültür odaklı çevirinin önemi artmıştır. Bu çalışmada, göçmenler ve çocuklarına ait melez kültürlerin farklı toplumlara aktarımının bir örnek eser aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Bu incelemeyle, göç olgusunun sonuçlarından biri olan melez kültürel unsurların çevirisinde karşılaşılan zorluklar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada, Çinli bir göçmen ailenin kızı olan ve "Çinli-Amerikalı" olarak adlandırılan melez bir kimliğe sahip olan yazar Amy Tan'in "The Joy Luck Club" adlı romanı ve Mehmet Doğan tarafından "Talih Kuşu" adıyla Türkçeye aktarılan çevirisi örnek olarak seçilmiştir. Öncelikle kaynak eser, Peter Newmark'ın kültürel unsurlar sınıflandırmasına göre analiz edilmiştir. Eserin çevirisi ise, Lawrence Venuti'nin "yerlileştirme" ve "yabancılaştırma" olarak adlandırdığı makro stratejileri ile Eirlys E. Davies'in mikro stratejileri doğrultusunda incelenmiş olup, çevirmenin süreç içerisindeki tercihleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, çevirmenin Çin kültürüne ait öğelerin çevirisinde çoğunlukla "yabancılaştırma" stratejisini uyguladığı, ancak bazı durumlarda, özellikle melez kültürel unsurları hedef kültüre aktarma güçlüğünden dolayı "yerlileştirme" stratejisine başvurduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak çevirmenin, bir alt kültür grubu olan Çinli-Amerikalı melez kimliğini hedef topluma başarılı bir şekilde aktarabildiği görülmüştür.

Abstract:
Migration flows, which are densely experienced today, lead us to understand people from different and hybrid cultures, and consequently the importance of culture oriented translation has been increased. The aim of the study is to examine transference of the hybrid cultures of migrants and their children to different societies through a case study. Also, the difficulties encountered during translation of elements of the hybrid cultures, which is one of the results of the migration, tried to be revealed. As a case study, Chinese-American author Amy Tan's novel The Joy Luck Club and its Turkish translation by Mehmet Doğan are examined within the context of postcolonialism in translation studies. Strategies that translator adopted to transmiss the culture-specific elements of the source text are analysed. As a result, it is observed that translator mostly prefers the foreignization strategies in order to transfer the cultural components of the hybrid identities of the immigrants to the target society. However, he prefers domestication strategies in some cases due to the difficulty of understanding some cultural elements for the target culture. It is concluded that the translator successfully transfered the Chinese-American hybrid identity to the target society.