Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda bupropion tedavisinin başarısının ve yan etkilerinin araştırılması
Investigation of the success and side effects of bupropion treatment in patients admitted to the smoking cessation polyclinic
Yazar: SÖZDAR AYDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Sigara dünyada önlenebilir morbidite ve mortalitenin en önemli sebeplerinden birisidir. Sigara bıraktırma için çeşitli yöntemler geliştirilmiş olsa da günümüzde sigara bıraktırma tedavisinde kullanılan en önemli farmakolojik ajanlar Nikotin Replasman Tedavileri, Bupropion ve Vareniklindir. Bu çalışmada sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda Sigara Bırakma Başarısını Öngörü Ölçeği ve bağımlılık düzeyi göz önünde bulundurulduğunda Bupropion tedavisinin sigarayı bıraktırma başarısının ve yan etkilerin araştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmaya Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğine 01.04.2023 ile 30.04.2023 tarihleri arasında başvuran ve Bupropion tedavisi için uygun olan 240 birey alınmıştır. Polikliniğimize sigara bırakmak için başvuran kişilere tarafımızca literatür incelemesi sonucunda hazırlanan sosyodemografik verileri ve sigara içmeye yönelik durumu sorgulayan, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve Sigarayı Bırakma Başarısını Öngörü Ölçeği (SBBÖÖ) 'ni içeren toplam 30 soruluk anket uygulandı ve Bupropion tedavisi başlandı. Bir ay sonraki kontrol randevularına gelen bireylere 6 sorudan oluşan ikinci anket uygulandı ve bu şekilde sigarayı bırakma oranı, bırakmasında/bırak(a)mamasında etkili olan faktörler ve bu tedavide görülen yan etkiler değerlendirildi.
BULGULAR: Bu çalışma yaşları 18 ila 66 arasında olan toplam 240 birey ile yapılmıştır. Katılımcıların bupropion tedavisi sonrası birinci ayda %40,8 oranında (n=98) sigarayı bıraktığı, %42,1 oranında (n=101) sigarayı bırakmadığı ama azalttığı, %17,1 oranında ise (n=41) sigarayı bırakamadığı belirlenmiştir.
Bupropion tedavisi sonrası sigarayı bırakamayanların sigarayı bırakan gruplara kıyasla bağımlılık düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Sigarayı bırakanların diğer gruplara kıyasla SBBÖÖ puanı daha yüksek bulunmuştur.
Çalışmamızın sonuçlarına göre katılımcıların %47,9'unun (n=115) bupropion tedavisi sonrası bir yan etki gördüğü, %52,1'inin (n=125) bupropion tedavisi sonrası herhangi bir yan etki görmediği belirlenmiştir.
SONUÇ: Çalışmamızda bupropion başlanan katılımcıların bir aylık süre sonunda %40,8'inin bupropion tedavisi sonrası sigarayı bıraktığı, %42,1'inin ise sigara miktarını azalttığı görülmektedir. Birincil korumada önemli bir yeri olan sigarayı bıraktırma tedavilerinin etkinliğinin halen bu konuda mücadeleye devam etmeye yetecek düzeyde olduğu düşünülmektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Sigarayı bırakma, nikotin bağımlılığı, bupropion hidroklorür, aile hekimliği, koruyucu hekimlik

Abstract:
OBJECTİVE: Smoking is one of the most important causes of preventable morbidity and mortality in the world. Although various methods have been developed for smoking cessation, the most important drugs used in the pharmacology part of the treatment for smoking cessation today are Nicotine Replacement Therapies, Bupropion and Varenicline. In this study, it was aimed to investigate the success and side effects of Bupropion treatment in quitting smoking, considering the smoking cessation success prediction scale and addiction level in patients applying to the smoking cessation clinic.
MATHERIALS AND METHODS: 240 individuals who applied to Başakşehir Çam and Sakura City Hospital Smoking Cessation polyclinic between 01.04.2023 and 30.04.2023 were suitable for bupropion treatment so they were included in the study. A survey consisting of 30 questions, including the Fagerstrom Nicotine Dependency Test (FNDT) and the Smoking Cessation Success Prediction Scale (SCSPS), which questions the sociodemographic data and smoking status prepared by us as a result of literature review, was applied to people who applied to our polyclinic to quit smoking, and Bupropion treatment was started. A second survey consisting of 6 questions were applied to the patients who were called for a follow-up visit one month later, and thus the smoking cessation rate, factors affecting quitting/not quitting, and side effects seen in this treatment were evaluated.
RESULTS: This study was conducted with a total of 240 patients aged between 18 and 66. It was determined that 40.8% (n=98) of the participants quit smoking after bupropion treatment in the first month, 42.1% (n=101) did not quit but reduced their smoking, and 17.1% (n=41) could not quit smoking.
The addiction level of smokers who could not quit after bupropion treatment was found to be higher compared to the groups who quit smoking. SCSPS score of smokers was found to be higher compared to other groups.
According to the results of our study, it was determined that 47.9% (n=115) of the participants experienced some side effects after bupropion treatment, and 52.1% (n=125) did not experience any side effects after bupropion treatment.
CONCLUSION: In our study, it was observed that 40.8% of the participants who were presciped bupropion stopped smoking after one month, and 42.1% reduced the amount of cigarettes they smoked. It is thought that the effectiveness of smoking cessation treatments, which have an important place in primary prevention, is still sufficient to continue the fight on this issue.

Keywords: Smoking cessation, nicotine dependence, bupropion hydrochloride, family practice, preventive medicine