Bir yalın inşaat yöntemi olarak Son Planlayıcı Sistem yaklaşımlarına yönelik meta analizi
A meta analysis of Last Planner System approaches as a lean construction tool
Yazar: ESRA AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÇİZMECİ YÖREŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Konut Üretimi ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnşaat sektörü günümüz ekonomisini yönlendiren birincil sektörlerden biri olsa da üretim sürecinde kendi içinde birçok problemi barındırmaktadır. Zaman ve maliyet kayıpları, israflar, müşteri tarafından beklenen kalite ve değerin nihai üründe sağlanamaması bu problemlerden bazılarıdır. İnşaat projelerinin her birinin kendine özel ve tek oluşu, sektörün çok aktörlü yapısı ve dış etmenlere bağlı oluşu problemlerin altında yatan nedenlerden bazılarıdır. Bu bağlamda projelerin 'zaman, maliyet ve kalite' dengesinde iyi yönetilmesini sağlamak ve bu dengeyi sürekli kılmak, projelerin başarısındaki en önemli kıstaslardan biri olacaktır. Son yıllarda, seri üretime karşılık üretimde esnekliği esas alan 'yalın üretim' felsefesinin ortaya çıkışı ile birlikte, otomotiv ve tekstil gibi birçok sektör bu akımdan etkilenmiştir. İnşaat sektörü geç de olsa özellikle 1990'lı yıllardan sonra bu akıma ayak uydurmaya başlamış ve 'yalın inşaat' yaklaşımları ortaya çıkmıştır. Yalın inşaat kısaca, Toyota otomobil fabrikasında temelleri atılan 'yalın üretim' felsefesinin inşaat sektörüne uyarlanması olup; inşaat sürecindeki tüm israflardan arınmak, varyasyonların azaltılması ve müşteri tarafından beklenen kalitenin arttırılmasını esas almaktadır. Yalın inşaat yöntemlerinden biri olan ve Türkçe'ye 'Son Planlayıcı Sistem' olarak çevrilebilen 'Last Planner System' (LPS), yapım sürecinde üretimin kontrolünü sağlayarak; iş programlarının güvenilirliğini arttırmak, iş akışının sürekliliğini sağlamak ve yapım süreci aktörleri arası işbirliği ve koordinasyonu güçlendirmek gibi faydalar sağlamaktadır. Son yıllarda özellikle Amerika ve İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde, yalın inşaat ve Last Planner sistemi hem projelerde uygulamalı olarak sıkça kullanılmaya başlamış, hem de akademisyenler için ilgi çekici bir konu başlığı olup, araştırmalarda da sıkça yer almaya başlamıştır. Fakat Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, Last Planner sistemi konusunda farkındalık eksikliği olup, sistemin örneklerine gerek inşaat uygulamalarında, gerekse akademik çalışmalarda rastlanmamaktadır. Bu noktada, araştırmanın iki temel amacından ilki, dünyada Last Planner sistem ile ilgili yapılmış çalışmalar üzerinden yapılacak meta analizi ile konu hakkında Türkiye için teorik bir altyapı oluşturarak bu boşluğu doldurmaya çalışmaktır. Meta analizi kapsamında 98 adet bildiri ve makaleye ek olarak konuyla ilgili yazılmış tezler incelenmiş ve meta analizi çerçevesindeki kategoriler üzerinden birtakım bulgular elde edilmiştir. Araştırmanın ikinci amacı ise, Türk inşaat sektöründen farklı kademelerdeki 10 uzman ile yapılan uzman panel değerlendirmesi yardımıyla, Türk inşaat sektörü için 'yalın yaklaşımlar ve Last Planner sistem' konusunda uzman algılarının değerlendirilmesi ve sistemin Türk inşaat sektöründe kullanılabilirliğinin irdelenmesidir. Araştırmanın sonuç bölümünde meta analizinden elde edilen bulgular ile uzman panel değerlendirmelerinden elde edilen bulgular karşılaştırılarak bir değerlendirmeye varılmıştır. Bu çalışma ile Türk inşaat sektörü için yalın yaklaşımlar ve LPS yöntemi kullanımı konusunda bir farkındalık yaratmak ve gelecek çalışmalar için de bir başlangıç noktası oluşturmak hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yalın inşaat, Last Planner sistemi, inşaat sektörü, meta analizi

Abstract:
Construction industry is one of the economy leading sectors in today's world. However, sector contains lots of problems in itself. Some of these problems are time and budget loss, construction wastes, decreasing quality and value in final products and etc. Multi actor and external dependent nature of the industry and uniqueness of every different project are some of the factors causing these problems. In this context, creating balance at 'time, budget and quality' factors and making it consistent is one of the most important criterias to make a project successfull. Nowadays, with the impact of 'lean production' in response to mass production, many sectors like automative and textile have been effected by lean approaches. In construction industry, lean approaches in sector and 'lean construction' subject has come to face after 1990's. Lean construction is application of Toyota's lean production principles to construction, by eliminating all kind of waste, reducing variability in projects and increasing quality for customer satisfaction. 'Last Planner System' (LPS) as a lean construction tool, helps to increase reliability of work plans, improve workflow and improve the coordination and collaboration between construction industry actors by controlling the productivitiy in construction process. Recently, 'last planner' applications in construction industry and researches in academies have increased significantly in developed countries like the United States and the United Kingdom. However, in developing countries like Turkey, there is lack of awareness about these subjects and the examples of LPS can not be seen both theoretically and practically. At this point, one of the aims of this study is to fill this gap with a meta-analysis study to prepare a theoretic base of development process of Last Planner system approaches as a lean construction tool. In the content of meta analysis study, 98 papers including articles and conference papers and thesis written about the subjects are analysed and some findings according to meta analysis frame are derived. The other aim of this thesis is to discuss the availability of LPS technique in Turkish construction industry and the perception of Turkish construction industry actors about the subject with an expert panel evaluation tecnique with 10 experts from Turkish construction industry. In the conclusion part, the results of meta analysis study and expert panel evaluation are compared and discussed. This study may be a starting point for creating a sense of lean and LPS usage in Turkish construction industry also.
Keywords: Lean construction, Last Planner system, construction industry, meta analysis