Boşanmış ve boşanmamış ebeveyne sahip bireylerin depresyon,   aleksitimi ve öfke düzeylerinin ilişkisi
The relationship between the levels of depression, alexithymia and anger of the individuals who have divorced and non-divorced parents
Yazar: FERAY KIRDÖK
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ ERKMEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile işlevleri = Family functions ; Aleksitimi = Alexithymia ; Ayrılık kaygısı = Separation anxiety ; Boşanma = Divorce ; Depresyon = Depression ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Öfke = Anger ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Boşanma olgusu son zamanlarda sıkça rastlanan bir durum haline gelmiş ve bunun çocuklar üzerindeki etkileri çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Ayrıca boşanmış aileye sahip çocuklar ve boşanmamış aileye sahip çocuklar üzerinde pek çok çalışmalar mevcuttur. Bu araştırmada anne babası boşanmış ve boşanmamış 20- 30 yaş aralığında bulunan genç yetişkin bireylerin depresyon, aleksitimi ve öfke düzeylerinin ilişkileri incelenmiştir. Araştırma grubunu 62 kadın, 47 erkek, 53 boşanmış ebeveyne sahip, 56 boşanmamış ebeveyne sahip olmak üzere toplamda 109 birey oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri "Beck Depresyon Ölçeği", "Toronto Aleksitimi-20 Ölçeği", "Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu"  olmak üzere 4 adet ölçme aracıyla toplanmıştır. Veriler SPSS v.21 ile istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Anne-babaların boşanma durumuna göre öfke ölçeğinin alt boyutu olan 'öfke dışa' vurum ve aleksitimi ölçeğinin alt boyutu olan 'dışa dönük düşünce' boyutu boşanmış ebeveyne sahip bireylerde daha yüksek bulunmuştur. Öfke ölçeğinin diğer alt boyutlarından biri olan 'öfke kontrol' boyutunda ise ebeveynleri birlikte olanların puanları boşanmış ebeveynle sahip olan bireylere göre daha yüksek bulunmuştur. Diğer ölçek ve alt ölçeklerde ise ebeveynleri ayrı ya da birlikte olma durumuna göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Boşanmış ailedeki bireylerin öfke ve aleksitimi ölçeklerin alt boyutu olan 'öfke dışa vurumu', 'duyguları tanıma zorluğu' ve depresyon puanı kardeş sayılarına göre incelenmiş, 3 ve üzeri kardeş sayısına sahip olan bireylerin puanları daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca boşanmış ailedeki bireylerin öfke, aleksitimi ve depresyon ölçekleri ve ölçeklerin alt boyutları, ebeveynlerinin ayrıldıkları dönemde kiminle yaşadıklarına, diğer ebeveynlerini görme sıklığına, ebeveynlerinin ayrıldığı dönem ki yaşlarına göre incelendiğinde anlamlı derecede farklılaşmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Boşanma, Depresyon, Aleksitimi, Öfke

Abstract:
The phenomenon of divorce has become a situation which is seen frequently, in recent times, and the effects of this on children have been examined from the aspect of certain variables. In addition to this, there are numerous studies, which have been conducted on children from divorced families and children from non-divorced families. The relationship between the levels of depression, alexithymia and anger of young adults between the ages of 20-30, whose parents have divorced, has been examined in this study. The study group is comprised of 109 individuals, 62 of whom are women and 47 of whom are men, and 53 of whom have divorced parents and 56 of whom have non-divorced parents. The data from the study has been collected through 4 measurement vehicles: the "Beck Depression Inventory", the "Toronto Alexithymia-20 Scale", the "Continuous Anger – Anger Expression Scale" and the "Personal Information Form", prepared by the researcher. The data was subjected to statistical analysis with SPSS v.21. The 'outpouring of anger' dimension, which is a sub-dimension of the anger scale and the 'outward oriented thought' dimension, which is a sub-dimension of the 'alexithymia scale', were found to be higher in individuals with divorced parents. On the other hand, in the dimension of 'anger control', which is one of the other sub-dimensions of the anger scale, the scores of the individuals whose parents were together were found to be higher than those whose parents had divorced. No significant difference was found in the other scales and sub-scales, based on whether the parents of the individuals were together or had been divorced. The 'outpouring of anger' and 'difficulty in understanding emotions', which are the sub-dimensions of the anger and alexithymia scales, and the depression score of the individuals with divorced parents were examined according to the number of siblings, and the scores of individuals with 3 or more siblings were found to be higher. In addition to this, it was seen that there was no significant difference in the anger, alexithymia and depression scales of the individuals with divorced parents, and the sub-dimensions of these scales, when examined in terms of which of the parents the individuals were living with at the time of the separation, the frequency at which they saw the other parent and their ages at the time their parents separated.

Keywords: Divorce, Depression, Alexithymia, Anger