Büyüme geriliği tanılı hastalarda endokrin bozucuların araştırılması
Investigation of endocri̇ne di̇struptors in children diagnosed with growth retardation
Yazar: VEZİR KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KARAOĞLAN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmamızdaki amaç endokrin bozuculardan ikisi olan Bisfenol A ve Genistein'in büyüme 
geriliğinin iki önemli alt grubu olan Büyüme Hormonu Eksikliği ve klinik olarak Kowarski Sendromu
ile arasındaki ilişkiyi incelemektir. 
Çalışmamıza Temmuz 2021-Haziran 2023 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey 
Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji polikliniğine başvuran, Büyüme 
Hormonu Eksikliği tanısı konulan 40 hasta ve klinik olarak Kowarski Sendromu tanısı konulan 40 hasta 
olmak üzere toplam 80 hasta alındı. Hastalardan alınan serum numuneleri ile Bisfenol A ve Genistein
düzeyi çalışıldı.
Çalışmamıza katılan Büyüme Hormonu Eksikliği tanılı hastaların Bisfenol A düzeyleri 0.38
(0,0-4,58) ng/ml olup klinik olarak Kowarski Sendromu tanılı hastalarda bu düzey 2,07 (0,01-8,7) ng/ml
olarak saptanmış olup her iki grup istatiksel olarak karşılaştırıldığında p değeri 0.001 olarak hesaplandı 
ve klinik olarak Kowarski Sendromu tanılı hastalarda Büyüme Hormonu Eksikliği olan hastalara göre 
istatiksel olarak anlamlı düzeyde Bisfenol A düzeyi yüksekliği saptandı.Hasta grupları kendi içinde kız 
ve erkek cinsiyeti olarak karşılaştırıldığında ise Büyüme Hormonu Eksikliği tanılı hastaların 17'si kız 
23'ü erkek olarak saptandı. Kız çocuklarında Bisfenol A düzeyi 0,87 (0,0-4,58) ng/ml, erkek 
çocuklarında ise bu düzey 0,03 (0,0-4,51) ng/ml olarak saptanmış olup p değeri 0.024 olarak hesaplandı 
ve iki grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü. Klinik olarak Kowarski Sendromu 
tanılı hasta grubu 15 kız ve 25 erkek hasta çocuk içermekteydi. Kız çocuklarında Genistein düzeyi 45,67 
(41,32-54,79) ng/ml, erkek çocuklarında bu düzey 41,51 (32,35-51,52) ng/ml olarak saptanmış olup p 
değeri <0.001 olarak hesaplandı ve kız çocuklarında istatiksel olarak anlamlı düzeyde Genistein düzeyi 
yüksekliği saptandı.
Sonuç olarak iki hasta grubu karşılaştırıldığında klinik olarak Kowarski Sendromu tanılı 
hastalarda Büyüme Hormonu Eksikliği olan hastalara göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde Bisfenol A 
düzeyi yüksekliği saptandı.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of endocrine disruptors on growth 
hormone deficiency and clinical Kowarski syndrome, which are two important subgroups of 
growth retardation.
A total of 80 patients included, which consist of 40 patients diagnosed with growth 
hormone deficiency and 40 patients diagnosed with clinical Kowarski syndrome, who admitted 
to Gaziantep University Şahinbey Training and Research Hospital Pediatric Endocrinology 
polyclinic between June 2021 and June 2023. Genistein and Bisphenol A levels were studied 
with serum samples taken from the patients.
Bisphenol A levels of the patients diagnosed with growth hormone deficiency and with 
clinical Kowarski syndrome participating in our study were 0.38 (0.0-4.58) ng/ml and 2.07 
(0.01-8.7) ng/ml respectively, the p value was calculated as 0.001 and bisphenol A levels
significantly higher in patients with clinical Kowarski syndrome than patients with growth 
hormone deficiency. When the patient groups were compared in terms of gender, 17 female and 
23 male patients diagnosed with growth hormone deficiency. Bisphenol A level was found to 
be 0.87 (0.0-4.58) ng/ml in girls and 0.03 (0.0-4.51) ng/ml in boys and the p value was 
calculated as 0.024, and there was a statistically significant difference between the two groups. 
The group diagnosed with clinical Kowarski syndrome included 15 girls and 25 boys. Genistein 
level was 45.67 (41.32-54.79) ng/ml in girls and 41.51 (32.35-51.52) ng/ml in boys, p value 
was calculated as <0.001 and girls have significantly higher levels of genistein than boys.
As a result, when the two patient groups were compared, a statistically significant 
elevation of Bisphenol A level was found in patients with clinical Kowarski syndrome.