İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde çalışan sağlığı ve güvenliği açısından risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of risk factors in terms of health and safety of employees in advanced biological wastewater treatment plant
Yazar: KÜBRA KABAKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER ÇETİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Günümüzün önemli sorunlarından biri olan su kirliliğinin önüne geçmek için atıksu arıtma tesisleri işletilmektedir. Fakat atıksu arıtma tesisleri iş sağlığı ve güvenliği(İSG) açısından çok tehlikeli sınıfta yer almaktadır. Bu çalışma, çalışanların sağlığı ve güvenliği açısından risk faktörlerini belirlemek ve değerlendirmek amacıyla İstanbul'da bulunan ileri biyolojik evsel atıksu arıtma tesisinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada konu ile ilgili literatür çalışmaları, saha incelemesi, bakteriyolojik ölçüm, partikül ölçümü ve gürültü ölçümü yapılmıştır. Risk analizi metodu olarak L Tipi matris kullanılmıştır. Yapılan ölçümler ve risk analizi sonucunda en fazla riskin çamur binasında partikül soluma olduğu bulunmuştur. Atıksu sıçraması nedeniyle oluşan hastalıklar ve bakım/onarım sırasında oluşan yaralanmaların da matris sonucuna göre önemli düzeyde olduğu belirlenmiştir. Havadan yapılan bakteri ölçümlerinde kış aylarında fekal bakterisi tespit edilmemiş olup haziran ayı ölçümünde maksimum 76 kob/m³ olarak havalandırma havuzu bölgesinde bulunmuştur. Mezofilik bakteri ve mantar, ölçüm yapılan her ünitede bulunsa da mezofilik bakterinin çamur ve ızgara binasında daha fazla olduğu ve sıcaklık ile doğru orantılı olarak artış gösterdiği bulunmuştur. Partikül ölçümlerinde özellikle silobastan sonra çamur binasında çok fazla partikül madde-toz olduğu gözlemlenmiştir. İnce partikül ile beraber kaba partikülün de çok olduğu ölçüm sonucunda tespit edilmiştir. Gürültü ölçümleri sonucunda 87,7 dBA bulunan blower ünitesi yönetmelikte yer alan en yüksek maruziyet eylem değeri olan (LEX, 8saat) yönetmelikte yer alan 85 dBA'nın üstünde olduğu tespit edilmiştir. Blower ünitesinde kulaklık olmadan ve uzun süre ile çalışılmamalıdır. Blower ünitesi haricinde çamur kurutma bölümünde de 80dBA ölçüm sonucuna göre ciddi bir  risk söz konusudur. Yapılan ölçümler ve risk değerlendirmesi sonucunda tarışma ve sonuç bölümünde tesis mevcut durumu ile değerlendirilmiş olup gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Wastewater treatment plants are operated to prevent water pollution, which is one of the important problems of today. However, wastewater treatment plants are classified as very dangerous in terms of occupational health and safety (OHS). This study was carried out in an advanced biological domestic wastewater treatment plant in Istanbul in order to determine and evaluate the risk factors for the health and safety of employees. In this study, literature studies, field investigation, bacteriological measurement, particle measurement and noise measurement were performed. Type L matrix is used as risk analysis method. As a result of the measurements and risk analysis, it was found that the highest risk was particle inhalation in the mud building. Diseases caused by wastewater splashes and injuries during maintenance / repair were also found to be significant according to the matrix result. Fecal bacteria were not detected in winter during airborne bacterial measurements and were found to be 76 kob / m³ in ventilation pool area in June measurement. Although mesophilic bacteria and fungi were found in each unit, the mesophilic bacteria were found to be more in the mud and grill building and increased in direct proportion with the temperature. Particulate measurements showed that there was too much particulate matter-dust in the mud building, especially after silobast. The coarse particle as well as the fine particle were found to be high. As a result of noise measurements, the blower unit with 87.7 dBA was found to be above 85 dBA in the regulation, which is the highest exposure action value (LEX, 8 hours) in the regulation. The blower unit must not be operated without headphones for a long period of time. Apart from the blower unit, there is a serious risk in the sludge drying section according to the 80dBA measurement result. As a result of the measurements and risk assessment, the current situation of the facility was evaluated in the discussion and conclusion section and necessary suggestions were made.