Mali suçlarda iade
Extradition of fiscal offences
Yazar: HALİL İBRAHİM DOĞAN
Danışman: PROF. DR. FARUK TURHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adli iş birliği = Judicial cooperation ; Mali suçlar = Fiscal crimes ; Suçluların iadesi = Extradition ; İade = Restitution ; İade talebinin reddi nedenleri = Reasons for refusal of return

Özet:
İade sözleşmelerinde taraflara iade yükümlülüğü getirilmeyen ya da iade edilmeyeceği açıkça belirtilen suçların başında siyasi ve askeri suçlardan sonra mali suçlar gelmektedir. Bu durumun kaynağı ise İngiltere'de ortaya çıkan ve daha sonrasında Common Law ülkelerinde ve Avrupa'da yaygınlaşan "yabancı devletlerin gelir yasalarına doğrudan ya da dolaylı, yardımcı olmama" ilkesidir. "Gelir yasası" kuralı (revenue rule) olarak anılan bu ilke zamanla pek çok Avrupa ülkesinde ve Common Law ülkesinde "mali suçların iade edilmezliği"ni doğurmuştur.
Uluslararası düzeyde büyük ölçekli suçların giderek artmasıyla mali suçların iadesi konusunda da gelişmeler yaşanmıştır. Öyle ki Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi'nde bulunan mali suç istisnası, Ek 2 Nolu Protokol ile kaldırılmış ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesine Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi gibi pek çok sözleşmeye iade taleplerinin mali suç gerekçesi ile reddedilemeyeceği hükmü eklenmiştir.
Uluslararası alanda meydana gelen bu gelişmelerle birlikte, mali suç istisnasını uygulayan pek çok devlet, ulusal mevzuatlarında mali suçların iade edilebilirliği yönünde düzenleme yapma yoluna gitmiştir. Buna rağmen mali suçların iade edilmezliği ilkesini canlı tutan ülkeler de mevcuttur.
Bu tezde, "mali suçların iade edilmezliği" ilkesinin ortaya çıkışı ve günümüze kadar geçirmiş olduğu evreler, uluslararası sözleşmelerde yer verilen hükümler ve çeşitli ülkelerin hukukları açısından açıklanacaktır.
Birinci Bölüm'de iade hukuku hakkında genel bilgi verilecektir. İkinci Bölüm'de mali suç kategorisi ve iade hukukundaki kapsamı değerlendirilecektir. Üçüncü Bölüm'de ise iadede mali suç istisnası ile bazı ülke ve sözleşmelerdeki durumuna yer verilecektir.

Abstract:
In extradition treaties there are three most common non-extraditible offences: political offences, military offences and fiscal offences. While political and military offence exceptions are most common ones, fiscal offence exception comes just after them. The source of the fiscal offence exception in extradition law is the "revenue rule", which originates from judicial precedence of England. The "revenue rule" means "not to enforce revenue laws of other states whether it be directly or indirectly". As an indirect tax collection method, granting extradition for fiscal offences was also being refused by most European and Common Law states.
With the increase of financial crimes at international level, there also happened advancements in the field of extradition for fiscal offences. So that the fiscal offence exception in the European Convention on Extradition has been abolished with the second protocol. And with treaties like United Nation Convention Against Terrorist Financing, it is accepted that fiscal offence exception can not be used to deny extradition for those treaties.
In this thesis, the "fiscal offence exception" in extradition law, its origin and evolution will be examined in conjunction with the international extradition treaties and various states' municipal laws.
In the First Chapter, extradition law is explained briefly. In the Second Chapter, category of fiscal offences and its meaning in respect of extradition law is explained. In the Third Chapter, fiscal offence exception in extradition law is explained, and examples of various states and treaties have been put forward.