COVİD-19 pandemi döneminin sağlık çalışanları üzerinde oluşturduğu psikososyal risk etmenleri
Psychosocial risk factors caused by the COVİD-19 pandemic on healthcare workers
Yazar: KUBİLAY DEVECİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ RIZA GÜNER
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Psikososyal risk = Psychosocial risk

Özet:
COVID-19 salgını Aralık 2019 tarihinde Çin'in Hubei bölgesinin başkenti olan Vuhan'da ortaya çıkmış ve kısa sürede bütün dünyayı etkisi altına almıştır. Bilim insanları salgının önüne geçebilmek için seferber olmuş ve salgının kontrol altına alınabilmesi ve etkin bir çözüm bulabilme adına çalışmalarda bulunmuşlardır. COVID-19pandemisi sürecinde sağlık alanında mevcut kısıtlı imkânlar ve yetersizlikler sürecin yönetilmesi hususunda sorunlara yol açmış ve birçok sağlık çalışanı bu durumdan olumsuz etkilenmiştir. 
İş sağlığı ve güvenliği hususunda riskler değerlendirilirken birçok husus göz önüne alınır ve bu riskler değerlendirilir. Tespit edilen tehlike ve riskler hususunda iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri tarafından çözüm önerileri sunulur. Bu riskler fizyolojik, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal olarak sınıflandırılmaktadır. Pandemi sürecinin çalışanların iş güvenliği ve sağlığı açısından olumsuz durumlar oluşturabileceği öngörülmüş ve sektör ayırt etmeksizin bütün sektörlerde COVID-19pandemisinin oluşturabileceği risklerin değerlendirilmesi ihtiyacı hâsıl olmuştur. 
Bu çalışmada, pandemi süreci gibi yoğun baskı ortamında oluşma ihtimali yüksek olan stres, tükenmişlik, öfke kontrolünde zorlanma, örgütsel bağlılığın azalması veya yok olması ve kaygı bozuklukları sonucunda oluşabilecek iş kazaları, meslek hastalıkları ve iş verimi kayıplarının önüne geçebilmek adına sağlık çalışanlarının demografik özellikleri göz önünde bulundurularak nicel talepler, bilişsel talepler, duygusal talepler, duygularını gizleme, işe etki, gelişme olanağı, işte özgürlük derecesi, işin anlamı, işe bağlılık, rol açıklığı, sosyal destek, sosyal ilişkiler, iş güvencesizliği ve iş doyumu gibi psikososyal risk oluşumunda etkili olan faktörler değerlendirilmiş ve sağlık çalışanlarına bu boyutlarla alakalı sorular sorularak psikososyal risklerin oluşmaması veya bir kısmının önlenebilmesi için proaktif bir yaklaşımla anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
The COVID-19 disease began in Wuhan, the capital of China's Hubei region, in December 2019, and emerged as a pandemic in four months. Scientists around the world were mobilized to prevent the epidemic and have worked to bring the epidemic under control and to find an effective solution. During the COVID-19 pandemic, the limited opportunities, and inadequacies in the health care services caused problems in managing the process, and many health workers were adversely affected by the situation. 
While evaluating risks regarding occupational health and safety, many aspects are taken into consideration and these risks are evaluated. Occupational health and safety professionals offer solutions for the identified hazards and risks. These risks are classified as physiological, chemical, biological, ergonomic, and psychosocial. It is expected that the pandemic process could create negative situations in terms of the safety and health of the employees, and the need to evaluate the risks that the COVID-19 pandemic could pose in all sectors, regardless of the sector, arose. 
In this study, the demographic characteristics of health workers were taken into consideration to prevent work accidents, occupational diseases and loss of work efficiency that may occur as a result of stress, burnout, difficulty in anger control, decrease or disappearance of organizational commitment and anxiety disorders, which are likely to occur in an intense pressure environment such as the pandemic process. Factors affecting the formation of psychosocial risks such as quantitative demands, cognitive demands, emotional demands, hiding feelings, impact on work, opportunity for development, degree of freedom at work, meaning of work, job commitment, role clarity, social support, social relations, job insecurity and job satisfaction were evaluated. Significant results were obtained with a proactive approach to prevent psychosocial risks from occurring or to prevent some of them by asking questions related to these dimensions.