Doğrudan yabancı sermaye yatırımları, istihdam ve gayri safi milli hâsıla ilişkisi: Türkiye üzerine bir uygulama
Direct foreign investment, employment and gross national product relations: A survey on Turkey
Yazar: ENDER MEHMET ŞAHİNKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM AKDEMİR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gayri safi milli hasıla = Gross national product ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments ; İstihdam = Employment

Özet:
Dünya ekonomisindeki gelişmelerle özellikle küreselleşme süreciyle beraber ülkelerin ticari kararlarını alırken birbirleriyle daha yakından ilişki içinde olmaları gerekliliği ortaya çıkmıştır. Her hangi bir ülkenin alacağı bağımsız karar, küreselleşme sürecine bağlı olarak diğer ülkeleri de etkileyebilmektedir. Bu etkiler son yıllarda daha da artan ülkelerarası sermaye hareketleriyle olabilmektedir.
Çalışmada; doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıyla istihdam arasındaki ilişkinin pozitif yönde olması beklentisi güncel verilerle ekonometrik olarak test edilmiştir. Türkiye'de 1974-2013 arası yıllardaki doğrudan yabancı sermaye yatırımları, istihdam ve gayri safi milli hasıla verileri granger nedensellik testine tabi tutulmuştur. Daha sonra ise doğrudan yabancı sermaye yatırımları-istihdam, doğrudan yabancı sermaye yatırımları-gayri safi milli hasıla, gayri safi milli hasıla-istihdam ilişkileri teorik ve amprik açıdan değerlendirilmiştir. İncelenen kavramlar yıllar itibariyle grafiksel olarak analiz edilmiştir.
Türkiye için istihdama pozitif etkisinin olması beklenen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının anlamlı bir nedensellik ilişkisinin kurulamadığı sonucuna varılmıştır. Ulaşılan bu sonucun nedenleri açıklanmaya çalışılmıştır. Aralarında anlamlı ilişki kurulamayan kavramlar için ilişkinin kuvvetini ölçecek regresyon analizi yapılamayacağından, Granger nedensellik testi sonuçları yalın olarak çalışmada yerini almıştır.

Abstract:
When the nations are making economic decisions they need to proceed close relationships with each other because of the recent developments in the world economics, particularly the globalization process. An independent decision taken by anyone of the countries may affect the other countries in this globalized world. These effects appear along with recently rising international capital movements.
In the study, the expectation of positive relationship between direct foreign investment and employment has been tested econometrically with current data. Turkey's The Granger causality across direct foreign investment, employment and gross national product between the years 1974 and 2013 has been tested. Next, the relations of direct foreign investment-employment, direct foreign investment-gross national product, and gross national product-employment are evaluated from technical and empirical aspects. Examined concepts have been analyzed diagrammatically on yearly basis.
It has been concluded that direct foreign investment which is supposed to have positive effect on employment does not have meaningful causality relation in Turkey. The reasons of this result have been tried to be explained. Granger causality test results have been included plainly because regression analysis which measures the force of the relation cannot be done for the concepts having meaningless relations.