50 hz frekanslı, 10 gauss (G), 15 G ve 20 G şiddetlerindeki manyetik alanların nazal mukosilier klirense etkisinin rinosintigrafik değerlendirilmesi
The rhinoscintigrafic evaluation of the efffect of 50 hz freqency, 10 G, 15 G and 20 G magnetic fields exposures on nasal mucociliary clerance
Yazar: NUR DİZDAR
Danışman: PROF. DR. MELİHA KORKMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Frekans = Frequency ; Manyetik alan dalgaları = Magnetic field waves ; Manyetik alan tedavisi = Magnetic field therapy ; Manyetik alanlar = Magnetic fields ; Mukosilyer temizleme = Mucociliary clearance ; Nazal mukoza = Nasal mucosa ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m

Özet:
Amaç: Nazal mukosilier klirens, solunum sisteminin solunan yabancı maddelere karşı
ana savunma mekanizmalarından biridir. Bu mekanizma, çok düşük frekanslı manyetik alanlar
(ELF B) gibi çevresel faktörlerden zarar görebilir. Bu çalışmanın amacı, ELF B'lere
maruziyetinin nazal mukosilier klirense etkisini rinosintigrafi ile değerlendirmek ve nazal
mukozal histopatoloji üzerine etkilerini araştırmaktır.
Gereç- Yöntem: 35 adet Wistar–Albino türü erkek rat; kontrol grubu (n=8) ile
manyetik alan şiddetine göre 3 farklı gruba ayrılarak, 30 gün boyunca Helmholtz bobin
içerisindeki plastik kafesler içinde 10 G (n=9), 15 G (n=9) ve 20 G (n=9) ELF B'lere maruz
bırakıldı. Maruziyet grupları, günde 4 saat, haftada birbirini takip eden 5 gün boyunca ve her
gün aynı saatte 30 gün süre ile maruz kaldılar. Takiben yapılan Tc-99m MAA rinosintigrafi ile
mukosilier klirens ölçümleri yapıldıktan sonra sakrifiye edilerek nazal mukoza histopatolojik
değişimleri incelendi.
Bulgular: 15 G ve 20 G şiddetlerine maruz kalan gruplar kontrol grubuna kıyasla nazal
mukosilier klirens oranı ELF B şiddeti arttıkça azaldığı gözlendi (p<0,05). 15 G ve 20 G
şiddetlerine maruz kalan gruplar kontrol grubuna kıyasla ELF B şiddeti arttıkça nazal
mukosilier transport hızının azaldığı gözlendi (p<0,05). Silier kayıp ve goblet hücre yoğunluğu
açısından kontrol grubu ile 15 G'ye ve 20 G'ye maruz kalan gruplar arasında istatistiksel olarak
anlamlı fark tespit edildi (p<0,05).
Sonuç: Günlük yaşamda elektromanyetik kirliliğe maruz kalmaya benzeyen Helmholtz
bobin kullanarak ELF B'ye maruz kalan deneysel hayvan çalışmamız, ELF B'lerin şiddeti
arttıkça nazal mukoza hasarının arttığını ve rinosintigrafi ile nazal mukosilier klirensin
azaldığını ve uzadığını göstermiştir. Bu nedenle, günlük yaşamda elektromanyetik kirliliğe
daha az maruz kalmak için dikkatli olunması ve önlem alınması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: ELF B, Mukosilier Klirens, Rinosintigrafi,Tc-99m MAA

Abstract:
Aim: Mucociliary clearance (MCC) is one of the main defense mechanisms of the
respiratory system against inhaled foreign substances. This transport could be damaged by
environmental factors such as extremely low frequency magnetic fields (ELF MFs). The aim
of the present study was to investigate the effects of ELF MFs exposure on nasal MCC with
rhinoscintigraphy and nasal mucosal histopathology.
Materials- Method: 35 Wistar – Albino male rats were randomly separated into 4
groups as follows; the control group (n = 8), the exposure group to 10 G (n = 9), 15 G (n = 9)
and 20 G (n = 9) ELF MFs in the different helmholtz coils. The ELF exposure was standardized
for 4 hours/day, for 30 days in a plastic cage. To measure nasal MCC, the rhinoscintigraphy
with Tc-99m MAA was performed. The rats were then sacrificed for evaluation of
histopathological changes on the nasal mucosa.
Results: Nasal MCC rate were significantly decreased with increasing ELF MFs, in the
15 G and 20 G the exposure groups (p <0.05) compared to the control group. The nasal
mucociliary transport rate was significantly decreased in the groups exposed to 15 G and 20 G
(p < 0.05) compared to the control group. The ciliary loss and goblet cell density was
statistically significant difference between the control group and the groups exposed to 15 G
and 20 G (p <0.05).
Conclusion: Our rat model with ELF MFs in the Helmholtz coil simulating the exposure
to electromagnetic pollution in daily life, has shown the nasal mucosa damage and decreased
nasal MCC by rhinoscintigraphy as the ELF MFs strength increases. Therefore, it is important
to be careful and take precautions for less exposure to electromagnetic pollution in daily life.
Keywords: ELF B, Mucociliary Clearance, Rhinoscintigraphy, Tc-99m MAA