Başlangıçtan günümüze Türk romanında Ankara ve "Ankaralı" tipi
Ankara and "type of people based in Ankara" in Turkish novel from the beginning to the present
Yazar: PELİN GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF. DR. AYFER YILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Popüler roman = Popular novel ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Ankara, tarih sahnesine çıktığı ilk çağlardan itibaren önemli dönüm noktaları geçirmiştir. Tarih öncesi Helenistik dönemlerden Roma İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu ve en nihayetinde Kurtuluş Savaşı ve sonrasında Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti olma serüveninde büyük bir kültürel mirasa ev sahipliği yapmıştır. Bu tez çalışmasında Türk romanında milli mücadelenin merkezi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti Ankara, ayrıca bu şehirde yaşayan Ankaralı tipi tespit edilmiş ve detaylı olarak incelenmiştir. Romanların belirlenmesinde ilk koşul, vaka kurgusunun Ankara'da geçiyor olmasıdır. Bu tezin amacı Ankara'nın önemini, bu şehirde yaşayan insanların karakter yapısını, sosyo kültürel unsurları, incelenen romanlar üzerinden değerlendirmektir. Romanların incelenmesinde kronolojik bir sıra gözetilmiştir. Millî Mücadele Dönemi, Cumhuriyet Dönemi, Cumhuriyet Sonrası Dönem ve Yeni Dönem Ankara romanları çalışılmıştır. İncelenen romanlar tanıtılırken zihniyet, yapı, olay örgüsü, şahıs kadrosu, mekân, zaman, tema, anlatım, anlama ve yorumlama olarak irdelenmiştir. Çalışmada aynı zamanda Ankara'nın gelişim sürecine, Ankara insanına ayrıca değinilmiştir. Doktora tezinin ilk bölümünde Ankara'nın tarihine, gelişim sürecine, romanlardaki Ankara'ya ve şehrin en bilinenlerine değinilirken, ikinci bölümde Ankara romanlarının tahlilleri yapılmış ve Ankaralı tipi anlatılmıştır. Bu doktora teziyle beraber Ankara'nın Türk romanındaki yeri ve işlevi özgün bir şekilde ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler : Yeni Türk Edebiyatı, Ankara, Başkent, roman, şehir incelemeleri.

Abstract:
Ankara has went through crucial turning points since its first appearance on the stage of history. From the prehistoric Hellenistic periods to the Roman Empire, the Ottoman Empire and finally the War of Independence and its aftermath, Ankara has hosted a great cultural heritage in its adventure of becoming the capital of the Republic of Turkey. In this thesis, Ankara, the center of the war of independence and the capital of the Republic of Turkey in Turkish novels, as well as the people living in this city were identified and scrutinized in detail. The first condition for identifying the novels is that the case fiction must be based in Ankara. The aim of this thesis is to evaluate the importance of Ankara, the character structure and socio-cultural elements of the people living in this city through the novels analyzed. In this thesis, a chronological order was followed while studying the novels. Ankara novels of the War of Independence Period, the Republican Period, the Post-Republican Period and the New Era Ankara novels were studied. While introducing the analyzed novels, they were analyzed in terms of mentality, structure, plot, cast of characters, space, time, theme, narration, understanding and interpretation. In this study, the development process of Ankara and the people of Ankara were also mentioned. In the first part of the dissertation, the history of Ankara, the development process, Ankara in novels and the most well-known people of the city were mentioned, while in the second part of the study, the analysis of Ankara novels was analyzed and the Ankaraite type was explained. With this doctoral dissertation, the place and function of Ankara in the Turkish novel has been revealed in a unique way.

Key Words : New Turkish Literature, Ankara, capital city, novel, city revies