Ölçme ve değerlendirmenin öğrenmeye etkisi
The influence of assessment method on students' learning approaches
Yazar: REYHAN BAYRAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SABİHA ODABAŞI ÇİMER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öğrenme = Learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ölçme değerlendirmenin öğrenmeye etkisini araştırmaktır. Buamaca yönelik olarak 2005-2006 eğitim öğretim yılının, 2.döneminde araştırmacınınöğretmeni olduğu 9, 10 ve 11.sınıflardaki 42 öğrenciyle bu çalışma yapılmıştır. Aksiyonaraştırması olarak yürütülen bu çalışmada öğrencilere klasik yazılı, sözlü ve test sınavlarıuygulanmış ve sınavlardan sonra anket ve mülakatlarla, sınava hazırlanma şekilleri veöğrenme yaklaşımları, sınavlarla ölçülen özellikler ve tercih ettikleri sınav şekli venedenleri hakkındaki düşünceleri alınmıştır.Elde edilen verilerin analizinden, öğrenciler anlamlı, yüzeysel ya da stratejiköğrenenler olarak üç gruba ayrılmışlardır. Öğrencilerin sınavlara hazırlanma şekilleriüzerinde, sınavla ölçülecek kazanımlar konusundaki düşünceleri, bilgiye bakış açıları veiçinde bulundukları şartların etkili olduğu belirlenmiştir. Öğrenciler genel olarak test sınavıfazla çalışmaya gerek duyulmayan, yüzeysel çalışmanın yeterli olduğu ve şans başarısınınher zaman geçerli olduğu sınav olarak algılarken, klasik yazılı ve sözlü sınavı daha çokyoruma dayalı ve detaylı çalışmayı gerektiren sınavlar olarak tanımlamışlardır. Öğrencilertest sınavlara hazırlanırken genelde yüzeysel çalışma şekillerini tercih ederken, sözlü veklasik sınavlara daha detaylı ve anlamlı öğrenmeye yönelik çalışma stratejileri ilehazırlanmaktadırlar. Biyolojiyi ezber dersi olarak tanımlayan öğrenciler çalışmalarındayüzeysel öğrenmeyi benimsemişlerdir. Ayrıca, sınavlara hazırlanırken, anlamlı ve stratejiköğrenen öğrencilerin genel olarak bütün sınavlarda başarılı oldukları, yüzeysel öğrenenöğrencilerin başarılarının ise daha düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Çalışma sonucundaokullarda, öğrencileri yorum ağırlıklı klasik sınavlarla değerlendirmenin anlamlıöğrenmeye yönlendirmede olumlu bir etken olabileceği yönünde önerilerde bulunulmuştur.Test sınavların ise eleme şansıyla doğru cevabın bulunabileceği sınavlar olarak görüldüğüiçin, bu tür sınavların çok fazla kullanılmaması gerektiği, kullanıldığında da üst düzeydüşünme yeteneğini sorgulayan sorular içermesine dikkat edilmesi gerektiği önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Ölçme Değerlendirme, Öğrenme

Abstract:
This study aimed at investigating the influence of assessment method on students'learning approaches. For this purpose, the study was conducted in the second term ofacademic year 2005-2006, with 42 students at 9th, 10th and 11th grades. In this actionresearch study, the students were asked to reflect upon the way they prepared for andperceived 3 different assessment formats; multiple choice test, open ended short answerexam and oral exam. The three-part questionnaire also elicited students' responses on theirlearning strategies, their perceptions of the levels of intellectual abilities being assessed bythese 3 tasks and their preference for either one as the method for assessing their learningof the course.Results indicate distinctive patterns of preparation and perceptions according toassessment method and the nature of knowledge. Students were more likely to employsurface strategies when preparing for their multiple choice exams and deep strategies whenpreparing for their open ended and oral exams. The students who perceive Biology as asubject to be learned by memorization employ surface strategies when preparing for all the3 exams. They were also more likely to perceive the multiple choice examination asassessing lower levels of intellectual abilities and the other two as assessing higher levels ofcognitive processing. It was proposed that at the end of this study, assessing students atschools the with the open ended examinations which have emphasis on commentary can bea positive factor for leading them towards deep strategies. As for the multiple choiceexamination, it was suggested that this kind of exams should not be preferred so much sincethey are regarded as kinds of exams in which the correct answer can be determined with thechance of selection and if they are preferred, it is important that one should pay attention tothat it should include questions which are special to the examinations which have emphasison commentary.Key Words: Assessment, Learning