Orta öğretim öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişe düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of high school students' anxiety levels towards physics course in terms of different variables
Yazar: PINAR ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY BEKTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Göreli durum endişesi = Low self-esteem ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, orta öğretim öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişe düzeylerini farklı değişkenler (öğretmen cinsiyeti, fizik başarı puanları, okul türü, EBA kullanımı) açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmanın nicel bölümünde "Orta öğretim öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişeleri ne düzeydedir?" sorusuna cevap aranmıştır. Nitel bölümde ise "Orta öğretim öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişeleri nasıldır?" sorusu cevaplanmıştır. 
Çalışmada karma yöntemin sıralı açıklayıcı deseni tercih edilmiştir. Dolayısıyla, araştırmada ilk olarak nicel araştırma yönteminin tarama deseni kullanılmış ve daha sonra nicel bulguları açıklamak için nitel araştırma yönteminin fenomonoloji deseni benimsenmiştir. Nicel bölüm, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Sivas ili Altınyayla, Gürün, Gemerek, Şarkışla, Ulaş ilçelerinde yer alan farklı liselerde (Anadolu lisesi, meslek lisesi, fen lisesi, imam hatip lisesi) farklı sınıflarda öğrenim gören 328 lise öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerini elde etmek için Erol (1989) tarafından geliştirilen Matematik Endişe Ölçeği uyarlanarak kullanılmıştır. Bu ölçekle elde edilen veriler SPSS 22.0 programıyla analiz edilmiştir. Güvenirlik, Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmış ve geçerlik ise kapsam, ölçüt ve yapı geçerliği ile sağlanmıştır. Değişkenlerin kategorileri arasındaki fizik endişesi puanlarının karşılaştırılması bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü ANOVA kullanılarak yapılmıştır. Her kategorinin kendi arasındaki kıyaslaması için ise post-hoc testlerinden Tukey testi tercih edilmiştir. Çalışmanın nitel bölümünde, lise öğrencilerinin fizik endişelerine ilişkin görüşlerini almak ve nicel bulguları desteklemek için dokuz öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yürütülmüştür. Elde edilen veriler içerik analizi yoluyla analiz edilmiş ve kodlar ve kategoriler oluşturulmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmen cinsiyeti açısından lise öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişe puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Nitel bulgularda bu sonucu desteklemiştir. Okul türünde ise meslek liselerindeki öğrencilerin diğer liselerdeki öğrencilere göre fizik endişe düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiş ve bu sonuç nitel bulgularla da desteklenmiştir. Fizik başarı puanı açısından fizik endişe puanları arasında başarı puanı yüksek olan öğrenciler lehine anlamlı farklılık bulunurken, nitel veri sonuçları da bu farkı desteklemiştir. EBA kullanım aralıklarına göre fizik dersine yönelik endişe puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu fark EBA'yı kullanmak isteyenler lehine olmuştur. Öte yandan nitel sonuçlara bakıldığında, EBA kullanımı açısından öğrencilerin fizik endişesine yönelik düşünceleri bu nicel farkı desteklememiştir. Araştırmanın sonuçları, alan yazında yer alan çalışmaların sonuçları ile benzerlik ve farklılıklarına göre karşılaştırılmıştır. Sonuçlar üzerinde tartışmalar ise araştırmanın bulgularına ve literatür sonuçlarına göre yapılmıştır. Araştırmanın sınırlılık, bulgu ve sonuçları göz önünde bulundurularak, araştırmacılara ve fizik öğretmenlerine önerilerde bulunulmuştur. Örneğin meslek lisesi öğrencilerinin fizik dersi sınavlarındaki endişelerini giderme adına çalışmalar yapılması tavsiye edilmiştir. Laboratuvar kullanımının fizik dersine karşı duyulan endişeyi nasıl etkileyeceği, öğretmen davranışlarından hangilerinin endişeyi azaltabileceğinin ortaya konacağı çalışmalar yapılması gerekliliğine de yer verilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Endişe, fizik eğitimi, karma yöntem.

Abstract:
The aim of this study is to examine the anxiety levels of high school students towards physics lesson in terms of different variables (teacher gender, physics achievement scores, school type, and EBA use). For this purpose, in the quantitative section of the research, the question "What is the level of anxiety of high school students regarding physics course?" has been sought. In the qualitative part, the question "How are the anxiety of high school students about the physics course" has been answered.
In the study, the sequential explanatory design of the mixed method was preferred. Therefore, the survey design of the quantitative research method was first used in the research, and then the phenomenology design of the qualitative research method was adopted to explain the quantitative findings. The quantitative part was carried out with 328 high school students studying in different schools (Anatolian high school, vocational high school, science high school, imam hatip high school) in the districts of Altınyayla, Gürün, Gemerek, Şarkışla, and Ulaş in Sivas province in the 2020-2021 academic year. Mathematics Anxiety Scale developed by Erol (1989) was adapted and used to obtain research data. The data obtained with this scale were analyzed with the SPSS 22.0 program. Cronbach Alpha Coefficient was calculated for reliability and validity was provided by content, criterion and construct validity. The comparison of physics anxiety scores between the categories of variables was completed using independent samples t-test and one-way ANOVA. Tukey test from post-hoc tests was preferred for the comparison of each category between itself. In the qualitative part of the study, semi-structured interviews were conducted with nine students to get their opinions on the physics anxiety and to support the quantitative findings. The obtained data were analyzed through content analysis and codes and categories were created.
According to the results of the research, it was concluded that there was no statistically significant difference between the anxiety scores of high school students for the physics course in terms of teacher gender. Qualitative findings supported this result. In the school type, it was determined that students in vocational high schools had high levels of physics anxiety compared to students in other high schools and this result was supported by qualitative findings. While there was a significant difference in favor of students with high achievement scores between physics anxiety scores in terms of physics achievement scores, the results of the qualitative data also supported this difference. A statistically significant difference was found between the anxiety scores for physics course according to EBA usage intervals. This difference has been in favor of those who want to use EBA. On the other hand, when looking at the qualitative results, students' thoughts on physics anxiety in terms of EBA use did not support this quantitative difference.
The results of the research were compared with the results of the studies in the literature according to their similarities and differences. Discussions on the results were made according to the findings of the research and the results of the literature. Considering the limitations, findings and results of the study, suggestions were performed to researchers and physics teachers. For example, it is recommended to carry out studies in order to eliminate the worries of vocational high school students in the physics course exams. The necessity of conducting studies that will reveal how the use of the laboratory will affect the anxiety towards the physics lesson and which teacher behaviors can reduce the anxiety is also included. 
Keywords: Anxiety, physics education, mixed method.