Gebe kadınların genel sağlık ve beslenme durumlarının, yeni doğanın ağırlığı ve cinsiyetiyle olan ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: NİHAL ZEKİYE ERDEM
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN MERDOL(KUTLUAY)
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women

Özet:
Primipar gebe kadınların genel sağlık durumlarının ve beslenme davranışlarının değerlendirilmesi ve bu durumun doğan bebeğin ağırlığı ve cinsiyetiyle ilişkisinin olup olmadığının inclenmesi amacıyla Aksaray Devlet Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğine müracat eden 15-35 yaş grubundaki 95 primipar gebe kadın alınmıştır. Ayrıca, araştırma bitiminde 62 denek eşinin de boy ve ağırlıkları saptanarak, doğan bebeklerinin boy - ağırlık durumları ile ilişkisinin incelenmesi için araştırmaya alınmıştır. Deneklerle gebeliğin her üç trimesterinde ve doğumda bebekle ilgili verileri almak için dört kez görüşme yapılmıştır. İlk görüşmede deneklerin yaşı, evlilik süreleri, boy uzunlukları, kendisinin ve eşinin eğitim durumu ve mesleği, oturduğu bölge, gebelik hikayeleri, sistemik bir hastalığının olup olmadığı gebelikten önce geçirilen hastalıklar tespit edilmiştir. Her dönemde besin tüketim sıklıkları saptanmıştır. Enerji ve besin öğeleri de her dönemde günlük tüketilen besinlere göre belirlenmiştir. Rutin klinik muayeneleri her dönemde yapılmıştır. Hemoglobin ölçümleri ise ilk ve sen dönemde saptanmıştır. Dönemler arasında besin tüketim sıklıkları açısından önemli bir farklılık görülmemiştir. Ancak süt tükettiklerini söyleyenlerin oranında, gebeliğin 90sonuna doğru %23.2'den %34.7'ye bir yükselme gözlenmiştir. Yarıya yakını hergün et yemediklerini söylemişlerdir. Günlük enerji ve besin öğeleri değerlerine bakıldığında ise Ca, Fe ve A vit. gibi besin öğelerinin oldukça yetersiz (sırayla %62.1, 96.8 ve 46.3), proteinin de düşük düzeyde alındığı dikkati çekmektedir. Deneklerin gebelik boyunca ortalama 12.95 ± 6.82 kg ağırlık kazandıkları ve bunun istenilen ağırlık kazanımı olduğu bulunmuştur. Ağırlık kazanımları birinci dönemde 1.279 ± 2.703 kg ve 2. ve 3., dönemde ise 3.642 ± 3.340, 5.321 ±3.250 kg olarak saptanmıştır. Gebelikte deneklerin %60.0'ı ilk 3 ay içinde 3 kg ağırlık kazanırken %10.5'i 2 kg kadar zayıflamışlardır. Buna karşın, 2. dönemde 4 - 7 kg arası ağırlık kazananlar %26.3 (ilk döneme göre) oranında artarak, ağırlık kaybı %5.3'e düşmüş ve deneklerin kilo almaya başladıkları görülmüştür. Gebelik süresince kadının kazandığı ağırlık ile bebek doğum ağırlığı arasındaki ilişki zayıf bulunmuştur (r = 0.193). Ancak, genelde 12 kg'dan fazla ağırlık kazanan gebelerden olan bebeklerin %40'mın ağırlığının 3000 - 3499 g olduğu dikkat çekicidir. Araştırmada ayrıca anne ve baba boy uzunluklarının doğan bebeklerin boy uzunluğu ile ilişkisinin olup olmadığına da bakılmış, uzun anne ve babadan doğan bebeklerin daha uzun oldukları saptanmıştır. Gebeliğin son döneminde ki Hb düzeyleri başlangıç değerleri ile karşılaştırıldığında, Hb düzeylerinin biraz düşmesine rağmen, deneklerin Hb düzeylerinin arzu edilen sınırlarda olduğu bulunmuştur. Gebelerin %61'i gebelik süresince ek demir ve vitamin almışlardır. Ancak, ek demir ve vitamin 91alanların Hb düzeyleri ile almayanların Hb düzeyleri arasında bir farklılık bulunamamıştır (Sırasıyla 11.80 ±1.15; 11.54 ±1.30 g/100 ml) (F = 15.47, p = 0.000). Gebelik süresince deneklerin genelde ekşili yiyecekleri daha çok tükettikleri belirlenmiştir. Ancak, bu durumun bebeğin cinsiyetiyle ilişkisi bulunamamıştır.

Abstract:
This study has been carried out on 95 primaparous pregnant women between the ages of 1 5-35 who had resorted to the Aksaray State Hospital Obstetrical Polyclinic. The aim of the study was to determine the pregnant women's attitude towards nutrition practices and evaluate the relation between this general health status with the newborn weights. This study also aimed to determine whether or not there has been any correlation between the food choice and sex of neonates. Moreover, at the end of this research, in order to analyse the correlation existing between the neonates and their fathers in regard with the height and weight factors, the husbands of 62 subjects, after the determination of their heights and weights, were taken in the scope of study. In order to obtain the data, the subjects were interviewed once in each trimester and once during the neonatal stage. At the first interview, the subjects were asked to supply information about their ages, duration of their marital lives, their heights, the educational status of them and their husbands, their professions, the districts where they habitate in, the anamnesis of their pregnancy, any systemic diseases they suffered from as well as the diseases they had suffered from before the pregnancy stage. The frequencies of certain food taken at each trimetester were found out. The values of calorie and nutrients were also determined according to the daily intakes of food during each trimester. Routine clinical examinatious were performed during each trimester. The hemoglobine levels were measured during the first and last trimesters. No significant change was observed on the frequencies of daily food intakes during each trimester. However.there was an increase in milk consumption (from 23.2 % to 34.7 %) by the end of pregnancy. Nearly the half of the subjects declared the fact that they had not eaten any meat everyday. On the other hand, when we analyse the energy and nutrient values of daily 93food intakes, we come across with the fact that the consumption levels of Ca, Fe and A vitamin are quite insufficient (respectively 62.1 %, 96.8 % and 46.3 %) in addition to the low intake of protein. This study revealed that the subjects had gained a weight between 12.95± 6.82 kg during the pregnancy. The weight gains were 1.279+ 2.703 kg, 3.642± 3.340 kg, 5.321± 3.250 kg respectively during the first, second and third trimesters. While the 60.0 % of subjects had gained a weight of 3 kg in the first trimester, the 10.5 % of subjects had lost a weight nearly equivalent to 2 kg. On the other hand, the rate of those subjects who had gained a weight between 4- 7 kg during the second trimester, has raised by 26.3 % (when compared with the first trimester) and accordingly the rate of those subjects who had lost weight, has dropped down to 5.3 % and it was observed that the subjects have started to gain weight. The correlation(r=0,193) existing between the birth weight of neonate and the weight gained by the women during the pregnancy stage, was found significant. However, it is considered noteworthy to find out that the body weights of 40 % of neonates delivered by those pregnants who had gained a weight above 12 kg in general, are between 3000-3499 g. In the study the relation between the heights of mother and father and the newborns were also evaluated. The results showed that infants had a tendency of being tall from the tall mother and father. When the Hb levels are compared with the initial values, the Hb levels of subjects were found in the desired limits although the Hb levels have shown a slight decrease. About the 61 % of pregnants have had an additional intake of iron and vitamin during the pregnancy stage. However, no significant difference was found on the Hb levels of subjects who have had an additional intake of iron and vitamin (these Hb levels are found respectively as 11.80±1.15; 11.54± l.30g /100 ml) (the statistical value is F= 15.47,p=0.000). It was also found out that the subjects have rather consumed sour foods in general during their pregnancy stages. However, no correlation was found between this situation and the sex of neonates.