Saf hat ve hibrit mısırların mikorizal etkinliklerinin belirlenmesi ve bu etkinliklerin fosfor alımına etkisi
Determination of mycorrhizal activities of pure line and hybrid corns and effects of these activities on phosphorus intake
Yazar: MARFAA HASAN MAHMOOD MAHMOOD
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ATMACA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, popülasyon ıslahı sonucu geliştirilmiş mısır hat ve hibrit çeşide ait tohumlarda Arbusküler Mikorizal Mantar (AMF) birlikteliğini nasıl etkilediğini belirlemek için yapılmıştır. Çalışmada yerel popülasyon at dişi mısır çeşidi (G1, G2, G3) ve aynı çeşidin hibrit tohumu (G4) kullanılmıştır. Çalışma sera koşullarında 2 farklı fosfor dozu (0-100 mg kg-1, MAP gübresinden), 2 farklı mikoriza uygulaması (+AMF sporu, -AMF sporu, Shubhodaya ticari mikrobiyal gübreden), 4 farklı mısır tohumu (G1, G2, G3, G4) kullanılarak, 3 tekerrürlü olacak şekilde toplam 48 saksı ile Tesadüf Parselleri Deneme Desenine göre yürütülmüştür. Bu çalışmada mısır saf hat ve hibrit mısır çeşidinde tohumlar arasındaki mikorizal bağımlılığın farklılığı ortaya konulmuştur. Ayrıca bu farklılıkta AMF spor aşılaması ve fosforlu gübre uygulamasının etkisi belirlenmiştir.
Çalışmanın sonunda, bitki boyu, üst yaş ve kuru ağırlıkları ile P, K, Ca da en yüksek değerler AMF spor aşılaması yapılan, fosforlu gübrenin 100 mg kg-1 dozunda uygulandığı G3 mısır çeşidinde elde edilmiştir. Bitki mikro besin elementlerinde ise en yüksek değerler AMF spor aşılamasının yapılmadığı G4 mısır çeşidinde elde edilmiştir. Yine bitki kökünde en yüksek yaş-kuru ağırlık değeri, kök mikorizal infeksiyon oranı ve iz element değerleri AMF spor aşılaması yapılan, fosforlu gübrenin 100 mg kg-1 dozunda uygulandığı G3 mısır çeşidinde elde edilmiştir. Çalışmadaki parametreler üzerinde AMF spor aşılaması, fosforlu gübre ve mısır çeşitlerinin etkisi istatistiksel olarak bazı parametrelerde önemli (P<0.01 ve P<0.05), bazılarında ise önemsiz bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine how the association of Arbuscular Mycorrhizal Fungus (AMF) in the seeds of the corn line and hybrid varieties developed as a result of population breeding are affected. In the study, the local population corn variety (G1, G2, G3) and the hybrid seed of the same cultivar (G4) were used. The study was carried out under greenhouse conditions and designed in line with a randomized plot design in 3 replicates with a total of 48 pots by using 2 different phosphorus doses (0-100 mg kg -1 , from MAP fertilizer), 2 different mycorrhiza applications (+AMF spore and -AMF spore from commercial microbial fertilizer to Shubhoda) and 4 different corn seeds (G1, G2, G3, G4). In this study, the difference of mycorrhizal dependence between seeds in pure line and hybrid corn varieties has been demonstrated. In addition, the effect of AMF spore inoculation and phosphorus fertilizer application on this difference was determined. At the end of the study, the highest values in plant height, above-ground fresh and dry matter along with P, K and Ca content were obtained in G3 maize variety in which AMF spore inoculation and phosphorus fertilizer at a dose of 100 mg kg -1 were applied. In terms of plant micronutrients, the highest values were obtained in G4 maize cultivar in which AMF spore inoculation was not applied. Additionally, the highest fresh-dry matter value of the plant root, root mycorrhizal inoculation rate and trace element values were obtained in the G3 corn variety, where AMF spore inoculation and phosphorus fertilizer at a dose of 100 mg kg -1 were
applied. The effect of AMF spore inoculation, phosphorus fertilizer and corn varieties on the parameters of the study was found to be statistically significant in some parameters (P <0.01 and P <0.05), but insignificant in others.