İslamiyetin yayılışına Kadar Keşmir /
Yazar: SAADET ŞEKER
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN DURAK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Ekonomik yapı = Economic structure ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Çin-Keşmir = China-Kashmir ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam ; İslamiyet öncesi = Before Islam

Özet:
Keşmir vadisi, çetin ve dağlık bir bölge olmasının yanı sıra kuzey-güney geçit yolları üzerinde bulunmamasından dolayı, kuzeyden Hindistan'a yönelenlerin istilalarından korunmayı başarmıştır. Ancak Pencap ve Sind'e inen topluluklar burada yerleşip güçlü bir devlet kurduktan sonra Keşmir'i hâkimiyetlerine almak için harekete geçmişlerdir. Coğrafi konumundan kaynaklı bütün zorluklarına rağmen Keşmir bölgesi, tarih boyunca pek çok devlet ve medeniyetin sahip olmak istediği verimli topraklara sahiptir. Doğal güzelliği, ılımlı iklimi ve kültürü ile dikkat çeken Keşmir, stratejik konumu ile yüzyıllarca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmasının yanı sıra; Hinduizm, Budizm ve günümüzde İslam nüfusunun yoğun olduğu önemli bir coğrafyadır. 
	Araştırmanın birinci bölümünde Keşmir'in adına dair rivayetler ve vadinin oluşumu hakkında bilgiler verildikten sonra bölgenin coğrafi sınırları, dağları, su kaynakları ve göller ayrıntılı bir şekilde tasvir edilecektir. Akabinde Keşmir bölgesinde ticari ve stratejik önemi bulunan geçitleri,  Aksai Chin, Cammu-Keşmir ve Azad Keşmir olarak üç parçaya bölünen Keşmir'in belli başlı yerleşim merkezleri olan Cammu, Srinagar, Ladakh, Baltistan, Gilgit, Hunza-Nagir, Aksai Chin, Azad Keşmir'in özellikleri ve önemi ortaya konulacaktır.
	Keşmir'e dair en eski bilgiler tabi olarak arkeolojik belge ve buluntulara dayanmaktadır. Bölgeye dair kaynaklarda Keşmir tarihi, I. Gonanda ile başlatılmaktadır. Akabinde I. Damodara, Yasovati(Yashovati), II. Gonanda kralları yönetimi yürütmüşlerdir. II. Gonanda'dan sonra kayıp krallardan kaynaklarda söz edilmekle birlikte bundan sonraki Harnadeva dönemi kaynaklarda Pandava(Pandu) Hanedanlığı olarak geçmektedir. Bu krallar hakkında bilgiler verildikten sonra bölgenin Pers ve Makedonyalılar tarafından istilası,  Çandragupta, Bindusara, Aşoka ve haleflerinin tesis ettiği Maurya hanedanlığı hakkında bilgiler verilecektir. Bu arada bölgenin kuzeyden gelen mukimleri olan Sakalar, Kuşanlar, Guptalar ve Akhunların Keşmir ve çevresindeki faaliyetleri ikinci bölümde izah edilecektir. 
	Akhun kralı Mihirakula'nın ölümünden sonra Keşmir'de mahalli hanedanlar yönetime gelmeye başlamıştır. Bunlar sırası ile Gonanda Hanedanlığı, Vikramaditya Hanedanlığı, Gonanda Hanedanlığının hâkimiyeti yeniden ele geçirmesi, Karkota Hanedanlığı, Utpala Hanedanlığı, I. Lahor ve II. Lahor hanedanlığıdır. Karkota Hanedanlığının sona ermesine rağmen Utpala hanedanlığında Avantivarman'nın başa geçmesi ile Keşmir'de birçok alanda ilerlemeler yaşanmıştır. Ancak bundan sonraki Keşmir tarihinde önemli boşluklar yaşanmaya başlamıştır. Kısa süreli ve baskıcı yönetimler, entrikalar, iç isyanlar ve siyasi amaçlarla işlenen cinayetler krallığın küçük bir prensliğe dönüşmesine yol açmıştır.  Tüm bu gelişmeler ile birlikte Gaznelilerin Keşmir hâkimiyeti,  tüm bunlar üçüncü bölümün konusunu teşkil edecektir. 
	Dördüncü bölümde ise bahsi gecen dönemlerde Keşmir'in sosyal-Kültürel ve ekonomik yapısı hakkında bilgiler verilirken bölgenin dini, ekonomik, sosyal ve ekonomik özelliklerine yer verilecektir.

Abstract:
The Kashmir valley, as it is a tough and mountainous area, is not located on the north-south passage roads and has managed to be protected from invasions from the north to India. However, after settling in Punjab and Sind, settling here and establishing a strong state, they started to take Kashmir under their rule. Despite all the difficulties stemming from its geographical position, the Kashmir region has fertile lands that many states and civilizations have wanted to have throughout history. Kashmir, which attracts attention with its natural beauty, mild climate and culture, is the home of many civilizations for centuries with its strategic location; Hinduism, Buddhism and Islam is an important geography where the population is dense.
In the first part of the study, after giving information about the name of Kashmir and the formation of the valley, the geographical boundaries, mountains, water sources and lakes of the region will be described in detail. Subsequently, Kashmir's major settlements, Jammu, Srinagar, Ladakh, Baltistan, Gilgit, Hunza-Nagir, Aksai Chin, Azad Kashmir, which are divided into three parts: Kashmir, Aksai Chin, Jammu-Kashmir and Azad Kashmir. The characteristics and importance of.
The oldest information about Kashmir is, of course, based on archaeological documents and finds. In the resources of the region, the history of Kashmir is started with I. Gonanda. Subsequently, I. Damodara, Yasovati (Yashovati), II. The kings of Gonanda ruled. II. After Gonanda, the missing kings are mentioned in the sources, but the Harnadeva period is referred to as Pandava (Pandu) Dynasty in the sources. After giving information about these kings, information will be given about the invasion of the region by Persians and Macedonians, and the Maurya dynasty established by Candragupta, Bindusara, Asoka and his successors. In the meantime, the activities of Sakaka, Kuşanlar, Guptalar and Akhunlar, the inhabitants of the region from the north, in Kashmir and its surroundings will be explained in the second section.
After the death of Akhun king Mihirakula, local dynasties came to rule in Kashmir. These are respectively the Gonanda Dynasty, the Vikramaditian Dynasty, the reign of the Gonanda Dynasty, Karkota Dynasty, Utpala Dynasty, I. Lahore and II. Lahore dynasty. Despite the end of the Karkota dynasty, the Avantivarman came to power in the Utpala dynasty, and many developments took place in Kashmir. However, important gaps have begun in the history of Kashmir. Short-term and repressive administrations, intrigues, internal rebellions and murders committed for political purposes have led the kingdom to become a small principality. Along with all these developments, the Ghaznavid domination of Kashmir will be the subject of the third chapter.
In the fourth chapter, information on the social-cultural and economic structure of Kashmir during the mentioned periods will be given and the religious, economic, social and economic characteristics of the region will be given.