Enerji güvenliği çerçevesinde Çin Halk Cumhuriyeti'nin Orta Asya'daki jeo-ekonomik çıkarları
Geo-economic interests of people's Republic of China in Central Asia within the energy security framework
Yazar: İSA BURAK GONCA
Danışman: PROF. DR. TİMUÇİN KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Jeoekonomi = Geoeconomics ; Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Petrol şirketleri = Petroleum companies ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China

Özet:
Çin Halk Cumhuriyeti dünyadaki en büyük nüfuslu ülkesidir. Aynı zamanda yaptığı ekonomik reformlar sayesinde bugün dünyanın en büyük ikinci ekonomisidir. Bu kadar büyük bir nüfusa ve ekonomiye sahip olması Çin Halk Cumhuriyeti için bazı dezavantajlara da neden olabilmektedir. Çünkü nüfusun refahı ve ekonominin sürdürülebilir olması için ulaşılabilir, ucuz ve devamlı enerji kaynaklarına ihtiyaç vardır. Çin Halk Cumhuriyeti günümüzde net bir doğal gaz ve petrol ithalatçısıdır. Bu sebepten dolayı Çin Halk Cumhuriyeti Yeni İpek Yolu Projesi yoluyla enerji, ulaşım ve ticaret rotalarına odaklanmıştır. Bu noktada ise Orta Asya ülkelerinin önemi büyüktür. Çünkü Orta Asya ülkeleri zengin hidrokarbon kaynaklarına sahip olmanın yanı sıra, çok önemli uaşım ve ticaret yollarının da geçiş güzergahı üzerinde bulunmaktadır. Yeni İpek Yolu Projesindeki Kuzey ve Güney Koridorları Rusya ve İran'ın yaşadığı ambargolar, Pakistan ve Afganistan'daki terör olayları dolayısıyla güvenli olmadığı görülmektedir. Bu yüzden Yeni İpek Yolu Projesinde Orta Koridor olarak tanımlanan Orta Asya Ülkelerinin önemi Çin Halk Cumhuriyeti için daha da artmaktadır. Ancak Çin Halk Cumhuriyeti'nin Orta Asya'ya son yıllarda artan yoğunlaşması sebebiyle, bölgede Çin'in iskan yoluyla yayılma endişilerinin oluştuğunu da söylemek mümkündür.  Bu sebepten dolayı, çalışmada Çin Halk Cumhuriyeti'nin Orta Asya'ya olan yoğun ilgisinin enerji güvenliği çerçevesinde jeo-ekonomik alt yapıda olup olmadığı incelenmiştir.

Abstract:
People's Republic of China is the largest country in the world. At the same time, thanks to the economic reforms which has done, she is the second largest economy in the world today. Having such a large population and economy can also cause some disadvantages for the People's Republic of China. Because of the welfare of the population and the sustainability of the economy, there is a need for accessible, inexpensive and continuous energy sources. The People's Republic of China is now a clear natural gas and oil importer. For this reason, the People's Republic of China has focused on energy, transport and trade routes through the New Silk Road Project. At this point, the importance of Central Asian countries is great. In addition to having rich hydrocarbon resources, Central Asian countries are also on the transit route of very important political and commercial roads. The North and South Corridors in the New Silk Road Project are not safe because of terrorist incidents in Pakistan and Afghanistan, the embargoes in Russia and Iran. Therefore, the importance of the Central Asian Countries, which is defined as the Middle Corridor in the New Silk Road Project, is increasing for the People's Republic of China. However, it can be said that due to the recent intensive concentration of the People's Republic of China in Central Asia, there has been anxiety about the expansion of China in the region through the settlement  policy. For this reason, it has been examined whether the intense interest of the People's Republic of China in Central Asia is in the geo-economic infrastructure within the framework of energy security.