Nükleer enerji sanralleri atıklarının teröriz amaçlı kaçakçılık boyutu ile ele alınması
Addressing the smuggling of nuclear power plant waste for terrorist purposes
Yazar: KAMİL İNCEBACAK
Danışman: DOÇ. DR. SALİH ÖZER
Muş Alparslan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Enerji ve Enerji Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Nükleer enerji = Nuclear energy

Özet:
Nazi Almanya'sının düşmanlarını kısa zamanda yok etmek için daha önce hiç görülmemiş bir bomba yapma isteği, ilk nükleer silah yapma çalışmaların da başlangıcı oldu. Amerika Birleşik Devletlerinin (ABD) nükleer silah üretme yönünde yaptığı denemeler 1949 yılında başarıya ulaştı. II. Dünya savaşının sonlarına doğru Japonların bir an önce teslim olmasını sağlamak maksadıyla kullanıldı. Hiçbir bombanın etkisine benzemeyen patlamalar büyük bir felakete sebep oldu. Savaşın sona ermesi ile birlikte bu silahlar bazı çevrelerce insanlık için büyük bir tehdit olarak görülmesine rağmen ABD ve Sovyetler Birliği başta olmak üzere birçok ülke tarafından elde etme ve geliştirme çabaları devam etti.
1991 yılında Sovyetler birliğini dağılması, bu silahların devlet dışı aktörlerin eline geçme tehlikesini doğurdu. İlk etapta bireysel kazanç sağlama çabası olarak görülen nükleer madde kaçakçılığı, zaman içerisinde organize suç örgütlerine daha sonra da sınır aşan terör örgütlerinin elde etme çabalarına dönüştü. 11 Eylül 2001 tarihinde ABD'ye yönelik yapılan terör saldırıları dünya güvenlik anlayışını topyekûn değişmesine sebep oldu. Geçtiğimiz 80 yıllık süreç içerisinde bu silahların yayılmasını önlemek ve geliştirilmesini kontrol altına almak maksadıyla bir dizi anlaşmalar ve uluslararası denetim mekanizmaları kuruldu.  
Devletlerarasında itibar göstergesi olan nükleer enerji; askeri amaçlarla kullanımı büyük bir felaket olarak nitelendirilirken, barışçıl amaçlarla kullanımı ise, dünyanın enerji ihtiyacını büyük oranda karşılayacak potansiyel birincil enerji kaynağı olarak görülmektedir.
Günümüzde uluslararası güvenliğin en büyük tehdidi terör örgütleridir. Bu örgütlerin nükleer maddeleri üretme çabasından ziyade saldırı, sabotaj ya da kaçakçılık yöntemleri ile ele geçirme olasılığı çok daha fazladır.

Abstract:
The unprecedented desire of Nazi Germany to make a bomb to destroy its enemies in a short time was also the beginning of the work on making the first nuclear weapon. The attempts of the United States (USA) to produce nuclear weapons were successful in 1949. II. It was used to ensure the immediate surrender of the Japanese towards the end of World war II. Explosions that were unlike the effects of any bomb caused a huge disaster. With the end of the war, despite the fact that these weapons were considered a major threat to humanity by some circles, efforts to obtain and develop them by many countries, especially the United States and the Soviet Union, continued.
The dissolution of the Soviet Union in 1991 led to the danger that these weapons would fall into the hands of non-state actors. In the first place, the smuggling of nuclear materials, which was seen as an attempt to make individual gains, turned into organized criminal organizations over time, and then into the efforts of terrorist organizations that crossed borders to obtain it. The terrorist attacks on the United States on September 11, 2001 caused an all-out change in the understanding of world security. Over the past 80 years, a number of agreements and international control mechanisms have been established to prevent the spread of these weapons and control their development.	
Nuclear energy, which is an indicator of reputation among states; its use for military purposes is considered a major disaster, while its use for peaceful purposes is considered a potential primary source of energy that will largely meet the world's energy needs.
Terrorist organizations are the biggest threat to international security today. These organizations are much more likely to seize nuclear materials by attack, sabotage, or smuggling methods than by attempting to produce them.