Sosyal fobi tanılı bir grup ergende bağlanma özellikleri ve ebeveyn bağlanma şekillerinin sosyal fobiyle ilişkisinin incelenmesi
The relation between social phobia, adolescent attachment styles and mother's attachment styles
Yazar: SONGÜL DERİN
Danışman: PROF. DR. BEHİYE ALYANAK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Ergenler = Adolescents ; Fobiler = Phobic disorders ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry

Özet:
Sosyal Fobi Tanılı Bir Grup Ergenin Bağlanma Özellikleri ve Anne Bağlanma Şekillerinin Sosyal Fobiyle İlişkisi

ARKAPLAN VE AMAÇ: 

Sosyal fobi çocuk ve ergenlerde en sık görülen anksiyete bozukluklarından biridir. ''Sosyal fobi, kişinin tanıdık olmayan insanlara maruz kalacağı ya da başkaları tarafından eleştirilebileceği bir ya da daha fazla sosyal ortam veya performans göstereceği durumda belirgin ve devamlı bir korku duymasıdır'' (APA 2013). SF, bireysel ve toplumsal önemli işlev kayıplarına sebep olan, kronik, komorbidite ve komplikasyon oranı yüksek, ekonomik maliyeti yüksek bir bozukluktur. Bağlanma yaşantılarının bireyin yaşamının her döneminde kişilerarası ilişkileri üzerindeki önemli rolü bilinmesine rağmen SF oluşumundaki etiyolojik katkısı pek fazla bilinmemektedir. Bu alanda gerçekleştirilmiş çalışma sayısı yetersizdir. Güvensiz bağlanmanın anksiyete bozukluklarının oluşumu için bir risk faktörü olduğu ve sosyal fobinin etyolojisinde de yer alabileceği daha önceki sınırlı sayıda çalışmada belirtilmiştir. Araştırmamızda İstanbul Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi polikliniğinden takipli sosyal fobi tanılı ergenlerde bağlanma stilleri, annelerinin bağlanma stilleri ve bunların ergenlerin sosyal fobi düzeyleriyle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Yöntem: İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı polikliniklerinde takip edilen, Sosyal Fobi tanısı alan 11-18 yaş aralığında bulunan gönüllü olan 60 ergen ve anneleri çalışmaya alınmıştır. Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli Türkçe uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T) görüşmesinin sadece sosyal fobi kısmı uygulanarak sosyal fobi tanısı alan kişiler çalışmaya dahil edilmiştir. Ergenlere Liebowitz Sosyal Fobi Ölçeği, Ergenler için Sosyal Fobi Ölçeği, SCARED, Ergen Yakın İlişki Ölçekleri Anketi ve annelerine Yakın İlişki Ölçekleri Anketi ve Sosyodemografik Veri Formu doldurulmuştur. İstatistiksel analizde SPSS 21.0 kullanılarak kategorik verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi, sürekli verilerin karşılaştırılmasında ise Bağımsız T testi, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri uygulanmıştır. Anlamlılık değeri olarak p<0,05 kabul edilmiştir.

SONUÇ: Katılımcıların %60'ı kadın cinsiyetindeydi. Örneklem grubunun yaklaşık %75'inde güvensiz bağlanma şekli saptandı. Ergenlerin bağlanma şekilleri cinsiyetlere göre anlamlı farklılık gösterdi. Ergenlerin sosyal fobi boyutlarına göre bağlanma şekillerinin değiştiği bulunmuştur. Kayıtsız ve güvenli bağlanma şekline sahip ergenlerde daha düşük sosyal fobi puanları gösterdikleri, kaygılı ve saplantılı bağlanma şekline sahip ergenlerin daha yüksek sosyal fobi düzeyi gösterdikleri saptanmıştır. Ergenlerin güvenli bağlanma puanlarının sosyal fobi düzeyleriyle ters yönde korelasyon gösterdikleri görülmüştür. Annelerin güvenli bağlanma puanlarıyla ergenlerin total Liebowitz kaygı ölçeği puanları negatif yönde, ESKÖ-G-SKHD puanlarıyla annelerin kayıtsız bağlanma puanları de pozitif yönde korele bulunmuştur. Kontrol grubumuz olmadığından tabiki bu bulguların sosyal fobiye özgü olduğunu iddia edememekteyiz.

Abstract:
SUMMARY

The Relation Between Social Phobia, Adolescent Attachment Styles and Mother's Attachment Styles

BACKGROUND AND AIM: Social phobia is one of the most common anxiety disorder in children and adolescents. It is characterized by a marked and persistent fear of one or more social situations or performance activities in which the person is exposed to unfamiliar people, or where there may face possible scrutiny by others (APA 2013). Social phobia is a chronic disorder, result in significant impairment in almost all facets of daily life included school, family, friends, relationships, and academic life. It is with highly comorbidities and cost-effective disorder that causes significant individual and societal loss of function. Although attachment styles are known to play an important role at every stage of the individual's life relationships, the etiologic contribution of social phobia formation is not well known. The number of studies performed in this area is insufficient. It has been noted that insecure attachment is a risk factor for the development of anxiety disorders and that it may be involved in the etiology of social phobia. The purpose of the our study to assess to relation between attachment styles of adolescents with social phobia, attachment styles of their mothers and their social phobia levels who are being followed in the outpatient clinic of Child and Adolescent Psychiatry Department in Istanbul Medical Faculty. 

Method: 60 adolescents between the ages of 11-18 and their mothers, who participated in our study with a diagnosis social phobia according to Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children- Present and Lifetime Version (K-SADS-PL) and they are followed in the outpatient clinic of Child and Adolescent Psychiatry Department, Istanbul Medical Faculty. Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS), Social Anxiety Scale for Adolescents (SAS-A), Adolescent Relationship Scale Questionnaires (A-RSQ) and SCARED scales were filled out by adolescents. Sociodemographic data forms and Relationship Scale Questionnaires (RSQ) scales were filled out by adolescent's mothers. SPSS 21.0 was used in statistical analysis. Chi-square was used for categorical variables and independent student's T test, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis were applied for continuous variables. p<0,05 was accepted as significance.

RESULTS: According to results obtained from research 60% of participants were female, the attachment styles were significantly different from females to males. The most of the adolescents had one of the insecure attachment styles. It has been found that attachment patterns change according to social phobia dimensions of adolescents. Adolescents with avoidant and secure attachment styles showed lower scores of social phobia, adolescents with anxious and occupied attachment styles showed higher levels of social phobia. It has been observed that higher secure attachment scores of adolescents correlate with lower social phobia levels. And mothers secure attachment styles were negatively corelated with adolescents Liebowitz social anxiety scales total points and mothers avoidant attachment styles positively correlated with adolescents SAS-A General situations points. Since we do not have a control group, we can not claim that these findings are spesific findings for social phobia.