Solunum sıkıntısı ile acil servise başvuran hastaların başvuru esnasındaki kapnografi ile ölçülen end tidal CO2 değeri ile tedavi sonrası end tidal CO2 değerinin karşılaştırılması ve tanı ile ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: GÜLDEN SİNEM ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HALİL DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Kapnografi = Capnography ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome ; Teşhis = Diagnosis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: Acil servise sıklıkla başvuran solunum sıkıntılı hastaların tanı, tedavi ve takip süresince invaziv yöntemler yaygın kullanılmaktadır. Bu çalışmadaki amacımız günlük pratikte yoğun bakım ünitesi (YBÜ) ve acil servislerde kullanılan Kapnografi cihazının acil servise solunum sıkıntısı ile başvuran hastalarda başvuru esnasındaki end-tidal karbondioksit (ETCO2) değeri ile tedavi sonrası değerinin, tanı ile ilişkisinin ve tedavi cevabının izlenmesindeki rolünün belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01 Mayıs 2017 - 01 Kasım 2017 tarihleri arasında Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 15 yaş üzeri solunum sıkıntısı olan 132, solunum sıkıntısı olmayan 67 hasta dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, semptomları ve başlama süresi, komorbidite hastalıkları, öğrenilip kayıt altına alındı. Vital bulgularına bakıldıktan sonra hemogram, biyokimya, kan gazı, akciğer grafisi yada toraks bilgisayarlı tomografi (BT) istendi. Bütün hastaların ilk geliş anında ağızdan üfleme ile kapnografi cihazından ETCO2 değeri kaydedildi. Solunum sıkıntısı olan hastaların endikasyon durumuna göre CPAP veya maske ile oksinjensiz ETCO2 değeri, oksijen verildikten sonraki 5. dk değeri ve tedavinin 30. dk'sındaki ETCO2 değerine bakılıp kaydedildi.
Bulgular: Tüm hastaların 84'ü kadın, 115'i erkekti. Çalışmaya dahil edilen vakaların 50'si kadın, 82 'si erkekti. Tüm hastaların yaş ortalaması 65,96 (min:15 max:97) idi.
Vakaların 50'si pnömoni, 36'sı akciğer ödemi, 17'si kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH) atak, 8'i plevral effüzyon, 6'sı pnömotoraks, 6'sı karbonmonoksit intoks, 4'ü akciğer kanserine bağlı solunum sıkıntısı, 3'ü pulmoner emboli, 1'i astım, 1'i aort disseksiyonu idi.
Vaka ile kontrol gruplarının ortalama 'ağızdan üfleme ETCO2' değerleri (sırasıyla: 25,8 /23,5) arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. Vaka ile kontrol gruplarının ' 30.dk ETCO2' değeri (sırasıyla: 22,3/ 26,4) arasında istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir.
xvi
Akciğer ödemi ve pnömoni ile başvuran hastalar arasında 'CPAP veya maske ile oksijensiz ETCO2' değeri (sırasıyla: 26,3/22,2) açısından istatiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir.
KOAH atak ve pnömoni hastalarında 'ağızdan üfleme ETCO2' değeri (sırasıyla: 30,1 / 24,40) , 'CPAP veya maske ile oksijensiz ETCO2' değeri (sırasıyla: 33,1/ 22,2) ve 'ilk 5. dk daki ETCO2' değeri (sırasıyla: 29,1 /21,9) karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır.
Akciğer ödemi ve KOAH atak hastalarında 'CPAP veya maske ile oksijensiz ETCO2 (sırasıyla: 26,3 / 33,1), 'ilk 5. dk daki ETCO2' (sırasıyla: 21,6 /29,1) ve 'tedavi esnasında 30. Dk daki ETCO2' değerleri (sırasıyla: 22,9 /24,9) karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda ETCO2 ölçüm yöntemlerinden; 'ağızdan üfleme' ve 'CPAP veya maske ile oksijensiz' ölçüm değerleri sonuçları korele çıkmıştır.
KOAH atak ile akciğer ödemi ayırımında ETCO2 değerlerinin yüksek olduğu durumlarda ön planda KOAH atak düşünülmelidir. Akciğer ödemi ile pnömoni ayırımında ETCO2 değerlerinin yüksek olduğu durumlarda ön planda pnömoni düşünülmelidir. Pnömoni ile KOAH atak ayırımında ETCO2 değerlerinin yüksek olduğu durumlarda ön planda KOAH atak düşünülmelidir. ETCO2 değerleri hastaların genel durumunun iyi, orta ve kötü olması ile koreledir. Akciğer ödemli hastalarda ETCO2 düzeyi 37 mmHg değerinden büyük saptanmamıştır.

Abstract:
Introduction and aim: İnvazive methods are commonly used during the diagnosis, treatment and follow-up of patients with respiratory distress who are frequently referred to emergency departments. Current study aimed to determine the role of capnography device, being used in the daily practice of intensive care unit and emergency departments, measuring end-tidal carbon dioxide (ETCO2) value at the time of admission in patients admitted to the emergency department with respiratory distress, and the role of the post-treatment value in relation to the diagnosis and the monitoring of the treatment response.
Materials and Methods: The study included the patients over the age of 15 years who applied to the Bakırköy Dr Sadi Konuk Education and Research Hospital Emergency Medical Clinic between 01 May - 01 November 2017;132 patients with respiratory distress and 67 patients without respiratory distress. Age, gender, comorbidities, symptoms and duration of onset of the patients were recorded. After looking at the vital findings, hemogram, biochemistry, blood gas, chest x-ray, thorax computerized tomography were requested. ETCO2 value of all patients was recorded from the capnography device by blowing orally at the first arrival. Patients with respiratory distress were checked according to the indication status for non-oxigen ETCO2 value with CPAP or mask, 5 minutes after oxygen exposure and ETCO2 value at 30 minutes of treatment.
Results: 84 of all patients are female, 115 are male. Of the cases included in the study are 50 women, 82 men. The mean age of all patients was 65.96 (min: 15 max: 97).
Of the cases, 50 were pneumonia, 36 were pulmonary edema, 17 were COPD exacerbation, 8 were pleural effusions, 6 were pneumothorax, 6 were carbonmonoxide intox, 4 were lung cancer respiratory distress, 3 were pulmonary embolism, 1 was asthma, 1 was aortic dissection.
There was a statistically significant difference between the mean oral blowing ETCO2 values of the case and the control groups (25.8 / 23.5, respectively). A statistically significant difference was found between the case and control groups' value of 30 min ETCO2 (22.3 / 26.4 respectively).
xviii
There was a statistically significant difference between patients with pulmonary edema and pneumonia in terms of 'CPAP or mask and oxygen free ETCO2' (26.3 / 22.2, respectively).
Pulmonary edema and COPD exacerbation patients' 'CPAP mask or oxygen ETCO2 '(respectively: 26.3 / 33.1),' first 5 minutes of ETCO2 '(respectively: 21.6 / 29.1) and' during treatment 30 min ETCO2 '(respectively: 22.9 / 24.9) values were were statistically significantly different between the two groups.
Conclusion: ETCO2 measurement methods in our study; 'mouth blowing' and 'CPAP or mask and oxygen-free' measurement values correlated the results. COPD attacks should be considered first when ETCO2 values are high in the discrimination of pulmonary edema by COPD exacerbation. Pneumonia should be considered when the ETCO2 values are high in the differential diagnosis of pulmonary edema and pneumonia. COPD exacerbation should be considered first when the ETCO2 values are high in pneumonia and COPD attacks. ETCO2 values are correlated with good, moderate and poor general status of patients. ETCO2 levels were not greater than 37 mmHg in pulmonary edema patients.