Telerehabilitasyon programının primer dismenore semptomları, depresyon, yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite düzeyi üzerine etkisi
The effect of telerehabilitation program on primary dysmenorrhea symptoms, depression, quality of life and physical activity level
Yazar: ZÜMRA BALTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ŞEVGİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Dismenore = Dysmenorrhea ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Primer dismenore kadınlarda yaygın olarak görülen bir hastalıktır. Bu çalışma primer dismenorede telerehabilitasyon programının menstrüel semptomlar, depresyon, yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite düzeyi üzerine etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 60 primer dismenoreli kadın katıldı ve katılımcılar rastgele 2 eşit gruba ayrıldı. Müdahale grubu telerehabilitasyon programına dahil edilirken, kontrol grubuna analjezik ilaç, sıcak uygulama gibi yöntemler uygulandı. Katılımcıların sosyodemografik bilgileri ve menstrüel özellikleri kaydedildi. Katılımcıların ağrı düzeyleri Vizüel Analog Skala (VAS); menstrüasyon belirtileri Menstrüasyon Semptom Ölçeği (MSÖ), Menstrüasyon Tutum Ölçeği (MTÖ) ve Fonksiyonel ve Emosyonel Dismenore Ölçeği (FEDÖ); depresyon düzeyleri Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ); yaşam kaliteleri SF- 36 Kısa Form ve fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi- Kısa Form (UFAA- Kısa Form) ile çalışma öncesi ve sonrasında değerlendirildi.  Sonuç: Müdahale grubunun tedavi sonrası VAS, MSÖ, MTÖ, FEDÖ, BDÖ ve SF- 36 Kısa Form bulgularında anlamlı değişiklik görüldü (p<0.05). Kontrol grubunun tedavi sonrası MSÖ ve BDÖ bulgularında anlamlı farklılık saptandı (p<0.05). Tedavi sonrası müdahale ve kontrol grupları arasında VAS ve MSÖ bulguları açısından anlamlı olarak farklılık bulundu (p<0.05). Tedavi sonrasında iki grup arasında MTÖ, FEDÖ, BDÖ, SF- 36 Kısa Form ve UFAA- Kısa Form bulgularında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05).  Tartışma: Çalışmamız primer dismenoreli bireyleri çok yönlü değerlendiren bir çalışmadır. Fizyoterapistlerin uygulayacakları telerehabilitasyon programları, primer dismenore tedavisine önemli katkılar sağlayabilir, tedavi sürecinde multidisipliner çalışmalar olumlu sonuçlar getirebilir. Sonraki çalışmaların daha uzun takipli olması ve daha büyük bir örneklem grubunu içermesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Primer dismenore, Telerehabilitasyon, Menstrüel semptomlar, Depresyon düzeyi, Yaşam kalitesi.

Abstract:
Aim: Primary dysmenorrhea is a common disease in women. This study was planned to investigate the effect of primary dismonorrhea telerehabilitation program on menstrual symptoms, depression, quality of life and physical activity level. Methods: 60 women with primary dysmenorrhea attended the study and attendents were divided into  two equal group randomly. While intervention group is being included to rehabilitation programme, methods like analjezic medicine and hot application were applied to control group. The socio demographic informations and menstrüal characteristics of attendants were recorded. Pain levels of the attendants were evaluated by Visual Analog Scale (VAS); symptoms of menstruation were evaluated by Menstruation Symptom Questionnaire (MSQ), Menstruation Attitude Questionnaire (MAQ) and Functional and Emotional Dysmenorrhea Questionnaire (FEDQ); levels of depression were evaluated by Beck Depression Questionnaire (BDQ); quality of life were evaluated by SF- 36 Short Form and physical activity level were evaluated by International Physcial Activity Questionnaire- Short Form (IPAQ- Short Form) before and after the study.  Results: The intervention group showed significant changes in the VAS, MSQ, MAQ, FEDQ, BDQ, and SF- 36 Short Form findings after treatment (p<0.05). There was a significant difference in the post-treatment MSQ and BDQ findings of the control group (p<0.05). There was a significant difference between the post-treatment intervention and control groups in terms of VAS and MSQ findings (p<0.05).  There was no significant difference in MAQ, FEDQ, BDQ, SF- 36 Short Form and IPAQ- Short Form findings between the two groups after treatment (p>0.05). Discussion: Our study is a multidimensional evaluation of individuals with primary dysmenorrhea. Telerehabilitation programs to be applied by physiotherapists can make important contributions to the treatment of primary dysmenorrhea, multidisciplinary studies can bring positive results in the treatment process. It is recommended that subsequent studies should have longer follow-up and include a larger sample group. 
Keywords: Primary dysmenorrhea, Telerehabilitation, Menstrual symptoms, Depression level, Quality of life.