Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Dağlık Karabağ
International Criminal Court and Nagorno-Karabakh
Yazar: ZEYNAB HÜSEYNLİ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Dağlık Karabağ = Nagorno Karabakh ; Ermenistan = Armenia ; Savaş = War ; Savaş suçları = War crimes ; Uluslararası Ceza Mahkemesi = International Criminal Court ; Uluslararası hukuk = International law ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law ; İnsanlığa karşı işlenen suçlar = Crime against humanity

Özet:
Yaklaşık 30 yıl boyunca Dağlık Karabağ (DK) ve çevresini işgal altında tutan
Ermenistan süreç boyunca bir taraftan toprakların geri alınması için yapılan tüm
barışçıl çözüm yollarına mani olurken bir taraftan da Azerbaycan sivil yerleşim
yerlerine provokasyon nitelikli gerçekleştirdiği saldırılar II. Dağlık Karabağ (DK)
Savaşının kaçınılmaz olduğunu ortaya koymuştur. 27 Eylül 2020'de Ermenistan'ın
yeniden Azerbaycan'a ait sivil yerleşim yerlerine yaptığı saldırılara karşılık
Azerbaycan'ın taaruza geçmesiyle ile başlayan II. DK Savaşı 9 Kasım 2020'de
Rusya­-Azerbaycan-Ermenistan Devletleri arasında imzalanan ateşkes anlaşmasıyla
sona ermiştir. Savaş süresince Ermenistan Silahlı Kuvvetleri (ESK) tarafından sivil
nüfusa karşı defalarca saldırı yapılmıştır. Yapılan bu saldırılar sonucu 100'den fazla
kişi hayatını kaybetmiş, 400'den fazla kişi ise yaralanmıştır. ESK yaptığı bu saldırı
eylemleriyle 1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleri (CS) ve Ek Protokol ile Roma
Statüsü (RS) hükümlerine aykırı davranarak çeşitli savaş suçları işlemiştir. Bu
suçların işlendiği ilk günden itibaren doktrinde adaletin sağlanması ve sorumluların
cezalandırılması için suç konusu olaylarla ilgili mevcut yargılama seçenekleri
değerlendirme konusu olmuştur. Daha adil ve olası bir yargılamanın yapılabilinmesi
için olayın Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından yargılanması gerekliliği
üzerinde durularak çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Bu çalışmada, UCM önüne
gelen dava konusu olaylardan örnekler verilmekle II. DK Savaşı sürecinde ESK
tarafından işlenen suç konusu olayların UCM tarafından yargılanabilmesi olasılığının
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler : Dağlık Karabağ, II. Dağlık Karabağ Savaşı, Azerbaycan,
Ermenistan, Ermenistan Silahlı Kuvvetleri, Uluslararası İnsancıl Hukuk, Uluslararası
Ceza Mahkemesi, Savaş Suçları, İnsanlığa Karşı Suçlar.

Abstract:
Having occupied Nagorno-Karabakh (NK) and its environs for nearly 30 years,
Armenia attacks on Azerbaijiani civilian settlements as a provocation, on the one
hand, while manipulating all the peaceful solutions to reclaim the lands, revealed that
the II Nagorno-Karabakh (NK) war was inevitable has put it. The II NK war, which
started with the attack of Azerbaijan in response to Armenia's attacks on civilian
settlements belonging to Azerbaijian again on September 27, 2020 ended on
November 10, 2020 with the ceasefire agreement signed between Russia-Azerbaijian-
Armenia States. There have been attacks on the civilian population by the
Armenia Armed Forces (AAF) on combatants. As a result of these attacks more than
100 people lost their lives and more than 400 people were injured. With AAF these
offensive actions the IHC committed various war crimes by violating the provisions
of the 1949 Geneva Conventions (GC) and the Additional Protocol and Rome Statute
(RS). In the doctrine, from the first day of the aforementioned crimes, the existing
trial options related to the crime cases have been the subject of evaluation in order to
ensure justice and punish those responsible, and various opinions have been put
forward by emphasizing the necessity of the case to be tried by the International
Criminal Court (ICC) in order to make a fairer and more probable trial. In this study,
it is aimed to evaluate the possibility of the criminal events committed by the AAF
during the II NK war, to be tried by the ICC by giving examples from the cases that
are the subject of the case before the ICC.

Key Words : Nagorno-Karabakh, II Nagorno Karabakh War, Azerbaijian, Armenia,
Armed Forces of Armenia, International Humanitarian Law, International Criminal
Court, War Crimes, Humanity Against Crimes.