Demir eksikliği anemisi tanılı hastaların endoskopi ve kolonoskopi bulgularının gastrointestinal kanama ve malinite bulguları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of endoscopy and colonoscopy findings of patients with diagnosis of iron deficiency anemia in terms of gastrointestinal bleeding and malignancy findings
Yazar: MEHMET GÖKBERK DURGUN
Danışman: DOÇ. DR. FERUZE ENÇ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Endoskopi = Endoscopy ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Kolonoskopi = Colonoscopy

Özet:
Giriş: Gastrointestinal sistem (GİS) kanamalarını değerlendirmede ilk bakılması gereken tetkik gaitada gizli kan testi (GGK)'dir. GGK testinin pozitif olması gastrointestinal kanama varlığını gösterir. Pozitif GKK bulgusu olan hastalarda demir eksikliği anemisi yoksa kolonoskopi, üst GİS bulguları varsa üst GİS endoskopisi, demir eksikliği anemisi varsa ek olarak ince bağırsak endoskopisi de planlanabilmektedir. Demir eksikliği anemisinde erken tanımlama yapılabilmesi, hastaya uyumlu ve uygun tedavinin erken dönemde başlatılabilmesi, Demir eksikliği anemisine yönelik etiyoloji ve risk faktörleri konusunda katkı sağlayabilmesi amacıyla bu çalışmada, gastroenteroloji kliniğine son 1 yıl içerisinde demir eksikliği anemisi tanısıyla başvuran hastalara yapılan ösofagogastroduodenoskopi ve kolonoskopi sonuçlarının değerlendirilmesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.11.2018-01.11.2019 tarihleri arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'nde demir eksikliği anemisi ile takip edilmekte olan endoskopi/kolonoskopi yapılmış 204 hasta dahil edildi. Retrospektif ve kesitsel olarak planlanan çalışmamızda hastaların hastanemizdeki kayıtlı poliklinik hasta dosyaları ile elektronik ortamdaki kayıtlı endoskopi/kolonoskopi sonuçları ve laboratuvar değerleri incelendi.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların özefagogastroduodenoskopi sonuçlarına göre, hastaların %91.2'sinde malignite, %90.2'sinde polip durumu negatif olarak bulundu. Midede displazi durumu ile yaş (p=0.043) ve hemoglobin değeri (p=0.020) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı. Çalışmaya katılan hastaların kolonoskopi sonuçlarına göre; Hastaların %12'sinde polip ve %4'ünde malignite saptandı. Kolonoskopide polip durumuna göre yaş (p=0.001) ve toplam demir bağlama kapasitesi (p=0.014) istatistiksel açıdan arasında anlamlı bir fark bulundu. Sonuç: Demir eksikliği anemisi olan hastalarda gastrointestinal sistem patolojilerinin saptanabilmesinde üst ve alt gastrointestinal endoskopi gerekli ve önemli tanı metodudur. Ayrıca demir eksikliği anemisi'nin ve buna bağlı malign hastalıkların erken dönemde tanımlanması, tedavi şansını yükseltmesi ve hastanede kalış süresini kısaltması için hemoglobin, ferritin, MCV, serum demir düzeyi, transferrin satürasyonu, yaş, cinsiyet parametleri endoskopi ve kolonoskopi sonuçlarını inceleyen bu çalışmaların daha geniş örnekleme grupları ile farklı bölgelerde yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: demir eksikliği, anemi, gastrointestinal sistem, malignite

Abstract:
Introduction: The first assesment which should be considered in evaluating gastrointestinal system (GIS) bleeding is the stool occult blood test . A positive stool occult blood test indicates the presence of gastrointestinal bleeding. In patients with positive stool occult blood test findings, if there is no iron deficiency anemia, colonoscopy should be planned , if there is upper GIS findings, upper GIS endoscopy should be considered and if there is iron deficiency anemia, an additional small intestine endoscopy can be planned. In this study, it was planned to evaluate the results of esophagogastroduodenoscopy and colonoscopy performed in patients who admitted to the gastroenterology clinic with the diagnosis of iron deficiency anemia in the last 1 year in order to make early identification in iron deficiency anemia, to initiate appropriate in the early period, and to contribute to the etiology and risk factors for iron deficiency anemia. 
Methods: 204 patients who underwent endoscopy / colonoscopy with iron deficiency anemia at Istanbul Medeniyet University Göztepe Training and Research Hospital Gastroenterology Polyclinic between the dates of 01.11.2018-01.11.2019 were included in our study. Present study was designed as retrospective and cross-sectional, the records of the outpatient clinic and the endoscopy / colonoscopy results and laboratory values which were recorded in electronic databank were examined.
Results: According to the esophagogastroduodenoscopy results of the patients who were participated into the study, 91.2% of the patients were found to have no malignancy and 90.2% had negative polyp status. There was a statistically significant difference between gastric dysplasia and age (p = 0.043) and hemoglobin value (p = 0.020). According to the colonoscopy results of the patients; polyp was detected in 12% of the patients and malignancy was found as the rate of 4%. A statistically significant difference was found between age (p = 0.001) and total iron binding capacity (p = 0.014) according to the polyp status in colonoscopy. 
Conclusion: Upper and lower gastrointestinal endoscopy are required and are considered as important diagnostic methods in detecting gastrointestinal system pathologies in patients with iron deficiency anemia. In addition, assessments of hemoglobin, ferritin, MCV, serum iron level, transferrin saturation, age, gender, endoscopy and colonoscopy are considered as necessary to detect iron deficiency anemia and as well as related malign diseases in the early period; thus, these assessments can increase the chance of early treatment and shorten the duration of hospital stay. It can be suggested to perform these tests in different regions of GIS with larger sampled groups.
Keywords: iron deficiency, anemia, gastrointestinal system, malignancy