Serebral palsi tanılı çocuklarda kemik mineral dansitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of bone mineral density in children with cerebral palsy
Yazar: İLKNUR ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. İHSAN KAFADAR
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kemik dansitesi = Bone density ; Serebral palsi = Cerebral palsy

Özet:
Serebral palsi, genel olarak hareket ve postür anormallikleri şeklinde kendini gösteren ve sıklıkla ikincil sorunların eşlik ettiği bir klinik tablodur. Bu sorunlardan en önemlisi, tıbbi maliyeti ve morbiditeyi arttırması nedeniyle kemik kırıklarıdır. Bu nedenle kemik mineral dansitesi kaybı ve kırık oluşumuna zemin hazırlayan faktörler serebral palsili hastalarda güncel bir araştırma konusu olmaya devam etmektedir. 

Çalışmamıza, Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nörolojisi Polikliniği'nden takipli; serebral palsi tanılı 40 hasta "çalışma grubu", serebral palsi tanılı olmayan, büyüme ve gelişmeleri normal 33 hasta ise"kontrol grubu" olmak üzere; toplam 73 çocuk dahil edildi. Tüm çocukların yaşları 4,5 ile 16,5 yıl arasında değişmekte olup ortalama 9,94±3,08 yıl idi; hasta grubu ve kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet dağılımı benzerdi. Hastaların rutin antropometrik ölçümleri, biyokimyasal tetkikleri ve kemik mineral dansitesi incelemeleri geriye dönük olarak tarandı ve kemik mineralizasyonuna etki eden faktörlerin varlığı sorgulandı. Çalışma grubunun    antropometrik ölçümleri kontrol grubu ile karşılaştırıldı.  

 Hasta grubunun kemik mineral dansitesi değerlerinde belirgin düşüklük ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında da belirgin büyüme geriliği tespit edildi. Kemik mineral dansitesi değerleri ile büyüme geriliği, beslenme güçlüğü, malnütrisyon ve hareketsiz bölge arasında anlamlı negatif bir orantı tespit edilirken, diyetle yeterli kalsiyum alımı, yeterli güneş ışığına maruz kalma, yaş artışı, fonksiyonel aktivite düzeyi, skolyoz ve alt ekstremite ameliyatı olma arasında anlamlı pozitif bir orantı saptandı. Kan kalsiyum, fosfor, magnezyum ve alkalen fosfataz değerleri ile kemik mineral dansitesi arasında ilişki tespit edilmedi. Antikonvülzan kullanan hastalarda istatistiksel olarak sadece proksimal femur kemik mineral dansitesi değerleri anlamlı düşük saptandı. Ayrıca kuadriplejik hastalarda lomber bölge ve proksimal bölge kemik mineral dansitesi değerleri arasında neredeyse birebir doğru orantı saptandı.

Çalışmamızda serebral palsili hastaların kemik mineralizasyonundaki azalmanın multifaktöriyel olduğu sonucuna vardık. Farklı hastalarda aynı risk faktörlerinin varlığına rağmen değişik kemik mineral dansitesi değerlerinin saptanması; henüz netlik kazanmamış başka faktörlerin de kemik mineral dansitesi üzerine etkili olduğunu akla getirmektedir. Bu konuda daha fazla sayıda  hasta içeren geniş kapsamlı çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
Cerebral palsy is a clinical condition that generally manifested by movement and posture abnormalities and usually accompanied by some secondary conditions. The most important secondary condition is bone fracture as it arise medical cost and morbidity risk. Therefore the factors causing bone mineral density loss and bone fracture continue to be a current  research topic for cerebral palsy. 
         
This study included 73 children who were in follow up of Şişli Etfal Education and Research Hospital Pediatric Norology (40 cerebral palsy diagnosed patients as "study group" and 33 non-cerebral palsy diagnosed patients, which have normal growth and development status, as "control group"). All the children were aged between 4,5 and 16,5 years; the mean age was 9,94±3,08 years; age and gender distrubitions were both equal between the groups. Antropometric, biochemical and bone mineral density measurements of the patients were scanned retrospectively and existance of the factors that affects bone mineral density were investigated. The antropometric measurements of study group compared to control group's.  

 In study group, a significiant bone mineral density loss and growth failure (as compared to control group) were found. While there were a negative correlation between bone mineral density and growth failure, feeding difficulty, malnutrition, immobilized area; also a positive correlation was found with adequate calcium intake and sunlight exposure, aging, functional activity level, scoliosis and lower extremity surgery. No correlation was found between bone mineral density and blood calcium, magnesium, phosphorus and alkaline phosphatase. In patients taking anticonvulsant medication, a significant loss of bone mineral density was found only in proximal femur. In addition there was almost a straight positive correalation between lumbal and proximal femur bone mineral densities in quadriplegic patients.

In conclusion, our study revealed the loss of bone mineral density in children with cerebral palsy is multifactorial. Although  having same risk factors, different bone mineral density measurements were found individually. This can be thought that there are still unknown factors effective on bone mineral density in these children. Extensive studies involving more patients are needed in this matter.