Görme engelli öğrenciler için Türk Dili ve Edebiyatı derslerinde kullanılan materyallere yönelik öğretmen ve öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi /
Yazar: AYŞE NUR ERDOĞAN BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAFIZ BEK
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eğitim araçları = Educational tools ; Görme engelliler = Visually impaired ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışmaya 2020-2021 eğitim öğretim yılı güz ve bahar döneminde Uşak ilindeki liselerde eğitim ve öğretim gören görme engelli 9 öğrenci ve aynı öğretim yılında Uşak ilindeki liselerde görev yapmakta olan ve görme engelli öğrenciler çalışmış olan toplam 9 Türk Dili ve Edebiyat Bölümü mezun öğretmenler katılmışlardır. 
Uşak ilinde toplam 9 öğretmen araştırmamıza dâhil olmasının nedeni olarak bu eğitimcilerin meslek hayatlarında görme engelli öğrencilerle çalışmış olmaları dolayısıyla seçilmişlerdir. Araştırma alanımızdaki mesleki deneyimleri bize katkı sağlanacağı ve ışık tutacağı açısından önemli görülmüştür. Araştırmaya katılan öğrencilerin sayısının 9 ile sınırlı olmasının nedeni ise Uşak ilinde araştırma döneminde toplam 9 görme öğrencinin öğrenim görmesi neden olmuştur. 
Bu çalışmanın temel amacı "Liselerde görme engelli öğrenciler için Türk Dili ve Edebiyatı derslerinde kullanılan materyallere yönelik öğrenci ve öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi" şeklinde olup araştırmada bir demografik bilgi formu, altı değerlendirme formu ve on dört yarı yapılandırılmış açık uçlu soru sorulmuştur. 
Araştırmaya katılan deneklerin lisede Türk Dili ve Edebiyatı dersinde kullanılan işitsel materyallere yönelik uygulanan ölçek sorularının verilen cevaplara baktığımızda; araştırmaya katılan öğretmenlerin ve öğrencilerin değerlendirmelerine göre işitsel materyallerin yeterliliğinin düşük olarak ifade ettikleri görülmüştür. Ayrıca araştırmaya katılan hem öğretmenler hem de öğrenciler yarı yapılandırmış sorulara yönelik verdikleri yanıtları ve ölçeğe verdikleri yanıtları desteklemiş yani işitsel materyalleri yetersiz değerlendirdikleri ortaya çıkmıştır. 
Araştırmaya katılan deneklerin lisede Türk Dili ve Edebiyatı dersinde kullanılan yazılım materyallere yönelik uygulanan ölçek sorularının araştırmaya katılan öğretmenlerin ve öğrenciler yazılım materyallerin yetersiz bulmuşlardır. Bunun yanında araştırmaya katılan iki grup da yarı yapılandırmış sorulara yönelik verdikleri yanıtları ölçeğe verdikleri yanıtları destekler nitelik olduğu görülmüştür.
Araştırmaya katılan deneklerin lisede Türk Dili ve Edebiyatı dersinde kullanılan basılı materyallere yönelik uygulanan ölçek sorularının verilen cevaplara göre; araştırmaya katılan öğretmenlerin ve öğrencilerin değerlendirmelerine göre basılı materyallerin yeterli olmadığını ifade ettikleri ortaya çıkmıştır. Araştırmaya katılan hem öğretmen hem de öğrenciler yarı yapılandırmış sorulara yönelik verdikleri yanıtları değerlendirmesi de düşük olduğu görülmekte dolayısıyla ölçeğe verdikleri yanıtları yarı yapılandırmış sorulara verdikleri desteklediklerini yani basılı materyalleri yetersiz olarak değerlendirdikleri ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In the fall and spring semester of the 2020-2021 academic year, 9 visually impaired students studying in high schools in Uşak and 9 teachers who graduated from the Department of Turkish Language and Literature, who worked in high schools in Uşak in the same academic year and worked with visually impaired students, participated in this study.
A total of 9 teachers in Uşak were selected as the reason for their inclusion in our research, as these educators have worked with visually impaired students in their professional lives. Professional experiences in our field of research have been deemed important in terms of contributing and shedding light on us. The reason why the number of students participating in the research was limited to 9 was that a total of 9 sighted students were educated in Uşak during the research period.
The main purpose of this study is to evaluate the opinions of students and teachers about the materials used in Turkish Language and Literature courses for visually impaired students in high schools, and a demographic information form, six evaluation forms and fourteen semi-structured open-ended questions were asked in the research.
When we look at the answers given to the scale questions applied to the auditory materials used in the Turkish Language and Literature course in high school of the subjects participating in the research; According to the evaluations of the teachers and students who participated in the research, it was seen that the adequacy of the auditory materials was low. In addition, both the teachers and students participating in the research supported the answers they gave to the semi-structured questions and the answers they gave to the scale, that is, it was revealed that they evaluated the auditory materials inadequately.
The teachers and students who participated in the research found that the scale questions applied to the software materials used in the Turkish Language and Literature course in high school of the subjects participating in the research were insufficient. In addition, the answers given to the semi-structured questions by both groups participating in the study were found to support the answers they gave to the scale.
According to the answers given to the scale questions applied to the printed materials used in the Turkish Language and Literature course in high school of the subjects participating in the research; According to the evaluations of the teachers and students participating in the research, it was revealed that the printed materials were not sufficient. It is seen that both the teachers and the students participating in the research evaluate the answers they gave to the semi-structured questions are low.