Farklı obturasyon tekniklerinin uygulanması sırasında dış kök yüzeyinde meydana gelen sıcaklık değişimlerinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi
The comparative evaluation of temperature changes on the external root surface during the application of different obturation techniques
Yazar: FATOŞ ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. RECAİ ZAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dentin = Dentin ; Isı değişimi = Heat change ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Kök kanalını tıkama = Root canal obturation ; Sıcaklık değişimi = Temperature change

Özet:
Çalışmamızın amacı, farklı kök kanal dolgu yöntemlerinin uygulanması esnasında kök dış yüzeyinde oluşabilecek ve diş destek dokularında hasar oluşturabilecek sıcaklık değişimlerini in vitro olarak incelemektir.
Çalışmamızda 100 adet çürüksüz alt çene premolar diş kullanılmıştır. Dişlerin çalışma uzunlukları 14-16 mm olacak şekilde standardize edilen kök kanalları, Protaper Next Nikel-Titanyum (Ni-Ti) döner eğe sistemi kullanılarak genişletilmiştir. Preparasyon işlemi tamamlandıktan sonra konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (CBCT) ile toplam 9 noktada iç dentin-dış sement arası mesafe ölçülerek dentin kalınlıkları birbirine en yakın olan 100 diş çalışmaya dahil edilmiştir. 
Dişler, her bir grupta 20 örnek olmak üzere soğuk lateral kondansasyon, sıcak vertikal kondansasyon, devamlı ısıyla obturasyon, termoplastik enjeksiyon ve thermafil yöntemleri şeklinde rastgele olarak 5 gruba ayrılmıştır. Dişlerin kök kanal dolguları, ağız içi sıcaklık derecesinin taklit edilmesi amacıyla 37 ˚C'ye ayarlı su banyosu içerisinde gerçekleştirilmiştir. Dişlerin obturasyon işlemleri esnasında kök yüzeyinde meydana gelen sıcaklık artış değerlerini ölçmek amacıyla apikal, orta ve koronal üçlü bölgelere üçer adet termokupl yerleştirilmiştir. 
Çalışmamızda elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Değişkenlerin normal dağılım analizi Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi ile yapılmıştır. Grup ortalamaları arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığını analiz etmek amacıyla Kruskal Wallis-H ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkinin belirlenmesi için Spearman'ın sıralama korelasyon katsayısı ile analizlere devam edilmiştir. p-değerinin 0,05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirilmiştir.
Çalışmamızda 5 farklı kök kanal dolgu yöntemleri ile yapılan obturasyon işlemleri esnasında ortaya çıkan sıcaklık değerleri termokupllar ile ölçülerek karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. 
Hiçbir kök kanal dolgu tekniğinde periodontal dokulara yansıyan sıcaklık artışı 10 ˚C'lik kritik değere ulaşmamıştır. Sıcak vertikal kondansasyon yöntemi diğer gruplarla karşılaştırıldığında sıcaklık artışı tüm gruplardan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Devamlı ısıyla obturasyon yönteminin uygulandığı grupta oluşan sıcaklık artışı, soğuk lateral kondansasyon ve thermafil yönteminin uygulandığı gruplardan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). En düşük sıcaklık artışı soğuk lateral kondansasyon ve thermafil yönteminin uygulandığı gruplarda tespit edilmiştir. Grupların bölgeler arası sıcaklık değişimleri incelendiğinde koronal üçlüde istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek sıcaklık artış değerleri ölçülmüştür (p<0,05).
Guta perkanın ısıtılarak uygulandığı obturasyon yöntemlerinde dış kök yüzeyinde meydana gelen sıcaklık artışları tedavi başarısında önemli bir rol oynamaktadır. Çalışmamızda kullanılan güncel endodontik kök kanal obturasyon yöntemlerinin uygulanması esnasında oluşabilecek sıcaklık artışlarının kritik değere ulaşmadan güvenle tercih edilebilir olduğu görülmüştür. Bu yöntemler arasında periodontal dokularda hasar oluşturma ihtimalinin önüne geçerek daha kontrollü bir kök kanal dolgusu yapabilme şansı tanıyan thermafil yöntemi ön plana çıkmıştır.

Abstract:
The aim of our study is to examine in vitro temperature changes that may occur on the external surface of the root and cause damage to the dental support tissues during the application of different root canal filling methods.
In our study, 100 mandibular premolar teeth without caries were used. The root canals, standardized to the working lengths 14-16 mm, were expanded using the Protaper Next Nickel-Titanium (Ni-Ti) rotary file system.  After completing the preparation process, the distance between the inner dentine and the outer cement at a total of 9 points was measured with cone-beam computed tomography (CBCT), and 100 teeth with the most similar dentin thicknesses were included in the study.
Teeth were randomly divided into five groups as cold lateral condensation, warm vertical condensation, continuous wave obturation, thermoplastic injection, and thermafil methods, including 20 samples in each group. The root canal fillings of the teeth were performed in a 37 ˚C water bath to imitate the intra-oral temperature. Three thermocouples were placed in the apical, middle, and coronal triad regions to measure the values of temperature increase on the root surface during the obturation procedures of the teeth. 
The data obtained in our study were evaluated using the SPSS 22.0 packaged software. The normal distribution analysis of variables was conducted using the Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests. Kruskal Wallis-H and Mann-Whitney U tests were used to analyze whether the differences between group mean values were statistically significant. To determine the correlation between variables, analyses were continued with Spearman's rank correlation coefficient. Cases in which the p-value was below 0.05 were considered statistically significant results.
In our study, the temperature values occurring during the obturation procedures carried out with five different root canal filling methods were measured with thermocouples and assessed comparatively.
In no root canal filling techniques, the temperature increase reflected on periodontal tissues reached the critical value of 10 ˚C. When the warm vertical condensation method was compared with the other groups, the temperature increase was found to be statistically significantly higher than all groups (p<0.05). The temperature increase in the group subjected to the obturation method with continuous wave was found statistically significantly higher than the groups to which the cold lateral condensation and thermafil method were administered (p<0.05). The lowest temperature increase was detected in the groups to which the cold lateral condensation and thermafil method were applied. When the inter-regional temperature changes of the groups were examined, statistically significantly higher temperature increase values were measured in the coronal third (p<0.05).
In obturation methods in which gutta percha is heated and administered, temperature increases on the external surface of the root play an important role in the treatment success. It has been observed that the temperature increases that may occur during the application of the current endodontic root canal obturation methods used in our study can be confidently preferred before reaching the critical value. Among these methods, the thermafil method, which allows a more controlled root canal filling by preventing the possibility of damaging periodontal tissues, has come to the fore.