Meme lastiği ömrü, çalışma vakumu ve nabız oranı değişimlerinin sağım performasına ve meme lastiğinin fiziko-mekanik özelliklerine etkisi
Effect of liner life, working vacuum and pulse ratio changes on milking performance and physico-mechanical properties of liner
Yazar: FERİDAN ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. HALİL ÜNAL
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Vakum ve nabız oranı, süt sağım makinelerinin sağım performansını etkileyen önemli çalışma parametreleridir. Buna ek olarak, süt sağım makinasındaki malzemelerin tasarımı ve bileşimleri, meme lastiklerinin performans özelliklerini etkileyen diğer ana unsurlardır. Bu çalışmanın amacı, vakum ve nabız oranı değişimlerinin, sağım performansına etkilerini belirlemektir. Araştırma Bursa Uludağ Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Araştırma ve Uygulama Çiftliği süt sığırcılığı sağım tesisinde yürütülmüştür. Sağım sistemi 2x4 balıkkılçığı tipinde olan 8 sağım üniteli, sürü yönetimli bir tesistir. Çiftlikte günde 3 kez sağım yapılmakta ve ortalama 68 adet Holstein cinsi inek sağılmaktadır. Denemelerde bir veya daha fazla süt sağım için eksik gözlemleri olan ineklerin çıkarılmasından sonra kullanılabilir 52 inek kaydı değerlendirmeye alınmıştır. 
Araştırmada ithal marka uzun kauçuk tip meme lastiği (Liner 20M tipi) kullanılmıştır. Sağım sisteminin vakumları 41, 44 ve 47 kPa, pulsatör nabız oranları ise 60:40, 65:35 ve 70:30 seçilip, vakum ve nabız oranları değişimleri yapılmıştır. Ölçümler meme lastiklerinin dört farklı sağım ömründe (yeni, 1250, 2500, 3500) yapılmıştır. İnek başına toplamda 27 sağımla 9 gün boyunca sağım gözlemleri yapılmıştır. Her dönemin 9 günlük deneyleri tamamlandığında sağımhaneden 1'er takım sökülerek fiziksel özelliklerin kontrolü için örnek alınmıştır. Deneyler süresince sürü yönetim programından sağım verimi, günlük süt verimi, pik ve ortalama süt debileri, sağım süresi, sağımın ilk 2 dakikasındaki süt verimi ve yine sağımın ilk 2 dakikasındaki süt verimi yüzdesine ait veriler incelenmiştir. 
Deneme sonuçlarına göre her meme lastiği ömründe nabız odası oranı genişledikçe sağım verimleri de artmıştır. Ancak, meme lastiği ömrü uzadıkça sağım verimleri düşmektedir. Sağım verimi en yüksek nabız oranı yeni takılan ürünün 70:30 nabız oranında bulunmuştur. Her sağım ömründe sağım süreleri azalırken, pik ve ortalama süt akış hızları, ilk 2 dakikalık süredeki süt verimi ve yüzdeleri yükselmiş, ancak meme lastiği yaşlandıkça düşüşler gerçekleşmiştir. Vakum seviyesi ve nabız oranı etkileşimi sağım süresi, pik süt akış hızı, ilk 2 dakikadaki süt verimi ve yüzde oranları için önemli bulunmuş, ancak sağım verimi ve ortalama süt akış hızı için önemli bulunmamıştır. Ortalama ve pik süt akış hızları, ilk 2 dakikadaki süt verimi ve yüzde oranı her artan vakum seviyesi ve nabız oranında artmış, sağım süresi ise azalmıştır.

Abstract:
Vacuum and pulse ratio are important working parameters affecting milking performance of milking machines. In addition, the design and composition of the materials in the milking machine are other major factors affecting the performance characteristics of the teat. The aim of this study is to determine the effects of changes in working vacuum and pulse rate on milking performance and physical and mechanical properties of teats. The research was carried out in Bursa Uludag University, Faculty of Veterinary Medicine, Research and Application Farm dairy cattle milking facility. The milking system is a herd management facility with 8 milking units of 2x4 herring type. The farm is milked 3 times a day and on average 68 Holstein cows are milked. After the removal of cows with missing observations for one or more milking in the trials, 52 available cows were evaluated.
In the research, imported rubber long type rubber liner (Liner 20 M type) was used. Milking system vacuum 41, 44 and 47 kPa, pulsator pulse ratios 60:40, 65:35 and 70:30 were selected, working vacuum and pulse ratio changes were made. The measurements were made in four periods, four different milking life of the liners (new, 1250, 2500, 3500 milking). Milking observations were made for 9 days with a total of 27 milking per cow. At the end of the 9-day experiments of each period, one set of liners were removed from the milking facility and analysed for their physical and mechanical properties. During the experiments, milk yield, peak and average milk flow rates, milking duration, milk yield in the first 2 minutes of milking and milk percentage in the first 2 minutes of milking were analysed from the herd management program.
According to the results of the experiment, the milking yield increased as the pulse chamber ratio increased in the life of each tread. However, as the tread life increases, milking yield decreases. The highest milking pulse ratio was found at 70:30 pulse ratio of the newly installed product. While milking durations decreased in each milking life, peak and average milk flow rates, milk yield and percentages increased in the first 2 minutes, but declines occurred as the rubber liner aged. The interaction of vacuum level and pulse ratio was found to be significant for milking duration, peak milk flow rate, milk yield and percentage rates in the first 2 minutes, but not for milking yield and mean milk flow rate. Average and peak milk flow rates, milk yield and percentage in the first 2 minutes increased with each increasing vacuum level and pulse ratio, and milking duration decreased.