Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocukların  
tedavi öncesi ve sonrasında; ebeveynlerinde anksiyete, depresyon düzeyleri, aile işlevselliğinin değerlendirilmesi
Assessment of levels of depression, anxiety and disruptin in family functioning among parents of children with adhd; before and after treatment
Yazar: SEMİHA ŞEN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KADRİ GÜCER
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Aile işlevleri = Family functions ; Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışma dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuklar ile sağlıklı gelişime sahip çocukların ebeveynlerini depresyon ve anksiyete düzeylerini, her iki gruptaki ailelerdeki aile işlevlerini karşılaştırmayı ve çocuğun tedavisinden sonra ebeveynlerin depresyon ve anksiyete düzeylerinin düşüp düşmediğini, aile işlevlerinin düzelip düzelmediğini göstermeyi amaçlamıştır.
Yöntem: Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Polikliniği'ne ilk kez başvuran, DSM-4 tanı kriterlerine göre DEHB tanısı alan, 5-16 yaşları arasında 30 olgunun ebeveynleri; kontrol grubu olarak 5-16 yaş arası herhangi bir tıbbı, nöropsikiyatrik hastalığı olmayan, yaş ve cinsiyet açısından hasta grubuyla eşleştirilmiş 30 çocuğun ebeveynleri alındı. Ebeveynlere ayrıntılı sosyodemografik ve klinik özellikleri kapsayan çalışmaya uyarlanmış bilgi formu verildi. DEHB tanısı alan çocukların medikal tedavisi başlamadan önce ve başladıktan 3 ay sonra klinik görüşmeler yapılıp ölçekler uygulandı. İlk başvuruda vaka ve kontrol grubundaki ebeveynlere SCID-1, Beck Depresyon ölçeği, Beck Anksiyete ölçeği, Aile Değerlendirme Ölçeği, Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Ölçeği, çocuklardaki semptom şiddeti ile ebeveynlerin iletişimi arasındaki ilişkiyi ölçmek için DEHB tanısı alan çocukların ebeveynlerine Turgay DEHB formu verildi. 3 ay sonra medikal tedavisi başlayan DEHB tanısı alan çocukların ebeveynlerine aynı ölçekler uygulandı.
Bulgular: İstatistiksel analiz sonucunda DEHB'lı çocuğa sahip annelerde kontrol grubuna kıyasla artmış oranda depresyon ve anksiyete düzeyi saptanmış olup, bu durum babalar için sadece anksiyete açısından anlamlıydı. Tedavi başlandıktan üç ay sonra ise hem annelerde, hem de babalarda depresyon ve anksiyete düzeyleri anlamlı olarak azalmaktaydı (p<0.05). Aile işlevlerinde ise annelerde kontrollere kıyasla Problem Çözme, Roller, Duygusal Tepki Verebilme ve Gereken İlgiyi Gösterme alanlarında; babalarda ise problem çözme ve davranışın kontrolü alanlarında artmış oranda sorun olduğu gösterilmiştir. Aile işlevlerindeki düzelmenin depresyon ve anksiyete düzeylerine zıt olarak beklenenin altında olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Çocukla daha çok vakit geçiren ve çocuğun bakımından birebir sorumlu olan annenin babalara oranla DEHB'lı çocuğa sahip olmaktan ötürü daha çok anksiyete ve depresyona özgü semptomlar geliştirdiği saptanmıştır. Duygusal alanda annelerin ve babaların yaşadığı zorlanmanın aile işlevlerini olumsuz etkilediği ve çocuğun tedavisinin kısa vadede aile işlevlerini henüz iyileştirmese de en azından anne ve babalardaki semptomları hafiflettiği gösterilmiştir. Bu anlamda DEHB tanısı konan çocuklarda aileyi bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmek ve ailenin diğer bireyleri için de gerekli tıbbi desteği sağlamak önemlidir. Bu nedenle depresyon ve anksiyete bozuklukları açısından annelerin ayrıntılı değerlendirmenin ebeveynde psikopatolojiden kuşkulanılan olgularda yararlı olacağı düşünülmüştür

Abstract:
Objective: The primary objective of the study is to compare the levels of depression, anxiety and disruption in family functioning between parents of children with ADHD and normal development. Secondarly to demonstrate whether they recruit or not after the treatment of the child.
Method: The parents (mother and father) of 30 children aged between 5-16 years who are admitted to the outpatient clinics of Akdeniz University Hospital Child Psychiatry Department for he first time and diagnosed with ADHD (DSM-IV) are included in experimental group. The parents (mother and father) of 30 children aged between 5-16 years, who are matched with experimental group children by age and gender and also do not have any medical, neuropsychiatric diseases constituted control group.
The parents of children with ADHD are assessed twice; first at the time of diagnosis ADHD and then 3 months after the treatment whereas the parents of control children assessed once. 
Both groups of parents asked to fill the form of sociodemographical and personal background data. Adult ADHD scale (Turgay, 2004) and Beck Anxiety and Depression Inventories are administered to both groups of parents and replicated after the treatment of the child among experimental group. 
Findings: Mothers of children with ADHD showed higher rates of depression and anxiety levels compared to control group mothers. Unlike mothers; fathers showed significant difference only related to anxiety levels but not in depression.3 months after the treatment of the child levels of depression and anxiety are decreased significantly both in mothers and fathers of ADHD children. Regarding family functioning analyses showed disturbances in problem solving, roles, affective responsiveness, affective involvement among mothers of ADHD children whereas fathers showed disturbances in problem solving and behavior control compared to control fathers. Contrary to expectations; family functioning disturbances showed no significant amelioration after the treatment of the child.
Results: Beside fathers, mothers who are main caregivers and spend more time with the hyperactive child showed higher rates of depressive and anxiety symptoms. Emotional stress that is experienced by parents of children with ADHD impairs family functioning. The treatment of the child ameliorates the depressive and anxiety symptoms of parents but it was not satisfying for the family functioning disturbances in that period. As a result the assessment of the family with ADHD child in an integrated approach and give medical support to all family members are crucial points for practioners