Obez olan ve olmayan lohusalarda emzirme başarısı, öz-yeterlilik ve emzirmede yaşanan endişeler
Breastfeeding success, self-efficacy and fear of breastfeeding in obese and non-obese women
Yazar: EMİNE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. EMRE YANIKKEREM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Obezite = Obesity ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; Obstetrik-hemşirelik = Obstetrical-nursing ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, obez olan ve olmayan lohusalarda emzirme başarısı, öz-yeterliliği ve emzirmede yaşanan endişeleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: İzmir'de bir hastanede 354 lohusa ile gerçekleştirilen bu çalışmada LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı, Postpartum Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği Kısa Formu (EÖYÖ) ve Emzirme Hakkında Yaşanan Endişeler (EHYE) Soru Formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı analizler, ki kare (X2) testi, t-test, Kruskal Wallis, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann Whitney U-testi ve Pearson Korelasyon testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 28,0±6,2 olup, kadınların %30,5'i fazla kilolu ve %19,8'i obezdir. Araştırmanın ölçek toplam puan ortalamalarına bakıldığında; LATCH 8,5±1,7, Emzirme Öz Yeterlilik 57,1±8,1 ve Endişe Soru Formu 31,4±9,1 olarak bulunmuştur. LATCH toplam puan ortalaması yaşı 18-23 arasında olan, ilk gebeliği ve doğumu olan, ölü doğum yapmayan, doğum kontrol yöntemi kullanmayan, kullandığı aile planlaması yöntemi kondom olan ve gebeliğinde 6-10 kez kontrole giden kadınlarda anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur. EÖYÖ toplam puan ortalaması yaşı 24-29 arasında olan, üniversite mezunu, çekirdek ailede yaşayan, kullandığı aile planlaması yöntemi geri çekme olan, gebeliğinde beş ve daha az kontrole giden, gebeliğinde sigara kullanmayan, gebeliğinde beslenme ve emzirme hakkında eğitim alan ve obez olmayan kadınlarda daha yüksek bulunmuştur. EHYE toplam puan ortalaması okur yazar olmayan ve okur yazar olan, kronik hastalığı olan, geniş ailede yaşayan, kullandığı aile planlaması yöntemi kondom olan, gebeliğinde 11 ve üzerinde kontrole giden, gebeliğinde sigara kullanan, gebeliğinde beslenme ve emzirme hakkında eğitim almayan, 37-39 hafta arasında doğum yapan, sezaryen ile doğum yapan ve obez olmayan kadınlarda daha yüksek bulunmuştur.Sonuç: Obez olan kadınların emzirme başarısı ve emzirme öz-yeterliliği toplam puanları arasında pozitif yönde, emzirme öz yeterliliği ve endişe toplam puanları arasında ise negatif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler: Emzirme, obezite, LATCH, öz-yeterlilik, anksiyete.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to examine breastfeeding success, self-efficacy and fear of breastfeeding in obese and non-obese women. Materials and Methods: This study was conducted with 354 puerperant in a hospital in Izmir. Breastfeeding Assesment Tool (LATCH), Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale-Short Form (BSES) and Fear of Childbirth and Postpartum Period Questionnaire (FCPQ) were used. In evaluating the data; Chi Square (x2) test, t-test, Kruskal Wallis, One Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann Whitney U-test and Pearson Correlation test were used. Results: The average age of the women participating in the survey is 28,0±6,2, 30,5% of the women are overweight and 19,8% are obese. The mean score of questionnaire as fallows: 8,5±1,7 for LATCH, 57,1±8,1 for BSES and 31,4±9,1 for FCPQ. The mean score of total LATCH was found to be significantly lower in women between 18-23 years of age, primiparious women, women who did not have stillbirth, women who did not use any contraceptive method and women who applied to antenatal care 6-10 times during pregnancy. The mean total score of the BSES was higher in women who were 24-29 years of age, women who graduate university degree, women with in nuclear family, women who used withdrawing method, women who applied five or fewer times antenatal control, non-smoking women, women who educated about nutrition during pregnancy and breastfeeding. The mean total score of the FCPQ was found higer in women, who were illiterate and literate, women who had chronic disease, women who lived in large family, women who used condom, women who applied for antenatal care 11 or more times, women who used cigarette during pregnancy period, women who had education about nutrition during pregnancy, and breastfeeding, women who gave birth between 37-39 gestational age, women who gave birth with cesarean section and non-obese women. Conclusion: There was a positive and moderate correlation between breastfeeding success and breastfeeding self-efficacy total scores of women with obesity, and a negative and moderate significant relationship between breastfeeding self-efficacy and fear of breastfeeding total scores.

Key Words: Breastfeeding, obesity, LATCH, self-efficacy during pregnancy,
fear during pregnancy