Mehmet Akif'in şiirlerinde tasvir üzerine bir inceleme
A study on the depiction of Mehmet Akif's poems
Yazar: DİLEK YARDIM
Danışman: DOÇ. DR. SABAHATTİN ÇAĞIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ersoy, Mehmet Akif = Ersoy, Mehmet Akif ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Safahat = Safahat ; Tasvir = Description ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Mehmet Akif Ersoy (20.12.1873-27.12.1936), Sırât-ı Müstakîm ve Sebîlürreşad'da yazmış olduğu düzyazıların yanı sıra özellikle II. Meşrutiyet'ten sonra kaleme aldığı şiirleriyle ön plana çıkmış, Türk Edebiyatı'nın önemli isimlerinden biridir. Mehmet Akif, şiirleriyle yaşadığı topluma ve dünyaya gerçekçi bir pencere açmıştır. Bunun için şiirin tüm olanaklarından yararlanan Akif'in bu bağlamda sıklıkla başvurduğu yöntemlerden biri ise edebî tasvirdir.

Mehmet Akif, erken yaşlarından itibaren şiirle meşgul olmuştur. Şiirlerinde geçirdiği merhaleler doğrultusunda edebî tasviri kullanış amacı ve yöntemi de zaman içerisinde değişmiştir. Bu çalışmada Mehmet Akif'in şiirlerinde edebî tasviri nasıl kullandığını daha iyi anlamak adına öncelikle tasvir ve edebî tasvir terimi teorik olarak incelenmiştir. Daha sonra Mehmet Akif'in II. Meşrutiyet'ten önce yazdığı ve gençlik dönemine denk gelen ilk şiirleriyle Meşrutiyet sonrası kaleme aldığı ve çoğunluğu Safahat genel başlığıyla yayımlanan şiirlerinde edebî tasvirin nasıl kullanıldığı, bu anlatım vasıtasının kullanımında ne gibi değişimler yaşandığı örnekler dâhilinde incelenmiştir.

Akif'in fikrî ve edebî düzlemde yaşadığı değişim ve dönüşümün somut örneklerini barındırması bakımından onun şiirlerinin yapı taşlarından biri olan tasvirler, Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu çöküşü çarpıcı ve zaman zaman eleştirel bir biçimde ortaya koyması bakımından da oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Mehmet Akif Ersoy, Safahat, Şiir, Tasvir, II. Meşrutiyet

Abstract:
Mehmet Akif Ersoy (20.12.1873-27.12.1936) is one of the most important names in Turkish Literature, with his prose written in Sırât-ı Müstakîm and Sebîlürreşad, as well as his poems that he wrote after the 2nd Constitutional Era. Mehmet Akif opened a realistic window to the society and the world where he lived with his poems. For this reason, one of the methods that Akif uses frequently in this context is the literary depiction.

Mehmet Akif was busy with poetry from an early age. The purpose and method of using the literary depiction has changed over time in line with the stages in his poems. In this study, to better understand how Mehmet Akif used literary depiction in his poems, primarily the term depiction and literary depiction were evaluated theoretically. Later, the poems that Mehmet Akif wrote before the 2nd Constitutional Era in his youth and those mostly published after the Constitutional Era under the general title of Safahat were examined in examples of how the literary depiction was used and the changes occurred in the use of this narrative tool.

Depictions, which are one of the building blocks of his poems, in terms of embodying concrete examples of the change and transformation that Akif experienced in the intellectual and literary platform, are also very important in terms of revealing the collapse of the Ottoman State in a striking and at times critical way.

Keywords: Mehmet Akif Ersoy, Safahat, Poem, Depiction, 2nd Constitutional Era