Şırnak'ta doğal olarak yetişen ve pazarlama önemine sahip bazı bitki türlerinin kullanım amaçlarının ortaya konulması
Explaining the intended use of some plant species thatgrow naturally in sirnak and have marketing importance
Yazar: ŞAHİN ÖLGEN
Danışman: PROF. DR. CELAL YÜCEL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekoturizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bitki sistematiği = Plant systematic ; Bitki örtüsü = Vegetation ; Bitkiler = Plants ; Ekoturizm = Ecotourism ; Pazarlama = Marketing ; Turizm pazarlaması = Tourism marketing ; Şırnak = Şırnak

Özet:
Şırnak bölgesi, farklı coğrafik ve iklim özelliklerine sahip olması nedeniyle,
doğada yetişen bitki türleri bakımından son derece zengin bir floraya sahiptir. Şırnak
ilinde yetişen bitki türleri, uzun yıllardan beri bölge insanı tarafından farklı amaçlarla
kullanılıyor olsa bile, bu bitkilerin bilimsel olarak teşhis edilmesi, kullanım amaçları,
pazarlama, bölge ekonomisine katkısı ve ekoturizm açısından mevcut durumunun
ortaya konulması önemlidir. Bu çalışma, Şırnak bölgesinin doğal florasında bulunan,
bölge insanı tarafından uzun yıllardan beri farklı amaçlarla kullanılan, bölgesel
isimleri ile tanınan, bitki türlerinin teşhisinin yapılması, tüketim ve sağlık amaçlı
olarak kullanımlarının belirlenmesi, pazar koşulların bilinmesi ve özellikle de
ekoturizm açısından potansiyelinin değerlendirilmesi ve bölge ekonomisine
katkılarının ortaya konulması amacıyla yürütülmüştür. Araştırma verisi
yapılandırılmış/yarı yapılandırılmış görüşme ve saha (arazi) çalışması olmak üzere
iki aşamada toplanmıştır. Farklı dönemlerde bölgenin florasındaki bitkiler
gözlemlenerek, fotoğraflanarak ve bitki örnekleri alınarak tür bazında teşhisleri
yapılmıştır. Ayrıca bölge insanıyla yüz yüze yapılan görüşmelerle, bitkinin yöresel
isimleri ve ne amaçla kullanıldığı ile ilgili bilgiler edinilmiştir. Daha sonra bitkilerin
yöresel isimleri ile bilimsel isimleri birleştirilerek, ulusal ve uluslararası literatürle
desteklenmiştir.
Şırnak bölgesinde yapılan saha (arazi) çalışması ve yüz yüze görüşmelerde
farklı amaçlarla kullanılan ve ekonomik değere sahip otuzbir tür tespit edilmiş olup,
bu türlerin yaygın olarak bilinen ve kullanılan pazarlama, bölge ekonomisi ve eko
turizm bakımından potansiyelleri ortaya konulmuştur. Böylece söz konusu türlerin
yurt içi ve yurt dışında tanınırlığının ve yaygın etkisinin bilinmesiyle birlikte eko
turizm açısından önemli bir farkındalık oluşacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte,
bölgede eko turizm faaliyetlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, Şırnak bölgesinin bölge
ve ülke ekonomisinde önemli yer edineceğini belirtmek gerekir. Ayrıca bölgede doğal
olarak yetişen bitki türlerinin insan gıdası (yemek vs.) olarak kullanılabileceğinin
bilinmesiyle daha düşük maliyetlerle gıda temin edilebilecektir. Benzer şekilde, bu
bitkilerin ilaç olarak kullanımlarının bilinmesiyle de sağlık açısından önemli olan bazı
türlerin sağlık sektörüne katkı sağlayacağını belirtmek gerekir.

Abstract:
Şırnak region has an extremely rich flora in terms of plant species growing in
nature due to its different geographical and climatic characteristics. Even though the
plant species grown in Şırnak province have been used for different purposes by the
people of the region for many years, it is important to identify these plants
scientifically, to reveal their current situation in terms of their usage purposes,
marketing, contribution to the regional economy and ecotourism.
This study was carried out in order to identify plant species, located in the
natural flora of the Şırnak region, used by the people of the region for many years for
different purposes, known by its regional names, to determine their consumption and
use for health purposes, to know the market conditions and to evaluate their potential
in terms of ecotourism, and to reveal their contribution to the regional economy. The
research data were collected in two stages as structured/semi-structured interview and
field study. At different periods, the plants in the flora of the region were identified
by observing, photographing and taking plant samples on the basis of species. In
addition, information about the local names of the plant and what it is used for were
obtained through face-to-face interviews with the people of the region. Later, the local
names of the plants and their scientific names were combined and supported by
national and international literature.
In the fieldwork and face-to-face interviews conducted in the Şırnak region,
thirty-one species that are used for different purposes and have economic value have
been identified, and the potentials of these species in terms of widely known and used
marketing, regional economy and eco-tourism have been revealed. Thus, it is thought
that an important awareness will be created in terms of eco tourism, together with the
recognition and widespread effect of these species in the country and abroad.
However, it should be noted that with the spread of eco-tourism activities in the
region, the Şırnak region will take an important place in the economy of the region
and the country. In addition, knowing that the plant species that grow naturally in the
region can be used as human food (food, etc.), food will be provided at lower costs.
Similarly, it should be noted that some species that are important for health will
contribute to the health sector by knowing the use of these plants as medicine.