Açıklanamayan infertilitede sperm epigenetik değişiklikleri
Sperm epigenetic alterations in unexplained infertility
Yazar: MÜJDEGÜL ZAYIFOĞLU KARACA
Danışman: DOÇ. DR. ECE KONAÇ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Epigenez-genetik = Epigenesis-genetic ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genetik = Genetics ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Moleküler genetik = Molecular genetic ; Sperm = Spermatozoa ; Üreme teknikleri = Reproduction techniques

Özet:
Epigenetik üreme tıbbında giderek daha çok araştırılan bir konudur. Erkek infertilitesi ile ilişkili bulunan pek çok epigenetik değişiklik gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı açıklanamayan infertilite nedeniyle yardımla üreme tekniği önerilen erkeklerin sperminde MTHFR gen promotoru hipermetilasyonunun idiopatik infertilite ile ilişkisi olup olmadığının incelenmesidir. Çalışma grubu olarak en az 2 yıl süreyle iyi tanımlanmış açıklanamayan infertilite tanısı olan ve Hacettepe Üniversitesi İnfertilite Merkezi'ne başvuran çiftlerin erkek eşleri seçilmiştir. Kontrol grubu ise aynı yaş grubunda normal olarak çocuk sahibi olmuş normal spermiogramlı erkeklerden oluşturulmuştur. Sperm toplanmasının ardından DNA ekstraksiyonu yapılmış ve MTHFR gen promotoru için bisülfit dönüşümü ve pyrosekans analizi yapılmıştır. Çalışma ve kontrol gruplarında 40'ar olgunun bulguları analiz edilmiştir. Çalışma ve kontrol gruplarında metilasyon oranlarının ortalaması sırasıyla 10,01% (1-77) ve 4,3% (2-10) olarak tespit edilmiş ve istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.015). ROC analizinin işaret ettiği %9,5 metilasyon oranı hipermetilasyon tayini için eşik değer olarak alındığında çalışma ve kontrol gruplarında sırasıyla 21 ve 2 hipermetile olgu tespit edildi (p<0.001). Çalışma grubunun grup içi analizi uyarınca hipermetile ve normal bireyler arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Açıklanamayan infertilite bireysel olarak yönetilmesi gereken tartışmalı bir durumdur. Her ne kadar bu durumun asıl nedeni olarak tanı konulmamış bir endometriozis ya da anovulasyon gibi kadın kaynaklı bir durum suçlansa da erkek subfertilitesi daima akılda tutulmalıdır. Epigenetik çalışmalar infertilitenin gerçek nedenine işaret ederek yönetim seçeneklerinin gözden geçirilmesini sağlayabilir.

Abstract:
Epigenetics is being increasingly more considered in reproductive medicine. Many epigenetic alterations have shown to be related with male infertility. The aim of this study is to find out if MTHFR gene promotor hypermethylation is associated or not within the sperm of men who were offered assisted reproduction with unexplained infertility indication. Men from the couples with at least 2 years long well-defined unexplained infertility who were applied to Hacettepe University Infertility Center were selected as the study group. The control group was consisted of normally conceived men with normal spermiogram who were at the same age group. Following sperm collection process, sperm DNA was extracted and bissulphide pyrosequencing was performed for detection of the MTHFR gene promotor region. There were 40 eligible men in the study and 40 in the control group as well. The medians of methylation rates were 10.01% (1-77) and 4.3% (2-10) for the study and the control groups respectively which was significantly different (p=0.015) between two groups. Taking 9.5% of methylation level into account as a threshold which was determined via ROC analysis there were 21 and 2 hypermethylated men in study and control groups respectively (p<0.001). Regarding the intragroup analysis of the study group there were no statistically significant differences between hyper- and normo-methylated men. Unexplained infertility is a controversial condition which has to be managed individually. Although it was concluded that undiagnosed endometriosis or ovulation problem could be the case for these couples male subfertility should be borne in mind. Epigenetic studies would reveal the real causes of infertility and may affect the management options.