Güvensiz bağlanma stilleri ile somatik belirtiler ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracılık rolü
The mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between insecure attachment styles, somatic symptoms and death anxiety
Yazar: DUYGU YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance

Özet:
Bu araştırmada güvensiz bağlanma stilleri (kaygılı, kaçıngan) ile somatik belirtiler ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolünün ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma nicel araştırma deseni içinde yer alan ilişkisel tipte anket yöntemiyle yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 'Kolayda Örnekleme' yöntemine göre seçilen ve 18-65 yaş aralığında bulunan 350 birey oluşturmaktadır. Çalışmanın verilerinin toplanmasında literatüre dayalı olarak hazırlanmış olan 'Demografik Bilgi Formu', 'Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği- Kısa Formu (DDGÖ-16)', 'Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II)', 'Bedensel Belirti Ölçeği (BBÖ)' ve 'Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 26 ve R (R Core Team) programları kullanılmıştır. Araştırmada demografik bulguların betimsel analizleri, araştırmada yer alan ölçeklere ve alt boyutlarına ait puan analizleri, değişkenler arasındaki ilişkinin yönünün ve gücünün ortaya konmasında 'Pearson Korelasyon' analizi ve bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki etkisini ortaya koymada da 'Aracılık' analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada ulaşılan bulgular incelendiğinde; duygu düzenleme güçlüğü ve alt boyutları (kendini tutamama, stratejiler, dürtü, amaçlar ve netlik) ile bedensel belirtiler (somatik belirtiler), güvensiz bağlanma kaçıngan ve kaygı ile ölüm kaygısı ve alt boyutları (acı çekme, ölümü düşünme ile tanıklık ve ölümün belirsizliği) arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Benzer biçimde ölüm kaygısı ve alt boyutları (acı çekme, ölümü düşünme ile tanıklık ve ölümün belirsizliği) ile bedensel belirtiler (somatik belirtiler) ve güvensiz bağlanma kaçıngan ve kaygı arasında da pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Son olarak duygu düzenleme güçlüğünün ölüm kaygısı üzerinde kısmi, bedensel belirtiler üzerinde ise tam aracılık etkisinin olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak katılımcılarda duygu düzenleme güçlüğü ve alt boyutları arttıkça bedensel belirtiler (somatik belirtiler), güvensiz bağlanma kaçıngan ve kaygı ile ölüm kaygısı ve alt boyutları da artmaktadır. Benzer biçimde ölüm kaygısı ve alt boyutları arttıkça bedensel belirtiler (somatik belirtiler) ve güvensiz bağlanma kaçıngan ve kaygı boyutları da artmaktadır.

Abstract:
This study aimed to reveal the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship between insecure attachment styles (anxious, avoidant) and somatic symptoms and death anxiety. For this purpose, the research was conducted with the relational type survey method within the quantitative research design. The study group of the research consists of 350 individuals between the ages of 18-65, selected according to the 'Convenience Sampling' method. In collecting the data of the study, 'Demographic Information Form', 'Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form (DDGÖ-16)', 'Inventory of Experiences in Close Relationships-II (YIYE-II)', 'Physical Symptom Scale (BBI)' were prepared based on the literature. ' and 'Death Anxiety Scale (DSS) was used. IBM SPSS 26 and R (R Core Team) programs were used to analyze the data obtained. In the research, descriptive analyzes of demographic findings, score analyzes of the scales and sub-dimensions included in the research, 'Peaarson Correlation' analysis to reveal the direction and strength of the relationship between variables, and 'Mediation' analyzes to reveal the effect of the independent variable on the dependent variable were used. When the findings obtained in the research are examined; Difficulty in emotion regulation and its sub-dimensions (incontinence, strategies, drive, goals and clarity) and physical symptoms (somatic symptoms), insecure attachment, avoidance and anxiety, and death anxiety and its sub-dimensions (suffering, thinking about death and witnessing and uncertainty of death). A positive significant relationship was found. Similarly, a positive significant relationship was found between death anxiety and its sub-dimensions (suffering, thinking about death and witnessing it, and uncertainty of death) and physical symptoms (somatic symptoms) and insecure attachment avoidance and anxiety. Finally, it was determined that difficulty in emotion regulation had a partial mediating effect on death anxiety and a full mediating effect on somatic symptoms. As a result, as the difficulty in emotion regulation and its sub-dimensions increase in the participants, somatic symptoms (somatic symptoms), insecure attachment avoidance and anxiety, and death anxiety and its sub-dimensions also increase. Similarly, as death anxiety and its sub-dimensions increase, somatic symptoms and insecure attachment, avoidance and anxiety dimensions also increase.