Ratlarda sigara dumanı , nikotin ve karbon monoksid'in kan nitrik oksit ve endotelin-1 seviyelerine etkileri
Effects of cıgarette smoke, nicotine and carbon monoxide on blood nitric oxide and endothelin-1 levels in rats
Yazar: LALE NUR DANE
Danışman: PROF. DR. LEYLA YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
ÖZET 1 1 Bu çalışmanın amacı, sigarada bulunan zararlı bileşiklerin spesifik etkilerini ortaya koymaktır. Bu bileşiklerden en önemli ikisi nikotin ve karbon monoksit (CO)' tir. Bu nedenle deney hayvanlarında pasif sidestream ve mainstream sigara dumanının, düşük ve yüksek doz nikotin ve düşük ve yüksek doz CO' in serum nitrik oksit (NO) ve plazma endotelin-1 düzeylerine etkileri araştırıldı. Deney hayvanları kontrol grubu, pasif sidestream dumana maruz kalan grup, pasif mainstream dumana maruz kalan grup, %5 CO grubu, %15 CO grubu, düşük doz ve yüksek doz nikotin grubu olmak üzere 7 gruba ayrıldı. Yapılan varyans analizinde serum NO seviyesi açısından gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklı bulundu. Yüksekten düşüğe göre sıralanırsa, sidestream dumana maruz kalan grup, %15 CO grubu, yüksek doz nikotin grubu, düşük doz nikotin grubu, %5 CO grubu ve mainstream dumana maruz kalan grup ve kontrol grubu olarak bulundu. Varyans analizinde plazma endotelin-1 seviyesi açısından gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklı bulundu. Yüksekten düşüğe göre sıralanırsa, sidestream dumana maruz kalan grup, kontrol grubu, mainstream dumana maruz kalan grup, düşük doz nikotin grubu, %5 CO grubu, %15 CO grubu ve yüksek doz nikotin grubu olarak bulundu. Serum NO seviyeleri ile plazma endotelin-1 seviyeleri arasında istatistiksel anlamlı olmayan negatif koralasyon bulundu. Bu sonuçlar ışığında pasif sidestream dumana maruz kalan grupta en yüksek olmak üzere NO seviyeleri tüm gruplarda artmaktadır. Plazma endotelin-1 seviyelerinin sidestream dumana maruz kalan grupta yükselmesi sidestream dumanın endotel disfonksiyonu açısından daha zararlı olduğunu gösterir. Nikotin ve CO verilen raflarda plazma endotelin-1 konsantrasyonlarının azalması bu gruplarda artmış NO konsantrasyonunun cGMP bağımlı mekanizma aracılığıyla endotelin-1 oluşumunu inhibe etmesine bağlanabilir. Sonuç olarak çevresel sigara dumanının maruz kalan kişileri önemli ölçüde etkilediğini söyleyebiliriz.

Abstract:
IV SUMMARY The aim of this study is to investigate the toxic effects of the harmful compounds in cigarette. The most important two of these compounds are nicotine and CO. Therefore, it was assessed the effects of passive sidestream and mainstrem smoke; low and high dose nicotine; and low and high dose CO on the levels of serum NO and plasma endothelin-1. The experimental animals (rats) were seperated into seven groups as control, passive sidestream smoke, passive mainstream smoke, 5% CO, 15% CO, low dose nicotine and high dose nicotine. In the analysis of variance (ANOVA), the difference among groups was statistically significant in terms of serum NO levels. From the highest to the lowest, it was found as sidestream smoke group, 15% CO group, high dose nicotine group, low dose nicotine group, 5% CO group/ mainstream smoke group and control group. In the analysis of variance (ANOVA), the difference among groups was statistically significant in the levels of plasma endothelin-1. From the highest to the lowest, it were found as sidestream smoke group, control group, mainstream smoke g roup, I ow d ose n icotine group, 5 % CO g roup, 1 5% C O g roup a nd high dose n icotine g roup. T he negative correlation between plasma endothelin-1 and serum NO levels was found. In the light of these results, NO levels, the highest in sidestream smoke group, in all groups was higher than in control group. The increased plasma endothelin-1 levels in sidestream smoke group shows that sidestream smoke is hazardous in endothelial function. Decreased plasma endothelin-1 levels in rats administered nicotin and CO may be due to the fact that increased NO concentrations which inhibits endothelin-1 production by cGMP-dependent mechanism. As a result, we speculated that cigarette smoking affects importantly persons exposed to environmental cigarette smoke.