İstanbul'daki Fransisken kiliselerinin resim programları
The painting's programs in the Franciscan churchs in Istanbul
Yazar: MELİKE AKKAYA
Danışman: PROF. DR. ENGİN BEKSAÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aziz Fransis = Saint Francis ; Fransisken = Franciscan ; Fransisken tarikatı = Fransiscan religious order ; Resim sanatı = Painting art ; Santa Maria Kilisesi = Santa Maria Church

Özet:
Bu tez, İstanbul'daki Fransisken kiliselerinin resim programlarını kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Çalışmanın ana amacı, bu kiliselerin tarihsel, dini ve sanatsal önemini vurgulamak ve bu kiliselerde bulunan resim programlarının ayrıntılı bir analizini sunmaktır.
Tezin başlangıcında Fransisken Cemaati'nin kurucusu Aziz Fransua'nın hayatı ve Fransisken Cemaatinin kuruluşu, faaliyetleri, kuralları ele alınmıştır. İstanbul'daki varlığı ve bu cemaatin Osmanlı İmparatorluğu ile olan ilişkileri anlatılmıştır. Fatih Sultan Mehmet'in Fransisken Cemaati'ne sağladığı ayrıcalıklar ve Aziz Fransua'nın Sultan el-Malik ile olan görüşmesi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, Fransisken kiliselerinin sadece dini değil, aynı zamanda kültürel ve sanatsal bir öneme de sahip olduğu ortaya konulmuştur.
Tezde, özellikle Beyoğlu'ndaki Aziz Antuan ve Santa Maria Draperis kiliseleri incelenmiştir. Bu kiliselerin tarihçesi, mimari özellikleri ve iç mekanlarındaki sanatsal unsurlar detaylandırılarak, resim programlarının ikonografi ve ikonoloji açısından analizleri yapılmıştır. Aziz Antuan Kilisesi'nde yer alan mozaikler, heykeller ve freskler, Fransisken Cemaati'nin öğretilerini ve Aziz Fransua'nın hayatını yansıtan sahnelerle doludur. Santa Maria Draperis Kilisesi'nde ise, Meryem figürü etrafında şekillenen zengin sanatsal unsurlar dikkat çekmektedir.

Abstract:
This thesis comprehensively examines the painting programs of Franciscan churches in Istanbul. The primary aim of the study is to highlight the historical, religious, and artistic significance of these churches and provide a detailed analysis of the painting programs found within them.
The beginning of the thesis covers the life of St. Francis, the founder of the Franciscan Order, as well as the establishment, activities, and rules of the Franciscan community. It also discusses the presence of the Franciscans in Istanbul and their relations with the Ottoman Empire. Special attention is given to the privileges granted to the Franciscan community by Sultan Mehmed the Conqueror and St. Francis's meeting with Sultan al-Malik. In this context, it is demonstrated that Franciscan churches hold not only religious but also cultural and artistic significance.
The study particularly focuses on the St. Anthony and Santa Maria Draperis churches in Beyoğlu. The history, architectural features, and artistic elements of these churches are detailed, and the painting programs are analyzed in terms of iconography and iconology. The mosaics, sculptures, and frescoes in St. Anthony Church depict the teachings of the Franciscan community and scenes from the life of St. Francis. In contrast, the Santa Maria Draperis Church features rich artistic elements centered around the figure of Mary.