Ayla Kutlu'nun eserlerine feminist eleştirel bir yaklaşım
A feminist criticism approach of Ayla Kutlu's works
Yazar: BARAN BARIŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL HADİ BULUT
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Feminizm = Feminism ; Kadın edebiyatı = Women literature ; Kutlu, Ayla = Kutlu, Ayla

Özet:
1970'lerin ikinci yarısından itibaren çeşitli dergilerde öyküleri yayımlanmaya başlayan Ayla Kutlu (1938-…), ilk romanı Kaçış'tan (1979) günümüze öykü, roman, çocuk kitapları, senaryo gibi birçok edebî türde eserler kaleme almış, ayrıca yaşamının 1938 – 1960 yılları arasındaki dönemini anlatan Zaman da Eskir (2006) adlı bir otobiyografi yayımlamıştır. Doğup büyüdüğü çevre başta olmak üzere ataerkil sistemin sürdüğü coğrafyaları, zamanları eserlerinde işlerken sistemi tüm gerçekliğiyle gözler önüne sermiştir. Öykülerinde genellikle sosyo-ekonomik durumu nedeniyle ataerkil sistemdeki hiyerarşinin en alt basamaklarında yer alıp toplumsal cinsiyet eşitsizliğini en keskin biçimde tecrübe eden kadınlar karşımıza çıkarken romanlarında öykülerinde gördüğümüz kadınlarla beraber mesleği sebebiyle kamusal alanda da var olabilen; ancak yine de ataerkil sistemin şiddetine, ayrımcılığına maruz kalan kadınları görürüz. Bu bağlamda da Kutlu'nun eserleri, feminist eleştiri yöntemiyle inceleme olanağı sunar. 

1979'dan günümüze kadar yayımladığı eserleriyle Türk edebiyatının önemli yazarlarından olan Ayla Kutlu'nun eserlerine feminist eleştiriyle yaklaşmanın ataerkil sistemin birçok yönüyle aydınlatılmasına, bu sistemde kadın bedeni ve cinselliği üzerindeki eril denetimin gözler önüne serilmesine, fiziksel ve cinsel şiddetle beraber genellikle göz ardı edilen sözlü ve psikolojik şiddetin fark edilmesine, sistemin kadın ve doğa üzerinde baskı kurarken kurduğu ilişkilerin deşifre edilmesine, toplumsal cinsiyet rejiminde kadınlık ve erkekliğin inşasında rol oynayan faktörlerin irdelenmesine olanak sunacağı görüşündeyiz.

Anahtar Kelimeler: Ayla Kutlu, Feminizm, Feminist Edebiyat Eleştirisi, Kadın, Toplumsal Cinsiyet

Abstract:
Ayla Kutlu (1938-....) wrote many literature work as stories,child books,scripts starting with her first novel Kaçış and also she published an autobiography Zaman da Eskir (2006) containing her life between 1938-1960. She displayed the geography and time -firstly her own region- that were directed by patriarchate clearly. In her stories we face women having a sharp experiment of inequality because of their socioeconomical situation and taking place at the bottom level of patriarchal system as well in her novels we see other women who exist in public space thanks to their career, however  exposing the violence of patriarchal system. In this context, Kutlu's work presents a chance to examine with the method of feminist criticisim.

We think that the approach with a method of feminist criticisim to  the work of Ayla Kutlu who is one of the most important author of Turkish literature -publishing from 1979 to nowadays-  can lighten patriarchal system with its many sides, display the man check on woman body and sexisim, notice verbal and physcological violence that is ignored by physical and sexual violence, uncover the system that press the woman and nature, examine the factors that have a role of building womanhood and manhood in gender regime.
	
Key Words: Ayla Kutlu, Feminism, Criticisim of feminist literature, Woman, Gender