Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde okuma becerisini geliştirme yolları
The method of improving reading skill in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: MEHMET AYGÜNEŞ
Danışman: PROF.DR. V. DOĞAN GÜNAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Türkçenin ikinci dil olarak öğretimi üzerinehazırlanan kitapların okuma becerilerine ilişkin bölümlerini değerlendirmek vebu değerlendirmeler ışığında örnek okuma üniteleri sunmaktır.Bu amaç doğrultusunda çalışmada öncelikle ?okumaünitelerini/etkinliklerini değerlendirmeye yönelik kontrol listesi?oluşturulmuştur. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ile ilgili kitapların okumabecerilerine yönelik bölümleri hem bu kontrol listesindeki ifadeler hem de ilgilibölüme ilişkin gözlemler ve sayısal veriler ışığında incelenmeye çalışılmıştır.Bu incelemelerde şu sonuçlara ulaşılmıştır: Kitaplarda metin türü olaraken çok diyalog kullanılmaktadır ve farklı türde metinlere yeterince yerverilmemektedir. Kitaplardaki okuma becerilerine ilişkin bölümlerde girdi biçimiolarak en çok doğal olmayan metne yer verilmektedir. Ancak bu girdileringerçek yaşamdaki durumlara benzetilmesinde kimi sorunlar bulunmaktadır.Metinlerin konuları gerçek yaşamdaki durumlara kısmen uygundur. Metinlerinkonuları genel olarak ilgi çekici değildir. Diyalog biçimindeki metinlerinbağlamsal özellikleri yeterince açık değildir. Metinlerin okunabilirlik düzeylerigenel olarak hedef grubun düzeyine uygundur. Metinlerin içeriksel özellikleri vesunuluş biçimleri geliştirilebilir niteliktedir. Kitaplarda okuma öncesi ve sırasınailişkin etkinliklere yer verilmemektedir. Kitaplarda okuma sonrasında ise, metnianlamlandırmaya yönelik kısa yanıtlı sorular yer almaktadır. Okuma sonrasıetkinliklerde okuma becerilerini geliştirecek nitelikte etkinlikler yeterince yeralmamaktadır. Metinleri anlamaya yönelik olarak büyük oranda kısa yanıtlı2soruların kullanıldığı görülmektedir. Kitapların okuma becerilerine ilişkinbölümlerindeki etkinlikler bilişsel olarak büyük oranda bilgi ve kavramabasamaklarını tetiklemektedir.Bu çalışmada yapılan belirlemeler doğrultusunda seyahat ve sağlıklıyaşam konuları üzerine iki örnek tema önerilmiştir. Bu temalar hazırlanırkenokuma becerisinin geliştirilmesinde önemli olan durumlar ve Türkçenin ikincidil olarak öğretimi ile ilgili kitapların okuma becerilerine ilişkin bölümlerindekiolumlu ve olumsuz yönler dikkate alınmıştır.

Abstract:
The objective of this study is to evaluate the section of the books related toreading skills about teaching Turkish as a foreign language, and to present the samplereading units with the helping of these evaluations.In this study, firstly, ?the control list for evaluating reading units/activities? isformed. The sections related to reading skills about Teaching Turkish as a secondlanguage are tried to examine in the light of both the statement in the control list and theobservations and numerical datum related to section.These outcomes are found in this study: Dialogues are mostly used as a text typeand variant types of text are not placed in the books. In the section related to readingskills, unnatural text is mostly placed. However there is some problem in the imitatingwith the situation in real life. The topics of the text are partially suitable for the situationin real life. The subjects of the text are generally uninteresting. The contextual featuresof dialogue texts are not clear enough. The level of the text is suitable for the targetgroup. To improve the text features related to the context and the form of presentationare possible. Pre-reading and reading activities are not given place in the books.However, there are some short answered questions for after reading. The activities afterreading do not contain the activities that improve the reading skill. It is seen that theshort-answered questions are mostly used in understanding the text. The activities in thesection related reading skill trigger cognitively the level of knowledge andcomprehension.In the light of these designations, two sample subjects are suggested for travelingand healthy life. The significant situations in the improving of reading skill and the2negative and positive aspect of the related section of the books in teaching Turkish as asecond language are considered during the preparation of these subjects