Kum köpekbalığı (Carcharinus plumbeus) Muğla kıyı alanlarında güncel mevcut durumu: Boncuk Koyu özelinde bir çalışma
The current status of Sandbar shark (Carcharhinus plumbeus) in Muğla coasts: A study with the special emphasis to boncuk cove
Yazar: BENGİ ATAY
Danışman: DOÇ. DR. HARUN GÜÇLÜSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Canlı Deniz Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
1 Ocak 2022 - 31 Aralık 2022 arasında yapılan çalışmada sualtı, su üstü kamera görüntüleri incelenmiş, Muğla sınırları içerisinde yer alan dalış okulları çalışanları ve su ürünleri kooperatifine kayıtlı balıkçılar ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda7.448 saatlik sualtı kamera görüntüleri incelenmiş ve 11.102 kum köpekbalığı gözlemi yapılmıştır. Gözlemlerin aylara göre dağılımı Ocak 0, Şubat 0, Mart 0, Nisan 3.204, Mayıs 4.140, Haziran 1.448, Temmuz 397, Ağustos 51, Eylül 582, Ekim 1.458, Kasım 3 ve Aralık 0 şeklinde olmuştur. Bu gözlemlerin mevsim, saat, su sıcaklığı, suda bulunan oksijen miktarı (ppm) ve suda çözünmüş oksijen miktarı (%) ile ilişkisiincelenmiştir. Analizler için sayma veri (count) regresyon modeli kullanılmış ve bunun sonucunda karşılaşma sıklığının sıcaklık ile ilişkisi olmadığı, suda bulunan oksijen miktarı (ppm) arttıkça kum köpekbalığı görülme sıklığının arttığı ayrıca suda çözünmüş oksijen satürasyonu (%) arttıkça kum köpekbalığı sıklığının azaldığı görülmüş, en sık 12:00-15:00 saatleri arasında karşılaşmanın gerçekleştiği, tür ile en sık karşılaşılan mevsimin ilkbahar olduğu bulunmuştur. Su üstü kamerasındaki arıza nedeni ile sadece yılın son 5 ayında görüntü alınabilmiş fakat anlamlı bir veri elde edilememiştir. Ayrıca arazi çalışmaları kapsamında çeşitli su ürünleri kooperatiflerine kayıtlı 78 balıkçı ile47 dalış okulu çalışanı ile görüşülmüş fakat sadece köpekbalığı gözlem kaydı verebilen 8 balıkçı, 3 dalış okulu çalışanı ile olmak üzere sadece 11 anket yapılabilmiştir. Bu anketlerin yapılma amacı türün bilinmeyen bir toplanma alanı olup olmadığının tespitidir. Fakat tür ile karşılaşan kişilerin azlığı ve tüm anketlerde sadece bireysel karşılaşmaların olması nedeni ile anlamlı bir veri elde edilememiştir.

Abstract:
The study was carried out between January 1, 2022 and December 31, 2022, underwater and surface camera images were examined, and interviews were conducted with diving schools personnel and fishermen registered in the cooperatives within the borders of Muğla. For this purpose, 7,448 hours of underwater camera recording were examined and 11,102 sandbar shark observations were made. The monthly distribution of the observations by months were January 0, February 0, March 0, April 3,204, May 4,140, June 1,448, July 397, August 51, September 582, October 1,458, November 3 and December 0. The relationship of these observations with the season, time of the day, water temperature, the amount of oxygen in the water (ppm) and the amount of dissolved oxygen in the water (%) were investigated. Counting data regression model was used for the analyses, and as a result, it was observed that the frequency of encounter was not related to temperature, the frequency of sandbar sharks increased as the amount of oxygen in the water (ppm) increased, as well as the frequency of sandbar sharks increased as the dissolved oxygen saturation (%) decreased, most frequently between 12:00 and 15:00, spring was found to be the most common season for the species. Due to the malfunction in the surface camera, images could only be taken in the last 5 months of the year, but no meaningful data were obtained. In addition, a total of 125 people comprising 78 fishermen registered with various fisheries cooperatives and 47 diving school workers were interviewed within the scope of field studies, but only 11 of them reported to have encountered sharks, 8 of these were from fishermen and 3 were from diving school workers. The purpose of these surveys were to determine whether the species has an unknown gathering area. However, no meaningful data were obtained due to the small number of people encountering the species with only single individuals.