Beden eğitimi ders müfredatının öğrencilerin değer yönelimlerine ve fair play algılarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of physical education curriculum on students' value orientations and fair play perceptions
Yazar: EZGİ ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖNENER
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma, Şanlıurfa ilinde öğrenim görmekte olan ortaokul öğrencilerinin Beden
Eğitimi ders müfredatının değer yönelimleri ve fair play algılarının incelenmesi amacıyla
gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli
tercih edilmiştir. Kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan N=830 ortaöğretim öğrencisi
araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplama yöntemi olarak
anket kullanılmıştır. Veri toplama araçları üç bölümden oluşmaktadır. Birincisi kişisel bilgi
formu (Cinsiyet? Sınıf? Beden Eğitimi dersini seviyor musunuz? Haftada kaç gün spor
yapıyorsunuz? Kaç yıldır spor yapıyorsunuz? Sporcu lisansınız var mı? ve Spor türü),
ikinci olarak 22 maddeden oluşan "Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği" ve
üçüncü olarak da 34 maddeden oluşan "Temel Demokratik Değerler Ölçeği" kullanılmıştır.
Veri analizi için ise SPSS v22 paket programından yararlanılmıştır.
Yapılan araştırma sonucunda, değer yönelimlerinin cinsiyet, sınıf, sporcu lisans
sahibi olma durumları ve yaptıkları spor türüne göre anlamlı bir farklılık olmadığı
sonucuna varılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin değer yönelimlerinin Beden Eğitimi dersini
sevme durumuna bütün boyutlarda; Haftalık spor yapma günü ve spor yapma yılı
değişkenlerine göre adil olma, özgüven ve işbirliği boyutlarında ise gruplar arasında
anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın ana probleminin analizi
sonucunda ise sportmenlik davranışının pozitif davranış sergilime boyutu ile değer
yönelimlerinin farklılıklara saygı, özgüven ve işbirliği boyutları arasında anlamlı bir ilişki
olduğu tespit edilmiştir. Sportmenlik davranışının negatif davranıştan kaçınma boyutu ile
değer yönelimlerinin özgüven ve işbirliği boyutları arasında da pozitif yönlü bir ilişki
olduğu görülmektedir. Pozitif davranıştan kaçınma ile farklılıklara saygı ve özgüven
arasındaki ilişkinin zayıf düzeyde; işbirliği boyutu ile arasında ise orta düzeyde bir ilişki
olduğu söylenebilir. Negatif davranıştan kaçınma boyutu ile özgüven arasında zayıf
düzeyde bir ilişki bulunurken; işbirliği ile arasında ise orta düzeyde bir ilişki olduğunu
görmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi, Değer Yönelimleri, Fair Play Algısı

Abstract:
This research was carried out to examine the effect of physical education
curriculum on the value orientations and fair play perceptions of secondary school students
studying in Şanlıurfa. In this study, the relational survey model, one of the quantitative
research methods, was preferred. 830 secondary school students reached by convenience
sampling method constitute the sample of the research. Questionnaire method was used as
data collection form in the study. The questionnaire form consists of 2 parts, a personal
information form and two scale forms. The personal information form consists of six
demographic questions (Gender, class, Do you like Physical Education class?, How many
days a week do you do sports?, How many years have you been doing sports?, Do you
have an athlete license? and Sport type). In the second part, "Physical Education Class
Sportsmanship Behavior Scale" consisting of 22 items and "Basic Democratic Values
Scale" consisting of 34 items were used. SPSS v22 package program was used for data
analysis. In order to make difference analyzes from the hypotheses prepared within the
scope of the research, in the comparison of the paired groups, from the t-test; ANOVA test
was used to compare multiple groups. Pearson Correlation analysis was used to determine
the relationship between the variables.
As a result of the research, it has been determined that there is no significant
difference in value orientations according to gender, class, athlete license status and the
type of sport they do. In all dimensions, the value orientations of secondary school students
to the state of liking the physical education lesson; It was determined that there was a
significant difference between the groups in the dimensions of fairness, self-confidence
and cooperation according to the weekly sports day and sports year variables. According to
another result of the study, the sportsmanship behaviors of the participants were only in the
dimension of avoiding negative behavior according to the gender and class level variable;
It has been determined that there is a significant difference in the dimension of exhibiting
positive behavior according to the weekly sports status, the years of doing sports and the
status of being a licensed athlete. In the evaluations of sportsmanship behavior, it was seen that the status of liking the physical education lesson and the type of sport did not cause a
significant difference. As a result of the analysis of the main problem of the research, it
was determined that there is a significant relationship between the positive behavior
dimension of sportsmanship behavior and the dimensions of respect for differences, selfconfidence and cooperation of value orientations. It is seen that there is a positive
relationship between the negative behavior avoidance dimension of sportsmanship
behavior and the self-confidence and cooperation dimensions of value orientations. The
relationship between avoidance of positive behavior, respect for differences and selfconfidence is weak; On the other hand, it can be said that there is a medium level
relationship between cooperation and cooperation. While there is a weak correlation
between the negative behavior avoidance dimension and self-confidence; We can say that
there is a moderate relationship between cooperation and cooperation.

Keywords: Physical Education, Value Orientations, Fair Play Perception