Kurumsal kaynak planlaması yazılım tercihinde macbeth karar verme metodunun aralık gri sayı yaklaşımı ile geliştirilmesi
Development of macbeth decision making method using interval grey number approach for selection of an enterprise resource planning software
Yazar: MUSTAFA SAİD YURTYAPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL AYDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
İşletme birimlerinin, birbirleri ile iletişimi ve bilgi paylaşımı temeline dayanan Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) yazılımları, işletmelerin finans, üretim, satın alma, satış, lojistik, insan kaynakları vb. iş süreçlerinin entegre edilerek tek bir çatı altında toplanmasını sağlar. Bu entegre olmuş sistem de işletmenin hızlı ve doğru karar verebilmesine ve rekabet gücünü arttırmasına olanak tanımaktadır. Dolayısıyla bir işletme için, doğru ERP yazılımı seçimi son derece önem taşımaktadır. Her işletmenin faaliyet gösterdiği sektörlere özgü ihtiyaçları, istekleri ve beklentileri farklı olduğu için ERP yazılımı seçimleri de farklı olacaktır. 

Bu çalışmada, dört farklı ERP yazılımı seçim probleminin çözümü için MACBETH yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem kalitatif yargılardan yola çıkarak, kantitatif karar verme üzerine kurulmuştur. Karar vericilerin, seçenekler arasındaki tercih düzeylerini gösteren ölçekleri oluşturuken sayılarla tercihe zorlanmaması ve literatürde az sayıda çalışma yapılmasından dolayı bu yöntem tercih edilmiştir. Yöntem karar vericilerin oluşturacağı karşılaştırma matrisler üzerine kurulu olduğu için bu karşılaştırma matrislerinin doğru bir şekilde oluşturulması çözümün doğruluğu için son derece önem taşır. Çalışmada, karar vericilerin kararsız kaldığı durumlar için anlamsal yargıları aralık olarak belirleyebileceği yeni bir alternatif çözüm yaklaşımı üzerinde yoğunlaşılmış ve böylece gri sayılara dayanan yeni bir MACBETH yöntemi yaklaşımı önerilmiştir. Modelde grilik derecesi yaklaşımları kullanılmıştır. Ayrıca, uzman görüşlerinin önem derecelerinin sezgiye dayalı bulanık küme yöntemiyle ayrı ayrı göz önüne alındığı bir uygulama daha yapılmıştır. Sonuçlar, sıralama metodolojisi yoluyla daha etkili alternatif karar çözümlerine ulaşıldığını göstermektedir.

Abstract:
ERP software, which is based on the communication of business units with each other and sharing information, ensures that business processes such as finance, production, purchasing, sales, logistics, human resources etc. are integrated and gathered under one roof. This integrated system allows the company to make fast and accurate decisions and increase its competitiveness. Therefore, for an enterprise, choosing the right ERP software is extremely important. Since the specific needs, requests and expectations of each business sector are also different, the ERP software selection process will be different in fundamentally.

In this study, MACBETH method is used to solve four different ERP software selection problems. This method is based on quantitative decision making based on qualitative judgments. This method has been preferred because decision makers are not encouraged to specify the preference with numbers when creating scales showing the preference levels among the options and there are few studies in the literature. Since the method is based on comparison matrices to be formed by decision-makers, it is very important for the accuracy of the solution to form these comparison matrices correctly. The study focuses on a new alternative solution approach, in which decision makers can determine semantic judgments as an interval for instability, and a new MACBETH method approach based on grey numbers is proposed. In the model, the degree of greyness approaches are used. In addition, another application was made in which the importance of expert opinions was taken into consideration separately by the intuitionistic fuzzy set method. The results show that more effective alternative decision solutions are achieved through sequencing methodology.