Kierkegaard'da kaygı kavramının politik kurtuluşu imlemesi üzerine
On the concept of anxiety indicating political salvation in Kierkegaard
Yazar: ESRA OĞURLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN GURUR SEV
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Batı felsefesi = Western philosophy ; Modern felsefe = Modern philosophy ; Yaşama felsefesi = Philosophy of life

Özet:
Bu çalışmada, Søren Aabye Kierkegaard'ın, varoluş düşüncesine içkin kaygının Kaygı
Kavramı eserinde dinî alanda politik bir kurtuluşu işaret etmesi üzerinde durulmuştur. İnsanı
Tanrı merkezli bir dünyada tanımlayan Kierkegaard, umutsuzluk ve kaygı kavramları
üzerinden uhrevi bir alana işaret etmektedir. Kierkegaard'ın kaygı kavramı, varoluş ve günah
kavramı ile yakından ilişkilidir. Varoluş tanımıyla ilgili düşüncelerinde, benlik oluşumunda
öznel etkinliğin önemi üzerinde durmuştur. Kierkegaard'a göre insan, artık dünyada olan bir
varoluş olarak kendini gerçekleştirmekle kendine karşı sorumludur. Benlik, kişinin
kendisiyle kurduğu aktif bir ilişkidir ve insanın içe bakışı yönlendirici bir insani nitelik
olarak karşımıza çıkmaktadır. İnsanın etkinleştirebilme gücünü (Tini ya da Tinselliği)
aktifleştirerek yapacağı her seçim kaygı içerisinde gerçekleşir. Kierkegaard'a göre insan
yığın yaşamı sürmekten başka; estetik, etik ve dinî olmak üzere üç varoluş aşamasında
kendini gerçekleştirebilir. Her varoluş aşaması, kendine özgü istemler ve kaygı bağlamıyla
birbirinden ayrılmaktadır. Kierkegaard'a göre kaygı, pratik alanda hem kişiyi harekete
geçiren hem de alıkoyan bir güce sahiptir. Sentez bir varlık olan insan, belli ikilikleri
kendinde taşımaktadır. Kierkegaard'a göre kişi; kendinde taşıdığı sonluluğa dair ikilikler
konusunda kendini eğittiğinde, dinî alanda kaygısıyla baş etme olanağı bulabilir. Taşıdığı
ikilikleri fark eden insan, benliğinin bilicine varan insandır. Bu farkındalığa da ancak
Tanrı'ya karşı tutkulu bir iman beslediğinde ulaşabilir. Tefekkür ederek varoluşuna uyanan
insan, sonluluk içeriklerinden bağımsızlaşarak kaygının eğittiği bireydir. Kierkegaard'ın
gerek insan tanımıyla gerek kurtuluş vaadiyle işaret ettiği alan yeniden köklerine dönmüş
olan Hristiyanlıktır. Kaygı Kavramı eseri aynı zamanda Hristiyanlık dininin ezbere yaşandığı
dönemde inanç biçimselleşmesine bir itiraz niteliğindedir. Kierkegaard'ın Hristiyanlık
zemininde tarihsel bir insan tanımıyla başlayarak, kaygı ve günah arasında kurduğu bağlantı
üzerine, kaygı ile baş etme olanağı olarak da bu inancı işaret etmesi, kaygıya dair geldiği
noktada bizi söz konusu dinî inançta kurtuluşa götürmektedir. Bu bağlamdan yola çıkarak,
çözümlemenin politik bir kurtuluşu imlediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is emphasized that Søren Aabye Kierkegaard's concern inherent in the
thought of existence points to a political salvation in the religious field in his work The
Concept of Anxiety. Kierkegaard, who defines humans in a God-centered world, points to an
otherworldly realm through the concepts of despair and anxiety. Kierkegaard's concept of
anxiety is closely related to the concept of existence and sin. In his thoughts about the
definition of existence, he emphasized the importance of subjective activity in the formation
of the self. According to Kierkegaard, man is now responsible to himself for realizing
himself as an existence in the world. Self is an active relationship that a person establishes
with himself, and it appears as a human quality that guides one's introspection. Every choice
a person makes by activating his/her power of activation (Spirituality or Spirituality) takes
place in anxiety. According to Kierkegaard, human beings other than leading a mass life; It
can realize itself in three stages of existence: aesthetic, ethical and religious. Each stage of
existence is distinguished by its own specific demands and context of anxiety. According to
Kierkegaard, anxiety has a power that both motivates and restrains a person in the practical
field. Being a synthetic being, human beings carry certain dualities within themselves.
According to Kierkegaard, a person; When he educates himself about the dualities of
finitude he carries within himself, he can find the opportunity to cope with his anxiety in the
religious field. The person who realizes the dualities he carries is the person who becomes
aware of his self. He can only reach this awareness when he has a passionate faith in God.
The human being who awakens to his existence through contemplation is the individual
trained by anxiety by becoming independent of the contents of finitude. The area that
Kierkegaard points out, both with his definition of human and with his promise of salvation,
is Christianity, which has returned to its roots. The work The Concept of Anxiety is also an
objection to the formalization of belief in the period when Christianity was practiced by rote.
Kierkegaard's starting with a historical definition of human being on the basis of
Christianity, and the connection he established between anxiety and sin, and pointing to this
belief as an opportunity to cope with anxiety, leads us to salvation in the religious belief in
question at the point he reaches regarding anxiety. Based on this context, it has been
concluded that the analysis implies a political salvation.