Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hastaneleri sağlık çalışanlarında COVID-19 geçiren ve geçirmeyenlerde sosyal damgalanmanın incelenmesi
Investigation of social stigma in Ankara University Medical Faculty hospitals healthcare people with and without COVİD-19
Yazar: BARAN DEGİRMENCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Damgalama = Stigmatization ; Depresyon = Depression ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales

Özet:
Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 salgınının toplum üzerindeki psikolojik yönlerinin yanı sıra, sağlık çalışanlarının doğrudan COVID-19 ile enfekte hastalara tedavi uygulaması ve sağlık personelinin COVID-19 bulaş riskinin artması, ailelerine bulaştırma korkusu, kendilerinin ve sevdiklerinin sağlığı ile ilgili endişeler nedeniyle, personel ek bir strese maruz kalmaktadır. COVID-19 salgınının sağlık çalışanları üzerindeki psikolojik etkilerini, ilgili risk ve koruyucu faktörleri anlamak için daha sistematik araştırmalara ihtiyaç vardır. Çalışmamız, sağlık çalışanlarının COVID-19 pandemisi sırasında stigma ile ilişkili depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin bir arada incelendiği verileri ortaya koymak için yapılmıştır. Çalışmanın ikincil amacı, sağlık çalışanlarında COVID-19 ilişkili stigma ile depresyon, anksiyete, stres ve sosyodemografik faktörler arasındaki olası ilişkiyi incelemektir.
Çalışma prospektif, tek merkezli, kesitsel olarak yapılmıştır. Ankara Üniversitesi'nde görev yapmakta olan sağlık çalışanlarına anket çalışması yüz yüze uygulanmıştır. COVID-19 geçiren grup ve geçirmeyen grup olarak iki grup oluşturulmuştur. Geçirmeyen grup kontrol grubu olarak alınmıştır. Kişiler, COVID-19 geçirip geçirmediklerini beyan ettikten sonra ilgili gruba dahil edilerek aynı sorulardan oluşan anket uygulanmıştır. Ankette, Sağlık Çalışanları Coronavirüs Stigma Ölçeği (12 soru) ve Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği Kısa Formu (21 soru) kullanılmıştır.
Çalışmaya toplam 107 tane COVID-19 geçirmiş sağlık çalışanı ve kontrol grubu olarak da 193 tane COVID-19 geçirmemiş sağlık çalışanı olmak üzere 300 kişi alınmıştır. Bunların 212'si kadın (%70,67), 88'i erkeklerden (%29,33) oluşmaktadır. Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 35.9 ve 175'i (%59) 26-40 yaş aralığındadır. Meslek dağılımı açısından yarıya yakınını, 142 kişi (%47,16) doktorlar oluşturmaktadır. Katılımcıların 65'inin (%21,67) kronik hastalığı mevcuttur. En sık olan kronik hastalık %16,39 (n=13) ile hipertansiyondur. COVID-19 geçirme durumu ile kronik hastalığa sahip olmak arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,046). Kronik hastalığı olanlarda COVID-19 görülme oranı (%46,2), kronik hastalığı olmayanlara göre (%32,8) anlamlı derecede daha yüksektir. Kadınların anksiyete, stres ve depresyon puanı ortancası erkeklere göre anlamlı derecede yüksektir. COVID-19 geçirenlerin anksiyete puanı ortancası geçirmeyenlere göre anlamlı derecede yüksektir. Aylık gelir arttıkça sayısal olarak anksiyete, depresyon ve stres puan ortancası azalmaktadır, anksiyete ve stres için bu azalma anlamlı derecededir (sırasıyla p=0,022 ve p=0,021). Depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri yüksek olanlarda stigmatizasyon daha fazla olmuştur.

Sonuç olarak çalışmamız, COVID-19 pandemisinin sağlık çalışanları üzerine ruhsal etkilerini göstermiştir. Kronik bir halk sağlığı problemi olmasından dolayı, pandeminin yarattığı stres ile başa çıkma yöntemleri konusunda hastalar ile yakın temasta olan sağlık personeline psikolojik destekler sağlanmasının önemi açıktır.

Abstract:
Due to the psychological aspects of the COVID-19 outbreak that emerged in Wuhan, China in December 2019 and affected the whole world, as well as making treatment directly to COVID-19 patients and the increased risk of COVID-19 transmission of health personnel, fear of infecting their families, concerns about the health of themselves and their loved ones, staff are exposed to additional stress. More systematic research is needed to understand the psychological effects, the risk and protective factors of the COVID-19 pandemic on healthcare workers. Our study was conducted to reveal the data that examined the depression, anxiety and stress levels associated with stigma during the COVID-19 pandemic of health workers. The secondary objective of the study was to examine the possible relationship between COVID-19-related stigma and depression, anxiety, stress and sociodemographic factors in health workers.
The study was conducted prospectively, unicentered, cross-sectionally. The survey study was applied face-to-face to the health workers working at Ankara University. Two groups were formed as the group that had COVID-19 and the group that did not have it. The group that did not have COVID-19 was taken as a control group. After people declared whether they had COVID-19 or not, they were included in the relevant group and a questionnaire consisting of the same questions was applied. In the survey, Health Workers Coronavirus Stigma Scale (12 questions) and Depression, Anxiety and Stress Scale Short Form (21 questions) were used.
A total of 300 people were included in the study, including 107 health workers who had COVID-19 and 193 health workers who had not had COVID-19 as a control group. Of these, 212 were women (70,67%) and 88 were men (29,33%). The average age of the study participants was 35.9 and 175 (59%) were in the 26-40 age interval. Nearly half of them are doctors, 142 people (47,16%). 65 of the participants (21,67%) had a chronic disease. The most common chronic disease is hypertension with 16,39% (n=13). A significant relationship was found between COVID-19 and having chronic illness (p=0,046). The incidence of COVID-19 in those with chronic diseases (46,2%) is significantly higher than in those without chronic diseases (32,8%). The median score of anxiety, stress and depression of women is significantly higher than that of men. The median anxiety score of those who have had COVID-19 is significantly higher than those who have not. As monthly income increases, the median score for anxiety, depression and stress decreases numerically, and for anxiety and stress, this decrease is significant (p=0,022 and p=0,021, respectively). Those with high levels of depression, anxiety and stress had more stigmatization.

As a result, our study showed the mental effects of the COVID-19 pandemic on health workers. Since it is a chronic public health problem, the importance of providing psychological

support about methods of coping with the stress created by the pandemic to health personnel, who are in close contact with patients, is obvious.