Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanılı hastaların teletıp ile izlem sonrası tedavi uyumu ve yaşam kalitesi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of patients diagnosed with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) in terms of treatment compliance and quality of life after follow-up with telemedicine
Yazar: ZEYNEP SENA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. NURDAN KÖKTÜRK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
KOAH yüksek morbidite ve mortalite ile seyretmekte olup, önemli bir sosyal ve ekonomik yüke neden olmaktadır. COVID-19 pandemisi ile hastaların takip ve tedavi süreci aksamış olup teletıp önemli bir alternatif metod olarak karşımıza çıkmıştır.  
Çalışmamızda teletıpın ileri evre KOAH hastalarının alevlenme sonrası takiplerinde güvenli ve etkin bir yöntem olup olmadığını test etmek, teletıp aracılı sağlık hizmeti ile yüz yüze verilen sağlık hizmeti karşılaştırıldığında 3 aylık gözlemin sonunda mMRC ve CAT skorlarında ve tedavi uyumlarında fark olup olmadığını görmektir.  
Prospektif, randomize kontrollü, yöntem klinik araştırması planında bir çalışmadır. Son 1 yılda KOAH alevlenme ile hastanede yatarak tedavi görmüş olan hastalar çalışmaya dahil edilmiş olup zarf randomizasyon yöntemi ile 37'si ''teletıp grubu'', 37'si ''kontrol grubu'' olacak şekilde 2 gruba ayrılmış ve 3 aylık süreçte takip edilmiştir. mMRC, CAT skoru, solunumsal şikayetler, inhaler tedavi uyumu ve tekniği, hastane başvuruları karşılaştırılmıştır. İstatiksel analizler IBM SPSS versiyon 22.0 kullanılarak yapılmıştır. 
Çalışmamızın sonunda teletıp grubunda mMRC 1(0-4), kontrol grubunda 3(0-4) (p=0,007); teletıp grubunda CAT skoru 9 (0-30), kontrol grubunda 18 (0-34) (p=0,019) olarak saptanmıştır. İnhaler tedavi uyumu, 3.ayda teletıp grubunda %70,6, kontrol grubunda %55,9 hastada görülmüştür (p>0,05). İnhaler tedavi tekniği teletıp grubunda 32 hastada (%91,4), kontrol grubunda 23 hastada (%65,7) doğru olup, iki grup arasında istatiksel açıdan anlamlı fark görülmüştür (p=0,02). Kontrol amaçlı poliklinik başvuru sayısı teletıp grubunda 0 (0-1), kontrol grubunda 0 (0-3) saptanmıştır (p=0,029). Solunumsal şikayet ile poliklinik başvurusu, acil servise başvuru ve hastaneye yatış açısından iki grup arasında fark görülmemiştir (p>0,05).  
Sonuç olarak teletıp ile hasta takibi ileri evre KOAH hastalarının yaşam kalitesinde artış ve inhaler tekniklerinde iyileşme sağlamıştır. Geleneksel yüz yüze takiplere iyi bir alternatif olacağı öngörülmektedir. Bunun için çeşitli teknik alt yapı ve yasal düzenlemelere ihtiyaç vardır.   
Anahtar kelimeler: kronik obstrüktif akciğer hastalığı, teletıp, KOAH değerlendirme anketi (CAT), inhaler teknik, inhaler tedavi uyumu

Abstract:
Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) is characterized by high morbidity and mortality, leading to a significant social and economic burden. The COVID-19 pandemic has disrupted the follow-up and treatment processes for patients, and telemedicine has emerged as an important alternative method.
Our study aims to test whether telemedicine is a safe and effective method in the post-exacerbation follow-up of advanced-stage COPD patients and to see whether there is a difference in mMRC and CAT scores and treatment compliance at the end of a 3-month observation when telemedicine-mediated healthcare service is compared with face-to-face healthcare service.
It is a prospective, randomized controlled, method clinical research study. Patients who were hospitalized with COPD exacerbation in the last year were included in the study and were divided into 2 groups, 37 in the "telemedicine group" and 37 in the "control group" by the sealed envelope randomization method, and were followed for a 3-month period. mMRC, CAT score, respiratory complaints, inhaler treatment compliance and technique, and hospital admissions were compared. Statistical analyzes were performed using IBM SPSS version 22.0.
At the end of our study, mMRC was 1(0-4) in the telemedicine group and 3(0-4) in the control group (p=0.007); the CAT score was found to be 9 (0-30) in the telemedicine group and 18 (0-34) in the control group (p=0.019). The inhaler treatment technique was correct in 32 patients (91.4%) in the telemedicine group and in 23 patients (65.7%) in the control group, and a statistically significant difference was observed between the two groups (p = 0.02). Outpatient clinic visits for follow-up purposes were found to be 0 (0-3) in the control group and 0 (0-1) in the telemedicine group (p=0.029). There was no difference between the two groups in terms of emergency room admission and hospitalization (p>0.05).
In conclusion, telemedicine has improved the quality of life and inhaler techniques in advanced-stage COPD patients. It is anticipated to be a promising alternative to traditional face-to-face follow-ups, but it requires various technical infrastructure and legal regulations.
Key words: chronic obstructive pulmonary disease, telemedicine, COPD assessment questionnaire (CAT), inhaler technique, adherence