Çin kazı (Anser Cygnoides) dalağının histolojik ve taramalı elektron mikroskobik (sem) yöntemle incelenmesi
Histological and scanning electron microscopic (sem) examination of chinese goose (Anser Cygnoides) spleen
Yazar: BURAK KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE YAREN KULOĞLU
Aksaray Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Dalak, vücuttaki en büyük ikincil bağışıklık organıdır ve kanla taşınan antijenlere karşı bağışıklık reaksiyonlarını başlatmaktan ve kanın yabancı maddelerden ve eski veya hasar görmüş kırmızı kan hücrelerinin filtre edilmesinden sorumludur. Bu çalışmanın amacı Çin kazı (Anser cygnoides) dalağının anatomik, histolojik ve Taramalı Elektron Mikroskobik (SEM) olarak araştırılmasıdır. Araştırma Aksaray'da özel bir işletmeden temin edilen Çin kazları kullanılarak ortaya konmuştur. Araştırmada 12 adet (6 tane erkek + 6 tane dişi) sorunsuz büyük Çin kazı (Anser cygnoides) ile yapılmıştır. Çin Kazlarına premedikasyon amacıyla 10-12 mg/kg xylazine, anestezi için 30-40 mg/kg oranında intramüsküler ile ketamin (ketalar) verilmiştir. Sonrasında dalaktan doku örnekleri alınmıştır. Rutin histolojik tespit ve takip işlemlerinden sonra dokulardan 5–6 mikron kalınlığında kesitler alınarak Hematoxilen Eosin (HE) boyama metodu ile mikroskobik düzeyde incelenmiştir. Anatomik inceleme sonucunda, Çin kazı (Anser cygnoides) dalağı glanduler ve muskuler midenin bir araya geldiği yerde gözlendi. Dalak midenin hemen yakınında, karaciğerin sağ lobunun üst tarafında yer alan bir organdır. Çin kazı (Anser cygnoides) dalağı lacivertimsi-kahve bir renkte görüldü. Yine Çin kazı (Anser cygnoides) dalağının yumurta şeklinde olduğu dikkati çekti. Çin kazı (Anser cygnoides) dalağının histolojik değerlendirmeleri sonucunda;  organı dıştan saran bağ doku kapsülü ve bu bağ dokunun organ içerisine gönderdiği trabeküller gözlendi. Kapsül ve trabeküllerde bol miktarda düz kas tellerine rastlandı. Kapsül içinde yer yer lenf folikülleri ve subkapsüler sinüs gözlendi. Organın parenşiminin beyaz ve kırmızı pulpa alanlarından oluştuğu görüldü. Beyaz pulpa; merkezinde yer alan arteria sentralisin etrafında toplanmış lenfoid doku ve damarlar etrafındaki seyreden lenfatik kordonlardan oluştuğu gözlendi. Kırmızı pulpanın ise bol miktarda kan içeren venöz sinuslar ve kırmızı pulpa alanlarından oluştuğu dikkat çekti. T lenfositlerin yerleşim gösterdiği arteria sentralis etrafında periarteriyoler lenfoid kılıf (periarterioler lymphoid sheat, PALS) gözlendi. Ayrıca lenf foliküllerinin içinde germinal merkez saptandı. Yine lenf folikollerinin etrafında marjinal sinüs ve marjinal bölgede gözlendi. Çin kazı (Anser cygnoides) dalağının Taramalı Elektron Mikroskobik (SEM) bulgularında organı dıştan saran bağ doku kapsülü düşük büyütmede düzgün seyirli iken daha yüksek büyütmelerde ve enine kesitte ipliksel uzantılar dikkat çekti. Dalağın enine kesitinde beyaz pulpa, kırmızı pulpa marjinal bölge ve trabeküller iyi bir şekilde ayırt edildi. Beyaz pulpanın yüksek büyütmelerinde arteria sentralis ve etrafında yer alan periarteriyoler lenfoid kılıf (PALS) gözlendi. Kırmızı pulpada yüksek büyütmelerde venöz sinüsler ve lenfositler görüldü. Yine kırmızı pulpada yüksek büyütmelerde venöz sinüslerin birbirleriyle oluşturduğu bağ gözlendi. Yapılan çalışma sonucunda, literatürde rastlamadığımız ancak Çin kazı (Anser cygnoides) dalağında dıştan saran bağ doku kapsülünün içinde çok sayıda birbirinden bağımsız lenf foliküllerini tespit ettik. 

Anahtar Kelimeler: Çin kazı (Anser cygnoides), histoloji, dalak, Taramalı Elektron Mikroskop (SEM), lenfatik sistem

Abstract:
The spleen is the largest secondary immune organ in the body and is responsible for initiating immune reactions against blood-borne antigens and filtering the blood from foreign substances and old or damaged red blood cells. The aim of this study is to examine the Chinese goose (Anser cygnoides) spleen anatomically, histologically and Scanning Electron Microscopically (SEM). The study was carried out using Chinese geese obtained from a private enterprise in Aksaray. The study was conducted with 12 (6 males + 6 females) unproblematic large Chinese geese (Anser cygnoides). Chinese Geese were given 10-12 mg/kg xylazine for premedication and 30-40 mg/kg ketamine (ketalar) intramuscularly for anesthesia. Then, tissue samples were taken from the spleen. After routine histological detection and follow-up procedures, 5-6 micron thick sections were taken from the tissues and examined microscopically using Hematoxylin Eosin (HE) staining method. As a result of the anatomical examination, Chinese goose (Anser cygnoides) spleen was observed at the junction of the glandular and muscular stomach. The spleen is an organ located in the upper part of the right lobe of the liver, just near the stomach. It was observed that the Chinese goose (Anser cygnoides) spleen was dark blue-brown in colour. It was also noted that the Chinese goose (Anser cygnoides) spleen was egg-shaped. Histological evaluation of the Chinese goose (Anser cygnoides) spleen revealed a connective tissue capsule surrounding the organ and trabeculae sent into the organ by this connective tissue. Plenty of smooth muscle fibres were observed in the capsule and trabeculae. Lymph follicles and subcapsular sinus were present in the capsule. It was seen that the parenchyma of the organ consisted of white and red pulp areas. The white pulp consisted of lymphoid tissue gathered around the arteria centralis in the centre and lymphatic cords around the vessels. The red pulp consisted of red pulp areas and venous sinuses containing abundant blood. Periarteriolar lymphoid sheath (PALS) was observed around the arteria centralis where T lymphocytes were located. In addition, germinal centre was detected inside the lymph follicles. Marginal sinus and marginal region were also present around the lymph follicles. Scanning Electron Microscopic (SEM) findings of the Chinese goose (Anser cygnoides) spleen showed that the connective tissue capsule surrounding the organ had a smooth course at low magnification, while filamentous extensions were observed in cross-section and at higher magnifications. In the cross-section of the spleen, white pulp, red pulp marginal region and trabeculae were well differentiated. Arteria centralis and surrounding periarteriolar lymphoid sheath (PALS) were observed at high magnifications of the white pulp. Venous sinuses and lymphocytes were seen in the red pulp at high magnifications. The connection between the venous sinuses was also observed in the red pulp at high magnifications. As a result of the study, we detected a large number of independent lymph follicles inside the connective tissue capsule surrounding the Chinese goose (Anser cygnoides) spleen, which we did not encounter in the literature.


Keywords: Chinese goose (Anser cygnoides), histology, spleen, Scanning Elektron Microscope (SEM),lymphatic system