Bulanık aksiyomatik tasarım ile ürün portföyünün belirlenmesi: endüstriyel mutfak sektöründe uygulanması
Determination of product portfolio with fuzzy axiomatic design: application in industrial kitchen sector
Yazar: NERGİS KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE CENGİZ TOKLU
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Şirketlerin bulunduğu piyasalarda rekabetin yüksek olması ve firmaların pazar paylarında hedeflerine ulaşmak istemeleri, onları ürün portföyü belirleme ve ürün portföy yönetimi süreçlerinde doğru ürünlerin saptanması, üretilmesi ve iyileştirilmesi konusunda arayışlara yöneltmiştir. Bu çalışma kapsamına dahil edilen ürün portföyü belirleme sürecinde, müşteri ve firma talepleri, çalışmanın değerlendirme kriterleri olarak alınmıştır. Değerlendirme kriterleri hem sayısal hem de dilsel ifadelerden oluşmaktadır. Bu çalışmada müşteri memnuniyetini ve firma taleplerini sağlamaya yönelik olarak, Sakarya'da endüstriyel mutfak sektöründe çalışma gösteren bir firmada aynı ürün grubuna dahil olan üç ürün arasında değerlendirme yapılmıştır. Ürünlerin değerlendirilmesinde firma tarafından belirlenen sekiz ana kriter kullanılmıştır. Kriter değerlendirmesinde, sayısal ve de dilsel tanımlamalar bir arada kullanılabildiği için "Ağırlıklı Bulanık Aksiyomatik Tasarım Yönteminden" yararlanılmıştır. Ağırlıklandırma yapılmadan önceki toplam bilgi içeriğine göre; X,Y ve Z ürünlerinden en küçük bilgi içeriği değerine sahip olan ürün Z ürünü olarak belirlenmiştir. İkinci ürün Y ve son olarak X olarak bilgi içerikleri hesaplanmıştır. Firmadaki belirlenen alt ve ana kriterler, AHP yöntemi ile önceliklendirilmiş olup, ağırlıklı olarak hesaplandığında bilgi içeriği sıralamasında en optimum değere sahip ürün "Z", ikinci "X" ürünü olarak belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda şirket, müşteri ve firma beklentilerine en uygun olan iki seçenek ile ürün portföyünde değişiklik gerçekleştirmiştir. Hem müşteri hem de firma değerlendirme kriterlerine en uygun olan "Z" ve "X" ürünleri ürün gurubunun alt seçeneklerini oluşturmuştur. Değerlendirme de müşteri ve firma beklentilerine olumsuz sonuç veren "Y" ürünü, ürün grubundan çıkarılmıştır.

Anahtar kelimeler: Aksiyomatik tasarım, karar destek sistemleri, analitik hiyerarşi prosesi, ürün portföyü belirleme.

Abstract:
In the markets where the companies are located, the competition is high and the firms want to reach their targets in the market shares, they have led them to search for product portfolio and product portfolio management processes in order to determine, produce and improve the right products. In the process of determining the product portfolio included in this study, customer and company demands were taken as evaluation criteria of the study. The evaluation criteria consist of both numerical and linguistic expressions. In this study, in order to provide customer satisfaction and firm demands, an evaluation was made between three products included in the same product group in a company that works in industrial kitchen sector in Sakarya. Eight main criteria were determined by the company. "Weighted Fuzzy Axiomatic Design Method was used in the criterion evaluation since numerical and linguistic definitions could be used together. According to the total information content before weighting; The product with the smallest value of information content from "X", "Y" and "Z" products is designated as Z product. The second product, the "Y" and finally the "X", the information contents were calculated. The main and sub-criteria defined in the company are prioritized by the AHP method. When calculated predominantly, the information content is calculated as the most optimal value product, "Z" optimum, the second "X", product. As a result of this study, the product portfolio has changed with two options which are the most suitable product for the company, customer and company expectations. The criteriers "Z "and "X"products, which are the most suitable for both customer and firm evaluation criteria, are the sub-options of the product group. "Y" products, which give negative results to the customer and company expectations, were removed from the product group.

Keywords: Axiomatic design, decision support systems, analytical hierarchy process, product portfolio determination.