Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda duyu profilleri ve fiziksel aktivite kapasitesinin katılım üzerine olan etkisinin incelenmesi
The influence of the sensory profile and the capacity of physical activity on the participation of the children with attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: GÖZDE BALCI
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL ATASAVUN UYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Dikkat = Attention ; Duyular = Sensation ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Katılım = Participation ; Çocuklar = Children

Özet:
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); dikkat, konsantrasyon, hareketlilik ve dürtü kontrolü alanlarındaki sorunlarla karakterize olan psikiyatrik bir bozukluktur. Çalışmamızın amacı 8-10 yaş arası, sağ eli dominant DEHB tanısı konmuş olan erkek çocuklarda ve tipik gelişim gösteren yaşıtlarında duyu profili ve fiziksel aktivite seviyelerinin toplumsal katılım üzerine olan etkisini araştırmak amacıyla planlanmıştır. Çalışma grubunu 35 tane DEHB tanısı konmuş çocuk oluşturmuştur. Kontrol grubuna ise 35 tane tipik gelişim gösteren yaşıtları çocuk dahil edilmiştir. Çocukların duyu profilleri Dunn Duyu Profili, fiziksel aktivite seviyeleri İlköğretim Öğrencileri İçin Fiziksel Aktivite Soru Formu (FAS), fonksiyonel kapasiteleri 2 Dakika Yürüme Testi (2DYT), motor becerileri Bruininsk Oseretsky Motor Yeterlilik Testi (BOT-2), el ve parmak kaslarının kuvveti Jamar el dinamometresi ve pinchmetre, toplumsal katılımları Çocuk ve Adölesanlar için Toplumsal Katılım Anketi ile değerlendirilmiştir. Bağımsız değişkenlerin analizinde Student-t Testi ve Ki-Kare Testi kullanılmıştır. Katılımın bağımsız değişkenler ile olan ilişkisini incelemek için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel analiz sonucunda DEHB grubu ve kontrol grubu arasında duyu profili, fiziksel aktivite seviyesi, fonksiyonel kapasite, motor beceriler, kas kuvveti ve toplumsal katılım alanlarında anlamlı derecede fark bulunmuştur (p<0,05). DEHB tanısı konan çocuklar bütün değerlendirme alanlarında kontrol grubuna göre daha düşük skorlar elde etmiştir (p<0,05). Çalışmamız sonucunda fiziksel aktivite seviyesi, motor beceriler, kas kuvveti alanlarında daha zayıf olan ve duyu işlemleme becerisinde zorluk yaşayan çocukların toplumsal katılımın her alanında daha düşük skorlar elde ettiği görülmüştür. Bu çocuklarda yapılacak olan egzersiz programlarının bu sonuçlar göz önünde bulundurularak düzenlenmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, katılım, duyu profili,
fiziksel aktivite.

Abstract:
Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) is a psychiatric disorder characterized by problems in attention, concentration, hiperactivity and impulse control. In the present study, we aim to assess the influence of the sensory profile and the capacity of physical activity on the community participation of the 8-10 aged, right hand dominated male children with ADHD. We included 35 children to our ADHD group. The control group consisted of 35 volunteer male students who showed typical characteristics and met the inclusion criteria. Children's sensory profile was assesed by Dunn Sensory Profile, physical activity capacity was assesed by Physical Activity Questionnaire for Older Children and 2 Minute Walk Test. We assessed the motor skills by using BOT-2, measured the strength of hand and finger muscles with Jamar hand dynamometer and pinchmeter, participation was assesed with CASP. Student-t Test and Chi-Square Test were used to analyze the independent variables. Multi regression analysis was performed to examine the relationship of the participants to the independent variables. A statistically significant difference (p<0.05) was found between the ADHD group and the control group in terms of sensory profile, physical activity level, functional capacity, motor skills, muscle strength, and social participation. Children with ADHD had lower scores than the control group in all assessment areas (p<0.05). As a result of our study; having low scores in physical activity level, motor skills, muscle strength and difficulty in sensory processing skills have been found to exhibite lower scores in all areas of social participation. We recommend that the exercise programs to be carried out in these children should be arranged by considering these results.

Key words: Attention deficit and hiperactivity disorder, participation, sensory profile,
physical activity