Kıyı yerleşimlerinde turizm ritminin yer kodlu sosyal medya aracılığıyla duyumsanması
Sensing the rhythm of tourism in coastal settlement through geo-tagged social media
Yazar: SEMİH KELLECİ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN GÖRER TAMER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentlerin dinamik  yapısını anlamak için sosyal medyanın sunduğu olanaklar, geleneksel analiz yöntemlerinin ötesinde araçlar sunmaktadır. Kentin gündelik hayatına dair ritimleri sosyal medya verilerinin örüntüleri ile okumak mümkündür. Tez kapsamında Lefebvre'in ritimanaliz yöntemi ile ortaya koyduğu doğrusal ve döngüsel ritim kaynaklarının turizm yerleşimlerinde ortaya çıkışları ve dağılımları incelenmiştir. Bu yönüyle tez siber uzayda, yer kodlu sosyal medya verisinin bıraktığı izlerin analiziyle kentsel ritimlerin okunmasında alanyazına yeni bir yöntem önermektedir. Bunun için OmniSci şirketinin web tabanlı olarak, 6 saatlik dilimler içinde yayınladığı 19.800 yer kodlu tweet, 4 yıllık bir aralıkta yıllık turizm sezonu odaklı olarak toplanmış ve ritim tipolojilerine göre gruplandırılmıştır. Farklı büyüklük ve niteliklerde turizm karakteri sergileyen Amasra, Bodrum, Çeşme, Erdek ve Foça yerleşimlerinin sınırları, bulundukları yarımadalar veya sahil kuşaklarının artalanlarını da dahil edecek şekilde çalışma alanları belirlenmiştir. Bu yerleşimler için 2017-2018-2019 ve 2020 yıllarının günlük, haftalık, aylık, sezonluk ve yıllık ritimleri incelenmiş, turizm sezonu tweet atımları üzerinden incelenerek yerleşimlerin doğrusal ve döngüsel ritimler ortaya konmuştur. Lefebvre'in ritimanaliz olarak nitelediği yöntem ile tariflediği ritim tipolojilerinin güvenilirliği tweet atımları verisi kullanılarak SPSS 22 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Kaynağına ve türüne göre farklılaşan ritimlerin, zaman içindeki dönüşümleri üzerinde durulmuş, her bir yerleşim özelinde farklılaşan turizm karakterini yansıtan tweet atımları ve zamansal tekrarlarının olduğu tespit edilmiştir. Buna göre turizm yerleşimlerinde sezonunu belirleyen faktörler, sezonun açılış ve kapanışı, yerleşimlerin günlük, haftalık ve yıllık ritimleri, bu ritimlerin belirleyicisi olan doğrusal ve döngüsel faktörler, pandemi gibi aritmi unsurlarının etkileri ortaya konmuştur. Bu yeni veri kaynağının kullanımıyla, kentsel çalışmalarda mekan kullanımının yoğunluğunu ve zamansallığını bir arada dinamik bir şekilde ele almak mümkündür. Sonuç olarak mevcut geleneksel kentsel analiz yaklaşımlarına göre keşfedici metot ile daha derinlemesine bilgiye ulaşmak için alternatif fırsatlar oluşmaktadır.

Abstract:
The opportunities provided by social media offer tools beyond traditional analysis methods to understand the dynamic structure of cities. It is possible to read the rhythms of daily life in the towns among the spatial traces left on social media. The emergence and distribution of linear and cyclical rhythm sources in tourism settlements, which Lefebvre revealed, were examined within the scope of the thesis. In this regard, the hypothesis proposes a new method of analyzing urban rhythms by examining traces left by geo-tagged social media data in cyberspace. For this purpose, 19,800 geo-tagged tweets published by OmniSci company on a web-based platform within 6-hour intervals were collected over four years, focusing on the annual tourism season, and grouped according to rhythm typologies. Amasra, Bodrum, Çeşme, Erdek, and Foça, exhibiting a tourism character of different sizes and qualities, are bordered with different scales, including their hinterlands within their coastal zones or peninsulas at their location.  These settlements' daily, weekly, monthly, seasonal, and annual rhythms for the years 2017, 2018, 2019, and 2020 were examined. Linear and cyclical rhythms of the settlements were revealed by analyzing tweet activity during the tourism season.  The reliability of rhythm typologies described by Lefebvre as rhythmanalysis was analyzed using the SPSS 22 software package based on tweet activity data differentiated by source and type. The transformations of rhythms that differ according to their origin and type over time have been emphasized, and tweet beats and temporal repetitions that reflect the differentiating tourism character of a settlement have been determined. The transformations of rhythms, which differ according to their source and type, over time were emphasized, and it was determined that there were tweets and temporal repetitions that reflected the tourism character that differed in each settlement. Accordingly, the factors that determine the season in tourism settlements, the opening and closing of the season, the daily, weekly, and annual rhythms of the settlements, the linear and cyclical factors that determine these rhythms, and the effects of arrhythmia elements such as pandemics have been revealed. With this new data source, it is possible to dynamically address the intensity and temporality of space use in urban studies. As a result, alternative opportunities arise to reach more in-depth information with the inventive method compared to existing traditional urban analysis approaches.