Kolektif geçiş dönemi rüyalarının kompleks rüya olarak çözümlenmesi
The analysis of collective transitional period dreams as complex dreams
Yazar: HALİME TAŞCI
Danışman: PROF. DR. PAKİZE AYTAÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Araştırma konusu olan Albastı, Karabasan materyali, kolektif oluşumözelliği ile sorunsaldır. Sözlü edebiyat türü olarak ele alındıklarında efsane,memorat, inanç olarak adlandırılan materyalin taşıdığı sorunsalın,belirsizliğini koruduğu görülmüştür. Bu çalışmada ise uyurken ya dauyanıkken görülen ?düş?ler olarak düş düzleminde yaklaşıldıklarındapsikanalize açılan söz konusu materyal, kompleksler kuramında kompleksrüya olarak adlandırılmıştır.Kültür çevresince, Albastı, Karabasan gibi geleneğe bağlanan düşlerinortaya koydukları kolektif yapıya; geçiş dönemi düşlerine, ortak görüngülerledışavuran korkular, kompleksler olarak yaklaşılmakla açıklık getirilmeyeçalışılmıştır. Al Karısı, düş düzleminde ele alınarak çözümlenmek üzere,öncelikle mitoloji içine oturtulmuştur. Düşteki ve bağlı bulunduğu mitolojidekisimgeler ve simgesel içerikleri yoluyla, figürlerin psikanalizi yapılmış vekompleks rüya olduklarına varılmıştır.Albastı geleneğine bağlanarak inanç sistemine oturan ?doğum geçişdönemi?nde beliren ortak görüngüler, C.G. Jung (2004: 63-155) un?kompleksler kuramı?na göre ?kompleks rüya? olarak çözümlenmeyeçalışılmıştır.Kişisel bilinçaltının, kültür çevresi ve bilinçaltındaki içeriklerle örtüşerek,kolektif bilinçaltında tanımlanıp belirdiği, doğum geçiş döneminde belirenkompleks belirtileri düşler üzerinden görülebildiği bu çözümleme ile, düşlerinortaya koydukları kolektif yapı belirmiştir. Kolektif komplekslerin belirtisi düşpsikanalizleri, kültürel psikanalizi içermektedir.Anahtar Kelimeler: Al Karısı (Albastı vb.), Kara Basan, Kırk basması,Umay, kompleks, kompleks biçimi ?arketip?, kolektif bilinçaltı, düş, aslıncanlanması, aslın canlandığı şekil ?mitsel parçacık?, gölge figür, anima,animus, persona.

Abstract:
Albastı and Karabasan materials which are the subject matter of thisstudy are the problematic with their characteristics of collective formation.The problematic of the material that is named as myth, memorate and beliefwhen they are discussed as genres of oral literature has been seen that ithas kept its uncertainty. In this study, the material in question which isopened to psychoanalysis when discussed in dream plane as ?dream? that isseen either in sleeping or not is named as complex dream in the complexitiestheory.Cultural context that Albastı and Karabasan belong has worked toexplain collective structure that tradition linked dreams like Albastı andKarabasan revealed, namely transitional stage dreams by treating it as fearsexpressed by shared phenomenon, complexities. Al karısı, which is taken upfor analysis is placed on the base of mythology. Psychoanalyses of figureshave been done by symbols in dreams and myths, which they are related,and symbolic contents. Consequently, it has been inferred that these dreamsare complex dreams.Shared phenomenons appearing in ?initiation period? that resides infaith system by connecting to Albastı tradition are tried to be solved as?complex dreams? according to C. G. Jung?s (2004: 63-155) ?complexitiestheory?.With this analysis, in which personal sub-conciousness is defined andappeared in collective sub-conciousness by corresponding with culturalenvironment and sub-conciousnes contents and complex signs appearing ininitiation period that can be seen through dreams, the collective structure thatdreams expose becomes visible. The sign of collective complexities includedream psychoanalaysises and cultural psychoanalyses.Keywords: Al Karısı (Albastı etc.), Kara Basan, Kırk Basması, Umay,complex, ?archtype? as complex form, collective sub-conciousness, dream,renovation of the origin, shape in which the origin renovates: ?mythical bit?,shadow figure, anima, animus, persona.