Anayasa Hukuku bağlamında sığınma hakkı
The right to asylum in the context of Constitutional Law
Yazar: ZEYNEP KARASULU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ERSOY KONTACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa hukuku = Constitutional law ; Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Sığınma = Asylum ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası göç = International migration ; İnsan Hakları Evrensel Bildirisi = Human Rghts Universal Communique

Özet:
Uluslararası göç insanlık tarihi kadar eski olmasına rağmen, bilimsel çalışmalara konu edilmesi oldukça yakın denilebilecek bir tarihte gerçekleşmiştir. Bununla birlikte bilimsel çalışmalarda genellikle emek göçü üzerinde durulmuş ve insanları göçe yönlendiren esas itkinin bireysel ya da yapısal koşullardan kaynaklanan ekonomik sebepler olduğu varsayılmıştır. Zorunlu göçe dair bilimsel çalışmalar ise çok daha yakın bir tarihte başlamış olup, buna ilişkin evrensel bir sözleşme ise ancak 1951 yılında Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Cenevre Sözleşmesi ile yapılabilmiştir. 
Esasen sığınma hakkı, İHEB'in 14. maddesinde geleneksel haklar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte genellikle klasik devletler hukuku bakış açısı ile incelenmiş ve sübjektif bir hak olmaktan ziyade devletin bir hakkı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada ise, başta yaşam hakkı olmak üzere insan onuruna yaraşır bir hayat sürebilmek için gerekli hakların gerçekleştirilebilmesinin adeta ön koşulu durumunda olması sebebiyle sığınma hakkının bir insan hakkı olarak değerlendirilmesi gerektiği savunulmaktadır. 
Bugün, sığınma meselesine ilişkin olarak belki de en dezavantajlı durumdakiler kitlesel akınla gelenlerdir. Zira kitlesel akın durumunda uygulanmak üzere evrensel nitelikli bağlayıcı bir uluslararası sözleşmenin bulunmayışı sebebiyle uygulama ülkeden ülkeye farklılık göstermekte ve bu durumdaki bireyler, her halükarda 1951 tarihli Cenevre Sözleşmesi'nin sağladıklarından çok daha az haktan faydalanabilmektedir. Kitlesel akınla gelenler Türkiye'de geçici koruma kapsamında değerlendirilmektedir. Geçici koruma rejimi Türkiye'de  YUKK 91. madde çerçevesinde oluşturulmuş olup, geçici korumaya ilişkin usul ve esaslar da Geçici Koruma Yönetmeliği ile düzenlenmiş bulunmaktadır. Bununla birlikte bu yönetmelik geçici korunanların temel hak ve özgürlüklerine ilişkin sınırlamalar getirmiş olması sebebiyle T.C. Anayasası'nın 16. maddesi açısından sorunlu bir düzenlemedir. Ayrıca geçici koruma rejiminde, uygulamada yaşam hakkı, işkence yasağı ve geri göndermeme ilkesi bakımından Türkiye açısından hukuki sorumluluk doğuracak hak ihlallerinin de yaşandığı görülmektedir.
Bu çerçevede bu çalışmada, insan haklarının temel amacının egemenin yetkilerinin sınırlandırılması olduğu da düşünülerek, insan hakları üzerine bina edilmiş ve biricik amacı insan hak ve özgürlüklerinin tanınarak güvence altına alınması olan anayasal bir devlette, bir insan hakkı olduğunu savunduğumuz sığınma hakkının anayasal düzeyde tanınması gerekliliği bir öneri olarak tartışılmaktadır.
	
Anahtar Sözcükler: Sığınma hakkı, Anayasa, Uluslararası Göç, Geçici Koruma

Abstract:
Although international migration is as old as human history, it has been taking place in scientific studies very recently. However, scientific studies have generally focused on labor migration and it is assumed that the main motive which directs the people to migrate is the economic reasons arising from individual or structural conditions. Scientific studies on forced migration have started much sooner, and a universal convention on this could only be done in 1951 by the Geneva Convention Relating to the Status of Refugees.
Essentially, the right to asylum is one of the traditional rights in article 14 of the UDHR. However, it has generally been examined from the standpoint of classical international law and has been regarded as a state right rather than a subjective right. In this study, it is argued that the right to asylum should be regarded as a human right. Because the right to asylum is inevitably pre-requisite for the right to life, and the necessary rights to live a life worthy of human dignity.
Today, perhaps the most disadvantaged in relation to the issue of asylum are those who come in mass influx. Because there is no universal binding international contract to be implemented in the case of mass influx, implementation differs from country to country and the individuals in this situation are able to benefit much less than the rights provided by the 1951 Geneva Convention. The mass influxes are included in temporary protection in Turkey. The temporary protection regime has been established in Turkey in the framework of Article 91 of Law on Foreigners and International Protection and the procedures and principles related to temporary protection are regulated by the Temporary Protection Regulation. This regulation, however, contains limitations on fundamental rights and freedoms of people benefiting from temporary protection. That's why it's is problematic in terms of Article 16 of the Constitution. In addition, there are violations of rights in the temporary protection regime, in practice in terms of right to life, prohibition of torture and non-refoulement principles. It is inevitable that these violations create legal responsibility for Turkey.
The main purpose of human rights is to limit the powers of the sovereign. In this thesis, it is discussed as a proposal that the right of asylum, which we have argued to be a human right in a constitutional state built on human rights and intended to ensure recognition and assurance of the human rights and freedoms should be recognized at the constitutional level.

Keywords: Right to Asylum, Constitution, International Migration, Temporary Protection