Diz eklemi osteoartiritinde eklem kıkırdağının değerlendirilmesi ve diğer osteoartiritik değişiklikler ile ilişkisi
Evaluation of Articular Cartilage in Knee Osteoarthritis and its Relationship With Other Osteoarthritic Changes
Yazar: ELİF ÖZYÜREK
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kıkırdak = Cartilage ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee

Özet:
Amaç: Klinik olarak OA tanısı olan hastalarda tüm diz eklemi Magnetik Rezonans Görüntüleme (MRG) Skoru ?Whole-Organ Magnetic Resonance Imaging Score (WORMS)? olarak adlandırılan ve diz eklemini oluşturan tüm yapıların değerlendirilmesi ve skorlanması için geliştirilmiş olan bir derecelendirme metodunu kullanarak başta eklem kıkırdağı olmak üzere OA'in diz eklemine olan etkilerini ve kıkırdak patolojisi ile eklemi oluşturan diğer komponentlerin arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.Gereç ve Yöntem: Diz ekleminde OA'e bağlı ağrı yakınmaları olan 53 hastanın dizleri 1.5 T MR cihazında diz koili kullanılarak görüntülenmiştir. Bütün olgularda koronal planda T1-A SE, sagital planda T2-A FSE, sagital planda yağ baskılı T1-A 3D-SPGR, koronal planda T2-A FSE, sagital planda PD/T2?A FSE, aksiyel planda PD/T2-A görüntüler elde edilmiştir. Tüm görüntüler iş istasyonunda değerlendirilmiştir. Diz eklemi anatomik ayırt ettirici noktalara göre 15 bölüme ayrılmıştır. Görüntüler değerlendirilirken 9 özelliğe skor verilmiştir. Bunlar; kartilaj sinyal ve morfolojisi, subartiküler kemik iliği anormalliği, subartiküler kistler, subartiküler kemikte düzleşme ve depresyon, marjinal osteofitler, ön ve yan çapraz bağlar, medial ve lateral menisküs patolojileri, sinovyal kalınlaşma-eklem sıvısı ve eklem faresi görünümleri olarak sınıflandırılabilir. Üç diz kompartmanından (PFE, MFTE, LFTE) elde edilen değerlerin her biri ayrı ayrı hesaplanmıştır. Her bir özelliğin dizin tüm kesimlerindeki toplam skorları elde edilmiştir.Bulgular: Dizlerin % 85'inde kıkırdak patolojisi saptanmıştır. Kıkırdak patolojilerinden en sık etkilenen bölge PFE olmuştur. LFTE kıkırdak patolojilerinden en az etkilenen bölge olmuştur. MFTE ve LFTE'de sıklık ve yoğunluk bakımından kıkırdak kaybından en fazla etkilenen bölgeler santral kesimlerdir. Tüm bölgeler arasında kıkırdak patolojisinden en sık etkilenen alan PMF, en az etkilenen alan ise TLA kesim olmuştur. TLA'da hiçbir hastada kıkırdak patolojisi saptanmamıştır. Genel olarak kıkırdak değerleri ile kemik iliği anormalliği, subartiküler kistler, osteofit formasyonları, subartiküler kemikte düzleşme ve depresyon, menisküs skorları ve eklem sıvısı arasında korelasyon saptanmıştır. Tüm bölgeler içinde en az korelasyonun saptandığı ya da hiç korelasyonun saptanmadığı en dikkat çeken bölge LFTE'dir. Eklem faresi ve toplam ligaman skoru ile kıkırdak değerleri arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır.Sonuç: MR'da kıkırdak lezyonu varlığı OA'in erken dönem tanısına olanak sağlayabilir ancak MR ile kıkırdak lezyonları değerlendirilirken varyasyonlar ve artefaktlar göz önünde bulundurulmalıdır. OA'li hastalarda, MR'da kıkırdak defektlerine eşlik eden osseöz, sinovyal, meniskal, ligamentöz patolojiler görülebilir. Bu patolojilerin evreleri kıkırdak patolojilerinin evreleri ile anlamlı korelasyon göstermektedir.

Abstract:
Purpose: To assess the relationship between cartilage lesions and the other components of the knee by using a scoring system called ?Whole Organ Magnetic Resonance Imaging Score (WORMS)? with MR in the patients with OA.Materials and Methods: Fifty-three patients with symptomatic OA of the knee were recruited from the rheumatology clinic. MRI study of the knee of each patient was acquired with a 1.5 Tesla whole-body scanner using a commercial circumferential knee coil. Imaging sequences included, coronal T1-weighted SE, sagittal T2-weighted FSE, sagittal fat-suppressed T1-weighted 3D-SPGR, coronal T2-weighted FSE, sagittal PD/T2-weighted FSE, and axial PD/T2-weighted sequences. All images were analyzed at the workstation. All of the knees were evaluated in 15 different regions subdivided by anatomical landmarks in the fully extended knee. Images were scored with respect to 9 independent articular features: cartilage signal and morphology, subarticular bone marrow abnormality, subarticular cysts, subarticular bone attrition, marginal osteophytes, medial and lateral meniscal integrity, anterior and posterior cruciate ligament integrity, medial and lateral collateral ligament integrity, synovitis and effusion and loose bodies. The final WORMS scores were tabulated as independent values for each feature in each of the three compartments of the knee (PFJ, MFTJ and LFTJ) and cumulative scores for each feature throughout the knee.Results: Eighty-five percent of knees showed cartilage abnormalities. This was most frequent in the PFJ. Involvement of the LFTJ was the least common. Central portions of the MFTJ and LFTJ are the most commonly affected areas. Among all of the compartments of the PMF is the most affected, TLA is the least affected compartment. Among many of the individual features, particularly cartilage, bone cysts, bone attrition, osteophyte, effusion and meniscus were relatively strongly associated. Associations between features in region LFTE were poor.Conclusion: Cartilage lesions detected with MR may provide early diagnosis of OA, but the variations and artifacts should be kept in mind. Osseous, sinovial, meniscal and ligamentous pathologies may be associated with cartilage defects. There is good correlation between the grades of these pathologies and the grade of cartilage pathologies.