İnotropik ajanların hematolojik ve koagülasyon parametreleri üzerine etkileri
Effects of inotropic agents on hematological and coagulation parameters
Yazar: YUNUS EMRE TUNÇDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUREDDİN YÜZKAT
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Adrenerjik alfa agonistleri = Adrenergic alpha-agonists ; Dopamin = Dopamine ; Epinefrin = Epinephrine ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kan testleri = Hematologic tests ; Koagülasyon = Coagulation ; Norepinefrin = Norepinephrine ; Reseptörler-adrenerjik = Receptors-adrenergic ; Sıçanlar = Rats

Özet:
İnotropik özelliği olan ajanlar sempatik sistem üzerinden (adrenerjik reseptörler) endotel hücreleri ve trombositleri uyarırlar. Uyarılan bu hücrelerden vWF, TPA ve karaciğerden faktör 8 gibi mediyatörler salgılatarak koagulasyon kaskadını etkilerler. İnotropik ajanların aynı zamanda trombosit adezyon ve agregasyonunu indüklediği, ortalama trombosit hacmini de arttırdığı yönünde çalışmalar mevcuttur. Ancak, inotropik ajanların hematolojik ve koagulasyon parametreleri üzerine etkileri tam olarak araştırılmamıştır. 
Bu çalışmada sık kullanılan inotropik ajanların rutin koagülasyon testleri ve hemogram parametreleri üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Bu çalışma öncesinde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulundan (03.10.2019 -2019/09) izin alındı. Çalışmada 250-300 gram arasında değişen toplam 28 adet sağlıklı Wistar Albino türü rat kullanıldı. Ratlar rastgele her grupta 7 rat olacak şekilde 4 gruba ayrıldı. Gruplar; kontrol grubu (grup K, n=7), Epinefrin Grubu (Grup E, n=7), Norepinefrin Grubu (Grup NE, n= 7), Dopamin Grubu  (Grup D, n=7): olarak belirlendi. Tüm gruplara 50 mg/kg ketamin, 10 mg/kg ksilazin intraperitoneal olarak uygulandı. Ratlara SF, epinefrin,  norepinefrin ve dopamin uygulamasından 30 dakika sonra kan numuneleri alındı.  Alınan kan numunelerinden hemogram ve koagülasyon parametreleri çalışıldı. İşlem sonrası hayvanlar servikal dislokasyon tekniği ile sakrifiye edildi. Çalışılan değerler, gruplar arasında istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Dopamin grubunda granülosit değeri epinefrin, norepinefrin ve serum fizyolojik grubundan anlamlı olarak daha düşük bulundu. Norepinefrin ve serum fizyolojik grubunda hemoglobin ve hematokrit değeri epinefrin grubundan anlamlı olarak daha düşük tespit edildi. Epinefrin grubunda hemoglobin ve hematoktit değeri dopamin grubundan anlamlı olarak farklı bulunmadı. Norepinefrin, dopamin ve serum fizyolojik grupları arasında hemoglobin değerleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Dopamin grubunda periferik yaymada trombosit küme sayısı epinefrin, norepinefrin ve serum fizyolojik grubundan anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Çalışılan diğer parametrelerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi.
Sonuç: Epinefrin ve dopaminin her ikiside hemoglobin ve hematokrit değerlerini arttırır, bu etki epinefrinde daha belirgindir. Dopaminin granülosit değerlerini düşürdüğü ve periferik yaymada trombosit agregasyonunu arttırdığını tespit ettik. Ancak inotropik ajanların koagulasyon parametreleri üzerine herhangi bir değişikliğe sebep olmadıklarını saptadık.

Abstract:
Agents with inotropic properties stimulate endothelial cells and platelets via  sympathetic system (adrenergic receptors). They affect the coagulation cascade by secreting mediators such as vWF, TPA and factor 8 secrete agents from these stimulated cells.
Studies have shown that inotropic agents also induce platelet adhesion and aggregation and increase the mean platelet volume. However, the effects of inotropic agents on hematological and coagulation parameters have not been fully investigated. 
In this study, we aimed to investigate the effects of common inotropic agents on routine coagulation tests and hemogram parameters in rats.
Material and method: Permission was obtained from the Local Ethics Committee (03.10.2019 -2019/09) of Yüzüncü Yıl University Animal Experiments for this study. A total of 28 healthy Wistar Albino rats ranging from 250-300 grams were used. Rats were randomly divided into 4 groups with 7 rats in each group. Groups were determined as control group (group K, n = 7), epinephrine group (group E, n = 7), norepinephrine group (group NE, n = 7) and dopamine group (group D, n = 7). 50 mg/kg ketamine and 10 mg/kg xylazine were applied intraperitoneally to all groups. Blood samples were collected in 30 minutes after administration of SF, epinephrine, norepinephrine and dopamine to rats. Hemogram and coagulation parameters were studied from the blood samples. After the procedure, the animals were sacrificed by cervical dislocation technique. The studied values were compared statistically between the groups.
Findings: Granulocyte value was significantly lower in the dopamine group than in the epinephrine, norepinephrine and saline groups. Hemoglobin and hematocrit values were significantly lower in the norepinephrine and saline group than the epinephrine group. Hemoglobin and hematocrit value were not significantly different in epinephrine group and dopamine group. No significant difference was found between hemoglobin values between norepinephrine, dopamine and saline groups. In the dopamine group, the number of platelet clusters was significantly higher in the peripheral smear than the epinephrine, norepinephrine and saline group. There were not statistically significant differences in other parameters studied between the groups
Result: Both epinephrine and dopamine increase hemoglobin and hematocrit values, this effect is more significant in epinephrine. We found that dopamine lowers granulocyte values and increases platelet aggregation in peripheral smear, however inotropic agents do not cause any differance in coagulation parameters.