Sporcuların ve sporcu beslenmesinde görev alan aşçıların beslenme bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma
A research on nutritional knowledge levels of athletes and cooks working in athlete nutrition
Yazar: HÜSNİYE ZÜBEYDE KOÇMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL YALIM KAYA
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Sporcuların bireysel ve takım oyunlarında çok daha iyi bir şekilde mücadele etmek ve performanslarını arttırmak adına yeterli derecede sporcu beslenme bilgi seviyesine sahip olmaları gerekmektedir. Sporcu beslenmesi atletik olan performansı artırmak adına beslenme ilkelerinin uygulanmasını içermekte olan bir uzmanlık alanıdır. Beslenme sporcuları pek çok yönden etkilemektedir. Sporcu beslenmesinde performans ve sağlığın sürdürülmesine ek olarak spor branşına özgü olarak vücut kompozisyonuna sahip olunması, egzersiz sonrası vücut sıvısının dengede olması gibi farklı işlevlerin sağlanması hedeflenmektedir. Toplumda beslenme hizmeti sunan kurumlarda çalışan aşçıların ve mutfak personellerinin beslenme bilgisinin ve eğitiminin yeterli olmaması beslenme problemlerine neden olabilmektedir. Bu kapsamda yapılan çalışmada sporcu beslenmesinde görevli olan sporcuların ve aşçıların sporcu beslenme bilgi seviyeleri üstüne bir inceleme yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan genel tarama modelinde tekil ve ilişkisel tarama modelleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sporcular (112) ve sporcu beslenmesinde görev alan aşçılardan (103) oluşan toplamda 215 kişiyle yapılmıştır. Araştırmada örneklem seçim yöntemi olarak en kolay ulaşılabilen katılımcının, en ideal olduğunu kabul eden ve katılımcı bulma süreci arzu edilen örneklem büyüklüğüne ulaşılıncaya kadar devam ettirilen kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veriler kişisel bilgi formu ve sporcu beslenmesi bilgi ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 27.0 programından faydalanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-testi ve One Way Anova Analizi uygulanmıştır. Sporcu Beslenme Bilgisi Ölçeği'nden alınan puanlar dikkate alındığında sporcuların ve aşçıların bilgi düzeyleri sırasıyla zayıf bilgi (%44.6, %29.1), ortalama bilgi (%11.6, %29.1), iyi bilgi (%20.5, %9.8) ve mükemmel bilgi (%23.3, %32.0) olarak tespit edilmiştir. Sporcu Beslenme Bilgi Ölçeği'nin 6 alt boyutundan ağırlık kontrolü, makro besin öğeleri, mikro besin öğeleri, sporcu beslenmesi ve supleman alt boyutu için alınan puanların anlamlı bir fark görülmediği (p > 0.5) tespit edilmiştir. Ancak aşçıların alkol alt boyutundan aldığı puanların sporcularının puanlarından anlamlı şekilde (p:0,03) bir fark görülmüştür. Sonuç olarak çalışmaya katılan aşçılar ve sporcuların sporcu beslenme bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir.

Abstract:
Athletes need to have a sufficient level of athlete nutrition knowledge in order to compete much better in individual and team games and improve their performance. Athlete nutrition is a field of expertise that involves the application of nutritional principles in order to improve athletic performance. Nutrition affects athletes in many ways. In addition to maintaining performance and health in athlete nutrition October, it is aimed to have body composition specific to the sport branch, to have body fluid in balance after exercise different functions such as recovery. Lack of nutrition knowledge and education of cooks and kitchen staff working in institutions providing nutrition services in society may cause nutrition problems. In the study conducted in this context, an examination was made on the nutritional knowledge levels of the cooks involved in athlete nutrition. The study was conducted with the general survey model, which is one of the quantitative research approaches. The research was conducted with a total of 215 participants consisting of athletes and cooks involved in sports nutrition. The convenience sampling method, which accepts that the most easily accessible participant is the most ideal and the process of finding participants is continued until the desired sample size is reached, was used as the sample selection method. The data were collected by personal information form and sports nutrition knowledge scale. SPSS 27.0 program was used to analyze the data obtained in the study. Descriptive statistics, t-test and One Way Anova Analysis were applied in the analysis of the data. When the scores received from The Nutrition for Sport Knowledge Questionnaire were taken into account, the knowledge levels of the athletes and cooks were determined respectively as weak knowledge (44.6%, 29.1%), average knowledge (11.6%, 29.1%), good knowledge (20.5%, 9.8%) and excellent knowledge (23.3%, 32.0%).From the 6 sub-dimensions of the Athlete Nutrition Knowledge Scale, it was detected that the scores for weight control, macronutrients, micronutrients, athlete nutrition, and supplement sub-dimensions were not differ significantly (p > 0.5).However, there was a significant difference between the scores of the athletes and the scores of the cooks received from the alcohol sub-dimension (p:0.03). As a result, there was no significant difference between the athlete nutrition knowledge levels of the cooks and athletes participating in the study.