Sera yetiştiriciliğinde farklı renklerdeki sera örtü malzemelerinin bitki gelişimine etkileri: Turp örneği
The effects of covering materials in different colors on greenhouse cultivation:Raphanus sativus case
Yazar: ZEYNEP HANSA EĞİLMEZ
Danışman: PROF. DR. ATILGAN ATILGAN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme alanında bulunan taban alanı 6 m2 ve yan yüksekliği 2 m olan 4 adet yay çatılı plastik seralarda yürütülmüştür. Bu amaçla LED aydınlatmalı sera (LED), Kırmızı renkli (KS) sera, Mavi renkli sera (MS) ve şeffaf örtü malzemesine sahip seralar (KOS) materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma Şubat, 2019 - Mayıs, 2019 tarihleri arasında tamamlanmıştır. Araştırmada, sera içi sıcaklık, nem, ışınım enerjisi değerleri ölçülerek, farklı renkteki örtü malzemesinin turp bitkisinin gelişim parametrelerine etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu ölçümlerin yapılabilmesi için seraların içerisine sensörler yerleştirilmiştir. Işınım enerjisi ölçümleri güneşlenme süresi göz önüne alınarak saat 10:00-16:00 saatleri arasında ölçülmüştür. Sıcaklık ve nem ölçümleri ise 24 saat boyunca kayıt altına alınmıştır. Sıcaklıkla ilgili olarak KOS, MS, KS ve LED seralarından elde edilen değerler incelendiğinde, turp bitkisinin yetiştirme dönemince en yüksek sıcaklık değeri LED serasında olduğu belirlenmiştir. Ortalama sera iç ortam sıcaklık değerlerinin üretim süresince LED serasında 13oC  ile 16oC,  KOS'ta  6.5oC  ile 15oC, MS'de 6oC  ile 14oC ve KS'de  ise 6.5oC ile 12.2oC arasında değiştiği belirlenmiştir. Işınım enerjisi değerleri,  LED aydınlatmalı serada 26-1053 W.m-2 arasında, KOS'ta 21.1-856.6 W.m-2, MS'de  17.9-680.3 W.m-2, KS'de  ise 14.3-633.1 W.m-2 arasında değiştiği belirlenmiştir. Turp bitkisinin gelişim parametrelerini inceleyebilmek için kök ağırlığı, boyu, gövde uzunluğu, yeşil aksam boyu, kök çapı incelenmiştir. Kök ağırlığı LED serasında (P<0.05), bitki kök uzunluğu (P<0.05), ve yeşil aksam uzunluğu  KS'de, bitki kök çapı ve yeşil aksam ağırlığı da KOS'da (P<0.05) daha  yüksek olduğu belirlenmiştir. 

Sonuç olarak gerek sıcaklık gerekse ışınım enerjisi değerleri açısından Mavi serada turp bitkisinin gelişiminin en kötü olduğu kanısına varılmıştır. Özellikle de MS'de turp bitkisinin görüntü olarak diğer serada yetişen bitkilerden daha farklı göründüğü belirlenmiştir. Turp bitkisinin gelişimi dört serada ele alındığında, bitki kök ağırlığı ve kök çapı ve yeşil aksam ağırlığı açısından KOS'un, boy ve gövde boy uzunluğu açısından ise KS'nin tavsiye edilebileceği kanısına varılmıştır. MS serasında gelişmeler göz önüne alındığında ise mavi renk uygulamasının turp yetiştiriciliği için uygun olmadığı kanısına varılmıştır.

Abstract:
This thesis was carried out in four greenhouses with arc roofs with a base area of 6 m2 and a side height of 2 m in the experimental area of Isparta University of Applied Sciences, Agricultural Research and Application Center. For this purpose, greenhouse with LED illumination (LED), Red-colored (RG) greenhouse, Blue-colored greenhouse (BG) and greenhouses with transparent covering material (COG) were used as materials. The study was conducted between February, 2019 - May, 2019. In this study, the effects of different color cover material on the development parameters of Raphanus sativus were determined by measuring the temperature, humidity and solar energy values of the greenhouse. In order to do these measurements, sensors are placed in the greenhouses. Solar energy measurements were taken between 10:00-16:00 hours considering sunshine time.  Temperature and humidity measurements were recorded for 24 hours. When the values obtained from COG, BG, RG and LED greenhouses were examined, it was determined that the highest temperature value of the Raphanus sativus plant in the LED greenhouse during the growing period. Average greenhouse indoor temperature values were found to be between 13oC and 16oC in LED greenhouse, between 6.5oC and 15oC in COG, between 6oC and 14oC in BG and between 6.5oC and 12.2oC in RG. Solar energy values are between 26-1053 W.m-2 in LED greenhouse, 21.1-856.6 W.m-2 in COG, 17.9-680.3 W.m-2 in BG and 14.3-633.1 W.m-2 in RG has been determined. In order to examine the growth parameters of Raphanus sativus plant, root weight, height, stem length, length of green parts and root diameter were examined. Root weight was higher in LED greenhouse (P <0.05), plant root length (P <0.05) and length of green parts were higher in RG, plant root diameter and weight of green parts were higher in COG (P <0.05). 

As a result, it was concluded that the development of Raphanus sativus plant is the worst in the BG in terms of both temperature and radiation energy values. In particular, it was determined that the Raphanus sativus plant in BG appears to be different from the other greenhouse plants. When the development of Raphanus sativus is taken into consideration in four greenhouses, it is concluded that COG can be recommended for plant root weight, root diameter and green component weight and RG can be recommended for height and stem length. When the developments in the BG were considered, it was concluded that the application of blue color is not suitable for the cultivation of Raphanus sativus.