Multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntüleme sonrası prostat spesifik antijeni ve derivelerinin (PSA, FREE-PSA) transrektal ultrasonografi eşliğinde prostat biyopsisi (TRUS-BX) sonuçları ile yeniden değerlendirilmesi
Re-assesment of prostate spesific antigen and delivers (PSA, FREE-PSA) by transrectal ultrasonography acrossed prostate biopsy (TRUS-BX) results by multiparametric prostate magneti̇c resonance imaging
Yazar: ÖZCAN SEVİM
Danışman: PROF. DR. FARUK YAĞCI
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostat spesifik antijeni = Prostate specific antigen

Özet:
Prostat spesifik antijeni(PSA) değeri gri zon olarak adlandırılan 4-10mg/dl olan hastaların freePSA/PSA oranları, multiparametrik manyetik rezonans görüntülemeleri ve patoloji raporlarının arasındaki ilişkileri değerlendirmek amaçlandı.
Çalışmamıza 2020-2022 yılları arasında prostat spesifik antijeni yüksekliği ve değeri gri zonda(4-10mg/dl) olan, multiparametrik manyetik rezonans görüntülemesi yapılmış ve sonrasında transrektal ultrasonografi eşliğinde prostat biyopsisi alınmış olan 101 hasta dahil edildi. Hastalar benign ve malign patolojiye sahip olanlar şekilde iki gruba ayrıldı. Her iki gruptaki hastaların fPSA/PSA oranları, PIRADS skorları ve ayrıca malign gruptaki hastaların patoloji sonuçları gleason skorlarına göre kaydedildi. FreePSA/PSA oranı, PIRADS skorları ve bunların arasındaki ilişkinin prostat ca saptamadaki değerini ortaya çıkarmaya çalışıldı.
Çalışmadaki 101 hastanın ortalama yaşı 64.34 ± 6.64, PSA değeri 7.63 ± 2.3 ng/dl, fPSA değeri 1.42 ± 0.77 ng/dl, fPSA/PSA oranı 0.19 ± 0.09 olarak kaydedildi. 101 hastanın patoloji sonuçlarına göre; 31'ine kanser(%31.7), tanısı konmuş, 3'ü ASAP(%3) olarak raporlanmış, 67'sinin de sonucu benign(%66.3) olarak gelmiştir. Grup 1'deki hastaların fPSA ortalaması 1.08 ± 0.71 mg/dl, grup 2'deki hastaların fPSA ortalaması 1.59 ± 0.74 mg/dl olarak bulundu(p=0.001). Grup 1'deki hastaların fPSA/PSA oranı ortalaması 0.13 ± 0.06, grup 2'deki hastaların fPSA/PSA oranı ortalaması 0.22 ± 0.08 olarak idi (p=0.001). Prostat ca tanısı alan 31 hastanın gleason skorlamalarına göre patoloji sonuçları; 12 hasta gleason 3+3(%38), 8 hasta gleason 3+4(%25), 3 hasta gleason 4+3(%9), 3 hasta gleason 4+4(%10), 2 hasta gleason 4+5(%6), 2 hasta gleason 5+3(%6), 2 hasta gleason 5+5(%6) olarak raporlanmıştır. 101 hastanın multiparametrik manyetik rezonans görüntüleme raporlarına göre; 1 hasta PIRADS-2(%1), 33 hasta PIRADS-3(%32.7), 55 hasta PIRADS-4 (%54.5), 12 hasta PIRADS-5(%11.9) olarak sonuçlanmıştır. PIRADS-3 skoru olan 33 hastadan 3'üne(%9), PIRADS-4 skoru olan 55 hastadan 22'sine(%40), PIRADS 5 skoru olan 12 hastadan 6'sına(%50) prostat ca tanısı konmuştur. Prostat ca tanısı alan hastalarda ortalama fPSA/PSA oranı için kestirim değeri ≤0.15 bulunmuş olup bu kestirim değerine göre ortalama fPSA/PSA değerinin duyarlılığı %76, özgüllüğü %85'dir(p<0,001). MpMRG raporlarına göre PIRADS-3 ve prostat ca olan hastaların 3'ü de gleason 3+3(%100), PIRADS 4 ve prostat ca olan 6 hasta gleason 3+3(%27), 8 hasta 3+4(%36), 1 hasta 4+3(%4), 3 hasta 4+4(%13), 1 hasta 4+5(%4), 2 hasta 5+3(%9), 1 hasta 5+5(%4) patoloji sonucuna sahiptir. PIRADS 5 ve prostat ca olan 3 hasta gleason 3+3(%50), 2 hasta 4+3(%33), 1 hasta 4+5(%17) patoloji sonucuna sahiptir.
PSA değeri 4-10 mg/dl olan hastalarda fPSA/PSA oranı hesaplanması ve biyopsi kararı vermekteki önemi anlaşılmaktadır. Son yıllarda prostat ca tanısında çığır açtığı düşünülen MpMRG ve PIRADSv2 skorlama yönteminin kanser tanısı koymaya anlamlı derecede yardımcı olduğu bir kez daha anlaşılmıştır. Çalışmamızda PIRADS skoru artışı ile birlikte kanser tanısı alma oranının arttığı, bununla birlikte free/total PSA oranın azaldığını görmek PSA derivelerinin de tanıya gitmedeki önemini ortaya koymuştur.

Abstract:
It was aimed to evaluate the relationships between freePSA/PSA ratios, multiparametric magnetic resonance imaging and pathology reports in patients with prostate specific antigen (PSA) value of 4-10ng/dl, called the gray zone.
Between 2020-2022, 101 patients with high prostate specific antigen value and gray zone (4-10 ng/dl), who underwent multiparametric magnetic resonance imaging and then underwent prostate biopsy under transrectal ultrasonography were included in our study. The patients were divided into two groups as those with benign and malignant pathology. The fPSA/PSA ratios, PIRADS scores of the patients in both groups, as well as the pathology results of the patients in the malignant group were recorded according to the Gleason score. We tried to reveal the value of FreePSA/PSA ratio, PIRADS scores and the relationship between them in detecting prostate cancer.
The mean age of 101 patients in the study was 64.34 ± 6.64, PSA value was 7.63 ± 2.3 ng/dl, fPSA value was 1.42 ± 0.77 ng/dl, fPSA/PSA ratio was 0.19 ± 0.09. According to the pathology results of 101 patients, 31 of them were diagnosed with cancer (31.7%), 3 of them were reported as ASAP (3%), and the results of 67 of them were benign (66.3%). The mean fPSA of the patients in group 1 was 1.08 ± 0.71 ng/dl, and the mean fPSA of the patients in group 2 was 1.59 ± 0.74 ng/dl (p=0.001). The mean fPSA/PSA ratio of the patients in group 1 was 0.13 ± 0.06, and the mean fPSA/PSA ratio of the patients in group 2 was 0.22 ± 0.08 (p=0.001). Pathology results according to Gleason scores of 31 patients diagnosed with prostate cancer, 12 patients Gleason 3+3, 8 patients Gleason 3+4, 3 patients Gleason 4+3, 3 patients Gleason 4+4, 2 patients Gleason 4+5, 2 patients Gleason 5 +3, 2 patients were reported as Gleason 5+5. According to the multiparametric magnetic resonance imaging reports of 101 patients, 1 patient was PIRADS-2 (1%), 33 patients were PIRADS-3 (32.7%), 55 patients were PIRADS-4 (54.5%), and 12 patients were PIRADS-5 (11.9%). Prostate cancer was diagnosed in 3 of 33 patients with a PIRADS-3 score, 22 out of 55 patients with a PIRADS-4 score, and 6 out of 12 patients with a PIRADS 5 score. The cut-off value for the mean fPSA/PSA ratio in patients diagnosed with prostate cancer was found to be ≤0.15, and according to this cut-off value, the sensitivity of the mean fPSA/PSA value is 76% and the specificity is 85% (p<0.001). According to MpMRI reports, 3 of the patients with PIRADS-3 and prostate ca were also gleason 3+3 (100%), 6 patients with PIRADS 4 and prostate ca were gleason 3+3 (27%), 8 patients were 3+ 4 (36%) , 1 patient 4+3(4%), 3 patients 4+4(13%), 1 patient 4+5(4%), 2 patients 5+3(9%), 1 patient 5+ 5(4%) pathology results. 3 patients with PIRADS 5 and prostate ca had gleason 3+3(50%), 2 patients had 4+3(33%), 1 patient had 4+5(17%) pathology results.
The importance of calculating the fPSA/PSA ratio and making a biopsy decision in patients with a PSA value of 4-10 ng/dl is understood. MpMRI and PIRADSv2 scoring methods, which are thought to be groundbreaking in the diagnosis of prostate cancer in recent years, have been found to be significantly helpful in diagnosing cancer. In our study, it was determined that the rate of being diagnosed with cancer increased with the high PIRADS score, and the rate of free/total PSA decreased, which revealed the importance of PSA derivatives in making the diagnosis.