Savunma harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki
Relationship between defense expenditures and economic growth
Yazar: GÜLDEN YAĞTU
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR SEZGİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Askeri harcamalar = Military expenditures ; Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Savunma = Defence ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes

Özet:
Dünyada soğuk savaş sonrası dönemde savunma harcamalarında küresel an-lamda düşme eğilimi sağlanmış olmasına rağmen, 11 Eylül 2001 tarihinde Amerika'daki terörist saldırı sonrasında tekrar artmaya başlamıştır. Özelikle Ortadoğu böl-gesinde savunmaya GSYH'dan ayrılan paylar yükselmiştir. Dünya enerji arzında önemli yere sahip olan Ortadoğu bölgesinde istikrarsızlıklar ve sıcak çatışmalar devam etmektedir. Bu durum özellikle bu bölgede savunma harcamalarının artmasına neden olmaktadır. Çoğu Ortadoğu ülkesinde, savunma harcamaları toplam kamu harcamaları içinde çok önemli bir paya sahip olup, eğitim ve sağlık harcamaları, kamu altyapı yatırımları ile sosyal güvence programlarına ayrılabilecek kaynakların, savunma harcamalarına nispi olarak daha fazla ayrılmasına yol açmaktadır.
Bu çalışmanın amacı coğrafi olarak iç ve dış güvenliğin kaçınılmaz olduğu Ortadoğu bölgesinin en önemli ülkesi olan Türkiye'de savunma harcamalarının düzeyi hakkında bilgi edinmek ve 1980-2018 yılları arasındaki savunma harcamaları ile ekonomik büyüme ilişkisini eş bütünleşme ve Granger nedensellik analizi ile araş-tırmaktır. Yapılan analiz sonuçları göstermektedir ki, Türkiye'de savunma harcamaları ile ekonomik büyüme arasında nedensellik kısa ve uzun dönemde farklılık gös-termektedir. Kısa dönemde Granger nedenselliğin ekonomik büyümeden savunma harcamalarına doğru olarak %10 anlamlılık seviyesinde gerçekleştiği görülmüştür. Uzun dönemde ise nedensellik savunma harcamalarından ekonomik büyümeye doğ-rudur. 
Anahtar Kelimeler: Savunma harcamaları, GSYH, Ekonomik büyüme.

Abstract:
Despite the global tendency to decrease in defense expenditures in the post-cold war period, it started to increase again after the terrorist attack in the USA on september 11, 2001. Especially in the Middle East region, the shares devoted to defense to GDP increased. In the Middle East region, which has an important place in the world energy supply, instability and hot conflicts continue. This situation causes an increase in defense expenditures especially in this region. Majority of Middle Eastern countries, defense spending has a very important share in total public expenditure, however education and health expenditures, public infrastructure investments and resources that can be allocated to social security programs are relatively more devoted to defense expenditures.
This study aims to be an important internal and external security as the location to obtain information about the level of defense spending in Turkey by looking at the share of GDP of the relationship between two variables is to investigate again with co-integration and causality analysis for the 1980-2018 period. The analysis results indicate that, with defense spending in Turkey shows differences in causality between short and long-term economic growth. In the short term, Granger causality was realized at 10% significance level from economic growth to defense expenditures. In the long run, causality is from defense spending to economic growth.
Keywords: Defense expenditures, GDP, Economic growth.