Ordu ili topraklarının jeokimyasal özellikleri, genesisi ve sınıflandırması
The geochemical properties, genesis and classification of the Ordu soils
Yazar: FERHAT TÜRKMEN
Danışman: DOÇ. DR. İLHAMİ BAYRAMİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Jeokimyasal özellikler = Geochemical features ; Toprak morfolojisi = Soil morphology ; Toprak sınıflandırması = Soil classification ; Toprak özellikleri = Soil properties

Özet:
Araştırma Ordu ilinde yaygın olarak bulunan farklı ana materyaller üzerinde oluşan toprakların genesisleri ve jeokimyasal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla Ordu Merkez ? Mesudiye ve Fatsa ? Korgan ilçeleri arasında kuzey ? güney doğrultusunda, Ordu ili topraklarını temsil edecek şekilde iki farklı hat üzerinde 41 adet toprak profili açılmıştır. Açılan profiller tanımlanarak horizon esasına göre 145 adet örnek alınmıştır. Herbir horizondan alınan toprak örneklerinin yanısıra ana materyal ve kayalardan da örneklemeler yapılmıştır. Alınan toprak örneklerinde toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerini belirlemek amacıyla, organik madde, bünye, pH, elektiriksel iletkenlik, hacim ağırlığı, hidrolik iletkenlik, karbonat kapsamı, katyon değişim kapasitesi, değişebilir katyonlar, tarla kapasitesi, solma noktası, analizleri ile mineralojik bileşimlerinin belirlenmesi amacıyla X-Ray Fluorance analizleri yapılmıştır. Alınan kaya örneklerinin X-Ray Fluorance analizleri yapılmış ve ince kesitleri hazırlanarak polarizan mikroskop altında modal mineralojik bileşimleri belirlenmiştir. Topraklar, Toprak Taksonomisine göre, Entisol, Inceptisol, Mollisol, Alfisol ve Vertisol olmak üzere 5 farklı Ordo içersinde sınıflandırılmıştır. Vertisol olarak sınıflandırılan profillerden alınan toprak örneklerinde X-Ray Diffraction analizleri yapılmış, ve hakim kil tiplerinin smektit, kaolen ve illit grupları içersinde yeraldığı belirlenmiştir. Mineralojik, petrografik ve jeokimyasal analiz sonuçları, ana kayaların toprakların bileşimi ve karakter kazanmasında etkili olduğunu, ayrışma indekslerine göre toprakların büyük çoğunluğunu temsil ettiğini göstermiştir. Ordu ilinde, topoğrafyanın toprak içi drenajı yönlendirmesiyle, en etkili toprak oluşturan faktörlerden birisi olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
This research was carried out to determine genesis and geochemical properties of the soils formed on different major parent materials in Ordu province. For this purpose, on two different cross-sections, from north to south direction, located between Central district to Mesudiye district and Fatsa district to Korgan district, 41 soil profiles were opened to represent major soils in the province. All of the soil profiles were described and 145 soil samples were collected on horizon bases. In addition, parent material and parent rocks were also sampled. To determine physical and chemical properties of the soil samples, organic matter, texture, pH, electrical conductivity, bulk density, hydraulic conductivity, carbonate content, cation exchange capacity, exchangeable cations, field capacity, wilting point analyses and to determine mineralogical composition X-Ray Fluorance analyses were done for all soil samples. For each parent rock samples, X-Ray Fluorance analyses were performed. Thin sections were also prepared for all rock samples and modal mineralogical compositions were determined under polarization microscope. Soils were classified according to Soil Taxonomy and grouped into 5 different soil Orders, as Entisols, Inceptisols, Mollisols, Vertisols and Alfisols. X-Ray diffraction analyses were performed on the soil samples, classified as Vertisols. Major clay types were found in the smectite, kaolinite and illite groups. Mineralogical, petrographic and geochemical analysis results showed that parent rocks were effective on the soil composition and their characteristic properties and most of the soil properties were inherited from the parent rocks according to weathering indices. Directing internal soil drainage, topography was one of the very effective soil forming factors in Ordu province.