Gebelik planlayan kadınlarda prekonsepsiyonel risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of preconception risk factors in women planning pregnancy
Yazar: MERVE CÖMERT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEN ÇAYIR
Biruni Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik öncesi bakım = Preconception care ; Gebelik öncesi bakım = Preconception care ; Kadınlar = Women ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Risk = Risk ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Prekonsepsiyonel bakım, gebelik sonuçlarının iyileştirilmesi amacıyla gebe kalmadan önce kadın sağlığında davranışsal ve biyomedikal değişiklikler yapılarak riskleri en aza indirmektir. Prekonsepsiyonel bakım, çiftler gebelik düşündüğü andan itibaren başlamalıdır. Kadın sağlığı ve gebelik sonuçları arasında doğrudan bir ilişki bulunduğu düşünülmektedir. Bu araştırma bir yıl içerisinde gebelik planlayan kadınlarda prekonsepsiyonel risk faktörlerini belirlemek ve doğum sayısına göre risk faktörleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapıldı. Araştırma örneklemini, Mart-Eylül 2018 tarihleri arasında İstanbul Kadıköy 25 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde gebelik planlayan 290 kadın oluşturdu. Araştırma tanıtıcı bilgi formu ve prekonsepsiyonel risk değerlendirme formu kullanılarak yapıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel analizler ve nonparametrik testler kullanıldı. Anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 30,21±5,19, eşlerinin yaş ortalaması 33,94±5,63 ve doğum sayısı ortalaması 0,99±0,81 olarak bulundu. Doğum sayısı ile yaş, beden kitle indeksi, evlenme yaşı, evlilik süresi ve eğitim durumu arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Doğum sayısı, bireysel öykü ile karşılaştırıldığında beden kitle indeksinin 25 üzerinde olması, akraba evliliği arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05).  Doğum sayısı, hastalık öyküsü ile karşılaştırıldığında anemi ve kaygı durumu arasında ileri düzeyde anlamlı fark bulundu (p<0,01). Doğum sayısı, taramalar ve aşılar ile karşılaştırıldığında tetanoz ve Hepatit B bağışıklığı arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Doğum sayısı, obstetrik öykü ile karşılaştırıldığında düşük doğum ağırlıklı bebek, erken doğum öyküsü arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Doğum sayısı, jinekolojik öykü ile karşılaştırıldığında gebeliklerin arasının en az 2 yıl olması, geçirilmiş uterin cerrahi operasyon arasında ileri düzeyde anlamlı fark bulundu (p<0,01). Sonuç olarak, sahip olunan risk faktörleri kadın ve çocuk sağlığını etkileyebilecek düzeydedir. Bu risk faktörleri tespit edilip, önlemlerin alınması gerekmektedir.

Anahtar kelimeler; Gebelik, Prekonsepsiyonel bakım, Risk

Abstract:
Preconception care is to minimize the risks by making behavioral and biomedical changes in women's health before becoming pregnant in order to improve pregnancy outcomes. Preconception care should begin from the moment when couples want a pregnancy. It is thought that there is a direct relationship between women's health and pregnancy outcomes. This study was carried out to determine the preconception risk factors of women planning pregnancy in one year and to evaluate the relationship between risk factors according to the number of births. The research sample consisted of 290 women who were planning a pregnancy at Family Health Center No. 25 in Istanbul Kadıköy between March-September 2018. The research was performed using the introductory information form and the preconception risk assessment form. Descriptive statistical analysis and nonparametric tests were used to analyze the data. The significance level was accepted as p<0.05. The mean age of the participants was 30.21±5.19 and the mean age of the spouses was 33.94±5.63 and the mean number of births was 0.99±0.81. When compared with the number of births, there was a significant difference between age, body mass index, the age of marriage, the duration of the marriage and educational status (p<0.05). There was a significant difference between body mass index over 25 and consanguineous marriages when compared with the number of births (p<0.05). When the number of births was compared with the history of the disease, there was a significant difference between anemia and anxiety (p<0.01). When the number of births was compared with scans and vaccines, there was a significant difference between tetanus and hepatitis B immunity (p<0.05). When the number of births was compared with the obstetric history, it was found that there was a significant difference between low birth weight infant and preterm birth (p<0.05). When the number of births was compared with gynecologic history, there was a significant difference between two years of interbirth interval and uterine surgical operation (p <0.01). As a result, the risk factors can affect the health of women and children. These risk factors should be identified and precautions should be taken.

Keywords; Pregnancy, Preconceptional care, Risk