Şefika Yarkın'ın (Shafiqa Yarqin) hayatı ve edebi eserleri
Works and life of Shafika Yarqin
Yazar: FATMA BEGZADA
Danışman: DOÇ. DR. NEZAHAT ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyografi = Biography ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Afgan edebiyatı = Afghan literature ; Afganistan = Afghanistan ; Biyografi = Biography ; Hikaye = Story ; Yarkın, Şefika = Yarkın, Şefika ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Şefika Yarkın da Afganistan'da yaşayan diğer insanlar gibi ülkede senelerden beri süre gelen savaş ve huzursuzluklardan yorulmuş ve acı çeken insanlardan biridir. Bu durum doğal olarak onun edebi eserlerine de yansımıştır. Vatan hasreti, sevgisi, yurdundan ayrılık acısı gibi duyguları eserlerindeki kahramanlarla yansıtmayı başarır. Eserlerini yazarken yüreğinde bir ümit ve vatanına kavuşma arzusunu kuvvetle sezdirir. Şefika Yarkın yetenekli bir şair ve yazardır. Çalışmaları ve faaliyetleri ile diğer sanatçılar gibi edebiyat sahasında derin izler bırakan sanatçılardan sayılır. İlmî araştırmalar, tercüme eserleri, yazdığı şiir ve hikâyeleri ile Afganistan halkını yakından tanıştırmaya, memleketin maneviyatını yükseltmeye çalışıyor. Tez çalışmamda incelediğim vatan temalı şiirlerinde; vatan hasreti, gurbetin verdiği acı ve sıkıntılarını dile getirdiğini görüyoruz. Ülkede olan huzursuzluklar yüzünden milletin çektiği acı, keder, sıkıntı, haksızlık ve zulme maruz kalmak gibi konuları ele almıştır. Ülkesi ve milletinin huzura kavuşmasını, gurbetten çıkıp yurdunda huzurla yaşamak istediğini dile getirir. Vatan temalı gazel ve rubailerde sade dil ve üslup kullanmayı tercih etmesinin sebebi, geniş okuyucu kitlesi tarafından benimsenerek ve ilgi görerek okunmasıdır. Şefika Yarkın şiirlerinde; sanatsal ve şiirsel tasvirler yaşadığımız dönemde ilgi gördüğünü gösteriyor. Bir veya birkaç şiirde, tasvir tek başına lirik kahramanın duygu âlemini yansıtıyor. Şairin şiirleri konu, şekil ve dil bakımından ayrı güzellik ve zenginliğe sahiptir. Mecazi tasvirlerin kullanışında şifreli bir kelimenin ilginç bir şekilde açıklık vermesini bazı şiirlerinde görmek mümkündür. Afganistan Özbek edebiyatında mensur eser yazan sanatçı sayısı çok azdır. Bu yüzden Şefika Yarkın'ın Yine Görüşene Kadar adlı hikâye toplamı önemli yere sahiptir. Bu kitap, Darice ve Özbekçe dillerinde şiir yazan şairin nesir alanında da yetenekli bir yazar olmasının kanıtıdır. Hikâyelerde, kahramanların acı ve sıkıntıları doğal bir şekilde yansıtılmıştır. Afganistan'da yaşayan sıradan insanlar ve özellikle kadınların; ümit ve istekleri, acı ve sıkıntıları, zulüm karşısında çaresizliğini etkili bir şekilde yansıtılmıştır. Yazar, Afganistan Özbeklerinin tarihi hatıralarını yansıtmaya da önem vermiştir. Mesela "Yine Görüşene Kadar" adlı hikâyenin kahramanı Timur, oğluna Babür isminin verilmesinden gurur duyuyor. "Keşke oğlumuz da Babür Şah gibi ünlü bir şair olsaydı!" diyerek tarihte bilinen Babür Şah hakkında hatırlatma yapıyor.

Abstract:
Shafiqa Yarqin is also one of those people who are suffering the difficulties of country and tired of non stop wars in Afghanistan. So this has naturally reflected in her literary works. Homesickness, love, pain of separation from homeland is reflected by heroes of poems and storis.  Her heart is full of good wishes and hopes about the future of her country while writing literature works. Shafiqa Yarqin is one of talented poet and writers in Afghanistan. With her great lirerary works and activitis she achieved to impact in literature world. Introducing the difficulties of people by scientific researches, translation works, poems and stories raises morale of the those people in country.In my thesis examined, some of the poems in homeland theme, shows homesickness and pain of being far from country. Subject of some poems that worked about are; pain and difficulties of opperessed people, grief, trouble and injustice. Auther expresses her good wishes like; peace and happiness in her country. Also prefered to use easy and understandable language in poems and stories. Artistic and poetic figures in literature works are most beloved by readers. Poems of poet has more wealth and beauty because of figures and language that used in poem. Therefor so lovingly read by a wide audience. We can see the metaphorical figures and how poet has opened some code words by intresting way that she has used in her literature work. The number of Uzbek literature who work in prose works is very low. "Yine Koreshguncha" (Again sight untill)  story book is important in literature world. This book shows the talent of writer in prose works. Suffering and distress, hopes and desires of helpless people specially woman has reflected in her poems. Auther also gave importance in historical memory of Uzbeks in Afghanistan. For example in story of "Again sight untill" the hero of story Timor is prouded to be given the name of Babur to his son. Babur Shah is the name of famous uzbek poet in Afghanistan.