Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde bulunan kadın tepelikleri ve tepelik süsleri
At Tekirdağ Archeology and Ethnography Museum women's hijab and hijab ornaments found
Yazar: SAADET ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BİLGET FATAHA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Sanat = Art

Özet:
Kadın tepelikleri ve tepelik süsleri ait olduğu dönemin süsleme sanatını yansıtmaktadır. Bu açıdan yapılan çalışmayla kadın tepeliklerinin ve tepelik süslerinin şekil, teknik ve kompozisyonlarının özelliklerini inceleme ve karşılaştırma imkânı elde edilmiştir. Çalışmanın amacı Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde bulunan kadın tepelikleri ve tepelik süslerinin şekil, boyut, malzeme ve uygulanan teknikleri tespit edilerek, kullanılan süsleme ve kompozisyon özelliklerinin belirlenmesidir. Bu çalışmanın materyalini Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi teşhirinde ve depoda yer alan 42 kadın tepelik ve tepelik süslerinden eserler oluşturmaktadır. Metodolojik olarak müzede yer alan kadın tepelik ve tepelik süsleri ile ilgili envanter kayıtlarından elde edilen veriler kullanılarak biçim, boyut, metot, motif, süsleme ve malzeme açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. İnceleme sonucunda eserlerin Osmanlı Dönemine ait olduğu, biçimsel ve malzeme özelliklerinin çoğunluğunun damla biçiminde olduğu ve malzeme olarak metalden üretildiği gümüş veya pirincin çok az derecede kullanıldığı, renkli taşlarla süslendiği ve teknik olarak kabartma ve tel işi tekniğinin kullanıldığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kadın tepelik, tepelik süsleri, Tekirdağ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi, Osmanlı dönemi, metal

Abstract:
Women's tepeliks and tepelik ornaments reflect the decorative art of the period to which they belong. In this respect, this study will provide an opportunity to examine and compare the characteristics of the shape, technique and composition of women's tepeliks and tepelik ornaments. The aim of the study is to determine the shape, size, material and techniques of women's tepeliks and tepelik ornaments found in Tekirdağ Archaeology and Ethnography Museum and to determine the ornamentation and composition features used. The material of this study consists of 42 artefacts from women's tepeliks and tepelik ornaments in the Tekirdağ Archaeological and Ethnographical Museum's display showcase and storage room.  Methodologically, the data obtained from the inventory records of the women's tepelik and tepelik ornaments in the museum were used to evaluate them in terms of form, size, method, motif, ornamentation and material. When compared with other studies in the literature, it shows similarities in terms of colour, form, material and technique. As a result of the examination, it was determined that the artefacts belong to the Ottoman Period, that the majority of their formal and raw material characteristics are in the form of drops, that they are made of metal as raw material, that silver or brass is used to a very small extent, that they are decorated with coloured stones, and that relief and wire work techniques are used as techniques.
Keywords: Women's tepelik, tepelik ornaments, Tekirdağ Archaeological and Ethnographic Museum, Ottoman period and metal
*Tepelik(s) refers to the local headwear, and ornamented with gold and silver currencies and some precious stone