Pulmoner embolide spesı ile pabtoıo, klinik, biyokimyasal, radyolojik parametrelerin retrospektif değerlendirilmesi ve prognozu öngörmede rolü
Retrospective assessment of pulmonary embolism spesi, pabtoio, clinical, biochemical, radiological parameters and their role in predicting prognosis
Yazar: SERAP ATİK
Danışman: DOÇ. RECAİ ERGÜN
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Radyolojik olarak Bilgisayarlı tomografi pulmoner anjıografi (BTPA)
ile pulmoner emboli tanısı alan hastalarda klinik olasılık skorlamalarından kısaltılmış
pulmoner emboli şiddet indeksi (sPESI ) ile trombüs yükü belirteçlerinden olan
pulmoner arter obstrüksiyon indeks oranı (PABTOI ) arasında ve klinik ve labaratuvar
parametreleri arasında ilişki olup olmadığını belirlemek, PABTOIO ile sPESI
karşılaştırılarak PABTOIO' nun mortalite belirteci olup olmadığını belirlemek
amacıyla bu çalışmayı yaptık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 2019-2022 yılları arasında Selçuk Üniversitesi
Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Servisi'ne yatırılıp BTPA ile akut pulmoner emboli
tanısı alan hastaları içeren retrospektif bir çalışmadır. Toplam 117 hasta çalışmaya dahil
edildi. Çalışmaya alınan hastaların hepsinin BTPA ile kanıtlanmış pulmoner emboli
tanısı vardı. BTPA da yeterli kontrast geçişi olmayan, şüpheli dolum defektleri olan,
ventilasyon perfüzyon sintigrafisi (VQ) ile emboli tanısı koyulan hastalar çalışmadan
çıkarılmıştır. Hastaların anamnezi, demografik verileri, vücut kitle indeksleri,
laboratuvar ve fizik muayene bulguları, eşlik eden komorbiditeleri, , sPESI için gerekli
kriterler tarandı. Labaratuvar parametrelerinden D-dimer, laktat, CRP, hemogram, geniş
biyokimya, CK-MB, troponin, arter kan gazları, USG ile saptanmış DVT olup olmadığı
incelendi. Embolinin lokalizasyonuna göre segmental, subsgemntal, lober, ana
pulmoner arterde emboli olup olmadığına göre PABTOIO belirlendi. PABTOIO oranı
ile klinik, labaratuvar ve sPESIye göre ayrılan gruplar arasında farklılık olup olmadığı
belirlendi. Tüm istatistiksel analizler R version 4.1.2 (www.r-project.org) istatistiksel
programlama dili yardımıyla gerçekleştirildi.
Bulgular: Çalışmaya BTPA ile akut emboli saptanan 117 hasta alındı.
Hastaların 67'si kadın (%57.3), 50'si erkekti(%42.7). sPESİ sınıflamasına göre yüksek
riskli olarak sınıflanan hastaların yaş ortalaması düşük riskli olarak sınıflanan hasta
grubundan anlamlı olarak daha yüksekti. Yüksek riskli grupta düşük riskli gruba göre
eşlik eden komorbidite varlığı istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yüksekti. (p.047).
Yüksek riskli sınıftaki hastalarda daha yüksek oranda KKY/KAH (p=.020), Astım
(p=.006), KOAH (p=.018) ve malignite (p=.002) görülmekteydi. Saturasyon yüksek

102
riskli grupta düşük riskli gruba göre anlamlı olarak daha düşük seyretmekteydi. (90 (76
– 98) vs 92.5 (90 – 98) , p<.001) PABTOIO yüksek riskli grupta 30 (12.5 – 50); düşük
riskli grupta 27.5 (14.38 – 53.13) olarak hesaplandı ve gruplar arasında anlamlı farklılık
izlenmedi. (p=.674). Hemoglobin, hemotokrit ve lenfosit düzeyi yükse riskli grupta
anlamlı şekilde düşüktü. Radyolojik parametreler arasından sadece LPA açısından
yüksek riskli grupta anlamlı bir yükseklik vardı. (p=.009). Yüksek riskli grupta
mortalite oranı anlamlı şekilde daha yüksekti.(p=.036)
Emboli sonrası 6 ay içerisinde kaybedilen hastaların yaş ortalaması sağ kalanlara
kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti. (p.034) Ex olan hastaların BMI sağ kalan gruba
göre anlamlı olarak daha düşüktü.( p.030). Labaratuvar parametreleri ex olan grupta
incelendiğinde sadece LDH sağ kalan gruba göre anlamlı olarak daha yüksek
saptandı.(p=.028). Diğer labaratuvar bulguları arasında istatistiksel açıdan anlamlı
farklılık izlenmedi. Ex olan gruptaki radyolojik parametreler incelendiğinde aort çapı ve
sol pulmoner arter çapı istatistiksel açıdan sağ kalan gruba göre anlamlı olarak saptandı
(p=.046 ve p=.044). Ex olan grupla sağ kalan grup arasında PABTOIO oranı açısından
istatistiksel açıdan fark izlenmedi. IVSD olan 16 hasta mevcuttu ve bu hastaların
PABTOIO ortalaması 56.25 idi. IVSD olmayan 100 hastanın PABTOIO ortalaması 25
hesaplandı. IVSD olan hastaların PABTOIO'nı olmayanlara göre anlamlı şekilde
yüksekti (p<.001).
MPA/AORT çapı ≥1 olan hasta grubuyla MPA/AORT çapı<1 olan grup
arasında PABTOIO oranı açısından anlamlı farklılık izlenmedi (p=.147). inferior vena
cava reflüsü (IVCR) olan ve olmayan gruplar arasında PABTOIO açısından anlamlı
farklılık izlenmedi (p=.438). Enfarkt izlenen 32 hastanın PABTOIO ortalaması 26.25
infarkt olmayan 84 hastanın PABTOIO ortalaması 30 saptandı. Gruplar arasında
istatistiksel açıdan anlamlı farklılık izlenmedi (p=.818). Trombolitik tedavi verilen 6
hastanın PABTOIO ortalaması 56.25; verilemeyen 111 hastanın PABTOIO ortalaması
27.5 izlendi. Bu gruplar arasında PABTOIO oranı açısından anlamlı farklılık izlenmedi
(p=.013).
Emboli sonrası İlk altı ay içerisinde kaybedilen 13 hastanın PABTOIO
ortalaması 20; sağ kalanların PABTOIO ortalaması 31.25 olarak saptandı ve istatiksel
açıdan fark yoktu (p=.242).

103

Sonuç:
Çalışmamızda hasta sayısının yetersiz olmasından kaynaklı PABTOIO ile sPESI
grupları arasında faklılık izlenmedi. Bizim çalışmamızda PABTOIO mortalite belirteci
veya pulmoner embolinin şiddetini öngörmede yeterli olmadığı düşünüldü. Bu yüzden
PABTOIO ile daha geniş çaplı vaka serisiyle yapılacak çalışmalar gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: PABTOIO, sPESI, akut pulmoner emboli, mortalite, DVT

Abstract:
OBJECTIVE: There is a relationship between the pulmonary embolism
severity index (sPESI), abbreviated from clinical probability scoring, and the pulmonary
artery obstruction index ratio (PABTOIO), which is one of the markers of thrombus
burden, and between clinical and laboratory parameters in patients diagnosed with
pulmonary embolism by radiological computed tomography pulmonary angiography
(CTPA). We conducted this study to determine whether PABTOIO is a mortality
indicator by comparing PABTOIO with Spesi.
MATERIALS AND METHODS: This is a retrospective study involving
patients diagnosed as acut pulmonary embolism by CTPA who were admitted to the
Educational Diseases Service of Selçuk University Faculty of Medicine between 2019-
2022. A total of 117 patients were included in this study. All of the patients included in
the study had a diagnosis of pulmonary embolism proven by CTPA. Patients who did
not have adequate contrast transmission in CTPA, had suspicious filling defects, and
were diagnosed with embolism by VQ, were excluded from the study. Patients'
anamnesis, demographic data, body mass index, laboratory and physical examination
findings, accompanying comorbidities, and criteria for sPESI were rewiewed.
Laboratory parameters such as D-dimer, lactate, CRP, hemogram, broad
biochemistry, CK-MB, troponin, arterial blood gases, and DVT detected by USG were
noted.PABTOIO was determined according to the localization of the embolism,
whether there were an embolisms in the segmental, subsgemntal, lobar, or main

105
pulmonary arteries. It was determined whether there was a difference between the
PABTOIO ratio in the groups separated according to clinical, laboratory and sPESI
All statistical analyzes were performed with the help of statistical programming
language R version 4.1.2 (www.r-project.org)
RESULTS:
117 patients diagnosed with acute pulmonary embolism by CTPA were included
in the study. Of the patients, 67 (57.3%) were female and 50 (42.7%) were male. The
mean age of patients classified as high risk according to sPESI classification was
significantly higher than the patient group classified as low risk. The presence of
concomitant comorbidity was statistically significantly higher in the high-risk group
than in the low-risk group. (p.047). High-risk patients had higher rates of CHF/CAD
(p=.020), asthma (p=.006), COPD (p=.018), and malignancy (p=.002).
Oxygen saturation was significantly lower in the high-risk group than in the low-
risk group. (90 (76 – 98) vs. 92.5 (90 – 98), p<.001) PABTOIO 30 (12.5 – 50) in high-
risk group; It was calculated as 27.5 (14.38 – 53.13) in the low-risk group and no
significant difference was observed between the groups (p=.674).
Hemoglobin, hematocrit and lymphocyte levels were significantly lower in the
high-risk group. Among the radiological parameters, there was a significant increase
only in the high-risk group in terms of LPA(left pulmonary artery) diamater. (p=.009).
The mortality rate was significantly higher in the high-risk group. .(p=.036)
The mean age of patients who died within 6 months after embolism was
significantly higher than those who survived (p.034). BMI of patients with ex( in
patients died by pulmonary embolism) was significantly lower than the survivors group
(p.030). When the laboratory parameters were examined in the ex group, only LDH was
found to be significantly higher than the survivor group (p=.028)
No statistically significant difference was observed between other laboratory
findings. When the radiological parameters in the exitus group were examined, the
diameter of the aorta and the left pulmonary artery were found to be statistically
significant compared to the survivor group (p=.046 and p=.044). There was no

106
statistical difference between the Ex-group and the survivor group in terms of
PABTOIO ratio. There were 16 patients with IVSD and the mean PABTOIO of these
patients was 56.25. The mean PABTOIO of 100 patients without IVSD was calculated
as 25 Patients with IVSD had significantly higher PABTOIO than those without
(p<.001).
No significant difference was observed between the group of patients with
MPA/AORT diameter ≥1 and the group with MPA/AORT diameter <1 in terms of
PABTOIO ratio (p=.147). There was no significant difference in PABTOIO between
groups with and without IVCR (p=.438).
The mean of PABTOIO of 32 patients with pulmonary infarct was 26.25, and
the mean of PABTOIO of 84 patients without infarction was 30. No statistically
significant difference was observed between the groups. (p=.818). The mean
PABTOIO of 6 patients given thrombolytic therapy was 56.25; The mean PABTOIO of
111 patients who could not be given was 27.5. No significant difference was observed
between these groups in terms of PABTOIO ratio (p=.013).
The mean PABTOIO of 13 patients who died in the first six months after
embolism was 20; The mean PABTOIO of the survivors was 31.25 and there was no
statistical difference (p=.242).
CONCLUSION:
In our study, no difference was observed between the PABTOIO and sPESI
groups due to insufficient number of patients. In our study ıt was thought that
PABTOIO was not sufficient to predict mortality or the severity of pulmonary
embolism. Therefore studies with PABTOIO with larger case series and required.
Keywords: PABTOIO, sPESI, acute pulmonary embolism, mortality, DVT