Akut yorucu egzersiz yaptırılan ratlarda kan ve karaciğer  oksidan /antioksidan sistemler üzerine  bilberry'nin  (yaban mersini) etkileri
The effects of bilberry on blood and liver oxidative and antioxidative  systems of sprague-dawley rats following acute exhaustive exercise
Yazar: SONGÜL DOĞANAY
Danışman: DOÇ. DR. SERAP YILDIRIM
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Egzersiz = Exercise ; Kan = Blood ; Karaciğer = Liver ; Oksidanlar = Oxidants ; Sıçanlar = Rats ; Vaccinum myrtillus = Vaccinum myrtillus ; Yaban mersinleri = Blueberries

Özet:
Amaç: Bu çalışmada,  ratların kan ve karaciğer dokularında akut yorucu egzersize bağlı oluşan oksidatif stresin azaltılmasında güçlü bir antioksidan olan bilberry (yaban mersini) ekstresinin herhangi bir etkisinin olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metot: 27 adet Spraque-Dawley cinsi erkek rat kontrol,  egzersiz, bilberry ve bilberry+egzersiz grubu olmak üzere dört (4) gruba ayrıldı. Bilberry ekstresi her bir rata 100 mg/kg/gün dozunda günde bir kez gavaj yoluyla verildi.  Kan ve karaciğer dokuları alınmadan önce ratlara 0 eğimde 25 m/dk (1.5 km/h) hızda yaklaşık 1 saat veya tükeninceye kadar koşu bandında koşturularak hemen sonrasında doku örnekleri uygun şekillerde alınarak MDA ve GSH düzeyleri ile GPx aktiviteleri ölçüldü. 
Bulgular: Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bilberry, egzersiz ve bilberry+egzersiz gruplarının serum GSH düzeyleri ve GPx aktivitelerinde anlamlı bir değişiklik belirlenmezken; ancak serum MDA düzeylerinin önemli oranda azaldığı görüldü. Karaciğer dokusunda GPx aktivitesinin, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bilberry grubu ve bilberry+egzersiz grubunda anlamlı olarak arttığı, karaciğer GSH seviyesinin ise bilberry+egzersiz grubunda anlamlı olarak arttığı, buna karşılık MDA konsantrasyonunun önemli düzeyde değişmediği görüldü.
Sonuç:	 Bu çalışmanın sonuçları bilberry ekstresi uygulamasının akut yorucu egzersiz yaptırılan ratlarda karaciğer GPx aktivitesi ve GSH düzeylerini etkileyerek artışa sebep olması nedeniyle, oluşacak oksidatif hasara karşı antioksidan koruma sağlayabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Antioksidanlar, akut yorucu egzersiz, bilberry, glutatyon, glutatyon peroksidaz, malondialdehit

Abstract:
The effects of bilberry on blood and liver oxidative and antioxidative  systems of Sprague-Dawley rats following acute exhaustive exercise
Aim: In this study it is aimed to determine whether there is an antioxidant effect of bilberry extract against oxidative stress appearing on blood and liver tissues of rats following acute exhaustive exercise. 
 Material and method: 27 Sprague-Dawley male rats were divided into four groups: control, exercise, bilberry and bilberry+exercise group. 100 mg/kg/daily dose of bilberry extract was given to each rat using the gavage method. Before taking blood and liver tissue samples, the rats were made to run on a treadmill, with no slope, for approximately one hour at 25 m/minute (1.5km/h) or until they were exhausted. Samples were taken immediately and MDA, GSH levels and GPx activities were measured.
Results: Compared to the control group, it was observed that GSH serum levels and GPx activities in bilberry, exercise and bilberry+exercise groups did not change significantly. However there was a significant decrease in MDA serum level in these groups. Compared to the control group, liver GPx activities were increased in bilberry and bilberry+exercise groups and the liver GSH level only increased in the  bilberry+exercise . The change in liver GSH level in the bilberry+exercise group was considerable, but the MDA concentration did not change significantly.
Conclusion: As a result, it can be said that bilberry extract provides antioxidant protection against oxidative damage, due to augmenting liver GPx activities and GSH enzyme levels when applied to Sprague-Dawley rats before they undertake acute exhaustive exercise.
Key Words: Antioxidants, acute exhaustive exercise, bilberry, glutathione, glutathione peroxidase, malondialdehit