İstanbul ı̇lı̇nde görev yapan aı̇le hekı̇mlerı̇nı̇n sı̇gara ı̇çme durumlarının belı̇rlenmesı̇, meslekı̇ özelı̇klerı̇ ı̇le sı̇gara bıraktırma konusunda bı̇lgı̇ tutum ve davranışlarınının ı̇ncelenmesı̇
Determining the smoking status of family physicians WHO work in istanbul, and examining the attitude of knowledge and attitudes about smoking cessation
Yazar: ESMA NUR UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN PALA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Information ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Giriş ve Amaç: Toplum sağlığının korunmasında önemli rolleri olan Aile hekimlerinin, sigara konusundaki bilgi düzeyleri ve tutumları sigara bırakma konusunda önem arz etmektedir. Aile hekimlerinin bir kısmı mutat birinci basamak hizmetinin yanında, sigara bırakma konusunda sertifika edinerek hastalarına yardımcı olmaktadır. Randomize ve prospektif olarak planladığımız bu çalışmada, İstanbul ilinde görev yapan aile hekimlerinin sigara içme durumlarını ve mesleki özelliklerini belirleyerek, bu durumlarının sigara bıraktırma konusunda bilgi, tutum ve davranışları üzerine etkilerini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 10 Şubat 2020 – 20 Ekim 2020 tarihleri arasında İstanbul ilindeki Aile Hekimliği Polikliniklerinde yapıldı. Çalışmaya 272 hekim katıldı ve her katılımcıya Google Formlar aracılığıyla anket uygulandı. Anketler demografik özellikler, sigara bırakma deneyimi, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ve sigara bırakma ile ilgili bilgi ve tutumları ölçen üçlü likert tipi ölçek sorularını içermekteydi. Veriler SPSS 26.0 for Windows programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerin 143' ü (%52,6) kadın, 129'u (%47,4) erkek ve yaş ortalaması ise 37,8± 8,3 (25-57) idi. Hekimlerin %28,5' i 0-5 yıl arasında görev yapmaktadır. Katılımcıların %58,8' i hiç sigara kullanmamakta ve %16,5' i sigarayı bırakmıştır. Sigara bıraktırma görevini üstlenen hekimlerin 83'ü (%30,5) 'Tütün Bağımlılığı Tedavisi Eğitimi' almadığını ifade etmiştir. Sigara kullanımı ile tütün kullanım durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark yoktur. Hekimlerin sigara bırakma tedavisi konusunda tutum puanı ortalaması 28,86 (15-36) puan olarak tespit edildi.
Sonuç: Aile hekimleri sigara bırakma konusunda hastalarını yönlendirmede önemli bir görev üstlenmektedirler. Sigara bırakma tedavisi ile ilgili hekimlerin bilgi düzeyi yeterlidir. Mesleki özelliklerine rağmen kendileri de sigara kullanmaya devam etmektedirler. Sigara tedavisine ilişkin genel olarak olumlu bir tutuma sahiptirler. Hekimler sigara bırakma konusunda kendilerinin sorumluluğunun olduğunu kabul etmektedirler. Sonuç olarak hekimlerin 'Tütün Bağımlılığı Tedavisi Eğitimi' Sertifikası alarak hastalarının sigara bırakma tedavisinde etkin rol oynaması gerekmektedir.

Abstract:
Introduction and Purpose: Family physicians, who play an important role in the protection of public health, have an important level of knowledge about smoking and attitudes about smoking quitting. Some of the family physicians help their patients by obtaining a certificate on smoking quitting, as well as the good primary care service. In this randomized and prospectively planned study, we aim to determine the smoking status and professional characteristics of family physicians in Istanbul province and examine the effects of these situations on information, attitudes and behaviours about smoking.
Materials and Methods: Our study was conducted between February 10, 2020, and October 20, 2020, at the Family Medicine Outpatient Clinics in Istanbul. The study was attended by 272 physicians and each participant was surveyed through Google Forms. Surveys contained questions of demographic characteristics, the smoking experience, the Fagerstrom Nicotine Addiction Test, and the triple likert type scale, which measured knowledge and attitudes about smoking quitting. The data was analyzed using the SPSS 26.0 for Windows program.

Results: Of the physicians who participated in the study, 143 (52,6%) were female, 129 (47,4%) were male and the mean age was 37,8± 8,3 (25-57). 28,5% of physicians work between 0-5 years. 58,8% of respondents never smoked and 16,5% quit smoking. 83 (30,5%) of the physicians who underted the task of inging smoking stated that they did not receive 'Tobacco Addiction Treatment Training'. There is no statistically significant difference between smoking and tobacco use. The average attitude score of physicians on smoking quitting therapy was 2,86 (15-36).
Conclusions: Family physicians have an important role to do in directing their patients to quit smoking. The level of knowledge of physicians related to smoking quitting treatment is sufficient. Despite their professional characteristics, they continue to smoke themselves. They have a generally positive attitude towards smoking treatment. Physicians agree that they have a responsibility to quit smoking. As a result, physicians should play an active role in the smoking quitting treatment of their patients by obtaining the 'Tobacco Addiction Treatment Training' Certificate.