Yazıtlar ve antik kaynaklar ışığında Batı Anadolu'da entelektüeller
Intellectuals in Western Asia Minor in the light of the inscriptions and ancient sources
Yazar: PINAR ÖZLEM AYTAÇLAR
Danışman: PROF.DR. HASAN MALAY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
TÜRKÇE ABSTRACT: Bu çalışmada, antik dönemde Batı Anadolu'da yaşamış olan entelektüeller inceleme altına alınmıştır. Çalışmanın kapsadığı bölge, Batı Anadolu'nun kuzeyde Bithynia, doğuda Phrygia ve güneyde Lykia bölgelerine kadar olan kısmı yani kabaca Roma Dönemi Asia eyaleti olarak sınırlandırılmıştır. Dönem olarak bir sınırlamaya gidilmemekle birlikte, yazıtların çoğunun Roma dönemine ait olması, çalışmada İ.S. 2. ve 3. yüzyıllara daha çok yer verilmesine neden olmuştur. Çalışmamızın ana kaynağı yazıtlardır; ancak gerekli durumlarda antik kaynaklardan da yararlanılmıştır. Tezde, "entelektüel" grubu altında sofist, hatip, filozof ve hekimler ele alınmıştır. Bu meslek gruplarına ait bireylere ait olan ve İonia, Karia, Lydia, Aiolis, Mysia ve Troas bölgelerinde bulunmuş tüm yazıtlar biraraya getirilmiş ve 289 adet yazıtın, çoğunluğunun Türkçeleriyle birlikte verildiği bir katalog oluşturulmuştur. Çalışmada, birbirine çok yakın alanlarda faaliyet gösteren sofist, hatip ve filozofların arasındaki mesleki farklılıkları ve birbirleriyle ilişkileri, bu mesleğe sahip kişilerin sosyal konumlan, zenginlikleri ve bu zenginliği toplum için nasıl kullandıkları ve üstlendikleri resmi görevler incelenmiştir. Bu kişilerin imparatorlar ve Romalı üst düzey yöneticilerle ilişkileri ve bunlar sayesinde sahip oldukları ayrıcalıklar araştırılmış, nasıl bir eğitim aldıkları irdelenmiştir. Çalışmanın bir bölümü, Roma döneminin entelektüel dünyasına ve İkinci Sofistik olarak adlandırılan bu dönemin karakteristik özelliklerinin incelenmesine ayrılmıştır. Son üç bölümde ise entelektüeller arasında önemli bir grubu oluşturan hekimlere, onların sosyal konumlarına ve felsefe ve hitabet ile ilişkilerine yer verilmiştir.

Abstract:
İNGİLİZCE ABSTRACT : Sophists, philosophers, rhetoricians and physicians, who lived in ancient western Asia Minor, are examined in this dissertation. The boundaries of Provincia Asia of the Roman period are approximately accepted as the geographical limits of this work. We did not have a limit of period at the beginning of the work; but the fact that the most of the inscriptions are belonged to the Roman Imperial Period, made it necessary to focus on that period in the dissertation. The main sources of this work are the inscriptions. But the ancient literary sources are also used. In this work, under the name "intellectual", sophists, philosophers, rhetoricians and physicians are subjected. 289 inscriptions from Ionia, Karia, Lydia, Aiolis, Mysia and Troas, which mention these professionals are collected as a catalogue. Most of these inscriptions are given with the Turkish translation. First two section focus on the themes like the relations and differences between the sophists, rhetoricians and philosophers which are actually very close to each other in practice, the social status of these persons, their wealthiness and how their cities benefit from this richness. It is examined the relations of this persons with the Emperors or with the other Romans and the privileges that they gain from them. In the fifth section it is studied the sophistic education these intellectuals have. The general intellectual life of the Roman Imperial period and the characteristic period of Second Sophistic are the subjects of the sixth section. The last three sections focus on the social status of the physicians who played an important role in Roman intellectual life and on their relations with philosophy and rhetoric.