Türkçe konuşan normofonik sese sahip yetişkinlerde praat yazılımı kullanılarak sesin normatif akustik değerlerinin belirlenmesi
Determination of normative acoustic values of the voice using praat software in Turkish speaking adults with normophonic voice
Yazar: BURCU SARIGÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE YEŞİLLİ PUZELLA
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Yetişkinlerde larenks ve sesin akustik özelliklerinde gelişim süreçleri boyunca meydana gelen değişikleri anlamak için yetişkin popülasyona ait norm çalışmalarının gerekliliği öne çıkmaktadır. Çalışmamızda, Türkçe konuşan 18-70 yaş arasındaki yetişkin bireylerde normatif veri oluşturulması ile yaş ve/veya cinsiyete bağlı değişkenlik gösteren zamana ve frekansa dayalı akustik verilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza 18-70 yaş arasında normofonik sese sahip 123 yetişkin katılımcı dahil edilmiştir. Grup I; 18-30 yaş (32), Grup II; 31-40 yaş (24), Grup III; 41-50 yaş (24); Grup IV; 51-60; yaş (22) ve Grup V; 61-70 yaş (19) olmak üzere beş grup oluşturulmuştur. 
Katılımcılar çalışmaya subjektif ses değerlendirme yöntemlerinden; Ses Handikap İndeksi Kısa Formu (SHI-10), ve Reflü Semptom İndeksi uygulanarak dahil edilmiştir. Ek olarak, GRBAS değerlendirmesi yapılmıştır. Tüm grupların, ünlü ve bağlantılı konuşmadan oluşan   ses kayıtları, gürültüsüz bir ortamda alınmış ve veriler analiz edilmiştir. Verilerin akustik analizi PRAAT yazılımı ile yapılmıştır. Bulgulara göre, kadınlarda temel frekans, ortalama pitch, minimum pitch, maximum pitch, harmonik gürültü oranı (HNR), CPPS (metin) değerleri cinsiyet ve yaş gruplarında erkeklere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur p < .001. Erkeklerde; jitter local absolute, shimmer local, shimmer local dB, shimmer local APQ5, shimmer local APQ11, mean period, ortalama otokolerasyon, AVQIv2, CPPS (a) değerleri cinsiyet ve yaş gruplarında kadınlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur p < .001. Cinsiyetten bağımsız yaş gruplarına göre jitter RAP, jitter PPQ5, Jitter DDP, shimmer local dB, shimmer local APQ3, shimmer local APQ5, shimmer local APQ11 değerlerinde anlamlı farklılık elde edilmiştir p < .001. Zamana ve frekansa dayalı akustik değerlendirmenin yetişkin popülasyonda algısal ve aerodinamik değerlendirme ile beraber hem tanı koyma sürecinde hem de uygulanan terapi/tedavilerin etkinliğinin belirlenmesinde uygun bir yöntem olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
To understand the changes that occur in the larynx and the acoustic properties of the voice during the developmental process in adults, normative studies of the adult population are needed. In our study, we aimed to obtain time- and frequency-based acoustic data that vary with age and/or gender by generating normative data in Turkish-speaking adults aged 18-70 years. We formed five groups as follows: Group I; 18-30 years (32), Group II; 31-40 years (24), Group III; 41-50 years (24), Group IV; 51-60 years (22), and Group V; 61-70 years (19). In the study, data were collected using the Voice Handicap Index Short Form (VHI-10) and the Reflux Symptom Index, which are subjective voice assessment methods. In addition, GRBAS evaluation was performed. Audio recordings of all groups, consisting of vowels and connected speech, were made in a noise-free environment and the data were analyzed. The acoustic analysis of the data was performed using PRAAT software. Baseline frequency, mean pitch, minimum pitch, maximum pitch, harmonic noise ratio (HNR), and CPPS (text) values were found to be significantly higher in females than in males (p < .001). In males, local absolute jitter, local shimmer, local shimmer dB, local shimmer APQ5, local shimmer APQ11, mean period, mean autocorrelation, AVQIv2, and CPPS (a) values were significantly higher than in females (p < .001). A significant difference was found in jitter RAP, jitter PPQ5, jitter PPQ5, jitter DDP, shimmer local dB, shimmer local APQ3, shimmer local APQ5, and shimmer local APQ11 values between age groups independent of gender (p < .001). Assessing sound characteristics based on time and frequency, combined with perceptual and aerodynamic evaluations in adults, can serve as a suitable approach for diagnosing conditions and evaluating the efficacy of therapies.