Afet riski yüksek bir ildeki bireylerin afet farkındalığı
The disaster awareness of individuals in a province with high disaster risk
Yazar: ESİN UYSAL
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı İzmir'de yaşayan bireylerin afet farkındalığı ve hazırlık düzeylerini belirlemek bununla ilişkili olan faktörleri saptamak, öneriler sunmak ve bu konuya dikkat çekmektir.
Gereç ve Yöntem: Verilerin toplanması amacıyla araştırmacılar tarafından ilgili literatür taranarak oluşturulan kişilerin tanımlayıcı özelliklerini içeren 23 sorulu sosyodemografik veri anketi, 23 sorulu Afet Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Bireylerin afetlere yönelik tutumlarına belirlemek amacıyla Türkan ve Kılıç (2017) tarafından geliştirilen "Afet Tutum Ölçeği" yazarlarından izin alınarak kullanılmıştır. Ölçek 23 maddeden oluşmaktadır. İstatistiksel değerlendirme SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 24.0 paket programında yapılmıştır.
Bulgular ve Sonuç: Araştırmaya 241 kadın ve 207 erkek olmak üzere 448 kişi dâhil edildi. Yaş ortalaması 36,55 yıldı. Afet tutum ölçeği alt boyutların puan ortalamaları; bilişsel tutum 20,79; duyuşsal tutum 35,49; davranışsal tutum 17,63 olarak saptanmıştır. Duyuşsal tutum alt boyutu en yüksek; davranışsal tutum en düşük ortalamaya sahip boyuttur. Bu bulgu, bireylerin afetlere duygusal olarak duyarlı olduğunu fakat yeterli bilinç ve hazırlıklara sahip olmadıklarını göstermektedir. Araştırma, cinsiyet, aynı hanede ikamet edilen kişiler, eğitim düzeyi ve sivil toplum kuruluşuna üyelik durumu haricindeki sosyodemografik özelliklerin afet tutumları üzerinde etkili olmadığını ortaya koymuştur. Kadınların duyuşsal tutum puanlarının erkeklere göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Biyolojik ve sosyokültürel faktörlerin bu durumda etkisi olduğu düşünülmüştür. Aynı hanede yaşanan kişilerle olan ilişkilerin duyuşsal tutumları etkilediği ve bu etkileşimin afet kaygısını artırdığı gözlemlenmiştir. Eğitim seviyesi arttıkça afet tutum puanlarının da arttığı saptanmıştır. Sivil toplum kurumuna üye olan katılımcıların davranışsal tutum puanları yüksektir ve istatistiksel olarak anlamlıdır. Bu durum, STK üyeliğinin afetlere karşı hazırlık ve müdahale konusunda bireylerin davranışsal tutumlarını güçlendirdiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Afet, Afet Farkındalığı, Afetlere Hazırlık, Tutum

Abstract:
Introduction and Objective: The purpose of this study is to determine the disaster awareness and preparedness levels of individuals living in Izmir, to identify factors associated with these levels, to offer recommendations, and to draw attention to this issue.
Materials and Methods: For the purpose of data collection, a sociodemographic data questionnaire consisting of 23 questions on individuals' descriptive characteristics, developed after reviewing relevant literature by researchers, and the 23-item Disaster Attitude Scale were used. To determine individuals' attitudes towards disasters, the "Disaster Attitude Scale," developed by Türkan and Kılıç (2017), was utilized with permission from its authors. The scale consists of 23 items. Statistical evaluation was conducted using SPSS (Statistical Package for The Social Sciences) version 24.0.
Results and Conclusion: The study included 448 individuals, comprising 241 women and 207 men. The average age was 36,55 years. The mean scores for the subdimensions of the disaster attitude scale were as follows: cognitive attitude 20,79, affective attitude 35.49, and behavioral attitude 17,63. The affective attitude subdimension had the highest mean score, while the behavioral attitude had the lowest, indicating that individuals are emotionally sensitive to disasters but lack sufficient awareness and preparedness. The research revealed that sociodemographic characteristics other than gender, cohabitation status, education level, and membership in civil society organizations did not significantly affect disaster attitudes. It was found that women's scores on the affective attitude were statistically higher than men's, suggesting the influence of biological and sociocultural factors. The relationships with individuals living in the same household were observed to affect affective attitudes and increase disaster anxiety. An increase in education level was associated with higher disaster attitude scores. The behavioral attitude scores of participants who are members of civil society organizations were high and statistically significant. This situation indicates that membership in NGOs strengthens individuals' behavioral attitudes towards disaster preparedness and response.
Keywords: Disaster, Disaster Awareness, Disaster Preparedness, Attitude