Farklı alanlardaki elektronik sporcuların e-spor branşınınkarakteristik özelliklerinin, obezite ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
The effect of the characteristics of different e-sport branches of electronic athletes on obesity and certain biochemical parameters
Yazar: MEHMET FURKAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN EROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; E-sporcu = E-sportsmen

Özet:
Yapılan araştırma, e-spor platformu altında yer alan bilgisayar oyunları oynayarak e-sporcu lisansı almış olan bireyler ile aktif video oyun kategorisine giren HADO branşında mücadele eden sporcuların, vücut kompozisyonlarını, fiziksel aktivite düzeylerini ve kan değerlerini karşılaştırarak, faal oldukları branşın karakteristik özelliklerinin bu değerler üzerine etkilerinin var olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya Mersin ve Antalya illerinde en az iki yıldır aktif olarak e-spor bilgisayar oyunu kategorilerinde mücadele eden 25 erkek e-sporcu; Süleyman Demirel, İstanbul Sabahattin Zaim, Manisa Celal Bayar, KTO Karatay, Ege ve Trabzon üniversitelerinin HADO takımlarında en az iki yıldır mücadele eden 25 erkek HADO sporcusu ayrıca kontrol grubu olarak 25 sedanter birey gönüllü olarak katılım sağlamıştır. Araştırmanın veri toplama aşamasında katılımcıların vücut kompozisyonunun belirlenmesi, biyoelektrik impedans analizi (BİA) yöntemi (TANİTA) ile gerçekleştirilmiştir. Vücut tipi kategorileri "Dünya Sağlık Örgütü"nün kabul ettiği vücut kitle indeksi, vücut yağ yüzdesi ve bel/kalça oranı değer aralıklarına göre yapılmıştır. Kan değerlerine ait veriler ise üniversite hastaneleri ve şehir hastanelerinin laboratuvarlarında yapılan kan tahlili analizlerinin sonuçlarından elde edilmiştir. Ayrıca katılımcıların fiziksel aktivite seviyeleri ve günlük oturma sürelerine ait veriler "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (Kısa)" formuna verilen cevaplar neticesinde toplanmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 22.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin normallik dağılımları Shapiro-Wilk testi ile analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistik yapıldıktan sonra verilerin normal dağılması sonucu, e-sporcuların, HADO sporcularının ve sedanter bireylerin, biyokimyasal ve antropometrik parametreleri one-way ANOVA testi ile karşılaştırılmıştır. Gruplar arasında çıkan farkın hangi gruptan kaynaklandığı post-hoc testlerinden Tukey testi ile belirlenmiştir. Son olarak katılımcıların kan değerleri ile vücut yağ yüzdeleri, vücut kitle indeksleri ve fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Tüm analizler %95 güven aralığında yapılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre; bel çevresi, kalça çevresi, boyun çevresi, bel/kalça oranı, vücut yağ yüzdesi ve vücut kitle indeksi değerlerinin gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların kan değerleri karşılaştırılmış ve ALT, AST, TSH, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol ve trigliserid seviyelerinin gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,05). Fiziks aktivite seviyeleri ve günlük oturma sürelerinin karşılaştırıldığı analiz verilerine göre fiziksel aktivite düzeylerini belirleyen MET değerleri ve günlük oturma sürelerinin gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Vücut kitle indeksi ve vücut yağ yüzdesi değerlerinin kan parametreleriyle ilişkisinin test edildiği analiz verilerine göre vücut kitle indeksi ve vücut yağ yüzdesi değerleri ile ALT, AST, TSH, total kolesterol, LDL kolesterol, ve trigliserid seviyeleri arasında orta düzeyde; glukoz (açlık) seviyeleriyle ise düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca vücut kitle indeksi ve vücut yağ yüzdesi değerleri ile HDL kolesterol seviyeleri arasında ise düşük düzeyde negatif yönlü ilişki saptanmıştır (p<0,05). Araştırma grubunda fiziksel aktivite seviyelerinin kan parametreleriyle ilişkisinin test edildiği analiz verilerine göre, fiziksel aktivite seviyesini temsil eden MET değerleri ile ALT, AST, total kolesterol, LDL kolesterol, ve trigliserid seviyeleri arasında orta düzeyde; TSH seviyeleri ile de düşük düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca MET değerleri ile HDL kolesterol seviyeleri arasında ise orta düzeyde pozitif yönlü ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak analizlerden elde edilen bulgulara göre araştırma grubunun vücut kompozisyonları ve kan değerlerine ait olan veriler değerlendirildiğinde, e-sporcuların HADO sporcularına göre sağlık açısından daha riskli durumda oldukları görülmektedir. Bu durumun ise e-sporun bilgisayar oyunları oynayarak gerçekleştirilen branşlarının karakteristik özelliği olan oturma eylemi sonucunda oluşan hareketsiz yaşam tarzından kaynaklandığı söylenebilir.

Abstract:
The study aims to compare body compositions, physical activity levels, and blood parameters of individuals who have received e-sport licenses by playing computer games included in the e-sport platform and the athletes who compete in HADO branch which is included in the active game category, and to examine whether the characteristics of the branch they are engaged in have any effect on these values. 25 male e-athletes who actively competed in e-sport computer game categories for at least two years in Mersin and Antalya provinces, 25 male HADO athletes who competed in the HADO teams of Suleyman Demirel University, Istanbul Sabahattin Zaim University, Manisa Celal Bayar University, KTO Karatay University, Ege University, and Trabzon University, and 25 sedentary individuals as the control group participated in the study. The body compositions of the participants were determined in the data collection phase of the study by using the bioelectric impedance analysis (BIA) method (TANITA). Body types were categorized according to the range values of body mass index, body fat percentage, and waist/hip ratio recognized by the World Health Organization. Blood values were obtained from blood test analysis results performed in the laboratories of university hospitals and city hospitals. In addition, the data regarding the participants' physical activity levels and daily sedentary durations were collected through the responses given to the "International Physical Activity Questionnaire (Short Form). The data collected were analyzed by using IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 22.0 package software. The normal distribution of the data was checked through the Shapiro-Wilk test. As a result of the determination of the normal distribution of the data following descriptive statistics, the biochemical and anthropometric parameters of the e-athletes, HADO athletes, and sedentary individuals were compared through the One-Way ANOVA test. Tukey test, one of the post hoc tests, was used to determine which group caused the difference. Finally,  the Pearson correlation test was applied to determine the relationship between the blood parameters of the participants and their body fat percentages, body mass indices, and physical activity levels. All analyses were performed with a confidence interval of 95%. As a result of the statistical analyses, it was determined that waist circumference, hip circumference, neck circumference, waist/hip ratio, body fat percentage, and body mass index values significantly differed among the groups (p<0.05). The blood parameters of the participants were compared, and it was found that ALT, AST, TSH, total cholesterol, LDL cholesterol, HDL cholesterol, and triglyceride levels significantly differed among the groups (p<0.05). According to the results of the analysis comparing physical activity levels and daily sedentary durations, it was determined that MET values indicating physical activity levels and daily sedentary durations significantly differed among the groups (p<0.05). According to the analysis of the relationship of body mass index and body fat percentage values with blood parameters, a positive and moderate relationship was found between body mass index and body fat percentage values and ALT, AST, TSH, total cholesterol, LDL cholesterol, and triglyceride levels, as well as a positive and low relationship with glucose (fasting) levels (p<0.05). In addition, a negative and low-level relationship was found between body mass index and body fat percentage values and HDL cholesterol levels (p<0.05). According to the analysis of the relationship between physical activity levels and blood parameters in the study group, a negative and moderate relationship was determined between MET values representing physical activity levels and ALT, AST, total cholesterol, LDL cholesterol, and triglyceride levels, as well as a negative and low-level relationship with TSH levels (p<0.05). Besides, a positive and moderate relationship was found between MET levels and HDL cholesterol levels (p<0.05). In conclusion, when the data on body composition and blood parameters of the study group were evaluated in light of the findings obtained from the analyses, it was seen that e-sport athletes were at more risk in terms of health compared to HADO athletes. This situation can be attributed to the sedentary lifestyle which is a result of the seated position that is a characteristic of e-sport branches performed by playing computer games.