İlköğretim kurumu yöneticilerinin kullandıkları etkileme taktikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişki
The relationship between the influence tactics used by primary education administrators and teachers' organizational commitment
Yazar: ÜMİT PEHLİVAN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN KOŞAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkileme = Influence ; Etkileme stratejileri = Influence strategies ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İlköğretim kurumları = Institutions of primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Türkiye'de eğitim yönetimi alanı incelendiğinde etkileme taktikleri ile örgütsel bağlılık üzerine yapılan araştırmaların sayıca yetersiz kaldığı görülmektedir. Bundan dolayı eğitim yönetimi alanında ilköğretim düzeyinde etkileme taktikleri ile örgütsel bağlılık ilişkisi üzerine bir araştırma yapılması planlamıştır. Yapılacak böyle bir araştırma ile hem yurt içinde hem de yurt dışında alanyazına önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. Bundan dolayı bu araştırmada ilköğretim kurumu yöneticilerinin kullandıkları etkileme taktikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda öğretmenlerin, etkileme taktikleri ile örgütsel bağlılık düzeylerine ilişkin algıları ve bu algılar arasındaki nasıl bir ilişki olduğuna dair sorular cevaplanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelindeki bu araştırmanın evrenini Ankara il merkezindeki sekiz ilçede (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle) görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Örneklemi ise tabakalı örneklem yöntemi ile belirlenen 397 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler yer alırken, ikinci bölümde Yukl, Seifert ve Chavez (2008) tarafından geliştirilen çalışanlara yönelik etkilenen davranış ölçeği bulunmaktadır. Bu ölçek 44 maddeden oluşmakta ve 11 farklı etkileme taktiğini ölçmektedir. Üçüncü bölümde ise Balay (2000b) tarafından geliştirilen örgütsel bağlılık ölçeği bulunmaktadır. 27 maddeden oluşan bu ölçek uyum, özdeşleşme ve içselleştirme alt boyutlarını ölçmektedir. Veri toplama araçlarını kullanabilmek için geliştirenlerden, veri toplama araçlarının okullarda uygulanabilmesi için de Ankara il milli eğitim müdürlüğünden gerekli izinler alınmıştır. Verilerin çözümlenmesi aşamasında ise SPSS ve LISREL programları kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelâsyon Katsayısı, yordayıcı değişkenlerin incelenmesinde Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Ayrıca regresyon analizinin varsayımları olan değişkenler arasında otokoarelasyon sorunlarının olup olmadığı test edilmiştir. Araştırma sonucunda ilköğretim kurumu yöneticilerinin en çok kullandığı etkileme taktiği "kurallara uygunluk" en az kullandığı etkileme taktikleri de "karşılık verme ve kişisel çekicilik" olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin de okullarına en fazla içselleştirme boyutunda bağlı oldukları belirlenmiştir. Ancak ilköğretim kurumu yöneticilerinin daha çok ılımlı taktikleri (takdir etme, bilgilendirme ve işbirliği yapma)  kullanmaları önerilir. Öğretmenlerin de okullarına uyum boyutunda bağlılıkları diğer boyutlara göre düşük düzeydedir. Bu bağlamda öğretmenlerin okullarında bağlılıklarını uyum boyutunda da artıracak çalışmalar yapılabilir.

Abstract:
When the field of education management is examined in Turkey, the researches that are conducted about influence tactics and organizational commitment is seen inadequate as the number. Therefore, it is planned to conduct a research on the relationship between influence tactics and organizational commitment in the field of education management. It is thought that such research to be done might provide important contributions both locally and abroad. Therefore, it was aimed to examine the relationship between the influence tactics used by primary school administrators and organizational commitment of teachers in this study, in this context, the questions have been answered. About the perceptions of teachers and having what kind of relationship with influence tactics and levels of organizational commitment. Quantitative research method has been used in the research. The teachers have formed the core of this research in the relational screening model, whom working eight sub district (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle) in the city center of Ankara. The sampling is composed of 397 teachers determined by layered sampling method. The data collection tool of the research consists of three parts. While the first part contains personal information, in the second part, there is the affected behavioral scale for employees developed by Yukl, Seifert and Chavez (2008) this scale consists of 44 items and measures 11 different influence tactics. In the third part, there is Organizational Commitment scale developed by Balay (2000b). This scale that has 27 items, measures the sub dimensions of compliance, identification and internalization. The necessary permissions from those who develop to use the data collection tools and from the Ankara provincial directorate of national education in order to apply the data collection tools to the schools have been taken. SPSS and LISREL programs have been used in the analysis of the data stage. Pearson product-moment correlation coefficient, multiple linear regression analysis has been used in analyzing the independent variables in order to determine the relationships between variables. It has also been tested whether the autocorrelation problems are among the assumptions of regression analysis. As a result of the research, it has been determined that "suitability to the requirements" which is the most used influence tactic and "response and personal attraction" which is at least used influence tactic by primary school administrators. It has been determined that teachers are also attached to their schools at the most internalized level. However, primary school administrators are advised to use more moderate tactics (appreciation, information and cooperation). Teachers also have a lower level of commitment to their school than other dimensions. In this context, it is possible to make studies that will increase the teachers' loyalty in their schools in the dimension of adaptation.