Doğal haklar, mülkiyet hakları ve siyasal haklar: Leveller hareketi ve John Locke'un karşılaştırılması
Natural, property, and political rights: A comparison of the Leveller movement and John Locke
Yazar: GÖKHAN ÇELEN
Danışman: PROF. DR. FARUK ATAAY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Parlamenter demokratik yönetim sistemi ve siyasal liberalizm kavramlarının odak noktasında düşünce tarihinin önemli isimlerinden bir tanesi olan İngiliz filozof John Locke bulunmaktadır. Bulunduğu konumu kaleme aldığı Yönetim Üzerine İki İnceleme eserlerinde ortaya koyduğu doğal hak, mülkiyet hakkı ve siyasal hak iddiaları üzerine inşa ettiği siyasal ve sivil toplum tasarımları üzerinden kazanmıştır. Bu çalışma siyaset felsefesi ve siyasal düşünce tarihi çalışmalarında John Locke'a atfedilen düşünce kalıplarının kendisinden önce siyasal broşürlerle ve anayasa taslakları ile İngiliz İç Savaşı ve Devrimi sürecinde faaliyet gösteren Leveller hareketinin düşünce sistemleriyle olan benzerlik ve farklılık ilişkisine odaklanmıştır. Bu kapsamda John Locke'un Leveller yazarlarına benzer bir şekilde doğal hak kavramı üzerinden mülkiyet ve siyasal hak tasarımlarını geliştirdiği iddia edilerek çalışma tasarlanmış ve bu hedef temelinde araştırma sürdürülmüştür. Birinci bölümde hak çatı kavramı hukuki hak ve ahlaki hak ayrımı üzerinden incelenmiş ve ardından mülkiyet hakları ve siyasal hakların teorik incelemeleri gerçekleştirilmiştir. Birinci bölümde gerçekleştirilen inceleme ikinci bölümün temelini oluşturmuştur. İkinci bölümde İlk Çağ, Orta Çağ ve Yeni Çağ dönemleri üzerinden düşünürlerin doğal hak, mülkiyet hakkı ve siyasal haklara ilişkin düşünceleri detaylı olarak çalışmada aktarılmıştır. Özellikle Leveller yazarlarının kaleme aldıkları siyasal broşürler ve bir siyasal hareket olarak tasarladıkları anayasa taslak metinleri derinlemesine incelenmiştir. Çalışmanın diğer sütununu oluşturan John Locke'un makaleleri ve kaleme aldığı tüm eserler, özellikle Yönetim Üzerine İkinci İnceleme eseri, analiz edilerek üçüncü bölümde gerçekleştirilen karşılaştırma için temel hazırlanmıştır. Üçüncü bölüm doğrudan çalışmanın iddiasına odaklanılarak doğal hak, mülkiyet hakkı ve siyasal hak kavramlarının Leveller hareketi ve John Locke tarafından ele alınış yöntemlerinin alt başlıklar halinde karşılaştırmaya tabi tutulduğu bölüm olarak tasarlanmıştır. Sonuç olarak John Locke'un Leveller yazarları tarafından kaleme alınan metinleri, anayasa taslakları dahil, ulaştığına dair tarihsel bir kanıta ulaşılamasa da doğal hak kavramı kullanılarak ortaya konulan doğa durumu tasarımı ve bu tasarım temelinde siyasal ve sivil toplumun şekillenmesine ilişkin savunulan mülkiyet hakkı ve siyasal hak iddiaları Leveller yazarlarının kaleme aldıkları broşürler ve anayasa taslaklarında kullanılan mantık silsilesi ve söz konusu haklara ilişkin iddialarla doğrudan paralellik göstermektedir.

Abstract:
John Locke, one of the most influential figures in the history of thought, is fundamental to the concepts of parliamentary democracy and political liberalism. In Two Treatises of Government, he proposed political and civil society models based on claims of natural rights, property rights, and political rights. This study compares and contrasts the way of thinking attributed to John Locke in political philosophy and the history of political thought with the conceptual frameworks of the Leveller movement active during the English Civil War and Revolution. In this context, the study was based on the premise that, similar to the Leveller authors, John Locke developed the concept of property and political rights over the concept of natural rights, and research was conducted with this aim. In the first section, the concept of right is analysed through the distinction between legal right and moral right, and then theoretical analyses of property rights and political rights were conducted. The first section's analysis provided the basis for the second section. In the second section, the research in-depth conveys the ideas of philosophers on natural rights, property rights, and political rights throughout the First Age, Mediaeval, and New Age eras. The political pamphlets and drafts of the constitution that the Leveller writers created as a political movement received special consideration. The other pillar of the study, John Locke's articles, as well as all of his works, especially the Second Treatise of Government, have been analysed, and the premise for the comparison in the third chapter has been established. The purpose of the third chapter is to compare, under subheadings, the methods of the Leveller movement and John Locke's approach to the concepts of natural right, property right, and political right, focusing on the study's thesis. As a result, there is no historical evidence that John Locke read the texts of the Leveller authors, including the constitution drafts. Nonetheless, the state of nature design proposed by Locke employing the concept of natural rights and the property rights and political rights claims defended on the basis of this design on the formation of political and civil society are in direct parallel with the logical sequence used in the pamphlets and constitutional drafts written by the Leveller authors and the claims regarding the aforementioned rights.