Birinci dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Sivas Mebusları ve faaliyetleri (1920-1923)
İn the first semester The Grand National Assembly Turkey Sivas Deputies and activities (1920 - 1923)
Yazar: İLHAN HAÇİN
Danışman: PROF. DR. ÖMER DEMİREL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Milletvekili = Deputy ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Sivas = Sivas ; Siyasi tarih = Political history ; TBMM I. Dönem = TBMM I. Period

Özet:
I. Dünya Savaşı'ndan mağlup bir şekilde ayrılan Osmanlı Devleti, topraklarının güvenliği ve nüfuzu konusunda büyük problemler yaşamaktaydı. Savaşın vermiş olduğu maddi ve manevi yıkım Osmanlı Devleti'nin bir daha ayağa kalkmasının zor olacağı sinyallerini vermekteydi. 30 Ekim 1918 tarihinde savaşın bittiğini, ateşkesin sağlandığını ve barışın geldiğini şeklen yansıtan Mondros Ateşkes Antlaşması, aslında mevcut savaşın Anadolu toprakları üzerinde daha da yoğunlaşmasına sebep olmuştur. Kısa bir süre sonra başlayan işgaller karşısında Osmanlı yönetiminin sessiz kalması, adını askeri başarılar ile duyurmayı başarmış olan Mustafa Kemal Paşa'yı harekete geçirmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın da aradığı fırsat, Sultan Vahdettin tarafından 9. Ordu Müfettişliği göreviyle Anadolu'ya yollanmasıyla oluşmuştur. Anadolu'ya geçildikten sonra düşünülen planlar uygulanmaya konulmuştur. Bu çalışma da ise, Mustafa Kemal Paşa ve ekibinin Anadolu'ya geçtikten sonra yapmış olduğu çalışmalar neticesinde kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer alan Sivas mebuslarının faaliyet ve görevleri incelenmeye çalışılmıştır.  
Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli olan Birinci Meclis'in (1920 – 1923) 23 Nisan 1920 tarihinde açılmasına karar verilmesi, kurulacak meclis için diğer vilayetlerde olduğu gibi Sivas'ta da mebus seçimlerinin yapılması ve seçilen mebusların meclisteki faaliyetleri bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Ayrıca bu çalışmada mebusların özgeçmişleri ve mebusluk görevinden sonraki faaliyetleri de kısa bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır.
Bu araştırmada temel olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Arşivi'ndeki meclis tutanakları ve mebuslarla alakalı şahsi dosyalar, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı Osmanlı Arşivleri ve Cumhuriyet Arşivleri'ndeki çeşitli belge ve dokümanlar, Sivas'ın yerel basınını kapsayan gazete ve dergiler, söz konusu dönemde yaşayan kimselerin hatıraları birinci elden kaynak olarak kullanılmıştır. Ayrıca incelenen dönemle ilgili olarak yapılmış araştırma-inceleme eserlerinden de istifade edilmiştir. 
   
Anahtar Sözcükler: Sivas Mebusu, Sivas, Milli Mücadele, Türkiye Büyük Millet Meclisi.

Abstract:
After the first World War, the defeated Ottoman State had very big problems in the, the security of the territory. The war gave the signals that with the material and the spiritual destructions of the Ottoman Empire to a more and more difficult position to stand up. In fact,   the 30 October 1918 in the history of war, when the cease-fire and peace would be coming in appearance, reflecting the Armistice, the current war in Anatolia, was the cause of intensified  war even further. Shortly after starting against the occupation of the Ottoman administration to remain silent, led the way to the name of the military success with which managed to be heard by Mustafa Kemal Pasha in the future. Mustafa Kemal Pasha, were looking for the opportunity, sent by the Sultan Vahdettin 9th Army of the inspectorate with the task of Anatolia happened. After passing Anatolia the thought plans were to the implementation. In this study, Mustafa Kemal Pasha and his team of Anatolia, after that as a result of the establishment of the Turkish grand National assembly was located in Sivas, deputy of the activities and tasks of the study were studied.
Republic of Turkey on the basis of the First Assembly (1920 - 1923) on 23 April 1920 in the history of the opening of a decision, for the Council to be established in other provinces, as in Sivas, and also the deputy of elections and be elected the deputies of the assembly of the basic topic of this study. In this study, the resumes of members of the assembly and representatıveness from the task of the next activities are also briefly described.
Archives of the minutes of the Assembly and the members of the Assembly with the relevant personal files of the Republic of Turkey, Prime Ministry, General Directorate of State archives of the Ottoman Archives and the archives of the Republic of the number of documents and other documents, local Sivas media the newspapers and magazines, covering the period memories of those were the first-hand sources. Also related to the period  a research review was examined and also benefited from the works.
 
Key Words: Sivas Deputy, Sivas, The National Struggle, The Grand National Assembly Of Turkey.