Abdullah b. Mes'ud ve sünnet anlayışı
Abdullah b. Mes'ud and his understanding of sunna
Yazar: HAMİ BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Abdullah bin Mesud = Abdullah bin Mesud ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sünnet = Sunna ; İslamiyet = Islam

Özet:
Abdullah b. Mes'ud, Müslüman olduktan sonra hayatını Peygamber Efendimize (a.s.) hizmete adamış, uzun yıllar Rasûlüllâh (a.s.) ile beraber bulunmuş bir sahabidir. Hz. Peygamber'e, onun ehl-i beytinden birisi zannedilecek kadar yakın olan bu sahâbî, ilmi ve zekâsı yönüyle de ashâb içinde seçkin bir yere sahiptir. Bu yönüyle incelenmesi ve üzerinde durulması gereken bir sahâbî olduğu görüşüne varılarak hayatı hakkında kısaca bilgi verilmeye çalışıldı. 

Hz. Peygamber'den oldukça fazla hadis rivayet eden Abdullah b. Mes'ud, hadisçiliği ve hadis rivayetindeki yeri açısından inceleme konusu yapıldı. Devamında rivayet ettiği hadislerden yola çıkılarak, düşünce yapısı, zihin dünyası, yaşadığı dönemin genel özellikleri, yine dönemin sosyo-kültürel ve siyasi durumu belirtilmeye çalışıldı. Abdullah b. Mes'ud'un hadisçiliği başlığında incelediğimiz bu kısımda Buhâri'nin El-Camius Sahih adlı eseri tercih edilmiş olup burada geçen Abdullah b.Mes'ud rivayetlerinden yola çıkılarak râvi ile rivayeti arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. 

Fıkıh ve içtihatlarıyla bilinen Abdullah b. Mes'ud'un bu özelliğini sünneti anlama faaliyetine nasıl yansıttığını örnekleriyle açıklamaya çalıştık. Hz. Peygamber'den pekçok sünneti öğrenen, hadisleri ezberleyen bu sahâbî, karakterinin bir gereği olarak muhâkeme gücünü, ince ve derin kavrayışını sünnete yaklaşımında nasıl sergilemiştir, farklı tutumlar, değişik eğilimler içerisinde bulunmuş mudur sorularına cevap bulunmaya çalışılmıştır.
Sonuç olarak Abdullah b. Mes'ud adlı sahabînin karakterinin; rivayetlerine, sünneti anlamasına, sünnete bağlılığı ile yaklaşımına etkisi örneklerle açıklanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Sahabe, Abdullah b. Mes'ud, Hadis, Ravi, Rivayet, Sünnet

Abstract:
After Abdullah b. Mes'ud became muslim, he devoted his life to the Prophet (a.s) and was a sahabi who was together with Rasulullah (a.s) for many years.   He was so close to the Prophet to the extent that people believe he was one of the ahlul bayt. He has a distinguished place in the ashab in terms of science and intelligence. In this regard, it is concluded that he is a sahabi considered worthy of examination and it was tried to be informed briefly about the life of him. 

 Abdullah bin Mes'ud, who narrates much hadith from the Prophet, was examined in terms of hadithism and place in the hadith narrative.  From the hadiths which he narrated later, the way of thinking, mind world, general characteristics of the period he lived, and socio-cultural and political status of the period were tried to be mentioned. In the section we examined under the headline of hadithism of Abdullah b. Mes'ud, we have chosen El-Camius Sahih of Buhari. In this section, which we have examined in the beginning of the hadithism of Mes'ud, Buhâri's work named El-Camius Sahih was chosen and the relationship between the narration and the narration from the Abdullah bin Mas'ud narrations is tried to be explained. 

We tried to explain by examples how Abdullah bin Mas'ud, who is known with his fiqh and his case-law, reflects this feature to the activity of comprehending sunnah.   We tried to find an answer to the questions "How this sahabah, who learned lots of sunnah from the prophet and memorised hadiths, applied his gracious and deep understanding to sunnah, did he showed any different tendencies and/or attitudes on this matter?".

As a result, we find the opportunity to know and convey the sahabi named Abdullah b. Mes'ud within the scope of his muhaddith persona, link/harmony between ravi and riwayat, and his manner of approach to sunnah. The effect of the character of the sahabi called Mes'ud on his the narrative, his understanding of sunnah, his approach to sunnah with devotion is explained with examples.

Keywords: Sahabah, Abdullah b. Mes'ud, Hadith, Ravi, Riwayat, Manner of Sunnah Mes'ud, Hadith, Rawi, Riwayat, Sunnah