Muhasebe hilelerinin ortaya çıkarılmasında ve önlenmesinde bağımsız denetimin rolü ve bağımsız denetçinin sorumluluğu
External auditing's role in and auditors' responsibility for detecting and preventing accounting frauds
Yazar: CANOL KANDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. JALE SAĞLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız denetim kuruluşları = Independent auditing companies ; Denetim = Control ; Denetçiler = Controller ; Hile = Fraud ; Hileli işlemler = Fraud process ; Kontrol yöntemleri = Control methods ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Muhasebe kayıtları = Accounting records

Özet:
Temel denetim amacının dönemlere göre değişkenlik göstermesi ve dolayısıyla farklı sorumluluk tanımlamaları yapılması üzerine düzenleyici ve denetleyici kuruluşların konuya nasıl baktıkları önem kazanmaktadır, çünkü kamuyu en geniş paydada temsil eden ve konuyla ilgili yasa ve standartların oluşturulmasında birinci derecede etki sahibi olan düzenleyici ve denetleyici kuruluşların müşteri işletmelere ve bağımsız denetçilere verdikleri cezalar bu kuruluşların sorumluluğu hangi tarafa yüklediği konusunda araştırmacılara önemli bilgiler vermektedir.Bu doğrultuda çalışma içerisinde, işletmelerin düzenleyici ve denetleyici kuruluşlardan aldıkları cezalar ile muhasebe hileleri ve bağımsız denetim ile ilgili faktörleri de içeren değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırılmış, cezaların malî tablolarda önemli yanlışlıklar içeren muhasebe hilelerine değil, yalan, yanlış ve eksik açıklamalar dolayısıyla alındığı belirlenmiştir. Ayrıca bağımsız denetim kuruluşlarının verdiği olumlu olmayan görüşlerin, faaliyet ve gecikme sürelerinin verilen cezaları azalttığı saptanmıştır.Öte yandan, Türkiye'deki bağımsız denetim kuruluşları ile yapılan başka bir çalışmada da, bağımsız denetim kuruluşlarının muhasebe hilelerinin ortaya çıkarılması ve önlenmesi sorumluluğunu temel olarak müşteri işletmeler üzerinde gördüğü, bununla birlikte böylesine zor ve karmaşık bir konuda tek bir tarafın sorumlu olmaması gerektiğini düşündükleri anlaşılmıştır.Anahtar Kelimeler : Muhasebe Hileleri, Bağımsız Denetçinin Sorumluluğu, Muhasebe Hilelerinin Ortaya Çıkarılması, Muhasebe Hileleri Nedeniyle Verilen Cezalar.

Abstract:
Owing to the primary auditing objectives differing over time and these pendulum-type swings observed in the definition of auditors? responsibility for detecting and preventing financial reporting frauds, regulatory authorities? points of view have become more important because the sanctions imposed upon client companies, their management and auditors by regulatory authorities representing a vast majority of the interested public could give significant information to researchers about the responsibility cited above. In addition, these authorities have great influence on preparing, setting, and legislating standards, codes, and other rules related to the subject in question.Therefore following the study performed in order for testing whether there is a significant relationship between accounting frauds and a series of variables some of which involve auditing-related factors, it is found out that regulatory authorities give special importance to false, misleading, and incomplete disclosures (i.e.disclosure frauds) rather than financial reporting frauds (i.e.material misstatements). Moreover, it is reached that qualified opinions of auditors, the length of companies? operating and time lag periods decrease the number of sanctions.On the other hand, in another survey carried out with Turkish auditing firms it is understood that although auditors perceive the responsibility for detecting and preventing financial reporting frauds primarily on client companies (i.e.auditees), they also think that such a complicated and tough matter should not solely be the task and duty of only one party.Key Words : Accounting Frauds, Auditors? Responsibility, Detecting Accounting Frauds, Auditor and Auditee Sanctions due to Accounting Frauds.