Mobil teknolojilere uygun diyabet özyönetim ölçeği: ölçek geliştirme çalışması
Diabetes self-management scale suitable for mobile technologies: a scale development study
Yazar: YAĞMUR YEYTUNÇ
Danışman: PROF. DR. ELİF ÜNSAL AVDAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyabet Hemşireliği Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma; mobil teknoloji kullanan diyabetli bireyin bakım ve tedavisinde yol gösterici olması ve tedavi rejimine uyumsuzluğa bağlı komplikasyonların engellenebilmesi veya en aza indirilebilmesi amacıyla gerçekleştirilen geçerli güvenilir bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.
Yöntem: Araştırmanın verilerini; 2023 -2024 tarihleri arasında İzmir Ege Üniversitesi ve Tınaztepe ve Galen Hastanesi Endokrin Polikliniği'ne başvuran ve Ege Diyabetliler Derneği'ne kayıtlı tip 1 ve tip 2 diyabetli bireyler oluşturmaktadır. Örnekleme mobil teknoloji kullanan diyabetli bireyler alınmıştır. Çalışmada "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır ve geliştirilen ölçek "Mobil Teknolojilere Uygun Diyabet Özyönetim Ölçeği" olmuştur. Ölçek 16 maddeden oluşmaktadır.
Bulgular: "Mobil Teknolojilere Uygun Diyabet Özyönetim Ölçeği" nin geçerlilik ve güvenirlilik çalışmasında Kapsam Geçerlilik İndeksi (KGİ), "0.90" bulunmuştur. Ölçek 4 alt boyuttan oluşup " Diyabet Cihazlarının Kullanımı ve Önemi " alt boyutu beş ifadeden oluşmakta ve Cronbach's Alpha değeri 0.411 olarak hesaplanmıştır. "Cihaz Kullanma Yetkinliği ve Uyarılara Duyarlılık " alt boyutu ise dört ifadeden oluşmakta ve Cronbach's Alpha değeri 0.487'dir. "Cihaz Alarmlarına ve Sorunlarına Müdahale" alt boyutu için hesaplanan Cronbach's Alpha değeri 0.546 olarak belirlenmiştir. "Glikoz Ölçüm Cihazına Güven ve Sorumluluk" alt boyutu üç ifadeden oluşmakta ve Cronbach's Alpha değeri 0.543'tür. Ölçeğin toplam Cronbach alfa değeri 0.654 olarak belirlenmiştir.
Sonuçlar: Bu veriler doğrultusunda; "Mobil Teknolojilere Uygun Diyabet Özyönetim Ölçeği" nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study; It is a valid and reliable scale development study that aims to guide the care and treatment of individuals with diabetes who use mobile technology and to prevent or minimize complications due to non-compliance with the treatment regimen.
Methods: The data of the research; It consists of individuals with type 1 and type 2 diabetes who applied to Izmir Ege University and Tınaztepe and Galen Hospital Endocrine Polyclinic between 2023 and 2024 and are registered with the Aegean Diabetics Association. Individuals with diabetes who use mobile technology were sampled. "Personal Information Form" was used in the study and the developed scale was "Diabetes Self-Management Scale Compatible with Mobile Technologies". The scale consists of 16 items.
Results: In the validity and reliability study of the "Diabetes Self-Management Scale Compatible with Mobile Technologies", the Content Validity Index (CGI) was found to be "0.90". The scale consists of 4 sub-dimensions and the "Use and Importance of Diabetes Devices" sub-dimension consists of five statements and Cronbach's Alpha value is calculated as 0.411. The "Competency in Using Devices and Sensitivity to Warnings" subscale consists of four statements and the Cronbach's Alpha value is 0.487. Cronbach's Alpha value calculated for the "Intervention to Device Alarms and Problems" subscale was determined as 0.546. The "Trust and Responsibility in the Glucose Meter" subscale consists of three statements and the Cronbach's Alpha value is 0.543. The total Cronbach's alpha value of the scale was determined as 0.654.
Conclusion: In line with these data; It has been determined that the "Diabetes Self-Management Scale Compatible with Mobile Technologies" is a valid and reliable scale.