Finansal kiralama şirketlerinin karlılığı ile kurumsal yönetim uygulamalarının ilişkisi
The relationship between the profitability of leasing companies and corporate governance practices
Yazar: BASİM MOHAMMED SAEED YOUNUS AMEEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF GÖR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Finansal analiz = Financial analysis ; Finansal kiralama = Financial leasing ; Finansal tablolar = Financial statements ; Karlılık = Profitability ; Kurumsal yönetim = Corporate governance

Özet:
Finansal kiralama en genel tanımıyla, mülkiyet hakkının bir şirkette olmasına karşın,
bir varlığın ekonomik olarak kiralanmasıdır. Finansal kiralama son yıllarda giderek
artan bir hacimle, sermaye yoğun sektörün önde gelen bir alanıdır. Günümüzde
iletişim ve ulaştırma olanaklarının artmasıyla ve üretimin yaygınlaşmasıyla birlikte,
finansal kiralama süreci daha yaygın hale gelmiştir. Kurumsal yönetim ise bir işletme
ya da organizasyonda, yönetime ilişkin yapıların tüm paydaşlara güven vermesidir.
Finansal kiralama işlemlerinde, hem kiralayan açısından, hem de kiracı açısından
güven ve dolayısıyla kurumsal yönetim büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmada,
kurumsal yönetim uygulamalarının finansal kiralama şirketlerinin performansları
üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Bankacılık
Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından listelenen finansal kiralama
şirketlerinin 2012-2021 yılları arasındaki verileri alınmıştır. Bağımlı değişken olarak
firma performansını göstermek üzere finansal kaldıraç oranı, büyüklük, aktif karlılık
ve özsermaye karlılığı parametreleri kullanılmıştır. Finansal açıdan önemli olan
firmaların karlılık göstergelerinin, kurumsal yönetim uygulamalarının göstergeleri ile
ilişkisinin ekonometrik olarak ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre
aktif karlılığı (roa) için rassal etkiler analizi sonuçlarına göre aktif karlılığı üzerinde
yönetim kurulu bağımsız üye sayısı, kurumsal yatırımcı yüzdesi, yaş ve büyüklük
serilerinin etkisi anlamlıdır. Regresyon katsayılarına göre roa üzerinde yönetim
kurulunda kadın üye sayısı pozitif etki yaparken; kurumsal yönetim komitesi, yaş ve
büyüklük serilerinin etkisi negatif yöndedir. Özsermaye karlılığı (roe) için sabit
etkiler analizi sonuçlarına göre roe üzerinde sadece yönetim kurulunda kadın üye
sayısı serisinin etkisi anlamlı ve pozitif yöndedir. Ancak hem diğer değişkenlerin roe
üzerinde etkisi, hem de genel olarak modelin açıklama gücü anlamlı değildir. Sonuç
olarak kurumsal yönetim uygulamaları aktif karlılık oranları üzerinde anlamlı bir etki
sahibi olsa da, özsermaye karlığı üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı
görülmektedir. Bu durumu finansal açıdan, Türkiye'de yatırımların daha çok kısa
vade ve yüksek kar ile yapılmasıyla ilişkilendirmek mümkündür.
Anahtar Kelimeler: Kurumsal yönetim, finansal kiralama, firma performansı, aktif
karlılık, özsermaye karlılığı.

Abstract:
In its most general definition, financial leasing is the economic leasing of an asset,
although the ownership right is in a company. Financial leasing is a leading area of
the capital-intensive sector, with an increasing volume in recent years. Today, with
the increase in communication and transportation opportunities and the spread of
production, the financial leasing process has become more common. Corporate
governance, on the other hand, is the reassurance of management structures to all
stakeholders in a business or organization. In financial leasing transactions, trust and
therefore corporate governance are of great importance for both the lessor and the
lessee. In the research, the data of financial leasing companies registered in Borsa
Istanbul between the years 2012-2021 were taken. Financial leverage ratio, size,
return on assets and return on equity parameters were used to show firm performance
as the dependent variable. It is aimed to econometrically measure the relationship
between the profitability indicators of financially important companies and the
indicators of corporate governance practices. According to the results of the research,
according to the results of the random effects analysis for return on assets (roa), the
effect of the number of independent members of the board of directors, the
percentage of institutional investors, age and size series on the return on assets is
significant. According to the regression coefficients, the number of female members
in the board of directors has a positive effect on roa; corporate governance
committee, age and size series have a negative effect. According to the results of the
fixed effects analysis for return on equity (roe), only the number of female members
in the board of directors has a significant and positive effect on roe. However, both
the effect of other variables on roe and the explanatory power of the model in general
are not significant. As a result, although corporate governance practices have a
significant effect on return on assets ratios, it is seen that the effect on return on
equity is not significant. From a financial point of view, it is possible to associate this
situation with the fact that investments are made in Turkey with more short terms
and high profits.
Keywords: Corporate governance, leasing, firm performance, return on assets, return
on equity.