Yüksek öğretim kurumlarında yazı-tipografi derslerinin değerlendirmesi
Evaluation of the lettering-typography courses in higher education institutions
Yazar: EFDAL USLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUTKU DİLEM KALAFAT ALPASLAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Grafik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; grafik eğitimi veren yüksek öğretim kurumlarında yazı tipografi derslerine yönelik öğrenci ve öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır. Yazı ve tipografi derslerinin içeriği, isimleri, okutulduğu dönemler, haftalık ders saatleri, kredileri, seçmelilik-zorunluluk durumları, kullanılan atölye ortamlarının durumu ortaya koyulmuştur. Yazı ve Tipografi derslerindeki yöntem, teknik, ortam, içerik ve derse olan öğrenci ilgisine ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşlerinin neler olduğu ve bu görüşler arasında anlamlı bir fark olup olmadığı ortaya koyularak değerlendirilmeye çalışılmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini; Ankara ilindeki dört üniversitenin güzel sanatlar fakültelerinin grafik tasarım bölümlerindeki öğretim elemanları ve öğrencileri oluşturmuştur. Bu üniversiteler, Bilkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Grafik Tasarım Bölümü, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü, Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü ve Başkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Güzel Sanatlar ve Tasarım Bölümüdür.Bu araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak geliştirilen anket 105 öğrenci, 20 öğretim elemanına uygulanmıştır. Anketin Cronbach alfa güvenirlilik katsayısı ( ???????? tür. Verilerin istatistiksel analizinde, araştırmanın alt amaçları doğrultusunda %, f, ve Mann-whitney U testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; öğretmen ve öğrencilerin, dijital ortamda tasarım yapmalarının yanı sıra klasik yöntemleri de kullandıkları ve öğrencilerin öğretim elemanlarına oranla dijital ortamda tasarım yapmayı daha çok tercih ettikleri görülmüştür. Öğrencilerin yazı ve tipografi konusunda, piyasa beklentilerini karşılayacak düzeyde yeterli eğitim-öğretim alamadıkları fikrine hem öğrencilerin hem de öğretim elemanlarının çoğunun katıldığı görülmüştür. Öğrencilerin çoğunun, yazı ve tipografi derslerinin haftalık ders saatlerinin yeterli donanıma sahip olmaları için uygun olmadığını düşündükleri görülürken, öğretim elemanlarının bu fikre katılmadıkları görülmüştür. Öğretim elemanlarına göre, yazı ve tipografi derslerinde kullanılan atölye ortamının ve donanımının öğrencileri derse güdüler nitelikte olduğu, öğrencilere göre ise; derse güdüleme konusunda ortamın ve donanımın yetersiz olduğu görülmüştür. Öğrencilerin çoğunun, staj çalışmalarını yaparken yazı-tipografi derslerinde aldıkları donanımın piyasada yeterli olmadığını gördükleri, öğretim elemanlarının ise bu fikre katılmadıkları görülmüştür. Öğrencilerin, yazı ve tipografi derslerinin haftalık ders saatlerini yeterli bulmadığı buna karşın öğretim elemanlarının, yeterli bulduğu görülmüştür. Öğrencilerin dijital tipografi derslerine karşı daha ilgili oldukları öğretim elemanları ve öğrenciler tarafından belirtilmiştir. Öğrenci görüşlerine göre, öğrencilerin yazı-tipografi alanında yetersiz olmalarının bir nedeninin de ders dışı kullanımına açık laboratuar yetersizliğinden kaynaklı olduğunu sonucuna ulaşılmış öğretim elemanlarının bu fikre katılmadıkları görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Yazı, Tipografi, Grafik Eğitimi, Grafik Sanatı, Yazı Eğitimi, Tipografi Eğitimi, Yazı-Tipografi.

Abstract:
The objective of this study is to reveal the views of the students and instructors on the lettering-typography courses in higher education institutions providing graphics education. The content of the lettering and typography courses, the names of the courses, semesters, weekly course hours, credits, whether they are elective or compulsory and the condition of the workshops used. It has been attempted to reveal and evaluate what the views of the teachers and students on the content of and student interest on the course and whether there is significant difference between these views.The study universe of the research consisted of the lecturers and students in the graphics design departments of the fine arts faculties of the four universities in Ankara; the department of the universities being Bilkent University Fine Arts Design and Architecture Faculty Graphics Design Department, Gazi University Fine Arts Faculty Visual Communication Design Department, Hacettepe University Fine Arts Faculty Graphics Department and Başkent University Fine Arts Design and Architecture Faculty Fine Arts and Design Department.Descriptive method has been used in this study. A survey has been developed as the data collection means and applied to 105 students and 20 lecturers. The Cronbach alpha reliability of the survey is ( ??????? .%, f, and Mann-whitney U tests have been used in the statistical analysis of data in line with the sub-goals of the research.In accordance with the findings obtained as a result of the study, it has been found out that the teachers and students use classical methods as well as making designs in digital media and that the students prefer digital media design more than the teachers. It has been noticed that majority of both students and teachers agree that the students don?t obtain sufficient education-training of lettering-typography that meets the market expectations. Most of the students think that weekly hours of the lettering and typography courses are not sufficient for them to have sufficient background while teachers disagree that. Teachers think that the workshop atmosphere and equipment used in the lettering-typography courses are motivating to the course and students think that atmosphere and equipment are insufficient to motivate to the course. Most of the students witnessed while they conducted their traineeship that the background they had in the lettering-typography courses were not enough in the market, but teachers disagreed. Students thought that the weekly hours of the lettering-typography courses were not enough, but again teachers disagreed. Students believed that the lack of laboratories that are free to use other than the course hours is one of the reason why they are disqualified in the letter-typography field, however teachers did not have the same view.Keywords: Lettering, Typography, Graphics Education, Graphics Art, Lettering Education, Typography Education, Lettering-Typography.