Farklı irrigasyon aktivasyon yöntemleri kullanılarak kök kanallarından kalsiyum hidroksitin uzaklaştırılma etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of removing calcium hydroxide from root canals using different irrigation activation methods
Yazar: NUR SİMA EKEN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK TÜRKAYDIN
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı / Endodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Tezin Başlığı: Farklı İrrigasyon Aktivasyon Yöntemleri Kullanılarak Kök Kanallarından Kalsiyum Hidroksitin Uzaklaştırılma Etkinliğinin Değerlendirilmesi
Öğrencinin Adı Soyadı: Nur Sima Eken
Danışmanın Adı Soyadı: Doç. Dr. Dilek Türkaydın
Programın Adı: Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Endodonti Anabilim Dalı
Amaç: Bu çalışmanın amacı 3 boyutlu (3D) modelleme ile oluşturulan apikal ve orta seviyelerde iki farklı kök kanal isthmusundan farklı irrigasyon aktivasyon yöntemleri uygulanarak kalsiyum hidroksitin uzaklaştırılma etkinliğinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve yöntem: Çalışmada 152 tane akrilik kök kanal modeli kullanılmıştır. Örneklerin yarısı orta isthmusa diğer yarısı apikal isthmusa sahip olarak 3D yazıcıda üretilmiştir. Orta isthmusa sahip grupta, isthmusun apikalden yüksekliği 4 mm, uzunluğı 5 mm, genişliği 4 mm'dir. Apikal isthmusa sahip grupta isthmusun apikalden yüksekliği 2 mm, uzunluğu 3 mm, genişliği 0,15 mm'dir. Kök kanallarının boyu 16 mm, apikal çap 0.3 mm'dir. Üç boyutlu yazıcıda üretilen kök kanal isthmuslarına enjekte edilebilir kalsiyum hidroksit uygulanmıştır. Isthmuslardaki kalsiyum hidroksitin homojenliği dental operasyon mikroskobunda kontrol edilmiştir. Kanal ağızları geçici restorasyonla kapatıldıktan sonra 1 hafta boyunca 37ºC'de %100 nemli ortamda saklanmıştır. Ardından modeller; 5 mL %17 EDTA ile irrige edilmiş ve irrigasyon aktivasyon yöntemine göre 5 gruba ayrılmıştır (konvansiyonel iğne, EDDY ile aktivasyon, pasif ultrasonik aktivasyon, XP endo finisher ile aktivasyon ve Er, Cr.YSGG lazer ile aktivasyon). Kök kanal isthmuslarında kalan artık kalsiyum hidroksit miktarı stereomikroskopta x10 büyütme ile değerlendirilmiştir. Temizleme yüzdesi; total alan ölçümünden artık kalsiyum hidroksit miktarının ölçümü çıkarılarak belirlenmiştir. Alan ölçümlerinin yapılmasında Image J programı kullanılmıştır.
Elde edilen veriler Microsoft Excel programına kaydedilmiş, analiz ve verilerin görselleştirilmesinde IBM SPSS v29 paket programı kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin birbiri ile karşılaştırılmasında Ki-Kare Testi, uygulanan işlemin konuma göre karşılaştırılmasında (iki grup-süreğen veri) Mann-Whitney U Testi, yöntemlerin karşılaştırılmasında (ikiden fazla grup-süreğen veri) bağımsız Gruplarda Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Yapılan ikili karşılaştırmalarda ER, CR. YSSG yöntemi ile irrigasyon aktivasyon yapılan dişlerde kalan kalsiyum hidroksit miktarının tüm yöntemlere göre istatistiksel olarak anlamlı derece düşük olduğu görülmüştür (p<0,001). İşlem sonrası en az kalsiyum hidroksit hem apikal hem orta isthmusta ER. Cr. YSGG yönteminde gözlenmiştir. En az başarılı aktivasyon yöntemi apikal isthmus gruplarında EDDY; orta isthmus gruplarında ise konvansiyonel yöntem olarak belirlenmiştir.
2
Sonuç: İrrigasyon aktivasyon yöntemlerinin değerlendirildiği bu çalışmada Er. Cr. YSGG lazer ile aktivasyonun en yüksek etkinliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sebeple isthmus varlığı gibi kompleks anatomilerde irrigasyon aktivasyon yöntemi olarak lazer kullanımı önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Isthmus, irrigasyon aktivasyon, kalsiyum hidroksit uzaklaştırılması, eddy, XP finisher, passive ultrasonic aktivasyon, Er, Cr.YSGG

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to evaluate the effectiveness of removing calcium hydroxide by applying different irrigation activation methods from two different root canal isthmuses at the apical and middle levels created by 3D modeling.