The Times ve New York Times Gazetelerinin gözüyle Avrupa ve Türkiye'de tek partili yönetimlerin dış politikası (1923-1939)
Foreign policy of one-party rules in Europe and Turkey through The Times and New York Times Newspapers (1923-1939)
Yazar: GAMZE EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. NURİ KARAKAŞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Atatürk = Atatürk ; Hitler, Adolf = Hitler, Adolf ; Mussolini, Benito = Mussolini, Benito ; Stalin, Joseph = Stalin, Joseph

Özet:
I. Dünya Savaşı sonrası yapılan barış antlaşmaları, Avrupa'ya kalıcı bir ekonomik
ve siyasi istikrar getirememiştir. Bu antlaşmalar Avrupa'da bir denge sağlamak yerine
yeni ittifak ve bloklaşmaların ortaya çıkmasına ve neticede başka bir dünya savaşına
gidilmesine yol açmıştır.
Savaş biterken galip devletler arasında yer almasına rağmen, yeterli bir kazanım
elde edemediğini düşünen İtalya'da Mussolini liderliğinde faşist hareket ortaya çıkmış ve
iktidarı ele geçirmişti. Almanya ise savaş bittikten sonra ülke içerisinde siyasî krizlerle
uğraşmış, Versay Antlaşması'nın getirdiği borç yüküyle beraber ağır bir ekonomik krize
sürüklenmişti. 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'yla beraber 1933 yılında Hitler
öncülüğündeki Nasyonal Sosyalist Parti, yani NAZI Partisi iktidara geldi. Rusya'da ise
Sovyetler Birliği Komünist Partisi, sosyalist rejimin inşasını sağlamak üzere devrimden
sonra tek parti olarak ülke yönetiminde söz sahibi olmuştu. Osmanlı Devleti'ne
Anadolu'da küçük bir parça toprak bırakan, Türklerin Anadolu'daki varlığına son
vermeyi amaçlayan Sevr Antlaşması'na karşı Mustafa Kemal Paşa öncülüğünde verilen
Millî Mücadele Hareketi sonrası Türkiye Cumhuriyeti kuruldu ve tarih sahnesindeki
yerini aldı.
Almanya ve İtalya, yeni bir düzeni savunan revizyonist devletler arasındaydı ve
askerî müdahalelerle mevcut düzene meydan okuyorlardı. Sovyetler ise, sosyalist rejimin
güvenliği için kendi rejimlerinin diğer ülkelere de yayılmasını gerekli görüyor ve bu
kapsamda çeşitli ülkelerde meydana gelen komünist ayaklanmaları destekliyordu.
Nihayetinde Almanya'da Nazi'lerin iktidara gelmesi ve Avrupa Devletlerinin Sovyetlere
olan şüpheci duruşu, Stalin'i Hitler'le ittifak yapmaya ve Polonya topraklarını
paylaşmaya götürmüştür. Buna mukabil, Atatürk Türkiye'si ise Misak-ı Millî'yi
hedefleyen barışçıl bir dış politika izlemiş ve anti-revizyonist tarafta yer almıştır.
Türkiye gibi İngiltere de mevcut konjonktürden memnundu ve düzenin
değişmesini istemiyordu. Bu sebepten 1920'ler boyunca, Lozan'daki kazanımlarını
Misak-ı Millî ile genişletmek isteyen Türkiye'ye yönelik olarak kendi bölgesel çıkarlarına
ters düştüğü gerekçesiyle sert bir tutum izlemişti. Bu sertliği The Times gazetesinde görmek mümkündür. 1930'ların başından itibaren ise Mustafa Kemal Türkiye'sine olan
düşmanlık, yerini Atatürk Türkiye'sine olan dostluğa terk etmişti. New York Times
gazetesi ise olumlu ve olumsuz görüşlerin bir arada yer aldığı, ancak özellikle Ermeni
azınlığın yoğun etkisi altında kalan bir çizgideydi.
Öte yandan, savaş sonrası Almanya'da Kayzer II. Wilhelm ülkeyi terk etmiş,
Alman İmparatorluğunun yerini Weimar Cumhuriyeti almıştı. Diplomasinin ağırlık
kazandığı bu dönemden sonra Hitler'in iktidara gelmesiyle Almanya, revizyonist
hamlelerini teker teker atmaya başladı. İngiltere, yatıştırma siyasetinin bir yansıması
olarak Hitler'le ilişkileri dostane sürdürmeye gayret ederken, The Times'ın itidalli, yer
yer de övgü dolu satırları dikkat çekiyordu. New York Times ise Hitler ve Nazizm'i genel
olarak büyük bir tehlike olarak görüyordu.
Mussolini liderliğindeki İtalya ise, Roma İmparatorluğu günlerine geri dönmek
istercesine Akdeniz boyunca doğuya ilerliyor, Anadolu ve Afrika topraklarında tarihsel
hakları olduğunu iddia ediyordu. Akdeniz'deki çıkarları açısından bu durumu tehlikeli
bulan İngiltere ise bu dönemde net bir siyaset ortaya koyamamıştı ve sık sık ikilemler
yaşıyordu. Paralel olarak bu ikilem The Times'ta da görülüyordu. New York Times ise,
Mussolini'yi ülkesi için büyük işler yapan bir lider olarak resmederken Türk-İtalyan
gerginliğine neredeyse duyarsız kalıyordu.
Stalin ise gerek SSCB içi faaliyetleri gerekse İspanya İç Savaşında Cumhuriyetçi
İspanyollara yönelik yardımları dolayısıyla İngiliz The Times tarafından katı biçimde
eleştiriliyordu. Önceki Rus devlet adamları Lenin ve Troçki'nin dünya devrimi hedefleri
eski etkinliğini kaybetmesine rağmen The Times'ın bu konuyu sık sık işlediği
görülmüştür. New York Times ise, Stalin'i üstün bir lider olarak gösteren övgü dolu
yazılarla doludur. Bu bağlamda, The Times ve New York Times, I. Dünya Savaşı
sonrasında, Türkiye'yi ve Avrupa'nın tek partili iktidarlarını yakından takip etmiş,
bölgedeki muhabirleri sayesinde birinci elden gelişmeleri aktarmıştır. Çalışmamızda, her
iki gazetenin haberleri, baş editörlerin analizleri ve okuyucu mektuplarının çevirileri
bizzat tarafımızca yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dış Politika, Mustafa Kemal Atatürk, Hitler, Mussolini, Stalin, The Times, New York Times

Abstract:
Peace treaties following the I. World War, could not provide an economic and
political stability to the entire Europe. Instead of bringing a balance in Europe, those
treaties caused new alliances and blocks emerge, which eventually leaded to another
world war.
Despite Italy was among the winners of the I. World War, she thought she did not
gain much. That disappointment created a fascist move leaded by Mussolini. Germany
had to deal with the post-war crises inside the country. Besides, she had been plunged
into a severe economic crisis because of the Treaty of Versailles. Right after the 1929
World Economic Depression, Hitler's National Socialist Party, abbreviated as NAZI
Party, came to power. On the other hand, in Russia, Communist Party of the Soviet Union
became the one and only, in order to build a socialist regime. Sevres Treaty, which left
only a tiny piece of land to the Ottomans in Anatolian Peninsula, torn apart by Mustafa
Kemal Paşa. After the Turkish War of Independence, Turkish Republic was found and
took her place in history.
Germany and Italy were among the revisionist states that desired a brand new
world order. So, both of them challenged the current world order by engaging military
force. USSR preferred a different method and supported the communist revolts in other
countries. Because she considered that for her own national security, the peripherical
nations should be ruled under the communist regime. But at the end of the day, those
preferences increased the Europe's suspicions over USSR. Inevitably, Stalin and Hitler
signed a pact, which allowed them to share the Polish territory between each other.
Meanwhile, Turkey pursued a peaceful policy aimed at the achievement of the boundaries
determined in the National Pact. That's why she is accepted as one of the anti-revisionist
states.
Likewise, Great Britain was content with the current conjuncture, with no desire
for any change. Therefore, British foreign policy of the 1920's was strictly against each
Turkish move from Lausanne Treaty up to the National Pact. Such those moves which
were against the British regional interests, commented by the The Times in the same negative attitude. From the beginning of the 1930's, the hostility towards the Mustafa
Kemal's Turkey was replaced by the friendship towards Atatürk's Turkey. On the other
hand, New York Times were publishing articles both critical and praising, but under a
clear influence of the Armenian minorities.
Meanwhile in German Reich, Kaiser II. Wilhelm had left the country for Holland.
There in Germany, constitutional Weimar Republic was found and that became the
official name for Germany between 1918 and 1933. During that period, Germany pursued
a foreign policy based on developing diplomatic relationships with her neighbours. But
when Adolf Hitler took power at the beginning of 1933, German foreign policy was
shifted to another level. Hitler's basic aim was to "break the chains of Versailles", so he
took a number of military steps. As a reflection of the appeasement policy, Britain tried
to maintain friendly relations with Hitler. That was the period where The Times were
publishing moderately about Hitler's Germany. New York Times, on the other hand,
considered Hitler and Nazizm as a potential danger.
Italy, under Mussolini's leadership, were trying to revive the glory days of the
ancient Roman Empire. Mussolini was claiming for historical rights in Anatolian
Peninsula and Africa; therefore, he took a number of expansionary steps. Although
Britain considered those moves as risky for her Mediterranean interests, she was in a
dilemma and could not pursue proper policy. Reflections of that policy could be seen in
The Times. New York Times, which had almost irrelevant about the Turkish-Italian
Conflict, were claiming Mussolini is a great leader who did great works for his people.
Stalin was often being criticized by The Times, due to his actions both inside the
USSR and his support for the Republicans in Spanish Civil War. Despite the attempts for
world revolution of Lenin and Trotsky, the former Russian statesmen, was almost over,
The Times was constantly reminding that Soviet dream. New York Times, almost
surprisingly, was full of praising articles about Stalin and his supreme leadership. In this
context, The Times and New York Times have followed closely the Turkish and The
European one-party rules of the Interwar Period. Both newspapers, through their regional
correspondents, could directly report News. Our study contains news, analyses of the
chief editors and readers' letters of both newspapers, which were translated by our side.

Key Words: Foreign Policy, Mustafa Kemal Atatürk, Hitler, Mussolini, Stalin, The Times, New York Times