Pritzker mimarlık ödülleri aracılığıyla mimarlığın önceliklerinin irdelenmesi
The priority of architecture through Pritzker architecture prizes
Yazar: SACİDE NURBANU ASLAN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN KULOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık, sonuç ürün kapsamında somut bir gerçeklik olsa da soyut düzlemde kavramlarla ifade edilmeye çalışılan bir olgu olmuştur. Vitruvius'tan günümüze, mimarlığı kavramlar üzerinden yorumlamak özellikle mimarlığın teorisyenleri tarafından sıkça başvuralan bir yoldur. Bu çalışma kapsamında da mimarlığın öncelikleri bir ödül aracılığı ile analiz edilmek istenmiştir. Seçilen ödül 'Pritzker Mimarlık Ödülü' olup dünya çapında 1979 yılından bugüne kesintisiz olarak verilmektedir. Pritzker Mimarlık Ödülü'nün seçilme gerekçesi tez kapsamında ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Mimarlığı okumanın, yorumlamanın yollarından bir tanesi de mimarlık teorisyenlerinin sıkça başvurduğu yollardan biri olan mimarlık kavramlarını anlamak ve tartışmak olarak düşünülmektedir. Bu tezin amacı da; bu bağlamda Pritzker Ödüllerinin gerekçelerini anlamak ve buradan elde edilen veriler bağlamında mimarlığı yeniden okumak, öne çıkan kavramlar üzerinden tartışmak olmuştur. Ödülün jüri raporları, bir araştırma malzemesi olarak düşünülmüş ve raporlar taranarak gerekçeler sınıflanmaya çalışılmıştır. Jüri raporlarının analizinde nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan 'içerik analizi' kullanılmıştır. Bu bağlamda çalışma; Genel Bilgiler, Yapılan Çalışmalar, Bulgular ve İrdeleme, Sonuçlar olmak üzere dört başlıkta toplanmıştır. Bulgular ve İrdeleme bölümünde analiz edilen gerekçeler, kavramlara dönüştürülmüş, ödülün verilme gerekçeleri bu mantık çerçevesinde tartışılmıştır. Sonuçlar bölümünde ise; tüm bu tartışmalardan elde edilen bilgiler mimarlığın öncelikleri bağlamında yorumlanmıştır.

Abstract:
Although architecture is a concrete reality within the scope of outcome, it has been a phenomenon which is tried to be expressed with concepts in the abstract level. Interpreting architecture from Vitruvius until today through concepts is a way that has been frequently applied, especially by the theoreticians of architecture. Within the scope of this study, the priorities of the architecture were tried to be analyzed through the prize. The selected prize is the 'Pritzker Architecture Prize', which has been awarded worldwide since 1979 without interval. The reason for choosing the Pritzker Architecture Prize is explained in detail within the scope of the thesis. One of the ways of reading and interpreting architecture is to understand and discuss architectural concepts,which is one of the ways that architecture theorists frequently use. The aim of this thesis in this context is to understand the reasons for offering Pritzker Prizes and to re-read the architecture from the data obtained, and to discuss it over the prominent concepts. The jury reports of the prize were considered as a research material and the reasons were categorized by scanning the reports. In the analysis of jury reports, one of the qualitative research methods 'content analysis' was used. The reasons analyzed in the Findings and Analysis section were transformed into concepts, and the reasons for giving the prize were discussed within the framework of this logic. As for the results section, the information obtained from all these discussions was interpreted within the context of the priorities of architecture.