İlkokul 3. sınıfta Dienes ilkelerine dayalı kesir öğretiminin başarı, motivasyon ve kalıcılık üzerindeki etkisi
The effect of fraction teaching based on Dienes principles on achievement, motivation and retention in primary school 3rd grade
Yazar: BUKET ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. IŞIL TANRISEVEN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Matematiğin hayatın her alanında önemli olması matematiğin etkili bir şekilde öğretilmesini gerekli kılmıştır. Çağın gereklerine uygun olarak ülkemizde matematik eğitiminde öğrencilerin öğrenme sürecinde daha aktif olduğu, temelinde matematiksel kavramların öğretiminin yer aldığı, öğrenilen eski ve yeni kavramlar arasında bağ kurmasını sağlayan bir anlayış benimsenmiştir. Dienes'in matematik öğrenme teorisi; matematiksel kavramların öğretiminde soyutlama ve genellemelere vurgu yapması, somut malzemelerin kullanılmasına öncelik vermesi ve öğrencilerin aktif katılımını sağlayarak kendi kavramlarını oluşturmalarına fırsat tanımasından dolayı matematik eğitiminin önemli bir parçasıdır. Bu nedenle son yıllarda ülkemizde Dienes'in matematik öğrenme teorisindeki temel ilkeleri araştırmalara konu olmaya başlamıştır. Bu araştırmanın amacı ilkokul 3. sınıfta Dienes ilkelerine dayalı kesir öğretiminin başarı, motivasyon ve kalıcılık üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Mersin ili Yenişehir ilçesinde bulunan bir devlet ilkokulunun 3. sınıfına devam eden 54 öğrenci ile yürütülmüştür. İlkokulun üçüncü sınıflarından iki şube yansız atama yoluyla deney ve kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunun matematik dersleri Dienes ilkelerine göre, kontrol grubunun matematik dersleri ise mevcut programa göre işlenmiştir. Araştırma 4 hafta 18 ders saati olarak gerçekleşmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ''Kesir Başarı Testi'' (KBT) ile Balantekin ve Oksal (2014) tarafından geliştirilen ''İlkokul 3. ve 4. Sınıf Öğrencileri İçin Matematik Dersi Motivasyon Ölçeği'' (MDMÖ)  kullanılmıştır. Ölçme araçları araştırmanın başında ön test, araştırma sonunda son test ve son testten 4 hafta sonra kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Araştırma sonucunda Dienes ilkelerine dayalı kesir öğretiminin mevcut programa göre düzenlenen öğretimden daha etkili olduğu, öğrencilerin akademik başarıları ve öğrenilenlerin kalıcılığı üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Dienes ilkelerine göre planlanmış kesir öğretiminin içsel motivasyon üzerinde olumlu, motivasyonsuzluk üzerinde olumsuz etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The importance of mathematics in all areas of life has made it necessary to teach mathematics effectively. In accordance with the requirements of the age, mathematics education in our country has adopted an approach in which students are more active in the learning process, which is based on teaching mathematical concepts, and which enables them to establish a connection between the old and new concepts learned. Dienes' mathematics learning theory is an important part of mathematics education because it emphasizes abstraction and generalization in the teaching of mathematical concepts, prioritizes the use of concrete materials, and allows students to create their own concepts by enabling active participation. For this reason, the basic principles of Dienes' mathematics learning theory have been the subject of research in our country in recent years. The purpose of this study is to examine the effect of fraction teaching based on Dienes' principles on achievement, motivation and retention in the 3rd grade of primary school. For this purpose, a quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used in the study. The study was conducted with 54 students attending the 3rd grade of a public primary school in Yenişehir district of Mersin province in the 2023-2024 academic year. Two classes from the third grade of primary school were randomly assigned as experimental and control groups. The mathematics lessons of the experimental group were taught according to Dienes principles, while the mathematics lessons of the control group were taught according to the existing curriculum. The research was conducted for 4 weeks and 18 lesson hours. ''Fraction Achievement Test'' (FAT) developed by the researcher and ''Mathematics Course Motivation Scale for Primary School 3rd and 4th Grade Students'' (MCMS) developed by Balantekin and Oksal (2014) were used as data collection tools. The measurement tools were administered as pretest at the beginning of the study, posttest at the end of the study and retention test 4 weeks after the posttest. As a result of the study, it was concluded that fraction instruction based on Dienes principles was more effective than the instruction organized according to the current curriculum and had a positive effect on students' academic achievement and retention of what was learned. In addition, it was concluded that fraction teaching planned according to Dienes principles had a positive effect on intrinsic motivation and a negative effect on amotivation.