Üst düzey voleybol maçlarında sonuca etki eden bazı faktör ve beceri parametrelerinin analizi
Analysis of some factors and skill parameters affecting the results in high level volleyball matches
Yazar: NECİP ARMAN
Danışman: PROF. DR. EKREM LEVENT İLHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Voleybol = Volleyball

Özet:
Bu araştırma, kadın ve erkek liginde yer alan takımların oyun özelliklerini ve bu özelliklerden hangi becerilerin maç sonucu üzerinde baskın olduğunu, kadın ve erkek liglerinde maç sonucu üzerine etkili olan becerilerin farklılık gösterip göstermediğini çeşitli saptamalar yaparak ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırma, 2021-2022 sezonu Türkiye üst düzey kadınlar ve erkekler liginde 28 takımın oynadığı toplam 360 müsabakadan, takımlar bazında değerlendirildiğinde 720 maç veri analizini kapsamaktadır. Müsabaka verilerine, Türkiye Voleybol Federasyonu'nun resmi internet sitesi üzerinden erişilmiş ve bu veriler tez içerisinde gösterilmiştir. Bununla birlikte, veriler, Data Voley analiz programıyla üretilen maç raporlarından elde edilmiştir. Elde edilen istatistiksel bilgiler her müsabaka için ayrı olacak  şekilde hazırlanarak veri formuna kaydedilmiştir. Araştırmada yer alan veriler, IBM SPSS V23 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Cinsiyetler içerisinde galibiyeti etkileyen faktörler iki durumlu karışımlı lojistik regresyon analizi ile verilerin normalliği ise örneklem sayısı 50 ve üzerinde olduğu için Kolmogorov-Smirnov testi ile incelenmiştir. İkili gruplara göre normal dağılmayan verilerin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi ve normal dağılan verilerin karşılaştırılmasında da Bağımsız iki örnek t testi kullanılmıştır. Gruplara göre kategorik verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-kare testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, erkeklerde maç sonucunu etkileyen değişkenlerin sıralaması; ace, karşılama hata yüzdesi, blok, atak, servis hatası pozitif karşılama ve rakip hatası olarak tespit edilmiştir. Kadınların maç sonucunu etkileyen değişken sıralaması ise; atak, blok, ace, karşılama hata yüzdesi, servis hata yüzdesi, pozitif karşılama ve rakip hatası şeklinde kaydedilmiştir. Erkeklerdeki tüm parametrelerde galip takımlar mağlup takımlarda yüksek bir oran elde ederken, kadınlarda  rakip hatası hariç (galip: 19,00; mağlup: 19,00) tüm parametrelerde galip takımlar lehine bir seyir saptanmıştır. İç/dış saha karşılaştırmasında ise her iki cinsiyette de iç saha lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Bunun yanı sıra cinsiyete göre iç saha ve dış saha maç sonuçlarının dağılımları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Ancak iç sahada erkek takımlarının dış sahada ise kadın takımların daha yüksek puan aldıkları tespit edilmiştir. Mağlup takımlar karşılaştırmasında; atak, blok ve rakip hatası değişkenlerinde erkekler lehine, servis hata yüzdesi değişkeninde kadınlar lehine anlamlı farklar elde edilmiştir. Galip takımlar karşılaştırmasında; atak, rakip hatası değişkenlerinde erkekler lehine servis hata yüzdesi değişkeninde ise kadınlar lehine anlamlı farklar tespit edilmiştir. Sonuçlar, voleybol takımlarının daha dengeli hale geldiğini ve rekabetin performans parametreleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, takımların ve antrenörlerin analiz sonuçlarını dikkate alarak hazırlık sürecine girmeleri ve muhtemel becerilere odaklanmaları büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
This study aims to determine the game characteristics of teams in the women's and men's leagues and which skills of these characteristics dominate the match score, as well as whether the skills affecting the match score differ in the women's and men's leagues through various calculations. The research covers a total of 360 matches played by 28 teams in the top-tier women's and men's leagues in Turkey during the 2021-2022 season, encompassing 720 match data analyses when evaluated on a team basis. Match data was accessed through the official website of the Turkish Volleyball Federation and presented within the thesis. Additionally, the data was obtained from match reports generated by the Data Volley analysis program. Statistical information was prepared separately for each match and recorded in a data form. The data used in the research was analyzed using the IBM SPSS V23 package program. Factors influencing winning among genders were analyzed using binary logistic regression analysis, and the normality of the data was examined using the Kolmogorov-Smirnov test since the sample size was above 50. The Mann-Whitney U test was used to compare non-normally distributed data between binary groups, and Independent two samples t test was used to compare normally distributed data. The Chi-square test was applied to compare categorical data between groups. As a result of the research, the sequence of variables affecting the match score in men was idetified as ace, reception fault percentage, block, attack, service fault positive reception, and opponent fault. The sequence of variables affecting the match score in women was recorded as attack, block, ace, reception fault percentage, service fault percentage, positive reception, and opponent fault.. While winning teams obtained a high ratio in all parameters compared to losing teams in men, a trend in favor of winning teams was observed in all parameters except for opponent fault in women (winning team: 19.00; losing team: 19.00). A significant difference in favor of the home team? was found in both genders in the home/away comparison. Furthermore, no significant difference was found between the distributions of home and away match scores by gender. However, it was observed that male teams scored higher points at home, while female teams scored higher points away. In the comparison of losing teams, significant differences in favor of men were determined in the variables of attack, block, and opponent fault, while a significant difference in favor of women was determined in the variable of servie fault percentage. In the comparison of winning teams, along with other recorded data, significant differences were determined in favor of men in the variables of attack and opponent faults, while in the variable of service fault percentage, significant differences were found in favor of women. The results show  that volleyball teams have become more balanced and that the competition should be evaluated in terms of performance parameters. Therefore, it is essential for the teams and coaches to consider the analysis results in their preparation process and focus on potential skills.