Kafa travmasıyla başvuran hastalarda optik sinir kılıf çapı ve optik disk yüksekliği ölçümünün kafa travma şiddeti ve mortalite ile ilişkisi
The relationship of optical nerve sheath diameter and optical disc HEİGHT measurement with head trauma range and mortality in patients with head trauma
Yazar: AHMET ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NAZİRE BELGİN AKILLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Şehir Hastanesi acil servisine kafa travmasıyla başvuran hastalarda OSKÇ ve ODY'nin kafa travması şiddeti ve mortalite ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, prospektif, kohort bir çalışmadır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Şehir Hastanesi Acil Servis Kliniği Ocak 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında acil servise başvuran 18 yaş üstü kafa travması öyküsüne sahip olan hastalar çalışmaya dahil edildi.
Dahil etme kriterleri; 18 yaş üzerinde olan, onam veren, kafa travması nedeniyle acile başvurmuş olan hastalardır. 18 yaş altı, onam vermeyenler, ultrason yapmayı engelleyecek kadar büyük orbital hematom ya da laserasyonu bulunanlar, optik nörit, periorbital kitlesi olanlar, gebeler çalışma dışı bırakıldı.
Hastaların demografik özellikleri, vital bulguları, fizik muayene bulguları, GKS kaydedildi. Optik ultrasonografi eğitimli acil tıp asistanı tarafından yapıldı. Burada optik sinir kılıf çapı ve optik disk yüksekliği ölçüldü. Hastaya çekilen başvuru BBT'sinde patoloji varlığı, BBT'de shift gelişip gelişmediği, beyin ödemi olup olmadığı ve derecesi,  hastanın acil serviste nasıl sonlandığı (taburcu, operasyon, yatış), hastane içi mortalite olup olmadığı  kaydedildi.
Kafa travmasının ağırlığı GKS'ye göre belirlendi. GKS(14-15) hafif kafa travması, GKS(9-13) orta kafa travması, GKS(≤8) ağır kafa travması olarak tanımlandı. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 15.0 yazılımı kullanılarak yapıldı. ODY ve OSKÇ'nin mortaliteyi tahmin etmedeki performans karakteristikleri (sensitivite, spesifite, + LR, -LR, negatif prediktif değer ve pozitif prediktif değer) hesaplandı, ROC eğrisi çizilerek eğri altında kalan alan hesaplandı, kestrim değeri belirlendi. Kafa travmasının ağırlığına göre optik ultrasonografi bulgularının karşılaştırılması Kruskal-Wallis testi ile yapıldı. Gerekli olduğu zaman ikili gurup karşılaştırılması Bonferroni düzeltmesi kullanılarak Mann-Whitney U testi ile yapıldı.
P değeri < 0.05 istatistiksel anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 257 hasta dahil edildi. Hastaların 36 tanesinin GKS skoru 3-8(ağır) arasında, 21 tanesinin GKS skoru 9-13(orta) arasında ve 200 tanesinin GKS skoru 14-15(hafif) idi. GKS'si 3-8 olan hastalarda sağ OSKÇ median değeri 6.5(0.9) iken sol OSKÇ median değeri 6.4(0.9), sağ ve sol ODY median değeri 1.3(0.5) ölçüldü. GKS'si 9-13 olan hastalarda sağ OSKÇ median değeri 6.2(1.2) iken sol OSKÇ median değeri 6.1(1.2), sağ ve sol ODY median değeri 1.1(0.7) ölçüldü. GKS'si 14-15 olan hastalarda sağ ve sol OSKÇ median değeri 5.1(1.0), sağ ve sol ODY median değeri 0.5(0.3) ölçüldü (p<0,05).
Çalışmamızda mortalite gelişen hastalarda sağ ve sol OSKÇ için median değeri 6.4mm, sağ ve sol ODY için median değeri 1.3mm olarak tespit edildi. Hastane içi mortalite öngörmede eğri altında kalan alanlar sağ OSKÇ, sağ ODY, sol OSKÇ, sol ODY için sırası ile 0.84 (%95 GA 0.78-0.88), 0.88 (%95 GA 0.84-0.92), 0.82 (%95 GA 0.77-0.86), 0.88 (%95 GA 0.83-0.92) idi. 5.7mm üzerindeki sağ ve sol OSKÇ değerlerinin mortaliteyi göstermede sensitivite %85.7 (%95 GA 63.7-97.0), spesifite %70.3 (%95 GA 64.1-76.1), pozitif prediktif değer %20 (%95 GA 16.5-25.1), negatif prediktif değer %98.2 (%95 GA 95.1-99.4)  ve +LR %2.8 (%95 GA 2.2-3.8), 1mm üzerindeki sağ ve sol ODY değerlerinin mortaliteyi göstermedeki sensitivite %76.20 (%95 GA 52.8-91.8), spesifite %86.7 (%95 GA 81.9-90.9), pozitif prediktif değer %34 (%95 GA 25.6-43.6), negatif prediktif değer %98 (%95 GA 95-99) ve +LR %5.8 (%95 GA 3.9-8.7) tespit edildi.
Cerrahi tedavi alan hastalarda sağ OSKÇ ortalaması 6.2±0.72mm, sol OSKÇ ortalaması 6.2±0.76mm sağ ve sol ODY için median değeri 1.1mm olarak tespit edildi. Cerrahi tedavi gereksinimi öngörmede eğri altında kalan alanlar sağ OSKÇ, sağ ODY, sol OSKÇ, sol ODY için sırası ile 0.80 (%95 GA 0.75-0.85), 0.87 (%95 GA 0.82-0.91), 0.80 (%95 GA 0.75-0.85), 0.86 (%95 GA 0.81-0.90) idi. 5.7mm üzerindeki sağ OSKÇ değerinin cerrahi tedavi gereksinimi göstermede sensitivite %75 (%95 GA 56.6-88.5), spesifite %72 (%95 GA 65.2-77.4), negatif prediktif değer %95.3 (%95 GA 92-97.4), 6mm üzerindeki sol OSKÇ değerinin cerrahi tedavi gereksinimi göstermede sensitivite %65.5 (%95 GA 46.8-81.4), spesifite %80.9 (%95 GA 75.1-85.8), negatif prediktif değer %94.3 (%95 GA 91.1-96), 0.7mm üzerindeki sağ ODY değerinin cerrahi tedavi gereksinimi göstermede sensitivite %90.6 (%95 GA 75-98), spesifite %71.6 (%95 GA 65.2-77.4), negatif prediktif değer %98.2 (%95 GA 94.8-99.4), -LR %0.13 (%95 GA 0.04-0.4), 0.6mm üzerindeki sol ODY değerinin cerrahi tedavi gereksinimi göstermede sensitivite %96.9 (%95 GA 94-99.9), spesifite %65.8 (%95 GA 59.2-72), negatif prediktif değer %99.3 (%95 GA 95.5-99.9), -LR %0.04 (%95 GA 0.007-0.3) tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre kafa travmasının şiddetinde artmaya bağlı olarak OSKÇ genişlemiş ve ODY artmıştır. Mortalite gelişen kafa travmalı hastalarda mortalite gelişmeyenlere göre ve cerrahi tedavi gereksinimi olan hastaların cerrahi tedavi gerekmeyen hastalara göre OSKÇ değerleri daha geniştir ve ODY artmıştır. ODY hafif, orta ve ağır beyin hasarı olan hastaları ayırmada, mortaliteyi ve cerrahi tedavi gereksinimi tahmin etmede OSKÇ'ye göre daha belirleyici gözükmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kafa travması, travmatik beyin hasarı, intrakraniyal basınç artışı, optik sinir kılıf çapı, optik disk yüksekliği.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate the relationship between ONSD and ODE with head trauma severity and mortality in patients applied to the emergency department of Health Sciences University Konya City Hospital with head trauma.
Materials and Methods: Our study is a single-center, prospective, cohort study. Patients with a history of head trauma over the age of 18 who applied to the emergency department of Health Sciences University Konya City Hospital Emergency Department between January 2022 and February 2023 were included in the study.
Inclusion criteria; These are the patients who are over the age of 18, who gave their consent, and who applied to the emergency department due to head trauma. Those under the age of 18, those who did not give consent, those with orbital hematoma or lacerations large enough to prevent ultrasound, those with optic neuritis, periorbital mass, and pregnant women were excluded from the study.
Demographic characteristics, vital signs, physical examination findings and GCS of the patients were recorded. Optical ultrasonography was performed by a trained emergency medicine assistant. Here, ONSD and ODE were measured. The presence of pathology in the patient's admission CCT, whether there was a shift in CCT, whether there was brain edema and its degree, how the patient ended up in the emergency department (discharge, operation, hospitalization), whether there was any in-hospital mortality were recorded.
The severity of the head trauma was determined according to the GCS. GCS(14-15) was defined as mild head trauma, GCS(9-13) as moderate head trauma, GCS(≤8) as severe head trauma. Statistical analyzes were performed using SPSS version 15.0 software. The performance characteristics (sensitivity, specificity, + LR, -LR, negative predictive value and positive predictive value) of ONSD and ODE in predicting mortality were calculated, the area under the curve was calculated by drawing the ROC curve, and the predictive value was determined. Comparison of optical ultrasonography findings according to the severity of head trauma was done with Kruskal-Wallis test. When necessary, pairwise comparisons were made with the Mann-Whitney U test using Bonferroni correction.
P value < 0.05 was considered statistically significant.
Results: 257 patients were included in the study. Thirty six of the patients had a GCS score of 3-8 (severe), 21 had a GCS score of 9-13 (moderate), and 200 had a GCS score of 14-15 (mild). In patients with a GCS of 3-8, the median value of the right ONSD was 6.5 (0.9), while the median value of the left ONSD was 6.4 (0.9), and the median value of the right and left ODE was 1.3 (0.5). In patients with a GCS of 9-13, the median value of the right ONSD was 6.2 (1.2), while the median value of the left ONSD was 6.1 (1.2), and the median value of the right and left ODE was 1.1 (0.7). In patients with a GCS of 14-15, the median value of right and left ONSD was 5.1 (1.0), and the median value of right and left ODE was 0.5 (0.3) (p<0.05).
In our study, the median value for the right and left OSD was 6.4 mm, and the median value for the right and left MDI was 1.3 mm in patients who developed mortality. Areas under the curve in predicting in hospital mortality were 0.84 (95% CI 0.78-0.88), 0.88 (95% CI 0.84-0.92), 0.82 (95% CI 0.77-0.86), 0.88 (95% CI 0.83-0.92) for right ONSD, right ODE, left OSND, and left ODE, respectively. Right and left ONSD values above 5.7 mm showed mortality sensitivity 85.7% (95% CI 63.7-97.0), specificity 70.3% (95% CI 64.1-76.1), positive predictive value 20% (95% CI 16.5-25.1), negative predictive value 98.2% (95% CI 95.1-99.4) and +LR 2.8% (95% CI 2.2-3.8), Right and left ODE values above 1mm showed mortality sensitivity 76.20% (95% CI 52.8-91.8%), specificity 86.7% (95% CI 81.9-90.9), positive predictive value 34% (95% CI 25.6-43.6), negative predictive value 98% (95% CI 95-99) and +LR 5.8% (95% CI 3.9-8.7) was detected.
In the patients who received surgical treatment, the mean of right ONSD was 6.2±0.72mm, the mean of left ONSD was 6.2±0.76mm, and the median value for right and left MDI was 1.1mm. Areas under the curve in predicting the need for surgical treatment were 0.80 (95% CI 0.75-0.85), 0.87 (95% CI 0.82-0.91), 0.80 (95% CI 0.75-0.85), 0.86 (95% CI 0.81-0.90) for right OSND, right ODE, left OSND, and left ODE, respectively. Right ONSD value above 5.7mm has a sensitivity of 75% (95% CI 56.6-88.5), specificity 72% (95% CI 65.2-77.4), negative predictive value 95.3% (95% CI 92-97.4), in indicating the need for surgical treatment, Left OSND value above 6mm has a sensitivity of 65.5% (95% CI 46.8-81.4), specificity 80.9% (95% CI 75.1-85.8), negative predictive value 94.3% (95% CI 91.1-96), in indicating the need for surgical treatment, Right ODE value above 0.7mm has a sensitivity 90.6% (95% CI 75-98%), specificity 71.6% (95% CI 65.2-77.4), negative predictive value 98.2% (95% CI 94.8-99.4), -LR 0.13% (95% CI 0.04-0.4), in indicating the need for surgical treatment, Left ODE value above 0.6mm has a sensitivity 96.9% (95% CI 94-99.9), specificity 65.8% (95% CI 59.2-72), negative predictive value 99.3% (95% CI 95.5-99.9), -LR 0.04% (95% CI 0.007-0.3) was detected.
Conclusion: According to the results of our study, depending on the increase in the severity of head trauma, ONSD expanded and ODE increased. In patients with head trauma who developed mortality, and patients who needed surgical treatment, the ONSD values were larger and ODE increased compared to those who did not develop mortality and patients who did not require surgical treatment. ODE seems to be more determinative than ONSD in separating patients with mild, moderate and severe brain injury, predicting mortality and need for surgical treatment.
Keywords: Head trauma, traumatic brain injury, increased intracranial pressure, optic nerve sheath diameter, optic disc elevation.