Kur`an yorumunun politik bağlamı -Mevdudi örneiğ-
Qur`ans comment political context -Mevdudi sample-
Yazar: ÖMER BAŞKAN
Danışman: PROF.DR. MEHMET PAÇACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZET Tez giriş ve sonuç bölümü dışında üç ana bölümden oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemi ortaya konmuştur. Politik Yorumun Belirleyenleri başlığını taşıyan birinci bölümde, Mevdudi'nin Kur' an yorumunu politik vasfıyla tanımlamamazı sağlayan temel gösteren politik dilin oluşum safhaları, Mevdudi'nin biyografisi eşliğinde çözümlemeci bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Netice de Mevdudi'nin; hayatının belli bir aşamasından sonra, kamuoyu nezdinde resmi politik role ve bu rolüne uygun politik bir söyleme sahip bir şahsiyet olduğu, binaenaleyh bütün entelektüel üretiminin olduğu gibi Kur' an yorum biçiminin de politik söyleminin kuşatması altında şekillendiği tespit edilmiştir. İkinci bölümde ise Kur' an' in politik yorumunun somutlaşmış biçimleri olan Mevdudi'nin metinlerinden hareketle politik dilin kavramsal yapısı ve kavramlar arası anlam ilişkileri başka bir ifadeyle politik dilin gramatik yapısı analiz edilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde tespit edilen politik dilin belirleyenlerinin de eşleğinde yürütülen çözümleme neticesinde dildeki en temel kavramın Mutlak Egemen'in Hükümranlığı olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla politik dilin en temel varsayımı da bu kavrama bağlı olarak şu şekilde kurgulanmıştır: Müslümanların ve de tüm insanların gerçek kurtuluşu ve huzuru Mutlak Egemen'in yer yüzündeki hakimiyetinin yeniden tesisiyle mümkündür. Bunun tek yolu ise, şu ana kadar cahiliyenin bozucu etkisine maaruz kalmamış ve gerçek müslümanlardan oluşan bir yapının toplumsal hilafetidir. Bu yapı ise Mevdudi'nin lideri olduğu ve de politik bir parti olan Cemaat-i İslami olarak belirlenmektedir. Binaenaleyh Mutlak Egemen kavramının politik dile sağladığı meşruiyet aynı zamanda Cemaat-i İslami 'nin biricikliğinin de teminatı olarak gözükmektedir. Nitekim Mevdudi'nin politik rakipleri de olan diğer yapılar ve farklı yorumlan cahiliye kavramıyla bağlantılı olarak algılaması bunun kesin göstergesidir. Üçüncü bölüm de ise politk yorumun diğer yorum biçimleriyle girdiği diyalektik ilişki temelinde, politik dilin meşruiyet zeminlerinden birini de sağlayan "Kuran'ın doğru anlamı" söylemi çözümlenmeye çalışılmıştır. Aynı şekilde Cemaat-i İslami 'nin bütün meşruiyeti de bu varsayım üzerinden temellendirilmektedir. Binaenaleyh Cemaati-İslami'nin ya da Mevdudi'nin ön gördüğü "politika" eldeedildiği iddia olunan Kur'an'ın doğru anlamına dayandırılmaktadır. Binaenaleyh Mevdudi'nin politik yorumuna ilişkin bi çözümlemenin Kur'an'ı doğru anlama söyleminin toplumsallaşma şamalarını da göz önüne alması önem arzat mektedir. Bu çözümleme ile birlikte Mevdudi'nin Kur'a'na ve Kur'an'ı anlamaya ilişkin ön kabulleri de tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Mevdudi'nin Kur'an yorumunun politik bir parti olan Cemaat-i İslami'nin gündelik politik ilgilerine uyum içinde şekillenmiş politik bir yorum olduğu tespit edilmiştir. İçerdiği teori-pratik çelişkisine rağmen ısrarla dile getirilen Kur'an'ı doğru anlama söyleminin de haddi zatında Cemaat-i İslami'nin politik meşruiyetine bir zemin inşa etme çabasına matuf olduğu görülmüştür. 215

Abstract:
ABSTRACT QUR'ANS COMMENT POLITICAL CONTEXT -Mavdudi Sample- Thesis contains introduction and results parts and there are 3 basic partts except introduction and result in the indroduction contains aim of research, subject of the research and importance and methodof there search In the first part the topic is Determine object of Political Comment this part contains ğhaeses of political religion view with Mevdudi's biography and basic hypothesis and points wht we accept that MevdudiS comment is political Mevdudi is well known person in the community and he has apolitical role and speech like all intellectual product effected by political view Quran comments effected too. In the second part Quran's political comments concrete forms are Mevdudi's texts focusedon texts and explain and analyse political language conseptual structure relations of the concepts grammer structure of language as a result of the analyse most important concept of the language is" Absolute Sovereing Sovereignity" this concept bacis hypothesis of political language and this is view is come in to view Muslim's and all human being find the peace and realfreedom and save all human being if Absolute sovereing take control of the world and the only way is pure muslim group get the power from the ignorance people and they ruled he world this structure is mevdudi and his group cemaat_i islami Absolute Sovereign concept give the legality to cemaat-i islami and mevdudi perceive his competitorsare illiterate. In the third part focused on political comments dialective relations between other comments and one of the basic structure of legality of political language true meaning of Quran Cemaat i İslami's legality is the same bacis hypothesis Cemaat-i Islami or Mevdudi's politic is to be based real meaning of Quran Mevdudi's political comments analys and understanding Quran speech and also pointed to phases of socialising is very important. In this analys to fix Mevdudi's a priori acceptance about Quran and understanding Quran. As a result Mevdudi's Quran comment for to be based Cemaat-i islami legality and daily interests this is apolitical comment. This comment contain teoric and practical conflict and the aim of the comment is to be based for Cemaat-i islami politic cal legality.