Roma Hukuku'nda Iniuria
Iniuria in Roman Law
Yazar: ALAZ TARHAN
Danışman: PROF. DR. AHMET NADİ GÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Roma Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar hukuku = Law of obligations ; Iniuria = Iniuria ; Kişilik hakkı = Personality right ; Roma hukuku = Roman law

Özet:
Roma Hukuku'nda iniuria, kişilerin maddi ve manevi varlıklarına karşı gerçekleştirilen tecavüzleri ihtiva eden ve ius civile'nin tanımış olduğu bir delictum (özel suç/haksız fiil) türüdür. Roma Hukuku'nun gelişim süreci içerisinde büyük değişikliklere uğrayan  iniuria, zaman içerisinde kişinin vücut bütünlüğünün, namusunun, şerefinin, kişisel itibarının, ticari itibarının, kişisel özgürlüklerinin yekûnunu teşkil eden ve çağdaş hukuk doktrininde "kişilik hakkı" olarak ifade edilen hakları ve bu hakların korunma yollarını kendisinde toplamıştır. Bu özelliği itibariyle iniuria hem Roma Hukuku çalışmaları hem de çağdaş hukuk doktrini bakımından çok önemli bir konum arz etmektedir. İşbu çalışmanın yazımında, bu önemli konu hakkında ayrıntılı bilgi verme amacı güdülmüştür.

Çalışmanın birinci bölümünde, Roma Hukuku'nda borç kavramı açıklanmış, akabinde Roma Hukuku'nun borç kaynaklarının ve buna ilişkin sınıflandırmaların dökümü yapılmış ve bu borç kaynaklarından delictum (özel suç/haksız fiil)'un özellikleri, yakın bir hukuki kurum olan crimen (kamu suçu) ile karşılaştırılmak suretiyle ortaya konulmuş, iniuria'nın yanında ius civile tarafından tanınan diğer özel suçlar üzerinde kısaca durulmuştur. İkinci bölümde iniuria hem kavramsal bakımdan ve hem maddi hukuk hem de usul hukuku bakımından, konuyla ilgili doktrindeki tartışmalara da değinilmek suretiyle, detaylı bir şekilde incelenmiştir.

Anahtar kelimeler: Roma Hukuku, borçlar hukuku, delictum, iniuria, contumelia, actio iniuriarum, kişilik hakları

Abstract:
Iniuria in Roman Law is a delictum acknowledged by ius civile which consists of violations against material and immaterial existence of persons.

"Personality rights" -a term derived from modern legal doctrine- which can be broken down into the elements of bodily integrity, pudicity, reputation, personal dignity, commercial reputation, and personal freedoms of persons, are gradually covered as a whole with their protection ways by iniuria, a legal institution greatly altered parallel to the development process of Roman Law.

In this respect, iniuria has a crucial importance for both Roman Law studies and modern legal doctrine; and hereby with this dissertation, it is pursued  to give detailed information on this important subject.

In the first chapter of the dissertation, conception of obligation in Roman Law is clarified, then sources of obligations and classifications thereof are recited, and delictum, as a source of obligation, is construed by comparing it to its counterpart legal institution crimen, and finally, delicta other than iniuria acknowledged by ius civile are briefly mentioned. In the second chapter, iniuria is handled in depth by its conceptual, substantial and procedural aspects as debates concerning to the subject are mentioned.

Keywords: Roman Law, law of obligations, delictum, iniuria, contumelia, actio iniuriarum, personal rights