Manyetik nanoparçacıklar içeren kiral reçine ile mandelik asitin rezolüsyonu
Resolution of mandelic acid with chiral resin containing magnetic nanoparticles
Yazar: TUBA TARHAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLSEN TURAL ; PROF. DR. GİRAY TOPAL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada, bir meyve asidi olup acı bademden elde edilen ve farmakolojik öneme sahip olan (R)- ve (S)- mandelik asidin rezolüsyonu sağlandı. (R)-mandelik asit uzun yıllar boyunca tıpta, anti bakteriyel olarak özellikle idrar yolu enfeksiyonları tedavisinde, cilt hastalıkları tedavisinde, cilt bakım ürünlerinde, yetişkinlerde akne sorunlarını gidermede, rosacea (gül hastalığı ) hastalığı tedavisinde, iltihaplanma ve kızarıklıkları gidermede kullanılmaktadır. Ayrıca yarı sentetik sefalosprinler ve penisilinlerin üretiminde anahtar bir ara madde özelliği göstermektedir. Üstelik anti-tümör ve anti-obezite ajanlarının sentezi için kiral sinton ve kiral bir ayırma ajanı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca antibiyotik olan ilacın aktivitesini geliştirmede yaygın olarak kullanılır. (S)- mandelik asit ise daha çok hayvan sağlığında ve hayvan bakım ilaçlarında kullanılmaktadır. Farmakolojik olarak farklı etkilere sahip bu iki enantiyomerin rezolüsyonunu sağlamak tıpta ve ilaç sanayisinde önem arz etmektedir.Bu çalışmada manyetik özellik gösteren nano parçacıklar(Fe3O4) silika ile kaplandı. Daha sonra kiral ayırmada etkinliği olan bazı fonksiyonel gruplar silika üzerine kovalent bağlanarak amaca uygun bir reçine sentezlendi. Sonrasında rasemik mandelik asit karışımı hazırlanıp değişik pH' lardaki (pH 2.2; 3.5;4.0; 4.4?) fosfat çözeltisinde çözüldü. Elde edilen rasemik karışım daha önce sentezlenmiş olan manyetik nanoparçacıklar içeren reçineyle, mekanik bir karıştırıcı yardımı ile etkileştirildi. Değişik zaman aralıklarında (1 dk, 5 dk, 10 dk, 20 dk ?) alınan eluatlar eter (dietileter) ile ekstrakte edilip eter fazı evapore edildi ve geriye kalan beyaz katı n-heksan-isopropanol karışımına alınıp HPLC de analiz edilerek enantiyomerik fazlalık(e,f) hesaplandı.Manyetik nanoparçacıklar kullanılarak yapılan enantiyomerik ayırmalarla ilgili çalışmalar literatürde çok az rastlanmaktadır. Bu tür çalışmaların literatürde 2010 ve sonraki yıllarda yayınlanmaya başladığını görüyoruz. Amacımız henüz yeni kullanılacak olan bu yöntem ile gelecekte yapılacak olan bu tür çalışmalara yeni bir umut ışığı olmak ve katkıda bulunmaktır.

Abstract:
In this study, the resolution of (R)- and (S)-mandelic acid, which is pharmacologically important, was provided. For many years, (R)-mandelic acid has widely been used antibacterial infections, especially treatment of urinary tract in the medicine, treatment of skin diseases, skin care products, to resolve the problems of acne in adults, for rosacea (rose-disease), to relieving inflamation and rashes. Importantly (R)-mandelic acid is a key intermediate for the production of semi-synthetic cephalosporins and penicillins. It is also used as a chiral resolving agent and chiral synthon for the synthesis of anti-tumor and anti-obesity agents and also to increasing the activity of the drug antibiotic. (S)-mandelic acid is mostly used for animal health and in animal care medicine. It is important to ensure the resolution of these two enantiomers having different pharmacological effects.In this study a resin was synthesized, which contain for separating suitable chiral groups then it was bound to covalent on silica-coated magnetic nanoparticles (Fe3O4). And then racemic mixture of mandelic acid was prepared and dissolved in phosphate solution of different pH levels ( pH 2.2; 3.5; 4.0; 4.4 ?). The racemic mixture obtained was interacted with contain magnetic nanoparticles resin via a mechanic mixer. In different periods of time eluateds obtained was extracted together with the ether(diethylether) and ether phase was evaporated. Then remaining white solid material was in n-hexane-isopropanol mixture analyzed by HPLC and calculated enantiomeric excess (e,e).The studies enantiomeric separation made using magnetic nanoparticles very rarely encountered in the literature, which were published in 2010 and in the following years. Our goal, with this method is to contribute this kind of studies, which may be a new glimmer of hope in the future.