Tedavi arayışındaki tütün bağımlılarında COVID-19 Pandemi sürecinin etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the COVID-19 Pandemic on tobacco addictives seeking treatment
Yazar: ALİ ÖZMEN AKBULUT
Danışman: PROF. DR. FATMA GÖKŞİN CİHAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE KÜÇÜKCERAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Risk algılaması = Risk Perception ; Sigara içme = Smoking ; Tedavi = Treatment ; Tütün sektörü = Tobacco sector ; Tütün ürünleri = Tobacco products

Özet:
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız, sigara bırakma polikliniklerine başvuran tedavi arayışındaki tütün bağımlılarında COVID-19 pandemi sürecinin etkisini değerlendirmektir. Gereç ve yöntem: Bu kesitsel araştırmanın evrenini, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Kliniği bünyesinde hizmet vermekte olan Sigara Bırakma Polikliniği'ne 01.05.2021-31.07.2021 tarihleri arasında başvuran bireyler oluşturdu. Çalışmada sosyodemografik bilgi formu, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) ve Algılanan COVID-19 Risk Ölçeği'nden (ACRÖ) oluşan bir anket formu gönüllü katılımcılara uygulandı. Çalışmada elde edilen bulgular SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 20.0 programı kullanılarak analiz edildi. İstatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan 252 kişinin %77,4'ü (n=195) erkek ve %67,5'i (n=170) evliydi. Yaş ortalaması 38,13±12,10 (min:18, maks:72) yıl olup %33,7'si (n=85) üniversite mezunuydu. Medeni durum ile eğitim durumu (p=0,003) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki mevcuttu.
Salgında içtiği sigara sayısı değişmeyenler, tüm katılımcıların %71'ini (n=179) oluştururken; sigara sayısını azaltanlar %4,4'ünü (n=11), arttıranlar ise %24,6'sını (n=62) oluşturuyordu. Katılımcıların %86,9'u (n=219) kapalı alanda da sigara içtiklerini belirtti. Sigara içmenin COVID-19'a yakalanma riskini arttırdığını düşünenlerin oranı %61,5 (n=155) ve sigara içenlerin COVID-19'u ağır geçireceğini düşünenler ise katılımcıların %84,9'unu (n=214) oluşturuyordu.
BDÖ ile cinsiyet (p=0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. BDÖ skoru kadınlarda 15,56±10,54 puan, erkeklerde 10,88±8,96 puan olarak hesaplandı. BDÖ ve
iii
çalışma durumu (p=0,022) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardı. Çalışan grupta BDÖ skoru 10,10±7,58 iken, çalışmayanlarda 16,35±12,01 olarak hesaplandı.
Ortanca yaş değeri olan 37 yaş ve üzerindekilerin Bilişsel ACRÖ puanları (12,08±4,10), 37 yaş altındakilerinkine (10,76±3,72) göre anlamlı şekilde yüksekti (p=0,008). Kadın katılımcıların Duygusal ACRÖ puanları (16,11±4,66), erkeklerinkine (14,41±4,71) göre anlamlı şekilde yüksekti (p=0,017).
COVID-19 geçirenlerin Bilişsel ACRÖ puanları (12,69±3,96), geçirmeyenlerinkine (11,21±3,94) göre anlamlı şekilde yüksekti. COVID-19 geçirenlerin toplam ACRÖ puanı 28,53±5,78 olarak, geçirmeyenlerin puanı 25,83±7,39 olarak hesaplandı. COVID-19 geçirme durumu ile toplam ACRÖ puanları arasındaki ilişki de anlamlı bulundu.
Sonuç: Bu çalışmada katılımcıların yarıdan fazlası sigara içmenin COVID-19'a yakalanma riskini ve COVID-19'u ağır geçirme riskini arttırdığını belirtmişlerdi ancak yine yarıdan fazlasının salgında içtiği sigara sayısı değişmemişti. Bilişsel ACRÖ değerlendirildiğinde; yaşlı olanların ve kronik hastalığı olanların bilişsel ACRÖ puanları yüksek bulundu. Duygusal ACRÖ değerlendirildiğinde; kadınların duygusal ACRÖ puanları yüksek tespit edildi. COVID-19 geçiren katılımcıların Bilişsel ACRÖ puanları ve toplam ACRÖ puanları yüksek olarak tespit edildi.
Anahtar kelimeler: Sigara, tütün bağımlılığı, COVID-19, koronavirüs, pandemi, risk algısı

Abstract:
Aim: Our aim in this study was to evaluate the effect of the COVID-19 pandemic process in tobacco addicts seeking treatment who applied to smoking cessation outpatient clinics.
Materials and Methods: This research is a cross-sectional study. Individuals who applied to Smoking Cessation Polyclinic operating within the body of Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Family Medicine Clinic between 01.05.2021 and 31.07.2021 constituted the population of the research. In the study, a questionnaire consisting of a sociodemographic information form, Beck Depression Scale (BDS), Fageström Nicotine Addiction Test (FNAT) and COVID-19 Perceived Risk Scale (CPRS) was applied to the volunteer participants. The findings obtained in the study were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows) 20.0 program. p<0.05 value was considered statistically significant.
Results: Of the 252 participants in the study, 77.4% (n=195) were male and 67.5% (n=170) were married. The mean age was 38.13±12.10 (min:18, max:72) years and 33.7% (n=85) were university graduates. There was a statistically significant relationship between marital status and educational status (p=0.003). While 79.1% (n=72) of the individuals whose education level is primary school or below are married; 39.1% (n=63) of individuals with high school or higher education were single.
Those who did not change the number of cigarettes smoked during the epidemic constituted 71% (n=179) of all participants; those who reduced the number of cigarettes constituted 4.4% (n=11) and those who increased constituted 24.6% (n=62). Of the participants, 86.9% (n=219) stated that they also smoke indoors. The rate of those who thought that smoking increased the risk of contracting COVID-19 was 61.5% (n=155), and those who thought that smokers would have severe COVID-19 constituted 84.9% of the participants (n=214).
v
A statistically significant correlation was found between BDS and gender (p=0.001). BDS score was 15.56±10.54 points for women and 10.88±8.96 points for men. There was a statistically significant relationship between BDS and working status (p=0.022). While the BDI score was 10.10±7.58 in the working group, it was calculated as 16.35±12.01 in the non-working group.
The Cognitive CPRS scores of those aged 37 years and over, which is the median age, (12.08±4.10) were significantly higher than those under 37 years of age (10.76±3.72) (p=0.008). Emotional CPRS scores of female participants (16.11±4.66) were significantly higher than those of males (14.41±4.71).
Conclusions: In this study, the vast majority of participants stated that smoking increases the risk of contracting COVID-19 and the risk of severe COVID-19. However, the number of cigarettes most of the participants smoked during the epidemic did not change. Cognitive CPRS and total CPRS scores of the participants who had COVID-19 were found to be high.
Keywords: Cigarette, tobacco addiction, COVID-19, Coronavirus, pandemic, risk perception