İbn Hişam'da geçen olağanüstü kıssalar
The remarkable stories of Ibn Hisham's book
Yazar: SADIK GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. CAFER ACAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Kıssalar = Narratives ; Siyer = Siyer ; Tarihçilik = Historiography ; İbn Hişam = İbn Hişam ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Muhammed'in hayatını anlatan siyer ve megazi ilmi İslam tarihçilerinin üzerinde önemle durdukları araştırma alanıdır. Günümüze kadar bu alanda sayılamayacak kadar çok eser yazılmış ve hâlâ yazılmaya devam etmektedir. Hiçbir insanın hayatı Hz. Muhammed'in hayatı kadar ilgi görmemiş ve bu kadar büyük çapta eserlere konu olmamıştır. Siyer ve megazi alanında dünya çapında eserler yazılmıştır. Bu eserlerin yazımına h.1. yüzyıldan itibaren başlanmıştır. Bu alanda ilk eserler Urve b. Zübeyr, Ebân b. Osman, Şihâb ez-Zühri, Musa b. Ukbe, İbn İshak gibi âlimler tarafından yazılmıştır. Fakat bu alanın ana kaynağı sayılabilecek nitelikte ilk derli toplu eser İbn Hişam'ın es-Siretü'n Nebeviyye isimli eseridir. Bu eser kendinden sonra gelen İslam tarihçileri tarafından siyer ve megazi alanında kaynak kitap olarak değerlendirilmiş, çeşitli dillere tercüme edilip üzerine şerhler yazılmıştır. Tarih kaynaklarımızda Hz. Muhammed'in gerek risalet öncesi gerekse risalet sonrası hayatıyla ilgili birçok olağanüstü anlatımlara rastlamak mümkündür. Son dönemde yazılan Siyer-i Nebi eserlerinde Nur-u Muhammedî, Şakk-ı Sadr gibi izahı zor olayların abartılarak anlatılması Hz. Muhammed'in hayatının anlaşılabilmesinde bir takım sıkıntılara sebebiyet vermiştir. Bu amaçla İslam tarihinin en eski ve en güvenilir kaynaklarından olan İbn Hişam'ın es-Siretü'n Nebeviyye eseri üzerinde çalışılarak, Hz. Muhammed'in hayatıyla ilgili bahsi geçen olağanüstü hâllerin, en eski kaynaklarda nasıl işlendiğini ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Siyer, Peygamber, Mucize, İrhâsat, Olağanüstü Kıssa, İbn Hişam

Abstract:
Sīrah and al-Maghāzī which contain the life of the Prophet Muhammad is the field of research that Islamic historians focus on with great importance. Until today, a lot of works have been written in this field and are still being written. No human life has received as much attention as the life of the Prophet Muhammad and has not been the subject of works on such a large scale. Works have been written around the world in the field of Sīrah and al-Maghāzī. The writing of these works was started from the first century of the Hijrah. The first works in this field were written by. Abān b. ʿUthmān, al-Zuhrī, Mūsā b. ʿUqba, and Ibn Ishāq. However, the first complete work that can be considered the main source of this field is Ibn Hisham's work as-as-Sīratu'n-Nabawiyya. This work was considered as a source book by the historians of Islam who came after him. At this time, it was translated into various languages and commentaries were written on it. In our historical sources, it is possible to find many extraordinary narratives about the life of Muhammad both before and after prophethood. In recent works, the exaggeration of some events such as splitting of the Prophet Muhammad's chest, extraordinary events related to his birth have caused some difficulties in understanding the Prophet's life. For this purpose, Ibn Hisham's work as-as-Sīratu'n-Nabawiyya, one of the oldest and most reliable sources in the history of Islam, was studied to reveal how the mentioned extraordinary situations and events related to the life of the Prophet Muhammad.

Keywords: Sirah, The Prophet Muhammad (pbuh), Miracle, Extraordinary Events, Ibn Hisham.