Patateste (Solanum tuberosum L.) in vitro mikrotuberizasyon üzerine jasmonik asit-giberellik asit etkileşiminin araştırılması
Investigation of jasmonic acid-gibberellic acid interaction on in vitro microtuberization of potato (Solanum tuberosum L.)
Yazar: SERAY KENAR
Danışman: PROF. DR. RUKİYE TIPIRDAMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Günümüzde ticari patates üretimi, büyük ölçüde tohumluk yumru kullanılarak vejetatif yolla yapılmaktadır. Patateste tuber oluşumu ve gelişimini belirleyen fizyolojik mekanizmalar ve hormonal ilişkiler tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, ekonomik değeri olan Solanum tuberosum L. cv. Marfona?da in vitro mikrotuber oluşumu üzerinde eksplant dikim şekli (yatay veya dikey), ortam tipi (katı veya çift fazlı), fotoperiyot (kısa gün veya karanlık) ve ortama ilave edilen agar (%0.5 veya %0.7), JA (0.0, 10 ng/l, 1 µg/l ve 0.2 mg/l), GA3 (0.0 ve 0.2 mg/l) ve AC (0 ve %0.2)?nin etkisi ve birbiriyle olan ilişkisi araştırılmıştır. Çalışma, S. tuberosum tuberlerinin in vivoda sürgün vermesi, in vitro sürgün ucu kültürü, mikroçoğaltım ve mikrotuberizasyon olarak 4 ana aşamada gerçekleştirilmiştir. JA, GA3 ve ortam tipinin mikrotuberizasyona etkilerinin araştırıldığı deneylerde; tek nod eksplantlarından en iyi mikrotuber oluşumu, kısa gün fotoperiyodunda (8 sa ışık/16 sa karanlık) 0.2 mg/l JA içeren ve GA3 içermeyen çift fazlı MS ortamında gerçekleşmiştir. AC, JA, agar ve fotoperiyodun mikrotuberizasyona etkilerinin araştırıldığı deneylerde; en yüksek mikrotuber verimi (%137) ve en yüksek ortalama mikrotuber ağırlığı (183 mg), %0,2 AC, %0,5 agar içeren çift fazlı MS ortamında ve karanlıkta elde edilmiştir. Sonuç olarak mikrotuber oluşumu üzerinde, JA?in etkisini GA3?e antagonistik çalışarak gösterdiği, AC?nin karanlıkta daha etkili olduğu ve JA ile ışık arasında pozitif bir ilişki olabileceği düşünülmüştür.

Anahtar kelimeler: Patates (Solanum tuberosum L.), in vitro
Mikrotuberizasyon, Çift fazlı ortam, Jasmonik Asit, GA3, Aktif Kömür.

Abstract:
Today, commercial potato production is mostly made in vegetatif way by using seed tubers (microtuber). The physiological mechanism and hormonal relations which determine the tuber growth and formation of potato is not clearly defined. In this study, the effect of explant planting type (horizontal or vertical), medium type (solid or two-phase), photoperiod (short day or darkness) and the addition of agar (%0.5 or %0.7), JA (0.0, 10 ng/l, 1 µg/l and 0.2 mg/l), GA3 (0.0 and 0.2 mg/l) and AC (0 and %0.2) and the relationship of eachother was investigated on in vitro microtuberization in Solanum tuberosum L. cv. Marfona. Study has actualized as 4 main steps; shoot formation of the tubers of S. tuberosum, in vitro shoot-tip culture, micropropagation and microtuberization. At the experiments which are investigated the effects of JA, GA3 and medium type on microtuberization, best microtuber formation at the short day photoperiod (8h light/16h darkness) from single-node cultures, has been found at the two-phase MS medium which contains 0.2 mg/l JA and does not contain GA3. At the experiments which is investigated the effects of AC, JA, agar and photoperiod on microtuberization, the highest microtuber yield (%137) and the highest microtuber average (183mg) have obtained at the two-phase MS medium which contains 0,2 AC, %0,5 agar, and at darkness. Consequently it has been considered that JA shows its effect by working antagonistly to GA3 on the tuber formation, AC is more effective in the dark and there may be a positive relationship between JA and light.


Keywords: Potato (Solanum tuberosum L.), in vitro Microtuberization, 
two-phase medium, Jasmonic Acid, GA3, Activated Charcoal.