Tik bozukluğu tanılı ergenlerde sosyal biliş ve duygu düzenleme becerilerinin yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship between social cognition and emotion regulation skills and quality of life in adolescents diagnosed with tic disorders
Yazar: SENA SİVRİTAŞ
Danışman: PROF. DR. NEŞE PERDAHLI FİŞ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, tik bozukluğu tanılı ergenlerde sosyal biliş ve duygu düzenleme becerilerini değerlendirmek ve bunların yaşam kalitesi ile ilişkilerini incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 30 tik bozukluğu tanılı ergen vaka grubu olarak ve 30 sağlıklı akranları da kontrol grubu olarak alınmıştır. Vaka ve kontrol grubuna ait sosyodemografik bilgiler araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik veri formuyla elde edilmiştir. Vaka ve kontrol grubunda yer alan ergenlere Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli DSM-5 Kasım 2016-(ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T) uygulanarak yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Vaka grubunda yer alan ergenlerin hastalık şiddeti görüşmeci tarafından Yale Genel Tik Ağırlığını Derecelendirme Ölçeği (YGTADÖ) ile değerlendirilmiştir. Vaka ve kontrol grubundaki ergenlerin sosyal biliş becerilerini değerlendirmek amacıyla Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT) ve Gaf (Faux Pas) Tanıma Testi uygulanmıştır. Vaka ve kontrol grubundaki ergenlere; Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği- Kısa Form (DDGÖ-16), Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) -Ergen Formu; katılımcıların ebeveynlerine, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) -Ebeveyn Formu, Turgay DSM-IV Kökenli Yıkıcı Davranış Bozuklukları Belirti Tarama Ölçeği doldurtulmuştur.
Bulgular: Vaka grubunda, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve aylık ortalama gelir daha düşük saptanmıştır. Vaka grubunda kontrol grubuna göre sosyal biliş becerilerinde güçlükler ve duygu düzenleme güçlükleri daha fazla saptanmıştır. Tik bozukluğu olan grupta hem ergenlerin hem de ebeveynlerin bildirdiği ÇİYKÖ toplam puanı kontrol grubundan anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Vaka grubunda GZOT puanı ile ergenlerin bildirdiği yaşam kalitesi puanları arasında anlamlı ilişki bulunmazken, ebeveynin bildirdiği yaşam kalitesi puanlarından sadece duygusal işlevsellik puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Vaka grubunda Gaf (Faux Pas) Tanıma Testi puanları ile ergenlerin ve ebeveynlerin bildirdiği yaşam kalitesi puanları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Vaka grubunda, DDGÖ puanı ile ergenlerin bildirdiği yaşam kalitesi tüm puanları, ebeveynlerin bildirdiği fiziksel sağlık toplam puanı ve ebeveynlerin bildirdiği duygusal işlevsellik puanı arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. YGTADÖ toplam puan ile ergenlerin bildirdiği ÇİYKÖ puanlarından sosyal işlevsellik puanı, okul işlevselliği puanı, psikososyal sağlık toplam puanı ve ebeveynlerin bildirdiği ÇİYKÖ psikososyal sağlık toplam puanı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuçlar: Tik bozuklukları, ergenlerin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Çalışmamızda vaka grubundaki ergenlerde kontrol grubuna göre daha fazla görülen duygu düzenleme güçlüklerinin düşük yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu nedenle tik bozukluğu olan ergenlerin yaşam kalitesini arttırmak için duygu düzenleme becerilerini geliştirmeye yönelik müdahalelere önem verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca vaka grubundaki ergenlerin sosyal biliş becerilerinde sağlıklı akranlarına kıyasla daha fazla güçlük yaşadığının görülmesi; tik bozukluklarında sosyal biliş becerilerine yönelik ayrıntılı değerlendirmelerin yapılmasının önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar kelimeler: tik bozuklukları, sosyal biliş, duygu düzenleme, yaşam kalitesi, ergen

Abstract:
Introduction: The aim of our study is to examine social cognition and emotion regulation skills in adolescents diagnosed with tic disorders and examine their associations with quality of life.
Method: Our study included 30 adolescents diagnosed with tic disorders as the case group and 30 healthy peers as the control group. Sociodemographic information for both the case and control groups was obtained using a researcher-designed sociodemographic data form. For the participants in the case and control groups, a semi-structured interview was conducted using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version, DSM-5 November 2016 (K-SADS-PL-DSM-5-T). Disease severity adolescents in the case group was assessed by the researcher using the Yale Global Tic Severity Scale. Participants were administered the Reading the Mind in the Eyes Test and the Faux Pas Recognition Test to assess their social cognition skills. Difficulties in Emotion Regulation Scale-Short Form (DERS-16), Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) -Adolescent Form were filled out by adolescents; Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL) -Parent Form, Turgay DSM-IV-Based Distiruptive Behavioral Disorders Screening and Rating Scale (T-DSMIV-S) were filled out by parents in both case and control groups. 
Results: In the case group, maternal and paternal education levels, as well as monthly average income, were found to be lower compared to the control group. In the case group, difficulties in social cognition skills and emotion regulation were found to be more pronounced compared to the control group. It has been found that adolescent with tic disorders have low quality of life, according to both their PedsQL adolescent and parent form scores. In the case group, there was no significant relationship between Reading the Mind in the Eyes Test scores and self-reported quality of life scores by adolescents. However, a positive correlation was found between Reading the Mind in the Eyes Test scores and emotional functioning scores reported by parents. In the case group, no significant relationship was found between Faux Pas Recognition Test scores and the quality of life scores reported by adolescents or parents. In the case group, a significant negative correlation was found between the Difficulties in Emotion Regulation Scale-Short Form (DERS-16) score and all scores of PedsQL adolescent form, as well as the physical health total score reported by parents and the emotional functioning score reported by parents. A negative significant correlation was found between the YGTSS total score and the PedsQL social functionality score, school functionality score, psychosocial health total score reported by the adolescents, and PedsQL psychosocial health total score reported by the parents.
Conclusion: Tic disorders negatively impact the quality of life in adolescents. In our study, it was found that difficulty in emotion regulation, which was observed more frequently in the case group than in the control group, was associated with low quality of life. Therefore, it is believed that interventions aimed at improving emotion regulation skills should be prioritized to enhance the quality of life for adolescents with tic disorders. Additionally, the observed challenges in social cognition skills among adolescents in the case group, compared to their healthy peers, underscore the importance of conducting detailed assessments of social cognition skills in tic disorders.

Keywords: tic disorders, social cognition, emotion regulation, quality of life, adolescent