Tam dişsiz hastalarda gnatolojik parametrelerin konvansiyonel ve üç boyutlu tomografi üzerinden karşılaştırılması
Comparison of gnathological parameters withconventional and three-dimensional tomography inedentulous patients
Yazar: ECEM SESLİ
Danışman: PROF. DR. BİRGÜL ÖZPINAR
Ege Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental oklüzyon = Dental occlusion ; Dişler = Teeth ; Ortalama değer = Mean value ; Tomografi = Tomography ; Yüz = Face

Özet:
Bu çalışmada; gnatolojik parametreler, klinikte kullanılan yarı ayarlanabilir artikülatörün ortalama değerleri ve yüz arkı transferi yapılarak elde edilen değerlerin doğruluğu, daha objektif bir değerlendirme aracı olan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi çekimi ile elde edilen üç boyutlu görüntüsel modelleme ile saptandı ve değerlendirildi. Çalışmanın hipotezi; üst çene pozisyonunun, ortalama değerler ile yüz arkı transferi yapılan gruplar arasında üç boyutlu varyans açısından hiçbir fark bulunmayacağı yönündedir. Çalışmamıza 10 tam dişsiz hasta dahil edilmiştir. Hastalar uygulanan yönteme göre iki gruba ayrılmıştır; Ortalama değer- kontrol grubu (ORT), yüz arkı kaydı ardından artikülatöre transfer- deney grubu (YA). İlk olarak artikülatörün ortalama değerleri ölçülmüştür. Daha sonra yüz arkı transferi yapılarak diş dizimi sonrasında artikülatörde ölçüm yapılmıştır. Ölçülen parametreler; her hastanın sağ ve sol Bonwill kolu mesafesi, sağ ve sol Bonwill yüksekliği, sağ ve sol Balkwill açısı, sağ kondil başı merkezi ile aynı taraf 2.büyük azı distobukkal tüberkül arası mesafe, sol kondil başı merkezi ile aynı taraf 2.büyük azı distobukkal tüberkül arası mesafe, sağ ve sol 2.büyük azı distobukkal tüberküller arası mesafe, sağ ve sol 2.büyük azı distobukkal tüberküller ile alt çene insizal nokta arası mesafedir. Hastaların tam protezlerinde, alt çene 2.büyük azı dişlerin distobukkal tüberkülleri ve santral keserlerin insizal orta noktasına kompozit topu konularak konik ışınlı bilgisayarlı tomografi çekimi (NewTom 5G QR srl, Verona, İtalya) sağlanmıştır. Tomografi çekimi sonrası hastaların verileri özel bir biyomedikal mühendislik şirketine (4c Medikal Bilgisayar Tic. İmalat Hizmetleri Ltd. Şti., İstanbul) gönderilerek, tıpta dijital görüntüleme ve iletişim (DICOM®) formatında üç boyutlu görüntüsel modelleme ve ölçümleme aracı olan MIMICS ® (Materialise HQ Technologielaan, Leuven, Belçika) yazılımına yüklenmiştir ve MIMICS® yazılımı ile oluşturulan üç boyutlu sanal görüntüler, Adobe Acrobat DC® Taşınabilir Belge Formatı (PDF) olan üç boyutlu taşınabilir belge formatına (3B PDF) aktarılmıştır. Aktarılan bu belge üzerinde belirtilen gnatolojik parametreler ölçülmüştür. Veriler istatistiksel olarak Wilcoxon işaretli sıra testi ve Friedman testi ile değerlendirilmiştir. Test grupları arasındaki anlamlı farklılıkların tespitinde p=0.05 anlamlılık düzeyi kabul edilerek kullanılmıştır. Deney grupları için sağ ve sol korelasyon katsayısı hesaplanmış (R²=0-1), yine Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılarak ölçülen parametrelerin grup içindeki sağ ve sol uyumluluğuna bakılmıştır. Sınıf içi korelasyon katsayısı (SKK) hesaplanmış, yöntemler arası uyumluluğa bakılmıştır.  Bulgulara göre; gnatolojik parametreler her iki grup arasında karşılaştırıldı ve Sağ ve sol Balkwill açısı ve Bonwill yüksekliği deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı farklılık gösterirken (p<0,05), sağ ve sol Balkwill açısı ve Bonwill yüksekliği YA grubu ve tomografi çekimi arasında anlamlı bir fark göstermemiştir (p>0,05). Sağ ve sol Bonwill kolu mesafesi, sağ ve sol KM (kondil başı-molar ) mesafesi, sağ ve sol 2.büyük azı distobukkal tüberküller arası mesafe, sağ ve sol 2.büyük azı distobukkal tüberkül ile alt çene insizal nokta arası mesafe deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Sağ ve sol parametrelerin uyumluluğunun analizinde hiçbirinde anlamlı bir fark bulunmamıştır(p>0,05). Yöntemler arası uyumluluğa bakıldı her bir parametre için gruplar arası ve grup içi uyumluluk görüldü (ɑ ≥ 0,7). Sonuç olarak; yüz arkı transferi, biyofonksiyonel estetik açıdan önemli bir parametre olan ve Balkwill açısı ile Bonwill kolu mesafesine bağlı olarak değişen oklüzal düzlemin aktarımını ve Bonwill yüksekliğinin aktarımının doğruluğunu göstermiştir. Bu, ortalama değer artikülatörlerinin uygun olup olmadığını veya ortalama gnatolojik parametrelerin kullanılması gerekip gerekmediğini belirlemede daha fazla araştırma yapılması için bir temel oluşturabilir.  
 
Anahtar kelimeler: Bonwill üçgeni, Balkwill açısı, yüz arkı, ortalama değer artikülatör, oklüzal düzlem

Abstract:
In this study, the gnathologic parameters used in the clinic with semi-adjustable articulator and face bow transfer obtained by more objective tool for the assessment of the accuracy of cone beam computed tomography obtained with three-dimensional graphical modeling were detected and evaluated. The hypothesis of the study s that there would be no difference in three-dimensional variance between the mean value of the upper jaw position and the groups that underwent face bow transfer. 10 edentulous patients were included in our study. The patients were divided into two groups according to the method applied; the mean value- control group (MV), the face bow record followed by the transfer to the articulator- the experimental group (FB). First, the average values of the articulator were measured. Afterwards, the face bow transfer was done and the measurement was made in the articulator after the tooth alignment. These parameters are the distance of each patient's right and left Bonwill arm, the height of the right and left Bonwill, the angle of the right and left Balkwill, the same side as the center of the right condyle head distance between 2. molar distobuccal cusp, the same side as the center of the left condyle head distance between 2.molar distobuccal cusp, distance between right and left 2.molar distobuccal cusps, distance between right and left 2.molar distobuccal cusps and the  mandibular incisal point. In patients ' complete dentures.conical beam computed tomography (Newtom 5G QR srl, Verona, Italy) was provided by placing the composite balls the 2 molar distobuccal cusps and at the incisal midpoint of the central incisors. The data of the patients after CBCT scan is sent to a private biomedical engineering company (4c Medical Computer Tic. Manufacturing Services Ltd. Comp., İstanbul) transferred to MIMICS ® (Materialise HQ Technologielaan, Leuven, Belgium), a three-dimensional imaging modeling and measurement tool in DICOM® format, and three-dimensional virtual images created with MIMICS® software are transferred to the threedimensional Portable Document format (3D PDF), which is Adobe Acrobat DC® Portable Document format (PDF). The gnatological parameters specified on this transferred document were measured. The data was statistically evaluated by the Wilcoxon marked sequence test and the Friedman test. P=0.05 was used to determine the significant differences between the test groups. The right and left correlation coefficient was calculated for the experimental groups (R²=0-1) and the right and left compatibility of the parameters measured using the Wilcoxon marked sequence test were evaluated.  According to the findings; gnatological parameters were compared between all two groups, and the right and left Balkwill angle and Bonwill height comparison showed differences in the experimental group compared to the control group (p <0.05), right and left Balkwill angle and the height of the Bonwill  showed no significant difference between groups FB and tomoghrapy  (p>0.05). Right and left Bonwill arm distance, right and left CM distance, distance between right and left 2. molar distobuccal cusps, difference between right and left 2. molar distobuccal cusps and the incisal point of the mandibula there was no statistically significant the groups between  MV-FB and tomography (p>0.05). There was no significant difference in the analysis of the compatibility of left and right parameters (p>0.05). Inter method compatibility was looked and inter group and intra group compatibility was observed for each other parameter (ɑ ≥ 0,7). As a result, face bow transfer has shown the accuracy of the transfer of the occlusal plane, which is an important parameter in terms of biofunctional esthetic and varies depending on the Balkwill angle and Bonwill arm distance, and the transfer of Bonwill height. This can serve as a basis for further investigations to determine whether average articulation is suitable, or whether individual articulation parameters must be used. 
 
Key words: Bonwill triangle, Balkwill angle, face bow, mean value articulator, occlusal plane