Pay piyasalarında etkin piyasa hipotezi ile adaptif piyasa hipotezinin karşılaştırılması: D8 ülkeleri üzerine bir uygulama
A comparison of the efficient market hypothesis and the adaptive market hypothesis in equity markets; an application on D8 countries
Yazar: ELİF KUYTAN BUDAK
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ESAT TOPALOĞLU
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Etkin piyasa hipotezi; finansal piyasalarda işlem gören varlık fiyatlarının mevcut bütün bilgileri içerdiğini ve bu fiyatların rassal bir şekilde oluştuğunu, yatırımcıların normalin üstünde bir getiri elde edemeyeceğini savunurken, davranışsal finans ise yatırımcıların karar verirken nasıl davrandıklarını anlamaya çalışır. Karar alma aşamalarının kusursuz olmadığını ve piyasa katılımcılarının faydalarını maksimize etmek yerine kişisel anlamda kendilerini tatmin eden kararlar aldıklarını savunur. Yatırımcı özelliklerine ve çevresel koşullara bağlı olarak etkinliğin zaman zaman ortaya çıkabileceğini öne süren adaptif piyasa hipotezi ise; piyasa etkinliğinin dinamik ve değişken olduğunu, yatırımcıların devamlı bir öğrenme ve adaptasyon süreçlerinin içinde olduğunu ifade etmektedir.
Bu çalışmada; D8 ülkelerinin pay piyasalarında EPH'nin ve APH'nin geçerli olup olmadığı araştırılmıştır. Bu bağlamda tüm ülkeler için 12.01.2014-08.10.2023 tarihleri arasındaki haftalık veriler APH'nin test edilebilmesi için üç döneme ayrılmıştır (Q1:12.01.2014-12.03.2017, Q2:09.04.2017-12.07.2020, Q3:26.07.2020-08.10.2023). Buna ek olarak çalışmada EPH'nin test edilebilmesi için tüm döneme ilişkin veriler de kullanılmıştır (GETtüm:12.01.2014 08.10.2023). Çalışmada EPH ve APH'nin geçerli olup olmadığı; Jarque-Bera,  Zivot-Andrews birim kök testi (1992), varyans oranı, BDS ve Otokorelasyon testleri ile incelenmiştir.
Çalışmanın sonucunda; D8 ülkeleri pay piyasalarının kullanılan yöntem ve dönemler itibari ile etkinliğinin değişkenlik gösterebildiği, bazı dönemlerde adaptif piyasa hipotezinin etkin piyasa hipotezine göre daha başarılı olduğu fakat genel olarak pay piyasalarında etkinliğin olmadığı buna bağlı olarak adaptif piyasa hipotezinin geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
While the efficient market hypothesis argues that asset prices traded in financial markets include all available information and that these prices are formed randomly and that investors cannot earn above-normal returns, behavioral finance tries to understand how investors behave when making decisions. It argues that decision-making is imperfect and market participants make decisions that satisfy themselves personally rather than maximizing their utility. The adaptive market hypothesis, which argues that efficiency may emerge from time to time depending on investor characteristics and environmental conditions, states that market efficiency is dynamic and variable and that investors are in a continuous learning and adaptation process.
This study investigates whether EPH and APH are valid in the equity markets of the D8 countries. In this context, weekly data for all countries between 12.01.2014-08.10.2023 are divided into three periods (Q1: 12.01.2014-12.03.2017, Q2: 09.04.2017-12.07.2020, Q3: 26.07.2020-08.10.2023). In addition, in order to test the EPH, the study also uses data for the whole period (GETtüm: 12.01.2014 08.10.2023). In the study, the validity of EPH and APH is examined by Jarque-Bera, Zivot-Andrews unit root test (1992), variance ratio, BDS and Autocorrelation tests.
As a result of the study, it is concluded that the efficiency of the equity markets of the D8 countries may vary in terms of the methods and periods used, the adaptive market hypothesis is more successful than the efficient market hypothesis in some periods, but in general, there is no efficiency in the equity markets, and accordingly, the adaptive market hypothesis is invalid.