İnşikâk Sûresinin konulu tefsir açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the Surah al Inshiqaq in terms of themed explanation
Yazar: ÖMER ÖLMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED MEŞHUD HAKÇIOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Mekkî bir sûre olan İnşikâk Sûresi, doğal olarak Mekkî sûrelerin kısa ve çarpıcı üslubuna sahip, içerik ve temas ettiği konular bakımından da daha çok ahiret ahvali ve inanç konularına yer vermektedir. Konu olarak Mekkî âyetlerin özelliğine sahip olması içeriğinin de aynı minvalde olma sonucunu vermiştir. Bu da sûrenin konulu tefsir açısından değerlendirilmesine imkân vermiştir.
Sûrenin başında kıyametin kopmasından bahsedilirken sonraki âyetlerde herşeyin Allah'ın emrine itaat ederek O'na geleceği, daha sonra inkâr edenlerin defterlerini arkalarından; iman edenlerin de defterlerini sağdan alarak cennete gidecekleri zikredilmektedir. İçeriğinin bu şekilde olması konulu tefsir açısından önemlidir. Zira inanç ana başlığı içinde değerlendirildiğinde İnşikâk Sûresi, Kur'ân'ın bütünsel bir yapıya sahip olduğunu ortaya koyması bakımından bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca inanç ana başlığı altında kıyametin kopması ve daha sonraki süreçlerin ele alınarak işlenmesi, farklı mevzulardan bahsediyor görüntüsünün altında bir birlikteliğin olduğunu ortaya koymaktadır.
Çalışma, İnşikâk Sûresinin siyak ve sibakında bulunan sürelerle olan ilişkisini ortaya koyma ve bu açıdan kendi içindeki konu bütünlüğüne dikkat çekmeyi hedeflemektedir. Çalışmamız, İnşikâk Sûresi içinde kıyamet sahnelerini anlatan âyetlerle başlarken, sonlara doğru belâgat açısından inanç ve kıyamet sahnelerinin anlatıldığı tablolarla son bulmaktadır. Sûre, konulu tefsir bakımından bir sûre içinde Kur'ân'ın bir mesele etrafındaki yaklaşımlarını ele alması bakımından güzel bir örnek olarak elimizde bulunmaktadır.

Abstract:
Surah al-Inshiqaq, which is a Mekkî surah, naturally has the short, striking and shocking style of the Mekkî surahs. In this context, it deals mostly with the hereafter and faith in terms of its content and the subjects it touches upon. The fact that it has the characteristics of the Mekkî verses in terms of subject matter has resulted in its content revolving around the same axis. This has enabled the surah to be evaluated in terms of thematic exegesis.
While the beginning of the Surah mentions the Day of Judgment, the following verses mention that everything will come to Him in obedience to Allah's command, and then the disbelievers will take their books from behind their backs and the believers will take their books from the right side and go to Paradise. In this sense, this can be perceived as a problem in terms of thematic exegesis. However, when it is evaluated within the main heading of belief, the duration of al-Inshiqāq appears as a rare example in terms of revealing that the Qur'ān has a holistic structure. As a matter of fact, the fact that the Qur'an deals with the end of the Day of Judgment and the subsequent processes under the main heading of belief reveals that there is a unity under the appearance of talking about different issues.
The study aims to reveal the relationship between Surah al-Inshiqāq and the periods in its siyāq and sibāq and to draw attention to its subject integrity in this context. Our study begins with the verses in Surat al-Inshiqāq describing the stages of the apocalypse and ends with the tables describing the scenes of faith and the apocalypse towards the end. In terms of thematic exegesis, the surah is a good example of the Qur'an's approach to an issue within a surah.