Görsel tasarımda mekân kullanımı: Tek mekânlık filmler ve mekân düzenlemesi
The use of cinematic space in visual design: Single location films and cinematic composition
Yazar: MAHA FEKİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BALABANLAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Görsel tasarım = Visual design ; Mekan = Space ; Mekan kullanımı = Space usage ; Sinema = Cinema

Özet:
Sinema tarihi tamamen ya da neredeyse tek bir mekânda geçen filmlerle doludur. Hatta bu
filmlerden bazıları sinema tarihinin en efsane yapımları arasına rahatlıkla konumlanabilir. Sinemasal mekânın oluşturulması ve tek mekânlık film çekimleri Jean Paul Sartre'in 1944 yapımı "Gizli Oturum"
(Huis Clos, 1944) tiyatro oyunuyla başladığı kabul edilir. Sinema tarihi incelediğinde tek mekânlık
filmlerin vizyona girdiğinde tüm zamanlarda ilgi gördüğü ve bunun yanında edebiyat ve sinema
dünyasında tartışmalara neden olduğu görülür. Bu tartışmanın temelinde aktarılan filmlerin içinde
barındırdığı mekân kullanımı, olay örgüsü, teması ve karakterleri gibi konularda görülen değişimler öne
çıkar. Çalışmanın literatür kısmında sinemasal mekânın tasarlanması kapsamında mekânın
oluşturulması, oluşturma araçları ve kullanım biçimleri ele alınıp tek mekân konseptine yakın ABD
filmlerinden altı tanesinin (1948 ve 2020 tarihleri arasında) üzerinde durulacaktır. Ayrıca aynı tarihler
arasında, düşük bütçeyle çekilmesine rağmen gişede milyon dolarla hasılat yapan beş tek mekânda
çekilen filmler de incelecektir. Daha sonra uyarlamanın nasıl gerçekleştiği, hem romanın hem de filmin
anlatı dili ele alınıp uyarlama süresince yaşanan farklılıklar ve değişimler "The Shining" üzerinden
analiz edilecektir.

Abstract:
The history of cinema is full of films that was shooted entirely or almost entirely in single
location. In fact, some of these films are of such high quality that they can easily be positioned among
the most legendary and productions in the history of cinema. The design of the cinematic space, which
is the subject of the study, along with the details of single-space films are discussed. It started with the
theater play (Huis Clos, 1944) by Jean Paul Sartre, which was accepted as the first "single location"
example in 1944. When the history of cinema is examined, it is seen that the single location films attract
attention at all times when they are released, and also cause discussions in the world of literature and
cinema. On the basis of this discussion, the changes seen in the subjects such as the use of space, plot,
theme and characters in the films cited came to the fore. In the literature part of the study, the creation
of the space, the means of creation and the ways of use will be discussed within the scope of designing
the cinematic space, and six of the US films that are close to the single space concept (between 1948
and 2020) will be examined. Between the same dates, the films that were shot in five single locations
that made millions of dollars at the box office despite being shot on a low budget will be examined.
Then, how the adaptation took place and the narrative language of both the novel and the movie will be
discussed and the differences and changes during the adaptation will be analyzed through "The Shining"
film.