Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin çocuğa göreliğinin değerlendirilmesi
The appropriateness of the texts in Turkish language text books to child
Yazar: BARAN SOLAR
Danışman: PROF. DR. SEDAT SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books ; Çocuğa görelik = Child relativity ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmada ilköğretim Türkçe ders kitaplarında yer alan metinler (okuma metinleri) ile görsel metinlerin çocuğa göreliği değerlendirilmiştir. Betimsel bir yöntemle, ilköğretim Türkçe 3.sınıf, 5.sınıf ve 8.sınıf ders kitaplarında yer alan izleklerden, rastlantısal yollarla seçilmiş toplam 22 metin çeşitli ilkeler uyarınca incelenmiştir. Metinler öncelikle yazınsal ve öğretici metinler olarak sınıflandırılmıştır. Yazınsal metinler; yazınsal özellikleri, dil ve anlatım özellikleri, konusu, kahramanları, izleği, iletisi, görsel metin- yazılı metin ilişkisi, görsel metnin sanatsallığı ve genel eğitim ilkeleri açısından değerlendirilmiştir. Öğretici metinler ise türünün özellerini yansıtması, konusu, iletisi, izleği, anlatım özellikleri ve metnin çocukların söz varlığına etkisi, görsel metin-yazılı metin ilişkisi, öğrencinin gelişim düzeyine uygunluğu ve gelişimine katkısı bakımından değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, metinlerin çocuğa göreliği bulgular tanıklığında sayısal verilerle sunulmuştur.Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda, Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin büyük çoğunluğunun, çocuğa göre ve çocuk gerçekliğine uygun olmadığı yargısına ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Türkçe Öğretimi, Türkçe Ders Kitapları, Çocuk Yazını, Metinlerin Çocuğa Göreliği, Çocuğa Görelik.

Abstract:
In this study the texts (reading texts) in primary education Turkish text books and the appropriateness of these texts to the child were evaluated.The themes of 22 randomly selected texts from Turkish text books for 3rd, 5th and 8th grades were analyzed descriptively based on several principles.Initially, the texts were classified as literary and didactic texts. The literary texts were analyzed in terms of their literary characteristics, their language and expression styles, their topics and subjects, their characters, their themes, the message, the relationship between visual text and written text, the artistry of the visual texts and general principles of education.On the other hand, the didactic ones were analyzed in terms of their quality in reflecting the characteristics of its type, their topics, message,, themes, and expression in hand with their influence on child?s lexical capacity, the relationship between visual and written text, their appropriateness and contribution to students? development level. As a result of the evaluations the findings related to appropriateness of the texts to the child are presented by statistical data.As a result of research findings it was concluded that the vast majority of the texts were not appropriate for the child and for his/her reality.Key words: Teaching Turkish, Turkish Text Books, Child Literature, The Appropriateness of The Texts for the Child, Appropriateness for the Child.