Bir kimlik göstergesi olarak Alevi müziği ve popülerleşmesi
Alevi music and popularization as an indicator of identity
Yazar: ÇAĞDAŞ DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. KORAY DEĞİRMENCİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aleviler = Alawis ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik kültürü = Music culture ; Popüler kültür = Popular culture ; Popüler müzik = Populer music ; Popülerlik = Popularity

Özet:
Müzik, doğası gereği aynı dil'in insanı ifade etmesi gibi bir kültürün ya da bir topluluğun kendini ifade aracı olarak kullandığı bir alanı ifade eder. İfade edilişin böylesi topluluk özelinde farklılıklar göstermektedir. Yani topluluktan topluluğa değişen bir müzikal ifade biçiminden bahsedilebilir. Hali hazırda müzikal bir takım işleyişin topluluk nazarında kimliğin sunumunda önemli bir işlevinin olduğu görülecektir. İşte bu minvalde kimliğin sunumu olarak müzik Alevi inanç topluluğunda da önemli bir yeri teşkil eder.
Alevilikte, müzik hem kutsal olanla bir bağlantı hem de kültürel sermayenin önemli bir bileşeni olarak gündelik hayatlarında yer edinir. Kutsal olana yakınlaşma cem ritüelinin bir parçası olarak bağlama eşliğinde sözlü kültür ürünlerinin icrası ve semah ritüel biçimi ile gerçekleştirilir. Kutsalla bağlantılı bu müzikal işleyiş ritüel dışı müzikal icrada da etkilidir. Bu durum aynı zamanda Alevi kültürel kimliğinde müzikal inşanın bir bölümünü yansıtır. 
Cumhuriyet döneminde müzik politikaları halkın müzikal kültürünü millet ekseninde Türk Halk Müziği olarak düzenlemeyi öngörüyordu. Derleme çalışmalarına girişen müzik reformistleri Alevi-Bektaşi müziğini de bu anlamda değerlendirdi. Kuşkusuz müzikal bu düzenleme de zaman zaman halkın müziğine ilişkin sansürlerde uygulandı. 1980'lere gelindiğinde milli kimlik içerisinde şekillenen kültürel kimlik olarak Alevi kimliği yükseldiğini görüyoruz . Alevi Uyanışı olarak nitelendirilen dönem aynı zaman da Alevi Müziği'nin kimliğin bir parçası olarak şekillendiği dönem olmuştur. 
Bu çalışmada, Alevi müziğinin popülerleşme serüveni hem Türkiye'de uygulanan müzik politikaları hem de kültürel olarak yaslandığı Alevi ritüelleri ile olan ilişkisi üzerinden tartışılmaktadır. Ayrıca müzik uyanışı bağlamında hem Alevi kimliğinin ortaya çıkışının politik sebepleri ortaya konacak hem de Alevi müziğinin bu bağlamda popülerleşmesi meselesi irdelenecektir. Ek olarak Alevi müziği ile özdeşleşen bir değer olarak kısa saplı bağlama'nın popülerleşme süreci, dönüşümü ve evrensel bir müzik formuna ulaşma hedefi kimlik ekseninde anlaşılmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler:	Alevi, Kimlik, Alevi Müziği, Türk Halk Müziği, Popülerleşme, Bağlama

Abstract:
Music, by its very nature, refers to an area that a culture or society uses as a means of expression, such as the expression of the same language. This expression differs from society to society.. In other words, it is possible to talk about a musical expression that changes from community to community. It will be seen that a number of musical movements have an important function in the presentation of identity in the eyes of the community. Music is an important part of the Alevi faith community.
In Alevism, music takes place in everyday life as a connection with both the sacred and an important component of cultural capital. The convergence to the sacred is achieved through the performance of oral cultural products and the semah form of the ritual accompanied by Bağlama as part of the cem ritual.. This musical practice in the sacred is also influential in non-ritual musical performance. This also reflects part of the musical construction in the Alevi cultural identity.
During the Republican period, music policies envisaged organizing the folk culture of the people as Turkish Folk Music. In this sense, the music reformists who studied the Alevi-Bektashi music were evaluated. Undoubtedly, this musical arrangement was applied to censorship of the people's music from time to time. By the 1980s, we saw the Alevi identity as a cultural identity shaped by national identity. The period, which was described as the Alevi Awakening, was also the period in which Alevi Music was formed as part of the identity.
In this study, music policies implemented in Turkey and popularization of Alevi music and adventure are also discussed relations with the Alevi rituals through which based culturally. Also in the context of the awakening of music, the political reasons of the emergence of Alevi identity will be revealed and the issue of popularization of Alevi music in this context will be discussed. In addition, the process of popularization, transformation and the goal of achieving a universal form of music will be tried to be understood on the identity axis.

Key Words:	Alevi, Identity, Alevi Music, Turkish Folk Music, Popularization, Bağlama