Attilâ İlhan'ın romanlarında erkek/lik/ler
Masculinities in Attila İlhan's novels
Yazar: SAMİH YIKILGAN
Danışman: PROF. DR. EBRU BURCU YILMAZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Erkeklik = Masculinity ; Roman = Novel ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk romanı = Turkish novel ; İlhan, Attila = İlhan, Attila

Özet:
Toplumsal cinsiyet (gender) kavramı, erkek ve kadın pratiklerinin toplum tarafından normalize edilmesiyle oluşan alanlardan biridir. Ataerkiyi üreten toplumsal, siyasal, ekonomik ve psikolojik pek çok sürecin anlaşılır kılınmasında sadece kadın değil erkek ve erkekliklerin de anlaşılması gerekmektedir. Bu bağlamda 1970'lerde Feminizmin ikinci dalgasından sonra erkek ve erkeklikler hakkında da çalışmalar yapılmaya başlanır. Erkekliğin biyolojik yönünden öte toplumsal alımlanmasına yönelik çalışmalar medyadan sanata pek çok alanda görülmektedir. Toplumun çeşitli hâllerinin yansıtıldığı romanlarda erkeklik, ataerkil üretildiği gibi bazen de cinsiyetler iç içe geçirilerek toplumsal tabular yıkılmaya çalışılır.

Bu çalışmada, erkeklikler kuramıyla incelenecek romanlardan erkeği ve eril düşünceyi görünür kılan/yeniden üreten Attilâ İlhan'ın romanları seçilmiştir. 1908-1960 dönemindeki eril düşünce ve dilin İlhan romanında yansımaları söz konusu kuramlar bağlamında analiz edilmektedir. Analizde seçilen yöntem, roman karakterlerinin günlük yaşam pratiklerini ve bunların nedenlerinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacağı düşünülen Hermeneutik Yaklaşım'dır. Sonuç olarak Attilâ İlhan romanlarında erkekliğin yeniden üretildiği, bazen de kadın ve erkek kategorilerinin iç içe geçirildiği ortaya konmuştur.

Anahtar Sözcükler: toplumsal cinsiyet, erkek, erkeklik, roman, Attilâ İlhan.

Abstract:
The concept of gender is one of the areas formed by the normalization of male and female practices by society. It is necessary to understand not only women but also men and masculinities in making the social, political, economic and psychological processes that produce patriarchy understandable. In this context, after the second wave of feminism in the 1970s, studies on men and masculinities have started. Studies on social reception of masculinity beyond the biological aspect are seen in many areas from media to art. In novels, in which various aspects of society are reflected, masculinity is produced as patriarchal, and sometimes social taboos are tried to be destroyed by intertwining genders.

In this study, the novels of Attila Ilhan, which make man and masculine thought visible or reproduced, are selected from the novels that will be examined with masculinity theory. The reflections of masculine thoughts and language in the period 1908-1960 in Ilhan's novel are analyzed in the context of the mentioned theories. The method chosen in the analysis is the Hermeneutic Approach, which is thought to provide a better understanding of the daily life practices of the novel characters and their causes. As a result, it is revealed in the novels of Attila Ilhan that masculinity is reproduced and sometimes the categories of men and women are intertwined.

Key Words: gender, men, masculinity, novel, Attila Ilhan.