Okul paydaşlarının metaforlar yardımıyla okul örgütlerini algılama biçimlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of school stakeholders' perceptions' forms about school organizations with the help of metaphors
Yazar: İZZET DÖŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH TÖREMEN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Benzetme = Converge ; Eğitim denetimi = Supervision of education ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Metaforik algı = Metaphorical image ; Okullar = Schools ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul paydaşlarının okulu bir örgüt olarak nasıl algıladıklarını metaforlar aracılığıyla tespit etmektir. Bu amaçla çalışma, müfettiş, yönetici ve öğretmen görüşleri doğrultusunda okulun nasıl algılandığını metaforlar yoluyla ortaya koymaya çalışmıştır.Metaforlar kelimelerle ifade edilemeyen, anlaşılması güç kavramları daha anlaşılır kılmak amacıyla veya ifade edilen kavramın anlamını zenginleştirmek düşüncesiyle kullanılan benzetmelerdir.Veri analizinde frekans dağılımlarına, ortalama değerlerine ve bağımsız değişkenlerin anlamlılık değerlerine bakılmıştır. Bu değerlere bakılırken t-testi ve tek yönlü varyans analizi (anova) istatistikî işlemleri yapılmıştır.Bu çalışma, ilişki arayıcı betimsel tarama modelindedir. Tezin çalışma evrenini, Gaziantep merkez ilçelerinden ilköğretim ve ortaöğretim okulları oluşturmaktadır. Çalışmada orantısız küme örnekleme yöntemi seçilmiştir. Bu durumda içerisinde benzer özelliklere sahip kümelerin, okullar olduğu kabul edilerek, 195 okul ve 6207 öğretmen çalışma evreni olarak alınmıştır. 14 okuldan 423 kişi de (37 müfettiş) örneklemi oluşturmuştur.Araştırma sonucunda okul, fabrika, devlet, arı kovanı, tiyatro, yuva, baraj, orman, çiçek bahçesi, bilim merkezi, okyanus, kütüphane, toprak, aile, güneş, ağaç, pusula, hayat metaforlarına benzetilmiştir. Okul, cehennem, mağara, morg, hapishane, derebeylik yönetimi, mahallenin arka sokakları, mayın tarlası, sirk, otel, kuzey kutbu, antika, fildişi kule, borsa, mahkeme gibi benzetmelere olumsuz yönde; müze, askeri birlik, hipodrom, saray, sığınak, kamp, süpürge, dershane, cennet ve ev metaforlarına ise tarafsız düzeyde benzetilmiştir. Araştırma sonucunda okulun benzetildiği 93 metafor üretilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine how school stakeholders perceive schools as being an organization by metaphors. For this purpose,this study tried to find out how schools are perceived through the views of inspectors,school administrators and teachers by metaphors.Metaphors are the analogies which are used to make concepts that can not be expressed in words and are difficult to comprehend more comprehensible or enrich the meanings of the concepts that are expressed.During the data analysis,frequency distribution,mean values and the significance of independent variables were analyzed. T-Test and One-way Anova statistical analyses were used while analyzing these values.The target population of this research,which is in descriptive relational scanning model, consists of elementary and secondary schools situated in the city centre of Gaziantep.In this research, non-proportional cluster sampling method was used.In this situation,the clusters having the same features within themselves were accepted as schools and 195 schools and 6207 teachers were considered as the target of the study.423 people (37 inspectors) from 14 schools constituted the sample.At the end of the study, school is mostly likened to family, tree, bee hive, dam, science center, rose garden, sun, life, library, forest, compass and soil metaphors. Schools are likened to home, factory, theater, nest, state, ocean and heaven metaphors at average level, and negatively to hell, cave, morgue, servage regime, ivory tower, exchange market, back streets, circus, hotel, prison, minefield and north pole, and objectively to museum, military unit, hippodrome, palace, shelter, camp, brom, classroom and heaven metaphors. At the end of the research 93 metaphors were generated associated with schools.