Mersin yayla kültürü üzerine halkbilimsel bir inceleme
A folklore study on Mersin plateau culture
Yazar: BEYZA EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SATI KUMARTAŞLIOĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kültür, değişkenlik arz eden esnek bir kavramdır. Genel olarak somut olmayan 
her kültürel unsurda olduğu gibi yayla kültürü de zaman içerisinde eski anlamını 
yitirmekte ve fonksiyonel anlamda değişmektedir. Bu değişim özellikle Akdeniz 
bölgesinde kendisini göstermektedir. Yörükler geleneksel faaliyetlere ve Mersin'in 
coğrafî yapısına bağlı olarak göç hareketi içerisindedir. Bu göç hareketi günümüzde 
"yaylacılık" olarak ifade edilmektedir. Yazın Torosların yaylalarına çıkıp kışın sahile 
veya yine Torosların eteklerine inen Yörükler Mersin'deki son geleneksel yaylacılık 
faaliyetini gerçekleştirmektedir. Geleneksel yaylacılık; Mersin'in turistik yapısı, aşırı 
sıcaklıklar, nem vb. unsurlardan dolayı yerini gün geçtikçe yayla turizmine 
bırakmaktadır.
Bu açıdan bakıldığında Mersin'de iki tür yaylacılığın olduğundan söz 
edilebilir. Geleneksel yaylacılık ve sayfiye yaylacılığı bu iki tür yaylacılık faaliyetini 
oluşturmaktadır. Mersin'de bu iki tür yaylacılığın görüldüğü yerler de iki farklı yayla 
alanını oluşturmaktadır. Geleneksel yaylacılık daha ziyade kır olarak ifade edilen 
bölgelerde görülmekle birlikte halk arasında köy olarak ifade edilen yaylalarda da 
görülmektedir. Sayfiye yaylacılığı ise bu köy olarak adlandırılan yaylalarda 
görülmektedir. Bu bağlamda Mersin yayla kültürü halkbilimsel bir incelemeyle ele 
alınarak araştırılmış ancak değişen kültür de tezde yansıtılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Culture is a flexible concept that varies. In general, as with every intangible 
cultural element, highland culture loses its old meaning over time and changes 
functionally. This change is particularly evident in the Mediterranean region. Yoruks 
are in a migration movement depending on traditional activities and the geographical 
structure of Mersin. This migration movement is today referred to as "transhumance". 
The Yoruks, who go up to the plateaus of the Taurus Mountains in the summer and 
come down to the coast or to the foothills of the Taurus Mountains in winter, carry out 
the last traditional transhumance activity in Mersin. Traditional transhumance is 
gradually being replaced by highland tourism due to the touristic structure of Mersin, 
extreme temperatures, humidity, etc.
From this perspective, there are two types of transhumance in Mersin. These 
two types of transhumance activities comprise traditional transhumance and summer 
transhumance. The places in Mersin where these two types of transhumance are 
observed constitute two different highland areas. Although traditional transhumance 
is mostly seen in the regions referred to as rural areas, it is also seen in the highlands 
referred to as villages among the people. The highlanders are seen in the highlands 
called these villages. In this context, Mersin highland culture was investigated with a 
folkloric analysis, but the changing culture was also tried to be reflected in the thesis.