Ortaöğretim öğrencilerinin çevre risk algısı
Environmtal risk perception of secondary school students
Yazar: BAHATTİN DENİZ ALTUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ESİN ATAV
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çevre eğitimi = Environmental education

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim çağındaki öğrencilerin çevre sorunlarından kaynaklanan risklere ilişkin algı düzeylerinin ve çevreye yaklaşımlarının belirlenmesidir. Ayrıca öğrencilerin çevre risk algıları ile demografik değişkenleri, çevreye yaklaşımları ve öğrenim gördükleri okulların çevre eğitimine yönelik düzenlemeleri arasında ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaca ulaşmak için çevre risk algıyla ilişkili olarak çevre risk algısı ölçeği, çevre risk büyüklüğü ölçeği, çevre riskleri zarar olasılığı ölçeği ve çevre riskleri zarar büyüklüğü ölçeği geliştirilmiş, çevreye yönelik yaklaşımları belirlemek amacıyla yeni ekolojik paradigma ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca çalışmaya katılan öğrencilerin demografik bilgilerinin ve öğrenim gördükleri okullarda çevre eğitimine yönelik düzenlemelerin belirlenmesine yönelik bir anket hazırlanmıştır. Ölçme araçları Türkiye'nin 7 coğrafik bölgesinden rastgele seçilmiş 16 ilde 2008-2009 öğretim yılında öğrenim gören 682 ortaöğretim öğrencisine uygulanmıştır. Ölçme araçlarının çoğaltılarak örneklemde uygulanmasında ve geri dönüşümünde Milli Eğitim Bakanlığı Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı'ndan (EARGED) destek alınmıştır.Çalışma sonucunda öğrencilerin çevre risk algı düzeylerinin yüksek olduğu ve çevreye yaklaşımlarının ise insan merkezli olduğu belirlenmiştir. Çevre sorunlarından özellikle sera etkisinin, radyasyonun, tehlikeli atık alanlarının ve kalıcı zehirli organik bileşiklerin öğrencilerin risk değerlendirmelerinde öne çıktığı görülmektedir. Çevre risk algısında ve çevreye yaklaşımda farklılık yaratan demografik değişkenin cinsiyet olduğu, kız öğrencilerin çevre risk algı düzeylerinin erkeklerden daha yüksek olduğu ve çevreye yaklaşımda erkeklere göre daha çevre merkezli düşündükleri belirlenmiştir. Öğrencilerin çevre risk algısı ile çevreye yaklaşımları arasıda ilişki tespit edilirken, çevre risk algısı ile öğrenim gördükleri okulların çevre eğitimine yönelik düzenlemeleri arasında ilişki bulunmamıştır.

Abstract:
The main purpose of this study was to determine secondary school students? level of risk perceptions which caused by environmental problems and students? approaches to environment. Also, aimed to determine whether a relationship exists between environmental risk perception and demographic characteristic of sample, approaches to environment and schools? characteristics regarding to environmental education.To achieve this goal has been adapted environmental risk perception scale, environmental risk size scale, probability of environmental harm scale, extent of environmental harm scale. For determining of approaches to environment used new ecological paradigm scale. Also has been developed a questionnaire to obtain information about demographic characteristics of sample and environmental educations characteristics of schools. Study was conducted with 682 secondary school students from 16 different cities, who were selected randomly from 7 geographical region of Turkey. This study has supported The Directorate of Education Research and Development Department. The results of the study indicated that environmental risk perceptions level of secondary school student were high and their approaches to environment were tended to be anthropocentric. From results of students? risk assessments were observed the outstanding of environmental problems such as global warming, radiation, areas of hazardous waste and persistent and toxic compounds. It was observed that gender is common difference source for environmental risk perception and approaches to environment. Girls perceive environmental problems more risky than boys and were more ecocentric compared to boys. But there is no significant correlation between environmental risk perception of secondary school student and their school characteristics regarding to environmental education.