Eksiklik sendromu olan ve olmayan şizofreni hastalarının yapısal MR görüntülemelerinin karşılaştırılması
Comparison of structural MRI imaging of schizophrenia patients with and without deficiency syndrome
Yazar: MERVE KARAKILIÇ
Danışman: PROF. DR. ELİF ORAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Eksiklik = Incompleteness ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Serebral korteks = Cerebral cortex ; Şizofreni = Schizophrenia ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
GİRİŞ: Şizofreni toplumda %1 oranında görülen, kronik ya da dönemsel olarak kişisel, sosyal ve mesleki işlevsellik kaybına neden olan bir hastalıktır. İşlevsellikteki bu kayıplar hastalığın toplum ve aileler üzerindeki sosyal ve ekonomik etkilerini arttırmaktadır. Şizofreni hastalığına özgü semptomların, tedavinin ve işlevsellikteki bozulmanın heterojenitesi hastalığın tanısını koymakta zorluklara neden olmaktadır. Özellikle negatif semptomlar işlevsellikteki bozulmanın önemli prediktörleridir ve şizofreni hastaları arasında negatif semptom yükünde de belirgin farklılıklar vardır[1]. Bu farklılıklar sebebiyle literatürde şizofreninin klinik olarak farklı alt tipleri olduğu belirtilmekte ve Eksiklik sendromunun, hastalığın daha ağır bir formu olmaktan ziyade ayrı bir hastalığı temsil ettiğine dikkat çekilmektedir. Bu şekilde hastalığın homojen alt gruplara ayrılması, hastalıkla ilgili patofizyolojinin aydınlatılmasına yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada da Eksiklik sendromu olan ve olmayan şizofreni hastalarının ve sağlıklı katılımcıların beyin kortikal kalınlıkları ve yüzey alanları arasındaki farklılıkların saptanması amaçlanmaktadır.
YÖNTEM: Çalışmaya, Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde ayaktan tedavi gören, DSM-V'e göre Şizofreni tanısı alan ve Eksiklik Sendromu Çizelgesine göre alt tiplere ayrılan 27 eksiklik sendromu olan, 37 eksiklik sendromu olmayan şizofreni hastası ve geçmişte ve/veya şimdi herhangi bir psikiyatrik hastalığı bulunmayan 35 sağlıklı katılımcı alındı. Katılımcılara bilgilendirilmiş onam formu imzalatıldı, ayrıntılı psikiyatrik muayene yapıldıktan sonra DSM-V için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5), Pozitif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SAPS), Kısa Negatif Semptom Ölçeği (BNSS), Ektrapiramidal Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (ESRS), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CDRS) uygulandı. Sonrasında 1.5 Tesla MR cihazı kullanılarak MR görüntüleri elde edildi ayrıca yüksek rezolusyonlu T1 yapısal görüntüler elde etmek amacıyla SPGR sekansı uygulandı. Bu sekanstan elde edilen veriler SPM8 kullanılarak voksel tabanlı morfometri (VBM) yöntemi ile analiz edildi. FreeSurfer (v6.0) yazılım paketi ile beyin alt bölümlerinin hacim ölçümleri yapıldı.
BULGULAR: Yaş, cinsiyet, eğitim süresi, hastalık süresi, hastalık başlangıç yaşı, alkol/madde kullanım bozukluğu varlığı, mevcut antipsikotik ilaç dozları (klorpromazin eşdeğer doz), ESRS, CSRS açısından gruplar arasında farklılık bulunmamaktadır. Beklenildiği üzere Eksiklik sendromu olan grupta BNSS ve SAPS ölçek skorları Eksiklik sendromu olmayan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Eksiklik sendromu olan hastalarda sağlıklı katılımcılara kıyasla sağ hemisferde; süperior frontal girusta, kaudal middle frontal girusa ve rostral middle frontal girusa da yayılan alanlarda, fusiform girusta, posterior singulat kortekste, precuneus ve isthmus singulata da yayılan alanlarda, sol hemisferde; süperior frontal girusta ve superior parietal kortekste inferior parietal kortekse de yayılan alanlarda kortikal kalınlıkta anlamlı azalma bulunmuştur. 
SONUÇ: Eksiklik sendromu olan ve olmayan hastalar ve sağlıklı katılımcılar kesitsel olarak değerlendirilmiş ve nörogörüntüleme açısından karşılaştırılmıştır. Çalışmamızın şizofreni alt tipleriyle ilgili bilgilerimizi arttırmak, hastalığın patofizyolojisini aydınlatmak, hangi hastada hangi tedavinin işe yarayacağını öngördürebilecek yöntemler geliştirmek açısından literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir. Daha kesin bilgilere ulaşabilmek ve elde edilen sonuçların genellenebilmesi için geniş örneklemli ve uzun izlem sürelerini kapsayan ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
INTRODUCTION:   Schizophrenia is a chronic or periodic disease that causes 1% of the population to lose personal, social and occupational functionality. These losses in functionality increase the social and economic effects of the disease on society and families. The heterogeneity of symptoms treatment strategies and the impairment in functionality causes difficulties of management of schizophrenia. Particulary, negative symptoms are important predictors of impairment in functionality and there are marked differences in negative symptoms among schizophrenia patients. Because of these differences, also it is stressed that schizophrenia has clinically different subtypes and it is pointed out that the deficit syndrome represents different types of schizophrenia rather than a more severe form of the disorder. In this way, dividing the disease into homogeneous subgroups helps to illuminate the pathophysiology of the disease. In this study, we aimed to determine the differences between the brain cortical thickness and surface areas of schizophrenia patients DS, NDS and healthy individuals.
METHOD: The study included 27 deficit syndrome, 37 nondeficit syndrome patients and 35 healthy individuals who were treated as outpatients at the Community Mental Health Center, diagnosed with Schizophrenia according to DSM-V and divided into subtypes according to the The Schedule For The Deficit Syndrome (SDS),  Informed consent form was signed by the participants, after a detailed psychiatric examination, a structured clinical interview for DSM V (SCID-5), Scale for the Assessment of Positive Symptoms (SAPS), Brief Negative Symptoms Scale (BNSS), Extrapyramidal Symptoms Assessment Scale (ESRS), the Calgary Depression Scale for Schizophrenia (CDRS) were used. Then, MR images were obtained using a 1.5 Tesla MR device, and SPGR sequence was applied to obtain high-resolution T1 structural images. The data obtained from this sequence were analyzed by voxel-based morphometry (VBM) method using SPM8. The volumes of the brain subsections were measured with the FreeSurfer (v6.0) software package.
RESULTS: There was no difference between the groups in terms of age, gender, education, duration of disorder, age of onset, hand preference, alcohol / substance use disorder, current antipsychotic doses (chlorpromazine equivalents, mg/d)), ESRS, CDRS. As expected, BNSS and SAPS scale scores were significantly higher in the group with deficit syndrome compared to the group without deficit syndrome (p <0.001).  In patients with deficiency syndrome compared to healthy individuals, in the right hemisphere; In the superior frontal gyrus and areas extending to the caudal middle frontal gyrus and to the rostral middle frontal gyrus, the fusiform gyrus, the posterior cingulate cortex, areas extending to the precuneus and to the isthmus cingulate, the left hemisphere; in the superior frontal gyrus and in the superior parietal cortex anda areas extending to the inferior parietal cortex significant reduction in cortical thickness was found.
CONCLUSION: Patients with and without deficiency syndrome and healthy individuals were evaluated cross-sectionally and compared in terms of neuroimaging data results. Our study is thought to contribute to the literature in terms of increasing our knowledge about schizophrenia subtypes, enlightening the pathophysiology of the disorder, and developing methods that can predict which treatment will work in which patient. Further studies with larger samples and longer follow-up periods are needed to obtain more precise information and explain cause-effect relationships.