Az gören retinitis pigmentoza hastalarında subtenon trombositten zengin plazma tedavisinin etkinliğinin ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin araştırılması
Evaluation of the efficacy of subtenon thrombocyte-rich plasma therapy and its impact on quality of life in patients with retinitis pigmentosa
Yazar: BENGİSU SÖZER
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ŞAHİN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı TZP'nin objektif ve subjektif testlerle etkinliğini ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisini değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Prospektif müdahale çalışmasına 17 RP hastası dahil edilmiş ve hastaların her iki gözüne 4 hafta aralıklar ile 6 kez subtenon otolog TZP enjeksiyonu uygulanmıştır. Hasta değerlendirmeleri işlem öncesi 0.hafta (TZP0.hafta), 3 enjeksiyon sonrası 2. haftada (çalışma başlangıcından sonra 10. hafta, TZP10.hafta) ve 6 enjeksiyon sonrası 2. haftada (çalışma başlangıcından sonra 22. haftada, TZP22.hafta) yapılmıştır. Değerlendirme için Görme Bozukluğu Etki Profili Anketi (IVI); en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK), oftalmolojik muayene, mikroperimetri (MP), kromatik pupillografi, multifokal elektroretinografi (mfERG), optik koherens tomografi (OKT), tam alan uyaran eşik testi (FST) kullanılmıştır. Hastaların gözleri EİDGK'lerine göre göre görme keskinliği yüksek (EİDGKY) ve görme keskinliği düşük (EİDGKD) olarak 2 gruba ayrılmış ve bu iki grup birbiri ile karşılaştırılmıştır.

Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %52.90'ı (n=9) kadın, %47.10'u (n=8) erkek, ortalama yaşları 38.0±1303 idi. Hastaların %41.20'sinde (n=7) aile öyküsü, %58.80'inde (n=10) akraba evliliği olduğu; %82.40'ının (n=14) otozomal resesif, %17.60'ının (n=3) otozomal dominant kalıtım gösterdiği izlendi. EİDGKD olan gözlerde EİDGK logMAR TZP0.hafta'da 0.76±0.27; TZP10.hafta'da 0.66±0.31 ve TZP22.hafta'da 0.57±0.24 olup TZP0.hafta ile TZP10.hafta arasında anlamlı olarak artmışken (p=0.03), bu artış TZP10.hafta ile TZP22.hafta arasında saptanmadı (p=1.00). 
EİDGKY olan gözlerde TZP0.hafta, TZP10.hafta ve TZP22.hafta'da anlamlı fark saptanmadı (p=0.62). IVI anket sonuçlarına bakıldığında TZP0.hafta ve TZP22.hafta arasında okuma ve bilgiye erişim ve duygu durum alt ölçeği ile toplam IVI puanında anlamlı artış saptandı (sırasıyla 1.67±0.92'den 1.98±1.01'ye, [p=0.01]; 1.27±0.78'den 1.39±0.83 [p=0.04]; 1.37±0.73'ten 1.47±0.75'e [p=0.04]. Pupillografide, TZP0.hafta, TZP10.hafta ve TZP22.hafta'da maksimal rölatif amplitüd (MRA) değerlerinin (%) EİDGKD gözlerde Mavi 100 ve Mavi 500 ışık ile anlamlı artış saptandı (Mavi 100 için sırasıyla 26.68±11.57, 35.42±8.35, 37.47±11.32, [p=0.001]; Mavi 500 için sırasıyla 27.88 ±12.72, 35.45 ±12.99, 39.34 ±8.31, [p=0.02]. EİDGKY gözlerde MRA değeri Mavi 100 ışık ile TZP0.hafta, TZP10.hafta ve TZP22.hafta'da anlamlı artış gösterdi (25.80 ±10.78, 35.59±9.82, 35.74±7.91, [p<0.001]). MP, mfERG, OKT yatay ve dikey kesitte elipsoid zon (EZ) uzunluğunda, FST testinde TZP0.hafta, TZP10.hafta ve TZP22.hafta'da anlamlı fark saptanmadı (p>0.05).

Sonuç: TZP tedavisi ile EİDGKD olan gözlerde 10. haftada EİDGK'inde artış saptanmıştır. Ayrıca TZP tedavisi ile hastaların yaşam kalitesi ölçeği puanlarında artış saptanmıştır. Bununla birlikte TZP tedavisi ile görme keskinliğinde ve yaşam kalitesi ölçeğinde iyileşme olsa da sonuçlar psikofizik ve objektif testler ile paralel seyretmemektedir. 

Anahtar Kelimeler: Görme Bozukluğu Etki Profili Anketi, Kromatik Pupillometri, Retinitis Pigmentoza, Tam Alan Uyaran Eşik Testi, Trombositten Zengin Plazma

Abstract:
Objective: This study aims to determine the efficacy of PRP through objective and subjective tests, assess its impact on quality of life, and identify the content of the utilized PRP.

Materials and Methods: A prospective intervention study included both eyes of 17 RP patients who received subtenon autologous PRP injections at four-week intervals for a total of six injections. Patient evaluations were conducted at baseline (PRP0week), 10th week after the third injection (TZP10week), and 22nd week after the sixth injection (TZP22week). Impact of Vision Impairment (IVI) Questionnaire, best-corrected visual acuity (BCVA), ophthalmic examination, microperimetry (MP), chromatic pupillography, multifocal electroretinography (mfERG), optical coherence tomography (OCT), and full-field stimulus threshold (FST) test were used for assessments. Eyes were categorized due to best corrected visual acquity (BCVA) into high visual acuity (BCVAH) and low visual acuity (BCVAL) groups for further analysis.

Results: Of the participants, 52.9% were female (n=9), 47.1% were male (n=8), with a mean age of 38±13.03. Family history was present in 41.2% (n=7), consanguineous marriage in 58.8% (n=10), and 82.4% (n=14) showed autosomal recessive inheritance, while 17.6% (n=3) exhibited autosomal dominant inheritance. In BCVAL eyes, BCVA logMAR was significantly higher at PRP0 week (0.76±0.27) compared to PRP10th week (0.66±0.31), with no significant difference between PRP10th week and PRP22th week (p=0.03, p=1.00). BCVAH eyes showed no significant differences in BCVA among PRP0 week, PRP10th week, and PRP22nd week (p=0.62). IVI questionnaire results revealed a significant increase in the reading and access to information and emotional well-being subscales, as well as the total IVI score between PRP0 week and PRP22week (1.67±0.92 to 1.98±1.01, p=0.01; 1.27±0.78 to 1.39±0.83, p=0.04; 1.37±0.73 to 1.47±0.75, p=0.04, respectively). Chromatic pupillography showed a significant increase in maximal relative amplitüde (MRA) values with Blue 100 and Blue 500 light in BCVAL eyes at PRP0 week, PRP10th week, and PRP22nd week (Blue 100: 26.68±11.57, 35.42±8.35, 37.47±11.32, p=0.001; Blue 500: 27.88±12.72, 35.45±12.99, 39.34±8.31, p=0.02). BCVAH eyes demonstrated a significant increase in MRA values with Blue 100 light at at PRP0 week, PRP10th week, and PRP22nd week (25.80±10.78, 35.59±9.82, 35.74±7.91, p<0.001). MP, mfERG, OCT, and FST tests did not show significant results at PRP0 week, PRP10th week, and PRP22nd week (p>0.05).

Conclusion: Although there is improvement in visual acuity and quality of life with PRP therapy, the results do not run parallel to psychophysical and objective tests. Further studies with different designs and protocols involving a larger number of patients are needed

Keywords: Retinitis Pigmentosa, Platelet Rich Plasma, Full-Field Stimulus Threshold Test, Chromatic Pupillography, Impact of Vision Impairment