Araştırma görevlilerinde aşı ile korunabilir hastalıkların ve HIV ve HCV antikor düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of reasarchs asistants' diseases protected by vaccination, HIV and HCV antibodies
Yazar: AHMET AYRANCI
Danışman: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Araştırma görevlileri = Research assistants ; Aşılar = Vaccines ; HIV = HIV ; Hepatit A = Hepatitis A ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit C = Hepatitis C ; Kabakulak = Mumps ; Kızamık = Measles ; Rubella = Rubella ; Su çiçeği = Chickenpox

Özet:
Amaç: Sağlık çalışanlarının aşı ile korunabilir hastalıklar, HIV ve HCV antikor düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu önlenebilir risklerden korunmasına yönelik çalışmamızda bağışıklık ve serolojik durum tespitinin sosyodemografik anket ile beraber yorumlanması, eksikliklerin tespit edilip  gerek bağışıklama gerekse bilincin arttırılması şeklinde sürdürülmesi  hedeflenmektedir.
	Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 01.11.2014 tarihinde Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesmizde çalışan araştırma görevlisi listesine istinaden; Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalışmakta olan 255 araştırma görevlisinin çalışmaya alındı. Üniversiteden ayrılanlar, istifa edenler, uzman olup ayrılanlar, yurt dışında olanlar, doğum izninde olanlar çalışma dışı tutulduğunda 203 kişi (%80) çalışmaya katıldı. Katılımcıların sorularıyla sosyodemografik özellikleri, geçirdiği hastalıklar ameliyatlar ve tıbbi işlemler, aşı durumları, sosyal alışkanlıkları içeren 27 sorudan oluşan anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Anti-HAV IgG, anti-HBs, HBsAg, anti-HIV, anti-HCV düzeyleri COBAS/E- 601 cihazıyla ELISA yöntemi ile kızamık IgG, kızamıkçık IgG, kabakulak IgG, VZV VIDAS cihazı ile ELFA yöntemiyle Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı laboratuvarında ölçüldü. Tüm veriler SPSS 21.0 istatistik paket programı kullanılarak değerlendirildi. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Chi-square testi, Student-t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal wallis testi, Pearson korelasyon analizleri, Kappa testi kullanıldı.
	Bulgular: Çalışmamıza Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde görev yapan 203 araştırma görevlisi alındı. Çalışmamıza katılan 203 bireyin yaş ortalaması 29,41±3,46 (min:23, max:44, ortanca:29) idi. Çalışmaya alınan bireylerin %43,3'ü (n=88) kadın, %56,7'si (n=115) erkekti. Çalışmaya alınanların %60,6'sı (n=123) dahili bilimlerde, %29,6'sı (n=60) cerrahi bilimlerde, %9,8'u (n=20) temel bilimlerde çalışmaktaydı. Çalışmaya alınanların %100'ünde (n=203) HBsAg, anti-HCV, anti-HIV sonuçları  negatif çıkmıştır. Çalışmaya alınanların %4,4'ünün (n=9) kabakulak bağışıklığı yoktur, %95,6'sı (n=194) kabakulağa karşı bağışıktır. Çalışmaya alınanların %1,5'inin (n=3) kızamıkçık bağışıklığı yoktur, %98,5'i (n=200) kızamıkçığa karşı bağışıktır. Çalışmaya alınanların %10,3'ünün (n=21) kızamık bağışıklığı yoktur, %89,7'si (n=182) kızamığa karşı bağışıktır. Çalışmaya alınanların %25,6'sının (n=52) hepatit A bağışıklığı yoktur, %74.4'ünün (n=151) hepatit A'ya karşı bağışıktır. Çalışmaya alınanların %6,4'ünün (n=13) anti-HBs antikor seviyesi 0-9,9 mIU/mL %19,7'sinin (n=40) anti-HBs antikor seviyesi 10-99,9 mIU/mL, %73,9'unun (n=150) anti-HBs antikor seviyesi 100 mIU/mL ve üstüdür. Çalışmaya alınanların %6,4'ünün (n=13) suçiçeği bağışıklığı yoktur, %93,6'sı (n=190) suçiçeğine karşı bağışıktır. Çalışmaya alınan bireyler çalıştığı bölümlere  göre cerrahi temel ve klinik olarak gruplandırılarak aşı eksiklik sebepleri ihmal ve diğer sebepler olarak karşılaştırılınca iki grup arasında aşı eksikliğinin sebepleri arasında anlamlı bir fark vardı (x2=7,978, p=0,019). Bölümler kendi içinde aşılanma açısından ihmal ve diğer nedenler olarak ayrılınca dahili bilimlerde %58,5, cerrahi bilimlerde %68,3 olan ihmalkarlık temel bilimler ele alındığında %90'a ulaşmaktaydı. Çalışmaya alınan bireyler şu ana kadar 10 ve altında diş hekimliğine başvuranlar  ve 11 ve üstü kez diş hekimliğine başvuranlar olarak gruplandırılarak aşı eksiğinin nedeni olarak ihmal ve diğer nedenler olarak kıyaslayınca iki grup arasında anlamlı fark çıkmıştır (x2=9,996, p=0,002). Diş hekimliğine daha nadir başvuran hastalarda bağışıklamada ihmal %69,5'e ulaşmakta (n=116)  iken daha sık başvuranlarda ihmal %41,7'de (n=15)  kalmaktadır. Çalışmaya alınan hastaların aşı olup olmama beyanları ile antikor durumları Kappa testi kullanılarak karşılaştırılınca hepatit B aşı durumunda düşük veya önemsiz uyum (ĸ=0,153 p=0,022) ve hepatit A aşı durumunda düşük orta düzeyde uyum (ĸ=0,217 p<0,001) vardı. Kızamık, kızamıkcık, kabakulak ve suçiçeği aşılarının beyanları ile antikor durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir uyum yoktu. Çalışmaya alınan hastalardan hepatit B aşısı yaptırdığını söyleyenlerin (n=180) %5'inin (n=9) anti-HBs antikoru negatifti. Hepatit A aşısını yaptırdığını söyleyenlerin (n=66) %6'sının (n=4), suçiçeği aşısını yatırdığını söyleyenlerin (n=69) %3'ünün (n=2), kabakulak aşısını yaptırdığını söyleyenlerin (n=115) %5'inin (n=6), kızamık aşısını yaptırdığını söyleyenlerin (n=115) %8'inin (n=9) ve kızamıkcık aşısını yaptırdığını söyleyenlerin (n=115) %0,9'unun (n=1) antikorları negatif idi.
Sonuç: Sonuç olarak, elde edilen bulgular doğrultusunda hastanemiz araştırma görevlilerinde korunma önlemlerine uyumunun artırılması, işe başlarken serolojik durumlarının değerlendirilip eksik aşılarının tamamlanması ve bilincin oluşturulması için kurum içi eğitimlerin sıklaştırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
	Anahtar kelimeler:Aşı, Hepatit A, Hepatit B, Hepatit C, HIV, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Suçiçeği

Abstract:
Objective: Evaluation of health care workers' diseases protected by vaccination, HIV and HCV antibodies. In our study we aimed to evaluate the vaccine preventable diseases and viral serology status of research assistants to prevent all these risks. It is intended to increase the awareness on the issue  and to complete the vaccine program of the research assistants as a results of this study.     
     Materials and Methods: Referring to this study list dated 11/01/2014; 255 research assistants working in Selcuk University Faculty of Medicine were included in the study. University leavers, who resigned, experts who are left, who are abroad, those who are on maternity leave were excluded from the study and 203 (%80) research assistants participated in the study. A questionnaire which icludes sociodemographic characteristics, previous surgeries and medical procedures diseases, immunization status, social habits and is consisted of 27 questions was administered face to face interview method. Anti-HAV IgG anti-HBs, HBsAg, anti-HCV and anti-HCV levels were measured by COBAS/E- 601 device with ELISA method. Measles IgG, rubella IgG, mumps IgG were measured by VIDAS device with ELFA method at Selcuk University Faculty of Medicine Department of Microbiology laboratory. SPSS for Windows 16.0 statistical software was used in the analysis of all the data. Percentage, mean, standard deviation were used to evaluate the data. Chi-square test, Student's t-test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test, Pearson correlation analysis, Kappa test were used.
Results: 203 research assistants who work at Selcuk University Faculty of Medicine received to our study. Mean age was 29.41±3.46 (min:23, max:44, median:29). %43,3'ü (n=88) of individuals in the study were female, %56,7 (n=115) of them were male. %60,6 (n=123) of individuals in the study were in internal medicine, %29,6 (n=60) were in surgical sciences and %9,8 (n=20) were in basic sciences. All of individuals %100 (n=203) in the study HBsAg, anti-HCV, anti-HIV levels were normal. %4,4 (n=9) of individuals were no immune and %95,6 (n=194) were immune for mumps. %1,5 (n=3) of individuals were no immune and %98,5 (n=200) were immune for rubella. %10,3 (n=21) of individuals were no immune and %89,7 (n=182) were immune for measles. %25,6 (n=52) of individuals were no immune and %74.4 (n=151) were immune for hepatitis A. Anti-HBs antibody levels were measured range to 0-9,9 mIU/mL  as %6,4 (n=13) of individuals, 10-99,9 mIU/mL  as %19,7 (n=40) and ≥100 mIU/mL as %73,9 (n=150). . %6,4 (n=13) of individuals were no immune and %93,6 (n=190) were immune for varicella. Participants were grouped as internal medicine, surgical sciences and basic sciences,then groups compared each others for vaccine negligence. There was significantly diffirance between groups (x2=7,978, p=0,019). Vaccine negligence was found as %58,5 in internal medicine, as %68,3 in surgical sciences and as %90 in basic sciences. Participants were grouped as research assistants who has gone to a dentist >10 and as ones gone to dentis ≤10. There was significantly diffirance between groups that they were compared each others for vaccine negligence (x2=9,996, p=0,002). Vaccine negligence was found as %69,5 (n=116) in group that who has göne to dentist ≤10 and as %41,7 (n=15) in the other group. Vaccine  declaration of participants and their serology results compared by Kapaa test and it is found that low or negligible compliance for hepatitis B (ĸ=0,153 p=0,022)  and found Low intermediate compliance for hepatitis A (ĸ=0,217 p<0,001). It was found no compliance vaccine declaration of participants and their serology results for measles, rubella, mumps and varicella. %5 (n=9) of participnt who said that he was immune for hepatitis B have negative Anti-HBs antibody levels. %6 (n=4) of participnt who said that he was immune for hepatitis A have negative serology. It was found as %3 (n=2), %5 (n=6), %8 (n=9) and %0,9 (n=1) for varicella, mumps, measles, rubella, respectively.
 Conclusions: As a result, increasing compliance with the research assistants for safeguard measures, assessment of serological status before begining the work then vaccine for seronegative disease and in-house training to create vaccine awareness are necessary.

 Keywords: Vaccine, Hepatitis A, Hepatitis B, Hepatitis C, HIV, Measles, Rubella, Mumps, Varicella