Üniversite öğrencilerinin kariyer kararsızlıklarının belirsizliğe tahammülsüzlük, benlik farklılaşması ve kariyer kararı verme öz yeterliğine göre incelenmesi
The study of career indecision according to intolerance of uncertainty, self differentiation and career decision making self-efficacy in university students
Yazar: BAHAR BİCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Benlik farklılıkları = Self-discrepancy ; Karar verme = Decision making ; Kariyer = Career ; Kariyer karar verme öz-yetkinliği = Career decision-making self-efficacy ; Kariyer kararsızlığı = Career indecision ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma üniversite öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük, benlik farklılaşması ve kariyer kararı verme öz yeterliklerinin kariyer kararsızlıklarını ne derece yordadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni kariyer kararsızlığı; bağımsız değişkenleri ise belirsizliğe tahammülsüzlük, benlik farklılaşması ve kariyer kararı verme öz yeterliğidir. Araştırmanın katılımcı grubunu Türkiye'de lisans eğitimine devam eden, 18-29 yaş aralığındaki araştırmaya gönüllü katılmayı kabul eden üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya, 512 üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların 386'sı kadın (%75.4) ve 126'sı (%24.6) erkektir. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada gerekli verileri elde etmek için ''Kariyer Kararı Ölçeği'', "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği", "Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği" ve "Kariyer Kararı Verme Öz-yeterlik Ölçeği Kısa Formu" kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla araştırmacı tarafından 
hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlük, benlik farklılaşması ve kariyer kararı verme öz yeterliğinin kariyer kararsızlığını ne derece yordadığını belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre belirsizliğe 
tahammülsüzlük, benlik farklılaşması ve kariyer kararı verme öz yeterliğinin kariyer kararsızlığını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür (R=.714 R2 = .510 F=175.932; p<.001). Belirsizliğe tahammülsüzlük, benlik farklılaşması ve kariyer kararı verme öz yeterliği, kariyer kararsızlığındaki toplam varyansın %51'ini açıklamaktadır. Üniversite öğrencilerin kariyer kararsızlık düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, akademik başarı algısı ve sosyoekonomik düzey değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla ilişkisiz örneklemler t-testi ve tek 
yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerin kariyer kararsızlık düzeylerinde cinsiyet, akademik başarı algısı ve sosyoekonomik düzey değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmuştur. Sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether university students' intolerance to uncertainty, self-differentiation and career decision making self-efficacy levels predict career indecision. The dependent variable of the research is career indecision, and the independent variables are intolerance to uncertainty, self-differentiation and career decision making self-efficacy. The participant group of the research consists of university students between the ages of 18-29 who continue their undergraduate education in Turkey and agreed to participate voluntarily in the research. 512 university students participated in the research. Of the participants, 386 (75.4%) were female and 126 (24.6%) were male. The research has been carried out by the relational survey model, which is one of the general survey models. In order to collect the necessary data, "Career Decision Scale" "Intolerance of Uncertainty Scale" "Differentiation of Self Inventory" and "Career Decision Making SelfEfficacy Scale Short Form" was used. In addition, the "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to reach the demographic information of the participants. Multiple regression analysis was conducted to determine to what extent intolerance to uncertainty, self-differentiation and career decision-making selfefficacy predict career indecision. According to the results of multiple regression analysis; intolerance to uncertainty, self-differentiation, and career decision making self-efficacy were found to significantly predict career indecision (R=.714 R2 = .510 F=175.932; p<.001). Intolerance of uncertainty, self-differentiation, and career 
decision making self-efficacy explain 51% of the total variance in career indecision. One-way analysis of variance (ANOVA) and t-test for unrelated samples were used to determine whether there is a significant difference in the career indecision of university students according to their gender, grade level, perception of academic success and socioeconomic levels. As a result of the research, a significant difference was found in the career indecision levels of university students according to the variables of gender, perception of academic success and socioeconomic level. No 
significant difference was found according the grade level. The findings of the research were discussed with relevant literature and suggestions were offered.