Orta Bizans Dönemi Evangelion El Yazması: Grec 74 (Fransa Ulusal Kütüphanesi)
Middle Byzantine Evangelion Manuscript: Grec 74 (Bibliothèque Nationale de France)
Yazar: FATMA YAŞAR
Danışman: PROF. ZELİHA DEMİREL GÖKALP
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
"Orta Bizans Dönemi Evangelion El Yazması: Grec 74 (Paris Ulusal Kütüphanesi)" başlıklı doktora tezinin konusunu olan el yazması, bugün Bibliothèque nationale de France (BnF) (Fransız Ulusal Kütüphanesi)'de Grec 74 No.lu isimle kütüphane arşivinde korunmaktadır. 11. yüzyılın son çeyreğine tarihlendirilen yazma 215 folyodan oluşmaktadır. 147 folyosu tasvirli olan eserde 375 resim bulunmaktadır. Grec 74 nolu el yazmasındaki Matta bölümünde 108, Markos'ta 68, Luka'da 103 ve Yuhanna bölümünde 95 resim yer almaktadır. Grec 74 no.lu el yazmasının banisi ve sanatçısıyla ilgili bilgiler oldukça sınırlıdır. Studios Manastırı'nda üretildiği düşünülen yazmada beş epigram bulunmaktadır. Her bir epigram ilgili İncil bölümünün sonunda, el yazmasının sanatçısı ve/veya siparişçiyle ilgili bir görselle bitmektedir. El yazmasının sonunda yer alan bir imparatora hitaben yazılmış epigram içeren yaprağa göre el yazması İmparator I. Isaakios Komenos (hük. 1057–1059) için yapılmış olmalıdır.
Grec 74 nolu el yazması ilk kez 19.yüzyılın sonundan başlayarak bir dizi bilimsel araştırmanın konusu olmuş olsa da el yazmasının sahip olduğu 375 resim daha önce bütüncül olarak ele alınıp değerlendirilmemiştir. Dolayısıyla "Orta Bizans Dönemi Evangelion El Yazması: Grec 74 (Paris Ulusal Kütüphanesi)" başlıklı doktora tezi kapsamında söz konusu 375 resim ikonografik çözümleme bağlamında önce kendi içinde, sonra en erken tasvirleri ve Konstantinopolis atölyelerinde üretilmiş 11. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen diğer el yazmaları, anıtsal duvar resim sanatı örnekleriyle karşılaştırılmıştır

Abstract:
The manuscript, which is the subject of the PhD thesis entitled "Middle Byzantine Evangelion Manuscript: Grec 74 (Bibliothèque Nationale de France)", the manuscript is now preserved in the Bibliothèque nationale de France (BnF) (French National Library) under the title Grec 74. Dating to the third quarter of the 11th century, the manuscript consists of 215 folios. There are 375 illustrations in the work, of which 147 folios are illustrated. In manuscript no. Grec 74, there are 108 illustrations in Matthew, 68 in Mark, 103 in Luke and 95 in John. Information about the author and the artist of manuscript no. 74 is very limited. The manuscript, which is thought to have been produced at the Studios Monastery, contains five epigrams. Each epigram ends with an image of the artist and/or commissioner of the manuscript at the end of the relevant Gospel passage. According to the leaf at the end of the manuscript, which contains an epigram addressed to an emperor, the manuscript must have been made for Emperor Isaacos I Komenos (r. 1057-1059). 
Although the Grec 74 manuscript has been the subject of a number of scholarly studies since the end of the 19th century, the manuscript's 375 illustrations have never before been analyzed in their entirety. Therefore, within the scope of the PhD thesis titled "Middle Byzantine Evangelion Manuscript: Grec 74 (National Library of Paris)", the 375 paintings in question were first compared within the context of iconographic analysis, then with the earliest depictions and other manuscripts produced in Constantinople workshops dating to the half of the 11th century, and with examples of monumental mural art.