Türkiye'de bilim gazeteciliği: 1945-2016 arasında yazılı  basında yer alan nükleer enerji haberlerinin analizi
Science journalism in Turkey: Analysis of nuclear energy news reporting of the press between 1945 and 2016
Yazar: GÜLSEN SARAY
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Akkuyu Nükleer Güç Santrali = Akkuyu Nuclear Power Plant ; Bilim = Science ; Bilim iletişimi = Science communication ; Gazetecilik = Journalism ; Gazeteler = Newspapers ; Nükleer enerji = Nuclear energy ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Bu Tez'de, 1945-2016 yılları arasında Türk basınının, Türkiye'nin nükleer enerji güç santrali (NGS) projelerine geçiş sürecinde, nükleer enerji konusunda duruşu, halkı bilgilendirmedeki başarısı, haber-temsil ve haber-gerçek ilişkisi, bilim gazeteciliği kapsamında, bilim, devlet, halk ve medya eksenlerinde gerçekleşen bilim iletişimi göz önüne alınarak incelenmiştir.   Türk basının nükleer enerji konusuna nasıl ve ne ölçüde yaklaştığı, haberlerdeki nesnellik ve yanlılıkları, tutumu, basında haberlerin nasıl çerçevelendiği içerik analizi yöntemi yardımıyla tartışılmıştır.  Haber metninde içerilen medya gerçekliği ile özgün bilimsel gerçeklik uzman görüşler eşliğinde karşılaştırılmış, aralarındaki farklar veya örtüşmeler SWOT analizi tekniği ile araştırılmıştır.  Türkiye'de ana akım medyada ulusal çapta yayınlanan ve farklı yayın politikalarına sahip olan günlük gazeteler arasından, siyasal çizgileri, süreklilik ve tirajları dikkate alınarak, Türk basınını temsilen üç gazete Örneklem olarak seçilmiştir.  Belirlenen üç gazetenin web sitelerinde 2000-2016 yılları arasında nükleer enerji ile ilgili yayınlanmış toplam 1564 haber içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir.  Analize tabii olan haberler kapsamında, nükleer enerjinin çok boyutlu temaları hakkında; 'bilim, devlet, halk ve medya' eksenlerinde, gerçekleşen bilgi akışının arka plan bilgileri,  araştırılmış ve Türk basınında "haber-temsil" ilişkisi betimlenmiştir.  Türkiye'de yapılması planlanan Akkuyu-Nükleer Güç Santrali (NGS) örnek olay olarak alınarak, haberin gerçekliği ve bilimin gerçekliği bilim gazeteciliği çerçevesinde karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Akkuyu-NGS ile ilgili olarak, bilim gazeteciliği alanında, daha önce yapılmış benzer başka çalışmalara rastlanılmaması ve mevcut kaynakların çok sınırlı olması bu çalışmayı özgün kılmaktadır.

Abstract:
The aim of this Thesis is to research the Turkish press reflection about the nuclear energy during Turkey's transition to Nuclear Power Plant (NPP) projects, between 1945 and 2016, within the scope of science journalism and science communication, which is held in the axis of science, state, people and media.  In this respect, stance on nuclear energy, public disclosure success and 'news-representation' and 'news-reality' relation of the Turkish press have been studied.  It has been discussed with the help of the content analysis method, how and in what extent the Turkish press approaches the issue of nuclear energy;  how the news are framed; the objectivity and bias of the press in the news and it's attitude. The media reality displayed in the news content is compared with the scientific truth of expert opinions; and the differences or overlaps between them have been researched by using the SWOT analysis technique.  Three daily newspapers were selected as research sample, representing the Turkish press among the mainstream media in Turkey, which are nationwide published and having different editorial policies and political lines, by taking continuity and circulation into consideration.  A total of 1564 news articles concerning nuclear energy, which were published between 2000 and 2016 in the web sites of the three identified newspapers, were analysed by using the content analysis method.  Within the context of the news coverage, subject to analysis, the background knowledge of the flow of information about multidimensional aspects of nuclear energy, on the field axis of science, state, public and media has been researched.  By taking the planned Akkuyu Nuclear Power Plant (NPP) Project in Turkey as the sample-event, the reality of the news and the truth of science have been tried to be compared within the scope of science journalism.  This study is unique in the literature, since no similar studies were seen before, regarding Akkuyu NPP, and if so, carried out in a very limited scope.