Sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme (SDFTM) sisteminin esasları ve yükseköğretim kurumlarına ilişkin bir model önerisi
Principles of the time driven activity based costin system and a model suggestion concerning higher education organizations
Yazar: BURÇİN TUTCU
Danışman: PROF. DR. SALİH DURER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme = Time driven activity based costin ; Süreç değişkenleri = Process variables ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions

Özet:
Küreselleşme ve teknolojide meydana gelen değişimler diğer sektörlerde olduğu gibi eğitim sektöründe de rekabet koşullarını ağırlaştırmıştır. Rekabette meydana gelen bu değişim eğitim kurumlarının kar marjlarını azaltmıştır. Kurumlar bu koşullarda sahip oldukları pazar payını koruyabilmek ve varlıklarını devam ettirebilmek için maliyet yönetimine önem vermek zorunda kalmışlardır. Günümüzde maliyet yönetimi muhasebenin alt sistemlerinden biri olmaktan çıkıp işletme yönetiminin temel görevleri arasında yerini almıştır. 
Yükseköğretim kurumlarının da amaçlarına ulaşması, uzun vadeli stratejilerini geliştirmesi ve varlıklarını devam ettirebilmesi için kıt kaynaklarını etkin ve verimli kullanmaları gerekmektedir. Kaynakların kimler tarafından ne ölçüde hangi sürede kullanıldığı doğru saptanmalıdır. Bu işleyiş içerisinde elde edilen çıktılar kontrol edilmeli ve doğru şekilde yorumlanmalıdır.
"Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Sisteminin Esasları ve Yükseköğretim Kurumlarına İlişkin Bir Model Önerisi" isimli bu çalışma İstanbul'da eğitim veren bir vakıf meslek yüksekokulunda uygulanmıştır. Bu çalışmanın amacı vakıf meslek yüksekokullarında hizmet üretim süreçlerini farklı maliyetleme yöntemleriyle incelemek ve çıkan sonuçları karşılaştırmaktan oluşmaktadır. Bu amaçla vakıf meslek yüksekokulunun 2016-2017 hesap dönemine ait maliyetleri geleneksel maliyetleme yöntemi, faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi ve sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyeleme yöntemi ile hesaplanmıştır. Ortaya çıkan sonuçlara göre bu üç yöntem, program maliyetlerini doğru şekilde hesaplayabilmeleri açısından karşılaştırılmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Stratejik Maliyet Yönetimi, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Yöntemi, Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Yöntemi, Yükseköğretim Kurumları

Abstract:
Globalization and changes occurred in the technology aggravated the conditions of competitions in the education sector like other sectors. These changes taking place in the condition of competition has lowered the margin of profit. Institutions has to take note of cost management in order to continue its existence and to protect their market share they have under these circumstances. Nowadays instead of being a sub system of accounting, cost management has took its place in the primary assignments of business management. 
Higher education organizations should also use the scare resources efficient and productive in order to achieve their objectives, produce long term strategies and maintain their entities. It must be accurately determined by whom, how long and to what extend the resources are used. Obtained outputs should be checked and interpreted correctly under these conditions. 
This study named; "Principles of Time Driven Activity Based Costing System and a Model Suggestion Concerning Higher Education Organizations" was applied on a vocational school for higher education located in Istanbul. The aim of this study is to evaluate service production processes of vocational school of higher education with different costing methods and to compare the results. To that end, the costs of a vocational school's accounting period between 2016-2017 was calculated with traditional costing, activity based costing and time driven activity based costing methods. These three different methods were compared in terms of calculating the program costs accurately according to the results obtained.
Keywords: Strategic Cost Management, Activity Based Costing Method, Time Driven Activity Based Costing Method, Higher Education Organizations