Mısır'daki slami hareketlerin Türkiye'deki İslamcılık düşüncesine etkisi (1960-2000)
The effect of islamic movements in Egypt on Islamist thought in Turkey (1960-2000)
Yazar: ALİ SUUÇAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAFFET SARIKAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: İslamcı akımlar = Islamist currents ; İslamcı basın = Islamic press ; İslamcılık = Islamism ; İslami devlet = Islamic state ; İslami hareketler = Islamic movements ; İslami ideoloji = Islamic ideology ; İslami söylem = Islamic discourse ; İslamiyet = Islam ; İslamlaşma = Islamisation

Özet:
Çalışmada 1960 Sonrası Mısır kaynaklı akımlardan yapılan tercümelerin Türkiye'deki İslamcılık anlayışına etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Birinci bölümde Hasan el-Benna ve Seyid Kutub'un hayatları, eserleri, görüşleri, Müslüman Kardeşler teşkilatı ile Mısır'daki diğer örgütler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde 19. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkan İslamcı aydınların dini ihya çabaları ve İslamcılığın süreci üzerinde durularak Cumhuriyet sonrası tercümelere duyulan ihtiyaç nedenleri araştırılmıştır.
Üçüncü bölümde 1960'lardan sonra yetişen yeni nesil İslamcıların özellikle Seyyid Kutub ve Mevdudi'nin etkisi ile demokrasi, laiklik ve devlet anlayışına itikadi açıdan bakarak, şirk olarak görüp reddetmeleri araştırılmıştır. Devletin ele geçirilerek toplumun İslamlaştırılmasının amaçlandığı bu dönemde ümmetçilik anlayışı gelişmiş, Filistin sorunu ve Afgan cihadına ilgi artmıştır. Ancak bu yeni İslamcılık düşüncesi Türkiye Müslümanlarının düşünceleri ile uyuşmadığından sistemli bir anlayış yerleşmemiştir.1990'lardan sonra ise, şirk olarak görülen hemen her yaklaşım itikadi bağlamdan çıkarılarak savunulur hale gelmiştir. 28 Şubat süreci ile bu İslamcı gruplar söylemlerini değiştirerek demokrasiyi sahiplenmişlerdir. Demokrasi ve siyasi sistem, İslam'daki şura, biat, meşveret, içtihat gibi değerlerle özdeşleştirilerek benimsenmiştir. Ancak bütün cemaat, tarikat ve İslamcı örgütlerde demokrasi araç olarak görülerek İslam devletinin muhakkak bir gün kurulacağı beklentisi devam etmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effects of translations made from Egyptian-origin movements after 1960 on the understanding of Islamism in Turkey. In the first part, information is given about the lives, works, views of Hasan al-Banna and Seyid Kutub, the Muslim Brotherhood organization and other organizations in Egypt.In the second part, the religious revival efforts of the Islamic intellectuals that emerged in the second half of the 19th century and the process of Islamism are elaborated and the reasons for the need for translations after founding the Republic are explored.
In the third part, it is researched that the new generation Islamists who grew up with the influence of translations after 1960s, especially with the influence of Seyyid Qutub and Mawdudi, rejecting the understanding of democracy, secularism and the state as shirk by looking at them from a theological point of view. In this period, when the aim was to take over the state and Islamize society, the understanding of ummahism developed, and interest in the Palestinian issue and the Afghan jihad increased. Democracy and the political system have been adopted by identifying them with values such as shura, allegiance, consultation and jurisprudence (ijtihad) in Islam.