Multipl sklerozlu hastalarda ev ziyareti yoluyla verilen bakım hizmetinin yaşam kalitesine etkisi
The effectiveness of care giving by home visits model on the life quality of the patient with multiple sclerosis
Yazar: YELİZ AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. NURAN AKDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Çalışma multipl sklerozlu hastalarda ev ziyareti yoluyla verilen bakım hizmetinin yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek için müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Çalışma derneğe kayıtlı 21 müdahale ve 24 kontrol olmak üzere 45 MS hastası ile tamamlanmıştır. Müdahale ve kontrol grubu örneklem seçim kriterlerine ve hastaların derneğe kayıt sırasına göre oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri 3 adet veri toplama formu ile toplanmıştır. Müdahale grubundaki hastalarla dernekte ya da dernek aracılığı ile telefonla görüşülmüş, birinci ay 4, ikinci ay 2, üçüncü ve dördüncü ay 1'er ziyaret olmak üzere toplam 8 ev ziyareti yapılmış ve bu ziyaretlerde geliştirilen bakım planına göre hastalara eğitim, bakım ve danışmanlık hizmetleri verilmiştir. Kontrol grubundaki hastalara çalışmanın başlangıcı ve sonunda ev ziyareti yapılmıştır. Ayrıca çalışmanın başlangıcında müdahale ve sonunda da kontrol grubundaki hastalara eğitim kitapçığı verilmiştir. Veriler SPSS 11.0 ve Statistica 7.0 programında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, Ki-kare Testi, Fisher Kesin Ki-kare Testi, Cochran Q testi, İki Yüzde Arasındaki Farkın Anlamlılık testi, Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi, Mann-Whitney U testi ve yüzde farkı kullanılmıştır. Müdahale ve kontrol grubundaki hastalarda ilk ve son ziyarette semptomlardaki değişim karşılaştırıldığında, yalnızca yutma sorununun müdahale grubunun lehine azaldığı saptanmıştır (p=0.03). Çalışmanın hipotezine göre yapılan istatistiksel değerlendirmede müdahale grubunda hastaların MSQL-54 Yaşam Kalitesi Ölçeği bileşik fiziksel sağlık bölüm skorundan aldıkları yaşam kalitesi puanlarındaki değişimin istatistiksel olarak önemli olduğu (p=0.02), bileşik mental sağlık bölüm skorundan yaşam kalitesi puanlarındaki değişimin önemsiz olduğu belirlenmiştir (p=0.06). Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda MS hastalarına düzenli ev ziyaretlerinin yapılması, atak sıklığının, semptomların ve gelişebilecek sorunların önlenmesine yönelik bakım, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin verilmesi önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Multipl skleroz, ev ziyareti, yaşam kalitesi, hemşirelik bakımı

Abstract:
This study is an intervention type survey, carried out the effectiveness of care giving by home visits model on the life quality of the patient with multiple sclerosis. In this study sample, there were 45 multiple sclerosis patients, 21 of whom were the intervention and 24 in the control. Similarity of the intervention and control group was ensured by one to one matching according to meeting the criteria of the study. The data of the investigation was collected with three data collection tools. Patients in the intervention group were interwieved in MS society or with telephone, they were given care, training, consultancy according to training book and care plan for MS patients by conducting eight home visits on the fist month (four), second month (two), thirth and fourth month (one). The control group was introduced in the MS society or with telephone, they were made only two visits on the first month (one) and fourth month (one). In addition, training book have been given to the intervetion group at the beginning and control group at the end of the study. Data has been evaluated in SPSS 11.0 and Statistica 7.0 software. In data assessment number, percentage, Ki-square test, Fisher?s exact Chi-Square test, Cochran Q test, Independent Sample t test, Wilcoxon ranked test, Man-Whitney U test, percentage difference have been used. During the first and the last visits, when the changes in symptoms between intervention and control group patients are compared, significant changes observed only in swallowing problems (p=0.03). It has been determined that during the statistical evaluations made with hypothesis of the study the changes of life quality points from joint physical health subdimension that the intervention group patients receieved before and after the applications were quite significant (p=0.02), but the changes of joint mental health subdimensional life quality were not significant (p=0.06). Through the outcome of the study, it is advisable to make regular home visits to MS patients and giving care, education and consultation services to prevent attack frequency, symptoms and other problems.