Simge yiyeceklerin otantiklik ve çokkültürlülük kapsamında incelenmesi: Hatay örneği
Examination of iconic foods in the scope of authenticity and multiculturalism: The case of Hatay
Yazar: NURHAYAT İFLAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA AKSOY
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Hatay ili tarihi, kültürel, inanç ve gastronomik zenginlikleri ile dikkat çeken turistik bir destinasyondur. Bölge, tarih boyunca birçok farklı medeniyetin etkilerini taşımış ve çeşitli dinlere ve etnik gruplara ev sahipliği yapmıştır. Uygun coğrafi koşulların, eski medeniyetlerin etkisi ve etnik grupların varlığı gibi özellikler Hatay mutfağını otantik ve çok kültürlü bir gastronomiye sahip kılmıştır. Bu bağlamda, simge yiyecekler coğrafi ve kültürel bağlantıları güçlü olan, dini veya milli simgeler, toplumsal statü belirleyicileri veya kültürel kimlik öğeleri olarak kabul edilen yiyeceklerdir. Dolayısıyla, simge yiyecekler topluluklar için geçmişi, bugünü ve geleceği temsil eden önemli unsurlardır. Bu bilgiler ışığında, mevcut doktora tezi Hatay mutfağının simge yiyeceklerini tanımlayarak ve analiz ederek, simge yiyeceklerin otantiklik ve çok kültürlülüğü nasıl yansıttığını incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçlara ulaşmak için karma bir yöntem tercih edilmiştir. Hatay mutfağının simge yiyeceklerini belirlemek amacıyla 30 Nisan- 15 Mayıs 2023 tarihleri arasında 412 katılımcı ile anket çalışması yürütülmüştür. Elde edilen bulgular sonucu ankette yer alan 145 yiyecekten 113'ünün ortalamasının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, Hatay mutfağının simge yiyeceklerini tanımlamak için önemli bir temel oluşturmuştur. 1-15 Ağustos 2023 tarihleri arasında ise 25 katılımcı ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak Hatay'ın simge yiyecekleri üzerine yapılan literatür taraması ve mülakatlar, simge yiyeceklerin otantikliği ve çok kültürlülüğü yansıttığını göstermektedir. Özellikle farklı etnik gruplara ve inançlara sahip bireyler arasında, aynı yemek adı altında farklı yorumlar ve yaklaşımlar bulunmaktadır. Bu durum, Hatay mutfağının çok kültürlü yapısının bir sonucudur ve yemeklerin kültürel bir kimlik olarak önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Öte yandan, araştırma sonuçları simge yiyeceklerin gastronomi turizmi için potansiyel bir çekim ürünü olduğunu da göstermektedir. Bu nedenle, çalışma gastronomi turizmi alanında kullanılabilecek uygulama önerileri sunmanın yanı sıra, simge yiyeceklerin benzer veya farklı açılardan araştırılmasına yönelik akademik önerileri de içermektedir.

Abstract:
Hatay Province is a touristic destination that attracts attention with its historical, cultural, religious, and gastronomic richness. The region has been influenced by many different civilizations throughout history and has been home to various religions and ethnic groups. Suitable geographical conditions, the influence of ancient civilizations, and the presence of ethnic groups have made Hatay cuisine an authentic and multicultural gastronomy. In this context, iconic foods are foods that have strong geographical and cultural connections and are recognized as religious or national symbols, social status markers, or elements of cultural identity. Therefore, iconic foods are important elements that represent the past, present, and future for communities. In light of this, the present dissertation aims to examine how iconic foods reflect authenticity and multiculturalism by identifying and analyzing the iconic foods of Hatay cuisine. In order to achieve these objectives, a mixed method was preferred. In order to determine the iconic foods of Hatay cuisine, a survey was conducted with 412 participants between April 30 and May 15, 2023. As a result of the findings obtained, it was determined that 113 of the 145 foods in the questionnaire had a high average. These results provided an important basis for defining the iconic foods of Hatay cuisine. Face-to-face interviews were conducted with 25 participants between the 1st and 15th of August, 2023. Findings of literature review and interviews on Hatay's iconic foods show that iconic foods reflect the authenticity and multiculturalism of Hatay cuisine. Especially among individuals of different ethnic groups and beliefs, there are different interpretations and approaches to the same dish. This is a result of the multicultural nature of Hatay cuisine and shows that food plays an important role as a cultural identity. On the other hand, the research results also show that iconic foods are a potential attraction for gastronomic tourism. Therefore, in addition to providing practical suggestions that can be used in the field of gastronomic tourism, the study also includes academic suggestions for researching iconic foods from similar or different perspectives.