Kayseri il merkezinde yazılan ve antibiyotik içeren reçetelerin değerlendirilmesi
The evaluation of prescriptions that includes antibiotic and written in city of kayseri
Yazar: HALİL İBRAHİM ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BASRİ ULUSOY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Kayseri = Kayseri ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç reçeteleri = Drug prescriptions

Özet:
Antibiyotikler bakteriler ve çeşitli mikroorganizmaların gelişmesini önleyen veya onları öldüren maddelerdir. Antibiyotikler hem ülkemizde hem de yurtdışında oldukça sık kullanılmaktadır. Ülkemizde de en sık kullanılan ilaç grubudur. Bununla birlikte akılcı olmayan antibiyotik kullanımlarına oldukça sık rastlanmaktadır. Akılcı olmayan antibiyotik kullanımı mikroorganizmaların direnç kazanmasına ve hastalarda çeşitli istenmeyen etkilerin oluşmasına neden olmaktadır. Sunulan bu çalışmada Kayseri il merkezinde hekimlerin antibiyotik reçeteleme özellikleri araştırılmıştır. Bu çalışma eczanelerdeki reçeteler incelenerek ve reçete edilen ilaçlar kaydedilerek gerçekleştirilmiştir. Çalışmada dikkat çeken bulgular şu şekilde sıralanabilir: 1)İncelenen tüm reçetelerin %42'sinde antibiyotiğe rastlanmıştır. Akut bronşit, akut tonsillit ve akut farenjit dahil olmak üzere bütün infeksiyonlarda antibiyotik kullanım oranı %100'e yakındır. 2)Akut bakteriyel akut tonsillit ve akut farenjit tedavisinde ilk seçenek olan dar spektrumlu penisilinler yerine ko-amoksilav, sefalosporinler ve makrolidler reçete edilmektedir. 3)Akut sinüzit tedavisinde ilk seçenek olan amoksisilin yerine sefalosporinler, ko-amoksilav, kinolonlar reçete edilmektedir. Uzman hekim reçetelerinin % 55'inin kinolon içermesi ve bunların çoğunun başta moksifloksasin olmak üzere yeni kuşak kinolonlar olması dikkat çekicidir. Yine akut otitis mediada ilk seçenek olan amoksisilin yerine sefalosporinler ön plana çıkmaktadır. Aynı şekilde pnomonide ilk seçenek amoksisilin yerine sefalosporinler ve başta yeni kuşaklar olmak üzere kinolonlar tercih edilmektedir. 4) Basit sistit tedavisinde en fazla, son yıllarda direnç oranları yükselen, kinolonlar reçete edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre Kayseri'de antibiyotik kullanımının akılcı olmayan bir şekilde yapıldığı söylenebilir.

Abstract:
Antibiotics are drugs that prevent multiplication of bacteria and various micro-organisms or drugs that kill them. Antibiotics are used frequently both in our country and abroad. In our country, antibiotics are the most commonly used drug group. However, the irrational uses of antibiotics are very common. Irrational use of antibiotics can cause microorganisms to gain resistance and cause several adverse effects in patients. This study investigated the antibiotic prescribing properties of physicians in the city of Kayseri. Prescriptions in several pharmacies were examined and prescribed medications were recorded. Striking findings in this study are the following: 1)Antibiotic prescriptions were found in 42% of all prescriptions.Including bronchitis, tonsillitis and pharyngitis, antibiotic use rate were almost 100% in all indications. 2) Co-amoxiclav, cephalosporins and macrolides were prescribed mostly instead of narrow-spectrum penicillins which are first choice antibiotics, in the treatment of acute bacterial tonsillitis and pharyngitis. 3) In the treatment of acute sinusitis, cephalosporins, co-amoxiclav, quinolones are prescribed mostly instead of amoxicillin. 55% prescriptions written by specialist physicians contained quinolones in this indication, and most of thesewere new-generation quinolones including moxifloxacin. And, in acute otitis media cephalosporins were prescribed mostly instead of first choice antibiotic amoxicillin. In pneumonia, cephalosporins and quinolones including new generations were preferred mostly instead of first choice antibiotic amoxicillin. 4) In the treatment of cystitis, quinolones to which bacterias have high resistance rates in recent years were prescribed mostly. According to these results, Antibiotic use is irrational in Kayseri.