79 numaralı Sivas Tahrir Defteri'nin transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of Sivas Tahrir Book no. 79
Yazar: ZEYNEP ÖZDEN YANIK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DAĞLAR
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışmasının konusu, Hicri 926 (Miladi:1519/1520) yılına ait 79 Numaralı Tapu Tahrir Defteri'nin Sivas Kazası kısmının transkripsiyon ve değerlendirilmesidir.
Tezimizin temel kaynağını Tahrir Defteri oluşturmaktadır. Osmanlı Devleti maliye teşkilatının önemli gelir kaynaklarından biri vergidir. Devlet vergi sistemini sıkı bir denetim mekanizması ile yürütmüştür. Vergilerin tespiti için farklı dönemlerde ve farklı şehirlerde Tahrir adı verilen sayımlar yaptırarak, vergilendirilebilir gelir kaynaklarını tespit etmiştir. Yapılan sayımlar sonucunda gelir kaynakları ve vergi veren neferler Tahrir Defterleri'nde kayıt altına alınmıştır. 79 Numaralı Tahrir Defteri'ne konu olan bölge ise Sivas'tır. Anadolu'nun eski yerleşim birimlerinden biri olan Sivas, ilk çağlardan bu yana birçok medeniyetin hakimiyeti altına girmiştir. 11. yüzyılın ortalarından itibaren Türklerin eline geçmiştir. Şehir bir süre Danişmendliler, Anadolu Selçukluları, Eratnalılar ve Kadı Burhanettin Ahmet Devleti gibi beyliklere başkentlik yapmıştır. Ardından Osmanlı Devleti'ne tabii olan Sivas, 15. ve 16. yüzyıllarda stratejik durumu bakımından Eyalet (Eyalet-i Rum) konumuna gelmiştir.  79 numaralı Tahrir Defteri'nde yer alan bilgiler doğrultusunda söz konusu dönem içerisinde Sivas kazası dahilinde bulunan yerleşimlerin idari, toplumsal ve iktisadi yapısı incelenmiştir.
İki bölümden oluşan bu çalışmanın girişinde tezin konusu ve önemi hakkında bilgi verilmiş, ana kaynağımız olan 79 Numaralı Tahrir Defteri'nin özet tanıtımı yapılmıştır. Ayrıca Tahrir uygulaması ve Sivas Kazası'nın Osmanlı idari taksimatında yeri hakkında konulara değinilmiştir.
Birinci bölümde, "Sivas Kazası'nın İdari, Toplumsal ve İktisadi Yapısı" ana başlığı altında, 79 Numaralı Tahrir Defteri'ne göre Sivas Kazası'nın merkezi ve kırsalının idari, toplumsal ve iktisadî yapısı bakımından detaylı bir şekilde incelenmiştir.
İkinci Bölümde ise, 79 Numaralı Tahrir Defteri'nin Sivas Kazası'na ait kısmının transkripsiyon metnine yer verilmiştir. 
Sonuç itibariyle bu tez ile 1519-1520 tarihlerinde Sivas şehir merkezi ve kırsalı hakkında ekonomik, idari ve sosyolojik veriler ortaya konulmaya ve Sivas şehir tarihine katkıda bulunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The subject of this thesis study is the transcription and evaluation of the Sivas District section of the Land Registry No. 79 of the Hijri 926 (Gregorian: 1519/1520) Tapu Tahrir Defteri. The main source of our thesis is the Tahrir Notebook.
 One of the important sources of income of the financial organization of the Ottoman Empire is tax. The state carried out the tax system with a strict control mechanism. For the determination of taxes, he made censuses called Tahrir in different periods and in different cities and determined the sources of taxable income. As a result of the census, the sources of income and the tax-paying soldiers were recorded in the Tahrir Books. The region subject to Tahrir Book No. 79 is Sivas. Sivas, one of the ancient settlement units of Anatolia, has been under the domination of many civilizations since ancient times. From the middle of the 11th century, it passed into the hands of the Turks. For a while, the city was the capital of principalities such as the Danishmendlis, the Anatolian Seljuks, the Eratnais and the Kadı Burhanettin Ahmet State. Sivas, which was then subject to the Ottoman Empire, became a Eyalet (Eyalet-i Rum) in terms of its strategic position in the 15th and 16th centuries. In line with the information contained in the Tahrir Book No. 79, the administrative, social and economic structure of the settlements within the Sivas district during the period in question was examined. In the introduction of this two-part study, information was given about the subject and importance of the thesis and a summary introduction of our main source, Tahrir Book No. 79, was made. In addition, issues about the implementation of Tahrir and the place of the Sivas District in the Ottoman administrative division were mentioned. 
In the first part, under the main title of "Administrative, Social and Economic Structure of the Sivas District", according to the Tahrir Book No. 79, the administrative, social and economic structure of the central and rural Sivas District is examined in detail. 
In the second part, the transcription text of the part of the Tahrir Book No. 79 pertaining to the Sivas District is included.  
As a result, with this thesis, economic, administive and sociological data about the city center and countryside of Sivas in 1519-1520 were tried to be put forward and to contribute to the city history of Sivas.