Ratlarda pentaklorofenol zehirlenmesinde origanum vulgare yağının oksidatif stres üzerine etkileri
Effects of origanum vulgare oil on oxidative stress in pentachlorophenol-intoxicated rats
Yazar: MEHMET AKILLI
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ERASLAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Oksidatif stres = Oxidative stress ; Origanum L. = Origanum L. ; Origanum vulgare = Origanum vulgare ; Pentaklorofenol = Pentachlorophenol ; Sıçanlar = Rats ; Zehirlenmeler = Poisonings

Özet:
Bu çalışma ile pentaklorofenol verilen ratlarda Origanum vulgare yağının oksidan-antioksidan sistem üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı. 
Toplam 32 adet Wistar Albino ırkı erkek rat kullanıldı. Hayvanlar kontrol grubu, Origanum vulgare yağı grubu, pentaklorofenol grubu ve Origanum vulgare yağı ile birlikte pentaklorofenol verilen grup olmak üzere dört gruba (her bir grupta 8 rat olacak şekilde) ayrıldı. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı. Grup 2, 3 ve 4'e sırasıyla 1,5 ml/kg.ca/gün dozunda Origanum vulgare yağı, 60 mg/kg.ca/gün dozunda pentaklorofenol ve 1,5 ml/kg.ca/gün dozunda Origanum vulgare yağı ile birlikte 60 mg/kg.ca/gün dozunda pentaklorofenol 21 gün boyunca gavajla mideye verildi. Yirmi birinci günün sonunda bütün gruplardan doku (karaciğer, böbrek, beyin) ve kan örnekleri alındı. Örneklerde malondialdehit (MDA) ve NO (nitrik oksit) düzeyi ile katalaz (CAT), süperoksit dismutaz (SOD) ve glutasyon peroksidaz (GSH-Px) aktiviteleri ölçüldü. 
MDA ve NO düzeyleri kontrol grubuna göre yalnızca pentaklorofenol verilen grupta artış gösterirken aynı zamanda söz konusu antioksidan enzim aktivitelerinde de bazı anlamlı değişiklikler bulundu. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bu değişikliklerin artış veya azalış yönünde seyrettiği tespit edildi. Origanum vulgare yağı ile pentaklorofenol verilen grupta ise yalnızca pentaklorofenol verilen gruba göre pozitif değişiklikler gözlendi. Diğer bir ifadeyle değerler kontrol grubu değerlerine doğru yaklaştı. 
Sonuç olarak, pentaklorofenol maruziyeti ratların eritrositlerinde ve organlarında (karaciğer, böbrek, beyin) değişen oranlarda lipid peroksidasyon ve oksidatif tahribata sebep olurken Origanum vulgare yağı pentaklorofenolün yol açtığı oksidatif stresin şiddetini zayıflattı. Belirtilen süre ve dozda tek başına verilen Origanum vulgare yağı ise herhangi bir yan etkiye sebep olmadı. Elde edilen verilerden Origanum vulgare yağının pentaklorofenol zehirlenmelerinde sağaltıcı ve koruyucu olarak uygulanabileceği kanaatine varıldı.                        

Anahtar kelimeler: Pentaklorofenol, Origanum vulgare yağı, zehirlenme, oksidatif stres, rat.

Abstract:
With this study, investigation of effects of Origanum vulgare oil on oxidant-antioxidant system in pentachlorophenol-given rat was aimed. 
Totally thirty-two Wistar Albino race male rats were used. Animals were assigned four groups (8 rats in each group) as control, Origanum vulgare oil group, pentachlorophenol group, pentachlorophenol plus Origanum vulgare oil group. No appilation was done to the control group. Groups 2, 3, and 4 were given Origanum vulgare oil at the dose of 1.5 ml/kg.bw/day, pentachlorophenol at the dose of 60 mg/kg.bw/day and Origanum vulgare oil at the dose of 1.5 ml/kg.bw/day plus pentachlorophenol into the stomach via gavage, respectively, for 21 days. At the end of the 21th day, tissues (liver, kidney, brain) and blood samples of all groups were collected. Malondialdehyde (MDA) and nitric oxide (NO) levels and superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) and glutathione peroxidase (GSH-Px) activities were measured in the samples. 
While MDA and NO levels increased in the group given pentachlorophenol compared to the control group; at the same meantime, there were some meaningfull changes in mentioned antioxidant enzyme activities. These differences of enzyme activities were determined, the trends of decrease or increase compared to the control group. There were positive changes in parameters of the group administred with Origanum vulgare oil plus pentachlorophenol compared to the group giving pentachlorophenol. Namely, values were observed coming close to values of control group. 
As a result, while pentachlorophenol exposure lead to lipid peroxidation and oxidative damage to erythrocytes and organs of rats at varying rates, Origanum vulgare oil alleviated the severity of pentachlorophenol-induced oxidative stress. Origanum vulgare oil also given mentioned dose and duration has not any adverse effects. From data obtained, Origanum vulgare oil can imply to be applied as a therapeutic agent or food additive for prophylaxis in pentachlorophenol poisoning.

Key words: Pentachlorophenol, Origanum vulgare oil, intoxication, oxidative stres, rat