Obez bireylerde benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı ve vücut algısı
Self-esteem, social appearance anxiety, body cathexis in obese individuals
Yazar: NİYAZİ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP KARTAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Obezite = Obesity ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Obezite tanınması en kolay ve tedavisi en zor tıbbi durum olarak tanımlanır. Obezitenin mortalite yanında morbidite üzerindeki etkisi bilinmekle birlikte psikososyal yönüne ilişkin çalışmalar artmaktadır. Bu çalışma ile bireylerde benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı ve vücut algısının, obeziteyle ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Olgu-kontrol çalışması olarak planlanan çalışma 18-65 yaş arası İzmir Konak 24 No'lu ASM'ye Nisan-Aralık 2014 tarihleri arasında başvuran cinsiyet (p=0,564) ve yaşları (p=0,508) benzer 180 obez, 181 normal kiloda toplam 361 kişiyle tamamlanmıştır. Araştırma için Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimsel olmayan Çalışmalar Etik Kurulu, İzmir Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü'nden izin alınmıştır. Katılımcıların kilo ve boyları ölçülmüş, araştırmacı tarafından hazırlanan anket formuyla birlikte Rosenberg benlik saygısı ölçeği, sosyal görünüş kaygısı ölçeği ve vücut algısı ölçeği katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. 
Kontrol grubuna göre obezler göre daha düşük eğitim (p=0,001) ve gelir düzeyinde (0,033), daha fazla hipertansiyon (p<0,001), diyabet (p<0,001) ve depresyon (p<0,009) hastası, anne (p<0,001) ve babalarında (p<0,001) daha fazla obezite olan, daha fazla sigara (p=<0,001) ve egzersizi bırakan (p<0,001) bireylerdir. Obezlerin kontrol grubuna göre benlik saygısı daha düşük (p<0,001), sosyal görünüş kaygıları daha yüksek (p<0,001), vücut algıları daha düşüktür (p<0,001). 
Obezitenin bilinen tıbbi sorunların yanısıra psikososyal alanda da kayıplara neden olduğu görülmektedir. Suçluluk duyguları ve etiketlenme obezlerde olumsuz vücut ve kendilik algısına odaklanmasına yol açmaktadır. Dolayısıyla olumsuz beden ve kendilik algısıyla birlikte görünüşlerine ilişkin kaygı da geliştirmektedirler. Aile hekimleri obez hastalarını değerlendirirken psikososyal sorunlarının da farkında olmalı ve gerektiğinde destek almaları konusunda bilgilendirmelidirler.

ANAHTAR KELİMELER: Obezite, benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı , vücut algısı

Abstract:
Obesity is a medical situation that is easiest to recognize and hardest to treat. Its effect on mortality and morbidity is well-known, however studies on the psychosocial aspect of it increases. This study aims to put forth the relation between obesity and self-esteem, social appearance anxiety and body cathexis.
The study planned as a case-control inluded 18-65 years of age who have applied to 24th Family Health Center (FHC) in Konak, Izmir between April 2014 and December 2014 and completed with 361 people where 180 obese and 181 normal weight had similar gender (p=0,564), age (p=0,508). Permissions were taken from Ethical Committee of Dokuz Eylül University and Public Health Directorate of Izmir. A questionnaire prepared by the researcher in addition to the Rosenberg Self Esteem, Social Appereance Anxiety and Body Cathexis Scales applied to the participants face to face, and their weights and heights were recorded.
Compared to the control group obese had lower education level (p=0,001), lower income (p=0,033), having an obese mother (p<0,001) and father (p<0,001) more. Obese had more hypertension (p<0,001), diabetes (p<0,001), depression (p<0,009), higher quitting smoking rate (p<0,001) and exercising rate (p<0,001). The self esteem (p<0,001), social appearance anxiety (p<0,001), and body cathexis of the obese is (p<0,001) much lower than the control group. 
Besides its well-known medical problems, obesity causes loss in psychosocial aspects. The feeling of guilt and the labeling result in focusing on body and self perception in the obese. Thereby, in addition to their negative body and self perception they develop anxiety regarding their appearance. When evaluating their obese patients, family physicians should be aware of their psychosocial problems and should inform them to get support when needed.

Key words: Obesity, self-esteem, social appearance anxiety, body cathexis