Evliliğin ilk beş yılında bulunan bireylerde yetiştirilme stillerinin ve bağlanma boyutlarının, eşi tarafından önemsenme algısı ve evlilik doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesi
In individuals in the first five years of marriage; Examining parenting styles and attachment dimensions, the perception of mattering by spouse and the effect on marriage satisfaction
Yazar: GAMZE ALTINTAŞ AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÜMÜŞ DEMİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı evliliğin ilk beş yılında bulunan bireylerde; yetiştirilme stillerinin ve bağlanma boyutlarının, eşi tarafından önemsenme algısı ve evlilik doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın ikincil amacı ise, evlilik doyumu ve evlilikte eşi tarafından önemsenme algısını demografik değişkenlerden, yaş, çocuğun varlığı, eşlerin eğitim seviyesi, maddi gelir algılaması, anne ve babanın eğitim seviyesi gibi faktörlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir.
Araştırma grubu 22 ve 49 yaş aralığındaki kişilerden oluşmaktadır. Örneklemdeki kişiler evliliğinin ilk beş yılı içerisinde bulunan 152 kişiden oluşan, 84 kadın ve 68 erkek katılımcıyı içermektedir. Araştırmamızda kişilerden veri toplamak amacı ile Sosyo Demografik Bilgi Formu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri- II (YİYE-II), Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (ÇYTÖ), Evlilik Doyum Ölçeği (EDÖ) ve Önemsenme Algısı Ölçeği (ÖAÖ) kullanılmıştır. Toplanmış olan veriler SPSS 25'te analiz edilmiştir. Analiz için pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklemler T-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Sosyo demografik verilerin özelliklerinin bireyler üzerindeki etkilerine bakıldığında; yaş ile cinsellik arasındaki negatif ilişki bulunmaktadır. Önemsenme algısı ölçeğinden ve çocuk yetiştirme tutumları ölçeğinin kabul ilgi sevgi baba alt ölçeğinden; erkeklerin kadınlara göre daha yüksek puan aldığı görülmektedir. Evlilik doyumu ölçeğinden, köy/kasaba ve ilçede yaşayanlar daha yüksek ortalamaya sahiptirler. Cinsellik alt ölçeğinden elde edilen puanlar yaşamının büyük bölümünü geçirdiği yere göre değerlendirildiğinde köy/kasaba ve ilçede yaşayanlar daha yüksek ortalamaya sahiptirler. Kaçınmacı bağlanma stilinde, düşük ekonomik düzeyi olanlar daha yüksek ortalamaya sahiptir. Önemsenme algısı ölçeğinden elde edilen puanlarda ise, yüksek ekonomik düzeye sahip olanlar daha yüksek ortalamaya sahiptirler. Bu araştırmada; evlilik doyumunu ve önemsenme algısını en çok açıklayan değişkenin kaçınmacı bağlanma olduğu bulgulara göre tespit edilmiştir. Araştırma, çiftlerin evlilik ilişkilerinde doyumu ve önemsenme algılarını etkileyen değişkenleri anlamasına katkı sağlamaktadır.
Anahtar kelimeler: Evlilik, evlilik doyumu, önemsenme algısı

Abstract:
The main purpose of this research is to question marital satisfaction between couples, depending on the factors such as attachment styles and perceived parenting styles within the first five years of marriage. The second aim of the study is to determine whether marital satisfaction differs according to demographic variables such as age, children, education levels of spouses and of parents and income. 
The research group consisted of 152 people aged 22 and 49, 84 of whom were female and 68 whom were male. Participants completed study materials and delivered them themselves. Data was collected from the participants in the following forms: Social-Demographic Information Form, Experiences in Close Relationships Inventory – II, Child-Rearing Attitudes Scale, Marriage Satisfaction Scale and Perception of Importance Scale. The collected data were analyzed in SPSS 25. Pearson correlation analysis, independent samples T-test, one-way analysis of variance (ANOVA), multiple regression analysis were used for analysis.
 In taking account the effects of social-demographic data, it came to light that there was a negative relationship between age and gender. From the acceptance, attention, love and parenting subscale of the child-rearing attitudes scale, men scored higher average than women. From the marital satisfaction scale, those living in the countryside/towns and districts have a higher average. When we evaluate the scores which were obtained from the gender subscale according to the place where participants spent most of their lives, those living in rural areas/town and districts had a higher average. In the avoidant attachment style, those with low economic status had a higher average.  In the scores obtained from the perception of importance scale, those with a high economic level had a higher average. In our research according to the findings, it was shown that avoidant attachment style was the most determining factor on marital satisfaction and the perception of importance. The research contributes to the understanding of the variables that affect the satisfaction and importance perceptions of the couples in their marital relationships.
 Keywords: Marriage, marriage satisfaction, perception of importance.