Hadis usûlü edebiyatında elfiyye'ler, Irâkî ve Elfiyye'si
Alfiyyahs at hadith literatury, Irâqî and his Alfiyyah
Yazar: YUSUF TEKER
Danışman: DOÇ. DR. EMİN AŞIKKUTLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
?Hadis Usûlü Edebiyatında Elfiyyeler, Irâki ve Elfiyye'si? isimli bu tezimizde, slâmîilim geleneginde bir telif türü olan Elfiyyelerin yazılıp sahasında ilim tahsil etmek isteyenögrencilere ezberletilmesi konusu Hadis ilmi alanında bu türde yazılmıs ilk ve en önemli eserolan Irâki'nin Elfiyye'si özelinde incelenmis, günümüz sartları içinde bu tür eserlerinkonumunun tesbiti yapılmıs ve onlardan daha fazla istifade edebilme yolları aranmıstır.Hadis Usul Edebiyatında bnu's-Salah'ın kaleme aldıgı Ulûmu'l-Hadis adlı eserikendisinden sonra yazılan neredeyse bütün usûl çalısmalarına büyük ölçüde kaynaklık etmisüzerine birçok ihtisar, serh, hâsiye, tekmile ve manzume türü çalısmalar yapılmıstır. ste butürler içinde sayılan manzumeler arasında adı sıkça geçmesine ragmen hakkında yeterlimalumat verilmeyen, muhtevası kadar ismi de ilgi çekici oldugu halde, akademik birçalısmada ele alınmayan ve Elfiyye diye adlandırılan bu eserler dikkatimizi çekmistir. Hadisusûlünün, ilmî oldugu kadar, edebî degeri de bulunan bu farklı türü hakkında onlarca serhyapıldıgı ve özellikle klâsik slam egitim ögretim kurumlarında ders kitabı olarak okutulupezberletildigi halde gerekli ve yeterli bir arastırmanın yapılmamıs olmasından dolayı, böylebir konuyu bir yüksek lisans tezi olarak ele alıp incelemeye deger ve uygun bulduk.Bir giris ve üç bölümden olusan bu çalısmanın giris bölümünde, Elfiyye sözcügününsözlük ve kavramsal anlamı, genel olarak slâmî ilimlerde Elfiyye türünün ortaya çıkısı veyaygınlasması, telif amacı ve faydaları ile bu alanda yazılan meshur Elfiyyeler ve müellifleri;birinci bölümde, Hadis Usûlü lminde Elfiyyeler, ilk örnekleri, yazılıs sebepleri, muhtevalarıve usul eserleri içindeki yerleri; ikinci bölümde, arastırmamızın ana konusu olan ve Hadisusulü edebiyatında Elfiyye türünün bilinen ilk örnegi ve en çok ragbet gören eseridurumundaki Irâkî'nin Elfiyye'si; üçüncü bölümde ise Elfiyye'ye dayalı çalısmalar özellikleserhleri arastırılmıstır.

Abstract:
n the thesis named ?Alfiyyahs at the Hadith Literature, Irâqî and his Alfiyyah?Alfiyyahs were dealed with which are compilation types in islamic science tradition to bememorized or studied by students.Irâqî?s Alfiyyah which is the first type and the most important work of art in hadithliterature was especially studied. The situation of these types of arts were established in dailycondition and tried to find out the ways to benefit from them.In Hadith Literature ?Ulumu?l-Hadith? was written by Ibnu?s-Salah which had becomea source on a large scale to almost all works. Lots of works were studied on ?Ulumu?l-Hadith? in type of abbreviation, commentaries, footnote, complementary and poem althoughAlfiyyahs were frequently mentioned in the type of poem there is no adequate informationabaut them. It attracted our attention because it?s name is interesting as much as it?s contetnt.Tens of commentaries were done on this different Hadith Literature type. It hadscientific and literature value. Especially it was memorized and studied in classic IslamicEducational Institutions. In spite of this ther isn?t adequate and required investigation on it.That?s why we found valuable and reasonable to study this important subject, as an advancedlicence thesis.This work is formed by one introduction part and three main parts. In the introductionpart the dictionary and conceptual meaning of Alfiyyah, the general rising and becaming widespread of Alfiyyah in Islamic Science, reconciliation purpose and value of Alfiyyahs andsome famues Alfiyyahs were investigated. In the first part of this work; Alfiyyah?s in HadithLiterature, first types, the reason of writing, contents and their place in methodic work of artwere studied. In the second part the main subject of our study, Alfiyyahs in hadith literatureand Irâqî?s Alfiyyah which is study, the first known type is studied and in the third part; theWorks related to Alfiyyahs, especially commentaries were investigated.