Bir dürtme aracı olarak obezite vergisinin topluma yönelik kabul edilebilirliği
An acceptability of obesity tax as an nudging tool to the society
Yazar: PINAR GÜMÜŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. ONUR EROĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Dürtme = Nudge ; Obezite = Obesity ; Vergiler = Taxes

Özet:
Toplum sağlığını tehdit eden obezite, birçok hastalığa neden olarak insan yaşamının kalitesini düşüren ve bireylerin ömrünü kısaltan küresel ölçekli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Obezite ile mücadele kapsamında bireysel çözüm yollarının yanı sıra birçok araç kullanılmaktadır. Dürtme kavramından yola çıkılarak, bireylerin kalıplaşmış tüketim anlayışlarında, müdahaleler aracılığıyla değişiklikler yapılabileceği öne sürülmektedir. Bu doğrultuda, dünyadaki birçok ülkede obezite ile mücadele kapsamında son yıllarda giderek yaygın bir uygulama haline gelen "obezite vergisi" bir mücadele aracı olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu çerçevede yapılan bu çalışmada; bireylerin obezite vergisine yönelik kabul edilebilirlik düzeyinin ölçülmesi, obezite vergisi uygulanabilecek gıdaların ve ürün grubunun belirlenebilmesi, uygulanabilecek bir verginin bireylerin tüketimine ilişkin etkisi, obezite vergisinin diğer mücadele araçları içerisindeki etkinliğinin belirlenmesi ve ideal obezite vergisi oranının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada belirlenen amaçlara ulaşmak için, 1016 kişi ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anketin veri analizi katılımcıların beden kitle indeksleri esas alınarak, "Düşük Kilolu, Normal Kilolu, Fazla Kilolu ve Şişman (Obez)" olarak dört grup şeklinde incelenmiştir. Gruplar arasında karşılaştırma yapılarak anketteki sorulara verilen cevaplarda anlamlı bir farklılık olup olmadığı analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, obez katılımcıların obezite vergisine yönelik kabul edilebilirlik düzeyinin diğer üç gruba göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Obezite vergisi, diğer mücadele araçları ile birlikte ele alındığında her grup içinde en etkisiz mücadele aracı olarak değerlendirilirken, sağlık konularında eğitim ve bilgilendirme en etkili araç olarak değerlendirilmiştir. Katılımcılara göre obezite vergisi uygulanabilecek en tehlikeli ürün grubu fast food ürünler olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Obezite, Obezite Vergisi, Dürtme, Obezite ile Mücadele Araçları, Anket

Abstract:
Obesity threatening public health is a global scale health problem that reduces the quality of human life as many diseases and shortens the life of individuals. Within the scope of the struggle with obesity, a lot of methods are used as well as individual solutions. From the concept of nudge, it is suggested that stereotypical approaches and changes through interventions may be made to individuals. In this respect, in many countries in the world, in the scope of the obesity, it is an increasingly common application of "obesity tax" as a mean of dealing with this issue.
   Within this scope, in this study, it is aimed to determine the measurement of the acceptability level of individuals to the obesity tax, to specify of the food and the product group that can be applied to the obesity tax and the effect of a tax that can be applied on the consumption of individuals, to ascertain the effectiveness of the obesity tax and the ideal obesity tax rate. In order to achieve the objectives determined in the study, survey study was carried out with 1016 people. The data analysis of the survey was based on the body mass index of the participants. Four groups as in "Low overweight, normal overweight, overweight and obese" were examined. It was analyzed whether there was a significant difference in the answers to the questions in the questionnaire by comparison between the groups. According to the findings obtained, it was determined that the acceptability of obese participants are higher for obesity tax than the other three groups. When taken into account with other means of dealing with obesity, obesity tax was evaluated to be the most ineffective while education and training on health issues were qualified as the most effective. According to the participants, the most dangerous product group is fast food products that can be applied to obesity tax.

Keywords: Obesity, Obesity Tax, Nudge, Tools to Fight with Obesity, Survey