Tuckerella japonica (Acari: Tuckerellidae)'nın Doğu Karadeniz Bölgesi çay üretim alanlarındaki dağılımı, popülasyon değişimi ve zarar şeklinin tespiti
Determination of the distribution, population fluctuation and damage of Tuckerella japonica (Acari: Tuckerellidae) in tea plantations of the Eastern Black Sea Region, Turkey
Yazar: BURCU ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. RANA AKYAZI
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Camellia sinensis (Theales: Theaceae), çay, yapraklarını dökmeyen çalı veya küçük ağaç formunda bir bitkidir. Tuckerella japonica (Trombidiformes: Tuckerellidae), çay dahil çeşitli tarımsal ürünlerde zararlı olabilen bir akar türüdür. Bu çalışma, Türkiye'de Doğu Karadeniz Bölgesi çay bahçelerinde T. japonica'nın yayılışını, popülasyonunu ve zarar şeklini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Türün dağılımını tespit için, Artvin, Giresun, Ordu, Rize ve Trabzon illeri çay bahçelerinde sörveyler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, bölgede toplam 32 ilçede bulunan 205 adet çay bahçesi, 2021-2023 yılları arasında örneklenmiştir. Ayrıca, Rize ilinde, 2022 ve 2023 yılarında T. japonica'nın Türk Muradiye-10 ve Japon Saekari ve Samidori çay klonları üzerindeki popülasyon değişimi belirlenmiştir. Çalışmada akarın çay yapraklarının fizikokimyasal ve klorofil içeriğine etkisi ile hücresel boyuttaki dal zararı da tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda Ordu ili hariç, örneklenen tüm illerde T. japonica tespit edilmiştir. Tür popülasyonunun Rize ilinde genellikle TemmuzAğustos ve Ekim aylarında en yüksek seviyesine ulaştığı belirlenmiştir. Sonuçlar, 1, 5, 10, 15 akar/bitki seviyesindeki yoğunluklarda 45 günlük akar beslenmesinin yaprak klorofil içeriğini etkilemediğini göstermiştir. Ancak aynı yoğunluk ve sürelerde yaprak toplam polifenol, su ekstraktı, kafein ve toplam kül miktarlarında azalma, kuru madde ve ham selüloz içeriğinde ise artış belirlenmiştir. Ayrıca T. japonica beslenmesi sonucunda çay dallarında, hücre çevresinde lignin, süberin birikiminden, hücresel bozulma ile hücre bölünmelerine kadar varan zararlanmaların gerçekleştiği de
gözlenmiştir.

Abstract:
Camellia sinensis (Theales: Theaceae), tea, is an evergreen shrub or small tree. Tuckerella japonica (Trombidiformes: Tuckerellidae) is a pest mite species on a variety of agricultural crops including tea. This study was conducted to determine the distribution, population, and damage of T. japonica in tea plantations of the Eastern Black Sea Region, Turkey. Surveys were conducted to determine the mite's distribution in the tea gardens of Artvin, Giresun, Ordu, Rize, and Trabzon provinces. 205 tea plantations in 32 districts in the region were sampled in 2021-2023. The population of T. japonica was also determined on the Turkish tea clone "Muradiye10" and the Japanese tea clones "Samidori" and "Saekari" in Rize in 2022-2023. The effect of mite feeding on the physicochemical and chlorophyll content of tea leaves as well as its cellular injury to the tea stem were determined. As a result, T. japonica was detected in all sampled provinces except Ordu. It has been determined that the population of mites generally reaches its peaks in July-Agust and October in Rize province. The results show that mite feeding at densities of 1, 5, 10, and 15 mite/plant for 45 days did not affect leaf chlorophyll content. However, at the same densities and durations, a decrease in leaf total polyphenol, water extract, caffeine, and total ash content was observed, along with an increase in dry matter and crude cellulose content. Additionally, T. japonica feeding caused varying levels of damage in tea branches including the formation of lignin and suberin in the wall of cell, cellular collapse and cell division.