Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkisi nedensellik analizi: Türkiye örneği
The relationship between health spending and economic growth: The case of Turkey
Yazar: PINAR KISA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M.HİLMİ ÖZKAYA
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Nedensellik = Causality ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sağlık harcamaları  ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesi ve Türkiye örneği üzerinden ortaya konmasıdır. Çalışma kapsamında sağlık sektörü ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin belirlenmesi ve bu ilişkinin zaman içindeki seyrinin ortaya konması hedeflenmektedir.
Hazırlanan bu çalışmada öncelikle beşeri sermaye kavramı ve sağlık ilişkisi üzerinde durulmuştur. Modern ekonomilerde gelişmeyi belirleyen önemli faktörlerden bir tanesi beşeri sermayedir.  Beşeri sermayenin asıl kaynağını eğitim oluşturmakla birlikte, toplumun sağlık düzeyi beşeri sermayeyi besleyen ve gelişmesine önemli katkıda bulunan diğer bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Toplumun sağlık düzeyi ile ekonomik gelişmişlik arasında yakın bir ilişki söz konusudur.
Bir ülkenin sağlık harcamalarının yapısı ortaya konulurken sağlık sistemlerinin belirleyici unsur olması sebebiyle, çalışmada Türkiye?nin sağlık sistemi hakkında bilgi verilmiş daha sonra sistem içerisinde gerçekleştirilen sağlık harcamaları ortaya konmuştur. Sağlık kavramı ve sağlık hizmeti hakkında genel bilgiler verilmiş, günümüzde gelişmiş toplumlarda giderek önem kazanan sağlık ekonomisi hakkında açıklamalarda bulunulmuştur.
Çalışmanın asıl konusunu oluşturan sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisini açıklayabilmek için gayri safi yurtiçi hâsıla, doğuşta yaşam beklentisi, sağlık personeli başına düşen kişi sayısı vb? sağlık göstergelerindeki gelişmeler yıllar itibariyle incelenmiş ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütüne üye diğer ülkelerdeki sağlık göstergelerinde meydana gelen gelişmeler ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuç, Türkiye?deki sağlık göstergelerinin pek de iç açıcı olmadığı yönündedir. Çalışmada sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki ekonometrik yöntem olan nedensellik analiziyle değerlendirilmiştir. Ayrıca yapılan nedensellik analizi sonucunda sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasında karşılıklı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Sağlık Sektörü, Ekonomik Büyüme, GSYİH, Doğuşta Yaşam Beklentisi, Sağlık Personeli Başına Düşen Nüfus, Granger Nedensellik Testi

Abstract:
The purpose of this study is examined the causality relationship between health sector and economic growth in the view of Turkey. Turkey's health sector and economic growth is used to define the relationship between health sector development and economic growth. 
In this study primarily focused on the relationship between the human capital and the health concept. In today?s modern economies one of the most important factors that expecting development is human capital. Despite the education constitutes the main source of human capital health level of the community is appears to be another factor that contribute to the development of feeding of human capital. In this direction there is a close relationship between the level of health and the economic development of the society.
While defining the structure of a country's health expenditures because of the health systems being determinant factors; the study provides information on the health care system in Turkey and then health expenditures in the system have been revealed. In this study povides general information about the concept of health and health service and made statements about the health economy which is increasingly gaining importance in developed countries.
The main subject of the study to explain the relationship between health spending and economic growth in GDP and health indicators like life expectancy at birth, number of persons per health personnel, etc... were examined over the years.  
And with improvements in health indicators in OECD countries are compared. The relationship between health expenditures and economic growth were evaluated with the causality which is an econometric analysis method. The result is, Turkey's health indicators are not very encouraging. In addition, as a result of the analysis of causality concluded that a mutual relationship between the economic growth and health expenditures.




Keywords: Health Sector, Economic Growth, GDP, Life Expectancy at Birth, Number of Persons per Health Personnel, Granger Causality Test.