Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda duygu düzenleme güçlüğünün yeme tutumları ve yeme bozukluğu ile ilişkisi
The relationship between emotion regulation difficulty and eating attitudes and eating disorder in attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: TUĞBA YENİÇERİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER AKİL ÖZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu = Attention deficit and hyperactivity disorder ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity

Özet:
Amaç: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat süresi kısalığı veya dağınıklığı, kaotik hareketlilik ve fevrilik ile seyreden, belirtileri büyük oranda hayat boyu süren nörogelişimsel bir bozukluktur. Yeme bozuklukları (YB) ise, beden ağırlığı ile aşırı uğraş ve yeme davranışındaki değişikliklerle giden bir hastalık grubudur. Duygu düzenleme güçlüğü (DDG) her iki bozukluğun ortak paydalarından biri olabilir. Bu çalışmada, erişkin DEHB olgularında duygu düzenleme güçlüğünün, yeme davranışı ve YB ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
 Gereç ve Yöntem: Klinik, tanımlayıcı, kesitsel, kontrollü bir çalışmadır. Çalışma tek merkezlidir. DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı konulan, 18-65 yaşları arasında 65  hasta ve  65 sağlıklı kişi katılmıştır. Sosyodemografik veri formu, SCID-5 ile yapılandırılmış görüşme, Erişkinlerde DEHB için Tanısal Görüşme (DIVA 2.0), Erişkin DEHB Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YEDÖ), Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ), Barrat Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ – 11 – KF), Duygu Düzenleme Güçlükler Ölçeği (DDGÖ) kullanılmıştır. Hastalar ile sağlıklı gönüllülerden elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır.
          Bulgular: DEHB tanısı alan katılımcılarda kontrol grubuna göre daha yüksek ortalama BKI, daha düşük eğitim ve gelir düzeyi, daha yüksek oranda sigara ve madde kullanımı ve kilo memnuniyetsizliği saptanmıştır. DEHB tanısı alan katılımcılar kontrol grubuna göre daha yüksek oranda yeme alışkanlıklarının stresörlerden etkilendiğini, hayatlarının bir döneminde normalden daha kilolu olduklarını ve kısıtlama davranışı ile en az beş kilo kaybettiklerini beyan etmişlerdir. DDGÖ,  BDÖ, YEDÖ ve TDYÖ toplam ve tüm alt ölçekleri açısından DEHB tanısı alan katılımcıların puanları kontrol grubuna göre belirgin olarak yüksektir. DEHB tanısı alan grupta DDGÖ puanlarının YEDÖ ve TDYÖ puanlarını pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı görülmüştür.  

	Sonuç: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı katılımcılarda duygu düzenleme güçlüğü, dürtüsellik, yeme bozukluğu ilişkili semptomlar ve duygusal yeme davranışı skorları sağlıklı kontrollere göre yüksek bulunmuştur. Hasta grupta duygu düzenleme güçlüğünün dürtüsellik ile ilişkili olduğu saptanmıştır. DEHB'de duygu düzenleme güçlüğü arttıkça, yeme bozukluğu semptomlarının ve duygusal yeme davranışının da arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim: Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is a lifelong neurodevelopmental disorder characterized by short attention span or disorganized attention, chaotic activity and impulsivity. Eating disorders (EDs) on the other hand, are a group of diseases associated with increased struggle with body weight and changes in eating behavior. Difficulty in emotion regulation may be one of the common denominators of both disorders. In this study, it was aimed to investigate the relationship between difficulty in emotion regulation, eating behavior and ED in adult ADHD cases.
           Method: It is a clinical, descriptive, cross-sectional, controlled study. The study is single centered. 65 patients who were diagnosed with ADHD according to DSM 5 diagnostic criteria and 65 healthy persons between the ages of 18-65 participated. Sociodemographic data form, structured interview with SCID-5, Diagnostic Interview for ADHD in Adults (DIVA 2.0), Adult ADHD Self Report Scale (ASRS), Eating Disorder Examination Questionnaire (EDEQ), Emotional Eating Scale, Barrat Impulsivity Scale (BIS – 11 – SF), Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) was used. Results obtained from patients and healthy volunteers were compared.
           Results: Participants diagnosed with ADHD had a higher average BMI, lower education and income levels, higher rates of smoking and substance use, and weight dissatisfaction compared to the control group. Participants diagnosed with ADHD reported that their eating habits were affected by stressors at a higher rate than the control group, that they were overweight than normal at some point in their lives, and that they lost at least five kilograms with restriction behavior. The scores of the participants diagnosed with ADHD in terms of DERS, BIS, Emotional Eating Scale and EDEQ total and all subscales were significantly higher compared to the control group. In the group diagnosed with ADHD, DERS scores were found to significantly predict the EDEQ and Emotional Eating Scale scores in a positive direction.

	Conclusion: Participants diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder seem to have higher scores of difficulties in emotional regulation, impulsivity, eating disorders associated symptoms and emotional eating behavior areas compared to healty controls. It has been found that difficulty in emotion regulation is associated with impulsivity in the patient group. It has been found that as the difficulty in regulating emotions increases in ADHD, the symptoms of eating disorders and emotional eating behavior also increase.