Farklı lif türlerinin insan saçına transferinin adli tekstil kapsamında incelenmesi
Transfer of different fiber types to human head hair within the scope of forensic textile
Yazar: AYŞE ÖYKÜ TUNCAY
Danışman: PROF. DR. AYLİN YALÇIN SARIBEY
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Adli tekstil biliminin en yerleşik çalışma alanı, tekstil ürünlerinin en küçük yapı birimi olan liflerin analizleridir. Suçlular suç esnasında şapka, kar maskesi gibi birçok tekstil ürünü kullanarak kamera kayıtları ve görgü şahitlerine yakalanmaktan kaçınmaya çalışmaktadırlar. Bu tür tekstil ürünlerinin saça temas etmesiyle çapraz transfer sonucunda saçlarda lifler tespit edilmektedir. Bu çalışma kapsamında dokuz adet farklı lif türünde (pamuk, keten, yün, ipek, viskoz, naylon, polyester, akrilik, polipropilen) şapkalar tasarlanarak ip kalınlığı, ilmek sayısı ve örgü türü aynı olan şapkalar örülmüştür. Kontrol ve deney grubu olmak üzere; kısa/uzun ve kıvırcık/düz/dalgalı saç tipinde toplam dokuz saç tipi ile çalışılmıştır. Kullanıcılar şapkaları 1 saat taktıktan sonra, saçlardan lifler iki adet nakil bandı kullanılarak toplanmıştır. Lif örnekleri Video Spectral Comparator (VSC8000)'da 16x büyütme ile 365 nm dalga boyunda görüntülenerek lif sayımı gerçekleştirilmiştir. Farklı türdeki tekstil liflerinin saça transferinin saç şekli ve uzunluğuna bağlı olarak değişimi analiz edilmiştir. Sonuç olarak dokuz adet lif türünün tamamının, tüm kullanıcıların saçına transfer olduğu saptanmıştır. Saçtaki lif transferinin, saç tipi ve saç uzunluğunun yanı sıra tekstil liflerinin karakteristik özelliklerine bağlı olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda morfolojik yüzey şekilleri ile statik elektriklenme özelliklerinin, liflerin saçtaki transferini etkileyen önemli faktörler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca VSC8000 cihazının, adli tekstil kapsamındaki lif analizlerinde kullanılabilir nitelikte olduğu değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan bulguların, adli vakalarda saçlardan lif toplanmasına yönelik uygulamalara yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The most established field of study in forensic textile science is the analysis of fibers, which are the smallest structural unit of textile products. Criminals try to avoid facial recognition and eyewitnesses by using various textile products such as hats and ski masks during the crime. When such textile products come into contact with the hair, fibers are detected in the hair as a result of cross transfer. Within the scope of this study, hats containing nine different fiber types (cotton, linen, wool, silk, viscose, nylon, polyester, acrylic, polypropylene) were designed and hats with the same yarn thickness, number of stitches and knitting type were knitted. Including control and experimental groups; A total of nine hair types were studied: short/long and curly/straight/wavy hair types. After the individuals wore the hats for 1 hour, the fibers were collected from the hair using two adhesive tapes. Fiber counting was performed on fiber samples imaged at 16x magnification at a wavelength of 365 nm using a Video Spectral Comparator (VSC8000). The transfer of different types of textile fibers in the hair was analyzed depending on the hair type and length. As a result, it was observed that all nine fiber types were transferred to the hair of all individuals. It has been determined that fiber transfer in hair depends on the characteristic properties of the textile fibers as well as the hair type and hair length. In this context, surface morphology and static electricity properties were found to be important factors affecting the transfer of fibers to hair. In addition, it has been evaluated that the VSC8000 can be used in fiber analyses within the scope of forensic textile. It is thought that the findings will guide practices for collecting fibers from hair in forensic cases.