Uygarlığın kaynağı olarak bilgi ve inanç
Knowledge and belief, source of civilization
Yazar: FATİH ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. TUNCAY İMAMOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Information ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Epistemoloji = Epistemology ; Felsefe = Philosophy ; Kültür = Culture ; Medeniyet = Civilization ; İlahiyat = Theology ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Sokrates "Kendini Bil!" der. Oysa Platon'dan beri filozoflar "Evreni Bil"meye çalışırlar. Kendini bilen insanın var olmayı ve varlığı ilk elden tecrübe ederek bileceği muhakkaktır. Oysa evreni bilmeye çalışan insan kendini bilme ihtiyacını başka varlıklar hakkında sahip olduğu ikinci elden ve dolaylı bilgilerle tatmin etmeye çalışır. Bu nedenle "Kendini Bil"meye çalışan ile "Evreni Bil"meye çalışan arasında uygarlık anlayışı açısından birçok fark olur.
"Evreni Bil"me yöntemleriyle "Kendini Bil"meye çalışmanın sembol ifadesi "Düşünüyorum, o halde varım" çıkarımı dolayımında bilgi diye kabul edilen inançlar, inanç diye kabul edilen bilgiler gibi geleneksel bilgi kabulünün kısıtlarının yanında, dilin kısıtları da temele alınarak yeni bilginin epistemolojik temeli olan inanca ulaşılmaktadır.
Epistemolojik inancın olduğu kadar teolojik inancın da delilleri ışığında medeniyetten, yeni bir kültürel seviye olarak uygarlığa uzanan bir yol aranmaktadır. İlk adım olarak ise töre, örf, anane, gelenek, görenek, kültür, medeniyet ve uygarlık kelimelerinin anlamları netleştirilmiştir. Uygarlığın bilgiyle geliştiği kabulününse, Pozitivizmin ve Kültürel Ateizmin zımni Tanrı kabulleri gösterilerek, ya Tanrının da geleneksel bilgi kabulüne göre bilinebileceğinin ya da kültürel gelişimin teolojik inançtan beslendiğinin kaçınılmazlığını içerdiği gösterilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Socrates says "know thyself". However philosophers try to "know universe" since the time of Plato. It is obvious that man knowing himself will experience existence and being existent and know them from the first hand. However man trying to understand universe seek ways to predict the need of "knowing thyself" through indirect or second hand knowledge of other beings. That's why there will be many differences between man trying to know himself and the one trying to know the universe with respect to civilization. 
In relation to the methods of knowing the universe, deduction of the symbolic definition of "knowing thyself" which is "I think therefore I am", besides the traditional knowledge acceptance such as beliefs regarded as knowledge, knowledge regarded as beliefs, by taking limits of language as the basis, belief epistemological foundation of new knowledge will be acquired. 
It is searched for a path stretching from a civilization illuminated by the evidences of theological and of epistemological kind of belief to a civilization which is a new cultural level. For the first step the definitions of customs, traditions, culture and civilization were clarified. As for the acceptance of civilization improvement through knowledge, it is tried to show that it includes by showing implicit acceptances of positivism and cultural atheism, either god being known according to traditional knowledge acceptance or inevitability of cultural improvement fed by theological belief.