Karotis arter stenozu olan hastalarda tedavi öncesi ve sonrası oküler kan akımının OCT-A ile değerlendirilmesi
Evaltion of ocular blood flow before and after treatment in patients with carotid artery stenosis using OCT-A
Yazar: YUSUF EMRE OKUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKİKA ERDOĞAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Amaç: Karotis arter stenozunun oküler kan akımın etkileyebilmektedir. Çalışmamızda karotis arter stenozu hastalarında tedavi öncesi ve sonrası OCT-A parametrelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
        Yöntem: Çalışmamıza 87 hastanın 133 gözü dahil edilmiştir. Karotis stenozu hastalarının ipsilateral gözü Grup 1, kontralateral gözü Grup 2, sağlıklı katılımcıların bulunduğu grup ise Grup olarak tanımlanmıştır. Katılımcılar başlangıç fazı, 1. ay, 3. ay ve 6. ay olmak üzere 4 kez muayene edilmişlerdir. Her muayenede görme keskinliği, tonus, OCT ve OCT-A verileri toplanmıştır. OCT verisi olarak RNFL kalınlığı ve GCC kalınlığı değerlendirilmiştir. OCT-A verileri olarak YKP, DKP, KK ve K tabakalarının damar dansitesi ve perfüzyon dansitesi ölçümü yapılmıştır. OCT-A ölçümleri 6x6 mm'lik alanda yapılmıştır. 1-3 mm içerisindeki alan iç segment, 3-6 mm içerisindeki alan dış segment olarak tanımlanmıştır. Çalışmada istatistiksel analizler SPSS 27.0 (IBM Inc, Chicago, IL, USA) programı kullanılarak yapılmıştır. Normal dağılmayan parametreler IQR; çeyrekler dilimi (medyan, minimum ve maksimum), normal dağılan parametreler ise ortalama±standart sapma (SS) şeklinde ifade edildi. Bağımlı çoklu ölçüm değerlerinin karşılaştırılmasında Friedman testi veya tekrarlı ölçümler ANOVA analizleri kullanıldı. İki grup arasındaki bağımsız  karşılaştırmalarda ise Mann Whitney-U testi kullanıldı. Çoklu bağımlı grup arasında, ikili kıyaslamalarda posthoc analiz olarak Wilcoxon işaretli sıralar analizi veya bağımlı t-testi kullanıldı. Çalışmamızda p<0,05 anlamlı sınır olarak kabul edilmiştir.  
        Bulgular: Grup 1 FAZ alanı değerinin 1. aydan sonra azalmaya başladığını saptandı (p<0,05). Grup 2 ve Grup 3 FAZ alan ve perimetre değerinin 0. ayda en düşük 6. ayda en yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Grup 1 YKP iç segment damar ve perfüzyon dansitesinde 3. aydan sonra artış olduğu saptandı (p<0,05). Grup 2 ve Grup 3 YKP verilerinde iç – dış segment YKP değerlerinin hem damar dansitesi hem de perfüzyon dansitesi başlangıç fazı değerlerinin en yüksek olduğunu ve zaman içerisinde azalma eğilimde olduğunu gözlemlendi (p<0,05). Grup 1 DKP verilerinde iç segment damar dansitesi, iç segment perfüzyon dansitesitesi ve dış segment perfüzyon dansitesinde 3. ay ve 6. ay arasında artış olduğu gözlendi (p<0,05). Grup 2 ve Grup 3 DKP verileri incelendiğinde iç segment damar dansitesi değerlerinin başlangıç fazı değerlerinin en yüksek olduğunu ve zaman içerisinde azalma olduğu saptandı (p<0,05). KK verilerinde Grup 1'de iç segment perfüzyon dansitesinde 1. ay ile 3. ay arasında azalma olduğu, 3. ay ile 6. ay arasında artış olduğu saptandı (p<0,05). Grup 2 KK verilerinde iç segment damar damar dansitesi, iç segment perfüzyon dansitesi, dış segment damar dansitesi değerlerinde zaman içerisinde azalma gözlendi (p<0,05). Grup 3 KK verilerinde iç segment damar dansitesi, iç segment perfüzyon dansitesi, dış segment damar dansitesi ve dış segment perfüzyon dansitesi değerlerinde 6. ay değerlerinin 0. ay değerlerine göre daha düşük olduğu gözlendi (p<0,05). Grup 1 K verilerinde iç segment damar dansitesinin tedaviden sonra 1. aydan sonra artma eğiliminde olduğu, iç segment perfüzyon dansitesinin 3. aya kadar değişmediği ve 3. ay ile 6. ay arasında azalma olduğu gözlemlendi (p<0,05). Dış segment vasküler dansitenin tedavi öncesi ile 1. ay arasında azaldığını 3. ay ile 6. ay arasında arttığını, dış segment perfüzyon dansitesinin ise tedavi öncesi ile 1. ay arasında azaldığını tedavi sonrası 3. ay ve 6. ay arasında arttığı gözlemlendi (p<0,05). Grup 2 K verilerinde iç segment damar dansitesi, iç segment perfüzyon dansitesi, dış segment damar dansitesinde zaman içerisinde azalma olduğu gözlemlendi (p<0,05). Grup 3 K verilerinde iç segment damar dansitesi, iç segment perfüzyon dansitesi ve dış segment damar dansitesinde zaman içerisinde azalma eğiliminde olduğu gözlemlendi (p<0,05). RNFL verilerinde Grup 1 değerlerinde tedavi öncesi ve tedavi sonrası veriler arasında anlamlı bir değişim saptanmadı (p>0,05). Grup 2 ve Grup 3 verileri incelendiğinde iki grupta da zaman içerisinde RNFL'nin azaldığı gözlendi (p<0,05). GCC verilerinde Grup 1 değerlerinin tedavi sonrası 6. ayda, tedavi öncesine göre artmış olduğu görülmektedir (p<0,05). Grup 2 ve Grup 3 incelendiğinde GCC değerlerinde zaman içerisinde değişim gözlenmedi (p>0,05). 
        Sonuç: Grup 1 verilerinde FAZ alanı ve FAZ perimetre değerlerinde azalma; YKP vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi, DKP vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi, KK vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi, K vasküler dansite ve perfüzyon dansitesinde ve GCC' de artma saptanmıştır. Grup 2 ve Grup 3 verilerinde ise FAZ alanı ve FAZ perimetre değerlerinde artma; YKP vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi, DKP vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi, KK vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi, K vasküler dansite ve perfüzyon dansitesinde ve RNFL' de azalma saptanmıştır.

Abstract:
Objective: Carotid artery stenosis can affect ocular blood flow. This study aimed to evaluate OCT-A parameters in patients with carotid artery stenosis before and after treatment.
        Method: The study included 133 eyes from 87 patients. The ipsilateral eye of patients with carotid stenosis was defined as Group 1, the contralateral eye as Group 2, and the healthy control group as Group 3. Participants were examined at four time points: baseline, 1 month, 3 months, and 6 months. During each examination, visual acuity, intraocular pressure, OCT, and OCT-A data were collected. OCT data included RNFL and GCC thicknesses, while OCT-A data included vessel density and perfusion density measurements of the SCP, DCP, CC, and C layers. OCT-A measurements were performed on a 6x6 mm area, with the inner segment defined as the 1-3 mm area and the outer segment as the 3-6 mm area. Statistical analyses were performed using SPSS 27.0 (IBM Inc, Chicago, IL, USA). Non-normally distributed parameters were expressed as IQR (median, minimum, and maximum), and normally distributed parameters as mean±SD. For comparison of multiple dependent measurements, the Friedman test or repeated measures ANOVA were used. For independent comparisons between two groups, the Mann-Whitney U test was applied. For multiple comparisons within dependent groups, post-hoc analysis was conducted using Wilcoxon signed-rank test or paired t-test. A p-value < 0.05 was considered statistically significant.
        Results: Group 1 FAZ area values showed a decrease starting from the 1st month (p<0.05). In Groups 2 and 3, FAZ area and perimeter values were lowest at baseline and highest at 6 months (p<0.05). In Group 1, an increase in SCP inner segment vessel and perfusion density was observed after the 3rd month (p<0.05). For Groups 2 and 3, the SCP values for both vessel and perfusion densities in the inner and outer segments were highest at baseline and showed a decreasing trend over time (p<0.05). In Group 1 DCP values, there was an increase in inner segment vessel density, inner segment perfusion density, and outer segment perfusion density between the 3rd and 6th months (p<0.05). For Groups 2 and 3 DCP values, inner segment vessel density was highest at baseline and decreased over time (p<0.05). In Group 1, CC inner segment perfusion density decreased between the 1st and 3rd months and increased between the 3rd and 6th months (p<0.05). In Group 2 CC values, a decrease was observed over time in inner segment vessel density, inner segment perfusion density, and outer segment vessel density (p<0.05). In Group 3 CC values, inner and outer segment vessel and perfusion densities were lower at 6 months compared to baseline (p<0.05). In Group 1, C inner segment vessel density showed an increasing trend after the 1st month, while inner segment perfusion density remained stable until the 3rd month and then decreased between the 3rd and 6th months (p<0.05). Outer segment vascular density decreased between baseline and the 1st month and increased between the 3rd and 6th months. Outer segment perfusion density also decreased between baseline and the 1st month, then increased between the 3rd and 6th months (p<0.05). In Group 2 C values, inner segment vessel density, inner segment perfusion density, and outer segment vessel density decreased over time (p<0.05). In Group 3 C values, inner segment vessel density, inner segment perfusion density, and outer segment vessel density showed a decreasing trend over time (p<0.05). In RNFL values, no significant difference was found between pre- and post-treatment measurements in Group 1 (p>0.05). In Groups 2 and 3, RNFL decreased over time (p<0.05). In GCC values, Group 1 showed an increase at 6 months post-treatment compared to baseline (p<0.05), while no change over time was observed in Groups 2 and 3 (p>0.05).
       Conclusion: In Group 1, decreases were observed in FAZ area and FAZ perimeter values, while increases were found in SCP vessel and perfusion density, DCP vessel and perfusion density, CC vessel and perfusion density, C vessel and perfusion density, and GCC. In Groups 2 and 3, FAZ area and FAZ perimeter values increased, while decreases were noted in SCP vessel and perfusion density, DCP vessel and perfusion density, CC vessel and perfusion density, C vessel and perfusion density, and RNFL.