İşitme cihazı kullanan yetişkinlerde farklı adaptasyon formüllerinin kullanılmasının orta latans işitsel uyarılmış potansiyellere etkisi
The effect of different adaptation formulas on mid-latency auditory evoked potentials in adults with hearing aids
Yazar: NEDİM UĞUR KAYA
Danışman: PROF. DR. EMİNE AYDIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; Yetişkinler = Adults ; İşitme = Hearing ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders ; İşitme cihazları = Hearing aids

Özet:
Amaç: Yetişkin işitme cihazı kullanıcılarında farklı işitme cihazı adaptasyon formüllerinin Orta Latans İşitsel Uyarılmış Potansiyelleri (Middle Latency Responses, MLR) üzerindeki etkilerini değerlendirmek. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma farklı iki işitme cihazı adaptasyon formülü ile ayarlanmış işitme cihazı kullanan, işitme kaybı olup işitme cihazı kullanmayan ve işitme kaybı olmayan toplam 72 katılımcı ile yürütülmüştür. İşitme cihazı adaptasyon formülü NAL-NL1 ve NAL-RP'yi temel alan 16 katılımcı Grup 1; NAL-NL2 ve DSL'yi temel alan 20 katılımcı Grup 2; işitme kaybı olup cihaz kullanmayan 15 katılımcı Grup 3 ve işitme kaybı olmayan 21 katılımcı Grup 4 olarak sınıflanmıştır. İşitme cihazı kullanan katılımcılarda işitme cihazı ile olmak üzere, tüm katılımcıların MLR yanıtları elde edilmiş; Na latans, Pa latans ve Na-Pa amplitüd değerleri karşılaştırılmıştır. Odyometrik değişkenler ile işitme cihazı kullanımına yönelik bireysel değişkenlerin MLR yanıtları üzerindeki olası etkileri ayrıca değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Grup 1 ortalama Na-Pa amplitüd değerinin Grup 2'den daha yüksek olduğu bulundu (p=0,001). Na latans ve Pa latans değerleri açısından Grup 1 ve Grup 2 arasında anlamlı farklılık izlenmedi (p=0,001; p=0,035). Grup 1 ve Grup 2'de ortalama Na-Pa amplitüd değerlerinin Grup 3'e göre  yüksek olduğu izlendi (p=0,001) ancak bu yükseklik sadece Grup 1'de istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaştı. Grup 1 ve Grup 2 ile Grup 3 arasında Na latans ve Pa latans değerleri açısından farklılık izlenmedi (p=0,001; p=0,035). İşitme kaybı olmayanlarla (Grup 4) karşılaştırıldığında, işitme kaybı olan katılımcıların (Grup 1, Grup 2 ve Grup 3) Na latans ve Pa latans değerlerinin daha uzun (p=0,001; p=0,035), Na-Pa amplitüdlerinin ise daha düşük olduğu (p=0,001) görüldü. Grup 1 ve Grup 2'nin mevcut (test edilen) işitme cihazı kullanım süresinin Na latans, Pa latans ve Na-Pa amplitüd değerlerine etkisi izlenmedi. Tüm gruplarda, odyometrik havayolu/ kemikyolu saf ses ortalamaları ve konuşmayı alma eşik değerleri ile Na latans ve Pa latans değerleri arasında pozitif, Na-Pa amplitüd değerleri arasında ise negatif korelasyon olduğu tespit edildi . Tüm gruplarda, konuşmayı ayırt etme skorları ile Na latans ve Pa latans değerleri arasında negatif, Na-Pa amplitüd değerleri arasında pozitif korelasyon saptandı. Tüm gruplarda, yaş ile Pa latans değerleri arasında pozitif, Na-Pa amplitüd değerleri arasında negatif korelasyon olduğu görüldü.
Sonuç: Orta latans yanıtları, işitme kaybı varlığından, işitme cihazı kullanımından ve farklı işitme cihazı adaptasyon formüllerinden etkilenmektedir. İşitme cihazı ile yapılan MLR ölçümleri, işitme cihazı kullanımından görülen faydanın değerlendirilmesinde objektif bir test olarak kullanılabilir. 
Anahtar Kelimeler: İşitme cihazı adaptasyon formülleri, orta latans işitsel uyarılmış potansiyeller

Abstract:
Purpose: To evaluate the effects of different hearing aid adaptation formulas on Middle Latency Responses (MLR) in adult hearing aid users.
Materials and Methods: The study was carried out with a total of 72 participants, who have been using hearing aids adjusted with two different hearing aid adaptation formulas for the last 1 year, who have hearing loss but do not use hearing aids and who do not have hearing loss. Group 1 of 16 participants based on the hearing aid adaptation formula NAL-NL1 and NAL-RP; Group 2 of 20 participants based on NAL-NL2 and DSL; 15 participants with hearing loss who did not use devices were classified as Group 3 and 21 participants without hearing loss were classified as Group 4. MLR responses of all participants were obtained, including those who use hearing aids; Na latency, Palatance and Na-Pa amplitude values were compared.  The possible effects of audiometric variables and individual variables for hearing aid use on MLR responses were also evaluated.
Results: Group 1 mean Na-Pa amplitude value was found to be higher than Group 2 (p=0.001). No significant difference was observed between Group 1 and Group 2 in terms of Na latency and Palatance values (p=0.001; p=0.035). It was observed that the mean Na-Pa amplitude values in Group 1 and Group 2 were higher than Group 3 (p=0.001), but this elevation reached the level of statistical significance only in Group 1. No difference was observed between Group 1, Group 2 and Group 3 in terms of Na latency and Palatance values (p=0.001; p=0.035). Compared with those without hearing loss (Group 4), participants with hearing loss (Group 1, Group 2 and Group 3) had longer Na latency and Palatance values (p=0.001; p=0.035), and Na-Pa amplitudes were lower ( p=0.001) was observed. The effect of current (tested) hearing aid usage time on Na latency, Palatance and Na-Pa amplitude values of Group 1 and Group 2 was not observed. In all groups, there was a positive correlation between audiometric airway/bone conduction pure tone averages and speech acquisition threshold values, Na latency and Palatance values, and a negative correlation between Na-Pa amplitude values. In all groups, there was a negative correlation between speech discrimination scores and Na latency and Palatance values, and a positive correlation between Na-Pa amplitude values. In all groups, there was a positive correlation between age and Palatance values, and a negative correlation between Na-Pa amplitude values.
Conclusion: Medium latency responses are affected by the presence of hearing loss, use of hearing aids, and different hearing aid adaptation formulas. MLR measurements with a hearing aid can be used as an objective test to evaluate the benefit from hearing aid use.
Keywords: Hearing aid adaptation formulas, mid-latency auditory evoked potentials