Tıp fakültesi öğrencilerinin yeme davranışlarının ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Examination of eating behaviours and related factors of medical faculty students
Yazar: GAMZE SUNAL YİĞİTOĞLU
Danışman: PROF. DR. YILDIZ AKVARDAR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beden algısı = Body image ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Sosyal norm = Social norm ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Yeme bağımlılığıyla ilgili araştırmalar, işlenmiş gıda endüstrisinin gelişimi ve birlikte obezitenin yaygınlaşmasıyla son 20 yılda giderek artmıştır. Çalışmamızda Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. ve 6.sınıf öğrencilerinde yeme bağımlılığı, sorunlu yeme davranışı ve ilişkili faktörler ile tıp eğitiminin yeme tutum ve davranışlarındaki etkisi incelenmiştir. Çalışma kesitsel, tanımlayıcı bir araştırmadır. Sosyodemografik veri formu, Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği 2.0 (YFAS 2.0), Yeme Davranışları Testi (EAT-26), Vücut Algısı Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16) ve sosyal çevrenin yeme davranışlarına etkisini incelemek için "Project EAT" çalışmasının soru formunun ilgili bölümü kullanılmıştır. Çalışmaya 1.sınıftan 185, 6.sınıftan 226 öğrenci katılmıştır. Birinci ve 6.sınıf öğrencilerinde yeme bağımlılığı oranı sırasıyla %6.5 ve %4 (p=0.251), sorunlu yeme davranışı sırasıyla %17.8 ve %11.9 (p=0.092) olarak bulunmuştur. Birinci sınıf öğrencilerinden aşırı kilolu-obez olanlarda yeme bağımlılığı oranı düşük-normal kilolu olanlara göre anlamlı olarak daha yüksektir (sırasıyla %17.1, %4; p=0.012). Her iki sınıfta da sorunlu yeme davranışı olanlarda yeme bağımlılığı oranı, sorunlu yeme davranışı olmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.01). Sorunlu yeme davranışı yeme bağımlılığını riskini 1.sınıf öğrencilerinde 8.069 kat, 6.sınıf öğrencilerinde 13.903 kat arttırmaktadır. Sorunlu yeme davranışının, duygu düzenleme güçlüğü olanlarda yeme bağımlılığı gelişimine kısmi aracılık ettiği saptanmıştır (p<0.05). Beden memnuniyetsizliği olan ve olmayan gruplar arasında yeme bağımlılığı ve sorunlu yeme davranışı açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Her iki sınıftaki öğrencilerin yaklaşık üçte ikisinin öğün saatleri düzensizdir, yarısı atıştırma şeklinde beslenmekte ve yarısından çoğu oturup yemek yemek için zaman bulamamaktadır. Bulgularımız sorunlu yeme davranışının yeme bağımlılığının en çok yordayan etken olduğunu, duygu düzenleme güçlüğü olanlarda sorunlu yeme davranışının yeme bağımlılığına aracılık ettiğini göstermektedir. Öğrencilerin sağlıklı beslenmeye teşvik edilmesi, stresle baş etme becerilerinin artırılması, sorunlu yeme davranışlarını azaltacak müdahalelerin geliştirilmesi, yeme bağımlılığı yaygınlığının azalmasında faydalı olacaktır.

Abstract:
Research on food addiction has increased in the last 20 years with the development of the processed food industry and the spread of obesity. In our study, food addiction, disordered eating behaviour and related factors, and the effect of medical education on eating attitudes and behaviours were investigated in Marmara University Faculty of Medicine 1st and 6th grade students. The study is a cross-sectional, descriptive study. Sociodemographic data form, Yale Food Addiction Scale Version 2.0 (YFAS 2.0), Eating Attitudes Test (EAT-26), Body Image Scale, Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form (DERS-16) and the relevant part of the "Project EAT" study questionnaire was used to examine the effects of social environment on eating behaviours. 185 students from 1st grade and 226 students from 6th grade participated in the study. In first and 6th grade students, the rate of food addiction was %6.5 and %4 (p=0.251), disordered eating behaviour was %17.8 and %11.9 (p=0.092), respectively. First year students who were overweight-obese had significantly higher rate of food addiction than those with low-normal weight (%17.1, %4 respectively; p=0.012). In both grades, the rate of food addiction was found to be significantly higher in those with disordered eating behaviour than those without disordered eating behaviour (p<0.01). Disordered eating behaviour increases the risk of food addiction 8.069 times for 1st grade students and 13.903 times for 6th grade students. It was found that disordered eating behaviour partially mediated the development of food addiction in those with emotional regulation difficulties (p<0.05). There was no significant difference was found between the groups with and without body dissatisfaction in terms of food addiction and disordered eating behaviour. Approximately two-thirds of the students in both grades have irregular meals, half of them tend to eat on the run and more than half of them do not have time to sit down and eat. Our findings show that disordered eating behaviour is the most predictive factor od food addiction, and that disordered eating behaviour mediates food addiction in those with emotional regulation difficulties. Encouraging students to a healthy diet, increasing their stress coping skills, developing interventions to reduce disordered eating behaviours will be benefical in reducing the prevalance of food addiction