Bilim ve Sanat Merkezleri'nin eğitim programlarının Hammond modeliyle değerlendirilmesi
Evaluation of Science and Art Centres education curriculum using Hammond model
Yazar: YUSUF ESER
Danışman: YRD. DOÇ. NURİYE SEMERCİ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Eğitim programları = Education programs ; Hammond modeli = Hammond model ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Eğitim her ülkenin vatandaşlarına ücretsiz olarak sunması gereken görevlerden biridir. Her devlet geleceğini garanti altına alacak değişik yatırımlar yapmak durumundadır. Bu yatırımlar bazen günü birlik düşünülerek belki her bireye yapılırken bazen uzun vadeli olarak ve belirli özelliklere sahip bireylere yapılabilir. Her ülke kendi devamını sağlayacak yatırımları kendi halkı gibi kendi öz sermayesinden karşılamaya çalışır. Bu amaçla yeteneklerine göre bazılarını işçi, çiftçi, usta, doktor, mühendis, öğretmen, bilim adamı vb. gibi bazen yaygın, bazen de örgün eğitime tabi tutar.Araştırmanın amacı, Bilim Sanat Merkezleri'nin (BİLSEM) programlarının öğrenci,öğretmen, yönetici, sınıf öğretmenive velilerin görüşlerine göre Hammond Modeliyle değerlendirilmesidir. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Bilim ve Sanat Merkezleri'nin programlarının işlerliklerini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırmada,Türkiye genelinde faaliyetlerine devam eden 57Bilim ve Sanat Merkezi'ndeeğitimlerine devam eden öğrenciler (4. ve 5. sınıf) ile bu kurumlarda görevli yönetici ve öğretmenler, öğrencilerin devam ettikleri örgün eğitim kurumlarındaki sınıf öğretmenleri ve bu öğrencilerin velileri araştırmanın evrenini oluşturmaktadır.Araştırmanın yapılacağı örneklem BİLSEM'lerin belirlenmesinde %20'lik bir örneklem grubu baz alınmış ve bu %20'lik grup da iki şekilde belirlenerek araştırma gerçekleştirilmiştir. Örneklem BİLSEM'lerin belirleme şeklinde hem Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK) verilerine göre illerin gelişmişlik seviyeleri hem de Türkiye'nin coğrafi bölgelerindeki BİLSEM sayıları baz alınmıştır. Araştırma, 2010 - 2011 öğretim yılıbahar yarıyılı içerisinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 205 öğrenci, 115 BİLSEM öğretmeni, 35 yönetici, 88 sınıf öğretmeni ve 100 veli katılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilenbir anketle toplanmıştır.Araştırmanın I. Bölümünde, problem durumu, amaç, önem, sayıltılar, sınırlılıklar ve tanımlar gibi kavramlara yer verilmiştir. II. Bölümde üstün zekalılık kavramı, üstün zekalı ve üstün yetenek kavramları arasındaki fark, değişik ülkelerdeki üstün zekalıların eğitim şekilleri ve üstün zekalıların eğitimiyle ilgili tarihsel süreç ile ilgili alan yazın çalışmalarına yer verilmiştir. III. Bölümde, araştırmanın yöntem boyutu ele alınmıştır.Araştırmada örnekleme yöntemi olarak küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. IV. Bölümde, araştırma sonucunda elde edilen bulgu ve yorumlar kısmı mevcuttur. Bu bölümde elde edilen bulgulardan birkaçı şöyledir: BİLSEM'de daha rahat ortamda bulundukları için öğrencilerin mutlu olmalarına rağmen elde edilen sonuçlarda cinsiyete göre anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır.Araştırmada ortaya çıkan diğer bir önemli bulgu da ?Arzu ettiğim BİLSEM organizasyonlarına etkin bir şekilde katıla biliyorum.?önermesine kız öğrenciler önermeye katılma boyutunda, erkek öğrencilerden anlamlı oranda farklı cevaplar vermişlerdir.BİLSEM'deki öğrencilerin yeteneklerinin diğer öğrencilerin yetenekleriyle kıyaslandığında 4. Sınıf öğrencilerinin görüşlerinin 5. Sınıf öğrencilerinin görüşlerinden anlamlı oranda farklılaştığı görülmüştür.Son olarak V. Bölümde, araştırma bulguları ve sonuçlar irdelenmiştir. Genel olarak bakıldığında bu kurumların faaliyetlerine devam etmelerinden katılımcıların memnun oldukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Education is one of the tasks, that each country has to provide its citizens without any charge. Each state must make various investments in order to guarantee its future. These investments can sometimes be made to every individual through short term thoughts whereas to particular people with certain qualities in long term.Every country tries to meet the investments that give the opportunity to provide its continuity by its own capital, in other words, its own society. With this aim some people as workers, farmers, builders, doctors, engineers, teachers, scientists, etc, are given formal or common educational courses according to their abilities.The purpose of the research is evaluation of science and art centres (bilsem) curriculum according to student, teacher, classroom teachers, parents and school principals? views using hammond model.Survey model was used in the research. In this reseach with the aim of obtaining the functionality of Science and Art Centres? curriculum students (4th and 5th grades) at 57 Science and Art Centres throughout Turkey, directors and teachers in those institutions, classroom teachers at students? formal educational institutions and their parents constitute the universe of the research.In determining the sample BİLSEM centres fort he research, 20% sample group was taken as criteria and this 20% group was determined in two ways and hence the research was carried out.In determinig the sample BİLSEM centers development levels of the cities and the number of BİLSEM centers in geographical regions in Turkey was taken into consideration according to Turkish Statistics Institution (TUİK) data. The research was carried out in the second term of 2010 ? 2011 academic year. Data of the research was collected by a survey developed by the researcher.In the first part of the research some terms as current problem, purpose, significance, assumptions, limitations and definitions were given. In the second part high intelligance term, the difference between higher intelligance and high ability terms, field studies about the ways and historical process of the education of the people with high intelligence were given.In part III, the method dimension of the research was considered. Group sampling method was determined as the sampling method. In part IV findings and the comments took place. Some findings obtained in this study are as follows: Although the students were happy because of a more comfortable environment at BİLSEM, significant differences by gender emerged in the results obtained.Finally in part V, the findings of the research were evaluated in the conclusion and discussion part.Another important finding of the research is that girls gave different responses significantly compared to boys for the proposition: "I can be actively involved in Bilsem organizations? when students' abilities at BİLSEM are compared to other students 'competences, 4th grade students' views were significantly different than 5th grade students? views.