Yenidoğanlarda trombosit süspansiyonu kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of use of thrombocyte suspension innewborns
Yazar: HÜSEYİN ADİL ÖNER
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ZENCİROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Kan = Blood ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Trombositopeni = Thrombocytopenia

Özet:
Giriş: Trombositopeni, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde en sık izlenen
hematolojik patolojilerdendir. Yenidoğanlarda transfüzyon amaçlı en sık kullanılan
ikinci kan ürünü olan trombosit süspansiyonunun aktif kanaması ve ciddi
trombositopenisi olan yenidoğanlarda yararı bilinmekledir. Profilaktik trombosit
uygulamasının ise net yararlarının bilinmemesi yanı sıra kan ürünleri transfüzyonları
uygulamalarının zararları olabileceği de bilinmektedir. Bu çalışmada hastanemiz
yenidoğan kliniğinde yatan hastalarda trombosit transfüzyonları; endikasyon,
laboratuvar kontrolü ve komplikasyonlar çerçevesinde incelenerek ulusal (Türk
Neonatoloji Derneği Transfüzyon Rehberi) ve uluslararası (İngiltere Kan
Transfüzyonu ve Doku Transplantasyonu Hizmetleri Profesyonel Danışma Komitesi
Transfüzyon Rehberi ve Trombosit Kitlesine Dayalı Transfüzyon Rehberi) rehberlere
göre uygunluğu geriye dönük olarak değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntemler: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın
Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
Yenidoğan Kliniği'nde 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında yatarak izlenen ve
trombosit süspansiyonu alan hastalar çalışmaya alındı. Hastaların demografik
özellikleri, klinik profilleri ve maternal verileri kaydedildi. Kullanılan toplam
trombosit süspansiyonu sayısı, trombosit süspansiyonu kullanım oranı, transfüzyon
sayısı/hasta sayısı oranı belirlendi. Her hastaya uygulanan ilk üç transfüzyon öncesi
ve sonrası laboratuvar kontrolü ve kullanım endikasyonlarının rehberlere uygunluğu
değerlendirildi. Ayrıca hastalar preterm ve term, erken ve geç başlangıçlı
trombositopenisi olan, kanaması olan ve olmayan, taburcu edilen ve kaybedilen
şeklinde gruplandırılarak, gruplar arasında trombosit süspansiyonu kullanım sayıları,
endikasyonları ve mortalite oranları karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmanın yapıldığı bir yıllık dönemde yatırılarak takip ve tedavi edilen
1538 hastanın 66'sına toplam 261 kez trombosit transfüzyonu uygulanmıştı.
Endikasyon, komplikasyon ve laboratuvar kontrolü açısından değerlendirilen her
hastanın aldığı ilk üç transfüzyon sayısı 139 idi. Trombosit süspansiyonu kullanım
oranı % 4.3, transfüzyon sayısı/transfüzyon alan hasta sayısı 3.9'du. Olguların 28'i
(%42.4) preterm (<37 hafta), 38'i (%57.6) term bebekti. Olguların gebelik haftası
ortalaması 34.7±5.45 hafta, doğum ağırlığı ortalaması 2191±978 gr idi. Hastaların
41'inde (%62.1) kanama mevcuttu, 33 hastada (%50) ise intrakranial kanama izlendi.
Trombosit süspansiyonu alan 66 hastanın 31'i (%47) kaybedildi, 35'i (%53) taburcu
oldu.
Tam kan sayımı ile değerlendirilen 139 transfüzyonun tamamından önce trombosit
sayısı ve ortalama trombosit hacmi değerlerine bakıldı. Trombosit sayısı ortalama
52.330±32.050/μL, ortalama trombosit hacmi değeri 10.14±2.06 fL/nL idi. Yüz otuz
üç (%95.6) transfüzyondan sonra trombosit sayısı kontrolü yapıldı. Transfüzyon
sonrası ortalama trombosit sayısı 86.800±57.470/μL olup, transfüzyon öncesine göre
%63 artış görüldü. Trombosit sayısındaki artış oranı anlamlıydı (p=0.01<0.05).
İlk üç transfüzyon incelemesinde, transfüzyonların %77.7'sinin Türk Neonatoloji
Derneği, %78.4'ünün İngiltere Transfüzyon Komitesi, %60'ının Trombosit Kitlesine
Dayalı Transfüzyon Rehberlerine göre uygun olarak verildiği izlendi. Ulusal rehbere
dikkatli bir uyumla trombosit transfüzyonlarının %22.3'ünden, Trombosit Kitlesine
Dayalı Rehberin kullanılması ile ise %40'ından kaçınılabileceği görüldü.
Olguların hiçbirinde komplikasyon kaydı saptanmadı.
Sonuçlar: Verilerimiz hastanemiz yenidoğan kliniğinde verilen trombosit
transfüzyonlarının %80'ine yakınının ulusal rehbere uygun endikasyonla
kullanıldığını göstermiştir. Ulusal transfüzyon rehberine dikkatli bir uyumla
transfüzyon sıklığının anlamlı şekilde azalacağı, trombosit sayısı yerine trombosit
kitlesine dayalı rehberlerin kullanılması ile ise transfüzyon sıklığında daha fazla
azalma sağlanabileceği belirlendi. Her bebeğin bireysel olarak ve rehberler
çerçevesinde dikkatle değerlendirilmesi ile hastaların gereksiz transfüzyon almasının
önüne geçilebilir ve ülkemizin kan kaynakları daha etkili biçimde kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Trombosit süspansiyonu, trombositopeni, yenidoğan,
transfüzyon, endikasyon

Abstract:
Introduction: Thrombocytopenia is the most common hematopathological finding
in neonatal intensive care units. The platelet suspension, the second most commonly
used blood product for transfusion in newborns with active bleeding and severe
thrombocytopenia, is well known in the newborns. It is also known that the net
benefits of prophylactic platelet administration are unknown and that the application
of transfusions of blood products may be harmful. In this study, we evaluated the
indications, laboratory controls and complications of platelet transfusions in patients
hospitalized in our newborn clinic and evaluated retrospectively according to
national (Turkish Neonatology Association Transfusion Guide) and international
(UK Transfusion and Tissue Transplantation Services Professional Advisory
Committee Transfusion Guide and Transfusion Guideline for Transfusion Based on
Thrombocyte Bile) guidelines.
Materials and Methods: In Health Sciences University Ankara Dr. Sami Ulus
Health Practice and Research Center for Obstetrics and Gynecology, Child Health
and Diseases Newborn Clinic, patients admitted to our hospital between 01.01.2016 -
31.12.2016 and who received platelet suspension were taken to the study.
Demographic characteristics, clinical profiles and maternal data of the patients were
recorded. The number of total platelet suspension used, thrombocyte suspension
usage rate, number of transfusions/number of patients rate was determined. The
appropriateness of the guidelines for laboratory control and indications before and
after the first 3 transfusions applied to each patient was evaluated. Patients were also
grouped as preterm and term, early and late onset thrombocytopenia, with and
without bleeding, discharged and lost. The numbers of platelet suspension usage,
indications and mortality risk were compared among the groups.
Results: A total of 261 platelet suspension transfusions were administered to 66 of
1538 patients who were admitted and followed up during the one year period of the
study. The number of the first three transfusions taken by each patient evaluated for indications, complications and laboratory control was 139. Platelet suspension usage
rate was %4.3, number of transfusion/number of patients receiving transfusion was
3.9. 28 of the cases (%42.4) were preterm (<37 weeks), 38 of the cases (%57.6) were
term babies. The mean gestational week was 34.7 ± 5.45 weeks and the mean birth
weight was 2191 ± 978 gr. Bleeding was present in 41 (%62.1) of the patients and
intracranial hemorrhage was observed in 33 patients. Of the 66 patients receiving
platelet suspension, 31 (%47) were lost and 35 (%53) were discharged. Before all
139 transfusions, the platelet count and mean platelet volume were assessed by
complete blood count. Mean platelet count was 52.330 ± 32.050/μL and mean
platelet volume was 10.14 ± 2.06 fL/nL. Platelet count control was performed after
133 (%95.6) of all transfusions. The mean platelet count after transfusion was 86,800
± 57,470 / μL, which was %63 higher than before transfusion. The increase in
platelet count was significant (p = 0.01 <0.05).
In the first three transfusion studies, it was observed that %77.7 of the transfusions
were given by the Turkish Neonatology Association, %78.4 by the UK Transfusion
Committee and %60 by the Transfusion Guidelines Based on The Platelet Volume. It
was observed that %22.3 of platelet transfusions could be avoided by carefully
following the national guidelines. %40 of platelet transfusions could be avoided by
carefully following the Guideline Based on Platelet Count. None of the cases had any
complications.
Conclusions: Our data have shown that close to 80% of the platelet transfusions
given in our newborn clinic in our hospital are used with indications appropriate to
the national guideline. It was determined that the frequency of transfusion could be
significantly reduced with careful adjustment to the national transfusion guidelines,
and that the use of platelet based guidelines instead of platelet counts could lead to a
further reduction in transfusion frequency. By careful evaluation of each baby
individually and according to guidelines, patients can avoid unnecessary transfusion
and blood resources of our country can be used more effectively.
Keywords: Thrombocyte suspension, thrombocytopenia, newborn, transfusion,
indications