Çeşitlilik merkezi GB Asya olan Lactucinae (Asteraceae) alttribusunun Türkiye odaklı biyosistematik revizyonu
Taxonomic revision of lactucinae (Asteraceae) in its SW Asian centre of diversity focusing on Turkey
Yazar: MURAT ERDEM GÜZEL
Danışman: PROF. DR. KAMİL COŞKUNÇELEBİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Güney Batı Asya (GB Asya) Lactucinae Cass. ex Dumort. (Asteraceae) üyeleri morfolojik ve moleküler ayrıca ülkemiz üyeleri palinolojik ve mikromorfolojik yönden incelenmiştir. Ülkemiz Lactucinae üyelerinin genişletilmiş betimleri, korolojik özellikleri, cins ve tür düzeyinde teşhis anahtarı oluşturularak Cicerbita Wallr., Lactuca L. ve Prenanthes L. olmak üzere üç cins altında yeniden düzenlenmiştir. Lactuca rechingeriana (Tuisl) N.Kilian & Greuter taksonu Cicerbita cinsine (C. rechingeriana (Tuisl) Coskunç & M.Guzel) taşınmıştır. Lactuca oyukludagensis (Parolly) N.Kilian & Parolly, L. fenzlii N.Kilian & Greuter'nin L. marschallii Stebbins L. bourgaei (Boiss.) Irish & N. Taylor'nin eşadı yapılmıştır. Lactuca acanthifolia (Willd.) Boiss., C. sonchifolia (Vis. & Pančić) Beauverd, L. dissecta D. Don ve L virosa L. 'nın ülkemizde yayılış göstermediği ortaya konulmuştur. L. eburnea (Rech. f.)'nın L. acanthifolia'nın eşadı olmayıp L. viminea (L.) J. & C. Presl.'nın bir alttürü olduğuna karar verilerek, L. viminea subsp. eburnea (Rech. f.) Coskunç. & M.Guzel olarak yeniden düzenlenmiştir. Palinolojik karakterlerden; polar ve ekvatoral eksen uzunluğunun ve amb çapının, makromorflolojik karakterlerden; dekurrent yapraklar, akende ikinci halkanın varlığı ve pedunkulun tüy örtüsü ve mikromorfolojik karakterlerden; aken yüzey şekli, papilla durumu ve karpopodiyum şeklinin önemli ayırıcı karakterler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Lactucinae üyelerini ayırmada kullanılan morfolojik karakterlerin (dekurrent yapraklar hariç) homoplastik olduğu, nrITS ve cpDNA verilerinin Lactuciane üyelerini ayırmada etkili olduğu ve Lactucinae'nın monofiletik olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, the subtribe Lactucinae Cass. ex Dumort. (Asteraceae) distributed in South West Asia (SW Asia) was studied with respect to morphological and molecular features. Additionally, Turkish Lactucinae was studied with respect to palynological and micromorphological features. Amended description, chorological features and identification keys were composed for Turkish Lactucinae. Turkish Lactucinae was reorganized under the genera Cicerbita Wallr., Lactuca L. ve Prenanthes L., L. rechingeriana (Tuisl) N.Kilian & Greuter was transfered to Cicerbita under the name of C. rechingeriana Coskunç & M.Guzel. L. oyukludagensis (Parolly) N.Kilian & Parolly and L. marschallii Stebbins were synonymized to L. fenzlii N. Kilian & Greuter and L. bourgaei (Boiss.) Irish & N. Taylor, respectivily. L. acanthifolia (Willd.) Boiss., C. sonchifolia (Vis. & Pančić) Beauverd, L. dissecta D. Don and L virosa L. were erroneously recorded from Turkey. L. eburnea (Rech. f.) was reorganized under the name of L. viminea subsp. eburnea (Rech. f.) Coskunç. & M.Guzel. Palinological (polar axis, equatorial axis and amp), morphological (decurrent leaves, second ring of papus and indumentum of peduncle) and micromorphological (epidermal projections, ornamentation of epidermal cells and shape of carpopodium) important characters were determined. Many key characters used in identification keys were found as homoplastic (except decurrent leaves). nrITS and cpDNA markers are useful to distinguish the Lactucinae taxa. Analyses were support the monophyly of Lactucinae.