Yetişkinlerde gluten içeren besin tüketiminin yaşam kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between gluten-containing food consumption and quality of life in adults
Yazar: KÜBRA TOP
Danışman: PROF. DR. ADVİYE GÜLÇİN SAĞDIÇOĞLU CELEP
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmada, yetişkinlerin gluten içeren besin tüketimleri ile yaşam kaliteleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırma, 18-65 yaş arası 200 birey ile yürütülmüştür. Çalışmanın anket formu bireylerin genel bilgileri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, fiziksel aktivite durumları, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı, gluten içeren gıdaların sorgulandığı besin tüketim sıklığını içermektedir. Çalışmada kadın bireylerde gluten içeren tahıllardan tam buğday ekmeği, buğday unu, irmik ve kahvaltılık gevrek tüketimi ile fiziksel ve zihinsel sağlık özet bileşeni arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p˂0,05). Bununla birlikte yine kadın bireylerde yapısal özelliği için gluten ilave edilmiş besin olan sosis, salam, cips tüketimi ile fiziksel ve zihinsel sağlık özet bileşeni ve pastırma tüketimi ile zihinsel sağlık özet bileşeni arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p˂0,05). Vücut bileşenleri ile arasındaki ilişki incelendiğinde kadın bireylerin kepek ekmeği tüketimi ile vücut ağırlığı, vücut yağ oranı ve BKİ; bazlama-yufka tüketimi ile vücut ağırlığı, bel/boy oranı ve BKİ; sosis tüketimi ile BKİ tüketimi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur (p˂0,05). Erkek bireylerin bisküvi-kek-pasta ve simit tüketim miktarı ile bel/boy oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır (p˂0,05). Gluten içeren besin tüketiminin yaşam kalitesini ve vücut bileşenlerini etkilediği tespit edilmiştir. Bu çalışmada tahılların dışında yapısal özellik kazandırmak amacıyla besinlere (sosis, salam, cips vb.) ilave edilen glutenin de etkili olduğu görülmektedir. Gelecekte, bu ilişkileri daha iyi anlamak ve beslenme önerileri ile sağlık politikalarını şekillendirmek için daha ileri çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
This study was conducted with 200 individuals between the ages of 18-65 to evaluate the relationship between the consumption of gluten-containing foods and quality of life in adults. The survey form of the study included participants' general information, health details, dietary habits, anthropometric measurements, physical activity status, SF-36 Quality of Life Scale, 24-hour retrospective dietary records, and the frequency of gluten- containing food consumption. Among female participants, a significant negative correlation was observed between the physical health summary component and the consumption of gluten-containing foods such as whole wheat bread, wheat flour, semolina, sausage, salami, chips, and breakfast cereals (p˂0,05). Additionally, a significant negative correlation was found between the mental health summary component of female participants and the consumption of gluten-containing foods mentioned above (p˂0,05). Furthermore, statistically significant positive correlations were found between the body weight of female participants and the consumption of bran bread and flatbread-pastry (p˂0,05). A significant positive correlation was also detected between the waist-to-height ratio of female participants and the consumption of flatbread-pastry (p˂0,05). There was a statistically significant positive correlation between the body fat percentage of female participants and the consumption of bran bread (p˂0,05). Similarly, significant positive correlations were found between the BMI and the consumption of bran bread, flatbread- pastry, and sausage p˂0,05). In contrast, among male participants, there was a significant positive correlation between the waist-to-height ratio and the consumption of biscuits- cakes-pastries and bagels (p˂0,05). These findings suggest that the relationship between the consumption of gluten-containing foods and quality of life is complex and may be influenced by factors such as gender and physical activity. Future research should delve deeper into the mechanisms underlying these relationships and provide more detailed insights to shape dietary recommendations and health policies.