Detemination of the dna loss of biological sample sobtained from crimes cene which were exposed to UV light, luminol and waiting
Olay yerinden elde edilen biyolojik numulerin UV ışık luminol kullanımıve beklemeye bağlı olarak meydana gelen DNA kayıplarının belirlenmesi
Yazar: DERYA KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ÜNSAL SAPAN
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; DNA hasarı = DNA damage ; Kan = Blood ; Luminol = Luminol ; Olay yeri inceleme = Crime scene experts ; Ultraviyole ışınlar = Ultraviolet rays

Özet:
Olay yerinde en sık rastlanılan biyolojik örneklerin başında kan ve seminal sıvı gelmektedir. Özellikle cinayet ve cinsel saldırı vb. gibi şiddet suçlarında oldukça sık rastlanılır. Biyolojik örnekler yapısına ve türüne göre uygun şekilde analiz edilmesi gerekir. Bu analizler yapılırken ya da biyolojik numuneler tespit edilirken kullanılan yöntemler biyolojik örneklere az da olsa zarar verebilmektedir.

Olay yerinde failler delilleri gizlemek amacıyla olay yerindeki kanı temizleyebilmektedir. Böyle durumlar için olay yerinde temizlenmiş yüzeylerde kanı görünür hale getirebilmek için luminol kimyasalı kullanılır. Bu kimyasal ortamda var olan kan içerisindeki hemoglobin molekülü ile reaksiyona girer, bu reaksiyon sonucunda parlama meydana gelir. Bunun sonucunda görünmeyen kan lekeleri tespit edilemektedir. Ancak luminolün DNA'ya olan etkisi tam bilinmemektedir.

Delil niteliğindeki olay yerinden ya da mağdur-şüpheliden alınan kıyafetler ile nesneler üzerindeki seminal sıvı örnekleri gözle tespit edilemeyecek renkte olduğu için, seroloji laboratuvarında bu lekeli bölgelere UV ışık ile tarama yapılmaktadır. UV ışık semen içerisindeki Pseudomonans fluorescens bakterilerinin floresans özelliği ile mavi - mor renkte bir parlama vermektedir. Bu etkileşim ile seminal sıvı lekeleri görünür hale getirilmektedir. Ancak UV ışık maruziyetinin DNA hasarına yol açtığı düşünüldüğünde hasar vermemek adına maruziyetin eşik değerinin belirlenmesi gerekmektedir.

Biyolojik örnekler bozulabilen yapıda olduklarından hem uygun koşullarda hem de en hızlı olacak şekilde toplanıp laboratuvara gönderilmelidir. Ancak çoğu vakada incelenmek üzere uzun süre bekletilebilmektedirler. Beklemeye bağlı olarak DNA'da meydana gelen kayıpların bilinmesi biyolojik örneklerin uygun koşullarda tesliminin önemini ortaya koyacaktır.

Bu tezde bahsedilen ve DNA'da kayba ya da hasara yol açabilecek laboratuvar veya numune toplama prosedürü kaynaklı istemsiz müdahalelerin zararı minimuma indirgenecek şekilde eşik değerlerinin belirlenmesi amaçlanmış ve bu doğrultuda analizler yapılmıştır.

Bu çalışmada UV ışığına bağlı seminal sıvıda DNA kayıplarının tespiti için lekelemeler yapılıp farklı sürelerde UV ışıkta örnekler bekletilmiş, luminol maruziyetine bağlı kandaki DNA kayıplarının tespiti için kan lekeleri oluşturulup kan lekeleri luminole maruz bırakılmış ve son olarak biyolojik örneklerin beklemeye bağlı DNA kaybı tespiti için biyolojik örnekler belirli sürelerde bekletilmiştir. Tüm örneklerin maruziyet ve bekleme öncesi DNA izolasyonları yapılmış ayrıca maruziyet sonrası ve beklemelerden sonra DNA izolasyonları yapılıp DNA miktarlarında meydana gelen değişimler tespit edilmiştir. UV ışığına ve luminole maruz kalındığı ya da örneklerin beklediği durumlarda DNA miktarını etkileyecek durumdaki eşik süreleri belirlenmiştir.

Bu çalışmada sonuç olarak kriminal laboratuvarda veya olay yerinden toplanan örneklerin; UV maruziyet süresi, uygulanan luminol miktarı ve beklemeye bağlı olarak bekleme süresi uzadığında örneklerin DNA miktarlarında kayıplar olduğu gözlemlenmiştir. Biyolojik örnekleri tespit etme ya da teslim süreçleri sırasında DNA kaybı yaşamamak için optimum koşullar belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Adli Bilimler, Olay Yeri İnceleme, Biyolojik Örneklerin Tespiti, Kan, Semen, UV Işık, Luminol, DNA Hasar

Abstract:
Blood and seminal fluid are the most common biological samples that are found at the crime scene. Especially It is very common in murder and sexual assault crimes. Biological samples need to be properly analyzed according to their nature and type. The methods used while performing these analyzes or detecting biological samples may cause little damage to the biological samples.

In order to hide the evidence, the perpetrators can clean the blood at the crime scene. Therefore, luminol chemical is used to make the blood visible on cleaned surfaces at the crime scene. This chemical element reacts with the hemoglobin molecule that is present in the blood. As a result of this reaction, shining occurs. In this way, invisible blood stains are detected, while the effect of luminol on DNA is unknown.

Since the seminal fluid samples on the clothes and objects taken from the crime scene as evidence or the victim-suspect are in colors that cannot be detected with the eye, these stained areas are scanned with UV light in the serology laboratory. UV light gives a blue-purple glow with fluorescent features that are within the semen.

Since the seminal fluid stains became visible by this interaction and also contain DNA, It is known that UV light could damage DNA, in order not to damage it, the threshold value of the exposure should be determined.

Since biological samples are perishable, they should be collected and sent to the laboratory urgently under appropriate conditions. However, in many cases, they can wait for a long time. Knowing the losses in DNA due to waiting reveals the importance of delivering biological samples under appropriate conditions.

In this thesis, it aims to determine the threshold values in a way to minimize the damage of involuntary interventions originating from the laboratory or sample collection procedure that may cause loss or damage in DNA. In this study, staining was done to detect DNA losses in seminal fluid due to UV light, and samples were kept in UV light in different times; for the detection of DNA losses in the blood due to luminol exposure, blood stains were formed and blood stains were exposed to luminol, and finally, biological samples were kept for a certain period of time for the detection of DNA loss due to waiting. DNA isolations of all samples were made before exposure and waiting, before and after exposure and waiting DNA isolations were made and changes in DNA amounts were determined. Threshold value times were determined to affect the amount of DNA while exposed to UV light and luminol or when samples are waiting.

As a result of this study, it was observed that the DNA amounts of the samples were lost when the waiting time was prolonged depending on the UV exposure time, the amount of luminol applied and the waiting time of the samples collected in the criminal laboratory or from the crime scene. Optimum conditions have been determined to avoid DNA loss during the detection or delivery processes of biological samples.

Keywords: Forensic Sciences, Crime Scene Investigation, Detection of Biological Samples, Blood, Semen, UV Light, Luminol, DNA Damage