Çalışma yaşamındaki güncel gelişmeler doğrultusunda değişen kariyer yaklaşımları ve örgüte bağlılığa etkisine ilişkin bir araştırma
A research on changing career approaches in line with contemporary developments in the working life and their effects on organizational commitment
Yazar: KADRİYE ÖVGÜ ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. CAVİDE UYARGİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Kariyer = Career ; Yönetim = Management ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İşletme yönetimi = Business management

Özet:
Bu çalışma, geleneksel kariyer anlayışının geçerliliğini yitirmesine neden olan çalışma yaşamındaki güncel gelişmelerden yola çıkarak yeni kariyer yaklaşımlarına odaklanmış ve bu yaklaşımları örgüte bağlılığa etkisi açısından incelemiştir. Çalışma yaşamındaki gelişmelerin, örgütlerin uzun dönemli kariyer planlamadan kaçınmalarına ve işgörenlerine istikrarlı kariyer yolları sunamamalarına neden olduğu gözlemlenirken, yeni kariyer yaklaşımları bağlamında ise istihdam edilebilirlik, kariyer özyönetimi ve psikolojik/sübjektif kariyer başarısı gibi konuların kişilerin kariyerlerinde ön plana çıktığı görülmektedir. Tüm bunlar doğrultusunda, kişi-örgüt ihtiyaçlarının bütünleştirilmesinde her geçen gün zorluklarla karşılaşıldığı ve bu koşullarda örgüte bağlılığın da önemli bir sorun olarak ortaya çıktığı dikkat çekmektedir. Buna göre literatürde yeni kariyer yönelimlerini benimseyen kişilerin örgütlerine olan bağlılıklarının azalacağı iddia edilmektedir. Bu iddianın ampirik düzeyde incelenmemiş olmasından hareket eden çalışmamız, yeni kariyer yaklaşımları içinde gerek uygulamacılar gerek araştırmacılar tarafından en çok kabul gördüğü saptanan sınırsız ve değişken kariyer kavramlarına odaklanmıştır. Bu doğrultuda çalışmamız kapsamında yapılan araştırmada, sınırsız ve değişken kariyer yönelimlerinin örgüte bağlılık üzerindeki rolünün ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Araştırmamızda algılanan kariyer gelişimi fırsatları ile ilk üstün kariyere ilişkin algılanan desteği de şartlı değişkenler olarak test edilmiştir. Veri toplama aracı olarak anketten yararlanılmış ve 380 deneğe ulaşılmıştır. Hipotezleri test etmek için tekli, çoklu ve hiyerarşik regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmamızda elde edilen bulgular, sınırsız ve değişken kariyer yönelimlerinin örgüte bağlılığı negatif yönde etkilediğini göstermiştir. Buna göre yeni kariyer yaklaşımlarına ilişkin literatürde sıklıkla rastlanan ?sınırsız ve değişken kariyer yönelimlerine sahip olmanın örgüte bağlılığı azaltacağı? yönündeki iddia araştırmamızda ampirik düzeyde doğrulanmıştır. Algılanan kariyer gelişimi fırsatları ve ilk üstün kariyere ilişkin algılanan desteğinin ise şartlı bir değişken olarak sınırsız ve değişken kariyer yönelimlerinin örgüte bağlılık üzerindeki etkisini açıklamadıkları sadece bağımsız birer değişken olarak örgüte bağlılığı etkiledikleri bulunmuştur.

Abstract:
Taking into account recent developments in the working life, this study focuses on new career approaches and investigates the effect of these approaches on organizational commitment. The recent developments in the working life not only lead organizations avoiding long-term based career planning and providing unsteady career paths but also lead individuals caring about employability, career self-management and psychological/subjective career success. Furthermore under these circumstances, the integration of personal and organizational needs become more complicated day by day and bring along organizational commitment as a problem. According to the literature, it is assumed that people with new career orientations would be less committed to their organizations. Focusing on the boundaryless and protean careers as the prominent concepts of new career approaches, this study?s aim is to reveal the role of boundaryless and protean career orientations on organizational commitment. Moreover, perceived career development opportunities and perceived immediate supervisor support on career are tested as moderator variables in the model. The data was collected from 380 participants via questionnaires. The hypotheses were tested using simple, multiple and hierarchical regression analysis. Consistent with the literature, the results show that boundaryless and protean career orientations have negative effects on organizational commitment. It is also found that the perceived career development opportunities and perceived supervisor support on career do not moderate the effect of boundaryless and protean career orientations on organizational commitment. These two variables only have effects as independent variables on organizational commitment.