Algı, sınır, kişisel alan kavramları ve hastane tasarımı
Perception, boundary, personal space concepts and hospital design
Yazar: ÖZGE BERBEROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İPEK V. YÜREKLİ İNCEOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışma, ?hasta bakımı? anlayışından ?sağlıklı olma? hissine odaklanan hasta merkezli tasarım yaklaşımını benimsemiş, günümüz modern hastane tasarımının algı, sınır ve hastanın kişisel alanıyla olan ilişkisini irdelemektedir.Bedenin fiziksel sınır, oran ve ölçüleri sayısallaştırılıp grafiklere dökülürken, mekân-algı sınır ilişkisi içerisinde beden yeniden keşfedilmiş, psikolojik ve sosyal sınırlarının da farkına varılıp, bu görünmez sınırlar üzerine araştırmalar yapılmıştır. Farklı durumlara göre değişkenlik gösteren, bedenin görünmez sosyal sınırlarını oluşturan ?kişisel alan?ın tasarıma farklı bir boyut getirmesiyle, kullanıcının psikolojik ihtiyaç ve taleplerine cevap veren, kullanıcıyı tasarım sürecine dâhil eden tasarım yaklaşımları benimsenmiştir.Tıp bilgisinin yetersiz olduğu antik dönemlerden bugüne kadar geçerliliğini yitirmemiş olan, algılar ve doğa unsurunun iyileşme üzerine etkisi günümüz hastane tasarımlarına yeniden yön vermiştir. Bu doğrultuda hasta merkezli tasarım kapsamında, fonksiyonel, ulaşılabilir, sosyal, güvenli, kişisel alana önem veren, kullanıcılara seçenekler sunan hastane yapıları tasarlanmaktadır. Tez çalışması, bu özelliklere sahip sağlık yapılarının tasarlanılması noktasında algıların, tasarımın, mekânın iyileşme ya da ?iyi olma? üzerine bir etkisi olup olmadığının sorgulanması gerekliliğinden doğmaktadır. Çalışmada, insan üzerinde, özellikle sağlık yapılarında daha belirgin etkisi görülen uyarıcıların tasarıma en iyi şekilde nasıl adapte edilebileceğinin cevapları aranmıştır.Bir anlamda, tasarım içerisinde gizlenmiş algısal uyarıcıları belirlemek, kişisel alanın ve sınırların proje içerisinde nasıl yorumlandığını deşifre etmek için yapılan bu çalışma, ufak dokunuşların hastalar ve kullanıcılar üzerinde büyük etkiler yaratabileceğini göstermeği amaçlamaktadır.

Abstract:
This study is througly examining the relationship between the modern hospital design, which has focused on ?wellness? from ?patient care?, and perception, boundary, patient?s personal space.While the physical boundaries, proportions, measurements of body are digitized and adapted into graphics; the body is rediscovered in its relationship with space, perception, boundary and its psychological, social boundaries, which are invisible are realised and examined. As the personal space, which changes according to different situations and defines the invisible social boundaries of the body, brought a new dimension into design; new design approaches, including the user in the design process and answering to the psycological needs of the patients, are assimilated.The effect of perception and nature on wellness, which arrived to our day from the antique times without losing its validity even when the medicine science was not as adequate as it is today, has redirected to the modern hospital design concept today. In this direction now, through the ?patient centered design concept?, the new hospital buildings are designed to be functional, reachable, social, secure, caring about personal space and offering possibilities to the users. This thesis study is born from the need of questioning whether; the design / space is effective on healing / wellness of the patients or not, at the point of designing healthcare buildings with these spesification. In this study the answers are searched for the questions of ?how to adapt the stimuli that is especially most effective in healthcare buildings into the designs ideally?.In a sense, this study which is created to define the perceptional stimuli that is hidden in the design of these buildings and to deciphere how the personal space and the boundaries are interpreted in these projects; is aiming to show a tiny touch can create a great effect on users and the patients.