Acil serviste hemorajik ve iskemik serebrovasküler hastalık tanısı alan hastalarda kan laktat düzeyinin prognoz üzerine etkisi
The relationship of venous blood lactate levels with the prognosis in ischemic and hemorrhagic stroke patients
Yazar: TURGAY ÇAĞLAYAN
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ÖZAKIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Laktatlar = Lactates ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation ; Ölçekler = Scales ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Çalışmamızın amacı iskemik ve hemorajik inme tanısı alan
hastalarda, venöz kan laktat değerinin prognoz üzerine etkisinin araştırılmasıdır.
Çalışmamıza, ESOGÜ acil servisine başvuran ve 12 saatten kısa süreli iskemik veya
hemorajik inme tanısı alan 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Hastaların demografik
bilgileri, ilk başvuru, 24 ve 72. saat venöz kan laktat düzeyleri ve NIHSS'i, BT
bulguları, ilk başvuru ve 3. ay mRs'si kayıt edildi ve aralarındaki ilişki değerlendirildi.
Çalışmaya 51'i (%58) erkek, 72'si (%81,8) iskemik, 16'sı (%18,2) hemorajik inme
tanısı alan toplam 88 hasta dahil edildi. Çekilen BBT'de iskemik inme tanısı alan 56
(%63,6) hastada, enfarkt alanı MCA sulama alanının 1/3'ünden küçük, 9 (%10,2)
hastada 1/3-2/3'ü arasında, 7 (%8) hastada 2/3'ünden büyük idi. Hemorajik inme tanısı
alan 16 hastanın ise 12 (%13,6)'sinde intraparankimal, 4 (%4,5)'ünde subaraknoid
kanama tespit edildi. Başvuru, 24 ve 72 saat venöz kan laktat düzeyleri sırasıyla:
1,98±1,36 mmol/L, 1,63±0,77 mmol/L, 1,41±0,56 mmol/L idi. Venöz kan laktat
düzeylerinin zamanla azaldığı ve bunun da istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit
edildi (0-24 Saat p=0,019, 0-72 saat p<0,001). İskemik inmeli hastlarda ilk başvuru
venöz kan laktat düzeylerinin; enfarkt alanı büyüklüğü MCA sulama alanının
2/3'ünden büyük olanlarda, 1/3'ünden küçük olanlara göre daha yüksek olduğu
(p=0,018) tespit edildi. Hemorajik inmelerde ise ilk başvuru venöz kan laktat
düzeylerinin subaraknoid kanamalarda, intraparankimal kanamalara göre daha yüksek
olduğu (p=0,047) tespit edildi. Başvuru, 24 ve 72. Saat laktat düzeyleri ile NIHSS ve
mRs arasında anlamlı ilişki tespit edilemedi. İnme hastalarında NIHSS ve mRS ile
ilişkisi bulunamayan venöz kan laktat düzeyi ölçümü, kanama tipi ve iskemik enfarkt
alanı büyüklüğünün belirlenmesinde ve inme yönetiminde acil tıp hekimlerine
yardımcı olabilir.
Anahtar Kelimeler: İnme, laktat, NIHSS, mRs

Abstract:
The aim of our study is to investigate the
relationship between venous blood lactate levels (VBLL) and prognosis in stroke
patients. The stroke patients over 18 years of age admitted to the ESOGU ED, and
with the diagnosis <12 hours before admission between 01.12.201430.11.2015 were
included. The demographic features, the VBLL and NIHSS at admission, following
24 and 72h, the CT findings, the mRs at admission and following 3 months were
recorded and the relationships between them were evaluated. Totally 88 patients, of
whom 51(58%) were male and 72(81.8%) were diagnosed with ischemic, 16(18.2%)
and hemorrhagic stroke, were included. The infarct size was evaluated on CT; in
56(63.6%) patients <1/3 of the MCA territory, in 9(10.2%) patients between 1/3-2/3
of the MCA territory, in 7(8%) patients >2/3 of the MCA territory. Also 12 (13.6%)
patients with intraparenchymal hemorrhage and 4(4.5%) patients with subarachnoid
hemorrhage, were diagnosed with hemorrhagic stroke on CT. The VBLL were 1.98 ±
1,36mg/dl, 1.63 ± 0,77mg/dl and 1.41 ± 0,56mg/dl at admission, following 24 and 72h,
respectively. It was detected that VBLL decreases with time as statistically significant
(p=0.019 between 024h and p<0.001 between 072h). The VBLL at admission in
patients with ischemic stroke were detected higher in the patients with the infarct size
>2/3 of the MCA territory than the patients with the infarct size <1/3 of the MCA
territory (p=0.018). The admission VBLL in hemorrhagic stroke were detected higher
in the subarachnoid hemorrhage than the intraparenchymal hemorrhage (p=0.047). No
significant correlation could be detected between the VBLL at admission, following
24 and 72h with NIHSS and mRs. VBLL measurement, which's correlation can not be
found with NIHSS and mRs, but can help emergency physicians in determining the
type of bleeding, ischemic infarct size and management of stroke.
Key Words: Stroke, lactate, NIHSS, mRs