10-14 yaş adölesanlarda diyet inflamatuar indeksinin depresyon ve sosyal anksiyete ile ilişkisi
The relationship of the dietary inflammatory index with depression and social anxiety in 10-14-YEAR-OLD adolescents
Yazar: KEZBAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA YARDIMCI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Diyet = Diet ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Araştırmada; 10-14 yaş grubundaki adölesanların Diyet İnflamatuar İndeksinin (Diet Inflammatory Index; Dİİ) depresyon ve sosyal anksiyete ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma; Ocak 2021- Haziran 2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi'ne başvuran 10-14 yaş aralığındaki 304 adölesan [(146 erkek: %48,0; 158 kadın: %52,0)] ile yürütülmüştür. Adölesanlara yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak demografik bilgiler, antropometrik ölçümler, Çocuk Depresyon Ölçeği (Children's Depression Inventory; ÇDÖ), Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği (Social Anxiety Scale for Children-Revised; ÇSAÖ-Y) ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı formundan oluşan bir veri toplama formu uygulanmıştır. Antropometrik ölçümler, tekniklerine uygun olarak araştırmacı tarafından alınmıştır. Diyet İnflamatuar İndeksi skorunun hesaplanmasında 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı kullanılmıştır. Adölesanların ortanca yaşları 11 yıldır (10-14 yıl). Adölesanların ortanca Dİİ skoru 3,29'dur (0,21-6,10). Erkek adölesanların ortanca Dİİ skoru 3,13 (0,21-5,57), kadın adölesanların 3,34'tür (0,39-6,10) (p>0,05). Adölesanlar Dİİ skorlarına göre çeyrekliklere ayrılmıştır. Üç ana öğün tüketen adölesanlar en az Q4 (%20,6), en fazla Q1 dilimindedir (%29,4) (p>0,05). Q1'dekilerin ana öğün atlama oranları daha düşüktür (%21,1) (p<0,05). Ayrıca üç ara öğün tüketen adölesanların oranı da en fazla Q1'dedir (%50,0). Q1 dilimindeki adölesanların günlük enerji, protein ve posa alımlarının karşılama oranları en yüksek, Q4'tekilerin ise en düşüktür (p<0,05). Tüm mikro besin ögelerinin karşılanma oranlarında, sodyum alımı dışında farklılık yaratan çeyreklik Q1'dir (p<0,05). Beden kütle indeksi, ÜOKÇ, TDKK, bel çevresi ve bel boy oranında çeyreklikler arasında farklılık yoktur (p>0,05). Adölesanların ortanca ÇDÖ puanları 25,0 (17,0-37,0); ÇSAÖ-Y puanları 44,0'tür (18,0-86,0). Q1'deki adölesanların ÇDÖ puanları, diğer çeyrekliklerden daha yüksektir (p<0,05); ancak çeyreklikler arasında toplam ÇSAÖ-Y puanları açısından anlamlı farklılık yoktur (p>0,05). Adölesanların Dİİ skoru ve ÇSAÖ-Y puanları (r:0,121) arasında anlamlı korelasyon vardır (p<0,05). Toplam ÇDÖ puanları ile vücut ağırlığı (r:0,202), BKİ (r:0,203), bel çevresi (r: 0,189), ÜOKÇ (r: 0,208) ve TDKK (r:0,155) arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Adölesanların Dİİ skorları ile tüm makro ve selenyum dışındaki mikro besin ögeleri arasında anlamlı korelasyon vardır (p<0,05). Sonuç olarak; bu çalışma adölesanlarda Dİİ, depresyon ve sosyal anksiyete ilişkisini inceleyen ilk araştırmadır. Diyet İnflamatuar İndeksi, 10-14 yaş grubundaki adölesanların diyetinin potansiyel inflamatuar yükünün değerlendirilmesinde kullanılabilir bir indekstir ancak inflamatuar belirteçler ile birlikte kullanılması güvenilirlik açısından daha uygun olabilir. Diyet İnflamatuar İndeksi skoru arttıkça toplam ÇSAÖ-Y puanının anlamlı derecede artması, mental sağlık problemlerinin gelişimi ve engellenmesi açısından proinflamatuar diyet tüketimine vurgu yapmaktadır. Ancak aynı ilişki depresyon şiddeti için saptanmamıştır. Bu doğrultuda literatürdeki çelişkili sonuçlar da göz önünde bulundurularak adölesanlarda Dİİ skorunun mental sağlık problemleri ile ilişkisini inceleyen daha fazla araştırmaya gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
In the study, it was aimed to examine the relationship between the Dietary Inflammatory Index (DII) and depression and social anxiety in adolescents aged 10-14 years. The research was conducted with 304 adolescents [(146 males: 48.0%; 158 females: 52.0%) aged 10-14 years] who applied to Ankara City Hospital between January 2021 and June 2021. Adolescents received demographic information, anthropometric measurements, Child's Depression Inventory (CDI), Social Anxiety Scale for Children-Revised (SASC-R), and 24-h dietary recall interview form using face-to-face interview technique. A data collection form was used. Anthropometric measurements were taken by the researcher by his techniques. A 24-h dietary recall interview form was used to calculate the Diet Inflammatory Index score. The median age of adolescents is 11 years (10-14 years). The median DII score of adolescents is 3.29 (0.21-6.10). The median DII score of male adolescents was 3.13 (0.21-5.57) and 3.34 (0.39-6.10) for female adolescents (p>0.05). Adolescents were divided into quartiles according to their DII scores. Adolescents who consumed three main meals were in Q4 at least (20.6%) and at most in Q1 (29.4%) (p>0.05). The rate of skipping the main meal in Q1 was lower (21.1%) (p<0.05). In addition, the rate of adolescents consuming three snacks is the highest in Q1 (50.0%). Adolescents in Q1 had the highest daily energy, protein, and fiber intakes, while those in Q4 had the lowest (p<0.05). Q1 (p<0.05) made a difference in the coverage ratios of all micronutrients, except for sodium intake. There was no difference between quartiles in BMI, MUAC, waist circumference, and waist to height ratio (p>0.05). The median CDI scores of the adolescents were 25,0 (17,0-37,0); SASC-R scores were 44,0 (18,0-86,0). Adolescents in Q1 had higher CDI scores than other quartiles (p<0,05); however, there was no significant difference between the quartiles in terms of total SASC-R scores (p>0,05). There was a significant correlation (p<0,05) between the DII score and the SASC-R scores (r:0,121) of the adolescents. A significant correlation was found between total CDI scores and body weight (r:0,202), BMI (r:0,203), waist circumference (r:0,189), MUAC (r:0,208) and triceps skinfold thickness (r:0,155) (p<0,05). There was a significant correlation between DII scores of adolescents and all macro and micronutrients except selenium (p<0,05). As a result, DII is an index that can be used to evaluate the potential inflammatory load of the diet of adolescents in the 10-14 age group, but its use with inflammatory markers may be more appropriate for safety. As the DII score increases, the total SASC-R score increases significantly, emphasizing pro-inflammatory diet consumption in terms of the development and prevention of mental health problems. However, the same relationship was not found for the severity of depression. Accordingly, considering the conflicting results in the literature, more research is needed to examine the relationship between DII scores and mental health problems in adolescents.