Kurumsal kalitenin gelir dağılımı üzerindeki etkisi: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için ampirik bir analiz
The impact of institutional quality on income distribution: An empirical analysis for developed and developing countries
Yazar: GÜRAY AKALİN
Danışman: PROF. DR. ERGİN UZGÖREN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Gini katsayısı = Gini coefficient ; Kurumsal kalite = Institutional quality

Özet:
Toplumsal refah açısından iktisadi büyüme kadar öneme sahip bir diğer konu, gelirin toplumu oluşturan bireyler arasındaki dağılımıdır. Gelir dağılımı, toplumsal refah ile olduğu kadar sosyal barış ve istikrar, sürdürülebilir ekonomik büyüme ve yoksulluk ile de doğrudan bağlantılıdır. Bu öneminden dolayı gelir dağılımının dinamikleri iktisatçılar tarafından uzun yıllardır incelenmekte ve gelir dağılımı eşitsizliğini açıklamaya yönelik çeşitli teoriler geliştirilmektedir. Ancak bu teorilerin birçoğunda kurumların rolünün dikkate alınmadığı görülmektedir. Oysa ekonomik ve politik süreçleri yöneten kurumlar, kişisel teşvikleri etkiledikleri ve bireylerin üstlenebilecekleri faaliyetleri sınırladıkları için kişisel gelirleri de etkiler.
Bu çerçevede, çalışmanın amacı kurumsal kalitenin gelir dağılımı üzerindeki etkisini gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda kurulan modellerde, gelir dağılımı göstergesi olarak Gini katsayısı, kurumsal yapı göstergesi olarak ise Uluslararası Ülke Risk Rehberi'nden yararlanılarak oluşturulan kurumsal kalite indeksi kullanılmıştır. Ayrıca, ihmal edilmiş değişken sapmasına yol açmamak için modellere, literatürde gelir dağılımı ile yakından ilişkili olduğu varsayılan reel kişi başına gelir ve finansal gelişmişlik indeksi değişkenleri de eklenmiştir. 1988-2014 dönemini kapsayan yıllık verilerin kullanıldığı bu çalışmada, panel veri analizi tercih edilmiş olup, CCEMG ve Sistem GMM gibi yeni geliştirilen katsayı tahmincileri kullanılmıştır.
Çalışmanın ampirik analiz kısmında elde edilen bulgular şöyle sıralanabilir: i) Kurumsal kalitedeki bir artış gelişmiş ülkelerde Gini katsayısını negatif etkilemekteyken, gelişmekte olan ülkelerde pozitif etkilemektedir. ii) Finansal gelişmişlik indeksindeki bir artış gelişmiş ülkelerde Gini katsayısını pozitif etkilemekteyken, gelişmekte olan ülkelerde negatif etkilemektedir. iii) Reel kişi başına gelirdeki bir artış hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde Gini katsayısını negatif etkilemektedir.

Abstract:
The distribution of income among individuals that constitute society is another important thing as much as economic growth on social welfare aspect. Income distribution is directly linked to social peace and stability, sustainable economic growth and poverty as much as it is to social welfare. Because of this significance; the dynamics of income distribution have been studied by economists for years and various theories have been developed to explain the inequality of income distribution. However, it can be seen that most of these theories are not consider the role of institutions. Whereas, the institutions that manage economic and political processes affect individual incomes because of their affects on personal incentives and limiting the activities that individuals can undertake.
In this context, the objective of this study is to investigate the impact of institutional quality on income distribution among developed and developing countries. For this purpose, the Gini coefficient is used as the indicator of income distribution and the institutional quality index which was formed with the help of the International Country Risk Guide, is used as the indicator of institutional structure in models. In addition, real income per capita and financial development index variables which are assumed to be closely related to income distribution in the literature are included in the models in order to avoid omitted-variable bias. The annual data covers 1988-2014 period that is used and recently developed panel data estimators such as CCEMG and System GMM are employed in this study.
The findings obtained in the empirical analysis section can be listed as follows: i) An increase in institutional quality affects the Gini coefficient negatively in developed countries while affects positively in developing countries. ii) An increase in the financial development index affects the Gini coefficient positively in developed countries while affects negatively in developing countries. iii) An increase in real income per capita affects the Gini coefficient negatively in both developed and developing countries.