Sürdürülebilir modada ekolojik baskı tekniği uygulamaları ve özgün tasarımlar
Eco-printing technique practices and original designs in sustainable fashion
Yazar: JALE YILMAZ EGE
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Ekolojik baskı = Ecological printing ; Jean pantolon = Jean trousers ; Kot = Denim ; Moda = Fashion ; Moda tasarımı = Fashion design ; Mordan baskı = Mordant printing ; Sürdürülebilir tasarım = Sustainable design ; Tanenler = Tannins ; Özgün baskı = Original print ; Özgünlük = Originality

Özet:
Küresel ısınmanın yol açtığı iklim değişikliği, buzulların erimesi, kuraklığın artması, doğadaki kaynakların bilinçsizce kullanılması, yeşil alanların gittikçe azalması, çarpık kentleşme, gelişen teknoloji ve sanayi beraberinde çevre kirliliğini de getirmiştir. Ekolojik dengenin bozulmasında, tekstil sektörünün payı büyüktür.Tekstil sektöründe kullanılan çeşitli kimyasal boyalar, çevre ve insan sağlığına zarar vermektedir. Kumaş ve ipliklerin albenisini arttırmak, görünüm, tutum, özellik ve değer kazandırmak için çeşitli terbiye işlemleri uygulanmaktadır. Terbiye işlemi öncesi ve sonrasında oluşan kirli sular, çevreye kanalizasyon vasıtası ile karışarak çevre için tehlike oluşturmaktadır. Tekstil sektörünün yaratmış olduğu bu çevre kirliliğini önlemek; gelecek nesillere daha güzel, daha yeşil  ya-şanabilir bir çevre bırakmak ve farkındalık yaratmak için sürdürülebilir moda, doğal boya, ekolojik baskı (ecoprint), yeşil çevre, çevre dostu tasarımlar gibi kavramlar ortaya çıkmıştır. Sürdürülebilir moda, eko boyama, doğal boyama ve ekolojik baskı (ecoprint) yöntemi ile yapılan çalışmalar son zamanlarda önem kazanmıştır. Bu araştırmada,''Ekolojik Baskı Tekniği''kullanılmış denim pantolonların yüzeyine uygulanmıştır. Bu araştırmanın genel amacı;  kullanılmış denim pantolonların ekolojik baskı tekniği ile özgün tasarımlara dönüştürülerek modada sürdürülebilirliğe katkı sağlanması amaçlanmıştır.  Araştırmada, %100  pamuklu ile %98 pamuk ve %2 elastan  içeren, kullanılmış denim pantolonlardan yararlanılmıştır. Kullanılmış denim pantolonlar  yap-boz-sök-dik anlayışı ile parçalara ayrılmış, ayrılan parçalar üzerinde çevre dostu olan ekolojik baskı uygulaması yapılmıştır. Bu araştırmada, kimyasal ve doğal mordan maddeleri ile tanenler birlikte kullanılmıştır. Mordan maddeleri  olarak şap, kremtartar, çamaşır sodası(sodyum  karbonat), kalsiyum karbonat, süt, yumurta akı, sirke, limonsuyu, solüsyon olarak; demir sülfat  ve paslı su, tanen olarak; çay, kına, nar, meşe ekstrası, meşe mazısı ve sumak  kullanılmıştır. Farklı mordanlar kullanılarak 100 adet denim parçası yüzeyine  26 adet farklı ekolojik baskı deneme çalışması yapılmıştır. İşlem aşamaları sonucunda, kullanılmış denim pantolonların, çevre dostu farklı bir tasarıma dönüşmesi sağlanmış, birbirinden değişik tekniklerle yapılmış 3 adet özgün giysi, bir adetçanta, ayakkabı ve kolye  tasarım  uygulamaları yapılmıştır. Araştırmanın sonunda amaçlanan; su ve enerji tasarrufu sağlanarak, gelecek kuşaklara sürdürülebilir bir dünya bırakmak, çevre kirliliğini azaltmaktır. Özgün, çevre dostu ve yeni tasarımlar  çıkarmak moda tüketicilerin bilinçlendirmek, ekolojik baskıyı tanıtmak, yaygınlaşmasını sağlamaktır. Kullanılmış denim parçaları, üzerine yapılan ekolojik baskı tekniği çalışmalarının  olmaması nedeniyle  bu araştırmanın literatüre ve ileride yapılacak olan çalışmalara katkı sağlaması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Climate change caused by global warming, melting glaciers, increasing drought, gradually decreasing green areas as a result of unconscious use of natural resources, unplanned urbanization and developing technology and industry without much control have brought environmental pollution with it. The share of the textile industry is great in this deterioration of the ecological balance. Various chemical dyes used in the textile industry harm the environment and human health. Various textile finishing processes are applied to fabrics and yarns to increase the attractiveness and add value to them by creating better appearance, adhesion and characteristics. The polluted waters formed before and after these textile finishing processes are given to the sewage system and they pose a great danger to the environment. To prevent environmental pollution created by the textile industry; leaving a more beautiful, greener, livable environment for future generations and raising awareness in society, concepts like sustainable fashion, natural dye, ecological printing (ecoprint), green environment and environmentally friendly designs have emerged. Studies with sustainable fashion, eco dyeing and ecological printing (eco-print) methods have gained importance recently. In this study; Ecological Printing Technique was applied on used jeans. The general purpose of this research; It is aimed to contribute to sustainability in fashion by transforming used denim trousers into original designs with ecological printing technique.Used jeans containing 100% cotton or containing 98% cotton and 2% elastane were used in the study. Used jeans were divided into pieces with a make - break - disassemble - sew approach, and then environmentally friendly ecological printing was applied on each piece. In this study alum, cream of tartar, washing soda (sodium carbonate), calcium carbonate, milk, egg white, vinegar and lemon juice were used as mordant; ferrous sulfate and rusty water were used as solution and tea, henna, pomegranate, oak extract, oak cones, acorn, oak bark and sumac were used as tannins. By using different mordants, 26 different ecological printing tests were carried out on 100 pieces of used jeans. At the end of the study, used jeans were transformed into different eco-friendly designs; three dresses,  one bag , a pair of shoes and necklace were designed by using those prints made by using different techniques. The aim of the study is to leave a sustainable world for future generations by saving water and energy and to reduce environmental pollution by using used materials and also to reduce environmental pollution by using eco-friendly techniques. In addition, it is to raise awareness of fashion consumers by creating unique and environmentally friendly new designs and thus to promote Ecological Printing. It is thought that this study will make an important contribution to the literature, since there has not been a study in which used jeans pieces were used before.