Yiyecek içecek işletmelerinde kurumsal itibarın davranışsal niyete etkisinde algılanan gıda güvenliğinin rolü
The effect of corporate reputation on behavioral intention and the role of perceived food safety in food and beverage business
Yazar: ÇİNUÇEN OKAT
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER KOÇAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Gıda güvenliği = Food safety ; Kurumsal itibar = Corporate reputation ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; İtibar = Reputation

Özet:
Günümüzde yiyecek içecek işletmelerinin sahip olduğu itibar, işletmelerin geleceğini ve başarısını önemli derecede etkileyebilmektedir. Yiyecek içecek işletmelerinde tüketiciler satın aldıkları ürün ve hizmetleri önceden göremedikleri için, işletmeye duydukları güven duygusu ile birlikte işletmenin itibarı satın alma kararlarına etki eden önemli bir faktördür. Tüketicilerin gözünde iyi bir itibara sahip olmayı başarabilen yiyecek içecek işletmeleri, tüketicilerin memnuniyetini arttırarak tüketici sadakatini sağlayabilmek gibi ileriye dönük davranışsal niyet üzerinde etkili olabilmektedirler. Yiyecek içecek işletmelerinde gıda güvenliğine verilen önem ve gıda güvenliği uygulamaları da işletmelerin iyi bir kurumsal itibar oluşturmasına etkisinin yanında itibarlarını kaybetmemelerini de sağlamaktadır. 
Bu bağlamda İzmir'de yiyecek içecek işletmesi müşterilerinin kurumsal itibar algılarının davranışsal niyete etkisini ve gıda güvenliği algısının bu etki üzerindeki rolünü belirlemek bu araştırmanın temel amacını oluşturmuştur. Bu amaç doğrultusunda ilgili litetatür çerçevesinde bir model geliştirilmiştir. Katılımcıların demografik özelliklerinin belirlenmesi için tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Ölçeklerin alt boyutlarının belirlenmesi amacıyla açıklayıcı faktör analizi ve ölçeklerin geçerliliğini tespit etmek için doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Araştırmada kurulan hipotezlerin test edilmesinde yapısal eşitlik modellemesi uygulanmış ve aracılık modeli için Sobel testi yapılmıştır. Çalışmada, SPSS 24 ve AMOS 21 programları kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. 
Yapılan analizler sonucunda yiyecek içecek işletmelerinde kurumsal itibarın algılanan gıda güvenliği ve davranışsal niyet üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte algılanan gıda güvenliğinin davranışsal niyet üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kurumsal itibarın davranışsal niyet üzerindeki etkisinde, algılanan gıda güvenliğinin aracılık etkisi olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda ilgili sektöre yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yiyecek İçecek İşletmeleri, Kurumsal İtibar, Davranışsal Niyet, Algılanan Gıda Güvenliği.

Abstract:
Today, the reputation of food and beverage businesses can significantly affect the future and success of enterprises. Since consumers can not see the products and services they purchase in food and beverage establishments in advance, the reputation of the company together with their sense of trust in the enterprise is an important factor affecting the purchasing decisions. Food and beverage establishments, which are able to achieve a good reputation in the eyes of consumers, can affect the prospective behavioral intent such as increasing consumer satisfaction and providing consumer loyalty. The importance given to food safety and food safety practices in food and beverage establishments ensure that enterprises do not lose their reputation as well as their effect on establishing a good corporate reputation. 
In this context, the main purpose of this research was to determine the effect of corporate reputation perceptions of food and beverage customers on behavioral intention and the role of food safety perception on this impact. For this purpose, a model has been developed within the framework of related literature. Descriptive statistics were used to determine the demographic characteristics of the participants. Explanatory factor analysis was used to determine the sub-dimensions of the scales and confirmatory factor analysis was used to determine the validity of the scales. Structural equation modeling was used to test the hypotheses established in the study and Sobel test was performed for the mediation model.
As a result of the analyzes, it was determined that institutional reputation has an effect on perceived food safety and behavioral intention in food and beverage enterprises. However, it has been concluded that perceived food safety has an effect on behavioral intention. In addition, perceived food safety was found to be the mediator effect of corporate reputation on behavioral intention. In accordance with the findings obtained, suggestions for the related sector were developed.

Keywords: Food and Beverage Business, Corporate Reputation, Behavioral Intention, Perceived Food Safety.