1990'larda yeni liberal maliye politikaları: Kuram ve Türkiye
Neo-liberal finance policies in 1990?s : Theory and Turkey
Yazar: ABDUNNUR YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ESFENDER KORKMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Piyasa mekanizmasının her seyden önemli oldugu, arz ve talep prensiplerininisledigi bir piyasada her seyin dogru ve dengedeoldugu varsayımından hareket edenyeni liberaller, devletin ekonomiye müdahale etmemesi durumunda rekabetçipiyasaların tam istihdam dengesini saglayacagını, refahın artacagını ve dengenin deistikrarlı olacagını öne sürmüslerdir.1980'li yıllar Keynesçi ekonomi politikalarının ve sosyal devletuygulamalarının sona erdigi ve bunun yerini yeni liberal ideolojinin aldıgı dönemolma özelligini göstermektedir. Yeni liberal ideoloji finansal liberalizasyon, dısticarette liberallesme ve özellestirme politikalarının özellikle gelismekte olanülkelerin gelismesine ve kalkınmasına yardımcı olacagını ileri sürmüs ve bupolitikaları IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü aracılıgıyla uygulamakistemistir. 21. Yüzyıl'ın baslarında dünyada yasanan ekonomik küresellesme sonucugelismekte olan birçok ülke küresel sermayeden yararlanarak ülkeleriningelismelerini hızlandırmak istemisler ve yeni liberal ideolojinin önerdigi politikalarıuygulamıslardır.Bu çalısmada yeni liberal görüsün önerdigi politikalar ele alınmıs ve literatürtaraması ile istatistiksel veriler ısıgında su sonuçlara ulasılmıstır: 1990'larda artansermaye hareketliligi gelismekte olan ülkelerin piyasalarında döviz krizine, banka veborsa krizine yol açmıstır. Bu dönemde artan sermaye hareketliliginin gelismekteolan ülkelere sınırlı faydaları yanında bir çok maliyeti olmustur. Çünkü bu ülkelerdefinansal kurumlar tam olusmadıgı için bu ülkeler finansal piyasalardaki akıskanlıktan-özellikle kısa vadeli sermaye hareketlerinden- olumsuz etkilenmistir. Gelismekteolan ülkelerin makroekonomik dengeler saglanmadan hızlı bir sekilde finansalliberalizasyona gitmeleri krizle/krizlerle karsı karsıya kalmalarına neden olmustur.Bu baglamda elde edilen veriler ısıgında Türkiye'de de 1990'lardan sonra (1994,2000 ve 2001) krizlere yol açan etkenler genel olarak aynı olmakla beraber yasanansiyasi istikrarsızlıklar da bir diger olumsuz faktör olmustur.

Abstract:
While stressing the foremost significance of market mechanism and assumingthat everything will be accurate and balanced when supply and demand principleswork correctly, the new liberals have claimed that if the state doesn?t interfere withthe economy the competitive markets will provide the balance of full employmenttogether with an increase in prosperity and stability in balance.The 1980?s had been period in which the new liberal ideology had replacedthe on going Keynesian economic politics and their social state applications. Thenew liberal ideology have asserted that, the liberation in financial markets andforeign trade together with privatization politics would bring progress anddevelopment especially to the developing countries and wanted to implement thesepolitics through IMF, World Bank and World Trade Organization. As a result ofglobalization at the beginning of 21th century, many developing countries desired tospeed up the development of their own countries with the help of global capital, haveapplied the politics suggested by the new liberal ideology.In this study, the politics of new liberal concept have been discussed andthese results are obtained through the detailed literature screening and statistical data:In 1990?s the rising capital movement had created foreign exchange, bank and stockmarket crisis. During this period, the increase in capital movement besides providinglimited benefits had been quite costly for the developing countries. Since thefinancial institutions of these countries are not fully developed, they have beennegatively influenced especially by the short term capital flow. Without the provisionof necessary macroeconomic balances, the rapid liberation of financial markets hasbrought serious crisis to these countries.In this context, the gathered data has shown that the factors of the crisis after 1990?s(1994, 2000 and 2001) are quite similar to each other which have also causedpolitical instability in the country.