Türkiye'deki havayolu örgütlerinin yer hizmetleri faaliyetlerinde dış kaynak kullanımı kararına etki eden faktörler ve bağımlılık ilişkilerinin yönetimi
Management of dependency relations and factors effecting the outsourcing decision in their ground handling activities of airlines in Turkey
Yazar: ÜMİT DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NALAN ERGÜN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dış kaynaklardan yararlanma = Outsourcing ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Kaynak bağımlılığı = Resource dependence ; Yer hizmetleri = Ground services ; İşlem maliyeti = Transaction cost

Özet:
Havayolu örgütleri faaliyetlerini sürdürebilmek için her biri yüksek düzeyde uzmanlık ve büyük yatırımlar gerektiren, çok sayıda kaynağa ihtiyaç duymaktadır. İhtiyaç duyulan kaynakların bir kısmı havayollarının kendi bünyelerinde gerçekleştirilmekte iken bir kısmı dış kaynak kullanımı ile elde edilmektedir. Araştırmada işlem maliyeti ve kaynak bağımlılığı kuramları çerçevesinde Türkiye'deki havayolu örgütlerinin yer hizmetleri faaliyetlerinde dış kaynak kullanımı kararına etki eden faktörler ve dış kaynak kullanımı sürecinde bağımlılık ilişkilerini nasıl yönettikleri, nitel araştırma deseni kullanılarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma verileri havayollarının yer hizmetlerinde dış kaynak kullanımı kararında etkin olan, amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiş 13 yönetici ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılarak toplanmıştır. Analiz sürecinde Nvivo 11 programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda işlem gereklilikleri, sektör dinamikleri, örgüte özgü faktörler ve yönetsel faktörlerin havayolu örgütlerinin yer hizmetleri faaliyetlerinde dış kaynak kullanımı kararına etki eden faktörler olduğu tespit edilmiştir. Havayolu örgütlerinin tedarikçilerin fırsatçı davranma risklerinden korunmalarında ve bağımlılık ilişkilerini yönetilmesinde ise yasal yaklaşımların, akılcı yaklaşımların, yer hizmetleri tedarikçilerine karşı baskı kurabilme kozlarının ve sektörel yapının belirleyici ve destekleyici rol oynadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Airline organizations need a great deal of resources that requires special expertise and huge investments to sustain their activities. Some of these resources are achieved by airline itself while some are obtained through outsourcing. In this research, factors affecting  airline's ground handling outsourcing decisions and the ways they manage dependency relations throughout outsourcing process, is investigated based on resource dependence and transaction cost theories through a qualitative research.  The data is collected from 13 managers, who were selected by purposeful sampling and have effective role in airline's ground handling outsourcing decisions, by semi-structured interviews. Nvivo 11 program is used in analyzing the data. As a result of the research, it is determined that transaction requirements, sector dynamics, organizational factors and managerial factors are affecting airline's ground handling outsourcing decisions. Legal approaches, rational approaches, leverages toward ground handling organizations and industrial structure have both determinant and supportive role in airline's management of dependency relations.