Bölgesel takip sistemi ile tarihi yapılarda erken müdahale kararlarının alınması
Making early intervention decisions in historical buildings with a regional tracking system
Yazar: RABİA SEHER ÇERKEZ
Danışman: PROF. DR. HİCRAN HANIM HALAÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tarihi yapılar, geçmişin yaşanmışlıklarına kanıt olarak günümüzde varlığını sürdürmektedir. Tarihi yapıların orijinalliklerini yitirmeden geleceğe bırakılması için korunumu önemlidir. Tarihi yapının takibe alınması, belirli periyodlar ile izlenmesi, tarihi yapıdaki bozulmaların tespit edilmesi, müdahale kararlarının alınması ,erken onarımların yapılması sırasıyla gerçekleştirilerek bölgesel takip sistemini oluşturmaktadır. Bölgesel takip sistemi ile tarihi yapılardaki kayıpların en aza indirilmesi tezin amacını oluşturmaktadır. Tez kapsamında, Konya Alaaddin tepesi merkez kabul edilerek 500m alan içerisinde kalan çeşitli işleve sahip tarihi yapıların, Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü ve Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğü arşivinden yapıların bozulma ve onarım kayıtlarına bakılarak analizleri yapılmıştır. Belirlenen 12 adet tarihi yapının yıllara göre bozulma ve onarım tabloları oluşturulmuş ve analizler sonucunda çıkarımlar yapılmıştır. Elde edilen veriler ışığında, 12 adet takibi yapılan kimi tarihi yapının arşiv verileri kaybolmuş, kimisinde bozulmalara karşı yapılan onarımlar tekrarlanmış, kimisinde ise kararlar alınmasına rağmen uzun yıllar boyu uygulanmamıştır. Bu yüzden tarihi yapıların bölgelere göre ayrılması, bölgelere ayrılan tarihi yapıların belirli periyodlar doğrultusunda izlenmesi ve görülen bozulma sonucunda erken müdahalelerin yapılması tarihi yapının kaybını azaltacaktır. Dünyada farklı isimde bu amaç için oluşturulan kuruluşların olduğu bilinmekle beraber Türkiye'de uygulanması için bu tez, kaynaklık edecektir. Bölgesel takip sisteminin oluşturulması ile tarihi yapılar tükenmeden, üzerinde bulunan izleri ile dönemin en büyük aktarıcısı olacaktır.

Abstract:
Historical buildings continue to exist today as evidence of the experiences of the past. It is important to preserve historical buildings in order to preserve them for the future without losing their originality. It creates a regional tracking system by keeping track of the historical building, monitoring it at certain periods, detecting deteriorations in the historical building, making intervention decisions, and making early repairs. The aim of the thesis is to minimize losses in historical buildings with a regional tracking system. Within the scope of the thesis, Konya Alaaddin Hill was considered as the center and historical buildings with various functions within a 500 m area were analyzed by looking at the deterioration and repair records of the buildings from the archives of Konya Cultural Heritage Preservation Regional Board Directorate and Konya Foundations Regional Directorate. Deterioration and repair tables of 12 identified historical buildings were created over the years and inferences were made as a result of the analyses. In the light of the data obtained, the archive data of some of the 12 historical buildings that were monitored were lost, in some of them the repairs were repeated against deterioration, and in some of them, although decisions were made, they were not implemented for many years. Therefore, dividing historical buildings into regions, monitoring historical buildings divided into regions in certain periods, and making early interventions as a result of the deterioration seen will reduce the loss of historical buildings. Although it is known that there are organizations with different names created for this purpose in the world, this thesis will be a source for its implementation in Turkey. With the creation of a regional tracking system, historical buildings will become the greatest transmitter of the period with their traces before they are exhausted.