Kamusal mekan olarak kent parklarının sosyal yaşam ve yer oluşturma açısından önemi - İzmir – Kültürpark örneği
The significance of urban parks as public spaces in terms of social life and placemaking - İzmir - Kültürpark case
Yazar: FERİDE ÖYKÜ ÇALLI
Danışman: PROF. DR. EMİNE İPEK ÖZBEK SÖNMEZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Küresel düzeyde gerçekleşen ekonomik, fiziki, sosyal gelişim ve değişimler tarih boyunca kentleri, kentlileri ve kentteki kullanım alışkanlıklarını doğrudan ya da dolaylı yollarla etkilemiştir. Endüstri dönemi ile artan yeşil alan ihtiyacı, içinde bulunulan dönemin fiziki, siyasi, ekonomik ve kültürel dinamiklerine göre modern kentlerde farklı şekillerde mekânsal karşılık bulmuştur. Gittikçe artan nüfus, buna oranla artan yoğun yapılaşma, teknoloji ve sanayileşmenin getirdiği günlük yaşam stresi de paralel olarak artmış ve kamusal açık alanlara duyulan ihtiyaç artmıştır.

Bu çalışma kentsel açık ve yeşil alanların tarihsel süreçte yitirdiği ya da kazandığı anlamları irdelemekte, günümüz kentlerindeki mevcut kentsel açık alan kullanımlarını analiz ederek kullanıcının ihtiyaç, sorun ve eksiklerini analiz ederek gelecek kullanımlarını, geleceğe aktarılacak, korunacak değerlerini belirlemeye çalışmaktadır. 

Bu amaçla örnek olarak, Kurtuluş Savaşı'nın önemli simgelerinden olan Kültürpark seçilmiştir. Kültürpark, oluşumu itibariyle tarihi bellekte önemli yere sahip bir alandır. Süreç içerisinde küreselleşmenin söz konusu değişimlerine de sahne olmuş ve bu değişimler alana mekânsal olarak ciddi ölçüde yansımıştır. Kurulduğu zamanlardan beri fuar ve park fonksiyonlarıyla var olan Kültürpark, fuar işlevinin alandan çıkarılması ile İzmir kentinde kullanıcılar, kurumlar ve oluşumlar arasında farklı görüş ayrılıklarına sebep olmuştur. Çalışma kapsamında hem Kültürpark'ın mevcut kullanım durumu, mekânsal özellikleri analiz edilmiş, hem de kullanıcı algısını ve kullanıcı tercihlerini değerlendirebilmek için anket uygulaması yapılmıştır. Ayrıca son dönemde Kültürpark'ın dönüştürülmesi ile ilgili yapılan tartışmalar toplumsal aktörlerin görüşleri irdelenerek, farklı aktörler için Kültürpark'ın ne anlam ifade ettiği ve gelecekte ne şekilde tasvir edildiğinin ortaya konması amaçlanmıştır.

Abstract:
Global changes and developments in terms of economics, physical and social characteristics have always affected cities, citizens and their habits of use throughout the history. The need for the open space which is rapidly increasing ever since the industrial period, has found its' spatial equivalent in different forms according to physical, political, economic and cultural dynamics of the period they are in. The growing population and the densed housing as the consequences of that growth, the stress of daily routine caused by urban pollution, technology and industrialization  increased in parallel with the need of the of public open spaces. 

This study focuses on the meanings that urban open and green spaces have lost or gained in the historical process, by analyzing the existing urban open space uses in today's cities, by analyzing the needs, problems and deficiencies of the user, and trying to determine the future uses and values to be transferred to the future.

For the purpose that is explained above Kültürpark, one of the most important symbols of the War of Independence was chosen as an example. Kültürpark is an area that has an important place in historical and collective memory. In this process, these changes of globalization have been witnessed and these changes have been reflected to the field in a significant extent. Kültürpark, which has existed with fair and park functions since its establishment, has caused different differences of opinion between users and institutions in Izmir city with the removal of fair function from the area. Within the scope of the study, both the spatial characteristics of Kültürpark's current usage situation were analyzed and a questionnaire was conducted to evaluate user perception ans user preferences. In addition, the discussions about the transformation of Kültürpark In addition, the discussions in the recent period about the transformation of Kültürpark, were examined according to the views of social actors and it is aimed to reveal the meanings of Kültürpark for different actors and how it is described in the future by them.