Türkiye`nin toplam enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Fourier birim kök ve fourier adl eş-bütünleşme yaklaşımı
The impact of Turkey's total energy consumption on economic growth: Fourier unit root and fourier adl cointegration approach
Yazar: GUNDUZ MUSAYEV
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ZORTUK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: ADF durağanlık testi = ADF stationary test ; ARDL Eşbütünleşme Testi = ARDL Cointegration Test

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye`nin verilerinin ulaşılabilirliğide göz önüne alınarak 1971-2019 yılları arasında olan toplam enerjinin tüketiminde ve ekonominin büyümesi arasında olan ilişki araştırılmıştır. Bu çalışmanın, literatüründe olan diğer çalışmalarından farklı olması durumunda değişkenlerin durağanlıkları için eski nesil birim kök testlerinin; ADF, PP ve KPSS testlerinde yanı sıra olarak bilinen, yapısal kırılmaları dikkate alınması durumunda ve son zamanlar sıklıkla kullanılan yeni nesil birim kök testleri; Fourier KPSS, Fourier ADF, Esnek Fourier ADF, Kesirli Esnek Fourier ADF de kullanılmaktadır. Değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisi için eski yöntemlerden olan; Johansen ve ARDL eş-bütünleşme testlerinin yanı sıra yeni yöntemlerden olan; Fourier ADL eşbütünleşme testi de kullanılmıştır. Ayrıca değişkenlerinim arasında olan nedensellik ilişkisi için Toda-Yamamoto ve yapısal kırılmalarını dikkate alınması durumu Fourier Toda Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır.
Çalışmadaki bulgulara göre ilk olarak değişkenlerin durağanlıkları incelenmiştir. Bu durağanlık testlerinin ortak sonucu olarak, ekonomik büyüme ve enerji tüketimi değişkeni birinci farkında durağan bulunmuştur. ARDL ve Johansen testlerine göre değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisi bulunsada Fourier ADL testine göre bulunmamıştır. Çeşitli uzun dönem tahmin yöntemleri kullanılarak enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi yorumlanmıştır. ARDL uzun dönem tahmin sonucuna göre Enerji tüketiminde %1`lik artış ortalama olarak ekonomik büyümede %1.64 oranında artışa neden olmaktadır. Ayrıca, Toda-Yamamoto ve Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testine göre değişkenler arasında anlamlı bir nedensellik ilişkisi bulunmamıştır.

Abstract:
In this thesis study, taking into account the accessibility of Turkey's data, the relationship between total energy consumption and economic growth has been investigated for the period 1971-2019. Unlike other studies in the literature, this study employs traditional unit root tests for the stationarity of variables, such as ADF, PP, and KPSS tests, as well as new generation unit root tests that consider structural breaks and are frequently used recently, such as Fourier KPSS, Fourier ADF, Flexible Fourier ADF, and Fractional Flexible Fourier ADF. In terms of the long-term equilibrium relationship among the variables, both traditional methods, such as Johansen and ARDL cointegration tests, and a new method, namely Fourier ADL cointegration test, have been utilized. Additionally, the Toda-Yamamoto causality test and Fourier Toda-Yamamoto causality test, which take structural breaks into account, have been employed to examine the causal relationship between the variables. According to the findings of the study, the stationarity of the variables is initially examined. As a common result of these stationarity tests, the economic growth and energy consumption variables are found to be first differenced stationary. Although long-term equilibrium relationship is found among the variables according to the ARDL and Johansen tests, it is not found according to the Fourier ADL test. The impact of energy consumption on economic growth is interpreted using various long-term forecasting methods. According to the ARDL long-term forecasting result, a 1% increase in energy consumption leads to an average increase of 1.64% in economic growth. Furthermore, according to the Toda-Yamamoto and Fourier Toda-Yamamoto causality tests, there is no significant causal relationship between the variables