Bankacılık sektöründe operasyonel ve ticari işlemlerde suiistimal riskleri, risklerin tespiti ve önlenmesinde iç denetimin rolü
Risks of fraud in operational and commercial transactions in the banking sector, the role of internal audit in the detection and prevention of risks
Yazar: CANSU ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA EKİCİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Denetim ve Risk Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking ; Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmada, bankacılık süreçleri operasyonel ve ticari süreçlerde karşılaşılabilecek, kasti veya hatalı işlem sonucu oluşabilecek suiistimal işlemlerinin erken tespit edilmesi ve önlenmesini sağlamak adına izlenebilecek adımları belirlemek için bir nitel analiz çalışması yapılmıştır. Bahse konu nitel analiz çalışmasıyla birlikte başlıca suiistimal işlemleri için uzman görüşlerine başvurulmuş, suiistimal işlemlerini erken tespit etmek veya önleyebilmek adına alınabilecek aksiyonlara ilişkin sorular yöneltilmiştir. Bu keşifsel yöntemin sonucunda iç denetim tecrübesinin suiistimal işlemlerinin tespiti ve önlenmesinde önemli bir rol oynadığını; tecrübeyle edinilebilecek bilgi birikimi ve yaklaşımlarla suiistimale konu işlemlerin ayrıştırılabilmesinin kolaylaştığı anlaşılmıştır.
Nitel analiz çalışmasına ek olarak, bankacılık sektöründe karşılaşılan başlıca suiistimal işlemlerinin özellikleri ve tespit/önleme kontrollerine de yer verilmiştir. Bu kapsamda, operasyonel ve ticari işlemler başlıklarında aktarılan suiistimal işlemleri değerlendirildiğinde operasyonel işlemler için kasa işlemleri, şubeye talep edilen tutarların takibi, vadeli mevduat hesaplarına ait işlemler, müşterilere tanımlı telefon numarası değişiklikleri ile ticari işlemler için usulsüz kredi tahsisi ve kullandırımı, teminat işlemleri, muvazaalı satış işlemleri, internet bankacılığından kaynaklı işlemler, kredi komisyonculuğu işlemleri baz alınmıştır. Zimmet suçu ise gerek operasyonel işlemler açısından gerekse ticari işlemler açısından değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, bahse konu başlıca suiistimal işlemleri ile nitel analiz çalışması birlikte değerlendirildiğinde belirli bir tecrübeye sahip iç denetim elemanlarının görüş ve bilgi birikimi baz alınarak tesis edilecek periyodik kontrol noktaları ve veri analiz yöntemleri ile suiistimalin erken tespit edilmesi veya önlenmesi sağlanabilmektedir.

Abstract:
In this study, a qualitative analysis study was conducted to determine the steps that can be followed in order to ensure the early detection and prevention of fraudulent transactions that may be encountered in the operational and commercial processes of banking processes and that may occur as a result of deliberate or faulty transactions. This qualitative analysis, expert opinions were sought for the main fraudulent transactions, and questions were asked regarding the actions that could be taken in order to detect or prevent fraudulent transactions early. As a result of this exploratory method, internal audit experience plays an important role in detecting and preventing fraudulent transactions; It has been understood that with the knowledge and approaches that can be gained through experience, it is easier to distinguish transactions subject to abuse.
In addition to the qualitative analysis study, the characteristics of the major fraudulent transactions encountered in the banking sector and detection/prevention controls are also included. When the fraudulent transactions in the operational and commercial transactions are evaluated, cash transactions for operational transactions, follow-up of the amounts requested to the branch, transactions related to time deposit accounts, changes in the phone number defined for customers, illegal loan allocation and use for commercial transactions, collateral transactions, collusion sales. transactions, transactions originating from internet banking, credit brokerage transactions. 
As a result, when the major fraud transactions and qualitative analysis are evaluated together, early detection or prevention of fraud can be achieved with periodic control points and data analysis methods to be established based on the opinions and knowledge of internal audit staff with a certain experience.