Menopoz dönemindeki kadınlarda algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived social support and quality of life in women at the period of menopause
Yazar: AYŞEGÜL KOÇYİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM ŞİMŞEK KÜÇÜKKELEPÇE
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Hemşirelik = Nursing ; Menopoz = Menopause ; Sosyal destek = Social support ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma menopoz dönemindeki kadınlarda algılanan sosyal destek ile
yaşam kalitesi arasındaki ilişkininin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte
yapılmıştır.
Araştırma Ankara'nın merkezinde bulunan bir üniversite hastanesinde
yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini hastanenin kadın doğum polikliniğine başvuran
45-65 yaş arasındaki kadınlar oluşturmuştur. Örneklemini ise menopoz dönemindeki
368 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan
Tanımlayıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)
ve Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (MÖYKÖ) kullanılarak toplanmıştır.
Verilerin değerlendirilirken kategorik değişkenler için sıklıklar (sayı, yüzde), sayısal
değişkenler için ise tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma) kullanılmıştır.
Ölçümle elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi
ile belirlenmiştir. ÇBASDÖ ile MÖYKÖ puan ortalaması arasındaki ilişkiyi
belirlemek için Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Verilerin
değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre kadınların yaş ortalamasının 52,56 ± 4,22 olduğu,
%98,6'sının evli olduğu, %54,9'unun lise ve üzeri eğitim düzeyine sahip olduğu,
%54,6'sının çalışmadığı, %64,9 gelirinin giderini karşıladığı ve çoğunluğunun
(%70,7) sadece eşi ile yaşadığı belirlenmiştir. Kadınların MÖYKÖ vazomotor alan alt
boyutu puan ortalamasının 3,86 ± 1,56, MÖYKÖ psikososyal alan alt boyutu puan
ortalamasının 3,03 ± 1,88, MÖYKÖ fiziksel alan alt boyutu puan ortalamasının 2,99
± 1,08 ve MÖYKÖ cinsel alan alt boyutu puan ortalamasının 3,02 ± 2,17 olduğu
saptanmıştır. Kadınların ÇBASDÖ toplam puan ortalamasının 56,71 ± 18,70 olduğu
bulunmuştur. Kadınların ÇBASDÖ aile alt boyutunun 21,52 ± 6,04, arkadaş alt
boyutunun 20,49 ± 6,71 ve özel bir insan alt boyutunun puan ortalamaları ise 14,69 ±
7,06 olarak saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda; ÇBASDÖ toplam
puanı ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile MÖYKÖ vazomotor alt boyutu arasında
istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır.
ÇBASDÖ toplam puanı ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile MÖYKÖ psikososyal
alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, güçlü düzeyde negatif yönlü ilişki
olduğu saptanmıştır. ÇBASDÖ toplam puanı ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile
MÖYKÖ fiziksel alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde negatif
yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. ÇBASDÖ toplam puanı ve tüm alt boyut puan
ortalamaları ile MÖYKÖ cinsel alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta
düzeyde negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır.
Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, kadınların algıladığı sosyal
destek ve menopoza özgü yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu söylenebilir. Aynı
zamanda kadınların algıladıkları sosyal desteğin, menopoza özgü yaşam kalitelerine
olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Sağlık eğitimi ve danışmanlık rolleri
bulunan hemşirelerin, kadınların sosyal ilişkilerinin geliştirilmesi, sosyal destek
sistemlerinin genişletilmesi ve güçlendirilmesi için kadınları desteklemeleri ve teşvik
etmeleri önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Menopoz, Yaşam Kalitesi, Algılanan Sosyal Destek.

Abstract:
This research was conducted in a descriptive relational type in order to
determine the relationship between perceived social support and quality of life in
menopausal women.
The research was conducted in a university hospital located in the center of
Ankara. The population of the study consisted of women between the ages of 45-65
who applied to the obstetrics clinic of the hospital. The sample consisted of 368 women
in the menopausal period. The data of the study were collected using the Descriptive
Information Form prepared by the researchers, the Multidimensional Scale of
Perceived Social Support (MSPSS), and the Menopause-Specific Quality of Life Scale
(MENQOL). While evaluating the data, frequencies (number, percentage) were used
for categorical variables, and descriptive statistics (mean, standard deviation) were
used for numerical variables. The conformity of the data obtained with the
measurement to the normal distribution was determined by the Kolmogorov-Smirnov
test. Spearman correlation analysis was used to determine the relationship between
MSPSS and MENQOL score average. In the evaluation of the data, the level of
significance was accepted as p<0.05.
According to the results of the research, the mean age of the women was 52,56
± 4,22, %98,6 were married, %54,9 had a high school or higher education level, %54,6
were unemployed, %64,9, It has been determined that incomes cover their expenses
and most of them (%70,7) live only with their spouses. The mean score of the women's
MENQOL vasomotor domain sub-dimension was 3,86 ± 1,56, the MENQOL
psychosocial sub-dimension mean score was 3,03 ± 1,88, and the MENQOL physical
domain sub-dimension mean score was 2,99 ± 1,08 and the mean score of the sexual
domain sub-dimension of MENQOL was found to be 3,02 ± 2,17. The mean MSPSS
total score of the women was found to be 56,71 ± 18,70. The mean score of the MSPSS
family sub-dimension of women was 21,52 ± 6,04, the friend sub-dimension was 20,49
± 6,71 and a special person sub-dimension was 14,69 ± 7,06. As a result of the
correlation analysis; It was determined that there was a statistically significant
moderate negative correlation between the MSPSS total score and all subscale mean
scores and the MENQOL vasomotor subscale. It was determined that there was a
statistically significant and strong negative correlation between the MSPSS total score
and all sub-dimension mean scores, and the MENQOL psychosocial sub-dimension.
It was determined that there was a statistically significant, moderately negative
correlation between the MSPSS total score and all sub-dimension mean scores and the
physical sub-dimension of MENQOL. It was determined that there was a statistically
significant, moderately negative correlation between the MSPSS total score and mean
scores of all sub-dimensions, and the sexual sub-dimension of MENQOL.
According to the results obtained from this study, it can be said that women's
perceived social support and menopausal quality of life are moderate. At the same
time, it has been determined that the social support perceived by women has positive
effects on their menopausal quality of life. It is recommended that nurses, who have
health education and counseling roles, support and encourage women in order to
improve the social relations of menopausal women, to expand and strengthen their
social support systems.
Key Words: Nursing, Menopause, Quality of Life, Perceived Social Support.