Yapısal eşitlik modellemesi ile radyasyon farkındalığının radyasyondan korunma üzerindeki etkisinin incelenmesi: Afyon Kocatepe Üniversitesi sağlık bilimleri öğrencileri üzerinde bir uygulama
Examination of effect of radiation awareness on protection from radiation via structural equation modelling:an application on students of health sciences at afyon kocatepe university
Yazar: OLCAY ULUCAN
Danışman: DOÇ. DR. DOÇ DR.SİNAN SARAÇLI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Teknolojideki çok hızlı gelişmeler sonucu üretilen elektronik cihazların, canlı
organizmalar üzerinde olumsuz etkilere neden olduğu bilinmektedir. Yaşamı
kolaylaştırmak adına tanı veya tedavi amaçlı bu cihazlar kullanılıp, radyasyona maruz
kalınmaktadır. Toplumun radyasyon ve zararları ile ilgili bilgi düzeyinin yetersiz olduğu
gözlemlenmektedir.
Bu araştırmanın amacı, Afyon Kocatepe Üniversitesi Afyon Sağlık Yüksekokulu ve
Afyon Kocatepe Üniversitesi Atatürk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda,
sağlıkla ilgili alanlarda öğrenim gören öğrencilerin radyasyon farkındalık ve
radyasyondan korunma düzeylerini ortaya koyarak; radyasyon farkındalığının,
radyasyondan korunma üzerindeki etkisini belirlemektir.
Araştırmanın örneklem grubunu, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu ve
Afyon Kocatepe Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda öğrenim
gören 585 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak üç
bölümden (demografik özellikler, radyasyon farkındalığı ölçeği, radyasyondan korunma
bilgisi ölçeği) oluşan anket kullanılmıştır. Araştırmada frekans dağılımı, yüzde dağılımı, 
ii
aritmetik ortalama, standart sapma gibi betimsel istatistiklerin yanı sıra, Açıklayıcı
Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), Yapısal Eşitlik Modellemesi
(YEM) kullanılmış ve uygulanmıştır.
Araştırmanın sonucunda sağlıkla ilgili alanlarda öğrenim gören üniversite
öğrencilerinin, radyasyon farkındalık düzeylerinin ve radyasyondan korunma bilgisi
düzeylerinin orta seviyede olduğu ortaya çıkmıştır. Tıbbi görüntüleme teknikleri
programı öğrencilerinin radyasyon farkındalık ve radyasyondan korunma bilgisi
düzeylerinin, beklenildiği kadar yüksek olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte
radyasyon farkındalığının,radyasyondan korunma bilgisi üzerinde anlamlı bir etkiye
sahip olduğu ve en fazla etkiye sahip olan alt boyutun ise fizik bilgisi olduğu ortaya
çıkmıştır

Abstract:
It is known that the electronic devices produced by the very rapid developments in
technology cause negative effects on living organisms. To facilitate life, these devices
are used for diagnostic or therapeutic purposes and are exposed to radiation. It is
observed that the level of knowledge about the radiation and damage of the society is
insufficient.
The aim of this research, Afyon Kocatepe University of Afyon Kocatepe University
Atatürk Health College and vocational school of Health Services, health-related fields,
students studying radiation awareness and radiation putting out the levels of
protection; radiation protection radiation awareness, is to determine the impact.
The sample of the research group, Afyon Kocatepe University School of health and
Afyon Kocatepe University health services vocational school studying at 585
students. As the three parts of the data collection technique in the research
(demographic characteristics, knowledge of radiation protection radiation awareness
scale, scale) was used in the survey. Study the distribution of frequency distribution,
percentage, arithmetic mean, standard deviation, in addition to the descriptive statistics, 
iv
descriptive, such as Exploratory Factor Analysis (EFA), Confirmatory Factor Analysis
(CFA), Structural Equation Modeling (SEM) used and applied.
As a result of the study it's found out that the radiation awareness and knowledge of
protection from radiation levels of university students studying at health-related areas
are at intermediate level. Awareness and knowledge levels about protection from
radiation and radiation awareness of the students at medical imaging techniques
program is also not as high as expected. However, it's found out that radiation
awareness has significant effect on knowledge about protection from radiation and the
most effective sub dimension is physics knowledge