Azerbaycan'ın siyasal yapısındaki değişimin ekonomik yapı üzerindeki etkisi
Impact of changes in Azerbaijan's political structure on economic structure
Yazar: NEŞE YEŞİLBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAAN KAPAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Jeopolitik = Geopolitic ; Siyasal değişme = Political change ; Siyasi coğrafya = Political geography ; Siyasi yapı = Political structure

Özet:
Azerbaycan, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını elde eden ülkelerden biridir. Yaşanan bu siyasi değişim Azerbaycan'da ekonomik faaliyetler içerisinde bir dizi değişikliği de beraberinde getirmiştir. Bu nedenle ülkenin ekonomik coğrafyasında; ekonomik faaliyetlerin türü, oranı, yürütülme şekilleri ve dağılışlarında çeşitli farklılıklar gözlenmiştir. Siyasi değişim öncesi ve sonrasında Azerbaycan'da yürütülen ekonomik faaliyetlerin farklı mekânsal kullanım kalıplarına sahip olduğu görülmektedir. Çalışmaya ülkenin doğal coğrafi unsurlarının açıklanmasıyla başlanmış, sonrasında nüfus ile ilişkilendirilmiş ve son olarak ekonomik faaliyetlerin gerek doğal gerek beşerî sistemler arzında değişimleri analiz edilmiştir. Bu değişimler doğrultusunda çeşitli grafik ve tablolar oluşturularak bunlar derinlemesine incelenmiş ve yorumlanmış; harita, şekil ve fotoğraflarla görsel nitelik kazandırılmıştır.
Aynı dil ve din kökenine sahip olmamıza rağmen Azerbaycan'ın kurulması öncesinde ve sonrasındaki ekonomik coğrafyasına dair yapılan Türkçe çalışmaların yetersizliği bu çalışmanın hazırlanış amacını meydana getirmiştir. Bu doğrultuda Sovyetler Birliği Dönemine ait Kiril alfabesiyle yazılmış birçok arşiv kitap ve belgeleri çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Günümüz ekonomik coğrafyasını daha iyi analiz edebilmek amacıyla ülke içerisinde coğrafi gözlem, arazi çalışmaları yapılmış; ülkede yaşayan insanlar ile görüşmeler gerçekleştirilerek aynı zamanda konunun uzmanları ile birebir toplantılar yapılmıştır. Bu çalışmayla Azerbaycan'ın ekonomik faaliyetleri, günümüz koşulları ve Sovyetler Birliği dönemi ile karşılaştırılarak farklılıkların tespit edilmesi amaçlanmasından kaynaklı olarak ülkenin doğal koşulları, nüfusun yapısı, ekonomik faaliyet türleri ayrı başlıklar altında coğrafi bakış açısıyla incelenmiştir. Böylece siyasi ve ekonomik coğrafya temelinde ülke içerisindeki ekonomik faaliyetlerinin verimliliği ve gelişimi irdelenip incelenmeye çalışılmış aynı zamanda gelecekteki gelişimi için öneriler ileri sürülmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
Azerbaijan is one of the countries that achieved its independence after the dissolution of the Soviet Union. This political change has brought about a number of changes in the economic activities in Azerbaijan. For this reason, various differences were observed in the economic geography of the country in the type, proportion, methods of execution and distribution of economic activities. It is seen that the economic activities carried out in Azerbaijan before and after the political change have different spatial usage patterns. The study began with an explanation of the natural geographical elements of the country, followed by an analysis of changes in the supply of both natural and human systems associated with the population and finally economic activities. In line with these changes, various charts and tables were created, which were studied and interpreted in depth; maps, figures and photographs were given a visual quality.
Although we have the same language and religious origin, the lack of Turkish studies on the economic geography of Azerbaijan before and after its establishment has created the purpose of this study. In this direction, many archival books and documents written in Cyrillic alphabet of the Soviet Union period were analyzed and interpreted. In order to better analyze today's economic geography; geographical observation, field studies have been carried out in the country; meetings were held with people living in the country and one-on-one meetings were held with experts on the subject. Thus, on the basis of political and economic geography, the efficiency and development of economic activities in the country were examined and studied, it is also aimed to put forward proposals for future development.