Obeziteli bireylerde vücut kompozisyonundaki değişimin kardiyovasküler risk üzerine etkisi
The effect of changes in body composition on cardiovascular risk in individuals with obesity
Yazar: SERKAN ÇOŞKUN
Danışman: PROF. DR. FARUK AKSOY ; UZMAN VOLKAN ATASOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Trabzon Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Kaslar = Muscles ; Obezite = Obesity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Vücut yağ indeksi = Body adiposite index

Özet:
GİRİŞ: Obezite, dünyada ve ülkemizde giderek artmakta ve sağlık harcamaları için önemli bir yük oluşturmaktadır. Obeziteli bireylerde kardiyovasküler hastalıklar sık görülmekte ve müdahale edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada obeziteli bireylerde vücut kompozisyonundaki değişimin kardiyovasküler risk üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
MATERYAL VE METOD: Bu retrospektif kohort çalışması, üçüncü basamak bir hastaneye bağlı obezite merkezine Haziran 2021-Haziran 2023 tarihleri arasında başvuran bireylerin verileri değerlendirilerek yürütüldü. Söz konusu tarihler arasında obezite merkezinde en az 6 ay takip edilen, dahil etme ve dışlama kriterlerine uyan 97 hastanın verileri çalışmaya dahil edildi. Hastaların sosyodemografik verileri (yaş, cinsiyet, medeni hali, sigara kullanım durumu, kronik hastalık öyküsü), antropometrik ölçüm verileri (boy, ağırlık), Biyoelektriksel empedans analizi ölçüm verileri (Beden kütle indeksi, vücut yağ kütlesi/oranı, vücut kas kütlesi/ oranı), kan basıncı ölçüm verileri (Sistolik kan basıncı ve Diyastolik kan basıncı) ve laboratuvar parametreleri (Total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol) belirlenen standartlar ile incelendi. Kardiyovasküler risk skalaları olan SCORE ve SCORE2 değerleri hesaplandı. Başlangıçta yapılan bu hesaplamalar, üçüncü ay ve altıncı ay için tekrarlandı.
BULGULAR: Tüm hastalar değerlendirildiğinde yaş artıkça altı aylık SCORE ve SCORE2 farkları arasında bir doğrusal artış bulundu (sırasıyla; p=0,002, p=0,045). SCORE ölçümleri arasındaki fark değerlendirildiğinde, başlangıç ile altıncı ay SCORE ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p=0,040). SCORE2 ölçümleri arasındaki farka bakıldığında, üçüncü ay ile altıncı ay ve başlangıç ile altıncı ay SCORE2 ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (sırasıyla; p=0,033, p= 0,034). Vücut kompozisyon bileşenlerinin (Beden kütle indeksi, vücut yağ yüzdesi, vücut kas yüzdesi) her bir değişkeni için; tekrarlayan ölçümler arasında fark var mı diye bakıldığında, üç değişken içinde tekrarlayan ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0,001; p<0,001; p<0,001). Başlangıç ve altıncı ay ölçümlerinde SCORE2'de daha fazla hastada düşüş olduğu için SCORE2, azalma olanlar ve azalma olmayanlar olarak iki gruba kategorize edildi. Kardiyovasküler risk skorundaki değişim gruplarına göre vücut kompozisyon parametrelerinin ölçümlerindeki değişime bakıldığında, her üç değişken için iki grup arasında bir etkileşim bulunmadı (p>0,05; p>0,05; p>0,05).          
SONUÇ: Çalışmamızda, katılımcıların Beden kütle indeksi ve vücut yağ yüzdesinde azalma, vücut kas yüzdesinde ise artma bulunmuştur. Hastaların vücut kompozisyonlarındaki olumlu değişimin kardiyovasküler risk üzerindeki etkisi değerlendirildiğinde anlamlı bir etkileşim bulunmamıştır. Kardiyovasküler risk parametrelerinin ölçümleri değerlendirildiğinde altı aylık sürede kardiyovsküler riskte anlamlı bir düşüş bulunmuştur. Bütün bu bulgular ışığında kardiyovasküler riskin hem obeziteli bireylerde hem de tüm popülasyonda değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu sebeple daha geniş katılımcıların olduğu uzun takip gerektiren kohort türü çalışmalara ağırlık verilmesi gerektiğine inanıyoruz.
ANAHTAR KELİMELER: Obezite, Kardiyovasküler risk, Beden kütle indeksi, Vücut yağ yüzdesi, Vücut kas yüzdesi

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Obesity is increasing in the world and our country and poses a significant burden on health expenditures. Cardiovascular diseases are common in individuals with obesity and require intervention. This study aimed to evaluate the effect of change in body composition on cardiovascular risk in individuals with obesity.
MATERIAL AND METHODS: This retrospective cohort study was conducted by evaluating the data of individuals who applied to an obesity center affiliated with a tertiary hospital between June 2021 and June 2023. Data from 97 patients who were followed up at the obesity center for at least 6 months between the mentioned dates and met the inclusion and exclusion criteria were included in the study. Sociodemographic data of the patients (age, gender, marital status, smoking status, chronic disease history), anthropometric measurement data (height, weight), bioelectrical impedance analysis measurement data (Body mass index, body fat mass/ratio, body muscle mass/ratio), blood pressure Measurement data (Systolic blood pressure and diastolic blood pressure) and laboratory parameters (Total cholesterol, Low-density lipoprotein cholesterol, High-density lipoprotein cholesterol) were examined according to the determined standards. SCORE and SCORE2 values, which are cardiovascular risk scales, were calculated. These initial calculations were repeated for the third month and the sixth month.
RESULTS: When all patients were evaluated, a linear increase was found between the six-month SCORE and SCORE2 differences as age increased (p=0,002, p=0,045, respectively). When the difference between SCORE measurements was evaluated, a statistically significant difference was found between the baseline and sixth-month SCORE measurements (p=0.040). When looking at the difference between SCORE2 measurements, a statistically significant difference was found between the SCORE2 measurements in the third month and the sixth month and between the baseline and the sixth month (p = 0,033, p = 0,034, respectively). For each variable of body composition components (Body mass index, body fat percentage, body muscle percentage); When examining whether there was a difference between repeated measurements, a statistically significant difference was found between repeated measurements in three variables (p<0,001; p<0,001; p<0,001). Since more patients had a decrease in SCORE2 at the baseline and sixth-month measurements, SCORE2 was categorized into two groups: those with a decrease and those without a decrease. When looking at the changes in measurements of body composition parameters according to Cardiovascular risk change groups, no interaction was found between the two groups for all three variables (p>0,05; p>0,05; p>0,05).         
CONCLUSION: In our study, a decrease was found in participants' Body mass index and body fat percentage, and an increase in body muscle percentage. When the effect of positive changes in the patient's body composition on cardiovascular risk was evaluated, no significant interaction was found. When measurements of cardiovascular risk parameters were evaluated, a significant decrease in cardiovascular risk was found in the six months. In light of all these findings, it is important to evaluate cardiovascular risk both in individuals with obesity and in the entire population. For this reason, we believe that emphasis should be placed on cohort-type studies that require longer follow-ups with larger participants.
KEYWORDS: Obesity, Cardiovascular risk, Body mass index, Body fat percentage, Body muscle percentage.