Müşteri odaklı ürün tasarımında yeni bir yaklaşım: Hiyerarşik konjoint analizi
A novel approach in customer-oriented product design: Hierarchical conjoint analysis
Yazar: YÜSRA KOÇAK
Danışman: PROF. DR. SELÇUK ÇEBİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Konjoint analizi = Conjoint analysis ; Ürün geliştirme = Product development

Özet:
Yüksek rekabet ortamında müşteri odaklı ürün geliştirme her sektör için oldukça önemlidir. Ürün tasarımı etkileyen kriterlerin değerlendirilmesi ve önem derecelerinin belirlenmesi ise bu konuda kritik değer taşımaktadır. Literatürde bu alanda kullanılabilecek çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri yer almaktadır. Bu çalışmada, ÇKKV yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Konjoint Analizi (CA) yöntemleri ürün geliştirme amaçlı kullanılmıştır.
Araştırmalarda kullanılan hiyerarşi, kriter ve özellik sayılarının artması, karar vermeyi zorlaştırarak problemleri karmaşık hale getirmektedir. Ayrıca yapılan anket araştırmalarında da kafa karışıklığına neden olarak sorulara hatalı yanıt verme ihtimalini arttırmaktadır. Bu nedenle, tez çalışması kapsamında yeni bir yaklaşım önerisi olarak anketlerin soru sayısını azaltan, tutarsız cevapları analiz aşamasına geçmeden tespit edip eleyen ve hiyerarşik bir değerlendirme yapmaya olanak sağlayan "Hiyerarşik Konjoint Analiz" yaklaşımı açıklanmıştır. Önerilen yöntem, kriterlerin öncelik değerlerini belirlemek için kullanılan AHP yönteminin değiştirilmiş bir versiyonudur.
Yöntem önerisine örnek teşkil etmesi amacıyla akıllı telefon ürün tasarımı alanında bir uygulama yapılmıştır. Uygulamanın AHP bölümü için yapılan anket araştırması, PHP tabanlı bir web sitesi yazılarak bu web sitesi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Ayrıca anketlerin devamı ve uygulamanın analiz bölümleri için Google Formlar, Python ve SPSS programları kullanılmıştır.

Abstract:
Designing customer-oriented products in a highly competitive environment are very important for every sector. Evaluating the criteria affecting the design and determining their importance levels are of critical value in this regard. For this, multi-criteria decision-making (MCDM) methods  are widely used in  the literature. In this study, Analytical Hierarchy Process (AHP) and Conjoint Analysis (CA) methods have been integrated and used for product development.
The increase in the number of hierarchies, criteria and features used in research complicates problems by making the decision-making more difficult. In addition, it increases the possibility of giving incorrect answers to the questions by causing confusion in the survey research. Therefore, the "Hierarchical Conjoint Analysis" approach, which reduces the number of questions of the surveys, detects and eliminates inconsistent answers before proceeding to the analysis stage, and enables a hierarchical evaluation, has been explained as a new approach proposal within the scope of the thesis study. The proposed method is a modified version of AHP method which is used to determine the priority values of the criteria.
An application on smartphone product design is given in order to illustrate usage of the proposed method. The survey research for the AHP part of the application has been carried out over a PHP-based website exclusively written for this study. In addition, Google Forms, Python and SPSS programs have been used for the continuation of the surveys and analysis parts of the application.