İnsan larinks yassı hücreli kanseri hücre dizisinde endokannabinoidlerin ve kannabinoid reseptörlerinin varlığının ve düzeyinin araştırılması
The existence and level investigation of endocannabinoids and cannabinoid receptors in human laryngeal squamous cell carcinoma cell line
Yazar: ÖVSEN ÖNAY
Danışman: DOÇ. DR. NİLDA SÜSLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Anandamid = Anandamide ; Endokanabinoidler = Endocannabinoids ; Kanabinoidler = Cannabinoids ; Kanabis = Cannabis ; Laringeal neoplazmlar = Laryngeal neoplasms ; Larinks = Larynx

Özet:
Cannabis sativa (esrar) bitkisinin major psikoaktif komponenti olan Delta-tetrahidrokannabinol (THC) ile aynı reseptörler üzerinden etki gösteren, biyolojik aktif endojen yağ yapılı moleküller; endokannabinoidler olarak adlandırılmaktadır. Endokannabinoid sistem; kannabinnoid reseptörleri (CB1 ve CB2), bu reseptörlerin endojen ligandları olan endokannabinoidler ve bu ligandların sentez ve yıkımından sorumlu enzimlerden oluşmaktadır. Major endokannabinoidler: Anandamid (AEA) ve 2-Araşidonogliserol (2-AG)'dür. Endokannabinoid sistemin iştah, ağrı, inflamasyon ve kanser gibi, fizyolojik ve patolojik pek çok süreçte görev aldığı bilinmektedir. Endokannabinoidlerin kanser hücreleri üstüne etkileri; antiproliferasyon, apopitoz indüksiyonu, neoanjiyogenez ve migrasyon blokajı olarak tanımlanabilir. Meme, kolon ve prostat kanserinde in vitro ve in vivo deneylerle; AEA, 2-AG ve CB reseptör düzeyinde artışın olduğu, buna ek olarak CB1 ve CB2 agonistleri ile tümör hücrelerinde hücre proliferasyonunun durduğu ve apopitozisin indüklendiği gösterilmiştir. Bu sonuçlar, endokannabinoidlerin kanser tedavisinde terapötik bir fayda sağlayabileceği fikrini desteklemektedir. Bu verilerin ışığı altında, endokanabinoidlerin ve klasik reseptörlerinin (CB1 ve CB2) larinks yassı hücreli kanserindeki olası varlıkları ve olası bir anti-tümöral etkinliğin CB1 ve CB2 reseptörleri aracılığı ile elde edilip edilemeyeceği in vitro gözlemsel bir çalışma ile araştırılmıştır. Yöntem olarak; insan larinks yassı hücreli kanser hücre dizisi olan HEp-2'den elde edilen hücreler çoğaltılarak; endokannabinoid (AEA ve 2-AG) düzeyleri akım sitometrisi ile kannabinoid reseptörlerinin (CB1, CB2) varlığı ve düzeyi akım sitometri, immünhistokimyasal boyama ve PCR (polimeraz zincir reaksiyonu) yöntemi ile incelenmiştir.  Antiprolifratif etkinin araştırılması amacı ile CB1-CB2 agonist ve antagonist uygulaması sonrası hücre canlılığı ölçülmüştür. Çalışma sonucumuzda; larinks yassı hücreli kanser hücre dizisinde (HEp-2) AEA ve 2-AG'nın bulunduğu, CB1 ve CB2'nin ise akım sitometrik olarak, immunhistokimyasal olarak ve gen düzeyinde saptanamamıştır. Ancak, endokannabinoid analoglarının HEp-2 hücre dizisi üstünde reseptör bağımsız yolaklar ile antiproliferatif etkinlik gösterdiği izlenmiştir. Bu veriler sonucunda, literatürde örneklenmiş olan diğer epitelyal tümörlere benzer şekilde, endokannabinoid analoglarının, CB1 ve CB2 reseptör bağımsız olarak, larinks yassı hücreli kanser hücrelerinde anti-tümöral bir etkinliği olabileceği gösterilmiştir ve ileri çalışmalar ışığında kanser tedavisinde terapötik bir fayda sağlanabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
The major psychoactive component of Cannabis sativa (marijuana) is Delta tetrahydrocannabinol (THC). There are endogenous bioactive lipids which use the same receptors (cannabinoid receptors) as THC and these ligands are called endocannabinoids. Endocannabinoid system consists of cannabinoid receptors (CB1 and CB2), endocannabinoids which are the endogenous ligands of these receptors, and the enzymes responsible for these ligands synthesis and degradation.  Major endocannabinoids are Anandamide (AEA) and 2-Arachidonoylglycerol (2-AG).  It is known that, endocannabinoids are functionary on several physiopathological processes like apetite, pain, inflammation and cancer.  In invastigations of cancer biology, endocannabinoids are shown to be antiproliferative, apoptotic, inhibitor of neangiogenesis on tumor cells and inhibitor of migration. In vitro and in vivo experiments on breast, colon and pancretic cancer cells showed that the level of AEA, 2-AG and CB receptors were elevated. Additionally, agonists of CB1 and CB2 receptors were shown to inhibit cancer cell proliferation and induce apopitosis. These results encourage the idea of endocannabinoids potential therapeutic function. According to these data, we aimed to study the existence of endocannabinoids and their receptors (CB1 and CB2) in human laryngeal squamous cell carcinoma. We also intended to invastigate the possible antiproliferative effects of endocannabinoids in human laryngeal squamous cell carcinoma. On this purpose, we designed an in vitro observatinal cell line experiment. In methods, we proliferated cells from a human laryngeal squamous cell carcinoma cell line: HEp-2. We quantified endocannabinoids (AEA and 2-AG) by flow-cytometric methods, and investigated the existence of cannabinoid receptors (CB1 and CB2) and measured their level by flow-cytometric methods, immunhistochemical staining and by using PCR (Polimerase Chain Reaction). For the purpose of investigating if an antiproliferative effect of endocannabinoids existed, we evaluated the cell viability after administiration of CB1-2 agonists and antagonists to cell line.  Our results showed the existence of AEA and 2-AG at increased levels in human laryngeal squamous cell carcinoma cell line by using flow-cytometric methods, but failed to show the CB1 ve CB2 existence by flow-cytometric methods, immunhistochemical staining and by using PCR. Additionally, AEA and 2-AG showed an antiproliferative effect on HEp-2 cell line, by a possible receptor independent pathway.