Rus ve Türk gazetelerindeki haber başlıklarının kültürdilbilimsel çözümlemesi
Analysis of the Russian and Turkish newspaper headlines in the framework of cultural linguistics
Yazar: OLENA KOZAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP BAĞLAN ÖZER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil bilim = Linguistics ; Gazeteler = Newspapers ; Haberler = News ; Kültür dil bilim = Lingvoculturel ; Rusça = Russian ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu çalışma gazete haber başlığı örneği üzerinde Rusça ve Türkçe arasında karşıtsal olarak yapılan kültürdilbilimsel çözümlemenin ilk örneğini oluşturmaktadır. Çalışmanın konusu Rus ve Türk gazete haber başlıklarının kültürdilbilimsel çözümlemesi olarak belirlenmiştir. Konu gereğince Rus ve Türk gazete haber başlıklarında dilsel ve kültürel dönüşümlerin belirlenmesi, belirlenen dilsel ve kültürel dönüşümlerin sınıflandırılması, Rus ve Türk gazete haber başlıklarındaki dilsel ve kültürel dönüşümler arasında benzerliliklerin ve farklılıkların belirlenmesi, elde edilen verilere dayanarak Rus ve Türk dil ve kültürlerindeki gelişmelerin karşılaştırılması gibi amaçlar belirlenmiştir.Bu çalışmanın kapsamı Rus ve Türk gazete haber başlıklarının çözümlemesi ile sınırlandırılmıştır. Örnekler için Rusya'da ve Türkiye'de Ocak 2010 - Ocak 2011 yılları arasında yayımlanan ve farklı kesimlere hitap eden ulusal gazetelerden haber başlıkları seçilmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesini kültürdilbilim yaklaşımı ve bu yaklaşım içerisinde geliştirilen kavramlar ve terimler oluşturmuştur.Çalışmada gazete haber başlığının kültürdilbilmsel çözümlemenin birimi olarak kullanılabildiği, gazete haber başlığında farklı modellere gore sınıflandırılabilen ve okurun bilgi sahibi olmasını gerektiren dilsel ve kültürel dönüşümlerin yer aldığı, Rus ve Türk gazete haber başlıklarındaki dilsel ve kültürel dönüşümler arasında farklılıkların yanı sıra benzerliklerin olduğu, Rus ve Türk gazete haber başlıklarındaki dilsel ve kültürel dönüşümlere gore iki toplumun dilindeki ve kültüründeki süreçlerin takip edilebildiği, gazete haber başlığının kültürdilbilimsel çözümlemenin verileri yabancı dil eğitiminde kullanılabildiği sonuçlara varılmıştır.Anahtar Sözcükler:1. Gazete başlığı2. Kültürdilbilim3. Rus Dili4. Türk Dili5. Dilbilim

Abstract:
This study represents the first example of the analysis in the framework of cultural linguistics made in a contrastive way between Russian and Turkish on the example of a headline. The subject of the study was defined as an analysis of the Russian and Turkish newspaper headlines in the framework of cultural linguistics. In accordance with the subject such tasks as defining of the language and cultural transformations in the Russian and Turkish newspaper headlines, categorisation of the defined language and cultural transformations, defining of the similarities and differences between language and cultural transformations in the Russian and Turkish newspaper headlines, comparing the dynamics in the Russian and Turkish language and culture on the basis of the received data were defined.The framework of this study was limited to the analysis of the Russian and Turkish newspaper headlines. Headlines from the national newspapers published in Russia and Turkey between January, 2010 and January, 2011 and aimed at the different social groups were selected as samples. The approach of the cultural linguistics and notions and terms developed in this approach formed the theoretical framework of the study.It was concluded that a newspaper headline can be a subject of the analysis in the framework of the cultural linguistics; language and cultural transformations, which can be classified according to the different models and which need an intelligent reader, take place in the newspaper headline; there are both similarities and differences between language and cultural transformations in the Russian and Turkish newspaper headlines; the processes in the language and culture of the two societies can be followed on the basis of the language and cultural transformations in the Russian and Turkish newspaper headlines; the data of the analysis in the framework of the cultural linguistics can be used in the process of the foreign language education.Key Words:1. Newspaper headline2. Cultural Linguistics3. Russian Language4. Turkish Language5. Linguistics