Soğuk savaş sonrası NATO'nun değişen güvenlik politikalarının Türkiye'ye etkileri
The effects of changing security policies in NATO to Turkey in the period of post cold war
Yazar: HÜSEYİN EMRE DÜZMEN
Danışman: PROF. DR. SİBEL TURAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Türkiye = Turkey

Özet:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) dünyanın iki süper gücü olarak ortaya çıkması ve dünya düzenini belirleyen dengenin bu iki devlet tarafından belirlenmesi Avrupa'nın doğu ve batı olarak ikiye ayrılmasına neden olmuştur. Yüzyıllardır dünyayı etkileyen ve dünyanın büyük bir bölümünde sömürgelere sahip olan Avrupa devletleri de bu iki süper gücün etki alanında kalmışlardır. Soğuk Savaş süresince Batı Avrupa'da bulunan devletler kıtada güvenliğin sağlanması amacıyla çeşitli girişimlerde bulunmuşlar ancak bunda başarı sağlayamamışlardır.NATO, İkinci Dünya Savası sonrasında Sovyet yayılmacılığı tehlikesine karşı Avrupa güvenliği sağlamak amacıyla 1949 yılında ABD önderliğinde Batılı devletler tarafından kurulmuştur. Soğuk Savaş dönemi olarak adlandırılan dönem boyunca kırk yıllık bir süre zarfında NATO kuruluş amacına hizmet etti ve Sovyet yayılmacılığını bertaraf etti. Ancak 1991'de SSCB'nin yıkılmasıyla birlikte NATO'nun yapısının, stratejilerinin ve en önemlisi amacının sorgulanmaya başlandığı bir döneme girildi. Artık NATO'yu kuran nedenin ortadan kalkmış olması NATO'ya duyulan gereksinimin de ortadan kalkması anlamına geliyordu. Fakat NATO kendini değişen uluslararası ortama adapte etti.Doğu Blok'unun çözülmesi ve Varşova Paktı'nın kendisini feshetmesiyle birlikte yeni bir kimlik arayışı içerisine giren NATO, yeni dönemde ortaya çıkan ve uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden terörizm, nükleer ve kitle imha silahlarının yaygınlaşması vb. sorunları kendisinin ilgi alanı içerisinde kabul etmiş ve daha çok güvenlik sorunlarının tartışıldığı bir siyasi platform görevini üstlenmiştir. Türkiye ise II. Dünya Savaş'ı sonrasında Sovyetler Birliği tehdidine karşı NATO'ya katılmayı güvenliği açısından gerekli görmüş ve Kore Savaş'ı sonrasında 1952 yılında İttifaka üye olmuştur. 1990'larda başlayan değişim Türkiye üzerinde de etkili olmuş ve güvenlik algılamalarının yeniden ele alınmasını gerektirmiştir. Sovyet tehdidinin ortadan kalkması, Türkiye'nin Avrupa güvenliği için öneminin azaldığına dair düşünceleri ortaya çıkarmışsa da, gelişmeler, Türkiye'nin öneminin daha da arttığını ortaya koymaktadırAnahtar Kelimeler: NATO, Türkiye, ABD, Güvenlik Politikaları

Abstract:
After the Second World War, the emergence of United States of America (USA) and The Union of Soviet Socialist Republics (USSR) as the dual super power in the world and setting the balance which construct the world order by these two countries had caused the dissociation of Europe as east and west. The European States which influences the world for centuries and have colonies in a large section of the world had been in the sphere of influence of these two super powers. During the cold war, The States in Western Europe had made several attempts to ensure the security of continent but they failed.After the Second World War, North Atlantic Treaty Organization (NATO) was set by the western states in the leadership of USA against the danger of Soviet expansionism in 1949 with the aim of providing Europen security. During the forty years of the cold war era called the cold war period, NATO served to its aim and it debugged Soviet expansionism. But, with the collapsing of USSR in 1991, a new period which was started to investigate the structure, strategies and aim of NATO started. From now on disappearing of the setting aim of NATO means disappearing of the necessity to NATO. But, NATO fitted itself to the international order.NATO entering into a new identity with the resolving East Block and with the termination of Warsaw Pact itself accepted the problems like terrorism, the spreading of nuclear and proliferation weapons in its area and assumed responsibility for a political platform duty discussed security problems. Turkey required joining to NATO against the threat of the Soviet Union by taking into its security consideration and after the Korea War, Turkey had been a member of the Alliance in 1952. The variation started in the 1990s also affected to Turkey and it required reconsidering the security perceptions. Although the disappearing of the Soviet Union threat revealed that the importance of Turkey decreased for European Security, the happenings revealed that the importance of Turkey increased more.Keywords: NATO, Turkey, USA, Security Policies