Oral antidiyabetik ilaç kullanan Tip 2 diyabetli bireylerde ara öğün seçeneklerinin metabolik kontrol ve kan lipit profili üzerine etkilerinin incelenmesi
The effect of snack options on the metabolic control and blood lipid profile for TYPE 2 diabetes who use oral antidiabetic drugs
Yazar: HAYRİYE MANAV YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN SARI
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Lipidler = Lipids ; Metabolizma = Metabolism ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile oral antidiyabetik ilaç kullanan Tip 2 diyabetli bireylerde ara  öğün seçeneklerinin metabolik kontrol ve kan lipit profile üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bölümü'ne başvuran, 18-65 yaş arası 100 Tip 2 DM tanılı hasta çalışmaya alınmıştır. Bireyler rastgele iki alt gruba ayrılarak 1.grup; ara öğünde tükettiği meyve grubu besini 3.ay sonunda süt grubu olarak değiştirmiş, 2.grup ise ara öğünde tükettiği süt grubu besini 3.ayın sonunda meyve grubu ile değiştirerek bir çaprazlanma sağlanmıştır. Böylece 1.grubun aldığı diyet tedavisi 3.aydan sonra 2.gruba; 2. grubun aldığı diyet tedavisi de 3.aydan sonra 1.gruba uygulanmıştır. Biyokimyasal değerlendirmeler her bir hasta için başlangıçta, 3.ayda ve çalışma sonu olan 6.ayda yapılmıştır. Bu veriler ile çalışma başında, üçüncü ayında ve altıncı ayında gruplardaki BKİ, Kan Lipit Profili, Açlık Kan Şekeri ve HbA1c değişimlerinin araştırılması hedeflenmiştir.
Bulgular: Her iki diyet tedavisinin de hastaların glisemi, lipit ve kilo kontrolünü sağlamada etkili olup olmadığı Genel Doğrusal Model Tekrarlı Gözlemler Analizi Wilks' Lambda Testi ve Pairwise Comparisons ile karşılaştırılmıştır. Çalışma periyodu boyunca gruplarda BKİ, Kan Lipit Profili, Açlık Kan Şekeri ve HbA1c değişimleri incelendiğinde zamana göre Açlık Kan Şekeri, Total Kolesterol, LDL Kolesterol, Trigliserit, HbA1c ve BKİ düzeylerinde azalmanın olduğu ve istatistiksel olarak da bu azalmanın anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). HDL kolesterol düzeylerinde ise zamana göre anlamlı bir istatistiksel fark saptanmamıştır (p > 0.05). Meyve - Süt ve Süt - Meyve gruplarının birbiri arasında metabolik kontrol ve kan lipit profili üzerine her hangi anlamlı bir etkisi ise tespit edilememiştir (p>0.05). 
Sonuç: Sonuç olarak oral antidiyabetik ilaç kullanan Tip 2 diyabetli bireylerde süt grubu ve meyve grubu ara öğün seçeneklerinin metabolik kontrol ve kan lipit profili üzerine benzer sonuçlarının olduğu bulunmuştur. Bu veriler, Tip 2 diyabetli bireylerin Tıbbi Beslenme Tedavisinde ara öğünlerin etkinliğini ortaya koymak için daha kapsamlı ve daha uzun süreli kinik çalışmalara gereksinim olduğuna dikkat çekmektedir. 

AnahtarKelimeler: Tip 2 Diyabet, Ara Öğün, Metabolik Kontrol, Kan Lipit Profili, Tıbbi Beslenme Tedavisi

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to research the effect of snack options on the metabolic control and blood lipid profile for Type 2 diabetes that also use anti-diabetic drugs. 
Method: This research applied to 100 patients who has already enrolled to Akdeniz University, Faculty of Medicine Hospital, Department of Internal Diseases and Endocrinology diagnosed with Type 2 Diabetes Mellitus. 100 Diabetes Mellitus patients are selected, age between 18-65 not receiving lipid lowering treatment or patients having under fixed-dose lipid lowering therapy. First of all 2 groups are chosen randomly. First group had fruit for snack for 3 months. After that snack option has changed to milk. Second group had milk for snack for 3 months, than end of 3rd months snack option milk changed by fruit.Diet treatment which is taken by first group applied to second group after 3 months, and diet treatment which is taken by second group applied to first group after 3 months.  Therefore end of treatment 2 type of diets has applied to all patients.This resarch continue for 6 months. All biomedical research at the beginning examine to all patients for 3rd and 6thmonths. 	
Results: Wilks' Lambda Test (GLM Repeated Measures Analysis) and Pairwise Comparisons has applied and both of the two medical nutrition tratment has found a possitive effect on glicemia, blood lipit control and weight control which taken by diabetic patients. While study period in groups BMI, blood lipid profile, fasting plasma glucose, HbA1c differences has found statistically meaningful (p≤0.05). But blood HDL cholesterol level has not got a meaning in statistically (P>0.05). Fruit-milk and milk-fruit groups have not got a diference in statistically between them on metabolic control and blood lipid profile (p>0.05). 
Conclusion: As a result in this research we examine the effects of between different snack choices (fruit and milk groups) on metabolic control and blood lipid profile who has oral antidiabetic drugs Type 2 Diabetes Mellitus patients. These results have shown that we need more clinical research on Type 2 diabetic patients who had taken medical nutrition treatment.

Key Words: Type 2 Diabetes Mellitus, Snacks, Metabolic Control, Blood Lipid Profile, Medical Nutrition Treatment