Baş-boyun skuamöz hücreli karsinom tanılı hastalarda operasyon öncesi uygulanan pet/ct suv-max değeri ile operasyon sonrası patoloji sonuçlarının karşılaştırılması
Correlation between pet-ct uptake values and pathologicaly features in head and neck cancer
Yazar: ATAKAN SARIGÜL
Danışman: DOÇ. DR. VAHİT MUTLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Giriş ve amaç: Baş-boyun skuamoz hücreli karsinomu (BBSHK) ülkemizde ve dünyada yüksek mortalite ve morbidite oranına sahip malign bir grubu teşkil eder. BBSHK hastalarında günümüze kadar gerek tanı gerekse tedavi genişliğini belirlemek amacıyla bir çok laboratuar, görüntüleme tetkiki uygulanmıştır. Ana tanı yöntemini biyopsi oluşturmaktayken evreleme için BT, MR ve PET-CT tetkikleri kullanılmaktadır. Tedavide ana yöntem kitle eksizyonu ve boyun diseksiyonu aşamalarından oluşmaktadır. Cerrahi prosedür sonrası patoloji sonuçlarına göre cerrahi sınır pozitifliği, kötü diferansiyasyon, iki ya da daha fazla lenf nodu  metastazı, lenf nodu kapsül invazyonu, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon varlığı gibi durumlarda cerrahi sonrasında tedavi sürecine radyoterapi de eklenmektedir. PET-CT tetkikinde elde edilen SUV-Max değeri malign dokunun maksimum glukoz kullanım miktarının standardize edilmiş değeridir. Çalışmamızda operasyon öncesinde elde edilen SUV-Max değeri ile operasyon sonrası patoloji sonuçlarını karşılaştırarak anlamlı sonuçlara ulaşmayı amaçladık. Bu sonuçların gerek boyun diseksiyonu kararının verilmesinde gerekse cerrahi sonrası radyoterapi planlamasında ve hastanın önceden bilgilendirilmesinde klinisyene büyük kolaylıklar sağlayacaktır.
Yöntem: Çalışmaya 2014-2023 yılları arasında kliniğimizde BBSHK tanısı alan 160 hasta (142 erkek, 18 kadın) 53 dudak SCC, 32 dil  SCC, 25 supraglottik larenks ve 50 glottik larenks SCC tanılı hasta dahil edildi. Veri toplanmasında hastaların hastane sistemimizde kayıtlı olan cerrahi sonrası patoloji raporları ve cerrahi öncesi PET-CT raporları veri olarak kullanıldı. Tüm veriler kendi aralarında karşılaştırılarak istatistiksel anlamlılık için korelasyon analizleri yapıldı. Çalışmamızın ana amacı PET-CT SUV-Max primer tümör ve boyun metastatik lenf nodunun tutulumu ile patoloji sonuçları arasında pozitif ya da negatif yönlü bir ilişkinin mevcudiyetinin sorgulanması ve ilişki mevcut ise bu ilişkinin gücü, cut-off değerinin belirlenmesi ve bu cut-off değerinin sensitivite ve spesifite düzeyinin belirlenmesi olup tanımlayıcı istatistik, student t testi ve grafiklerden elde edilen ilişkili parametreler ROC analizine (Receiver Operating Characteristics) tabi tutularak klinik açıdan anlamlı ve yardımcı bilgiler elde edildi.


Bulgular: Çalışmamızda dil ve supraglottik larenks SCC tanılı hastalarda boyun metastazı oranı dudak ve glottik larenks SCC tanılı hastalara göre daha yüksek olarak bulundu. Farklı lokalizasyonlardaki tümör dokularının SUV-Max değeri de farklı seviyelerde izlendi. Primer tümör  SUV-Max değeri ile boyun metastazı, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, birden fazla lenf nodu tutulumu arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon izlenmiştir (p<0,05). Ek olarak boyun lenf nodu (LN) SUV-Max değeri ile boyun metastazı, iki ya da daha fazla LN tutulumu, LN kapsül invazyonu sonuçları arasında da istatistik açıdan anlamlı korelasyon izlendi. Tüm bu anlamlı ilişkiye sahip parametreler için ROC analizi sonuçlarına göre cut-off değerleri araştırıldı
Sonuç: BBSHK tanılı hastalarda cerrahi öncesi yapılan PET-CT tetkiki raporunun tümör ve/ve ya boyun LN SUV-Max değeri sonucu, klinisyene gerek cerrahi işlem seçiminde gerekse boyun diseksiyonu kararı verilmesinde ve aynı zamanda cerrahi sonrası gerekebilecek radyoterapi planlamasında etkin ve isabetli öngörüler sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Baş-boyun Karsinomu, metastaz, lenf nodu, lenfovasküler invazyon, perinöral invazyon, PET-CT, SUV-Max

Abstract:
Objectives: To evaluate the correlation between SUV-Max values and pathological outcomes in head and neck squamous cell carcinoma (HNSCC) and determine the predictive power of SUV-Max for disease prognosis.
Data Sources: Retrospective analysis of medical records and PET-CT imaging results from patients diagnosed with HNSCC at our institution between 2014 and 2023.
Review Methods: Examination of SUV-Max values from F18-FDG PET-CT scans and their association with pathological findings such as perineural invasion, lymphovascular invasion, and neck lymph node metastasis. Statistical analysis was conducted to establish cutoff values and assess the significance of correlations.
Results:   Our study identified significant cutoff values for PET-CT SUV-Max that correlate with the pathological features of head and neck cancer. For primary tumors, a SUV-Max cutoff of 14.71 predicted neck metastasis with a sensitivity of 67.6% and specificity of 64.2%, demonstrating moderate diagnostic accuracy with an AUC of 0.648. Perineural invasion was optimally predicted at a cutoff of 13.28, with a sensitivity of 74%, specificity of 67.3%, and an AUC of 0.728. Similarly, a cutoff of 13.28 for lymphovascular invasion yielded a sensitivity and specificity of 63%, with an AUC of 0.628. Additionally, neck lymph node metastasis was effectively assessed with a SUV-Max cutoff of 2.74, achieving a sensitivity of 62.2%, specificity of 67%, and an AUC of 0.694. These cutoff values highlight the potential of SUV-Max in enhancing diagnostic precision for both primary tumors and lymph node assessments in head and neck oncology.



Conclusion: SUV-Max values from PET-CT scans are significant predictors of pathological outcomes in HNSCC, aiding in the stratification of patient prognosis and guiding clinical decision-making.
Keywords: HNSCC, SUV-Max, PET-CT, perineural invasion, lymphovascular invasion, metastasis, prognosis.