Geleneksel ve organik tarım yönetimi altında yer alan komşu arazilerdeki toprak kalite parametrelerinin jeoistatistiksel yöntemlerle dağılımının belirlenmesi
Determining distribution of quality parameters of neighbour soils under traditional and organic soil management
Yazar: MUHAMMED SERHAT KAZAN
Danışman: PROF. DR. ALİ VOLKAN BİLGİLİ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal faaliyetlerden yüksek verim almaya yönelik planların yapılabilmesi için toprak özelliklerinin belirlenmesi ve izlenmesi önemlidir. Toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenebilmesi için belirli noktalardan farklı derinliklerde toprak örneklerinin alınması ve laboratuvar ortamında analiz edilmesi gerekir. Özellikle homojen olmayan arazi yapıları topraklardan geleneksel yöntemlerle daha fazla örnek alınmasına sebep olmaktadır. Günümüzde yaygın olarak kullanılmaya başlanan jeoistatistiksel teknikler ile yapılacak bu tür işlemler son derece kısa sürede daha az iş gücü ve daha az zaman kaybıyla yapılabilmektedir. Bu çalışmadaki amaç jeoistatistiksel yöntemler kullanarak aynı ana materyal üzerinde oluşan farklı amenajman (geleneksel ve organik tarım) altındaki topraklara ait fiziksel ve kimyasal kalite parametreleri (pH, EC, Tekstür, Kireç İçeriği, Organik Madde, KDK) ve toprak kalite indeksinin örnekleme yapılmayan noktalar da tahminleri yapılarak arazideki dağılımların haritalarını oluşturmaktır. Bu amaçla Harran Ovası Yarı Kurak İklim Koşulları altında yer alan aynı anamateryal üzerindeki geleneksel ve organik tarım sistemi ile yönetilen iki komşu araziden rastgele örnekleme sistemine göre 0-30 cm derinlikten toprak örnekleri alınarak pH, EC, Tekstür, Kireç İçeriği, Organik Madde ve KDK analizleri yapılmış ve ayrıca toprak kalite indeksleri çıkarılmıştır. IDW ve Kriging teknikleri ile de toprak kalite parametreleri ve indekslerinin uzaysal dağılımları haritalanmıştır. Organik ve geleneksel tarım altında yer alan toprakların organik madde hariç diğer özellikleri benzerlik gösterirken, organik tarım yapılan toprakların ortalama organik madde kapsamı % 3.13 bulunurken, geleneksel tarım yapılan toprakların ortalama organik madde kapsamı % 1.83 oranında bulunmuştur. Geleneksel tarım yapılan alandaki toprak kalite parametrelerine ait Varyasyon Katsayısı değerleri bu alanda yürütülen gübreleme ve sulama faaliyetleri nedeniyle, organik tarım yapılan alandaki toprak örneklerinin varyasyon katsayı değerlerine göre daha yüksek oranda bulunmuştur. Kıyaslanan farklı iki tahmin yönteminden Kriging tekniği IDW metoduna göre daha düşük RMSE oranları sağlamıştır. Jeoistatistiksel yöntemlerle oluşturulan toprak haritaları tarımsal bölgelerdeki ürün deseninin oluşturulması, sulama yönetimi, ıslah, toplulaştırma projelerine altlık harita üretilmesi gibi planlamaların yapılabilmesinde temel ölçüt olarak kullanılacaktır.

Abstract:
It is important to determine and monitor soil characteristics in order to make plans to get high efficiency from agricultural activities. In order to determine the physical and chemical properties of the soil, it is necessary to take soil samples at different depths from certain points and analyze them in a laboratory environment. Especially inhomogeneous land structures cause more samples to be taken from soils with traditional methods. Such operations to be performed with geostatistical techniques, which are widely used today, can be done in an extremely short time with less labor and less time loss. The aim of this study is to determine the physical and chemical quality parameters (pH, EC, Texture, Lime Content, Organic Matter, KDK) belonging to the soils under different management (traditional and organic agriculture) formed on the same main material using geostatistical methods, and the soil quality index in the non-sampling points. to create maps of distributions in the land by making predictions. For this purpose, soil samples were taken from 0-30 cm depth according to the random sampling system from two neighboring lands under the Harran Plain Semi-Arid Climate Conditions on the same main material, managed by the traditional and organic farming system, pH, EC, Texture, Lime Content, Organic Matter and KDK analyzes and also soil quality indexes were obtained. Spatial distributions of soil quality parameters and indices were mapped with IDW and Kriging techniques. While the other features of organic and traditional soils except organic matter are similar, the average organic matter content of organic farming soils is 3.13%, while the average organic matter content of traditional farming soils is 1.83%. The Coefficient of Variation values of the soil quality parameters in the traditional agricultural area were found to be higher than the coefficient of variation values of the soil samples in the organic farming area due to the fertilization and irrigation activities carried out in this area. The Kriging technique provided lower RMSE rates than the IDW method, among the two different estimation methods compared. Soil maps created by geostatistical methods will be used as a basic criterion for planning such as creating a product pattern in agricultural regions, irrigation management, reclamation, and producing base maps for consolidation projects.