Beden eğitimi öğretmenleri ile antrenörlerin iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relation between job satisfaction and burnout levels of physical education teachers and trainers
Yazar: HABİP KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ALPASLAN GÖRÜCÜ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Tükenmişlik = Burnout ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın temel amacını beden eğitimi öğretmenleri ile antrenörlerin iş doyumu ve tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi oluşturmaktadır. Bu temel amacın yanında iş doyumunun ve tükenmişliğin hangi düzeyde olduğu ve demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları Ankara, Kırıkkale ve Kırşehir illerindeki kamu ve özel ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan 294 beden eğitimi öğretmeni ve Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlükleri bünyesinde ve spor kulüplerinde görev yapan 192 antrenör olmak üzere toplam 486 kişiden oluşmaktadır. Katılımcıların seçiminde basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın verileri anket yöntemi ile toplanmıştır. Kullanılan anket demografik bilgiler, Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği olmak üzere üç bölümden oluşmuştur. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılarak nicel analiz yöntemi kullanılmıştır. Nicel analizler kapsamında ortalama, standart sapma, yüzde, çarpıklık ve basıklık gibi tanımlayıcı istatistik yöntemleri ile p<0,05 anlamlılık düzeyinde ve %95 güven aralığında t-testi, varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve regresyon analizlerinden faydalanılmıştır.
Araştırma sonucunda beden eğitimi öğretmenlerinin iyi düzeyde (%70,6) iş doyumuna ve ortanın altında (%41) tükenmişliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Antrenörler ise iyi düzeyde (%66,1) iş doyumuna ve orta düzeyde (%49) tükenmişliğe sahiptir. Öğretmenlerin iş doyumu antrenörlerden, antrenörlerin tükenmişlikleri ise öğretmenlerden anlamlı olarak daha fazladır. Hem antrenörler hem de beden eğitimi öğretmenlerinin içsel doyumları dışsal doyumlarından daha yüksektir. Yine her iki meslekte en fazla duygusal tükenme yaşanmakta, bunu sırasıyla duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık izlemektedir. Eğitim düzeyi ve aylık gelir iş doyumunu anlamlı olarak farklılaştırmaktadır. Tükenmişlik ise yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, aylık gelir ve hizmet yılından anlamlı olarak etkilenmektedir. Son olarak, iş doyumu arttıkça tükenmişlik orta düzeyde ve anlamlı olarak azalmaktadır. Tükenmişliğin %11,9'unun iş doyumuna bağlı sorunlardan kaynaklandığı söylenebilir. Ayrıca öğretmenlerde iş doyumu ve tükenmişlik arasındaki ilişki antrenörlerden daha güçlüdür.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationship between job satisfaction and burnout of physical education teachers and trainers. In addition to this main objective, the level of job satisfaction and burnout and whether or not there is a significant difference according to demographic characteristics have been examined. The research was conducted in accordance with the relational screening model. The sample of the study consisted of 486 persons including 294 physical education teachers working at public and private secondary education institutions and 192 trainers working at the Provincial Directorates of Youth Services and Sports and sports clubs in Ankara, Kırıkkale and Kırşehir provinces. Simple random sampling method was used in the selection of participants.
The data of the study was collected by survey method. The questionnaire used consisted of three sections: Demographic Information, Minnesota Job Satisfaction Scale and Maslach Burnout Inventory. In the analysis of the data, quantitative analysis method was used by using SPSS 24.0 program. Within the scope of the quantitative analysis, descriptive statistical methods such as mean, standard deviation, percent, skewness and kurtosis were used, and t-test, variance analysis (ANOVA), Pearson correlation and regression analysis were used at 95% confidence and p<0.05 significance level.
As a result of the study, it was determined that physical education teachers had good job satisfaction (70.6%) and burnout below the middle (41%). Trainers have a good level of job satisfaction (66.1%) and a moderate (49%) burnout. The job satisfaction of the teachers is significantly higher than the trainers, and the burnout of the trainers is significantly higher than the teachers. Both trainers and physical education teachers have higher internal satisfaction than their external satisfaction. Again, in both professions, emotional exhaustion is followed by depersonalization and personal failure respectively. Education level and monthly income significantly differentiate job satisfaction. Burnout is significantly affected by age, marital status, education level, monthly income and service year. Finally, as job satisfaction increases, burnout decreases moderately and significantly. It can be said that 11.9% of burnout is caused by problems related to job satisfaction. Also, the relationship between job satisfaction and job burnout in teachers is stronger than trainers.