Farklı branşlarda ve cinsiyetteki elit sporcuların imgeleme biçimlerinin incelenmesi
Investigation of i̇magery of elite sports in different branches and gender
Yazar: ÖZLEM ENGELOĞLU DURMAZ
Danışman: PROF. DR. OSMAN İMAMOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Spor = Sports ; Spor branşları = Sport branches ; Sporcular = Sportsmen ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Amaç: Farklı branşlarda ve cinsiyetteki elit sporcuların imgeleme biçimlerinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Elit düzeyde spor yapan katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan 4 maddelik kişisel bilgi formu ve Hall ve ark. (1998) tarafından geliştirilen, Kızıldağ ve Tiryaki (2000) tarafından Türkçe' ye uyarlanan sporda imgelenme envanteri kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 21 paket programı kullanılmıştır. Verilere bağımsız t testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri yapılmıştır. Tüm istatistiki işlemler p<0,05 anlamlılık düzeyine göre değerlendirilmiştir.
Bulgular: Cinsiyete göre yaş, spor yaşı ve bilişsel imgeleme puanlarında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,001). Bilişsel imgeleme puanı en düşük olanlar atletizm ve tekvando sporcuları olduğu tespit edilmiştir. Motivasyonel genel uyarılmışlık puanı, en düşük futbol branşı sporcularında olduğu saptanmıştır.. Motivasyonel özel puanı en düşük olanlar ise tekvandoculardır. Motivasyonel genel ustalık puanı en yüksek basketbol branşında olduğu saptanmış ve bu diğer branşlar ile arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. İmgeleme toplam puanı incelendiğinde; en yüksek basketbolcuların, en düşük ise atletizm branşı sporcularının olduğu tespit edilmiştir. Branşlara göre yaş, spor yaşı değişkenleri ve bilişsel imgeleme,  motivasyonel özel, motivasyonel genel uyarılmışlık, motivasyonel genel ustalık alt boyutlarında ve imgeleme toplam puanlarında anlamlı farklılık saptanmıştır.
Sonuç: Erkeklerin imgeleme toplam puanının kadınlardan daha yüksek olduğu, branşlara bakıldığında basketbol branşı sporcularının en yüksek, atletizm branşı sporcularının ise en düşük imgeleme puanına sahip olduğu görülmüştür. Çalışmanın dikkat çeken sonucu yapılan branşta yaş ilerledikçe motivasyonel genel uyarılmışlık puanının düştüğü sonucuna ulaşıldı. Bu sonuç, sporda küçük yaşlarda görülen yüksek oranda başarının ilerleyen yaşlarda görülmeme nedeni olarak açıklanabilir. Dolaysıyla ilerleyen yaşla birlikte sporcuların motivasyonlarının düşmesi  engellenmelidir.

Abstract:
Aim: Examination of the elite athletes in different branches and sex in the form of imagery.
Material and Method: Participants engaged in sports at elite level, 4-item personal information form prepared by the researcher and Hall, developed by Mack, Paivio, and Hausenblas, Translated into Turkish by Kızıldağ and Tiryaki (2000) and the original format of the inventory, As a result of factor analysis, imagination inventory was used in the inventory which was seen to consist of 4 factors and 21 items. Obtained 311 data after entering IBM SPSS Statistics 21. 0 program   8 data with in accurate data were excluded from the analysis. For comparison of data with normal distribution (p> 0.05) in the analysis of the remaining 303 surveys independent t test, ANOVA and Pearson correlation analysis were used to determine the relationship between them. All statistical procedures were evaluated according to p<0.05 significance level.
Results: Age, sport age and cognitive imagery scores were significantly different according to gender (p<0.001). The ones with the lowest cognitive imagery score were athletics and taekwondo athletes. Motivational general excitability score is the lowest football branch athletes. Motivational special score is the lowest of those are Taekwondo athletes. Motivational general mastery score was found in the highest basketball branch and this is significantly different from other branches. It was seen that the highest total score of basketball players. The lowest athletes are athletics. There is a significant difference in age, sport age, cognitive imagery, motivational special motivation, general stimulation, motivational general mastery and imagery total scores according to the branches.
Conclusion: It was seen that the basketball branch had the highest points and athletics had the lowest points in the gender and branches in the total imagery. There is a significant difference in imagery total scores and sub-dimensions according to branches.