Avrupa Birliği'nde ayrımcılık yasağı ve eşitlik
Anti-discrimination and equality in the European Union
Yazar: AYŞEGÜL ER KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. FUNDA KESKİN ATA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights

Özet:
AB'nin yalnızca ekonomik değil, toplumsal, kültürel, siyasal hedefleri kapsayan bir söylemi olduğu bilinmekle birlikte, söz konusu hedeflerin temelinde de esasen ekonomik çıkarların bulunduğu tartışılan bir husustur. AB'de ayrımcılık yasağı ve eşitlik düzenlemeleri de söz konusu tartışmalardan bağımsız düşünülemeyecek niteliktedir. Çalışmanın temel amacı, ayrımcılık ve eşitlik kavramlarının AB'deki anlamını ortaya çıkarmak, uluslararası düzenlemelerin AB eşitlik ve ayrımcılık yasağı hukuku üzerindeki etkisini incelemek, AB'nin ayrımcılık yasağı ve eşitlik düzenlemelerinin eksiklik ve sorunlarının temel nedeninin AB'nin ayrımcılık ve eşitlik kavramlarının anlamlandırma biçiminden kaynaklandığı ortaya koymaktır.
Bu çerçevede tezin temel iddiası AB'nin ayrımcılık yasağı ve eşitlik kavramlarının aynı iki kavram olarak yorumladığıdır. Çalışma, ayrımcılık yasağı ve eşitliğin aynı kavramlar olarak yorumlanmasının AB ayrımcılık yasağı ve eşitlik düzenlemelerindeki sorun ve eksikliklerin temel nedeni olduğunu savunmaktadır. AB, eşitliği biçimsel ve soyut bir çerçeveden, ayrımcılığı ise eşitlik-özgürlük temelli olarak ele almaktadır. Çalışmada, AB'nin eşitlik ve ayrımcılık kavramlarından bu anladığının ayrımcılık yasağı ve eşitlik düzenlemelerinde hiyerarşik eşitlik, kapsam kısıtlamaları ve çoklu ayrımcılığa ilişkin bir düzenlemenin olmaması şeklinde eksiklik ve sorunlara yol açtığını ortaya koyulmaktadır.
Oysaki eşitlikçi bir seçenek olarak eşitlik yaklaşımından yola çıkmak ve eşitlik ilkesini soyuttan somuta, yasal düzlemden kamusala indirmeyi hedeflemek mümkündür. Bu doğrultuda, siyasal olanı sosyal ve ekonomik olan tarafından dışlamayan Balibar'ın eşitözgürlük önermesi, kamusal alan içinde siyaset yapımını teşvik eden Arendt'in haklara sahip olma hakkı kavramı alternatif bir yoruma kapı aralamaktadır. 
Böylece AB, ekonomik çıkarlarını önceleyen bir eşitlik ve ayrımcılık yasağı hukukunun ötesine geçebilecek, toplumsal eşitliği de hedeflerinin arasında daha güçlü dile getirebilecektir.

Abstract:
Although it is known that the discourse of the EU encompasses not only economic but also social, cultural, and political goals, it is a matter of debate whether economic interests are essentially at the core of these goals. The non-discrimination and equality arrangements in the EU cannot be considered independently of these debates. In that senese, the main aim of the study is to reveal the meaning of discrimination and equality in the EU, to examine the impact of international law on EU equality and discrimination law, and to demonstrate that the main reason for the shortcomings and problems of the EU's discrimination and equality law lies in the way the EU conceptualizes discrimination and equality.
Within this framework, the main argument of the thesis is that the EU interprets the concepts of non-discrimination and equality as the same and this interpretation is the main cause of the problems and shortcomings in EU non-discrimination and equality law. 
The EU approaches equality from a formal and abstract framework, while it addresses discrimination based on the equality-freedom paradigm. The study demonstrates that this understanding of the EU leads to shortcomings and problems, such as hierarchy of equalities, scope limitations, and the absence of regulations concerning multiple discrimination.
However, it is possible to begin from an egalitarian approach and aim to concretize the principle of equality, from the abstract to the concrete, from the legal realm to the public realm. In this regard, Balibar's proposition of equaliberty, which does not exclude the political from the social and economic, and Arendt's concept of the right to have rights, which encourages political action in the public sphere, open the door to an alternative interpretation. Thus, the EU can move beyond an equality and discrimination law that prioritizes economic interests and can more strongly articulate social equality among its goals.