İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin aşıyla korunabilir hastalıklara karşı bağışıklanma durumu
The immunization of students of Medical Faculty of İnönü University against protectable diseases by vaccination
Yazar: ERGİN ALDUDAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET CENGİZ YAKINCI
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Hepatit A = Hepatitis A ; Hepatit B = Hepatitis B ; Kabakulak = Mumps ; Kızamıkçık =   ; Sağlık personeli = Health personnel ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Sağlık çalışanları enfeksiyon hastalıkları açısından toplumun geneline göre daha fazla risk altındadırlar. Bu riskten hareketle çalışmamızda, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin aşıyla korunabilir hastalıklardan olan hepatit B, hepatit A, kızamıkçık ve kabakulağa karşı bağışıklıklarının saptanması hedeflenmiş, duyarlı öğrencilerin aşılanma konusunda bilgilendirilmeleri ve yönlendirilmeleri sağlanarak farkındalık oluşturmaları amaçlanmıştır.
Olgular ve yöntem: Bu çalışma, Eylül 2014-Mayıs 2016 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gören öğrenciler üzerinde yapılmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri ve aşı bilgi durumları anketle sorgulanmış; öğrencilerden alınan serum örneklerinde anti-HBs, HAV IgG, rubella IgG ve kabakulak IgG düzeyleri ELISA yöntemiyle saptanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 460 öğrenci dâhil edilmiştir. Olguların %50,9'u erkek, %49,1'i kız olup yaş ortalaması 21,29 yıl olarak saptanmıştır. Seronegatiflik, hepatit A'da %46,8, Hepatit B'de %13, kabakulakta %11,1 ve kızamıkçıkta %3,3 oranında tespit edilmiştir. Hepatit A seronegatifliğinin gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılı olarak arttığı, Hepatit B seronegatifliğinin ise gelişmişlik düzeyiyle ters orantılı olarak azaldığı saptanmıştır. Anket sonuçlarında hepatit B (%62,9) dışında diğer aşılanma oranlarının (%3,5-7) çok düşük olduğu tespit edilmiştir. Öyküsünde aşı olan veya hastalık geçirmiş olan katılımcıların antikor düzeyine göre bağışıklanma durumu karşılaştırıldığında hepatit A'da %85,5, hepatit B'de %91,5, kızamıkçıkta %99,2 ve kabakulakta %97 oranında seropozitiflik saptanmıştır. Hepatit B, kızamıkçık ve kabakulakta hastalık geçirme veya aşı olma öyküsü olan olgularda, seropozitiflik yüksek olduğu için aşı yapılmadan önce serumda antikor bakılması gerekmeyebilir.
Sonuç: Tıp Fakültesi öğrencilerinin yaklaşık yarısı hepatit A'ya karşı bağışık değildir. Bunun yanı sıra hepatit B ve kabakulak hastalıklarına karşı yaklaşık yüzde on oranında bağışık olmayan bir grubun varlığının da tespit edilmiş olması sağlık çalışanlarının sağlığı açısından risk oluşturan bir durumdur. Tüm sağlık çalışanlarının hepatit A, hepatit B, kızamıkçık ve kabakulak hastalıklarına karşı bağışık olmaları sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Hepatit A, hepatit B, kızamıkçık, kabakulak, sağlık çalışanları, aşı

Abstract:
Objective: Health care providers are at higher risk for infectious diseases in relation to the overall population. In this study we assessed the immunization coverage among the students at Inönü Faculty of Medicine  for vaccine-preventable infectious diseases including hepatitis B, hepatitis A, rubella and mumps, intending to create awareness on the issue.
Trial design: The study was conducted at Inönü University Faculty of Medicine in September 2014 - May 2016 among medical students. The demographic characteristics of the participants and information on vaccination status were questioned by a questionnaire. Anti-HBs, HAV IgG, mumps IgG and rubella IgG levels in serum samples were determined by ELISA.
Results: 460 students were included in our study. 50.9% were male and 49.1% female with an average age of 21.29 years. Seronegativity was detected in 46.8% for hepatitis A, 13% for hepatitis B, 11.1% for mumps and 3,3% for rubella. Seronegativity of hepatitis A has increased in direct proportion to the level of development, and the hepatitis B seronegativity has decreased inversely proportional to the development level. The vaccination coverage was 62,9% for hepatitis B compared with only 3.5 to 7% for the other diseases. Immunization status in participants with a positive history of  disease or vaccination was measured based on antibody levels and found to be 85.5% for hepatitis A , 91.5% for hepatitis B, 97% for rubella and 99.2% for mumps. Patients with a positive history of hepatitis B, rubella and mumps or vaccination may not be investigated for antibodies im serum before vaccination.
Conclusion: Nearly half of medical students are not immune against hepatitis A. About ten percent of health care providers are at risk because of the absence of immunity against hepatitis B and mumps. All health care providers should be immunized against hepatitis A, hepatitis B, rubella and mumps.

Keywords: hepatitis A, hepatitis B, measles, mumps, health workers, vaccines