Heliotropium thermophilum bitkisinde sıcaklığın fotosentez  
üzerine etkisi
The effect of temperature stress on photosynthesis in  
Heliotropium thermophilum
Yazar: SEVGİ KONAR
Danışman: PROF. DR. ASİM KADIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada endemik ve termofil bir çiçekli bitki olan Heliotropium thermophilum (Boraginaceae)'da yüksek sıcaklık ve fotosentez arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bitkiler, Aydın ili Buharkent Jeotermal alanından temin edilmiştir. Jeotermal alanın 20-30 oC'lik kısmında büyüyen bitkiler kontrol grubu, 55-65 oC'de büyüyenler ise deney grubu olarak değerlendirilmiştir. Bu iki ortamdaki bitkilerde çiçeklenme öncesi ve çiçeklenme sonrası olmak üzere 2 farklı büyüme periyodunda fizyolojik analizler yapılmıştır. Yüksek sıcaklık koşullarındaki Heliotropium thermophilum bitkisinde sıcaklığın fotosentez üzerindeki etkilerini belirlemek için öncelikle bitkilerin sahip olduğu stres derecesini belirlemek amacıyla yapraklarda su potansiyeli, lipid peroksidasyonu ve hidrojen peroksit ölçümleri yapılmıştır. Daha sonra ise fotosentetik gaz değişimi,  klorofil floresansı, hücre membran kararlılığı, bazı fotosentetik enzim aktiviteleri (rubisco ve invertaz) ile klorofil ve nişasta içeriklerinde değişimler belirlenmiştir. Stres durumunu belirlemek için yapılan çalışma sonucunda fazla bir değişim olmadığı görülmüştür ve bitkinin strese toleranslı olduğu anlaşılmıştır. Yapılan diğer analizlerde ise klorofil floresans parametrelerinde genel bir artış gözlenmekle birlikte Fv/Fm oranında değişim görülmemiştir. Fotosentetik gaz değişimi, rubisco aktivitesi, köklerdeki invertaz aktivitesi ve nişasta içeriğinde artış gözlenmiştir. H. termophilum bitkisinin yüksek sıcaklık koşullarında fotosentetik birimlerini koruduğu, yüksek sıcaklıkta belirli ölçüdeki stresin fotosentetik verimi etkilemediği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between high temperature and photosynthesis was investigated in Heliotropium thermophilum (Boraginaceae), a flowering, endemic and thermophilic plant. The plants were obtained from Aydın Buharkent geothermal area. Plants growing at 20-30 °C -portion of the geothermal area were considered as control group, while the plants growing at 55-65 °C were named as experimental group.  Physiological analyzes were done in two different growth periods including before and after flowering. To detect the effect of high temperature on photosynthesis in Heliotropium thermophilum, for this purpose, water potential, lipid peroxidation, cell membran stability and H2O2 analysis were carried out so that stress levels on leaves could be determined. In addition, chlorophyll and starch contents, chlorophyll fluorescence, photosynthetic gas exchange parameters, some of photosynthetic enzymes (rubisco and invertase) were measured. After the studies to determine the stress level, no change was determined. Based on these results, it was understood that the plant was tolerant to heat stress. In addition, a general increase in all chlorophyll fluorescence parameters except for Fv/Fm were observed. Fv/Fm did not change. Increase in photosynthetic gas exchange parameters, starch content, rubisco and invertase acitivities were also observed. It was determined that a certain degree of stress did not affect photosynthetic efficiency at high temperature and H. thermophilum protected the photosynthetic units under high temperature conditions