Wegener granülomatozu ve mikroskopik polianjiitis'de aktivite ve prognozun değerlendirilmesi
Activity and prognosis in wegener granulomatosis and microscopic poliangiitis:
Yazar: ENDER GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. HANER DİRESKENELİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Kan damarları = Blood vessels ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment ; Vaskülit = Vasculitis ; Wegener granülomatozu = Wegener's granulomatosis

Özet:
Wegener Granülomatozu (WG) ve Mikroskopik Polianjiitis' li (MPA) 30 hastada retrospektifolarak, klinik semptomlar, laboratuar bulguları, hastalık aktivitesinin seyri ve tedaviyerefrakterlik, cevap, remisyon ile ataklar ve kötü sonlanım açılarından prediktif olabilecekfaktörler değerlendirildi.Hastalık aktivitesi, tedaviye refrakterlik, cevap, remisyon ile ataklar WG için BirminghamVasculitis Activity Score for WG (BVAS/WG) ve MPA için Birmingham Vasculitis ActivityScore 2003 (BVAS 03);organ hasarı ise Vasculitis Damage Index (VDI) ile; MPA' da prognozFive-Factors Score (FFS) ile; hastalık yaygınlığı Disease Extent Index (DEI) iledeğerlendirildi.WG' de bazal organ hasarı (VDI?1), tanı gecikmesi (p=0.032), ciddi WG dışında kliniksubgrupla prezente olmak (p=0.052), düşük serum kreatinini (p=0.013) ve yüksek kreatininklirensi (p=0.022) ile prezentasyon; MPA'da ise akciğer tutulumu (p=0.028) ile ilişkili bulundu.Hem WG, hem MPA için, tanı sırasındaki azalmış böbrek fonksiyonu, böbrek hasarını(böbrek VDI skoru olarak GFH?50mL/dk/1.73m2) predikte etti. Böbrek tutulumu ile seyredenatakların WG' de GFH düşüşü üzerine belirgin bir etkiye sahip olduğu (p=0.007) görüldü; buetki MPA' da gözlenmedi (p=0.303).Tanıda düşük BVAS/WG skoru (p=0.002), konstitüsyonel semptom yokluğu (p=0.029),böbrek tutulumu yokluğu (p=0.003) ve yüksek kreatinin klirensi (p=0.000), WG' de 6.haftadaremisyona girme olasılığı ile ilişkili saptandı. Tanı sırasındaki kreatinin klirensi, MPA' da 6.hafta ve 6. aydaki remisyonu predikte edebilen tek parametreydi (p=0.040).WG' de atakla ilişkili faktörler: tanıda yüksek kreatinin klirensi (p=0.021), tanı anındakidüşük BVAS/WG skoru (p=0.014), Co-trimoxazole kullanmama (p=0.038), tanıda böbrektutulumu yokluğu (p=0.036), tanıda proteinüri<0.5g/24st olması (p=0.013), konstitüsyonelsemptom yokluğu (p=0.036), 6. haftada remisyona girme (p=0.012), localize veya jeneralizehastalığa sahip olma (p=0.034) idi. MPA' da, tanıda akciğer tutulumu atak geçirme ile ilişkilibulundu (p=0.048).Atak sıklığı başlangıçtaki hastalık ciddiyetini ve tedaviyle erken remisyonagirebilme başarısını yansıtmadı. İlk aydaki düşük kümülatif siklofosfamid (Cyc) dozları erkenatak (<12 ay) geçirme olasılığı ile ilişkili bulundu (p=0.048).İlk 12 aydaki VDI' daki yükselme çalışmanın sonunda birikmiş toplam hasarın çoğunu(WG grubu için %91, MPA grubu için %65) teşkil etti.İlk 12 aydaki hasar gelişim hızı, kalantakip sürecine göre daha fazlaydı.Ataklara bağlı da daha ileri miktarda hasar geliştiği görüldü.ROC analiziyle, 45 mm/st' lik bir eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) eşik noktası,remisyon ve atak gelişimi için ayırım yapmada %85.7' lik sensitivite ve %90.9' lik spesifitesağladı. ESH` nin hastalığın takibi ve aktivitesindeki değişimleri saptamada yararı olabilir.ANAHTAR SÖZCÜKLER, hasar, remisyon, cevap, atak, aktivite.

Abstract:
The clinical symptoms, laboratory findings, course of disease activity and factors predictingrefractoriness, response, remission, relapse and outcome in 21 Wegener Granulomatosis(WG) and 9 Microscopic Poliangiitis (MPA) patients, were retrospectively analyzed.Disease activity, refractoriness, response, remission and relapses were assessed by theBirmingham Vasculitis Activity Score for WG (BVAS/WG) for WG and the BirminghamVasculitis Activity Score 2003 (BVAS 03) for MPA; and permanent organ damage by theVasculitis Damage Index (VDI). The Five-Factors Score (FFS) was used to evaluateprognosis in MPA, the Disease Extent Index (DEI) was used to assess the extent of disease.Baseline damage (VDI?1), in WG, was associated with delay in diagnosis (p=0.032),subgroup other than severe one (p=0.052), low serum creatinine (p=0.013) and highcreatinine clearance(p=0.022);and presenting with pulmonary involvement (p=0.028) in MPA.Reduced renal function at baseline, predicted renal damage (renal VDI asGFH?50mL/min/ 1.73m2) both in WG and MPA. Renal relapses had a significant affect onthe decrease in GFH in WG (p=0.007), but not in MPA (p=0.303).Lower baseline BVAS/WG (p=0.002) and absence of constitutional symptoms (p=0.029),absence of renal involvement (p=0.003) and higher creatinine clearence (p=0.000) atdiagnosis increased the likelihood of achieving remission at 6 weeks for WG. The creatinineclearence at diagnosis was the only parameter that could predict remission at 6 weeks and at6 months evaluation for MPA (p=0.040).The factors associated with relapse in WG were: higher creatinine clearence (p=0.021),lower BVAS/WG (p=0.014), absence of renal involvement (p=0.036),urine proteinuria<0.5/24h (p=0.013) and absence of constitutional symptoms (p=0.036) at diagnosis,achieving remission at 6 weeks (p=0.012), absence of Co-trimoxazole usage (p=0.038), andbelonging to localized and generalized clinical subgroup (p=0.034); and in MPA was:pulmonary system involvement at diagnosis (p=0.048). Relapse rates did not reflect initialdisease severity or achieving early remission. Lower doses of Cyclophosphamide (Cyc)during 6 months was associated with early (?12 month) relapsing (p=0.048).Erythrocyte sedimentation rate (ESR) threshold of 45 mm/h gave a sensitivity of85.7%and a specificity of 90.9%to discriminate remission and relapse status with ROCanalysis.ESR might be great help in monitoring and detecting changes in disease activity.The increase in VDI in first 12 months (early damage) constituted most of the (91%forWG group, and 65%for MPA group) total damage measured at the end. The initial rate ofdamage accumulation in first 12 months was more rapid than during subsequent follow-up,but further damage also accumulated following a relapse.KEYWORDS, damage, remission, response, relapse, activity.