Suat Hayri Ürgüplü hükümetinin faaliyetleri
Activities of Suat Hayri Ürgüplü government
Yazar: KÜBRA KALKANCI
Danışman: PROF. DR. CEVDET KIRPIK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Demirel, Süleyman = Demirel, Süleyman ; Hükümetler = Governments ; Koalisyon = Coalition ; Koalisyon hükümetleri = Coalition government ; Siyasi tarih = Political history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Ürgüplü, Suat Hayri = Ürgüplü, Suat Hayri

Özet:
27 Mayıs 1960 darbesinin ardından ordunun yönetimi devraldığı yeni dönemde, seçim sisteminde değişikliğe gidilerek 1961 yılına değin uygulanan çoğunluk sistemi yerine siyasi partilerin parlamentoda daha adil temsil edilmelerini amaçlayan Nispi Temsil Sistemine geçilmiştir. Yeni sistemin uygulandığı 15 Ekim 1961 seçimlerinde, partilerin salt çoğunluğu sağlayamaması üzerine Türk siyasi tarihinde ilk kez kurulan ve 1965 seçimlerine değin devam edecek olan koalisyon hükümetleri dönemi başlamıştır. Geçiş dönemi olarak adlandırılan bu dönemde dört ayrı koalisyon hükümeti kurulmuştur.
Üç bölümden oluşan tezin birinci bölümünde,  27 Mayıs 1960 askeri darbesinden itibaren askeri ve siyasi çevrede gelişen olaylar ve CHP lideri İsmet İnönü başkanlığında kurulan üç ayrı koalisyon hükümeti, sebep-sonuç ilişkisi içerisinde ele alınmıştır. Bağımsız Kayseri Senatörü Başbakan Suat Hayri Ürgüplü'nün hayatına yer verilen ikinci bölümde, aile hayatı, eğitimi ve siyasi hayatı hakkında genel bilgiler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise, 20 Şubat 1965 ve 27 Ekim 1965 tarihleri arasında dört partinin (AP-YTP-CKMP-MP) katılımıyla kurulan Suat Hayri Ürgüplü Hükümetinin sekiz ay süren iktidarında yaşanılan ekonomik gelişmeler, iç ve dış olaylar, kronolojik akış içerisinde incelenmiştir.
Tarafsız başbakan liderliğinde 20 Şubat 1965'te kurulan dördüncü koalisyon hükümeti tarafından koalisyon protokolü imzalanmıştır. AP genel başkanı Süleyman Demirel'in başbakan yardımcılığı görevini üstlendiği Ürgüplü hükümetinde, koalisyon ortağı diğer parti liderleri (YTP-MP-CKMP) görev almamıştır. 26 Şubat'ta hazırlanan hükümet programının sekiz aylık zaman dilimi içerisinde tamamlanmaması halinde süregelen hükümetler tarafından plan ve çalışmaların devam ettirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda Ürgüplü'nün yurt gezisi, siyasi faaliyetler, kanuni düzenlemeler, ekonomik gelişmeler ve hükümet içi anlaşmazlıklara yer verilmiştir. Dış politikada ise milli dava olarak ele alınan Kıbrıs meselesi, ülkenin dış ilişkilerini şekillendiren ana unsur olmuştur. 
Çalışmamızın temel amacı, tarihi gerçeklik çerçevesinde Türkiye'de ilk kez 1961-1965 arası dönemde kurulan koalisyon hükümetlerini ve bu sürecin son halkasını oluşturan Suat Hayri Ürgüplü Hükümetinin, kuruluşu, siyasi, askeri ve ekonomik gelişmelerinin ele alınarak incelenmesidir. 
Anahtar Kelimeler: Suat Hayri Ürgüplü, Koalisyon, Senatör, Parlamento, Süleyman Demirel.

Abstract:
In the new period when the army took over after the military coup of May 27, 1960, the system of elections was changed to the Relative Representative System aiming to represent political parties more fairly in parliament than the majority system applied until 1961. In the elections of October 15, 1961, when the new system was implemented, the coalition governments was established for the first time in the Turkish political history and continued until the 1965 elections began. During this period known as the transition period, four separate coalition governments were established.
In the first part of this thesis containing three parts, the developments in the military and political environment since the military coup of May 27, 1960, and the three separate coalition governments established under the leadership of CHP leader İsmet İnönü were discussed in a cause-and-effect relationship. In the second part, general information about the family life, education and political life of the independent Kayseri Senator Prime Minister Suat Hayri Ürgüplü was provided. In the third part, the economic developments, internal and external events, which took place during the eight months of Suat Hayri Ürgüplü Government established with the participation of four parties (AP-YTP-CKMP-MP) between 20 February 1965 and 27 October 1965 were examined in chronological order.
The coalition protocol was signed by the fourth coalition government established on 20 February 1965 under the leadership of the neutral prime minister. The coalition party leaders (YTP-MP-CKMP) did not take part in the Ürgüp government in which the AP President Süleyman Demirel was appointed as the Deputy Prime Minister. If the government program prepared on February 26 cannot be completed within the eight-month timeframe, it was aimed to continue the plans and activities by the ongoing governments. In our study, Ürgüplü's tour around the country and political activities as well as legal regulations, economic developments and intra-government disputes were included. As far as the foreign policy is concerned, the Cyprus issue, which was regarded as a national issue, became the main factor shaping the external relations of the country.
The main aim of this study is to examine the coalition governments established in the period of 1961-1965 for the first time in Turkey in the frame of historical reality and the establishment, political, military and economic developments of Suat Hayri Ürgüplü Government which constitutes the last ring of this process.
Key words: Suat Hayri Ürgüplü, Coalition, Senator, Parliament, Süleyman Demirel.