Kazak Türk folklorunda epik anlatmalar (inceleme-metin)
Epic narratives in Kazakh Turk folklore (research-text)
Yazar: SEYFULLAH YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. İSA ÖZKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Folklorik ögeler = Folkloric elements ; Halk bilimi = Folklore ; Kahramanlar = Heroes ; Kazak = Kazakh ; Kazak edebiyatı = Kazakh literature ; Masallar = Tales ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
XX. yüzyılın ilk çeyreğine kadar yaylak kışlak hayatı yaşamış olan Kazakistan'daki Kazak Türkleri arasında, bu hayat tarzının da getirmiş olduğu şartlardan dolayı sözlü kültür ürünleri önemlerini ve zenginliklerini korumuşlardır. Bugün dahi sözlü geleneğin canlılığını koruduğu Kazak Türklerinin bu zengin sözlü kültür mirasları içerisinde en önemlilerinden birisi de hiç şüphesiz ?kahramanlık masalları?dır. Kahramanlık masalları tür olarak olağanüstü masalar ile kahramanlık destanları arasındaki bir türdür. Kahramanlık konusunu işlemekle beraber destanlar kadar halkın tamamını kapsamayan kahramanlık masalları, aile ve kabilenin korunması, kahramanlık göstererek evlenme ve kahramanın olağanüstü mahlûklarla mücadelesi gibi sınırlı bir konu genişliğine sahiptir. Altı bölümden oluşan ?Kazak Türk Folklorunda Epik Anlatmalar? adlı çalışmamızın birinci bölümünde Kazak Türklerinin masallarının incelenmesi ve tasnif edilmesiyle ilgili çalışmalara değinilmiştir. İkinci bölümde kahramanlık masalı kavramı ele alınmış, üçüncü bölümde ise incelenen metinlerin özetleri verilmiştir. Dördüncü bölümde temelde destan olmakla beraber masal şekli de olan destanlar ile temel de masal olmakla beraber sonradan belirli bir anlatıcı tarafından destan şeklinde icra edilen masallar üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde ise metinlerin epizot yapısı temel olmak üzere motifler ve tipler incelenmiş, altıncı bölümde ise metinlerin Kazak Türkçeleri ve Türkiye Türkçeleri verilmiştir. Çalışmamızın ülkemizde henüz incelenmemiş olan Türk Dünyasının ?kahramanlık masalları? ile ilgili çalışmalara bir başlangıç olmasını ümit ediyoruz.Anahtar Kelimeler:1. Kazak Türkleri.2. Destan.3. Masal.4. Arkaik Destan.5. Kahramanlık Masalı.

Abstract:
XX. century, who lived a nomadic life of Kazakh Turks in Kazakhstan, because of the conditions that brought about this way of life, oral culture products have well maintained richness and importance. Even today, the Kazakh Turks oral culture tradition products still alive and without a doubt ?heroic tales? is one of the most important product of it. Heroic tales as a genre, between heroic epics and fairy tales. That is, their structure have more fantastic factor than epics and heroism factor loom large more according to tales. Heroic tales study on heroic subjects but they don?t include all of the folk as epics and they have limited subject wideness such as protection of family and the tribe, showing heroism to marriage and stuggle of hero with extraordinary creatures. Consisting of six chapters, ?Epic Narratives in Kazakh Turk Folklore?, titled the first chapter of our study Kazakh Turks tales relating to the examination and classification studies are discussed. The concept of heroic tale was discussed in the second chapter and a summary of the texts studied was given in the third chapter. The fourth chapter was emphasized on epics that on basic but have a shape of tale and tales that on basic but later performed as a shape of epic by a specific narrator. In the fifth chapter, taking as a base of texts? episode structure, motifs and types were examined.In the sixth chapter, the text Kazakh Turkish and Turkish of Turkey are provided. We hope to have an input on the work that not yet been studied in our country, which is the study of the Turkish world " heroic tales?.Key words:1. Kazak Turks,2. Epos,3. Tale,4. Archaic Epos,5. Heroic Tale.