Üniversite öğrencilerinin kopya çekme davranışını meşrulaştırmada kullandıkları açıklayıcı repertuarlar ve konum alışlar
Interpretative repertoire that university students use to justify cheating on exam behavior and positioning strategies
Yazar: SELVER ÖZGÜR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKLEM TEKDEMİR YURTDAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Açıklayıcı değişken = Explantory variable ; Kopya çekme = Cheating ; Meşrulaştırma = Legitimatization ; Repertuar = Repertoire ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin kopya çekme davranışını, konuşmalarında hangi dilsel kaynakları kullanarak meşrulaştırdıklarının ve bu meşrulaştırmalar sırasında ortaya çıkan konum alışların incelenmesi hedeflenmiştir. Bu meşrulaştırma sırasında ortaya çıkan konuşmalar yükleme, sosyal karşılaştırma ve ahlâk üzerinden de ele alınmıştır.
	Çalışmada yürütülen odak gruplara devlet ve özel üniversite öğrencisi olan toplamda 17 kişi katılmıştır. Veriler eleştirel söylemsel psikoloji yaklaşımıyla analiz edilmiştir. 
	Kopya çekme, görüşmeye katılan üniversite öğrencilerinin konuşmalarında Dersi Verenin Tavrı Repertuarı, Öteki Repertuarı, Sistem Repertuarı, Öğrenme Aracı/Biçimi Repertuarı, Yardım Repertuarı kullanılarak meşrulaştırılmıştır. Bu meşrulaştırma sırasında hak ve sorumululuklar paylaştırılmış ya da bir kişiye ya da sisteme devredilmiştir. Bu sebeple ortaya çıkan konum alışlarda ya kopya çekme sorumluluğu sınıftaki diğer öğrencilerle paylaşılmış ya da hoca ya da sistemin üzerine devredilmiştir. 
	Yapılan diğer çalışmalarla da benzer sonuçlar elde edilmiş ve bağlamsal nedenlerin daha çok kullanılması sebebiyle dışsal yüklemeler çoğunlukla kullanılmıştır. Yine literatürdeki çalışmalarla paralel olarak grup arkadaşları kopya çekme davranışını açıklamada ya da pratiğe dönüştürülmesinde önemli role sahiptir. Ayrıca katılımcılar, başka örnekler getirerek kopya çekmeyi ahlâk üzerinden de değerlendirmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Eleştirel Söylemsel Psikoloji, Açıklayıcı Repertuarlar, Konum Alışlar, Meşrulaştırma, Kopya Çekme.

Abstract:
In this study, it was intended to study that via which interpretative repertoire university students justify cheating on exams in their speech and what are the positioning strategies that were occurred during those justifications. The speeches occurring during justification were discussed with terms of attribution, social comparison and morality.
	17 participant students from state and private universities took place in focus groups that were conducted during the study. Critical discursive psychology approach was used to analyze data. 
	Attitudes of Lecturer, Others, System, Educational Style/ Tool and Help are the interpretative repertoire that participants used during focus groups to justify cheating on exams. During justifications, rights and responsibilities were shared or assigned to one person or to system. Therefore, the positioning strategies that participants used are to share the responsibility of cheating with class mates or assigned to lecturer or to system.
	The results resemble with other conducted studies and because of more often usage of situational reasons, external attributions are generally used. As a parallel output to other studies again, group members have an important role on explaining cheating behavior or converting the attitude into practice. Besides, participants compare cheating on exams with other situations on the basis of morality.

Key Words: Critical Discursive Psychology, Interpretative Repertoire, Positioning Strategies, Justification, Cheating on Exam.