Kanunlar ihtilafı hukukunda haksız fiilden doğan borç ilişkilerinde irade muhtariyeti prensibi: MÖHUK ve Roma II tüzüğü
Party autonomy in conflict of laws of torts: Turkish code on private international and international civil procedure and Rome II regulation
Yazar: FATMA CANDAN KAVŞAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAZIM SEDAT SİRMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar = Debts ; Haksız fiil = Torts ; Hukuk seçimi = Law selection ; Kanunlar ihtilafı = Laws conflict ; İrade muhtariyeti = Party autonomy

Özet:
Milletlerarası unsurlu sözleşmeden doğan borç ilişkiler bakımından kabulü 19.yüzyılın sonuna tekabül eden irade muhtariyetinin milletlerarası unsurlu sözleşme dışı borç ilişkileri bakımından tartışılması ancak İkinci Dünya Savaşı sonrası döneme denk gelebilmiştir. Kanunlar ihtilafı hukukundaki görünümü tarafların hukuki ilişkilerine uygulanacak hukuku seçme serbestisi olan irade muhtariyetinin sözleşme dışı borç ilişkileri bakımından pozitif hukuk düzenlemelerinde yer alması ise büyük çaplı savaşların azaldığı ve dolayısıyla sınır aşıcı ticari ilişkilerin belirli bir ivme kazandığı seksenli yıllara, çalışma kapsamında ele alınan düzenlemeler bakımından irade muhtariyetinin kabulü 21.yüzyılın ilk on yılının sonlarına tekabül etmektedir. Çalışmanın amacı haksız fiiller bakımından hukuk seçimi serbestisine yer veren 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 34.maddesinin 5.fıkrasını haksız fiillerde hukuk seçimi serbestisine MÖHUK'tan daha geniş kapsamda yer veren Sözleşme Dışı Borç İlişkilerinde Uygulanacak Hukuka İlişkin Konsey Tüzüğü (Roma II Tüzüğü) göz önünde bulundurarak incelemek ve madde bağlamında birtakım eleştiri ve öneriler getirmektir. Bu amaçla ilk bölümde haksız fiillerde hukuk seçimi genel olarak ele alınmış, ikinci bölümde haksız fiillerde hukuk seçimine yer veren Roma II Tüzüğü ayrıntılı olarak incelenmiş, son bölümde MÖHUK m. 34 (5) Roma II Tüzüğü bağlamında yapılan tartışmalar yanında doktrin ve yargı kararları ışığında değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise Türk hukukunda haksız fiillerde hukuk seçimine ilişkin düzenleme bakımından tespit edilen eksikliklerin ne şekilde giderilebileceği tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: İrade muhtariyeti, hukuk seçimi, sözleşme dışı borç ilişkisi,
Roma II Tüzüğü.

Abstract:
Party autonomy has been known for contractual obligations that features foreign element at the end of 19th century whereas for non-contractual obligations this should have been waited after World War II. By 1980's freedom of choice of law for non-contractual obligations were enacted in need of increasing conflicts in this area since the total wars have ended while the cross-border transactions have increased. As for both Law No. 5718 of Turkish Code on Private International Law and International Civil Procedure (MOHUK) and Regulation (EC) No. 864/2007 on the Law Applicable to Non-Contractual Obligations (Rome II Regulation) this freedom has arranged by 2000's. The aim of this master's thesis is to examine Article 34 paragraph 5 of MOHUK, which regulates the freedom of choice of law applicable to torts, in the light of   Rome II Regulation, which is broad in scope in terms of choice of law for torts and put forward a proposal to Article 34 (5) of MOHUK. For that purpose, in the first chapter of this thesis, choice of law of torts will be reviewed in general, in the second chapter, Rome II Regulation will be examined in detail. In the third chapter, Article 35 (5) will be evaluated in the light of opinions and discussion that made for both the Regulation and Turkish private international law. The legal gaps that are determined in Turkish law in terms of choice of law for torts and must be fulfilled are discussed in the last chapter.


Key Words: Party autonomy, choice of law, non-contractual obligations, Rome II
Regulation