Sağlıklı bireylerde uyku yoksunluğu sonrası oluşan duygulanım ve bilişsel süreçlerdeki değişiklikler ve biyokimyasal değişiklikler arasındaki ilişki
Mood and cognitive changes in healthy people after sleep deprivation
Yazar: SULTAN KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAVUZ SELVİ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Biyokimya = Biochemistry ; Depresyon = Depression ; Dissosiyatif bozukluklar = Dissociative disorders ; Duygu hayatı = Affect ; Duygudurum = Mood ; Uyku = Sleep ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; Uyku-REM = Sleep-REM ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Uyku yoksunluğu hem uykunun fonksiyonlarının anlaşılması için sağlıklı bireylerde hem de depresif hastalarda tedavi amacıyla uzun yıllardır uygulanmaktadır.Bu çalışmada bir gecelik uykusuzluk sonrası bireylerde oluşabilecek duygudurum ve düşünce süreçlerindeki değişimler ile biyokimyasal değişimler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır.Çalışmamıza 32 sağlıklı gönüllü alınmıştır. Bir gecelik uyku yoksunluğu uygulanmış ve duygudurum değişimleri uyku yoksunluğundan önce ve sonra ?Mizaç Durumları Profili? (MDP), ?Dissosiyatif Deneyimler Ölçeği? (DES) ve ?Beyaz Ayı Supresyon Envanteri? (WBSI) uygulanarak tespit edilmiştir.Total uyku yoksunluğu uygulanan bireylerde MDP'nin depresif şikâyetleri sorgulayan depresyon-keder alt ölçeğinde ve dinçlik-aktivite skorlarında düşme, yorgunluk skorlarında yükselme gözlenmiştir.DES skorları uyku yoksunluğu sonrası istatistiksel olarak önemli derecede artmıştır.WBSI skorlarında ise uyku yoksunluğu sonrası istatistiksel olarak anlamlı bir azalma tespit edilmiştir.Uyku yoksunluğu öncesi ve sonrası değerlendirdiğimiz biyokimyasal sonuçlardan uyku yoksunluğu sonrası sadece kortizol seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç elde edilememiş; TSH, sT3, sT4 ve DHEA-S seviyelerinde uyku yoksunluğu sonrası istatistiksel olarak anlamlı derecede artış tespit edilmiştir.MDP depresyon alt ölçeğinde azalma ve yorgunluk alt ölçeğinde artma uyku yoksunluğu sonrası sT4 seviyesi artan bireylerde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca DHEA-S seviyeleri önemli ölçüde yorgunluk alt ölçeği ve DES skorları ile pozitif, depresyon skorlarıyla negatif korele olarak saptanmıştır.Bu çalışmada sonuçlar, uyku yoksunluğu sonrası daha yüksek st4 seviyesi olan bireylerin depresyon ölçeğinde düşme olduğu; daha yüksek DHEA-S seviyesi olanların da daha fazla yorgunluk skorlarının bulunduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aims of the present study was to assess the correlation between mood and thougth alterations and biochemical alterations in healthy individuals after sleep deprivation.Thirty two healthy volunteers were included in the study. One night sleep deprivation was performed and mood changes of subjects were assessed using ?Profile of Mood States (POMS)?, dissociation tendency by?Dissociative Experiences Scale (DES)? and general tendency to suppress unwanted negative thoughts were measured with ?White Bear Suppression Inventory (WBSI)? before and after sleep deprivation.In the subjects with total sleep deprivation, the decline was determined in depression-dejection and vigour-activity subscale of ?POMS?. On the contrary, we found significant increase with fatigue subscale score. Score of DES was significantly increased after sleep deprivation. The decline was determined on scores of WBSI.The difference between the cortisol levels measured before and after sleep deprivation is found to be statitically insignificant. However, the amount of increase in all other hormons (TSH, sT3, sT4, DHEA-S) after sleep deprivation was statistically significant.The decline of depression and increase of fatigue subscale scores in ?POMS? were statistically significant in the individuals who had elevated levels of sT4 after sleep deprivation. Additionally, levels of DHEA-S were significantly correlated with fatigue subscale score in ?POMS? and DES scores positively and with depression-dejection subscale score in ?POMS negatively.In the study, the results indicate that after sleep deprivation the subjects with higher sT4 level show declined depression scale; subjects who have higher DHEA-S level have more fatigue scale.