Sağlıklı genç gönüllülerde pasif sigara dumanına akut maruziyetin periferik arteryel stifnes üzerindeki etkileri
Acute effects of passive smoking on peripheral arterial stiffness in healthy young volunteers
Yazar: YUSUF KILINÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Arterler = Arteries ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Ergenler = Adolescents ; Kalp hızı = Heart rate ; Periferik vasküler hastalıklar = Peripheral vascular diseases ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Amaç: Sigara içiciliği kardiyovasküler hastalıkların patogenezinde önemli rol oynamaktadır. Pasif sigara içiciliği kalp hastalıkları riskini yaklaşık % 30 oranında artırmaktadır. Aktif ve pasif sigara içiciliğinin endotel, vasküler düz kas hücreleri ve bazı kan elemanları ile hemodinamik parametreler üzerine olumsuz etkileri bilinmektedir. Bozulmuş endotel ve vasküler düz kas hücre fonksiyonlarının, hemodinamik parametrelerle beraber arteryel stifnes ve aşırı nabız basıncı dalgalanmasına sebep olduğu bildirilmiştir. Arteryel stifnes ve nabız basıncı dalgalanmaları kardiyovasküler hastalıklar için hem önemli bir risk teşkil ederler hem de kardiyovasküler hastalıklar için öngörücü özelliği olan önemli parametrelerdir. Bu çalışmada amacımız pasif sigara dumanına akut olarak maruziyetin, aktif ve pasif sigara içiciliği olmayan sağlıklı genç bireylerde başta arteryel stifnes olmak üzere, hemodinamik ve kan gazı parametrelerine olan etkilerini incelemektir.Yöntem: Çalışmaya aktif ve pasif sigara içicisi olmayan toplam 40 genç gönüllü (20 erkek, 20 bayan-ortalama yaş 24 ± 3,4) kişi alındı. Standard transtorasik ekokardiyografi ölçümleri, karotis intima-media kalınlıkları işlem öncesinde bakıldı. Katılımcılardan pasif sigara maruziyeti öncesi tam kan sayımı ve standard biyokimya parametreleri için kan örnekleri alındı. Karotis-femoral PWV (kfPWV) ölçümleri, sistolik ve diastolik kan basınçları, kalp hızları, venöz kan gazı COHb ve laktat değerleri ve arteryel pulse O2 saturasyonları pasif sigara dumanı maruziyeti öncesinde ve sonrasında bakıldı ve değerler karşılaştırıldı. P değeri < 0,05 anlamlı olarak kabul edildi.Bulgular: Karotis-femoral PWV değerleri tüm katılımcılarda pasif sigara dumanı maruziyeti sonrasında anlamlı artış gösterdi (6,1 ± 0,4 m/sn vs 6,7 ± 0,4 m/sn, p<0,001). Sistolik ve diastolik kan basınçları pasif sigara dumanı maruziyeti sonrası tüm katılımcılarda anlamlı olarak arttı (114,14 ± 14,4 mmHg vs 136,1 ± 18,7 mmHg p<0,001; 71,2 ± 6,6mmHg vs 73,5 ± 8,1 mmHg, p<0,001). Kalp hızları tüm katılımcılarda pasif sigara dumanı maruziyeti sonrası anlamlı artış gösterdi (72,2 ± 7 atım/dk vs 83 ± 6,2 atım/dk, p<0,001). Arteryel pulse O2 saturasyonları tüm katılımcılarda pasif sigara dumanı maruziyeti sonrası anlamlı düşüş gösterdi (96 ± 1 % vs 90 ± 2 %, p<0,001). Venöz kan gazı COHb ve laktat seviyeleri tüm katılımcılarda pasif sigara dumanı maruziyeti sonrası anlamlı artış gösterdi (1,2 ± 0,3 % vs 3,4 ± 0,5 %, p<0,001; 1,3 ± 0,3 mmol/lt vs 3,4 ±0,5 mmol/lt, p<0,001). Katılımcıları erkek ve bayan grubu olarak ayırdığımızda ise pasif sigara dumanı maruziyeti sonucu kadınlardaki kfPWV (%) artış değerleri, anlamlı olarak erkeklerden daha fazla bulundu (8,1 % vs 13,4 %, p<0,001). Kan gazı ve hemodinamik parametrelerin (%) artış değerleri açısından cinsiyetler arasında anlamlı fark izlenmedi.Sonuç: Bu çalışmada, pasif sigara dumanına akut maruziyette aktif ve pasif sigara içicisi olmayan genç erkek ve bayanlarda başta karotis-femoral PWV değerleri olmak üzere, sistolik ve diastolik kan basınçlarında, kalp hızlarında, venöz kan gazı COHb ve laktat değerlerinde anlamlı artışlar saptanırken, arteryel pulse O2 saturasyonlarında ise anlamlı düşüş saptanmıştır. Tüm katılımcılarda kfPWV değerlerinde anlamlı artış olmasına ilave olarak kadınlardaki artış oranı erkeklere göre anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (p<0,001). Diğer parametrelerin (%) değişimleri açısından gruplar arasında anlamlı farklar saptanmamıştır.Anahtar kelimeler: Pasif sigara, periferik arteryel stifnes, pulse wave velosite

Abstract:
Objects: Cigarette smoking plays a major role in cardiovascular diseases. Passive smoking increases the risk of heart diseases by ~ 30 %. Active and passive smoking have detrimental effects on endothelial and vascular smooth muscle cells and also on hemodynamic parameters. Endothelial and vascular smooth muscle cell dysfuntion and hemodynamic deterioration cause arterial stiffening and excessive pressure pulsatility. These are emerged as important risk factors and also markers for cardiovascular diseases. We aimed to investigate the immediate effects of passive smoking primarily on arterial stiffness and also on hemodynamic and blood gas parameters in healthy non-smoking male and female volunteers.Methods: Fourty healthy non-smoker volunteers (20 men, 20 women; mean age 24 ± 3,4) were prospectively enrolled in the study. Standard transthoracic echocardiographic measurements, carotid intima-media thickness values, complete blood count and standard biochemical analysis were taken at baseline before the passive smoke exposure. Carotid-femoral PWV measurements (cfPWV), systolic and diastolic blood pressures, heart rates, venous blood COHb and lactate concentrations and arterial pulse O2 saturations were obtained at baseline and just after passive cigarette-smoke exposure. A p value less than 0,05 was considered to be statistically significant.Results: Carotid-femoral PWV measurements were significantly increased after passive cigarette- smoke exposure in total group (6,1 ± 0,4 m/sn vs 6,7±0,4 m/sn, p<0,001). Systolic and diastolic blood pressures were significantly increased after passive smoke exposure in total group (114,14 ± 14,4 mmHg vs 136,1 ± 18,7 mmHg, p<0,001; 71,2 ± 6,6 mmHg vs 73,5 ± 8,1 mmHg, p<0,001) . Heart rates were also significantly increased after passive smoke exposure in total group (72,2 ± 7 beats/min vs 83 ± 6,2 beats/min, p<0,001). Arterial pulse O2 saturations were significantly decreased after passive smoke exposure in total group (96 ± 1 % vs 90 ± 2 %, p<0,001). Venous blood COHb and lactate levels were significantly increased after passive smoke exposure in total group (1,2 ± 0,3 % vs 3,4 ± 0,5 %, p<0,001; 1,3 ± 0,3 mmol/lt vs 3,4 ± 0,5 mmol/lt, p<0,001). When the participants were divided in to males and females, after the passive smoke exposure cfPWV increments as percentage were significantly more pronounced in females (8,1 % vs 13,4 %, p<0,001). No statistical difference was observed between males and females regarding to hemodynamic and blood gas parameters.Conclusion:This study suggested that passive smoking has remarkable immediate increments primarily on carotid-femoral PWV measurements, systolic and diastolic blood pressures, heart rates, venous blood COHb and lactate levels. On the contrary, significant decrements are observed in arterial pulse O2 saturations in young healthy non-smoker males and females. Although significant cfPWV increments are observed in total group, ?cfPWV values were more prominent in females after the passive smoke exposure. It was statistically significant (p<0,001).Key words: Passive smoking, peripheral arterial stiffness, pulse wave velocity