Diyabetik ketoasidozlu hastalarda sfingozin 1- fosfat düzeyi ölçümü ve kalp ritmi değişkenliği değerlendirmesi
Measurement of sfingosine 1-phosphate level and evaluation of heart rhythm variability in patients with diabetic ketoacidosis
Yazar: MUHAMMET İLYASİN TÜYLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVCAN İPEK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diabetik ketoasidoz = Diabetic ketoacidosis ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Kalp hızı = Heart rate ; Sfingozin 1-fosfat = Sphingosine 1-phosphate

Özet:
Amaç: Diyabetik Ketoasidoz Tip 1 DM de görülen en tehlikeli diyabet komplikasyonu
olarak karşımıza çıkmaktadır. Diyabetik Ketoasidozlu hastalarda oluşabilecek olan
elektrolit anormallikleri, kan şekeri yüksekliği ve metabolik asidoz hastalarda yaşamı
tehdit eden durumlardandır. DKA tedavisinin süresinin uzaması hastalarda mortalite ve
morbidite oranlarını artırmaktadır. Bizim bu çalışmayı yapmamızdaki amaçlarımızdan
biri TİP 1 DM nin en acil komplikasyonu olan diyabetik ketozasidozlu hastalarda
bakılan sfingozin-1 fosfat markerinin hastalarda oluşacak olan uzun süreli
hipergliseminin önüne geçebileceği, sfingozin -1 fosfat yolağı üzerinden
geliştirilebilecek medikal tedavilerin hastalığın gelecekteki tedavi seçenekleri açısından
yol gösterici olması amaçlanmıştır. Bununla beraber gelecek yıllarda S1P molekülünün
pankreas beta hücreleri üzerindeki yıkımı önleyici etkisinden faydalanılarak diyabet
hastalığının ortaya çıkmasının önlenmesinde katkı verebileceğini düşünmemizdir. Bu
çalışmadaki bir diğer amacımızda DKA lı çocuk hastalarımızda DKA başvuru anında
ve hastaların diyabetik ketoasidoz tedavisi bittikten sonra çekilen EKG leri
kıyaslanarak, hastaların kalp tepe atım hızı değişkenliği, PR mesafesi değişkenliği, QRS
genişliği, QTc süresi, ST elevasyonu ve depresyonu varlığını ortaya koymaya
çalışmaktır. Biz yaptığımız bu çalışmayla Diyabetik Ketoasidozlu hastalarda EKG
çekilmesinin önemini vurgulamaya ve literatüre faydalı olmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Ocak 2020 – Kasım 2020 tarihleri arasında
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Çocuk Endokrin Servisinde ya da çocuk
hastalıkları yoğun bakımda Diyabetik Ketoasidoz nedeniyle yatış almış hastalar dahil
edilmiştir. Aynı süre içerisinde Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Çocuk
hastalıkları polikliniğine başvurmuş kronik hastalığı olmayan kız yada erkek
farketmeden 1ay ile 18 yaş arasındaki sağlıklı çocuklar çalışmaya alınmış olup;
prospektif vaka kontrollü olarak çalışma dizayn edilmiştir. Demografik özellikler, DKA
dereceleri, laboratuvar sonuçları, kan gazı tahlilleri değerlendirilmiştir. Prospektif
olarak yapılan bu çalışmada, hasta olan gruba DKA tanısı konulduktan hemen sonra,
sağlıklı gruptan ise poliklinik şartlarında sfingozin-1-fosfat düzeyi araştırmak için 3 cc
periferik kan numunesi alınmıştır. Alınan bu kanlar sağlıklı kontrol grubu çocuk
hastalar ile sfingozin-1 fosfat düzeyini kıyaslayabilmek için kullanılmıştır.
Çalışmamızın sonunda hasta diyabetik ketoasidoz grubu ile sağlıklı kontrol grubu
sfingozin-1-fosfat düzeyi açısından kıyas edilmek için istatistiksel olarak tartışılmıştır
Ayrıca Hasta DKA lı gruba, hastaneye ilk başvuru anında ve ketoasidoz tedavisi
bittikten bir gün sonra 12 derivasyonlu EKG çekimi yapıldı. Çekilen bu EKG ler
birbirleriyle kıyaslandı. EKG'lerde sinüs ritmi dışında görülen tüm ritimler patolojik
olarak kabul edildi. Çekilen EKG örneklerinde kalp tepe atım hızı, PR mesafesi ölçümü,
QRS genişliği, QTc süresi ve ST elevasyonu ya da depresyonu varlığı değerlendirildi.
Bulgular: Bu çalışmaya 34 DKA hasta grubu ve 40 tane sağlıklı grup çocuk dahil
edilerek 74 çocuk hasta ile çalışma yapılmıştır. Hasta grubun yaş ortalaması 11,5 yaş
iken kontrol grubunda ise 10 yaştır. Hasta grubun cinsiyet oranı kız %52,9, erkek ise
%47.1 iken sağlıklı grupta kız hasta oranı %55 erkek hasta oranı %45 dir. Hasta grupta
Hafif DKA oranı %50,orta DKA oranı %26,4 ve ağır DKA oranı %23,6 dır. DKA lı
hasta grubunda bakılan S1P düzeyi sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı yüksek
izlenmiştir. (p<0,001) DKA lı tüm hasta gruplarında ağır orta yada hafif DKA ya sahip
hastalarda S1P anlamlı yüksek izlenmiştir.(p<0,001) S1P düzeyi ile VKİ ve kan glukoz
düzeyi arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır.
Hasta grubunda bakılan EKG çekimlerinde DKA tedavisi öncesi kalp tepe
atımları tedavi sonrasına göre anlamlı yüksek izlenmiştir.(p<0,001)
Sonuç: Diyabetik ketoasidoz, Tip 1 DM li çocuk hastalarda en önemli ve en sık
morbidite ve mortalite nedeni olmaya devam etmektedir. Çalışmamızda DKA da ortaya
çıkabilen EKG de ki değişiklikleri ortaya koyduk. Bakılan hasta grubunda kalp atım
sayısının sağlıklı gruba göre belirgin yüksek olduğunu ortaya koyduk. EKG de bakılan
diğer P-R, QRS, QTc sürelerinde ise hasta grupları arasında fark göremedik. EKG bu
nedenle oluşabilecek aritmileri ortaya koyabilmek adına DKA lı hastalarda mutlaka
yapılması gerekli bir noninvazif testtir. Yine diyabet hastaları için yapılan çalışmalar
neticesinde gelecekte umut vaat eden bir lipid molekül olan sfingozin-1 fosfatın, Tip I
diyabetli hastalarda serum düzeyinde daha yüksek olduğunu ortaya koyduk. Sfingozin-1
fosfat metabolizması halen cok fazla tartışılan ve henüz üzerinde yeterince çalışma
yapılmamış bir glikolipidtir.S1P nin diyabet üzerindeki etkilerini açıklayabilmek için
daha çok hasta sayılı prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Purpose: Diabetic Ketoacidosis is the most dangerous complication of diabetes in Type
1 DM. Electrolyte abnormalities, high blood sugar and metabolic acidosis that may
occur in patients with Diabetic Ketoacidosis are life-threatening conditions in patients.
Prolonging the duration of DKA treatment increases mortality and morbidity rates in
patients. One of our purposes in conducting this study is to guide the future treatment
options of the disease by medical treatments that can be developed through the
sphingosine-1 phosphate pathway, where the sphingosine-1 phosphate marker, which is
measured in patients with diabetic ketosacidosis, which is the most urgent complication
of TYPE 1 DM, can prevent long-term hyperglycemia in patients. . However, we think
that in the coming years, the S1P molecule may contribute to the prevention of the
emergence of diabetes by taking advantage of its anti-destructive effect on pancreatic
beta cells. Another aim of this study is to try to reveal the presence of heart rate
variability, PR distance variability, QRS width, QTc duration, ST elevation and
depression in our pediatric patients with DKA by comparing the ECGs taken at the time
of DKA admission and after the diabetic ketoacidosis treatment is finished. With this
study, we aimed to emphasize the importance of ECG recording in patients with
Diabetic Ketoacidosis and to contribute to the literature.
vii
Materials and Methods: Patients who were hospitalized in Kahramanmaraş Sütçü
İmam University Pediatric Endocrine Service or pediatric intensive care unit due to
Diabetic Ketoacidosis between January 2020 and November 2020 were included in this
study. During the same period, healthy children aged between 1 month and 18 years,
who applied to the Kahramanmaraş Sütçü İmam University Pediatrics Polyclinic
without any chronic disease, were included in the study; A control group consisting of
40 people in total was made and a prospective case-controlled study was designed by
working with a total of 74 patients. Demographic features, DKA degrees, laboratory
results, blood gas analyzes were evaluated. In this prospective study, 3 cc peripheral
blood samples were taken from the healthy group immediately after the diagnosis of
DKA to investigate the sphingosine-1-phosphate level in the outpatient group. These
blood samples were used to compare the sphingosine-1 phosphate level with healthy
control pediatric patients. At the end of our study, the diabetic ketoacidosis group and
the healthy control group were statistically discussed in order to be compared in terms
of sphingosine-1-phosphate levels.
In addition, 12-lead ECG was recorded in the patient with DKA at the time of
first admission to the hospital and one day after the ketoacidosis treatment was finished.
These ECGs were compared with each other. All rhythms except sinus rhythm on EKGs
were considered pathological. In ECG samples, the heart rate, PR distance
measurement, QRS width, Qtc duration and presence of ST elevation or depression
were evaluated.
Results: In this study, 34 DKA patient groups and 40 healthy children were included in
the study, and a study was conducted with 74 pediatric patients. While the mean age of
the patient group is 11.5 years, it is 10 years old in the control group. While the sex ratio
of the patient group is 52.9% female and 47.1% male, female patient ratio is 55% male
patient ratio is 45% in the healthy group. Mild DKA rate was 50%, moderate DKA rate
was 26.4% and severe DKA rate was 23.6% in the patient group. The S1P level in the
DKA patient group was found to be significantly higher than in the healthy control
group. (p<0.001) S1P was found to be significantly higher in patients with severe,
moderate or mild DKA in all patient groups with DKA. (p<0.001) A positive correlation
was found between S1P level and BMI and blood glucose level.
In the ECG recordings of the patient group, the heart rate before DKA treatment was
significantly higher than after the treatment.(p<0.001)
Conclusion: Diabetic ketoacidosis remains the most important and most common cause
of morbidity and mortality in pediatric patients with T1DM. In our study, we revealed
the changes in the ECG that can occur in DKA. We revealed that the heart rate in the
patient group examined was significantly higher than the healthy group. We could not
find any difference between the patient groups in the other P-R, QRS, and Qtc durations
measured on the ECG. Therefore, ECG is a non-invasive test that must be performed in
patients with DKA in order to reveal possible arrhythmias. Again, we revealed that
sphingosine 1 phosphate, a promising lipid molecule for diabetic patients in the future,
is higher in serum levels in diabetic patients. Sphingosine 1 phosphate metabolism is a
glycolipid that is still much discussed and has not been studied sufficiently yet.
Prospective studies with more patients are needed to explain the effects of S1P on
diabetes.