46 numaralı Develi Şer'iyye sicili (H. 1332/M. 1914-H. 1342/M. 1924) transkripsiyon ve değerlendirme
The transcription and the evaluation of the 46 numbered Develi Şer'iyye register (H. 1332/M. 1914-H. 1342/M.1924)
Yazar: YUNUS EMRE UÇAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. HAVA SELÇUK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Şer'iyye sicilleri, tarihin en önemli şahitlerinden olup, arşiv malzemeleri arasında önemli birkaynak teşkil etmektedir. Şer'iyye sicilleri merkezden gönderilen her konudaki ferman, berat,i'lâm, hüccet gibi kadıların şer'û ve hukukû vazifesine ait davalarda verdiği hükümleriiçermektedir. Eski yerleşim yerlerinin tespiti, köy, mahalle, semt isimlerinin sicillerdekikayıtları tarihimiz için son derece önemlidir. Ayrıca vakfiyelerin tanzim ve tescili, bugünkümanada noterlik işleri, belediye hizmetleri, mütesellim buyrulduları, alım satım işleri, Müslimve Gayr-i Müslim ilişkileri gibi çeşitli kaynakları kapsamaktadır.Şer'iyye sicilleri XV. Yüzyılın ikinci yarısı ile XX. yüzyılın ilk çeyreği arasındaki döneme aitOsmanlı tarihi ve kültürünün hukukû, içtimaû ve siyasû kaynaklarıdır. Siciller, yargı yetkisinesahip olan kadıların vermiş oldukları kararları, tuttukları zabıtları, idarû, siyasû ve hukukûyazışmaları içeren tarihi vesikalardır.Osmanlı Devleti'nin siyasû, askerû, malû, idarû ve içtimaû tarihini hakkıyla ortaya koymak, ancakbu belgelerin incelenmesiyle mümkün olacaktır. Develi ile ilgili önemli tarihû bilgilerin ortayaçıkarılmasına katkıda bulunmak ve şehrin siyasû, idarû ve içtimaû yapısını daha etraflı bir şekildeortaya koymak için bu kayıtların incelemesi yapılmaktadır.Çalışmamızın temel kaynağı olan Develi Şer'iyye Sicillerinin mikrofilmleri Ankara MillûKütüphane'de bulunmaktadır. 46 Numaralı Develi Şer'iyye Sicili Millû Kütüphane'den fotokopiyolu ile temin edilmiştir. Bundan sonraki dönemde sicilin transkripsiyonu, tezindeğerlendirilmesi ve bibliyoğrafya taraması yapılmıştır. Söz konusu şer'iyye sicilindekibelgelerin tamamı günümüz harflerine çevrilmiştir. Yine aynı şekilde bütün belgeler konularınagöre tasnif edilmiştir. Tezin sonunda yer alan ekler kısmında teze konu olan sicilin orjinalifotokopi yolu ile çoğaltılmış bir nüshası verilmiştir. Önemli şahıs, yer adları, kurum ve kuruluşadlarına göre indeks hazırlanmıştır.Tüm bu düşünce ve çalışmalar sonucunda, Develi'nin dolayısıyla Osmanlı Devleti'nin siyasû,askerû, malû, idarû ve içtimaû tarihine ışık tutabilecek bilgiler elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Develi, Şer'iyye Sicili, Kadı

Abstract:
The registers of şer?iyye are the most important witnesses of the history and are importantsources in the archives materials. The registers of şer?iyye contain the judgements of theMuslim Judges in the trials peculiar to their şer?û and legal duties on every subject sent from thecentre administration of country such as ferman, berat, i?lâm, hüccet, etc. The establishing of theancient settlement places and the registration of the names of village, quarter are essential forour history. n addition to these, the registers of şer?iyye include organizing the vakfiyes and intoday?s meaning they also include various sources on notary publics works, municipalityservices, trade, the relation between and the who are not Muslim.The registers of şer?iyye are the sources that include the legal, social and political, culture andhistory of the Ottoman between the second half of the XVth century and the first quarter of theXXth century period. The register are the historical documents which include Muslim Judges?decisions, written minutes, administrative, political and legal correspondences.t is possible to put forward the Ottoman Empire?s political, military, economic, administrativeand social history only by studying these documents. These documents have been studied inorder to put forward the important information about Develi?s political, social andadministrative in detailed way.Develi Şer?iyye Regiters microfilms which are the main source of our study are kept in theAnkara National Library. The Develi Şer?iyye Register Numbered 46 was ensured by copyingfrom National Library. After that the transcript of the register, evaulation of the thesis andbibliography hatching were done. Whole documents in the above-mentioned şer?iyye registerwere translated into today?s alphabet. n addition this, all the documents are classified accordingto their subjects. The original pages of the register were copied and attached to the appendixplaced at the end of the thesis. ndex was prepared according to the important names of theperson, places, institutions and associations.n the result of all studies and thoughts the information which can give light to the political,military, economic, administrative and social history of Develi at the same time OttomanEmpire has been obtained.Keywords: The Ottoman, Develi, Şer?iyye Register, Kadi