Nikel ile kirlenmiş topraklarda Lavanta (Lavandula latifolia) bitkisi kullanılarak temizleme olanaklarının araştırılması
Investigation of cleaning possibilities by using lavender (lavandula latifolia) plant in nickel contaminated soils
Yazar: MERVE CAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH EREN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, nikel ile kirlenmiş toprakların temizlenmesi için Lavanta bitkisinin kullanılabilirliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Lavanta bitkisi, fitoekstraksiyon olarak adlandırılan bir yöntemle topraktaki kirleticileri absorbe ederek temizleme potansiyeline sahiptir. Araştırmada, kontrollü koşullarda nikel ile kirlenmiş topraklar hazırlanmış ve Lavanta bitkileri bu topraklarda yetiştirilmiştir. Bitkilerin büyüme ve gelişim süreci izlenmiş ve topraktan nikel elementinin bitki tarafından alınıp alınmadığı, bitki üzerinde birikim gösterip göstermediği incelenmiştir. Böylece, Lavanta bitkisinin nikelin fitoremediasyonunda etkili olup olmadığı değerlendirilmiştir.  Artan dozlarda nikel (0-200-400-600-800 mg kg-1) çözelti formunda verilerek ve tarla kapasitesinin % 60-65'ine getirilerek 1 hafta süreyle inkübasyona bırakılmıştır. Daha sonra, torf ortamında çelik halinde olan fideler saksılara aktarılmıştır ve saksılarda 6 hafta boyunca kontrollü yetiştirilmiştir.  Bitkilerde yaş ve kuru ağılık ile boy miktarları, kontrol gruplarına göre 200 ve 400 mg Ni kg-1 uygulamalarının artış gösterdiği, 600 ve 800 mg Ni kg-1 uygulamalarının ise bitkide azalma olduğu belirlenmiştir. Nikel uygulamalarının, bitkilerde Ni konsantrasyonlarının 2.58-63.6 mg Ni kg-1 arasında değişim gösterdiği, en düşük değerin uygulama yapılmayan 0 mg Ni kg-1 (kontrol) grubunda olduğu, en yüksek değer ise 800 mg Ni kg-1 uygulamasında olduğu belirlenmiştir. Farklı dozlarda Ni uygulamalarının, bitkilerde Ni içeriğinin en düşük 9.04 µg bitki-1 değer ile uygulama yapılmayan kontrol grubunda olduğu, en yüksek 150 µg bitki-1 değer ise 800 mg Ni kg-1 uygulamasında olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, Lavanta bitkisinin Ni elementinin topraktan alınmasında etkili olduğunu ve bitki üzerinde birikim gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, Lavanta bitkisinin nikel ile kirlenmiş toprakların temizlenmesinde kullanılabileceğini göstermektedir. Ancak, temizlik sürecinin etkinliği, nikel konsantrasyonuna, toprak özelliklerine ve bitki yetiştirme koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the usability of Lavender plant for cleaning nickel-contaminated soils. The lavender plant has the potential to absorb and clean up the soil diverters in an ongoing environment as phytoextraction. In the study, soils contaminated with nickel were prepared under controlled conditions and Lavender plants were grown in these soils. The growth and development process of the plants was monitored, and whether the nickel element was taken up by the plant from the soil and accumulated on the plant or not was examined. Thus, whether the Lavender plant is effective in the phytoremediation of nickel was evaluated. Increasing doses of nickel (0-200-400-600-800 mg kg-1) were given in solution form and brought to 60-65% of the field capacity and incubated for 1 week. Then, the cuttings in peat medium were transferred to pots and grown in pots for 6 weeks under control. It was determined that 200 and 400 mg Ni kg-1 applications showed an increase in fresh and dry weight and height amounts of plants compared to the control groups, while 600 and 800 mg Ni kg-1 applications showed a decrease in the plant. It was determined that Ni concentrations in plants of nickel applications varied between 2.58-63.6 mg Ni kg-1, the lowest value was in the untreated 0 mg Ni kg-1 (control) group, and the highest value was in the 800 mg Ni kg-1 application. It was determined that Ni applications at different doses had the lowest Ni content in plants with 9.04 µg plant-1 value in the control group, and the highest 150 µg plant-1 value was 800 mg Ni kg-1 application. The results of the research showed that the lavender plant is effective in taking the Ni element from the soil and it accumulates on the plant. This indicates that the Lavender plant can be used for cleaning nickel-contaminated soils. However, the effectiveness of the cleaning process may vary depending on nickel concentration, soil properties and plant growing conditions.