Milletlerarası özel hukukta gemilerin ihtiyati haczi
The Arrest of ships in private international law
Yazar: SİNAN CAN KONYALI
Danışman: PROF. DR. NECLA ÖZTÜRK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuk seçimi = Law selection ; İcra = Enforcement (Hukuk)

Özet:
Türk Hukukunda gemilerin ihtiyati haczi, 2012 yılında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ve 2019 yılında 1999 tarihli Gemilerin İhtiyati Haczine İlişkin Milletlerarası Sözleşme'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte yeni bir düzenlemeye kavuşmuştur. Konuya ilişkin yeni düzenlemelerin deniz ticareti hukukunun ve icra-iflas hukukunun yanı sıra milletlerarası özel hukuk disiplini açısından ele alınması son derece önemlidir. 
Çalışmamızın konusunu, ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi sürecinde başta ihtiyati haciz mahkemelerinin yetkisinin niteliği olmak üzere sırasıyla ihtiyati haciz yargılamasının içeriği ve uygulaması, ihtiyati hacze itiraz yargılaması, deniz alacağının esası hakkındaki dava ve haksız ihtiyati haciz sebebiyle tazminat davası oluşturmaktadır. Bu yargılamaların her birinde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin yanı sıra uygulanacak hukuk sorunları gündeme gelmektedir. Bunlar dışında çalışmamızda teminat, milletlerarası bekletici mesele ve tanıma-tenfiz konularına ilişkin hem Kanunda hem Sözleşmede yer alan düzenlemeler karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Özellikle teminat ve tanıma-tenfiz konularında 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda yer alan milletlerarası usul hukuku düzenlemelerinin yanı sıra Türk Ticaret Kanunu ve Sözleşme de belli başlı özel hükümler içermektedir. 
Çalışmamız bir ya da birkaç soruna odaklanmaktan ziyade deniz alacağının doğumu ve ihtiyati haciz talebiyle başlayıp ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi sürecini içerisine alan bütüncül bir yaklaşımın ürünüdür. Geminin yurtdışında satışı ve milletlerarası ticari tahkim konuları ise kapsam dışı bırakılmıştır.

Abstract:
In Turkish Law, the arrest of ships has gained a new regulation with the entry into force of the Turkish Commercial Code No. 6102 in 2012 and the International Convention on the Arrest of Ships 1999 in 2019.  It is of utmost importance that the new regulations on the subject are studied in the discipline of private international law as well as maritime law and execution and bankruptcy law. 
The subject of our study covers many separate proceedings; -especially the nature of the jurisdiction of the arrest courts in the process until the arrest turns into a final attachment- including the content and implementation of the arrest proceedings, the objection proceedings to the arrest, the lawsuit on the merits of the maritime claim and the lawsuit for compensation due to wrongful arrest. In each of these proceedings, the international jurisdiction of Turkish courts as well as the applicable law issues come to the fore. Apart from these, our study comparatively analyses the provisions of both the Turkish Commercial Code and the Convention in relation to the issues of the international preliminary issue and recognition and enforcement. In addition to the international procedural law provisions in the Law No. 5718 on Private International Law and Procedural Law, the Turkish Commercial Code and the Convention also contain certain special provisions, especially on the issues of security and recognition and enforcement.
In this respect, rather than focusing on one or a few problems, our study is the product of a holistic approach that starts with the birth of the maritime claim and the request for arrest and includes the process until the conversion of the arrest into a final attachment. The sale of the ship abroad and international commercial arbitration are left out of the scope.