Şizofreni ve bipolar bozukluğu olan kişilerde işlevselliğin değerlendirilmesi ve işlevselliği etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Assessment of functionality in people with schizophrenia and bipolar disorder and determination of factors affecting functioning
Yazar: KARDELEN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KEMAL ÖZCAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresyon = Depression ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Ölçekler = Scales ; İşlevsellik = Functionality ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bipolar bozukluğun yaşam boyu süren bir hastalık olduğu bilinmektedir. Kronik bir hastalık olması nedeniyle sosyal, bilişsel ve diğer işlevsellik alanlarında bozulma, depresif ya da kaygılı hissetme gibi konularda kişilerin yaşamlarını etkilediği görülmüştür. Şizofreni ise erken ya da geç erişkinlikte ortaya çıkan, hastalık süreci kişiden kişiye değişerek hayat boyu süren ve ruhsal sağlığın birçok alanında belirti çıkartan bir psikotik bozukluktur. Şizofreninin de kişinin yaşam içerisindeki işlevselliğini büyük ölçüde etkilediği bilinmektedir. Bu araştırmanın amacı Bipolar Bozukluk ve Şizofreni tanısı alan kişilerin işlevselliklerinin değerlendirilmesi ve hastalık şiddetlerinin işlevsellik üzerine etkisinin araştırılması ve bu iki grup arasında işlevselliği etkileyen faktörleri belirleyerek iki grubu işlevsellik açısında karşılaştırılması olarak belirlenmiştir. Araştırmaya Moodist Psikiyatri ve Nöroloji hastanesinde yatış yapmakta olan ve Bipolar Bozukluk ve Şizofreni tanısı almış olan 16 erkek, 23 kadın olmak üzere 39 hasta katılmıştır. Katılımcılara yüz yüze Kişisel Bilgi Formu, Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (BPRS) araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Katılımcılara uygulanan ölçeklerden elde edilen veriler SPSS (Statistical Package For Social Sciences) 22.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulguları analiz etmede Frekans Analizi, Spearmen Korelasyon Analizi, Mann Whitney U Analizi ve Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bipolar Bozukluk ve Şizofreni tanısı alan kişilerde işlevsellik ve işlevsellik ile ilişkili alt boyutlar karşılaştırıldığında; iki grup arasında işlevsellik açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bipolar bozukluk tanısı alan kişilerde hastalık şiddeti arttıkça işlevselliğin bozulması ile birlikte, mesleki, bilişsel, mali konular, kişilerarası ilişkiler ve boş zaman aktivitesindeki işlevselliğin de bozulduğu bulunurken, şizofreni için de aynı bulgulara rastlanmıştır. Araştırmanın bulgularına bakıldığında hastalık şiddetinin işlevsellik ile ne kadar ilintili olduğu görülmektedir.

Abstract:
Bipolar disorder is known to be a lifelong illness. As it is a chronic disease, it has been observed that it affects people's lives in issues such as deterioration in social, cognitive and other functional areas, and feeling depressed or anxious. Schizophrenia is a psychotic disorder that occurs in early or late adulthood, the disease process varies from person to person, lasts a lifetime, and causes symptoms in many areas of mental health. It is known that schizophrenia greatly affects the functionality of the person in life. The aim of this study was to evaluate the functionality of people diagnosed with Bipolar Disorder and Schizophrenia and to investigate the effect of disease severity on functionality and to compare the two groups in terms of functionality by determining the factors affecting functionality between these two groups. 39 patients, 16 male and 23 female, who were hospitalized in Moodist Psychiatry and Neurology Hospital and diagnosed with Bipolar Disorder and Schizophrenia, participated in the study. Personal Information Form, Brief Functioning Rating Scale, Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) were administered to the participants face-to-face by the researcher. The data obtained from the scales applied to the participants were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 statistical package program. Frequency Analysis, Spearmen Correlation Analysis, Mann Whitney U Analysis and Regression Analysis were used to analyze the findings. When functionality and sub-dimensions related to functionality were compared in people diagnosed with Bipolar Disorder and Schizophrenia; There was no statistically significant difference between the two groups in terms of functionality. As the severity of the illness increases, the functionality in occupational, cognitive, financial matters, interpersonal relations, and leisure activities also deteriorate in people diagnosed with bipolar disorder, while the same findings were found for schizophrenia. Considering the findings of the study, it is seen how much the severity of the disease is related to functionality and how much of an effect it has on it.