Şanlıurfa kentsel sitinde mevcut değerlerin korunması ve turizme yönelik çözüm önerileri
The protection of the present value of the Şanliurfa urban protection area and solution for tourism problems
Yazar: BEKİR CENAP ALTIPARMAK
Danışman: PROF. DR. İLGİ YÜCE AŞKUN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture ; Turizm = Tourism
Dizin: Restorasyon = Restoration ; Tarihi doku = Historical tissue ; Tarihi kent merkezi = Historical city centre ; Tarihi konutlar = Historical houses ; Tarihi çevre = Historical environment ; Turizm = Tourism ; İnanç turizmi = Faith tourism

Özet:
Şanlıurfa birçok peygamber ve din büyüğüne ev sahipliği yapmasıyla İnanç Turizmi açısından her geçen gün yerli ve yabancı turistler tarafından daha çok ziyaret edilmektedir. Bu talep artışının kentsel sit alanına getirdiği sorunlardan en önemlileri konaklama ve mevcut dokudaki tahribatlardır. Turistlerin geleneksel mekanları talep etmesinden dolayı yapılar getirim amaçlı bilinçsiz ve tekil restorasyon çalışmalarıyla zarar görmektedir. Böylece yapılar ve tarihi çevreler talep edilme sebeplerini ortadan kaldırmaktadır. Korumada mevcut kapasitenin doğru kullanılması ve çalışmaların tarihi çevrenin tümünü ele alınacak şekilde, belirli kurallar çerçevesinde yapılması daha sağlıklı sonuçlar verecektir. Bu tespit ve yöntemleri kapsayan çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde, araştırmanın amacı ve yöntemi belirtilmiş, konunun içeriği hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılmıştır.İkinci bölümde, tarihi çevre koruma kavramını, Dünya ve Türkiye örnekleriyle ele alınarak, günümüze kadar hangi sürecinden geçtiğini, tarihi çevre içerisindeki koruma ve tasarım konularında nasıl yaklaşımlar olduğu,Turizm kavramı ve turizm çeşitlerini incelenerek Şanlıurfa ilinin turizm potansiyeli detaylı olarak anlatılmaya çalışılmıştır.Üçüncü bölümde ise Şanlıurfa'yı tarihi, coğrafi, kültürel, sosyal, idari, ekonomik, yerleşim özellikleri Halk kültürü ve yapılar açısından irdelenerek kentsel sitin problemleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.Son Bölümde ise Şanlıurfa kentsel sitinin bünyesinde bulundurduğu tarihi dokunun korunması için yapılması gerekenler ve ortaya çıkan inanç turizmi, gezi güzergâhı ve konaklamaya, yönelik çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır

Abstract:
More domestic and foreign tourists visit Şanlıurfa everyday due to its capacity of religious tourism resulting from the number of prophets and major religious figures that have lived in the city. The major problems caused by this increase in demand is accomodation and disruption of the urban protected zones. As a result of tourist demand towards accomodation in authentic and traditional buildings, sensless and singular restorations are done for short term profit intentions. By this, structures and historial environments lose the reason why they are demanded. Healthier results will be taken if the present capacity in preservation is fulfilled and the work is done by embracing the whole historic part of the city. This study of methods and observations consists of four parts.In the first part, the aim and method of the study is given and general information is provided about the content of the subject.In the second part, we will consider the concept of the protection of a historical environment by studying examples from Turkey and the World, investigating which processes it has undertaken until today, with approaches to protection and design inside the historical environment, along with the concept of tourism and types of tourism revealing,In the third part, Şanlıurfa has been investigated from historical, geographical, social, regulatory, economical, residential traits, folk culture, and structures; in the intention to reveal the problems that the urban protection area has.In the last part, the historical texture of the urban protection area of Şanlıurfa has been studied in terms of things that are necessary for its protection and solutions have been suggested for the emerging religion tourism potential, excursion routes and accomodation problems.Keywords: Historical environment, approaches to preservation, approaches to design, Urban protection area, Religious tourism, Şanlıurfa, a