Bilimin doğasının sınıf öğretmeni adaylarına kütle çekim konusu içerisinde farklı yaklaşımlarla öğretilmesine yönelik bir çalışma
A study toward teaching the nature of science based on different approaches for classroom teachers in gravity content
Yazar: HAKAN ŞEVKİ AYVACI
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma fizikten kütle çekim konusu bağlamında bilimin doğasının sınıföğretmeni adaylarına öğretimine yönelik farklı yaklaşımlara dayalı olarak yapılanöğretimin etkinliğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmada yarı-deneyselaraştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmada, kütle çekim konusu temel alınarak bilimindoğasının sınıf öğretmeni adaylarına dolaylı, doğrudan-yansıtıcı ve tarihsel öğretimineyönelik üç farklı materyal tasarlanmıştır. Bu materyaller, bir eğitim fakültesinde sınıföğretmenliği programının üçüncü sınıfında okuyan ve her biri 18'er kişiden oluşanadaylara 2006?2007 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında uygulanmıştır. Uygulamalarınbaşında ve sonunda adayların bilimin doğasıyla ilgili görüşleri anket ve mülakatçalışmalarıyla belirlenmiştir. Bunun yanında adayların kütle çekimle ilgili ön ve son bilgiseviyeleri uygulanan bir başarı testi ve bilimsel bilgiye yönelik ön ve son görüşleri debilimsel bilgi anketi yardımıyla toplanmıştır. Bu çalışmada elde edilen verilerin analizindeadayların bilimin doğasıyla ilgili ön ve son profilleri ayrı ayrı belirlenmiştir. Kütle çekimbaşarı testinden elde edilen veriler, beşli anlama kategorisinde analiz edildikten sonrapuanlanmıştır. Bilimsel bilgiye yönelik görüşleri ise ayrıca puanlanmıştır. Bilimindoğasının öğretimine yönelik uygulanan materyallerin adayların bilimin doğasına, kütleçekime, bilimsel bilgiye yönelik etkisi karşılaştırılırken, SPSS 11.5 paket programıyardımıyla ilişkisiz t testi ve Oneway Anova testi yapılmıştır. Bu çalışma sonunda her üçöğretim materyalinin de, adayların bilimin doğasının bazı unsurlarını diğerlerine oranladaha fazla öğrenmelerine katkı sağladığı belirlenmiştir. Bu çalışmada ulaşılan en önemlisonuç; doğrudan-yansıtıcı öğretimi alan adayların bilimin doğasının birçok unsurunudiğerlerinden daha fazla kavramalarına karşın, kütle çekim konusunu yeterinceöğrenememiş olmalarıdır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlardan hareketle, sınıf öğretmeniadaylarının bilimin doğasıyla ilgili görüşlerinin yetersiz olduğu, bunların bilimsel toplumcakabul edilenlerle değiştirilebilmesi için fen konu alanı içerisinde bilimin doğasınınöğretimine yönelik dolaylı, doğrudan-yansıtıcı ve tarihsel öğretimin bir takım ilkeleriniiçeren karmaşık bir yaklaşımın kullanılmasına ihtiyaç olduğu önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Bilimin Doğası, Bilimsel Bilgiyle İlgili Görüşler, Sınıf ÖğretmeniAdayları, Bilimin Doğasının Öğretimi.

Abstract:
This study aimed to analyze teaching of nature of science based on differentapproaches within gravity content from physics. This study used quasi-experimentalmethod. In the study, three different materials towards teaching the nature of science viaimplicit, explicit-reflective and historical ways were developed about gravity content.Those materials were applied in 2006-2007 academic spring term to third year studentclassroom teachers and each cohort included 18 students in a faculty of education. Studentteachers? pre and post views about the nature of science were measured by questionnairesand interviews. Their pre and post understandings about the gravity was measured by anachievement test and their pre-post views about scientific knowledge was measured by ascientific knowledge questionnaire. In the analyze of data of the study, student teachers?pre and post profiles about the nature of science were determined. The data obtained fromgravity achievement test analyzed within five understanding categories and then graded.Their views about the scientific knowledge were also graded. While comparing ofmaterials? affects on student teachers? views about the nature of science, gravity content,and scientific knowledge, SPSS 11.5 were used. In this way, t test and Oneway Anova testwere especially applied. It was found out that both of the three materials let studentteachers learn much more some aspects of the nature of science than the others. The mostimportant result reached in the current study is that explicit-reflective teaching let studentteachers learn much more the nature of science; however not learn gravity content. Thus, itis suggested that student classroom teachers? views about the nature of science isinsufficient, and in order to change them with the ones accepted by scientific community, itshould be teach in the content of science subject area context via a complex teachingapproach which include some principles of implicit, explicit-reflective and historicalteaching.Key Words: Nature of Science, Views about Scientific Knowledge, Student ClassroomTeachers, Teaching the Nature of Science.