Uluslararası deniz yatağı ve otoritesi
International seabed and authority
Yazar: SERAP GÜLBİÇİM
Danışman: PROF. DR. İSMAİL DEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Deniz yatağı = Seabed ; Uluslararası deniz yatağı = International seabed ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Uluslararası deniz hukuku çerçevesinde deniz yataklarının sınırlandırılmasının bir parçası
olan uluslararası deniz yatağı "Bölge" olarak da adlandırılır ve açık denizlerin tabanında yer
alır. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte Bölge'de keşfedilen ve keşfedilmeye devam edilen
zengin mineral kaynakları devletlerin Bölge'ye ilgisini her geçen gün arttırmaktadır.
"İnsanlığın ortak mirası" kavramıyla hem Bölge'nin hem de Bölge'de yer alan kaynakların
tek bir devletin egemenliğine özgülenemeyeceği ve herkese ait olduğu BMDHS'de yer alarak
korunmuştur. Ancak devletlerarası eşitlik, paylaştırmacı adalet, barışçıl amaçlarla kullanım,
deniz çevresinin ve insan hayatının korunması ilkesi, yeni bir ekonomik düzen ve Bölge'de
egemen yetkiler ileri sürülememesi çerçevesinde açıklanmaya çalışılan "insanlığın ortak
mirası" ifadesi ve menfaatlere göre şekillenen Bölge'nin hukuki niteliğine ilişkin görüşler
tartışılmaya devam edilmektedir. Bu sebeple BMDHS'ye taraf olmayan devletlerin hukuki
statüsü de belirsizliğini korumaktadır. Taraf olmayan devletlerin fazlalığı BMDHS'nin
Bölge'ye ilişkin hükümlerinde tadil ihtiyacı doğurmuş ve 1994 Sözleşmesi bu koşullar altında
gelişmiştir.
Ek olarak, Bölge'nin tarafsız bir kuruluş tarafından yönetilmesi amacıyla bir otorite
kurulmuştur. Otorite'nin Genel Kurul, Konsey, Hukuki ve Teknik Komisyon, Finans
Komitesi, Sekreterya gibi organları bulunmaktadır. Ayrıca bir işletmeci gibi hareket eden bir
Teşebbüs ve BMDHS'de yer alan uyuşmazlık çözüm yollarından farklı olarak izlenen yollar
mevcuttur.

Abstract:
The international seabed, which is part of the delimitation of seabeds under international
maritime law, is also called the "Area" and is located on the floor of the high seas. With the
development of technology, the rich mineral resources that have been discovered and continue
to be discovered in the Area are increasing the interest of the states in the Area day by day.
With the concept of "common heritage of humanity", it has been protected by taking place in
UNCLOS that both the Area and the resources in the Area cannot be allocated to the
sovereignty of a single state and belong to everyone. However, the expression of "common
heritage of humanity", which is tried to be explained within the framework of equality
between states, distributive justice, use for peaceful purposes, the principle of protecting the
marine environment and human life, a new economic order and the inability to assert
sovereign powers in the Area, and the legal character of the Area shaped according to
interests. opinions continue to be discussed. For this reason, the legal status of states that are
not party to UNCLOS remains unclear. The excess of non-party states has led to the need to
amend UNCLOS provisions on the Area, and the 1994 Convention developed under these
conditions.
Moreover, an authority has been established for the purpose of administering the Area by
a neutral organization. The Authority has organs such as the General Assembly, the Council,
the Legal and Technical Commission, the Finance Committee, and the Secretariat. In
addition, there are ways that are different from the dispute resolution methods in UNCLOS
and an Enterprise acting as an operator.