İnternet tabanlı rehber destekli müdahale programının (ertele-me) üniversite öğrencilerinin erteleme davranışı üzerindeki etkisi
The Effect of internet-based guided intervention programme (procrastination) on university students' procrastination behaviour
Yazar: FADİME AVŞAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER BALTACI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ÖZER
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Erteleme = Procrastination

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin erteleme davranışlarını azaltmayı hedefleyen ve bilişsel davranışçı terapi (BDT) yaklaşımı temelinde tasarlanmış bir internet tabanlı kendi kendine yardım müdahale programı olan Ertele-Me'nin geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesidir. TÜBİTAK desteğiyle geliştirilen bu program, "Erteleme Davranışını Anlama", "Öz Düzenleme ve Zaman Yönetimi", "Erteleme Bahaneleri ile Başa Çıkma", "Davranışsal Stratejiler Belirleme" ve "Öğrendiklerimi Değerlendirme" başlıklarından oluşan beş modülden meydana gelmiştir. Program, katılımcıların erteleme davranışlarını anlamalarını, öz düzenleme ve zaman yönetimi becerilerini geliştirmelerini ve erteleme davranışı ile başa çıkmaya yönelik davranışsal stratejiler oluşturmalarını amaçlamaktadır. Araştırma, nicel yöntemlerden deneysel desen ile gerçekleştirilmiş ve katılımcılar deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Tuckman Erteleme Davranışı Ölçeği (TEÖ), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-21) ve Zaman Yönetimi Ölçeği (ZYÖ) kullanılarak toplanmıştır. Analiz sonuçları, deney grubunda erteleme davranışlarında anlamlı bir azalma ve zaman yönetimi becerilerinde önemli bir artış olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, deney ve kontrol gruplarının son test erteleme davranışı puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ancak, deney grubunun ön test ve son test sonuçları arasındaki anlamlı farklılık, Ertele-Me programının katılımcılar üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, bilişsel davranışçı terapi temelli internet tabanlı müdahalelerin erteleme davranışı ile başa çıkmada etkili olduğunu ve bu tür müdahalelerin üniversite öğrencilerinin akademik ve kişisel yaşamlarını olumlu yönde destekleyebileceğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, internet tabanlı psikolojik destek alanında Türkiye'de gerçekleştirilen özgün uygulamalardan biri olarak, gelecekteki araştırmalar ve uygulamalar için önemli bir zemin sunmaktadır.

Abstract:
The primary aim of this study is to develop and evaluate the effectiveness of Ertele-Me, a web-based self-help intervention program designed using the principles of Cognitive Behavioral Therapy (CBT) to reduce procrastination behaviors among university students. Supported by TÜBİTAK, the program consists of five modules: "Understanding Procrastination," "Self-Regulation and Time Management," "Overcoming Procrastination Excuses," "Developing Behavioral Strategies," and "Evaluating What I Have Learned." These modules aim to help participants understand their procrastination behaviors, enhance self-regulation and time management skills, and develop behavioral strategies to manage procrastination effectively. The research employed a quantitative experimental design, with participants divided into experimental and control groups. Data were collected using the Personal Information Form, the Tuckman Procrastination Scale (TPS), the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21), and the Time Management Scale (TMS). The results revealed significant reductions in procrastination behaviors and improvements in time management skills among participants in the experimental group. However, no statistically significant differences were observed in the post-test procrastination scores between the experimental and control groups. Nonetheless, the significant improvements observed within the experimental group between pre-test and post-test scores highlight the positive impact of the Ertele-Me program. The findings suggest that CBT-based web interventions are effective tools for managing procrastination behaviors and can positively influence the academic and personal lives of university students. This study represents one of the pioneering applications of internet-based psychological support in Turkey and provides a foundation for future research and interventions in this field.