Yerel yönetim yasalarında yapılan değişikliklerin Türkiye'nin demokratikleşmesi süreci açısından incelenmesi
The study of the changes in the local administration laws in terms of the process of Turkey's democratic becoming
Yazar: NUMAN HATİPOĞLU
Danışman: PROF. HAYATİ HAZIR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Yerel yönetimler her ne kadar daha eskilerde izleri bulunsa da 19.yüzy l sonras n n bir kurumu olarak ortaya ç km 5 ve geli5mi5tir. Aynzamanda yerel hizmetleri veren bir kamu kurumu olmas n n yan nda bir siviltoplum kurulu5u olarak geli5mi5tir. Türkiye'de yerel yönetimler modernle5mesüreci ile birlikte biraz da zorunluluklar sonucunda giren bat l kurumlardanbiri olmakla birlikte yakla5 k 150 y l bulan sürecin sonunda demokratikya5am n vazgeçilmez kurumlar ndan biri olmu5tur.İngiltere, Fransa ve Almanya'da yerel yönetimlerinin geli5imi vebugünkü yap lar k smen birbirinden farkl olmu5tur. Ancak üç ülke hakk ndada ortak olarak söylenebilecek husus kentlerin geli5imi ve merkezi iktidarakar5 çe5itli haklar kazanmalar yerel yönetimlerin temelini te5kil eder.Türkiye'de özellikle kamu kurumlar nda Fransa'n n bir etkisi söz konusudur.Ayn etki yerel yönetimler için de söz konusudur. Hatta 2005 y l nda yenidendüzenlenen "l Özel "daresi Yasas nda yap lan düzenleme 1982 y l ndaFransa'da yap lan reformlar n etkilerini ta5 maktad r. Bu üç ülkede ortayaç kan yerel yönetimler bugün Avrupa ülkelerindeki yerel yönetim sistemininve Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik (art n n olu5turulmas nda çok önemli birgörev ta5 m 5lard r.Yerel yönetimler geli5im sürecine bak ld A nda sürekli olarakmerkezi bürokrasinin yapt A i5leri devralan bir mekanizma da olmu5tur. Bunoktadan bak ld A nda Yerel yönetimler bir yandan belli kamu hizmetlerininyerine getirildiAi bir resmi kurum hüviyetini ta5 rken, diAer yandan da devletingeni5lemesi kar5 s nda bir set görevi de görmü5tür. Bu özelliAi ile de bir siviltoplum kurulu5u olarak alg lanm 5t r.Türkiye'de ise yukar da sözü edilen süreç henüz yeni ya5anmayaba5lam 5t r. Çok uzun zamand r yerel yönetimlerle ilgili düzenlemeleryap lmas gereAi tart 5 lmakta ise de ancak 2005 y l nda geni5 bir düzenlemeyap labilmi5tir. Bunda en önemli sebep kanaatimce merkezi bürokrasinindirenci kadar Politik mekanizmalar n da merkezi bir yap s n n olmas d r.Ayr ca diAer bir önemli sebep de ülkemizde bat da ya5anan kentle5me vesanayile5me sürecinin ya5anmam 5 olmas d r. 2005 y l nda ülkemizde KöyKanunu hariç yerel yönetimlerle ilgili yasalarda köklü deAi5iklikler yap lm 5t r.Yap lan deAi5ikliklerle Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik (art n n istediAi veözellikle de politik hayat m zda sürekli talep edilen yerel yönetimler üzerindevesayetin azalt lmas , organlar n seçimlerinde ve görevlerde daha esnekhareket içinde bulunulmas gibi hususlar ele al narak düzenlenmi5tir.Yeni düzenlemelerde yerel yönetimler ile ilgili en önemli hususbelediyelerin kanunlarla ba5ka bir kuruma verilmeyen hususlarda yetkiliolmalar d r. Böylelikle yönetmelik genelge ya da emirlerle merkezi idarenin yada bir kurumun yerel yönetimin yerine geçmesi engellenmi5 olmaktad r. Yerelyönetimler yasalar nda ki önemli deAi5ikliklerden biri de il özel idaresindeya5anm 5t r. "l Özel "daresinde Genel Meclise Valinin ba5kanl k etmesi sonaerdirilerek yerel yönetimlerin tüm karar organlar nda anayasan n da emrettiAiseçilmi5 ki5ilerden olu5mas saAlanm 5t r. Ancak bu kurumda yeni ortayaç kan Genel Meclis Ba5kanl A Kurumu önümüzdeki süreçte Valinin il genelmeclisinin amiri olmas pozisyonu devam ettiAinden baz çat 5malardoAurabilecektir. Kanaatimce bu tart 5malar dahi demokratik ya5ay 5 olumluetkileyecektir. Yine Mahalli "dare Birlikleri yasas ile yetersiz düzeyde dahiolsa köylere Hizmet Götürme BirliAi kanuni bir temele oturtulmu5tur.Ancak gene de yap lan deAi5ikliklerin yerel yönetimleri daha dagüçlendireceAi ve bunun da demokratik hayata olumlu yans yacaA 5üphegötürmemektedir.

Abstract:
Local administrations appeared and grew up after the 19th centuryalthough their traces are found in the earlier periods. Together with being apublic foundation which gives local services, they also develop as a civilsociety foundation. In addition, local administrations, being one of thefoundations which entered Turkey together with the modernization processand partly as a sequel to inevitabilities, has become one of the indispensablefoundations Turkey?s democratic lives at the end of a process which hastaken approximately 150 years.The development and the present structures of the localadministrations in England, France and Germany partly differ from eachother. However, the common matter that can be said about the threecountries is that the development of the cities and their winning rights againstthe central government forms the basis of the local administrations.Especially the French influence is a point at issue in the modern foundationsof Turkey. The same influence is also a point at issue for the localadministrations. Even the arrangement made in the law of Special ProvincialAdministration which was arranged again in 2005 contains the effects of thereforms made in France in 1982. Today, the local administrations whichappeared in these three countries have a vital role in forming the localadministration system in the European countries and European LocalAdministration Self-Administration Condition.When the development process of the Local authorities is taken intoconsideration, there also emerges a mechanism which constantly takes theroles of the central bureaucracy. From this point, the Local authorities, whilecarrying the identity of a formal institution in which some of the public utilitiesare fulfilled, act as a set against the broadening of the state on the otherhand. With this characteristic it is perceived as a civil public organization.In Turkey, the process which is mentioned above has just started tobe experienced. Even tough the necessity of performing the arrangementsrelated to the Local Authorities has been discussed for a long time; it wasonly in the year 2005 that a broadened arrangement could have been done.The most important reason for this, in my opinion is that, politicalmechanisms have as much a central structure as the central bureaucracyhas a resistance. Besides, another important reason is that the urbanizationand industrialization which was experienced in the west, has not beenexperienced in Turkey. In 2005 in Turkey, except the Village Act, in the lawsrelated to the Local Authorities radical changes were done. With theperformed changes such subjects as the decreasing of guardianship over theLocal authorities, the flexibility in the selections of the agencies and in theduties, which are the demands of the European Local Authorities Conditionand which are also especially demanded in our politic life constantly, havebeen arranged.In the new arrangements, the most important matter on the Localauthorities is the authorization of the municipalities over the subjects whichare not ascribed to any other institution by laws. Thus, thanks to the circulararrangement or imperatives, the substitution of the Local authorities withcentral administration or with any institution is avoided. One of the mostimportant changes in the laws of the Local authorities has been experiencedin the Special Provincial Administrations. In the Special ProvincialAdministrations, bringing end to the Governor's chairmanship to provincialcouncil, it has been secured that Local authorities should consist of the votedpeople in all its agencies for decision as decreed by the Constitution.However, in the process before , as the statute of Governor's superiority inProvincial Council continues, the General Council Presidency Institution,which has newly emerged in this foundation, may give birth to some conflicts.I am in the opinion that, even these arguments will influence democratic wayof life in a positive way. Again, with the law of Local AdministrationAssociations, though at an insufficient level at present, the Association ofConveyance of Service to Villages has been legally settled on a basis.However, again, it is unquestionable that the changes will strengthen theLocal authorities and this will also have its reflections in our democratic life.