Psikolojik sözleşme teorisi çerçevesinde işe alım sürecinde prosedürel adalet: Bir alan çalışması
Procedural justice in recruitment selection through the lens of psychological contract framework: A field study
Yazar: GİZEM KARADUMAN
Danışman: PROF. DR. PINAR BAYHAN KARAPINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim Organizasyon ve Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bir işe alım sürecinden geçmiş adayların algıladıkları prosedürel adalet ihlali ile iş kabul niyetleri ve örgütü tavsiye niyetleri arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkilerde algılanan örgütsel çekiciliğin düzenleyici etkisinin incelenmesidir. Bu bağlamda, araştırmanın örneklemini özel sektörde çalışan ve örgütlerle bir mülakat sürecinden geçmiş 283 beyaz yakalı çalışan oluşturmaktadır. Veriler, amaçlı örnekleme metodu kullanılarak katılımcılardan çevrimiçi anketlerle elde edilmiştir. Bu kapsamda anket içeriğinde 4 farklı ölçek kullanılmıştır. SPSS 27 ve AMOS 24 programları kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın hipotezleri ise, Process Macro (Model 1) kullanılarak yapılan regresyon analizleriyle test edilmiştir.  Elde edilen verilere göre, prosedürel adalet ihlali ile iş teklifini kabul etme niyeti (H1) ve tavsiye etme niyeti (H2) arasında olumsuz ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Bununla birlikte, prosedürel adalet ihlali ve iş teklifini kabul etme niyeti arasındaki olumsuz ilişkide örgütsel çekiciliğin düzenleyici rolü çıkmıştır (H3). Buna göre, algılanan örgütsel çekicilik arttıkça olumsuz ilişkinin gücü zayıflamıştır. Ancak, prosedürel adalet ihlali ile örgüte tavsiye etme niyeti arasındaki ilişkide örgütsel çekiciliğin düzenleyici rolünün istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir (H4). Sonuçlar, tartışma bölümünde detaylı bir şekilde değerlendirilmiş, araştırmanın kısıtları belirtilmiş ve gelecek araştırmacılara ile yöneticilere faydalı olabilecek bir dizi öneri sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between perceived breach of procedural justice by candidates who have completed a recruitment process and their intentions to accept the job and recommend the organization. Additionally, the moderating effect of perceived organizational attractiveness in these relationships is investigated. In this context, the research sample consists of 283 white-collar employees who have completed interviews with organizations in the private sector. Data were collected through online surveys using a purposive sampling method, incorporating four different scales in the survey content. Data analysis was conducted using SPSS 27 and AMOS 24 programs. The hypotheses of the study were tested through regression analyses using Process Macro (Model 1). According to the results, a negative and statistically significant relationship has been identified between breach of procedural justice and the intention to accept a job offer (H1) and the intention to recommend (H2) the organization. Furthermore, the negative relationship between breach of procedural justice and the intention to accept the job offer was found to be moderated by organizational attractiveness (H3). Specifically, as perceived organizational attractiveness increased, the strength of the negative relationship weakened. Nevertheless, it was found that the moderating role of organizational attractiveness in the relationship between procedural justice violation and the intention to recommend the organization was not statistically significant (H4). The results have been thoroughly evaluated in the discussion section, study limitations have been outlined, and a series of recommendations have been presented for the benefit of future researchers and managers.