Endovasküler tedavi yapılan serebral anevrizmalı hastalarda mr perfüzyon dinamiğinin değerlendirilmesi /
Yazar: GÖKHAN POLAT
Danışman: PROF. DR. SUAT EREN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Endovasküler tedavi = Endovascular treatment ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Perfüzyon görüntüleme = Perfusion imaging ; İntrakraniyal anevrizma = Intracranial aneurysm

Özet:
Giriş ve Amaç: Anevrizmalar kese içi doluma bağlı kitle etkisiyle veya rüptürüne bağlı kanama ve vasküler spazm gibi komplikasyonlarla beyin hemodinamiğini ve perfüzyonunu etkiler. Bu nedenle, tedavideki amaç anevrizmayı tam olarak dolaşım dışında bırakarak kanama ihtimalinin ortadan kaldırılması, kitle etkisinin yok edilmesi ve bunun yanı sıra ana arterdeki kan akımının korunmasıdır. Çalışmamızdaki amacımız anevrizmaların bu komplikasyon dışında, direk kese içinde oluşan türbülansın ana arterdeki hemodinamiğe etkisi ve bu etkinin beyin perfüzyonu üzerinde yaptığı değişimlerin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: 2014 - 2017 tarihleri arasında Atatürk Üniversite Radyoloji A.B.D.'da endovasküler anevrizma tedavisi yapılan 60 hasta incelemeye alındı. 26 hasta değerlendirme kriterlerine uymadığı için çalışmadan çıkarıldı. Çalışmada yaşları 21-69 arasında değişen (ort:52) 34 hastada işlem öncesi, işlem sonrası 3.gün ve işlem sonrası 1. ay beyin perfüzyon parametreleri (rCBV, rCBF, MTT ve TTP) , posterior dolaşımla kıyaslanarak perfüzyon parametrelerinde ki değişimler istatistiksel olarak değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma popülasyonumuzun ortalama yaşı 52 yaştır (21-69).  Hastalarımızda anevrizma boyutu <10mm ölçülmüş olup küçük anevrizmalar sınıfında değerlendirildi. Operasyon öncesi, operasyon sonrası üçüncü gün ve operasyon sonrası birinci aya ait perfüzyon parametreleri karşılaştırıldığında rCBV, rCBF ve MTT değerleri bakımından operasyon öncesi ve sonrasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. İşlem öncesi ile 3.gün ve işlem öncesi ile 1.ayı karşılaştıran istatistiksel p değerleri: rCBV için; p=0,652 ve 0,612, rCBF için; p=0,563 ve 0,523, MTT için; p=0,865 ve 0,749 bulunmuştur. TTP haritasından elde edilen değerlerde ise operasyon öncesine göre, operasyon sonrası üçüncü gün uzama ve operasyon sonrası birinci ayda ise azalma izlenmiş olup anlamlı farklılık tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,025 ve 0,035). 
Sonuç: Küçük anevrizmalar (<10mm) beyin perfüzyonunda rCBV ve rCBF' ye etki etmediğinden bu anevrizmaların tedavisinde perfüzyona bağlı komplikasyonlar (hiperperfüzyon sendromu)  beklenmemektedir. TTP haritasının küçük anevrizmalarda bile değişmesi, anevrizmalarda perfüzyonun kantitatif parametresi olarak TTP'nin kullanılabilmesine olanak sağlar.

Abstract:
Background and Purpose: Aneurysms affect the cerebral hemodynamics and brain perfusion with the development of mass effect due to intra saccular filling or hemorrhage and vascular spasm in case of rupture. Aim of the treatment consists of eliminating the possibility of hemorrhage by ceasing its connection from systemic circulation and relieving the   mass effect as well as restoring the normal blood flow in the associated artery. In addition to those complications, our study aimed to detect the effect of intra saccular turbulence on the main arterial stream and assess the changes in cerebral perfusion related to this effect.
Material and methods: Between 2014 and 2017, sixty patients who received endovascular aneurysm treatment in radiology department of Ataturk University Medical School were evaluated. Twenty-six patients were excluded from study due to exclusion criteria. Brain perfusion parameters (rCBV, rCBF, MTT and TTP) were acquired pre-and post-operatively and one month after operation. Perfusion parameters were compared to those from posterior circulation and changes in perfusion values were assessed statistically. 
Results: Mean age of the study population was 52 years (range: 21¬–69). All measured aneurysms were smaller than 10 mm and classified in small aneurysm group.  Perfusion values acquired pre-and post-operatively and one month after operation were compared and there were no statistically significant differences detected pre-and post-operation values regarding the rCBV, rCBF, and MTT parameters. P values regarding the pre-operation versus post operation and pre-operation versus one month after operation were 0,652 and 0,612 for rCBV; 0,563 and 0,523 for rCBF and 0,865 and 0,749 for MTT respectively. Values derived from TTP maps showed statistically significant elongation in post-operative values compared to pre-operation and contraction in one month after operation compared to pre-operative values (p: 0,025 and 0,035 respectively).
Conclusion: Small aneurysms (<10mm) do not alter rCBV and rCBF hence perfusion related complications (hyperperfusion syndrome) are not expected during the treatment of those aneurysms. Alteration of TTP maps even in small aneurysms enables its usage in the assessment of perfusion as a quantitative parameter.