Okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin akılcı olmayan inançları ve ebeveynlik öz yeterlik algıları ile çocukların sosyal beceri ve problem davranışları arasındaki ilişki
The relationship between irrational beliefs and parental self-efficacy perceptions of parents who have preschool children and social skills and problem behaviors of their children
Yazar: KÜBRA IŞIKOL
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE YÜKSEL
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal beceri = Social skill ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Araştırma okul öncesi dönem çocuklarının sosyal beceri ve problem davranışları ile ebeveynlerinin akılcı olmayan inançları ve ebeveynlik öz yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Çalışma grubu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Kartal, Pendik, Maltepe, Kadıköy ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı yedi özel anaokulu, beş devlet okulu anasınıflarına devam eden 48-72 aylık 283 çocuk, çocukların aileleri (283 anne-283 baba) ve 34 öğretmenden oluşmuştur. Araştırmada "Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği (PKBS–2)", "Anne-Babaların Akılcı Olmayan İnançları Ölçeği", "Ebeveynliğe Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Mann Whitney-U Testi, Kruskal Wallis H Testi, Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi, Spearman Sıra Korelasyon Analizi, Scheffe ve Tamhane teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre okul öncesi dönem çocuklarının sosyal becerilerinin cinsiyete, yaşa, aile yapısına, gelir durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ancak çocukların eğitim sürelerine, annelerinin ve babalarının yaşlarına, eğitim durumlarına, bir işte çalışıp çalışmama durumlarına ve ailedeki çocuk sayısına göre farklılık göstermediği bulunmuştur. Çocukların sosyal becerilerinin anne babalarının akılcı olmayan inançları ile negatif yönde; anne babalarının ebeveyn öz yeterlik algıları ile pozitif yönde anlamlı ilişki gösterdiği bulunmuştur. Çocukların problem davranışlarının cinsiyete, yaşa, aile yapısına, gelir durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ancak çocukların eğitim sürelerine, annelerinin ve babalarının yaşlarına, eğitim durumlarına, bir işte çalışıp çalışmama durumlarına ve ailedeki çocuk sayısına göre farklılık göstermediği bulunmuştur. Çocukların problem davranışlarının anne babalarının akılcı olmayan inançları ile pozitif yönde; anne babalarının ebeveyn öz yeterlik algıları ile negatif yönde anlamlı ilişki gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca çocukların sosyal becerileri ile problem davranışları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Anne babaların akılcı olmayan inançları ve ebeveynlik öz yeterlik algıları arasında bir alt boyut hariç negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.

Abstract:
This research has targeted the interrelations between irrational beliefs and parental self-efficacy perceptions of parents who have preschool children and social skills and problem behaviors of their children. The research is in the model of coherent scanning which is one of the general scanning models. The study group has been constituted by 283 pre-school children (48-72 months old) who attend at seven private kindergartens and five public schoolsof the Ministry of National Education, their parents (283 mothers-283 fathers) and 34 teachers who live in Kartal, Pendik, Maltepe, Kadıköy central district of İstanbul province during 2018-2019 academic year. In this study, "Preschool and Kindergarden Behaviour Scale (PKBS–2)", "The Parents' İrrational Beliefs Scale", "Parental Self-Efficacy Scale" and "Personal Information Form" was applied. As for the data analysis, Independent Groups t Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann Whitney-U Test, Kruskal Wallis H Test, Pearson Product-Moment Correlation, Spearman's Rank Correlation Coefficient, Scheffe and Tamhane was used. As a result of the research, the social skills of the children differ according to the variables such as gender, age of the children, the state of own whole family, the economical status of family. However, it does not differ according to the variables such as the attending time to the preschool education of children, age, educational status, work status of parents and number of children in family. In addition, a negatively observed correlation between children's social skill and the parents' irrational beliefs; positively observed correlation between children's social skill and parental self-efficacy perceptions of parents at the end of the research. The problem behaviors of children differ according to the variables such as gender, age of the children, the state of own whole family, the economical status of family. However, it does not differ according to the variables such as the attending time to the preschool education of children, age, educational status, work status of parents and number of children in family. In addition, a positively observed correlation between children's problem behaviors and the parents' irrational beliefs; negatively observed correlation between children's problem behaviors and parental self-efficacy perceptions of parents at the end of the research. Negatively observed correlation between children's social skill and problem behaviors; the irrational beliefs and parental self-efficacy perceptions of parents at the end of the research (expect one sub factor).