Sektörel ihracatın istihdam üzerindeki etkisi: Türkiye için panel veri analizi
The effect of sectoral export on emloyment: Panel data analysis for Turkey
Yazar: MELİH KAYNAK
Danışman: DOÇ. DR. BURCU KILINÇ SAVRUL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel eşbütünleşme = Panel cointegration ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sektörel dağılım = Sectoral dispersion ; Türkiye = Turkey ; İhracat = Export ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Yapılmış olan bu tez çalışmasında Türkiye' deki yedi sektör temel alınarak 1994-2017 yılları arasında ihracat ve istihdam arasındaki ilişki incelenmiştir. İhracat ile istihdam arasındaki pozitif ilişki göz önüne alınmış ve tüm bu durumlar Türkiye için değerlendirilmiştir. Bu çerçevede çalışmada ihracata dayalı büyüme modelinde sektörel ihracatın, istihdama etkisi araştırılmıştır. 1980-1994 yılları arası verilerin eksikliği nedeniyle bu yıllar teorik olarak ele alınmıştır. Çalışmanın devamında 1994-2017 yılları için yedi sektöre yönelik "Tarım Ormancılık ve Balıkçılık, Madencilik ve Taş Ocakçılığı,  İmalat Sanayi, Toplumsal Sosyal ve Kişisel Hizmetler, Gayrimenkul ve Bayındırlık İşleri, Toptan ve Perakende Ticaret, Elektrik Gaz ve Su" ihracatın istihdam üzerindeki ilişkisinin tespiti hedeflenmiştir. 
Çalışmada panel veri analizi uygulanmış ve ilk safhada homojenlik testinin yapılmış, ardından yatay kesit bağımsızlığı test edilmiştir. Durağanlık için birinci nesil ve ikinci nesil durağanlık testleri yapılmıştır. İlerki safhada, Carrion-i Sivestre vd.(2005) panknass yapısal kırılmalı birim kök testi vasıtasıyla yapısal kırılmalar dikkate alınarak durağanlık test uygulanmıştır. Birinci mertebe fark için değişkenlerin durağan olduğu belirlenmiştir.  Basher ve Westerlund (2009) testi kullanılarak çoklu yapısal kırılmalı eşbütünleşme analizi uygulanarak, uzun dönem eşbütünleşme katsayı öngörüleri Tam Değiştirilmiş En Küçük Kareler metoduyla hayata geçirilmiştir. Uzun dönem katsayıların tahmini ile ihracat ve istihdam arasında uzun dönem ilişkisi tespit edilmiştir.  Kısa dönem ilişkisi ise kısa dönem analizi: hata düzeltme modeli ile test edilmiş ve kısa dönemde ihracat ve istihdam arasında 0.175 uzun dönemde 0.185 etki katsayısı belirlenmiştir ve kısa dönemde her yıl %36,4'lük sapma ortadan kalkarak uzun dönemde iki değişken dengeye gelmektedir. Çalışmanın son safhasında seriler arasındaki nedensellik Dumitrescu ve Hurlin (2012) Nedensellik analizi gerçekleştirilmiştir ve ihracattan istihdama tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis made, in Turkey the relationship between exports and employment in the sector based on seven years of 1994-2017 were examined. considered positive relationship between employment and exports and all these cases were evaluated for Turkey. In this context, the effect of sectoral exports on employment in export-driven growth model was investigated. Due to the lack of data between 1980 and 1994, these years were theoretically discussed. In the continuation of the study, tespit Agriculture Forestry and Fisheries, Mining and Quarrying, Manufacturing Industry, Social and Personal Services, Real Estate and Public Works, Wholesale and Retail Trade, Electricity, Gas and Water yönelik for seven sectors for the years 1994-2017 It was targeted.
	In this study, panel data analysis was performed and homogeneity test was performed in the first stage and then the independence of the horizontal section was tested. First and second generation stasis tests were performed for stasis. In the later stage, Carrion-i Sivestre et al. It was determined that the variables were stationary for the first order difference. Basher and Westerlund (2009) test using multiple structural fracture cointegration analysis, long-term cointegration coefficient predictions were implemented with the Fully Modified Least Squares method. The long-term relationship between the estimation of long-term coefficients and export and employment was determined. The short-run relationship was tested with the short-term analysis: error correction model and 0.175 effect coefficient was determined between export and employment in the short run and 0.185 in the long run, and 36.4% deviation was eliminated each year in the short run and the two variables came to equilibrium in the long run. In the last phase of the study, causality between the series Dumitrescu and Hurlin (2012) Causality analysis was performed and a one-way causality relationship from export to employment was determined.