Yüksek hızlı tren işletmeciliği esnasında yapılan bildirimlerin emniyet açısından incelenmesi
Investigation of notifications made during high-speed train operation in terms of safety
Yazar: SULTAN GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMÜR AKBAYIR
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Raylı Sistemler Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Fonksiyonel emniyet = Functional safety ; Güvenilirlik, elde edilebilirlik, bakım yapılabilirlik ve emniyet = RAMS

Özet:
Demiryollarında meydana gelen kaza öncüsü niteliği taşıyan hatalar, arızalar, 
ramak kala olaylar, kaza incelemeleri, kaza raporları büyük maddi hasarlı ve ölümlü 
kazaların verilerinin tutulması ve gelecekte bu tarz olayların yaşanmasını önlemek için
emniyet yönetim sistemine girdi sağlaması ve çalışanların emniyet kültürü bilinci 
içerisinde hareket etmeleri oldukça önemlidir. 
Emniyetin sürekliliğinin sağlanması ve kazaların önlenmesi için seneler içerisinde 
kaza nedensellik modelleri ve metotları oluşturularak, kaza verilerinin tutulması ile 
kazaların önüne geçilmesi için kaza piramidi, domino teorisi, İsviçre peyniri modeli, 
papyon modeli gibi yaklaşımlar geliştirilmiştir.
Çalışmada 2009-2020 yılları arasında yüksek hızlı tren işletmeciliği esnasında 
yapılan bildirimlerin veri analizi yapılarak, bildirimler sistemler bazında 
sınıflandırılmıştır. Bildirimlerin sistemler bazında yıllara göre dağılımı kapsamında 
milyon.tren km başına frekans analizleri yapılmıştır. Sonrasında bildirimler kaza 
inceleme ve raporlama yönergeleri kapsamında kaza ve kaza öncüleri olarak hasar 
durumunu da içerecek şekilde sınıflandırılmıştır. Kaza ve kaza öncüllerinin hasar bilgileri 
ile yıllara dağılımlarının frekans analizi yapılmıştır. Son olarak veriler kullanılarak 
Heinrich kaza piramidine göre bir uyarlama ve karşılaştırma yapılmıştır.

Abstract:
Errors, malfunctions, near-miss incidents, accident investigations, and accident 
reports that serve as precursors to accidents in railways, as well as the data on major 
accidents causing significant material damage and fatalities, are essential for providing 
input to the safety management system to prevent such events in the future and for 
ensuring that employees act with a consciousness of safety culture.
Accident causality models and methods have been developed over the years to 
ensure the continuity of safety and prevent accidents. By maintaining accident data, 
approaches such as the accident pyramid, domino theory, Swiss cheese model, and bowtie model have been established to prevent accidents.
In the study, a data analysis of reports made during high-speed train operations 
between 2009 and 2020 was conducted, and the reports were classified based on systems. 
Frequency analyses were performed on the annual distribution of the reports by system
according to million.train kilometer. Subsequently, the reports were classified according 
to accident investigation and reporting guidelines, including the damage status, as 
accidents and accident precursors. Frequency analyses of the damage information of 
accidents and accident precursors were performed with their annual distributions. Finally, 
using the data, an adaptation and comparing were made according to Heinrich's accident 
pyramid.