Türkiye enerji piyasasında yeşil elektrik ve yeşil sertifika talebinin incelenmesi
Analysis of green electricity and green certificates demand at Turkish energy market
Yazar: ÜMİT ÇALIKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MERİH AYDINALP KÖKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Temiz Tükenmez Enerjiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Güneş enerjisi = Solar energy ; Rüzgar enerjisi = Wind energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Türkiye'nin elektrik üretiminin yaklaşık üçte ikisi fosil yakıtlara dayalıdır. Fosil yakıtların temininde büyük ölçüde dışarıya bağımlı olduğumuz ve bu yakıtların çevreye olan olumsuz etkileri düşünüldüğünde yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının artırılması önem arz etmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimini destekleyen mevcut politikaların yanında ülkemizde bir gönüllü yeşil sertifika mekanizmasının kurulmasıyla yatırımcılar için ek bir getiri sağlanabilecektir. Aynı zamanda sertifikalar sayesinde tüketicilerin yeşil elektriğe ulaşması mümkün kılınabilecektir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de kurulacak gönüllü yeşil sertifika mekanizmasıyla yeşil elektrik ve yeşil sertifikalara ticari elektrik tüketicilerinin talebinin hesaplanması, yeşil sertifikaların yenilenebilir enerji yatırımcılarına sağlayacağı maddi getirinin hesaplanması ve oluşacak yeşil sertifika piyasası hacminin sertifika arz ve talebi açısından analiz edilmesidir.
Bu tez çalışmasının ilk bölümünde Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü tarafından sanayi sektöründeki elektrik tüketicileri, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi gerçekleştiren üreticiler ve elektrik tedarik şirketleri olmak üzere üç ayrı gruba uygulanan "Yeşil Elektrik Anketleri"nin sonuçları analiz edilmiştir. Söz konusu anketler 200'ü sanayi sektöründeki elektrik tüketicileri, 42'si elektrik üretim şirketi ve 106'sı da elektrik tedarik şirketi olmak üzere 348 faklı şirket tarafından %48'lik geri dönüş oranıyla yanıtlanmıştır. Ayrıca, tüketicilere yönelik yeşil elektrik anketlerini yanıtlayan sanayi kuruluşları Türkiye'nin en büyük 500 sanayi kuruluşu arasında yer almaktadır. Tüketicilere yönelik yeşil elektrik anketi sonuçları şirketlerin %96'sının yeşil elektrik kullanmayı tercih edeceğini göstermektedir. Ayrıca bu şirketlerin %21'i de yeşil elektriği standart elektrikten pahalı olsa dahi tercih edeceğini belirtmiştir. Yeşil elektriği pahalı olsa da tercih edeceğini belirten şirketlerin toplam elektrik tüketimlerinin, ankete katılan şirketlerin elektrik tüketimlerine oranı da %24 olmuştur. Üreticilere yönelik yeşil elektrik anketine katılan şirketlerin hepsi, tedarik şirketlerine yönelik yeşil elektrik anketine katılan şirketlerin de %87'si kurulacak yeşil sertifika sisteminden yararlanmak istediği yönünde yanıtlar vermiştir. Anket sonuçları Türkiye'de yeşil sertifikalara ve yeşil elektriğe yüksek bir talep olduğunu göstermektedir. 
Çalışmanın ikinci bölümünde ise Türkiye'de gönüllü yeşil sertifikalarının kullanımının ekonomik analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, yıllık sertifikalandırılmış yeşil elektrik arzının 50,8 milyon MWh rakamına ulaşabileceği belirlenmiştir. Bu rakam ile yenilenebilir enerji yatırımcılarına yıllık 76 milyon TL'lik bir ek gelir sağlanabilecektir. Ayrıca, anket sonuçlarına dayanılarak yapılan hesaplamalar yalnızca sanayi ve ticaret sektörlerinde yıllık 34,8 milyon MWh sertifikalandırılmış yeşil elektrik talebi olacağını göstermektedir. Sonuçlar, ülkemizde bir yeşil sertifika mekanizmasının kurulması durumunda yeterli bir piyasa hacminin oluşabileceğini göstermektedir.

Abstract:
In Turkey, about two-thirds of electricity production is based on fossil fuels. Considering that we are largely dependent on foreign countries for the supply of fossil fuels which have negative impacts on the environment. Thus, it is important to increase the share of renewable energy sources in electricity generation. In addition to existing policies that support electricity generation from renewable energy sources, additional revenue for investors could be achieved by establishing a voluntary green certificate scheme in our country. At the same time, the certificates will make it possible to reach green electricity for consumers. The objective of this study is to determine the demand of commercial electricity consumers for green electricity and green certificates, to determine premium of green certificates for the renewable energy investors and to analyze green certificate market volume in terms of certificate supply and demand with the establishing of voluntary green certificate scheme.
In the first part of this thesis study, the results of the "Green Electricity Surveys", which is applied by the General Directorate of Renewable Energy to electricity consumers in the industry sector, electricity producers who generate electricity from renewable energy sources, and electricity supply companies, were analyzed. The surveys were answered by 200 electricity consumers in the industry sector, 42 electricity generation companies and 106 electricity supply companies. This presents that a total of 348 different companies answered the surveys with a 48% response rate. In addition, industrial companies responding to the green electricity surveys for consumers are among the top 500 industrial organizations in Turkey. Outcomes of green electricity survey for consumers indicate that 96% of companies would prefer to use green electricity. In addition, 21% of these companies stated that they would prefer green electricity even if it was more expensive than standard electricity. The ratio of total electricity consumption of the companies that present willingness to pay for green electricity to electricity consumption of companies participating in the survey was 24%. All of the companies participating in the green electricity survey for producers and 87% of the companies participating in the green electricity survey for electricity suppliers responded that they would like to benefit from the green certificate scheme. The survey results show that a high demand is exist for green certificates and green electricity in Turkey.
In the second part of the study, the use of voluntary green certificates in Turkey was analyzed in terms of economic value. As a result of the analyses, it was determined that the annual certified green electricity supply could reach to 50.8 million MWh. With this amount, 76 million Turkish Liras additional annual income would be provided to renewable energy investors. Furthermore, calculations based on the survey results show that annually 34.8 million MWh certified green electricity demand was from only industrial and commercial sectors. The results show that if a green certificate mechanism is established in our country, an adequate market volume can occur.