Japonya'nın UNESCO somut olmayan kültürel miras (Soküm) çalışmaları ve koruma yöntemleri üzerine bir inceleme
An analysis of the developments and preservation methods for intangible cultural heritage of Japan
Yazar: ASENA NURAN ULUKAN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA NİLÜFER NAHYA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Festivaller = Festivals ; Halk kültürü = Folk culture ; Japonya = Japan ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage ; UNESCO = United Nation Educational Scientific and Cultural Organization

Özet:
Bu tez çalışmasında; Japonya'nın UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM)  temsili listesinde bulunan kültürel ögelerine dair çalışmaları ve koruma yöntemleri (SOKÜM) incelenmiştir. UNESCO öncülüğünde; yaşanan savaşların ve küreselleşme sürecinin dünya kültürü üzerindeki olumsuz etkisini ve yıkıcı sonuçlarını bertaraf etmek amacıyla 17 Ekim 2003 yılında Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi farklı ülkeler tarafından imzalanmıştır. Sözleşmeye göre; yüzyıllar boyu aktarım yoluyla devam eden, yok olma tehlikesi altında olan halk gelenekleri, halk uygulamaları, gösteri sanatları, el sanatları ve festivaller, taraf ülkelerin katılımıyla listelenip korunmaya alınarak UNESCO nezdinde Dünya mirası olarak kabul edilmektedir. 
Geleneksel halk kültürü; küreselleşme, kentleşme, göçler gibi süreçlerin olumsuz etkisi ve gündelik yaşam ve beslenme şekillerinin değişmesiyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Japonya bilim ve teknolojinin merkezinde küresel güce sahip bir ülkedir. Japonya'nın küresel gelişmelerin dâhilinde kendi kültür özelliklerini koruması ve gelecek kuşaklara aktarma yöntemleri ise dikkat çekmektedir.
Japonya'nın UNESCO SOKÜM temsili listesinde 21 kültürel öğe bulunmaktadır. Bu öğelerin özelliklerini ve konumunu tarihi geçmişiyle ilişkilendirilerek tartışmaktadır. Dolayısıyla Japon miras anlayışı, tarihsel bağlamında, koruma yollarıyla ilgili bazı fikir ve yöntemler açısından gözden geçirilmiştir. Koruma uygulamalarının incelenmesinde Japon ahlakının, inancının, tarihsel ve kültürel temellerinin göz önünde bulundurulması, koruma yöntemlerinin daha iyi anlaşılması imkânını sunar. 


Anahtar sözcükler: UNESCO, SOKÜM, Japonya, Festival, Halk kültürü

Abstract:
This thesis examines the developments and methods used for preserving Japanese cultural elements of UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity (ICH). UNESCO signed the convention for the safeguarding of intangible cultural heritage on October 17, 2003 by different countries due to negative effect of wars and globalization process. By this convention; heritages which are in danger of vanishing, like folk tradition, folkloric practices, performance arts, handicrafts and festivals are preserved by UNESCO ICH and accepted as a World Heritage. 
Traditional folk culture faces with the danger of disappearance due to the negative effects of processes like globalization, urbanization, migrations, change in habit of food culture and daily life. Japan is a globally strong country centered with science and technology. While improving globally how Japan is preserving its culture and transmitting it through generations is remarkable. 
There are 21 cultural elements in Japan's UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity list. This study discusses the features and roles of these elements associated with their historical past. Therefore, Japanese heritage understanding examined its historical context with some approaches and methods in terms of preservation. Considering Japanese manners, believes, historical and cultural basics enable to understand preservation better. 

Keywords: UNESCO, ICH, Japan, Festival, Folk Culture