Sistemik lupus eritematozus tanılı hastalarda sitopeni gruplandırılması ve immün hemolitik anemi sıklığının belirlenmesi
Classification of cytopenia and determination of the frequency of immune hemolytic anemia in patients with systemic lupus erythematosus
Yazar: TUĞBA ALTUNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Anemi-hemolitik = Anemia-hemolytic ; Lupus eritematozus-sistemik = Lupus erythematosus-systemic ; Pansitopeni = Pansitopenia

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Sistemik Lupus Eritematozus (SLE), birçok farklı organ sistemini etkileyen kronik otommün bir hastalıktır. SLE'de hematolojik bulgular, tanı anında ya da hastalık seyri esnasında yaygın olarak ortaya çıkar. Hematolojik bulgular, SLE'nin bir bulgusu olarak görülebildikleri gibi, eşlik eden hastalık ve kullanılan tedavilere de bağlı olabilirler. Anemi en yaygın bulgu olup hastaların yarısından fazlasında vardır. İnflamasyona bağlı kronik hastalık anemisi en sık görülendir. Diğer nedenler arasında otoimmün hemolitik anemi, demir eksikliği anemisi, hipersplenizm, renal yetmezlik ve aplastik anemi sayılabilir. Otoimmün hemolitik anemi; artmış retikülosit sayısı, indirekt bilirubin ve laktat dehidrogenaz (LDH) seviyeleri, düşük serum haptoglobülin düzeyi, pozitif direkt antiglobülin (Coombs) testi ve periferik yaymada sferositlerin görülmesiyle otoimmün hemolitik anemide beklenen tipik bulgularla tanısı konur. Otoimmün hemoliz, SLE tanısından yıllar önce gelişebilir ve ilk başvuru bulgusu olarak karşımıza çıkabilir. Daha nadir olarak, trombotik mikroanjiyopatiden kaynaklanabilen mikroanjiyopatik hemolitik anemi de görülebilir. Lökopeni, hastaların yaklaşık %50'sinde vardır ve genellikle hastalık aktivitesi ile koreledir. Lökopeni, nötropeni ve lenfopeni ilşkili olabilir. Orta derecede trombositopeni (100-150 bin), hastaların %25-50'sinde görülürken, 50.000'in altındaki değerler sadece %10'a kadar ortaya çıkar SLE tanılı hastalarda, sitopeni etiyolojisi ve sıklıklarının belirlenmesi, tedavi değişikliği açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada SLE tanılı hastalarda, sitopeni ve immün hemolitik anemi sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
METHOD: Değerlendirmeye alınacak veriler Sağlık Bakanlığı İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Romatoloji Kliniği hasta dosyalarından ve hastane bilgisayar kayıt sisteminden elde edildi. 18-99 yaş aralığında SLE tanılı, periferik kanda Beyaz kan hücresi (WBC) 4000 altı veya WBC normal olup nötrofil 1500 altı veya lenfosit 1500 altı ve/veya hemoglobin kadınlarda 12 g/dL, erkeklerde 13 g/dL'nin altı ve/veya trombosit 100.000 altı olgular çalışmaya devam edilecektir. Bu sitopenik olgularda immünsitopeni oranını belirlemek amacıyla direkt Coombs pozitifliği ve/veya antifosfolipid antikor/lupus antikoagülanı pozitifliği saptanacak, sitopeni ve otoimmün hemolitik anemi sıklığının değerlendirilmesi için 60 olgu değerlendirmeye alınacaktır. 
BULGULAR: Sitopenik SLE'li hastaların ortalama yaşı 37,1 ± 13,4 yıl (18-73 yıl) idi. Hastaların %95'i (n=57) kadın, %5'i (n=3) erkekti. Anemi sıklığı %75 idi ve kronik hastalık anemisi en sık karşılaşılan anemi tipiydi (%13,1). SLE hastalarında gözlenen diğer anemi türleri sırasıyla otoimmün hemolitik anemi (%11,5), demir eksikliği anemisi (%11,5) ve vitamin B12 eksikliği anemisi (%1,6) idi. Lenfopeni, lökopeni ve nötropeni oranları sırasıyla %34,4, %13,9 ve %5,7 idi. SLE hastalarının %5,7'sinde trombositopeni görüldü. Ayrıca hastaların %16,7'sinde antifosfolipid antikorları vardı ve %28,3'ünde direkt Coombs testi pozitifti. Otoimmün hemolitik aneminin eşlik ettiği SLE hastalarında lenfopeni sıklığı daha yüksekti (p<0,001).
SONUÇ: SLE'li hastalarda hematolojik anormallikler çok yaygındır. En sık görülen hematolojik anormallik anemidir. Otoimmün hemolitik anemi ise daha az oranda görülmektedir. Bu bilgi, SLE hastalarının daha iyi yönetilmesine yardımcı olabilir

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Systemic Lupus Erythematosus (SLE) is a chronic autoimmune disease that affects many different organ systems. Hematological findings in SLE occur commonly at the time of diagnosis or during the course of the disease. Hematological findings can be seen as a finding of SLE, or they can be related to the concomitant disease and the treatments used. Anemia is the most common finding and is present in more than half of patients. Anemia of chronic disease due to inflammation is the most common. Other causes include autoimmune hemolytic anemia, iron deficiency anemia, hypersplenism, renal failure and aplastic anemia. Autoimmune hemolytic anemia is diagnosed with the typical findings expected in autoimmune hemolytic anemia by increased reticulocyte count, indirect bilirubin and lactate dehydrogenase (LDH) levels, low serum haptoglobulin level, positive direct antiglobulin (Coombs) test, and spherocytes in the peripheral smear. Autoimmune hemolysis may develop years before the diagnosis of SLE and may appear as the first presenting finding. More rarely, microangiopathic hemolytic anemia may also occur, which may result from thrombotic microangiopathy. Leukopenia is present in approximately 50% of patients and is usually correlated with disease activity. Leukopenia, neutropenia and lymphopenia may be related. Moderate thrombocytopenia (100-150 thousand) is seen in 25-50% of patients, while values below 50,000 occur only up to 10%. In patients with SLE, it is important to determine the etiology and frequency of cytopenia in terms of treatment change. In this study, it was aimed to determine the types and frequency of cytopenia and the rate of immun haemolytic anemia in patients with SLE.

METHOD: The data to be evaluated were obtained from the patient files of the Ministry of Health, Istanbul Başakşehir Çam and Sakura City Hospital Rheumatology Clinic, and the hospital computer recording system. Patients with a diagnosis of SLE between the ages of 18-99, White Blood Cell (WBC) below 4000 in peripheral blood or normal WBC, with neutrophil below 1500 or lymphocyte below 1500 and/or hemoglobin below 12 g/dL for women, 13 g/dL for men and/or platelet below 100,000 will continue to be studied. In order to determine the rate of immunocytopenia in these cytopenic cases, direct Coombs positivity and/or antiphospholipid antibody/lupus anticoagulant positivity will be detected, and 60 cases will be evaluated in order to evaluate the frequency of cytopenia and autoimmune hemolytic anemia.  
RESULTS: The mean age of patients with cytopenic SLE was 37.1 ± 13.4 years (range 18-73 years). 95% (n=57) of the patients were female and 5% (n=3) were male. Anemia was seen in 75% and anemia of chronic disease was the most common encountered type of anemia (13.1%). Other types of anemia observed in SLE patients were auto-immune hemolytic anemia (11.5%), iron deficiency anemia (11.5%) and vitamin B12 deficiency anemia (1.6%), respectively. Lymphopenia, leukopenia, neutropenia and rates were 34.4, 13.9, and 5.7 respectively. Thrombocytopenia was seen in 5.7% in SLE patients. 16.7% had antiphospholipid syndrome and 28.3% ahd positive direct Coombs test. The frequency of lymphopenia was higher in SLE patients with autoimmune hemolytic anemia (p<0,001).
CONCLUSION: Haematological abnormalities are very common in patients with SLE. The most common hematological abnormality is anemia. Autoimmune hemolytic anemia is observed less frequently. This information may help in better management planning of SLE patients