Kapadokya bölgesi Nevşehir yöresi kaya kiliselerindeki Apsis Zafer Kemeri duvar resimleri
Apse Triumph Arch wall paintings in the rock churches in Nevşehir region of Capadocia region
Yazar: BURÇİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NİLAY ÇORAĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Bu tez çalışmamızın konusunu, Kapadokya Bölgesi, Nevşehir Yöresi Kaya Kiliselerindeki Apsis Zafer Kemeri Duvar Resimleri oluşturmaktadır. Giriş, Konu ile İlgili Yayınlar, Katalog, Değerlendirme ve Sonuç bölümleri olmak üzere beş ana başlıkta incelenmiştir.
Giriş kısmında, konunun tanımı yapılmış, amacı ve önemi anlatılmış ve çalışma kapsamında kullanılan yöntemler açıklanmıştır. Birinci bölümde bu tez çalışmamız için kullanılan yayınlar verilmiş ve hangi noktalarda yardımcı olduğundan bahsedilmiştir. Katalog bölümünde yapılarda yer alan duvar resimleri detaylı olarak tasviri yapılarak tanıtılmış ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Değerlendirme bölümünde elde edilen bilgiler doğrultusunda sınıflaması yapılarak, sahneler ve tek figürler, kemer yüzeyi ve kemer iç yüzeyi olarak gruplandırılarak değerlendirilmeye tabii tutulmuştur.
Sonuç bölümünde ise, toplam yirmi bir yapıda yer alan resimler ile ilgili bütün veriler doğrultusunda genel sonuçlar aktarılmıştır. Burada verilen resimler apsise vurgu yapmasının yanı sıra Ökaristi ayinlerinde eşlikçi olarak saf tutmaktadır. İsa'nın Enkarnasyonuna yapılan vurgu da bu kısımlarda daha da yoğunlaşmıştır. Litürjinin şefaat dualarında adı geçsin ya da geçmesin, ilahi huzurun mükemmel yeri olan apsise yakın figürler, insanlar ve Tanrı arasındaki en etkili aracılar olarak kabul edilir ve onların görüntüleri tapınma ikonları değerine sahiptir. Yapı içerisinde maksimum görünürlük bu yüzeydedir. Bu yüzden İsa'nın kutsallığını yücelten teofanik görüntüleri vurgulayan resimlerle dekore edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Kapadokya, Bizans, Bizans Resim, Kilise, Apsis

Abstract:
The subject of this thesis study is the Apse Triumphal Arch Wall Paintings in the Rock Churches of Nevşehir, Cappadocia Region. It has been examined under five main headings: Introduction, Publications on the Subject, Catalog, Evaluation and Conclusion sections.
In the introduction, the subject is defined, its purpose and importance are explained, and the methods used within the scope of the study are explained. In the first chapter, the publications used for this thesis are given and the points at which they were helpful are mentioned. In the catalog section, the murals in the buildings are described in detail and supported with photographs. In the evaluation section, the classification was made in line with the information obtained, and the scenes and single figures were grouped as arch surface and arch inner surface and evaluated.
In the conclusion section, general results are given in line with all the data regarding the paintings in a total of twenty-one structures. In addition to emphasizing the apse, the pictures given here also serve as companions in the Eucharistic rituals. The emphasis on the Incarnation of Jesus is also more concentrated in these parts. Whether or not they are mentioned in the intercessory prayers of the liturgy, the figures near the apse, the perfect place of divine presence, are considered the most effective intermediaries between people and God, and their images have the value of icons of worship. Maximum visibility within the structure is on this surface. That is why it is decorated with paintings that emphasize theophanic images glorifying the divinity of Jesus

Keywords: Cappadocia, Byzantium, Byzantine Painting, Church, Apse