AR-GE faaliyetleri ile ihracat arasındaki nedensel ilişkiler: OECD ülkeleri üzerine bir uygulama
The causality between r&d and export: An application on OECD countries
Yazar: VİLDAN YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL DEĞER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Büyüme modelleri = Growth models ; Nedensellik = Causality ; Yenilik = Innovation ; İhracat = Export

Özet:
İktisat literatüründe AR-GE faaliyetlerinin sağlamış olduğu dışsallıklar uzun zamandır araştırma konusu olmuştur. Bu dışsallıklardan en önemlisi de AR-GE faaliyetlerinin ihracatla anlamlı bir ilişki kurup kurmamasıdır. Hem gelişmekte olan ülkeler hem de gelişmiş ülkeler AR-GE faaliyetleri sonucunda yenilik yarattıklarında bu yenilikleri sadece iç pazara sunmak için üretmemekte aynı zamanda ihraç da etmektedirler. Dolayısıyla ülkeler artan küresel rekabet ortamında rekabet edebilirliklerini arttırmak için AR-GE ve ihracatı birbirinin itici gücü olarak görmektedirler.Bu çalışma AR-GE faaliyetleri ile ihracat arasındaki ilişkileri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak AR-GE'nin tarihi ve tanımı, AR-GE'nin önemi, amacı, göstergeleri, AR-GE faaliyetinde bulunan kuruluşlar ve son olarak ekonomik büyüme teorilerinde AR-GE ele alınmıştır. Daha sonra ise AR-GE ile ihracat ilişkisi, yeniliğin ihracat üzerindeki etkisi, ihracatın yenilik üzerinde etkisi, ihracat-yenilik ilişkisi üzerinde ihracatçı ülkenin ve ihracat pazarının etkisi ortaya koyulmuştur. Ayrıca çalışmada AR-GE ile ihracat ilişkisini test etmeye yönelik yatay kesit, panel veri ve zaman serileri analizlerini kapsayan çalışmaların bir özeti de verilmiştir. Son olarak ise, çalışmada değişkenler arasındaki ilişkiler, 30 OECD üyesi ülke için 1996-2008 dönemi baz alınarak önce korelasyon katsayıları ile incelenip, daha sonra Granger Nedensellik ve Dinamik Panel Nedensellik testleri ile araştırılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, bu alandaki son gelişmelere paralel bir şekilde bu iki değişken arasında çift yönlü nedensellik ilişkisinin varlığını desteklemektedir.

Abstract:
The externalities that R&D activities provided have been a research subject for a while. The most important exteriority is whether R&D have significant relationship with export or not. When both developed and developing countries produce innovation as a result of R&D activities, they produce it not only for domestic market but also for foreign markets. Accordingly countries see R&D and export as the impetus of each other to reduce their competitive capacity in increasing global competition environment.This research aim to determine the relationship between R&D and export. In accordance with this purpose, firstly the ancients and definition, importance, aim, indicators of R&D, secondly the instutions which run R&D activity and finally R&D in economic growth theories have been handled. Next, the relationship between R&D and export, the impact of innovation on export, the impact of export on innovation and the impact of exporter country and export market on export and innovation relationship have been revealed. Besides, a summary of the the cross-section, panel data and time series analysis of previous R&D and export relationship testings have been presented. In this study; the variables which are based upon 30 OECD countries between 1996 and 2008 period, first of analysed with their coefficient of correlation and than are examined with Granger Causality and Dynamic Panel Causality testings. Results showed that, similar to latest Development, there is a bidirectional causality relationship between R&D and export.