6 ay-7 yaş arasındaki çocuklarda nazofarengeal streptococcus pneumoniae taşıyıcılığı ve penisilin direncinin belirlenmesi /
Yazar: ABDURRAHMAN AVAR ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. NURAN SALMAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET Streptococcus pneumoniae bir çok çocukta pnömoni, menenjit, sepsis, akut otitis media başta olmak üzere çok sayıda enfeksiyona neden olmaktadır. Gram- pozitif diplokok olarak sınıflandırılan bu mikroorganizmayı bir çok insan hayatının bir döneminde solunum yollarında taşır. Kişiler arasında damlacık yoluyla taşınır ve sporadik olarak yayılır. Pnömokoklann neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde antibiyotiklerin kullanılmaya başlanması ile birlikte mortalite ve morbidite oranlarında önemli derecede düşüş sağlanmakla birlikte hala tüm yaş gruplarında önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Günümüzde de penisilin bu enfeksiyonların tedavisinde öncelikli yerini korumaktadır. Diğer enfeksiyon etkenlerine karşı olduğu gibi pnömokoklara karşıda aşılar geliştirilmektedir. Kullanımı ve etkinliği sınırlı olan polisakkarit aşılar yanında kısa bir süre önce kullanıma sunulan konjuge aşılar pnömokoklara bağlı enfeksiyonlardan korunma yönünde atılmış çok önemli bir adımdır. İstanbul'da yaşayan ve kreş veya anaokuluna giden sağlıklı çocukların nazofarenkslerinde Streptococcus pneumoniae taşıyıcılık oranını tespit etmek, sağlıklı çocuklarda taşıyıcılığa etki eden faktörleri saptamak, izole edilen Streptococcus pneumoniae suşlannda penisilin duyarlılığını araştırmak, dirençli pnömokok taşıyıcısı olan sağlıklı çocuklarda etkili olan faktörleri belirlemek ve elde edilecek sonuçlarla ülkemizde Streptococcus pneumoniae taşıyıcılığı ve penisilin direnci konusunda yapılacak çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla Nisan 2001- Haziran 2001 tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakültesi Sevda Sabancı Kreş- Anaokulu'nda bulunan 175 çocuk incelendi. Nazofenksden alman örnekler Müller-Hinton agar besiyerlerine ekildi ve uygun morfoloji gösterenlerin doğrulanması için safrada çözünürlük ve optokin duyarlılık testleri kullanıldı. Pnömokok olarak kabul edilen suşlar oksasilin diski ve E-test yöntemiyle NCCLS standartları kullanılarak penisilin direnci yönünden değerlendirildi. Çalışma grubundaki 175 çocuktan 18 'inde (%10,3) pnömokok kolonizasyonu saptandı. Kolonizasyonu etkileyen risk faktörleri sorgulandığında istatiksel olarak 40anlamlı bir ilişki bulunmadı. Nazofenksden izole edilen 18 suş penisilin direnci yönünden değerlendirildiğinde 13 suş (%72,2) penisiline duyarlı S suş (%27,8) penisiline dirençli bulunmuştur. Dirençli bulunan S sustan 2 tanesi (%11,1) penisiline orta derecede dirençli ve 3 tanesi (%16,7) yüksek derecede dirençli olarak saptandı. Dirençli pnömokok kolonizasyonu için risk faktörü olduğu bildirilen etkenler sorgulandığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Streptococcus pneumoniae suşlarında penisilin ve çoklu ilaç direncinin ortaya çıkması, bir çok ülkede hızla artması ve coğrafi farklılıklar göstermesi nedeniyle ülkelerin kendi taşıyıcılık ve direnç durumunu tespit etmesi ve tedavilerin bu bilgiler doğrultusunda yönlendirilmesi gerekmektedir. Pnömokokların olası enfeksiyon etkeni olarak düşünüldüğü durumlarda antibiyotik duyarlılığının saptanarak tedavinin buna göre düzenlenmesi zorunlu hale gelmiştir. Ülkemizde sağlıklı çocuklarda pnömokok taşıyıcılığı ve penisilin direnci konusunda yapılan çalışmalar henüz yeterli sayıda değildir. Bununla birlikte pnömokok enfeksiyonları ve penisilin direnci ülkemiz içinde önemli bir sorundur. Direnç oranlarındaki artışın önüne geçilebilmesi için uygulanan antibiyotik tedavilerinin dikkatle değerlendirilmesi, gereksiz antibiyotik kullanımının önlenmesi ve sağlık politikalarının bu yönde değerlendirilmesi gereklidir. 41

Abstract: