İstanbul ili bahçelievler ilçesinde bir Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 2-6 yaş arası çocuklarda emzik ve biberon kullanımının iştah ve kilo alımına etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of pacifier usage effects on appetite and weight gain in 2-6 years children in a family madicine clinic in İstanbul/Bahcelievler
Yazar: AHMET YUVARLAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Emzik = Spout ; Kilo alma = Weight gain ; Süt emme dönemi = Suckling period ; Süt emme süresi = Suckling period ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; İstanbul-Bahçelievler = İstanbul-Bahçelievler

Özet:
Amaç: 2-6 yaş arası çocuklarda yeme davranışını ölçen objektif bir anket ile değerlendirerek emzik ve biberon kullanımının çocuklarda iştah tiplerinin gelişimine vae kilo alımına etkilerini saptamak.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza 01.08.2021 ile 01.09.2021 tarihleri arasında İstanbul Bahçelievler Şirinevler Aile Sağlığı Merkezi 34.06.087 no'lu aile hekimliği birimine herhangi bir nedenle başvuran 2-6 yaş arası çocuklar ve anneleri, annelerden onam alındıktan sonra çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan, çocukların sosyodemografik ve beslenme bilgilerini sorgulayan tez anketi ve Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) annelere yüz yüze sorularak doldurulmuştur. ÇYDA maddelerine verilen cevaplara göre çocukların 8 iştah alt boyutu için puanları hesaplanmıştır. Sosyodemografik veriler ve beslenme verileri iştah alt tipleri puan ortalamalarıyla uygun istatistik yöntemler kullanılarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Sadece anne sütü alım süreleri ile emzik ve biberon kullanım süreleri arasında negatif yönlü istatistikçe anlamlı korelasyon saptandı. Benzer şekilde toplam anne sütü alım süreleri ile emzik ve biberon kullanımı arasında istatistikçe anlamlı negatif yönlü ilişki tespit edildi. 6 ay sadece anne sütü alan çocuklarda almayanlara göre kilo persentili anlamlı olarak yüksek bulundu. Çocukların kilo persentilleri ile Gıda Heveslisi, Gıdadan Keyif Alma ve Yemek Seçiciliği alt boyutları arasında pozitif yönlü, Tokluk Heveslisi ve Yavaş yeme alt boyutları arasında negatif yönlü korelasyon saptandı. Alt boyutlardan Gıda Heveslisi ve Duygusal Az yeme puan ortalamaları erkeklerde kızlara kıyasla; Yavaş Yeme puan ortalaması kızlarda erkeklere kıyasla daha yüksek bulundu. Çocuğun şu anki ağırlık persentili erkeklerde anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Emzik kullanımı ile iştah alt boyutları ve çocuğun kilo persentili arasında istatistikçe anlamlı farklılık saptanmadı. Benzer şekilde biberon kullanımı ile iştah alt boyutları ve çocuğun kilo persentili arasında istatistikçe anlamlı farklılık saptanmadı. Emzik ve biberon kullanım süreleri ile iştah alt boyut puan ortalamaları ve çocukların kilo persentilleri arasında istatistikçe anlamlı ilişki saptanmazken emzik kullanım süreleri ile biberon kullanım süreleri arasında pozitif yönlü ilişki vardı.
Sonuç: Çalışmamızda 2-6 yaş arası çocuklarda emzik ve biberon kullanıp kullanmama arsında iştah alt tipleri ve çocukların kilo persentilleri açısından anlamlı farklılık saptamadık. Emzik ve biberon kullanım süreleri ile iştah alt tipleri ve çocukların kilo persentilleri arasında istatistikçe anlamlı ilişki bulmadık.
Anahtar Sözcükler: Emzik, biberon, iştah

Abstract:
Aim: To determine the effects of pacifier and bottle use on the development of appetite types and weight gain in children by evaluating the eating behavior of children aged 2-6 with an objective questionnaire.
Materials and Methods: In our study; mothers with children aged 2-6 years who applied for any reason to the family medicine unit number 34.06.087 of Istanbul Bahçelievler Şirinevler Family Health Center between 01.08.2021 and 01.09.2021. Consent form was obtained from all participants. The Child Eating Behaviour Questionnaire (CEBQ) and sociodemographic and nutritional informations of children were filled in by asking the mothers face to face. According to the answers given to the Child Eating Behaviour Questionnaire, the scores of the children for the 8 appetite subtypes were calculated. Sociodemographic data and nutritional data were compared with the mean scores of appetite subtypes by statistical methods.
Results: A negative statistically significant correlation was found between the duration of exclusive breastfeeding and the duration of pacifier and bottle use. Similarly, a statistically significant negative correlation was found between the total duration of breastfeeding and the use of pacifiers and bottles. The weight percentile was found to be significantly higher in children who fed only breastfeeding for 6 months compared to those who did not. A positive correlation was found between the children's weight percentiles and the subtypes of Food Responsiveness, Enjoyment of Food, and Food Fussiness, and a negative correlation between the subtypes of Satiety Responsiveness and Slowness in Eating. From the subtypes of CEBQ; the mean scores of Food Responsiveness and Emotional Under-Eating were found to be higher in boys compared to girls. And mean scores of Slowness in Eating were found higher in girls than boys. The current weight percentile of the child was found to be significantly higher in boys. There was no statistically significant difference between pacifier use and appetite subtypes and the child's weight percentile. Similarly, no statistically significant difference was found between bottle use, appetite subtypes, and the child's weight percentile. While there was no statistically significant relationship between the duration of pacifier and bottle use with the mean appetite subtype scores and the children's weight percentiles; there was a positive relationship between the duration of pacifier use and the duration of bottle use.
Conclusıon: In our study, we did not find a significant difference between the use of pacifiers and bottles in children aged 2-6 years, and in terms of appetite subtypes and children's weight percentiles. We did not find a statistically significant relationship between the duration of pacifier and bottle use, appetite subtypes, and children's weight percentiles.
Keywords: Pacifier, bottle, appetite