Sağlamcılık temelli mikro saldırganlıklar ölçeğinin Türkçeye adaptasyonu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the resilience-based micro-aggressions scale into Turkish: Validity and reliability study
Yazar: TUBU KHANIM HAMİDOVA
Danışman: DOÇ. DR. GÖKLEM TEKDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engellilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu tez, engelli bireylere yönelik yaygın mikro saldırganlık sorununu
incelemekte ve günlük olarak karşılaştıkları ince ayrımcılık biçimlerine ışık
tutmaktadır. Mikro saldırganlık, damgalanmış veya kültürel olarak dışlanmış
gruplara yönelik düşmanca, aşağılayıcı veya olumsuz tutumları ileten, kasıtlı veya
kasıtsız, sıradan sözlü, davranışsal veya çevresel hakaretler için kullanılan bir
terimdir. Bu tezin amacı mikro saldırganlık kavramını ölçen bir ölçeğin Türkçeye ve
Türk kültürüne uygunlaştırılmasını araştırmayı amaçlamaktadır. Bununla beraber bu
tezde ölçeğin ayırt edici geçerliğini ve değişkenler arasındaki ilişkiyi bulmak adına 2
ölçek kullanılmıştır: Pozitif Mental Sağlık Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlık
Ölçeği. Araştırmanın yapılması için 207 kişi ankete katıldı ve katılımcıların tamamı
görme engelli kişilerden oluşuyordu. SMSÖ analiz kısmında ilk olarak açımlayıcı
faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Daha sonra güvenirliğine
ilişkin yapılan analiz sonucunda 2 faktörlü ve 12 maddeli olarak elde edilen
SMSÖ'nün toplam puanı için elde edilen Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı .85
olarak bulunmuştur. Sağlamcı mikro saldırganlıkları deneyimleme düzeyi ile pozitif
bir mental sağlığa sahip olma arasında negatif yönde bir ilişki görülmüştür ancak bu
ilişki anlamlı bulunmamıştır. Ancak pozitif bir mental sağlığa sahip olma ile
psikolojik sağlamlık düzeyi arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
SMSÖ toplam puanı ile PMSÖ'nün yalnızca kişisel memnuniyet alt boyutu ile
negatif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. SMSÖ ve Kısa Psikolojik Sağlamlık
Ölçeği'nden (KPSÖ) elde edilen puanlara göre mikro saldırganlıkları deneyimleme
düzeyi ile psikolojik sağlamlık düzeyi arasında negatif yönde bir ilişki görülmüştür
ancak bu ilişki anlamlı bulunmamıştır. Sosyodemografik analiz sonucunda SMSÖ
puanlarının cinsiyet grupları arasında anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir
(t=-3.781, df=205, p<.001). Bulgulara göre, kadınların sağlamcı mikro saldırganlık
puanlarının (M=37.07, SD=10.85), erkeklerin puanlarından (M=30.73, SD= 12.73)
daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Mikro Saldırganlık, Görme Engellilik, Sağlamcılık,
Psikolojik Sağlamlık, Engellilik, Geçerlilik, Güvenirlik,

Abstract:
This dissertation examines the common problem of microaggressions against
individuals with disabilities and sheds light on the subtle forms of discrimination
they face on a daily basis. Microaggression is a term used for ordinary verbal,
behavioral, or environmental insults, whether intentional or unintentional, that
convey hostile, derogatory, or negative attitudes toward stigmatized or culturally
marginalized groups. The aim of this thesis is to investigate the adaptation of a scale
measuring the concept of microaggression to Turkish and Turkish culture. However,
in this thesis, two scales were used to find the discriminant validity of the scale and
the relationship between the variables: Positive Mental Health Scale and Brief
Psychological Resilience Scale. 207 people participated in the survey to conduct the
research, and all of the participants were visually impaired people. In the SMSS
analysis part, firstly, exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis
were performed. Later, as a result of the analysis regarding its reliability, the
Cronbach alpha internal consistency coefficient obtained for the total score of the
SMSS, which was obtained with 2 factors and 12 items, was found to be .85. There
was a negative relationship between the level of experiencing robust
microaggressions and having positive mental health, but this relationship was not
found to be significant. However, a positive and significant relationship was found
between having a positive mental health and the level of psychological resilience. A
negative and significant relationship was found between the SMSS total score and
only the personal satisfaction subscale of the PMSS. According to the scores
obtained from SMSS and Brief Psychological Resilience Scale (KPSS), there was a
negative relationship between the level of experiencing microaggressions and the
level of psychological resilience, but this relationship was not found to be
significant. As a result of sociodemographic analysis, it was determined that SMSS
scores differed significantly between gender groups (t=-3.781, df=205, p<.001).
According to the findings, it was found that women's defensive microaggression
scores (M = 37.07, SD = 10.85) were higher than men's scores (M = 30.73, SD =
12.73).

Key words: Microagression, Visual impairment, Abilism, Psychological
Resilience, Disability, Validity, Reliability.