Koray Avcı Çakman'ın çocuk edebiyatı eserlerinin çoklu zekâ kuramı çerçevesinde incelenmesi
An examination of Koray Avcı Çakman's children's literature stories within the framework of multiple intelligence theory
Yazar: İREMNAZ KARAMANCI
Danışman: DOÇ. DR. SEMİH ZEKA
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmacı ve eğitimci Howard Gardner tarafından geliştirilen çoklu zekâ kuramı; insan beyninin belirli özellikleri bünyesinde barındıran alanlardan oluştuğunu savunur. Bu kurama göre insan beyninde dilsel-sözel, mantıksal-matematiksel, sosyal- kişilerarası, müziksel-ritmik, görsel-uzamsal, kişisel-içsel, bedensel-kinestetik ve doğacı zekâ alanları mevcuttur. Bu zekâ alanlarının her biri kendi içerisinde belirli özellikleri barındırır. Bu çalışmada Koray Avcı Çakman'ın çocuk edebiyatı eserlerinde çoklu zekâ kuramında belirtilen zekâ alanlarına ait unsurların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, çocuk edebiyatı eserlerinde zekâ alanlarına dair unsurların incelenmesi bakımından önem arz eder. Çalışma nitel araştırma yönteminde durum çalışması deseninde yapılmıştır. Doküman incelemesi veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışmanın veri toplama kaynağı Koray Avcı Çakman'nın "Sahibini Arayan Keman", "Esrarengiz Testi", "Almarpa'nın Gizemi", "Dedemin Uçan Dairesi" ve "Gülen Sakız Ağacı" adlı çocuk edebiyatı eserleridir. Verilerin analizinde tümdengelimsel içerik analizine başvurulmuştur. İncelenen eserlerin tamamında zekâ alanlarından en fazla sözel-dilsel zekâ alanına rastlanmıştır. Eserlerin yalnızca birinde en az görsel-uzamsal zekâ alanına ait özellikler tespit edilmiş olup diğer eserlerde ise en az bedensel-kinestetik zekâ alanına ait özelliklerin bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışma neticesinde Koray Avcı Çakman'ın araştırmaya konu olan eserlerinin çoklu zekâ kuramının ileri sürdüğü zekâ alanlarının hepsine dair özellikleri yansıttığı fark edilmiştir.

Abstract:
Multiple intelligence theory developed by researcher and educator Howard Gardner; He argues that the human brain consists of areas that embody certain features. According to this theory, there are linguistic-verbal, logical-mathematical, social- interpersonal, musical-rhythmic, visual-spatial, personal-intrapersonal, bodily- kinesthetic and naturalistic intelligence areas in the human brain. Each of these intelligence areas contains certain characteristics. In this study, it was aimed to identify the elements of the intelligence areas specified in the theory of multiple intelligences in Koray Avcı Çakman's children's literature works. The study is important in terms of examining the elements of intelligence in children's literature works. The study was conducted in a qualitative research method with a case study design. Document review was used as a data collection tool. The data collection source of the study is Koray Avcı Çakman's children's literature works called "The Violin Searching for Its Owner", "The Mystery Test", "The Mystery of Almarpa", "My Grandfather's Flying Flat" and "The Laughing Gum Tree". Deductive content analysis was used to analyze the data. In all of the works examined, the verbal-linguistic intelligence field was the most common intelligence field. In only one of the works, features belonging to the visual- spatial intelligence field were detected at least, and in the other works, it was determined that the features at least belonged to the physical-kinesthetic intelligence field. As a result of the study, it was noticed that Koray Avcı Çakman's works, which are the subject of the research, reflect the characteristics of all intelligence areas suggested by the theory of multiple intelligences.