Büyük Selçuklu Devletinin Bâtınîlerle siyasî, askerî, kültürel mücadeleleri
Great Seljuks' Struggle with Bâtinîs on political, military and cultural fields
Yazar: REMZİYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SALİM KOCA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri ilişkiler = Military relations ; Batıniler = Batınis ; Büyük Selçuklular = Great Seljuks ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Orta Çağ = Middle Ages ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Tarih = History ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Büyük Selçuklu Devletinin Bâtınîlerle Siyasî, Askerî, Kültürel Mücadeleleri adlı konumuz daha önce yapılan çalışmaların bazı eksik yönleri görülerek ele alınmış bir tez çalışmasıdır. Bilindiği üzere Bâtınîlerin alt yapılarını dayandırdıkları Eski Fars Kültürü, Şia ve İsmâili düşünce sistemleri Bâtınîlerin anlayışında çok önemli yapıtaşlarını oluşturmuşlardır. Bu unsurlar incelendiği zaman bu oluşumun Büyük Selçuklularla mücadele nedenleri kendisini belli etmeye başlamıştır. Öte taraftan bu çekişmenin Mezhebî, Coğrafi-Demografik, Ekonomik ve Siyasî nedenleri de bulunmaktadır. Bu nedenlerin incelenmesindeki en büyük amaç, hiçbir oluşumun bağlı olduğu toplum ve bu topluma ait anlayış, düşünce ve inanç sisteminden farklı olmayacağı fikrinin benimsenmesidir. Bir süre sonra bu sebepler silsilesi bir mücadeleyi ortaya çıkarmış ve bu mücadele sadece Askerî müdahaleler veya çarpışmalar şeklinde ilerlememiş, Mezhebî ve Kültürel bir yarışı da bünyesinde barındırmıştır. Bu denli geniş yelpazeli bir mücadeleyi içeren iki taraf arasındaki bu rekabetin sonu Büyük Selçuklu Devleti adına istenmeyen sonuçlara sebep olmuş, özellikle Bâtınîlerin toplumsal ve ekonomik alanda neden oldukları çöküntü Selçuklu Devleti için telafisi imkânsız bir boyuta ulaşmıştır. Bununla birlikte Bâtınîlerin de ciddi bir yara ile bu mücadeleden ayrıldıkları görülmektedir. Çeşitli alanda meydana gelen bu çöküntüler teker teker incelendiği vakit durumun vahameti iki taraf için de daha net bir biçimde anlaşılacaktır. Bu kapsamda tezimiz meydana gelen bu mücadeleyi her yönüyle ele alıp detaylı bir analizden geçirmeyi amaçlamaktadır.


Anahtar Kelimeler : Bâtınî, Büyük Selçuklu, Siyasî, Kültürel, Askerî, Mücadele

Abstract:
In this thesis Great Seljuks' Struggle with Bâtınîs on Political, Military and Cultural Fields has been analyzed since other studies that covered the same topic have some deficiencies. As is known, there are some important factors creating Bâtınî's system including Old Persian Culture, Shi'a, İsmâîlî Understanding. When these factors have examined, causes of struggle with Great Seljuk has barely unearthed. There were also other reasons on this fighting such as reason of sectarian, reason of geographic\demographic, reason of economic and reason of politic. We have been searching these causes because it is believed that any systems depend on a society and its understanding, its opinion and its belief system. Result of these causes created a big war and this war triggered not only military intervention but also spiritual and cultural intervention reciprocatively. With such a fighting spreading wide areas between two sides finished badly for Great Seljuk, especially social and economic rout caused by Bâtınî reached such a position that fixing them was impossible. In addition to this, Bâtınîs also left this struggle with big collapses. When these collapses examine separately the gloomy situations can be seen easily for both sides. In this context, our aim is to show all perspectives of the struggle and analyze all situations deeply.


Keywords : Bâtınî, Great Seljuk, Politic, Cultural, Military, Struggle