İslam hukukunda vesvesenin hükümlere etkisi
The impact of waswasa on legal rulings in Islamic law
Yazar: EMİNE ARAMAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ACAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
İslâm Hukuku'nda vesvese ile ilgili hükümleri incelemeyi amaçlayan bu çalışmada; 'vesvese' kavramı kapsamlı olarak ele alınmış ve anlam çerçevesi netleştirilmeye çalışılmıştır. Klasik kaynaklarda ve âlimlerin bakış açısıyla vesvesenin ne olduğu belirlenmeye ve irtibatlı olduğu eş anlamlı ya da yakın anlamlı kelimelerle arasındaki farklar izah edilmeye çalışılmıştır. 
Dinî konulardaki vesveselerin günümüzde genellikle dinî takıntı olarak tanımlandığı göz önüne alındığında, bu çalışmanın kaynaklarımızda belirtilen vesvese kavramının tanımının daha net bir şekilde anlaşılmasına katkıda bulunması beklenmektedir.
İslâm Hukuku açısından iman, ibadetler ve muâmelât konularında görülen vesveseler ise ikinci bölümde ele alınmıştır. İnsanın içinde oluşan ve dışarıya aksettirilmeyen vesveselerin fıkıhta bir hükmünün olmadığı tespit edilmiştir. Ancak bu vesvese sonucunda yapılan eylemler ve söylenen sözlerin hükmü fıkıh kaynaklarından araştırıldığında kişinin bunlardan sorumlu olduğu, eylem ve sözleri üzerine hüküm bina edildiği belirlenmiştir.
Vesvesenin kişinin ehliyeti üzerindeki etkisi incelenerek kişinin sorumluluk alanı ve tasarruflarının geçerliliği belirlenmeye çalışılmıştır. Vesvesenin bir akıl hastalığı olmadığı ve kişinin ehliyetine zarar verici bir etkisinin de olmadığı görülmüştür. Araştırma sonucu ulaşılan neticelerin ayrıntıları sonuç kısmında toplu olarak sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: İslâm Hukuku, Vesvese, İman, İbadet, Talak, Muâmelat, Ehliyet.

Abstract:
In this study, which aims to examine the provisions related to wassawah in Islamic Law, the concept of 'wassawah' has been discussed comprehensively and its meaning has been tried to be clarified. In the classical sources and from the point of view of the scholars, it is tried to determine what wassawah is and to explain the differences between it and the synonymous or closely related words. 
Considering the fact that wassawah in religious matters is generally defined as religious obsession today, this study is expected to contribute to a clearer understanding of the definition of the concept of wassawah in our sources.
In terms of Islamic Law, the second chapter deals with the wassawahs about faith, worship, and behaviour. It has been determined that the wahvazes that occur within the human being and are not reflected to the outside have no judgement in fiqh. However, when the judgements of the actions and words spoken as a result of these visions are researched from fiqh sources, it is determined that the person is responsible for them and judgements are based on his actions and words.
By examining the effect of wishing on the person's capacity, it was tried to determine the person's area of responsibility and the validity of his savings. It has been seen that Vesves is not a mental illness and does not have a detrimental effect on the person's capacity. The details of the results of the research are presented collectively in the conclusion section.
Keywords: Islamic Law, Vesvese, Faith, Worship, Worship, Talaq, Mu'amalat, Capacity.