Vesayetçi demokrasi kavramı bağlamında Yön Dergisi'nin nitel bir analizi
A qualitative analysis of Yön journal in the context of the concept of tutelary democracy
Yazar: İLHAN BİLİCİ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN BAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Dergiler = Magazines ; Sosyalizm = Socialism ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Vesayetçi demokrasi = Tutelary democracy ; Yön dergisi = Yön magazine

Özet:
Dergi, mecmua ve gazete gibi süreli yayınlar yayımlandıkları toplumun tarihi, edebi, toplumsal ve siyasal hayatına ilişkin geniş bilgi birikimi sunmaktadır. Onlar hem dönemsel hafızaya dair referans kaynağı teşkil eder hem de yayıncı kadronun en yalın formda duygu ve düşünce dünyasının resmedilmesi noktasında verilerin doğal ortamda elde edilmesine olanak tanır. Bu çalışmada da böylesi bir gaye güdülerek Yön Dergisi araştırmaya konu edinilmiştir.

Yön Dergisi 20 Aralık 1961 ile 30 Haziran 1967 tarihleri arasında 222 sayı yayımlayarak Türk siyasal hayatında sosyalist ideolojinin önemli bir temsilcisi olmuştur. Dahası siyasi bir fikir hareketi olarak Yön sosyalizmin kurumsal bir kimlik elde etmesine olanak tanıyan kuramsal tartışmaların odağında yer almıştır. Diğer taraftan, derginin kurucu ve yazar kadrosu ile hitap edilen okuyucu kitlesi de Yön'ün önemini artırmaktadır.

Bu çalışmanın temel amacı, Yön Dergisi'nde demokrasi kavramının ne şekilde ele alındığını ortaya koymaktır. Diğer bir ifadeyle, Yön Dergisi'nde demokrasi kavramına yüklenen anlam ve bu anlam doğrultusunda Türk demokrasisinin nasıl ele alındığının sorgusu gerçekleştirilmiştir. Yani, Yön yazarlarının nasıl bir demokrasi algısına sahip oldukları ve bunu inşa ederken dayandıkları temel saikler irdelenmiştir. Bu doğrultuda, niteliksel içerik analiz yöntemi ile hermeneutik (yorumsamacı) yaklaşım veri analiz araçları olarak kullanılmıştır. Veri kaynağı olarak benimsenen Yön Dergisi'nin yayın hayatı boyunca kaleme alınan imzalı ve imzasız bütün Yön yazıları araştırmanın kapsamını oluşturmuştur. Çalışmada, "Yön Dergisi vesayetçi demokrasi anlayışına sahiptir" ana varsayımından hareket edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular neticesinde Yön Dergisi vesayetçi demokrasi anlayışına sahip olduğu ve siyasi bir fikir hareketi olarak Yöncüler'in "vesayetçi" düşünceyi inşa etmeye çalıştıkları ortaya çıkmıştır. "Vesayetçi demokrasi kavramı bağlamında Yön Dergisi'nin nitel bir analizi" başlıklı bu çalışma ile bu ilişki ortaya konularak siyaset bilimi literatürüne özgün bir katkının sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Periodicals such as magazines, journals and newspapers offer extensive knowledge of the historical, literary, social and political life of the society in which they are published. They both constitute a reference source for periodical memory and allow data to be obtained in the natural environment at the point of depicting the world of motion and thought of the publisher staff in the simplest form. In this study, by pursuing such a goal, Yön journal was determined as the subject of the research.

By publishing 222 issues between December 20, 1961 and June 30, 1967, Yön journal became an important representative of socialist ideology in Turkish political life. Moreover Yön, as a political movement of thought, has been at the at the centre of theoretical discussions that allowed socialism to gain an institutional identity. On the other hand, readership addressed by the founder and the writer staff of the journal also increase the importance of Yön.

The main purpose of this study is to reveal how the concept of democracy is handled in Yön journal. In other words, the meaning attributed to the concept of democracy in Yön journal and how Turkish democracy is handled in line with this meaning were questioned. To put it another way, what kind of democracy the authors of the Yön have and the basic motives they rely on while constructing it have been examined. Accordingly, qualitative content analysis method and hermeneutic approach were used as data analysis tools. All signed and unsigned Yön articles written during the publication life of Yön journal, which was adopted as the data source, formed the scope of the research. In the study, the main assumption is that "Yön journal has a tutelary democracy understanding". As a result of the findings obtained from the research, it was revealed that Yön journal has an understanding of tutelary democracy and the Yön staff (Yöncüler), as a political movement of thought, tried to build "tutelary" thought. With this study entitled "a qualitative analysis of Yön Journal in the context of the concept of tutelary democracy", it is aimed to make an original contribution to the political science literature by revealing this relationship.