Erkek kimliğinin oluşumunda vücut geliştirme pratikleri: Tatvan örneği
Bodybuilding practices in the formation of male identity: The example of Tatvan
Yazar: ELİF KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. BEYZADE NADİR ÇETİN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı fiziksel bir etkinlik olan vücut geliştirmenin ve bu alanın önemli bir pratikleri olan antrenman programları, beslenme ve besin takviyelerinin erkek kimliklerinin inşasındaki rolünü vücut geliştirme ile ilgilenen erkeklerin gözünden incelemektir. Araştırma kapsamında vücut geliştirmenin nihai amacı olan erkekliği elde etmek için arzulanan kaslı beden ve erkeklikler arasındaki ilişkiler kuramsal çerçevelerle de incelenmiştir. Bu kuramsal çerçeveler, araştırmanın alt başlıklarına yönelik vücut geliştirmenin erkek kimliğinin yeniden üretilmesine olan etkilerini kapsamaktadır. Ayrıca vücut geliştirmenin farklı erkeklikler yaratması ya da bu alanın dışındaki erkekler ile kadınların ötekileştirilerek hiyerarşik ilişkiler geliştirilmesinin dinamikleri incelenmiştir. 
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi olarak derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Çalışmada konunun amacına uygun veri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile Bitlis'in Tatvan ilçesinde ikamet eden ve vücut geliştirme ile ilgilenen 15 erkek katılımcı ile yüz yüze görüşmeler yapılmış, görüşmelerin ses kayıtların daha sonra yazıya dökülerek analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda; Vücut geliştirme alanı hem biyolojik olarak (testosteron hormonu) hem de kültürel olarak yani toplumsal cinsiyetin üretmiş olduğu ideal beden olarak erkeklerin sayısal olarak üstün olduğu bir faaliyet olarak kabul edilmektedir. Vücut geliştirme sporunda erkeklerin daha fazla görünür olmasının temel nedeni olarak da vücut geliştirmenin nihai amacı olan kaslı bedenin erkekliğin sembolü olarak görülmesidir. Vücut geliştirme alanında ideal erkek bedeni olarak kabul edilen geniş omuzlar, kaslı kollar, yapılı göğüsler ve karın kasları cesaretin, gücün ve dayanıklılığın yani (hegemonik) erkekliğin temsili olarak da kabul edilmektedir. Erkeklik kimliklerini beden üzerinden inşa etmek isteyenler, arzuladıkları beden görünümüne ulaşmak için yoğun ve zorlayıcı antrenman programlarına ve günlük enerji ihtiyacı karşılamak için zengin beslenme programlarına başvurmaktadırlar. Vücut geliştirme sporunda antrenman ve beslenme programlarının yanı sıra erkekliğin sunumu olan kas gelişiminin daha hızlı ve kolay inşa edilmesi için besin takviyeleri önemli bir yer tutmaktadır. Çünkü bu alanda gerekli olan enerji ihtiyacını karşılamak için beslenme çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle günlük enerji ihtiyacının karşılanmasında ve arzulanan kaslı bedenin elde edilmesinde ek besin takviyeleri, vücut geliştirme sporunun önemli bir pratiği olarak kabul edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Vücut geliştirme, bedensel sermaye, erkeklik, ek besin takviyesi

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the role of bodybuilding, which is a physical activity, and the role of training programs, nutrition and nutritional supplements, which are important practices in this field, in the construction of masculinity identities through eyes of men who are interested in bodybuilding. Within the scope of the research, the relations between the desired muscular body and masculinitiesin order to achieve masculinity, which is the ultimate goal of bodybuilding, were also examined with theoretical frameworks. These thheoretical framewoeks cover the effects of bodybuilding on the reproduction of male identity fort he sub-titles of the research. In addition, the dynamics of bodybuilding's creation of different masculinities or the development of hierarchical relations by marginalizing men and women outside of this field were examined.
In this study, in-depth interview technique was used as a qualitative research method. In the study, in order to collect data suitable for the purpose of the subject, face-to-face interviews were conducted with 15 male participants who live in the Tatvan district of Bitlis and are interested in bodybuilding, using the semi-structured interview technique, and the audio recordings of the interviews were then transcribed and analyzed. 
In the findings obtained as a result of the research; Bodybuilding is accepted as an activity in which men are numerically superior, both biologically (testosterone hormone) and culturally, that is, as the ideal body produced by gender. The main reason why men are more visible in bodybuilding is that the muscular body, which is the ultimate goal of bodybuilding, is seen as a symbol of masculinity. Wide shoulders, muscular arms, well-built breasts and abdominal muscles, which are accepted as the ideal male body in the field of bodybuilding, are also accepted as the representation of courage, strength and endurance, that is (hegemonic) masculinity. Those who want to build their masculinity identities through the body resort to intense and challenging training programs to achieve the body appearance they desire and to rich nutrition programs to meet daily energy needs. In addition to training and nutrition programs in bodybuilding sports, nutritional supplements have an important place for faster and easier building of muscle development, which is the presentation of masculinity. Because nutrition is often insufficient to meet the energy needs required in this area. For this reason, additional nutritional supplements are considered as an important practice of bodybuilding in meeting the daily energy needs and obtaining the desired muscular body.
Keywords: Bodybuilding, physical capital, masculinity, additional nutritional supplement