Gelir üzerinden alınan vergilerin ekonomik büyümeye etkisi
The effect of taxes levied on income on economic growth
Yazar: YUSUF ÜNSAL
Danışman: DOÇ. DR. FETULLAH AKIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; En küçük kareler yöntemi = Least squares method ; Gelir vergisi = Income tax ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergiler devletin elde ettiği gelirler arasında önemli bir yere sahiptir. Ekonomik büyüme açısından değerlendirildiğinden gelir üzerinden alınan vergilerin önemli bir yere sahiptir. Vergilendirme kişisel ve kurumsal tasarrufların devlete aktarılmasına neden olduğu için özel sermaye yatırımlarını azaltacaktır. Gelir üzerinden alınan vergilerin de bu nedenle ekonomik büyüme üzerine etkisinin olumsuz olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada Türk Vergi Sisteminde önemli bir paya sahip olan gelir üzerinden alınan vergilerin ekonomik büyüme ye olan etkisi analiz edilmektir. Analiz de en küçük kareler yöntemi ile değişkenler tahmin edilmiştir. Ayrıca Granger nedensellik testi yapılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümde ekonomik büyüme ve ekonomik büyüme modelleri açıklanmıştır. Ekonomik büyüme kavramının ne olduğu, önemli ekonomik büyüme modelleri varsayımları ile birlikte açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde gelir üzerinden alınan vergiler ve vergi ekonomik büyüme ilişkisi çalışılmıştır. Gelir üzerinden alınan vergiler, gelir vergisi ve kurumlar vergisi olarak iki kısma ayrılıp incelenmiştir Üçüncü bölümde ise ekonometrik analiz yapılmıştır. Burada oluşturulan model ile gelir üzerinden alınan vergilerin ekonomik büyüme üzerine olan etkisinin nasıl olduğu araştırılmıştır. Modelde yer alan bağımlı değişken değişken, reel GSYIH'nın büyümesidir. Bağımsız değişkenler ise reel sabit sermaye stokunun büyümesi, gelir üzerinden alınan vergilerin toplam vergiler içerisindeki oranının büyümesi, toplam vergi içerisinde kurumlar vergisi oranının büyümesi, toplam vergi içerisinde gelir vergisi oranının büyümesi ve ortalama okula devam etme süresinin büyümesi olarak yer almaktadır. Veriler, Türkiye'nin 1990-2018 yılları arasını kapsayacak şekilde alınmıştır. Veriler ile yıllık olarak çalışılmıştır. Aynı zamanda gelir üzerinden alınan vergiler, gelir vergisi ve kurumlar vergisi şeklinde iki değişken olarak ayrı ayrı model tekrar yazılarak da ekonomik büyümeye olan etkisine bakılmıştır.

Yapılan analiz sonucunda Evievs paket programından oluşan sonuçlara göre gelir üzerinden alınan vergiler ile ekonomik büyüme arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ancak bu ilişkinin nedensellik analizi ile ekonomik büyümeden gelir vergisine doğru olduğu görülmüştür. Gelir vergisinin anlamlı olduğu, kurumlar vergisinin ise ekonomik büyüme ile ilişkisiz olduğu sonucu çıkmıştır.

Abstract:
Taxes have an important place among the revenues obtained by the state. Since it is evaluated in terms of economic growth, taxes on income have an important place. Taxation will reduce private equity investments as it causes personal and corporate savings to be transferred to the state. Therefore, it is thought that taxes on income will have a negative effect on economic growth. In this study, the effect of taxes on income, which has an important share in the Turkish Tax System, on economic growth is analyzed. In the analysis, variables were estimated using the least squares method. In addition, Granger causality test was performed. The study consists of three parts. In the first part, economic growth and economic growth models are explained. What is the concept of economic growth is explained with the assumptions of important economic growth models. In the second part of the study, the relationship between taxes and economic growth on income is studied. Taxes on income are divided into two parts as income tax and corporate tax. In the third part, econometric analysis is made. With the model created here, the effect of taxes on income on economic growth was investigated. The dependent variable in the model is the growth of real GDP. The independent variables are the growth of the real fixed capital stock, the growth of the rate of taxes on income in total taxes, the growth of the corporate tax rate within the total tax, the growth of the income tax rate within the total tax, and the growth of the average duration of school attendance. The data is taken to include Turkey between the years 1990-2018. Data has been studied annually. At the same time, taxes on income,The impact on economic growth has been examined by rewriting the model separately as two variables, namely income tax and corporate tax.

As a result of the analysis, it was seen that there is a significant relationship between the taxes on income and economic growth, according to the results of the Evievs package program. However, it has been seen that this relationship is from economic growth to income tax with causality analysis. It has been concluded that income tax is meaningful and corporate tax is not related to economic growth.