İleri gebe ivesi ırkı koyunlara melatonin uygulamasının kolostrum IgG düzeyi ve oksidatif stres üzerine etkisi
The effect of melatonin administration on  colostrum IgG level and oxidative stress in advanced pregnancy sheep
Yazar: TARIK BERKE TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞRA AKKUŞ
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gebelik-hayvanda = Pregnancy-animal ; Kolostrum = Colostrum ; Koyunlar = Sheep ; Melatonin = Melatonin ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; İmmünoglobülin G = Immunoglobulin G ; İvesi koyunları = Awassi sheeps

Özet:
Sunulan yüksek lisans tez çalışmasında İvesi ırkı koyunlarda gebeliğin 4. ayında 
deri altı implant olarak melatonin uygulamasının oksidatif stres belirteçleri ve kolostrum 
kalitesi düzeylerine etkisinin doğan kuzuların cinsiyetleri göz önüne alınarak araştırılması 
amaçlandı. Hayvan materyalini 60 adet sağlıklı İvesi ırkı dişi koyun oluşturdu. Koyunlara 
aşım sezonunda progesteron esaslı östrüs senkronizasyonu uygulandı. Gebelik 
muayeneleri aşım sonrası 35-45. gün ve 4. ayda hem transrektal hem de transabdominal 
yolla yapıldı. Gebe koyunlar; kontrol (n=30) ve melatonin (n=30) grubu olmak üzere 2 
gruba ayrıldı. Gebeliğin 4. ayında melatonin grubuna kulak arkası deri altı melatonin 
implantı uygulaması yapılırken, kontrol grubuna deri altı 1 ml serum fizyolojik yapıldı. 
Koyunlardan kolostrum ve hem koyun hem kuzulardan kan örnekleri doğumdan sonraki 
ilk 1 saat içerisinde kuzular emzirilmeden önce alındı. Serum TAS, TOS ve kolostum IgG 
düzeyleri ticari kit kullanılarak Eliza yöntemiyle değerlendirildi. Verilerin istatistiksel 
analizinde grup (kontrol ve melatonin), yavru sayısı ve yavru cinsiyetinin sabitlendiği 
2×2×2 faktöriyel bir tasarım kullanıldı. Kolostrum IgG düzeyi kontrol grubuna göre 
melatonin grubunda daha yüksekti (p<0.001). IgG düzeyi doğumda dişi yavru olan gruba 
göre doğumda dişi yavru olmayan grupta daha yüksekti (p<0.001). IgG düzeyi tekiz 
doğum yapan koyunlara göre ikiz doğum yapan koyunlarda daha yüksekti (p<0.001). IgG 
düzeyi kontrol grubunda tekiz doğum yapan koyunlarda doğumda dişi yavru 
olmayanlarda olanlara göre daha yüksekti (p<0.001). IgG düzeyi melatonin grubunda 
tekiz doğum yapan koyunlarda doğumda dişi yavru olmayanlarda olanlara göre daha 
yüksekti (p<0.001). Koyunlarda serum TAS düzeyi kontrol grubuna göre melatonin 
grubunda daha yüksekti (p<0.001). Serum TOS ve OSI düzeyi melatonin grubuna göre 
kontrol grubunda daha yüksekti (p<0.001). Kuzularda serum TAS düzeyi kontrol grubuna 
göre melatonin grubunda daha yüksekti (p<0.001). Serum TAS düzeyi ikiz doğan 
kuzulara göre tekiz doğan kuzularda daha yüksekti (p<0.001). Grup*tekiz ve ikiz doğum 
interaksiyonunda serum TAS düzeyi ikiz doğan kuzulara göre tekiz doğan kuzularda daha 
yüksekti (p<0.001). Serum TOS ve OSI düzeyi melatonin grubuna göre kontrol grubunda 
daha yüksekti (p<0.001). Serum TOS ve OSI düzeyi ikiz doğan kuzulara göre tekiz doğan 
kuzularda daha yüksekti (p<0.001). Grup*tekiz ve ikiz doğum interaksiyonunda serum 
TOS ve OSI düzeyi ikiz doğan kuzulara göre tekiz doğan kuzularda daha yüksekti
(p<0.001). Sonuç olarak melatonin uygulamasının; koyunlarda ve doğan kuzularda TOS 
düzeyini düşürüp TAS düzeyini yükselterek antioksidan savunma sistemini artırdığı, 
kolostrum IgG düzeyini yükselttiği, doğumda sadece erkek yavru bulunanlarda kolostrum 
IgG düzeyinin daha yüksek olduğu, tekiz doğum gruplarında farklılık gösterip ikiz doğum 
gruplarında farklılık göstermediği görüldü. Koyun yetiştiriciliği yapılan işletmelerde 
prepartum antioksidan uygulamaları; vücudun antioksidan savunma sisteminin 
iyileştirilmesi ve kolostrum kalitesini artırıp doğan kuzuların yeterli düzeyde bağışıklık 
kazanması amacıyla kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Melatonin, kolostrum, IgG, oksidatif stres, koyun

Abstract:
In the presented master's thesis study, it is aimed to investigate the effects of 
subcutaneous implant application of melatonin in the 4th month of pregnancy on oxidative 
stress markers and colostrum quality levels in Awassi sheep, considering the sex of the 
lambs born. The animal material consisted of 60 healthy Awassi female sheep. 
Progesterone-based estrus synchronization was applied to the sheep during the breeding 
season. Pregnancy examinations were performed both transrectal and transabdominally 
at 35-45 days and 4 months after conception. Pregnant sheep were divided into 2 groups 
as control (n=30) and melatonin (n=30) groups. In the 4th month of pregnancy, 
subcutaneous melatonin implantation behind the ear is applied to the melatonin group, 
while 1 ml of serum is applied subcutaneously to the control group. Colostrum from sheep 
and blood samples from both sheep and lambs were taken within the first hour after birth 
before the lambs were suckled. Serum TAS, TOS and colostal IgG levels were evaluated 
by Eliza method using a commercial kit. In the statistical analysis of the data, a 2×2×2 
factorial design was used, in which the groups (control and melatonin), the number of 
offspring and the sex of the offspring were fixed. Colostrum IgG level was found to be
higher in the melatonin group than in the control group (p<0.001). The IgG level was 
found to be higher in the group with no female offspring at birth compared to the group 
with female offsprings at birth (p<0.001). IgG levels were found to be higher in ewes with 
twins compared to ewes with single births (p<0.001). IgG levels were higher in the control 
group sheeps which gave birth single offspring than in those which had no female 
xii
offspring at birth (p<0.001). IgG levels were found to be higher in melatonin group in 
sheep which gave birth single offspring than in those which had no female offspring at 
birth (p<0.001). Serum TAS level in sheep was found to be higher in the melatonin group 
than in the control group (p<0.001). Serum TOS and OSI levels were higher in the control 
group than in the melatonin group (p<0.001). Serum TAS level in lambs was found to be
higher in the melatonin group than in the control group (p<0.001). Serum TAS level was 
found to be higher in single lambs compared to twin lambs (p<0.001). In the interaction 
of group single and twin birth, serum TAS level was found to be higher in single lambs 
compared to twin born lambs (p<0.001). Serum TOS and OSI levels were higher in the 
control group than in the melatonin group (p<0.001). Serum TOS and OSI levels were
higher in singleton lambs compared to twin lambs (p<0.001). In the group*single and 
twin birth interaction, serum TOS and OSI levels were found to be higher in single lambs 
than in twins (p<0.001). As a result, the application of melatonin; It was observed that it 
increased the antioxidant defense system by decreasing the TOS level and increasing the 
TAS level in sheep and born lambs, increasing the colostrum IgG level, colostrum IgG 
level was higher in those with only male offspring at birth, it differed in single birth 
groups and did not differ in twin birth groups. Prepartum antioxidant applications in sheep 
breeding enterprises; It is thought that it can be used to improve the body's antioxidant 
defense system and to increase the quality of colostrum and to gain sufficient immunity
in born lambs.

Keywords: Melatonin, colostrum, IgG, oxidative stress, sheep