16. ve 17. yüzyıllarda Osmanlı ve batı resim sanatında yaratılış tasvirleri
Descriptions of creation in Ottoman and western painting art in the 16th and 17th centuries
Yazar: FATMA NİLHAN ÖZALTIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZKARTAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Minyatür = Minyature ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Resim sanatı = Painting art ; Tasvir = Description ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Yaratılış = Creation ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
Tezin amacı, 16. ve 17. yüzyıllarda Osmanlı ve Batı resim sanatındaki yaratılış temalı eserlerin karşılaştırmalı incelenmesi ve analiz edilmesidir. Tez, zaman olarak 16. ve 17. yüzyıllarla, kültürel olaraksa Osmanlı ve Batı resim sanatıyla sınırlıdır. Tezin yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden, kaynak tarama ve uygulamalı yöntemdir. Yaratılışla ilgili eserlerin tasvir ve ikonografik analizlerinden yola çıkarak minyatürler tasarlamıştır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Tevrat, İncil ve Kur'ân-ı Kerim'de yer alan yaratılışla ilgili hadislere yer verilmektedir. İkinci bölümde, Osmanlı ve Batı resim sanatıyla ilgili katalogda toplam 161 resim analiz edilmektedir. Analizdeki bulgulardan elde edilen sonuçlara göre Hz. Havva'nın yaratılış resmine ve yaratılışın tek sahnede gösterildiği resimlere, 16. ve 17. yüzyıllardaki Osmanlı resim sanatında rastlanmamıştır. Üçüncü bölümdeki Tanrı figürü üzerinden elde edilen bulgulara göre, Osmanlı resim sanatında Tanrı figürüne yer verilmediği, Batı resim sanatında ise bu figüre yer verildiği görülmektedir. Osmanlı ve Batı resim sanatındaki Hz. Âdem figürleri kıyaslandığında, her ikisinde de çıplaklık, mahrem yerinin yaprakla örtülmesi benzerlik göstermektedir. Osmanlı resim sanatında Hz. Âdem'e melekler secde ettirilmiş, taç ve mücevher takılmış, başına kutsal nitelikte alevli hâle konulmuş, halifelik atfedilmiştir. Bu nedenle Batı resim sanatına kıyasla, Osmanlı resim sanatında Hz. Âdem'e daha fazla kutsi anlam yüklenmiştir. Tezin dördüncü bölümünde ise birinci, ikinci ve üçüncü bölümlerden elde edilen sonuçlardan esinlenerek, sekiz adet yaratılış konulu minyatür uygulaması gerçekleştirilmektedir.

Abstract:
The aim of the thesis is to comparatively examine and analyze the creation themed works in Ottoman and Western Painting in the 16th and 17th centuries. The thesis is limited to the 16th and 17th centuries in time, and culturally to the Ottoman and Western Art of Painting. The method of the thesis is qualitative research methods, literature review and applied method. And designed miniatures based on the depictions and iconographic analyzes of works related to creation. The thesis consists of four parts. In the first part, the hadiths about creation in the Torah, the Bible and the Quran are included. In the second part, a total of 161 paintings are analyzed in the catalog of Ottoman and Western painting. According to the results obtained from the findings in the analysis, the painting of Eve's creation and the paintings showing the creation in a single scene were not encountered in the Ottoman Painting Art in the 16th and 17th centuries. According to the findings obtained from the figure of God in the third chapter, it is seen that there is no God figure in Ottoman Painting Art, but this figure is used in Western Painting Art. When the figures of Adam in Ottoman and Western Art of Painting are compared, nudity in both shows similarities and the covering of the private place with leaves. In Ottoman Painting Art, angels were made prostrate, crown and jewels were put on Adam, his head was placed in a flaming state in a sacred quality, and the caliphate was attributed. Therefore, in Ottoman Painting Art, Adam was given more sacred meanings compared to Western Painting Art. In the fourth part of the thesis, inspired by the results obtained from the first, second and third chapters, eight creation themed miniatures are designed.