Finansal stres endeksinin bileşenleri: Türkiye örneği
Components of the financial stress index: The case of Turkey
Yazar: HÜSEYİN SAYGAN
Danışman: PROF. DR. AYDANUR GACENER ATIŞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
Sağlıklı ve güçlü bir finansal sistemin ve finansal istikrarın ekonomiler için önemi hakkında yapılan çalışmalar uzun bir tarihe sahip olsa da küresel finansal serbestleşme dönemi sonrası bu kavramlara daha büyük önem atfedilmiştir. Söz konusu finansal serbestleşme dönemi sonrasında yaşanan finansal krizlerin, büyüklüğü ve ekonomilerde yaratmış olduğu olumsuz etkiler nedeniyle finansal sistemin güçlü bir yapıya sahip olması ve finansal istikrarın korunması politika yapıcılar için daha önemli hale gelmiştir. Finansal sistemin kırılganlığı ve finansal istikrara yönelik çeşitli göstergeler kullanılarak finansal stres endeksleri oluşturulması, sürekli bir şekilde finansal sistemin izlenmesi ve analiz edilmesi politika yapıcılar açısından büyük öneme sahiptir.
Bu çalışmada Türkiye'de finansal sistem ve finansal istikrarın izlenmesi ve analiz edilmesi amacıyla finansal stres endeksi oluşturulmuştur. Oluşturulan finansal stres endeksi, hisse senedi, döviz, tahvil ve para piyasası olmak üzere dört alt piyasadan oluşmaktadır. Söz konusu piyasalara ait ham göstergelere ait veri seti yüksek frekanslı olup (günlük) 01/02/2010-27/09/2022 dönemini kapsamaktadır. Piyasalardaki stresi yansıtması amacıyla seçilen piyasa göstergelerinin oynaklıkları, otoregresif koşullu değişen varyans (GARCH) yöntemleri kullanılarak ölçülmüştür. Endeksin toplulaştırılması varyans eşit ağırlıklandırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Türkiye için oluşturulan finansal stres endeksinin siyasi ve ekonomik gelişmeler dolayısıyla ortaya çıkan istikrarsızlıkları başarılı bir şekilde yansıttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Although studies on the importance of a healthy and strong financial system and financial stability for economies have a long history, greater importance has been attached to these concepts after the global financial liberalization period. Due to the magnitude and negative effects of the financial crises experienced after the financial liberalization period in question, the strong structure of the financial system and the protection of financial stability have become more important for policy makers. The fragility of the financial system and the creation of financial stress indices using various indicators for financial stability, the continuous monitoring and analysis of the financial system are of great importance for policy makers.
In this study, the financial stress index was created in order to monitor and analyze the financial system and financial stability in Turkey. The created financial stress index consists of four sub-markets: stock, foreign exchange, bond and money market. The data set of the raw indicators of the said markets is high-frequency (daily) and covers the period of 01/02/2010-27/09/2022. The volatility of the market indicators selected to reflect the stress in the markets was measured using autoregressive conditional variable variance (GARCH) methods. Aggregation of the index was carried out using the variance equal weighting method. It has been concluded that the financial stress index created for Turkey successfully reflects the stress experienced due to political and economic developments.