Tip 2 diyabetli bireylerde diyet kalitesinin yaşam kalitesine etkisi
The effect of diet quality on quality of life in patient with TYPE 2 diabetes
Yazar: DİDEM GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. NALAN HAKİME NOĞAY
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş: Diyabetin kontrolünde en önemli faktörlerden biri tıbbi beslenme tedavisidir. Bu tez çalışmasının amacı, Tip2 iyabetlilerde diyet kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Ocak-Nisan 2016 tarihleri arasında Tip 2 diyabet tanısı alan yaşları 20 ile 80 arasında değişen 100 (51 erkek, 49 kadın) hasta üzerinde yürütülmüştür. Hastaların antropometrik ölçümleri, fiziksel aktivite durumları ve bazı biyokimyasal parametreleri değerlendirilmiştir. Hastaların yaşam kalite düzeyleri "Diyabet Yaşam Kalitesi Ölçeği" ile değerlendirilmiştir. Besin öğesi analizleri BEBIS 7.2 tam versiyon programı ile yapılmıştır. Hastaların diyet kalitesi "Sağlıklı Yeme İndeksi" skalası ile ölçülmüştür. p<0.05 olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Hastaların yaş ortalamaları 58.1±9.5 yıl, BKI ortalaması ise 31.5±5.9 kg/m2'dir. Araştırmada erkeklerin diyabet yaşam kalitesi ölçeği ortalama toplam puanı (168.8±23.2) ve tedavinin psikolojik etkisi alt ölçeğinden aldıkları ortalama puanı (70.1±14.7), kadınların diyabet yaşam kalitesi ölçeği toplam puanından (158.8±20.7) ve tedavinin psikolojik etkisi alt ölçeği puanından (64.3±11.1) anlamlı düzeyde fazla bulunmuştur (sırasıyla p=0,026 ve p=0.015). Hastaların %28.3'ünün diyet kalitesi kötü olarak bulunmuştur. Araştırmada Sağlıklı Yeme İndeksi ile, diyabet yaşam kalitesi skoru arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0.261, p=0.009). BKI ve Bel/Boy oranı ile yaşam kalitesi skoru arasında negatif korelasyon bulunmuştur (sırasıyla r = -0.343 ve -0.248). Sağlıklı yeme indeksi skoru evli olanlarda ve oral antidiyabetik ilaç kullananlarda anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (sırasıyla p=0.013 ve 0.018).
Sonuç: Sağlıklı beslenen hastalarda, yaşam kalitesi skoru daha fazla bulunmuştur. Diyabet hastalarının düzenli izlemleri sırasında, yaşam kalitelerinin de ölçülmesinin, gerek beslenme gerekse klinik durumun değerlendirilmesinde ve bireye özgü çok yönlü yaklaşımların geliştirilmesinde yararlı olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, Sağlıklı Yeme İndeksi, Yaşam Kalitesi

Abstract:
ABSTRACT
Introduction: Medical Nutrition Therapy is one the most important factor on the control of diabetes in patient with type 2 diabetes. The aim of this study is to determine the relationship between diet quality and quality of life in patient with type 2 diabetes.
 Materials and Methods: This study was conducted on 100 patients (51 male, 49 female) diagnosed with type 2 diabetes ages between 20-80 years old between January-April 2016. Anthropometric measurements and physical activity levels of patient were determined and some biochemical parameters were also analyzed. The level of quality of life of patients was measured by using Diabetes Quality of Life Scale. The analysis of nutritional ingredient was done by using BEBIS package program version 7.2. The diet quality of patient was measured by using "Healthy Eating Indices" scale. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The average age of patients was 58.1±9.5 years and the BMI average was 31.5±5.9 kg/m2. The average diet quality score (168.8±23.2) and the average impact of treatment score (70.1±14.7) of men were higher than average diet quality score (158.8±20.7) and the average impact of treatment score (64.3±11.1) of women (p=0.026 and 0.015, respectively). 28.3% of patient had poor diet quality. There were positive correlation between healthy eating indices and diabetes quality of life score (r=0.261 and p=0.009). There were negative correlation between quality of life score and BMI and waist/height ratio (r= -0.343 and -0.248, respectively). Healthy eating score was significantly higher in the married and oral diabetes drug using patient (p = 0.013 and 0.018, respectively).
Conclusion: The quality of life score was higher in healthy eating patient. Measuring the quality life scores of patients with diabetes during their controls is beneficial to evaluate nutritional and clinical status and to improve individualistic multiple approach.
Keywords:Type 2 Diabetes, Healthy Eating Indices, Quality of Life