Dönemsel olarak Türk komedi filmlerinde sempatik şiddet olgusu ve toplumsal yansımaları
Sympathetic violance concept and its social reflections in Turkish comedy films periodically
Yazar: ÖNDER EBREN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR ATİK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Cinsel şiddet = Sexual violence ; Duygusal şiddet = Emotional violence ; Ekonomik şiddet = Economic violence ; Film çözümleme = Film analysis ; Fiziksel şiddet = Physical violence ; Komedi = Comedy ; Sosyal etki = Social affect ; Türk sineması = Turkish cinema ; Şiddet = Violence

Özet:
Şiddet, öğrenilen ve öğretilen bir olgu olarak, çağımızda da insanlığın en önemli sorunlarından biri olmaya devam etmektedir. Yaşamın her alanında karşımıza çıkan, güç ve baskı uygulanarak bedensel veya ruhsal açıdan bireyin ve toplumun zarar görmesine neden olan eylemler, gelişen teknoloji ile beraber kendisine yeni mecralar bulmuştur. Bu mecralardan biri de hem toplumsal gerçeklikten beslenen hem de toplumsalı etkileyen, kitlesel bir etkileşim ortamı olan sinemadır. 
  Şiddet olgusu film anlatılarında farklı görünümlerde kendine yer bulabilmektedir. Milyonlarca izleyicisi olan popüler filmler, şiddeti yeniden yorumlayıp insanlara sunabilmektedir. Fiziksel, psikolojik, ekonomik gibi pek çok türü olan şiddetin en tehlikeli görünümlerinden biri de 'sempatik şiddet'tir. Maruz kalan tarafta fizyolojik veya psikolojik hasara yol açması beklenen şiddetin tam aksine memnuniyetle karşılanması ve bir samimiyet, eğlence, sosyallik göstergesine dönüşmesi olarak tanımlanabilecek sempatik şiddet hem toplumumuzda hem de sinema filmlerinde yaygın olarak uygulama alanı bulmaktadır. 
  Tezde, popüler komedi filmlerinde sempatik şiddet olgusunun, anlatılarda hangi söz ve görsel temsillerle varlık alanı bulduğu ve bu söz kalıpları ve göstergelerin izleyiciler tarafından nasıl algılandığı araştırılmıştır. George Gerbner'in Kültürel Göstergeler Projesinin bakış açısı ve araştırma yöntem ve modeli olarak kullanıldığı çalışmada, 2000-2020 yılları arasında gösterime giren komedi filmleri; kurumsal sistem analizi, mesaj sistemi analizi ve ekinlenme araştırması şeklinde üç aşamada incelenmiştir. Araştırmada komedi filmlerinde en çok görülen sempatik şiddet vurgusunun duygusal şiddet en az görülenin ise ekonomik şiddet olduğu saptanmıştır. Ekinlenme bağlamında ise filmlerdeki sempatik şiddet motifleriyle izleyiciler arasında olumlu bir korelasyon olduğu ve bu motiflerin erkek katılımcılarda kadınlara göre daha fazla karşılık bulduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Violence, as a learned and taught phenomenon, continues to be one of the most important problems of humanity in our age. Actions applying force and pressure that are encountered in all areas of life, have found new channels together with ever-developing technologies. The result is significant physical or mental harm to the individual and society.  One of these channels is the cinema, which is a massive interactive environment that both feeds from social reality and affects society.
  The phenomenon of violence can find a place for itself in different forms in film narratives. Popular movies, with millions of viewers, can present it in new ways to people by reinterpreting violance. One of the most dangerous manifestations of violence, with  many types such as physical, psychological, and economic forms, is 'sympathetic violence'. As with all types of violence, sympathetic violence is expected to cause physiological or psychological damage to the exposed party is on the contrary instead welcomed and viewed as a sign of sincerity, entertainment, and sociability. Sympathetic violence is widely practiced both in our society and in movies.
  In this thesis, the phenomenon of sympathetic violence in popular comedy films and how their representation in words and visuals through narratives are perceived by the audience have been investigated. In the study, in which George Gerbner's Cultural Indicators Project was used as a perspective, research method and model, comedy films released between 2000-2020, has been examined in three stages as institutional process analysis, message system analysis and cultivation research. The study determined that the most common type of sympathetic violence in comedy films was emotional violence and the least common was economic violence. In the context of cultivation, it has been determined that there is a positive correlation between sympathetic violence motifs in movies and the audience, and that these motifs are more likely to be found in male participants than in females.