Türkçe öğretmenlerinin yaratıcı drama kullanımına ilişkin öz yeterlik, tutum ve görüşlerinin belirlenmesi
Determining the self-efficacy, attitudes and opinions of Turkish teachers towards the use of creative drama
Yazar: KÜBRA NUR GÜNAY
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ERDAĞI
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı Kars ilinde görev yapan Türkçe öğretmenlerinin derslerinde yaratıcı drama yöntemini kullanmalarına yönelik öz yeterlik algılarını, yaratıcı dramaya ilişkin tutumlarını, görüşlerini ve bunlar arasında herhangi bir ilişkinin olup olmadığını belirlemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kars ilinde görev yapan 166 Türkçe öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın nicel kısmında Can, B. ve Cantürk-Günhan, B. (2009) tarafından geliştirilen "Yaratıcı Drama Yöntemini Kullanmaya Yönelik Öz Yeterlik Ölçeği" ve Okvuran, A. (2000) tarafından geliştirilen "Yaratıcı Drama Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeklerin uygulanmasının ardından çalışma grubundan seçilen 15 Türkçe öğretmeni ile araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile görüşmeler yapılmıştır.
Araştırmadan elde edilen nicel veriler SPSS 26.0 paket programı ile çözümlenmiş, nitel veriler ise betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe öğretmenlerinin derslerinde yaratıcı drama yöntemini kullanmalarına yönelik öz yeterlik algılarının ve tutum düzeylerinin orta seviyenin üzerinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin yaratıcı drama yöntemini derslerinde kullanmalarına yönelik öz yeterlik algıları ile hizmet yılı arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin öz yeterlik algıları ile cinsiyet değişkeni arasındaki ilişki incelendiğinde erkek katılımcıların öz yeterlik algılarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, mezuniyet türü değişkeni incelendiğinde lisansüstü mezunu olan öğretmenlerin öz yeterlik algılarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, drama eğitimi alan öğretmenlerin öz yeterlilik algılarının almayanlardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ve drama yöntemini derslerinde uygulayan öğretmenlerin öz yeterlik algılarının drama yöntemini uygulamayanlardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretmenlerin tutum düzeyleri ile cinsiyet, hizmet yılı, mezuniyet türü ve drama eğitimi alma değişkenleri arasında anlamlı düzeyde farklılık olmadığı; drama yöntemini uygulayan öğretmenlerin tutum düzeylerinin uygulamayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ve öz yeterlik algıları ile tutum düzeyleri arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Öğretmen görüşleri doğrultusunda öğretmenlerin drama denilince zihinlerinde canlandırma, kendini ifade etme, doğaçlama ve özgüven kavramlarının canlandığını; drama yöntemini en çok konuşma ve dinleme becerilerini geliştirmek için kullandıklarına; drama yönteminin öğrenciler üzerindeki olumlu etkilerinin özgüven, kendini ifade etme ve kendini keşfetme becerilerini geliştirmek olduğuna; drama yönteminin Türkçe dersine katkılarını anlama ve anlatma becerilerini geliştirme, derse yönelik olumlu tutum kazandırma olduğuna; Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin drama yöntemi için uygunluğuna yönelik öğretmenlerin genelinin metinleri uygun bulmadıkları; drama yöntemini uygularken rol dağılımına, eşit katılıma dikkat ettiklerine; drama yöntemini uygularken karşılaşılan güçlüklerin sınıf mevcudu, gürültü, zaman unsurları olduğuna; öğretmenlerin çoğunun drama eğitimi aldıklarına ve tekrar drama eğitimi almayı düşündükleri sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the self-efficacy perceptions of Turkish teachers working in Kars in using the creative drama method in Turkish lessons, their attitudes and opinions regarding creative drama, and whether there is any relationship between these. A mixed research design was used in the research, and the study group of the research consisted of 166 Turkish teachers working in Kars in the 2022-2023 academic year. In the quantitative part of the research, the "Self-Efficacy Scale for Using the Creative Drama Method" developed by Can, B. and Cantürk-Günhan, B. (2009) and the "Creative Drama Attitude Scale" developed by Okvuran, A. (2000) were used. . After the scale, interviews were conducted with 15 teachers selected from the study group using a semi-structured interview form developed by the researcher.
Quantitative data obtained from the research were analyzed with the SPSS 26.0 package program, and qualitative data were analyzed with descriptive analysis and content analysis. As a result of the research, it was seen that teachers' self-efficacy perceptions and attitude levels towards using the creative drama method in Turkish lessons were above the medium level. It was determined that there was no significant difference between teachers' self-efficacy perceptions of using the creative drama method in their lessons and their years of service. When the relationship between teachers' self-efficacy perceptions and the gender variable is examined, the self-efficacy perceptions of male participants are significantly higher, when the graduation type variable is examined, the self-efficacy perceptions of postgraduate graduates are significantly higher, the self-efficacy perceptions of teachers who receive drama training are significantly higher than those who do not. It was concluded that the self-efficacy perceptions of teachers who applied the drama method in their lessons were significantly higher than those who did not apply the drama method. It was determined that there was no significant difference between the attitude levels of teachers and the variables of gender, years of service, type of graduation and drama education; It was concluded that the attitude levels of the teachers who applied the drama method were significantly higher than those who did not apply the drama method, the attitude levels of the teachers were above the medium level, and there was a positive and moderately significant relationship between their self-efficacy perceptions and attitude levels.
n line with teacher opinions; When teachers think of drama, the concepts of animation, self-expression, improvisation and self-confidence come to their mind, they use the drama method mostly to improve their speaking and listening skills, the positive effects of the drama method on students are to improve their self-confidence, self-expression and self-discovery skills, and the drama method is used in Turkish lessons. improving their ability to understand and explain their contributions, gaining a positive attitude towards the lesson, regarding the suitability of the texts in Turkish textbooks for the drama method, they stated that the majority of the teachers did not find the texts suitable, that they paid attention to role distribution and equal participation while applying the drama method, that the difficulties encountered while applying the drama method were class size, noise, time. It was concluded that most of the teachers had received drama training and were considering taking drama training again.