Batıda son dönemde yapılan kristoloji çalışmaları (Tahlil ve değerlendirme)
Recent christology studies in the west (Analysis and evaluation)
Yazar: İLBEY DÖLEK
Danışman: PROF. DR. KENAN HAS
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahit = Testament ; Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlık = Christianity ; Hz. İsa = Hz. İsa ; Kilise babaları = Church fathers ; Kiliseler = Churchs ; Kristoloji = Christology ; Mesih = Messiah

Özet:
Erken kilise konsilleri tarafından doktrin haline gelen Kristoloji günümüzde Hristiyan teolojisi araştırmalarının en güçlü konusu haline gelmiştir. Dünyada en yaygın dinin Hıristiyanlık olmasına rağmen İsa Mesih'in hala tam olarak anlaşılmadığı görülmektedir.  Bu çalışmanın temel amacı son dönemde Batıda yapılmış olan Kristoloji çalışmalarının tahlil ve değerlendirmesini yapmaktır. Tarihsel anlamda İsa'nın hayatını tekrar ortaya koymanın ötesinde son dönem Kristolojik yaklaşımların neler olduğu ve bu dönemde tartışılan kristolojik meselelere verilen yanıtlar araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Giriş hariç üç bölümden oluşan çalışmanın Giriş bölümünde; araştırmanın konusu, amacı, metodu ile kapsam ve sınırlılıkları dair ön bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde; Hıristiyan teolojisinin merkezinde yer alan Kristoloji'nin bir disiplin olarak temel kavramları, konusu, amacı, metodolojisi ve türleri hakkında temel bilgilere yer verilmiştir.  İkinci bölümün ilk kısmında; Yeni Ahit Kristolojisi çerçevesinde İsa'nın hayatı, ilahi ve beşeri tabiatı, enkarnasyonu, çarmıha gerilmesi ve dirilişi ele alınmıştır. İkinci bölümün ikinci kısmında ise, Patristik dönem Kilise babalarının kristolojik görüşleri ile Konsiller döneminde alınan kristolojik kararlar tartışılmıştır. Üçüncü bölümde ise son dönem tarihsel İsa çalışmaları ile yine bu dönemde ortaya çıkan yeni Kristoloji yaklaşımları ele alınmıştır. Üçüncü bölümün sonunda Batıda son dönemde yapılan Kristoloji çalışmalarının genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Son dönemde Kristoloji'nin Hıristiyan teoloji içinde önemini kaybetmeden ilgi odağı olmaya devam ettiği ve arkeolojik çalışmaların etkisinde tarihsel İsa çalışmalarının hız kazandığı görülür. Aydınlanma döneminde Hıristiyan Teoloji'de yeni yöntemlerin kullanılması ile birlikte son dönemde Ölü Deniz ve Nag Hammadi metinlerinin analizi ve "The Jesus Seminar" üyelerinin çalışmaları Tarihsel İsa araştırmalarına yön vermiştir. Bunun sonucunda Kristoloji'de, Tarihsel İsa ile İman'ın Mesih'i ayrımının arttığı, II. Vatikan Konsil sonuçlarının etkisinde hakikat ve kurtuluş yorumlarının değiştiği ve Çoğulcu, Özgürlükçü ve Feminist Kristolojiler gibi yeni yaklaşımların ortaya çıktığı görülmüştür. Kısaca söylemek gerekirse, son dönemde kristolojik yorumların seyrini bilimsel, teolojik ve tarihsel bulgular farklı şekillerde etkilemiştir.

Abstract:
Christology, which has become a doctrine by early church councils, has become the most powerful topic of Christian theological research today. Despite the fact that the most widespread religion in the world is Christianity, Jesus Christ is still not fully understood. The main purpose of this study is to analyze and evaluate the Christology studies carried out in the West in the recent period. Beyond reinterpreting Jesus's life in historical sense, what the recent Christological approaches are and responses given to the Christological issues discussed at this time constitutes the fundemantal point of the study. In the Introductory part of the study which consists of  three parts except for the introduction, preliminary information about subject,purpose,method,scope and limitations of the research has been given.In the first chapter, It's been given the basic information about the basic concepts, subject, purpose,methadology and genres of Christology as a discipline at the center of Christian theology. In the first part of the second chapter,Jesus's life,divine and human nature, incarnation, crufixion and resurrection have been dealt in the frame of The New Testament Christology. In the second part of the second chapter, the Christological wievs of the Patristic period church fathers and the christological decisions taken during the Consuls period have been discussed. In the third chapter,recent historical Christ Jesus studies and new Christology approaches emerged in this period have been dealt.At the end of the third chapter a general evaluation of the recent Christological studies in the West has been made. Recently, It is been observed that Christology continues to become a center of attention without losing its significance and historical Jesus studies has accelerated under the influence of archeological studies. Using recent methods in Christian Theology in the period of Enlightment, analysis of the Dead Sea and Nag Hammadi texts and Jesus Seminar members'studies have led to the historical Jesus studies. As a result, it seems that in Christology the seperation between historical Jesus and the Christ of Faith has arisen, Second Vatican Council results have changed the interpretation of truth and liberation and new approaches such as pluralist, libertation and feminist christology have emerged. To put it briefly, scientific, theological and historical findings has influenced the course of recent Christological interpretations in different forms.