Halka açık konaklama şirketlerinde sürdürülebilirlik uygulamaları: Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan şirketler ile karşılaştırmalı bir analiz
Sustainability activities in publicly held lodging companies: A Comparative Analysis of the companies in Borsa İstanbul Sustainability Index
Yazar: BUKET DİLAN UZPAK
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ KARADENİZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Halka açık ortaklıklar = Public held companies ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Sürdürülebilirlik endeksi = Sustainability index ; Turizm = Tourism ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüzde insan nüfusunun hızla artması ve sanayileşme gibi nedenler ile var olan doğal kaynaklar hızla azalarak, insan ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalmaktadır. "Bugünün ihtiyaçlarını, gelecek nesillerin de ihtiyaçlarını karşılamada ödün vermeden karşılamak" anlamı taşıyan sürdürülebilirliğin ortaya çıkışı da, dünya üzerindeki kıt kaynakların sadece bu günün ihtiyaçları için değil gelecek nesillerin de faydalanabileceği şekilde tüketilmesine dikkat çekmeye dayanmaktadır. Ekonomik kalkınmanın önemli araçlarından olan turizm sektöründen de uzun vadede faydalanabilmek için turizm bölgelerinde tahribatların önlenmesine, doğal kaynakların ve sosyo-kültürel yapının korunmasına özen gösterilmeli ve kaynakların sürdürülebilirliği sağlanmalıdır. Bu bağlamda tez çalışmasının amacı; GRI (Küresel Raporlama Girişimi) ilkeleri çerçevesinde BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan şirketler ile BIST konaklama şirketlerinin sürdürülebilirlik faaliyetleri ile bu faaliyetleri raporlama düzeylerini karşılaştırmak ve BIST konaklama şirketlerinin eksikliklerinin veya varsa üstün taraflarının neler olduğunu saptamaktır. BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde 2014 yılından bu yana her yıl yer alan 7 şirket ile BIST Lokanta ve Oteller sektörü altında işlem gören halka açık 11 konaklama şirketi analize dahil edilmiştir. Belirlenen amaçlar doğrultusunda araştırma kapsamında şirketlerin kurumsal web siteleri, 2017 ve 2018 yıllarına ait faaliyet raporları, kurumsal yönetim uyum raporları ve varsa sürdürülebilirlik raporları GRI ilkeleri olan ekonomik, çevresel ve sosyal faktörler çerçevesinde içerik analizi ile incelenmiştir. Kurumsal web sitesi, sürdürülebilirlik raporu ve faaliyet raporları incelenen BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan şirketlerin ekonomik, çevresel ve sosyal bağlamda oldukça duyarlı oldukları, gerçekleştirdikleri faaliyetleri ve duyarlılıklarını belgeler, sertifikalar, politikalar ile destekledikleri ortaya konmuştur. Buna karşın BIST' te işlem gören konaklama şirketlerinin bu şirketlere kıyasla gösterdikleri faaliyetler ve paylaştıkları bilgilerin özellikle sürdürülebilirlik endeksinde yer alabilmelerini sağlayacak unsurlar bağlamında yetersiz kaldığı belirlenmiştir. BIST konaklama şirketlerinin GRI ilkeleri açısından sürdürülebilirlik temelinde en önemli eksiklikleri özellikle çevresel ve sosyal unsurlara sınırlı düzeyde yer vermeleri, sürdürülebilirlik bilincinde olmamaları ve faaliyetlerini sürdürülebilirlik temelinde gerçekleştirmemeleri olarak ortaya konmuştur.

Abstract:
Nowadays, due to some reasons such as, the rapid increase in human population and industrialization, the existing natural resources decrease rapidly and are insufficient to meet human needs. The emergence of sustainability, which means "meeting today's needs without making concessions to needs of the future generations" is based on drawing attention to the fact that scarce resources in the world should be consumed in a way that not only for today's needs, but also for needs of the future generations. In order to benefit from the tourism sector in the long term, which is one of the important tools of economic development, prevention of damage and protection of natural resources and socio-cultural structure should be taken care of in the tourism regions and the sustainability of the resources should be ensured. In this context, the aim of the thesis study is, in line with the GRI (Global Reporting Initiative) principles, to compare the companies included in the BIST Sustainability Index to the sustainability activities of BIST lodging companies with the reporting levels of these activities, and to determine the deficiencies of BIST lodging companies or, if any, their superior aspects.  11 public hospitality companies operating under the BIST Restaurants and Hotels sector with 7 companies appeared every year since 2014 in the BIST sustainability index were involved in the analysis. In line with the stated objectives, corporate websites of companies, activity reports of 2017 and 2018, compliance reports of corporate governance and, if any, sustainability reports were analyzed through content analysis within the framework of GRI principles composed of economic, environmental and social factors. It was revealed that the companies, whose corporate websites, sustainability reports and annual reports had been examined, included in the BIST Sustainability Index are highly sensitive in the economic, environmental and social context, and support their activities and sensitiveness through documents, certificates and policies. However, it was found out that the BIST lodging companies, compared to these companies and are insufficient with their performances and the information they share, especially in terms of elements that will enable them to be included in the sustainability index. The most important deficiencies of BIST lodging companies in terms of GRI principles on the basis of sustainability are that they are particularly limited to environmental and social elements, and they are not aware of sustainability, and they are not doing their activities on the basis of sustainability.