Precise tedavi planlama sisteminin 6 MV ve 18 MV foton enerjilerinde toraks tümörleri tedavisindeki doz dağılımının film dozimetri, elektronik portal görüntüleme ve in-vivo dozimetrik sistemleriyle kalite kontrolü
Quality control of dose distribution of Precise treatment planning system of photon energies 6 MV and 18 MV for thorax tumors treatment by using film dosimetry, electronic portal imaging and in-vivo dosimetric systems.
Yazar: DEMET YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ÖZYİĞİT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kalite kontrol = Quality control

Özet:
Radyoterapide hedeflenen başarıya ulaşmanın yolu, yapılan tedavi planlamalarının doğru olarak uygulanmasından geçmektedir. Bu nedenle tedavi planlama sistemlerinin kalite kontrollerinin yapılması büyük bir önem taşır. Bu çalışmada amaç Precise tedavi planlama sistemini kullanarak toraks tümörleri için elde edilen tedavi planlamalarındaki doz dağılımlarını, diyot, termolüminesans dozimetri (TLD), film dozimetrik ölçüm sistemleri ile yapılan ölçümlerden elde edilen sonuçlarla karşılaştırmak ve tedavi planlama sisteminin kalite kontrolünü sağlamaktır. Çalışmada ilk olarak ölçümlerde kullanılacak olan diyot, TLD ve film dozimetri sistemlerinin kalibrasyonları yapılmıştır. Daha sonra Alderson rando fantomun bilgisayarlı tomografi görüntüleri çekilerek tedavi planlama sistemine aktarılmıştır. Rando fantomda toraks bölgesinde belirlenen üç ayrı hedef hacim için tedavi planlamaları yapılmıştır. Tümör ve kritik organ dozları için ölçüm alınacak noktalar tedavi planlama sisteminde belirlenmiştir. Tedavi cihazında ilgili noktalar için dozlar diyot, TLD ve film kullanılarak ölçülmüştür. Her ölçüm öncesi rando fantom üzerindeki tedavi alanlarının doğruluğu elektronik portal görüntüleme cihazı ile film çekilerek kontrol edilmiştir. Ölçüm sonuçlarımız tedavi planlama verileri ile karşılaştırıldığında genellikle ± %5 sınırları içinde olup literatür ile uyumludur. Ancak doz cevabı, kama filtre bağımlılığı gibi dozimetri sistemlerinin özeliklerinden kaynaklanan veya ölçümde kullanılan dozimetri sistemlerinin rando fantom üzerine yerleştirilmesi sırasında yapılan hatalar nedeniyle ± %5 dışında doz farkı oluşan noktalar gözlenmiştir. Bununla beraber yoğunluk ayarlı radyoterapi gibi daha hassas tedavi planlarında kullanmış olduğumuz in-vivo dozimetri ölçüm sonuçlarına daha dikkatli yaklaşılması gerektiği düşüncesindeyiz.

Abstract:
The application of treatment plans correctly tends to reach to the success in radiotherapy. Thus, the quality control of treatment planning has a big importance. The aim of this study is to compare the dose distribution results of thorax tumors obtained from Precise treatment planning system (TPS) with the results of film, diode and thermoluminescence dosimetry (TLD) measurements and ensuring the quality control of the treatment planning system. The film, diode and TLD dosimeters that were used in the measurement were calibrated at the beginning of the study. Then the Alderson rando phantom was digitally imaged by using a Computerized Tomography and the images were transferred to the TPS. The treatment plans were computed at the thorax region of rando phantom for three different defined target volumes. The measurement points for target and critical organ doses were defined at the TPS. The doses for defined points were measured in the rando phantom by using diodes, TLDs and films at the treatment machine. All treatment fields of rando phantom were controlled by taking images from electronic portal imaging device before each dosimetric measurement. The measurement results were in the range of ±5 % with respect to the treatment planning datas and were congruent with the literature. However, at some points more than ± 5% dose differences were observed due to the dosimetric systems characterization like the dose response, wedge filter dependency and the setup errors during inserting the dosimetric systems into the rando phantom. Nevertheless, one should take care of the results of in vivo dosimetry while controling the much more sensitive radiotherapy plans like intensity modulated radiotherapy.