Türk gıda perakendecilerin uluslararasılaşması ve bir uygulama
Internationalization of Turkish food retailers and an implication
Yazar: KENAN GÜLLÜ
Danışman: PROF.DR. ŞÜKRÜ AKDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tezde Türk Gıda Perakendecileri (TGP)'nin uluslararasılaşması çalışılmıştır. SadeceTürkiye'de değil, aynı zamanda uluslararası pazarlarda da yer alan TGP incelenmiştir.Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır: teori ve uygulama. Birinci kısımda, çalışmanın ilküç bölümü, perakendecilik sektörü, uluslararası pazarlar ve uluslararası işletmefaaliyetleri ve uluslararasılaşma konularına yer verilmiştir.İkinci kısımda, çalışmanın dördüncü bölümü, TGP üzerine bir anket çalışması yeralmaktadır. Veriler 2004 ve 2005 yıllarında Türkiye gıda perakendeciliği sektöründefaaliyette bulunan 130 firmadan toplanmıştır. Çalışma Türk gıda perakendeciliğiningelişimini ve uluslararasılaşmasını açıklamaya imkan vermektedir.Türk gıda perakendecileri, maliyetlerin yüksek olması, kârlılığın düşük olması, pazardarekabetin şiddetli olması ve ekonominin istikrarsız olması gibi uluslararasılaşmanın iticifaktörlerini önemli olarak algılandığı tezde ortaya konulmuştur. Bu faktörler arasındamaliyetler ve kârlılık daha önemli bir faktör olarak görülmektedir. Ayrıca tezde, Türkgıda perakendecilerinin ulusal pazarın itici faktörlerini büyüklükleri ve bölgeseldağılımları itibariyle algılama düzeyleri arasında farklılıklar bulunmuştur. Tez aynızamanda, uluslararası pazarda rekabet üstünlükleri sağlayan faktörlerin altı başlıkaltında toplanabileceği sonucuna ulaşmıştır. Bu başlıklar, kurumsal avantajlar, firmaimajı, ürün-hizmet ve ilişkiler, teknoloji kullanımı, pazar bilgisi ve pazarlamayeteneğidir.Tez gıda perakendeciliğinin uluslararasılaşması çalışmalarına katkı sağlamaktadır.Sonuçları, TGP'nin uluslararasılaşma sürecinde bulunduğunu ve bu gelişmenin artarakdevam edeceğini göstermektedir. Ayrıca TGP'leri uluslararasılaşma sürecinin itici veçekici faktörlerinin önemini yeterince algılamaktadırlar. Bu TGP'nin uluslararasıpazarlarda daha etkin olabilmelerine yönelik bir aşamadır.

Abstract:
This dissertation examines the internationalization process of Turkish Food Retailers(TFR). It examines Turkish retailers that operate not only in Turkey but also atinternational markets. The study can be broken into two main parts: theory andapplication. The first part, composed of the first three chapters, explains in detail theretailing sector, international markets and international business operations, and theinternationalization process, respectively.In the second part, which is Chapter IV, a questionnaire has been conducted on TFR.The data were collected in 2004 and 2005 from 130 questionnaire case studiesconducted on Turkish firms in the food retailing sector. These case studies made itpossible to describe food retailing, the phases of Turkish food retailing,internationalization of retailing as well as the internationalization process of TFR.The dissertation concludes that Turkish food retailers have considered important suchpush factors as high production costs, low profits, intensive competition for markets,and instability of the national economy. However, among these factors, costs andprofitability can be singled out as more critical. The dissertation also determinesdifferences among the Turkish retailers? conception of push factors in terms of twocriteria, namely the size and the location. Finally, the dissertation finds that the factorsthat render a company competitive advantages can be grouped under six headings:specific institutional advantages, the image of the company, goods-service and relations,the use of technology, marketing knowledge, and marketing abilities.This dissertation makes a contribution to the study of the internationalization of foodretailing. It concludes that the internationalization of TFR is a fact and that thisinternalization is gradually increasing. TFR are aware of the importance of the push-andpull factors of the internationalization process. This is a positive step toward TFR?sbecoming more successful at international markets.