Armürlü dokumalarda tahar raporuna odaklı desen geliştirme yöntemleri ve uygulamaları /
Yazar: HAKAN DEMİROK
Danışman: PROF. DR. SEDEF ACAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Desenlendirme = Patterning ; Dokuma tezgahları = Weaving looms ; Tahar = Drawing

Özet:
Dokuma insanın geliştirdiği ve teknolojisini ürettiği en eski üretim yöntemlerinden birisidir. Atkı iplikleri ilk olarak, hiçbir ayırma aparatı olmadan yani gücü telleri olmadan, istenilen çözgü ipliklerinin altından veya üstünden el yordamı ile geçiriliyordu. En temel dokuma örgü hareketi olan bezayağını elde edebilmek için ilk olarak tek ve çift sayılı iplikleri birbirinden ayırmak gerekliydi. Bu hareketi ilk olarak tek sayılı iplikleri bir çubuk yardımı ile ayırarak gerçekleşti. İkinci hareketi yapabilmek için çift sayılı iplikleri dikeyden gelen ve her bir çözgü ipliğini tek tek bağlayan iplikler ile yukarı kaldırmakla gerçekleşti. Böylece ilk ağızlık açma sistemi meydana geldi. Sanayi devrine farklı ülkelerde farklı dokuma tezgahları geliştirildi. Her ne kadar birbirinden farklı şekilde araçlar, makineler geliştirilmiş olsa da oluşturulan dokuma yapıları her zaman aynıydı. Sanayi devriminden sonra teknolojinin gelişmesi ile dokumacılık da nasibini aldı. Tasarlanan dokuma tezgahları dokumacılığa ne kadar hız kazandırmış olsa da, tarih boyunca dokumanın yapısal özellikleri değişmemiştir. 
Teknoloji ve sanayi geliştikçe hız ve görsel tasarım her zaman daha ön plana çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, hızla gelişen dünyada armürlü dokuma tezgahlarında tasarımcıların, işletme bazında müşterilerin taleplerini daha çabuk nasıl yerine getirebileceklerinin çözümünü bulmaktır. Çoğu sektörde olduğu gibi arz talep ilişkisini en hızlı ve en iyi şekilde yerine getirmek ticaret ile uğraşan bütün firmaların beklentisidir. Dokuma sektöründe dünya çapında bir yarış söz konusudur. Üretici ve tedarikçi firmalar arasında hep bir zaman yarışı hakimdir. Tedarikçi bir firma, talep ettiği kumaşı hangi üretici firmadan en hızlı ve en uygun şekilde alabilirse o firma ile iş birliği yapar. Bu yüzden dokuma fabrikalarında üretim sürecinin iyi analiz edilmesi gerekmektedir. Tasarımcıların, tasarımlarını, fabrika üretim kapasitesini olabildiğince göz önünde bulundurarak yapması gerekmektedir. 
Armürlü dokuma tezgahlarında dokunan kumaşların çeşitliliği çerçeve sayıları ile sınırlıdır. Bu yüzden farklı konstrüksiyonlar elde edebilmek için, atkı ve çözgü ipliklerinin çeşitliliği ön plana çıkmaktadır. İşletme bünyesinde armürlü dokuma tezgahlarına çözgü taharlama işlemi belirli bir zaman almaktadır. Gelen talepleri hızlı bir biçimde yerine getirebilmek için olabildiğince tasarımları ortak tahar ve çözgü ipliği paydasında birleştirmek gerekmektedir. Bu çalışmada iki farklı taharda üçer farklı kumaş dokunarak değişik görsel yüzeyler elde edilmiştir. Amaca uygun tasarlanan altı kumaş sayesinde, tezgaha altı ayrı tahar işlemi yapılası önlenmiş ve üretimin daha hızlı olmasını sağlamaya yönelik çözümler getirilmeye çalışılmıştır. Bu tür çalışmalarla endüstriyel dokuma kumaş üretiminde işletme ortamında zaman ve üretim miktarı kaybının önüne geçilmeye çalışılacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Weaving is one of the oldest production methods developed by man and produced his technology. The weft threads were first groped under or above the desired warp threads without any separation apparatus, i.e. without power wires. In order to obtain the most basic woven knitting movement, the plain weave, it was necessary to separate the single and even numbered yarns from each other first. This movement was first made by separating the odd-numbered threads with the help of a rod. In order to make the second movement, it was by lifting the double-numbered threads up with the threads coming from the vertical and connecting each warp thread one by one. Thus, the first mouthpiece opening system was formed. Different looms were developed in different countries during the industrial era. Although tools and machines were developed differently from each other, the weaving structures created were always the same. After the industrial revolution, weaving also took its share with the development of technology. Although the designed looms have accelerated weavers, the structural characteristics of weaving have not changed throughout history.
As technology and industry have evolved, speed and visual design have always come to the fore. The aim of this study is to find a solution for how designers can meet the demands of customers more quickly on a business-by-business basis in mowed looms in a rapidly developing world. As in most sectors, it is the expectation of all companies engaged in trade to fulfill the supply and demand relationship in the fastest and best way. There is a worldwide race in the weaving industry. There is always a time race between manufacturers and suppliers. A supplier company cooperates with whichever manufacturer can get the fabric it demands in the fastest and most appropriate way. Therefore, the production process in weaving factories needs to be analyzed well. Designers are required to make their designs with the factory production capacity in mind as much as possible.
The variety of fabrics woven in mowed looms is limited by frame numbers. Therefore, in order to obtain different constructions, the variety of wefts and warp yarns comes to the fore. The process of applying warp to mushy looms in the enterprise takes a certain time. In order to fulfill the incoming demands quickly, it is necessary to combine the designs in the common shaft and warp thread denominator as much as possible. In this study, different visual surfaces were obtained by touching three different fabrics in two different shafts. Thanks to six fabrics designed for the purpose, six separate fasting operations were prevented from being applied to the counter and solutions were tried to be introduced to make production faster. It is thought that such studies will try to prevent the loss of time and production quantity in the operating environment in industrial woven fabric production.