Meşrutiyetten Cumhuriyete Konya hapishaneleri (1876-1922)
Konya prisons from constitutional Monarchy to Republic (1876-1922)
Yazar: ÖZLEM AKPINAR
Danışman: PROF. DR. FERUDUN ATA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Konya = Konya ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Tutuklular = Prisoners ; Yenilik = Innovation

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski olan suç ve ceza sistemi tarihi dönemlere göre çeşitlilik göstermiştir. Ortaçağ uygarlıklarında ceza, suçlu bulunan bireyin bedenine yönelik olmuş, işkenceler ve ölüm asli caydırıcı olarak kullanılmıştır. Modernleşme ile birlikte ise insana karşı bakış acısı değişmiş ve bedenin kutsallığına vurgu yapılmaya başlanmıştır. Bunun akabinde hem kişinin toplama zarar vermesinin engellenmesi hem de toplumdaki adalet duygusunun tesisi için suçlunun tecrit edilmesi uygulamasına geçilmiştir. Bu anlayış değişikliği ile doğru orantılı olarak hapishane kurumu modern manadaki şeklini almıştır. Avrupa'da başlayan hapishane reformu kısa bir süre sonra Osmanlı Devleti'nde de uygulanmaya çalışılmıştır. Bu eksende çeşitli tarihlerde pek çok vilayet ve sancak merkezlerinde müstakil hapishaneler inşa edilmiş, kazalarda da genellikle kiralama yöntemi ile hapis mekânları temin edilmiştir. 
Konya vilayeti hapishaneleri de bu bağlamda inşa edilmiş ve uzun yıllar varlığını sürdürmüştür. Toprak ve taş malzemeden inşa edilen hapishaneler çok kullanışlı olmamış, mahkûm sağlığının korunmasında, firarların engellenip asayişin sağlanmasında istenilen seviyeye ulaşamamıştır. Bunun yanında gardiyanların görevlerini kötüye kullanmaları ve gardiyanlık vazifesi için yeterli olmamaları bir diğer sorunu teşkil etmiştir. Ancak bütün aksaklıklara rağmen bu çalışmanın kapsamında hemen her yıl Osmanlı Devleti'nin hapishanelerin iyileştirilmesi için çaba sarf ettiği görülmüştür. 
Anahtar Kelime: Hapishane, Mahkûm, Mevkuf, Tecrit, Tevkifhane, Islahat.

Abstract:
Crime and punishment system, being as old as history of humanity, varies in accordance with historical periods. The Punishment in the medieval civilizations was performed on the culprit's body; capital or corporal punishments were used as a main disincentive. With modernization, the view point on human was changed and the sanctity of a body was emphasized. Subsequently, isolation  pratice for a culprit was used both to prevent him/her from deteriorating the society and to establish the sense of justice in a society. Along with this mentality shift, prison concept was formed in its modern sense. The prison reform started in Europe was applied in Ottoman Empire in a short time. So, concerning this, several detached prisons were built in the centre of a many provinces and sanjaks; places were generally hired to use as a prison for accidents.
	The prisons in Konya province were also built for this purpose and used for a long time. The prisons built by using clay and stone materials were not very practical and satisfying for the health of prisoners and to ensure public security preventing prision-breaking. İn addition, that guardians used to abuse their duty and were not qualified enough for the occupation was another trouble. However, despite all the obstacles, during this resarch, it was realized that the Ottoman Empire struggled to improve the prisons.

Key Terms: Prison, Convicted, Prisoner, İsolation, Detention Centre, Reform