Kırım kongo kanamalı ateş hastalarında plazma amino asit düzeylerindeki değişikliklerin belirlenmesi
Crimean-congo hemorrhagic fever patients amino acid levels in plasma determining changes
Yazar: ZEYNEP ERTEMÜR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AYDIN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Beslenme = Nutrition ; Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Plazma = Plasma ; Proteinler = Proteins

Özet:
Bu çalışma, Kırım Kongo Kanamalı Ateş (KKKA) Virüsü ile enfekte olmuş hastaların akut ve konvalasen dönemde plazma amino asit profilini ve etkilenen olası metabolik yolları belirlemek, hastalığın patafizyolojisine ve literature katkı sağlamak amaçlandı. 
Çalışmaya, Mayıs-Ağustos 2019 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Servisinde RT-PCR /ELISA yöntemiyle ile KKKA tanısı almış 35 gönüllü randomize seçildi. 
Araştırmaya alınabilme kriterlerini taşıyan 35 bireyin hastaneye yatışlarının ilk gününde alınan kan örnekleri akut grubu, hastaneden taburcu edilmeden önce alınan kan örnekleri ile konvalesan grubu oluşturuldu. Yaş ve cinsiyet açısından hasta grubuna benzerlik gösteren 35 sağlıklı gönüllüden alınan örnekler ile kontrol grubu oluşturuldu. Hasta ve kontrol grubundan alınan örneklerin plazma amino asit düzeyi LC-MS/MS cihazında CE-IVD sertifikalı Jasem marka Amino Asit Kiti kullanılarak ölçüldü.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, kontrol ile akut grubu karşılaştırıldığında; taurin, fenilalanin, tirozin, GABA, glutamate, lösin, aspartat, ornitin amino asitleri önemli ölçüde artarken (p<0,05), triptofan, glutamin, prolin, arjinin, sitrülinin azaldığını (p<0,05) gördük. Konvalesan grubun plazma amino asit düzeylerinde ise (alanin, asparajin, aspartat, fenilalanin, glutamin, histidine, lösin, serin, sitrülin, tirozin, triptofan) akut gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düşüş bulduk (p<0,05).
Sonuç olarak, KKKA hastalarında akut ve konvelesan dönem arasında amino asit profillerinin değiştiği görüldü. Değişen plazma amino asit düzeylerinin immün sistemle ilişkisini araştırmaya yönelik planlanacak ileri çalışmalar için yol gösterici olabileceği ve KKKA hastalığının prognozu için önemli bir destek sağlayabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study aimed to determine the plasma amino acid profile and possible metabolic pathways affected in patients infected with Crimean Congo Hemorrhagic Fever (CCHF) virus in the acute and convalescent period, and to contribute to the pathophysiology and literature of the disease.
Thirty-five volunteers diagnosed with CCHF by RT-PCR/ELISA method in Sivas Cumhuriyet University Hospital Infectious Diseases Service between May and August 2019 were randomized to the study.
Acute blood samples of 35 individuals who met the inclusion criteria were formed on the first day of their hospitalization, and the convalescent group was created with blood samples taken before discharge from the hospital. The control group was formed with samples taken from 35 healthy volunteers who were similar to the patient group in terms of age and gender. Plasma amino acid levels of the samples taken from the patient and control groups were measured in the LC-MS / MS device using Jasem brand Amino Acid Kit.
According to the results obtained from the research, when the control and acute group are compared; We found that while the amino acids taurine, phenylalanine, tyrosine, GABA, glutamate, leucine, aspartate, ornithine increased (p<0.05), tryptophan, glutamine, proline, arginine and citrulline decreased (p<0.05). We found a decrease in plasma amino acid levels of the convalescent group (alanine, asparagine, aspartate, phenylalanine, glutamine, histidine, leucine, serine, citrulline, tyrosine, tryptophan) compared to the acute group (p<0.05).
As a result, it was observed that the amino acid profiles of CCHF patients changed between the acute and convalescent periods. It shows that changing plasma amino acid levels can be a guide for further studies to be planned to investigate the relationship with the immune system and can provide an important support for the prognosis of CCHF disease.