Ağrı ilinde bazı silajlık mısır çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the yield and quality characteristics of some silage corn varieties in Ağrı province
Yazar: SERHAT HÜSEYİNBAŞ
Danışman: PROF. DR. BİLAL KESKİN
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma 15 silajlık mısır çeşidinin (Tuono, C955, DKC 6777, DKC 7240, Simpatico, Everest, M16S45, M15G40, P0551, P0900, P937, P9241, Sandro, Dracma, Antex) Ağrı ekolojik koşullarında verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2022 ve 2023 yıllarında yürütülmüştür. Yapılan bu çalışma Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak gerçekleştirilmiştir. Hamur olum döneminde hasat edilen mısır çeşitlerinin bitki boyu, sap kalınlığı, bitki yaş ağırlığı, yaprak oranı, sap oranı, koçan oranı, yaş ot verimi, kuru madde oranı, kuru madde verimi, koçan sayısı, koçan ağırlığı, ham protein oranı, ham protein verimi, NDF (nötr çözücülerde çözünemeyen lif) oranı, ADF (asit çözücülerde çözünmeyen lif) oranı, kuru madde tüketimi (KMT), nispi yem değeri (NYD), sindirilebilir enerji (SE) ve metabolik enerji (ME), kuru madde sindirilebilirliği (KMS) içerikleri incelenmiştir. Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre mısır çeşitlerinin bitki boyları 196.8-314.8 cm, sap kalınlığı 16.8-27.0 mm, bitki yaş ağırlığı 561.6-1271.1 g adet-1, yaprak oranı %10.6-19.5, sap oranı %30.3-49.2. koçan oranı %35.2-53.8 yaş ot verimi 6501-12776 kg da-1, kuru madde verimi 1631-4238 kg da-1, kuru madde oranı %23.9-39.8, koçan sayısı 1.20-2.37 adet bitki-1, koçan ağırlığı 133.0-287.0 g bitki-1, ham protein oranı %5.00-9.41, ham protein verimi 122.5-320.1 kg da-1, NDF %39.4-59.1, ADF %19.6-34.1, KMT %2.03-3.07, NYD 98.5-179.5, SE 2.93-3.40 Mcal kg-1, ME 2.40-2.80 Mcal kg-1, KMS %62.4-73.7 arasında değişiklik göstermiştir. Çalışma sonucunda Ağrı ilinde silajlık mısır yetiştiriciliği için çeşit seçiminin önemli olduğu ve iki yıllık veriler ortalamasına göre yaş ot verimi bakımından DKC7240 (11834 kg da-1), Dracma (11066 kg da-1), C955 (11242 kg da-1) çeşitlerinin üstün olduğu, ham protein oranı yönünden iki yıllık veri ortalamalarına göre Tuono (%9.15) çeşidinin diğerlerine göre başarılı olduğu, NDF oranlarının iki yıllık ortalamasına göre P0937 (%40.8) ve ADF oranlarının iki yıllık ortalamalarına göre P0900 (%20.1), P0937 (%19.9) çeşitlerinin diğerlerine göre üstün özellikte olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the yield and quality characteristics of 15 silage maize varieties (Tuono, C955, DKC 6777, DKC 7240, Simpatico, Everest, M16S45, M15G40, P0551, P0900, P937, P9241, Sandro, Dracma, Antex) under Ağrı ecological conditions in 2022 and 2023. This study was carried out according to the Coincidence Blocks Experimental Design with 3 replications. Plant height, stalk thickness, plant green weight, leaf ratio, stalk ratio, cob ratio, green herbage yield, dry matter ratio, dry matter yield, number of cobs, cob weight, crude protein ratio, crude protein yield, NDF (fiber insoluble in neutral solvents) ratio, ADF (fiber insoluble in acid solvents) ratio, dry matter intake (DMI), relative feed value (RFV), SE (digestible energy) and ME (metabolic energy), DMD (dry matter digestibility) contents of maize varieties harvested in the dough maturity period were examined. According to the results of the research, plant height 196.8-314.8 cm, stem thickness 16.8-27.0 mm, plant green weight 561.6-1271.1 g plant-1, leaf ratio 10.6-19.5%, stem ratio 30.3-49.2%, cob ratio 35.2-53.8%, green herbage yield 6501-12776 kg da-1, dry matter yield 1631-4238 kg da-1, dry matter ratio 23.9-39.8%, cob number 1.20-2.37 piece plant-1, cob weight 133.0-287.0 g plant-1, crude protein ratio 5.00-9.41%, crude protein yield 122.5-320.1 kg da-1, NDF 39.4-59.1%, ADF 19.6-34.1%, DMI 2.03-3.07%, NYD 98.5-179.5, SE 2.93-3.40 Mcal kg-1, ME 2.40-2.80 Mcal kg-1, KMS 62.4-73.7%. As a result of the study, it was concluded that variety selection is important for corn for silage cultivation in Ağrı province and according to the two-year data averages, DKC7240 (11834 kg da-1), Dracma (11066 kg da-1), C955 (11242 kg da-1) varieties were superior in terms of green herbage yield, and according to the two-year data averages in terms of crude protein ratio, Tuono (9.15%) was superior to the others, P0937 (40.8%) according to the two-year average of NDF ratios and P0900 (20.1%), P0937 (19.9%) according to the two-year average of ADF ratios.