Aktivasyon ve remisyon döneminde, ülseratif kolit hastalarının serum leptin, ghrelin ve IGF-1 düzeylerinin serum tümör nekroz faktör alfa ve kemik mineral danistometrisi ile olan ilişkisi
Correlation between serum leptin, ghrelin and IGF-1 levels with serum tumor necrosis factor alpha and bone mineral density in ulcerative colitis patients with activation and remission phases
Yazar: ABDÜLKERİM FURKAN TAMER
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Ghrelin = Ghrelin ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Leptin = Leptin ; Mide ülseri = Stomach ulcer ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Ülseratif kolit (ÜK) etyolojisi ve patogenezi kısmen anlaşılmış bir hastalıktır. Hem genetik hem de çevresel faktörlerin hastalığa yatkınlığı artırdığı gösterilmiştir. ÜK'teki kronik inflamasyon, inflamatuvar ve anti-inflamatuvar sitokinlerin üretimindeki dengesizlik yüzünden ortaya çıkmaktadır. Adipositokinlerin ÜK'teki metabolizma ve inflamasyonda önemli rol oynadığına dair kanıtlar mevcuttur. Metabolizmadaki değişiklikler ve kronik inflamasyon, ÜK'in esas bulgusudur. Çalışmamızın amacı, ÜK aktif ve remisyon dönemlerindeki hastalarda plasma leptin, ghrelin, IGF-1, TNF-? düzeyleri ve KMD ile hastalık aktivitesi arasındaki olası ilişkiyi, aktif ve remisyon dönemindeki hastalarda serum leptin, ghrelin, IGF-1 düzeylerinin serum TNF-? ve KMD ile olan korelasyonunu araştırmaktır.Çalışmamıza Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji bölümünde takip edilmekte olan 38 ÜK hastası ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 38 sağlıklı kontrol (SK) dahil edildi. ÜK hastalarının 18 tanesi yeni tanı konulmuş, 20 tanesi nüks ÜK hastasıydı. ÜK hastalarının aktif dönemdeki ortalama leptin seviyeleri 5.1 ng/dl, remisyon dönemindeki 15.67 ng/dl, SK'un ise 14.30 ng/dl olarak tespit edildi. Aktif dönemdeki hastalarda serum leptin seviyeleri, hem remisyon dönemindekilere hem de kontrollere göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Remisyon dönemindeki ÜK hastalarının leptin düzeyleri ile SK grubunun leptin düzeyleri arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Hastaların hem aktif dönemdeki hem de remisyon dönemindeki serum leptin düzeyleri ile serum TNF-? düzeyi ve KMD arasında korelasyon tespit edilmedi (p>0.05). ÜK hastalarının aktif dönemdeki ortalama ghrelin seviyeleri 91.23 pg/ml, remisyon dönemindeki 65.24 pg/ml, SK ise 13.40 pg/ml olarak bulundu. Aktif dönemdeki hastalar ile remisyon dönemindekilerin serum ghrelin seviyeleri arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Ancak ÜK hastalarının hem aktif dönemdeki hem de remisyon dönemindeki serum ghrelin düzeyleri, SK'e göre anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). Hastaların hem aktif dönemdeki hem de remisyon dönemindeki serum ghrelin düzeyleri ile serum TNF-? düzeyi ve KMD arasında korelasyon bulunamadı (p>0.05). ÜK hastalarının aktif dönemdeki ortalama serum IGF-1 seviyeleri 103.66 ng/ml, remisyon dönemindeki 170.08 ng/ml, SK ise 189.0 ng/ml olarak bulundu. Aktif dönemdeki hastalarda hem remisyon dönemindekilere hem de SK'e göre serum IGF-1 seviyeleri anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Remisyon dönemindeki ÜK hastaları ile SK arasında serum IGF-1 düzeyleri açısından anlamlı fark bulunmadı (p<0.05). Hastaların aktif dönemdeki serum IGF-1 düzeyleri ile serum TNF-? düzeyleri arasında korelasyon tespit edilmedi (p>0.05). Hastaların aktif dönemdeki serum IGF-1 düzeyleri ile KMD arasında pozitif korelasyon tespit edildi (r=0.37, p<0.05). Hastaların remisyon dönemindeki serum IGF-1 düzeyleri ile serum TNF-? düzeyi ve KMD arasında korelasyon tespit edilmedi (p>0.05). ÜK hastalarının aktif dönemdeki ortalama TNF-? seviyeleri 10.93 pg/ml, remisyon dönemindeki 4.19 pg/ml, SK ise 2.41 pg/ml olarak bulundu. Aktif dönemdeki hastalarda hem remisyon dönemdekilere göre hem de SK'e göre serum TNF-? seviyeleri anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Remisyon dönemindeki hastalar ile SK arasında serum TNF-? düzeyleri açısından anlamlı fark bulunamadı (p<0.05). 38 ÜK hastasının aktif dönemdeki KMD ölçümlerinde 10 hastada normal T skoru (%27), 19 hastada osteopeni (%50), 9 hastada osteoporoz (%23) tespit edildi. Aktif ve remisyon dönemlerindeki hastalar arasında KMD skorları açısından anlamlı fark yoktu (p>0.05). KMD T skorları hem aktif dönemdeki hem de remsiyon dönemindeki hastalarda, SK'e göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Serum leptin düzeyleri steroid ile tedavi edilen hastalarda steroidle tedavi edilmeyenlere göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Steroid ile tedavi edilen hastalar ile steroid ile tedavi edilmeyen hastaların serum ghrelin, IGF-1, TNF-? düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). KMD T skorları steroid ile tedavi edilen ÜK hastalarında steroidle tedavi edilmeyenlere göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05).Ülseratif kolit ve komplikasyonlarının patogenezinde, adipoz yağ dokudan salgılanan sitokinlerin salınımındaki bozukluk önemli rol oynuyor olabilir. Bu parametrelerin ülseratif kolit ve komplikasyonları ile olan ilişkisinin aydınlatılması için daha fazla sayıda hasta ile ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The etiology and pathogenesis of the ulcerative colitis (UC) is only partially understood. Genetic as well as environmental factors have been shown to increase susceptibility to the diseases. Chronic inflammation in ulcerative colitis is due to an imbalance between inflammatory and antiinflammatory cytokine production. There are evidences that adipocytokines play an important role in metabolism and in inflammation in UC. Human metabolism changes and chronic inflammation is the hallmark of the UC. The aim of this study was to determine the level of the plasma leptin, ghrelin, inulin-like growth factor-1 (IGF-1), tumor necrosis factor alpha (TNF-?) and bone mineraly density (BMD) in UC patients with active and remission phases and to investigate the association between levels of the plasma leptin, ghrelin, IGF-1, TNF-? and BMD, and disease activity.Thirty-eight patients with UC (18 patients were new diagnosed, 20 patients were previously diagnosed and relapsed) who were followed-up at Ataturk University Faculty of Medicine, Department of Gastroenterology and 38 age and sex matched healthy controls (HC) were enrolled into the study. Mean serum leptin levels were 5.1 ng/dl in UC active phase, 15.67 ng/dl in remission phase and 14.30 ng/dl in HC. Serum leptin levels were significantly lower in patients with active disease than remission (p<0.05) and HC (p<0.05). Serum leptin levels were not significantly different in patients with remission phase than HC (p>0.05). Serum leptin levels were not correlated with either serum TNF-? levels or BMD in UC patients with both active or remission phases (p>0.05). Mean serum ghrelin levels were 91.23 pg/ml in UC active phase, 65.24 pg/ml in remission phase and 13.40 in HC. Serum ghrelin levels were not significantly different in patients with active disease than remission (p>0.05). But mean serum ghrelin levels were significantly higher in UC patients with both active and remission phases than HC (p<0.05). Serum ghrelin levels were not correlated with either serum TNF-? levels or BMD in UC patients with both active or remission phases (p>0.05). Mean serum IGF-1 levels were 103.66 ng/ml in UC active phase, 170.08 ng/ml in remission phase and 189.0 ng/dl in HC. Serum IGF-1 levels were significantly lower in patients with active disease than patients with remission (p<0.05) and HC (p<0.05). Serum IGF-1 levels were not significantly different in patients with remission phase than HC (p<0.05). Serum IGF-1 Levels were not correlated with serum TNF-? levels in UC patients with both active and remission phases (p>0.05). Serum IGF-1 levels were correlated with BMD in UC patient with active phases (r=0.37, p<0.05). Serum IGF-1 levels were not correlated with BMD in UC patients with remission phases (p>0.05). Mean serum TNF-? levels were 10.93 pg/ml in UC active phase, 4.19 pg/ml in remission phase and 2.41 pg/ml in HC. Serum TNF-? levels were significantly higher in patients with active disease than patients with remission phase (p<0.05) and HC (p<0.05). Serum TNF-? levels were not significantly different in patients with remission phase than HC (p>0.05). BMD measurements in 38 UC patients with active phase revealed normal T scores in 10 patients (%27), osteopenia in 19 patients (%50), osteoporosis in 9 patients (%23). No significant differences in BMD scores were found between patients with active disease and remission (p>0.05). BMD T scores were significantly lower in UC patients with both active and remission phases than HC (p<0.05). Serum leptin levels were significantly higher in UC patients treated with steroids than patients not treared with steroids (p<0.05). Serum ghrelin, IGF-1, TNF-? levels were not significantly different in UC patients treated with steroids than patients not treated with steroids (p>0.05). BMD T scores were significantly lower in UC patients treated with steroids than patients not treated with steroids.Disregulation of cytokin secretion by adipose tissue may play an important role in UC and its complications pathogenesis. Further studies with increasing number of patients are needed to elucidate the correlation between these parameters with ulcerative colitis and its complications.