J.M. Sperger'in Si-Minör Sonatının teknik açıdan incelenmesi
Technical examination of J.M. Sperger's B-Minor Sonata
Yazar: MERT ASLAN
Danışman: PROF. DR. TOĞROUL GANİOĞLU
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Çalgı Eğitimi Ana Sanat Dalı / Çalgı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Bestekarlar = Composers ; Besteler = Compositions ; Kontrabas = Doublebass ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik eğitimi = Music education ; Sonat = Sonata ; Sperger, Johannes Matthias = Sperger, Johannes Matthias ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Johannes Matthias Sperger hem besteci hem de icracı kişiliği ile kendi dönemine damgasını vurmuş bir şahsiyettir. Johann Matthias Sperger 23 Mart 1750'de Brno yakınlarında, Yukarı Avusturya'da Feldberg'de (bugünkü adı Valtice) doğdu. Sperger'in müzik eğitimini ya saray orkestrasındaki bir müzisyenden ya da Feldsberg'deki Brothers of Mercy tarikatından aldığı ihtimalleri üzerinde durulmaktadır. Önemli devlet adamlarının himayesinde farklı orkestralarda icracı olarak çalışan bu sırada da bestecilik hayatını da sürdüren Sperger'in kariyeri üç döneme ayrılabilir: 1760'larda solo bir enstrüman olarak Viyana'da kontrbasın yükselişi, 1770'lerde ve 1780'lerde en iyi dönemi ve İmparator II. Joseph'in reformlarını takiben Viyana'da gözden düşmesi.
1777'den itibaren Sperger'in hayatı ile ilgili olarak daha detaylı bilgiler mevcuttur. 1777'de Sperger, daha sonra Macaristan kardinali olan Bratislava Düklerinden Kont József Batthyány'nin sarayında kontrbas icra etmiştir. Bu Sperger'in belgelenmiş ilk çalışmasıydı ve burada Kardinal Prens Joseph Batthyány'nin saray orkestrasında Kämpfer ile birlikte çalıştı ve bu toplulukta 1778'den 1782'ye kadar hem viyolonsel hem de kontrbas çaldığı bilinmektedir. Batthyány Dükleri'nin sarayında Sperger, en iyi eserlerinden olan yedi kontrbas konçertosuna ek olarak, 18 senfoni haricinde diğer solo enstrümanlar için de altı konçerto daha bestelemiştir. Johann Matthias Sperger, oldukça üreken bir besteciydi, kontrbas için 40 parça, 18 kontrbas yarışma eseri ile birlikte 44 senfoni, konçerto ve kantat bestelemiştir.
Sperger, kontrbas icrasında kullandığı akort ve teknik ile dönemi içerisinde oldukça önemli bir yer edinmiştir. Bununla birlikte kontrbas ile ilgili olarak yaptığı hizmetler de fazlasıyla ehemmiyet arz etmektedir. Kendisinden önce kontrbas orkestra içinde belki sadece bir eşlik enstrümanı iken ve sınırlı bir solo repertuvarı bulunmaktayken, Sperger kontrbas için bestelediği eserler ile bu enstrümanın hem görünürlüğüne hem de icracılığı ile kontrbas tekniğinin gelişimine katkıda bulunmuştur. Bu tez çalışması kapsamına ele alınan Sperger'in Si Minör Sonatı da kontrbas repertuvarında oldukça kıymete haiz bir yere sahiptir. Bu nedenle tez çalışması dahilinde armonik ve form açısından incelemesi yapılarak alana katkıda bulunmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler : Johannes Matthias Sperger, kontrbas, Si Minör Sonat.

Abstract:
Johannes Matthias Sperger is a person who left his mark on his period with his personality as both a composer and a performer. Johann Matthias Sperger was born on March 23, 1750, in Feldberg (now Valtice) in Upper Austria, near Brno. It focuses on the possibility that Sperger received his musical education either from a musician in the palace orchestra or from the Brothers of Mercy in Feldsberg. Working as a performer in different orchestras under the auspices of important statesmen, Sperger's career can be divided into three periods: the rise of the double bass as a solo instrument in Vienna in the 1760s, its heyday in the 1770s and 1780s, and the Emperor II. . Falling out of favor in Vienna following Joseph's reforms.
More detailed information is available on Sperger's life from 1777 onwards. In 1777, Sperger played double bass at the court of Count József Batthyány, one of the Dukes of Bratislava, who later became cardinal of Hungary. This was Sperger's first documented work, where he worked with Kämpfer in Cardinal Prince Joseph Batthyány's palace orchestra, where he is known to have played both cello and double bass from 1778 to 1782. At the court of the Dukes of Batthyány, Sperger composed, in addition to seven of his best works, seven double bass concertos, six more for solo instruments, apart from 18 symphonies. Johann Matthias Sperger was a prolific composer, composing 40 pieces for double bass, 18 double bass competition works, as well as 44 symphonies, concertos and cantatas.
Sperger gained a very important place in his period with the tuning and technique he used in double bass performance. However, his services regarding double bass are also of great importance. While the double bass was perhaps only an accompaniment instrument in the orchestra and he had a limited solo repertoire before him, Sperger contributed both to the visibility of this instrument and to the development of the contrabass technique with the works he composed for the double bass. Sperger's Sonata in B Minor, which is covered within the scope of this thesis, also has a very valuable place in the double bass repertoire. For this reason, within the thesis study, it has been tried to contribute to the field by examining it in terms of harmonic and form. 
Key Words: Johannes Matthias Sperger, kontrbas, Si Minör Sonat