hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Jet uçağı motoru işlemlerinde pilot hatalarının değerlendirilmesi için yeni hibrit bir yaklaşım
A new hybrid approach for the assessment of pilot errors in jet aircraft engine operations
Yazar: HAMİ KARAGÖL
Danışman: DOÇ. DR. EBRU YAZGAN ; PROF. DR. ELİF KILIÇ DELİCE
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Pilotaj Ana Bilim Dalı / Pilotaj Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: İnsan hataları = Human errors

Özet:
Havacılık sektöründe insan hataları kaynaklı kazalar yapılan teknolojik gelişmeler veya yönetimsel düzenlemelere rağmen meydana gelmeye devam etmektedir. Aynı zamanda araştırmalar askeri ve sivil kazaların nedenleri arasında pilot hatasının diğer nedenlere oranla çok fazla olduğunu göstermiştir. Kazalara neden olan pilot hata olasılıklarının tespiti maliyetlerin azaltılması, insan hayatının kurtarılması ve uçuş emniyetinin arttırılması yönlerinden hayati önem taşımaktadır. Yapılan çalışma ile jet uçağı olan F-16 uçağının motor emercensilerindeki belirli kriterlere göre seçilen işlemlerde pilotun hata yapma olasılığı hesaplanmaya çalışılmıştır. Hata olasılığı belirlenirken insan hatası değerlendirme azaltma tekniği (HEART-human error assessment and reduction technique) ve analitik hiyerarşi süreci metotlarından (Analytic Hierarchy Process) yararlanılarak yeni hibrit bir yaklaşım sunulmuştur. Sonuç olarak hata oranı olasılığı yüksek olarak belirlenen işlem maddelerine yönelik uçuş emniyetini arttırıcı ergonomik veya eğitimsel iyileştirmeler önerilmiştir. Pilot hatası olasılığının hibrit bir yaklaşımla tespit edilmesi ve çözüm önerilerinin sunulması birlikte değerlendirildiğinde jet uçaklarında pilotların emercensi durumlarda uyguladıkları işlem maddeleri açısından inceleme yapılmış özgün bir çalışma sunulmuştur.

Abstract:
Accidents caused by human errors in the aviation sector continue to occur despite technological developments or administrative regulations. At the same time, research has shown that pilot error is much more common among the causes of military and civilian accidents than other causes. Detection of pilot error possibilities that cause accidents is of vital importance in terms of reducing costs, saving human life, and increasing flight safety. With this study, according to certain criterias it was tried to determine the probability of the pilot mistakes in the specific engine emergencies of the F-16 aircraft, which is a jet fighter aircraft. A new hybrid approach is presented by using HEART (human error assessment and reduction technique) and AHP (Analytic Hierarchy Process) methods while determining the error probability. As a result, ergonomic or educational improvements that increase flight safety for checklist tasks which has high error probabilities are presented and measures are suggested. Considering determined the human error probabilities and evaluations together with the solution proposals, an original study was presented in terms of the certain checklist tasks of the pilots in jet aircraft.
Lüminesans özellik gösteren bor nitrür üretiminin araştırılması
Investigation of boron nitride production with luminescent properties
Yazar: JANSERİN ÖZKURT
Danışman: PROF. DR. NURAN AY
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Günümüzde lüminesans özellik gösteren malzemeler optoelektronik malzemeler, 
güneş panelleri, ışık yayan diyotlar (LED), kuantum noktalar gibi birçok alanda 
kullanılmaktadır. Lüminesans malzemeler geniş bant aralıklı yarı iletken malzemelerin 
yapısına nadir toprak elementleri (RE) katkılanarak elde edilebilir. Bu malzemeler 
içerisinde hekzagonal bor nitrür kimyasal fiziksel ve mekanik özellikleriyle ilgi 
çekmektedir. 
Bu çalışmada, disprozyum (Dy+3) ve evropiyum (Eu+3) iyonları farklı miktarlarda 
katkılanarak hekzagonal bor nitrür (hBN) elde edilmiştir. Lüminesans özellik gösteren 
hBN borik asit, melamin, Eu+3 ve Dy+3 karıştırılıp kurutulduktan sonra 1200°C'de 1 saat 
azot atmosferinde sentezlenmiştir. Numunelere karakterizasyon yapılarak fotolüminesans 
(PL) özellikleri incelenmiştir. Bor nitrür mor ötesi-ultra viyole (UV) ışık ile uyarıldığında 
Eu+3 ve Dy+3 iyonlarının varlıkları maviden kırmızıya yayınım (emisyon) göstermiştir. 
Farklı [Dy+3 / Eu+3] oranları kullanılarak enerji verimliliği en yüksek olan formülasyon 
belirlenmiştir. Yüksek enerji verimliliğine (~0,83) sahip emisyon [Dy+3 / Eu+3] = 0,5 
oranında görülmüştür. Ayrıca Dy+3 iyonlarının miktarının artmasıyla ışıldama 
yoğunluğunun azaldığı belirlenmiştir.

Abstract:
Today, luminescent materials are used in many fields such as
optoelectronicmaterials, solar panels, light emitting diodes (LEDs), quantum
dots. They can be obtained by doping rare earth elements (RE) into the structure 
of wide bandgap semiconductor materials. Among these materials, hexagonal 
boron nitride has attracted attention with its chemical, physical and mechanical 
properties.
In this study, hexagonal boron nitride (hBN) was obtained by doping 
different amounts of dysprosium (Dy3+) and europium (Eu3+) ions. Luminescent
hBN was synthesized by mixing boric acid, melamine, Eu3+ and Dy3+ and dried 
at 1200 °C for 1 hour under nitrogen atmosphere. The samples were characterized
and their photoluminescence (PL) properties were investigated. When boron 
nitride was excited with UV light, the presence of Eu3+ and Dy3+ ions led to blue 
to red emission. The formulation with the highest energy efficiency was
determined using different [Dy3+/Eu3+] ratios. The emission with the highest
energy efficiency (~0.83) was observedat with the ratio of [Dy3+/Eu3+] = 0.5. It 
was also observed that the luminescence intensity decreased with increasing 
amount of Dy3+ ions.
Yüksek hücum açılarında aerodinamik ve girdap kestirimi
Aerodynamics and vortex estimation at high angles of attack
Yazar: MURAT AYAR
Danışman: PROF. DR. TAHİR HİKMET KARAKOÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uçak Gövde Motor Bakım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Uçak Mühendisliği = Aeronautical Engineering

Özet:
Uçakların operasyonları, karmaşık bir üç boyutlu ortamda gerçekleştirilir ve aerodinamik prensiplerin doğru uygulanması, performans, güvenlik ve verimlilik açısından büyük önem taşır. Uçaklar uçuşlarını gerçekleştirirken farklı manevralar yapmak zorundadır. Uçaklar hareket eksenlerine bağlı olarak manevra kabiliyetlerine sahiptir. Uçuş fazına ve istikamet hedefine göre aynı anda bir veya birden fazla manevra gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Yüksek hücum açılarındaki akışlar kaotik aerodinamik olayların en çok meydana geldiği durumdur. Bu çalışmada bir kanat profilinin farklı hücum açılarında ve farklı hızlardaki aerodinamik özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla öncelikle deneysel bir düzenek tasarlanmış daha sonra hesaplamalı akışkanlar dinamiği analizleri ile farklı senaryolardaki akışlar için basınç dağılımları, hız dağılımları, girdap profilleri ve türbülans enerjilerinin dağılımları incelenmiştir. Bu sonuçlar incelendiğinde, girdap oluşumlarının ve türbülans enerjilerinin yoğunluğunda hücum açısı değişiminin hız değişiminden çok daha fazla etkili olduğu görülmüştür. Literatürde yüksek hücum açısının otuz derece üstü olarak kabul edilmesine rağmen yirmi derece sonrasında da önemli değişimlerin olduğu görülmüştür.

Abstract:
Aircraft operations are carried out in a complex three-dimensional environment and the correct application of aerodynamic principles is crucial for performance, safety and efficiency. Aircraft have to perform different maneuvers to perform their flights. Aircraft have maneuvering capabilities depending on their axis of motion. Depending on the flight phase and heading target, one or more maneuvers must be performed simultaneously. Chaotic aerodynamic phenomena occur most frequently at high angles of attack. In this study, the aerodynamic properties of an airfoil at different angles of attack and different speeds are investigated. For this purpose, an experimental setup was first designed and then computational fluid dynamics analyses were used to investigate the pressure distributions, velocity distributions, vortex profiles and turbulence energy distributions for different scenarios When these results are examined, it is seen that the angle of attack change is much more effective than the velocity change in the intensity of vortex formation and turbulence energies. Although the high angle of attack is considered to be above thirty degrees in the literature, it has been observed that there are significant changes after twenty degrees.
Hafif hava araçları bakım faaliyetlerinden kaynaklanan atıkların yönetimi
Management of resource wastes from light aircraft maintenance activities
Yazar: KÜBRA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. KADİR GEDİK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN AÇIKEL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Ulaşım sektöründe yoğun olarak kullanılan hava araçlarının kullanım süresi boyunca performans ve emniyeti standart limitler içinde tutulmalıdır. Hava araçlarının uçuşa elverişliliklerini sağlamak üzere yapılan bakım faaliyetleri sürecinde çeşitli atıklar oluşmaktadır. Hava araçlarında yapılan bakım sürecinde oluşan atıklar ve bu atıkların yönetimi hakkında oldukça kısıtlı sayıda çalışma bulunduğundan sunulan tez çalışması kapsamında, Eskişehir Teknik Üniversitesi bünyesinde bulunan Hava Aracı Bakım Kuruluşu'nda yer alan hafif hava araçlarından Cessna 172S'in 50 saat uçuş sonrası bakım faaliyetleri ile oluşan atıklar nitel ve nicel açıdan belirlenerek sınıflandırılmıştır. Sınıflandırma yapılırken 2021 ve 2022 yılı bakım faaliyetleri kayıt verilerinden ve Hava Aracı Bakım Kuruluşu'na ait hangarda özel izin ile bulunularak yapılan gözlemlerden faydalanılmıştır. Oluşturulan atık envanteri ile atıklar tehlikeli niteliğine göre atık kodları ile sınıflandırılmıştır. Hava Aracı Bakım Kuruluşu'ndan sağlanan verilere göre 50 saatlik her bir bakım faaliyeti için oluşan atıklar belirlenmiştir. Oluşma miktarları göz önünde bulundurularak uygun geri kazanım ve bertaraf süreçlerini içeren üç yıllık atık yönetim planı hazırlanmıştır.

Abstract:
The performance and safety of aircraft, which are used extensively in the transportation sector, should be kept within standard limits throughout their lifetime. Various wastes are generated during the maintenance activities carried out to ensure the airworthiness of aircraft. There are very limited number of studies on the wastes generated during the maintenance of aircraft and the management of these wastes, accordingly, the wastes generated by the maintenance activities of the Cessna 172S one of the light aircraft at the Aircraft Maintenance Organization within Eskişehir Technical University, after hours of flight, were qualitatively and quantitatively determined and classified in this study. During the classification, the records of maintenance activities for 2021 and 2022 and the observations made in the hangar of the aircraft maintenance organization were used.
Considering the amount of waste generated, a three-year waste management plan including appropriate recovery and disposal processes was prepared.
Topraktan izole edilen mikroorganizmalardan lipaz enzimi izolasyonu ve karakterizasyonu
Isolation and characterization of lipase enzyme from microorganisms isolated from soil
Yazar: SEVINJ HASANZADE
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN KILIÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Enzim saflaştırması = Enzyme purification ; Enzim-inhibisyon yöntemi = Enzyme-inhibition method ; Enzimatik yöntemler = Enzymatic methods ; Enzimler = Enzymes

Özet:
Lipaz enzimlerinin biyolojik proselerdeki kullanım alanları, yeri ve önemi günden güne artmaktadır. Bu çalışma ile endüstriyel proseslerde kullanılan lipaz enzimlerine alternatif lipaz eldesi hedeflenmiştir. Topraktan izole edilerek lipaz ürettiği belirlenen mikroorganizma 16S rRNA dizi analizi ile belirlenmiş ve ürettiği lipaz enzimi amonyum sülfat çöktürmesi, diyaliz, gibi metodlar kullanılarak lipaz enzimi kısmi olarak saflaştırılmıştır. İşlemler sonucunda lipazının diyalizle 1.74, amonyum sulfatla 2.59 kat saflaştırıldığı bulunmuştur. Elde edilen lipazın SDS-PAGE ile karakterizasyonu ve molekül ağırlığı tayini yapılmıştır. Enzimin molekül ağırlığı 72 kDa olarak hesaplanmıştır. Saflaştırılan lipaz 50 °C sıcaklıkta ve 10.0 pH'da maksimum hidrolitik aktivite göstermiştir. EDTA, SDS ve PMSF gibi deterjan katkı maddelerinin enzim aktivitesine etkisi belirlenmiştir. Substrat olarak p- Nitrofenil palmitat (P-NPP) kullanılan lipazının Km ve Vmax değerleri hesaplanmıştır. Km 1,458 ve Vmax= 22,47 uM/ml olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, lipazının ısıl ve pH kararlılığı ve diğer özellikleri açısından endüstriyel uygulamalar için oldukça elverişli özelliklere sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The area of usage, the place, and importance of Lipase enzymes in biological processes is increasing day by day. In this study it was aimed to obtain an alternative (lipase enzyme) to lipase enzymes used in industrial processes. The microorganism isolated from the soil and determined to produce lipase was determined by 16S rRNA sequence analysis and the lipase enzyme it produced was partially purified by using methods such as ammonium sulfate precipitation, dialysis, etc. As a result of the procedures, it was found that lipase was purified 1.74 times by dialysis and 2.59 times by ammonium sulfate. Characterization and molecular weight determination of the obtained lipase were performed by SDS-PAGE. The molecular weight of the enzyme was calculated as 72 kDa. The purified lipase showed maximum hydrolytic activity at 50 °C and pH 10.0. The effect of detergent additives such as EDTA, SDS and PMSF on enzyme activity was determined. The Km and Vmax values for the lipase using p - Nitrophenyl palmitate ( P-NPP) as a substrate were calculated as; Km = 1,458 mM and Vmax = 22,47 U/ml. These results indicate that the lipaze obtained has very suitable properties for industrial applications in terms of its thermal and pH stability and other properties,
Askeri ve sivil (havayolu) pilotların istihdam durumu ve gelecek analizi
Employment status and future analysis of military and civil (airline) pilots
Yazar: KAMİL TUNALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN AÇIKEL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR TURHAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Havacılık sektörü birçok kriz yaşasa da havayolu taşımacılığına olan talep giderek artmaktadır. Bu talep de daha fazla uçak ve dolayısıyla daha fazla sayıda pilot ihtiyacını gündeme getirmektedir. Bu durumda havacılık sektörü, uçaklar için pilot ihtiyacını karşılama konusunda dünya genelinde büyük ölçüde ordudan ayrılan pilotların istihdam edilmesine güvenmektedir. Geçtiğimiz yıllarda ordu bünyesindeki pilot istihdam sayısında önemli bir azalma olmuştur. Aynı zamanda havacılık sektörü, askeri deneyime sahip birçok pilot ile artan talebi karşılamaya çalışarak daha da büyümeye devam etmektedir. Pilot açığı, havayollarını pilotları işe almak ve elde tutmak için stratejiler geliştirmeye sevk etmiştir. Açığın altında yatan nedenler arasında zorunlu emeklilik yaşı, yüksek uçuş saati zorunluluğu, ekonomik krizler, terör saldırıları, siyasi krizler, uçuş eğitimi maliyetleri ve salgınlar gibi birçok sebep yatmaktadır. Türkiye'de ise önümüzdeki yıllar için yapılan uçak siparişleri ile pilot açığının ortaya çıkacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı askeri ve sivil (havayolu) pilotların istihdam durumunun araştırılması ve gelecek durumlarının analizinin incelenmesidir. Bunu gerçekleştirmek içinde nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği ile veriler toplanarak betimsel bir analiz yapılmıştır.

Abstract:
Although the aviation sector has experienced many crises, the demand for airline transportation is increasing. This demand raises the need for more aircraft and therefore more pilots. In this case, the aviation industry relies heavily on recruiting pilots who have left the military around the world to meet the need for pilots for aircraft. In recent years, there has been a significant decrease in the number of pilots employed in the army. At the same time, the sector continues to grow by trying to meet the increasing demand with many pilots with military experience. The pilot shortage has prompted airlines to develop strategies to recruit and retain pilots. The underlying causes of the deficit are many reasons such as mandatory retirement age, high flight hours requirement, economic crisis, terrorist attacks, political crisis, flight training costs and epidemics. As for Türkiye, it is thought that there will be a pilot shortage with aircraft orders for the coming years. The aim of this study is to investigate the employment status of military and civillian (airline) pilots and analyze their future status. In order to achieve this, a descriptive analysis was made by collecting data with the document analysis technique, one of the qualitative research methods.
Kategorik değişken için makine öğrenmesi algoritmalarının performanslarının incelenmesi /
Yazar: İLKAY TUĞ
Danışman: PROF. DR. BETÜL KAN KILINÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı / Uygulamalı İstatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Extreme Gradient Boosting = Extreme Gradient Boosting ; Gradyan artırma algoritması = Gradient boosting algorithm ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Makine öğrenmesi yöntemleri = Machine learning methods ; Sınıflama ağaçları = Classification trees ; Sınıflandırma = Classification

Özet:
Makine öğrenmesi yöntemleri ve buna bağlı çalışmalar son yıllarda yaygın bir
şekilde kullanım alanı bulmuş buna bağlı olarak gelişime açık bir hale gelmiştir. Bu
tez çalışmasında, sınıflandırma problemlerinde karşılaşılan dengesizlik durumları incelenecektir.
Buna göre, ikili sınıf dengesizliği problemi ele alınarak farklı oranlarda
dengesizlik içeren sınıflara bir benzetim çalışmasıyla, sınıf dengesizliği problemini
çözmek için çeşitli yeniden örnekleme yöntemleri kullanılarak, boosting topluluk
öğrenmesi yöntemlerinden Adaptive boosting, Gradient Boosting Machines ve Extreme
Gradient Boosting yöntemlerinin başarı performansları ve süre karşılaştırılması
yapılacaktır.

Abstract:
In recent years, machine learning algorithms and related studies have become
widespread and depending on that its development is being evolved in time. In this
thesis, imbalanced data problems in classication studies have been investigated.
By conducting a simulation study, the ensemble learning methods such as Adaptive
Boosting, Gradient Boosting Machines and Extreme Gradient Boosting were applied
to the data sets having imbalanced problems to compare the performance and
processing time of those with various ratios of imbalance scenarios using dierent
sampling methods.
Havayolu yer operasyonları için fonksiyonel rezonans analizi metodu ve bulanık mantığa dayalı bir emniyet yönetim sistemi geliştirilmesi
Developing a safety management system based on functional resonance analysis method and fuzzy logic for airline ground operations
Yazar: ERTAN TENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY ÜNAL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Elektrik ve Elektroniği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Hava alanları yer hizmetleri = Airport ground arrangemets ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Uçuş emniyet kültürü = Flight safety culture

Özet:
Yer operasyonlarında binlerce küçük değişkenlik meydana geldiğinden, bu değişkenlerin ne kadar risk oluşturacağını hesaplamak zordur. Bu çalışma, fonksiyonel rezonans analiz yöntemi ve bulanık mantık kullanarak yer operasyon süreçlerinin analizinden beslenen bir risk değerlendirme modeli önermektedir.
Yer operasyonundaki değişkenlikleri tespit etmek için fonksiyonel rezonans analizi yöntemi kullanılmaktadır. FRAM (Functional Resonance Analysis Method) analizi kullanılarak prosedürlerde tarif edilen süreç adımlarının ne kadar risk taşıdığı ortaya konmuştur. Risk skoru, havayolunun veri tabanından elde edilen olasılık değeri ile uzman grubun şiddet değerlendirmesinin bulanık mantıkta birleştirilmesiyle hesaplanmıştır. Havayolu veri tabanındaki olayların süreç bazlı risk değerlendirme modeline aktarılması ile risk seviyesi dinamik olarak takip edilebilmektedir.
İstenmeyen risk oluşmadan önce fonksiyon değişkenliklerini tespit etmek için kullanılan FRAM analizi, risk değerlendirmesine proaktif bir yaklaşım getirmiştir. Süreç bazlı risk değerlendirme modeli, yüksek risk düzeyine sahip fonksiyonun risk düzeyinin düşürülmesi için izlenecek yeni emniyet parametresi göstergelerinin oluşturulmasına olanak sağlar. Önerilen yaklaşımın havacılıktaki diğer operasyonel alanlar için de kullanılması hedeflenmiştir.

Abstract:
Since thousands of minor changes occur within ground operations, it is difficult to calculate how much risk these variations will pose. This study proposes a risk assessment model fed from analysis of ground operation processes using functional resonance analysis method and fuzzy logic. Functional resonance analysis method is used to detect variations in ground operation. Using the FRAM analysis, it has been revealed that how much risk the process steps described in the procedures involve. The risk score was calculated by combining the probability value obtained from the airline's database and the severity assessment of the expert group in fuzzy logic. The risk level can be monitored dynamically with the transfer of events in airline's database to the process-based risk assessment model.
FRAM analysis, which is used to detect function variations before undesirable risk occurs, has brought a proactive approach to risk assessment. The process-based risk assessment model allows the creation of new safety parameter indicators to be followed in order to reduce the risk level of the function with a high-risk level. The proposed approach can be used for other operational areas in aviation as well.