Hümik asit esaslı adsorban maddelerle ağır metal giderimi
Removal of heavy metal with humic acid based adsorbent material
Yazar: ŞEBNEM ALPAY
Danışman: DOÇ. DR. BERİL SALMAN  AKIN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık su arıtma = Waste water treatment ; Hümik asit = Humic acid ; Linyit = Lignite

Özet:
Özellikle son yıllarda kömür madenciliğinin gelişimine bakıldığında, dışa bağımlı alternatif yakıtların ülkemize girmesi (ithal kömür, doğalgaz gibi), ulusal çevre mevzuatının yerli kömürlerimizin yakılmasıyla ilgili getirdiği kısıtlamalar ve kömür kullanımının yarattığı çevresel sorunlar kömür kullanımının yaygınlaştırılmasında darboğazlar oluşturmaya başlamıştır. Bu nedenle, kömürden alternatif ürünler elde edilmesi amacıyla çeşitli çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. 
Bu kapsamda; bu tez çalışmasında, düşük kalorili Türk linyitlerinden biyoteknolojik yöntemle üretilen hümik asitten, ağır metal giderimi için kullanılabilecek adsorban madde elde edilmesi amaçlanmış ve bu adsorban maddenin ağır metal giderim kapasitesi belirlenmeye çalışılmıştır. Kesikli (Batch) adsorpsiyon tekniği ile gerçekleştirilen deneylerde, Bursa kömüründen elde edilen hümik asit esaslı adsorban maddenin sulu çözeltilerdeki ağır metalleri adsorplama etkinliği incelenmiştir. Adsorpsiyon deneyleri için laboratuvar ortamında ağır metal içeren sentetik atıksular hazırlanmış ve hümik asit esaslı adsorban madde ile Cu+2 ve Zn+2 ağır metallerinin giderim veriminin belirlenmesi amacıyla değişik bekleme sürelerinde, stok çözeltideki değişik ağır metal konsantrasyonlarında, farklı adsorban madde dozlarında ve farklı pH değerlerinde çalışmalar yapılmıştır. Cu+2 ve Zn+2 adsorpsiyonu deneysel sonuçlara Langmuir ve Freundlich izotermleri uygulanarak değerlendirilmiştir.  Sonuç olarak, hümik asit esaslı adsorban maddenin ağır metallerin giderilmesinde etkin bir şekilde kullanılabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
At the development of coal mining especially in the recent years, penetration of alternative fuels which are foreign-dependent (such as coal and natural gas), the limitations related with firing of domestic coal imposed by the national environmental legislation, and the environmental problems caused by use of coal have started creating bottleneck in terms of the widespread of coal utilization. Therefore, various studies with the purpose of obtaining alternative products from coal have started. 
Within this context, in this study, derivation of adsorbent, which can be used for removal of heavy metals, from humic acids produced with low-calorie Turkish lignite through bio-technological method is aimed. In line with this purpose, the efficiency of humic acid-based adsorbent derived from Bursa coal for the adsorption of heavy metals in aqueous solutions is analyzed with the experiments made with Batch adsorption technique. For the adsorption experiments, synthetic wastewaters containing heavy metals are prepared in laboratory environment and studies with different waiting periods, different heavy metal concentrations in the stock solution, different adsorbent dosages and different pH values are conducted with humic acid-based adsorbent in order to define the removal efficiency for Cu+2 and Zn+2 heavy metals. The adsorption of Cu+2 and Zn+2 is evaluated by applying Langmuir and Freundlich isotherms to the experimental results. Consequently, it is determined that the humic acid-based adsorbent can be efficiently used for the removal of heavy metals.