Osmanlı modernleşmesine taşradan bir örnek: Konya, Sultan Abdülaziz (Aziziye) camii
A sample of Ottoman moderni̇zati̇on i̇n countrysi̇de: Sultan Abdülazi̇z (Azi̇zi̇ye) mosque, Konya
Yazar: SEVİM BURULDAY
Danışman: PROF. DR. ZİYA KENAN BİLİCİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Aziziye Cami = Aziziye Mosque ; Camiler = Mosques ; Konya = Konya ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Modernleşme = Modernization ; Modernlik = Modernity

Özet:
Bu çalışma, Konya'da yer alan, bir 19. yüzyıl yapısı Sultan Abdülaziz (Aziziye) Camii'nin genel bir incelemesini içermekle beraber esas olarak Osmanlı Modernleşmesi/Batılılaşmasının bir yapı üzerinden soru/sorunlarını ele alır. Çalışmada etkileşimin ana kaynağı Avrupa'nın, 18, 19. yüzyılları özel kılan gelişim, değişim süreçleri ortaya konmuş, bunun üzerine aynı dönemlerde Osmanlı'nın durumundan bahsedilmiş, tüm bu çerçeve içerisinde Aziziye Camii konumlandırılmaya çalışılmıştır. Konumuzun öznesi Aziziye Camii, plan ve fotoğraflarıyla detaylı bir biçimde tanıtılmıştır. Etkileşim yapıları ve mimarının kimler olabileceği yönünde görüşler bildirilmiştir. Sanat tarihi yazıcılığının salt tanımlardan ibaret yazımından ziyade, özne olarak edindiği eserlerle, dönemi tüm dinamikleriyle algılamaya çalışmak ve bunun üzerinden aynı zamanda kültür tarihi sunmak gibi bir imkana da elverişli olmasının sonuçları bu çalışmada kısmen görülebilir. 
Tez birinci ve ikinci bölümlerde Avrupa ve Osmanlı'nın 19. yüzyıldaki tarihsel arka planlarını ele almış, üçüncü bölümde ise Aziziye Camii'ni plan, fotoğraflar, çizimler eşliğinde tanıtılmış ve etkileşimler başlığında karşılaştırıldığı yapıların fotoğrafları da listeye eklenmiştir. Yapının özellikleri üzerinden belirgin üsluplar saptanmış, yapının yapıldığı dönem Konya'nın genel durumu, Osmanlı ve Avrupa'daki durumlar üzerinden Modernleşme/Batılılaşma değerlendirmesi yapılmaya çalışılmıştır.
anahtar kelimeler: Avrupa, Osmanlı, Modernleşme, Batılılaşma, İstanbul, Abdülaziz, Konya, Aziziye.

Abstract:
Although, this study is basically a general research about a 19th century structure, located in Konya province, called Sultan Abdulaziz Mosque (aka. Aziziye); it is fundamentally dealing with (covering) questions/problems of Ottoman modernization/westernization over a (this) structure. In the study; as the main source of interaction, Europe's evolution and variation processes, which make 18th and 19th century special, are introduced; there on the context of Ottoman Empire during the same period is mentioned, and then Aziziye is tried to be located within these entire framework. Aziziye, the subject of this study is presented in details with blue print and photographs; opinions about possible architect(s) of Aziziye and other structures of interactions are delivered. Instead of an absolute written description of art history, with its owned work of art subject (i.e. Aziziye and other structures of interactions), effort to perceive all the dynamics of the period and the results of being also suitable for presenting the cultural history over this, can be partially seen in the study. 
In the first and second sections of the thesis, 19th century historical background of Europe and Ottoman Empire are discussed. In the third section, Aziziye is presented with blue print, sketches and photographs. Within the "Interactions" part, photographs of structures that are compared with Aziziye are also given. With the help of characteristics of the structure, distinctive styles are detected and evaluation of the modernization/westernization issue over the situations at Ottoman Empire, in Europe and the context of Konya province at the period when the structure is build, are presented.

keywords: Europe, Ottoman Empire, Modernization, Westernization, Istanbul, Abdülaziz, Konya, Aziziye.