Çocuk hasta bakan diş hekimlerinin akılcı ilaç kullanımı hakkında bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and behaviors of dentists caring for pediatric patients about rational drug use
Yazar: MENEKŞE ALİM
Danışman: PROF. DR. NURHAN ÖZTAŞ KIRMIZI
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Diş hekimliğinde ilaç tedavisi klinik uygulamalara ek olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Diş hekimlerinin antibiyotik ve analjezikler başta olmak üzere ilaçları uygun olmayan endikasyonlarda reçete ettiklerine dair tartışmalar bulunmaktadır. İlaçların akılcı ilaç kullanımı (AİK) ilkelerine uygun kullanılıp kullanılmadığını tespit etmek bu sorunun çözümüne ve eğitim stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır. Bu nedenle yürütülen tez çalışmasında çocuk hasta bakan diş hekimlerinin AİK hakkında bilgi düzeyi ve davranışlarının değerlendirilmesi aynı zamanda bu değerlendirmelerin uzmanlık durumu, mesleki deneyim ve akılcı ilaç kullanımı eğitimi alınıp alınmaması durumlarıyla ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada kullanılmak üzere hazırlanan online anket formu Türkiye'de görev yapan diş hekimlerinin mail adreslerine gönderildi ve 260 diş hekimi formu doldurdu. Anketin ilk bölümü diş hekimlerinin sosyodemografik verilerinden, ikinci bölümü akılcı ilaç kullanımı eğitimi alma durumu ve isteği ile ilgili sorulardan, üçüncü bölümü ise diş hekimlerinin akılcı ilaç kullanımı ile ilgili bilgi düzeyi ve davranışlarını değerlendiren sorulardan oluşturuldu. Anket sonuçlarından elde edilen verilerin analizleri IBM SPSS 25 (IBM Corporation, Armonk, NY, US) programında yapıldı. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde akılcı ilaç kullanımı eğitimi alıp almamanın bilgi düzeyi üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görüldü. Katılımcılardan en düşük bilgi düzeyine genel diş hekimlerinin sahip olduğu tespit edildi. Çocuk diş hekimliği uzmanlık öğrencilerinin bilgi düzeyinin hem genel diş hekimlerinden hem de çocuk diş hekimlerinden daha yüksek olduğu saptandı. Katılımcılardan mesleki deneyimi 10 yıl ve üzeri olanların bilgi düzeyi deneyim süresi az olanlara göre daha düşük bulundu. Sonuç olarak, bu çalışma diş hekimlerinin akılcı ilaç kullanımı konusunda hala bilgi eksiklikleri olduğunu, bu nedenle eğitim programlarının kapsamının genişletilip düzenli aralıklarla tekrar edilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
Drug therapy is frequently used in dentistry as an adjunct to clinical practice. There is some controversy that dentists prescribe drugs, especially antibiotics and analgesics, for inappropriate indications. Determining whether drugs are used in accordance with the principles of rational drug use (RDU) will contribute to the solution of this problem and the development of educational strategies. Therefore, in this thesis study, it was aimed to evaluate the knowledge and behaviors of dentists caring for pediatric patients about RDU and to determine the relationship between these evaluations and the speciality status, working experience and whether or not rational drug use training. The online questionnaire form was sent to the e-mail addresses of dentists working in Turkey and 260 dentists completed the form. The first part of the questionnaire consisted of sociodemographic data of dentists, the second part consisted of questions about the status and desire to receive rational drug use training, and the third part consisted of questions evaluating the knowledge and behaviors of dentists regarding rational drug use. The data obtained from the questionnaire results were analyzed using IBM SPSS 25 (IBM Corporation, Armonk, NY, USA). When the data obtained were evaluated, it was seen that whether or not rational drug use training had a significant effect on the level of knowledge. It was determined that general dentists had the lowest level of knowledge among the participants. The knowledge level of pediatric dentistry specialty students was found to be higher than both general dentists and pediatric dentists. The knowledge level of the participants with a professional experience of 10 years or more was found to be lower than those with less experience. In conclusion, this study shows that dentists still lack knowledge about rational drug use and therefore, the scope of training programs should be expanded and repeated at regular intervals.