Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi arama süreçlerine yönelik tutumları ile bilimsel araştırmalara yönelik öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin araştırılması
Pre- service social science teachers investigation of the relationship between their attitudes towards information searching processes and the perceptions of self-efficiency to scientific research
Yazar: GÜLDANE DİNÇ BAY
Danışman: DOÇ. DR. TALİP ÖZTÜRK
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi arama = Quest of information ; Bilgi erişim = Information access ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma ile sosyal bilgiler öğretmen adaylarının bilgi arama süreç
tutumları ile bilimsel araştırma öz-yeterlikleri arasındaki ilişkisi ve yordama
gücünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda, çeşitli
değişkenler açısından anlamlı fark olup olmadığı araştırılmıştır.
İlişkisel tarama yöntemine göre yürütülen bu araştırma evrenini 2021-
2022 akademik yılında, AÜ, BÜ, BAYÜ, GOPÜ ve OÜ'si Eğitim
Fakültelerinde öğrenim gören, Sosyal Bilgiler Eğitimi öğrencilerinden
oluşmaktadır. Evrenin tamamına ulaşmak mümkün olmadığından "küme
örnekleme" yöntemiyle seçilen, (n=158) öğrenci örneklemi oluşmaktadır.
Veri toplama aracı olarak, Çakmak (2016) tarafından geliştirilen
"BASTÖ", Akçöltekin (2019) tarafından geliştirilen, "BAÖY" ve "Kişisel Bilgi
Formu" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde t testi ve ANOVA analizi
kullanılmıştır. Bağımlı değişkenler arasındaki ilişkisel bağlam için ise Pearson
Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Regresyon Analizinden yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının BAÖY algıları yüksek ve
olumlu iken BAS tutumlarının olumlu ve orta düzeyin altında değişkenlik
göstermektedir. Cinsiyete göre, BAS açısından kadın öğretmen adayları lehine,
BAÖY ölçeğinde kadın öğretmen adayları lehine; Yaşa göre, BAS ölçeğinde,
19-20 yaş aralığında bulunan öğretmen adayları lehine; Üniversiteye göre, BAS
ölçeğinde AÜ, OÜ ve BAYÜ'de öğrenim gören öğretmen adayları lehine,
BAÖY ölçeğinde AÜ lehine; Bilgiye erişim eğitimi alma durumuna göre
yapılan karşılaştırmalarda; BAS ölçeğinde eğitim alanlar lehine, BAÖY
ölçeğinde eğitim alanlar lehine, Bilimsel araştırma yöntemleri eğitimi alma
durumuna göre yine eğitim alanlar lehine; Bilimsel araştırma deneyimi olma
durumuna göre BAS ve BAÖY ölçeklerinde araştırma deneyimi olanlar lehine
yüksek olduğu belirlenmiştir.
Korelasyon sonuçlarına göre BAS ile BAÖY ölçekleri arasında pozitif
yönde "zayıf" ilişki olduğu, regresyon analizinde ise BAS tutumlarının, BAÖY
algısına yönelik varyansın %17'sini açıkladığını yani anlamlı bir yordayıcısı
olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of the study was to research the relationship predictive power
between the attitudes of the information search process with scientific research
self-efficacy of pre-service social science teachers. In line with this general aim
research was performed about whether there were significant differences
various variables.
The population of this research, performed according to the
correlational search method, comprised students attending the social science
branch (1st, 2nd, 3rd, 4th year) of education faculties in AU, BU, BAYU,
GOPU and OU in the 2021-2022 educational year. As it was not possible to
reach the whole population, the sample comprised students attending the social
science teaching departments chosen according to the 'cluster sample' method
(n=158).
As data collection tools, the "AISPS" developed by, Çakmak (2016), the
"TSESRS" developed by Akçöltekin (2019) and the 'Personal Information
Form' prepared by the researcher were used. Analysis of data used the t test and
(ANOVA) linked to the homogeneity of the distribution. The correlational
context between the dependent variables and subdimensions used the Pearson
correlation coefficient and multiple regression analysis.
The results of the research showed that pre-service social science
teachers had 'high' and positive scientific research self-efficacy perceptions
and had positive and below 'moderate' levels of perceptions about the
information search process. The class variable and status of following scientific
journals and studies in the field of social sciences were not determined to be
different. According to gender, AISPS was higher in favor of pre-service female
teachers, dimensions of the TSESRS and the whole scale were higher in favor
of female pre-service teachers. According to age, AISPS was determined to be
higher in favor of pre-service teachers in the 19-20 years age group. According
to university of the AISPS was higher in favor of pre-service teachers attending
AU OU and BAYU universities, TSESRS was higher in favor of pre-service
teachers attending AU. Comparisons according to education related to of the
AISPS and all subdimensions and the whole scale for the TSESRS were higher
in favor of those who received education. Comparisons according to receiving
education about scientific research methods determined only of the TSESRS
was higher in favor of those receiving education. Comparisons according to
experience of scientific research determined the beginning and research method
skills on the AISPS and all subdimensions and the whole scale of the TSESRS
were higher in favor of those with research experience.
Correlation results found positive and significant 'weak' levels of
correlation between the AISPS and TSESRS and subdimensions. Additionally,
according to multiple regression analysis, their attitude about the BAS