Spinal Anestezi ile Ortopedik Cerrahi Girişim Uygulanan Hastalarda Postoperatif Üriner Retansiyonun Önlenmesi ve Yönetiminde Hemşirelik Girişimlerinin Etkisi
The Impact of Nursing Interventions on Prevention and Management of Postoperative Urinary Retention for Patients With Orthopedical Surgery Under Spinal Anaesthesia
Yazar: ZÜLEYHA ŞİMŞEK YABAN
Danışman: PROF. DR. SÜREYYA KARAÖZ
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Spinal Anestezi ile Ortopedik Cerrahi Girişim Uygulanan Hastalarda Postoperatif Üriner Retansiyonun Önlenmesi ve Yönetiminde Hemşirelik Girişimlerinin Etkisi
Amaç: Çalışma spinal anestezi ile ortopedik cerrahi girişim uygulanan hastalarda postoperatif üriner retansiyonun (PÜR) önlenmesi ve yönetiminde hemşirelik girişimlerinin etkisinin değerlendirilmesi ve uygulamaya yönelik öneriler geliştirmek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Bu araştırma klinik deneysel bir çalışma olarak, Eylül 2013 - Haziran 2014 tarihleri arasında Kocaeli Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği'nde yürütülmüştür. Araştırma kriterlerini karşılayan 66 hasta kontrol, 66 hasta deney grubunu oluşturmuştur. Gruplar arasında homojenliğin sağlanabilmesi için her iki grupta yaş, cinsiyet ve tıbbi tanı özellikleri benzer tutulmuştur. Verilerin toplanmasında hastaya ait risk faktörlerinin yer aldığı "Postoperatif Üriner Retansiyon Risk Faktörleri Değerlendirme Formu - I", ameliyata ait risk faktörlerinin yer aldığı "Postoperatif Üriner Retansiyon Risk Faktörleri Değerlendirme Formu - II", "Kontrol ve Deney Grubu Postoperatif Üriner Retansiyon Yönetim Protokolü" ve "Taşınabilir Mesane Ultrason Cihazı" kullanıldı. Veriler Pearson Ki-Kare, Yates Düzeltmesi, Fisher's Exact Kikare, Monte Carlo değerleri ile; nümerik değişkenler için sayı, yüzde ve medyan (25. Persentil - 75.Percentil) ile değerlendirildi.
Bulgular: Deney ve kontrol grupları arasında PÜR gelişme ve üriner kateterizasyona başvurma sıklığı, ilk idrar çıkrma biçimleri, intraoperatif süreçte verilen sıvı miktarları ile postoperatif ölçülen idrar miktarı, PÜR gelişen hastalarda sigara ve alkol kullanma durumu, anksiyete ve prekreatinin düzeyleri, hastalara verilen toplam sıvı miktarı istatistiksel olarak farklılık göstermiştir (p< 0.05). Deney grubunun büyük çoğunluğunda (%77,3); kontrol grubunun neredeyse tamamında (%97,0) PÜR gelişmiştir; üriner kateter deney grubunun neredeyse tamamına takılmazken (%3,9); kontrol grubunun yaklaşık 1/3 (% 31,3)' ne takılmıştır.
Sonuç: Hemşirelik girişimleri PÜR' ün önlenmesi, hazırlayıcı faktörlerin erken fark edilmesi ve geliştiğinde basit ve kolay uygulanabilir olma özelliği ile PÜR insidansını ve buna bağlı olarak üriner kateterizasyon insidansını düşürmede oldukça önemlidir.
Anahtar Sözcükler: Postoperatif üriner retansiyon, hemşirelik girişimi, taşınabilir mesane görüntüleme cihazı, üriner kateterizasyon.

Abstract:
The Impact of Nursing Interventions on Prevention and Management of Postoperative Urinary Retention for Patients With Orthopedical Surgery Under Spinal Anaesthesia
Objective: This study aimed at evaluating the impact of nursing interventions on prevention and management of Postoperative Urinary Retention (PUR) for patients with orthopedical surgery under spinal anaesthesia and developing proposals for implementation.
Method: This clinical experimental study was conducted at Orthopaedics and Traumatology Clinic of Kocaeli Public Hospital between September 2013 and June 2014 with 132 patients fulfilling the research criteria where 66 of them constituted the control and experiment groups respectively. In order to maintain homogeneity, the patients in both groups were chosen similar in terms of age, gender and diagnostics. The data were collected by using "Postoperative Urinary Retention Risk Factors Evaluation Form - I", "Postoperative Urinary Retention Risk Factors Evaluation Form - II" which contains risk factors about the surgery, "Postoperative Retention Management Protocol for Control and Experiment Groups" and "Portable Bladder Ultrasound Device". The data were analysed by using Pearson Chi-Square, Continuity Correction, Fisher's Exact Chi-Square, Monte Carlo values, count, percentile and median (25. percentile – 75. percentile) values for numerical variables, respectively.
Conclusions: There occurred a statistically significant difference between experiment and control groups in development of PUR and referring to use of urinary catheter, the first urinary style, amount of intravenous fluid in the intraoperative period and measured urine amount in the postoperative period, status of cigarette and alcohol use, level of anxiety and precreatinine and total amount of fluid given patients (p< 0.05). PUR developed in majority of the experiment group patients (77,3 %) and almost all of the control group patients (97,0 %); urinary catheter was not inserted to nearly all of the experiment group patients (3,9 %) while one-third of the control group patients were catheterized (31,3 %).
Result: Considering the prevention of PUR, early recognition of the preliminary factors and their simplistic and easy implementation when PUR develops, nursing interventions are considerably important in decreasing the incidence of both PUR and related urinary catheterization.
Keywords: Postoperative urinary retention, Nursing intervention, Portable Bladder Volume Instrument (BVI), Urinary Catheterization