İçmesuyu ve kanalizasyon uygulamalarında projelendirme ve yapım aşamalarında konum doğruluğunun incelenmesi
Project design at domestic water and sewage system applications and investigation of location accuracy at manufacture stage
Yazar: NİHAN ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN GÜRSEL HOŞBAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Su, bütün insanlık boyunca varlığımızı devam ettirebilmek için ihtiyaç duyulan en temel gereksinimlerden biri olmuştur. Yüzyıllarca savaşların temel sebeplerinden biri haline gelmiş ve yerleşik hayata geçişte en önemli kriter olarak su kaynaklarına yakınlık dikkate alınmıştır. Yalnızca insanoğlu için değil tüm canlılar için de büyük bir ihtiyaç olan suyu temin etmek ve atıksuyu yaşam alanlarından uzaklaştırmak zorunlu bir gereksinimdir. Ancak herhangi bir su kaynağının varlığı o kaynağın direkt olarak kullanılabilir olması anlamına gelmez. Önemli olan temiz suya ulaşmaktır. Kullanılabilir temiz suyun temini her zaman büyük bir sorun haline gelmiş ve bu sorunun çözümü için çeşitli yöntemler aranmıştır. Bu sebeple içmesuyu ve kanalizasyon sistemleri yüzyıllar öncesinden oluşturulmuş, gelişen teknolojilerle birlikte kendini yenilemiştir.
Yaşam alanlarındaki altyapı sistemlerinin durumu ülkelerin gelişmişlik düzeyini gösteren önemli kriterlerden biridir. Bu sebeple uygulanacak bu sistemler için hassas ve titiz çalışmalar yapılmaktadır. Altyapı sistemlerinin kapasitesinin nasıl olacağı, şebekelerin nerelerden geçeceği, konumlarının nasıl olacağı ve planlanan projelerin mevcut duruma nasıl uygulanacağı gözönünde bulundurulmakta ve ihtiyaç durumuna göre gerekli etütler yapılarak projeler hazırlanmaktadır.
Yüksek maliyetler içeren bu yatırımlar gelişmekte olan ülkemiz için de önemli uygulamalardandır. Bu sebeple 12 Ekim 2017 tarih ve 30208 sayılı Resmi Gazetede Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından "İçme ve Kullanma Suyu Temini ve Dağıtım Sistemleri Hakkında Yönetmelik" yayımlanmıştır. Son derece önem arz eden bu yatırımlar için devlet büyük finansmanlar sağlamaktadır. Bu sebeple yapılan yatırımların uzun yıllar boyunca kalıcılığının korunması önem arz eder.
Söz konusu bu çalışmalar yapılırken en önemli parametrelerden biri, projelerde belirlenen hatların araziye aplike edilmesi esnasında projeye uygun olarak konum doğruluklarının sağlanmasıdır. Ayrıca sistemlerin uzun yıllar kullanılabilirliğini devam ettirebilmek için araziye inşaatları tamamlandıktan sonra halihazırdaki mevcut durumlarına ait konum verilerinin saklanması da dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biridir.
Bu çalışmada içmesuyu ve kanalizasyon uygulamaları esnasında hatların konum doğruluklarının önemi incelenmiş ve uygulamaların nasıl yapıldığı anlatılmıştır. Çalışma bölgesi olarak Afyonkarahisar İli' nin Döğer Beldesi seçilmiştir. İller Bankası A.Ş. kontrollüğünde bölgede yapımı devam eden içmesuyu ve kanalizasyon yapımı işi kapsamında ölçümler yapılmıştır. Elde edilen veriler yapım işine ait proje verileri ile karşılaştırılarak konum doğrulukları incelenmiştir. Sonuç olarak, proje verileri ile arazi verilerinin yüksek farklılıklar göstermediği görülmüş, farklılıkların olduğu noktaların ise sebepleri incelenmiştir.

Abstract:
Water has been one the most essential needs for mankind to maintain its existance. It has been one of the main reason of wars for centuries and proximity to water sources taken into consideration as the prime criteria for the transition to settled life. It is a mandatory need to procure water that is a main need for not only for mankind but also for whole living beings, and remove wastewater from habitats. However existence of any water resource doesn't mean that is directly usable. What really matters is reaching clean water. İt has been a great problem of procuring clean water and various methods have been asked for it. Therefore domestic water and sewage systems formed centuries ago and renovated itself by the help of developing technology.
Condition of infrastructure in habitats is one of the most significant criteria that indicates the development level of the country. Therefore sensitive and meticulous studies have been done. It is taken in to consideration that, how infrastructure capacity will be, where network will pass through, how will the locations be and how will the intended projects will be applied to present situation and projects are designed by carrying out essential studies according to the demand.
These high costly investments are significant applications for our developing country. Therefore "İçme ve Kullanma Suyu Temini ve Dağıtım Sistemleri Hakkında Yönetmelik" was published in offical journal dated on 12.10.2017 with the number of 30208 by the environment and urban planning ministry. Goverment ensure great amount of finance for these substancial investments. So it is important to preserve the permanency of these investments for many years.
One of the most significant parameters while carrying out these studies is to ensure the location accuracy according to the projects during the application stage of tracks, determinated on projects, on the land. Furthermore its noteworthy to keep present situations of the location datas of the systems, after their construction to land is done, to maintain the utility of systems for many years.
In this study the significance of the location accuracy of networks during the domestic water and sewage system applications was investigated and the apply methods were explained. Study field was chosen as Döğer town of Afyonkarahisar city. Measurements have been made on field within the domestic water and sewage construction under control of İller Bankası A.Ş. Datas that obtained were compared to the ones belong to contruction and their accuracy was studied. As a result it is seen that there are no big differences between project and field datas, the reasons of where points where the differences ocur were investigated.