Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'ne başvuran çocukların sadece anne sütü ile beslenmesini etkileyen etmenler
Factors effecting exclusive breastfeeding among children brought to Akdeniz University Hospital
Yazar: CELAL METE KARAKURUM
Danışman: ÖĞR. GÖR. SEVTAP VELİPAŞAOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek mamaları = Infant food ; Besin destekleri = Dietary supplements ; Çocuklar = Children

Özet:
Bebeklerin anne sütü ile beslenmesi ve özellikle yaşamın ilk 6 ayında tıbbi bir gereklilik olmadıkça bebeklere anne sütü dışında besin ve sıvı verilmemesi bebeğin morbiditesini ve mortalitesini azaltmak için en uygun yöntemdir. Gelişmekte olan ülkelerde ilk 6 ay anne sütü verme sıklığının %95 oranına çıkarılmasıyla ilk altı aydaki bebek ölümlerinin %87'sinin önlenebileceği tahmin edilmektedir. TNSA 2013' göre altıncı ayda sadece anne sütü verme oranı %9.5 altında saptanmıştır. Araştırmada sadece anne sütü ile beslenmeyi etkileyen faktörlerin saptanması hedeflenmiştir. 
        Çalışmada Akdeniz Üniversitesi Hastanesine başvuran 6-10 ay arası sistemik kronik hastalığı olmayan 190 çocuğun annesine Genel Çocuk Polikliniği, Sağlam Çocuk Polikliniği ve Çocuk Cerrahi Polikliniği'nde yüz yüze görüşülerek anket uygulanmıştır. İlk 6 ayda anne sütü dışında su, bitki çayı ve ilk 15 gün mama verenler kontrol grubunda (n=95), on altıncı gün ve sonrası mama vermeye devam edenler veya ilk 6 ay ek gıda verenler vaka grubunda (n=95) incelenmiştir. 
        Annenin gebelikte hastalık geçirmesi, babanın eğitim düzeyi, ilk bir saatte emzirme, anneye göre sütünün besleyici ve yeterli olması, günlük emzirme sayısı, çocuğun ilk 10 ve 15 gün tartı almı, emzik vermesi annenin kendinde depresyon ile ilişkili duyguları ifade etmesi ile erken mama veya ek gıda başlama arasındaki ilişki istatistiksel analizle anlamlı saptandı.
       Çok değişkenli lojistik regresyonla katılımcıların erken ek gıdaya geçişine neden olabilecek etmenler değerlendirildi. Annenin sütünün yetersiz olduğunu düşünmesi için olasılık oranı 4.39 (p<000,1 ; %95 GA:2,21-8,75) ve annenin kendini ümitsiz, çökkün, kaygılı, mutsuz hissetmesi için olasılık oranı 3,26 (p<0,004 ; %95 GA: 1,45-7,32) saptandı. Tek değişkenli analizde ise seyrek emzirme, annenin sütünün yeterli ya da besleyici olmadığını düşünmesi, herhangi bir kişinin anneye mama önermesi sadece anne sütü ile beslenmeyi olumsuz etkileyen etmenler olarak saptandı. 
        Sonuç olarak annelerin uygun şekilde desteklenmesi, annelerdeki depresyon belirtilerine dikkat edilmesi, annenin sütünün yetersiz olduğuna dair algısının hafife alınmaması bebeklerin ilk altı ay sadece anne sütü ile besleme sıklığını artırabilir. 

Anahtar Kelimeler: sadece anne sütü, ek gıda, mama

Abstract:
Breastfeeding and especially exclusive breastfeeding for the first 6 months is the optimum feeding method for reducing infant mortality and morbidity. It is estimated that increasing breastfeeding rates to 95% in developing countries can prevent 87% of preventable deaths in the first six months of life. According to Turkey's Demographic and Health Survey 2013, exclusive breastfeeding rate at the sixth month was below 9.5%. The aim of this study was to detect factors that effect exclusive breastfeeding during the first six months of life.
           A questionniare was applied to the mothers of 190 infants with no chronic systemic disease who were brought to the outpatient clinics of General Pediatrics, Well Child and Pediatric Surgery in Akdeniz University Hospital. Infants who were only given breastmilk, water, herbal teas and formula for the first fifteen days in the first six months were defined as the control group (n=95), infants who were given formula beyond the 16th day and those who were given complementary foods in the first six months were included in the case group (n=95). 
        In statistical analysis; experiencing an illness during pregnancy, father's education level, breastfeeding in the first hour, mother's perception on whether her milk was sufficient and nutritious, number of breastfeeding sessions per day, the infant's weight on the 10th and 15th day, pacifier use, and experiencing emotions associated with depression were found to be significantly associated with early introduction of formula or complementary foods. 
        In multivariate logistic regression factors that could lead to early complementary feeding were evaluated. Mothers who thought their milk was insufficient had an odds ratio of 4.39 (95% CI: 2.21-8.75; p<0.001), mothers who had experienced hopelessness, being broken down, anxiety, unhappiness had an odds ratio of 3.26 (95% CI 1.45-7.32 p=0.004). In univariate analysis infrequent breastfeeding, mothers perception of her milk being insufficient or lacking nutritional properties, recomendation of formula by someone else were found to effect exclusive breastfeeding. 

        In conclusion mothers should be properly supported, scanned for signs of depression and her perception of insufficient milk supply shouldn't be taken lightly. With these precautions rates of exclusive breastfeeding in the first six months could be increased. 

Key words: exclusive breastfeeding, complementary feeding, formula milk