Sera örtü malzemelerinin ışınımsal özelliklerinin zamana göre değişimi
Determınatıon of changes ın radıatıve propertıes of greenhouse cover materıals throughout tıme
Yazar: YUSUF ERKAN ÖZAY
Danışman: PROF. DR. RECEP KÜLCÜ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında CO-EX (çok katlı) teknolojisi ile üretilen, aynı marka 24 Ay kullanım ömürlü UV+AB ve 36 ay kullanım ömürlü UV+AB+IR+EVA+LD katkılı sera örtü malzemelerinin kullanım süreleri boyunca ışınımsal özelliklerinde meydana gelen değişimler incelenmiştir.
Çalışmada Antalya ili Aksu ilçesindeki 87 farklı seradan Kuzey-Güney-Doğu ve Batı bölgelerinden toplam 348 parça 36 ay kullanım ömürlü UV+AB+IR+EVA+LD katkılı ve Antalya ili Kumluca ilçesinde bulunan 7 farklı seradan yine Kuzey-Güney-Doğu ve Batı bölgeleri olmak üzere toplam 28 parça 24 ay kullanım ömürlü UV+AB katkılı sera örtü malzemesi numuneleri toplanmıştır.
Seralardan alınan örtü malzemesi numunelerinin, kontrollü şartlarda kapalı test düzeneği ile ortama yapay ışık verilerek, toplam ışınım, fotosentetik etkin ışınım (PAR) ve aydınlanma şiddeti (lüx) geçirgenlik değerleri belirlenmiştir. Seralardan toplanan numunelerde yapılan ölçüm sonuçları, kullanılmamış örneklerde yapılan ölçümlerle karşılaştırılarak, sera örtü malzemelerinin kullanım süresi ve kullanıldığı yöne bağlı olarak ışınımsal özelliklerindeki değişimler değerlendirilmiştir. 
Denemelerde,  kapalı test düzeneği ile yapılan boş ölçümlerde yapay ışık kaynağından gelen toplam ışınım miktarı 5,67+3 µW/cm2, fotosentetik etkin ışınım (PAR) 55,2 µmol/m²s ve aydınlanma şiddeti (lüx) 2,63+3 lüx olarak ölçülmüştür.	Bu değerler 36 ay ömürlü kullanılmamış (yeni) sera örtü numunelerinde sırasıyla 3,76+3 µW/cm², 30,2 µmol/m²s ve 1402 lüx; 24 ay ömürlü kullanılmamış (yeni) sera örtü numunelerinde ise 5,10+3  µW/cm², 46,3 µmol/m²s ve 2,17+3 lüx olarak ölçülmüştür.
Seraların tüm cephelerinden (kuzey-güney-doğu-batı) toplanan 36 ay kullanım ömürlü sera örtü numunelerinin yapılan ölçümleri sonucunda; 1, 2 ve 3 yaşındaki sera örtü numunelerinin Toplam Işınım, Fotosentetik Etkin Işınım (PAR) ve Aydınlanma Şiddeti (lüx) değerlerinde meydana gelen en yüksek  geçirgenlik kayıplarının, ilk kullanım yılında yaşandığı, bu kaybın ikinci ve üçüncü yıllarda yaşanan kayıpların toplamından fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ikinci ve üçüncü yıllarda meydana gelen kayıpların birbirine yaklaşık olarak seyrettiği görülmüştür.
24 ay kullanım ömürlü sera örtülerinde ise Toplam Işınım, Fotosentetik Etkin Işınım (PAR) ve Aydınlanma Şiddeti (lüx) değerlerinde birinci yıl yaşanan geçirgenlik kayıpları ikinci yılda da yaklaşık olarak aynı oranlarda seyretmiştir. Bu durum 24 ay ömürlü sera örtülerinde oluşan geçirgenlik kayıplarının her yıl katlanarak arttığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Sera örtü malzemesi, toplam ışınım, fotosentetik etkin ışınım (PAR) , aydınlanma şiddeti (lüx)

Abstract:
In this thesis workout have been analyzed the changes in the radiation properties by closed test setup during the lifetime of additive greenhouse cover materials produced with CO-EX (multi-layer) technology – from same brand 24 months UV+AB and 36 months UV+AB+IR+EVA+LD samples.
The samples during the study were collected from: Antalya – Aksu – 87 different greenhouses, North-South-East and West regions total 348 pieces 36 months lifetime UV+AB+IR+EVA+LD, and Antalya – Kumluca – 7 different greenhouses, North-South-East and West regions total 28 pieces 24 months lifetime UV+AB additive greenhouse cover materials.
The collected sample pieces were measured by device capable of measuring total radiation, photosynthetic effective radiation (PAR) and lighting intensity (lux) under controlled conditions (closed test system) using by artificial light and based on zero plastic samples with same specifications according to sample ages the temporal variation of the radiation properties of the materials were investigated.
In the research blank measurements made with closed test setup measured total amount of radiation coming from the artificial light source is 5,67+3 µW/cm2 photosynthetic effective radiation (PAR) 55,2 µmol/m²s and lighting intensity (lux) 2,63+3. These values are: 36 moths lifetime zero samples, seriatim: 3,76+3 µW/cm², 30,2 µmol/m²s and 1402 lux; 24 months lifetime zero samples, seriatim: 5,10+3 µW/cm², 46,3 µmol/m²s and 2,17+3 lux.
As a result of measurements made on 36-month lifetime greenhouse cover samples collected from all the facades of the greenhouses (north-south-east-west): It is observed that the highest permeability losses occurring in the total radiation, Photosynthetic effective radiation (PAR) and Lighting intensity (lux) values of the greenhouse cover samples at 1, 2 and 3 years old is in the greenhouse cover material which is 1 year old and this loss is more than the sum of actual losses in 2 and 3 years old samples. In addition, it was observed that losses occurred in the sera coverings of 2 and 3 years old were observed approximately to each other.
In 24 months lifetime greenhouse covers: Total radiation, Photosynthetic effective radiation (PAR) and Lighting intensity (lux) values of the permeability losses experienced in the 1st year are approximately the same rates in the 2nd year, suggesting that the loss of permeability in 24 months lifetime cover materials increases exponentially every year.

Key Words: Greenhouse cover materials, total radiation, Photosynthetic effective radiation (PAR), Lighting intensity (lux)