Türk sinemasında yeni kara filmler(Neo-Noir): Erkeklik olgusu ve karizmatik otorite
Neo-Noir films in Turkish cinema: The phenomenon of masculinity and charismatic authority
Yazar: MEHMET ALİ DEPREM
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL CENGİZ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Erkeklik = Masculinity ; Sinematografi = Cinematography ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Kara film (Film Noir) türü, Büyük Buhran sonrasında yaşanan İkinci Dünya Savaşı'nın 
toplum üzerindeki olumsuz etkilerinin yansıması olarak ortaya çıkmıştır. Teknik 
açıdan dışavurumculuk akımından beslenen kara filmler, yozlaşan toplumu ve 
yalnızlaşan bireyi gerçekçi biçimde yansıtmaktadır. 1960'lı yıllardan sonra; toplumsal 
hareketler, yeni sanat akımları ve teknolojinin gelişmesi, kara filme yeni bir söylem 
kazandırmıştır. Yeni kara filmler (Neo-Noir), bu değişimlerle birlikte klasik dönemden 
ayrılmaktadır. Günümüzde yeni kara filmlerde, feminen baskınlık ile birlikte 
'erkeklik' en çok tartışılan olgu olmuştur. Erkeklik olgusunun değişmesi, ataerkil 
düzeni değişmeye itmiştir. Toplumsal kriz dönemlerinde ortaya çıkan 'karizmatik 
otorite', ataerkil toplum düzenin değişmesiyle tekrar ortaya çıkmıştır. Karizmatik 
otorite, bireycileşen günümüz toplumunda yenilikçi ve eşitlikçi liderler ortaya 
çıkarmıştır. Araştırmada, Türk sinemasında yeni kara filmler esas alınarak 'erkeklik' 
olgusu ve 'karizmatik otorite' incelenmiştir. Ağır Roman (Altıoklar, 1997) Gemide
(Akar, 1998), Kabadayı (Vargı, 2007) filmleri bu araştırma için örneklem seçilmiştir. 
Metinsel film analizi modelinin esas alındığı araştırmada nitel araştırma yöntem ve 
teknikleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, Türk sinemasında kara film türünü 
erkeklik çalışmaları perspektifinden ele alarak, türün toplumsal cinsiyet ve erkeklik 
temsilleri üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemiştir. Çalışmanın bulguları, Türk 
sinemasında erkeklik temsillerinin, bireysel krizler, toplumsal dönüşümler ve kültürel 
kodlar üzerinden şekillendiğini göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler: Yeni Kara Film, Erkeklik, Karizmatik Otorite.

Abstract:
Film Noir, as a genre, emerged as a reflection of the negative societal impacts of the 
Great Depression and World War II. Technically influenced by the Expressionist 
movement, film noirs realistically portray a corrupt society and the alienation of the 
individual. After the 1960s, social movements, new art trends, and technological 
advancements brought a new discourse to film noir. Neo-Noir, as a result of these 
transformations, diverges from the classical period. In contemporary neo-noir films, 
masculinity has become one of the most debated subjects, alongside the prominence 
of femininity. The shifting nature of masculinity has pushed patriarchal structures 
towards transformation. During times of societal crises, the concept of charismatic 
authority has reemerged, adapting to the evolving patriarchal order. In individualistic 
modern societies, charismatic authority has introduced innovative and egalitarian 
leadership models. This research examines the notions of masculinity and charismatic 
authority in neo-noir films within Turkish cinema. The selected case studies for this 
research include Ağır Roman (Cholera Street, Altıoklar, 1997), Gemide (On Board, 
Akar, 1998), and Kabadayı (For Love and Honour, Vargı, 2007). Employing the 
textual film analysis model, the study adopts qualitative research methods and 
techniques. Ultimately, this research delves into the genre of film noir in Turkish 
cinema through the lens of masculinity studies, offering an in-depth analysis of the 
impact of the genre on representations of gender and masculinity. The findings reveal 
that representations of masculinity in Turkish cinema are shaped by individual crises, 
social transformations, and cultural codes. 
Keywords: Neo Noir, Masculinity, Charismatic Authority.