Seracılık sektörü çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği  konusundaki farkındalık ve tutumlarının incelenmesi
Investigation of the awareness and attitudes of greenhouse sector workers on occupational health and safety
Yazar: İBRAHİM ALPAY SAKARTEPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM MORAL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Gün geçtikçe artan dünya nüfusu ile birlikte gerekli yiyecek kaynaklarındaki azalma aşılması gereken önemli bir problem olarak büyümektedir. Bu problemin üstesinden gelebilmek için tarım sektörünün geliştirilmesi önemli görülmektedir. Seracılığın göreceli olarak kontrollü üretime de olanak vermesi açısından etkili bir rol üstleneceği düşünülmektedir. Türkiye'de seracılık özellikle Akdeniz Bölgesi'nde yapılmakta, Antalya ise en büyük paya sahip olan il olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak seracılık sektörü hızla büyümekte dolayısıyla sorunları da beraberinde getirmektedir.

Seracılık sektöründe ürün verimi üzerine yoğunlaşılmakta, çoğunlukla işçilerin sağlık ve güvenliği ikinci sırada yer almaktadır. Ancak seralarda gerçekleştirilen gündelik işler bazı tehlike ve riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu çalışma kapsamında Antalya Merkez ilçedeki seracılık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliğine yönelik alınması gereken tedbirlere yönelik farkındalık ve tutumları anket yolu ile belirlenmeye çalışılmıştır. 179 kişi ile yüz yüze görüşülerek gerçekleştirilen ankette biyolojik, kimyasal, fiziksel, mekanik, psiko-sosyal ve sağlık ile ilgili faktörlere yönelik sorular yöneltilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programı ile değerlendirilmiştir.

Seralar çoğunlukla aile üyelerinden oluşan küçük işletmeler olup çalışanlar eğitim düzeyleri düşük orta yaşlı bireylerdir. Sera işçilerinin mekanik ve psiko-sosyal konular dışında farkındalıklarının yüksek olduğu gözlenmiştir. Ancak sera işçilerinin gündelik işlerinin getirdiği tehlike ve risklere karşı tutumları aynı derecede olumlu olmayıp çoğu zaman işçilerin gerekli önlemleri almakta ihmalkar davrandıkları belirlenmiştir. Sera işçilerinin tutumlarının düzeltilebilmesi için sürekli bir eğitim programı uygulanması ve programın yakından takip edilmesi sektörde çalışan işçilerin sağlığı ve güvenliği açısından önem arz etmektedir. Sektör bütün yönleriyle ele alınmalı ve iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli adımlar atılmalıdır.

Abstract:
With the increase in world population the decrease in food supply is getting an important problem. To overcome this problem the development of agricultural sector seems to be significant. Greenhouses, which also give opportunities to comparably controlled production, would have an effective role. In Turkey, greenhouses mostly occupy in Mediterranean Region, Antalya has the biggest share. However, greenhouse industry is growing faster which brings some problems together with.

In greenhouse industry, production efficiency is more important, mostly occupational health and safety of the workers is at the second place. But, everyday works conducted in greenhouses have some danger and risks. In this study, the awareness and attitudes of greenhouse workers at Antalya central district on occupational health and safety measurement that required to be taken are tried to be determined by a survey. 179 of interviews, was performed by face to face, have questions about biological, chemical, physical, mechanical, psycho-social and health concerns. The data was analyzed by using SPSS program.

Greenhouses are usually small businesses with family members of low education level and middle-aged. Perception of greenhouse workers was generally high except issues related to mechanical and psycho-social. However, attitudes of greenhouse workers on danger and risk due to everyday works were not favourable as their awareness and most of the time they were negligent to take necessary precautions. In order to change the attitudes of greenhouse workers, application of a continuous training program and closely following are important for occupational health and safety of sector's workers. The sector should be evaluated at all aspects and the necessary steps for occupational health and safety should be taken.