Dış borç sorunu ve dış borçların ekonomik büyüme üzerine etkisi: Türkiye örneği
External debt problem and the impact of external debt on the growth: Turkish experience
Yazar: JALE KOZALI
Danışman: PROF.DR. TEMEL ERGUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ekonomik kalkınmanınfinansmanı için gerekli olan kaynakların yetersiz olması bu ülkeleri dış kaynakbulmaya zorlamaktadır. Bu durumda dış borç bu ülkeler için önemli birfinansal kaynak olmaktadır.Dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye için de dış borç önemli birkaynaktır. Türkiye ekonomisinde dış borç genellikle tasarruf açığını ve dövizaçığını gidermek ve yüksek büyüme hızına ulaşabilmek için alınmaktadır.Başlangıçta ek bir kaynak olarak alınan dış borçlar etkin bir şekildekullanıldıklarında yatırımları, ekonomik büyümeyi ve kalkınmayıhızlandırabilmektedir. Fakat alınan dış borcun etkin kullanılmaması ve dışborcun anapara ve faiz ödemelerinin ulusal gelir artışından daha fazla artışgöstermesi borçları ödeyebilmek için tekrar borç alınmasını gerektirmekte veböylece dış borç yükünün artıp ülkenin refahında bir azalmaya nedenolabilmektedir.Dış borçlanma ile ekonomiye aktarılan dış kaynakların etkin kullanılıpkullanılmadığını belirlemek için belli ölçütler dikkate alınarak analiz yapılmasıve elde edilen sonuçlar doğrultusunda borçlanılması gerekmektedir.Bu çalışmanın amacı; Osmanlıdan günümüze dış borç stokunun ve dışborç servisinin ülke ekonomisine etkisini değerlendirmek ve Türkiye'nin 1970-2005 döneminde dış borç stokunun, dış borç servisinin, kamu ve özelyatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkisini zaman serilerine dayalıeşbütünleşme analizi yardımıyla açıklamaktır.Çalışmada, 1970- 2005 döneminde Türkiye'de dış borç stokunun ve dışborç servisinin büyümeyi olumsuz etkilediği, Türkiye'nin borç fazlası sorunu ilekarşı karşıya olduğu sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
Insufficient resources, which are necessary for economic development,force the less-developed and developing countries to find external resources. Insuch a case, external debt is important financial resources for these countries.External debt is also important resource for Turkey such as in the worldcountries. In Turkish economy, external debt is taken generally in order tocounter the saving deficit and foreign exchange deficit and reach the highgrowth rate. External debts, which are initially taken as additional resources,can accelerate the investments, economic growth and development when theyare used efficiently. But if the external debts aren?t used efficiently and theprincipal and interest payments of the external debts become higher thannational income increase, it is required to get debts again to pay debts andthereby it causes to increase external debt burden and decrease the countrywelfare.It is required to make analysis by considering some criteria in order todetermine whether external debts transferred to the economy are usedefficiently or not and the countries must get debts according to these results.The aim of this study is to evaluate the impact of external debt stock andexternal debt servicing to the economy from the Ottoman Empire to today andto explain the impact of external debt stock, external debt servicing, public andprivate investments to the economic growth for the 1970-2005 period in Turkeyby using the cointegration analysis based on time series.In this study, it is resulted that external debt stock, external debtservicing affected the growth negatively and Turkey faced with the debtoverhang problem in the period of 1970- 2005.