Enerji performansı öncelikli mimari tasarım sürecinin ilk aşamasında kullanılabilecek tasarıma destek değerlendirme modeli
An assessment model addressed to early phases of architectural design process prioritised by energy performance
Yazar: GÜLSU ULUKAVAK HARPUTLUGİL
Danışman: PROF. DR. GÜLSER ÇELEBİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Bölümü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bina benzetimi = Building simulation ; Performans değerlendirme = Performance evaluation

Özet:
Tasarım sürecinin ilk adımlarında alınan kararların önemli bir bölümünün sonuçta elde edilen bina performansını doğrudan etkilediği bilinmektedir. Bu noktada bina performans simülasyonlarından elde edilen bilgi, tasarım sürecinin başından itibaren tasarım kararı destek sistemi olarak tasarım ekibinin alternatif çözümler içinden seçim yapabilmesine yardımcı olabilecek önemde görülmektedir. Bina performans simülasyonlarının tasarım süreci içinde dolaylı yolla kullanılabilmesinde hassasiyet analizine dayalı yeni bir yöntem aranmaktadır. Hassasiyet analizi tasarım parametrelerinin bina performansı üzerindeki etkisinin ve hangi parametrenin daha etkin rol oynadığının belirlenmesine yardımcı olmaktadır.Tezin amacı, henüz tasarım sürecinin başındaki okul binası şemalarının belirlenen parametreler ve denenen değerlerine bağlı enerji performansı hassasiyetinin sorgulanmasıdır. İklimsel farklılıklara bağlı hassasiyetlerin belirlenebilmesi için analiz, Türkiye'nin dört derece gün bölgesi için ayrı olmak üzere gerçekleştirilmiştir.Bu çalışmaya veri sağlamak üzere Esp-r enerji performans simülasyon programı kullanılmıştır. Temsili bir sınıf zonları kümesi tanımlanmış ve girdi parametreleri belirlenmiştir. Analiz hem ısıtma enerjisi tüketimi hem de soğutma enerjisi tüketimi üzerinden irdelenmiştir.Tezin sonucunda okul tasarımları için ısıl açıdan dirençli tasarımlara yönelik bir modül önerisi Modulsco geliştirilmiştir. Bu modülü test edebilmek için bu modül ile elde edilen üç alternatif tasarım şeması Türkiye'nin dört iklim bölgesine uygulanmış ve sonuçları değerlendirilmiştir. Bu önerilen yöntem, iklime dayalı tasarım gerçekleştirmek isteyen tasarımcılar için hazırlanacak tasarım kılavuzun genel çerçevesini oluşturmaktadır.

Abstract:
It is widely accepted that decisions taken during the early phases of building design can have a large role in ensuring the performance of the end product. Thus, building performance simulation outcomes are important towards expanding the capabilities of the design team to make well-informed choices at the beginning of the design process. As an indirect way of using performance simulations within design process, a new methodology has been explored by help of sensitivity analysis. Sensitivity analysis is considered an effective instrument to evaluate the impact of design parameters on building performance and to identify which parameters are the most effective ones.The aim of this thesis is to examine the sensitivity of energy performance of school building schemes which are still at an early stage of the building design process. In order to reveal the sensitivity difference towards climatic conditions, the analysis has been performed for four degree day regions of Turkiye.The ESP-r building performance simulation program has been used to generate data for the study. A representative classroom block has been modeled and the input parameters are determined. The analysis has been carried out from point of view of annual heating energy consumption and annual cooling energy consumption.The consequence of the thesis includes attempt to develop a new, more thermally robust school outline design concept called Modulsco that is significantly more robust than the current general scheme. In order to test Modulsco, three pre-design alternatives applied to different climatic regions of Turkiye to allow validation of the outcomes proposed in this study. The methodology is established as a general framework of developing design guideline for Turkish building designers who intend to design with climate.