Tebriz'de Sağlık bakanlığı ve üniversite hastanesi hemşire yöneticilerinin hemşirelerin araştırma kullanım engelleri ve kolaylaştırıcılarına ilişkin algılarının incelenmesi
Reserach utilizaton barriers to and facilitators among nurse managers working in teaching hospitals in Tabriz
Yazar: ADELEH JAFARZADEH
Danışman: PROF. DR. GÜLSEREN KOCAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yöneticiler = Managers ; İran = Iran

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Tebriz ilinde Sağlık Bakanlığı ve Üniversite Hastanelerinde değişik düzeylerde yönetici olarak çalışan hemşirelerinin araştırma kullanım (AK) engelleri ve kolaylaştırıcıları konusunda algılarını ve engel algılarını etkileyen etmenleri belirlemektir.Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel türde yapılan bu araştırmanın örneklemini, Tebriz ilinde Sağlık Bakanlığı'nda üst düzey yönetici olan beş yönetici hemşire ve 12 üniversite hastanesinde çalışan 160 yönetici hemşire (ulaşılma oranı: %76.1) oluşturmuştur. Araştırmanın veri toplama araçları, üst düzey yöneticilerin araştırma kullanım engel algılarını belirlemeye yönelik beş açık uçlu soru; yönetici hemşirelerin demografik ve çalışma özelliklerini içeren soru formu ile Araştırma Kullanım Engelleri Ölçeği'dir. Hemşirelerin araştırma kullanımına ilişkin tutumları beşli likert tipi bir soru ile ölçülmüştür. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile Kruskall Wallis ve Mann Whitney-U testi kullanılmıştır.Bulgular: Bu çalışmada üst düzey yöneticiler, araştırma sonuçlarının kullanımında kurumsal faktörleri en önemli engel olarak algılamışlardır. Yönetici hemşirelere göre araştırma kullanımını engelleyen faktörler içerisinde en yüksek puan ?kurum?, en düşük puan ?araştırma? boyutunda elde edilmiştir. Yönetici hemşirelerin araştırma kullanımında en yüksek engel olarak belirtilen madde ?hekimlerin araştırma sonuçlarının uygulamaya geçirilmesinde hemşirelerle işbirliği yapmaması?; en önemli kolaylaştırıcı ?araştırmaları okumak için yeterli zamanın olması?dır. Mezuniyetten sonra araştırma yapmayan yönetici hemşirelerin, engel ölçeğinin araştırma boyutunda engel algıları anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05).Sonuç: Çalışma sonuçlarına göre üst yönetici ve yönetici hemşirelerin araştırma kullanım engellerinde önceliğin kurumsal faktörler olduğu anlaşılmıştır. Engellerin giderilmesi için araştırma kullanımına uygun bir kurum kültürünün geliştirilmesi, araştırma kullanımını kolaylaştırıcı kurumsal düzenlemelere yönelik öneriler sunulmuştur.Anahtar kelimeler: Yönetici hemşire, araştırma kullanımı, araştırma kullanım engelleri, kolaylaştırıcılar, araştırma aktiviteleri

Abstract:
Aim: The objective of this research is to determine research utilization barriers, the perception of facilitators, and the factors affecting the perception of barriers of nurse managers working in University and The Ministry of Health Teaching Hospitals in Tabriz.Method: The study, which has been carried out in descriptive manner, is a sample of five administrator nurses who are executives employed in The Ministry of Health in Tabriz and of 160 administrator nurses (access rate: 76,1%) employed in twelve university hospitals. A questionnaire including demographic and work characteristic of nurses and ?research utilization barriers scale? have been used for data collection. Attitudes of nurse managers related research utilization has been measured by 5-point Likert scale. Descriptive statistics, Kruskall Wallis and Mann Whitney-U test are used in the data analysis.Findings: In this study, executives have perceived the organization barriers as the most important barrier for the usage of results. Among the factors that hinder research utilization the highest score was obtained from ?organization? and the lowest score was obtained from ?research? subscales. The item identified as most hindering barrier perceived by nurses in RU ?physicians will not coopperate with implementation?. The item identified as most important facilitator is ?to have sufficient time to read the researches.? The perception of barriers of the administrator nurses who have not done researches after graduation has been found meaningfully higher in the position of research of the barrier scale (p<0.05).Conclusion: According to the results of the studies, it is revealed that organizational factors priorities in research usage barriers of executive and nurse managers. In order to remove the barriers, developing the institutional culture, making institutional arrangements and doing actions facilitating the use of research are crucial.Key word: Nurse managers, research utilization, barriers of research utilization, facilitators, research attitudes, research activities.