Obez ratlarda aralıklı açlık ve egzersizin vücut bileşimi, antioksidan kapasite ve kan parametreleri üzerine etkisi
The effect of intermittent fasting and exercise on body composition, antioxidant capacity and blood parameters in obese rats
Yazar: TUĞBA TATAR
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Açlık = Hunger ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz = Exercise ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Obezite = Obesity ; Obezite = Obesity ; Sıçanlar = Rats ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu çalışmada aralıklı açlık ve egzersizin veya bu iki yöntemin birlikte uygulanmasının; vücut ağırlığı, kan lipit profili, glukoregülator faktörler, oksidan/antioksidan durum ve yağ dokusu gibi çeşitli parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma toplam 30 adet (70-90 günlük) erkek Sprague Dawley rat ile yürütülmüştür. Ratlar rastgele 5 gruba (n=6) ayrılmıştır. Sekiz hafta boyunca 1 grup standart peletle, diğer 4 grup ise yüksek yağlı yemle beslenmiştir. Sekiz haftanın sonunda yüksek yağlı yemle beslenen gruplarda Lee indeksine göre obezite gelişimi saptanmış ve aralıklı açlık ve/veya egzersiz uygulamasına geçilmiştir. Normal vücut ağırlığı ile sedanter aktiviteye sahip olan ratlardan oluşan (K1 normal sedanter) ve obez vücut ağırlığı ile sedanter aktiviteye sahip olan (K2 obez sedanter) 2 kontrol grubu oluşturulmuştur. Diğer 3 deney grubuna ise 8 hafta boyunca tek başına aralıklı açlık (AA obez), tek başına egzersiz (E obez) ve aralıklı açlık ile egzersiz birlikte (AAE obez) uygulanmıştır. Çalışma sonunda ratların kuyruklarından kan örnekleri alındıktan sonra anestezi uygulanmıştır. Anestezi altında iken kardiyak kan örnekleri alınarak ratlar sakrifiye edilmiş ve yağ dokuları çıkarılmıştır. Çalışmanın başlangıcında vücut ağırlığı bakımından gruplar arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Çalışma tamamlandığında ise vücut ağırlığı bakımından gruplar arasında önemli bir fark (p<0,05) gözlenmiştir. Vücut ağırlığı değişimi K1 grubunda AAE ve E grubuna kıyasla önemli düzeyde yüksektir (p<0,05). Lee indeksi ve BKİ değerlerindeki değişim ise K1 grubunda AA ve E gruplarına kıyasla önemli düzeyde yüksektir (p<0,05). Açlık kan şekeri AA ve AAE gruplarında daha yüksektir (p<0,05). OSI değeri AA ve AAE gruplarında daha düşüktür (p<0,05). Bununla birlikte PON1 aktivitesi AAE grubunda düşüktür (p<0,05). AA veya E gruplarının yağ hücre çapları K2'ye göre daha düşük ancak K1'e göre daha yüksektir (p<0,05). AAE grubunun yağ hücresi çapları K1 grubundan daha küçüktür (p<0,05). Sonuç olarak; obez bireylerde aralıklı açlık ve egzersiz kombinasyonu uygulanması vücut ağırlığında kayıp sağlamış, yağ hücresi boyutunu küçültmüş ve oksidatif stresi azaltmıştır. Bununla birlikte açlık kan şekerini yükseltmiş, kan lipitleri üzerine farklı etkiler göstermiş ve PON1 aktivitesini düşürmüştür. Aralıklı açlığın olumlu ve olumsuz yönleri dikkate alınarak uygulanması ve sıkı takip altında kontrollü sürdürülmesi önerilebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effects of doing exercise, intermittent fasting and combination of two methods on various parameters such as body weight, blood lipid parameters, glucoregulatory factors, oxidant/antioxidant status and adipose tissue. The study was carried out with a total of 30 (70-90 day old) male Sprague Dawley rats. Rats were randomly divided into 5 groups (n = 6). For 8 weeks, 1 group was fed with standard pelets and the other 4 groups were fed with high-fat diet. At the end of 8 weeks, obesity development was confirmed according to Lee's index in groups fed with high-fat diet and intermittent fasting and/or exercise period was started. Two control groups, consisting of rats with normal body weight, which have sedentary activity (K1 normal sedentary) and obese rats with sedentary activity (K2 obese sedentary), were formed. Intermittent fasting only (AA obese), exercise only (E obese) and intermittent fasting together with exercise (AAE obese) were applied to the other 3 experimental groups for 8 weeks. At the end of the study, anesthesia was applied after taking blood samples from the tails of the rats. While under anesthesia, cardiac blood samples were taken and the rats were sacrificed and fat tissues were removed. There was no significant difference between the groups in terms of body weight at the beginning of the study (p> 0.05). When the study was completed, a significant difference (p <0.05) was observed between the groups in terms of body weight. The change of body weight was significantly higher in the K1 group compared to AAE and E group (p <0.05). The change of Lee index and BMI were significantly higher in the K1 group compared to AA and E groups (p <0.05). Fasting blood glucose was higher in AA and AAE groups (p <0.05). OSI was lower in AA and AAE groups (p <0.05). Also PON1 activity decreased in AAE group (p <0.05). The fat cells diameters of AA or E groups were lower than K2 but higher than K1 (p <0.05). The fat cell diameters of AAE group were smaller than K1 group (p <0.05). In conclusion; a combination of intermittent fasting and exercise in obese individuals caused that loss of body weight, reduced fat cell size and reduced oxidative stress. However, it caused increased fasting blood glucose, different effects on blood lipids and decreased PON1 activity. Intermittent fasting can be suggested to regard the positive and negative aspects and to maintain it under follow-up.