Kolorektal kanser karaciğer metastazlarında radyoembolizasyon tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy of radioembolization in colorectal cancer liver metastases
Yazar: DUYGU KARAHACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. UMMAN NUREDDİN SANLIDİLEK
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kolorektal kanser karaciğer metastazlarının tedavisinde 90Y maddesinin etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Haziran 2008 ile Ekim 2013 tarihleri arasında kolorektal kanser tanısı alan ve karaciğer metastazı bulunan 57 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 60±10,4 olarak hesaplandı. Tedaviden önce hepatik ve renal testler yapıldı. Bilirubin değerlerine bakıldı. Akciğere kaçağı değerlendirmek için 99mTc-makroagregat albumin testi yapıldı. Tedavi dozları vücut yüzey alanı metodu ile hesaplandı ve tüm hastalara hepatik kateterizasyon ile resin mikrosferler uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrasında hastalar PET-BT, abdominopelvik BT - MRG ile değerlendirildi. Tedavi yanıtına göre hastalar tedaviye cevap verenler ve vermeyenler olarak gruplandı.
Bulgular: Tüm hastalar için genel sağkalım süresi 13.2±1,8 ay olarak hesaplandı. FDG PET-BT ile değerlendirilen hastalarda tedaviye cevap veren grubun ortlama sağkalım süresi 19.3±3,3 ay, tedaviye cevap vermeyen grubun ortalama sağkalım süresi ise 8.3±1,6 ay olarak bulunmuştur. Tedaviye cevap veren ve vermeyen gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,042). Primer tümör lokalizasyonu, cinsiyet ve 65 yaş üstü ve altı hastalar arasında sağkalım açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ekstrahepatik hastalık varlığı ve bilobar tutulum azalmış sağkalımla ilişkili bulunmuştur.
Sonuçlar: Kolorektal kanser karaciğer metastazlarında intraarteryel 90Y tedavisi güvenli ve sağkalım üzerinde etkin bir tedavi yöntemidir. Tedavi yanıtı, fonksiyonel ve/veya morfolojik görüntüleme yöntemleri ile yapılabilmektedir. Yanıt değerlendirmesinde erken dönemde fonksiyonel, geç dönemde morfolojik görüntüleme yöntemleri daha faydalı olabilir.
Anahtar kelimeler: Kolorektal kanser, karaciğer metastazı, radyoembolizasyon, 90Yttrium mikrosfer, bilgisayarlı tomografi, FDG PET-BT.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to examine the efficacy of intra-arterial 90Yttrium treatment in the management of colorectal cancer liver metastases unresponsive to other treatment.
Material and Method: Fifty seven (57) patients with colorectal cancer liver metastases, mean age 60±10,4 years were included. Before the treatment procedure, routine tests for renal and hepatic functions, bilirubin levels as well as 99mTc-macroaggregated albumin test to detect any leakage to the lungs were done. Treatment doses were calculated using body surface area method and all patients received 90Y resin microspheres through hepatic artery catheter. FDG PET-CT and abdominopelvic computed tomography CT and MRG were done before and after treatment delivery. Based on their treatment response patients were divided into two groups as responders and nonresponders.
Results: For all patients overall survival was 13.2±1,8 months.  Based on FDG PET-CT findings, overall survival was 19.3±3,3 for responders months and 8.3±1,6 months for non-responders. Based on FDG PET-CT early response, difference between two groups was found statistically significant (p=0,042). However, based on primary tumor site, sex or age (younger or older than 65 years old) overall survival difference was not found statistically significant.  Extrahepatic or bilobar disease were associated with decreased overall survival.
Conclusions: Intra-arterial treatment with 90Y has survival benefits in colorectal cancer liver metastases and safety procedure. Treatment response may be assessed functional and/or morphologic imaging modality. For treatment response, functional imaging in early period and morphologic imaging in late period may be more helpful.
Key words: 90Yttrium microspher, radioembolization, colorectal cancer, liver metastases, computed tomography, FDG PET-CT.