Elit sporcuların sosyal çevreyle ilişkisi ve sosyal çevrenin spora yönelmeye etkisi
The relation between elite athletes and social environment and the effect of social environment to the inclination towards sport
Yazar: ERTAN KILCIGİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Spor = Sports
Dizin: Sosyal çevre = Social environment ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
ÖZET Elit sporcu, hayatını sürekli spor faaliyetine göre düzenlemek zorunda olan, performans kazanmak ve korumak için belirli kurallara mutlak bir biçimde bağımlı bulunan, tasarım, hayalgücü ve inisiyatifi kısıtlanmış bir beden aktivistidir. Elit sporu daha ziyade maddi kazanca yönelir. Elit sporun en önemli ilkelerinden biri 'seçiciliktir'. Seçicilik, hedef kitlenin geniş bir kesimini pasifleştirir. Elit sporun performans hedefi belli kurallara dayalı hareketlerin sürekli bir biçimde tekrarlanmasını zorunlu kılar. Kitle sporu ve sporcusu, elit sporu ve sporcusundan farklıdır. Sosyal çevre, sosyal yapının sınırını tayin eden gerçek bir alandır. Sosyal çevre, bir sosyal yapıyı diğer sosyal yapılardan ayırır. Her sosyal yapının kendisine ait bir sosyal çevresi vardır. Sosyal yapılar kendi sosyal çevrelerinin sınırlarıyla birbirlerinden ayrılmış olurlar. Sosyal çevre; aile, yakın çevre, okul-iş çevresi ve toplum- kitle iletişiminden oluşur ve etkilenir. Bu çevreden yola çıkarak elit sporcuların spora yönelmeye etkisine sosyal çevrenin katkısı var mıdır, araştırılmaya çalışılmıştır. Çalışma konumuz sosyoloji ile spor'un sosyal boyutunu 'Elit Sporcu-Sosyal Çevre' ikileminde bağdaştırmayı kolaylaştıran ve güçleştiren faktörleri ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışma Ankara Bölgesi ile sınırlı olup, 1997-1998 yılı I.Ligi'nde spor yapılan sekiz branşta toplam 38 spor kulübü üzerinde yapılmıştır. Hentbol, Güreş, Basketbol, Voleybol, Futbol, Atletizm, Kayak ve Halter branşlarında toplam 436 elit sporcu denek üzerinde çalışılmıştır. Yaş ortalaması 21.878'dir. Çalışmaya 161 bayan, 275 erkek denek katılmıştır. Teorik kısımda tarihçi metod, yani kaynak taraması tekniği kullanılmıştır. Saha çalışması, geliştirilen 21 soruluk anket ve deneklerle yüzyüze görüşülerek yapılmıştır. Anketin güvenirliği,anket yapılacak grup özelliği gösteren 35 kişi üzerinde iki farklı zamanda uygulanarak test edilmiştir. Güvenirlik katsayısı r=0.86 olarak bulunmuştur. Geçerlilik çalışmasında sosyal çevreyi oluşturan unsurlardan yararlanılarak ve uzman görüşüne başvurularak anket soruları hazırlanmıştır. Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde mini-tab paket istatistik programı kullanılmıştır. Soruların analizinde düz ilişki ve ki-kare istatistik yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sonunda ana hipotez ve yan hipotezler doğrulanmıştır. Sosyal çevre unsurlarından, aile, yakın çevre, okul-iş çevresi ve toplum-kitle iletişimi; elit sporcularda spora yönelmeye olumlu etkiler yapmışlardır ve aralarında ilişki vardır.

Abstract:
SUMMARY The Relation Between Elite Athletes and Social Environment and the Effect of Social Environment to the Inclination Towards Sport An elite athlete is physically active person who has to lead his/her life according to sports activities; is completely dependent on certain rules to gain performance and keep it; and whose design, imagination and authority4tave^eefl^es4r4ote#. The main goal of an elite athlete is to earn money. One of the most important principles of an elite athlete is selectivity. Selectivity makes the object mass passive. In order to gain performance and keep it, an elite athlete has to practice according to certain rules continuously. The mass sport and athlete are different from the elite sport and athlete. Social environment is the real area that determines the social structure. Social environment separates a social structure from other social structure. Each social structure has its own social environment. Social structures have been separated from each other by the limitations of their own social environment. Social environment is formed and influenced by family, close neighborhood, social-work environment and society-mass communication. By looking this fact, there has been tried to search if the social environment is effective on elite athlete's inclination towards sport. The aim of our study is to reveal the factors which make it easy and difficult to combine the dilemma between sociology and social dimension of sport and elite athlete-social environment. This study has been carried out to 38 sport clubs in eight different branches in the I. League in Ankara in 1997-1998. 275 male and 101 female elite athletes from Handball, Wrestling, Basketball, Volleyball, Football, Athleticism, Ski and Weight-Lifting branches have taken part in the study. The rate of age is 21.878. Theoretically, the method of history, in other words resource search has been used. The field study has been carried out by the technique of questionnaire consisting of 21 questions to be asked to the athletes directly. The relatibility of the questionnaire has been tested by carrying out the study to 35 relevant athletes in two different times. The reliability coefficient is r=0.86. The validity of the study has been tested by making use of the elements that forms the social environment and by preparing the questionnaire with the help of experts. In the evaluation of the results of the questionnaire, mini- tab packet statistical program has been used. In the analysis of the questions direct relation and chi-square statistical method has been used. At the end of the study the main hypothesis and side hypothesis have been confirmed. Among the elements of social environment, family, close neighborhood, social-work environment and society-mass communication have influenced the athletes positively to incline towards sport and there's a relation between these elements and the athletes.