Kekeleyen ergenlerde sanal gerçeklik kullanılarak maruz bırakma sonuçlarının incelenmesi
Examination of exposure results using virtual reality in adolescents WHO stutter
Yazar: SERRA YILMAZ AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. AHMET KONROT KONROT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Elektriksel iletkenlik = Electrical conductivity ; Ergenler = Adolescents ; Kekemelik = Stuttering ; Maruz bırakma = Exposure ; Sanal gerçeklik = Virtual reality

Özet:
Sanal gerçeklik ortamları uygunsuz uyarılma ve anksiyetenin olduğu rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Duyguların açığa çıkması için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler özbildirim ölçümleri, merkezi sinir sisteminde ve otonom sinir sisteminden oluşan sinyal ölçümlerini içermektedir. Bu yüzden kekemeliği olan bireylerin sanal gerçeklik ortamlarında farklı görevlere maruz bırakılarak otonom sinir aktivitesi, öznel kaygı ve sosyal fobi üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla kişileri sanal kişiler karşısında konuşmaya maruz bırakılıp öznel ve nesnel ölçümler elde edilmiştir.
Çalışma bulgularına bakıldığında cilt iletkenliğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öznel kaygı puanları düşmüştür ancak sadece haftada 2 maruz bırakma uygulanan grupta öznel kaygı puanlarında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Sosyal fobi puanlarında azalma olmasına rağmen istatiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Cilt iletkenliği ve öznel kaygı puanları arasında korelasyon bulunmamıştır. 
Sonuç olarak kekemeliği olan bireyler farklı görevlere maruz kaldıklarında cilt iletkenliklerinde farklılık gözlenmemiştir. Bunun sebebinin maruziyet etkisi olduğu düşünülmektedir. Buna karşın aynı sanal ortam koşulunda tekrarlayan oturumlarda cilt iletkenliğinin artmış olması konu etkisinden kaynaklanabilmektedir. Giderek zorlaşan ortamlarda cilt iletkenliğinin artmış olması sanal gerçeklik ortamlarının gerçek ortam koşullarına eşdeğer olabileceğini düşündürmektedir. Kişilerin kendilerini bildirdikleri öznel kaygı puanlarında haftada 2 maruz bırakma uygulanan kişilerde istatistiksel anlamda anlamlı sonuç gözlenmiş ancak öznel ve nesnel kaygı ölçümleri incelendiğinde tutarlı bir sonuç gözlenmemiştir. Bu nedenle bu araştırmanın bulguları sanal gerçeklik ortamlarının diğer kaygı bozukluklarında kullanıldığı gibi kekemeliği olan bireylerde de uygulanabilirliğini göstermiştir. İleriki çalışmalarda daha büyük örneklem grubunun dahil edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Virtual reality environments are used in the treatment of disorders with inappropriate arousal and anxiety. Various methods are used to express emotions. These methods include self-report measures, signal measurements from the central nervous system and the autonomic nervous system. Therefore, it is aimed to examine the effects of stuttering individuals on autonomic nervous activity, subjective anxiety and social phobia by exposing them to different tasks in virtual reality environments. For this purpose, subjective and objective measurements were obtained by exposing people to the conversation in front of virtual people.
Considering the study findings, there was no statistically significant difference in skin conductivity. Subjective anxiety scores decreased, but a statistically significant difference was observed in subjective anxiety scores only in the group that was exposed to twice a week. Although there was a decrease in the social phobia scores, no statistically significant difference was observed. No correlation was found between skin conductivity and subjective anxiety scores.
As a result, no difference was observed in skin conductivity when individuals with stuttering were exposed to different tasks. This is thought to be due to the effect of exposure. On the other hand, the increased skin conductivity in repetitive sessions under the same virtual environment condition may be due to the subject effect. It is thought that the increased skin conductivity in increasingly difficult environments may be equivalent to the real environment conditions of virtual reality environments. A statistically significant result was observed in the subjects who were exposed to twice a week in the subjective anxiety scores of the individuals who reported themselves, but a consistent result was not observed when the subjective and objective anxiety measurements were examined. Therefore, the findings of this study showed that virtual reality environments can be applied in individuals with stuttering as well as in other anxiety disorders. In future studies, it is recommended to include a larger sample group.