Türk yargı sisteminde çocuklara özgü güvenlik tedbirleri
Child specific security measures  in the turkish justice system
Yazar: DENİZ GÜNAŞTI
Danışman: PROF. DR. NECMİ ÇEKİN
Çukurova Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Günümüzde gelişmiş birçok ülkede, çocukların suça sürüklenmesine karşı mücadele iyileştirme, düzeltme ve koruma temelinde çocuğun yüksek yararını gözeten ceza yerine cezaya alternatif uygulamaları önceleyen çocuk ceza adalet sistemleri ile sağlamaktadır. Türkiye'de ise 2005 yılında, çocuğun üstün yararına öncelik veren mekanizmalar oluşturarak toplumun adalet ve güvenlik ihtiyacını karşılamak amacıyla Çocuk Koruma Kanunu kabul edilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklara ceza yerine uygulanacak tedbirler, çocuklara özgü güvenlik tedbirleri adı altında Türk yargı sisteminde uygulanmaya başlanmıştır. Ancak bu tedbirlerin uygulanabilirliğinin yalnızca belirli bir grup suça sürüklenen çocuklar ile sınırlandırılmış olması ve ceza sorumluluğu olduğu kabul edilen diğer suça sürüklenen çocukların bu tedbirlerin uygulama alanı dışında bırakılması bu tez çalışmasının ana odağını oluşturmuştur. Bu tedbirlerin ceza sorumluluğu bulunan suça sürüklenen çocuklara da belirli şartlarda uygulanabilir olması gerektiği, literatürdeki bilgiler, uluslararası ilkeler ve sözleşmeler, ulusal kanun, yönetmelikler ve yüksek mahkeme kararları ile Avrupa ülkelerindeki çocuk ceza adaletine hâkim olan yaklaşımlar ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türk çocuk yargılamasına dair verdiği kararlar ışığında detaylıca incelenecektir. Avrupa çocuk ceza adaletinde çocukların suça yoluna sürüklenmesiyle mücadele yöntemleri ve çocuklara özgü düzenlenmiş cezaya alternatif uygulamalara ilişkin örnekler ile Türk çocuk ceza adaletine uyumlandırılabilecek düzenlemeler ortaya konulacaktır. Son olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin Türkiye'ye ilişkin kararlarında Türk çocuk ceza yargılamasına ilişkin eleştirdiği ve olması gereken olarak belirlediği ilkeler incelenecektir. Tartışma ve sonuç bölümünde ise çocuklara özgü güvenlik tedbirleri temelinde, öncelikle Türk çocuk ceza adaletindeki sorunlara dikkat çekilerek çözüm önerilerinde bulunulacak, ardından Avrupa'da çocukların suça sürüklenmesi ile mücadelede kullanılan cezaya alternatif düzenlemelerden Türk Çocuk Ceza Adaletine uyumlaştırılabilecek olanlar ifade edilecektir.

Abstract:
Today, in many developed countries, the struggle against juvenile delinquency is carried out through juvenile criminal justice systems that prioritize alternative practices to punishment instead of punishment, taking into account the best interests of the child on the basis of improvement, correction and protection.In Turkey, the Child Protection Law was adopted in 2005 in order to meet the justice and security needs of society by creating mechanisms that prioritize the best interests of the child. In line with this purpose,measures specific to children have been introduced in our juvenile justice system under the name of child-specific security measures, which will be applied instead of penalty to children who are dragged into crime and who are not criminally responsible. However, the fact that the applicability of these measures is limited only to a certain group of children who are dragged into crime and that other children dragged into crime who are accepted to be criminally responsible are excluded from the application area of these measures constitutes the main focus of this thesis. The fact that these measures should be applicable to children dragged to crime who are criminally responsible under certain conditions will be examined in detail in the light of the information in the literature, international principles and conventions, national laws, regulations and high court decisions, the approaches to juvenile criminal justice in European countries and the decisions of the European Court of Human Rights on Turkish juvenile justice. The methods of combating the drifting of children towards crime in European juvenile criminal justice and examples of child-specific alternative punishment practices will be presented, as well as regulations that can be harmonized with Turkish juvenile criminal justice. Finally, the principles criticized by the European Court of Human Rights in its judgments on Turkey regarding Turkish juvenile criminal justice will be examined, In the discussion and conclusion section, on the basis of child-specific security measures, firstly, the problems in Turkish juvenile criminal justice will be pointed out and solution suggestions will be made, and then the alternative to punishment regulations used in Europe in the fight against children being dragged into crime will be expressed, which can be harmonized with Turkish Juvenile Criminal Justice