65 yaş ve üzeri kişilerde hastalık profili ve yaşam kalitesi /
Yazar: ERKAN GÖKMEN
Danışman: UZMAN MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş: Yaşlanma ve yaşlı sağlığı birinci basamak sağlık hizmetleri içerisinde giderek önemini artıran bir konu haline gelmiştir. Dünya nüfusunun yaşlanması, ülkelerin beklenen demografik dönüşümü geçirmelerinin bir sonucudur. Yaşlılık döneminde kronik hastalıkların oranı artmakta ve buna bağlı olarak yaşam kalitesi düşmektedir. Yaşlı popülasyonda ana hedeflerden birisi yaşam kalitesinin korunması olmaktadır. 65 yaş ve üzeri kronik hastalığı olan bireylerin bu durumlarının yaşam kalitesi ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada (SBÜ) İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi, Bağcılar (Güneşli) Eğitim Aile Sağlığı Merkezine 01.03.2020-31.05.2020 tarihleri arasında başvuran 65 yaş ve üzeri 196 hastaya tarafımızca oluşturulan sosyodemografik sorular ile WHOQOL-OLD yaşam kalitesi ölçeğinden oluşan bir anket formu uygulandı. Bu çalışmada istatistiksel analizler SPSS 24.0 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standart sapma) yanı sıra Shapiro – Wilk normallik testi ile değişkenlerin dağılımına bakılmış, normal  dağılım gösteren değişkenlerin ikili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi kullanılmıştır. Üçlü grupların karşılaştırılmasında Anova ve Bonferonni testleri kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir 
Bulgular: Yaşlıların WHOQOL-OLD Yaşam Kalitesi puan ortalaması erkeklerde 82,68±10,83 kadınlarda 79,26±9,23 olarak bulunmuştur. Cinsiyet, eğitim, yaş, nörolojik ve psikiyatrik hastalık değişkenleri ile WHOQOL-OLD total puanları arasında; cinsiyet ve nörolojik hastalık değişkinleri ile duyusal işlevler boyut puanları arasında; cinsiyet, yaş, eğitim, sigara, medeni durum ve nörolojik hastalık değişkenleri ile özerklik boyut puanları arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Cinsiyet, yaş, eğitim, kronik hastalık sayısı, hipertansiyon, hiperlipidemi, nörolojik ve psikiyatrik hastalık değişkenleri ile geçmiş, bugün, gelecek faaliyet boyut puanları arasında; yaş, medeni durum, kronik hastalık sayısı ve nörolojik hastalık değişkenleri ile sosyal katılım boyut puanları arasında; kronik hastalık sayısı, hipertansiyon ve nörolojik hastalık değişkenleri ile ölüm ve ölmek boyut puanları arasında; nörolojik hastalık ile yakınlık boyut puanları arasında anlamlı fark tespit edilmiştir.
Sonuç: Nörolojik hastalıkları olan yaşlı bireylerin yaşam kalitesi puanlarının, nörolojik hastalığı olmayanlara göre WHOQOL-OLD 6 boyutu ve total yaşam kalitesi puanlarının  istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. Cinsiyet, yaş sınıflaması ve eğitim durumu yaşam kalitesini genel olarak etkilemektedir. Diyabet, kalp damar hastalıkları, kronik akciğer hastalıkları, tiroid hastalıkları ve genitoüriner hastalıklar yaşam kalitesi üzerine etkili değildir. Hipertansiyon, hiperlipidemi ve psikiyatrik hastalıklar yaşam kalitesinin bazı alt boyutlarını olumsuz etkilemektedir.

Abstract:
Introduction: Aging and elderly health has become an increasingly important issue in primary health care services. The aging of the world's population is a result of the expected demographic transformation of countries. In the old age, the rate of chronic diseases increases and the quality of life decreases accordingly. One of the main goals in the elderly population is to maintain the quality of life. It was aimed to determine the relationship between these conditions of individuals with chronic diseases aged 65 and over and their quality of life.
Materials and Methods: In this study, 196 patients aged 65 years and over who applied to Istanbul Bağcılar Health Practice and Research Hospital, Bağcılar (Güneşli) Education Family Health Center between 01.03.2020-31.05.2020 were evaluated with sociodemographic questions created by us and a questionnaire form WHOQOL-OLD consisting of a life quality scale. A questionnaire form consisting of a quality scale was applied. Statistical analyzes in this study were made with the SPSS 24.0 statistics package program.In the evaluation of the data, in addition to the descriptive statistical methods (mean, standard deviation), Shapiro - Wilk normality test was used to examine the distribution of variables, and independent t-test was used in comparison of normally distributed variables in binary groups. Anova and Bonferonni tests were used in comparison of triple groups. The results were evaluated at the significance level of p <0.05.
Results: The mean score of WHOQOL-OLD life quality scale in the elderly people was 82.68 ± 10.83 in males and 79.26 ± 9.23 in females.Significant difference was detected between the variables of education, age, neurological and psychiatric diseases and WHOQOL-OLD total scores; between the variables of sex, neurological disease and sensory functioning dimension scores; between the variables of gender, age, education, smoking, marital status, neurological disease and autonomy dimension scores.There was a significant difference among the variables of gender, age, education, number of chronic diseases, hypertension, hyperlipidemia, neurological and psychiatric diseases and past, present and future activities dimension scores; the variables of age, marital status, number of chronic diseases and neurological disease and social participation dimension scores; the variables of number of chronic diseases, hypertension and neurological disease and death and dying dimension scores; neurological disease and intimacy dimension scores.

 	Conclusion: The quality of life scores which are WHOQOL-OLD 6 dimension and total quality of life scores of elderly individuals with neurological diseases, were found statistically and significantly lower than those without neurological diseases. Gender, age classification and educational status generally affect the quality of life. Diabetes, cardiovascular diseases, chronic lung diseases, thyroid diseases and genitourinary diseases are not effective on quality of life. Hypertension, hyperlipidemia and psychiatric diseases negatively affect some sub-dimensions of quality of life.