Tayyar Mahmud Paşa Divanı'nın bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
Contextual index and functional dictionary of Tayyar Mahmud Paşa's Divan
Yazar: AYŞE TOYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP POYRAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Tayyar Mahmut Paşa = Tayyar Mahmut Paşa ; Türk edebiyatının bağlamlı dizinler ve işlevsel sözlüğü = Concordance and functional glossary of Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Klasik edebiyatımız kelime hazinesi bakımından oldukça zengindir. Bünyesinde Türkçe, Arapça ve Farsça kelimeleri barındırmaktadır. Günümüzde şiirlerde geçen bazı kelimeler anlaşılmadığı için sözlüklere başvurulmaktadır. Bu sebepten dolayı bazı çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalardan biri de TEBDİZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü) projesidir. Bu projeden yararlanılarak Tayyar Mahmud Paşa Divanı'nın Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü hazırlandı. Bu çalışmada Tayyar Mahmud Paşa'nın kelimelere verdiği anlamı doğru şekilde tespit edebilmek,  şairin anlam dünyasını kavrayabilmek, eserin söz varlığını tespit edebilmek ve klasik şiirimizin günümüzde anlaşılmasını sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda Tayyar Mahmud Paşa Divanı'nın Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü ele alınmıştır. Neşriyat olarak Doç. Dr. Yakup POYRAZ'ın "Tayyar Mahmud Paşa ve Divanı" isimli çalışması esas alınmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Tayyar Mahmud Paşa'nın hayatı ve eserlerinden bahsedilmektedir. İkinci bölümde Tayyar Mahmud Paşa'nın şiirleriyle ilgili incelemeler yapılmaktadır. Üçüncü bölümde Tayyar Mahmud Paşa Divanı'nın Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü (TEBDİZ) yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Tayyar Mahmud Paşa, Tayyar Mahmud Paşa Divanı, Tebdiz, Bağlamlı Dizin, İşlevsel Sözlük.

Abstract:
Our classical literature is very rich in terms of vocabulary and contains many Turkish, Arabic and Persian words. Since some words in classical period poems are not understood today, naturally dictionaries are used frequently. Therefore, some scientific studies are carried out to understand and makes sense of the texts of that period. One of these studies is TEBDİZ (Contextual Index and Functional Dictionary of Historical and Literary Texts) Project. By using this project, the Contextual Index and Functional Dictionary of Tayyar Mahmud Pasha's Divan was prepared. In this study, the aim was to accurately determine the meaning that Tayyar Mahmud Pasha gave to the words, to comprehend the poet's world of meaning, to establish the vocabulary of the work and to understand classical poetry. In line with these purposes,  the study tried to create Contextual Index and Functional Dictionary ofTayyar Mahmud Pasha Poetry Collection based on Assoc. Prof.Dr.Yakup POYRAZ's "Tayyar Mahmud Pasha and his Poetry Collection"  as a publication. The study consists of three parts. The first part is on Tayyar Mahmud Pasha's life and works. The second part analyzes Tayyar Mahmud Pasha's poems. The third part includes Contextual Index and Functional Dictionary (TEBDİZ) ofTayyar Mahmud Pasha Poetry Collection.

Key Words: Tayyar Mahmud Pasha, Tayyar Mahmud Pasha Poetry Collection, Tebdiz, Contextual Index, Functional Dictionary.