Geleneksel Kars köy seyirlik oyunları
Traditional Kars theatrical village plays
Yazar: FIRAT ALTAY
Danışman: DOÇ. DR. ADEM BALKAYA
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kars = Kars ; Köy seyirlik oyunları = Dramatic village plays ; Köyler = Villages ; Kırsal bölge = Rural region ; Oyunlar = Plays

Özet:
Geleneğe bağlı olarak kırsal kesimlerde oynanan köy seyirlik oyunları, Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde olduğu kadar Kars bölgesinde de farklı amaç ve şekilleriyle yaşatılmıştır. Bugün sadece hafızalarda kalan, kaybolmaya yüz tutan veya yaşayan oyunları belirtmek ve yazıya geçirmek amacıyla çalışma başlatılmıştır. İlgili kaynaklar taranmıştır. Yayınlanmış kitapların, makalelerin/bildirilerin, genel veya bölgesel kapsamda çalışılmış tezlerin kısa tanıtımları paylaşılmıştır. Oyunların henüz kaybolmaya başlamadığı dönemlerde tespit edilip yazıya geçirilenleri değerlendirilmek üzere çalışma içerisine eklenmiştir. Derleme yöntemiyle elde edilen oyunlarla birlikte, uygun yöntemler uygulanarak inceleme yapılmıştır. Varyantlarıyla beraber 78 adet oyun metni sıralanmıştır. İçerilerinde barındırdıkları motifler, ögeler, semboller ve konular bölgesel karakterleri ile birlikte gösterilmiştir. Ritüel nitelikli olduğu düşünülen oyunların arkaik izlerine dair bulgular farklı görüşler çerçevesinden değerlendirilmiştir. Uygun sınıflandırma belirlenerek oyunlar tasnif edilmiştir. Çalışmada kullanılan araştırma, derleme ve inceleme metotları ayrıca anlatılmıştır.
Oyunun veya köy seyirlik oyununun ne olduğu, Kars bölgesindeki oyunların hangileri olduğu, oyunların hangi zamanlarda ve ne amaçla oynandığı, yapısal ve işlevsel özelliklerinin neler olduğuna dair bilgiler bu çalışma ile aktarılmak istenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Köy Seyirlik Oyunları, Kars, Köken, Sınıflandırma

Abstract:
Theatrical village plays performed in rural areas as per tradition have been kept alive in line with different purposes and forms in Kars region as well as in various regions of Anatolia. This study is initiated in order to identify and write down the plays that are currently only remembered, on the verge of being forgotten or kept alive. Relevant resources have been scanned and reviewed. Brief introductions of books, articles/memos that are published, and theses that have been studied in a general or regional context have been shared. Those that were identified and written down in the periods when the plays did not start to disappear were included in the study to assess them as well. The examination has been carried out by using appropriate methods with the plays obtained by the compilation method. 78 play texts are listed with their variants. The motifs, elements, symbols and subjects of these plays are shown along with their regional characters. The findings regarding the archaic traces of the plays, which are deemed to have ritual nature, were assessed within the framework of different perspectives. The appropriate classification method is determined and the plays have been classified. The research, compilation and examination methods used in this study have also been explained.
Within this study, it is aimed to provide information about what a play or the theatrical village play is, which plays are common in the Kars region, when and for what purpose the plays are performed, and what their structural and functional characteristics are. 
Keywords: Theatrical Village Plays, Kars, Origin, Classification