Türkiye'de hastane asgari tasarım standartlarının kullanıcı ihtiyaçlarına uygunluğunun değerlendirilmesi
Assessment of hospital minimum design standards to user needs in Turkey
Yazar: EDA SELÇUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. JULİDE EDİRNE
Haliç Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Geçmişten günümüze kadar ilerleyen süreçte hastane yapıları sürekli olarak değişime uğramış ve tıbbın her alanında çeşitli gelişmeler gerçekleşmiştir. Dolayısı ile hastane yapıları da geçmişten günümüze kadar sosyal, ekonomik, politik, demografik yapıda meydana gelen değişiklikler, teknoloji ve tıp alanındaki ilerlemeler gibi birçok faktörden etkilenerek şekillenmiştir. 

Sosyal, ekonomik ve teknolojik alanlardaki değişim ve yenileme etkileri altında sağlık hizmetlerinin kapsamı ve tanımlamaları da değişmiştir. Günümüzde hastane yapıları tasarımına ilişkin birçok fenomen farklılaşmış ya da yeni anlayışlarla birlikte biçimlendirilmeye başlanmıştır. Son zamanlarda teorik verilerdeki değişim ile aynı doğrultuda gelişme gösteren tedavi, iyileşme ve sağlık kavramları farklı sosyal, psikolojik ve politik unsurları kapsayarak çok sayıda yeni yaklaşımları gündeme getirmiştir. 

Günümüzde tasarımda ortaya çıkan yeni anlayışlar, hızla gelişen tıp ve tıbbı teknolojiler sağlık yapılarında mekansal değişimleri de beraberinde getirmiştir. Hastanelerin günün şartları ve teknolojisine göre planlanması, gerek yapı kullanıcıları açısından gerek yapının işlevselliği ve verimliliği bakımından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda sağlık hizmet sunumlarının iyileştirilmesi adına sağlık hizmetlerinden sorumlu kurumlar ile yasa koyucular tarafından hastane planlamalarında dikkate alınması gereken mekansal düzenlemelere yönelik birtakım tasarım kılavuzları oluşturulmuştur. 

Tez çalışması kapsamında şehiriçi hastanelerinin tasarımında gerekli olan mekansal gereksinimler gerek literatür taraması gerek tasarım standartları çerçevesinde kapsamlı  bir şekilde ele alınmış ve daha sonra elde ediler verilerin sağlık çalışanları ihtiyaçlarını ne ölçüde karşıladığı alan çalışması yapılarak somutlandırılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda hastane kullanıcılarının en çok problem yaşadığı yerlerin asansörler, hastane bahçesi ve otopark alanları olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
From past to present, healthcare facilities have gone through changes continuously and many developments in each field of medicine has occurred. Therefore, healthcare facilities have been shaped under the effect of many factors such as social, economic, political, demographic changes and technological and medical improvements.

Definition and scope of medical services have been changed under the influence of social, economic and technological changes and innovations. In the present much of the phenomenon on the hospital constıtution have been differentiated, or formed with the new approaches. Recently, treatment, recovery and health concepts progressing in the same direction with the changes in the theoretical data have brought new approaches up including different social, psychological and political factors. 

Nowadays, new approaches came up in the design, fast growing medicine and medical technologies have been leading to spatial changes. It is very crucial that hospitals should be designed according to the today's conditions and technology for both users and the functionality-efficiency of the constitution. In this context, to improve health care services a number of design standards on spatial regulations that must be taken into consideration in the architectural planning have been generated by the responsible institutions for the health care services and legislators.

Within the scope of this thesis study, the necessary spatial regulations have been addressed inclusively in the frame of literature review design standards. Then, the extent to which existing regulations meet the needs of healthcare staff has been identified using a survey method. Results revealed that the most problematic spaces that users meet of the hospitals with are lifts, garden and parking places, and a number of solutions have been offered.