İstanbul ili'nde organik gıda tüketimini etkileyen özellikler üzerine bir araştırma
A research on the properties affecting the consumption of organic food products in İstanbul
Yazar: ESRA BULUT
Danışman: PROF. DR. HASAN VURAL
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada öncelikle organik tarımın tarihçesi, gelişimi, önemi vurgulanmış, ilkeleri, amaçları ve kuralları belirtilmiştir. Dünyada organik tarım sisteminin gelişimi incelenmiş, organik tarım ile ilgili uluslararası kuruluşlar belirtilmiştir. Türkiye'de organik tarımın gelişimi ve kurumsal yapısı açıklanmış, ülkemizde yapılan organik tarımsal üretim ve organik tarım sisteminin işleyişi incelenmiştir.
Bu araştırmanın amacı, İstanbul ilindeki tüketicilerin organik ürünleri tercih etme özelliklerini belirlemektir. İstanbul'da bulunan çeşitli ilçeler araştırma kapsamına alınmıştır. 613 tüketici ile yüz yüze sorma yöntemi ile anketler doldurularak orijinal veriler elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen verilere khi-kare analizi, bağımlılık katsayı testleri uygulanarak analizler yapılmıştır.
Elde edilen araştırma sonuçlarına göre bireylerin organik ürünleri tüketme ve tüketmeme sebepleri ortaya koyulmuştur. Araştırmada tüketicilerin yaş durumlarının genç ve orta yaşta yoğunlaştığı %38,2; 18-29 yaş, %36,9; 30-39 yaş aralığında olduğu, öğrenim durumlarına bakıldığında; %23,8'inin lise, %63,7'sinin ise üniversite mezunu olduğu ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlara bakıldığında eğitim seviyesinin organik gıda tüketiminde etkin bir rol oynadığını söyleyebiliriz. Yaş durumlarına bakıldığında ise genç nesil organik gıda tüketiminde etkin rol oynamaktadır. Bu da organik gıda tüketiminde genç kesimin bilgi sahibi olduğunu göstermektedir. Tüketicilerin organik gıdaları tüketim sıklıklarına bakıldığında, %34,1'inin organik gıdaları haftada 4-6 kez tükettikleri, %49,6'sının ise organik gıdaları haftada 1 kez tükettikleri görülmüştür. Tüketiciler büyük çoğunlukta %57,6 oranıyla organik ürünleri tüketmek için daha fazla para ödemeyeceklerini belirtirken %26,8 oranla bazı tüketiciler organik beslenmek için daha fazla para ödeyebileceklerini belirtmiştir. Bu durum tüketicilerin gelir durumuyla da ilişkilidir. Tüketiciler organik gıdaları fiyatlarını pahalı bulmaları nedeniyle devamlı olarak tüketememektedirler. 
Sonuç olarak organik ürünlerin üretim ve satışını yapan üreticilerin sayısı arttırılmalıdır. Organik ürün satıcılarına bu ürünlerini pazarlama imkânları sunulmalı ve satışlarını artırmaya yönelik desteklemeler yapılmalıdır. Organik ürün fiyatları daha makul düzeye getirilmelidir. Organik ürünlerin satış fiyatlarının makul düzeyde olması için organik ürün üreticilerine devlet katkısı sağlanmalıdır.

Abstract:
In this study, primarily the history of organic agriculture, its development, emphasis on importance, principles, aims and rules are mentioned. The development of the organic farming system in the world has been examined and international organizations related to organic farming have been mentioned. Development and institutional structure of the organic agriculture in Turkey disclosed, organic agricultural production in our country and the functioning of the organic farming systems were examined.
The aim of this research is to determine the preference of consumers in Istanbul for organic products. Various districts in Istanbul were included in the research. 613 consumers were asked to fill in questionnaires by face-to-face method and the original data were obtained. Chi-square analysis and dependency coefficient tests were applied to the data obtained in the study.
According to the results of the research, it is revealed that individuals are consuming and not consuming organic products. In the survey, 38,2% of the consumers' ages were concentrated in young and middle age; 18-29 years, 36.9%; 30-39 age range; 23,8% were high school students, 63,7% were university graduates. Based on these results, we argue that the level of education plays a role for organic food consumption. Looking at the age situation, the young generation plays an active role in the consumption of organic food. This shows that young people have knowledge in organic food consumption. In terms of consumption of organic foods, 34.1% of consumers consume organic foods 4-6 times a week and 49.6% of them consume organic foods once a week. Consumers indicated that they will not pay more to consume organic products in the majority of 57.6%, while 26.8% stated that some consumers could pay more for organic feding. This situation is also related to the income status of consumers. Consumers do not consume organic food consistently because they find their prices expensive.
As a result, the number of producers producing and selling organic products should be increased. Organic product vendors should be offered marketing opportunities for these products and support should be made to increase their sales. Organic product prices should be more reasonable. In order to ensure that the sales prices of organic products are reasonable, state contribution should be provided to organic product producers.