Cumhuriyet'ten günümüze toplumsal olayların giyim üzerindeki etkilerinin incelenmesi (1920-2010)
The effects examination of social events on clothing from Republic to present day (1920-2010)
Yazar: SEHER YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. FATMA AYHAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Cumhuriyet = Republic ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Giyim = Clothing ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Kültürel yapı = Cultural structure ; Modernleşme = Modernization ; Siyasi olaylar = Political events ; Siyasi yapı = Political structure ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyal olaylar = Social events ; Toplumsal etkileşim = Social interaction

Özet:
Çevre koşullarının olumsuz etkilerinden korunmak amacıyla ortaya çıkan giyim, zamanla bireyin kişisel bir parçası halini almıştır. Giysi giyinme aracı olarak medeniyetlerin dönemlerine ait özelliklerinin sunumudur ve uygarlığın gelişimini gösteren en önemli öğelerinden biridir.Tarih içinde toplumsal yapının temelleri atıldıktan sonra toplumu oluşturan bireylerin kendi kültürel, sınıfsal, siyasal yapısı çerçevesinde giyindiği ve toplumdaki yerine göre giyimde değer yargılarını oluşturduğu görülmüştür.Bu araştırmada 1920-2010 tarihleri arasında ?Cumhuriyet'ten Günümüze Toplumsal Olayların Giyim Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi? konu edilmiştir. Araştırmada tarihi yöntem kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında literatür taraması yapılmıştır. Araştırma materyalini; yazılı dökümanlar, giysi fotoğrafları ve giysi kalıntılarından çekilmiş fotoğraflar oluşturmuştur.Araştırma Türkiye'de Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte çağdaşlaşma hareketlerinin başlaması ile giyimde meydana gelen değişim, yenileşme ve bunların etkilerinin nasıl süregeldiğini incelemek amacı ile planlanıp yürütülmüştür.Araştırmada net sonuçlara ulaşabilmek için, kavramsal çerçevede öncelikle giyim, moda ve toplumun tanımları yapılmış, aralarındaki sıkı ilişkiye değinilmiştir. Giyim ve toplumda yapılaşma araştırmanın sınırlılıkları çevresinde toplumsal yapının; kültürel, sınıfsal, siyasal öğeleriyle kaynaşık olarak sunulmuştur. Giyimin toplumsal olaylardan ne denli etkilendiği giyim tarihinden alınan örneklerle somutlaştırılmıştır.Bu aşamadan sonra Cumhuriyet Dönemi öncesi giyimin genel özellikleri, Batı ile ilişkilerin değişmesiyle giyimin genel özellikleri, devrimler ve çağdaşlaşma hareketlerinin giyime etkilerinden bahsedilmiştir. Cumhuriyet tarihinin giyim özelliklerinin oluşumunu belirlemek amacıyla Mustafa Kemal Atatürk'ün giyim hakkındaki görüşlerine ve giyim alanına önemli katkıları olan ?Şapka İnkılâp?ı ve ?Bazı Kisvelerin Giyilmeyeceğine Dair Kanun?a değinilmiştir.Başta toplum alanındaki devrimler olmak üzere giyim kültürel, sınıfsal ve siyasal yapılara bağlı olarak değişim içindedir. Özellikle Cumhuriyet'in ilk yıllarında giyim alanının batılılaşma, çağdaşlaşma, modernleşme ve toplumsal yaşamda kişi rollerinin değişimiyle de etkileşim içinde olmuştur.Araştırma sonucunda, başta toplum alanındaki inkılâplar olmak üzere giyimin kültürel, sınıfsal ve siyasal yapılara bağlı olarak değişim içinde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu yıllarda giyim alanının batılılaşma, çağdaşlaşma, modernleşme ve toplumsal yaşamda kişi rollerinin değişimiyle de etkileşim içinde olduğu saptanmıştır. Eğitim sistemindeki değişimden sonra ise giyim alanında açılan eğitim-öğretim kurumları ile halk bilinçlenmeye başlamıştır. Kadınların Türk Giysi Devrimi'nde öncü roller üstlendiği ve modernleşmeye, moda olanı giymeye daha çabuk uyum gösterdikleri görülmüştür. Erkekler açısından ise bu sürecin siyasal boyuta taşınarak daha sancılı geçtiği ve Kıyafet Kanunu'nun gereklerini zorlamalar, yasaklar çerçevesinde yerine getirdikleri ve zaman zaman da karşı gelmelerin olduğu görülmüştür.Zamanla giyim alanındaki modernleşme amacına ulaşmıştır. Giyim ve toplumsal yapı ilişkisi içinde Türk toplumunda 1920-2010 yılları arasındaki geçen süreçte giyim alanında saygı değer bir ilerleme kaydetmiş, insanlar kendilerini giydikleri ile anlatmaya ve toplumdaki konumunu giysisine yansıtmaya devam etmiştir.Anahtar kelimeler: Giyim, çağdaşlaşma, toplumsal etkileşim.

Abstract:
Clothing which comes own with the aim of protecting aganist environment conditions negative effects becomes a personel part of human with time. It is a presentation of features that belongs to civilization era as the clothe wearing tool and it is one of the important elements which demonstrates the process of civilization.After laying the foundation of social structure in the history, it has been seen that people wore according to their own cultural, political and class structure and they made value judgement according to their place in the society.In this research ?The Effects Examination Of Social Events On Clothing From Republic To Present Day (1920-2010)? is mentioned. This research was used historical method. Literature review was the collection of data. Research material; written documents, photographs and clothing remnants of clothing has created photograps taken.This research in Turkey's modernization actions to begin with the establishment was planned of the republic and done with the aim of examining the beginning of acts of modernization and the change, reform on clothing and how these effects have gone on for a long time.In order to reach clear results in this research, firstly; clothing, fashion and society touched upon the close relations among them. Clothing and society constructions was presented around the limits of research with the cultural, class and politicial elements. How clothing was affected from social events was embodied with the samples from the history.After this stage it is mentioned that the general featured of clothing before the Republic time, and the general features of clothing by the changes of relations with West and the effects of modernization and reforms on clothing. In order to determine the wear characteristics of the formation history of the Republic, Mustafa Kemal Ataturk's clothes and wear their views on the important contributions to the field, the "Hat of Revolution" and "Wearing Certain Clothing On The Law? is mentioned.Clothing is in change depending and firstly modernization in society, cultural, class and political structures. Especially in the first years of Republic, human?s interact in the changes of roles in modernization, westernization of clothing and social life.As a result of this research, it was determined that especially the reforms in social areas clothing was in the change depending on the political structures. On the order hand, in these years it was seen that clothing interacted in modernization, reforms and westernization with the change of roles. After the change in the educational system, public began to be concious on clothing and educational institutions. In the research content, educational institutions were mentioned time to time in Republic era. İt was also seen that women took pioneer rules Turkish Clothing Reform and adapted to wear fashion one faster. From the respect man, it more difficult when it was mentioned in political size and it was seen that they fullfilled under the obligation of rules and behave against this time to time.With time the modernization in clothing reached its aim. Clothing and social structure in the relationship between the years 1920-2010 in the process of Turkish society has progressed in a respectable field of clothing, worn by people to explain themselves and the community has continued to reflect the location of the dress.Keywords: Clothing, modernization, social interaction.