Türkiye'de ortaokul düzeyinde öğrenim gören Suriyeli Arap öğrencilerin Türkçe sesli okuma ve dikte becerisinin değerlendirilmesi
The evaluation of reading aloud in Turkish and dictation skills of Syrian Arab students studying at the secondary school level in Turkey
Yazar: MUHAMMET ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dikte = Dictation ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sesli okuma = Oral reading ; Suriyeliler = Syrians ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'de ortaokul düzeyinde öğrenim gören Suriyeli Arap öğrencilerin, temel olarak yaptığı, Türkçe sesli okuma ve dikte (söyleneni yazma) hatalarını tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma düzeyine göre betimsel olan bu çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Akçakale'deki 2 ortaokul ve 2 geçici eğitim merkezinden seçilen; ortaokulun her sınıf düzeyinden 3'ü kız, 3'ü erkek olmak üzere toplam 24 Suriyeli Arap öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğrencilerin seviyeleri ve metinsellik ölçütlerine göre belirlenen, 259 kelimelik "Ebe Sobe" adlı sesli okuma metni ve 170 kelimelik "Uzayın İlk Ziyaretçileri" adlı dikte çalışması metni kullanılmıştır. "Ebe Sobe" metni öğrencilere sesli okuma yöntemiyle okutturulmuş ve bu okumalar, gürültü kesme özelliğine sahip, ses kayıt cihazıyla kaydedilmiştir. "Uzayın İlk Ziyaretçileri" adlı metin ise araştırmacı tarafından öğrencilere dikte çalışmasıyla yazdırılmış ve bu çalışmalar uygulama sonunda toplanmıştır. Araştırmada, temel olarak yapılan, 9 sesli okuma ve 11 dikte hatası tespit edilmiştir. Sesli okuma hataları: ses atlama, hece atlama, kelime atlama, ses ekleme, hece ekleme, kelime ekleme, hece tekrar etme, kelime tekrar etme ve ses karışmasıdır. Dikte hataları ise harf (ses) atlama, hece atlama, kelime atlama, harf (ses) ekleme, hece ekleme, kelime ekleme, harf (ses) karışması, büyük harfleri yanlış kullanma, ayrı yazma, birleşik yazma ve noktalama işaretleri hatasıdır. Araştırmadan elde edilen veriler; sesli okuma ve dikte başlıkları altında ayrı ayrı incelenmiş, öğrencilerin sınıf düzeyi ve cinsiyet durumuna göre çözümlenmiştir. Sesli okuma çalışmalarında toplam 6.092 hata yapılmıştır. Öğrenciler en çok hatayı hece tekrar etmede yapmıştır. Bu hatayı sırasıyla ses karışması, ses ekleme, kelime tekrar etme, ses atlama, hece atlama, hece ekleme, kelime atlama ve kelime ekleme hataları takip etmiştir. 5. sınıf düzeyindeki öğrencilerin diğer sınıf düzeylerindeki öğrencilere göre daha az sesli okuma hatası yaptığı tespit edilmiştir. Sesli okuma hatalarını cinsiyete göre değerlendirdiğimizde erkek öğrencilerin kız öğrencilerden daha az hata yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Dikte çalışmalarında ise toplam 4.186 hata yapılmıştır. Öğrenciler en çok hatayı harf karışmasında yapmıştır. Bu hatayı sırasıyla büyük harfleri yanlış kullanma, birleşik yazma, harf atlama, noktalama işaretleri hatası, hece atlama, ayrı yazma, harf ekleme, hece ekleme, kelime ekleme ve kelime atlama hataları takip etmiştir. 8. sınıf düzeyindeki öğrencilerin diğer sınıf düzeylerindeki öğrencilere göre daha az dikte hatası yaptığı tespit edilmiştir. Dikte hatalarını cinsiyete göre değerlendirdiğimizde kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha az hata yaptığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
It has been aimed to identify the errors that Syrian Arab students who made in Turkish reading aloud and dictation (dictate writing) studying at the secondary school level in Turkey in this study. The screening model was used in this descriptive study according to research level. The research was carried out in two secondary schools and two temporary education centers which have been chosen in Akçakale in the 2017-2018 academic year; the study was conducted with 24 Syrian Arab students, 3 girls and 3 boys, from each grade level of secondary school. 259-word "Ebe Sobe" aloud reading text and 170-word "Uzayın İlk Ziyaretçileri" dictation text which were determined cording to students' levels and textuality criteria were used in the research. The text "Ebe Sobe" has been read to the students by voice reading method and these readings were recorded with sound recorder which has noise cut-off feature. The text "Uzayın İlk Ziyaretçileri" was written by the researcher with the dictation study and these studies were collected at the end of the application. In this research, basically made 9 aloud readings and 11 dictation errors were determined. Aloud reading errors are: audio skipping, syllable skipping, word skipping, adding audio, adding syllables, adding words, repeating syllables, repeating words and mixing audio. Dictation errors are letter (sound) skipping, syllable skipping, word skipping, adding letter (sound), adding syllables, adding words, letter (sound) mixing, misuse capital letters, separate writing, combined writing and punctuation marks error. The data obtained from the research; voice reading and dictation were analyzed separately according to the class level and gender status of the students. A total of 6.092 errors were made in oral reading studies. The students made the most mistakes in repeating syllables. This error was followed by audio mixing, adding audio, repeating words, skipping audio, skipping syllables, adding syllables, skipping words and adding words. It was found that 5th grade students made less reading errors than the other grade students. When we evaluate the errors of reading aloud according to gender, it is concluded that male students make fewer mistakes than female students. A total of 4,186 errors were made in dictation studies. The students made the most mistakes in letter mixing. This error was followed by misuse of capital letters, compound writing, letter skipping, punctuation error, syllable skipping, separate writing, adding letters, adding syllables, adding words and skipping errors. It was found that the 8th grade students made less dictation errors than the other grade level students. When we evaluate the dictation errors according to gender, it was concluded that female students made fewer mistakes than male students.