Sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesi
Dematerialization of securities
Yazar: MÜCAHİT ÜNAL
Danışman: PROF. DR. SAMİ KARAHAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kaydi sistem = Bank system ; Kayıt = Record ; Kayıt düzeni = Registration order ; Menkul kıymetler = Securities ; Merkezi Kayıt Kuruluşu = Central Record Organizations ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası araçları = Capital markets instruments ; Sözleşmeler = Contracts

Özet:
Kaydileştirme, sermaye piyasası araçlarının, fiziki olarak kağıt üzerine basılmasından vazgeçilerek bu sermaye piyasası araçlarına karşılık gelmek üzere elektronik ortamda kayıtlar oluşturulmasıdır. Kaydileştirme sayesinde 1) sermaye piyasası araçları kaydi olarak elektronik ortamda saklanabilmekte, 2) kaydi olarak saklanan bu sermaye piyasası araçlarına ilişkin işlemler kaydi olarak yapılabilmektedir. Kaydi sistem, kaydi sermaye piyasası araçlarının ve bu araçlara ilişkin hakların merkezi saklama kuruluşu nezdinde tutulan hesaplarda kayden izlendiği ve bu araçlara ilişkin hukuki işlemlerin merkezi saklama kuruluşu nezdindeki hesaplar üzerinde kaydi olarak yapılan değişiklikler yoluyla gerçekleştirildiği merkezi bir saklama sistemidir. Dolayısıyla kaydileştirme senetlerin yok edilmesi, kaydi sistem ise, senedin yok edilmesi sonucu oluşturulan merkezi saklama sistemidir.Bu çalışmada söz konusu ?Sermaye Piyasası Araçlarının Kaydileştirilmesi? konu edilmiştir. Çalışma toplam üç bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde; temel kavramların tanımlanarak diğer bölümlere kaynaklık edebilmesi, sistemin tarihi gelişiminin anlaşılabilmesi ve farklı ülkelerdeki kaydi sistem uygulamalarına ilişkin bilgi edinilebilmesi için; ?Sermaye Piyasası Araçlarının Kaydileştirilmesine İlişkin Temel Kavramlar ve Kaydi Sistemin Tarihi Gelişimi? incelenmiştir. İkinci Bölümde; Türkiye'deki kaydi sistem, sistemin kapsamı, sistemin getirdiği yenilikler ve ortaya çıkabilecek problemler ile sistemin yürütücüsü olan Merkezi Kayıt Kuruluşu'na ilişkin ayrıntıların tespit edilebilmesi ve kaydi sistemin işleyişinin anlaşılabilmesi için, ?Türkiye'de Kaydi Sistem ve İşleyişi? incelenmiştir. Üçüncü Bölümde; merkezi kaydi saklama sözleşmesi ile kaydi sistemdeki kayıtların hukuki niteliğinin belirlenebilmesi ve kaydi sermaye piyasası araçlarına ilişkin haklar ile hukuki işlemlerin ayrıntılarının anlaşılabilmesi için, ?Merkezi Kaydi Saklama Sözleşmesinin ve Kaydi Sistemdeki Kayıtların Hukuki Niteliği ile Kaydi Sermaye Piyasası Araçlarına İlişkin Haklar ve Hukuki İşlemler? incelenmiştir.

Abstract:
The Dematerialization is which the securities are forming of the records on electronic form for the purpose of corresponding to these securities by giving the pressing up the securities on paper physically. Thanks to the dematerialization 1) the securities can be kept in the electronic form and 2) the operations related with these securities which have been kept as records can be done electronically. The book-entry system, which the dematerialized securities and the rights related with these securities have been watched as records on the accounts kept in the control of the central securities depository and the legal operations related with these securities, which have been realized by the way of the changes which is done as records on the accounts in the control of the central securities depository, is a central custody system. Therefore; the dematerialization is the destroyed of physical certificates and the book-entry system, which was formed as a result of the destroyed of the physical certificates, is the central custody system.In this study, ?The Dematerialization of Securities? has been dealt with as the topic. The study consists of three parts in total. In the first part, by describing the basic concepts to get resources to other parts, the understanding of the historical development of the system and for the obtained of the information related with the book-entry system applications in different countries; ?The Basic Concepts Related with the Dematerialization of Securities and the Historical Development of the Book-Entry System? have been analyzed. In the second part, the book-entry system in Turkey, the scope of the system, the innovations which the system has been brought, and the problems would be appear and the identifying of the details related with the Central Registry Agency, which is the runner of the system and for understanding of the process of the book-entry system, ?the book-entry system and its processing in Turkey? have been analyzed. In the third part, the central registered custody agreement and the determining of the legal qualifications of the records in the book ? entry system and the rights related with the dematerialized securities and for understanding of the details of the legal operations; ?The Legal Qualifications of The Central Registered Custody Agreement and The Records in The Book-entry System and the Rights and Legal Operations related with The Dematerialized Securities? have been analyzed.