Erdek Körfezi (Marmara Denizi) jüvenil balık popülasyonlarının kompozisyonu
Composition of juvenile fish populations in Erdek Bay (Sea of Marmara)
Yazar: ÇETİN KESKİN
Danışman: PROF.DR. NURAN ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / Deniz Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Biyolojik çeşitlilik = Biological diversity ; Erdek Körfezi = Erdek Bay ; Juvenil balıklar = Juvenil fishes

Özet:
ÖZET ERDEK KÖRFEZİ (MARMARA DENİZİ) JÜVENİL BALK POPULASYONLARININ KOMPOZİSYONU Ocak 2000-Ocak 2002 tarihleri arasında, Erdek Körfezi'nde seçilen 12 istasyonda gerçekleştirilen bu çalışmada jüvenil balıkların kommünite yapısı kalitatif ve kantitatif olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Türlerin dağılımı, bolluğu, ortalama kısmi baskınlığı, her bir türe ait birey sayısı, bulunma derecesi tespit edilmiş; ayrıca, baskınlık, tür çeşitliliği, tür zenginliği, denklik ve baskınlık indeksleri hesaplanmış; istasyonlar arası benzerlik ortaya konulmaya çalışılmıştır. Aylık olarak ve istasyonlar arasında bu değerlerin değişimleri belirlenerek tablo ve şekillerle gösterilmiştir. Araştırma sonucunda körfez çevresinde iki subklasis'e (Chondrichthyes ve Osteichthyes), 38 familya ve 55 cinse ait 82 balık türünün toplam 19258 jüvenil bireyi elde edilmiştir. Elde edilen türlerden; Atherina boyeri, Atherina hepsetus, Liza aurata'nın körfez çevresinin en yaygın türleri olduğu görülmüştür. Kommünitede en baskın ilk üç tür Atherina boyeri (%30,72), Symphodus(Crenilabrus) ocellatus (%17,06) ve Liza aurata (%13,22)'dır. En yaygın 15 türün bolluk modelleri arasındaki benzerlik, korelasyon matriksine dayalı olarak Anabilen Analizi (PC A) kullanılarak açıklanmıştır. Ayrıca, biyotik faktörlerle (tür sayısı, tür zenginliği ve birey sayısı)abiyotik faktörler (sıcaklık, tuzluluk ve çözünmüş oksijen) arasındaki etkileşim çoklu lineer regresyon modelleri kullanılarak incelenmiştir. Çeşitlilik indeksinin istasyonlara göre hesaplanan değerleri; en düşük 1,76, en yüksek 3,10 olarak bulunmuştur ve istasyonların pek çoğunda da kritik noktaya (H') oldukça yakındır. Jüvenil ihtiyofaunanın tür çeşitliliğinin ve tür zenginliğinin ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında arttığı buna karşın kış aylarında azaldığı, baskınlık indeksi değerlerinin ise bu durumun tam tersi bir değişim gösterdiği ortaya çıkmıştır. Tür çeşitliliği ve tür zenginliğinin istasyonlar arasındaki değişimine bakıldığında; yumuşak eğimli, fanerogamlar ve diğer makro alglerle kaplı bölgelerde bu değerlerin yüksek olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, körfezin ihtiyofaunistik yönden çeşitliliğini tam olarak kaybetmemiş olduğunu göstermektedir. VII

Abstract:
SUMMARY COMPOSITION OF JUVENILE FISH POPULATIONS IN ERDEK BAY (SEA OF MARMARA) In this study, community structure of the juvenile fish was qualitatively and quantitatively investigated at 12 stations in the Erdek Bay, between January 2000 and January 2002. Distribution, abundance, relative dominance, number of the individuals, and presence of species were determined; diversity, richness, evenness, and dominance indices were calculated. Temporary and spatially changes of the parameters were evaluated monthly, and presented on tables and figures. Similarity index of 12 stations were compared. A total of 19528 juvenile individuals, representing 82 species, 55 genera, 38 families, and 2 subclassiss (Chondrichthyes and Osteichthyes) were collected. Atherina boyeri, Atherina hepsetus, Liza aurata are the most presence species.The community was dominated numerically by a few species: Atherina boyeri (30,72%), Symphodus (Crenilabrus) ocellatus (17,06%), Liza aurata (13,22%). Similarity between patterns in the abundance of the 15 the most common species was examined using correlation matrix-based principal component analysis. In addition, relationships between abiotic factors (temperature, salinity, dissolved oxygen) and biotic factors (number of species, number of individuals, species richness) was analysed using multiple linear regression models. The values of diversity indices according to the stations were evaluated as 1,76 the lowest and 3,10 the highest and these values were quite close to the critical point (H': 2,5) in the most of the stations. Species diversity, species richness, evenness indices of the juvenile ichthyofauna were increased in spring, summer and autumn, in spite of decrease in winter. In contrast to this, the dominance index was increased up to the maximum in winter. Species diversity and richness were in high values in the regions with smooth slope, covered by phanerogam and other macroalgea. This results show that the bay has not lost its diversity of ichthyofauna completely yet. VIII