İnsan ve doğal kaynaklı afetlerde kimliklendirmede dental görüntüleme tekniklerinden panoramik röntgen kullanımı
The use of panoramic X-ray from dental imaging techniques for identification in human-related and natural disasters
Yazar: HAKAN BİŞİRİCİ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL ŞARBAK
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Diş Hekimliği = Dentistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Cinsiyet tahmini = Gender estimation ; Kimliklendirme = Identification ; Mandibula = Mandible ; Panoramik görüntüleme = Panoramic imaging

Özet:
Dental biyometri, doğal ve insan kaynaklı felaketlerde ölenlerin kimliklendirilmesinde çok 
önemli bir rol oynamaktadır. Diş kayıtlarının kalıcılığı, geleneksel biyometrik teknikler olan 
parmak izi ve yüz ile irisin kullanımına göre daha iyi bir seçenek olarak görülmektedir. Pek 
çok çalışma, insan kimliklendirmesinde diş kayıtlarının kullanılmasının DNA analizine göre 
daha hızlı, güvenilir ve ucuz olduğunu göstermiştir. Kafatası, pelvisten sonra cinsiyetin 
saptanmasında yüksek dimorfizm gösteren ve en güvenilir şekilde kullanılan ve güvenilirliği 
%92 olan bir iskelet parçasıdır. Mandibula, kafatasının en güçlü ve en büyük kemiği olduğu 
için cinsiyet belirleniminde rolü büyüktür. Ramus bölgesinde ölçülen parametreler şunlardır: 
Minimum ramus genişliği, maksimum ramus genişliği, izdüşümsel ramus yüksekliği, 
maksimum ramus yüksekliği, kondil yüksekliği, koronoid yüksekliği, bigonial genişlik, gonial 
açı. Panoramik radyografiler eğer AM olarak mevcutsa insan kimliklendirilmesinde, dijital 
olarak çakıştırma, veri tabanında arama ve veri tabanı oluşturmak için kullanılmaktadır. 
Çalışmada 100 erkek ve 100 kadın panoramik röntgeni üzerinde, üç ayrı araştırmacı 
tarafından bütün parametreler için yapılan ölçümlerde uyum değerlendirmesi yapılmıştır.
Çalışmada sağ ve sol ramus genişliği, sağ ve sol condyl yüksekliği ve bigonial genişlik 
değerleri ayrı ayrı incelenerek elde edilen cinsiyet durumu için tanı testi olarak kullanıp 
kullanılamayacağı analiz edilmiştir. Bunun için öncelikle ilgili parametreler kadın ve erkek 
olarak iki grup için lojistik modeli kurulmuştur. Bir bağımsız değişken ile kurulan modelden 
elde edilen olasılıklar hesaplanmış ve tanı testi yapılarak bu olasılıklar üzerinden ROC analizi 
yapılmış olup Youden indeksine göre kesim noktası belirlenmiştir. Kesim noktasına göre 
duyarlılık ve seçicilik değerleri hesaplanmıştır. Her araştırmacıya ait karşılaştırmalar, uyumlu 
ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, adli kimliklendirmede kullanılabilirliği ve cinsiyet 
tayini yapılabilirliğini de ortaya konmuştur.

Abstract:
Dental biometrics plays a crucial role in the identification of victims of natural and humanrelated disasters. The permanence of dental records is seen as a better option than the 
traditional biometric techniques of fingerprints, face and iris. Many studies have shown that 
the use of dental records for human identification is faster, more reliable and cheaper than 
DNA analysis. After the pelvis, the skull is the most reliably used skeletal part for gender 
determination, showing high dimorphism and having a reliability of 92%. The mandible is the 
strongest and largest bone of the skull and therefore plays a major role in gender 
determination. The parameters measured in the ramus region are: Minimum ramus width, 
maximum ramus width, projective ramus height, maximum ramus height, condyle height, 
coronoid height, bigonial width, gonial angle. Panoramic radiographs, if available as AM, are 
used for human identification, digital registration, database searching and database creation. 
In this study, 100 male and 100 female panoramic radiographs were evaluated by three 
different investigators for all parameters. In the study, right and left ramus width, right and 
left condyl height and bigonial width values were analyzed separately and it was analyzed 
whether they could be used as a diagnostic test for the gender status obtained. For this 
purpose, firstly, a logistic model was established for two groups as male and female. The 
probabilities obtained from the model established with one independent variable were 
calculated, and the diagnostic test was performed, and ROC analysis was performed on these 
probabilities, and the cut-off point was determined according to the Youden index. Sensitivity 
and selectivity values were calculated based on the cut-off point. Comparisons of each 
researcher were found to be compatible and statistically significant, and their applicability in 
forensic identification and gender determination was demonstrated.