Türkiye'de sosyal medyada self oryantalizm "Twitter ve Instagram örneği"
Self-orientalism in social media in turkey "Twitter and Instagram example"
Yazar: EYÜP KARABELA
Danışman: DOÇ. DR. FARUK TEMEL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Oryantalizm = Orientalism ; Self-oryantalizm = Self-orientalism ; Sosyal medya = Social media ; Twitter = Twitter ; İnstagram = Instagram ; İnternet = Internet

Özet:
Oryantalizmin kökeni Antik Yunan ve Roma dönemine kadar dayanmaktadır. Batı toplumlarının Doğu toplumları üzerindeki ideolojik bakış açısını ifade eder. Bu bakış açısına göre Doğulu; barbar, doğa üstü varlıklara inanır, bilimden uzak, yönetilmeye muhtaçtır. Self oryantalizm ise Doğulunun bu ideolojiyi kendi penceresinden benimseyip kabullenmesidir. Araştırmanın problemi, nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olduğu Türkiye'de internet kullanıcılarının sosyal medya paylaşımlarındaki self oryantalist tutumların ve Batının dayattığı üstünlük empozesinin izlerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı Türkiye'de internet kullanıcılarının sosyal medya mecralarındaki paylaşımlarının selforyantalist doku bağlamında incelenerek Batının üstünlük empozesi karşısındaki konumlarının tespit edilmesidir. Nicel ve nitel yönelimli tasarlanan çalışmada çeşitli kategorilerde sayısal verileri elde etmek üzere içerik analizi ve paylaşımların niteliksel yönüne dair anlamlandırma yapmak üzere söylem çözümlemesi kullanılarak karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırmada Teun Van Dijk'ın geliştirdiği eleştirel söylem çözümlemesi yöntemi ile sosyal medya kullanıcılarının 27 Mayıs 2019-27 Aralık 2019 tarihleri arasında Twitter ve Instagram üzerinde yaptıkları paylaşımlar incelenmiş, self oryantalizm türleri kapsamında amaçlı örneklem ile saptanmıştır. Belirlenen içeriklerin söylem analizi doğrultusunda makro ve mikro yapıları incelenmiştir. Araştırma sonucunda sosyal medya mecrasında çeşitli konu başlıklarında yapılan paylaşımların self oryantalist nitelik taşıdığı saptanırken, ilgili mesaj içerikleri,  kullanıcıların sosyal meselelerdeki yorum ve açıklama biçimlerinin Batı üstünlüğü ön kabulüyle gerçekleştiğini ve kendi toplumuna kültürel yabancılaşma halini yansıttığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Medya, Twitter, Instagram, Oryantalizm, Self Oryantalizm

Abstract:
The origin of orientalism dates back to Ancient Greek and Roman times. It refers to the ideological perspective of Western societies towards Eastern societies. According to this perspective, Easterners are barbarian, they believe in supernatural beings and need to be ruled. On the other hand, self-orientalism is the Easterners' adoption of this ideology from their own perspective. This study examines the traces of self-orientalist attitudes and Western-imposed superiority in the social media posts of internet users in Turkey, where the majority of the population is Muslim.  This research aims to study the self-orientalist traces in internet users' posts on many social media platforms and to determine their position towards Western superiority. This study mixes quantitative and qualitative approaches. While content analysis was used to obtain numerical data in various categories, discourse analysis was used to make sense of the qualitative aspect of the posts. In the research, critical discourse analysis developed by Teun Van Dijk was used to examine social media users' posts on Twitter and Instagram between 27 May 2019 and 27 December 2019. These posts were determined with purposeful sampling within the scope of self-orientalism types. Micro and micro structures of these posts were examined. Findings showed that the posts made on various topics on social media were self-orientalist, while the contents of the relevant messages showed that the comments and explanations of users were realized with the pre-acceptance of Western superiority reflecting the state of cultural alienation from their own society. 

Key Words: Social Media, Twitter, Instagram, Orientalism, Self-Orientalism