Cinsiyet tayininde kanin, premolar ve molar diş indekslerinin kullanılabilirliği
Usability of indexes of canin, premolar and molar teeths in sex determination
Yazar: UMUT ERDAR BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. AYTAÇ KOÇAK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişleri = Molar ; Cinsiyet tayini = Sex determination ; Dental ark = Dental arch ; Premolar dişler = Bicuspid

Özet:
Erdar Bilgin U. Cinsiyet tayininde kanin, premolar ve molar diş indekslerinin kullanılabilirliği. Tıpta Uzmanlık Tezi-Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı, İzmir, 2012.Kimlik tespiti amacıyla dişler ve kemikler üzerinde yapılan morfometrik incelemeler, özellikle DNA elde edilemediğinde daha fazla önem kazanır. Kimlik tespitinin önemli aşamalarından biri olan cinsiyet tayini ile ilgili olarak kemik yapılar üzerinde sayısız araştırma yapılmışken, dişler üzerinde yapılmış çalışmaların sayısı nispeten daha azdır.Bu çalışmada amaç, cinsiyet farklılıklarını; diş boyutları, dental ark genişlikleri ve indeks hesaplamalarına dayalı olarak analiz etmek ve kimliklendirme çalışmalarına yeni bir teknik oluşturarak katkıda bulunmaktır. 69 kadın, 72 erkek katılımcıdan elde edilen alt ve üst çene modellerinin fotokopileri üzerinde kanin, premolar ve molar dişlere ait mesiodistal çaplar ve ark genişlikleri ölçülerek diş indeksleri hesaplanmıştır. Tüm katılımcılara çalışmanın amacı anlatılarak diş modeli elde etmeden önce ?Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu?nu okumaları sağlanmış ve yazılı onamları alınmıştır.Çalışmamızda, erkek dişlerinin MDÇ ölçümlerinin üst çenede arkın her iki yanında bulunan 2. premolar diş haricinde kadınlardan daha büyük olduğu (p<0.001) saptanmıştır. Rok analizi ile; üst çenedeki sağ kanin diş ve alt çenedeki sol kanin dişe ait MDÇ boyutlarının cinsiyet ayrımını tek başlarına %69-72 doğrulukta, özellikle alt ve üst çenedeki 2. premolar, 1. molar ve 2. molar dişler arası ark genişliklerinin cinsiyeti tek başlarına %70-79 doğrulukta ayırabildikleri tespit edilmiştir. Genel olarak indekslerin tek başlarına cinsiyeti tahmin oranları yetersizdir. Logistik regresyon analizine göre (Forward Stepwise Likehood Ratio yöntemi); cinsiyet ayrımına katkıda bulunanlar KMDÇ üst-sağ, 2. PMAG alt, 1. MAG alt, 1. PMİ alt-sol, 2. PMAG üst, 2. PMİ üst-sağ'dır. Bu analize göre 10 stepten (basamak) oluşan bir model ile cinsiyet ayrımı; erkekte %90.3, kadında %89.9 doğrulukla yapılabilmektedir.Ülkemizde bu konuda yapılan araştırmalar henüz yeterli değildir. Buna benzer araştırmaların artırılmasıyla kimliklendirme çalışmalarında kullanılabilen toplumlara özgü standartlar oluşturulabilir. Diş ve dental ark boyutlarına ait ölçümlerin eğitimli bireyler tarafından yapılması koşuluyla DNA eldesinin mümkün olmadığı vakalarda basit, ucuz ve hızlı sonuç verebilen alternatif bir yöntem olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The morphometric investigations that made on the teeth and the bones to propose for identification are important. Especially, it is become important when DNA could not be obtained. Sex determination is the most important rank to the identification. A lot of studies was made on the bone related to the sex determination. But when compared the numbers of studies that made on the teeth are fewer.than the bone studies related to the sex determination.In this study, the accuracy of odontometric methods in the sex determination was investigated. Measurements were made by using a digital caliper on the photocopies of the dental casts of upper and lower jaw. The dental casts were obtained from 69 women and 72 men. The dimensions of canine, premolar and molar teeth and inter teeth arch widths were measured on the upper and lower jaw. Using these dimensions were calculated indexes. The aim of this study was explained to the participants. After let the participants read the informed consent form, it was signed by the researcher and the participants. Mesiodistal diameters of the teeth of men were found generally larger (p<0.001) than women?s teeth except both of the second premolar teeth on the upper jaw (p>0.001). It was realized that mesiodistal measurements of teeth, especially of canines, revealed clear dimorphic differences. Classification of accuracy was found to be 69-72% for mesiodistal diameter of the upper right canine by using Rok Analysis, but just indexes, estimated rates of gender were insufficient. According to the results of the Logistic Regretion Analysis (using method of Forward Stepwise Likehood Ratio) the most contributory measurements to the function were mesiodistal diameter of upper right canine, inter second premolar teeth arch width and inter first molar teeth arch width on the lower jaw, inter second premolar teeth arch width on the upper jaw, indexes of the lower left first premolar tooth and upper right second premolar tooth. The results of logistic regretion analysis with stepwise model was found to be 90.3% for men, 89.9% for women at the end of 10 steps.The researches that made about this issue are insufficient in our country. Increasing these similar researches are necessary for the use of population-specific data because of sexual dimorphism variety between different populations. The dimensions of the teeth and inter teeth arch widths have to be measured by educated individuals. In this case, this quick, easy and alternative technique can be used for estimating sex when DNA could not be obtained.