Liner uygulamasının farklı veneerleme teknikleriyle üretilen zirkonya restorasyonların rengine ve opasite maskelemesine etkisi
The effect of liner application on color and masking opacities of zirconia restorations prepared with different veneering techniques
Yazar: BAŞAK BALEKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SELİM ERKUT
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Diş renk değişikliği = Tooth discoloration ; Spektrofotometri = Spectrophotometry ; Spektroradyometre = Spectroradiometer ; Zirkonyum = Zirconium

Özet:
İtriyum ile kısmen stabilize edilmiş polikristalin zirkonya (Y-TZP), üstün mekanik özellikleri ile tam seramik restorasyonlarda tercih edilen alt yapı materyali haline gelmiştir. Ancak polikristalin içeriği nedeniyle opasitesinin fazla olması optik özelliklerini kısıtlamaktadır. Bu nedenle zirkonya altyapılara liner uygulaması yapılarak ve translusensi özellikleri arttırılarak, daha estetik restorasyonlar oluşturulmaya çalışılmaktadır.
 Bu tez çalışmasının amacı, farklı veneerleme teknikleri ile üretilen zirkonya restorasyonların rengine ve opasite maskelemesine liner uygulamasının etkisini incelemek, kullanılan materyal ve tekniklerin istenilen renk ve translusensi özelliklerini elde etmedeki başarılarını ve birbirlerine göre üstünlüklerini karşılaştırmaktır. Bu çalışmada kullanılan zirkonya grupların optik özellikleri lityum disilikat esaslı tam seramik sistemi (IPS e.max Press, kontrol grubu) ile kıyaslanmıştır. Lava (LV), Lava Plus (LVP) ve IPS e.max Press (IP) sistemlerinden, her grupta toplam 8 örnek olacak şekilde A2 renginde 0.4 mm kalınlığında kare şeklinde örnekler hazırlanmıştır (n=8). Zirkonya örneklerin yarısına seramikler ile uyumlu olacak şekilde liner materyali uygulanmıştır. Alt yapı örneklerine toplam örnek kalınlığı 1 mm olacak şekilde sistemlerin önerdiği veneer seramiklerinden Lava Ceram veneer seramiği (LC) tabakalama tekniği ile IPS e.max ZirPress veneer seramiği (IPZP) ise presleme tekniği ile uygulanmıştır. Kontrol grubundaki örnekler ise IPS e.max Ceram veneer seramiği (IPC) ile veneerlenmiştir. Örnekler tekrar fırınlanmış ve kendinden glazeli olarak bırakılmıştır. Renk ve translusensi ölçümleri spektroradyometre ile gerçekleştirilmiştir. Örneklerin translusensi değerlendirmeleri için translusensi parametresi yöntemi kullanılmıştır. Renk ölçümleri için CIE L? a? b? parametreleri kaydedilmiş, hedeflenen rengi elde etmedeki başarının değerlendirilmesi için IPS e.max Press grubu ile zirkonya gruplar arasındaki renk farkı (?E) değerleri belirlenmiştir. Klinik fark edilebilirlik değeri olarak ?E=2.6, klinik kabul edilebilirlik değeri olarak ise ?E=5.5 esas alınmıştır. Veriler varyans analizi ve ikili karşılaştırmalar için t-testleri yapılarak istatistiksel olarak analiz edilmiş, renk farkları klinik algılanabilirlik ve klinik kabul edilebilirlik değerlerine göre sınıflandırılmıştır.
Değerlendirilen zirkonya gruplar arasında kontrol grubu ile en düşük renk farkı değeri IPZP/LVP/L grubundan ölçülmüştür, en yüksek renk farkı değeri ise LC/LV/LS grubundan ölçülmüştür. Tüm değerler ?E>2.6 olarak tespit edildiği için zirkonya grupların kontrol grubuyla olan renk farkları klinik olarak farkedilebilir olarak değerlendirilmiştir. LC/LV/LS grubunun kontrol grubuyla renk farkı ?E=5.5 olarak belirlenmiştir. Diğer zirkonya gruplardan elde edilen renk farkı değerleri ise ?E<5.5 olduğu için grupların renkleri klinik olarak kabul edilebilir olarak değerlendirilmiştir. Translusensi değerlendirmesinde ise en yüksek translusensi değerini IPZP/LVP/L grubu sergilemiştir (p<0.05). IPZP/LV/L, IPZP/LVP/LS gruplarının translusensi değerleri de kontrol grubundan yüksek bulunmuştur ancak yapılan istatistiğe göre bu farklar anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). IPZP veneer seramiği kullanılarak hazırlanan gruplar, LC veneer seramiği ile hazırlanan gruplardan daha yüksek translusensi değerleri sergilemiştir (p<0.05). LC veneer seramiği kullanılarak hazırlanan gruplar kontrol grubundan daha düşük translusensi değeri sergilemiştir (p<0.05). Liner uygulanan ve liner uygulanmayan örnekler arasındaki renk farkı değerlendirildiğinde ise, örnekler arasındaki renk farkı değerleri ?E<2.6 olduğu için liner uygulamasının klinik farkedilebilirliğe bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu değerlendirmede veneer ve altyapı olmak üzere 2 esas faktör gözönüne alınarak iki yönlü analiz yapılmıştır. Yapılan istatistiksel analize göre altyapılar arasındaki renk farkı ve veneer+altyapı kombine olarak değerlendirildiğinde gruplar arasındaki renk farkı anlamsız bulunurken (p>0.05), iki veneer seramiği arasındaki renk farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). 
Bu in vitro çalışmanın sınırları dahilinde, liner uygulamasının, grupların renk ve translusensi özelliğinde gözle görülebilir bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Hedeflenen renk ile sonuç renk arasındaki fark değerlendirildiğinde ise tüm grupların rengi klinik olarak kabul edilebilir sınırlar içerisindedir.

Anahtar sözcükler: Spektroradyometre, renk, translusensi, liner, zirkonya

Abstract:
Partially stabilized yttrium polycrystalline zirconia (Y-TZP), has become a preferred core material for all ceramic restorations with superior mechanical properties. However, its opacity due to the polycrystalline content limits its optical characteristics. Therefore, it is aimed to develop more esthetic restorations by applying liner material over zirconia cores and to increase translucency.
The aim of this study was to evaluate the effect of liner application on the color and masking the opacities of zirconia restorations fabricated using different veneering techniques. Optical properties of zirconia groups used in this study were compared with a lithium disilicate based all ceramic system (IPS e.max Press, control group). Totally 8 specimens of A2 colored square-shaped specimens (0.4 mm in height) were prepared using Lava (LV), Lava Plus (LVP) and IPS e.max Press (IP), (n = 8). Liner material compatible with the veneer ceramic was applied on half of the zirconia cores. Lava Ceram veneering ceramic (LC) was applied with layering technique and IPS e.max ZirPress veneer ceramic (IPZP) was applied with pressing technique so that the total specimen thickness was 1 mm. Specimens in the control group were also veneered with IPS e.max Ceram veneering ceramic. Specimens were then fired to achieve an auto-glaze. Color and translucency measurements were carried out with a spectroradiometer. Translucency parameter method was used to evaluate the translucency of all specimens. CIE L? a? b? parameters which were obtained from color measurements were recorded; the color difference (?E) values between the IPS e.max Press group and zirconia groups were determined for the evaluation of success in obtaining the targeted color. Clinical perceptibility and clinical acceptability values were based on respectively ?E=2.6 and ?E=5.5. Data were analyzed statistically performing variance analysis and t-tests for pairwise comparisons, the color differences were classified according to the values of the clinical perceptibility and clinical acceptability. 
Between the assessed zirconia groups and control group the lowest color difference value was measured from IPZP/LVP/L group, while the highest color difference value was measured from LC/LV/LS group. For all values which were ?E>2.6, color differences between the zirconia and control group were considered as clinically detectable. Color difference between the LC/LV/LS and control group was determined to be ?E=5.5. As the color difference values obtained by the rest of the zirconia groups were ?E<5.5, they were considered as clinically acceptable. As for translucency, IPZP/LVP/L group showed the highest translucency (p <0.05). Translucency values of IPZP/LV/L and IPZP/LVP/LS groups were higher than the control group, but these differences were not statistically significant (p> 0.05). Groups prepared using IPZP veneer ceramic showed higher translucency values than groups prepared using LC veneer ceramic (p <0.05). Groups prepared using LC veneer ceramic showed lower translucency than the control group (p<0.05). In evaluating color difference of between groups applied liner or no-liner, color differences among groups were ?E<2.6, so the liner application had no effect on clinical perceptibility. Two-way analysis was performed in this assessment considering two factors, including veneer and core materials. According to the statistical analysis, color difference among core materials and color difference among veneer/core assemblies were not found statistically significant (p> 0.05), color difference between two veneer materials was found to be statistically significant (p <0.05). 
Within the limitations of this in vitro study, it was determined that liner application had no detectable effect on color and translucency of zirconia cores. In evaluating the difference between the resulting color and the target color, colors of all groups had limits as clinically acceptable.

Keywords: Spectroradiometer, color, translucency, liner, zirconia