Işık kirliliği ölçümü: Gaziantep örneği
Light pollution measurement; Example of Gaziantep city
Yazar: KENAN LATİFOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY ÖZDEMİR
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de Güneydoğu Anadolu bölgesinde bulunan ve 6. Büyükşehir konumundaki Gaziantep ilinin merkez ilçelerini kapsayan (Şahinbey-Şehitkamil) bölgelerinde 49 km2 alanda 49 gridten oluşan bölgeden, güneş battıktan en az 3 saat sonra başlayarak yapay aydınlatma kaynaklı uzaya kaçan ışık enerjisi miktarı ölçülmüştür. Diğer bölgeler dağınık olarak bulunduklarından ortalama değerde büyük sapmaya neden olacağı için topografik haritalamaya eklenmemiştir. Her bir bölgenin ışık kirliliğinin topografik haritalaması oluşturulurken, bilgisayar programı olan Arcgis'de Sigmoid aktivasyonu yöntemi kullanılarak meydana getirilmiştir. Bununla birlikte, bu çalışmada Sky Quality Meter (SQM) cihazı LU-DL modeli ile ışık ölçümleri tespit edilmiştir. Çalışmalar 2020 yılında Şubat, Mart ve Nisan aylarının belirli tarihlerinde (Ay'sız, bulutsuz) gecelerde, 21:00-24:00 saatleri arasında alınmıştır.
Ölçüm sonuçları olarak, kayıp enerji miktarı Gaziantep ilinde 89.8 milyon lümen olarak tespit edilmiştir. Mali karşılığı ise yaklaşık 2.30 milyon Türk lirasıdır. Işık kirliliğini önlemek için, parklarda ve sokaklarda kullanılan aydınlatma armatürlerinin, yeni üretilen düşük basınçlı sodyum lambası, zemine paralel, üstüne ışık vermeyen, beyaz ya da beyaza yakın renkte armatürlerin kullanılması gerekmektedir. Yerel yönetimlerin ve diğer kamu kurumlarının ilgili birimleri, şehir aydınlatmacılığı hakkında uluslararası standartları gündeme almalı ve güncel politikalarını bu doğrultuda oluşturarak ildeki enerji israfına engel olmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Işık Kirliliği, Enerji Kaybı, Şehir Aydınlatmacılığı

Abstract:
In this study, the amount of light energy escaping to space from artificial lighting starting at least 3 hours after sunset was measured in the area consisting of 49 km2 and 49 grids in the central districts of Gaziantep (Sahinbey-Sehitkamil). The other regions are not shown on the map because they are scattered and will cause a big deviation in the average value. In this study, measurements were made with the Sky Quality Meter (SQM) device LU-DL model. As a result of the measurements, the light pollution map of Gaziantep province was made using the ARCGIS program, and while light colors indicate light pollution, dark colors indicate areas with less light pollution.
The studies were taken between 21:00 and 24:00 at night on certain dates of February, March and April (without moon, cloudless). As a result of the measurement, the amount of energy lost in the measurement points of Gaziantep province is 89.8 million lumens in terms of luminous flux. Its financial equivalent is approximately 2.30 million Turkish liras. In order to prevent light pollution, the lighting fixtures used in park and street lighting should be of a new generation low pressure sodıum lamb technology, parallel to the ground, not shining light on it, and white or almost white in color. Relevant units of local governments and other institutions should put international standards on city lighting on the agenda and prevent energy waste in the province by establishing their current policies in this direction.

Keywords: Light Pollution, Loss Of Energy, City Enlightment