Koroidal ve/veya siliyokoroidal malign melanomlarda brakiterapi tedavisi uzun dönem takip sonuçlarımız
Long-term follow-up results for choroidal and ciliochoroidal melanomas treated with brachytherapy
Yazar: OĞUZ BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. SAMURAY TUNCER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Brakiterapi = Brachytherapy ; Demografi = Demography ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Göz neoplazmları = Eye Neoplasms ; Koroid = Choroid ; Koroid hastalıkları = Choroid diseases ; Melanom = Melanoma

Özet:
Amaç: İyod-125 brakiterapi ile tedavi ettiğimiz koroid ve / veya siliyokoroid melanomlu hastaların demografik, klinik ve tümör özelliklerini ortaya koymak, tedavi komplikasyonlarını değerlendirmek, tedavi başarısı ölçütleri olan hasta ve göz sağkalım oranlarını tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları A.D. Onkoloji Departmanı'nda 2003 – 2018 yılları arasında koroid ve / veya siliyokoroid melanomu tanısı ile İyod-125 brakiterapi uygulanmış 165 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hasta dosyaları, demografik özellikler, mevcut göz bulguları, uygulanan radyasyon dozları, tedavi sonrası takiplerde gelişen komplikasyonlar ve tedavi sonuçları açısından incelendi. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 21.0 sürümü kullanıldı. Sağkalım analizi ve komplikasyonların gelişim zamanlaması analizi için Kaplan – Meier testinden faydalanıldı.
Bulgular: Hastaların ortalama tanı yaşı 52,9 (aralık, 11-83) idi. Toplam 165 hastanın 87'si erkek (%52,7), 78'i kadındı (%47,3). Tümörler, 133 gözde (%80,6) koroidal, 32'sinde (%19,4) siliyokoroidal yerleşimliydi. Tümörlerin ortalama taban çapı 11,6 (aralık, 4 – 18) mm, ortalama kalınlığı 6,2 (aralık, 2 – 13) mm idi. AJCC sınıflamasına göre tümörlerin %21,2'si T1, %40,6'sı T2, %36,4'ü T3, %1,8'i T4 boyutundaydı. Tümör apeksine ortalama 84,11 Gy radyasyon dozu uygulandı. Ortalama 50,2 (aralık, 6-163) aylık takip sonunda, başlangıç tümör kalınlığı 6,19 (standard sapma, ± 2,37) mm, tedavi sonrası son vizitte 3,47 (standard sapma, ± 1,77) mm'ye azaldığı görüldü. Hastaların 64'ünde (%38,8) radyasyona bağlı katarakt, 17'sinde (%10,3) neovasküler glokom, 98'inde (%59,3) non-proliferatif radyasyon retinopati, 7'sinde (%4,2) proliferatif radyasyon retinopati, 91'inde (%55,2) radyasyon makülopatisi ve 44'ünde (%26,7) radyasyon papillopatisi gelişti. Tedavi sonrası hastaların 74'ünde (%44,8) görme düzeyi fonksiyonel seviye olan 0,1 ve üzerindeydi. Hastaların 157'sinde (%95,2) glob korunabildi. Geriye kalan 8 hastaya (%4,8) sonradan sekonder enükleasyon uygulandı. Toplamda 25 hastada (%15,2) metastatik hastalık gelişti. Son takip muayenesinde, 20 hastanın (%12,1) metastatik hastalık nedeniyle hayatını kaybettiği görüldü. Sadece metastatik hastalığa bağlı nedenlere göre sağkalım ihtimali 3. yıl için %94,5, 5. yıl için %86,9 oranında bulundu. Kaplan-Meier analizine göre, 5. yıl hayatta kalma oranı, koroid melanomlarında (%91) siliyokoroid yerleşimlere melanomlara (%63) göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p = 0,08).
Sonuç: Kliniğimizde, son 15 yıl boyunca, koroid ve siliyokoroid melanomu nedeniyle iyod-125 plak radyoterapisi uyguladığımız olgularının yaklaşık olarak yarısında 0.1 ve üzerinde fonksiyonel görme, %95,2'inde göz korunması ve 5. yılda %86,9 oranında hayat korunması sağlanmıştır.

Abstract:
Purpose: To determine the demographic features, clinical / tumoral characteristics, and complication  and survival rates of patients with choroidal or ciliochoroidal melanoma who had undergone I-125 brachytherapy.
Materials and Methods: Medical charts of 165 patients treated with Iodine-125 plaque radiotherapy for choroidal or ciliochoroidal melanoma, between 2003 – 2018 in Ocular Department of Istanbul University Faculty of Medicine, were reviewed retrospectively. All demographic data, initial ocular findings, applied radiation doses, post-treatment complications were collected. Statistical analyses were performed using SPSS, version 21, and the level of significance was set at p <0,05. Kaplan - Meier test was used to estimate survival time and development of complications.
Results: The mean age of the patients was 52,9 (range, 11-83). Out of 165 patients, 87 were male (52,7%), 78 were female (47,3%). Tumors were choroidal in 133 eyes (80,6%) and ciliochoroidal in 32 (19,4%). The mean basal diameter was 11,6 (range, 4 - 18) mm, and the mean thickness was 6,2 (range, 2 - 13) mm. According to the AJCC classification, 21,2% of the tumors were T1, 40,6% T2, 36,4% T3, and 1,8% T4 size. A mean dose of 84,11 Gy radiation was applied to the tumor apex. After a mean period of 50,2 (range, 6-163) months of follow-up, the mean initial tumor thickness of 6,19 (standard deviation, ± 2,37) mm was decreased to 3,47 (standard deviation, ± 1,77) mm. Radiation-induced cataract developed in 64 (38,8%) patients, neovascular glaucoma in 17 (10,3%), non-proliferative radiation retinopathy in 98 (59,3%), proliferative radiation retinopathy in 7 (4,2%), radiation maculopathy in 91(55.2%), and radiation papillopathy in 44 (26,7%). After treatment, 74 (44.8%) of the patients had visual acuity of 0.1 or above. The globe was preserved in 157 (95.2%) patients. The remaining 8 patients (4.8%) were treated with secondary enucleation. Metastatic disease occurred in 25 patients (15.2%). At the last follow-up visit, 20 patients (12.1%) had died due to metastatic disease. The probability of survival was 94.5% for the 3rd year and 86.9% for the 5th year. According to Kaplan-Meier analysis, the 5-year survival rate was significantly higher in choroidal melanomas (91%) compared to ciliochoroidal melanomas (63%) (p = 0.08).
Conclusion: Over a 15-year follow-up of patients managed with Iodine-125 plaque radiotherapy for choroidal and ciliochoroidal melanomas resulted in a final visual acuity of  ≥0,1 in almost half of the cases. Ocular salvage and 5-year survival rates were 95.2% and 86.9%, respectively.