Laparoskopik kolesistektomi sonrası uygulanan gevşeme egzersizlerinin ağrı ve yaşam bulgularına etkisi
The effect of relaxation exercises applied after laparoscopic cholecystectomy on pain and vital signs
Yazar: GÖNÜL YILMAZ DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. SEHER DENİZ ÖZTEKİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akut ağrı = Acute pain ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Gevşeme = Relaxation ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Yaşam istatistikleri = Vital statistics

Özet:
Bu çalışma laparoskopik kolesistektomi sonrası uygulanan gevşeme egzersizlerinin ağrı, sistolik ve diyastolik kan basıncı, beden sıcaklığı, nabız hızı, solunum hızı ve oksijen satürasyonu üzerine etkisini incelemek amacıyla uygulandı. Randomize olmayan gruplarda ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel tasarımda olan çalışmanın verileri Ocak 2019- Aralık 2019 tarihleri arasında toplandı. Çalışma Balıkesir'e bağlı bir ilçe devlet hastanesinin genel cerrahi kliniklerinde laparoskopik kolesistektomi uygulanan ve araştırmaya kabul edilme kriterlerini karşılayan 80 hasta (Deney grubu=40, Kontrol grubu=40) ile gerçekleştirildi. Deney grubunda yer alan hastalara ameliyat sonrası 6. saat gevşeme egzersizleri uygulandı. Deney ve kontrol grubundaki hastaların ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 0. dk. 1., 2., 4., 6., 7. ve 8. saatlerde ağrı değerlendirmeleri yapıldı. Her iki grubun ameliyat öncesi dönemden başlanarak ameliyat sonrası 0., 15., 30., 45., 60., 90. dk. 2., 3., 4., 6., 7. ve 8. saatlerde hastaların sistolik ve diyastolik kan basıncı, beden sıcaklığı, nabız hızı, solunum hızı ve oksijen satürasyonu değerleri kaydedildi. Verilerin analizinde p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirildi. Çalışmaya başlamadan önce etik kurul, kurum izni, hastaların yazılı ve sözlü izinleri alındı. Gevşeme egzersizi sonrası deney grubundaki hastaların ağrı düzeylerinin kontrol grubundaki hastalardan anlamlı derecede düşük olduğu bulundu (p<0.05). Egzersiz sonrası yapılan sıralı ölçümlerde deney grubundaki hastaların nabız ve solunum hızı ortalamalarının kontrol grubundaki hastalardan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Ayrıca, deney grubunda yer alan hastaların egzersiz sonrası 1. saateki oksijen satürasyonu ortalamalarının 96,17±2,19 spO2 (Ort±SS), kontrol grubunun ise 94,45±1,22 spO2 (Ort±SS) olduğu; deney grubunun egzersiz sonrası yapılan tüm ölçümlerde oksijen satürasyonu değerlerinin kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p<0.05). Laparoskopik kolesistektomi sonrası uygulanan gevşeme egzersizleri ameliyat sonrası ağrıyı azalttığı, nabız ve solunum hızını düşürdüğü ve oksijen satürasyonunu arttığı için hemşirelik uygulamalarında güvenle kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Gevşeme Egzersizleri, ağrı, laparoskopik kolesistektomi, yaşam
bulguları, hemşirelik bakımı

Abstract:
This study was conducted to examine the effects of relaxation exercises applied after laparoscopic cholecystectomy on pain, systolic and diastolic blood pressure, body temperature, pulse rate, respiratory rate and oxygen saturation. The study was designed as a controlled quasi-experimental pretest-posttest research in non-randomized groups. Data were collected between January 2019 and December 2019. The study was conducted with 80 patients (Experimental group=40, Control group=40) who underwent laparoscopic cholecystectomy in the general surgery clinics of a district state hospital in Balıkesir and met the inclusion criteria. Relaxation exercises were applied to the patients in the experimental group at 6th postoperative hour. Pain assessments were made in the experimental and control groups preoperatively, at postoperative 0 minute, and at 1, 2, 4, 6, 7 and 8 hours. Starting preoperatively, systolic and diastolic blood pressure, body temperature, pulse rate, respiratory rate and oxygen saturation values of the patients were recorded at postoperative 0 minute, 15th, 30th, 45th, 60th, and 90th minute and 2nd, 3rd, 4th, 6th, 7th and 8th hours in both groups. In the analysis of the data, p<0.05 was accepted as statistically significant. Before starting the study, ethics committee approval, institutional permission, and written and verbal consents of the patients were obtained. After the relaxation exercises, the pain levels of the patients in the experimental group were significantly lower than the patients in the control group (p < 0.05). In the sequential measurements performed after exercise, it was determined that the mean pulse and respiratory rate of the patients in the experimental group were significantly lower than the patients in the control group (p<0.05). In addition, the mean oxygen saturation of the patients in the experimental group at the 1st hour after exercise was 96.17 ± 2.19 spO2 (Mean ± SD), that of the control group was 94.45 ± 1.22 spO2 (Mean ± SD), and the oxygen saturation values of the experimental group were significantly higher than the control group in all measurements after exercise (p<0.05). Relaxation exercises applied after laparoscopic cholecystectomy can be used safely in nursing practices as they reduce postoperative pain, decrease pulse and respiratory rate, and increase oxygen saturation.
Key Words: Relaxation Exercises, pain, laparoscopic cholecystectomy, vital signs,
nursing care