Senkron makinelarde uyartım akımının dalga biçiminin kararlılık sınırına olan etkisinin incelenmesi
Examining of the effect of wave-shape of excitation current on stability limit in synchronous machines
Yazar: NEVZAT ONAT
Danışman: Y.DOÇ.DR. FEVZİ KENTLİ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Kararlılık = Stability ; Senkron makineler = Synchronous machinery ; Senkron motorlar = Synchronous motors

Özet:
ÖZET Güç sistemlerinin temel elemanı olan senkron makinaların kararlı çalışması oldukça önemli olup araştırmacılar tararından çok çeşitli yönleriyle araştırılmıştır. Senkron generatörler genellikle bir iletim hattı üzerinden şebeke sistemlerine bağlı olarak çalıştığı için kararlılık analizleri genellikle bu bütünü kapsayacak şekilde yapılmaktadır. Tezde senkron makina tek olarak ele alınmakta ve uyartım akımı değişiminin kararlılığa etkisi incelenmektedir. Bilindiği gibi senkron makinalar genellikle doğru akımla uyarılmalıdırlar. Bu akınım genliği değiştirilerek motor çalışmada makinanın endüktif, omik veya kapasitif çalışması sağlanabilir. Generator çalışmada ise makinanın ürettiği gerilimin genliği ayarlanabilir. Bu çalışmada uyartım akımının genliğinin yanısıra dalga biçimi de değiştirilerek kararlılık sınırının değişimi deneysel olarak incelenmiştir. 1. Bölüm' de senkron makinalar genel olarak tanıtılmakta ve kararlılığa etki eden faktörler verilmektedir. 2. Bölüm' de senkron makinaların harmonik analizi yapılarak makina parametreleri elde edilmiştir. 3.Bölüm'de ise senkron motorların uyartım akımı ile ilgili yönü ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Daha sonraki bölümde deneysel çalışmalarda kullanılan senkron makina ve diğer yardımcı elemanlar tanıtılmıştır. Son bölümde ise makina üzerinde yapılan deneysel çalışmalar ve senkron makinanın kopma sınırının uyartım akımı dalga biçimiyle nasıl değiştiği deneysel verilerle açıklanmıştır. xm

Abstract:
ÖZET Güç sistemlerinin temel elemanı olan senkron makinaların kararlı çalışması oldukça önemli olup araştırmacılar tararından çok çeşitli yönleriyle araştırılmıştır. Senkron generatörler genellikle bir iletim hattı üzerinden şebeke sistemlerine bağlı olarak çalıştığı için kararlılık analizleri genellikle bu bütünü kapsayacak şekilde yapılmaktadır. Tezde senkron makina tek olarak ele alınmakta ve uyartım akımı değişiminin kararlılığa etkisi incelenmektedir. Bilindiği gibi senkron makinalar genellikle doğru akımla uyarılmalıdırlar. Bu akınım genliği değiştirilerek motor çalışmada makinanın endüktif, omik veya kapasitif çalışması sağlanabilir. Generator çalışmada ise makinanın ürettiği gerilimin genliği ayarlanabilir. Bu çalışmada uyartım akımının genliğinin yanısıra dalga biçimi de değiştirilerek kararlılık sınırının değişimi deneysel olarak incelenmiştir. 1. Bölüm' de senkron makinalar genel olarak tanıtılmakta ve kararlılığa etki eden faktörler verilmektedir. 2. Bölüm' de senkron makinaların harmonik analizi yapılarak makina parametreleri elde edilmiştir. 3.Bölüm'de ise senkron motorların uyartım akımı ile ilgili yönü ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Daha sonraki bölümde deneysel çalışmalarda kullanılan senkron makina ve diğer yardımcı elemanlar tanıtılmıştır. Son bölümde ise makina üzerinde yapılan deneysel çalışmalar ve senkron makinanın kopma sınırının uyartım akımı dalga biçimiyle nasıl değiştiği deneysel verilerle açıklanmıştır. xm