Üniversite öğrencilerinde akdeniz diyetine uyumun diyet inflamatuar indeks ve bilişsel esneklikle ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of mediterranean diet compliance with diet inflammatory index and cognitive flexibility in university students
Yazar: BÜŞRA ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ÇİFTÇİ
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Diyet inflamatuvar indeksi = Dietary inflammatory index ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Çalışma, üniversite öğrencilerinin Akdeniz diyetine uyumu ile diyet inflamatuar indeksi ve bilişsel esneklik düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 18-24 yaş arası 415 üniversite öğrencisi (%20,2 erkek, %79,8 kadın) katılmıştır. Katılımcılara Akdeniz diyeti kalite indeksi (KIDMED), bilişsel esneklik envanteri (BEE) ve sosyodemografik özellikler, genel beslenme durumu ve egzersiz yapma düzeyi gibi bilgileri sorgulayan anket formu uygulanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerden geriye yönelik 24 saat boyunca besin tüketimlerinin içerikleri alınmış ve bir gün boyunca tüketilen besin ve besin gruplarının analizi yapılıp diyetin inflamatuar indeks puanı hesaplanmıştır. Erkek katılımcıların KIDMED puan ortanca değeri 0 [7,5], kadın katılımcıların KIDMED puan ortanca değeri 0 [8], toplam puanın ortanca değeri 0 [8] olup erkeklerin %9,5'i, kadınların ise %12,1'i Akdeniz diyetine yüksek uyum göstermektedir. BEE puan ortanca değeri ise erkeklerde 67,5 [12,75], kadınlarda 72 [10] ve toplamda 71 [10] puandır. Erkeklerin %82,2'si ve kadınların %93,1'inin BEE puanının 50 puanın üzerinde olduğu görülmektedir. Diyet inflamatuar indeks (Dİİ) puan ortanca değeri erkeklerde 2,3 [2,1], kadınlarda 2,5 [1,3] ve toplamda 2,2 [1,3] olup her iki cinsiyetteki katılımcıların diyetlerinin pro-inflamatuar özellikte olduğu görünmektedir. KIDMED ve BEE puanı açısından her iki cinsiyet için aralarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık görülürken (p<0,05), Dİİ puanı açısından anlamlı farklılık görülmemektedir (p>0,05). BEE, KIDMED ve Dİİ puanlamalarının sınıflamalarında, BKİ sınıflandırmasına göre gruplanan katılımcılar arasında anlamlı farklılık tespit edilememiştir (p>0,05). Sonuçta, BEE puanıyla KIDMED ve Dİİ puanlarının aralarında istatistiksel açıdan anlamlı etkisinin bulunmadığı (p>0,05) fakat Dİİ puanı ile KIDMED puanı arasında negatif orta seviyede bir korelasyon bulunduğu sonucuna varılmıştır (p<0,001). Bu çalışmanın sonucuna göre, öğrencilerin Akdeniz diyetine uyumu arttıkça diyetin anti-inflamatuar özelliği de arttığından, gençlerde fastfood besinler yerine sebze-meyve, kuru baklagil ve rafine edilmemiş tahıl tüketimi artırılmalıdır.

Abstract:
The study was conducted to examine the relationship between university students' adherence to the Mediterranean diet and the level of dietary inflammatory index and cognitive flexibility. 415 university students (20.2% male, 79.8% female) between the ages of 18-24 participated in the study. Mediterranean diet quality index (KIDMED), cognitive flexibility inventory (CFI) and a questionnaire questioning information such as sociodemographic characteristics, general nutritional status and exercise level were applied to the participants. A 24-hour food consumption record was taken from the participants, and the daily consumed food and food groups were analysed and the inflammatory index score of the diet was calculated. The median KIDMED score of male participants was 0 [7.5], female participants were 0 [8], and the median total score was 0 [8], with 9.5% of men and 12.1% of women showing high adherence to the Mediterranean diet. The median CFI score is 67.5 [12.75] for men, 72 [10] for women, and 71 [10] points in total. 82.2% of men and 93.1% of women have CFI scores above 50 points. The median dietary inflammatory index (DII) score was 2.3 [2.1] in men, 2.5 [1.3] in women, and 2.2 [1.3] in total, suggesting that the diets of participants of both sexes were proinflammatory. While there is a statistically significant difference between both genders in terms of KIDMED and CFI scores (p<0.05), there is no significant difference in terms of DII scores (p>0.05). There was no significant difference between the participants grouped according to BMI classification in the classification of CFI, KIDMED and DII scores (p>0.05). As a result, it was concluded that there was no statistically significant effect between CFI score and KIDMED and DII scores (p>0.05), but there was a moderate negative correlation between DII score and KIDMED score (p<0.001). As a result, as the anti-inflammatory properties of the diet increase as the adherence of students to the Mediterranean diet increases, the consumption of vegetables-fruits, legumes and unrefined grains should be increased instead of fast-food foods in young people.