Türkiye'de kadın hükümlü oranlarının mekânsal ekonometrik analizi
Spatial econometric analysis of female prisoner rates in Turkey
Yazar: EREN KAYA ÇAKMAKCI
Danışman: PROF. DR. YELİZ YALÇIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Hükümlüler = Convicts ; Kadın suçlular = Female criminals ; Kadınlar = Women ; Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach

Özet:
Tanımı kesin olarak yapılamasa da suç, kişinin kendi isteğiyle karıştığı, cezai sonuçları bulunan ve mal ve can güvenliğini tehlikeye sokan sosyal bir olgudur. Suç, hiç kuşkusuz günümüz toplumunun en önemli sorunlarından biridir. İnsanlığın varlığından bu zamana kadar topluluk halinde yaşayan insanlar arasında suç teşkil eden hareketlerin varlığı, toplum olmanın doğal sonuçları arasında sayılmaktadır. Ülkemiz toplumsal yapısı üzerinde olumsuz etkileri bulunan suç olgusuyla başa çıkılabilmesi için suçu oluşturan sebeplerin iyi bilinmesi gerekmektedir. Söz konusu sebepler toplumsal yapıya ait olduğu gibi bireysel özelliklere de dayandırılmaktadır. Suç ve suçluları konu alan kriminolojinin ortaya çıktığı dönemden beri kadın suçluluğu hakkında çalışmalar yürütülmektedir. Ancak son yıllarda artan kadın hükümlü oranları, çalışmaların bu alanda yoğunlaşmasına ve suça karışan kadınların nedenlerini, suçu işleyiş biçimlerini ve demografik özelliklerini gün yüzüne çıkarmıştır. Kadının karşılaştığı aile içi şiddet olayları, eğitim seviyesinin düşüklüğü ve iş hayatında kadının erkekle aynı seviyeye gelmesi gibi birçok sebebin kadın hükümlü oranlarında artışa neden olacağı ifade edilmektedir. Toplum hayatını yakından etkileyen suçun sosyo kültürel ve ekonomik yapıya olan etkilerinin geçmişten günümüze artarak gelmesi ve söz konusu olgunun bir mekânda insanlar tarafından işleniyor olması, suçun mekânla özdeşleştiğini ve konunun incelenmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada daha önceki çalışma bulgularına ilaveten kadın hükümlü oranlarının yaşanılan bölgeler açısından bir yayılım etkisine sahip olup olmadığı araştırılmıştır. Kadın hükümlü oranlarında mekânsal etki 2009-2017 dönemi yıllık veriler kullanılarak mekânsal panel modeller ile tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; bölgeler arasında, kadın hükümlü oranı bakımından pozitif mekânsal bir etkileşim bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile bölgelerde artan kadın hükümlü oranları komşu bölgeleri de etkilemekte ve kadın hükümlü oranlarının artmasına neden olmaktadır.

Abstract:
Crime is a social phenomenon in which a person is involved voluntarily, has criminal consequences and endangers the safety of property and life. Crime is undoubtedly one of the most important problems in today's society. The existence of criminal acts among people living in a community from the existence of humanity until this time is considered among the natural consequences of being a society. In order to deal with the crime phenomenon which has negative effects on the social structure of our country, the causes of crime must be well known. The reasons in question are based on individual characteristics as well as on social structure. Studies on female criminality have been carried out since the period when criminology on crime and offenders emerged. However, increasing rates of female convicts in recent years have led to the concentration of studies in this area and the reasons, crime patterns and demographics of women involved in crime. It is stated that many reasons such as domestic violence, low level of education and women's attainment of the same level as men in work life will lead to an increase in the proportion of female convicts. The fact that the effects of crime on socio-cultural and economic structure that closely affects the life of society have increased from past to present and that the fact in question is committed by people in a place reveals that the crime is identified with the place and that the subject needs to be examined. In this context, in addition to the previous study findings, we investigated whether female convict rates had a spreading effect in terms of the areas experienced. Spatial impact in female convict rates was estimated with spatial panel models using annual data from the period 2009-2017. According to the findings, there is a positive spatial interaction between regions in terms of female convict ratio. In other words, increased rates of female convicts in the regions also affect neighboring regions and lead to increased rates of female convicts.