Laparoskopik kolesistektomi geçirecek hastalara ameliyathane hemşiresi tarafından verilen video tabanlı eğitimin anksiyete, ağrı ve iyileşme kalitesine etkisi
The effect of video-based education given by operating room nurse to patients who will undergo laparoscopic cholecystectomy on anxiety, pain and quality of healing
Yazar: BEYZA NUR ÇATALBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ SÜRME
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
LAPAROSKOPİK KOLESİSTEKTOMİ GEÇİRECEK HASTALARA AMELİYATHANE HEMŞİRESİ TARAFINDAN VERİLEN VİDEO TABANLI EĞİTİMİN ANKSİYETE, AĞRI ve İYİLEŞME KALİTESİNE ETKİSİ
Beyza Nur ÇATALBAŞ
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Hemşirelik Anabilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi, Haziran 2024
Danışman: Doç. Dr. Yeliz SÜRME
ÖZET
Araştırma laparoskopik kolesistektomi geçirecek hastalara ameliyathane hemşiresi tarafından verilen video tabanlı eğitimin preoperatif anksiyete, postoperatif ağrı ve iyileşme kalitesine etkisini belirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır.
Araştırmanın örneklemini 01.03.2023-01.03.2024 tarihleri arasında Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi servisinde laparoskopik kolesistektomi geçiren ve dahil edilme kriterlerine uyan 70 hasta (35 müdahale ve 35 kontrol) oluşturmuştur. Etik kurul, kurum izni ve bilgilendirilmiş gönül oluru alınan bu araştırmada veriler; Hasta tanıtım formu, Cerrahi Anksiyete Ölçeği, Vizüel Analog Skala-Ağrı, İyileşme Kalitesi Ölçeği-15 kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada müdahale grubundaki hastalara ameliyat öncesi araştırmacı tarafından hazırlanan ameliyathane ortamı ve ameliyat sırası ve sonrası bakıma ilişkin bilgileri içeren video ile eğitim verilmiştir. Eğitim öncesi Hasta Tanıtım Formu, eğitim sonrası Cerrahi Anksiyete Ölçeği, ameliyattan 24 saat sonra ise Vizüel Analog Skala-Ağrı ile İyileşme Kalitesi Ölçeği-15 doldurulmuştur. Kontrol grubuna ise kliniğin rutinleri uygulanmıştır. Veriler Ki-kare testi, Student t testi, Mann Whitney-U, Doğrusal Regresyon Analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Ameliyathane hemşiresi tarafından ameliyat sürecine ilişkin video tabanlı eğitim verilen müdahale grubunda cerrahi anksiyete ölçeği puan ortalaması (33.62±14.17) kontrol grubuna (64.85±6.95) oranla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0.001). Ayrıca ameliyat sonrası iyileşme kalitesi ölçeği-15 puan ortalaması müdahale grubunda 106.97±16.49, kontrol grubunda 76.94±17.88 olup istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Müdahale grubunun ameliyat sonrası vizüel analog skala-ağrı puanı 4.20±1.81 iken, kontrol grubunun 6.74±1.70 olarak saptanmıştır (p<0.001). Ameliyat öncesi video tabanlı eğitim ile ameliyat sonrası vizüel analog skala-ağrı puan farkı arasında negatif yönlü ileri derecede anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (zβ:- 0.591; p<0.001). Video tabanlı eğitim ameliyat sonrası ağrıdaki azalmanın %35'ini açıklamaktadır (R2: 0.350; F: 36.592; p<0.001). Video tabanlı eğitim ile cerrahi anksiyete ölçeği puan farkı arasında negatif yönlü ileri derecede anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (zβ:- 0.817; p<0.001). Ameliyat öncesi cerrahi anksiyeteyi etkileyen faktörlerin %81'ni video tabanlı eğitim grubu açıklamaktadır (R2: 0.817; F: 136.911; p<0.001). Eğitim verilemesiyle ameliyat sonrası iyileşme kalitesi ölçeği-15 puan farkı arasında pozitif yönlü ileri derecede anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (zβ: 0.663; p<0.001). Video tabanlı eğitim verilmesi ameliyat sonrası iyileşme kalitesindeki artışın %43'ünü açıklamaktadır (R2: 0.439; F: 53.314; p<0.001).
Araştırma sonucunda; ameliyathane hemşiresi tarafından ameliyat öncesi hastalara verilen video tabanlı eğitimin ameliyat öncesi hastaların anksiyetesini düşürdüğü, ameliyat sonrası ağrı düzeyini azalttığı ve iyileşme kalitesini artırdığı ortaya konulmuştur. Hastalara özellikle ameliyatlarında karşılaşacakları ameliyathane hemşiresi tarafından ameliyat sürecine ilişkin video tabanlı eğitim verilmesinin anksiyete seviyelerini düşürerek ameliyat sonrası iyileşme sürecine katkı verebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Anksiyete; Ağrı; Ameliyathane hemşiresi; İyileşme kalitesi; Video tabanlı eğitim.

Abstract:
THE EFFECT OF VIDEO-BASED EDUCATION GIVEN BY OPERATING ROOM NURSE TO PATIENTS UNDERGOING LAPAROSCOPIC CHOLECYSTECTOMY ON ANXIETY, PAIN AND QUALITY OF RECOVERY
Beyza Nur ÇATALBAŞ
Erciyes University, Health Sciences Institute
Department of Nursing
M.Sc. Thesis, January 2024
Supervisor: Assoc. Dr. Yeliz SÜRME
ABSTRACT
This study was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the effect of video-based training given by the operating room nurse to patients undergoing laparoscopic cholecystectomy on preoperative anxiety, postoperative pain and quality of recovery. 
The sample of the study consisted of 70 patients (35 experimental and 35 control) who underwent laparoscopic cholecystectomy in the General Surgery Service of Kayseri City Training And Research Hospital between 01.03.2023-01.03.2024 and met the inclusion criteria. The data in this research, for which ethics committee, institutional permission and informed consent were obtained; It was collected using the Patient İnformation Form, Surgical Anxiety Scale, Visual Analog Scale-Pain, Quality of Recovery Scale-15. In the study, the patients in the intervention group were trained before the surgery with a video prepared by the researcher, containing information about the operating room environment and intraoperative and postoperative care. The patient information form was filled out before the training with the video, and the Surgical Anxiety Scale was filled out after the training. 24 hours after the surgery, the Visual Analog Scale-Pain and Quality of Recovery Scale-15 were completed. The routines of the clinic were applied to the control group. The data were evaluated using descriptive statistics, Ki-kare test, Student's t test, Mann Whitney-U, Linear Regression Analysis.
The mean surgical anxiety score in the intervention group (33.62±14.17), which was given video-based training on the surgery and postoperative process by the operating room nurse, was found to be statistically significantly lower than the control group (64.85±6.95) (p<0.001).In addition, the mean score of the postoperative quality of recovery scale was 106.97 ± 16.49 in the intervention group and 76.94±17.88 in the control group, and was found to be statistically significantly higher (p < 0.001). The postoperative visual analog scale-pain score of the experimental group was 4.20 ± 1.81, while the control group was 6.74±1.81. It was found to be 1.70 (p<0.05). It was found that there was a highly significant negative relationship between preoperative video-based education and postoperative visual analog scale-pain score difference (zβ:-0.591; p<0.001). Video-based training explains 35% of the reduction in postoperative pain (R2: 0.350; F: 36.592; p<0.001). A highly significant negative relationship was found between preoperative video-based education and surgical anxiety scale score difference (zβ:-0.817; p<0.001). In addition, the video-based education group explains 81% of the factors affecting preoperative surgical anxiety (R2: 0.817; F: 136.911; p<0.001). A highly significant positive relationship was found between preoperative video-based education and postoperative recovery quality scale score difference (zβ: 0.663; p<0.001). Providing video-based education explains 43% of the increase in the quality of postoperative recovery (R2: 0.439; F: 53.314; p<0.001).
As a result of the research; It has been revealed that video-based training given to preoperative patients by operating room nurses reduces the anxiety of patients before surgery, reduces the level of postoperative pain and increases the quality of recovery. It is thought that providing video-based training to patients about the surgery process, especially by the operating room nurse they will encounter during their surgery, may contribute to the post-operative recovery process by reducing their anxiety levels.

Keywords: Anxiety; Operating room nurse; Pain; Quality of recovery video-based education.