İmmün trombositopeni tanılı hastaların başvuru anı hemogram parametreleri ile mevcut hastalığın tedavi yanıtı ve direnci arasındaki ilişkinin incelenmesi
Patients diagnosed with immune thrombocytopenia existing disease with hemogram parameters at the moment of application examination of the relationship between treatment response and resistance
Yazar: SEMİH SERHATLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Kan sayımı = Blood cell count ; Monosit/lenfosit oranı = Monocyte/lymphocyte ratio ; Purpura-trombositopenik = Purpura-thrombocytopenic ; Purpura-trombositopenik-idyopatik = Purpura-thrombocytopenic-idiopathic ; Tedavi = Treatment ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio ; Trombositopeni = Thrombocytopenia ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Amaç: Erişkin immün trombositopenik purpura (İTP) hastalarında tanı anındaki hastaların özeliklerine ve hemogram parametrelerine bakarak mevcut hastalığın tedaviye yanıt derecesi, yanıt  ve yanıt kaybı süresi ile ilişkisini tespit ederek tedavi öncesi klinik gidişi tahmin edebilecek bir belirteç belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, retrospektif, kesitsel olarak planlanan çalışmada Ocak 2010 ile Kasım 2020 tarihleri arasında SBÜ İstanbul SUAM Hematoloji Kliniği'nde İTP tanısı ile takip edilmiş olan 18 yaş ve 18 yaş üstündeki hastalar incelenmiştir. Çalışmaya toplam 129 hasta dahil edilmiştir. Çalışmada malignite, ağır organ yetmezliği olan hastalar, ilaç veya enfeksiyon ile indüklenen trombositopeniler ( kronik viral hepatit, yakın zamanda geçirilen üst solunum enfeksiyonu vb. ),yakın zamanda immünsüpresif ilaç alım öyküsü olan hastalar hariç tutulmuştur. Hastalığın tanı ve tedavisi Amerikan Hematoloji Derneği'nin uygulama kılavuzlarına göre tanımlanmıştır. Tedavi yanıtı tedavi sonrası trombosit sayılarına göre  tam yanıt (100.000/ µL ve üstü), kısmi yanıt (30.000-100.000/ µL arası ) ve yanıtsız (30.000/ µL altında ) olarak üç gruba ayrılmıştır. Hastaların tanı anındaki özellikleri ( tanı yaşı, cinsiyet, ek hastalık durumu, kanama durumu) ve hemogram değerleri ile tedavi süreci arasındaki ilişki incelenmiştir.
Bulgular: Yapılan istatiksel analizlerde, hastaların tanı yaşı ortalaması 46,3±16,9, kadın cinsiyet oranı %60.5, erkek cinsiyet oranı %39.5 olarak hesaplanmıştır. Hasta özelliklerinin yanıt türü durumuna göre fark ve ilişkisi değerlendirildiğinde; tanı yaşı, cinsiyet, kanama ve ek hastalık durumları ile tedaviye yanıt durumu arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Yanıt durumu tam ile yanıtsız grupların kesim değerleri karşılaştırıldığında; monosit (kesim değeri >310/µL, negatif olabilirlik oranı= 0,005), yanıt durumu tam veya kısmi ile yanıtsız grupların kesim değerleri karşılaştırıldığında; monosit/lenfosit oranı (kesim değeri >0.2, p=0,05), trombosit / lenfosit oranı (kesim değeri >3.15, p=0,047), yanıt durumu kısmi ile yanıtsız grupların kesim değerleri karşılaştırıldığında; monosit / lenfosit oranı (kesim değeri >0.19, p=0.002), trombosit / lenfosit oranı (kesim değeri  =<2.17, p=0.009 ), MCV (kesim değeri =<81.8 fL, p=0.02), PLT (kesim değeri =<13000/µL, p=0.001) değerleri tedaviye yanıtsızlığın öngörülmesinde anlamlı bir belirteç olarak bulunmuştur. Tedavi yanıt türü;  nüks olma olasılığı %50 altına düşmesi; tam olanlarda 784. günde iken kısmi olanlarda 127. günde düşmüştür. Tedavi türü kısmi olanlarda tam olanlara göre 3,58 kat daha fazla nüks riski vardır.
Sonuç: Yetişkin İTP hasta grubunda tanı anında bakılan hemogram değerlerinin klinik yanıt sürecini öngörebilmesinde önemli belirteç olabileceği gösterilmiştir. Kolay ulaşılabilir ve ucuz olan ve aynı zamanında tanı sırasında zaten kullanılan bu parametrelerin bu çalışma ile tedavi sürecinin öngörülmesinde kullanılma ve böylece klinik takibi kolaylaştırmasındaki pozisyonunun anlaşılması için daha nice çalışmalara öncül olabileceği düşüncesindeyiz.
Anahtar Kelimeler: İmmün trombositopenik purpura, monosit / lenfosit, trombosit / lenfosit, tedavi yanıtı

Abstract:
Objective: To determine a marker that can predict pre-treatment clinical course in adult immune thyrombocytopenic purpura (ITP) patients by looking at the characteristics and hemogram parameters of the patients at the time of diagnosis and determining the relationship between the current disease response to treatment, response and duration of loss of response.
Materials and Methods: In a single-center, retrospective, cross-sectional study, patients aged 18 and over 18 years of age who were followed up with a diagnosis of ITP at the SBU Istanbul SUAM Hematology Clinic between January 2010 and November 2020 were examined. A total of 129 patients were included in the study. Patients with malignancy, severe organ failure, drug or infection-induced thrombocytopenias (chronic viral hepatitis, recent upper respiratory infection, etc.), and patients with a recent history of immunosuppressive medication were excluded from the study. The diagnosis and treatment of the disease has been defined according to the practice guidelines of the American Society of Hematology. The treatment response was divided into three groups according to the platelet counts after treatment as complete response (100,000/ µL and above), partial response (between 30,000/ µL and 100,000/ µL), and unresponsive (less than 30,000/ µL). The relationship between the characteristics of the patients at the time of diagnosis (age at diagnosis, gender, comorbidity, bleeding status) and hemogram values and the treatment process were examined.
Results: In the statistical analysis, the mean age of diagnosis was 46.3 ± 16.9, the female sex ratio was 60.5%, and the male sex ratio was 39.5%. When the difference and relationship of patient characteristics according to response type is evaluated; No significant correlation was found between age at diagnosis, gender, bleeding and comorbidities and response to treatment (p> 0.05). When the cut-off values of the groups with complete and unresponsive responses were compared; Monocyte (cut-off value> 310/µL, negative likelihood ratio = 0.005), when the cut-off values of the groups whose response status was complete or partial and unresponsive were compared; Monocyte / lymphocyte ratio (cut-off value> 0.2, p = 0.05), thrombocyte / lymphocyte ratio (cut-off value> 3.15, p = 0.047), when the cut-off values of the partial response status and unresponsive groups were compared; monocyte / lymphocyte ratio (cut-off value> 0.19, p = 0.002), platelet / lymphocyte ratio (cut-off value = <2.17, p = 0.009), MCV (cut-off value = <81.8 fL, p = 0.02), PLT (cut-off value = <13000/µL, p = 0.001) values were found to be a significant predictor of non-response to treatment. Type of treatment response; the probability of relapse falls below 50%; It was decreased on the 784th day in complete ones and 127th day in partial ones. There is a 3.58 times higher risk of recurrence in those with partial treatment than those with complete ones.
Conclusion: It has been shown that the hemogram values measured at the time of diagnosis in the adult ITP patient group can be an important indicator in predicting the clinical response process. We think that these parameters, which are easily accessible and inexpensive and are already used during diagnosis at the same time, can be used in the prediction of the treatment process with this study, and thus, it can be a prelude to many more studies to understand the position of clinical follow-up.
Keywords: Immune thrombocytopenic purpura, monocyte / lymphocyte, platelet / lymphocyte, treatment response