Alkol dehidrogenaz enzimatik metodu ile plazma etanol düzeyi ölçüm belirsizliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of plasma etanol level measurement uncertainity in alcohol dehidrogenaz enzymatic method
Yazar: MURAT KIZILTAŞ
Danışman: UZMAN FATMA ŞULE ELBİRLİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç:Klinik ve adli toksikolojik laboratuvarlarda sık olarak kullanılan testlerden birisi olan etanol, trafik kazalarıyla en sık ilişkili olan bağımlılık yapıcı maddedir. Ölçüm belirsizliği bir test tekrarlandığında elde edilecek sonucun birinciden ne kadar farklı olabileceğinin sınırlarını verir. Yani ölçüm belirsizliği ölçümü yapılan parametrenin gerçek değerinin içinde bulunduğu bir değer aralığını gösterir ve test sonucu ile birlikte verildiğinde belirli bir güven aralığında sonucun kalitesinin ve güvenilirliğinin kantitatif bir değeri verilmiş olur. Bu çalışmanın amacı Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Laboratuvarına ait bir yıllık iç ve dış kalite kontrol verileri kullanılarak etanol testinin ölçüm belirsizliğinin hesaplanması ve 2019 yılı boyunca laboratuvarımızda raporlanan etanol sonuçlarının retrospektif değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Ölçüm belirsizliğinin belirlenmesinde laboratuvarlar için uygulanabilirliği daha kolay olan Nordest Kılavuzu esas alandı. Bu model laboratuvarın tekrarlanabilirlik ve bias hesaplamasına dayanmaktadır. 2019 yılına ait iç ve dış kalite kontrol verileri Nordest kılavuzunda belirtildiği gibi kullanılarak etanol testinin ölçüm belirsizliği hesaplandı. 2019 yılı boyunca laboratuvarımızda raporlanan 1356 etanol test sonucu retrospektif olarak incelendi.
Bulgular:Laboratuvarımıza ait bir yıllık iç ve dış kalite verilerini kullanılarak yaptığımız hesaplamada, etanol testinin ölçüm belirsizliğini %7,72 olarak tespit ettik. Bu değerin CLIA'88 ve CLIA 2019 TEa limitlerini aşmadığını gözlemledik. 2019 yılı boyunca raporlanan 1356 etanol testini ölçüm belirsizliği ile birlikte değerlendirdik ve  sadece 10 (%0,7) tanesinin etanol için  ülkemizde uygulanan yasal sınır olan 50 mg/dL'nin (0,5 promil) altında veya üstünde olabileceğini tespit ettik.
Sonuç:Literatürde ölçüm belirsizliğinin henüz tanımlanmış bir limit değeri bulunmamaktadır. Ancak ölçüm belirsizliğinin değerlendirilmesi konusunda yayınlanan kılavuzlarda ve makalelerde sonuçların TEa limitleri ile karşılaştırılmasının uygun olacağı görüşü vardır. Bunun yerine her laboratuvarın her test için kendi analitik performans hedeflerini geliştirmesinin daha uygun olacağını düşünmekteyiz.Ölçüm belirsizliği ile değerlendirildiğinde yasal sınırın altında veya üstünde olabilen etanol test sonuçlarının ölçüm belirsizliği ile birlikte verilmesinin adli olaylarda daha adil karar verilmesini sağlayabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler:Ölçüm Belirsizliği, Etanol, Alkol Dehidrogenaz

Abstract:
Aim:Ethanol, one of the tests commonly used in clinical and forensic toxicological laboratories, is the addictive substance that is most frequently associated with traffic accidents.Measurement uncertainty gives the limits of how different the result will be when the test is repeated from the first.That is, the measurement uncertainty indicates a range of values in which the actual value of the measured parameter is included, and when given with the test result, a quantitative value of the quality and reliability of the result is given in a certain confidence interval.The aim of this study is to calculate the measurement uncertainty of the ethanol test using the one-year internal and external quality control data of the Okmeydanı Training and Research Hospital Emergency Laboratory and to retrospectively evaluate the ethanol results reported in our laboratory throughout 2019.
Materials and methods:Nordest Guide, which is easier to apply for laboratories, was the basis for determining measurement uncertainty. This model is based on the repeatability and bias calculation of the laboratory.The measurement uncertainty of the ethanol test was calculated using the internal and external quality control data for 2019 as specified in the Nordest guide.Throughout 2019, 1356 ethanol test results reported in our laboratory were analyzed retrospectively.
Results:In our calculation using the one-year internal and external quality data of our laboratory, we determined the measurement uncertainty of the ethanol test as %7,72.We have observed that this value does not exceed the limits of CLIA'88 and CLIA 2019 TEa. We evaluated the 1356 ethanol test reported during 2019 with measurement uncertainty and found that only 10 (%0.7) could be below or above the 50 mg/dL (0.5 promil) legal limit for ethanol in our country.
Conclusion:There is no defined limit value of measurement uncertainty in the literature yet.However, there is an opinion that it would be appropriate to compare the results with TEa limits in the guides and articles published on the evaluation of measurement uncertainty.Instead, we think it would be more appropriate for each laboratory to develop its own analytical performance targets for each test.We think that, when evaluated with measurement uncertainty, ethanol test results, which can be below or above the legal limit, together with measurement uncertainty, can make a fairer decision in forensic cases.
Key words: Measurement Uncertainity,  Ethanol, Alcohol Dehydrogenase