NATO'ya giriş sürecinde Türk Amerikan ilişkileri ve Amerikan askeri yardımlarının Türk Silahlı Kuvvetlerine etkisi
Turkish American Relations in the Process of Turkey's Entrance to NATO and the Effect of American Military Aid on Turkish Armed Forces
Yazar: RECEP CENGİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET EMİN YAMAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Askeri yardımlar = Military aids ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Türkiye = Turkey

Özet:
Hassas coğrafi konumundan kaynaklanan tehditlere karşı, Türkiye'nin her zaman en büyük güvencesi olan Türk Silahlı Kuvvetleri'nin, ülkesini çevresindeki tehlikelerden korumak için; etkin, güçlü, kurumsal bir organizasyona gereksinimi vardır.Bu gerçek, Türk yöneticilerini her dönemde farklı açılımlara zorlamıştır. II. Dünya Savaşı sonrası, SSCB'nin tutumu karşısında Türkiye'nin artan güvenlik problemlerinin giderilmesi ve ekonomik kalkınmasını gerçekleştirmek için başvurduğu yeni açılımı, ABD yardımlarına sahip olmaktır.Genişleme politikası kapsamında, kendi prensiplerine, ilkelerine uyumlu yeni bir dünya düzeni oluşturma çabası içerisinde olan ABD, söz konusu coğrafyada bu dengelerini korumaya yönelik belirlediği müttefik güç olan Türkiye'nin, Sovyet sınırındaki coğrafi konumundan yararlanmak için, bu durumu çok iyi değerlendirmiştir. Bu çerçevede II. Dünya Savaşı içinde Ödünç Verme ve Kiralama Kanunu ile başlayan, Truman Doktrini ve Marshall yardımlarıyla gelişerek devam eden Türk-Amerikan ilişkileri, Türkiye'yi NATO üyeliğine kadar götürmüştür.Bu süreçte yapılan askeri yardımlar; Türkiye'nin ulusal savunma sanayinin gelişimini olumsuz yönde etkilerken, Türk Silahlı Kuvvetleri'nde de teşkilat, idari, eğitim ve lojistik yönde değişimler olmuş; TSK'nin reorganizasyonuna ve modernizasyonuna göreceli olarak olumlu yönde etkilerken, TSK personeli üzerindeki kültürel ve psikolojik etkileri ile ulusal savunma sanayi açısından etkileri olumsuz yönde cereyan etmiştir.Bu gelişmeler sonucunda Türk ordusu, büyük oranda Amerikan silah sanayine işlevsel şekilde bağlanmıştır. Türk ordusunun Amerikan ordu modeline doğru kayması, ABD ile olan yakın ilişkisinin bir sonucu olarak antiemperyalist özelliğinin kaybolmasına, özelikle Atatürk'ün tam bağımsızlık ilkesinin ordu içinde de aşınmasına sebebiyet vermiştir.

Abstract:
Turkish Armed Forces has always been the greatest assurance of the Turkey against the threats caused by critical geographical location and it needs an efficient, powerful, institiutional organization to protect the country the from the dangers across the periphery .This reality forced the Turkish administrators to different openings. After Second World War, to satisfy Turkey's increasing security problems in the face of Soviet Union's attitude and to achieve economic development Turkey?s new opening was to possess United States?s aids.United States which was trying to form a new world order which would be compatible with its own principles and guidelines with its context of expansion politics, defined Turkey as an ally to protect this balances in geographical area mentioned and evaluated this situation very well to use Turkey?s geographical location near Soviet border. In this context, Turkish-American relations which started during Second World War by Lend ? Lease continued to develop by Truman Doctrine and Marshall Plan aids and carried Turkey to NATO membership.The military aids made during this process affected Turkey's national defense industry's growth negatively; the changes in Turkish Armed Forces in the fields of organization, administration, training and logistics took place; this influenced TAFs reorganization and modernization in relatively positive direction, meantime cultural and psychological effects on TAF staff and the national defense industry was negative.As a result of these developments, the Turkish army largely has been tied to the American arms industry. Shift of the Turkish army toward the American military model, as a result of its close relations with United States resulted in the loss of its anti-imperialist characteristics, especially the corrosion of Atatürk?s principles of full independence within the army.