Yabancılara Türkçe öğretiminde metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde bir sadeleştirme denemesi: Sait Faik Abasıyanık, Meserret Oteli
A simplification study within the framework of textlinguistics: Sait Faik Abasıyanık, "Meserret Oteli"
Yazar: HANDE BAKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SILA AY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Abasıyanık, Sait Faik = Abasıyanık, Sait Faik ; Edebi metinler = Literary texts ; Meserret Oteli = Meserret Hotel ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Metin inceleme = Text examination ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Sadeleştirme = Simplification ; Türkçe = Turkish ; Türkçe metinler = Turkish texts ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Yabancı dil öğretiminde, okuma-anlama becerisini geliştirmek üzere kullanılan metinlerin, özgün mü yoksa dil düzeyine uygun olarak sadeleştirilmiş mi olması gerektiği, tartışılan bir konudur. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan özgün yazınsal metinlerin, dilsel, anlamsal ve yazınsal niteliklerinin sorgulanması ve metnin biçimsel, anlamsal, edimsel ve iletişimsel düzlemlerde irdelenmesi, ileri dil düzeyindeki öğreniciler tarafından gerçekleştirilebilir. Ancak temel ve orta dil düzeyindeki öğrenicilerin okuma eylemleri, gerçekte anlama ulaşma amacı taşımaktadır ve bu nedenle öğreniciler, özgün bir yazınsal metne hakimiyet sağlamak için yeterli dilsel edince ve artalan bilgisine sahip değildirler. Bu düşünceden hareketle, tezin odak noktası, metindilbilimsel bir yaklaşımla, yüzey yapı ve derin yapıdaki doğruluk ve tutarlılık değiştirilmeden, yazınsal bir metnin sadeleştirmesini gerçekleştirmek olmuştur. Tezin temel amacı, yabancılara Türkçe öğretiminde, okuma becerisinin kazandırılmasına yönelik olarak kullanılan yazınsal metinleri, bilimsel yöntemle çözümlemek ve sadeleştirmektir. Sadeleştirme öncesinde, yazınsal metnin seçimi, metindilbilim bağlamında bir metin çözümlemesi, ardından yapılacak bilimsel nitelikte bir sadeleştirme süreci ve son olarak sadeleştirilen metnin okuma-anlama becerisine dönük olarak çeşitli tekniklerle sınanması, bu çalışmanın çerçevesini çizmektedir. Buradan hareketle, Sait Faik Abasıyanık'ın, kurgusal anlatı metinlerinden kısa öykü türündeki `Meserret Oteli' adlı eseri, önce metindilbilimsel ölçütlerden `bağlaşıklık' ve `bağdaşıklık' ölçütleri etrafında çözümlenmiş; sonra eser yine aynı ölçütler çerçevesinde, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen ve B1.1 düzeyindeki öğrenicilerine uygun biçimde sadeleştirilmiş ve son olarak kavramayı ölçmeye yönelik sorular oluşturulmuştur.

Abstract:
It?s a controversial issue among scholars and educationists whether authentic texts or the simplified ones should be used in foreign language teaching, in order to improve reading and understanding. Examining the linguistic, semantic and literary qualifications of the authentic texts that are used in teaching Turkish as a foreign language, probing the text on morphological, semantic, performative and communicative domains can be experienced by the learners of advanced level. However, the reading activities of the elementary and intermediate level learners substantially aim to provide understanding the meaning and because of this reason it might be said that these learners don?t have enough linguistic competence and background information to master an authentic literary text. From this point of view, simplification of a literary text, with a textlinguistic approach, without changing the accuracy and consistency on surface structure and deep structure is the focus of this study. The main purpose of the thesis is to academically analyse and simplify the literary works used in reading comprehension. Before the simplification phase, the text was chosen and analysed it in the context of textlinguistics and after this came the process of scientific simplification and testing the simplified text with several techniques of reading comprehension skills. Initially, an authentic short story belonging to fictional narrative type of literary works called `Meserret Oteli? written by Sait Faik Abasıyanık was chosen and that authentic text was analysed according to textlinguistic criterias, mainly cohesion and coherence. Then, according to the same criterias, the authentic text was simplified for the B1.1 level learners and finally, some reading comprehension questions to test the reading comprehension were put forward.