Onkolojik hastalarda görülen pulmoner tromboembolinin tanı,klinik ve prognoz açısından genel popülasyon ile  karşılaştırılması
A comparative analysis of pulmonary thromboembolism in patients with malignancy and the general population: diagnosis, clinical presentation and prognosis
Yazar: DİLEK KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET BİRCAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Mortalite = Mortality ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Sağkalım = Survival ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş ve Amaç: Maligniteli hastalarda pulmoner tromboembolizm (PTE), sık gözlenen ve ölümcül olabilen bir komplikasyondur. Maligniteli hastalarda görülen PTE'nin (Mi-PTE) tanısı, tedavisi ve prognozu genel popülasyonda görülen olgulardan farklıdır. Bu çalışmada, PTE tanılı hastalarda malignite varlığının klinik tablo ve prognoz üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Merkezimizde 2020-2023 tarihleri arasında PTE ön tanısı ile tetkik edilen her biri 80 kişilik üç hasta grubunun (PTE, Mi-PTE ve kontrol) semptomları, risk faktörleri, laboratuvar verileri, PTE lokalizasyonu ve klinik skorları (Wells Skoru, Modifiye Geneva Skoru ve malignite hastalarında ek olarak Khorana skoru) dosyalarından retrospektif olarak kaydedildi. Prognoz ve mortalite skorları (PESI, Bova, Pompe-C, 30 günlük mortalite ve Modifiye Glasgow Prognostik Skoru) ile mortalite zamanları da kaydedildi. 
Bulgular: En sık saptanan malignite, akciğer ve beyin tümörleri idi. Malignite hastalarının %15'i erken evrede, %35'i lokal ileri evrede, %50'si metastatik evrede idi. Olguların 54'ü (%67,5) aktif kemoterapi alıyordu. Hastaların başvuru semptomları her iki grupta benzerdi. Embolinin pulmoner arterde yerleşim yerleri benzer olmakla birlikte pulmoner trunkus yerleşimi Mi-PTE grubunda daha sık görüldü (p=0,05). Mi-PTE grubunda nötrofil/lenfosit oranı (p=0,006), monosit/lenfosit oranı (p=0,01) ve trombosit/lenfosit oranı (p=0,015) daha yüksekti. Mi-PTE grubunda PESI skoru daha yüksek (p<0,01) olmasına rağmen ekokardiyografide sağ ventriküler disfonksiyonu daha az oranda tespit edilirken (p=0,031), Troponin-I ve BNP değerlerinde anlamlı farklılık saptanmadı. Mi-PTE grubunda üç aylık (p<0,01) ve bir yıllık mortalite (p<0,01) oranı daha yüksek olmasına rağmen 30 günlük mortalite oranları iki grup arasında benzerdi (p=0,087).
Sonuç: Sonuçlarımız PTE olgularında malignite varlığının inflamatuvar indeksleri artırdığını ancak klinik seyir ve emboli şiddetinde genel popülasyona göre anlamlı bir fark oluşturmadığını göstermiştir. Malignite olgularında tespit edilen artmış uzun vadeli mortalite, PTE dışında kanserle ilişkili diğer mortalite nedenlerine bağlı olabilir. Malignite hastalarında mevcut PTE risk tahmin ve şiddet değerlendirme skorlarının yetersiz kaldığı ve maligniteye özgü faktörleri göz önünde bulunduran yeni skorlama sistemlerinin geliştirilmesi gerektiği düşündürmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: Pulmonary thromboembolism (PTE) is a common and potentially fatal complication in patients with malignancy. The diagnosis, treatment, and prognosis PTE in patients with malignancy (Mi-PTE) differ from those in the general population. This study aimed to investigate the impact of malignancy on the clinical presentation and prognosis of patients with PTE. 
Materials and Methods: Between 2020 and 2023, three groups of 80 patients each (PTE, Mi-PTE, and control) with a preliminary diagnosis of PTE were retrospectively evaluated at our center. Symptoms, risk factors, laboratory data, PTE localization, and clinical scores (Wells' score, modified Geneva score, and Khorana score for patients with malignancy) were recorded from the patients' files. Prognostic and mortality scores (PESI, Bova, Pompe-C, 30-day mortality, and modified Glasgow Prognostic Score) and mortality times were also recorded.
Results: The most common malignancies were lung and brain tumors. 15% of the patients with malignancy were in the early stage, 35% in the locally advanced stage, and 50% in the metastatic stage. 54 patients (67,5%) were receiving active chemotherapy. The presenting symptoms of the patients were similar in both groups. Although the locations of the embolisms in the pulmonary artery were similar, the incidence of pulmonary trunk location was higher in the Mi-PTE group (p=0,05). The neutrophil/lymphocyte ratio (p=0,006), monocyte/lymphocyte ratio (p=0,01) and platelet/lymphocyte ratio (p=0,015) were higher in the Mi-PTE group. The mean PESI score was higher in the Mi-PTE group (p<0,01) and right ventricular dysfunction was less frequently detected in echocardiography (p=0,031). The mean Troponin-I and BNP levels were also similar in both groups. Although the three-month (p<0,01) and one-year mortality (p<0,01) rates were higher in the Mi-PTE group, the 30-day mortality rates were similar between the two groups.
Conclusion: Our findings suggest that the presence of malignancy in PTE patients increases inflammatory indices, but does not significantly affect the clinical course and severity of embolism compared to the general population. The increased long-term mortality observed in patients with Mi-PTE may be attributed to other cancer-related motality causes other than PTE. Existing PTE risk prediction and severity assessment scores may be inadequate for patients with Mi-PTE. A new scoring system which includes malignancy-specific factors is needed in patients with malignancy.