İzmir körfezi ve Kuşadası körfezi'nde dağılım gösteren sardalyaSardina pilchardus (Walbaum,1792) balığında bazı biyolojik indekslerin mevsimsel değişimlerinin izlenmesi
Monitoring of seasonal changes of some biological indices ofsardine Sardina pilchardus (Walbaum,1792) distributed in Izmir bay and Kuşadası bay
Yazar: BARAN AKSEL KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE GÜRKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu tezin amacı, İzmir Körfezi ve Kuşadası Körfezi'nde (Ege Denizi) dağılım gösteren Sardalya balıklarında Sardina pilchardus (Walbaum,1792) bazı biyolojik indekslerin mevsimsel değişimlerinin belirlenmesidir. Bu amaçla 2022 yılı içinde toplam 302 adet balık örneği her iki körfezde avcılık yapan ticari balıkçılardan mevsimsel olarak elde edilmiştir.
Elde edilen örneklerin mevsimlere göre ortalama biyolojik indeks sonuçları şu şekildedir:  Hepatosomatic indeks (HSI) değeri İzmir Körfezi'nde en yüksek kış mevsiminde (0,92±0,47) en düşük (0,52±0,28) yaz mevsimde elde edilmiştir. Kuşadası Körfezi'nde ise en yüksek sonbaharda (0,62±0,37) en düşük (0,51±0,22) bahar mevsiminde gerçekleşmiştir. Gonadosomatik indeks değerlerine (GSI) göre, her iki körfezde yazın en düşük değere (İzmir Körfezi:3,11±1,86; Kuşadası Körfezi:1,82±1,03) kışın ise en yüksek değere ulaştığı belirlenmiştir (İzmir Körfezi:5,94±1,19; Kuşadası körfezi:8,23±0,44). Visseral indeks (VSI) değeri değerlendirildiğinde, İzmir Körfezi'nde kışın yüksek (15,33±1,32) yaz mevsiminde ise en düşük değer (10,84±1,57) aldığı hesaplanmıştır. Kuşadası Körfezi'nde ise bu indeks sonbaharda daha yüksek iken (8,19±2,34), yazın ise daha düşük (7,91±1,99) olarak belirlenmiştir. Sardalya balıklarında Fulton-K kondisyon değerleri İzmir Körfezi'nde ilkbaharda daha yüksek (0,79±0,06), sonbaharda daha düşük (0,75±0,04) değerler gösterirken, Kuşadası Körfezi'nde yaz sezonunda en yüksek değere (0,79±0,06) rastlanırken, kış sezonunda en düşük değere (0,67±0,04) ulaşmıştır. Doluluk indeksi (FI) her iki körfezde yaz mevsimi boyunca yüksek değerler gösterirken (İzmir Körfezi:2,67±.0,97; Kuşadası Körfezi:4,22±1,14), kış mevsiminde daha düşük değerler (İzmir Körfezi:1,67±0,35; Kuşadası Körfezi:2,06±0,42) aldığı göstermiştir. Beyin ağırlıkları için mevsimsel hesaplama söz konusu değildir.  
Sonuç olarak, dört mevsim boyunca sardalya balıklarındaki bazı biyolojik indekslerin zamansal ve mekânsal olarak kısmen değişim gösterdiği belirlenmiş olup, bu indeks sonuçlarının türe yönelik literatürlere katkı sağlayacağı beklenmektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to determine the seasonal changes of some biological indices in Sardine Sardina pilchardus (Walbaum,1792) distributed in Izmir Bay and Kuadasi Bay (Aegean Sea). For this purpose, a total of 302 fish samples were obtained from commercial fishermen in both bays for seasonally in 2022.
The mean values of biological index results of the samples obtained according to the seasons are as follows: The Hepatosomatic index (HSI) value in İzmir Bay was highest in winter (0.92±0.47) and lowest in summer (0.52±0.28). In Kusadasi Bay, the highest value in autumn (0.62±0.37) and the lowest value were (0.51±0.22) occurred in spring. According to the Gonadosomatic indices values (GSI), it was determined that both bays reached the lowest value in summer (Izmir Bay: 3.11±1.86; Kusadasi Bay: 1.82±1.03) and the highest value in winter (Izmir Bay: 5.94±1.19; Kusadasi Bay 8.23±0.44). When the Vissceral indices (VSI) value was evaluated, it was determined that Izmir Bay had the highest value (15.33±1.32) in winter and the lowest value (10.84±1.57) in summer. In Kusadasi Bay, this indices was higher in autumn (8.19±2.34), while in summer it showed a lower value (7.91±1.99). Fulton-K condition values in sardine showed higher values (0.79±0.06) in spring in Izmir Bay and lower (0.75±0.04) values in autumn, while the highest values (0.79±0.06) in summer season in Kusadasi Bay it reached the lowest value (0.67±0.04) in the winter season. While the Fullness index (FI) showed high values in both bays during the summer season (Izmir Bay: 2.67±0.97; Kusadasi Bay:4.22±1.14), it showed lower values in the winter season (Izmir Bay:1.67±0.35; Kuşadasi Bay:2.06±0.42). There is no seasonal calculations for brain weights. 
As a result, it has been determined that some biological indices in sardine show partial temporal and spatial changes throughout the four seasons, and it is expected that the results of this indices will contribute to the literature on the species.