Duygu düzenleme süreçleri ve boyutsal kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between emotion regulation processes and dimensional personality traits
Yazar: KÜBRA SEZER KATAR
Danışman: PROF. DR. SİBEL ÖRSEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; İnançlar = Beliefs

Özet:
AMAÇ; Kişilik özelliklerinin değerlendirilmesinde kategorik sınıflandırmaya alternatif olarak geliştirilen boyutsal değerlendirme sistemi DSM-V' te III. Bölüm' de "gelecekte yenilenecek olan DSM için araştırılması önerilen" bölümde yer almaktadır. Bir diğer boyutsal bakış açısı, bilişsel kurama göre geliştirilen kişilik inançlarının yer aldığı kişilik değerlendirmesidir. Çalışmamızda iki boyutsal sistem arasındaki ilişkinin incelenmesi, duygu düzenleme ve bilişsel duygu düzenleme yöntemlerinin kişilik özellikleri ve işlevselliğine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
YÖNTEM; Çalışmaya Dışkapı Eğitim Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'ne başvuran 200 depresyon ve anksiyete bozukluğu tanılı hasta, 93 sağlıklı kontrol dâhil edildi. Hastaların değerlendirilmesinde kullanılan sosyodemografik veri formu, bilişsel duygu düzenleme ölçeği(BDDÖ), duygu regülasyon zorluğu ölçeği(DRZÖ), beck anksiyete ölçeği(BAÖ), beck depresyon ölçeği(BDÖ), uyumsuz kişilik özellikleri envanteri(UKÖE), kişilik inanç ölçeği(KİÖ) araştırmaya katılacak olan hastalar tarafından doldurulmuş; DSM-V tanılarını koymak için yapılandırılmış klinik görüşme aracı (SCID-5-CV), DSM-V kişilik işlevselliği klinik değerlendirme formu (KİD) görüşmeci tarafından yüz yüze görüşme ile uygulanmıştır.
BULGULAR; Çalışmaya katılan hasta ve kontrol grubu yaş, medeni durum açısından benzerdi. Gruplar arasında duygu düzenleme stratejileri (BDDÖ, DRZÖ) açısından anlamlı farklılık saptanmıştır. Hasta grubunda kontrol grubuna göre UKÖE, KİÖ ve KİD puanları anlamlı olarak yüksektir. Korelasyon analizlerinde uyumsuz kişilik özellikleri ve kişilik inançları arasında her iki grupta da anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizlerinde KİD toplam puanı için, sırasıyla BDDÖ, DRZÖ ve UKÖE'nin anlamlı varyans artışları sağladığı bulunmuştur. 
TARTIŞMA ve SONUÇ; Çalışmamızda literatürde yeni kavramlar olan boyutsal kişilik özellikleri ve kişilik işlevselliği, ölçüm araçları ile birlikte klinik ve kontrol grubunda incelenerek önemli korelasyonlar elde edilmiştir. Ayrıca duygu düzenleme stratejileri ve uyumsuz kişilik özelliklerinin KİD toplam puanını zayıf fakat anlamlı şekilde ön gördüğü saptanmıştır. Tezimiz örneklem özellikleri açısından hem bu tanı kriterlerinin hem de boyutsal kişilik özelliklerinin duygu düzenleme ile ilişkisinin incelendiği ilk çalışmadır. Elde edilen bulgular hem psikopatolojisi olan grupta hem de sağlıklı grupta kişilik kavramına yaklaşım açısından önemlidir. Ayrıca kişilik inançları ile bu kişilik özelliklerinin ilişki içerisinde olması bilişsel davranışçı terapi uygulamalarında yapılacak müdahalelere yol gösterici olacak ve konuyla ilgili yeni araştırmalara, kişilik bozukluğu hastalarında tedavi yöntemleri geliştirilmesine yarar sağlayacaktır.

Abstract:
OBJECTIVE: Dimensional evaluation system developed as an alternative to categorical classification in the evaluation of personality traits is included in the section III of the DSM-V, in the section "Recommended for research in the future DSM". Another dimensional perspective is the personality assessment, which includes personality beliefs developed according to cognitive theory. In our study, it was aimed to examine the relationship between two dimensional systems and to investigate the effects of emotion regulation and cognitive emotion regulation methods on personality traits and functionality.
METHOD: The study included 200 patients diagnosed with depression and anxiety disorder and 93 healthy controls applied to the Psychiatry Clinic of Dışkapı Training and Research Hospital. The Sociodemographic data form, cognitive emotion regulation questionniare (CERQ), difficulties of emotion regulation scale (DERS), beck anxiety scale (BAI), beck depression scale (BDI), maladaptive personality traits inventory (PID-5), personality belief questionnaire (PBQ), levels of personality functioning scale (LPFS) and clinical global impression scale (CGI) were used as data collection instruments. Structured clinical interview for DSM-V disorders clinician version (SCID-5-CV) was used to diagnose in patient sample.
RESULT: The patient and control groups were similar in terms of age and marital status. There was a significant difference between the groups in terms of emotion regulation strategies (CERQ, DERS). Maladaptive personality traits and personality beliefs were significantly higher in the patient group. Correlation analysis revealed significant relationships between maladaptive personality traits and personality beliefs in both groups. In the hierarchical regression analysis, it was found that the CERQ, DERS and PID-5 provided significant increase in variance for the total score of the LPFS.
DISCUSSION AND CONCLUSION: In the present study, the new concepts in the literature, dimensional personality traits and personality functionality were examined in the clinical and control groups, together with measurement tools, and significant correlations were obtained. In addition, it was determined that emotion regulation strategies and maladaptive personality traits predict the total score of the LPFS weakly but significantly. Our thesis is the first study examining the relationship between these diagnostic criteria and dimensional personality traits and emotion regulation in terms of sample characteristics. The findings are important in terms of approach to personality concept both in the group with psychopathology and in the healthy group. In addition, the relationship between personality beliefs and personality traits will guide the interventions in cognitive behavioral therapy applications and will contribute to the development of new research and treatment methods in personality disorder patients.