Biçimlendirici değerlendirme uygulamalarıyla zenginleştirilmiş etkileşimli kısa tarihsel hikâyelerin öğrencilerin bilimin doğası anlayışlarına etkisi
The effect of interactive historical vignettes enriched by formative assesment applications on students' understanding of nature of science
Yazar: ÜBEYİT BAKAN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN BULDUR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Biçimlendirmeci değerlendirme = Formative assesment ; Etkileşimli öğretim teknikleri = Interactive teaching techniques ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Hikaye = Story ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Kısa hikayeler = Short stories ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı biçimlendirici değerlendirme uygulamalarıyla zenginleştirilmiş etkileşimli kısa tarihsel hikâyelerin (EKTH), öğrencilerin bilimin doğası anlayışlarına etkisini araştırmaktır.
Araştırmada nitel ve nicel yaklaşımların bir arada kullanıldığı karma yöntem esas alınmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde deney-1, deney-2 ve kontrol gruplu ön test-son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel boyut ise durum çalışmasına göre yürütülmüştür. Deneysel desenin çalışma grubunu bir devlet okulunun 7.sınıflarında öğrenim gören 62 (deney1 (n=23), deney-2 (n=20) ve kontrol (n=19)) öğrenci oluşturmuştur. Durum çalışmasının çalışma grubunu ise deney-1 ve deney-2 grubundan belirlenen toplam 12 öğrenci oluşturmuştur. Nicel boyuta ilişkin veriler"Bilimsel Bilginin Doğası Ölçeği" ile elde edilmiş ve verilerin analizinde ANCOVA testi kullanılmıştır. Nitel boyuta ilişkin veriler ise Bilimsel Epistemoloji Üzerine Görüşler Anketi (POSE) ve görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nitel bölüme ait verilerin analizinde ise içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda biçimlendirici değerlendirme uygulamalarıyla zenginleştirilmiş etkileşimli kısa tarihsel hikâyelerin öğrencilerin bilimin doğası anlayışlarını geliştirmekte etkili olduğu görülmüştür. ANCOVA testi sonuçlarına göre deney-1, deney-2 ve kontrol gruplarının ön test puanlarına göre düzeltilmiş son test puanları ortalamaları arasında; ahlakilik boyutu, yaratıcılık boyutu, gelişimsel boyutu ve birleştirme boyutunda deney-1 grubu lehine anlamlı farklılıklar olduğu, sadelik boyutu ve test edilebilme boyutlarında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde yapılan nitel analizlerde de, uygulamanın sonunda deney-1 grubunda ve deney-2 grubunda öğrencilerin bilimin doğası anlayışlarının gelişme olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of interactive historical vignettes (IHV) on the nature of science, which is enriched with formative assessment practices.
In this study, a mixed method with a combination of qualitative and quantitative approaches is used. In the quantitative part of the study, pretest-posttest quasi-experimental design with experiment-1, experiment-2 and control groups was used. The qualitative dimension was determined according to the case study. The experimental group consisted of 62 students (experimental-1 (n = 23), experiment-2 (n = 20) and control (n = 19)) who were studying in the 7th grade of a public school. The study group of the case study consisted of 12 students from the experimental-1 and experimental-2 groups. The data on quantitative dimension were obtained by The Nature of Scientific Knowledge Scale and ANCOVA test was used for data analysis. The data on the qualitative dimension were collected through the questionnaire on the "Perspectives on Scientific Epistomology Questionnaire" (POSE) and the interview form. Content analysis and descriptive analysis were used in the analysis of the qualitative data.
As a result of the research, it was seen that interactive historical vignettes enriched with formative assessment practices were effective in developing students' understanding of the nature of science. According to the results of ANCOVA test, the average of the posttest scores corrected according to the pre-test scores of Experiment-1, Experiment-2 and Control groups; There were no statistically meaningful differences in terms of simplicity dimension and testability dimensions, there were statistically meaningful differences in favor of experiment-1 group in terms of moral dimension, creativity dimension, developmental dimension and merging dimension. Similarly, in the qualitative analysis, it was determined that the students' understanding of the nature of science in the experimental-1 group and the experimental-2 group at the end of the application.