Diş hekimlerinde kas-iskelet sistemi performansının fiziksel aktivite, çalışma postürü, iş tatmini ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of musculoskeletal system performance on physical activity, working posture, job satisfaction and quality of life in dentists
Yazar: MERVE KESKİN
Danışman: PROF. DR. DERYA ÖZER KAYA ; PROF. DR. MEHMET İRFAN KARADEDE
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Duruş = Posture ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kas-iskelet = Muscle-skeletal ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Giriş-Amaç: Çalışmanın birincil amacı, diş hekimlerinin kas iskelet sistemi performansını ve işe bağlı kas iskelet sistemi yaralanmalarının bireysel ve ergonomik faktörlerini saptamaktı. İkincil amaç ise kas iskelet sistemi problemlerini ve performansını cinsiyete göre karşılaştırmak ve maruziyet yılı, fiziksel aktivite düzeyi, çalışma postürü, iş tatmini ve yaşam kalitesi ile ilişkisini araştırmaktı.
Materyal-Metod: Çalışmaya en az 6 aydır klinikte aktif çalışan diş hekimi ve diş hekimliği öğrencilerinden 122 gönüllü (52 erkek, 70 kadın, yaş: 25,94±3,40 yıl) dâhil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve çalışma durumuna ilişkin bilgileri kaydedildi. Kas iskelet sistemi performansının değerlendirilmesinde Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi, postür için New York Postür Değerlendirme Testi, omurga değerlendirmesi için Valedo®Shape cihazı (Idiag, Fehraltorf, Switzerland), skapula değerlendirmesi için gözlemsel değerlendirme, lateral skapular kayma ve retraksiyon testleri kullanıldı. Boyun enduransı servikal derin fleksör kas endurans testi ile değerlendirildi. Omuz kas kuvveti dijital dinamometre ile, el kavrama ve parmak ucu kavrama kuvveti Jamar dinamometre ve pinchmetre ile, ağrı eşiği dijital algometre ile ölçüldü. Fiziksel aktivite düzeyleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile, çalışma postürü REBA tüm vücut değerlendirme yöntemi ile, iş tatmini Minnesota İş Tatmini Ölçeği ile, yaşam kalitesi ise Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu ile değerlendirildi. Verilerin analizinde ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, Pearson ve Spearman korelasyon analizleri kullanıldı. 
Bulgular: Bu çalışmada, katılımcıların %62,3'ü boyun, %60,7'si sırt, %53,3'ü bel, %47,5'u omuz bölgesinde orta düzeyde ağrı bildirdi. Kadın diş hekimlerinde el bileği ve diz bölgesinde ağrının ve skapular diskinezinin erkeklere göre daha fazla, çalışma postürünün daha yetersiz olduğu ve lumbal lordoz ve inklinasyon açısı ile frontal düzlemde lumbal mobilite arasında fark bulunduğu gözlendi (p<0,05). Haftalık çalışma süresi, meslekte çalışma yılı ve günlük muayene edilen hasta sayısı arttıkça genel postür skoru iyileşirken çalışma postürünün kötüleştiği, iş tatmin düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin arttığı bulundu. Boyun ağrısı varlığına göre, çalışma postürü, omuz abdüktör kas kuvveti, fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi; sırt ağrısı varlığına göre çalışma postürü, frontal düzlem torakal açı, inklinasyon açısı ve yaşam kalitesi; bel ağrısı varlığına göre postür skoru, sagital düzlem inklinasyon açısı, yüklemeye karşı sakral açı cevabı; omuz ağrısı varlığına göre skapular retraksiyon testinin farklı olduğu gözlendi (p<0,05).
Sonuç: Diş hekimlerinin en çok boyun, sırt ve bel bölgelerinde orta şiddette ağrılarının bulunduğu, kadınlarda erkeklere göre el bileği ve diz etkileniminin fazla, skapular bölge ve lumbal bölge yapı ve hareketliliği ile çalışma postürlerinin yetersiz olduğu gözlendi. Çalışma şartlarının kas iskelet ağrısı ve performansının pek çok parametresini, iş tatminini ve yaşam kalitesini etkileyebileceği gösterildi. 
Anahtar Kelimeler: Diş hekimi, kas iskelet sistemi ağrısı, postür, omurga, iş tatmini, yaşam kalitesi, ergonomi

Abstract:
Introduction-Aim: The primary aim of the study was to determine dentists' musculoskeletal performance and individual and ergonomic factors of work-related musculoskeletal injuries. The secondary aim was to compare musculoskeletal problems and performance according to gender and to investigate their relationship with the exposure year, physical activity level, working posture, job satisfaction and quality of life.
Materials And Methods: One hundred twenty-two volunteers (52 males, 70 females, age: 25.94 ± 3.40 years) from dentist and dentistry students who have been actively working in the clinic for at least 6 months were included in the study. Participants' sociodemographic characteristics and information about their employment status were recorded. Expanded Nordic Musculoskeletal System Questionnaire, New York Posture Assessment Test for posture, Valedo®Shape device (Idiag, Fehraltorf, Switzerland) for spine assessment, observational assessment for scapula assessment, lateral scapular deviation and retraction tests were used to evaluate musculoskeletal system performance. Neck endurance was assessed by cervical deep flexor muscle endurance test. Shoulder muscle strength was measured with a digital dynamometer, hand grip and fingertip grip strength with Jamar dynamometer and pinchmeter, and pain threshold with digital algometer. Physical activity levels were evaluated with the International Physical Activity Questionnaire, work posture with the REBA whole body assessment method, job satisfaction with the Minnesota Job Satisfaction Scale, and quality of life with the World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form. Chi-square test, independent groups t test, Mann Whitney U test, Pearson and Spearman correlation analysis were used in data analysis.
Results: In this study, 62.3% of the participants reported moderate pain in the neck, 60.7% in the back, 53.3% in the low-back, and 47.5% in the shoulder area. In female dentists, it was observed that pain in the wrist and knee region and scapular dyskinesia were higher than men, the working posture was poorer, and there was a difference between lumbal lordosis and inclination angle and lumbal mobility in the frontal plane (p <0.05). It was found that as the weekly working time, working years in the profession and the number of patients examined daily increased, the general posture score improved, the working posture deteriorated, and as the job satisfaction level increased the quality of life improved. According to the presence of neck pain, working posture, shoulder abductor muscle strength, physical activity level and quality of life; according to presence of back pain working posture, frontal plane thoracic angle, inclination angle and quality of life; according to presence of low-back pain posture score, sagittal plane inclination angle, sacral angle response to loading; according to the presence of shoulder pain scapular retraction test were found to be different (p <0.05).
Conclusion: It was observed that dentists mostly had moderate pain in the neck, back and low-back regions, women had more wrist and knee involvement than men, and the structure and mobility of the scapular region and lumbar region and working postures were insufficient. It has been shown that working conditions can affect many parameters of musculoskeletal pain and performance, job satisfaction and quality of life.
Keywords: Dentists, musculoskeletal pain, posture, spine, job satisfaction, quality of life, ergonomic assessments