Muğla ili Fethiye ilçesindeki balık çiftliklerinde gökkuşağı alabalığına (Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792)) fotoperiyot uygulamasının yumurta özellikleri ve balık kondisyonuna etkileri
The effects of photoperiod on eggs properties and fish condition of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792)) farmed in fish farms of Muğla province
Yazar: EZGİ AŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. DANIELA GIANNETTO
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Gökkuşağı alabalığı Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792), Türkiye'de yetiştiriciliği en çok yapılan türlerin başında gelir. Su ürünleri yetiştiriciliği, ülke için ve özellikle de Muğla için önemli bir ekonomik değere sahiptir. Bu sektörün artan ekonomik değeri göz önüne alındığında, bu gelişen etkinliğin uzun vadeli başarısı için, gökkuşağı alabalığının biyolojik ve ekolojik özellikleri iyi bilinmeli ve sürekli olarak izlenmelidir. Fotoperiyodun, balıkların cinsel olgunlaşmasını ve üremesini etkileyen en önemli faktörlerden biri olduğu bilinmektedir. Bu nedenle fotoperiyod balık yetiştiriciliğinde verimi artırmak için düzenli olarak uygulanır. Bu çalışmanın amacı, Muğla ilinde bulunan üç balık çiftliğinde fotoperiyot şartlarında ve doğal şartlar altında yetiştirilen gökkuşağı alabalığının ana üreme özelliklerini araştırmaktır.
Dişi gökkuşağı alabalıklarından doğal üreme döneminde (kış) ve fotoperiyot kontrollü 16:8 (A:K) olacak şekilde elde edilen yumurtaların boy-ağırlık ölçümleri, toplam ölçümleri yapılmıştır. Fulton ve Le Cren durum indeksleri ile balıkların durumunu tahmin etmek için boy ve kilo verileri kullanılmıştır. İncelenen dişilerin her biri için, yumurtaların toplam ağırlığı tartılarak bir alt yumurta örneği alınmış ve ardışık laboratuvar analizleri için fiksatif hale getirilmiştir. Burada, tüm yumurta örnekleri bir kamera mikroskop sistemi ile sayılarak çapları Image J pro-görüntü programı ile analiz edilmiştir. Fekondite, nispi fertilite ve ortalama yumurta çapı tahmin edilmiş ve farklı balık çiftliklerinden ve farklı üreme döneminden elde edilen değerler, Varyans Analizi (ANOVA) ve Kovaryans Analizi (ANCOVA) ile karşılaştırılmıştır.
3 farklı balık çiftliğinden alınan 209 balıktan elde edilen veriler incelenmiştir. Üreme parametrelerinde, farklı balık çiftliklerinden toplanan örnekleri karşılaştıran önemli farklılıklar görülmemiştir. Bununla birlikte, iki üreme periyodunun verilerinin karşılaştırılması, fotoperiyot ile kontrol edilen üreme sırasında hem toplam hem de nispi fekondite çok daha fazla iken, incelenen balık çiftliklerinin her birindeki doğal üreme periyodu sırasında yumurtaların çapı oldukça yüksek bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, daha önceki çalışmalarda bildirildiği üzere, fotoperiyotun, çiftlik gökkuşağı alabalığının üreme parametrelerini büyük ölçüde etkilediğini ve türlerin hayatta kalma stratejilerini değiştirebileceğini doğrulamıştır. Daha özel olarak, yaz mevsiminde fotoperiyotun kullanılması, hayvan yetiştiriciliğinde ve balık çiftliğinde ana faydalardan biri olan yumurtaların daha fazla üretilmesine neden olabilir. Bununla birlikte, daha önceki çalışmalarda da bildirildiği gibi, bolluğa rağmen, fotoperiyotun kontrollü üreme sırasında elde edilen küçük yumurtalar, yavruların hayatta kalma oranlarında bir azalmaya yol açabilmektedir: daha küçük yumurtalar, daha küçük miktarlarda yumurta sarısı ile sonuçlanmaktadır. Bu durum yavruların hayatta kalma şansını azaltmaktadır.

Abstract:
Rainbow trout Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792) is one of the most cultured species in Turkey. Its farming has an important economic value for the country and especially for Muğla. Given the increasing economic value of this sector, for a long-term success of this thriving activity, the biological and ecological properties of rainbow trout have to be well known and constantly monitored. Photoperiod is known to be one of the key factors affecting sexual maturation and reproduction of fish. Thus, it is regularly applied in fish farms to increase the yield of aquaculture. The aim of this study was to investigate the main reproductive traits of rainbow trout farmed under photoperiod and natural conditions in fish farms of Muğla. Length-weight measurements and total weight of eggs produced by each female rainbow trout were collected from different fish farms located in Fethiye district during the natural reproduction period (winter) and during the photoperiod-controlled (16:8 D:L) reproduction period (summer). Data of length and weight were used to estimate condition of fish by mean of Fulton and Le Cren condition indices. For each of the examined females, the total weight of eggs was weighted and a sub sample of eggs was taken and put into fixative for sequential laboratory analyses. Here, all the egg samples were counted by a camera-microscope system, and analysed with the Image J pro-image program to measure their diameter. Fecundity, relative fecundity and mean egg diameter were estimated and the values obtained from different fish farms and different reproduction periods were compared by Analysis of Variance and Analysis of Covariance. Data from 209 fish from 3 different fish farms were examined. No significant differences in the reproductive parameters occurred comparing the samples collected from the different fish farms. However, comparing the data of the two reproduction periods, both total and relative fecundity were highly more abundant during the photoperiod-controlled reproduction, while the diameter of eggs was highly bigger during the natural reproduction period in each of the examined fish farms and also in the pooled data. The obtained results confirmed that, as reported in previous studies, photoperiod greatly influences the reproduction parameters of farmed rainbow trout and it can modify the survival strategies of the species. More specifically, the use of photoperiod during the summer season could result in a greater production of eggs which is one of the main benefits in animal breeding and fish farm. However, despite their abundance, the smaller eggs obtained during the photoperiod-controlled reproduction can lead to a decrease in the survival rate of the fry: smaller eggs have less quantities of yolk that results in smaller size of the fry at birth and, therefore, a less chance to survive.