Öğretmenlerin beslenme okuryazarlığı durumunun ve üç faktörlü beslenme anketine (tfeq) göre beslenme alışkanlıklarının incelenmesi
Study of teachers' nutritional literacy and according to three-factor questionnaire nutritional habits
Yazar: ELİF NİSA PAK
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA ÖZDOĞAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Beslenme okuryazarlığı = Nutrition literacy ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Beslenme okuryazarlığı güvenli ve sağlıklı beslenmenin sağlanması için gerekli olan istek, bilgi, beceri, tutum, davranış ve yeteneklerin bileşimidir.  Beslenme, çocukluk döneminden öğrenilmeye başlayan bir yaşamsal faaliyettir. Bu bağlamda toplumu eğiten ve yönlendiren öğretmenlerin yeterli ve doğru beslenme bilgisine sahip olması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin beslenme okuryazarlığı durumunun ve üç faktörlü beslenme anketine (TFEQ) göre beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. 
Araştırma, Erzincan il merkezindeki okullarda görev yapan 306 öğretmen ile yürütülmüştür. Veriler kişisel bilgi formu, yetişkinlerde beslenme okuryazarlığı ölçme aracı ve üç faktörlü beslenme anketi ile toplanmıştır. Katılımcıların okuryazarlık puan ortalamaları 26.8' dir ve  %82.4 ünün okuryazarlık puanları yeterli düzeydedir. Porsiyon bilgisi etiket okuma becerilerinin ise yetersiz olduğu saptanmıştır. Beslenme okuryazarlığı ve alt boyutları ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki vardır; toplam okuryazarlık puanı ve tüm alt boyutların puanı kadınlarda, erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Beslenme okuryazarlığı ve alt boyutları ile beslenme alışkanlıkları ve BKİ arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). BKİ ile kontrolsüz yeme, duygusal yeme ve açlığa duyarlılık faktörleri arasında düşük düzeyde pozitif ve anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Toplumun bilinçlendirilmesinde önemli rolü olan öğretmenler sağlıklı beslenme alışkanlıklarını etkili bir şekilde uygulayacakları eğitimler almalıdır. Toplumun beslenme bilgi ve tutumlarını geliştirmek için öğretmenlere yatırım yapmak, öğretmenlerin beslenme bilgi ve tutumlarını arttırmak uygun bir strateji gibi görünmektedir.

Abstract:
Nutritional literacy is the combination of desires, knowledge, skills, attitudes, behaviors and abilities required to ensure safe and healthy nutrition. Nutrition is a vital activity that started to be learned from childhood. Thus, teachers who educate and direct the society should have sufficient and correct nutrition knowledge. The aim of this study is to evaluate the relationship between teachers' nutritional literacy and nutritional habits according to the three-factor nutrition questionnaire (TFEQ).
The study was conducted with 306 teachers working at schools in Erzincan city center. The data were collected using a personal information form, Evaluation Instrument of Nutrition Literacy On Adults and Three-factor Nutrition Questionnaire. The nutrition literacy score average of the participant is 26.8 and the literacy scores of 82.4% of the participants are sufficient. Portion information and label reading skills were found to be insufficient. Nutrition literacy and its sub-dimensions associated with gender; total literacy score and score of all sub-dimensions were significantly higher in females than males (p <0.05). No significant relationship was found between nutritional literacy and its sub-dimensions and nutritional habits and BMI (p>0.05). BMI and  uncontrolled eating, emotional eating ,susceptibility to hunger factors. (p<0.05).
Teachers who have an important role in raising the awareness society should take training to apply healthy eating habits effectively. It seem to be an appropriate strategy that investing in teachers and increasing their nutritional knowledge and attitudes in order to integrate nutritional concepts into the society and to improve the nutritional knowledge and attitudes of students.