Uzun süreli sözleşmeler
Long-term contracts
Yazar: SİNAN USTA
Danışman: PROF. DR. HASAN AYRANCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kökeni Anglo-Sakson hukukuna dayanan ve son zamanlarda Alman hukukunda ve diğer hukuk sistemlerinde de incelenen "uzun süreli sözleşmeler" çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Ülkemizde yeterince incelemeye konu edilmemiş olan uzun süreli sözleşmelerin hukukumuzda tanınması amaçlanmıştır.
Uzun süreli sözleşmeler, son yüzyıllık teknik, bilimsel, ekonomik ve sosyal gelişmelerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde gelişen teknoloji ve sürekli değişim içinde bulunan yaşam şartları nedeniyle, kısa süreli sözleşmeler yerine, yüksek karmaşıklık ve hızlı değişimlere uyum sağlanabilmesi için genellikle karmaşık uzun süreli borç ilişkilerinin yapılması tercih edilmektedir. Bu açıdan uzun süreli sözleşmelerin ifası sırasında ve sona ermesinden sonra ortaya çıkabilecek hukuki sorunların incelenmesi oldukça önemlidir. Bu sözleşmelerde sözleşmenin ifası uzun bir süreye yayılmaktadır. Bu uzun süre zarfında taraflar arasında kısa sürede ifa edilen sözleşmelere oranla daha fazla hukuki uyuşmazlık ortaya çıkabilmektedir. Çalışmada bu süreçte ortaya çıkabilecek hukuki problemler incelenmiştir.
Edim ve zaman arasındaki ilişkiye göre yapılan klasik sınıflandırmalar çalışmada incelenmiş, doktrindeki yeni sınıflandırma önerileri ve bunların özellikleri analiz edilmiştir. Doktrindeki bu sınıflandırmalar değerlendirilerek, uzun süreli sözleşmelerin (karmaşık uzun süreli sözleşmeler, ilişkisel sözleşmeler gibi) bu sınıflandırmalar içerisindeki yeri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Terminoloji ve uzun süreli sözleşme kavramına ilişkin açıklamaların ardından uzun süreli sözleşmeler konusunda uygulamada karşılaşılan hukuki sorunlar üzerinde durulmuş ve gerekli görülen yerlerde çözüm önerileri getirilmiştir. Uzun süreli sözleşmelere ilişkin tüm hukuki sorunların incelenmesi mümkün olmadığından, doktrinde sıklıkla karşılaşılan ve üzerinde çalışılan konular çalışma kapsamına alınmıştır.

Abstract:
Long-term contracts, which originate from Anglo-Saxon law and have recently been examined in German law and other legal systems, constitute the subject of our study. It is aimed to recognize long-term contracts, which have not been subject to sufficient examination in Turkish Law.
Long-term contracts have emerged as a result of technical, scientific, economic and social developments over the last century. Nowadays, due to advancing technology and constantly changing circumstances, instead of short-term contracts, it is generally preferred to have complex long-term  relationships in order to adapt to high complexity and rapid changes. In this respect, it is very important to examine the subject and the legal problems that may arise during the performance of long-term contracts and after their termination. In these contracts, the performance of the contract requires a long period of time. During this long period, more legal disputes may arise between the parties than in contracts that are executed in a short period of time. In our study, legal problems that may arise in this process are analyzed.
The classical classifications based on the relationship between performance and time are discussed in this study, and the new classification proposals in the doctrine and their characteristics are analyzed. By evaluating these classifications in the doctrine, the place of long-term contracts (complex long-term contracts, relational contracts, etc.) within these classifications is tried to be determined.
After determining the terminology and concept, the legal problems encountered in practice regarding long-term contracts are focused on and solutions are proposed where necessary. Since it is not possible to examine all legal issues regarding long-term contracts, it has been preferred to examine the most frequently encountered and studied issues in the doctrine.