varlık fenomenolojisinde şiir ve mekan
poetry and space in the phenomenology of being
Yazar: MOHAMMAD SAEI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ M. MESUT ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüze değin tasarlamaya yönelik çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Sanat ve tasarım alanında yeni gelişmelere neden olan bu yöntemler, tasarımcılara düşünce kaynağı olurken birçok yeniliklere de yol açmıştır. Yaratıcılığa yol açan yöntemler genelde iki sınıfta tanımlanır: soyut ve somut. 
Soyut kavramı, dünyanın nesneselliğine karşı öznesellikten oluşan öteki bir dünyaya bağlıdır ve hayal dünyasında gerçekleşmektedir. Şiir, soyut bir yapıya sahip olarak imgeler dünyasından kaynaklanmaktadır. Şiir, şairin zihninde olan imgeleri gerçekleştirmek için sözcuklerden faydalanır. Aynı mimaride olduğu gibi malzeme çeşitlerinin görevini yapıyor. ancak okuyucu metini okuduğunda algılarıyla şiiri hayalında kendi bakış açısına göre yorumlar. Şiire edebiyat bilim açısından baktığımızda, şiir bir kitlenin dili ve zekasının diyalektik bir bireşimidir (sentezidir). Söz konusu mekân olunca, mekânlar yer yüzünde insanın duygusal ve tinsel dünyalarının biçimsel barınaklarıdır. Mekânlar çok katmanlı öznel olarak, düşünüp hayaletme (imgeleme) varlığını şiirle bulmaktadır. Bir tasarımcı, tasarım sürecinde yaklaştığı problemlere karşı özgü bir ana fikir oluşturabilir. Yanısıra bu ana fikiri kendine özgü bir yöntem ve teknik olarak geliştirebilir. 
Bu çalışmada baş konumuz varlık fenomenolojisinde mekân ve şiir ilişkileri olarak, Birinci bölümde şiir ve mekân bağlamında sözü geçen yazarların düşüncelerinden yola çıkarak çalışmamızın alan sınırlarını çizmek amacıyla fenomenolojik yaklaşımlara giriş yapmaktayız. Ve ikinci bölümde varlık ve mekâna yönelik fenomenolojik çalışmaları inceleyip, mekânın varlık fenomenolojinde tanımını açıklamaya çalıştık. 
Fenomenoloji felsefesinde insan varlığın merkezinde yer alarak, varlığı kendi yorumları ve deneyimleri ile algılamaktadır. Bir sanatçı fenomenoloji yöntemiyle nesnelere ve mekâna yaklaşarak daha değişik ve kendine has bir eserler yaratabilir. Şair mekânların etkisiyle kendi şiirini yaratabiliyorsa, bir mimar da şiirden esinlenerek kendi yorumlarına ve hayal gücüne dayalı şiirsel mekânlar yaratabilir.
Bir mekânın oluşumunda formun biçimlendirilmesi ve onun kontrolü en kolayıdır. Ancak mekân şiir gibi hem hayal gücü ve hem hislerden dolu bir özelliğe sahiptir. Dolaysıyla mekânı böyle düşünürsek, birçok şiirsel mekânlar yaratılabilir; başka bir deyişle, mekân şiirdir, eğer bir şiiri anlamlı kılan metafor, paradoks ve semboller gibi sanatların hayal gücü ise, Mekân da aynı şiir gibi bu kategorilerden ayrı değildir. Dolayısıyla üçüncü bölüm mekânın şiirini ortaya çıkaran ve yaratıcılığa yolaçan konuları tartışmaktadır.
Son  bölümde ise konumuzla ilgili somut, soyut ve duygusal (şiirsel) yöntemlerden özet bir şekilde örnek göstererek yaratılıcığa doğru alternatifler sunmaktayız. Tasarım bilişi aracılığıyla, tasarım bilimini ve bilimsel bir tasarım anlayışının gelişimini oluşturmak mümkündür. Tasarım bilişleri faaliyetlerin modellerini test etmek için tasarım süreçlerinden ampirik verilerini incelemek gerekmektedir. Bu nedenle tasarım davranışını benimseyen tasarımcılara yardımcı olmak için ve tasarım eğitimini desteklemek amacıyla uygun yöntemlerin geliştirilmesi önem kazanır.

Anahtar sözcükler: Varlık, fenomenoloji, şiir ve mekân

Abstract:
So far, there have been various ways of designing. These techniques, which lead to new developments in the field of art and design, have been the source of ideas for designers and have caused to many innovations. The ways that lead to creativity are generally defined in two categories: abstractness and concreteness.
The concept of abstractness depends on the world of subjectivity versus the object of the world, and it happens in the world of imagination. Poetry has an abstract structure and derives from the world of images. Poetry uses words to realize images in the poet's mind. As well as architecture, it does the job of a variety of materials. But when readers read the text, interpret the poem from their perspectives and imaginations.  When we look at poetry in literature, poetry is a dialectical synthesis of language and the intelligence of society. When space is at stake, spaces are the official refuge of the emotional and spiritual worlds of man.
 Spaces discover the existence of multilayered intelligence, thinking, and imagination through poetry. A designer can give a specific idea of the problems that approach the design process. Also, they can develop this basic idea as a method and technique.
In this study, the relationship between poetry and space in the phenomenology of being as the main topic is discussed, and in the first part, the authors' thoughts have been used in this field and the boundaries of our studies to reach the topic of phenomenology.  And in the second part, we examine the phenomenological studies of being and space and try to explain the definition of space in the phenomenology of being.
In the philosophy of phenomenology, the man understands the universe with its interpretations and experiences. An artist can create a different and unique work by approaching the essence of objects and places by the phenomenological method. If a poet can create his poetry under the influence of spaces, an architect can create poetic spaces inspired by poetry based on his interpretation and imagination.
Shaping the form and controlling it is the easiest way to form a space. Yet, like poetry, the place is full of imagination and emotion, Thus, if we consider space in this way, we can create many poetic spaces; in other words, space is poetry, if poetry embodies imagination by using arrays such as metaphors, paradoxes, and symbols. Also, space is not Exceptions in the effectiveness of these arrays. Thus, Chapter Three discusses the relationship between poetry and place and the themes that lead to creativity.
 In the final section, we present creativity options by summarizing the tangible, abstract, and emotional (poetic) methods of our subject. Through the knowledge of design, one can create the science of design and develop a scientific design. Experimental data from design processes are needed to test design cognitive activity models. Therefore, it is important to help designers who adopt design science and support design education and to develop appropriate approaches.

Keywords: Being, phenomenology, poetry, and space.