Bir yaz bilim kampının çocukların bilimsel araştırma hakkındaki görüşlerine etkisi
The effect of a science camp on the children's views of scientific inquiry
Yazar: HAMİYET TUNCEL
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞEN LEBLEBİCİOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kamplar = Camps ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, doğada araştırmalar yaparak çocuklara bilimsel araştırma yapmayı ve bilimsel araştırmanın değişik özelliklerini öğretmektir. Bilimsel araştırmaların özellikleri Schwartz, Lederman ve Lederman, (2008) tarafından a) araştırmaları soruların yönlendirmesi, b) bilimsel araştırmaların birden fazla yöntemle yapılabilmesi, c) bilimsel araştırmaların birçok amacının olması, d) bilimsel araştırmalarda bilginin gerekçelendirilmesi (justification), e) verideki anormalliklerin ele alınması, f) veri ve kanıtın kaynakları, fonksiyonları farklılıklarının anlaşılması, g) bilimin bilimsel bir topluluğun uygulamaları olduğu şeklinde ifade edilmiştir.Uygulamanın yapıldığı ve araştırma verilerinin toplandığı yaz bilim kampı 30 Temmuz-6 Ağustos 2011 tarihinde Bolu'da yapılmıştır ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurulu (TÜBİTAK) tarafından desteklenmiştir. Katılımcılar ilköğretim 6. ve 7. sınıfı bitirmiş 23 öğrencidir. Çocuklar dörder kişilik gruplar halinde ve bilim danışmanlarının rehberliğinde kamp çevresindeki toprak, su, bitkiler ve hayvanlar üzerinde dört yönlendirilmiş araştırma gerçekleştirmiştir. Gruplar bilim danışmanı rehberliğinde araştırma sorularını belirleyerek araştırmalarını yapacakları alana gitmişlerdir. Çocuklar verilerini ilk elden kendileri toplamışlar ve daha sonra analizlerini grupça yaparak, yorumlamışlar ve başlangıçta sordukları araştırma sorularını yanıtlamışlardır. Araştırma seanslarının sonunda ise her grup araştırmasını sunmuştur. Bir bilim danışmanı grupların araştırmalarını özetlerken öğrencilerin araştırmalarında öne çıkan bilimsel araştırma özelliklerini netleştirerek açıkça (explicit) ifade etmiştir.Çocukların bilimsel araştırma hakkındaki görüşleri Schwartz ve dig., (2008) tarafından geliştirilen ve beş açık-uçlu sorudan oluşan anketle [Views of Scientific Inquiry-Secondary (VOSI-S)] araştırılmıştır.Anket kampın başında ön test, kampın sonunda son test ve kamptan iki ay sonra kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Çocuklardan beşiyle her uygulama sonunda yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır.Kodlama şeması Schwartz ve dig., (2008) makalesindeki açıklamalar doğrultusunda araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir. İki araştırmacı iki anketi birlikte kodlayarak ortak anlam oluşturmaya çalışmıştır. Sonrasında araştırmacılar beş anketi bağımsız kodlamışlar ve kodlamalarını karşılaştırmışlardır. Kodlarındaki uyum %89 çıktığı ve uyum yüksek olduğu için kodlama sistemi güvenilir bulunmuştur. Böylece ilk araştırmacı kodlamaya devam etmiştir.Verilerin analizi sonucunda çocukların bilimsel araştırma hakkındaki düşüncelerinin kampta geliştiği, fakat kalıcılık testinde biraz azaldığı ortaya çıkmıştır. Çocuklar en çok bilimsel araştırmaların birden fazla yöntemi olduğunu, bilimsel bilginin gerekçelendirildiğini, veri ile kanıt arasındaki farkları anlamakta ve bilimsel araştırmaları soruların yönlendirdiği özelliklerinde gelişmişler ve bu öğrenmeleri kalıcı olmuştur. Bilim kampı sonrasında çok az gelişen özellik ise bilimsel araştırmaların birden çok amacının olduğudur. Çocukların bilimsel araştırmaların sosyal boyutu hakkındaki görüşleri kamp sürecinde değişmemiştir.Düzenlenen yaz bilim kampının çocuklara bilimsel araştırmaların sürecini öğretmede etkili olduğu bulunmuştur. Çocuklar kampın başında bilimsel araştırmaları yüzeysel olarak araştırma, inceleme şeklinde ifade ederken; bilim kampı sonunda çocuklar bilimsel araştırmaların araştırma soruları tarafından yönlendirildiğini, veri, veri analizi gibi süreçlerden oluştuğunu, deney ve gözlem yapma gibi farklı bilimsel etkinliklerin uygulanabileceğini ifade etmişlerdir.Anahtar Kelimeler: Fen Öğretimi, Bilimsel Araştırma, Bilim Kampı, VOSI.

Abstract:
The purpose of this study, children teach different aspects of scientific research doing research at the nature. Nature of scientific inquiry was defined by Schwartz, Lederman, and Lederman (2008). They determined seven aspects of NOSI. These are a) scientific questions guide investigations, b) multiple methods of scientific investigations, c) multiple purposes of scientific investigations, d) justification of scientific knowledge, e) recognition and handling of anomalous data, f) distinctions between data and evidence, g) community of practice.The science camp was conducted on 30 July-6 August 2011 and supported by Science and Society Department of Scientific and Technological Research Council of Turkey. The participants were 23 6th and 7th graders.The core of the science camp program consisted of explicit guided-inquiry at the nature. The children conducted four guided-inquiries at the nature. Each inquiry lasted about four hours and conducted on nearby plants, animals, water, and soil. They formed research groups of four children and guided by a science advisor. They asked a research question about the subject of the inquiry, designed their inquiry, and went to the related site, collect samples or first-hand data at the site. Then, they analyzed and interpreted their data and answered their research question. At the end of each session, a science advisor monitored the presentation of each group's inquiry, discussed NOSI aspects in context, and made explicit.VOSI-S instrument was applied as pre-test, post-test, and retention-test after two months. To validate the questionnaire data, five children were interviewed. Coding scheme was developed from explanations in Schwartz et al. (2008). Two questionnaires were coded together to negotiate codes. Then, they coded five questionnaires independently and reliability was 89%. Thus second researcher completed coding.Better developments were observed in the NOSI aspects of multiple methods of scientific investigations, justification of scientific knowledge, and distinctions between data and evidence, and scientific questions guide investigations. Participating children had no idea at all about these four NOSI aspects at the beginning, but they learnt these aspects and responded better at the post-test, and most of their learning was retained. The science camp program was less effective in developing `multiple purposes of scientific investigations' aspect. It was not effective in developing `community of practice' aspect. The NOSI aspect of `scientific questions guide investigations' lessened more at the retention-test. The reason would be cultural use of `selecting a subject for the research' rather than `asking a research question'.Their understanding of the process of scientific inquiry was also developed and retained. The children usually defined types of activities that scientists do at their work as investigating and doing research at the beginning. These were very general terms defining scientific inquiry. But, at the post-test, they usually stated that scientists do experiments, observe, collect data, produce evidence from data, and make conclusions which were more specific definition of scientific inquiry.Keywords: Science Education, Scientific Inquiry, Science Camp, VOSI.