Sosyolojik izlekte tiyatro-seyirci ilişkisi: Örnek bir çalışma olarak Semaver Kumpanya
Theatre-audience relationship from a sociological perspective: Semaver Kumpanya as a case study
Yazar: DENİZ KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURCU YASEMİN ŞEYBEN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel İncelemeler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Popüler sanat = Popular art ; Semaver Kumpanya = Semaver Kumpanya ; Seyirciler = Audiences ; Seçkinler = Elites ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
Tiyatro ile seyirci arasındaki ilişki yalnızca performans sırasındaki bağ ile sınırlı kalmaz. Tiyatronun seyircisi üzerinde sosyolojik bağlamda değerlendirilebilecek çok daha derinlikli bir etkisi söz konusudur. İnsanla bir araya geldiğinde anlam ifade eden tiyatro sanatı, kişinin sanatsal algı ve alışkanlıklarını, gündelik hayatını dönüştürebilir. Kişinin nitelikleri, kültürel ve ekonomik sermayesi, elbette tiyatro ile kurduğu ilişkide oldukça önem taşır. Ancak seçilen tiyatro anlayışı da seyircinin tiyatroya bakışını ve tiyatronun hayatı üzerindeki etkisini belirleyebilir. Çalışmada, İstanbul'un sanat merkezine uzak sayılabilecek Kocamustafapaşa semtinde, 2002 yılından beri tiyatro yapmaya devam eden Semaver Kumpanya, tiyatro sanatının her kesimden insanı seyirci olarak kendine çekmesinin mümkün olduğunu gösteren bir örnektir. Semaver Kumpanya'nın benimsediği estetik kaygılardan ödün vermeden her kesimden tiyatro seyircisini birleştiren ?elit-popüler? tiyatro anlayışının seyirciye tiyatro alışkanlığı kazandıran bir yapısı vardır. Semaver Kumpanya, diğer ülkelerde birçok örneğine rastladığımız tiyatroyu merkezden uzağa götürme çabasında olan ?cemaat tiyatro?larına benzer yapıdaki tiyatro anlayışıyla, semtiyle kurduğu yakın ilişkiyle, kişisel nitelikleri ve kültürel sermayesinden belli ölçüde bağımsız olarak seyirciye tiyatro alışkanlığı kazandırabilmektedir.

Abstract:
The relationship between theatre and its audience is not limited to the connection during the performance. Theatre has a much more deep impact on the audience which can be assessed from a sociological perspective. Theatre has a meaning when it meets the audience and it has the power to change the artistic perception, habits and daily lives of the audience. The qualifications; the cultural and economic capital of the person is very critical for the relationship between theatre and its audience. However, preferred theatre understanding is also definitive on the artistic perception of the person and the impact of theatre on the person. In this work, Semaver Kumpanya is a theatre which was established in 2002 and has been active since then in Kocamustafapaşa, which is a relatively far location to the art and culture centers of Istanbul, is a good example to show us that it is possible to attract audience from different social segments via theatre. The elite-popular theatre understanding adopted by Semaver Kumpanya, which bonds the theatre audience from all segments without compromising its artistic quality, has a character which makes people to go to theatre. Semaver Kumpanya makes people to go to theatre by its close connection with its location and its structure which is very close to the ?community theatres? embracing the main role of carrying theatre to the relatively far areas of the cities. By this way, Semaver Kumpanya can create a theatre habit on people irrespective of the cultural and economic capital of the audience to a certain degree.