Sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğunun örgütsel vatandaşlık davranışıyla ilişkisine yönelik bir araştırma: Darülaceze Başkanlığı örneği
A research about the relationship between the compassion fatigue of the healthcare employees and organizational citizenship behavior: Darulaceze Instutition example
Yazar: GÜLCAN BATUR TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. HALUK ŞENGÜN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Darülaceze = Poorhouse ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Sağlık personeli = Health personnel ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship

Özet:
Sağlık çalışanlarının sürekli empati yaparak bakım vermesi, tedavi yapması ve buna uzun süre devam etmesi bir süre sonra çalışanlarda merhamet yorgunluğuna neden olmaktadır. Merhamet yorgunluğu yaşayan çalışanlar zamanla tükenmişlik hissi yaşayabilir, moral ve motivasyonları düşüp heyecanlarını kaybedebilir sonuçta örgüte olan bağlılıklarını kaybedebilirler.   Bu çalışmada kimsesiz, yaşlı ve engelli olan dezavantajlı bireylere her türlü bakım hizmeti veren sağlık çalışanlarındaki merhamet yorgunluğunun örgütsel vatandaşlık davranışına olan etkisi araştırılmak istenmiştir. Amacı;  merhamet yorgunluğu örgütsel vatandaşlığa olumsuz etki ediyorsa bununla ilgili tespitleri yapmak ve gereken önlemleri almaktır. Çalışmanın örneklemi Darülaceze Başkanlığı'nda çalışan doktor, hemşire, teknik personel, sosyal hizmet görevlileri ve hasta bakıcılardan oluşan 166 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Katılımcılara demografik bilgiler, merhamet yorgunluğu ölçeği ve örgütsel vatandaşlık ölçeği olmak üzere üç bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Anket sonuçlarının analizi IBM SPSS Statistics 25.0 sürümü ile yapılmıştır. Çalışmanın anlamlılık düzeyi α = 0.05 olarak alınmıştır. Öncelikle, anketteki demografik bilgi soruları, daha sonra ise diğer iki anketteki ölçekler için cevap sıklık (frekans ) dağılımı verilmiştir. SPSS programının içinde bulunan Kolmogorov-Simirnov ve Shapiro-Wilk normal dağılım testi uygulanmıştır. Maddelerin oluşturduğu boyutlar normal dağılmadığı için (p<0.05), non-parametrik yöntemlerden olan Mann-Whitney-U testi ile Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. İlişkilerin belirlenmesi için Kendall's tau-b ilişki analizi ve regresyon modeli kullanılmıştır. Veriler doğrultusunda merhametliğin alt boyutlarından umursamazlık, bağlantısızlık ve ilişki kesme algılarının örgütsel vatandaşlık üzerine olumsuz etki ettiği; ancak sevecenlik, paylaşımların bilincinde olma, bilinçli farkındalık gibi algıların örgütsel vatandaşlık üzerine daha fazla olumlu etki ettiği görülmüştür. Çalışmamızın sonucunda merhamet yorgunluğunun örgütsel vatandaşlık üzerinde olumlu etki ettiği sonucu çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Merhamet Yorgunluğu; Örgütsel Vatandaşlık; Darülaceze Başkanlığı

Abstract:
Healthcare professionals' empathetic care, treatment and continuing to do so for a long time causes compassion fatigue in employees after a while. Employees who experience compassion fatigue may experience a feeling of burnout over time, their morale and motivation may decrease and their excitement may eventually lose their commitment to the organization. In this study, it was aimed to investigate the effect of compassion fatigue on organizational citizenship behavior in healthcare workers who provide all kinds of care services to orphans, elderly and disadvantaged individuals. Purpose; If compassion fatigue negatively affects organizational citizenship, it is to make determinations and take the necessary measures. The sample of the study consists of 166 healthcare workers, including doctors, nurses, technical staff, social workers and caregivers working in the Darülaceze Presidency. A questionnaire consisting of three parts: demographic information, compassion fatigue scale and organizational citizenship scale was applied to the participants. Survey results were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0 version. The significance level was taken as α = 0.05 in the study. First, for the demographic information questions in the questionnaire, then the frequency distribution for the scales in the other two questionnaires is given. Normal distribution tests of Kolmogorov-Simirnov and Shapiro-Wilk, which are included in the SPSS program, were performed. Since the dimensions formed by the items are not normally distributed (p <0.05), the Mann-Whitney-U test, which is one of the non-parametric methods, was applied to the Kruskal-Wallis test. Kendall's tau-b relationship analysis and regression model were used to determine the relationships. According to the data, it is stated that the perceptions of negligence, disconnection and disconnection from the sub-dimensions of compassion have a negative effect on organizational citizenship; However, it has been observed that perceptions such as compassion, awareness of sharing, conscious awareness have more positive effects on organizational citizenship. As a result of our study, it was concluded that compassion fatigue has a positive effect on organizational citizenship.

Keywords: Compassion Fatigue; Organizational Citizenship; Darülaceze Instutition