Türk karikatüründe yalın çizgi ve Nehar Tüblek
Simple line and Nehar Tublek in Turkish caricature
Yazar: DAMLA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ERDEM
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Amaç: Bu çalışma Türk karikatür tarihinde mizah ve resim ilişkisini incelemeyi, Batıdaki gelişmelerin ne ölçüde Türk karikatürüne kaynaklık ettiğini örneklerle açıklamayı, karikatürün Türkiye'deki durumunu geçmişi ve bugünü değerlendirerek varsayımlarda bulunmayı ve bu dönemler içinde karikatürde modernleşmenin zirveye çıktığı dönemde Nehar Tüblek'in sanatının irdelenmesini amaçlamaktadır.
Yöntem: Karikatür tarihi, başvurulan teknikler ve karikatür anlatısı üzerine yapılan çalışmalar araştırılarak karikatür anlatısının başlangıçtan günümüze geçirdiği dönüşüm hem teknik hem de içerik bağlamında ele alınmış olup; araştırmada kronolojik bir sistematik geliştirilmiştir. Tüblek'in çalışmalarından hareketle karikatür tarihinde 1950'lerde yaşanan dönüşüm ortaya konulmaya çalışılmış anlatı biçimi ile içerik/mesaj bağlamında içerik çözümlemesi yöntemiyle incelenmiştir. Literatür araştırması görsel-işitsel kaynaklar, makaleler, kitaplar, dergiler, gazeteler, tezler, şahıslar, istatistikler, internet ortamındaki çevrimiçi yayınlar üzerinden yürütülmüştür.
Bulgular: Araştırma, karikatürün tarihsel geçmişi içerisinde geçirmiş olduğu dönüşümü ortaya koyması; başvurulan çizim teknikleri ve üslup ile bir anlatı aracı olarak toplumlar üzerindeki rolünü analiz etmesi bağlamında alana katkı sağlayıcı niteliktedir. Bu çalışma ile özellikle karikatürde çizginin kullanımı ve günümüze değin yaşanan dönüşüm sergilenecektir. Alanyazında Tüblek ile ilgili detaylı bir araştırmanın olmaması çalışmanın özgün yönünü ortaya koymaktadır.
Sonuç: Bir iletişim yolu olarak karikatür, insanların duygu, düşünce ve fikirlerini çizgilerle aktarım aracıdır. Karikatür, sanatçının imzası niteliğinde özgün yaklaşımlar sergilemenin yanı sıra çizildiği döneme dair olanı da ortaya koyma çabasındadır. Bu bağlamda karikatür hem çizim teknikleri ve sanatçının üslubu hem de aktarılmaya çalışılan mesaj çerçevesinde değerlendirilebilir. Karikatürde yalın çizgi kullanımına yönelik yapılmış olan bu tez çalışmasında 1950'li yılların karikatürünün, karikatüre yansıyan mizah anlayışı Tüblek'in eserleri örneğinde betimsel yönde çözümlenmiştir. Türk karikatüründe, çizgide anlam değişiminin ve geçmişten etkilenen karikatürün bugünkü yorumu, kullanılan çizginin değerlendirilmesi yapılarak literatüre katkı sağlayacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Karikatür, Yalın Çizgi, Nehar Tüblek

Abstract:
Purpose: This study is analyze the relationship between humor and painting in the history of Turkish caricature, to illustrate what extent the developments in the West have been the source of Turkish caricature, to hypothesize about the situation of caricature in Turkey by evaluating the past and present, and to analyze the cartoons that contributed substantially to Turkish caricature during the period when modernization in caricature was at its peak. It aims to analyze Nehar Tüblek's art.
Method: By researching the history of caricature, the techniques which are used and studies on caricature narration, the transformation of the caricature narration from its beginnings to the present is discussed in the context of both technique and content; A chronological systematic has been developed in the research. Based on the works of Tüblek, the transformation that took place in the history of caricature in the 1950s was tried to be presented, and Tüblek's works were analyzed with the method of content analysis in the context of the drawing techniques used, contribution to the field and narrative form, and content/message. Literature research has been conducted through audio-visual sources, articles, books, magazines, newspapers, theses, individuals, statistics, and online publications on the internet.
Findings: The fact that the research presents the transformation that the caricature has undergone in its historical past contributes to the field in terms of analyzing the drawing techniques and style used and its role on societies as a narrative tool. With this study, the use of line in caricatures and the transformation that has occurred until today will be exhibited. The lack of a detailed research on Tublek in the literature reveals the originality of the study.
Conclusions: As a way of communication, caricature is a means of conveying people's feelings, thoughts and ideas through lines. In addition to displaying original approaches that are the signature of the artist, the caricature also strives to present what is relevant to the period in which it was drawn. In this context, caricature can be evaluated within the framework of both the drawing techniques and the artist's style and the message tried to be conveyed. In this thesis study, which was conducted on the use of simple lines in cartoons, the sense of humor reflected in the caricatures of the 1950s was analyzed descriptively, with the example of Tüblek's works. In Turkish caricatures, the change in meaning in the line and the current interpretation of the caricature influenced by the past will contribute to the literature by evaluating the line used.  Keywords: Caricature, Lean Line, Nehar Tüblek