Özel hastanelerin maruz kaldığı operasyonel riskler
Operational risks faced by private hospitals
Yazar: SUNA ÖNDER
Danışman: PROF. DR. HACER ÖZGEN NARCI
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: COSO tabanlı denetim tekniği = COSO-based process control technique ; Operasyonel risk = Operational risk ; Risk = Risk ; Sağlık sektörü = Health sector ; Özel hastaneler = Private hospitals ; İç denetim sistemi = Internal control system ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Operasyonel riskler, finans ve kredi risklerine kıyasla, uzun yıllar gözardı edilen riskler olarak varlıklarını sürdürmüştür. Ancak, gelişen teknoloji ve değişen ihtiyaçlarla birlikte bu grup risklerin önemi özellikle son yıllarda artmıştır. Bu durum, operasyonel risklerin belirlenmesi ve bertaraf edilmesi veya asgariye indirilmesi için nasıl yönetilebilecekleri konusunu gündeme taşımıştır. Operasyonel modellerin yönetilmesi için geliştirilen iç kontrol modelleri arasında COSO modelinin kullanımı yaygındır. Son yıllarda sağlık sektöründe hasta haklarının önem kazanması, hukuki ve mevzuata dair değişiklikler, hasta ve çalışan güvenliğini tehdit eden unsurların artması gibi çok sayıda ciddi gelişme, operasyonel risklerin yönetilme ihtiyacını artırmıştır. Bu bağlamda, sağlık sisteminin hizmet sunum işlevini yerine getirmede kilit rol oynayan hastanelerin kurumu, kurum çalışanlarını, hastaları ve diğer paydaşları etkileyebilecek operasyonel riskleri iç kontrol sistemini uygulayarak yönetmeleri zorunlu hale gelmiştir. Bu zaruret, operasyonel risklere maruz kalma ihtimali nispeten daha yüksek olacağı düşünülen kâr amacı güden özel hastanelerde daha belirgindir. Bu çalışma, özel hastanelerin karşı karşıya bulunduğu operasyonel riskler ile ilgili politika ve süreçlerinCOSO iç kontrol modeli parametrelerine göre incelenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Elazığ'da faaliyet göstermiş olan bir özel hastanede çalışan 410 kişiye anket uygulanarak araştırma verisi toplanmıştır. Yapılan analizlerde, hastanede mevcut bir iç kontrol mekanizmasının varlığından bahsederken etkin ve standartlara uygun olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, söz konusu hastanenin hedeflerine ulaşması ve doğabilecek her türlü riski asgariye indirebilmesi ve finansal kayıp yaşamaması için uluslararası standartlara sahip kendi faaliyet alanlarına uygun iç kontrol uygulamalarını hayata geçirmelidir.

Abstract:
Compared to financial and credit risks, operational risks continued to exist as risks that were ignored for many years. However, with the developing technology and changing needs, the importance of this group of risks has increased especially in recent years. This situation brought up the issue of how to indentify operational risk and how they can be managed in order to eliminate or minimize them. Among the internal control models developed for he management of operational models, the use of the COSO model is common. In recent years, many serious developments such as the importance of patient rights in the health sector, legal and legistative changes, and the increase of factors that threaten patient and employee safety have increased the need to manage operational risks. In this context, it has become mandatory for hospitals, which play a key role in fulfilling the service delivery function of the health system, to manage operaitonal risks that may affect the institution, its employees, patients and other stakeholders by applying the internal control system. This necessity is more evident in private forprofit hospitals, where the probability of exposure to operational risks is relatively higher. This study was carried out with the aim of examining and evaluating the policy and management related to the risks that private hospitals face, according to the parameters of the COSO internal control model. With the interview and observation method, a private hospital cannot be observed in December 2022, the possible risks that the hospital may encounter, the COSO internal control bodies were examined and evaluated. As a result, it has been determined that an existing internal control surface in the hospital where the research was conducted is not effective and suitable for its place while expressing its temperatures. At the first stage, the provisions of the top management and in order to minimize any risk that may arise and to avoid financial losses, they should implement internal control practices suitable for their own purpose in order to have international ownership.