Malatya tekstil fabrikalarında kullanılan çeşitli boyaların atık kayısıdan elde edilen aktif karbon ile adsorpsiyonunun incelenmesi
Invetigation of the adsorption various dyes used at textile plants in malatya by using activated carbon prepared waste apricot
Yazar: TOLGA TANTEKİN
Danışman: Y.DOÇ.DR. CANAN AKMİL BAŞAR ; Y.DOÇ.DR. YUNUS ÖNAL
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, adsorban madde olarak, aktif karbon (Dew11Zn5), ham kil vezeolit kullanılmıştır. Dew11Zn5 aktif karbonu, atık kayısıdan ZnCl2 ile kimyasalaktivasyonla hazırlanmıştır. Hekimhan-Malatya ham kil ve zeolit örnekleri buçalışmada diğer adsorban maddeler olarak kullanılmıştır. Deneylerde kullanılan Aktifkarbon (Dew11Zn5), ham kil ve zeolitin, BET yüzey alanı, gözenek hacmi, ortalamagözenek çapı gibi gözenek özellikleri, N2 adsorpsiyon izotermini temel alan t-plotmethodu ile karakterize edilmiştir. Dew11Zn5, kil ve zeolitin BET yüzey alanı sırasıyla1060, 7.61 ve 1.84 m2/g olarak tespit edilmiştir.Malatya tekstil işletmelerinde kullanılan 23 farklı boya adsorplanan maddeolarak seçilmiştir. Deneyler oda sıcaklığında 25oC ve 1, 3, 12 ve 24 st'tegerçekleştirilmiştir.DB2RN boyasının zeolit üzerine adsorpsiyon kinetiğinin incelenmesinde yalancıikinci mertebe kinetik modeli kullanılmıştır. Kinetik sonuçlar, DB2RN boyasının suluçözeltiden zeolit üzerine adsorpsiyonunun yalancı ikinci mertebe modele uyumlu olarakgerçekleştiğini göstermektedir. Ayrıca, DB2RN boyasının zeolit üzerine adsorpsiyontipi, 500 mg/L boya konsantrasyonu için fiziksel adsorpsiyon, 1000 mg/L boyakonsantrasyonu için kimyasal adsorpsiyon olduğu tespit edilmiştir.Adsorpsiyon mekanizmasının açıkça değerlendirilmesi için intrapartiküldifüzyon modeli kullanılmıştır. İntrapartikül difüzyon modeli sonuçları, yalnızcapartikül içine difüzyonun hız kontrol basamağı olmadığı aynı zamanda sınır tabakadifüzyonunun da adsorpsiyon hızını kontrol edebildiğini göstermektedir.ANAHTAR KELİMELER: Aktif karbon, Zeolit, Kil, Adsorpsiyon, Kinetik,Boyarmaddei

Abstract:
In this study, Activated carbon (Dew11Zn5), raw clay and zeolite is used as anadsorbent material. Dew11Zn5 activated carbon has been prepared from waste apricotby chemical activation with ZnCl2. Hekimhan-Malatya raw clay and zeolite samples areused in this work as an other adsorbent materials. Pore properties of activated carbon(Dew11Zn5) raw clay and zeolite, used in the experiments, such as BET surface area,pore volume, avarage pore diameter were characterized by t-plot method based on N2adsorption isotherm. The BET surface area of Dew11Zn5, clay and zeolite wasdetermined 1060, 7.61 and 1.84 m2/g, respectively.The various twenty three dyes used in Textile Plants at Malatya were selected asan adsorbent. The experiments were carried out at room temperature 25oC at 1, 3, 12and 24 hours.The kinetic of adsorption of DB2RN dye on zeolite was investigated by usingpseudo second-order kinetic model. Kinetic results show that the adsorption DB2RNdye from aqueous solution onto zeolite proceeds according to pseudo second-ordermodel. In Addition, The adsorption type of the DB2RN dye on the zeolite was definedas physical adsorption for 500 mg/L dye concentration and as chemical adsorption for1000 mg/L dye concentration.To evoluate the adsorption mechanism clearly, the introparticle diffusion modelis used in the experiments. The introparticle diffusion model results show that theintroparticle diffusion is not the only rate controlling step but also boundary layerdiffusion may control the rate of adsorption.KEY WORDS: Activated Carbon, Zeolite, Clay, Adsorption, Kinetic, Dyesii