Dış ticaret ve doğrudan yabancı yatırımların analizi: Seçili Balkan ülkeleri üzerine bir analiz
Analysis dec foreign trade and foreign direct investment policies between selected Balkan countries and Turkey
Yazar: YAREN KOCATÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR ÖZDEMİR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yabancı yatırımcılar = Foreign investors ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Doğrudan yabancı yatırımlar hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin ekonomik yapılarının gelişiminde etkili olmaktadır. Yugoslavya'nın dağılması ile bağımsızlıklarını kazanan Balkan ülkeleri için gerek siyasi gerek ticari ilişkilerinde doğrudan yabancı yatırımlar önemli olmaktadır. Özellikle coğrafi olarak Türkiye'nin Avrupa kıtasına uzantısı oluşturan Balkan bölgesi, ülkemizin Avrupa pazarıyla olan dış ticareti için köprü görevi görmektedir. Yapılan çalışmalar ele alındığında, içsel büyüme modellerinde dış ticaretin ve doğrudan yabancı yatırımların ülke ekonomilerine pozitif yönde katkı sağladığı ortaya konmaktadır. Bu doğrultuda da literatürde ihracat, ithalat ve doğrudan yabancı yatırımlar arasında tamamlayıcı bir ilişki olduğu görülmektedir. Yapılan incelemeler çerçevesinde, doğrudan yabancı yatırımlar ile ihracatın ithalatı karşılama oranı arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Tez kapsamında, seçilmiş Balkan ülkeleri ve Türkiye'ye ilişkin 2004-2019 yıllarına ait veriler Dünya Bankası'ndan elde edilmekte olup, doğrudan yabancı yatırımların dış ticarete etkisi Havuzlanmış Ortalama Grup modeli ile incelenmektedir. Sonuçlara bakıldığında, doğrudan yabancı yatırımların hem uzun hem de kısa dönemli olarak ihracatın ithalatı karşılama oranı üzerinde arttırıcı bir etkisi olduğu tespit edilmektedir.

Abstract:
Foreign direct investments are effective in the development of the economic structures of both developed and developing countries. Foreign direct investments are important for the Balkan countries, which gained their independence with the dissolution of Yugoslavia, both in their political and commercial relations. In particular, the Balkan region, which geographically constitutes an extension of Turkey to the European continent, serves as a bridge for our country's foreign trade with the European market. Considering the studies, it is revealed that foreign trade and foreign direct investments in internal growth models contribute positively to the economies of the countries. In this direction, it is seen that there is a complementary relationship between exports, imports and foreign direct investments in the literature. According to the reviews carried out, it is aimed to reveal the relationship between foreign direct investments and the ratio of exports to imports. Within the scope of the thesis, the data of the selected Balkan countries and Turkey for the years 2004-2019 are obtained from the World Bank, and the effect of foreign direct investments on foreign trade is analyzed with the Pooled Mean Group model. Considering the results, it is determined that foreign direct investments have an increasing effect on the ratio of exports to imports, both in the long and short term.