Batı Karadeniz Bölgesi'nde asma yelpaze yaprak  virüsü (Grapevine fanleaf Virus) ve asma pinot gris virüsü (Grapevine pinot Gris virus)'nün tespiti
Detection of Grapevine fanleaf virus and Grapevine Pinot gris virus in Western Black Sea Region
Yazar: YAĞMUR TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ERTUNÇ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Türkiye = Turkey

Özet:
Türkiye'nin Batı Karadeniz Bölgesi'nde bağcılık yapılan önemli illerden Amasya, Çorum ve Tokat'da bulunan bağlardan 2017 yılının gelişme sezonu içerisinde Mayıs-Haziran ve Eylül aylarında 418 asma bitkisinden sürgün ve yapraklar toplanarak Asma Yelpaze Yaprak Virüsü (Grapevine fanleaf virus, GFLV) ve Asma Pinot gris Virüsü (Grapevine Pinot gris virus, GPGV)'nün varlığı açısından incelenmiştir. Tüm asma örnekleri GFLV için mevcut antiserum kiti ile DAS-ELISA testine tabi tutulmuştur. Test edilen örneklerin 84'ünde yani % 20.09'unda GFLV tespit edilmiştir. Daha sonra tüm örneklerden toplam nükleik izolasyonu gerçekleşririlerek hem GFLV hem de GPGV için RT-PCR çalışmaları yürütülmüştür. Bunun neticesinde 32 örneğin daha GFLV ile enfekteli olduğu belirlenmiş ve söz konusu virüs için toplam enfeksiyon oranı % 27.75 olarak kaydedilmiştir. GPGV ile enfekteli toplamda 20 örnek olduğu tespit edilmiştir. Bu örneklerden 13 tanesinin (% 3.11) ise GFLV ile karışık enfeksiyon halinde bulunduğu görülmüştür. Enfekteli örneklerin % 94.31'inin GFLV ve % 16.26'sının GPGV ile enfekteli olduğu belirlenmiştir. GFLV için en yüksek enfeksiyon oranı Tokat ilinde tespit edilirken, bunu sırasıyla Amasya ve Çorum illeri izlemiştir. Bu illerde enfeksiyon oranlarının GFLV için sırasıyla % 48.45, % 24.32 ve % 13.18  olduğu görülmüştür. GPGV ise yalnızca Amasya ve Tokat illerinde sırasıyla % 8.11 ve % 10.55 oranlarında tespit edilmiştir. Oluşturan filogenetik ağaclara göre çalışmada elde edilen tüm GFLV izolatları ile 12 adet İran izolatı yüksek benzerlik göstermiştir. Çalışmada elde edilen GPGV'nin hareket proteini gen bölgesine ait tüm izolatlar diğer 3 Türkiye izolatı ve 2 Çek Cumhuriyeti izolatı ile en yüksek benzerliği göstermiştir. GPGV'nin kılıf proteini gen bölgesine ait izolatlar ise diğer Türkiye izolatları ve Slovekya izolatlarıyla yakın gruplanma göstermiştir.

Abstract:
During the growing season of 2017 (May-June and September) shoots and leaves of 418 grapevines were collected from the vineyards in Amasya, Çorum and Tokat, which are commercially important viticulturing provinces of Western Black Sea Region, Turkey and were investigated for the presence of Grapevine fanleaf virus (GFLV) and Grapevine Pinot gris virus (GPGV). All grapevine samples were subjected to DAS-ELISA with the antiserum kit available for GFLV. GFLV was detected in 84 of the tested samples, ie 20.09 %. Then, toplam nucleic isolation was performed from all samples and RT-PCR studies were performed for both GFLV and GPGV. As a result, 32 more samples were found to be infected with GFLV and the toplam infection rate for the virus was recorded as 27.75 %. A toplam of 20 samples infected with GPGV were identified. 13 (% 3.11) of these samples were found to be mixed infection with GFLV. 94.31% of infected samples were infected with GFLV and 16.26 % were infected with GPGV. The highest infection rate for GFLV was found in Tokat province, followed by Amasya and Çorum provinces, respectively. In these provinces, infection rates for GFLV were 48.45%, 24.32% and 13.18%, respectively. GPGV was detected only in Amasya and Tokat provinces at a rate of 8.11 % and 10.55 %, respectively. According to the phylogenetic trees formed, all the GFLV isolates obtained in the study and 12 Iranian isolates have high similarity. All GPGV isolates which belongs to movement protein region obtained in this study, 3 other Turkey isolates and 2 Czech Republic isolates showed the highest similarity. However, the GPGV isolates which belongs to coat protein region were closely grouped with the other Turkish isolates and Slovekian isolates.