Ceza yargılaması hukukunda tutuklama
Arrestment under criminal procedural law
Yazar: NAZLI ÇUBUKLU
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Usul Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Ceza Hukuku = Criminal Law ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Tutuklama = Arrest ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Ceza yargılamasında soruşturma ve kovuşturma evresi olmak üzere 2 evre mevcuttur. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 2. Maddesinin 1. Fıkrasında da açıkça tanımlanan bu 2 evrenin en önemli ve ortak özelliği bir taraftan mağdur ve suçlananın haklarını korurken diğer taraftan kamu düzeni ve kamu barışının gözetilmesini gerektirmeleridir.
Ceza yargılamasında, suçun işlenip işlenmediği, işlendi ise kim tarafından işlendiğinin tespiti aşamasında bağlı kalınması gereken en önemli kural ve esaslar ise hukuk devleti ilkesi, masumiyet karinesi ve adil yargılanma hakkıdır.
Ülkemizde ceza yargılaması denince akla ilk gelen ise tutuklu yargılamadır. Tutuklama koruma tedbirlerinin en ağırıdır. Tutuklama kararı, özgürlük hakkına hukuk yoluyla da olsa bir müdahaledir ve kişi güvenliği ve özgürlüğü hakkı ile ve dolayısıyla adil yargılanma hakkı ile doğrudan ilişkilidir.
Her ne kadar esas olan kişinin tutuksuz yargılanması ise de ne yazık ki tutuklu yargılama bir teamül haline dönüşmüştür. Tutuklama geçici/istisnai nitelikte bir koruma tedbiri olmasına karşın, yaygın olarak ön infaz olarak uygulanmaktadır. Bu uygulama "makul sürede serbest kalma hakkına" (AİHS m.5/3), "Masumiyet karinesine" (AİHS m.6/2), "Orantılılık/Ölçülülük İlkesine" (CMK m.100/1) aykırılık teşkil etmektedir. 
Genel olarak uluslar arası hukuktaki ile iç hukuktaki tutuklama şartları benzerlik göstermekle beraber, AİHM kararları çerçevesinde bir inceleme yapıldığında ve verilen ihlal kararlarına bakıldığında aslında uygulamada yasal düzenlemeler ile uluslar arası anlaşmalara yeterince bağlı kalınmadığı görülmektedir. 
Bu kapsamda yukarıda bahsedilen esaslar çerçevesinde tutuklama tedbiri ile bu tedbirin uygulanması ve uygulamadan kaynaklanan sorunlar Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ile örneklendirilerek incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
There are two stages at the criminal procedure namely investigation and prosecution. The most important and common pecularity of these two stages which are clearly defined at the Article 2, para 1 of the Criminal Procedure Code, No: 5271, is while protecting the rights of the accused and victim, at the same time observing the public order and public peace. 
Rule of law, presumption of innocence and right to fair trial are the most important rules and principles under criminal procedure while finding out whether the offences are committed, and if so, committed by whom.
The first thing come into mind when talking about criminal procedure in our country is the trial under arrest with warrant. Arrestment is the most severe one of the measures of protection of evidences. The warrant of arrest, even as a legal way, is an interruption to the right of liberty and directly linked with the right to security and liberty of a person and therefore also with the right to fair trial. 
Although the trial of a person without rendering the arrest measure is essential, unfortunately trial under arrest has become common in practice. Eventhough arrestment is an extraordinary and temporary measure of protection of evidences, it has been widely used as a pre-execution method. This application constitutes breaches of the "right to be released at a resenable period" (ECHR Ar.5/3), "presumption of innocence" (ECHR Ar.6/2), "priciples of proportionality" (CPC Ar.100/1)
Although the reasons for arrest show some smilarities between international law and domestic law, when examining the decisions of breaches of ECHR, in fact, at the practice, the verdicts are not totally in line with the legal acts or international agreements.