6. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin öğrencilerin yazılı anlatım becerisine ve sözvarlığına etkisi
The effect of the texts in the 6th grade Turkish coursebook on students' written expression skills and vocabulary
Yazar: ZEYNEP ESEN
Danışman: DOÇ. DR. SERCAN DEMİRGÜNEŞ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sözcük-yazı farkındalığı = Word and print awareness ; Sözcüksel bağdaşıklık = Lexical cohesion

Özet:
Günümüzde eğitim sistemlerinde öncelikle ders kitaplarından yararlanıldığı
alan yazınındaki kaynaklardan bilinmektedir. Fakat teknolojik olanakların gelişmesiyle
kitap yanında elektronik iletişim kanallarından da yararlanılmıştır. Ancak ekonomik
imkânlar, erişim kolaylığı, kullanım rahatlığı nedeniyle -herhangi bir alternatifinin
üretilmediği sürece- ders kitapları, en çok tercih edilen ders materyali olmaya devam
edecektir. Öğrencilerin ders kitaplarından çeşitli kazanımlar öğrenmeleri ve günlük
yaşamlarına aktarmaları amaçlanır.
6. sınıf ders kitaplarında metin türlerine göre farklı türde metinler yer
almaktadır. Ders kitaplarına seçilen bu metinlerin öğrencilerin akademik başarılarına
da olumlu etkileri olacağı düşünülmektedir.
Bu araştırma kapsamında ortaokul 6. sınıf Eksen Yayınları Türkçe ders
kitabındaki metinlerin öğrencilerin sözvarlığına etkisi incelenmiştir. Nicel araştırma
yöntemleriyle yapılan çalışma bir eğitim-öğretim dönemini kapsamaktadır. Araştırma
kapsamında öğrenciler akademik düzeyi düşük, orta, iyi olarak sınıflandırılmıştır.
Araştırmaya ortaokulun 6.sınıf kademesinden üç sınıf dahil edilmiştir. Bu sınıfların her
birinden üç düşük, üç orta ve üç iyi akademik düzeye sahip öğrenci- karne notu
ortalamaları baz alınarak- tespit edilmiştir. Her sınıftan 9 öğrenci (3 düşük, 3 orta, 3
iyi düzeyde), toplam 27 öğrenci araştırmaya dahil olmuştur. 6 . sınıf Türkçe ders
kitabındaki 20 metin araştırmaya konu olmuştur. 27 öğrenci, ders kitabındaki metinler
işlenmeden önce ve metinler işlendikten sonra olmak üzere ikişer metin yazmak
suretiyle toplam 1080 metin yazmıştır. 20 metinden (evrenden) 4 metin seçilmiş ve bu
metinler odağında elde edilen öğrenci metinleri araştırmamızın örneklemini
oluşturmuştur. Öğrenci metinlerindeki sözcüklerin tamamı
"http://nlp.istanbulc.edu.tr/metinanaliz/ " sitesi ile analiz edilmiş ve sözcük sıklığı
tabloları oluşturulmuştur. Tablolardan elde edilen bulgular, grafikler ile daha somut
hale getirilmiştir. Araştırma sonucunda Eksen Yayınları 6. sınıf Türkçe ders kitabındaki
metinlerin öğrencilerin sözvarlığına katkı sağlamadığı gözlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Sözvarlığı, 6. Sınıf, Türkçe.

Abstract:
It is known from the literature that today, textbooks are primarily used in
education systems. However, with the development of technological opportunities,
electronic communication channels have also been used in addition to books. However,
due to economic opportunities, ease of access and ease of use, textbooks will continue
to be the most preferred course material - unless any alternative is produced.
It is aimed for students to learn various outcomes from textbooks and transfer
them to their daily lives.
6th grade textbooks contain different types of texts according to text types. It is
thought that these texts selected for textbooks will have positive effects on the academic
success of students.
Within the scope of this research, the effect of the texts in the secondary school
6th grade Eksen Publications Turkish textbook on students' vocabulary was examined.
The study conducted with quantitative research methods covers an education period.
Within the scope of the research, students were classified as low, medium or good
academic level. Three classes from the 6th grade of secondary school were included in
the research. From each of these classes, three students with low, three average and
three good academic levels were determined - based on their report card grade averages.
A total of 27 students, 9 students from each grade (3 low, 3 medium, 3 good), were
included in the research. 6 . 20 texts in the first grade Turkish textbook were the subject
of the research. 27 students wrote two texts each, one before the texts in the textbook
were processed and one after the texts were processed, for a total of 1080 texts. 4 texts
were selected from 20 texts (universe) and the student texts obtained in the focus of
these texts constituted the sample of our research. All the words in the student texts
were analyzed using the "http://nlp.istanbulc.edu.tr/metinanaliz/" website and word
frequency tables were created. The findings obtained from the tables were made more
concrete with graphs. As a result of the research, it was observed that the texts in the
Eksen Publications 6th grade Turkish textbook did not contribute to the vocabulary of
the students.
Keywords: Vocabulary, Grade 6, Turkish.