İktisadi konjonktürün belirlenmesinde seminonparametrik yaklaşım ve uygunluğun analizinde etkin momentler metodu
The analysis of determining the business cycle with seminonparametric approach and confirm assesment with efficient method of moments
Yazar: ELİF GÜNEREN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GÜRİŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Bölümü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Momentler yöntemi = Moments method ; Parasal konjonktür = Monetary conjuncture ; Seminonparametrik yaklaşım = Seminonparametric approach

Özet:
Günümüzde ekonominin kompleks yapısı nedeniyle, makroekonomik zaman serileri düzensiz hareketlerde bulunduğundan değişkenlik göstermektedir. Makroekonomik zaman serilerinin istatistiksel yapısını belirleyebilmek, oluşabilecek risklerden korunmak, daha iyi bir öngörü ve tahmin sağlayabilmek amacı ile serilerin istatistiksel özelliklerinin doğru olarak tanımlanabilmesi büyük önem taşımaktadır. Makroekonomik zaman serilerinin istatistiksel özelliklerini karakterize ederek kapsadıkları doğrusalsızlıkları belgelemeyi ve stokastik volatilite modelinin bu doğrusalsızlıkları açıklayıp açıklayamadığını ortaya çıkarmayı hedefleyen bu çalışmada amaç, iktisadi konjonktürün belirlenmesidir. Doğrusalsızlıkların ortaya çıkarılmasında ekonometrik metodlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle iktisadi konjonktürün belirlenmesinde ekonometrik metodlardan seminonparametrik yaklaşım ve uygunluğun analizinde etkin momentler metodu kullanılmıştır.Bu tezde gelişmişlik düzeyi farklı olan ülkelerin yedi değişken için seminonparametrik yaklaşım sonucu elde edilen modelleri incelenmiştir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için gayri safi yurt içi hâsıla, ithalat, ihracat, cari işlemler, devlet harcamaları, özel tüketim ve menkul kıymet piyasaları getiri endeksleri olmak üzere yedi adet değişken ele alınmıştır. Seminonparametrik yaklaşım ile makroekonomik zaman serileri için asimetri, mutlak volatilite, kalın kuyruk ve daha yüksek mertebeden momentler belirlenmiştir. Makroekonomik zaman serilerinin istatistiksel özelliklerini karakterize ederken, ülkelerdeki gelişmişlik seviyelerine göre benzerliklerin ve farklılıkların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmada, ekonominin, toplumun ve politikanın temel niteliklerine göre iktisadi konjonktürün belirlenmesinde önemli bir yere sahip olan yedi değişken için seminonparametrik yaklaşım ile yapılmış simülasyon sonrası oniki dönemlik tahmin sonuçları ortaya konulmuştur. Etkin momentler metodu ile sistemin yeterliliği ölçülerek, başarısızlığın nedenleri ortaya konulmuş, böylece tahmin edilen dinamik sistemin gelecekte gerçekleşecek durumlar için kullanılıp kullanılamayacağına karar verilmiştir.

Abstract:
Today?s economy is very complex and due to such complexity, macroeconomic time series evolve in a very unstable movement which in return causes a high level of variability. It is important to define the statistical priorities as a means to set the statistical structures of macroeconomic time series, to be protected from potential risks, and to better utilize forecasting methods. By characterizing the statistical priorities of macroeconomic time series, the aim of this thesis is to document the asymmetical parameters and stochastic volatility model. Besides, the thesis also aims to explain whether the asymmetrical parameters are well described or not. The long term target is to set the appropriate business cycle. To achieve such target, seminonparametric approach is utilized as a means to set the business cycle. In addition, efficient methods of moment are used to analyze the effectiveness of the process. In this thesis, by considering various welfare level of countries, seven variables are determined by seminonparametric approach models. Afterwards, effective moment method in stochastic volatility model is used to research options&securities market. The mentioned variables in this thesis are gross domestic product, imports, exports, current transactions, government expenditures, private consumption, and options&securities markets earning yield indexes. With the aid of seminonparametric approach, asymmetry for macroeconomic time series, unconditioned volatility, thick-tail, and high leveled moments are set. While characterizing statistical priorities of macroeconomic time series, based on the welfare level of countries, similarities and differences are conducted. As a result of the simulation process of seminonparametric approach, forecasting results for twelve terms are revealed. With the aid of efficient method of moments, the system?s efficiency is measured, and the reasons for failure has been determined, so that a decision has been made towards whether forecasted dynamic system can be applied or not for future situations.