Bağırsak stoması açılması planlanan hastalarda ameliyat öncesi roy adaptasyon modeline göre verilen hemşirelik eğitiminin ameliyat sonrası kaygı düzeyine, beden imajına ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of preoperative nursing education according to the roy adaptation model on the postoperative anxiety level, body image and quality of life in patients planned to open intestinal stoma
Yazar: FEYZA ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ŞEN OLGAY
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma bağırsak stoması açılması planlanan hastalarda ameliyat öncesi Roy adaptasyon modeline göre verilen hemşirelik eğitiminin ameliyat sonrası kaygı düzeyi, beden imajı ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma Ekim 2022- Mart 2023 tarihleri arasında bir şehir hastanesinin genel cerrahi servisine yatan bağırsak stoması açılması planlanan 47 bireyle tek gruplu ön test-son test yarı deneysel olarak yapılmıştır.  Veriler, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Ostomili Bireylere Yönelik Yaşam Kalitesi Ölçeği, Beden İmajı Ölçeği ve Durumluk- Sürekli Kaygı Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler NCSS programı ile yapılmış olup değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (Ortalama, Standart Sapma, Medyan, Frekans, Oran, Minimum, Maksimum), verilerin normallik dağılımı Shapiro-Wilk Testi, üç ve üzeri grubun karşılaştırmada Kruskall-Wallis testi, iki grup karşılaştırmada Mann-Whitney U Testi, iki dönem karşılaştırmalarda Wilcoxon testi kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 düzeylerinde değerlendirilmiştir. Araştırmaya dahil olan katılımcıların, %61,7'si kadın, %48,9'u 41-60 yaş aralığında ve %87,2'si evli, %29,8'i ortaöğretim mezunu, %70,2'sinin çalışmadığı. %93,6'sının aile ile yaşadığı, %74,5'inin ilde yaşadığı ve kalıcı kolostomiye sahip olanların (%44,7), kanser nedeniyle stoma açılanların (%66), hiç tedavi almamış olanların (%38,3), ek hastalığı sahip olanların (%55,3), stoma bakımını kendisi yapanların (%63,8) daha fazla oranda oldukları saptanmıştır. Roy Adaptasyon modeli doğrultusunda verilen stoma bakımı eğitiminin ameliyat sonrası dönemde yaşam kalitesini yükselttiği, beden imajı algısını iyileştirdiği görülmüştür. Çalışmanın daha geniş örneklem gruplarında yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bağırsak Stoması, Hasta Eğitimi, Kaygı Düzeyi, Yaşam Kalitesi, Beden İmajı.

Abstract:
This study was planned to examine the effect of the nursing education given according to the Roy adaptation model before the surgery on the postoperative anxiety level, body image and quality of life in patients who are planned to have a bowel stoma. The research was carried out as a single group pretest-posttest quasi-experimental with 47 individuals who were planned to have an intestinal stoma in the general surgery ward of a city hospital between October 2022 and March 2023. Data were collected with the Socio-demographic Information Form, the Quality of Life Scale for Individuals with Ostomy, the Body Image Scale, and the State-Trait Anxiety Scale. Statistical analyzes were made with the NCSS program and descriptive statistical methods (Mean, Standard Deviation, Median, Frequency, Ratio, Minimum, Maximum), normality distribution of data, Shapiro-Wilk Test for comparison of three or more groups, Kruskall-Wallis test for comparison of two groups, Mann for comparison of two groups. -Whitney U Test, Wilcoxon test was used for two-term comparisons. Significance was evaluated at p<0.05 levels. Of the participants included in the study, 61.7% are women, 48.9% are between the ages of 41-60, 87.2% are married, 29.8% are secondary school graduates, 70.2% are not working. 93.6% of them live with their families, 74.5% of them live in the province and have permanent colostomy (44.7%), those who have a stoma due to cancer (66%), those who have never received any treatment (38.3%), It was determined that those who have additional disease (55.3%) and those who do their own stoma care (63.8%) are more common. It has been observed that stoma care training given in line with the Roy Adaptation model improves the quality of life and body image perception in the postoperative period. It is recommended that the study be conducted in larger sample groups.
Keywords: Intestinal Stoma, Patient Education, Anxiety Level, Quality of Life, Body Image.