Erzurum il merkezindeki Aile Hekimleri ve Aile Hekimliği uzmanlarının birinci basamakta öncelikli profesyonel mesleki faaliyetlerinin araştırılması
Investigation of primary care professional activities of family physicians and family medicine specialists in Erzurum city center
Yazar: ÖZGE TANRIAŞIKI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BAYRAKTAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Doktorlar-birinci basamak = Physicians-primary care ; Erzurum = Erzurum

Özet:
Giriş ve Amaç:Günümüzde aile hekimliği uygulamasında aile hekimliği uzmanları, pratisyen aile hekimleri ve sözleşmeli aile hekimliği uzmanları birinci basamak hizmet sunucuları olarak görev yapmaktadır. Farklı eğitimler sonrası göreve başlayan aile hekimlerinin mesleki faaliyetleri icra ederken öncelik verdikleri uygulamaların araştırılmasına ihtiyaç vardır. Bu çalışmamızda, daha güçlü ve daha etkin birinci basamak hizmet sunumu hedefiyle, Erzurum il merkezinde aktif olarak görev yapan tüm aile hekimliği meslek gruplarının öncelik verdikleri ve yetersiz hissettikleri mesleki faaliyetlerin araştırılması amaçlanmıştır. 
Yöntem:Araştırmamız kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışmamız, COVID-19 pandemisi nedeniyle uzaktan web tabanlı hazırlanmış anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen katılımcıların sosyodemografik özellikleri kaydedilmiştir. "Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği"nde yer alan aile hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları tarafımızca derlenerek mesleki faaliyetler ile ilgili anket soruları oluşturulmuştur. Öncelikle küçük bir grup katılımcıdan 5'li Likert ölçeğine görehazırlanmış 27 soruluk bu anket sorularını 15 gün arayla cevaplamaları istenerek, anket sorularının güvenirliği araştırılmıştır. Spearman ve Intraclass korelasyon analizlerine göre tutarlı olmayan çalışma soruları çıkarılmış ve nihai anket soruları tüm katılımcılar tarafından cevaplanarak, elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular:Çalışmaya gönüllü katılım göstererek anket sorularını cevaplayan 145 katılımcıdan 47'si aile hekimi, 54'ü aile hekimliği asistanı, 28'i aile hekimliği uzmanı ve 16'sı SAHU'dur. Tüm katılımcıların %53,8'i kadın idi. Katılımcılarınortanca yaşı 30,0 [interquartile range (IQR)=6] yıl, ortanca meslekteki süreleri 3,0(IQR=5,0) yıl olarak tespit edildi.Çalışmamızda tümaile hekimliği meslek gruplarının öncelikli ve yeterli hissedilen faaliyetlerde anlamlı farklılıklar görülmüştür. Araştırmamızda tüm aile hekimliği meslek gruplarının en çok öncelik verdiği üç mesleki faaliyet çoktan aza doğru sırasıyla;aşı ve bağışıklama hizmeti,aile sağlığı merkezi şartlarında teşhis veya tedavisi yapılamayan hastaları bir üst basamağa yönlendirmek ve 15-49 yaş kadın izlem, ana çocuk sağlığı ve üreme sağlığı hizmetlerini sunmak olmuştur. Tüm katılımcıların en az öncelik verdikleri üç mesleki faaliyetler en azdan çoğa doğru sırasıyla; yerinde ölü muayenesi yapmak ve defin ruhsatı vermek, acil sağlık hizmeti sunmak ve kendisine kayıtlı kişilerin ilk değerlendirmesini yapmak için ilk altı ay içinde ev ziyaretinde bulunmak veya iletişime geçmek olarak tespit edilmiştir. Tüm grupların kendilerini en yeterli gördükleri üç mesleki faaliyet çoktan aza doğru sırasıyla; aşı ve bağışıklama hizmeti sunmak, kendisine kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına göre izlem ve taramalarını yapmak ve 15-49 yaş kadın izlem, ana çocuk sağlığı ve üreme sağlığı hizmetlerini sunmak olarak belirtmişlerdir. Diğer taraftan kendilerini en yetersiz saydıkları mesleki faaliyetler azdan çoğa doğru sırasıyla; yerinde ölü muayenesi yapmak ve defin ruhsatı vermek, tıbbi olarak açıklanamayan semptomların takibini yapmak ve acil sağlık hizmeti sunmak olarak saptanmıştır.
Sonuç:Aile hekimliği meslek gruplarında yetersiz hissedilen faaliyetlerin ortaya konulması ile aile hekimliği hizmet sunumunuileriye taşımaya yönelik önemli bir veri elde edilmiştir. Bu doğrultuda aile hekimliği uygulamasında görev alan tüm aile hekimliği meslek gruplarının daha nitelikli ve daha donanımlı olabilmeleri için hizmet içi eğitimler ve asistan eğitim programları ile desteklenmelerineihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective:Today, family medicine specialists, general practitioners and contracted family medicine specialists (SAHU) serve as primary care providers in family medicine practice. There is a need to investigate the practices that family physicians, who started to work after different trainings, prioritize while performing their professional activities. In this study, it was aimed to investigate the professional activities that all family medicine professional groups actively working in Erzurum city center prioritize and feel inadequate with the aim of providing stronger and more effective primary care service.
Method: Our research was designed as a cross-sectional and descriptive study. It was carried out with a remote web-based survey method due to the COVID-19 pandemic. The sociodemographic characteristics of the participants included in the study were recorded. The duties, authorities and responsibilities of the family physician in the "Family Medicine Practice Regulation" were compiled by us and survey questions related to professional activities were formed. First of all, a small group of participants was asked to answer these 27-question survey questions, prepared according to a 5-point Likert scale, twice in 15 days, and the reliability of the survey questions was investigated. According to Spearman and Intraclass correlation analyses, inconsistent study questions were removed and the final survey questions were answered by all participants, and the obtained data were statistically compared.
Results: Of the 145 participants who voluntarily participated in the study and answered the survey questions, 47 were family physicians, 54 were family medicine residents, 28 were family medicine specialists, and 16 were SAHU. 53.8% of all participants were women. The median age was 30,0 [interquartile range (IQR)=6] years, and their median duration in the profession was 3,0(IQR=5,0) years. In our study, significant differences were observed in the activities that were felt to be priority and sufficient in all family medicine occupational groups. In our research, the three occupational activities that all family medicine occupational groups give the highest priority, in order from most to least, are vaccination and immunization service; to refer patients who cannot be diagnosed or treated under family health center conditions to a higher level; and to provide 15-49 years old women follow-up, maternal and child health and reproductive health services. The three professional activities that all participants give the least priority, in order from least to most, are to conduct an on-site burial examination and to issue a burial pass; provide emergency health care; and making a home visit or contact within the first six months to make an initial assessment of the registered persons. The three professional activities that all groups consider themselves most competent, in order from most to least, to provide vaccination and immunization services; to follow up and screen the registered persons according to age, gender and disease groups; and, to provide 15-49 years old women follow-up, maternal and child health and reproductive health services. On the other hand, the professional activities that they consider themselves the most inadequate, in order from least to most, are to carry out on-site examinations of the dead and to issue burial passes; monitor for medically unexplained symptoms; and providing emergency health services.
Conclusion: With the revealing of the activities that are felt to be inadequate in family medicine occupational groups, important data have been obtained to carry the family medicine service delivery forward. In this direction, all family medicine occupational groups involved in family medicine practice need to be supported with in-service training and assistant training programs so that they can be more qualified and better equipped.