Bitkisel aspir yağının oksidatif stres ve ömür uzunluğu üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of herbal safflower oil on oxidative stress and longevity
Yazar: RÜVEYDA COŞKUN
Danışman: PROF. DR. ARİF AYAR
Amasya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Uzunca bir dönem yağlı beslenmeden korkulmuş olsa da bu yanlış anlaşılmadan ibarettir. 
Önemli olan hangi yağ kaynağını tükettiğimizdir. Doymamış yağ asitlerinin sağlığımız üzerindeki 
olumlu etkileri kanıtlanmıştır, bu sebeple doymamış yağ asitlerinden zengin bitkisel yağlar 
beslenmemizde önemli yer tutmaktadır. 
Aspir (Carthamus tinctorius) en eski kültür bitkilerindendir. Değerli bir yağ ve enerji 
bitkisidir. Farklı yöntemlerle tohumdan ayrıştırılan aspir yağı, birçok bitkisel yağa göre üstün 
özelliklere sahip olup %90-93 oranında doymamış yağ asidi içermektedir. 
Bu çalışma ile aspir yağının toksik, antitoksik veya antioksidan etkilerinin belirlenmesi 
amaçlanmıştır. Bu amaçla beslenme ve toksisite çalışmalarında sıkça kullanılan Drosophila 
melanogaster (meyve sineği) model organizması Oregon R yabanıl soyunun 72±4 saatlik larvaları 
kullanılmıştır. Yapılan ön çalışmalarla uygulama dozları %0,3125; %0,625; %1,25 ve %2,5 olarak 
belirlenmiştir. Ayrıca Distile su, askorbik asit ve H2O2 kontrol grupları oluşturularak ayrı ayrı ve 
birlikte kullanımın larvalar üzerindeki toksik ya da antitoksik etkinliği araştırılmıştır. Ayrıca 
larvadan erginleşen bireylerin ömür uzunlukları çalışılmış ve en iyi sonuçların alındığı dozlarda 
beslenen erkek bireylerde antioksidan (TAS/TOS/OSİ) parametrelere bakılmıştır. Tüm deney setleri 
üç kez tekrar edilmiştir. 
Sonuç olarak aspir yağının kullanılan konsantrasyonlarda larvalar üzerinde herhangi bir toksik 
etki yaratmadığı aksine H2O2 ile kullanıldığında toksik etkiyi azaltıcı etkinlik gösterdiği tespit 
edilmiştir. Aspir yağının ömür uzunluğu çalışmaları sonucunda da en uzun ortalama ömrün 65±1,09 
gün ile %1,25 Aspir Yağı (AY)+H2O2 uygulama grubunda olduğu gözlenmiştir. Antioksidan 
çalışmalardan elde edilen verilerden de aspir yağının antioksidan kapasitesinin yüksek olduğu ancak 
istatistiksel anlamda kontrol grubu Askorbik asite göre bu sonucun anlamlı olmadığı belirlenmiştir 
(p>0,05). Tüm bu verilerden bitkisel aspir yağının diyetlerimizde diğer yağlara alternatif olarak 
bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Although for a long time there was fear of a fatty diet, this is just a misunderstanding. What 
matters is which source of fat we consume. The positive effects of unsaturated fatty acids on our 
health have been proven, so vegetable oils rich in unsaturated fatty acids have an important place in 
our diet.
Safflower (Carthamus tinctorius) is one of the oldest cultivated plants. It is a valuable oil and 
energy plant. Safflower oil, which is separated from the seed by different methods, has superior 
properties compared to many vegetable oils. It contains 90-93% unsaturated fatty acids. 
In this study, it was aimed to determine the toxic, antitoxic or antioxidant effects of safflower 
oil. For this purpose, 72±4 hour larvae of the Oregon R wild strain of Drosophila melanogaster (fruit 
fly), which is frequently used in nutrition and toxicity studies, were used. With the preliminary 
studies, the application doses were 0.3125%; 0.625%; It was determined as 1.25% and 2.5%. In 
addition, distilled water, ascorbic acid and H2O2 control groups were formed and the toxic or antitoxic 
effects of using them separately or together on the larvae were investigated. In addition, the lifespan 
of individuals that matured from larvae were studied and antioxidant (TAS/TOS/OSI) parameters 
were examined in male individuals fed at the doses with the best results. All experimental sets were 
repeated three times. 
As a result, it has been determined that Safflower oil does not cause any toxic effect on the 
larvae at the concentrations used, on the contrary, when used with H2O2, it has a reducing effect on 
the toxic effect. As a result of the longevity studies of safflower oil, it was observed that the longest 
average life was in the %1,25 Safflower Oil +H2O2 application group with 65±1,09 days. It was 
determined from the data obtained from antioxidant studies that the antioxidant capacity of safflower 
oil was high, but this result was not statistically significant compared to the control group Ascorbic 
acid (p>0.05). From all these data, it was concluded that vegetable safflower oil should be included 
in our diets as an alternative to other oils.