Sosyal bilgiler öğretmen ve öğrencilerinin ders kitaplarını kullanma yolları
Ways of social studies teachers and students use textbooks
Yazar: ZEYNEP DİLARA BAŞ
Danışman: PROF. DR. HALİL TOKCAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul 5, 6 ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarını öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre incelemek, elde edilen bulgular doğrultusunda varsa eksik yönlerini ortaya koymak ve öneriler sunarak literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Araştırmanın çalışma grubu Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı yedi ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda öğrenim gören 50 öğrenci ve yine bu okullarda eğitim veren 20 sosyal bilgiler öğretmenidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi olan durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Durum çalışması yöntemi ile öğretmen ve öğrencilerin sosyal bilgiler ders kitabı hakkındaki görüşleri ortaya konulması hedeflenmiştir. Araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile katılımcılar ile görüşme gerçekleştirilmiştir.  
Araştırma sonucunda, öğretmenler sosyal bilgiler ders kitabını hazırlık çalışmaları ve yardımcı materyaller açısından yardımcı kaynak olarak kullanırken, bilimsel içerik, dil ve anlatım, görsel düzen, fiziksel yapı ve içermesi gereken öğeler açısından eksik bulmaktalar fakat ölçme ve değerlendirme içeriği açısından yeterli olduğunu belirtmektedirler. Öğrencilerin sosyal bilgiler ders kitabının içerdiği konular bakımından ilgilerini çekmektedir, ayrıca öğrenciler ders kitabının kullanımı ve anlatım dili açısından anlaşılır bulurken, bilmedikleri terimlerin olduğunu ifade etmektedirler. Sosyal bilgiler dersinin önemini göz önünde bulundurarak, sosyal bilgiler ders kitabının etkinlik ve bilimsel içerik açısından daha zengin, dil ve anlatım açısından daha sade ve görsel olarak daha dikkat çekici bir şekilde hazırlanması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine secondary school 5th, 6th and 7th grade social studies textbooks according to the opinions of teachers and students, to reveal their deficiencies, if any, in line with the findings and to contribute to the literature by offering suggestions.
The study group of the research is 50 students studying in the 5th, 6th and 7th grades in seven secondary schools affiliated with the Adana Provincial Directorate of National Education and 20 social studies teachers teaching in these schools. The case study method, which is a qualitative research method, was used in the research. With the case study method, it was aimed to reveal the opinions of teachers and students about the social studies textbook. Participants were interviewed with a semi-structured interview form developed by the researchers. 
As a result of the research, while teachers use the social studies textbook as an auxiliary resource in terms of preparatory studies and auxiliary materials, they find it lacking in terms of scientific content, language and expression, visual order, physical structure and the elements it should include, but they state that it is sufficient in terms of measurement and evaluation content. Students are attracted to the social studies textbook in terms of the topics it covers, and while students find the textbook understandable in terms of its usage and narrative language, they state that there are terms they do not know. Considering the importance of the social studies course, it is recommended that the social studies textbook be prepared in a way that is richer in terms of activity and scientific content, simpler in terms of language and expression, and more visually striking.