Kısa süreli supramaksimal egzersizin koku performansına akut etkisi
Short-term effects of supramaximal exercise on olfactory performance
Yazar: GİZEM DÜŞMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ GÜDÜCÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı / Biyofizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Aerobik = Aerobic ; Egzersiz = Exercise ; Koku = Odor ; Koku duyusu = Smell ; Koku yolları = Olfactory pathways ; Solunum = Respiration ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Amaç: Tez çalışmasında anaerobik egzersizin koku duyusu üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya 40 sağlıklı erkek sporcu (ortalama yaş: 21,25 ± 0,35 yıl) katılmıştır. Tüm katılımcılara Sniffin Sticks testi, ardından nazal hava akımlarını ölçen tepe nazal akımölçer (PNIF-peak nasal inspiratory flow meter)  test protokolü uygulanmıştır. PNIF testi her iki burun deliğine ayrı ayrı olacak şekilde birer dakika ara ile üç kez uygulanmıştır. Katılımcılar kontrol ve çalışma grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Solunum testi sonrası kontrol grubundaki katılımcılar 8 dakika boyunca pasif olarak dinlenmiştir. Çalışma grubuna ise Wingate anaerobik test protokolü uygulanmıştır. Dinlenme ve egzersiz oturumlarından sonra her iki gruba da PNIF ve Sniffin Sticks-ayırt etme (discrimination) testi tekrar uygulanmıştır. Hemodinamik değişimleri gözlemleyebilmek amacıyla 4-kanallı fNIRS (fonksiyonel yakın kızılötesi spektroskopisi) yöntemi ile katılımcıların beyin ön bölgelerinden kayıt alınmıştır.  
Bulgular: Çalışma sonunda kontrol grubunda nazal hava akımı ve koku ayırt etme testinde anlamlı bir değişiklik görülmemiştir. Çalışma grubunda ise hem koku ayırt etme testinde hem de nazal hava akımında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu görülmüştür.
Sonuç: Egzersize bağlı olarak nazal hava akımındaki artış dolaylı olarak koku duyusunda da bir artışa neden olmuştur.
Anahtar Kelimeler: anaerobik egzersiz, nazal hava akımı, koku duyusu, Sniffin' Sticks, fNIRS

Abstract:
Aim: The aim of the study was to investigate the acute effects of short-term exercise on olfactory performance.
Methods: Fourty healthy male athletes (mean age: 21.25 ± 0.35 years) participated in the study. Sniffin' Sticks test was applied to all participants, followed by PNIF (Peak Nasal Inspiratory Flow) test which measures the nasal airway. The PNIF test was performed three times for each nostril with a one minute break. The participants were divided into two groups as control and study groups. After the PNIF test, the participants in the control group rested passively for eight minutes, while the study group performed the Wingate anaerobic test. After the rest and study sessions, PNIF and Sniffin Sticks discrimination test (SST-D) were repeated in both groups. The two bands of two channels fNIRS (Functional near-infrared spectroscopy) was applied to participants to reveal the hemodynamic changes in the prefrontal cortex.
Results: A statistically significant increase was found in the SST-D scores for the study group while no significant change was observed in the PNIF test for the control group. 
Conclusion: The increase in nasal air flow due to exercise indirectly caused an increase in olfaction.
Keywords: anaerobic exercise, nasal airway, olfaction, Sniffin' Sticks, fNIRS