Özgül öğrenme güçlüğü'nde nöropsikolojik profil
Neuropsychological profile in specific learning disability
Yazar: SEVİL TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEN ERDEN ; PROF. DR. SİREL KARAKAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Özgül Öğrenme Güçlüğü'nde (ÖÖG) var olan bilişsel kusurları nöropsikolojik testler kullanarak incelemek ve ÖÖG'ye özgü bir nöropsikolojik profil elde edilip edilemeyeceğini belirlemektir. İkincil amaç, ÖÖG tanısı alan çocuklar ile ÖÖG ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (ÖÖG+DEHB) tanısı alan çocukların nöropsikolojik testler açısından nasıl bir profil sergilediklerini araştırmaktır. Üçüncü amaç ise ÖÖG ve ÖÖG+DEHB gruplarını nöropsikolojik test puanları açısından ayırabilecek kriterlerin belirlenebilme durumunu araştırmaktır.Çalışmada zeka seviyesini belirlemek için WISC-R; ÖÖG belirtilerini değerlendirmek için ÖÖG Bataryası kullanılmıştır. Grupların bilişsel fonksiyonlarını ayrıntılı bir şekilde değerlendirmek için Görsel İşitsel Sayı Dizileri B Formu, Sayı Dizisi Öğrenme Testi, Çizgi Yönünü Belirleme Testi, İşitsel Sözel Öğrenme Testi ve Mangina Testi kullanılmıştır. Tanı gruplarında yer alan katılımcıların anne/baba ve öğretmenlerine ?Öğrenme Bozukluğu Belirti Tarama Listesi? ve ?Yıkıcı Davranım Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği? uygulanmıştır. Çocuklarda eşlik eden depresyonun varlığını değerlendirmek için ?Çocuklar İçin Kovacs Depresyon Envanteri? uygulanmıştır.Veriler, Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Polikliniğinde Eylül 2006 ? Mayıs 2008 tarihleri arasında ÖÖG ve ÖÖG+DEHB tanısı alan katılımcılardan elde edilmiştir. Örneklemin tanı grubu 1-5. sınıfa giden 6-10 (72-131 ay) yaş/sınıf grubunda, ÖÖG veya ÖÖG+DEHB'e eşlik eden başka bir psikiyatrik ve/veya nörolojik bozukluğu olmayan erkek katılımcılardan oluşmuştur. Kontrol grubu da tanı grubuyla aynı yaş/sınıfta olan sağlıklı erkek çocuklardan oluşmuştur.Yapılan analizler yaşın bütün sonuçlar üzerinde anlamlı etki yaptığını göstermiştir. Tek Yönlü MANCOVA (Ortak değişken: yaş) ÖÖG ve ÖÖG+DEHB grubunun puanlarının genelde birbirine yakın olduğunu göstermiştir. ÖÖG+DEHB grubunun performansı hemen her ölçümde kontrol grubundan daha düşük olmuş; ÖÖG ve Kontrol grubu bazı testlerde yakın puanlar almıştır.Mevcut çalışma ÖÖG ve ÖÖG+DEHB gruplarının büyük ölçüde benzer bilişsel profil sergilediklerini göstermiş; NP test puanları iki grubu ayırt edememiştir. Kullanılan testlerden hesaplanan 84 test puanı ( NP test puanları: 35, ÖÖG Bataryası puanları: 49) ÖÖG+DEHB grubu ile kontrol grubunu %78.57 oranında ayırt edebilmiştir. ÖÖG grubunun puanları da %53.57 oranında kontrol grubundan farklılaşmıştır.Anahtar SözcüklerÖÖG, ÖÖG+DEHB, nöropsikolojik testler, ÖÖG bataryası.

Abstract:
The fundamental aim of this research is to examine the cognitive defects in Specific Learning Disability (SLD) by using neuropsychological tests and determine whether a neuropsychological profile peculiar(spesific) to SLD can be obtained or not. The second aim is to search what sort of profile the children with diagnosis of SLD and the children with diagnosis of SLD and Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) show in terms of neuropsychological tests. The third aim is to determine the criteria that to differentiate between the SLD and SLD+ADHD groups in terms of neuropsychological test scores.In this study, to determine the IQ level WISC-R, and to assess the symptoms of SLD, Specific Learning Disability Battery were used. Visual Aural Digit Span Test-B Form, Serial Digit Learning Test, Judgement of Line Orientation Test, Auditory Verbal Learning Test and Mangina Test were used to assess the cognitive functions of groups in a detailed way. Learning Disorder Symptom Screening Scale and DSM?IV Based Disruptive Behavior Disorders Screening and Rating Scale were applied to the parents and teachers of the participants in diagnosis groups. The Children?s Depression Inventory was applied to assess the presence of comorbid depression in children.The data were obtained from the participants with diagnosis of SLD and SLD+ADHD between the dates September 2006 and May 2008 in Dr. Sami Ulus Children Health and Illnesses Education and Research Hospital, Children and Adolescent Mental Health Polyclinic. The diagnosis group was composed of boys who were 6-10 (72-131 months) years of age / and attending 1-5 grades of elementary school; having no other psychiatric and/or neurological defects comorbid with SLD or SLD+ADHD. The control group was composed of healthy boys at the same age/class with the boys in diagnosis group.The analysis carried out shows that age has a significant effect on all the results. One Way Mancova (common variable: age) shows that the scores of SLD and SLD+ADHD groups are close to each other in general. The performance of SLD+ADHD group is lower than the control group in almost every score; SLD and control group have close scores in some of the tests.The present study shows that SLD and SLD+ADHD groups display substantially the same cognitive profiles. NP test scores couldn?t differentiate between two groups. 84 test score obtained from the tests applied (NP test scores: 35, SLD Battery scores: 49) could differentiate between SLD+ADHD group and control group 78.57 %. The scores of SLD group differentiated from the control group 53.57 %.Key WordsSLD, SLD+ADHD, neuropsychological tests, SLD battery.