Mislî İsmâ'îl Hakkı ve Divanı
Mislî İsmâ'îl Hakkı and his Divan
Yazar: EMRAH GÖKÇE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİHAN İLKNUR KESKİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Edebiyat = Literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İsmail Hakkı = İsmail Hakkı ; Şairler = Poets

Özet:
Bu çalışmada, divan edebiyatının artık son çırpınışlarını yaptığı, 19. yüzyıl divan şairlerinden Mislî İsmâ'îl Hakkı'nın, hayatı, edebî kişiliği ve Divan'ı üzerinde durulmaktadır.Hayatı hakkında çok fazla bilgi sahibi olmadığımız Mislî İsmâ'îl Hakkı, İstanbul'da vefat etmiştir. Şair, kuvvetli bir ihtimalle Beşiktaş Mevlevîhanesi müritlerindendir.Mislî İsmâ'îl Hakkı'nın bildiğimiz tek eseri Divan'ıdır. Divan'ın tek nüshası, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, Türkçe Yazmalar Bölümü'nde 318 numarada kayıtlıdır. 127 varaktır. Bu nüsha İstanbul Üniversitesi kayıtlarına göre müellif hattıdır. Çalışmamız, bu müellif hattı üzerinden yapılmıştır.Çalışmamız 3 ana bölümden oluşmaktadır:1. bölüm; şairin hayatı, edebî kişiliği ve Divan adlı bölümlerden oluşmaktadır. Edebî kişiliği adlı bölüm şairin Divan'ından çıkarabildiğimiz bilgiler ışığında kaleme alınmıştır.2. bölüm; Divan'ın şekil ve muhteva özelliklerinin incelenmesinden oluşmaktadır. Bu bölümde nazım şekilleri, vezin, kafiye gibi unsurlar incelenmiş ve elde edilen bilgiler anlaşılmayı kolaylaştırmak açısından tablo ve grafiklerle gösterilmiştir. Muhteva özelliklerinde ise, Divan'da dikkat çeken unsurlar incelenmiştir. Şair, Mevlevî olduğundan, ağırlıklı olarak Divan'daki Mevlevîlik unsurları, harf simgeciliği, Hz. Ali, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, Ehl-i beyt, On iki imam sevgisi ve Kerbelâ hâdisesi üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu bölümün sonunda; sonuç, kaynakça ve metnin kuruluşunda takip edilen yol başlıklı bölümler bulunmaktadır.3. ve son bölüm ise Divan'ın transkripsiyonlu metni ile dizinden oluşmaktadır. Divan, tek nüsha ve müellif hattı olduğundan metin tenkiti yapılmamıştır. Divan'daki şiir sıralamasına hiçbir şekilde müdahale edilmemiştir; ancak özellikle nazım şekilleri hususundaki izahlarımız ilgili bölümde belirtilmiştir. Her şiir parçasının beyit/bentleri kendi içerisinde numaralandırılmış ve bütün şiirlerin vezinleri verilmiştir. Bunların dışında şiirlerin varak numaraları da metnin en soluna koyu puntoyla yazılmıştır. Mısrada vezin problemi varsa bu da dipnotla belirtilmiştir. Metinde geçen âyet, hadis ve ibareler italik olarak dizilmiş ve dipnotla bu ifadelerin anlamları verilmiştir. Ayrıca bu bölümün sonuna Divan'ın geniş bir dizini koyulmuştur.

Abstract:
In this study, the life, literary personality and divan of Mislî İsmâ?îl Hakkı, who is one of the 19th century poets and where Divan literature struggled to survive was handled.Mislî İsmâ?îl Hakkı, whom we do not know much about him, died in Istanbul. He is probably one of the disciples of Istanbul Beşiktaş Mevlevihanesi (lodge used by mevlevi dervishes)The only known work of Mislî İsmâ?îl Hakkı is Divan. The only copy of the Divan takes place in the Library of Istanbul University, Turkish Manuscripts Departmant and is registered in Number 318. It consists of 127 pages. According to Istanbul University records, this copy is a müellif hattı (the copy was written by poet himself). Our study was performed through this müellif hattı.Our study consists of three sections:Section 1: It consists of poet?s life, his literary personality and Divan. The section called literary personality was handled in terms of information gained from poet?s Divan.Section 2: It consists of examination of form and content of the Divan. In this section, The elements such as versification, prosody, rhyme were scrutinized and information gained were shown in graphics and tables in order to make it understandable. The elements that are salient were scrutinized in content. As the poet is a Mevlevi, he emphasized on Mevlevism, letter symbolism, Hz. Ali, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, Ahl Al-Bayt, the love for Twelve Imams, Karbala. Besides, at the end of this section, chapters such as conclusion, references and the process followed during the formation of the text.Section 3 and the last section: They consist of the transcription of Divan and index. As the Divan is the only copy and written by poet himself, the text was not reviewed. The grading of the poems was not changed at all; however, some explanations about versification were stated in footnotes. The verses and clauses of every poem part were numbered in themselves and all prosodies of the poems were given. Besides these, the page numbers of the poems were written in bold at the end of the text. The problems with prosody were stated in footnote. The versicle, hadith and expressions taking place in the text were written in italic and their meanings were given in footnotes. Furthermore, at the end of this section, there is a large index of the Divan.