Çevrimiçi eğitimde öğrenen destek hizmetleri kalite boyutları ve ölçümü: Bir ölçek geliştirme çalışması
Quality dimensions and measurement of learner support services in online education: A scale development study
Yazar: EMİN ÖZEN
Danışman: PROF. DR. KAMİL ÇEKEROL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim kalitesi = Education quality ; Kalite = Quality ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci destek hizmetleri = Student support service

Özet:
2020 yılı itibariyla çevrimiçi uzaktan eğitime ilgi ve talebin sürekli artarak devam ettiği görülmektedir. Çevrimiçi eğitimin zamandan ve mekândan bağımsız öğrenme ortamları sunması, gelişen teknoloji ile birlikte farklı öğrenme deneyimleri sağlaması gibi birçok etken bu artan ilginin sebepleri arasında gösterilebilir. Ayrıca yaşanan Covid-19 salgını bağlamında çevrimiçi eğitim veren kurumların ve bu kurumlarda öğrenim gören öğrenenlerin sayısındaki artışın sonucunda nitelikli çevrimiçi eğitim ihtiyacı sıkça gündeme gelmektedir. Kaliteli bir çevrimiçi eğitim verebilmek için öğrenen destek hizmetlerinde de niteliğin artırılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda ilgili tez çalışmasının amacını; çevrimiçi eğitimde öğrenen destek hizmetlerinin kalite boyutlarını belirlemek ve bu boyutların ölçümünü sağlayacak bir ölçme aracı geliştirmek oluşturmaktadır. Çalışmada; amaca uygunluk açısından karma araştırma yöntemlerinden keşfedici sıralı desen seçilmiştir. Araştırmanın ilk bölümü olan nitel kısımda detaylı alanyazın taraması ve belge inceleme tekniği ile elde edilen dokümanlar, mevcut uygulamalar, alanyazına bireysel katkı sunanların çalışmaları taranarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Bu sayede çevrimiçi eğitimde öğrenen desteğinin kalitesinin 5 alt boyutu ve alt kategoriler belirlenmiştir. Elde edilen kategori ve alt kategorilere yönelik alan uzmanlarının görüşleri ile birlikte 100 maddelik madde havuzu oluşturulmuştur. Araştırmanın nicel aşamasında kapsam geçerliğinden başlayarak pilot uygulama ve nihai uygulamalarla birlikte ölçek geliştirmeye yönelik istatistiki işlemler uygulanmıştır. Analizler sonucunda; 5 alt boyut ve 33 maddeden oluşan çevrimiçi eğitimde öğrenen destek hizmetleri kalite ölçeği (ÇEDKÖ) geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak geliştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda belirlenen çevrimiçi eğitimde öğrenen destek hizmetleri kalite boyutlarının alanyazına yeni bir çerçeve sunduğu görülmektedir. Çevrimiçi eğitim veren kurum ve kuruluşların mevcut yapılarını belirlenen çerçeveye göre yapılandırmaları tavsiye edilmektedir. Son olarak çalışma kapsamında geliştirilen ölçeğin uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
As of the 2020, it is seen that the interest and demand for online distance education continues to increase continuously. Many factors such as the fact that online education offers learning environments independent of time and place, and that it provides different learning experiences with the developing technology can be cited as the reasons for this increasing interest. In addition, as a result of the increase in the number of institutions providing online education and the number of learners studying in these institutions in the context of the Covid-19 epidemic, the need for qualified online education frequently comes to the fore. In order to provide a quality online education, it is important to increase the quality of learner support services. In this context, the aim of the thesis study; determining the quality dimensions of learner support services in online education and developing a measurement tool that will measure these dimensions. In the study; In terms of suitability for the purpose, exploratory sequential design from mixed research methods was chosen. In the qualitative part, which is the first part of the research, the documents obtained by detailed literature review and document analysis technique, current practices, and the studies of those who made individual contributions to the literature were subjected to content analysis. In this way, 5 sub-dimensions and sub-categories of the quality of learner support in online education were determined. An item pool of 100 items was created with the opinions of field experts regarding the categories and sub-categories obtained. Starting from the quantitative stage of our research, from the content validity to the pilot and final applications, the statistical processes of scale development were applied. As a result of the analysis; The online learning support services quality scale (CEDQ) consisting of 5 sub-dimensions and 33 items was developed as a valid and reliable scale. As a result of the study, it is seen that the quality dimensions of learner support services in online education provide a new framework to the literature. It is recommended that institutions and organizations providing online education configure their existing structures according to the determined framework. Finally, it is recommended to apply the scale developed within the scope of the study.