Türkiye'de ormanlardan yararlanmanın hukusal esasları
Legal principals of benefiting from forests in Turkey
Yazar: AYNUR AYDIN
Danışman: PROF.DR. ERTUĞRUL ACUN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kamu malları = Public goods ; Orman Kanunu = Forest Law ; Ormanlar = Forests ; Yararlanma = Utilization

Özet:
ÖZET Türkiye'de Ormanlardan Yararlanmanın Yasal Esasları Ormanlar insanoğlu için yaşamsal önem taşıyan doğal kaynakların başında gelmektedir. Orman ve insan arasındaki ilişkinin kökeni oldukça eskilere uzanır. Bu köklü birlikteliğin temelinde, daha çok insanın karşılıksız alma ve sürekli yararlanma hırsı yatmaktadır. Ormanlar nitelikleri gereği ve bu yararlanma ilişkisinin sonucu olarak kamu mallarındandır ve bu sınıfın özelliklerini taşır. Ayrıca, ormanlar taşınmaz mallardandır. Bu nedenle de, özel hukuk anlamında taşınmaz hükümlerine tabi olması düşünülebilecektir. Böylelikle ortaya orman mevzuatıyla bağdaştırılması gereken durumlar çıkacak, örtüşen veya aykırı noktalar meydana gelecektir. Bu nedenledir ki, ormanlarla ilgili hemen her hukuksal konuda yorum güçlükleri, boşluklar, fiili durum ve kanunlar arası uyumsuzluklar göze çarpar. Ormanlardan yararlanmanın yasal esasları konusunda da aynı güçlüklerle karşılaşılır. Yararlanmanın oldukça geniş bir kavram olmasından dolayı, bu çalışmada tüm şekiller ele alınmakla beraber, günümüzde çok fazla tartışılan ve yoğun orman tahribatına yol açan özel yararlanma biçimleri (izin, imtiyaz, tahsis, irtifak) üzerinde durulmuş, bunlar içerisinde de, uygulamada daha sık rastlanılması nedeniyle irtifak haklan detaylı olarak ele alınmıştır. Sözkonusu irtifak haklan olduğunda, oldukça karmaşık bir prosedürle karşılaşılmaktadır. Bu hak, gerek kapsamının genişliği, gerekse içerdiği hakların çeşitliliği açısından çözümlenmesi güç bir yapıdır. İrtifak hakkının bu yapısıyla, nitelikleri gereğince kompleks bir bütün olan orman kavramı ve ona ilişkin hukuksal düzenlemeler birleştiğinde daha zor, daha karmaşık bir sistem ortaya çıkar. Bu nedenle, öncelikle, bu yapı içinde kavramların neler ifade ettiği ve nasıl düşünülmesinin doğru olacağı tartışılmalı ve belli bir sonuca ulaşılmalıdır. Bu çalışmada ilk olarak özel hukuk kapsamında ormanlardan yararlanmanın yasal çerçevesi çizilmeye çalışılmış ve ormanlara yönelik hükümler araştırılmıştır. Anayasal düzenlemelerde "irtifak hakkı" kavramına yer verilerek, ormanlardan yararlanma belli ölçüde anayasal güvence altına alınmıştır. Buna göre, devlet orman mülkiyetidevrolunamaz. Devlet ormanları devlet eliyle yönetilir ve devlet ormanları kamu yararına olmadıkça irtifak hakkına konu olamaz. Cumhuriyetten sonraki dönemde de, 3116 sayılı ve ilk orman kanunundan başlamak üzere 6831 sayılı kanuna gelinceye dek ormanlardan yararlanma belli yasal çerçevelere oturtulmuş ve irtifak hakkı kavramı yasalarda değişmez yerini almıştır. Bu şablon altında devlet ormanlarına yönelik olarak yapılan irdelemeler, diğer orman mülkiyet türleri olan; kamu kurum ve kuruluşlarına ait ormanlar ve özel ormanlar için de yapılmış ve konu çeşitli boyutlarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Tüm ormanlardan yararlanmanın temelinde yer alan ve gerek şart niteliği taşıyan ayrıca son günlerde tartışmalara konu olan "kamu yaran" kavramı ele alınmış ve genel anlamda ve ormanlarda kamu yaran adlan altında açıklanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
V SUMMARY "Legal Principals of Benefiting From Forests In Turkey" Forests are one of the most vital important natural resources. The origin of the relation between forest and human being goes on to ancient times. In this relation; human being behave very selfish and like to take something from forests complimentary but forests don't want anything from human being who have an enormous utilization greed. Forests are public property. Because they serve to people in various aspects and their characteristics are like public property. Forests are real property so they can be think interested in the frame of special law. But some differences can occur between forest legislation and special law. In almost every topics about forest and forest legislation; there are some difficulties in commentary of forest law, lackings in article of law and in hormonious positions between in real or in law. Some difficulties occur in the utilization from forests. In this thesis; explained subjects are utilization methods which are called permissions, privileges, assignments and right of servitude especially rights of servitude are taken up with all details. Servitudes have a complex structure, it is difficult to understand and interpret this rights. Because, there are a lot of kinds of it and it's content is very extensive. When the rights unite with forest laws, occurred position can be very bad to understand everything. At the end of this, nobody understands this rights. So Something's about this rights must be explained for example; what is the meaning of some concepts in this rights? What is true? And what must we do? Consequently; Results are obtained from this studying. When looking at forest legislation; there are some legal arrangement in The Constitution of 1982 (Art. 169-170) about forests and Servitudes in forests. According to Article 169, state ownership cannot be transferred. State forests are administrated by the state. These forests cannot be owned by accusatory prescription and cannot be the subject of the right of servitude except for public benefit. This article is very important to protect forests. Some changes were made in forest laws after 1936 and they are tried to explain in this thesis.There are three categories of forest ownership accepted as state forest, forest belonging to public legal entities and private forests. In the beginning of the thesis state forest were explained so the other's must be explained. Because they have some different characteristics from state forest. At the end of the thesis; the concept of the public benefit was defined in two parts. In the first part; general public benefit was defined, in the other part, public benefit in the forest was defined.