Türk müziği klâsik kemençe icrâsında nota icrâ farklılığı, Aleko Bacanos örneği
Difference between notation and performance in classical kemenche performance in Turkish music: The example of Aleko Bacanos
Yazar: MEHMET BAHATTİN ACAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÖNÜL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Klasik kemençe = Classic kemençe ; Tavır = Attitude ; Türk müziği = Turkish music ; Üslup = Stylistic

Özet:
Türk müziğinde klâsik kemençe XX. yüzyıl öncesi genellikle fasıl icrâları ve incesâz topluklarında kullanılarak yer edinmiş fakat sonrasında mûsikîmizin en önemli sâzlarından birisi olmuştur. Bu süreçte kemençenin Türk müziğinin beylik sâzları arasına girmesinde Tanbûri Cemil Bey'in bir icrâ tavrı oluşturmuş olması etkili olmuştur. Bu icrâ tavrının yanısıra Rum kökenli icrâcıların kullanmış olduğu icrâ tavrı da mûsikîmiz için önemli bir konumdadır. 

Bu araştırmada, klâsik kemençe icrâsında bulunan üslûp-tavır öğeleri, eserler içerisinde yer alan çeşitli yorum ve ifade unsurları ele alınarak incelenmiştir. Bu incelemeler vesilesiyle Türk müziği klâsik kemençe icrasında yazılı kaynaklara bir katkı sağlamak amaçlanmıştır. 

Türk müziğinde kemençe icrâ tavırlarından biri olan Rum Kemençe icrâ ekolü, bu ekolün yorum ve ifade unsurları, ulaşılabildiğimiz kayıtlar dinlenerek çeşitli işaretler aracılığıyla notaya alınmıştır. Tahlillerin aracılığıyla daha evvel incelenmemiş olan Rum kemençe icrâ tavrı ve Aleko Bacanos'un icrâ üslûbu hakkında fikir oluşturacak veriler elde edilmiştir.

 Ortaya çıkan bulgular ışığında Rum kemençe icracılığının temsil isimlerinden olan Aleko Bacanos'un kullandığı yorum ve ifade unsurlarının Türk müziği klâsik kemençe icrâsında bulunan klâsik tavır öğeleriyle önemli ölçüde örtüştüğü, bu verilerin her iki ekolün de icrâcısı tarafından örnek olarak alınıp takip edilebileceği sonucuna varılmıştır. Bu minvalde Rum icrâ ekolünün, "piyasa tarzı" adlandırılmasından daha farklı bir düzlemde olduğu sonucuna ulaşılmış ve Aleko Bacanos'un icrâ üslubu ortaya çıkartılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türk müziği, klâsik kemençe, Aleko Bacanos, üslûp, tavır.

Abstract:
In Turkish music, the classical kemenche was initially used in fasıl performances and delicate ensembles before the 20th century. However, it has become one of the most important instruments in our music since then. Tanbûri Cemil Bey's playing style played a significant role in the kemenche's inclusion among the prominent instruments of Turkish music. Additionally, the playing style employed by performers of Greek origin has also held an important position in our music.

 This study examines the elements of style and attitude found in classical kemenche performances, as well as various interpretations and expressive elements found in compositions. Through these analyses, the aim is to contribute to the written sources of classical kemenche performance in Turkish music. 

The performance style of the Greek Kemenche, one of the kemenche performance attitudes in Turkish music, has been transcribed through various indicators by listening to available recordings. The analysis has provided data that sheds light on the previously unexamined performance style of the Greek kemenche and Aleko Bacanos' playing style.

 Based on the findings, it can be concluded that the interpretative and expressive elements used by Aleko Bacanos, one of the representatives of Greek kemenche performance, align significantly with the classical playing style elements found in Turkish classical kemenche performance. These findings suggest that both styles can be taken as examples and followed by performers of both traditions. Consequently, it is concluded that the Greek performance tradition operates on a different level than what is commonly referred to as the "commercial style," and Aleko Bacanos' playing style is presented.

Keywords: Turkish music, classic kemenche, Alekos Bacanos, style, attitude.