Sosyal bilgiler dersi 5.sınıf öğrencilerinin insan ve çevre öğrenme alanı ile ilgili kavram yanılgılarına ilişkin öğretmen görüşleri
Teachers' views on social studies lesson 5th grade students' misconceptions about human and environment learning area
Yazar: MUHAMMET KAHVECİ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ŞEKER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafi kavramlar = Geographic concepts ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavram öğrenme = Concept learning ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Eğitim kuramları etkisinde hazırlanan eğitim programları, eğitim ve öğretimin
bütün ortamlarını şekillendirdiği gibi sosyal bilgiler dersinin içerikleri üzerinde de
etkili olmuştur. Buna karşın 2004'te yayınlanan eğitim-öğretim programı ile
Türkiye'de yapılandırıcı eğitim benimsenmiştir. Türkiye'de ki sosyal bilgiler
derslerinin içeriğinde ve uygulamasında aktif öğrenme ilkelerine uygun etkinliklere
yer verilmemesi nedeniyle kavramların ve bilgilerin gündelik yaşama aktarılmasında
güçlükler ortaya çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı da sosyal bilgiler
öğretmenlerinin görüşlerine göre 5.sınıf öğrencilerinin İnsan ve Çevre öğrenme
alanına ilişkin kavram yanılgılarını belirlemek, bu kavram yanılgılarının oluşma
sebeplerini ortaya koymak, kavram yanılgısının önlenmesi ve giderilmesi için hangi
etkinliklerin yapılması gerektiğine yönelik öğretmenlerin önerilerini belirlemektir.
Araştırmanın problemini; "sosyal bilgiler öğretmenlerine göre, insanlar ve çevre
öğrenme alanında yer alan kavramlara ilişkin öğrencilerin yaşadıkları kavram
yanılgıları nelerdir?" sorusu oluşturmaktadır. Alt problemler ise, öğretmen göre;
kavram yanılgılarının öğrencilerde oluşma sebepleri, kavram yanılgılarının
önlenmesi ve giderilmesi için hangi etkinliklerin yapılması, belirlenen 15 kavramın
(Ova, Plato, Akarsu, Göl, Harita, Kroki, Harita Ölçeği, Boğaz, İklim, Hava Durumu,
Seracılık, Doğal, Beşeri, Heyelan, Erozyon) hangilerinin kavram yanılgısına sebep
olduğu ve bu 15 kavramın yanılgılarının giderilmesi ve önlenmesi için hangi
etkinliklerin yapılması yönünde görüşleri alınmıştır. Araştırmada veriler dört sorudan
oluşan yapılandırılmış form ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-
2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Esenler ilçesindeki 10 resmi ortaokulda
görev yapan 40 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Kavram Yanılgısı, İnsan ve Çevre, Kavram Öğretim

Abstract:
Educational programs prepared under the influence of educational theories not
only shaped all environments of education and training, but also influenced the
contents of the social studies course. On the other hand, with the education program
published in 2004, constructivist education has been adopted in Turkey. Difficulties
arise in transferring concepts and information to daily life due to the fact that
activities in accordance with active learning principles are not included in the content
and practice of social studies courses in Turkey. The purpose of this research is to
determine the misconceptions of 5th grade students about the learning field of
Human and Environment according to the views of social studies teachers, to reveal
the reasons for the formation of these misconceptions, to determine the suggestions
of the teachers about what activities should be done in order to prevent and eliminate
the misconception. The problem of the research; "According to social studies
teachers, what are the misconceptions of students about the concepts in the field of
people and environment learning?" poses a question. The sub-problems are,
according to the teacher; The reasons for the formation of misconceptions in
students, what activities should be done to prevent and eliminate the misconceptions,
the 15 concepts (Plain, Plateau, Stream, Lake, Map, Sketch, Map Scale, Bosphorus,
Climate, Weather, Greenhouse, Natural, Human, Landslide, Erosion) which causes
misconceptions and what activities should be done to eliminate and prevent the
misconceptions of these 15 concepts. In the research, the data were collected with a
structured interview form consisting of four questions. The study group of the
research consisted of 40 social studies teachers working in 10 official secondary
schools in Esenler district of Istanbul in the 2021-2022 academic year.

KeyWords Social Studies, Misconception, Human and Environment, Concept Teaching