Sporcularda imgeleme eğitiminin imgeleme becerisi ve performansa etkisi
The effect of imagery training on imagery skills and performance in athletes
Yazar: YUNUS UĞUR
Danışman: PROF. DR. HAMİT COŞKUN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YASİN ŞENYURT
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Beceri performansı = Skill performance ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Performans = Performance ; Spor psikolojisi = Sport psychology ; Sporcular = Sportsmen ; Zihinsel antrenman = Mental training ; Zihinsel imgeleme = Mental imagery ; Ölçekler = Scales ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Spor alanında imgeleme ölçekleri uzun yıllardan beri çeşitli yaklaşımlarla literatürde kendine oldukça geniş bir alan edinmiştir. Ancak ülkemizde bazı ölçekler mevcut olmakla birlikte imgeleme becerisini ölçmeye yönelik girişimlerde bulunulmamıştır. Bu noktadan hareketle mevcut tez çalışmasının ilk amacı Hareket İmgeleme Ölçeğini Türkiye örneklemi üzerinde test ederek Türkçeye kazandırmaktır. Ardından futbolcuların imgeleme becerilerinin bir imgeleme eğitim programı ile geliştirmek ve bu gelişimi bahsi geçen ölçek ile test etmek hedeflenmiştir. Son olarak yine futbolcuların verilen imgeleme eğitimini alma ve imgeleme yapıp yapmadıklarına bağlı olarak uzun pas becerilerindeki farklılaşmanın ortaya koyulması amaçlanmıştır.
Yapılan geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları sonucunda Hareket İmgeleme Ölçeğinin katılımcıların imgeleme becerilerini üç alt boyutta ölçtüğü ortaya koyulmuştur. Ortaya çıkan bulguların ölçeğin orijinal versiyonu ile tutarlı olduğu gösterilmiştir.
İkinci ve deneysel çalışmada farklı yaş grupları ve takım düzeylerinden futbolculara verilen imgeleme eğitiminin imgeleme eğitimi almayanlara kıyasla katılımcıların imgeleme becerilerinde anlamlı bir artışa yol açtığı ortaya koyulmuştur. Elde edilen bulgular literatürde benzer şekilde imgeleme eğitiminin imgeleme becerisi üzerindeki etkisini inceleyen çalışmların sonuçları ile tutarlılık göstermektedir.
Son olarak imgeleme eğitiminin performans üzerindeki etkisi incelenediğinde kontrol koşulunda yer alanlar ile deney koşulunda yer alanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.  Bu bulgu da literatüre bakıldığında bazı çalışmaların sonuçları ile desteklenmektedir. Performans için verilen görevin teknik ve bilişsel açıdan zorluğu, performaslarının izleniyor oluşu ve katılımcıların imgeleme yapma açısından 'çaylak' olması imgeleme eğitimi almanın ve imgeleme yapmanın performans üzerinde etkisinin olmayışını açıklamaktadır.
Yapılan bütün çalışmalardan elde edilen bulgular bütün olarak ele alındığında beş oturumluk kısmen kısa denebilecek bir imgeleme eğitiminin dahi imgeleme konusunda ve sportif açıdan çaylak olan sporcular üzerinde önemli etkileri olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Imagery scales (or questionnaires) in the field of sports have gained a wide area in the literature with various approaches for many years. However there are some attempts on "a scale" in our country, there have been no attempts to measure imagery skills. From this point, the first aim of the thesis is to test the Movement Imagery Questionnaire-3 on a Turkish sample and translate it into Turkish. Then, this study aimed to improve the imagery skills of football players with an imagery training program and to test this development with the mentioned questionnaire. Finally, it was aimed to reveal the difference in long pass skills of football players depending on whether they participated in the imagery training program and whether they practiced imagery or not.
As a result of the validity and reliability studies, it was revealed that the Movement Imagery Questionnaire-3 measured the participants' imagery skills in three sub-dimensions. The findings were consistent with the original version of the questionnaire.
The second and experimental study demonstrated that an imagery training program in which football players from different age groups and team levels participated led to a significant increase in the imagery skills of the participants compared to those who did not participate in the program. The findings are consistent with the results of similar studies in the literature that examine the effect of imagery training on imagery skills.
Finally, concerning the effect of imagery training on performance, no significant difference was found between those in the control condition and those in the experimental condition. This finding is confirmed by the results of some studies in the literature. The technical and cognitive difficulty of the task given on the performance, the fact that their performance was being monitored and the fact that the participants were 'rookies' in terms of imagery training explain the lack of effect of imagery training and imagery training on performance.
When the findings obtained from all studies are considered as a whole, it is suggested that even a relatively short imagery training of five sessions has significant effects on imagery and on athletes who are rookies in terms of sport.