Taşkın koruma tesislerinde karşılaşılan problemler
Problems encountered on flood control facilities
Yazar: CENGİZ KUTSAL
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE YURDAGÜL KUMCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Taşkın kontrolü = Flood control ; Taşkın koruma yapıları = Flood conservation building ; Taşkınlar = Floods

Özet:
Son yıllarda ülkemizde, küresel ısınmanın etkisi ile mevsimsel değişiklikler yaşanmakta, olağan dışı ani yağışlardan dolayı yaz aylarında kuruyan derelerde, yağış hızlıca akışa geçmekte ve taşkınlara neden olmaktadır. Bu taşkınlar, taşkın koruma tesislerinin yeterliliğini ve verimli çalışıp çalışmadığını sorgulatmaktadır. Taşkın koruma tesislerinden sorumlu kurum olan DSİ (Resmi Gazete, 1953)  tarafından yapılan taşkın koruma tesisleri, planlama ve projelendirme aşamalarından sonra inşa edilmektedir. Taşkın koruma tesislerinde yapılan genel incelemede, gerçek ve tüzel kişilere ait olan arazilerden geçen taşkın tesislerine gerçek ve tüzel kişiler tarafından zamanla yapılan müdahaleler ile kanal kesiti daralmakta ve taşkınlara sebep olmaktadır. Aynı şekilde, taşkınlara sebep olan başka bir neden de kurumlar arası koordinasyon eksikliğidir. Dere yatağına DSİ Kurumu dışında izinsiz yapılar yapan diğer kurumların, kendi tasarladıkları yapı projelerinde,  dere yatağından geçen maksimum debiyi göz ardı etmeleri durumunda, dere yatağında olması gereken kesit genişliği sağlanamamakta ve taşkınlar meydana gelebilmektedir. Taşkın tesislerinin inşaat aşamasındaki başka bir sorunu ise, yine kurumlar arası koordinasyon eksikliğini de içeren kamulaştırma sorunudur. Taşkın koruma tesislerinde, genel olarak taşkın koruma tesisinin yapılacağı dere güzergâhının kadastro durumu, kanalın geçeceği güzergâhtaki gerçek ve tüzel kişi arazilerinin tapu durumları detaylı olarak incelenmeden, projelendirme yapılmaktadır. Bazen de proje kesitinin çok geniş tutulmasının yanında, tasarlanan kanal güzergâhının, menderesler yaparak devam eden dere yatağından götürülmesi yerine mevcut dere yatağı güzergâhı dışına çıkılması, hem ciddi kamulaştırma sorunlarına neden olmakta hem de kanalda akım hızını artırarak taşkın riskini artırmaktadır. Bu tez çalışmasında öncelikle taşkın tesislerinde gözlemlenen sorunlar başlıklar halinde sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırılan başlıklar altında incelenen Konya İlindeki 28 adet Taşkın Koruma Tesisi, membadan mansaba doğru gezilerek tespit edilen sorunların taşkına mahal verme olasılığı ile can ve mal güvenliği açısından riskleri irdelenmiştir. 
Anahtar kelimeler: Kamulaştırma, Konya, Koordinasyon, Müdahale, Taşkın, Taşkın Koruma Tesisi,

Abstract:
In recent years, seasonal changes have been experienced in our country with the effect of global warming. Due to unusual sudden rains, the rainfall passes to flow rapidly and causes floods in the streams which is expected to be dry during the summer. These floods question the adequacy and efficiency of flood protection facilities. Flood protection facilities are built after the planning and designing stages by DSI (Official Gazette, 1953), the institution which is responsible for flood protection facilities. In a general examination carried out in the flood protection facilities, it is founded that  the channel section narrows and causes floods with the interventions made by real and legal persons to the flood facilities which is passing through  their lands. Likewise, another reason is the lack of coordination between the institutions. By building unauthorized structures on the stream bed by some institutions other than DSI, the maximum flow through the stream bed are ignored and the required cross section width cannot be achieved in the stream bed, therefore, floods may occur. Another problem of the flood facilities is expropriation problem during the construction process, which also includes the lack of coordination between institutions. In the flood protection facilities, the project is generally carried out without examining the cadastral status of the stream route and the status of the real and legal person lands, on the route where the channel will pass, in detail. Sometimes, in addition to keeping the project cross-section very wide, going out of the existing stream bed route, instead of taking the designed channel route from the creek bed by making meanders, causes serious expropriation problems and increases the risk of flooding by increasing the flow rate in the channel. In this thesis, firstly, the problems observed in flood facilities are classified under headings. Finally, 28 Flood Protection Facilities in Konya Province were examined from upstream to the downstream and the risks of the problems in terms of life and property safety and the possibility of flooding were investigated.

Keywords: Coordination, Expropriation, Flood, Flood Protection Facility, Konya, Intervention,