İnsani yardım lojistiği planlama süreci için bir model ve takip sistemi önerisi: Hatay ili örneği
A model and tracking system proposal for the humanitarian logistics planning process: The case of Hatay
Yazar: GÜLŞAH AYVAZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İSKENDER PEKER
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Lojistik = Logistics ; Yardımlar = Aids ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Bugün dünya çok sayıda insani krizle karşı karşıya kalmakta etkilenen nüfusu rahatlatmak, kayıpları ve insan acısını en aza indirmek için insani yardım kararları alınmaktadır. Türkiye tarihi ve kültürün getirdiği güçlü bir gelenekle dünyada en çok insani yardım yapan ülke konumuna gelmiştir. Hatay, Suriye Arap Cumhuriyeti'nde yaşanan iç karışıklığa bağlı kitlesel nüfus hareketliliği ve devam eden insani krizle mücadele çalışmalarının yoğun şekilde yürütüldüğü sınır ilimizdir. Dünyada ve ülkemizde, daha önce meydana gelen insani krizlerde insani yardım lojistiği faaliyetleri için çeşitli çözümler bulunmaya çalışılmış fakat çoğu zaman bu çözümler genel geçer esaslara dayandırıldığından bölgesel gereksinimlere yanıt vermekten uzak kalmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Kalite Fonksiyon Göçerimi (KFG) tekniği uygulanarak insani yardım lojistiğinde karşılaşılan sorunların neler olduğunu belirlemek ve bu sorunlara çözüm önerileri sunan bir model geliştirmektir. Çalışma genel itibariyle üç aşamadan oluşmuştur. Birinci aşamada ilgili literatürden ve insani yardım lojistiği hizmeti sunan kurum/kuruluş yetkililerinin görüşleri alınarak DELPHİ yöntemi ile sorunlar tespit edilmiştir. Ardından bu sorunların çözümlenme öncelikleri (ağırlıkları) Analitik Ağ Süreci (AAS) yöntemi ile belirlenmiştir. Son aşamada ise Kalite Fonksiyon Göçerimi (KFG) ilişki matrisleri sayesinde "İnsani yardımların takip edileceği sistem oluşturulması" en iyi çözüm önerisi olarak belirlenmiştir. Hatay İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü tarafından yürütülen "İnsani Yardım Kayıt Sistem Yazılım Alt Yapısı" isimli proje ile çözüm önerisi hayata geçirilmiştir. 
Bu tez çalışması ile insani yardım lojistiği planlama sürecine bir model geliştirmiş, devamında model uygulamaya alınmıştır. Böylece sistematik bir yaklaşımla (planla-uygula-kontrol et-önlem al, PUKÖ) planlaması yapılan model, uygulanmış ve kontrolleri sağlanarak gerekli önlemler alınmaya devam edilmektedir.

Abstract:
The world is facing numerous humanitarian crises where decisions on the affected
population, human losses and sufferings are made. With a strong tradition, Turkey
became the country providing the best humanitarian aid in the world. Hatay is a border
to the turmoil in Syria, exerting intensive efforts to combat the ongoing humanitarian
crisis and mass population mobility. Various solutions were found for humanitarian aid
logistics activities in previous humanitarian crises across the world; however, these
general solutions are not responding to regional requirements. This study aims to
determine the problems in humanitarian aid logistics by the QFD technique and to
develop a model to offer solutions. The research consists of three stages. Firstly, the
problems were identified with the DELPHI method by taking the opinions of the
relevant literature and the authorities of the institution/organization providing
humanitarian aid logistics. Then, the solution weights of these problems were
determined by the AAS method. Lastly, "creating a system to follow up on
humanitarian aid" was determined as the best solution, thanks to the QFD relationship
matrices. A solution proposal was implemented with the project named "Humanitarian
Aid Registration System Software Infrastructure" carried out by Hatay Provincial
Directorate of Disaster and Emergency.
With this thesis, a model has been developed for the humanitarian aid logistics
planning process, and the model has been put into practice. Thus, the model, which was
planned with a systematic approach, has been implemented and necessary precautions
are continued to be taken by ensuring its controls.