Kronik inmeli hastalarda yoğunlaştırılmış duyu temelli tedavinin üst ekstremite fonksiyonları ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi
The effect of intensive sensory based treatment on upper extremity functions and activities of daily living in chronic stroke patients
Yazar: MUHAMMED ROHAT YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ÇEKMECE
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / İş ve Uğraşı Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Duyular = Sensation ; Duyusal bütünleşme = Sensory integration ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Tedavi = Treatment ; Toplumsal katılım = Social participation ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üst ekstremite = Upper extremity ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kronik inmeli hastalarda etkilenen üst ekstremite duyusal fonksiyonlara yönelik uygulanan yoğunlaştırılmış duyu temelli tedavinin hastaların, üst ekstremite fonksiyonları, yaşam kaliteleri ve günlük yaşam aktiviteleri (GYA) üzerine etkisini incelemektir.
Yöntem: Bu randomize kontrollü çalışmaya Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'nda inme tanısı almış 18-80 yaş arası 30 hasta dâhil edildi. Hastalar, çalışma grubu (n=15) ve kontrol grubu (n=15) olacak şekilde iki gruba ayrıldı. Her iki gruba 15 seans 3 hafta günde 30 dakika iş ve uğraşı tedavisi (İUT) ve 20 dakika GYA eğitimi uygulandı. Çalışma grubuna, bu tedavilere ek olarak 15 seans 3 hafta günde 30 dakika yoğunlaştırılmış duyu tedavisi uygulandı. Tedavi öncesinde tüm hastaların duyu seviyeleri başparmak lokalizasyon, parmak kaydırma ve stereognozi testleri ile belirlendi. Jebsen Taylor El Fonksiyon Testi (JTEFT),  Modifiye Frenchay Skalası (MFS), Kanada Aktivite Performans Ölçeği (KAPÖ), Goal Attainment Scale (GAS) ve İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYKÖ) ise tedavi öncesi ve tedavi sonrası uygulandı. 
Bulgular: Tedavi sonrası çalışma grubunda JTEFT'nin tüm alt parametrelerinde, MFS tüm alt parametrelerinde, KAPÖ'de (performans ve memnuniyet) ve İÖYKÖ'nün 1 parametresi hariç (görme) istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler saptanmıştır (p<0,05). Kontrol grubunda ise JTEFT tüm alt parametrelerinde, MFS'nin 3 parametresi hariç (MFS2, MFS5 ve MFS6) tüm parametrelerinde, KAPÖ'de (performans ve memnuniyet) ve İÖYKÖ'nün 2 parametresi hariç (mobilite ve görme) istatistiksel olarak anlamlı fark görülmüştür (p<0,05). Tedavi sonrası gruplar arası karşılaştırmada; MFS ve JTEFT'nin tüm parametrelerinde, KAPÖ'de (performans ve memnuniyet), GAS'da ve İÖYKÖ'nün 3 parametresi (lisan, düşünme ve görme) hariç tüm parametrelerinde istatistiksel olarak çalışma grubu lehine anlamlı fark tespit edilmiştir.
Sonuç: Kronik inmeli hastalara uygulanan yoğunlaştırılmış duyu tedavisinin, hastaların üst ekstremite fonksiyonlarını, GYA becerilerini ve katılımlarını artırdığı görülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda, kronik inmeli hastaların rehabilitasyonuna yoğunlaştırılmış duyu tedavisinin eklenmesinin tedaviye katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: İnme, Duyu Tedavisi, İş ve uğraşı tedavisi

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the effects of intensified sensory-based treatment on sensory functions of the upper extremity affected in individuals with chronic stroke on the independence of upper extremity functions, quality of life and activities of daily living.
Methods: In this randomized controlled study, 30 patients between the ages of 18-80 who were diagnosed with stroke in Kocaeli University Faculty of Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation were included. The patients were divided into two groups as the study group (n = 15) and the control group (n = 15). Both groups received 15 sessions of 30 minutes of therapy, occupation therapy (IUT) and 20 minutes of activities of daily living training for 3 weeks. In addition to these treatments, the study group received intensive sensory therapy for 15 sessions for 3 weeks and 30 minutes a day. Thumb localization, finger shift and stereognosis tests were performed in both groups only before the treatment; The Jebsen Taylor Hand Function Test (JTHFT), Modified Frenchay Scale (MFS), Canadian Activity Performance Scale (COPM), Goal Attainment Scale (GAS) and Stroke Specific Quality of Life Scale (SSQOL) were administered before and after treatment.
Results: In the post-treatment study group, statistically significant improvements were found in all sub-parameters of JTHFT, in all sub-parameters of MFS, in COPM (performance and satisfaction), and except for 1 parameter of SSQOL (vision) (p <0.05). In the control group, a statistically significant difference was observed in all sub-parameters of JTHFT, except for 3 parameters of MFS (MFS2, MFS5, and MFS6), in COPM (performance and satisfaction) and 2 parameters of SSQOL (mobility and vision) ( p <0.05). In comparison between groups after treatment; A statistically significant difference was found in favor of the study group in all parameters of MFS and JTHFT, in COPM (performance and satisfaction), GAS and in all parameters of SSQOL except for 3 parameters (language, thinking and seeing).
Conclusion: It has been observed that intensified sensory therapy applied to patients with chronic stroke increases the patients' upper extremity functions, activities of daily living performance and participation. Accordingly, we think that intensified sensory therapy should be included in the rehabilitation of chronic stroke patients.
Key Words: Stroke, Sensory Therapy, Occupational Therapy