Katılım bankacılığı ilkelerine uyum ve teverruk ürünü denetim yapılanması
Compliance with participation banking principles and auditing tawarruq product
Yazar: HÜSEYİN ARİF SAYILI
Danışman: PROF. DR. DAVUT PEHLİVANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Denetim = Control ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Teverruk = Teverruq

Özet:
Bankacılık geçmişten günümüze kadar finans sektörü için her zaman kritik öneme sahip olmuştur. Dünyada ve Türkiye'de hacmini gittikçe arttıran katılım bankacılığı toplumda bütün kesimlerin bankacılığa yönelik ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla modern anlamda 1950'lerden sonra finans sektöründe yerini almıştır.
Bu çalışmada, AAOIFI (İslami Finansal Kuruluşlar İçin Muhasebe ve Denetim Organizasyonu) tarafından bağımsız denetim uygulamaları kapsamında yayımlanan ve KGK (Kamu Gözetim, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu) tarafından Türkçeye çevrilen faizsiz finans denetim standartlarının iç denetime olabilecek katkıları incelenmiştir. Çalışmada ayrıca Türkiye'de katılım bankacılığında uygulamalarda standardın sağlanmasına yönelik TKBB (Türkiye Katılım Bankaları Birliği) bünyesinde kurulan merkezi danışma kurulu ile bankaların danışma komiteleri incelenmiştir. Katılım bankacılığı bağımsız denetim ile iç denetim uygulamaları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır.
Son yıllarda Türkiye'deki katılım bankaları tarafından sıkça kullanılan teverruk ürününün iç denetim yapılanması vaka olarak ele alınmıştır. Temelde nakit para elde etmek için kullanılan teverruk ürünü Türkiye'deki katılım bankaları tarafından borcunu ödeyemeyen müşterilerin borçlarını yapılandırmada, likidite teminine yönelik ve fatura olmadığı durumlarda kredi vermek için kullanılmaktadır. Çalışmada, teverruk için denetim rehberi oluşturulmuş riskler belirlenmiştir. TKBB ve AAOIFI teverruk standartlarından faydalanarak kontrol noktaları oluşturulmuş iç denetçi tarafından yürütülecek saha denetimi faaliyetleri vaka olarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular ve sonuçlar elde edilerek yönetici özetine taşınacak hususların ve önerilerin yer aldığı raporlama faaliyeti ile iç denetim uygulaması sonuçlandırılmıştır.

Abstract:
Banking has always been of critical importance for financial sector from past to present. Participation banking, which has been increasing its volume in the world and in our country, has taken place in finance sector in modern sense after the 1950s in order to meet the banking needs of all segments of the society.
In this study, the contributions of auditing standards published by AAOIFI (The Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions) for independent auditors and translated into Turkish by POC (Public Oversight Accounting and Auditing Standards Authority), on internal auditing are examined. In addition, the central advisory board established under PBAT and the advisory committees of banks, which were established to ensure the standard in participation banking in our country, are examined. The relationship between the participation banking independent and internal audit is discussed comparatively.
The internal audit structure of tawarruq product, which is frequently used in participation banks in our country recently, is handled as a case. Tawarruq, which is basically used to obtain cash, is used by participation banks in our country to restructure the debts of customers who cannot pay their debts, to provide liquidity for participation banks and to provide loans in cases where there is no invoice. In the study, audit manual was created for tawarruq and risks were determined. A field audit as case study was carried out by internal auditor by establishing control points by making use of the PBAT and AAOIFI Tawarruq standards. The internal audit was concluded with the reporting activity, which includes findings and suggestion and executive summary.