Çirkin olanın estetiği bağlamında çağdaş batı resim sanatında portre
Portrait in the context of the aesthetics of ugly in contemporary painting art of the west
Yazar: MERVE KUBAT
Danışman: DOÇ. EVREN KARAYEL GÖKKAYA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Estetik = Aesthetics ; Güzellik = Beauty ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Çirkin = Ugly

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında geçmişten günümüze doğru bir kronoloji izlenilerek, çirkin olanın estetiği doğrultusunda gelişen portre resim örnekleri plastik, toplumsal ve düşünsel bağlamda değerlendirilirken değişen güzellik anlayışı paralelinde incelenmiştir.
Portrenin ilk kayıtlarını oluşturan Fayyum Portreleri, devamında Ortaçağ ve Erken Rönesans sonrasında portreciliğin ivme kazandığı Yüksek Rönesans dönemine ait portreler dönemlerine ait güzellik anlayışları paralelinde ele alınmıştır. Sonrasında ise bu anlayışlara tepki olarak doğan, biçimleri deforme eden Maniyerizm dönemi sanat yaklaşımı içinde portrelere yer verilmiştir. Dramatik etkileri yansıtan Barok dönemi portreleri ve zarafetin öncül olduğu Rokoko portreleri tanımlanmıştır. 18. Yüzyıl sonrasında Baumgarden tarafından estetik ayrı bir alan olarak ele alınarak kuramsal temelleri oluşturulmuş ve bu gelişmelerin yansıdığı sanat alanında sanatçıların estetik ve güzellik ilkelerinin değişerek şekillendiği görülmüştür. Devamında 18. Yüzyıldan Modernizme bir kronoloji takip edilmiş ve sonrasında Modernist sanat hareketleri dâhilinde portre örneklerine yer verilmiştir. Aynı zamanda Modernizmin grift yapısı bir bütün olarak sanat hareketleri kapsamında değerlendirilmiştir. 1910 ve sonrasında etkili olan soyut sanat hareketi, 1950 sonrasında figüratif soyutlamanın hâkim olduğu portre çalışmaları ele alınmış ve bu bağlamlarda öne çıkan sanatçılara yer verilmiştir. Feminist sanat hareketleri başlığı altında konumuz dâhilindeki sanatçıların çalışmalarına yer verilmiştir. Modern sanat yaklaşımı içindeki sanat hareketleri kapsamında portre sanatı, estetik ve anti-estetik kavramları ile olan ilişkileri gözetilerek örneklerle ele alınmıştır.
"Çirkin Olanın Estetiği Bağlamında Çağdaş Batı Resim Sanatında Portre" başlığı altında gerçekleştirilen bu çalışmaya estetik, güzellik, çirkinlik, çirkinliğin estetiği kavramlarının tanımı ile başlanmış ve resim sanatıyla diğer alanların ilişkisi kurularak ortaya çıkan birliktelikler doğrultusunda elde edilen veriler sentezlenerek uygulama çalışmalarımın alt metni oluşturulmuştur.

Abstract:
In the scope of the thesis study, a correct chronology from the past was followed and the examples of portraits developed in the direction of the ugly ones aesthetics were evaluated in plastic, social and intellectuel context and examined in parallel with the changing concept of beauty.
The Fayyum Portraits, which made up the firs records of the portraits, and later on, portraits of the High Renaissance period, which comes in chronology after Middle Ages and Early Renaissance and in which portreiture has gained momentum were discussed. Later, portraits of the artistic approach of Mannerism period, which deformed forms and was born as a reaction, to these insights, were included. Baraque period portraits that reflect dramatic influences and Rococo portraits, in which elegance is a premise were defined. After the 18 th century, Baumgarden considered aesthetics as a separate field and laid the theoretical foundations and it has been doserved that the aesthetics and beauty principles of the artists were shaped and changed in the field of art where these devolopments were experienced. Thereafter, a chronology from 18 th century to Modernism was followed and then in the next chronology, portraits in Modernism art movements were included. At the same time, Modernism was evaluated within the context of art movements as a whole, taking into account the grift structure. The abstract art movement, which was effective in and after 1910 and the portrait works after 1950, in which the figurative abstractation was dominant were studied. Artists, outstanding in these contexts were incleded. In feminist art movements section, works of artists which were in parallel with the context were mentioned. Within the context of art movements in the modern art approch, portreit art has been studied with examples by taking into consideration the relations with aesthetic and anti-aesthetic concepts.
In this study, which was carried out under the heading "Portrait in the Context of the Aesthetics of Ugly in Contemporary Painting Art of the West", it has been started by giving the definition of the concepts of aeshetics, beauty, ugliness and ugliness aesthetics and then the sub texts of application studies have been developed by synthesizing the data obrained in the direction of the associations emerging from the connection between painting art and other fields of art.