Ahmedoğlu Şükrullah ve Edvar-ı Musiki adlı eseri
Ahmdoğlu Şükrullah and his written work of art Edvar-ı Musiki
Yazar: RAMAZAN KAMİLOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM AKDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk Din Musikisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Müzik = Music
Dizin: Makamlar = Modes ; Müzik = Music ; Müzik aletleri = Musical instruments

Özet:
Kamiloglu Ramazan, Ahedoglu Sükrullah ve Edvâr-ı Mûsikî adlı eseri,Doktora Tezi, Danısman, Yrd.Doç. Dr. Bayram Akdogan,XX+174s.+121s. eklerYapmıs oldugumuz Edvâr-ı Mûsikî adlı bu çalısmanın ilk onbes bölümü, TürkMûsikîsi nazariyatı açısından en önemli kaynak eserlerden birisi olan UrmevîninKitâbü'l-Edvâr adlı Arapça olan eserinin XV. Yüzyılda Osmanlı Türkçesine tercümedir.Daha sonra ki Bölümlerde Çalgı yapımıyla olan kısımlar, o döneme kadar yapılan ilkçalgı yapımından bahseden Türkçe kitab olması yönünden oldukça önemlidir.Edvâr-ı Mûsikî, onsekiz ses ve onyedi aralıktan olusan eski Dogu ve eski Türkmûsikî ses sistemini, usulleri, saz akortlarını, çalgı yapımını, tel yapımını, meclislerdekioturma âdâbını, sesi bozan nesneleri ve sesi açan nesneleri anlatan bir kitaptır. Sükrullahbu eseri telif ederken Fârabî, bni sinâ, Urmevî, Kemal Tebrizî, Hüsameddin Seyh HâsânKazurûnî ve hvânı safâ dan faydalanarak yazdıgını ifade etmistir.Klasik nazariyat kitaplarında olan konular islenmistir.Nagmelerin tarifi, tizlik vepesligin açıklanması, seslerin olustugu perdelerin açıklanması, aralıkların oranları, uyumve uyumsuzlugun sebebleri, devirler ve oranları, iki telin hükmü, ud tellerinin düzeni,meshur devirler, devirlerin nagmelerin ortak sesleri, devirlerin tabakaları, udun akortları,usûl'ün (ritim) devirleri, nagmelerin etkileri, uygulamaya giris, tel yapım teknikleri,çesitli çalgıların yapım teknikleri ve kullanılan agaçlar, mûsikî ögrencilerinin yapmasıgereken seyler, sesi bozan ve sese iyi gelen nesneler, terkipler, dört unsur, vakitlere göremakamların icrası, hangi makamın hangi duyguları harekete geçirdigi ve hangi duygularıifade ettigi konular islenmistir.ABSTRACABSTRACTKamiloglu Ramazan, Ahedoglu Sükrullah and his written work of art Edvar-ıMusiki, Ph.D thesis, Supervisor: Assc.Prof. Dr. Bayram Akdogan, XXp + 174p + 121p.appendix.The first fifteen chapters of this st'udy which we named Edvar-ı Musiki is a 15.CenturyTurkish translation of Urmevi's ?Kitabül Edvar? in Arabic, which is one of the mostimportant written sources with regard to theoretical aspects of Turkish Music. In theother chapters of Edvar-ı Musiki, there are some discussions with respect to how a

Abstract:
Kamiloglu Ramazan, Ahedoglu Sükrullah and his written work of art Edvar-ıMusiki, Ph.D thesis, Supervisor: Assc.Prof. Dr. Bayram Akdogan, XXp + 174p + 121p.appendix.The first fifteen chapters of this st?udy which we named Edvar-ı Musiki is a 15.CenturyTurkish translation of Urmevi?s ?Kitabül Edvar? in Arabic, which is one of the mostimportant written sources with regard to theoretical aspects of Turkish Music. In theother chapters of Edvar-ı Musiki, there are some discussions with respect to how amusical instrument is constructed. This is very important in that those discussions arethe first theoretical discussions in Turkish about how to construct a musical instrument.Edvar-ı Musiki is a book about sound systems of ancient East and Turkishmusics consisting of 18 sounds and 17 intervals, saz tunes, rhythms, instrumentconstructing, wire making, sitting and listening manners in an assembly, objects whichtaint and clear musical sounds. The author of the book, Sükrullah states that he referredto Farabi, bn Sina, Urmevi, Kemal Tebrizi, Hüsameddin Seyh Hasan Kazuruni andhvan-ı Safa when writing this work of art.The other topics which are taken into consideration in Sükrullah?s book are: thedescription of musical tunes, the explanation of high-pitched and low-pitched, theillustration of pitches in which sounds are created, ratios of intervals, the reasons ofharmony and disharmony, periods and their ratios, judgement on two wires, theregulation of ud wires, popular periods, common sounds of periods and tunes, phases ofperiods, accords of ud, periods of rhythms, effects of tunes, introduction to practice,techniques with regard to wire construction, techniques about various instruments,varieties of wood which are used in constructing musical instruments, things that musicst?udents should do, objects which destroy and clear sounds, terkis, four elements,performance of the modes in particular times, which mode trigger which emotions.