Yaşa bağlı makula dejeneresansında doğal seyrinde gelişen skar ile fotodinamik tedavi sonrası gelişen skarların boyut, yakın-uzak görme keskinliği ve yakın okuma hızı üzerine etkisi açısından karşılaştırılması /
Yazar: MELİS PALAMAR
Danışman: PROF.DR. CEZMİ AKKIN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
ÖZET Bu çalışmada bilateral görülme sıklığı oldukça yüksek olan eksudatif makula dejeneresanslı olgular arasından, aynı hastada hastalığın doğal seyri sonucunda diskiform skar gelişmiş gözler ile fotodinamik tedavi uygulanması sonucu diskiform skar gelişen gözlerin, uzak ve yakın görme keskinliği, skar boyutu, yakın okuma hızlan karşılaştırıldı ve fotodinamik tedavinin etkinliği ve gerekliliği konusunda genel bir fikir edinmek amaçlandı. Dahil edilen olguların her iki gözlerinin de daha önce ambliyopi, dejeneratif miyopi veya YBMD dışında başka bir retina hastalığı gibi görme keskinliğini azaltan hastalık ya da komplikasyonsuz katarakt cerrahisi dışında geçirilmiş göz içi cerrahisi öyküsü olmamasına özen gösterildi. YBMD'ye sekonder KNVM nedeniyle herhangi başka bir tedavi ( laser fotokoagülasyon, transpupiller termoterapi, intravitreal ilaç enjeksiyonu v.b.) uygulanmış olgular çalışmaya dahil edilmedi. Bir gözüne fotodinamik tedavi uygulanmış olup izlemlerinde diskiform skar gelişimi saptanan, diğer gözünde ise spontan diskiform skar gelişmiş olan toplam 15 olgu çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen olguların 12'si ( %80 ) erkek, 3'ü ( %20 ) ise kadın idi. Ortalama yaş 72.27 ± 10.33 yıl ( 54-90 yıl ), ortalama takip süresi 16.27 ± 6.53 ay ( 5-32 ay ) idi. Çalışma grubu 15 olgunun fotodinamik tedavi uygulanan 15 gözünden oluşurken, kontrol grubu ise aynı 15 olgunun ilk görüldüğünde skar olarak değerlendirilen ve bu nedenle herhangi bir tedavi uygulanmayan diğer 15 gözleri olarak belirlendi. Tüm olguların fotodinamik tedavi sonucu skar gelişimi sonrasındaki son kontrollerinde saptanan en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri ETDRS eşelleri ile, biomikroskopik ön ve arka segment muayeneleri not edildi. Çekilmiş floresein anjiografi görüntüleri üzerinden en uzun skar çaplan ve skar alanlan Topcon image net ile hesaplanarak tespit edildi. Tüm olgulara yakın okuma için az görenlere yardım seti ile yakın görme muayenesi yapıldı ve yakın okuma için gözlük reçete edildi. Olgulann yakın gözlüğü ile yakın eşelinde okuyabildiği sıra her iki gözleri için ayrı ayrı tespit edildi. Her olguya okuyabildiği büyüklükteki harflerden oluşmuş özel metinler 2.5 büyütme ( +10 D ) tashih ile okutularak yakın okuma hızları her iki göz için ayrı ayrı değerlendirildi. 35Her olgunun iki gözü kendi aralarında Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılarak karşılaştırıldı. Bulunan sonucun istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı "p" değerleri ile ifade edildi. Çalışma grubundaki gözlerin fotodinamik tedavi uygulanmadan hemen önceki muayenelerindeki en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri ETDRS eşelinde ortalama 0.12 ± 2.8 standart sıra ( 0.05-0.32 standart sıra ), logMAR eşdeğeri ise ortalama 0.93 logMAR ± 2.8 standart sıra olarak belirlendi. Kontrol grubundaki gözlerin ilk muayenelerindeki en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri ise ETDRS eşelinde ortalama 0.05 ±3.1 standart sıra ( 0.02-0.20 standart sıra ), logMAR eşdeğeri ise ortalama 1.3 logMAR ± 3.1 standart sıra idi. Her iki grubun ilk muayenedeki en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri karşılaştırıldığında fark çalışma grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı olarak saptandı ( p=0.003 ). Çalışma grubundaki gözlerin izlem süreci sonundaki en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri ETDRS eşeline göre ortalama 0.08 ± 3 standart sıra ( 0.03-0.25 standart sıra ), logMAR eşdeğeri olarak ise ortalama 1.1 logMAR ± 3 standart sıra olarak bulundu. Kontrol grubundaki gözlerin izlem sürecinin sonunda değerlendirilen en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri ise ETDRS eşeline göre ortalama 0.04 ± 2.9 standart sıra ( 0.02-0.13 standart sıra ), logMAR eşdeğeri ise ortalama 1.33 logMAR ± 2.9 standart sıra olarak saptandı. İki grubun sonuç en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri karşılaştırıldığında çalışma grubu lehine istatistiksel olarak bulunan fark anlamlı idi ( p=0.04 ). Her iki grubun izlem sonundaki en uzun skar çaplan ve skar alanları da ölçülerek karşılaştırıldı. Çalışma grubunda saptanan en uzun skar çaplan ortalaması 5.37 ± 1.74 mikrometre ( 3.47-9.44 mikrometre ), kontrol grubunda saptanan en uzun skar çaplan ortalaması ise 6.04 ±1.81 mikrometre ( 2.99-9.82 mikrometre ) olarak belirlendi. Her iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı ( p=0.078 ). Çalışma grubunda saptanan diskiform skar alam ortalaması 16.76 ± 11.27 mikrometrekare ( 7.12-51.40 mikrometrekare ), kontrol grubunda saptanan diskiform skar alam ortalaması ise 22.38 ± 14.07 mikrometrekare ( 14.77-61.84 mikrometrekare ) olarak izlendi. İki grup arasındaki diskiform skar alanları arasındaki fark çalışma grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı olarak bulundu ( p=0.041 ). 36Her iki grubun 2.5 büyütme mercek ile yakından okuyabildikleri maksimum punto büyüklükleri, her iki gözüyle de yakından okuyabilen 12 hasta üzerinden karşılaştırıldığında, aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı gözlenirken ( p=0.498 ), iki grubun okuma hızlan arasındaki fark da istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı ( p=0.472 ). Sonuçta fotodinamik tedavi sonucu diskiform skar gelişmiş gözlerde, spontan diskiform skar gelişmiş gözlere kıyasla hem görme keskinliği, hem de skar genişliği açısından daha iyi sonuçlar elde edildiği saptandı. Skar büyüklüğünün skotom genişliği ile doğru orantılı olduğu ve geniş skotomlann da yakın okuma ve ekzantrik periferik görme ile ters orantılı olduğu göz önüne alındığında, fotodinamik tedavi görme fonksiyonunun kısmen de olsa korunması yoluyla yaşam kalitesinde göz ardı edilemeyecek bir iyilik sağladığı sonucuna varıldı. 37

Abstract: