Kronik hastalıklara sahip olan çocukların Omaha tanılama sistemine göre evde bakım gereksinimlerinin belirlenmesi
Determining the home care needs of children with chronic diseases according to the Omaha diagnostic system
Yazar: DAMLA İLDOKUZ
Danışman: PROF. DR. MEDİNE YILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Omaha sistemi = Omaha system ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Tanımlayıcı tipte yürütülen bu araştırmanın amacı kronik hastalık tanısı almış çocukların Omaha Tanılama Sistemine göre evde bakım gereksinimlerinin belirlenmesidir. 
Gereç-Yöntem: Araştırma, bir eğitim ve araştırma hastanesinin süt-1/nöroloji servisinde Haziran 2020- Ocak 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, kronik hastalık tanısı almış ve evde bakım gereksinimi duyan çocuklar ve ebeveynleri oluşturmuştur (n=100). Veri toplamada görüşme formu ve Omaha Problem Sınıflandırma Sistemi Problem Sınıflandırma Listesi (PSL) ve Problem Değerlendirme Ölçeği (PDÖ) kullanılmıştır. Görüşme formları çocukların ebeveynleri ile doldurulurken, Omaha Sistemi Sınıflandırma Sistemi hastaların genel durumu, fiziksel ve mental sağlığı, geçmiş hastalık öyküsünden yararlanılarak tez öğrencisi tarafından doldurulmuştur. Veriler tanımlayıcı istatistikler ile analiz edilmiştir.  
Bulgular: Çocukların %63'ü 0-1 yaş arasında olup %62'si erkektir. Çocukların tanıları incelendiğinde %55'i astım, %36'sı epilepsi, %7'si spinal müsküler atrofi ve %2'si romatoid artrittir. Omaha Sistemi Problem Sınıflama Listesi'ne göre toplam 42 problem alandan 29 problem alanı saptanmıştır. Otuz problem alanından 147 belirti-bulgu (tüm PSL 'de 335 belirti –bulgu mevcuttur) belirlenmiştir. Her birey için ortalama belirti-bulgu sayısı 14'tür. En fazla tanı konulan problem alanları sırasıyla Psikososyal Alan (%21,08), Sağlık Davranışları Alanı (%20,47), Fizyolojik Alan (%51,08) ve Çevresel Alan (%7,48)'dır. PSL'ye göre tanılanan belirti-bulgular Uyku ve Dinlenme Düzeni (%64), Toplum Kaynakları ile İletişim (%62) ve Solunum (%59)'dur. Fizyolojik alanda en fazla görülen üç belirti-bulgu sırasıyla, Solunum (%59), Sinir-kas-iskelet (%36), Ağız Sağlığı (%30)'dır. Sağlık davranışları alanında en fazla görülen belirti-bulgular sırasıyla, Uyku ve Dinlenme (%64), Fiziksel Aktivite (%61), Çevresel alanda en fazla görülen üç belirti-bulgu sırasıyla, Konut (%47), Gelir (%26), Yaşanılan Mahalle (%5)'dir. Psikososyal alanda en fazla görülen üç belirti-bulgu sırasıyla, Toplum Kaynakları ile İletişim (%62), Sosyal Etkileşim (%39), Ruh Sağlığı (%3)'dır. Çevresel alan ile ilgili bilgi düzeyi puanları 3,72 -3,32; davranış puanları 3,18- 3,82 ve durum puanları 3,18-3,69; Psikososyal alan ile ilgili bilgi düzeyi puanları 2,94- 3,33, davranış puanları 3,14- 3,90 ve durum puanları 3,16-3,70;  Fiziksel alan ile ilgili bilgi düzeyi puanları 3,20 -3,52; davranış puanları 3,86- 4,00 ve durum puanları 3-28- 3,84; Sağlık davranışları alanı ile ilgili bilgi düzeyi puanları 3,20 -3,37; davranış puanları 3,50- 3,93 ve durum puanları 3,50-3,70 arasında değişmektedir.
Sonuç: Kronik hastalığı olan çocukların evde bakım gereksinimlerini bütüncül ve çok boyutlu belirleme ve bilgi-davranış ve durum yönüyle değerlendirmek  açısından Omaha Tanılama Sistemi hasta bakım sonuçları açısından yararlı bir sistemdir.

Abstract:
Introduction: The aim of this descriptive study was to determine the home care needs of children diagnosed with chronic diseases according to the Omaha System.
Materials-Methods: The study was conducted in the dairy-1/neurology service of a training and research hospital between June 2020 and January 2021. The sample of study consisted of children who were diagnosed with chronic disease and needed home care, and their parents (n=100). Interview form, Omaha Problem Classification Scheme (PCS) and Problem Rating Scale (PRS) were used for data collection. While the interview forms were filled with the parents of the children, the Omaha Problem Classification Scheme was filled by the thesis student by using the general condition of the patients, their physical and mental health, and their past illness history. Descriptive statistics were applied.
Results: Sixty three percent of the children were 0-1 years old and 62% were male. When the diagnoses of children were examined, 55% were asthma, 36% epilepsy, 7% spinal muscular atrophy and 2% rheumatoid arthritis. 29 problem areas were determined out of a total of 42 problem areas according to Omaha Problem Classification Scheme. One hundres fourty seven signs-symptoms (335 signs-symptoms in the whole PCS) were determined from 14 problem areas. The average number of signs and symptoms for each individual was . The most frequently diagnosed problem areas were, respectively, the Psychosocial (21,08%), Health Behaviors (20,40%), Physiological (51,02%) and Environmental (7,48%). The signs and symptoms diagnosed according to PCS were Sleep and Resting Pattern (64%), Communication with Community Resources (62%) and Respiration (59%). The three most common signs and symptoms in the physiological area were, respectively, Respiratory (59%), Neuromusculoskeletal (36%), Oral Health (30%).The most common signs and symptoms in the field of health behaviors were Sleep and Rest (64%), Physical Activity (61%), the three most common signs and symptoms in the environmental area were Housing (47%), Income (26%), Living Neighborhood (5%). The three most common signs and symptoms in the psychosocial domain were Communication with Community Resources (62%), Social Interaction (39%), and Mental Health (3%). Knowledge level scores about the environmental area were 3.72 -3.32; behavior scores were 3.18-3.82 and status scores were 3.18-3.69; Psychosocial domain knowledge scores were 2.94-3.33, behavioral scores were 3.14-3.90, and status scores were 3.16-3.70; Knowledge level scores related to physical space were 3.20 -3.52; behavioral scores of 3.86- 4.00 and status scores of 3-28-3.84; Knowledge level scores related to the field of health behaviors were 3.20 -3.37; behavior scores were varied between 3.50-3.93 and status scores were varied. between 3.50-3.70.
Conclusion: The Omaha System is a useful system in terms of patient care outcomes in terms of holistic and multidimensional determination of home care needs of children with chronic diseases and evaluation of knowledge-behaviour and status.