Tüketim toplumunun yeni kentsel mekanı: Alışveriş merkezleri
New public space of consuming society: Shopping centres
Yazar: MENEKŞE NİHAL CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. KÖKSAL ALVER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekan = Space ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tüketim = Consumption ; Tüketim toplumu = Consumption society

Özet:
Öncelikle kent, insanları içinde barındırmanın yanı sıra pek çok işleve sahip ve karmaşık bir yapıdadır. Kentsel mekanlar ise insan ürünüdür, toplumsal bir olgudur, dolayısıyla sosyolojinin ilgilendiği alanlardan biridir. Alışveriş merkezleri kentsel bir mekandır ve insanların pek çok ihtiyacına birden cevap vericidir, bu ihtiyaçların başında tüketim yer alsa da bazen sığınma, gündelik rutinden kaçış, etkileşim, boş zaman geçirme... gibi ihtiyaçları da karşılayıcıdır. Bunun yanı sıra alışveriş merkezleri kentlilerin sosyal etkinlikte bulunmalarını sağlar ve aynı zamanda sosyal etkinliklerini de zenginleştirir. Kentin, zaman içinde metropolleşmenin de etkisiyle form değiştirmesi söz konusudur, bu değişim kentin içinde yer alan kentsel mekanlar için de geçerlidir.Kentlerdeki sosyal kültürel değişimin tüketim toplumu anlayışı ile şekillenmesiyle birlikte bu durumun kentsel mekana yansıması söz konusudur. Bu tez çalışmasında tüketim toplumunun yeni kentsel mekanı alışveriş merkezleri sosyolojik olarak incelenmektedir.Bu tez çalışmasının amacı: alışveriş merkezlerinin günümüzde neyi karşılayıcı olduğu, tüketimin yanı sıra nelere cevap verdiğini, kentin tanımlayıcı, simgeleyici mekanına doğru giden yolda geldiği noktanın ne olduğunu araştırmaktır. Alışveriş merkezlerinde tüketimin yanı sıra sosyal kültürel aktivitelerinde tüketilmesi söz konusudur. Tüketim toplumla ilişkilidir ve sadece ekonomi içeren bir süreç değil aynı zamanda toplumsal, kültürel bir süreçtir. Tez çalışmasının önemi ise konu hakkında yapılan çalışmalar ağırlıklı olarak iktisat, işletme, mimarlık ana bilim dalında yapılmış olduğundan sosyolojik bir çalışma ortaya koyarak bu konu hakkında sosyolojik düşünceye katkı sağlamaktır.Tez çalışmamın konusu olan tüketim toplumunun yeni kentsel mekanı alışveriş merkezlerini araştırırken öncelikle literatür taraması yapılarak bu konu hakkında çalışılmış bilimsel çalışmalar incelenmiştir. Daha sonra konuyla ilgili kavramlar tespit edilerek ele alınmıştır. Kentsel mekan olarak alışveriş merkezlerinin tüketim toplumunun yeni kentsel mekanı olma özelliğine sahip olmasıyla geldiği nokta belirlenmeye çalışılmıştır.Anahtar kavramlar: Tüketim, Tüketim Toplumu, Alışveriş Merkezleri, Kentsel Mekan.

Abstract:
Initially a province has a complex form and plenty of functions as well as involving people. On the other side, urban residences are the produce of mankind, a social fact, thus it is one of the fields that sociology deals with. Shopping centres are provincial places and also answer most of the needs of people. In spite of the fact that consuming is one of the major needs, sometimes it also meets the needs such as sheltering, escaping from daily routine, interaction, spending free time. Besides, shopping centres enable urban people to take part in social activities and also enrich their social activities. It is likely that the province changes form through the effect of its getting bigger and bigger in time. This change is also true for public spaces within the province. With the configuration of socio-cultural change and consuming society concept in provinces, public spaces may also get affected. In this process of my thesis, shopping centres, which are new public places of consuming society, have been studied.The point of this thesis is to examine what shopping centres meet, what kinds of needs they answer besides consuming. And it also examines the point shopping centres have come to, which are the symbols of metropolitans. Shopping centres are not only the places for shopping but also for the consumption of social cultural activities. Consumption is related to society and it is not only the process of economy but also social and cultural. The key of this study is due to the major field of study mainly on economics, business management and architecture. Thus this study contributes to ideas in sociology, performing sociological search. In searching the subject of my thesis, consuming society of the shopping centres as the new public space, I have mainly gone through necessary terminology and scientific studies. Next, terms about the field of study have been gathered and discussed. The point where shopping centres as the new public space have come to has been stated in my piece of work.Key Terms: Consumption, Consuming Society, Shopping Centre, Provincial Space.