Toplumsal bellek bağlamında bir hafıza mekânı olarak Gaziantep Panorama 25 Aralık Müzesi
Gaziantep Panorama 25 December Museum as a memory place in the context of social memory
Yazar: ECEM TAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİMET PINAR ÖZGÜNER GÜLHAN
Gaziantep Üniversitesi / Göç Enstitüsü / Kent Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Müzecilik = Museology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bellek mekanları = Place of memory ; Benlik inşası = Construction of self ; Gaziantep = Gaziantep ; Gaziantep Panorama 25 Aralık Müzesi = Gaziantep Panorama 25 December Museum ; Müzeler = Museums ; Toplumsal bellek = Social memory

Özet:
Geçmişle gelecek arasında bir köprü görevi gören bellek, olayların gelecek kuşaklara aktarılması aşamasında anlam kazanmaktadır. Toplumsal bellek, bireysel hatırlamalar arasındaki köprüleri anlama, görme ve bunların çözümlenmesiyle ilgilidir. Toplumsal bellek, hatırlama ediminde bireyler arasındaki köprüyü birleştiren bir çerçeve çizmektedir. Modern toplumlar öncesinde kendiliğinden oluşan bir toplumsal bellek varken, bugün riteülsizleşmeden kaynaklı birbirine içkin bir bellek yıkımı ve bellek inşası vardır. Toplumsal bellek bağlamında hatırlama ve unutma edimi ile bellek yıkımı ve bellek inşası birbirine zıt gibi görünen ama aynı sonucu ifade eden kavramlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla inşa edilebilen bir kavram olan toplumsal bellek ile toplumsal kimlik arasında da tek yönlü bir ilişki yoktur. Çünkü bellek kimliği inşa eder, kimlik de belleği inşa etmektedir. Bu inşa sürecinde de toplumlar artık bellek ortamları olmadığı için kendi bellek mekânlarını yaratırlar. Toplumsal belleğin dışsallaşmış haline de hafıza mekânları denilmektedir. Geçmişi bugünde yeniden inşa eden ve aktaran hafıza mekânlarından biri de müzelerdir. Çalışma alanı olarak seçilen Panorama 25 Aralık Müzesi kuruluşu, amacı, koleksiyonu, misyonu, üslubu açısından nasıl bir hafıza mekânına karşılık geldiği çalışmanın varmaya çalıştığı sonuç olmuştur. Ayrıca müzenin, Gaziantep kentinin sahip olduğu Gazi kimliğine ne derece katkı sağladığı ve toplumda nasıl karşılık bulduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda müzenin toplumda veya kentteki karşılığını ölçmek için nicel araştırma yönetmelerinden anket ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Anketten elde edilen bulgular frekans analizi ile tablo oluşturularak amacına uygun şekilde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Memory, which work as a bridge between past and future, gains meaning while transmitting past events to future generation, meanwhile, 'Collective Social Memory' related with detecting, observing, analyzing and understanding the connections between personal remembrances, also frames the connections between remembering individuals. In previous societies, while collective social memory creates itself, in modern society, lack of ritual habits cause a spiral of demolition and reconstruction of memory. In the context of social memory, the act of remembering and forgetting, memory destruction and memory construction appear as concepts that seem to be opposite to each other but express the same result. Therefore, there is no one-way relationship between social memory, which is a constructable concept, and social identity, because memory builds identity, identity builds memory. In this construction process, societies create their own memory places and spaces since there are no longer memory environments or said places and spaces. One of the places of social memory, that reconstructs and transfers the past to today is museums. Chosen as study area, '25 December Panorama Museum', has been evaluated as to what kind of social memory space it corresponds to in terms of its current situation, purpose, collection, mission and style. It has been tried to determine how much the city of Gaziantep contributes to the veteran (Gazi) identity it has and how it responds in the society. For these purposes, questionnaire and interview techniques were used to measure the value of the museum in the society or in the city. The findings obtained from the questionnaire were evaluated in accordance with its purpose by creating a table with frequency analysis.