Belirsizlik ortamında planlama düşüncesi 'sinerjetik toplum-sinerjik yönetim ve sinerjist yönetim ve sinerjist planlama modeli' örnek olay: 17 Ağustos - 12 Kasım 1999 depremleri sonrası kaos ve kendi kendine organizasyon süreci
Planning thought under uncertainty 'synergetic society-synergic administration and synergist planning model' case study: Chaos and self organization process after August 17. November 12. Earthquakes
Yazar: NAZİRE DİKER ÇAMLIBEL
Danışman: PROF. DR. AYŞENUR ÖKTEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu çalışmanın amacı, planlama süreçleri için "belirsiz ve kaotik durumların" ortayaçıkmasına neden olan toplumsal değişim - dönüşümleri anlamaya çalışarak toplumlar içinbütüncül bir model ve bu model içinde de yönetim - planlama için bir yaklaşımgeliştirebilmektir. Bu amaçla, ikinci bölümde toplumların yaşamakta olduğu değişim vedönüşümlerin tarih içinde toplumsal kuramlarla nasıl açıklandığı incelenmiş ve temelkabulleri ile bilimsel olarak birbirinden farklılaşan düşünce okulları (düzen/denge vedeğişim/çatışma) ve paradigmalar (fonksiyonalist, yorumlayıcı, radikal yapısalcı ve radikalhümanist) karşılaştırmalı olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Klasik evrimci veorganizmacı kuramlar da bu çerçevede bütüncül bakış açısıyla merkezi bir konumdadeğerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, toplumsal kuramların planlama tarihindekiyansımaları, sosyo - ekonomik ve politik sistemlerle ilişkili olarak değerlendirilmeyeçalışılmış; rasyonalist planlama ve anarşist planlama akımları irdelenmiştir. Dördüncübölümde geliştirilmiş olan "sinerjetik toplum modeli", bütüncül bakış açısı.ile bu çerçeveiçinde klasik evrimci ve organizmacı kuramların adeta yeni bir versiyonu olarakyorumlanmıştır. Dördüncü bölümde, belirsizlik kavramını anlayabilmek için belirsizinbilimleri olarak "kaos-, kendi kendine organizasyon ve sinerjetik sistem" kuramlarıincelenerek, topluma uyarlanabilecek kendi - kendine organizasyon ilkeleri belirlenmeyeçalışılmış ve bu bölümün sonunda "sinerjetik toplum modeli" geliştirilmiştir. Beşincibölümde ise, bu modelin işleyişini görebilmek amacıyla, belirsizlik, kaos ve kendi -kendine organizasyon sürecine örnek olarak 17 Ağustos - 12 Kasım 1999 Kocaeli veDüzce depremleri ile ortaya çıkan kaos ve ardından yaşanan yardım süreci araştırılmaya vedeğerlendirilmeye çalışılmıştır. Son olarak altıncı bölümde, esnek planlama arayışları veiletişimsel rasyonellik konusu incelendikten sonra, " sinerjik yönetim ve sinerjistplanlama " yaklaşımı genel bir çerçeve olarak oluşturulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Belirsizlik, kaos, kendi - kendine organizasyon, sinerjetik toplum,depremx

Abstract:
The aim of this research is to develop a whollistic model for society trying tounderstand "uncertain and chaotic situations" for planning processes caused by rapidchanges and transfomations of societies.. For this aim, at the second chapter, thereis a corresponding research for an evaluation of social theories which consists ofhow social changes and transformations of societies have explained by them inhistory and how they can be diversified according to their basic ideas and theirschools of thought by their scientific knowledge (regulation and change) andparadigms (functionalist, interpretive, radical structuralist and radical humanist). Inthis framework, classical theories of evolutionism and organism have been tried toevaluate and they have been setled at the center because of their whollistic point ofview. At the third chapter, reflections of social theories on planning history havebeen tried to evaluate with relations of socio-economic and political systems:rationalist planning, anarchist planning movements have been analyzed. "The modelof synergetic society" which has been developed at the fourth chapter, have beeninterpreted a new version of classical theories of evolutionism and organism in thisframework with the wholistic point of view. At the fourth chapter, for understandingthe meaning of "uncertainty", "theories of chaos, self -organization and synergetics"like "sciences of uncertainty" have been analyzed. with determination of basicprinciples of self - organization and synergetics which could be adapted to thesociety and at the end of this section "the model of synergetic society" have beendeveloped. At the fifth chapter, to see how this model works, the chaotic situationswhich have been existed after earthquakes of August 17th and November 12th 1999and help processes have been tried to search and evaluate. Finally, at the sixthchapter, after searches for flexible planning and communicative rationality have beentried to evaluate, "sinergist planning and synergic administration" approach as ageneral framework have been tried to develope.Keywords: Uncertainty, chaos, self - organization, synergetic society, earthquakexi