Ergenlerde süper yaşam becerileri eğitim programının Türkiye'de çevrimiçi uygulanması
Online implementing of the super skills for life educational training program for adolescents in Turkey
Yazar: MELTEM TERCAN
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN GÜNEY KARAMAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikososyal gelişim = Psychosocial development ; Yaşam becerileri = Life skills ; Yaşam becerileri programı = Life skills program ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, Süper Yaşam Becerileri-Ergenler (SYBE) Programının dokuzuncu sınıfa devam eden ergenler üzerindeki etkisi karma desene göre değerlendirilmiştir. Değerlendirme dört aşamada yapılmıştır. Birinci aşamada ergenlerin kendilerini değerlendirmesi ölçeklerle gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada deney ve kontrol grubundan ön test, son test ve altı aylık izleme testi ölçümleri alınmıştır. İkinci aşamada, deney grubuyla SYBE programı öncesi ve sonrası video çekimleri gerçekleştirilerek sosyal performansın davranışsal ölçümü analiz edilmiştir. Üçüncü aşamada öğretmen değerlendirmesi ve dördüncü aşamada anne-baba değerlendirmesi alınmıştır. Ölçümlerde ergenlere; Demografik Anket, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği- Kısa Formu, UCLA Yalnızlık Ölçeği-Kısa Formu, Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği, Yeterlilik Algısı Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketini ölçekleri uygulanmıştır. Öğretmen ve annebabalara ise, araştırmacı tarafından geliştirilen programın ve programa katılan ergenlerin değerlendirildiği yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır.
Karma desene göre yürütülen araştırmanın deneysel deseni ön-test son-test ölçümlü ve deney-kontrol gruplu (N deney= 24, N kontrol=20) yarı/gerçek deneysel desendir. Katılımcılar deney ve kontrol grubuna basit seçkisiz atama yöntemi ile atanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, birinci aşamanın etkisi öğretmen ve annebaba tarafından değerlendirilmiş ve verileri betimsel analiz ile çözümlenmiştir.
Analiz bulgularına göre, SYBE programı öğrencilerin olumsuz değerlendirilme korkularında, yalnızlık, sosyal kaygı ve güçler ve güçlükler anketi puanlarında ve yeterlik algısında kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir değişkenlik yaratmamıştır. 
Sosyal performansın davranışsal ölçümü yani video değerlendirmesi açısından değerlendirildiğinde uygulanan program sonucunda öğrencilerin kameraya bakışı, konuşmadaki sesin kalitesi, konuşmanın uzunluğu, daha rahat hareket etme ve konuşma akışı özellikleri anlamlı derecede yükselmiştir. t(23)= -5.286; t(23)= -6.646; t(23)= -3.562; t(23)= -6.029; t(23)= -3.112, p<0.05. Buna göre, uygulanan program önemli bir iyileşme sağlamıştır.
Öğretmen değerlendirmesinde hem Anadolu Lisesi (%55) hem de Fen lisesi öğretmenleri (%86) programın etkili olduğunu ifade etmişlerdir. Fen lisesi öğretmenleri, programı daha fazla etkili bulmuşlardır (%86). Öğrencilerin derse katılımları (%53 ve %32) ve kendilerine olan güvenlerinde bir artış gözlemlediklerini (%27 ve %44 belirtmişlerdir. Hem derse katılımın hem de kendilerine olan güvenlerinin arttığını bildirmişlerdir (%20 ve %24).
Anne-baba değerlendirmesinde, program faydalı bulunmuş (dokuz anne-babanın yedisi), programın en çok duygu düzenleme ve zaman yönetimi konularında çocuklarına katkı sağladığı belirtilmiştir (dokuz anne-babanın altısı). Ayrıca çocuklarının ilişkilerinde ve sosyal becerilerinde bir farklılık gözlemlemişlerdir (dokuz anne babanın beşi).
Sonuç olarak, öğrencilerin SYBE programdan yarar sağladığı görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Ergenlerde Yaşam Becerileri, Yaşam Becerileri

Abstract:
In this study, the effect of the Super Skills for Life -Adolescents (SSLA) Programme on the ninth grade adolescents was evaluated according to the mixed design. The evaluation was made in four stages. In the first stage, adolescents' self-assessment was carried out with scales. At this stage, pre-test, post-test and six-month follow-up test measurements were taken from the experimental and control groups. In the second stage, the behavioral measurement of social performance was analyzed by making videos with the experimental group before and after the SSLA programme. In the third stage, teacher assessment and in the fourth stage, parent assessment was taken. Adolescents in measurements; Demographic Questionnaire, Fear of Negative Evaluation Scale-Short Form, UCLA Loneliness Scale-Short Form, Social Anxiety Scale for Adolescents, Self-Efficacy Scale, Strengths and Difficulties Questionnaire were applied. A structured interview form was applied to the teachers and parents, in which the program developed by the researcher and the adolescents participating in the program were evaluated. The experimental design of the research conducted according to the mixed design is a semi/real experimental design with pre-test post-test measurement and experimental-control group (N experiment= 24, N control=20). Participants were assigned to the experimental and control groups using a simple random assignment method. In the second stage of the research, the effect of the first stage was evaluated by the teacher and the parents, and the data were analyzed by descriptive analysis.
According to the analysis findings, SSLA did not create a significant variability in students' fear of negative evaluation, loneliness, social anxiety and strengths and difficulties questionnaire scores and their perception of efficacy compared to the control group.
In terms of behavioral measurement of social performance, in other words, video evaluation, the students' view of the camera, the quality of the voice in the speech, the length of the speech, the more comfortable behavior and the speech flow characteristics increased significantly as a result of the applied programme. t(23)= -5.286; t(23)= -6.646; t(23)= -3.562; t(23)= -6.029; t(23)= -3.112, p<0.05. Accordingly, the implemented program resulted in a significant improvement.
In teacher evaluation, both Anatolian High School (55%) and Science High School teachers (86%) stated that the program was effective. Science high school teachers found the programme more effective (86%). They stated that they observed an increase in students' participation (53% and 32%) and their self-confidence (27% and 44%).
In the evaluation of parents, the programme was found to be beneficial (seven of nine parents), and it was stated that the programme contributed most to their children in terms of emotion regulation and time management (six of nine parents). They also observed a difference in their children's relationships and social skills (five out of nine parents).
As a result, it was seen that the students benefited from the SSLA programme.

Keywords: Life Skills in Adolescents, Life Skills