Akran eğitimi modelinin üniversite öğrencilerinin cinsel mitlerine etkisi
The effect of university students' sexual myths of peer education model
Yazar: FUNDA EVCİLİ
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Akran = Peer ; Akran eğitimi = Peer education ; Cinsel eğitim = Sexual education ; Cinsellik = Sexuality ; Gençlik = Youth ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırma, akran eğitimi modelinin üniversite öğrencilerinin cinsel mitlerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırmada, eğitim müfredatları içerisinde cinsel sağlık ve üreme sağlığı konularını içerecek herhangi bir ders bulunmayan iki fakülte seçildi. Seçilen bu iki fakülteden Edebiyat Fakültesi'nin 3. sınıfında okuyan öğrenciler randomizasyon yolu ile müdahale grubunu, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nin 3. sınıfında okuyan öğrenciler kontrol grubunu oluşturdu. Müdahale grubundan gönüllü 23 öğrenciye 35 saat "Cinsel Mitlere İlişkin Akran Eğitici Eğitimi" verildi. Akran eğiticilerden müdahale grubuna yönelik eğitim etkinlikleri oluşturmaları istendi. Akran eğitimi etkinlikleri haftalık değerlendirildi. Veriler akran eğitimi etkinlikleri öncesinde ve sonrasında Kişisel Bilgi Formu, Cinsel Mitler Ölçeği (CMÖ)  ve Cinsel Sağlık Bilgi Testi (CSBT) ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, Pearson Ki-kare testi, Pearson Çarpım Moment Korelasyon analizi, t testi kullanıldı. 
Akran eğitimi etkinliklerine katılan müdahale grubunun program öncesi CMÖ puan ortalaması 81,56 ± 16,98, program sonrası 74,80 ± 16,75; kontrol grubunun program öncesi CMÖ puan ortalaması 86,00 ± 16,53, program sonrası 84,40 ± 16,95 bulundu. Grupların CMÖ toplam fark ortalamaları arasında önemli fark olduğu saptandı (p<0,05). Müdahale grubunun program öncesi CSBT puan ortalaması 19,30 ± 6,15, program sonrası 25,57 ± 8,06; kontrol grubunun program öncesi CSBT puan ortalaması 19,85 ± 5,93, program sonrası 21,70 ± 6,36 bulundu. Grupların CSBT toplam fark ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi (p<0,05).
Sonuç olarak, Cinsel Mitlere İlişkin Akran Eğitimi Programı'nın üniversite öğrencilerinin cinsel mitlerinin azaltılmasında ve cinsel sağlık bilgi düzeyinin artırılmasında etkili olduğu söylenebilir. Akran eğitimi modelinin gençlerin cinsel sağlık ve üreme sağlığını geliştirmek amacıyla örgün eğitim programlarına entegre edilerek kullanılması önerilir.

Abstract:
The research was conducted to determine the peer education model's effect on university students' sexual myths.  Two faculties were selected in researh that does not include any lessons about sexual and reproductive health issues in their curriculum. From these faculties Faculty of Literature created the intervention group via randomization and Faculty of Economics and Administrative Sciences created the control group. Among students creating intervention group, 23 students accepted to took part in as a peer educator were given "Peer Educational Education Regarding Sexual Myths" for 35 hours. It was asked to create educational activities for the intervention group of peer educators Peer education events were assessed weekly. Study data were applied Personal Information Form, Sexual Myths Scale (SMS) and Sexual Health Knowledge Test (SHKT) before and after peer educational activities. Control group was not receive any intervention. Data were analyzed by descriptive statistical methods, Pearson Chi-square test, Product-Moment Correlation Coefficient, t tets. 
SMS point averages of intervention group were 81.56 ± 16.98 before the program and they were 74.80 ± 16.75 after the program. SMS point averages of control group were 86.00 ± 16.53 before the program and they were 84.40 ± 16.95 after the program. Difference between SMS total difference averages of groups was found to be statistically significant (p<0.05). SHKT point averages of intervention group were 19.30 ± 6.15 before the program and they were 25.57 ± 8.06 after the program. Control group's were 19.85 ± 5.93 before the program and 21.70 ± 6.36 after the program. Difference between SHKT total difference averages of groups was found to be statistically significant (p<0.05). 
As a result, Peer Education Program Regarding Sexual Myths can be said to be effective in reduction of sexual myths and in increase of sexual health knowledge levels of university students. Peer education model is recommended for use by integrating them into the educational programs to improve the sexual and reproductive health.