Orta yaş  bireylerde yüksek şiddetli interval antrenmanlarının, uzun süreli koşulara göre oksidatif strese ve antioksidan parametleri üzerine  karşılaştırılması
Comparison of the effect of high intensity interval training on oxidative stress and antioxidant paremeters in middle-aged individuals compared to long-term running
Yazar: MEHMET EYİGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN GÜLER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Günümüzde sağlıklı yaşam ve fitness farkındalığı giderek artmakta ve bireyler fiziksel aktivitelerin sağlık üzerindeki olumlu etkilerini anlamak ve bu etkileri artırmak için farklı antrenman yöntemlerine ilgi duymaktadır. Bu bağlamda orta yaşlı bireyler arasında popülerlik kazanan yüksek şiddetli interval antrenman  (YŞİA), geleneksel uzun süreli koşulara alternatif bir egzersiz seçeneği olarak öne çıkmaktadır. Özellikle kısa sürede daha verim alma ve egzersizleri daha eğlenceli hale getirmek için farklı antrenman protokolleri uygulanmaya başlamıştır. Egzersizin fiziksel olarak bir çok etkisinin yanı sıra kan lipidleri, hormonal dengeyti sağlama, psikolojik durumu ve uyku kalitesini düzeltme, vücut mineral yoğunluğunu arttırma gibi sonuçları olduğu bilimsel kaynaklara dayanarak ortaya koyulmuştur. Bu çalışma, orta yaşlı bireylerde uzun süreli koşuya kıyasla yüksek şiddetli aralıklı antrenmanının bazı sağlıkla ilgili parametler üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmaya 16 katılımcı gönüllü olarak katılmıştır. Haftada üç kez toplamda 6 hafta belirlenen egzersiz programı uygulatılmıştır. Katılımcılar 8 er kişi olarak YŞİA ve Uzun mesafe koşu grubu olarak 2 ye ayrılmışlardır. Aerobik koşu grubu antrenmanı programında jogging, koşu ve stretching egzersizleri uygulatılmıştır. Yüksek şiddetli aralıklı antrenman grubunun antrenman programında jogging, step skipping, burpee, jumping jack, kettlebell swing, squat jump ve stretching egzersizleri yer almıştır. Veri analizinde Statistical Package for the Social Sciences(SPSS) 29 versiyonu kullanılmıştır. İki gruptaki katılımcıların yaş ortalamaları 33,5± 2,52 yıl, boy ortalamaları 174,00 ± 7,19 cm olan grupların antrenman öncesi ve sonrası vücut ağırlıkları ölçülmüştür. Antrenman öncesi UMK grubunda 78,35±3,15 kg, YŞİA 76,09±3,01 kg ve antrenman sonrası değerlerine bakıldığında UMK grubunda 77,21±3,01 kg, YŞİA 74,00±3,17 kg olarak saptanmıştır. Veri analizlerinde yapılan antrenmanların vücut ağırlığı, vücut kütle endeksi , maksimum oksijen tüketim kapasitesi(Vo2max)  toplam oksidasyon(TOS) ve toplam antioksidan(TAS) değerlerindeki etkisinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Oksidatif stres(OSI) incelendiğinde anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Antioksidanlardan katalaz(CAT) ve glutatyon peroksidaz(GPx) ortalamalarıda her iki grupta ön teste göre sayısal olarak artış gözlemlense de , test(ön test son test) ve grup değişkenlerinin ortak  etkisinin istatistiksel olarak anlamlı düzeye ulaşmadığı görülmüştür. Buna karşın melondialdehit(MDA) ve süperoksit dismutaz(SOD) antioksidanı test ve grup değişkenlerinin ortak etkisinin istatistiksel olarak anlamlı düzeye ulaştığı bulunmuştur. Ön test ve son test ortalamalarına bakıldığında artış görülmüş ancak fazla artış yüksek şiddetli interval antrenmanı  grubunda görülmüştür.

Abstract:
Recently , awareness of healthy living and fitness is steadily increasing, and individuals are interested in different training methods to understand and enhance the positive effects of physical activities on health. In this context, High-Intensity Interval Training (HIIT) has gained popularity among middle-aged individuals as an alternative exercise option to traditional long-distance running. Different training protocols have been implemented to achieve more efficiency in a shorter time and to make exercises more enjoyable. Besides the physical effects of exercise, scientific sources have shown that it can also positively impact blood lipids, hormonal balance, psychological state, sleep quality, and increase body mineral density. This study aims to investigate the effects of high-intensity interval training on some health-related parameters compared to long-distance running in middle-aged individuals. Sixteen participants voluntarily participated in the study. They followed a designated exercise program three times a week for a total of six weeks. The participants were divided into two groups of eight: the HIIT group and the Long-Distance Running (LDR) group. The aerobic running group's training program included jogging, running, and stretching exercises. The high-intensity interval training group's program included jogging, step skipping, burpees, jumping jacks, kettlebell swings, squat jumps, and stretching exercises. Statistical analysis was performed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 29. The average age of the participants in both groups was 33.5 ± 2.52 years, with an average height of 174.00 ± 7.19 cm. Body weights before and after the training were measured. The LDR group had an average body weight of 78.35 ± 3.15 kg before training and 77.21 ± 3.01 kg after training. The HIIT group had an average body weight of 76.09 ± 3.01 kg before training and 74.00 ± 3.17 kg after training. The data analysis found that the training significantly affected body weight, body mass index, maximum oxygen consumption capacity (Vo2max), total oxidation status (TOS), and total antioxidant status (TAS). No significant difference was found in oxidative stress index (OSI) (p>0.05). While there was a numerical increase in the averages of the antioxidants catalase (CAT) and glutathione peroxidase (GPx) in both groups compared to the pre-test, the combined effect of the test (pre-test and post-test) and the group variables was not statistically significant. However, the combined effect of the test and group variables for the antioxidants malondialdehyde (MDA) and superoxide dismutase (SOD) was found to be statistically significant. An increase was observed in the post-test averages of both antioxidants, with the highest increase seen in the HIIT group.