Subklinik hepatik ensefalopatinin değerlendirilmesinde bölgesel beyin kan akımının klinik değeri /
Yazar: MUSTAFA ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT DEMİRTÜRK
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Gastroenteroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2002
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
ÖZET Bu çalışmada kronik hepatit, siroz ve subklinik hepatik ensefalopati varlığında beyinde oluşan bölgesel kan akımı değişiklikleri SPECT(Tek foton yayılımlı bilgisayarlı tomografi ) ile değerlendirildi.Bu amaçla Mart 2001 ile Nisan 2002 tarihleri arasında GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran ya da serviste izlenmekte olan ve aşikar ensefalopatisi olmayan 20 karaciğer sirozlu hasta (yaş ortalaması 59 ± 16, 13 erkek ve 7 kadın), 11 kronik hepatitli hasta (yaş ortalaması 53 ± 9 , 6 erkek ve 5 kadın) ile 9 sağlıklı kontrol olgusu (yaş ortalaması 54 ± 9, 4 erkek ve 5 kadın ) çalışmaya alındı. Olguların tümüne Tc 99m HMPAO (hegzametilen propilenamin oksim) ile beyin SPECT uygulandı ve 14 ayrı beyin bölgesindeki bölgesel kan akımlarının serebellum kan akımına oranı tespit edildi. Mini mental durum testi ile Benton ve Bender organisite testlerinden oluşan psikometrik değerlendirme, "patern reversal" yönteminin kullanıldığı VEP (visual evoked potentials) ve EEG (elektroensefalografı) ise sadece sirozlu hastalara uygulandı. Sirozlu hastalardan kan örnekleri alınarak serum albümin, bilirubin ve NH3 düzeyleri ve protrombin zamanı ölçüldü ve hastalar Chıld-Pugh sınıflamasına tabi tutuldu. Sirozlu hasta grubunda 6 olguda VEP çalışmasında , 11 olguda psikometrik testlerde anormallik ve l olguda ise hepatik ensefalopatiyi destekler nitelikte olmak üzere 6 olguda EEG anormalliği tespit edildi. Psikometrik testler ve / veya VEP bozukluğu ana kriter olarak alındığında 20 sirozlu hastadan 12' sinde subklinik hepatik ensefalopati tespit edildi. Beyin SPECT sonuçlarına göre subklinik ensefalopatili hastalarda ensefalopatisi olmayanlara göre sağ talamusta istatistiksel olarak anlamlı, sol talamusta ise istatistiksel olarak anlamlıya yakın bölgesel kan akımı düşüklüğü olduğunu tespit ettik. Çalışmamızın bir diğer sonucu ise literatürdeki diğer çalışmaların tersine, sirozlu hastalarda sağlıklı kontrol olgularına göre frontal bölgelerde bölgesel kan akımlarının arttığını tespit ettik. Öte yandan kronik hepatitlilerde de sağlıklı kontrol olgularına göre özellikle frontal bölgeler ve singulat bölgelerinde istatistiksel olarak anlamlı olan bölgesel kan akımı artışları olduğunu gözledik. Sirozlu hastaların serum NH3 düzeyi ve Chıld-Pugh skorları ile bölgesel kan akımları arasında herhangi bir ilişki tespit edemedik. Biz bölgesel beyin kan akımındaki değişikliklerin subklinik hepatik ensefalopatiyi tespit etmede yararlı olabileceğini, fakat bu konuda son sözü söyleyebilmek için hasta sayısının daha fazla olduğu çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz 40

Abstract:
SUMMARY in this study, regional changes in cerebral blood flow in patientes with chronic hepatitis, cirrhosis and subclinical hepatic encephalopathy were investigated with the usage of SPECT(single photon emission computed tomography). Twenty patients with cirrhosis (13 males and 7 females with a mean age of 59 ± 16), 11 with chronic hepatitis (6 males and 5 females with a mean age of 53 ±9) and 9 healthy controls (4 males and 5 females with a mean age of 54 ± 9) who were attended as outpatient ör inpatient between March 2001 and April 2002 were included in the study. None of the cases had overt hepatic encephalopathy. Cerebral SPECT with Tc99m HMPAO were applied to ali patients. The percentages of cerebral blood flow of 14 regions to the cerebellar blood flow were determined. Patients with only cirrhosis undervvent pshycometric evaluation with "mini-mental state examination" and "bendervisuomotor coordination", "Benton visual memory" tests, VEP ( vısual evoked potentials) measurement with the method of pattern reversal and EEG recordings. Blood levels of albumin, bilirubin and ammonia were measured and prothrombin time was determined. Patients were classifıed according to childPugh classifıcation. Abnormal results in 6 cases in VEP measurement, 11 in pshycometric evaluation and 6 in EEG recording were found. Subclinical hepatic encephalopathy was detected in 12 of 20 patients when any abnormality in psycometric evaluation and / ör VEP measurements is accepted as a criterion. According to SPECT results, a statistically signifıcant decrease in cerebral blood flow in right talamus and nearly statistically signifıcant decrease in left talamus were found. it has been also found that, although contradictory to the literatüre, cerebral blood flow in frontal lobes was signifıcantly increased when compared to healthy controls. Similarly, cerebral blood flow in frontal and singulate regions was signifıcanly more in patients with chronic hepatitis when compared to healthy controls. There was no relationship between cerebral blood flow and blood levels of ammonia ör Child-Pugh score. As a result, we suggest that the measurement of changes in cerebral blood flow might be useful in detecting subclinical hepatic encephalopathy. But, we believe that further studies with larger number of cases were needed to reveal the relationship between cerebral blood flow and subclinical hepatic encephalopathy. 41