Kistik fibrozis tanısı ile takipli çocuk annelerinin çocuk yetiştirme tutumu, tükenmişlik ve depresyonu ile hastaların klinik skoru arasındaki ilişki
Association between the clinical score of the children with cystic fibrosis and child-rearing attitude, burnout and depression of the mothers
Yazar: AYŞE ÜNAL YÜKSEKGÖNÜL
Danışman: PROF. DR. AYŞE TANA ASLAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Fibroz = Fibrosis ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Tükenmişlik = Burnout ; Çocuk = Child ; Çocuk yetiştirme = Child rearing

Özet:
Kistik fibrozisli çocukların annelerinin çocuk yetiştirme tutumu, tükenmişlik, depresyon ile hastaların klinik skoru arasındaki ilişki değerlendirilmiş ve bunları etkileyebilecek hasta ve ailenin sosyodemografik bilgileri, hastalıkla ilgili klinik özellikler incelenmiştir. Çalışmamızda, primer bakım veren annelerin psikososyal destek alma gereksiniminin olup olmadığı amaçlanmıştır. 
Çocuk Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde KF tanısıyla izlenen 36 hasta ve anneleri değerlendirilmiştir. Annelerin kişisel bilgi formu, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği anketlerini doldurmaları istenmiştir. Hastalık şiddetini belirlemek için; Modifiye Shwachman-Kulcyzki Skoru kullanılmıştır.
 Sosyodemografik bilgiler ve hastalıkla ilgili klinik özellikler ile annelerin çocuk yetiştirme tutumu, tükenmişlik ve depresyon ilişkisi incelendiğinde; cinsiyet ve aile yapısına göre annelerin çocuk yetiştirme tutumu, tükenmişlik, depresyon, hastalık şiddeti arasında fark saptanmadı. Eğitim ve gelir düzeyi yüksek ailelerde, annelerin olumsuz çocuk yetiştirme tutumunun düşük olduğu belirlendi. Ev hanımı anneler ile işsiz babaların eşlerinde ve kardeş ölüm öyküsü olan ailelerde, annelerin olumsuz çocuk yetiştirme tutumu yüksek bulundu. Annelerin koruyuculuğu arttıkça, geçimsizliğin ve disiplinin arttığı belirlendi. 
Annelerin, yaklaşık %70'inde depresyon saptandı. Eğitim düzeyi yüksek babaların eşlerinde ve gelir düzeyi yüksek ailelerde depresyonun düşük olduğu; kardeş ölüm öyküsü ve P. aeruginosa üremesi olan hastaların annelerinde depresyonun arttığı belirlendi. Hastalık şiddeti arttıkça, annelerdeki depresyonun arttığı saptandı. Gelir düzeyi yüksek ailelerde hastalık şiddetinin düşük; P. aeruginosa üremesi olan hastalarda ise hastalık şiddetinin arttığı belirlendi.
Çalışmamızda, KF hastalığının, annelerde depresyon gelişimi için önemli bir risk faktörü olduğu belirlenmiştir. Ailelerde psikolojik sorunların gelişiminde önemli olabilecek diğer risk etkenlerinin belirlenerek annelere psikolojik destek verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the association between the clinical score of cystic fibrosis and child-rearing attitude, burnout and depression of the mothers are evaluated and it is analyzed the sociodemographic background of the families, clinical features of the disease which effects child-rearing attitude, burnout and depression of the mothers. In our study, it is aimed to determine whether the main caregivers mothers, need to take psychosocial support or not. 
Thirty-six cystic fibrosis patients and their mothers enrolled into the study in Pediatric Pulmonology department. Personal information questionnare, Parent Attitude Research Instrument, Maslach Burnout Inventory, Beck Depression Scale questionnaires were administered to the mothers. Severity of the disease is investigated by using modified Scwachman-Kulcyzki score.
As sociodemographical data, clinical features of the disease and child-rearing attitudes, burnout and depression of the mothers were evaluated,  there is no statistically significant difference is found between genders and family structures regarding severity of the disease, child-rearing attitude, depression and burnout of the mothers. It is established that the mothers having high educational status and income have the lower negative parental attitude toward the children. It is found that housewives, wifes of unemployed fathers and families having history of sibling exitus have worse parental attitude. Mothers having higher over possesiveness experience more marital conflict and show more strictness. 
It is found that about 70 percent of mothers have depression. As lower depression levels inversely correlated with high educational status of fathers and high incomes; history of sibling exitus and P. aeruginosa infection increases ratio of depression of the mothers. Increment in severity of the disease causes increased depression ratios among the mothers.  Families having high level of income establish decreased severity of the disease and infection with P. aeruginosa increases the severity of cystic fibrosis.
In our study, it is stated that cystic fibrosis is an important risk factor for development of depression of mothers. We advice to identify other risk factors for occurence of psychosocial problems in mothers for future studies about this subject and to support the mothers psychologically.