Van'da doğum gelenekleri
Birth traditions in Van
Yazar: AYŞE YERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARİF ERZEN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Doğum = Delivery ; Gelenekler = Traditions ; Geçiş dönemi = Transition period ; Halk bilimi = Folklore ; Halk inançları = Public beliefs ; Halk kültürü = Folk culture ; Van = Van

Özet:
Bu çalışma Van'da doğumla ilgili gelenek, görenek ve inançların ortaya çıkarılması amacı ile yapılmıştır. Çalışmada, Van ilinde doğumla ilgili gelenek, görenek ve inançların kaybolmaya yüz tutmuş pratiklerin araştırılıp bulunması ve kayıt altına alınması amaçlanmıştır.
İnsan hayatında, doğum evlenme ve ölüm olmak üzere üç önemli evre vardır. Bunlar geçiş dönemi olarak adlandırılmaktadır. İnsan hayatı bu dönemlerde yeni bir anlam kazanır. Geçilen her evre yeni bir başlangıçtır. Doğum; dünyaya ilk göz açma, aileye yeni bir bireyin gelmesi, kadın ve erkeğin statülerine yeni bir isim eklenmesi; anne ve babalık, aile bireylerinin dede, babaanne, anneanne, hala, teyze amca, dayı olması, ailenin genişlemesidir. Evlenme, kadın ve erkeğin yuva kurmak için bir araya gelmesidir. Ayrıca evlenme çocuk sahibi olmak için atılan adımlardan en önemlisidir. Ve ölüm de dünya hayatının sonudur. Ebedi hayata intikaldir. Bu evrelerin her birinde bireyi korumak, kutsamak için çeşitli ritüeller yapılmaktadır.
Hayatın başlangıcı olan doğum etrafında da birçok uygulama, inanış ve pratikler oluşmuştur. Yeni doğan çocuğun sağlıklı bir şekilde dünyaya gelmesini, yetişip büyümesini sağlamak amacıyla ortaya çıkan bu uygulamalar Türk halk geleneğinde geniş bir alana sahiptir.  
Çalışmamız üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde Van hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde geçiş dönemleri ele alınmış çalışma ile ilgili kavramlar verilmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmanın konusunu oluşturan Van'da doğum gelenekleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölüm dört ana başlık altında ele alınmıştır. Bunlar; Doğum Öncesinde Uygulanan Gelenek Görenek ve İnançlar, Doğum Sırasında Uygulanan Gelenek Görenek ve İnançlar, Doğum Sonrasında Uygulanan Gelenek Görenek ve İnançlar ve Çocukluk Döneminde Uygulanan Gelenek Görenek ve İnançlar olarak ele alınmıştır.
Bu çalışmayla birlikte Van'da hâlâ kullanılan ve unutulmaya yüz tutmuş doğum gelenekleri ile ilgili bilgiler bir araya getirilmiştir. Bunun yanı sıra, halk kültüründe var olan, yörede kullanılan kavramlar, atasözleri, dualar, yerel adlandırmalar, ninniler ve uygulamalar hakkında da bilgiler aktarılmıştır.

Abstract:
This study was conducted in order to reveal the traditions, customs and beliefs related with birth in Van.  In the study, investigation, analysis and record of the practices, traditions, customs and beliefs about birth that are about to disappear in the province of Van have been the chief focus of our concern.
 There are three important stages in human life: birth, marriage and death. These are called transitional periods.  Human life gains a new meaning in these periods.  Each phase passed is a new beginning.  Birth is considered to be the beginning to open our eyes to this world, the arrival of a new member in the family, the addition of a new name to the status of men and women.  Parents are family members consisting of grandparents, grandparents, aunts, uncles, uncles in law, and the other kinships of the family.  Marriage is when a man and a woman come together to build a family.  In addition, marriage is the most important step to bear a rear child.  And death is the end of the worldly life.  It is the eternal life.  In each of these stages, various rituals are performed to protect and bless the individual.

 	Many practices, beliefs and applications have been formed around birth, which is the beginning of life.  These practices, which emerged in order to ensure that the newborn child is born in a healthy way, grows and develops, have intensely been utilized in Turkish folk tradition.
 Our dissertation is composed of three chapters.  In the first chapter, general information about Van was given.  In the second part, the transition periods were discussed and the concepts related to the study were given.  In the third chapter, information about the birth traditions in Van, which is the subject of the research, was given.  The third chapter is discussed under four main headings.  These are: Traditions and Beliefs Applied Before Birth, Traditions and Beliefs Applied During Birth, Traditions and Beliefs Applied After Birth, and Traditions and Beliefs Applied in Childhood.
 	With this study, information about birth traditions that are still used in Van and that are about to be forgotten were brought together.  In addition, information about the concepts, proverbs, prayers, local namings, lullabies and practices used in the region, existing in folk culture, were also given.