Küratörlük özelinde sanat dünyasında rızanın imalatı
Manufacturing consent in the art world within the scope of curating
Yazar: HALİL YILDIRIR
Danışman: PROF. DR. FERHAT ÖZGÜR
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu tez çalışması, küratörlük özelinde sanat dünyasında rızanın imalatını, küratörün 
sanatçıları ve sanat eserlerini seçme, sergileme ve yorumlama yoluyla kamuoyunu ve 
sanat piyasasını nasıl şekillendirdiklerini araştırmıştır. İletişim, sosyoloji, psikoloji, 
siyaset, iktidar, medya çalışmaları, halkla ilişkiler uygulamaları, dil, kültür kuram ve 
pratikleriyle sanat tarihinden elde edilen bilgilerden yola çıkarak, küreselleşme, internet 
ve sosyal medyanın sanat söylemi, sanatın ve küratörlüğün alımlanması üzerindeki 
etkileri, çok disiplinli bir yaklaşım benimsenerek analiz edilmektedir. Bu tezin temel 
bulguları, sanat dünyasında rıza imalatının çeşitli aktörleri, etkenleri ve stratejileri içeren 
karmaşık ve dinamik bir olgu olduğudur. Küratörlük bu olguda kilit bir faktör ve aktördür. 
Bu tez çalışması, rıza imalatı kavramına ve bu kavramın sanat dünyasındaki 
yansımalarına kapsamlı ve eleştirel bir bakış sunmaktadır. Ayrıca, küratörlüğün sanat 
dünyasında rıza üretimindeki rolünü analiz etmek için yeni bir çerçeve önermektedir. Bu 
çalışma, geleneksel sanat kavramlarına meydan okuyan ve sanat dünyasında rıza 
üretiminin süreç ve sonuçlarını örnekleyen bir sergi olan Documenta 5'in ayrıntılı bir vaka 
çalışmasını da içermektedir. Tezin, bulguların genellenebilirliğini ve 
karşılaştırılabilirliğini sağlayabilecek birincil ve ikincil kaynaklardan sanat dünyasında 
yaşanmış örnekler ve sanatçı Burak Arıkan'ın ağ diyagramları çalışmalarından örneklerle 
desteklenmiştir. Bu çalışmanın küratörlük kavramının popülerleşmeye başladığı ve 
küratörün sanat dünyasındaki gücün doruğa ulaştığı yıllar olan 2000'li yılları baz alması 
gibi bazı sınırlılıkları vardır. Ancak bu yılları oluşturan etmenler detaylıca incelenmiştir. 
Son olarak, tez esas olarak betimleyici ve yorumlayıcı bir yaklaşım benimsemektedir; bu 
da sanat dünyasında rızanın imalatının nedensel mekanizmalarını ve etkilerini tam olarak 
yakalayamayabilir. Bu konuda gelecekte yapılacak çalışmalar için temel öneriler, sanat 
dünyasında rıza üretiminin etik ve sosyal sonuçlarını araştırmak, dijital çağda sanat 
dünyasında rıza üretiminin değişen dinamiklerini ve zorluklarını incelemek ve sanat 
dünyasındaki aktörler arasında daha fazla diyalog ve işbirliğini teşvik eden, daha yenilikçi 
ve katılımcı küratörlük modelleri ve yöntemleri geliştirmek ve uygulamaktır.

Abstract:
This thesis investigates the manufacturing of consent in the art world within the scope of 
curating and how curators shape public opinion and the art market through the selection, 
exhibition and interpretation of artists and artworks. Drawing on theories and practices of 
communication, sociology, psychology, politics, power, media studies, public relations, 
language, culture, and art history, the effects of globalisation, the internet, and social media 
on art discourse and the reception of art and curatorship are analysed by adopting a 
multidisciplinary approach. The main findings of this thesis are that the manufacturing of 
consent in the art world is a complex and dynamic phenomenon involving various actors, 
factors and strategies. Curating is a key factor and actor in this phenomenon. This thesis 
provides a comprehensive and critical overview of the concept of consent manufacturing 
and its reflections in the art world. It also proposes a new framework for analysing the 
role of curating in the manufacturing of consent in the art world. The study includes a 
detailed case study of Documenta 5, an exhibition that challenges traditional notions of 
art and exemplifies the processes and consequences of consent manufacturing in the art 
world. The thesis is supported by examples from primary and secondary sources that can 
ensure the generalisability and comparability of the findings, examples from the art world, 
and examples from the artist Burak Arıkan's network diagrams. This study has some 
limitations such as the fact that it is based on the 2000s, the years when the concept of 
curatorship started to be popularised and the power of the curator in the art world reached 
its peak. However, the factors that constitute these years have been analysed in detail. 
Finally, the thesis adopts a mainly descriptive and interpretive approach, which may not 
fully capture the causal mechanisms and effects of the manufacturing of consent in the 
art world. The main recommendations for future work on this topic are to explore the 
ethical and social implications of consent manufacturing in the art world, to examine the 
changing dynamics and challenges of consent manufacturing in the art world in the digital 
age, and to develop and implement more innovative and participatory curatorial models 
and methods that encourage greater dialogue and collaboration between actors in the art 
world.