Çalışma hayatında dönüşüm: Dijital çalışma platformları
Transformation in working life: Digital labor platforms
Yazar: GÜLNUR KARAMAN
Danışman: PROF. DR. GÜVEN MURAT
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Teknolojik yenilikler, internet kullanımındaki artış ve bilgi iletişim teknolojileri (BİT) alanındaki gelişmeler hayatımızın her alanını dönüşüme uğratmaktadır. Özellikle bulut tabanlı işlemler sayesinde büyük miktarda veri ve bilginin, hızlı ve ucuz bir şekilde değiş tokuş edilebilmesi, dijital ekonomi ve dijital platformların gelişimini hızlandırmıştır. Dijital platformlar günlük hayatımızın bir parçası haline gelerek çalışma dünyasında da hızla etkisini göstermiştir. Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde, hizmetler ve ürünler daha ucuz ve daha hızlı yollarla teslim edildiğinden işletmeler ve tüketiciler bu dönüşümü kolaylıkla benimsemiştir. Dijital platformlar çeşitli sektörlerde, özellikle ekonomik ve sosyal alanda etkisini göstermektedir. Dijital platformların yaygınlık kazanması, özellikle internet aracılığıyla küresel olarak faaliyet alanını genişletmesi, platformların bir türü olan dijital çalışma platformlarının ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. 

Dijital çalışma platformları, işletmeler için yeni piyasalar ve daha önce işgücü piyasasının dışında olanlar da dahil olmak üzere çalışanlar için daha fazla gelir getirici fırsatlar sunmaktadır. Bu tür platformlar sadece işletmelerin organizasyonunda ve iş süreçlerinde değil, çalışanlar ve işletmeler arasındaki ilişkide de değişikliklere yol açmaktadır. Dijital çalışma platformları, geleneksel çalışma ve ücret düzenini değişime uğratarak esnek çalışma saatleri, geçici işler ve görev başına ücretlendirme gibi yeni bir çalışma düzeni sunmaktadır. 

Dijital çalışma platformları, platform, çalışan ve işveren olmak üzere üçlü bir yapıdan oluşmaktadır. Bu nedenle dijital çalışma platformlarının getirmiş olduğu avantajlar ve sorunlar platform sağlayıcı, işveren ve platform çalışanları arasında farklılık göstermektedir. Platform sağlayıcılar ve işverenler söz konusu işleyişten genellikle pozitif ve kâr getirici bir sonuç elde ederken, platform çalışanları ek gelir elde etme, girişimcilik, kendi patronu olma, çalışma saatlerinde esneklik ve özerklik gibi avantajlar elde etmektedir. Ancak platform çalışanlarının, platform çalışmalarında karşılaştığı sorunların, elde ettikleri avantajlara nazaran çok daha fazla olduğu görülmektedir. Platform çalışanları istihdam statüsü, iş ve gelir güvencesi, sendikalaşma, sosyal güvenlik, iş sağlığı ve güvenliği başta olmak birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Bu çalışma özellikle dijital çalışma platformlarının işgücü piyasasındaki yansımalarını ele almayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Technological innovations, the increase in internet usage, and advancements in information and communication technologies (ICT) are transforming every aspect of our lives. Particularly, the ability to exchange large amounts of data and information quickly and inexpensively through cloud-based processes has accelerated the development of the digital economy and digital platforms. Digital platforms have become an integral part of our daily lives and have rapidly influenced the working world. In both developed and developing countries, businesses and consumers have easily embraced this transformation as services and products can be delivered more affordably and efficiently. Digital platforms have a significant impact on various sectors, especially in the economic and social realms. The widespread adoption of digital platforms, especially expanding their global reach through the internet, has paved the way for the emergence of digital labor platforms.
Digital labor platforms offer new markets for businesses and income-generating opportunities for workers, including those previously outside the labor market. These platforms not only bring changes to business organization and processes but also alter the relationship between workers and businesses. Digital labor platforms change the traditional working and wage system and offer a new working order such as flexible working hours, temporary jobs and per-task wages.

Digital labor platforms consist of a tripartite structure, involving the platform, the worker, and the employer. Therefore, the advantages and challenges brought about by digital labor platforms differ among platform providers, employers, and platform workers. Platform providers and employers generally benefit from this system by achieving positive outcomes and profitability. Platform workers, on the other hand, gain advantages such as additional income, entrepreneurship opportunities, autonomy, and flexibility in working hours. However, it is observed that the challenges faced by platform workers outweigh the advantages they obtain. Platform workers encounter various issues, including employment status, job and income security, unionization, social security, and occupational health and safety concerns. This study aims to address the implications of digital labor platforms on the labor market.