Bakıllânî, Cüveynî ve Gazzâlî'de kelamın metodik yapısı
The methodical structure of kalam in Bakillânî, Juweynî and Ghazâlî
Yazar: AHMET GENÇDOĞAN
Danışman: PROF. DR. GALİP TÜRCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Bakıllani = Bakıllani ; Gazzali = Gazali ; Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İmamü`l-Harameyn el-Cüveyni = İmamü`l-Harameyn el-Cüveyni ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı, Bakıllânî, Cüveynî ve Gazzâlî'nin, kelamî meseleler üzerine geliştirdikleri metodlarla kelama kazandırdıkları farklı yaklaşımları ortaya koymaktır. Girişte kelamın doğuşu ve gelişimine değinilmiş, kelam karşısında gösterilen tavırlar, selef ve kelamî metod başlıkları altında değerlendirilmiştir. Ayrıca bu bölümde, itikadî hükümlerin belirlenip yorumlanmasında kelamî metodu benimseyenlerin, kelamî meselelerin açıklanmasında kullandıkları delil ve istidlal yöntemleriyle ilgili tanım ve kullanım şekillerine yer verilmiştir.
Birinci bölümde, naklî istidlalde başvurulan Kitab ve Sünnet'in tanımıyla birlikte her iki kaynağın kelam ilmindeki konumu göz önüne alınmıştır. Kitab ve Sünnet merkezli olarak kelamcıların görüşlerini delillendirdikleri naklî istidlal örnekleri zikredilmiştir. Bakıllânî, Cüveynî ve Gazzâlî'nin kendi kelam metodlarında naklî istidlali hangi ölçüde değerlendirdikleri de başlıklar altında incelenmiştir.
İkinci bölümde, kelam metodunun meşruiyetine yönelik izahlar ve aklî istidlal yöntemlerinin gerekliliğine dair kelamcıların temellendirmeleri üzerinde durulmuştur. Kelam ilminde ve özellikle de Ehl-i Sünnet kelamında istidlalî yöntemlerin geliştirilmesi, eleştirilmesi ve yeni yöntemlerin belirlenmesi, Bakıllânî, Cüveynî ve Gazzâlî'nin değerlendirmeleri ve meselelere yaklaşımlarındaki farklılaşmalar öne çıkarılarak işlenmiştir.
Üçüncü bölüm, Bakıllânî, Cüveynî ve Gazzâlî'nin itikadî meselelere metodik yaklaşımlarıyla ilgili örnekler barındırmaktadır. Bu bölümde Ehl-i Sünnet kelamının şeklini belirleyen bu üç kelamcının aklî istidlal yöntemlerini kelamda kullanma şekilleri ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study is composed of an introduction and three parts. The aim of the study is to reveal the different approaches which Bakıllânî, Juveynî and Ghazâlî gained into Kalam by the methods they developed on kalamic issues. In the introduction, the origin and development of Kalam was mentioned and the attitudes shown against Kalam were evaluated under the headings of the salaf and the kalamic method. Also, in this chapter, the definitions and using forms related to the methods of evidence and deduction used by the ones who adopted the kalamic method in the determination and interpretation of the creedal provisions in explaining the kalamic issues were included.
In the first chapter, together with the description of the Book and the Sunnah referenced in the narrative deduction, the position of the both sources in the science of Kalam was considered. Examples of narrative deduction, which the scholars of kalam adduce their views as centered on the Book and the Sunnah, were also mentioned. To what extent Bakıllânî, Juveynî and Ghazâlî evaluated narrative deduction in their own methods of kalam was also studied under headings.
In the second part, the explanations for the legitimacy of the method of kalam and the groundings of the scholars of kalam about the necessity for the methods of rational deduction were dwelled on. The development and criticism of deductive methods and determination of new methods in the science of kalam especially in the Ahl al-Sunnah Kalam were discussed by emphasizing the views of Bakıllânî, Juveynî and Gazzâlî and the differences in their approaches to the issues.
The third chapter contains examples on the methodical approaches of Bakıllânî, Juveynî and Ghazâlî to creedal issues. In this chapter, the ways how the mentioned three scholars of kalam who determined the shape of the Ahl al-Sunnah Kalam used the methods of rational deduction in Kalam were stated.