Koroner arter hastalığı anjiyografik olarak gösterilmiş olgularda enflamatuvar belirteçlerin karşılaştırılması
Comparison of inflammatory biomarkers in patients with angiographically defined coronary artery disease
Yazar: ÜMMÜHAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. EVİN ADEMOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Temel Tıp Bilimleri Bölümü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Siklofilin A = Cyclophilin A

Özet:
Yeni ve etkin ilaç tedavileri ile bireyleri yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıkları açısından bilinçlendirme girişimlerine rağmen ateroskleroz ve aterosklerotik kalp hastalıklarına bağlı ölümler halen ölüm sebepleri arasında ilk sıradaki yerini korumaktadır. Koroner arter hastalığından korunma stratejilerinin temelini, yaşam tarzı ve çevresel faktörlerin düzeltilmesinin yanında yüksek riskli bireylerin belirlenerek özel önlemler alınması oluşturmaktadır. Henüz koroner arter hastalığı riskinin belirlenmesinde kullanılabilecek ideal bir belirteç tanımlanamamıştır. Son yıllarda aterosklerotik süreçte enflamatuvar aktivite artışının da önemli rolü olduğunun gösterilmesi, koroner arter hastalığının tanı ve takibinde geleneksel risk faktörlerine ek olarak C-reaktif protein (CRP) kullanımını arttırmıştır. Ancak geniş katılımlı klinik çalışmalar, nonspesifik bir enflamasyon göstergesi olan CRP'nin, hastalığın tanı, prognoz ve tedavisinin belirlenmesinde tek başına yeterli bir belirteç olmadığına işaret etmektedir. Ateroskleroz ve enflamasyon ilişkisini inceleyen çalışmalar ışığında çalışmamızda, aterosklerozdaki enflamasyonun ortaya konulmasını sağlayan ve böylece hastalık tanısına katkıda bulunabilecek bir belirteç saptanması amaçlanmıştır.  
Bu amaçla, perkutan koroner anjiyografi sonucu normal olarak değerlendirilen 50 olgu (kontrol grubu) ve koroner arter hastalığı tanısı kesinleşen 110 olguda rutin biyokimyasal analizler ve demografik veriler ile aterosklerotik süreçle ilişkili enflamatuvar parametreler olan CRP, pentraksin 3 (PTX3), serum amiloid A (SAA) ve siklofilin A (CyPA) ile enflamatuvar mekanizmaları uyardığı ileri sürülen okside-LDL (oxLDL) düzeyleri ölçüldü.
Sonuçlarımız hasta grubundaki olguların serum CRP,  CyPA ve oxLDL düzeyleri ile oxLDL/LDL ve oxLDL/HDL oranlarının kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğunu, PTX3 ve SAA düzeyleri arasında ise anlamlı bir fark bulunmadığını gösterdi. Serum CRP düzeyi ile PTX3 ve SAA düzeyi arasında; CyPA düzeyi ile vücut kütle indeksi (BMI), LDL-kolesterol ve oxLDL düzeyi arasında pozitif bir ilişki saptandı. Koroner arter hastalığının sabit değişken, ölçümü yapılan tüm parametrelerin eşlik eden değişkenler alındığı bir regresyon modelinde, koroner arter hastalığının belirleyicilerinin CyPA ve LDL düzeyi ile BMI olduğu saptandı.
Sonuç olarak ölçümü yapılan parametrelerden sadece CyPA'nın koroner arter hastalığının öngörülmesinde kullanılmaya uygun bir belirteç olduğu, geleneksel risk faktörleri olan BMI ve LDL-kolesterol düzeyleri ile birlikte yorumlandığında prediktif değerinin arttığı görüşüne varılmıştır.

Abstract:
Despite the advances in medicine and attempts to raise awareness on lifestyle and nutrition habits, atherosclerosis and atherosclerotic heart diseases are the leading causes of death worldwide. Basic strategies in coronary artery disease protection are identification of the high-risk individuals and constitute special precautions as well as prevention of lifestyle and environmental factors that leads to the disease. Although ample studies have been carried out to establish the risk factors giving rise to the generation of atherosclerosis, there is not an available biomarker that can be used in prediction of disease risk yet. Recently, increasing evidence suggests that inflammatory mechanisms play a key role in all stages of the atherosclerotic process. Nowadays, in addition to conventional risk factors, C-reactive protein (CRP) has been used routinely in the diagnosis and prognosis of cardiovascular disease. However, large size clinical trials have shown that as being a nonspecific marker of inflammation, CRP has limited contribution to predict disease risk and prognosis alone.  Therefore, in light of studies examining the relationship between atherosclerosis and inflammation, the aim of the present study was to search for a biomarker that could contribute to the prediction of coronary artery disease risk.
In angiographically-defined patients with and without coronary artery disease serum CRP, pentraxin-3 (PTX3), serum amyloid A (SAA), cyclophilin A (CyPA) and oxidized-LDL (oxLDL) levels were measured in addition to the biochemical and demographical parameters. 
Our results showed that the levels of CRP, CyPA and oxLDL together with oxLDL/LDL and oxLDL/HDL ratio of the patients with coronary artery disease were significantly higher than those without the disease. There was not a significant difference between PTX3 and SAA levels in the controls and patients. A positive correlation between CRP-PTX3, CRP-SAA; CyPA-BMI, CyPA-LDL and CyPA-oxLDL was found. The logistic regression model predicting coronary artery disease by using all measured parameters as covariates revealed that the predictors of the coronary artery disease are BMI, LDL and CyPA.
In conclusion, we suggest that among the measured parameters, only CyPA has a predictive value for coronary artery disease. Assessment of CyPA together with traditional risk factors, BMI and LDL will increase its predictive value.