Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında Sodyum Glukoz ko-transporter-2 inhibitörlerinin orbital/renal rezistivite indeksleri ve vasküler hasar ile olan ilişkilerinin gösterilmesi
In Type 2 diabetes patients Sodium Glucose co-transporter-2 inhibitor therapy's relationship with orbital and renal resistivity index and vascular damage
Yazar: BURAK GÖRE
Danışman: DOÇ. DR. EZGİ COŞKUN YENİGÜN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN ZENGİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Diyabet; kan şekeri yüksekliğine sebep olan, insülin etkisine direnç gelişimi veya insülin sekrete edilmesinde kusur gözlenen bir karbonhidrat metabolizması bozukluğudur. Glisemik kontrol sağlanmazsa mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar gelişebilmektedir. Kardiyovasküler hastalık riski diyabetik hastalarda artmaktadır. Ayrıca gelişen endotel disfonksiyonu ve vasküler hasar nedeniyle arteriyal stiffness (arteriyal sertlik) şiddetinde artış gözlenmektedir. Renal ve orbital damarlar da bu süreçlerden etkilenmekte ve bu bölge damarlarının rezistivite indeksleri (direnç indeksleri) artış göstermektedir. Arteriyal sertlik, orbital ve renal vasküler yapıların direnç indekslerinin kardiyovasküler hastalık ve vasküler hasar açısından predikte edici oldukları çeşitli çalışmalarda gösterilmiş olup ayrıca bu indekslerin retinopati ve nefropatili hastalarda da yüksek olarak gözlendiğini gösteren çalışmalar mevcuttur. SGLT-2 inhibitörlerinin kullanımının arteriyal sertliği azalttığına ve kardiyorenal protektif özellikleri olduğuna dair çalışmalar bulunmaktadır. SGLT-2 inhibitörlerinin orbital ve renal vasküler yapıların direnç indeksleri üzerine ve bu indeksler üzerinden vasküler hasar gelişimini önleyici etkileri hakkında yeterince çalışma yoktur. Çalışmamızda uzun süreli diyabet tanısı olan hastalarda SGLT-2 inhibitörlerinin ambulatuar arteriyal stiffness (sertlik), orbital ve renal bölge vasküler yapılarının direnç indeksleri üzerine etkilerinive bu indeksler üzerinden vasküler hasar gelişimini önleyici etkilerini gözlemlemeyi amaçladık. Türkiye'de şu an kullanımda olan iki ana molekülün (empagliflozin ve dapagliflozin) bu indeksler üzerine olan etkilerini göstermeyi ve varsa eğer birbirlerine olan üstünlüklerinin karşılaştırılmasını hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza Aralık 2022 –Haziran 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi iç hastalıkları ve nefroloji polikliniğine başvurmuş olan Tip 2 DM hastalarından endikasyon dahilindeSGLT-2 inhibitörü başlananerkek veya kadın hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya Dapagliflozin eklenen 43 hasta ve Empagliflozin eklenen 43 hasta olmak üzere toplam 86 hasta dahil edilmiştir. Çalışmamızda ambulatuar arteriyal stiffness indeksi, renal ve orbital vasküler yapıların direnç ve pulsatilite indeksi düzeylerinin; endikasyon dahilinde SGLT-2 inhibitörü başlanan hastalarda 0, 3 ve 6. ay olarak tedavi öncesi ve sonrası değişimlerinin gösterilmesi planlanmıştır.
Bulgular:Çalışmamızdahastaların yaş dağılım aralığı 32-75 yaş, yaş ortalamaları ise 56,3±9,1 yıl olarak tespit edildi. Hastaların %43'ü erkek (n=37), %57'si ise kadındı (n=49). 24 saatlik SKB, 24 saatlik DKB, AKŞ, VLDL, trigliserid ve HbA1c değerlerinde tedavi sonrası 3. ve 6. aylarda daha düşük değerler tespit edildi (p<0,05). HDL değerinde tedavi sonrası 6. ayda anlamlı olarak daha yüksek değerler gözlendi (p<0,05). Üre düzeylerinde hem 3. hem de 6. ayda daha yüksek değerler tespit edildi (p<0,05). SGLT-2 inhibitörü tedavisi sonrasında LDL değerlerinde 6. ayda artış gözlendi (p<0,05). AASİ düzeyinin tedavi sonrası 6. ayda anlamlı olarak azaldığı gözlendi (p<0,05). Renal Rİ düzeyinin 3. ve 6. aylarda azaldığı tespit edildi (p<0.05). Tedavi sonrası SRV Rİ ve Pİ değerlerinin SGLT-2 inhibitörü kullanımı sonrası 3. ve 6. aylarda azaldığı gözlendi.
Sonuç:Çalışmamız sonucunda 24 saatlik SKB ve 24 saatlik DKB değerlerinde azalma tespit edilmiştir, bu açıdan SGLT-2 inhibitörü kullanımının glisemik regülasyonun yanı sıra tansiyon regülasyonunda da rol oynadığı gözlenmiştir. AASİ, renal Rİ ve orbital vasküler yapılardan SRV'nin Rİ ve Pİ değerlerinde SGLT-2 inhibitörü tedavisi sonrasında azalma tespit edilmiştir. Bu indeksler üzerinden arteriyal stiffness, diyabetik retinopati, diyabetik nefropati vevasküler hasar gelişimi açısından SGLT-2 inhibitörlerinin koruyucu etkileri olduğu değerlendirilmiştir. Aynı zamanda kardiyovasküler hastalık risk belirteci de olan bu indeksler üzerinden SGLT-2 inhibitörlerinin kardiyovasküler koruyucu etkilerininde olduğu gözlenmiştir.
Anahtar kelimeler: SGLT-2 inhibitörleri, Tip 2 Diyabetes Mellitus (Tip 2 DM), Renal rezistivite indeksi, Orbital vasküler rezistivite indeksi, Arteriyal stiffness

Abstract:
Aim: Diabetes is a carbohydrate metabolism disorder that causes high blood sugar and occurs due to the development of insulin resistance or defects in insulin secretion. Micro and macrovascular complications may develop in patients without glycemic control. The risk of developing cardiovascular disease increases in diabetic patients. Additionally, arterial stiffness is observed due to developing endothelial dysfunction and vascular damage. Renal and orbital vessels are also affected by these processes, and the resistivity indices of the vessels of these regions increase in diabetic patients. Some studies showing that arterial stiffness and resistance indices of orbital and renal vascular structures are predictive of cardiovascular disease and vascular damage, and that these indices are also observed to be high in patients with diabetic retinopathy and nephropathy. There are studies showing that the use of SGLT-2 inhibitors reduces arterial stiffness and has cardiorenal protective effects. There are not enough studies on the effects of SGLT-2 inhibitors on the resistance indices of orbital and renal vascular structures and on the preventive effects of vascular damage through these indices. In our research, we wanted to observe the effects of SGLT-2 inhibitors on ambulatory arterial stiffness, as well as the resistance indices of the orbital and renal region vascular structures in patients with long-term diabetes, and their preventive effects on the development of vascular damage through these indices. Also we aimed to determinethe effects of the two cardinal molecules currently in use in Turkiye (empagliflozin and dapagliflozin) on these indices and to compare their advantages over each other.
Materal and Method:Male or female Type 2 DM patients who applied to Ankara City Hospital internal medicine and nephrology outpatient clinic between December 2022 and June 2023 and were started on SGLT-2 inhibitors within the indication were included in the research. A total of 86 patients were included in the study, 43 patients receiving Dapagliflozin and 43 patients receiving Empagliflozin. In our study, ambulatory arterial stiffness index and resistance index values of renal and orbital vascular structures; It is planned to show the changes before and after treatment at 0, 3 and 6 months in patients who started SGLT-2 inhibitors.
Result:In our study, the age distribution range of the patients was found to be 32-75 years, and the average age was 56,3±9,1 years. 43% of the patients were male (n = 37) and 57% were female (n = 49). Statistically significantly lower values were detected in 24-hour SBP, 24-hour DBP, FBG (fasting blood glucose), VLDL, triglyceride and HbA1c values at the 3rd and 6th months of treatment (p<0,05). Significantly higher values of HDL were observed in the 6th month after treatment (p<0,05). Significantly higher values were detected in urea levels in both the 3rd and 6th months (p<0,05). After SGLT-2 inhibitor treatment, a statistically significant increase in LDL values was observed at the 6th month (p<0,05). It was observed that AASI level decreased significantly in the 6th month of treatment (p<0,05). Renal RI level decreased significantly in the 3rd and 6th months (p<0,05). It was observed that post-treatment CRV RI and PI values decreased in the 3rd and 6th months (p<0,05).
Conclusion:In our study, a decrease in 24-hour SBP and 24-hour DBP values was detected. In this respect, it was observed that the use of SGLT-2 inhibitors played a role in blood pressure regulation as well as glycemic regulation. A decrease was detected in RI and PI values of CRV, AASI, and renal RI values after SGLT-2 inhibitor treatment. Based on these indices, it has been evaluated that SGLT-2 inhibitors have protective effects in terms of arterial stiffness, diabetic retinopathy, diabetic nephropathy and vascular damage development. It has also been evaluated that SGLT-2 inhibitors have cardiovascular protective effects through these indices, which are also cardiovascular disease risk indicators.
Key words: SGLT-2 inhibitors, Type 2 Diabetes Mellitus (Type 2 DM), Renal resistivity index, Orbital vascular resistivity index, Arterial stiffness