Gıda güvenirliği açısından tüketici davranışları (Adana kentsel kesimde kırmızı et tüketimi örneği)
Consumer behaviors on food safety (A case study on red meat consumption in urban areas of Adana)
Yazar: SEVAL MUTLU
Danışman: PROF. DR. OĞUZ YURDAKUL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Gıda güvenliği = Food safety ; Kırmızı et = Red meat ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Son yıllarda ortaya çıkan hayvansal kaynaklı hastalıkların insanlara bulasması riski veTürkiye'de kırmızı et üretiminin bir bölümünün gıda kalite ve güvenirlik standartlarınınaltında gerçeklesmesi, tüketicilerin kırmızı et tüketimi üzerine olan duyarlılıklarını artırmıs vebir çok tüketicinin tüketim tercihlerinde degismelere neden olmustur. Bunun sonucu olarak,gıda güvenirligi tüketici tutum ve davranısları açısından önemli bir konu haline gelmistir. Buçalısmada, giderek artmakta olan gıda güvenirligi egiliminin tüketicilerin kırmızı et ve etürünleri satın alma tutum ve davranıslarını nasıl etkilediginin ortaya konulması amaçlanmıstır.Arastırma kapsamında veriler, 400 hane ile yapılan tüketici anketi aracılıgıyla toplanmıstır.Arastırma sonucunda, tüketicilerin önemli bir bölümü gıda güvenirligi konusundakihaberlerden etkilenmekte ve et tüketim kompozisyonunu buna göre sekillendirmektedir.Kırmızı et ve ürünleri içerisinde tüketiciler tarafından en güvenilir olarak algılanan ürünkoyun etidir. Gıda güvenirligi için tüketicinin ödeme istekliliginin tahmin edilmesinde,Ordered Probit modeli kullanılmıstır. Bu modelin sonuçlarına göre sertifikalandırılmıs kırmızıet ve ürünleri için tüketicilerin ödeme istekliligi olasılıgının en yüksek oldugu düzey, mevcutfiyattan % 20 daha yüksektir. Ayrıca egitim düzeyi yüksek, kırmızı et tüketim sıklıgı fazla,yüksek gelir grubunda ve alısveris yaparken süpermarket yada hipermarket tercih edenbireylerin gıda güvenirligi saglanmıs kırmızı et ve ürünleri için daha fazla ödemeye isteklioldukları belirlenmistir. LA/AIDS modeli sonuçlarına göre harcama esnekligi, koyun etinde1'den küçük, diger ürünlerde ise 1'den büyüktür. Fiyat esnekliklerinin sıgır eti, koyun eti vepastırmada esnek; sucuk, salam ve sosiste ise az esnek oldugu tespit edilmistir. Ayrıca çaprazfiyat esnekliklerinde, rakip iliskilerin tamamlayıcı iliskilere göre daha fazla oldugubulunmustur.Anahtar kelimeler: Gıda Güvenirligi, Kırmızı Et Ürünleri, Ödeme stekliligi, OrderedProbit, LA\AIDS Modeli

Abstract:
Recently, there are many reasons to increase consumers? sensitivity toward red meatconsumption which affects their consumption preferences, such as infection risk of animalbornedisease, and some part of the red meat production can not meet food quality and safetystandards in Turkey. As a result, food safety is becoming a major concern in the consumer?sattitude and behaviors. In this study, it was aimed to determine that consumers? food safetyconcerns affect on their purchasing attitude and behaviors for red meat and it? products. Datawere collected by means of consumer survey with 400 household. As a result of this research,a significant part of consumers? were affected by news on food safety and they formed theirconsumption pattern in respect of food safety issues. Lamb meat is perceived as a safest meatproduct by consumers. Ordered Probit was used to estimate the consumers? willingness to payfor food safety. Ordered Probit model estimation showed that probability of consumers?willingness to pay a price premium for certificated red meat and it? product is 20 % higherthan based price. Besides, consumers who were well educated, frequently consumed red meat,had higher income level and preferred supermarket or hypermarket for shopping were morewilling to pay for safer red meat and its product. As a result of LA/AIDS model, expenditureelasticity for lamb meat is smaller than one, and while other meat products are higher thanone. Except for Turkish sausage, salami and sausage, the own-price elasticity for beef, lambmeat, and beef jerky estimated elastic. In addition, cross price elasticities reveal thatsubstitutability relationships are higher than complementarities.Keywords: Food Safety, Red Meat Products, Willingness to Pay, Ordered Probit Model,LA/AIDS Model.