Profesyonel futbol müsabakalarında erken ofansif oyuncu değişikliğinin müsabaka sonucu ve oyuncu psikolojisi üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of early offensive player substitution on the competition result and player psychology in professional football competitions
Yazar: MEHMET BESLER
Danışman: PROF. DR. YAĞMUR AKKOYUNLU
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada, profesyonel futbol müsabakalarında erken ofansif oyuncu değişikliğinin müsabaka sonucu ve oyuncu psikolojisi üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın yöntemi, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı eş zamanlı karma yöntemler araştırması desenidir. Nicel kısımda, TFF 1. Lig'de 2017-2018 ve 2018-2019 sezonlarındaki toplam 612 maçta, takımların beraberlik veya mağlubiyet esnasında, erken evrede (ilk devre içerisinde ve devre arasında) gerçekleştirdikleri 345 ofansif oyuncu değişikliği incelenmiştir. Nitel kısımda; aynı sezonlarda, beraberlik veya mağlubiyet durumlarında erken evre ofansif oyuncu değişikliği gerçekleştiren dört teknik direktör, oyuna giren dört ofansif oyuncu ve oyundan çıkan dört oyuncu ile görüşülmüştür. Nicel kısmın verilerinin istatistiksel analizinde ki-kare testi kullanılmış, nitel kısımda ise 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu' verilerinin içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, teknik direktörler gerçekleştirdikleri erken evre ofansif oyuncu değişikliklerini genel olarak maçın skoru ile ilişkilendirmiş ve ofansif oyuncuların oyuna dahil edilmesini skor üretebilme çabası olarak görmüşlerdir. Ancak ilgili sezonlarda beraberlik veya mağlubiyet durumlarında gerçekleştirilen oyuncu değişikleri sonrasında, oyuncuların %15,07'sinin katkı (gol ve/veya asist) sağladığı, %84,93'ünün ise katkı sağlamadığı belirlenmiştir. Oyuna giren ofansif oyuncular ideal performanslarını olumsuz yönde etkileyen faktörleri; motivasyon eksikliği, konsantre olamama, hissedilen baskı, yetersiz ısınma, oyunun temposuna uyum sağlayamama olarak ifade etmişlerdir. Bununla birlikte, oyuna giren ofansif oyuncuların katkı sağladığı müsabakalarda takımın puan kazanmasının, katkı sağlamadığı müsabakalarda ise takımın aldığı puanda bir değişiklik olmamasının anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Erken evre ofansif oyuncu değişiklikleri ile oyundan çıkartılan oyuncular ise hem psikolojik hem de sosyal olarak olumsuzluklarla karşılaştıklarını ifade etmektedirler. Özellikle ilk devre içerisinde oyundan çıkarılmak, oyuncular tarafından daha kötü olarak tanımlanmıştır. Ayrıca oyundan çıkan oyuncular; özgüven kaybı, kendini değersiz hissetme, teknik direktörüne olan güven kaybı, hata yapmaktan korkmak, sorumluluk almaktan kaçınmak, aynı değişikliğe tekrar maruz kalma kaygısı ve odaklanamama gibi nedenlerle, değişikliğe uğradıkları maçtan sonraki antrenmanlarda ve gelecek müsabakalarda performanslarının olumsuz yönde etkilendiğini belirtmişlerdir. Sonuç olarak, erken evre ofansif oyuncu değişikliklerinin gerek müsabaka sonucu gerekse oyuncular üzerindeki çok boyutlu etkileri göz önüne alındığında, teknik direktörlerin bu tarz değişiklikleri yalnızca skor odaklı değil farklı yönleriyle de değerlendirerek gerçekleştirmesinin daha yararlı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to examine the effects of early offensive player substitution on the outcome of the match and player psychology in professional football matches. The method of the research is the simultaneous mixed methods research design in which quantitative and qualitative methods are used together. In the quantitative part, 345 offensive substitutions made by the teams in the early phase (during the first half or the halftime), given that the match was a draw or a loss for their side, in a total of 612 games played in the 2017-2018 and 2018-2019 seasons at the TFF 1st League were examined. In the qualitative part four coaches who made early-stage offensive substitutions in case of a draw or loss, four offensive players entering the game and four players leaving the game during the same seasons were interviewed. The data gathered for the quantitative part was analysed using chi-square test and a content analysis was performed for the qualitative part using a semi-structured interview form. As a result of the research, it was determined that the coaches generally associated early stage offensive substitutions they made with the score of the match and saw the inclusion of offensive players in the game as an effort to produce a score. However, it has been determined that 15.07% of the players contribute (goals and/or assists) and 84.93% do not contribute after substitutions made in case of draw or loss in the relevant seasons. Offensive players entering the game listed the factors that negatively affect their ideal performance as lack of motivation, inability to concentrate, pressure felt, insufficient warm-up, inability to adapt to the pace of the game. In addition to this, it was determined that the team gained points in the competitions in which the players contributed, and there was no change in the team's score in the competitions in which the players did not contribute was statistically significant (p<0.05). Players who were removed from the game with early-stage offensive substitutions assert that they face both psychological and social problems. Especially being removed from the game in the first half was described as a worse experience by the players. Moreover, players leaving the game asserted that their performance was adversely affected during the training sessions and in the upcoming competitions after the match they were substituted as they experienced loss of self-confidence, feeling worthlessness, loss of confidence in their coach, fear of making mistakes, avoiding taking responsibility, anxiety about being exposed to the same change again and not being able to focus. As a result, considering the multidimensional effects of early-stage offensive substitutions on both the outcome of the match and the players, it is considered that it would be more beneficial for coaches to make such changes by evaluating not only score-based changes but also other dynamics regarding the game.