7-14 yaş arası zihinsel engelli ve görme engelli çocuğa sahip olan ebeveynlerin umutsuzluk düzeyleri ile anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between hopelessness and anxiety levels among parents of children with intellectual disability and visual impairment of 7-14 ages
Yazar: İPEK BECAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN KARAŞ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Görme engelliler = Visually impaired ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 7 – 14 yaş arası zihinsel engelli ve görme engelli çocuğa sahip ebeveynlerin umutsuzluk düzeyleri ile anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Araştırmanın örneklemi, İstanbul İl Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri'nde, İlköğretim Okulları'nın özel alt sınıflarında ve özel eğitim alanında hizmet vermekte olan derneklerde eğitim gören 50 zihinsel engelli ve 50 görme engelli olan çocukların ailelerinden oluşmaktadır.
Araştırmada ailelerin, sosyodemografik bilgileri, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan 'Kişisel Bilgi Formu', umutsuzluk düzeylerini ölçmek için 'Beck Umutsuzluk Ölçeği', anksiyete düzeylerini ölçmek üzere 'Beck Anksiyete Ölçeği' kullanılmıştır.
Araştırma, betimleyici ve karşılaştırma istatistiklerinin yapılması ile zihinsel ve görme engelli çocuğu olan ebeveynlerin umutsuzluk ve anksiyete puanları, demografik değişkenler bakımından incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, zihinsel engelli çocuğu olan ebeveynlerden anneler, bekâr ebeveynler ve ağır düzey zihinsel engelli çocuğu olan ebeveynlerin anksiyete puanları daha yüksek bulunmuştur. Görme engelli çocuğu olan ebeveynlerden bekâr olanların anksiyete puanı yüksektir. Ağır düzey zihinsel engelli çocuğu olan annelerin umutsuzluk puanı anlamlı düzeyde yüksektir. Hem zihinsel engelli çocuğu olan ebeveynlerin hem de görme engelli çocuğu olan ebeveynlerin umutsuzluk ve anksiyete düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, her iki grupta ebeveynlerin anksiyete düzeylerinin umutsuzluk düzeyi üzerine etki ettiği saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between hopelessness levels and anxiety levels of the parents of children with intellectual disability or visual impairment.
The research sample consists of 50 parents, having children with mental disorder and 50 parents having children with visual impairment attending to schools of Istanbul Ministry of Education, which provide special education to kids with special needs, and rehabilitaton centers.
The data was collected with self-report measures including 'Personal Information Form' for collecting sociodemographic information, "Beck Hopelessness Inventory" for measurement of the hopelessness levels and 'Beck Anxiety Inventory' for determining the anxiety levels of parents. 
The research was conducted with descriptive and comparative statistical analyses in order to find out the differences in anxiety and hopelessness scores in accordance with demographic variables. Based on the results of this study, it was revealed that parents' of children with mental disability, anxiety scores were found as significantly higher among single parents, mothers, and having children with severe mental disability. Among parents of children with visual impairment, single parents reported higher scores of anxiety. Hopelessness scores were found as significantly related to degree of disability among parents of children with mental disability. Parents of children with severe mental disability reported significantly higher scores of hopelessnes. Hopelessness and anxiety levels of parents were found as significantly correlated in both parents of children with mental disability and and visual impairment. Additionally, anxiety levels also found to be predict hopelessness levels in both groups.