Türk mitolojisinde tamgaların sembolik çözümlenmesi: Yazı karakteri uygulaması olarak koç sembolü
The symbolic analysis of tamgas in turkish mythology: The ram symbol as an practice of writing characters
Yazar: ELİF MERCAN
Danışman: DOÇ. HALİL DAŞKESEN
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Bilim Dalı / Heykel Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tamga adı verilen ve Türk'lerin bir anlamda "kimlik belgesi" niteliği taşıyan 
simgelerin mitolojik ve sembolik açıdan incelenerek ve çözümlenerek, geçmişle bugün 
arasındaki görsel referanslar taşıyan tamgaların tipografik özellikler üzerinden ilişkisel olarak 
araştırılması ve font gibi modern araçlar üzerinden dönüştürülmesi, kullanım alanlarının ve 
sanatsal olanaklarının irdelenmesi amaçlanmaktadır.   
Çalışmanın uygulama kısmında yazı karakterleri geliştirme sürecinde 
profesyonel yazılımlar olarak Adobe Photoshop, Adobe İllüstratör tasarım araçları da 
kullanılmaktadır. Adobe Photoshop piksel tabanlı bir yazılım olduğu için yazı tipi yeniden 
boyutlandırıldığında tasarım da bozulmalar meydana gelmektedir. Bu gerekçe ile Photoshop 
ile tasarım yapılmamıştır. Font düzlemine taşınarak yeni alanların gösterimi sağlanmıştır. Font 
geliştirme sürecinde bir öğretim tasarım modeli temel alınarak font tasarımı adım adım 
yapılmıştır. Öğretim tasarım modeli temel alınarak tasarlanan font geliştirme süreci literatürde 
örnek teşkil edileceği düşünülmektedir. Model temel alınarak geliştirilen font tasarım 
sürecinde tasarım ilkeleri dikkate alınarak bir süreç gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte analiz 
aşamasında ihtiyaç analizi, içerik analizi, süreçte kullanılacak araç ve gereçlerin belirlenmesi 
karar verilmiştir. Tasarım aşamasında analiz aşamasında karar verilen süreçler tasarıma 
dökülmüştür. Geliştirme aşamasında kullanılacak olan araç gereç ve yazımlar kullanılarak font 
tasarımı yapılmıştır. Uygulama aşamasında ise font tasarım sürecinde geliştirilen tasarım 
kullanıcıların erişimini açılmıştır. Değerlendirme aşamasında süreçteki değerlendirmeler 
uzmanlar tarafından değerlendirilerek font tasarımda düzeltmeler yapılmıştır. Tüm bu süreçler 
dikkate alınarak geliştirilen font tasarım süreci bir model üzerinde temellendirilerek detaylı 
bir şekilde açıklanmıştır. Literatür incelendiğinde model temel alınarak geliştirilen bir font 
tasarım süreci olmadığından dolayı yapılan çalışmalardan farklılığını bu noktada ortaya 
koyulduğu düşünülmektedir.

Abstract:
By examining and analyzing the symbols called tamga, which are in a sense an "identity 
document" of the Turks, from a mythological and symbolic perspective, tamga, which carries 
visual references between the past and the present, is researched relationally through 
typographic features and transformed through modern tools such as fonts, their usage areas and 
artistic possibilities. is intended to be examined.   
In the application part of the study, professional software such as Adobe Photoshop and 
Adobe Illustrator design tools are also used in the font development process. Since Adobe 
Photoshop is a pixel-based software, design distortions occur when the font is resized. For this 
reason, the design was not made with Photoshop. It was moved to the font plane and new areas 
were displayed. During the font development process, the font design was made step by step 
based on an instructional design model. It is thought that the font development process designed 
based on the instructional design model will be an example in the literature. In the font design 
process, which was developed based on the model, a process was carried out by taking design 
principles into consideration. In this process, at the analysis stage, it was decided to conduct 
needs analysis, content analysis, and determine the tools and equipment to be used in the 
process. During the design phase, the processes decided during the analysis phase were put into 
design. The font design was made using the tools and spellings that will be used during the 
development phase. During the implementation phase, the design developed during the font 
design process was made available to users. During the evaluation phase, the evaluations in the 
process were evaluated by experts and corrections were made in the font design. The font design 
process, which was developed by taking all these processes into consideration, is explained in 
detail based on a model. When the literature is examined, it is thought that this point reveals its 
difference from the previous studies since there is no font design process developed based on 
the model.