Florometrik bir antioksidan tayin yöntemi geliştirilmesi ve uygulamaları
Applications and development of a new fluorometric antioxidant method
Yazar: DİLEK ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. BİRSEN DEMİRATA ÖZTÜRK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Spektroskopik yöntemler = Spectroscopic methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı, gıdalardaki toplam antioksidan kapasitesinin belirlenmesinde çokça kullanılan spektrofotometrik yöntemlere altenatif olarak basit, hızlı, hassasiyeti ve seçiciliği yüksek yeni spektroflorimetrik bir yöntem geliştirilmesidir.  Floresans metotlar, yüksek hassaiyet ve seçiciliğe sahip olmalarının yanında çok basit ve düşük maliyetli cihazların kullanıldığı yöntemlerdir. Spektroflorimetrik CERAC (Ce(IV) iyonu indirgeyici antioksidan kapasite) yöntemi, sülfat asitli ortamda Ce(IV) iyonları ile antioksidanlar arasındaki reaksiyon sonucu oluşan Ce(III) iyonlarının tayinine dayanan bir yöntemdir. Bu çalışma kapsamında ilk olarak ortamda bulunan sitrik asit ve indirgen şeker gibi organik maddelerin varlığında Ce(IV) iyonlarının sadece antioksidan bileşiklerle reaksiyona girdiği optimum deney koşullarının belirlenmesi ve belirlenen bu koşullarda modifiye CERAC yönteminin geliştirilmesi, ikinci olarak ise gıdaların toplam antioksidan kapasitelerinin belirlenmesi için spektrofotometrik yöntemlere kıyasla hızlı, basit ve güvenilir bir yöntem olan spektroflorimetrik yeni yöntem geliştirilmesidir. Floresans ölçümüne dayalı yöntemler, absorpsiyon ölçümüne dayalı yöntemlere göre daha çok tercih edilir çünkü florimetrik yöntemlerin duyarlılıkları, emisyon bantlarının darlığı, Ce(IV) ve antioksidan bileşiklerin çalışılan dalga boyunda floresans özellik göstermemeleri tercih edilme sebepleri olarak sıralanabilir. Ayrıca, spektrofotometrik yöntemlerin belirlenen optimum dalga boylarında, bitki pigmentlerinin interferans etkilerinin olduğu bilinmektedir buna karşılık florimetrik yöntemlerde ise bu problem söz konusu olmaz.

Abstract:
The purpose of this work was to develop and validate a rapid, simple and reliable fluorometric method as an alternative approach to the widely used spectrophotometric methods for the determination of total antioxidant capacity in food. Fluorescence method is particularly appealing for this purpose, because it combines very simple and relatively low-cost instrumentation with high sensitivity and selectivity. Spektrofluorometric CERAC method is based on the determination of Ce(III) ions which were produced by the reaction of Ce(IV) ions with antioxidants in sulfuric acid medium.In this study was firstly found optimal conditions (i.e., optimal sulfuric acid and sodium sulfate concentrations) for Ce(IV) oxidation of antioxidants but not of citric acid and reducing sugars and improved the modified CERAC method at the same condition and  secondly developed a rapid, simple and reliable fluorometric method as an alternative approach to the widely used spectrophotometric methods for the determination of total antioxidant capacity of foods. Also, the fluorescence method was preferred to absorptimetric assay due to its sensitivity, narrowness of emission bands, and lack of fluorescence of either Ce(IV) reagent or antioxidant analyte at the analytical wavelength. Besides, the optimum wavelengths of spectrofluorometric methods do not show interfering effects with plant pigments, unlikely spectrophotometric methods.