Hemodiyalizde arteriyovenöz fistül akım hızını değerlendiren bazı testlerin güvenilirliğinin tayini
Determination of reliability of some tests in evaluating arteriovenous fistul flow rate in hemodialysis patients
Yazar: YASEMİN COŞKUN YAVUZ
Danışman: PROF. DR. N.YILMAZ SELÇUK
Selçuk Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Amaç: Hemodiyalize giren hastalarda vaskuler arteriovenöz fistül fonksiyonunu en doğrugösteren yöntemlerden birisi Doppler ultrason (USG) ile akım hızının ölçümüdür.Amacımız arteriyovenöz fistüllü hemodiyaliz hastalarında vasküler akses akımınınölçümünde Glukoz pompa infüzyon testinin doppler USG tekniği ile karşılaştırılması vegüvenilirliğininin tayin edilmesi, statik basınç ölçümleri ile birlikte değerlendirilmesidir.Gereç ve yöntem: Çalışmaya Konya il merkezinde AV fistülden hemodiyalize giren 93hasta alındı. Fistül akım hızını ölçmek için hastanın hemodiyalize girmediği günlerdenbirinde Doppler USG çalışması ve GPT testi yapıldı. GPT testi farklı zamanlarda her hastada3 kez hemodiyaliz başlamadan hemen önce yapıldı ve ortalamaları alındı. Tüm hastalardavasküler akses takip metodlarından bir diğeri olan statik akses basınç ölçümleri de yapıldı.GPT ve Doppler USG ile ölçülen akses akımları karşılaştırıldı ve bu 2 yöntemin statik basınçölçümleri ile ilişkisi değerlendirildi. Veriler SPSS 13.0 bilgisayar programına girildi. Normaldağılıma uyan verilerde Student-t testi kullanıldı. Normal dağılımauymayan verilerinanalizinde Mann-Whitney U testi kullanıldı. Kategorik verilerin karşılaştırılmasında Ki-Karetesti kullanıldı. Veriler arası ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi.Bulgular: Vasküler akses akım ölçüm yöntemlerinden olan Doppler USG sonuçları ileGlukoz pompa testi bulguları karşılaştırıldı. Her iki yöntemle tespit edilen akses akım hızıortalamaları farklı değildi (t: -0,257, p> 0,05). İki yöntemin birbiriyle korelasyonu da iyi idi(r: 0,49; p< 0,001). Güven aralığı (CI) 0,80- 4,45, odds ratio 1,89 idi. Vasküler giriş yoluakımı normal değeri 400- 1000 ml/dk alındığında sensitivitesi %62, spesifitesi %53 idi.Statik basınç oranları hastaların %78' inde vasküler stenozu gösteriyordu. Oysaki fizikmuayene ve Doppler USG ilestenoz tespit edilmedi. Hastaların %87'sinde Kt/V? 1,2 idi.Ayrıca GPT ve doppler USG ile ölçülen akses akımları, hastaların cinsiyetlerinin, diyabetin,Kt/V' nin ve anevrizmanın etkilemediği tespit edildi (p> 0,05). Doppler USG ve Glukozpompa testi ile ölçülen akses akım hızlarının statik basınç arteryel ve venöz oranlarıarasında iyi bir korelasyon yoktu. Statik basınç oranlarına göre stenozu olan hastalardaakses akımı anlamlı değişiklik göstermiyordu (p>0.05).Sonuç: Hemodiyalize giren hastalarda AV fistül fonksiyonu takip yöntemi olarak kullanılandoppler USG ile AV fistül akım hızı ölçümü yerine ucuz, kolay uygulanabilir, operatörbağımlı olmayan bir test olan Glukoz pompa infüzyon tekniğinin kullanılabileceği fakatstatik basınç oranlarının AV fistül fonksiyonunu takipte başarıyla kullanılamayacağısonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: Vascular access flow is the most accurate method measured by Doppler USGshowing AV fistul function in hemodialysis patients. We aimed to compare glıcose pumptest and Doppler US imaging technique in evaluating vascular access flow rate anddetermine reliability of this test with static pressure measurements.Methods and materials: 93 patients from Konya city center were involved to this studyinitiating hemodialysis with AV fistulae. Doppler USG and GPT tests were performed onone of their free days to measure fistul flow rate which they didn?t undergo hemodialysis.Also a static pressure mesurements were performed to all patients which is anothertechnique to follow up vascular access. The vascular access flow results measured withGPT test and Doppler USG were compared and the relationship of these methods withstatic pressure measurements was evaluated. Statistical testing was performed with theuse of SPSS 13.0 software version. Student?s t-test was used in normal dispersial datas tocompare means. In analysing non-dispersial datas we used Mann-Whitney U test.Relation between variables were evaluated with Pearson?s correlation analysis. A p value< 0.05 was considered statistically significant.Findings: The findings of Doppler USG and GPT were compared which are the methods toevaluate access flow rate. Mean access flow rates were not different between these twomethods. Both methods were also well correlated (p< 0,001, r: 0,49). The sensitivity andspesificity of Glucose Pump Test was %62 and %53, respectively when the vascular Accessflow rate normal range was between 400-1000 ml/min. Static pressure ratios of % 78 ofthe patients indicated vascular stenosis. However, the stenosis was not detected withphysical examination and Doppler ultrasound imaging. Kt/V was more than 1.2 in % 87 ofthe patients. Furthermore, vascular flow rates which were measured by GPT and DopplerUSG were not affected by the patients? sex, diabetes, Kt/V? and aneursyms (p>0,05).Access flow rates which was measured by Doppler USG and GPT was not correlatedwith access flow rates? arterial and venous ratios. According to the static pressure ratiosthe stenosis findings in patients with vascular accesses were not significantly different (p>0,05).Conclusion: In hemodialysis patients, GPT technique was compared with Doppler USG infollow-up of the function of AV fistul which is a more expensive, less operable and moreoperator dependant test. But no significant relevence was found in static pressuremeasurements performed by GPT or Doppler USG which are both used in follow-up ofvascular access, so it was understand that static pressure measurements can not be usedinstead of Doppler USG.