Gebelik döneminde fiziksel aktivite düzeyi ile uyku kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between physical activity level and sleep quality during pregnancy
Yazar: LÜTFİYE ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Gebelik = Pregnancy ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, gebelik döneminde yapılan fiziksel aktivite düzeyi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel desende planlanan çalışmamız, 01.06.2021-30.04.2022 tarihleri arasında üç Aile Sağlığı Merkezi'nde gebelik nedeni ile takip edilmekte olan ve çalışmaya katılmakta gönüllü olan hastalara, sosyodemografik özelliklerin yanı sıra, ilişkili tıbbi öykülerini araştıran klinik sorular, fiziksel etkinlik durumunu araştıran "Gebelikte Fiziksel Aktivite Anketi", uyku kalitesini değerlendiren "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi", yüz yüze veya telefon ile görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Veriler SPSS programına girilerek uygun testler ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 197 gebenin yaş ortalaması 28,57, %42,1'i lise mezunu, %77,2'si ev hanımı, %66,5'inin geliri giderine eşit, %47,2'si fazla kilolu, %67'si gebelikte 3. trimester dönemdedir. Katılımcılar gebelik sürecinde en çok %74,1 oranla bulantı/kusma, %71,6 oranla sık idrara çıkma sorunu yaşadığını belirtmiştir. Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) değerlendirmesi sonucuna göre kadınların %62,4'ünün uyku kalitesi kötüdür. Katılımcıların, hafif temizlik işleri (2,83), yemek hazırlama (2,61), iş dışındaki zamanlarda otururken kitap okunulan, sohbet edilen, telefon konuşulan süre (2,19), TV film izleme (2,07), ağır temizlik işleri (1,30), çocuklarla oyun oynarken oturulan ayakta durulan süre (1,29) alışveriş yapma (1,28) gibi fiziksel aktivitelerinin düzeyi daha fazladır. İyi uyku kalitesine sahip olanlarda şiddetli aktivite (1,89) düzeyleri en yüksektir. Toplam Aktivite puanı ile PUKİ toplam (r=-0,165) puanları arasında negatif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır. PUKİ toplam puanı ile ev işleri/ bakım aktiviteleri puanları arasında (p=0,013) istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır. Gebelik trimesteri
farklı olan kadınlar arasında sedanter aktivite (p=0,006), mesleki aktiviteler (p <0,001), şiddetli aktivite (p=0,014) puanları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Yaşayan çocuk sayısı farklı olan kadınlar arasında uyku gecikmesi (p=0,004), uyku süresi (p=0,002), uyku bozukluğu (p=0,046), gündüz işlev bozukluğu (p=0,012), PUKİ toplam (p=0,001), ev işleri/ bakım aktiviteleri, toplam aktivite, hafif yoğunluklu aktivite ve orta yoğunluklu aktivite (p<0,001) puanları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Vücut kitle indeksi düzeyi farklı olan kadınlar arasında uyku süresi (p=0,025), toplam aktivite (p=0,009), hafif yoğunluklu aktivite (p=0,017), orta yoğunluklu aktivite (p=0,047) puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır.

Sonuç: Çalışmamız, gebelikte toplam aktivite düzeyini arttırmanın uyku kalitesini iyileştirdiğini göstermektedir. Gebelik dönemindeki kadınların fiziksel aktivite düzeyinin sorgulanması, önemi hakkında bilgilendirme yapılması, fiziksel aktivite düzeyini arttırmaya yönelik teşvik edilmesi, sağlıklı bir doğum ve uyku alışkanlıkları için önem arz etmektedir.

Abstract:
Objective: Sleep can be affected by a variety of factors and sleep problems are quite common in children. Insufficient sleep-in quantity or quality can lead to problems, including mood disorders, somatic complaints, cognitive impairments, and academic failure. Our aim in this study is to examine the sociodemographic characteristics, sleep habits and sleep hygiene parameters of kindergarten and primary school children, to determine the association between these features and sleep problem symptoms and to emphasize the importance of raising awareness in both family physicians, and children and their parents.

Materials and Methods: Our study, which was planned in a cross-sectional design between 01.06.2021 and 30.04.2022, was conducted in primary health care institutions (3 Family Health Centers) to patients who were being followed up due to pregnancy and volunteered to participate in the study, including clinical questions investigating their sociodemographic characteristics, related medical histories, physical "Physical Activity Questionnaire in Pregnancy", which investigates the activity status, "Pittsburgh Sleep Quality Index", which evaluates sleep quality, was applied by face-to-face or telephone interview method. The data were entered into the SPSS program and analyzed with appropriate tests.

Results: The mean age of 197 pregnant women who participated in the study was 28.57, 42.1% was high school graduate, 77.2% was a housewife, 66.5% had an income equal to their expenses, 47.2% was overweight, 67% in the third trimester of pregnancy. Participants stated that they experienced nausea/vomiting with a rate of 74.1%, frequent urination with a rate of 71.6% during pregnancy. According to the results of the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), 62.4% of women had poor sleep quality. Light cleaning jobs (2.83), preparing food (2.61), reading books, chatting, talking on the phone while sitting outside of work (2.19), watching TV movies (2.07),

heavy cleaning work. The level of physical activities such as sitting while playing games with children (1,30), standing time (1,29) and shopping (1,28) are higher. Those with good sleep quality had the highest levels of vigorous activity (1.89). There is a negative, statistically significant relationship between Total Activity score and PSQI Total (r=-0.165) scores. There is a statistically significant relationship between total PSQI and housework/care activities in terms of score (p=0.013). There was a statistically significant difference between women with different gestational trimesters in terms of sedentary activity (p=0.006), occupational activities (p <0.001) and vigorous activity (p=0.014) scores. Sleep delay (p=0.004), sleep duration (p=0.002), sleep disorder (p=0.046), daytime dysfunction (p=0.012), PSQI total (p=0.001), housework among women with different number of living children There is a statistically significant difference in terms of/care activities, total activity, light-intensity activity, and moderate-intensity activity (p<0.001) scores. There was a statistically significant difference between women with different body mass index levels in terms of sleep duration (p=0.025), total activity (p=0.009), light-intensity activity (p=0.017), and moderate-intensity activity (p=0.047) scores.

Conclusion: Our study shows that increasing the total activity level during pregnancy improves sleep quality. It is important for women during pregnancy to question the level of physical activity, to inform about its importance, to encourage them to increase the level of physical activity, for a healthy birth and healthy sleep habits.