Katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay
Chargeable event for value added tax
Yazar: ONUR EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ARIKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Katma değer vergisi = Value added tax ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergilendirme olayının en önemli unsuru vergiyi doğuran olaydır. Konusu, mükellefi, matrahı ve oram belirlenmiş bir verginin, mükellef için borç devlet için alacak oluşturabilmesi için gerekli olan etken vergiyi doğuran olaydır. Vergiyi doğuran olay, zamanaşımından belge düzenine kadar bir çok yönden önem taşımaktadır. Katma değer vergisi, Avrupa Birliği'ne giriş düşüncesiyle Birlik mevzuatına uyum amacıyla vergi sistemimizde yerini almış olup, Türk vergi sisteminde tahsilat ve hasılat etkisi en fazla olan vergidir. Belge düzenini esas alan bir vergi olduğu için bir oto-kontrol aracıdır. Katma değer vergisinde vergiyi doğuran olayın meydan geldiği dönemi tespit etmek verginin etkinliğinin artırılması açısından oldukça önem taşımaktadır. Türk Katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay, Avrupa Birliği'nin 6. Konsey Direktifi ile paralel hükümler içermektedir. Katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay, genel olarak mal teslimi veya hizmet ifası ile ithalat anında meydana gelmektedir. Ancak, bir takım vergi güvenlik müesseseleri ile vergiyi doğuran olay teslim ve hizmetin sınırları dışına çıkmıştır. Bu çalışmada öncelikle vergiyi doğuran olay kavramına yer verilmiştir. Çalışmanın amacı, mal teslimi ve hizmet ifası dışında da birtakım vergi güvenlik müesseselerine dayanarak, vergi alacağını güvence altına almak amacıyla katma değer vergisinde vergiyi doğuran olayın gerçekleştiğini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, çalışmada vergiyi doğuran olay kavramından sonra Türkiye'de katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay açıklanmıştır. Son olarak da, katma değer vergisinde vergiyi doğuran olay konusunda uygulamada karşılaşılan çeşitli sorunlara ve bunların çözümüne ilişkin önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The most important element of taxation is chargeable event. In taxation, both payment obligations for taxpayer and payment claim by government require the existence of chargeable event. Chargeable event has importance in many respects such as prescription and document order. The Turkish Value Added Tax (VAT) was introduced in order to adopt the Turkish tax system with the EU legislation in the membership process to EU. It is the most efficient tax on the grounds of both revenue generation and collection. Since VAT is a document-based tax, it is also an auto-control instrument. Determining the period in which chargeable event takes place is important to increase efficiency of taxation. Chargeable event in the Turkish VAT has parallel sentences as they are in the 6. Council directive of the EU. Chargeable event arises when supply of good and service takes place and import is realized. In this study, focus is on chargeable event. The aim of this study is revealing how chargeable event takes place in order to secure tax claim by depending on some tax security institutions except for supply of good and service. In this context, chargeable event in the Turkish VAT is conveyed after chargeable event concept. Finally, some problems related to chargeable event in implementation process and solutions to those problems are discussed.