Bankalarda kurumsal yönetim ilkeleri
Corporate governance principles for banks
Yazar: PINAR DİZDAR ORBAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ŞAHİN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; Hukuk = Law
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Basel kriterleri = Basel criteria ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Sermaye Piyasası Kurulu = Capital Market Board ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Bankalarda kurumsal yönetim, bankaların finansal sistemdeki eşsiz rolü, sermaye ve organizasyon yapısının karmaşıklığı, faaliyetlerinin kolayca anlaşılabilir olmaması, maruz kaldıkları risklerin yönetimindeki güçlükler ve geniş bir menfaat sahipleri çevresine karşı olan yükümlülükleri gibi çeşitli sebeplerle diğer ortaklıklardan farklı olarak değerlendirilmelidir. 

Bankalarda kurumsal yönetim uygulamaları risk yönetimi, iç kontrol ve iç denetimden oluşan iç sistemlere odaklanmıştır. Yönetim kurulu iç sistemleri mevzuata uygun şekilde oluşturmak ve faaliyetlerini gözlemlemekle sorumludur. Bu amaçla kurulun sorumluluklarını yerine getirebilmesi için dengeli şekilde dağılmış uygun ve farklı vasıflara ve uzmanlığa sahip yeterli sayıda kişiden oluşması gerekmektedir. 

6102 sayılı TTK ile halka açık ortaklıkların kurumsal yönetim ilkelerini belirleme yetkisi Sermaye Piyasası Kuruluna verilmiştir. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygulanan Kurumsal Yönetim İlkeleri Tebliği ve bu Tebliğ ekinde yer alan kurumsal yönetim ilkelerine göre, bankalar da dahil payları borsada işlem gören halka açık ortaklar belli ilkeleri uygulama yükümlülüğüne tabidir. Bununla beraber, bankalarda kurumsal yönetimin birincil kaynağı bankacılık mevzuatıdır. Bu itibarla, Tebliğ hükümleri ve ekindeki zorunlu ilkeler bankacılık mevzuatı hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ölçüde uygulanacaktır. Nitekim, bankaların Tebliğdeki bazı zorunlu ilkelerden istisna tutulduğunu görmekteyiz.

Bu çalışmanın amacı payları borsada işlem gören bankaların kurumsal yönetim ilkelerini, kurumsal yönetim yaklaşımlarını ve uygulamalarını bankacılık ve sermaye piyasası mevzuatı ile birlikte incelemek ve değerlendirmektir.

Anahtar Kelimeler: Basel, BDDK Kurumsal Yönetim İlkeleri, SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri, Bankalarda Kurumsal Yönetim Düzenlemeleri, Uyum

Abstract:
Corporate governance of banks should be evaluated differently from other companies due to the many reasons such as their unique role in financial systems, the complexity of their capital structure and organization, the opacity of their activities, the difficulties to manage the risks that they are exposed to and their responsibilities to the broader pool of stakeholders. Therefore, corporate governance of banks requires special attention. 

Corporate governance practices of banks are focused on internal systems i.e. risk management, internal control and internal audit which are closely related to the transparency and accountability principles. The board of directors is responsible for ensuring the establishment of internal systems in conformity with the applicable legislation and monitoring the functionality of them. For that purpose, the board should be comprised of a sufficient number of individuals with a balance of suitable skills, diversity and expertise to fulfill its responsibilities. 

The authority to determine corporate governance principles of publicly held companies was given to the Capital Market Board by The Turkish Commercial Code (TCC) (Law No. 6102). Pursuant the Corporate Governance Principles Communiqué (II-17.1) enforced by the Capital Market Board and Corporate Governance Principles that are listed as an annex of the Communiqué, publicly held companies including the banks that have shares traded on the stock exchange are subject to the mandatory implementation of certain corporate governance principles. However, the primary source to corporate governance of banks is Banking Law regulations. So the provisions of the Communique and compulsory principles listed in its annex shall be applied to the extent that they are not contradict with the provisions in Banking Law regulations. Thus, we see that banks are excluded from some of the compulsory principles in the Communique. 

The purpose of this study is to analyze and evaluate corporate governance principles, approaches and practices of banks that have shares traded on the stock exchange together with banking law and capital market law regulations.

Key elements: Basel, BRSA Corporate Governance Principles, CMA Corporate Governance Principles, Corporate Governance Provisions For Banks, Compliance.