Muhtıra sonrası demokratikleşme hareketine örnek model olarak 1973 genel seçimleri
The general elections of 1973 as a sample model to the action of becoming democratic after the memorandum
Yazar: SEDEF BULUT
Danışman: PROF.DR. E. SEMİH YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
1973 seçimleri, müdahale sonrası yapılan ilk seçimler olmasıdolayısıyla demokratikleşme mücadelesi içinde ayrı bir öneme sahiptir.?Muhtıra Sonrası Demokratikleşme Hareketine Örnek Model Olarak 1973Genel Seçimleri? isimli tez çalışmamız, 12 Mart 1971 müdahalesinin ortayaçıkardığı siyasi ortamın 1973 seçimlerine ve Türk siyasi hayatına olanetkilerini tespit etmeyi hedeflemektedir.Tezimizin birinci bölümünde öncelikle 12 Mart müdahalesi genelolarak değerlendirilmiş ve müdahaleye yol açan iç ve dış gelişmelerin analiziyapılmaya çalışılmıştır. Bu bölümde 12 Mart Muhtırası sonrasında meydanagelen değişiklikler ve muhtıraya yönelik tepkiler üzerinde de durulmuştur.Müdahale sonrasında ortaya çıkan değişiklikler daha çok anayasa,parlamento ve Seçim Kanununa etkileri açısından incelenmiştir.Tezimizin ikinci bölümünde seçimlere katılan siyasi partiler 27 Mayıs1960 müdahalesinden itibaren gelişen olaylar çerçevesinde incelenmeyeçalışılmıştır. AP, CHP, MSP, TBP, MP, MHP, CGP ve DP ile ilgili olarak; bupartilerin görüşleri, yaşadıkları iç çekişmeler ve hizipler, parti kurultayları,genel başkan değişiklikleri gibi konular ana hatlarıyla değerlendirilmeyeçalışılmıştır. Seçimlere katılan söz konusu partilerin 1973 seçimlerine gidensüreçte geçirdikleri aşamalar ve 12 Mart müdahalesi karşısında sergiledikleritutumlar da bu bölüm içinde incelenmiştir.Üçüncü bölümde seçimlere katılan sekiz siyasi partinin programlarıdetaylı olarak incelenmiş ve ekonomi, sağlık, millû eğitim, tarım, dış politikaaçısından görüşleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Aynı yöntemlebu partilerin 1973 seçimleri öncesinde hazırladıkları seçim beyannameleri dehalka sundukları vaatler noktasında tetkik ve tahlil edilmeye çalışılmıştır.Tezimizin bu bölümünde partilerin hazırladıkları seçim kampanyaları,kullandıkları sloganlar, seçim gezileri ve siyasi parti liderlerinin konuşmalarıdönemin gazete ve dergileri taranarak tespit edilmiştir. Seçimler hakkındayapılan tahminlere ve değerlendirmelere de bu bölüm içinde yer verilmiştir.Tezimizin dördüncü ve son bölümünde ise Türkiye genelinde ve ilbazında bölgelere göre seçim sonuçları değerlendirilmiştir. Devlet statistikEnstitüsü'nün açıkladığı verilere göre; tablolar ve grafikler oluşturulmuş,bunların analizleri yapılarak partilerin durumları tespit edilmiştir. Tezimizin bubölümünde aynı zamanda 1973 seçimleri sonrasında ortaya çıkan meclisinyapısı ve milletvekili profili detaylı olarak incelenmiştir. Milletvekillerininmeslekû durumları, öğrenim durumları, bildikleri yabancı diller vb. konulardakiözellikleri partiler bazında değerlendirilmiş, tablo ve grafiklerle ifadeedilmiştir.

Abstract:
The elections of 1973 , due to their being the first elections performedafter the interference, have a different importance within the struggle ofbecoming democratic. Our thesis study, named ?The General Elections Of1973 As Sample Model To The Action Of Becoming Democratic After TheMemorandum? aims the effects of the political atmosphere that the 12thMarch 1971 interference revealed for the elections of 1973 and Turkishpolitical living.In the first part of our thesis, first of all 12th March interference havebeen generally evaluated and the analysis of the internal and externaldevelopments which caused the intervention have been tried to perform. Inthis part, the changing occurred after 12th March interference and thereactions against the interference have also been searched. The changingrevealed after the interference has especially searched in the aspect of theconstitution, parliament and its effects for the law of election.In the second part of our thesis, the political parties participated in theelections have been tried to get searched in the light of the incidentsincreased following the interference of 27th May 1960. Concerning AP, CHP,MSP, TBP, MP, MHP, CGP and DP; the opinions of these parties, theinternal debate and faction that they came face to face, their generalassemblies of party, and the subjects like changing their party leaders havebeen tried to get evaluated mainly. Furthermore, the stages that thementioned parties participated in the elections performed in the progresstowards the elections of 1973 and their attitudes against the 12th Marchinterference have been investigated in this part, too.In the third part, the programs of the eight political parties thatparticipated in the election have been studied in detail and their opinionabout economics, health, national education, agriculture, external politicshave been evaluated comparatively. With the same method, the electiondeclarations of these that they had prepared before the elections of 1973have also been tried to get examined and inspected at the point that they hadpromised. In this part of our thesis, the election campaigns that the partieshad prepared , the slogans they used, their election trips and the speeches ofthe political party leaders have been determined by scanning the newspaperand magazines of that term carefully. The predictions performed about theelections and the evaluations have also existed in this part.In the fourth and final part of our thesis, the results of elections havebeen evaluated generally in Turkey and based on the provinces according tothe regions. In accordance to the data that State Institute of Statisticsdeclared; the tables and diagrams have been performed, their analysis havebeen carried out and the situation of the parties have been determined. Inthis part of our thesis, the structure of the Turkish Grand National Assemblyappeared after the elections of 1973 and the profile of deputies have beenresearched in detail. The occupational position of the deputies, theireducational positions, and the foreign languages that they could speak, etc.have been evaluated as based on the parties, and they have also beenexpressed with the tables and graphics.