Türk halk müziği çalgıları için çalgılama teknikleri: Kemane, kaval ve bağlama
Instrumentation techniques for Turkish folk music instruments: Kemane, kaval and baglama
Yazar: SALİH KARTAL
Danışman: ÖĞR. GÖR. KEMAL METE SAKPINAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Kompozisyon Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bağlama = Bağlama (Müzik aleti) ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Türk Halk Müziği'nin seslendirilmesinde en yaygın olarak kullanılan çalgılar kemane, kaval ve bağlama çalgılarıdır. Bu çalışmanın amacı geleneksel bir müzik alanında kullanılan bu çalgıların çalgılama teknikleri açısından incelenmesi aracılığıyla bestecilere çalgıların imkanlarını tanıtmak, çalgıcılara ise seslendirdikleri çalgıların geleneksel çalım yöntemleri dışında hangi yöntemlerle seslendirilebileceğini göstermek, besteciler ile çalgıcılar arasında ortak bir dil oluşturmak ve bestecilerin bu çalgılar için eser üretmesine katkı sağlamaktır. Bu bağlamda öncelikle çalgıların kullanıldığı ve çalım yöntemlerini büyük oranda belirleyen THM genel hatlarıyla incelenmiş, daha sonra söz konusu çalgılar çalgı bilimi açısından incelenerek; çalgıların tarihçeleri, yapımında kullanılan malzemeler, bölümleri, özellikleri, çeşitleri, ses üretim yöntemleri, ses sahaları ve aktarımlı çalgılar hakkında bilgiler verilmiştir. Çalgıların seslendirilmesinde geleneksel olarak kullanılan yöntemlerin yanı sıra çoksesli müzik alanında ses üretim yöntemleri bakımından benzerlik gösteren çalgılar için kullanılan çalgılama teknikleri, her çalgı için tekniklerin nasıl gerçekleştirildiği açıklanarak ve her teknik için oluşturulan örnekler ses kayıtları ile desteklenerek kemane, kaval ve bağlama için uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda detaylı bir organoloji ve çalgılama teknikleri rehberi oluşturulmuş, incelenen tekniklerin birçoğunun bu çalgıların seslendirilmesinde de kullanılabileceği, bazı tekniklerin geleneksel çalım yöntemlerinde de kullanıldığı, bazı tekniklerin kullanıldığı fakat yanlış isimlendirildiği, bazı tekniklerin ise genellikle çalgıların yapıları sebebiyle uygulanamadığı görülmüştür. Bu tekniklerin uygulanamaması ile ilgili sebepler detaylarıyla irdelenmiş ve gelecekte çalgılarla ilgili yapısal değişikliklere de yol gösterebilecek bir farkındalık yaratılması hedeflenmiştir.

Abstract:
The most commonly used instruments in the performance of Turkish Folk Music are kemane, kaval, and bağlama. The aim of this study is to introduce composers to the possibilities of these instruments, which are commonly used in the field of traditional music, through an examination of instrumentation techniques, and to show performers alternative methods beyond traditional techniques. The study also aims to establish a common language between composers and performers and contribute to compose works for these instruments by composers. In this context, first, the general outline of Turkish Folk Music in which these instruments are used and which largely determines their playing techniques is examined. Then, these instruments are studied in terms of organology; providing information about the history, materials used in their construction, components, features, types, sound production methods, sounding range, and transposing instruments. In addition to the traditional playing methods, instrumentation techniques used for instruments, which show similarities in terms of sound production methods in polyphonic music, are explained for each instrument, and examples created for each technique are applied to these instruments with the support of sound recordings. As a result of the study, a detailed guide to organology and instrumentation techniques is created. It is observed that many of the examined techniques can be applied to the performance of these instruments, some techniques are also used in traditional playing methods, some techniques are used but mislabeled, and some techniques cannot be applied due to the structures of the instruments. The reasons for the inability to apply these techniques are examined in detail, aiming to create awareness that may guide future structural changes in the instruments.