Okul psikolojik danışmanlarının psikolojik danışma  
öz yetkinlikleri: Kültürler arası bir çalışma
Counseling self-efficacy of school counselors: A cross-cultural study
Yazar: SÜLEYMAN BALCI
Danışman: PROF. DR. GALİP YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ortaokullar = Secondary schools ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada Ankara ve Londra'daki ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan psikolojik danışmanların psikolojik danışma öz yetkinliklerinin cinsiyete, görev yapılan öğretim kademesine, mesleki kıdeme, cinsiyet - öğretim kademesi  etkileşimine ve mezun olunan programa göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.
Araştırmanın çalışma grubunda Ankara'daki ilköğretim okullarında görev yapan 162 ve ortaöğretim okullarında görev yapan 195 toplam 357 psikolojik danışman ile Londra'daki ilköğretim okullarında görev yapan 32 ve ortaöğretim okullarında görev yapan 102 toplam 134 olmak üzere Türkiye ve Britanya grubunda toplam 417 psikolojik danışman yer almıştır.
Araştırmaya katılan psikolojik danışmanların araştırma için gerekli kişisel bilgileri için "Psikolojik Danışman Bilgi Formu" ve öz yetkinlikleri ile ilgili verileri toplamak için "Okul Psikolojik Danışman Özyetkinlik Ölçeği"nin uygulaması yapılmıştır.   Ayrıca, bu araştırma kapsamında Okul Psikolojik Danışman Öz Yetkinlik Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlama,  geçerlik ve güvenirlik çalışmaları araştırmacı tarafından yapılmıştır. 
"Okul Psikolojik Danışman Öz Yetkinlik Ölçeği"nin Kişisel ve Sosyal Gelişim, Liderlik ve Değerlendirme, Mesleki ve Akademik Gelişim, İşbirliği, Kültürel Kabul olarak beş alt ölçeği bulunmaktadır. Ankara ve Londra'da görev yapan okul psikolojik danışmanlarının alt ölçek puanlarının cinsiyete, görev yapılan öğretim kademesine, mesleki kıdeme, cinsiyet - öğretim kademesi etkileşimine ve mezun olunan programa göre farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir.  Görev yapılan öğretim kademesi ilköğretim ve ortaöğretim okulu olarak, mesleki kıdem 1-6 yıl, 7-10 yıl ve 10 yıldan fazla olarak ve mezun olunan programlar PDR ve diğerleri şeklinde gruplara ayrılmıştır. 
Verilerin analizinde, t-testi, İki Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Kruskal-Wallis Varyans Analizi yöntemleri kullanılmıştır. İki Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) sonucu elde edilen F değerinin anlamlı bulunduğu durumlarda farkın kaynağını saptamak amacıyla Schefee testi uygulanmıştır. Veriler .05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre; 
1. Britanya ve Türkiye'de görevli psikolojik danışmanların OPDÖ Ölçeği Kişisel ve Sosyal Gelişim alt ölçeği puanları arasında bir fark bulunmadığı;  Türkiye grubundaki psikolojik danışmaların OPDÖ Ölçeği Liderlik ve Değerlendirme, Mesleki ve Akademik Gelişim, İşbirliği ile Kültürel Kabul alt ölçeği puanlarının, Britanya grubundaki psikolojik danışmalara göre yüksek olduğu belirlenmiştir.
2. Britanya ve Türkiye'de görevli psikolojik danışmanların cinsiyete göre OPDÖÖ'nin Kişisel ve Sosyal Gelişim, Mesleki ve Akademik, Kültürel Kabul alt ölçeği puanları arasında bir farklılık bulunmadığı; Türkiye grubundaki erkek psikolojik danışmanlar ile Britanya grubundaki kadın psikolojik danışmanların, toplamda ise erkek psikolojik danışmanların OPDÖÖ'nin Liderlik ve Değerlendirme alt boyut puanlarının yüksek olduğu; Türkiye ve Britanya grubundaki erkek psikolojik danışmanların, kadın psikolojik danışmanlara göre OPDÖÖ'nin İşbirliği alt boyut puanlarının yüksek olduğu saptanmıştır. 
3. Britanya ve Türkiye'de görevli psikolojik danışmanların görev yaptıkları öğretim kademesine göre OPDÖÖ'nin Kişisel ve Sosyal Gelişim, Liderlik ve Değerlendirme, İşbirliği alt ölçeği puanlarında anlamlı bir farklılık olmadığı; Türkiye ve Britanya grubunda ilköğretim düzeyinde görevli psikolojik danışmanların OPDÖÖ Mesleki ve Akademik Gelişim ile Kültürel Kabul alt ölçeği puanlarının ortaöğretim düzeyinde görevli psikolojik danışmanlara göre yüksek olduğu belirlenmiştir. 
4.  Britanya ve Türkiye'de görevli psikolojik danışmanların mesleki kıdemine göre OPDÖÖ'nin Kişisel ve Sosyal Gelişim, Liderlik ve Değerlendirme, Mesleki ve Akademik Gelişim ile İşbirliği alt ölçeği puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı; mesleki kıdemi 7-10 yıl arası olan psikolojik danışmanların OPDÖÖ Kültürel Kabul alt ölçeği puanlarının mesleki kıdemi 7 yıldan az ve 11 yıldan fazla olan psikolojik danışmanlara göre yüksek olduğu saptanmıştır.  
5. Britanya ve Türkiye'de görevli psikolojik danışmanların cinsiyet ve öğretim kademesine göre OPDÖÖ'nin Kişisel ve Sosyal Gelişim alt ölçeği puanları arasında bir farklılık bulunmadığını; ilköğretim düzeyinde görevli kadın psikolojik danışmanların ve ortaöğretim düzeyinde görevli erkek psikolojik danışmanların OPDÖÖ Liderlik ve Değerlendirme, Mesleki ve Akademik Gelişim, İşbirliği, Kültürel Kabul alt ölçeği puanlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. 
6. Britanya ve Türkiye'de görevli psikolojik danışmanların mezun oldukları programa göre OPDÖÖ'nin Kişisel ve Sosyal Gelişim, Liderlik ve Değerlendirme, Mesleki ve Akademik Gelişim, İşbirliği ile Kültürel Kabul alt ölçeği puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığı saptanmıştır.




Anahtar kelimeler: kültürler arası çalışma, psikolojik danışma öz yetkinliği, okul psikolojik danışmanı, öz yetkinlik

Abstract:
The purpose of this study was to investigate whether there is any significant difference between Counseling Self-Efficacy of School Counselors working for primary and secondary schools in Ankara and London. The sample of this study was the 417 school counselors, of them working for primary schools (162 in total)  and secondary schools (195 in total)  in Ankara (417 in total as 242 females and 115 males ) and of them working for primary schools (32 in total)  and secondary schools (102 in total)  in London (134 in  total as 35 females and 99 males). 
In order to collect necessary information about the school counselors, English version of 'Counselor Personal Information Form' was used and English version of 'School Counselor Self-Efficacy Scale (SCSS)' was applied to the school counselors working for primary and secondary schools in  London to determine their level of counseling self-efficacy.  Moreover, Turkish version of 'Counselor Personal Information Form' was used and  Turkish version of SCSS was applied to the school counselors working for primary and secondary schools in Ankara after the adaptation, validity and reliability study of the scale conducted by the researcher.   
In order to analyse the data, t-test, Two Way-ANOVA and Kruskal-Wallis analysis of variance were used. The source of the differences among groups were tested with employing Schefee test. The significance level was determined as 0.05.
SCSS includes five sub-scales, which are "Personal and Social Development", "Leadership and Assessment", "Career and Academic Development", "Collaboration", and "Cultural Acceptance" sub-scales. For this reason, school counselors' counseling self-efficacy were analysed according to these sub-scales and in terms of their gender, level of schools where they have been working, their experience in school counselling, interaction of gender – school level and programs they had graduated.  
Level of schools, where counselors have been working are primary schools and secondary schools. Counselors' experience in school counselling were categorized as 1-6 years, 7-10 years and more than 11 years. Programs were categorized as counselling related programs and other programs.



Key words: cross cultural study, counselling self-efficacy, school counselor,self-efficacy