Sınıf öğretmenlerinin özel yetenekli öğrencilerinin öğrenme sürecini zenginleştirmeye yönelik görüşleri ile öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between opinions of classroom teachers on the use of enrichment strategies  when educating the gifted students and their self-efficacy
Yazar: YASEMİN KARADEMİR ÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA TAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yeterlilik = Sufficiency ; Zenginleştirme = Enrichment ; Zenginleştirme yöntemleri = Enrichment methods ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme süreci = Learning process ; Öğretmenler = Teachers ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, sınıf öğretmenlerinin özel yetenekli öğrencilerin öğrenme sürecini zenginleştirme becerilerine yönelik görüşleri ve öz yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir.  Bu amaç doğrultusunda hem sınıf öğretmenlerinin özel yetenekli öğrencilerin öğrenme sürecini zenginleştirmeye yönelik görüşleri, hem de öz yeterlilik inançları cinsiyet, öğretmenlerin yaş grupları, mesleki tecrübeleri ve sahip oldukları özel yetenekli öğrenci sayısı değişkenleri ele alınarak ayrı ayrı incelenmiş, son olarak ise sınıf öğretmenlerinin özel yetenekli öğrencilerin eğitimlerini farklılaştırabilme becerilerine yönelik görüşleri ile öz yeterlilik inançları karşılaştırılmıştır. Çalışmaya İstanbul, Amasya, Sinop, Kastamonu, Karabük, Sakarya, Bilecik, Bursa ve Balıkesir illerinden genel eğitim sınıfında görev yapan ve sınıfında özel yetenekli öğrencisi bulunan 399 sınıf öğretmeni katılmıştır. Yapılan çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen Demografik Bilgi Formu ve Sınıf Öğretmenlerinin Özel Yetenekli Öğrencilerin Öğrenme Sürecini Zenginleştirmeye Yönelik Görüş Ölçeği ile Tortop (2014) tarafından geliştirilen Üstün Yeteneklilerin Eğitimine İlişkin Öz-yeterlilik Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucuna göre 29 maddeden 5'li likert tipinde hazırlanan Sınıf Öğretmenlerin Özel yetenekli Öğrencilerin Öğrenme Sürecini Zenginleştirmeye Yönelik Görüş Ölçeği'nin madde- toplam korelasyonu değerleri incelendiğinde tüm maddeler için madde toplam puan korelasyonunun p‹0,01 önem düzeyinde anlamlı bulunduğu ve maddelerin toplam korelasyon değerlerinin 0,650 ile 0,872 arasında değiştiği belirlenmiştir. Yapılan araştırmada, sınıf öğretmenlerinin özel yetenekli öğrencilerin öğrenme sürecini zenginleştirme becerilerine yönelik görüşleri ile öz yeterlilikleri arasında, cinsiyet ve mesleki tecrübe değişkenleri ile ilişkisi bakımından anlamlı bir farklılık bulunmazken 20- 30 yaş grubunda olan sınıf öğretmenlerinin daha üst düzey yaş gruplarında bulunan öğretmenlere oranla ve sınıfında 5 tane özel yetenekli öğrencisi olan öğretmenlerin 1 tane özel yetenekli öğrencisi bulunan öğretmenlere oranla özel yetenekli öğrencilerin eğitimlerini farklılaştırmaya yönelik daha olumlu görüş ve daha yüksek düzeyde öz yeterlilik inancına sahip oldukları bulgusuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin özel yetenekli öğrencilerin öğrenme sürecini zenginleştirmeye yönelik görüşleri ile öz yeterlilikleri arasında anlamlı bir ilişki vardır. Bulgular neticesinde öğretmenlerin, özel yetenekli öğrencilerin öğrenme sürecini zenginleştirmeye yönelik görüşleri hakkında bilgi sahibi olması için hizmet içi eğitim almalarının yanı sıra, sınıf öğretmenlerinin, üniversitelerde aldıkları teorik ve uygulamalı derslerde özel yetenekli öğrencilere dair daha çok bilgi edinmeleri gerektiği ve uygulamalarda daha çok özel yetenekli ile bir araya gelmeleri gerektiği ve uygulamalarda daha çok özel yetenekli öğrenci ile bir araya gelmeleri üniversitelerde öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Farklılaştırma, Özel Yetenek, Öz Yeterlilik, Sınıf Öğretmenleri, Zenginleştirme

Abstract:
The main purpose of this study is to analyze the relationship between opinions of classroom teachers about their capability to apply enrichment strategies in education of gifted and talented students and their self-efficacy. To achieve this purpose, opinions of classroom teachers about their capability to apply enrichment strategies in education of gifted and talented students as well as their self-efficacy convictions were examined with respect to variables such as gender, age range of teachers, professional experience, and number of gifted and talented students in their classroom. In the final stage, opinions of classroom teachers about their capability to apply enrichment straregies in education of gifted and talented students were contrasted with their self-efficacy convictions. Participants of this study consisted of 399 classroom teachers assigned in general education classrooms across cities of İstanbul, Amasya, Sinop, Kastamonu, Karabuk, Sakarya, Bilecik, Bursa and Balıkesir and who had gifted and talented students in their classrooms. In the study Demographic Information Form and Scale for the Opinions of Classroom Teachers about their Capability to Apply Enrichment Strategies in Education of Gifted and Talented Students developed by the researcher and Self-efficacy Scale to teach Highly Talented Students developed by Tortop (2014) were used to collect the data. The analyses revealed that as for the item-total correlation values of 5- Likert Scale for the Opinions of Classroom Teachers about their Capability to Apply Enrichment Strategies in Education of Gifted and Talented Students having 29 items, for all the items, item-total score correlation was significant in p‹0.01 degree and total  correlation  values of items fluctuated between 0.650 and 0.872. In this study no significant relationship was found between opinions of classroom teachers about their capability to apply enrchment strategies in education of gifted and talented students and their self-efficacy with respect to variables such as gender and professional experience. On the other hand, classroom teachers in 20- 30 age range possessed more positive opinions and higher self- efficacy convictions compared to teachers in a higher age range. Likewise, unlike teachers who had 1 gifted / talented student in class, teachers who had 5 gifted and talented students in their classroom exhibited more positive opinions and higher self-efficacy convictions toward applying the enrichment strategies in the education of gifted and talented students. Significant correlation was found between opinions of classroom teachers about their capability to enrichment strategies in education of gifted and talented students and their self-efficacy convictions. In light of these findings it is suggested that in order for teachers to gain more knowledge about using enrichment strategies in the education of gifted and talented students they should take in-service trainings. Furthermore, during their college education, classroom teachers should gain further insights on gifted and talented students in theoretical and applied courses and in practical stage they should meet more frequently with gifted and talented students.

Keywords: Special Talent, Differentiation,  Enrichment, Self- efficacy, Classroom teachers