Orman içerisinde geçen enerji iletim hatları için yapılan kesimlerin çevresel etkilerinin incelenmesi (Artvin Ortaköy orman işletmesi örneği)
Analysis of the environmental effects of logging conducted for energy lines in forests (Artvin Ortaköy forest management case)
Yazar: BÜLENT ZEKİ SURAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARAMAN
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Artvin Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı Ortaköy Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinden geçen 154 Kw Meydancık Bayram HES-Artvin II Enerji İletim Hattı için yapılan kesimler sonucu ortaya çıkan çevresel etkiler incelenmiştir. Çalışma, hat güzergâhının geçtiği ve en yoğun kesimlerin yapıldığı 285, 286, 321 nolu bölmelerde yapılmıştır. Bu bölmelerde yapılan üretim faaliyetleri (kesme, sürütme, yükleme ve taşıma) sonucu oluşan fiziksel, kimyasal, ekolojik ve sosyal yapı üzerindeki çevresel etkiler araştırılmıştır. 
285, 286 ve 321 nolu bölmelerdeki toprağın fiziksel ve kimyasal etkilerini belirleyebilmek amacıyla iki derinlik kademesinde (0-10 cm ve 10-20 cm) toprak örnekleri alınmış ve geçirgenlik (permeabilite), su tutuma kapasitesi (nem ekivalanı), hacim ağırlığı, mekanik analiz (tekstür tayini), toprak reaksiyonunun (ph) tayini, organik madde tayini gibi analizlere tabi tutulmuştur. Sosyolojik ve çevresel etkileri belirleyebilmek amacıyla bir durum analizi yapılmıştır.
Yapılan analiz ve değerlendirmeler sonucu Ortaköy Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde bulunan 285, 286 ve 321 nolu bölmelerden geçen 154 Kw Meydancık Bayram HES-Artvin II Enerji İletim Hattının yapım sürecinde ekosistemde çeşitli olumsuz etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Bu etkiler kaynağı bakımından 2'ye ayrılmıştır. Bunlar; 1) hattın geçtiği güzergahta yapılan üretim faaliyetleri sonucu oluşan toprak üzerindeki fiziksel ve kimyasal etkiler ve 2) hat tamamlandıktan sonra oluşan/oluşacak sosyolojik ve ekolojik yapı üzerindeki etkiler olarak sınıflandırılmıştır. 
Çalışma alanından alınan toprak örneklerinde yapılan fiziksel ve kimyasal analizler göstermiştir ki makine kullanmadan yapılan bölmeden çıkarma çalışmalarının toprağın geçirgenlik, hacim ağırlığı ve toprak suyu dengesinde önemli bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda hava hattı ile yapılan bölmeden çıkarma çalışmalarının sonucunda da toprakta organik madde ve besin elementleri miktarlarının önemli derecede azalttığı tespit edilmiştir. 
Ağaç kesimleri sonucu oluşan etkileri, bölmeden çıkarma sonucu oluşan etkileri ve iletim hatlarının yapımı esnasında oluşan etkileri incelemek amaçlı yapılan durum analiz sonuçlarına bakıldığında; ağaç kesimleri sonucu oluşan etkiler arasında ilk sırada büyük miktarlardaki hafriyatın gelişigüzel bir biçimde şevlerden aşağıya bırakılması ile arazi yapısının ve bitki örtüsünün tahrip edilmesi faktörü yer almaktadır. Bölmeden çıkarılma sonucu oluşan etkilere bakıldığında ilk sırada ise yaralanmalar sonucu sağlık durumu bozulan ağaçlarda mantar ve böcek tahribatının artması faktörü yer almaktadır. İletim hatlarının yapımı esnasında ve sonrasında oluşan/oluşabilecek etkiler incelendiğinde ise ilk sırada enerji iletim hatlarının yerleşim merkezinin üzerinden veya yakınından geçmek zorunda kalması sebebiyle insan ve yaban hayatını olumsuz etkilenmesi, oluşan elektromanyetik alanların canlı sağlığına zarar vermesi gelmektedir.

Abstract:
In the present study, the environmental impacts of 154 Kw Meydancık Bayram HPP-Artvin II Power Transmission Line located within the borders of Ortaköy Forest Management Directorate under Artvin Forest Management Directorate were investigated. The study was conducted in divisions 285, 286, 321, where the energy lines were located, and the densest logging activities were conducted. The environmental impacts on physical, chemical, ecological and social structure due to production activities (logging, dragging, loading and transportation) in these divisions were investigated.
In order to determine the physical (permeability, moisture, water holding capacity, bulk density, fine and crude part and texture) and chemical (pH, organic matter) effects of the soil in divisions 285, 286 and 321, soil samples were collected in two depth levels (0-10 cm and 10- 20 cm) and analyzed to determine permeability, water holding capacity (moisture equivalent), bulk density, mechanical analysis (texture determination), soil reaction (ph), and organic matter content. A situation analysis was conducted to determine sociological and environmental impacts.
Conducted analyzes and assessments demonstrated that the construction of  154 Kw Meydancık Bayram HEPP-Artvin II Energy Transmission Line through the divisions 285, 286 and 321 in Ortaköy Forest Management Directorate had various negative effects on the ecosystem. Based on the sources, these effects were categorized into 2 groups: 1) The physical and chemical effects of the production activities conducted on the transmission line route on the soil, and 2) The effects on the sociological and ecological structure that would be observed after the completion of the line.
The physical and chemical analyzes of the soil samples collected in the study area demonstrated that the wood extraction work based on manpower had a significant impact on soil permeability, bulk density and soil water balance, leading to adverse effects on soil organisms, plant root growth, plant nutrients and water intake of the plants, and slowing the tree growth in time. Concurrently, it was determined that wood extraction work reduced the soil organic matter and nutrient content significantly.
Review of the situation analysis results conducted to investigate the effects of wood extraction and the construction of transmission lines demonstrated that the most significant impact of logging was due to the random release of excavated soil on the slopes and resulting destruction of land structure and the flora. Review of the effects of wood extraction demonstrated that the most significant factor was the increase of fungus and insect damages in trees injured in the process. Review of the effects that could be observed during and after the construction of the transmission lines demonstrated that the most significant impact was on human and wildlife health due to the proximity of transmission lines to the settlements and negative impacts of electromagnetic fields on the health of the organisms inhabiting the area.