Teknoloji destekli lineer cebir öğretiminin ilköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal yeteneklerine etkisi
The effect of technology assisted linear algebra instruction on pre-service primary mathematics teachers? spatial ability
Yazar: MELİH TURĞUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÜHA YILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Doğrusal cebir = Linear algebra ; Geometri = Geometry ; Geometri öğretimi = Geometry teaching ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Uzamsal yetenek = Spatial ability ; Van Hiele Modeli = Van Hiele Model ; Van Hiele geometri = Van Hiele geometry ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışma, deneysel ve betimsel olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümün amacı teknoloji destekli lineer cebir öğretiminin ilköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal yeteneklerine, geometrik düşünme düzeylerine ve başarılarına etkisini araştırmaktır. İkinci bölümün amacı ise ilköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal yetenekleri, geometrik düşünme düzeyleri, cinsiyet, lineer cebir başarısı ve akademik başarı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Deneysel araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneme modeline göre tasarlanmış ve Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 85 ilköğretim matematik öğretmen adayı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda teknoloji destekli lineer cebir öğretimi, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yapılmıştır. Araştırmanın betimsel kısmı ise ilişkisel tarama modelinde olup aynı bölümde öğrenim görmekte olan 193 ilköğretim matematik öğretmen adayı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, uzamsal yetenek testi, Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri testi, lineer cebir testi ve lineer cebir ile ilgili açık uçlu problemler olmak üzere toplam dört ölçme aracı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, Shapiro-Wilks ve Kolmogorov-Smirnov homojenlik testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi, Pearson korelasyon katsayısı ve ortalama kullanılmıştır. Deneysel araştırmanın sonuçlarına göre, teknoloji destekli lineer cebir öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin uzamsal test ve lineer cebir testi ortalama puanlarıyla, kontrol grubu öğrencilerinin puanları arasında deney grubu lehine anlamlı farklar bulunmuştur. Buna rağmen, iki grubun geometrik düşünme düzeyleri arasında anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Betimsel araştırmanın sonuçlarına göre, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal yetenekleri ile, cinsiyetleri ve geometrik düşünme düzeyleri arasında anlamlı bir fark yokken, uzamsal yetenekle lineer cebir başarısı ve akademik başarı arasında orta düzeyde pozitif ilişkilere rastlanmıştır. Ayrıca, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri ile cinsiyet, lineer cebir başarısı ve akademik başarı arasında da anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Bunun yanında, öğretmen adaylarının uzamsal görselleştirme yetenekleri ile uzamsal yönelim yetenekleri arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki görülmüştür.

Abstract:
This work consists of two main parts: the first is an experimental study and the second is a descriptive study. The aim of the first part is to investigate the effect of technology assisted linear algebra instruction on pre-service primary mathematics teachers? spatial ability, geometric thinking levels and linear algebra achievement. The descriptive part of the study aims to determine relationships among pre-service primary mathematics teachers? spatial ability, geometric thinking level, gender, linear algebra achievement and their academic success. Pretest-post test control group experimental design was used and the study was conducted with 85 pre-service primary mathematics teachers of Buca Educational Faculty of Dokuz Eylül University. Technology assisted linear algebra instruction was used in the experiment group and the traditional teaching method was used in the control group. The descriptive study was conducted on 193 pre-service primary mathematics teachers of the same faculty. In the work, four measuring instruments were utilized: spatial ability test, geometric thinking level test, linear algebra test and open-ended problems for linear algebra. In order to analyze the obtained data, Shapiro-Wilks and Kolmogorov-Smirnov homogeneity tests, Mann-Whitney U test, Wilcoxon signed rank test, Pearson product moment correlation and mean were used. The results of the experimental study indicated that, average scores of spatial ability test and linear algebra test of the experiment group were significantly higher then those of the control group. However, there is no significant difference between the experiment and control groups with respect to geometric thinking levels. According to the second part?s results, although there is no significantly difference between spatial ability and gender; spatial ability and geometric thinking levels, linear algebra achievement and academic success are positively correlated to spatial ability. Besides, there is also no significantly difference between geometric thinking levels and linear algebra achievement and geometric thinking levels and academic success. Additionally, it has been observed that pre-service teachers? spatial visualization ability and spatial orientation ability are positively correlated.