Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan Türkçe yeterlik sınavlarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
An analysis of Turkish proficiency exams used in teaching Turkish as a foreign language according to the Revised Bloom's Taxonomy
Yazar: ERCAN SERTDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KANA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yeterlilik sınavı = Proficiency exam ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan Türkçe Yeterlik Sınavlarını, Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelemek ve bu sınavların okuma ve dinleme bölümü sorularının taksonominin bilişsel süreç ve bilgi boyutunda nasıl bir dağılım gösterdiğini belirlemektir. Bu bağlamda araştırmada verilerin toplanıp ve değerlendirilmesi sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Çalışma materyali olarak ise İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi ve Aydın TÖMER Türkçe Yeterlik Sınavları incelenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre İstanbul Üniversitesi Dil Merkezİ'nin sınavında dinleme becerisinde 20, okuma becerisinde 25 olmak üzere toplamda 45; İstanbul Aydın TÖMER'in sınavında ise dinleme becerisinde 18, okuma becerisinde 42 olmak üzere toplamda 60 sorunun yer aldığı tespit edilmiştir. Bu açıdan bakıldığında her iki sınavın soru dağılımında, dinleme bölümünde ciddi bir fark bulunmazken okuma bölümünde soru sayısı farkının olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgiye ek olarak çalışmada, her iki sınavın dinleme bölümleri taksonomiye göre  soru dağılımları açısından karşılaştırıldığında İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi sınavının dinleme bölümünde bilişsel süreç boyutunda  hatırlama basamağında 13, anlama basamağında ise 7 soru; bilgi boyutunda ise olgusal basamakta 11  kavramsal basamakta  9 soru bulunmaktadır. Aydın TÖMER sınavının dinleme bölümünün bilişsel süreç boyutunda, hatırlama basamağında 11, anlama basamağında 5 ve analiz etme basamağında 1 soru; bilgi boyutunda ise olgusal basamakta 11, kavramsal basamakta 5 ve üstbilişsel basamakta 1 soru bulunmaktadır.
İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi sınavının bilişsel boyutta analiz etme basamağına dair soru bulunmazken Aydın TÖMER'in sınavında 1 soru tespit edilmiştir. İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi sınavının bilgi boyutunda üstbilişsel basamağına dair soru bulunmazken Aydın TÖMER'in sınavında 1 soru tespit edilmiştir.
Her iki sınavın okuma bölümleri taksonomiye göre değerlendirildiğinde ise İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi sınavının okuma bölümünün bilişsel süreç boyutunda hatırlama basamağında 10,  anlama basamağında 15 soru bulunmaktadır; bilgi boyutunun olgusal basamağında 9, ve kavramsal basamakta 16 soru bulunmaktadır. Aydın TÖMER sınavının okuma bölümünün bilişsel süreç boyutunda ise hatırlatma basamağında 17,  anlama basamağında 17 ve analiz etme basamağında 3 soru; bilgi boyutunda ise olgusal basamakta 9, kavramsal basamakta 25 ve üstbilişsel basamakta 3 soru tespit edilmiştir.
İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi ve Aydın TÖMER sınavları bilişsel boyut bağlamında karşılaştırıldığında İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi sınavında analiz etme basamağına dair soru bulunmamakta iken Aydın TÖMER sınavında  3 adet soru bulunmaktadır. İlgili sınavlara bilgi boyutu üzerinden bakıldığında ise üstbilişsel bilgi basamağına dair İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi sınavında soru yokken Aydın TÖMER sınavında ise 3 soru tespit edilmiştir. Tüm bu bilgi ve bulgulardan hareketle sınavların soru dağılımında taksonomiye göre farklılıklar olduğu, her iki sınavın da üst düzey becerileri ölçen soru sayılarının az olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen basamaklarda ise bir uyum olmadığı görülmektedir. Bu bağlamda hazırlanan sınavlarda özellikle uygulama, değerlendirme ve yaratma basamaklarını da ölçebilecek soruların hazırlanması gerektiği söylenebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the Turkish Proficiency Exams used in teaching Turkish as a foreign language according to the Revised Bloom's Taxonomy and to determine how the taxonomy of the reading and listening section questions of these exams show a distribution in the dimensions of cognitive process and knowledge. In this context, document analysis method, one of the qualitative research methods, was used in the process of collecting and evaluating data. Content analysis was used in the analysis of the data. As the study material, İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi and Aydın TÖMER Turkish Proficiency Exams were examined.
According to the findings of the research, a total of 45, including 20 in listening skill and 25 in reading skill, in İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi 's exam; In the exam of Istanbul Aydın TÖMER, it was determined that there were a total of 60 questions, 18 in listening skill and 42 in reading skill. From this point of view, while there was no significant difference in the distribution of questions in the listening section of both exams, it was determined that there was a difference in the number of questions in the reading section. In addition to this information, in the study, when the listening sections of both exams were compared in terms of the distribution of questions according to taxonomy, the cognitive process dimension in the listening section of the İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi exam was 13 questions in the recall level and 7 questions in the comprehension level; In the knowledge dimension, there are 9 questions in 11 conceptual steps in factual level. In the cognitive process dimension of the listening part of Aydın TÖMER exam, 11 questions in the recall level, 5 questions in the comprehension level and 1 question in the analysis level; In the knowledge dimension, there are 11 questions in the factual level, 5 questions in the conceptual level and 1 question in the metacognitive level.
While there were no questions about the cognitive analysis step of the İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi  exam, one question was determined in Aydın TÖMER's exam. In the knowledge dimension of the İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi exam, there were no questions about the metacognitive level, but 1 question was determined in Aydın TÖMER's exam.
When the reading sections of both exams are evaluated according to taxonomy, there are 10 questions in the recall level and 15 questions in the comprehension level in the cognitive process dimension of the reading section of the İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi exam; There are 9 questions in the factual level of the knowledge dimension and 16 questions in the conceptual level. In the cognitive process dimension of the reading section of the Aydın TÖMER exam, 17 questions in the reminder level, 17 questions in the comprehension level and 3 questions in the analysis level; In the knowledge dimension, 9 questions in the factual level, 25 in the conceptual level and 3 questions in the metacognitive level were determined.
When İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi and Aydın TÖMER exams are compared in the context of cognitive dimension, there are no questions about the analysis step in the İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi exam, while there are 3 questions in the Aydın TÖMER exam. When the related exams were examined in terms of the knowledge dimension, there were no questions in the İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi exam regarding the metacognitive knowledge level, and 3 questions in the Aydın TÖMER exam. Based on all these information and findings, it was determined that there are differences in the question distribution of the exams according to taxonomy, and the number of questions measuring high-level skills in both exams is low. It is seen that there is no harmony in the determined steps. In this context, it can be said that questions that can measure the application, evaluation and creation steps should be prepared in the exams.