İzmir ili 112 acil sağlık hizmetlerinin bir yıllık analizi ve geospatial haritalandırılması
One year analysis and geospatical mapping of 112 emergency health services in İzmir, Turkey
Yazar: ŞAHİN KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK BAYRAM
İzmir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Zehirlenmeler = Poisonings ; İnme = Stroke ; İzmir = Izmir

Özet:
Giriş ve Amaç: Acil sağlık hizmetleri (ASH) kritik durumdaki hastaların sağlık sistemiyle ilk temas noktasıdır. ASH'nin düzenli olarak analizi hizmetin planlanması, örgütlenmenin, işgücünün, lojistik ihtiyaçların belirlenmesi ve etkin kullanılmasında önemlidir.  Bu çalışmada 2017 yılı İzmir ili ASH'nin bir yıllık analizini yapmayı ve önemli hastalık grupları için haritalandırma yapmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem:   Çalışma için 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında İzmir ili içinde tüm 112 çağrıları ARMAKOM sisteminden Excell XML dosyası olarak alındı. Bu dosyada ICD tanı kodu, yaş, cinsiyet, vakaya ulaşma ve hastaneye transfer süreleri, transfer edildikleri hastaneler, çağrı sonlanımı, çağrı saati, çağrı başlama saati, çağrıya ulaşma saati, çağrı yöntemi, ekibin yazdığı açıklamalar ve ekip numarası bilgileri bulunuyordu. Bu dosya incelenerek bölgeler ve tanı kodlarına göre sınıflandırıldı. vakalar ICD tanı kodlarına göre kardiyovasküler aciller, zehirlenme, travma, inme grupları altında sınıflandırıldı. Vakalar bu dört ana tanı altında toplandıktan sonra İzmir ili için toplam olgu sayısa ve nüfusa orantılı olarak haritalandırıldı. 
Bulgular: 2017 yılında İzmir İl Ambulans Servisi tarafından toplam 101 ekiple 224.439 ambulansla görevi yapıldığı saptandı. Ekip başına yıllık ortalama 2.222 çağrı hizmeti verildiği belirlendi. Ambulans çağrısı en sık medikal nedenle yapılmıştı (n=170.812; %76,1). Tüm çağrıların %1.1'i (n= 2577) özkıyım nedeniyle, %2,4'ü (n=5493) yaralama nedeniyle yapılmıştı. Hastaların %52,8'i (n=100.053) erkekti ve yaşlarının ortanca değeri 57,0 (IQR:33,0-75,0) olarak belirlendi. Ambulans ekibinin hastaya ulaşma süresi için ortanca değer 7 dk (IQR:5-9 dk) olarak belirlendi. Hastaların %59,5'i (n=133461) hastanelere nakil edilmişti ve en sık A sınıfı hastanelere nakil yapıldığı (n=70.667; %53,0) görüldü. 
Sonuç: İlimizde 112 çağrılarının büyük kısmının medikal nedenlerle yapıldığı, acil çağrıların nüfus yoğunluğu ile ilişkili olmasına karşın nüfus hareketlilikleri ile de ilişkili olabileceğini saptadık. Çağrılar haritalandırarak incelendiğinde sadece çağrı sayılarına bakılarak analizinin doğru olmayacağı, nüfus yoğunluğuna göre önemli değişiklikler olabildiği görülmüştür.  Çok sayıda inme olgusunun görüldüğü ve nisbeten inme merkezlerine ulaşımın zor olduğu Kuzey ve Güneydoğu bölgelerinde inme merkezine ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Nüfus yoğunluğuna göre fazla miktarda travma olgusu görülen ve travma merkezlerine ulaşma süreleri uzun olan tatil yerlerinin (Çeşme, Seferihisar ve Dikili) olduğu görülmektedir. Bu bölgelerden travma hastalarının helikopterle transferi düşünülmelidir.

Anahtar Kelimeler: acil sağlık hizmetleri, izmir, çağrı, 112, coğrafi bilgi sistemleri,
geospatial, travma, inme, kardiyovasküler acil, zehirlenme

Abstract:
Objective: Emergency medical services (EMS) is the first point of the contact with the healthcare system of critically ill patients. Regular analysis of EMS is important in planning the service, determining the organization, workforce, logistic needs and efficient use. In this study, we aimed to make a one - year analysis of the EMS of Izmir in 2017 and to mapping for important disease groups.
Method: All 112 calls in Izmir province between 01.01.2017 and 31.12.2017 were received as an Excell XML file from ARMAKOM system for this study. This file included the ICD diagnostic code, age, gender, access to the case and hospital transfer times, the hospitals where they were transferred, the end of the call, the time of the call, the call start time, the time to reach the call, the call method, the team's explanations and the team number. This file was examined and classified according to regions and diagnostic codes. Cases were classified under cardiovascular emergencies, poisoning, trauma, stroke groups according to ICD diagnosis codes. After the cases were collected under these four main diagnoses, the total cases for Izmir province were mapped in proportion to the number and population. 
Results: It was determined that Izmir City Ambulance Service served with a total of 101 crews with 224,439 ambulances in 2017. An average of 2222 call services were provided per team. The most common ambulance call was for medical reasons (n = 170812; 76.1%). 1.1% (n = 2577) of all calls were due to suicide and 2.4% (n = 5493) were caused due to injury. 52.8% (n = 100053) of the patients were male and the median age was 57.0 (IQR: 33.0-75.0). The median value of the ambulance team was 7 min (IQR:5-9 min). 59.5% (n = 133461) of the patients were transported to hospitals and the most common of them were transported to A-class hospitals (n = 70667; 53.0%)
Conclusion: We found that most of the 112 calls in our province were performed for medical reasons and that although emergency calls were related to population density, they could be related to population mobility. When the calls were examined by mapping, it was observed that the analysis would not be accurate only by the number of calls and there could be significant changes according to the population density. It is seen that there is a need for a stroke center in the North and Southeast regions where a large number of stroke cases are seen and relatively difficult to access to stroke centers. According to the population density, trauma cases with a large number of trauma centers to reach long-term resorts (Cesme, Seferihisar and Dikili) are seen. Transfer of trauma patients from these regions by helicopter should be considered.


Keywords: emergency health services, izmir, call, 112, geographic information systems,
geographical, trauma, stroke, cardiovascular emergency, intoxication