Göçer Karya koyunu yetiştiriciliğinin sürdürülebilirlik değerlendirmesi
The sustainabilty assessment of Karya sheep nomadic breeding
Yazar: İZZET YÜCEL
Danışman: PROF. DR. ORHAN KARACA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Denizli = Denizli ; Göçebelik = Nomadic life ; Koyunlar = Sheep ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Amaç:Bu çalışma Göçer Karya koyunculuk faaliyetinde etkili olan ekonomik, sosyal ve çevresel faktörleri dikkate alarak sürdürülebilirlik değerlendirmesi yapmak amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Yöntem: Araştırma Denizli Serinhisar'dan Aydın ve İzmir'in farklı yerlerine göç eden güçlü 20 işletmeden alınan gözlem ve görüşmeler ile gerçekleşmiştir. Seçilen işletmelerde sürdürülebilirlik değerlendirmesinde, µ dâhil olunan ıslah projesi kurumsal bilgileri ile yapılan mülakat ve gözlemsel sonuçları kullanılmıştır. Mülakat ve gözlemsel verileri bir bilgi formu öngörüsüne göre elde edilmiş olup bu bilgi formu, sürdürülebilirliğin ekonomik, sosyal ve çevre unsurlarına ilişkin ayrıntıları içermektedir. Göç bölgeleri ve mevsimler dikkate alınarak belirlenen işletmeler için ziyaretler gerçekleştirilerek çalışma yürütülmüştür elde edilen veriler basit istatistik analizleri ile tanımlanmıştır.
Bulgular: Bu işletmelerde aile bireylerinin yaşı en fazla 78 ve en az 2 olarak bulunmuştur ve yaşlı nüfus daha fazladır. İşletme bireylerinin%17'si okuryazar değil, %44'ü ilkokul, %10'u ortaokul, %20'si lise ve %9'unun üniversite mezunu olduğu bulunmuştur. İşletme giderlerinin çoğunluğunu (%56) yem giderleri ve işletme gelirlerinin çoğunluğunu (%44) kasaplık kuzular oluşturmaktadır. Yetiştiricilerin, kullandıkları otlakları gelecekteki durumunu belirlemek için çok iyi, iyi, orta, kötü ve çok kötü ölçeklerinden oluşan sorulara verdikleri cevapların ortalamaları sırası ile %25, %29, %17, %19 ve %10 olarak bulunmuştur.
Sonuç: Genç nüfusun büyük bir bölümü ve yetiştiricilerin bir kısmı göçer hayvancılıktan memnun değildir ve sosyo-kültürel anlamda çok geride kaldıklarını düşünmektedirler öte yandan bu hayvancılık faaliyetini devam ettirebilecek kiralık alanların geleceğe dönük olmadığı ve kamuya ait alanların gelecekte de kullanılabilecek yeterlilikte olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum sürdürülebilirliği olumsuz etkileyebilmektedir. Göçer Karya koyunculuğu çok kazançlı bir ekonomik faaliyettir ve giderleri fazla olmasına rağmen karlılık payı yüksektir. Çalışmada göçer Karya koyunu'nun önemi ortaya konarak sürdürülebilirliği incelenmiş ve geleceğe yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Karya Koyunu, Göçer, Sürdürülebilirlik, Denizli, Serinhisar

Abstract:
Aim:This study was conducted to evaluate sustainability considering economic, social and environmental factors involved in Karya nomadic sheep farming.
Materials and Methods:The research was conducted with observations and interviews of 20 high performing farms that migrated from Denizli Serinhisar to different parts of Aydın and İzmir. The results of the interviews and observations were included in the sustainability assessment of the selected farms along with institutional information about the breeding project in question. The interview and observation data were collected according to the specification of an information sheet containing information on the economic, social and environmental aspects of sustainability. The study was carried out through visits to the farms, which were determined considering the migration regions and seasons, and the data obtained were defined with simple statistical analyzes.
Results: In these companies, the age of family members was 78 years or less and 2 years or more, with a higher proportion of elderly. It was found that 17% of  the breeders were illiterate, 44% had a primary school degree, 10% had a secondary school degree, 20% had a university degree, and 9% had a university degree. It was found that the largest part of operating costs (56%) is feed costs and the largest part of operating income (44%) is butchery lambs. The average of the farmers responses to the questions consisting of the scales very good, good, moderate, poor and very poor to determine the future condition of the pastures they use were 25%, 29%, 17%, 19% and 10%, respectively.
Conclusion: A large part of the young population and some of the breeders are not satisfied with nomadic livestock production and believe that they are far behind in socio-cultural terms. This situation may have a negative impact on sustainability. Nomadic Karya sheep rearing is a very lucrative economic activity, with high profitability despite its high cost. The study highlighted the importance of nomadic Karya sheep, examined its sustainability, and made suggestions for the future.

Keywords: Karya Sheep, Nomadic, Sustainability,  Denizli, Serinhisar