İşletmelerde kâr payı dağıtım politikalarını etkileyen işletmeye özgü ve makroekonomik faktörlerin belirlenmesi: Borsa İstanbul temettü endeksi üzerine bir uygulama
Determination of company specific and macroeconomic factors affecting dividend payout policies: A case study on Borsa Istanbul dividend index
Yazar: RABİA KENDİRCİ
Danışman: PROF. DR. MELEK ACAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Kar dağıtım politikaları = Dividend policies ; Kar dağıtımı = Profit distribution ; Kar payı = Dividend ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Kâr payı dağıtım politikası, kârın hissedarlara dağıtılması veya işletmede bırakılarak yatırım amaçlı kullanılması ile ilgili kararlar bütünü olup, işletmelerin arzu edilen performansa ve amaçlara ulaşabilmelerinde son derece etkilidir. İşletmeler kâr payı dağıtım politikalarını kendileri belirlemekte ve yönetim karar alma aşamasında işletme için en faydalı olacak kâr payı dağıtım politikasını tercih etmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerde kâr payı dağıtım politikalarını etkileyen işletmeye özgü ve makroekonomik faktörler araştırılmış olup, işletmelerin kâr dağıtımı ile ilgili aldığı kararlarda hangi faktörlerin daha etkili olduğu, hangi faktörlere dikkat edilmesi gerektiği ve aynı zamanda araştırma konusu olan değişkenlerin işletmelerin kâr payı dağıtım politikaları üzerindeki etkilerini açıklamak amaçlanmaktadır. Bu bağlamda çalışmada BİST Temettü Endeksinde işlem gören ve farklı sektörlerde faaliyet gösteren 84 adet işletmenin 2011-2018 yıllarına ilişkin verileri incelenmiş ve bu işletmelerin kâr payı dağıtım politikalarını etkileyen faktörler panel veri analizi yöntemiyle araştırılmıştır. Çalışma sonucunda, nakit oranı, piyasa değeri, pay senedi işlem hacmi, işletme yaşı ve döviz kuru değişkenlerinin işletmelerin kâr payı dağıtım oranlarını pozitif yönde, finansal kaldıraç, aktif kârlılığı ve hisse halka açıklık oranı değişkenlerinin ise, negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışmada işletme büyüklüğü, fiyat/kazanç oranı, net satışlar büyüme oranı, ödenen vergiler, pay başına kazanç, aktifler büyüme oranı, brüt esas faaliyet kâr marjı, enflasyon oranı ve faiz oranı değişkenlerinin işletmelerin kâr payı dağıtım oranları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Dividend payout policy is a set of decisions concerning the distribution of profit to shareholders or the use of it for investment purposes and it is highly effective in achieving the desired performance and objectives of companies. The companies determine their own dividend payout policies themselves and the management chooses the most beneficial dividend policy for the company in the decision-making process. This study is a research on company specific and macroeconomic factors affecting the dividend payout policies and it aims to explain which factors are more effective in decisions about dividend payout policy of companies, which factors are significant and at the same time the effects of variables of this research on dividend payout policy of companies. In this context, the data of 84 companies that are traded in Borsa Istanbul Dividend Index and operate in different sectors are examined and the factors affecting the dividend payout policies of these companies are investigated by panel data analysis method. As a result of this study it is found that variables such as the cash ratio, market value, stock transaction volume, age of the company and exchange rate affect the dividend distribution rations in a positive way, financial leverage, return on asset and free float share rate affect in a negative way. In this study, it is seen that the variables such as size of the company, price/earnings ratio, net sales growth rate, taxes paid, earnings per share, whereas assets growth rate, gross operating profit margin, inflation rate and interest rate do not have a significant effect on the dividend distribution ratios of the companies.