Elektronik ticarette iş modelleri ve güncel sorunlar
Business models and current issues in electronic commerce
Yazar: BÜLENT KAYA
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ GÜLSEÇEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Enformatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Dijital ekonomi çağında e-ticaret platformu, veri kaynakları ve veri madenciliği teknoloji sistemleri etrafında inşa edilen bir veri platformu ekosistemine dönüştü. Büyük verinin en tipik uygulamaları da e-ticaret alanında yoğunlaşmaktadır. E-ticaret platformunun işleyişi multidisipliner bir araştırma alanıdır. Bu alandaki bilgi yapısının panoramik görüntüsünü elde etmek araştırmacılar için kolay değildir. Bilgi grafiği, bilginin nesne olarak bilgi alanıyla gelişim sürecini ve yapı ilişkisini gösteren bir grafik türüdür. Bu sadece görsel bir bilgi haritalaması değil, aynı zamanda araştırmacılara istatistik ve akademik statünün gelişim eğilimi için niceliksel bir araştırma yöntemi sağlayan serileştirilmiş bir bilgi soyağacıdır. Bu araştırmanın amacı araştırmacıların, mevcut araştırmanın temel bilgilerini, evrimsel eğilimlerini ve araştırma sınırlarını anlamalarına yardımcı olmaktır. Veri kaynağı olarak bu çalışmada Web of Science (WOS) veri kaynağı kullanılmıştır. WOS, Bilimsel Atıf Dizini (SCI), Sosyal Bilimler Atıf Dizini (SSCI), Sanat ve Beşerî Bilimler Atıf Dizini (A ve HCI) ve Konferans Enstitüsü Atıf Dizini- Sosyal Bilimler ve Beşerî Bilimler (CPCI-SSH)'yi entegre etmektedir. Günümüzde dünyanın en derin ve en eksiksiz veri tabanıdır ve alıntı indeksi verileri sağlamaktadır. Çalışmamızda e-ticaret alanında ilgili literatür çalışması yapılarak 1973 yılı ve 2023 yılları arasında veri kaynağı olarak Web of Science (WOS) kullanılmış olup yaklaşık olarak elli bin (50000) akademik çalışmaya VOSviewer programını kullanarak bibliyometrik analizi ile sistematik saha haritalama yöntemi uygulanmıştır. Bibliyometrik bir analiz, elektronik ticaret teknolojilerinin gelişimini tasvir etmek için literatüre geniş, sistematik bir genel bakış sunabilmekte ve trend konu ve metodolojilere yön gösterebilmektedir. E-ticaret ile ilgili yapılan faaliyetlerin atıf analizi ve ortak-atıf, ortak-kelime, ortak yazar ve kaynakça eşleşmesi sonuçlarını detaylı bir biçimde yayımlar, yazarlar, kaynaklar, ülkeler, üniversiteler, kurumlar ile alıntı yapılan yazarlar, dergiler ve kaynaklar bağlamında bulgulanmıştır. E-ticaret ile ilgili yapılan çalışmaların çok çeşitli araştırma konularını kapsadığı görülmektedir. Elde edilen sonuçlara göre e-ticaret türlerinin klasik bir sınıflandırması, şirketten şirkete (B2B), şirketten alıcıya (B2C), alıcıdan şirkete (C2B) ve alıcıdan alıcıya (C2C) içermektedir. Bu dört tür arasında örnek olarak seçilen en çok bin adet (1000) çalışmaya baktığımızda nispeten eşit bir dağılım göstermekte olup, buna göre B2C (%27,80) ve B2B (26,90) ile dört tür arasında en çok çalışılan tür olduğu tespit edilmiştir. C2B (%20,80) ve C2C (%24,50) ile daha az bir avantaja sahip olduğu görülmektedir. Araştırma konularını farklılaştırmak için oluşturduğumuz sınıflandırma şemasında örnek olarak seçilen en çok bin adet (1000) çalışmaya baktığımızda, tüketici davranışları (%33,40), e-tüketici sistemi (%18,90), organizasyonlar (%13,00), teknoloji (%25,70) ve başvuru ile ilgili çalışmaların (%9,00) şeklinde olduğu görülmüştür. Bu bağlamda yapılan faaliyetlerin en çok B2C (%27,80) ve B2B (26,90) türünde ve tüketici davranışları (%33,40) ile teknoloji (%25,70) sınıflandırmasında olduğu tespit edilmiştir

Abstract:
In the era of digital economy, the e-commerce platform has evolved into a data platform ecosystem built around data sources and data mining technology systems. The most typical applications of big data are concentrated in the field of e-commerce. The operation of an e-commerce platform is a multidisciplinary field of research. It is not easy for researchers to obtain a panoramic view of the knowledge structure in this field. Knowledge graph is a type of graph that shows the development process and structure relationship of information with the information field as an object. It is not just a visual mapping of information, but also a serialized genealogy of information that provides researchers with a quantitative research method for statistics and the development trend of academic status. The purpose of this research is to help researchers understand the basic information, evolutionary trends, and research limitations of current research. Web of Science (WOS) was used as the data source in this study. WOS integrates the Scientific Citation Index (SCI), the Social Sciences Citation Index (SSCI), the Arts and Humanities Citation Index (A and HCI), and the Conference Institute Citation Index - Social Sciences and Humanities (CPCI-SSH). Today, it is the deepest and most complete database in the world and provides citation index data. In our study, a relevant literature study was conducted in the field of e-commerce and a systematic field mapping method was applied to approximately fifty thousand (50000) academic studies using Web of Science (WOS) as a data source between 1973 and 2023, with bibliometric analysis using the VOSviewer program. A bibliometric analysis can provide a broad, systematic overview of the literature and point to trending topics and methodologies to depict the evolution of electronic commerce technologies. The results of citation analysis, co-citation, co-author, common-word and bibliography matching of studies on e-commerce were found in detail in the context of publications, authors, sources, countries, universities, institutions, cited authors, sources and journals. It seems that studies on e-commerce cover a wide range of research topics. A classic classification of e-commerce types includes business-to-business (B2B), business-to-consumer (B2C), consumer-to-business (C2B), and consumer-to-consumer (C2C). When we look at the most one thousand (1000) studies selected as examples among these four species, it has been determined that there is a relatively equal distribution. Accordingly, it was determined that it was the most studied type among the four types, with B2C (27.80%) and B2B (26.90). It appears to have less of an advantage with C2B (20.80%) and C2C (24.50%). When we look at the most one thousand (1000) studies selected as examples in the classification scheme we created to differentiate the research topics, we see consumer behavior (33.40%), e-consumer system (18.90%), organizations (13.00%), technology ( 25.70%) and application-related studies (9.00%). It has been determined that the studies conducted in this context are mostly in the consumer behavior (33.40%) and technology (25.70%) classifications.