Anadolu Üniversitesi İÇEM lise düzeyindeki işitme engelli öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesinde işbirliği gözlem yöntemi ile anlatım yönteminin karşılaştırlması /
Yazar: BEHRAM ERDİKEN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1996
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu Üniversitesi = Anatolian University ; Anlatım yeteneği = Expression ability ; Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Liseler = High schools ; Yazılı anlatım becerisi = Writing skills based ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
Araştırmada, Anadolu Üniversitesi İÇEM lise düzeyindeki işitme engelli öğrencilerin yazılı anlatım etkinliklerinde, işbirliği- gözlem yöntemi uygulanan grup ve anlatım yöntemi uygulanan grubun, yazılı anlatım becerilerinin gelişimi, deneysel model ile karşılaştınimıştır. Araştırmaya katılan işitme engelli öğrenciler; aynı eğitim ortamında eğitim gören ve ikinci bir engeli olmayan, sensorineural işitme kayıplı öğrencilerdir. Bu öğrenciler yansız atanmış olup, deney grubunda 12 işitme engelli öğrenci ile işbirliği-gözlem, kontrol grubunda 12 işitme engelli öğrenciyle anlatım yöntemi, ikişer saatlik dört çalışma ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre; işbirliği-gözlem yöntemi uygulanan grubun, yazılı anlatım; içerik, düzenleme, sözcük dağarcığı, dilbilgisi, noktalama-yazım özellikleri ve bu özelliklerin toplamı olan yazılı anlatım becerisi bakımından öntest-sontest puanları arasında sontestler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Anlatım yöntemi uygulanan grubun öntest-sontest puanları arasında; içerik, düzenleme ve toplam puanlar bakımından sontest lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Anlatım yöntemi ile çalışan öğrencilerin öntest- sontest puanları arasında sontest lehine; sözcük dağarcığı, dilbilgisi, noktalama-yazım puanları bakımından farklılık olmamıştır. İşbirliği-gözlem yöntemi ve anlatım yöntemi uygulanan grupların sontest puanları arasında; tüm özellikler bakımından farklılık bulunmamıştır. Her iki grubun sontest puanları arasında istatistiksel farklılık bulunmaması; her iki grubun da yazılı anlatım özelliklerinde benzer bir gelişme göstermesiyle açıklanmıştır. İşbirliği-gözlem yöntemi uygulanan grup ile anlatım yöntemi uygulanan grubun erişi düzeyleri arasında; içerik, dilbilgisi ve noktalama-yazım özellikleri bakımından işbirliği-gözlem yöntemi lehine farklılık bulunmamış, düzenleme, sözcük dağarcığı ve toplam puanlar bakımından farklılık bulunmuştur. Doğal İşitsel/Sözel Yaklaşımla eğitim gören ve işbirliği-gözlem yöntemi ile yazılı anlatım çalışması yapan lise düzeyindeki işitme engelli öğrenciler, özellikle sözcük dağarcığı, düzenleme özelliklerinde ve toplam puanlar bakımından olumlu yönde ve önemli derecede yazılı anlaümlarıru geliştirebilmektedirler.

Abstract:
In this true-experimental study the effectivnees of cooperative-observation method and didactic method on developing written expression of hearing impaired students was compared. So, the cooperative-observation and the didactic methods in teaching of written expression were applied at the Research and Education Center for Hearing Impaired Children (ÎÇEM), and the sample group was ÎÇEM High school level hearing impaired students. Written expression of subjects were scored in terms of content, organization, vocabulary, grammar and mechanics and scores given on each component were totalled. For this scoring "Written Expression Evaluation Profile" which was evaluated in terms of validity and reliability was used. The students enrolled in the study were educated in the same educational environment, didn't have another handicap and had sensorineural hearing loss. Two randomly selected groups, experimental and control, were formed and they were statistically equivaleted based on the variables of the onset of hearing loss, the average number of hearing loss in better ear, the time of being aided, age, total time of the education, intellegence level, socio-economik level and reading comprehension level. Subjects both in control and experimental group were given a pre-test. Then control group was trained four times each of which lasted two hours by didactic method; and experimental group was trained four times each of which lasted two hours by cooperative- observation method. These training sessions were followed by a post-test. Scores subjects received on pre-test and post-test were analyzed using two way t test for unequivalent groups. The results of the two way t test indicated no significant difference between the control and the experimental group both on components and on the total score. The pre-test and post-test scores of subjects were analyzed from different perspectives. First of all pre-test and post-test scores of both control and experimental groups were compared. Comparison of pre-test and post-test scores of experimental group indicated significant difference on scores of each component and total score. Comparison of pre-test and post-test scores of control group also indicated significant difference on content, organization and total score. Since both of the groups received instruction for 8 hours, these findings are considered to be natural. Secondly, post-test scores of control and experimental groups were compared and no significant difference was found both on components and total score. This result indicated that both of the methods- didactic and cooperative-observation- contributed to the improvement of writing proficiency of the subjects. In order to test the effectiveness of the two methods, gain scores of experimental group and control group were compared. This comparison indicated significant difference in terms of organization, vocabulary, and total score; however it didn't indicate significant difference in terms of content, grammar, and mechanics. Consequently, the findings of this study indicated that cooperative-observation method is more effective on development of writing proficiency when compared with didactic method.