Görsel sanatlar öğretim programları ile ilgili gelişmelerin değerlendirilmesi (1924-2018 arası )
Evaluation of developments related to visual arts curriculum(1924-2018 between)
Yazar: DEMET ERKUZU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇOBAN
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Program geliştirme = Program development ; Sanat eğitimi = Art education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Sanat eğitiminin bireyin gelişimindeki gerekliliği, yaratıcılığa olan etkisi, psikomotor, bilişsel ve duyuşsal alanlarda gerçekleştirilen kazanımlara olan katkısı oldukça önemlidir. Sanat eğitiminde; sanatın bireye sağladığı kültürel ve toplumsal katkılarının yanı sıra, kendine güveni olan, yeteneklerini ortaya çıkaran, çevreye duyarlı ve estetik duygularını geliştiren bireylerin gelişimine önem verilmektedir. Eğitim, bilim ve sanatın işbirliği ile uyum içinde olmalıdır. Sanat eğitimi her eğitim kademesinde dönem dönem değişen adı ve ders saati ile öğretim programlarında resim, resim-iş, resim- el işi,  görsel sanatlar gibi isimler ile eğitimin bir parçası olarak yerini almıştır. Bu çalışmada; Türk Eğitim Sistemi'nde (1924 – 2018 Arası) yer alan Görsel Sanatlar dersi öğretim programları ile ilgili gelişmelerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, araştırmanın modeli, kaynak tarama yöntemidir. Araştırmada, 1924-2018 yılları arasındaki Görsel Sanatlar dersi öğretim programları taranmış ve görsel sanatların değişen adı, ders saati sayısı, hangi sınıflarda yer aldığı, hedef, içerik, kazanım, eğitim durumları, sınama durumları ile ilgili gelişmeler ve görsel sanatların diğer derslere göre programlardaki ağırlığı değerlendirilmiştir. Araştırmada tarama modeli kullanıldığından evren ve örneklem belirtilmemiştir. Araştırma sonucunda, programlarda dersin adında zamanla değişiklik yapıldığı, 2006 yılından bu yana Görsel Sanatlar olarak devam ettiği, derse her sınıf düzeyinde yer verildiği ve ders saat sayısının 4 saat ile başlayıp 2013'ten bu yana 1 ders saati ile devam ettiği, haftalık ders saatinin programlarda yer alan kazanımlara oranla yetersiz olduğu belirlenmiştir. Programlarda amaçlar ve içerik öğelerine bütün programlarda yer verildiği en fazla ayrıntılı programın 1948 ilkokul ve 2006 ilköğretim programlarının olduğu görülmüştür. Günümüz programlarında yer verilen kazanım boyutuna 1992 İlköğretim Resim-İş öğretim programında ilk kez davranış şeklinde yer verildiği belirlenmiştir. Programda 1136 davranışın belirlendiği ve zamanla ders saatinin azalması ile birlikte kazanım sayısının azaldığı görülmektedir. Değerlendirme bölümünün programlarda ilk olarak 1992 Öğretim programında yer verildiği ancak sadece soruların verildiği ve yetersiz olduğu belirlenmiştir. 2006 öğretim programında ölçme ve değerlendirmeye ayrıntılı olarak yer verildiği, 2013 öğretim programında sadece ölçme ve değerlendirme araçlarının yazıldığı 2018 Öğretim Programında ise değerlendirme yaparken programa uygun bütün bileşenleri dikkate alarak yapılması gerektiğinden söz edilmiştir. Programda ölçme araç gereçleri belirtilmemiş; derse uygun standartlara uyarak değerlendirme yapılması öğretmene bırakılmıştır. Görsel sanatlar dersinin diğer derslere oranla programlardaki ağırlığının zamanla azaldığı ve derse daha az yer verildiği görülmektedir.

Abstract:
The contribution of art education to the necessity in the development of the individual, its impact upon creativity, and its contribution to the achievements which are realized in psychomotor, cognitive and affective fields are quite crucial. In art education besides  the cultural and social contributions of art to the individual, the development of individuals who are self-confident, revealing their talents, develop their environmentally sensitive and aesthetic feelings are given importance. Education should be in harmony with science and art in coopreation. Art education has taken its place as a part of education with names such as painting, painting-work, painting-handiwork and visual arts in the education programs with the name changing and course hour in every education stage. In this study; the aim is to evaluate the developments in the Visual Arts curriculum in the Turkish Education System (1924 - 2018), in the direction of the  research purpose, qualitative research approach is adopted, the model of the research is the method of screening the source. In the study, Visual Arts course programs between 1924 and 2018 were scanned and the visual name of the visual arts, the number of course hour, which classes they took part, the developments related to the target, content, learning outcome, test situations and the weight of the visual arts in the programs according to the other courses were assessed. As the screening model was used in the study, the universe and sample were not mentioned. In the consequence of the research, the course name has changed over time as Visual Arts since 2006 and it has been determined that the course is given in each class level and the number of course hours has been insufficient compared to the ones started with 4 hours and continues with 1 lesson hour in proportion to the learning outcomes since 2013. It has been seen that the most detailed program in which the aims and content elements were included in all programs were 1948 elementary school and 2006 primary education programs. It has been determined that the gain dimension included in today's programs is firstly included in the form of behavior in the 1992 Elementary Art Education curriculum. It is observed that 1136 behaviors were determined in the program and the number of learning outcomes decreased with the dwindling in the course hours over time. It was determined that the evaluation section was first included in the curriculum in 1992 but only the questions were given and insufficient. In the 2006 curriculum, measurement and evaluation were given in detail, and in the 2013 curriculum it was mentioned that only the measurement and evaluation tools should be written in the 2018 Curriculum which should be taken into consideration when considering all the appropriate components in the curriculum.Measurement tools in the program are not stated. It is left to the teacher to make an assessment according to the appropriate standards. It is seen that the weight of the visual arts course in the programs decreases with time and given less place compared to other courses.