Sağlık sektöründe çalışanların kişisel koruyucu donanım kullanım bilinci
Awareness of usage of personal protective equipment of those working in health sector
Yazar: ARZU KUŞCU
Danışman: PROF. DR. ASİYE NURTEN
Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Koruyucu malzemeler = Protective materials ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Sağlık çalışanları bir yandan hastalara ya da hastalık tehlikesi altında olanlara hizmet verirken, bir yandan da hizmetin özelliğinden kaynaklanan birçok risk ve tehlikeye maruz kalmaktadır. İşyeri çalışma şartlarının iyileştirilmesi, çalışanların iş sağlığı ve iş güvenliği konularında eğitilerek iş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturulması, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesinde en etkili yöntemlerden biri olan kişisel koruyucu donanımların etkin bir şekilde kullanılması, tehlikelerden korunmamızı sağlayacaktır. 
Bu çalışma hastane personelinin kişisel koruyucu donanımlar hakkındaki kullanım, fayda ve görüşlerini açığa çıkararak konu hakkında alınacak önlem ve diğer öngörülere dayanak olmak amacıyla yapılmıştır. 
Örnekleme çalışması Mersin Bölgesinde bulunan kamu hastanelerinde yapılmıştır. Yapılan anket çalışması 319 katılımcı ile 3 hastanede uygulanmış ve hastanede çalışan personelin kişisel koruyucu donanım kullanımları, konu hakkındaki bilgi ve görüşleri ile birlikte donanım yeterliliği ile ilgili değerlendirmeleri alınmıştır. 
İş güvenliği ve iş sağlığı kavramını "duymuş" olanlar katılımcıların tamamına yakındır (% 94,1). Ancak konuyla ilgili eğitim alanların oranı cevap verenler içerisinde % 63, tüm katılımcılar içerisindeki oranı ise % 59,2'dir. Katılımcıların kişisel koruyucu donanımda kullanılan malzeme ile ilgili eğitim gördüğünü belirtenlerin oranı % 72,9'dur. KKD'lerin saklama koşullarını bildiğini belirtenlerin oranı % 75,6, kullanım kılavuzlarını okuduğunu belirtenlerin oranı ise % 52,9'dur. KKD'lerin bilincine yönelik yapılan analizde eğitim ve saklama koşulu bilgileri yüksek oranlarda gözlenirken kılavuz bilgisinin oranı yarı yarıya bulunmuştur. Eğitim, saklama koşulu bilgisi ve kullanma kılavuzunun okunmasının beraber değerlendirilmesi sonucunda ise KKD bilinç skoru 60,63 olarak saptanmıştır. En az bir meslek hastalığı riski belirten katılımcıların oranı % 63,3 olup, iş kazası riski belirtenlerin oranı ise % 50,5 olarak belirlenmiştir. İş kazası ile ilgili cevap verenlerin % 85,1'i yanıtsızları da dâhil ettiğimizde % 80,6 oranında en az bir iş kazasına maruz kaldığını belirtmiştir. İş kazası ihtimali için risk belirtmediği halde en az bir iş kazası geçiren 104 katılımcı vardır. 104 katılımcının % 98,1'i KKD kullanırken bu iş kazasını geçirmiştir. KKD kullanım ile fayda gördüklerini (KKD'nin zararı azaltması) belirtenlerin oranı % 75,5'tir. Genel oranlara bakıldığında ise KKD faydası cevap verenlerde % 78 olarak gözlenmiştir.
Çıkan olumsuz sonuçları iyileştirmek için iş sağlığı ve iş güvenliğinin bir ekip işi olduğunu kavramak bu konuda uzman kadro oluşturmak gerekmektedir. İş sağlığı ve iş güvenliği çatısı altında bölümlerde kullanılacak KKD'ler tespit edilmeli ve bu konuda gerekli eğitimlerin düzenlenmesi amaçlanmalıdır. Çalışanlarca kullanılan KKD'ler aralıklarla denetlenmeli, kullanım hataları ve diğer tespitler değerlendirilerek gerekli eğitimlerin tekrarlaması sağlanmalıdır.

Abstract:
While the medical staff is serving the patients or those who are under health danger, they are also face to many risks and danger arising from the characteristic of these services. The improvement of the working conditions at workplace, the elaboration of awareness of occupational health and safety by giving employees training about health and safety at work, and specially the usage of personal protective equipment which is one of the most effective ways to prevent work accident and occupational disease will help us to protect ourselves against the dangers. T
This study will help to reveal the usage and advantages of personal protective equipment as well as the opinions of hospital staff about this matter and hence to form a basis for the measures to be taken in that scope and other forecasting. 
The sample study was done over the public hospitals found in the region of Mersin. The survey study was conducted over 319 participants of 3 hospitals; by with way, we have reached to the knowledge and usage level of hospital staff about the personal protective equipment and have taken their opinions and evaluations about the equipment sufficiency and adequacy. 
Almost all of the participants have already "heard" about the health and security at work (94.1%). However, those who have already received any training about the mater are at the rate of 63% among those who have responded and only 59.2% among the whole participants. 72.9% of the participants have stated to have received training about the materials used as personal protective equipment. 75.6% of them have declared to know the preservation conditions of the PPE and 52.9% to have read the instructions for use. In the analysis conducted in order to determine the awareness of participants about the PPE, it is seen that most of participants have knowledge about training and preservation conditions whereas nearly half of them know the instructions for use. In consequence of the evaluation of raining, preservation conditions and instructions for use at the same time, the score of awareness of PPE has been determined as 60.63. The rate of participants who have specified at least one occupational disease is 63.2% whereas the rate of those who have specified a work accident is determined as 50.5%. When we add 85.1% of those who have given a answer about work accident to the unanswered ones we obtained 80.6% who have suffered at least of one work accident. Despite no risk has been mentioned for any work accident probability, there were 104 participants who had at least one work accident. 98.1% of those 104 participants had this work accident while they were using PPE. The rate of those who specified to benefit from PPE was 75.5% (reduction of damage thanks to PPE). When considering the general rates, the benefit of PPE was observed as 78% among the responders.
It seems then necessary to establish an expert staff in order to improve the negative results obtained and to comprehend that the health and safety at work is in fact a team work. It should be also necessary to determine the PPE to be used at the sub-services under the same roof of health and safety at work and to organize the necessary trainings in that scope. The PPE used by the staff should be inspected as regular intervals and necessary trainings should be repeated after evaluating the misuses and other determinations.