Bölge ülkelerinin Irak politikaları (2003-2011)
Iraqi policy of the regional states (2003-2011)
Yazar: ARKAN HASHIM MUHAMMAD
Danışman: PROF. DR. İLHAN UZGEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bölgesel politikalar = Regional policies ; Irak = Iraq ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
2001 tarihinde Dünya Ticaret Merkezi ile Amerikan Savunma Bakanlığı'nın binaları terör grupları tarafından çifte saldırıya maruz kalmasıyla birlikte, Orta Doğu Bölgesi Amerika ve müttefiki İngilizler tarafından tekrar tanzim edilip şekillendirilmeye çalışılmıştır. Afganistan işgaliyle başlayan bu süreç, Mart 2003 tarihinde Irak'ın işgali ile sürdürülmüştür. 1920 yıllarında İngilizler tarafından kurulan Irak devleti, tekrar İngiliz ve Amerikan güçlerinin işgaline maruz kalarak yeniden siyas, askeri ve ekonomik yönden tanzim edilmesi noktasına gelmiştir. Bu yönüyle de Amerikan'ın Bağdat'taki Sivil Yöneticisi Bremer önemli bir görev üstelenmiştir. Önce Şiilerin iktidara taşınmasını sağlanmış, ardından da miliyetçi ve ulusal çizgide olan Arap partlerini tasfiye ederek siyasal İslam'ın Şii ayağını iktidara taşınmasını sağlamıştır. Siyasal İslam'ın Sünni ayağını da çeşitli adlar altından kurulan konsey ve kurullar da temsilinin yolunu açmıştır. Ardından yapılandırma süreç bir anaysayla da güvence altına alınmıştır. 28 Haziran 2004 tarihinde işgal güçleri egemenliği Iraklılara teslim etmesiyle başlayan süreç, Aralık 2005 tarihinde seçimlerin yapılıp el Maliki'nin de başbakan olmasıyla sona ermiştir. Böylece Irak'ın yendinen siyasi, güvenlik açılardan yapılandırılması sağlanmıştır. Bunun yanında Sünni–Şii–Kürt denklemi ortaya çıkarılmıştır. Dolayısıyla bu tablonun ortaya çıkması süecinde ve sonrasında Irak'a komşu olan Türkiye başta olmak üzere, İran, Suriye ve Suudi Arabistan bu denklemi esas alarak Irak devleti ile siyasi, ekonomik ve güvenlik ilişkilerini geliştirmeye çalışmışlardır. Bu da "Bölge Ülkelerinin Irak Politikaları 2003-2011"adlı tezimizin omurgasını oluşturmaktadır.

Abstract:
Middle East Region re-shaping by United States and its ally British has been started after 2001 double attacks on the World Trade Center and US Department of Defense by terrorist groups.This process started with the invasion of Afghanistan, It has continued with the invasion of Iraq in March 2003. Iraq state established by British in 1920s, reoccupation of Iraq by British and American forces bring the country to the point of political, military and economic arrangement.In this aspect United States Civil Administrator in Baghdad, Paul Bremer has played a key role.First Shiite moved to power then Arab nationalist parties within nationalist line were liquidated followed by power moving to Shiite wing of political Islam. Also it's paved the way for establishing councils and committees under various names to representing Sunni wing of political Islam. Then configuration process is constitutionally guaranteed.The process that began in June 28, 2004 with the occupation forces to handover sovereignty to Iraqis and ended with the elections in December 2005 that brought el Maliki for prime minister. Thus, Iraq's political and security perspective reconfigured again. Besides, the Sunni-Shiite-Kurdish equation is revealed. Thus during and after the process that lead to this political statement Iraq neighbors Iran, Syria, Saudi Arabia and particularly Turkey have attempted to improve their economic and security relations on the basis of this political equation. This constitute the backbone of my thesis named "Iraqi Policy of The Regional States 2003-2011".