Diz protezi ameliyatı öncesi hastalara verilen eğitimin derin ven trombozu gelişimine yönelik etkisi
The effect of training on patients for deep ven thrombosis development before knee prosthesis
Yazar: ABDULLAH BERKAY ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ARZU TUNA
Sanko Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Hasta eğitimi = Patient education ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Hasta eğitimi, hastaların sağlık durumları ve tedavi süreçleri hakkında bilgi edinebildikleri temel yaklaşımdır. Bu çalışmada ortopedi servisinde diz protezi ameliyatı geçirecek olan hastalara ameliyat öncesi dönemde verilen hasta eğitiminin, ameliyat sonrası dönemde DVT gelişimine etkisinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya diz protezi ameliyatı olacak olan 60 hasta dahil edildi. Hastalar kontrol ve deney gruplarına ayrıldı. Deney grubundaki hastalara ameliyattan 24 saat önce eğitim kitapçığı ile hasta eğitimi verildi. Kontrol grubundaki hastalara ise sadece klinik uygulamadaki bakım verildi. Sosyo-Demografik Özellikler Veri Toplama Formu ve Derin Ven Trombozunu Önlemeye Yönelik Bilgi ve Davranış formu aracılığı ile alındı. Bu iki form araştırmacılar tarafından ilgili literatürler incelenerek hazırlandı. Deney grubunun ameliyat sonrası bilgi düzey değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.05). Total diz protezi ameliyatı olan hastaların cinsiyetlerine göre %85'i kadın, %15'i erkekti. Deney grubunda ' Bu ameliyat toplar damarlarınızda pıhtı ( tıkanıklık) yapar mı? ' sorusuna %93.3 kişi 'Evet' yanıtını verdi. Kontrol grubunda bu doğru yanıtı veren %70 kişiydi. Aralarındaki fark istatiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). İki grup arasında bacaklarında 'kızarıklık, ısı artışı, şişlik bir arada olduğunda yürür müsünüz' sorusuna verilen yanıtlarda iki grup arasında istatistiksel bir fark olmadığı tespit edildi (p>0.05). Tüm grupta ' DVT çorabınızı sabah kalkar kalkmaz yürümeden giyermisiniz ? 'sorusuna 'Evet giyeriz' ifadesini kullananlar %100 deney grubunda, %70 kontrol grubundadır. Aralarındaki fark istatiksel olarak anlamlıydı (p<0.05) Sonuç olarak, ''DVT hasta eğitim rehberi'' ile verilen planlanmış bir sağlık eğitiminin ameliyat sonrası iyileşme sürecine olumlu katkı sağladığı, ameliyattan bir gün önce eğitim verilen deney grubu hastalarının DVT'ye yönelik bilgi ve davranış durumları kontrol grubuna göre taburculuk öncesi daha iyi ve istatiksel olarak da anlamlıydı. Eğitim materyali uygulanan ve yüz yüze eğitim alan deney grubu hastalarının bilgi ve davranış düzeyleri, sadece klinik rutin uygulama verilen hastalardan daha iyi ve istatiksel olarak anlamlıydı.

Anahtar kelimeler: Derin Ven Trombozu; Eğitim

Abstract:
Patient-education is a significant process during which patients can get information regarding their own medical conditions and treatment processes. The objective of this study is to find out the impact of the preoperative education of the patients, who had a knee replacement surgery in the orthopaedic department of the university, on the postoperative DVT development. In the study, 60 patients who had a knee replacement surgery were included. The patients were divided to control and experimental groups. Training manuals were given to the patients in the experimental group twenty-four hours before the surgery. Only fundamental care in clinical practice were given to the patients in the control group. There was not a face-to-face training. Questionnaires prepared for the patients were conducted. Socio-Demographic Data Collection Form were filled out, and Knowledge and Behaviour Form for Preventing DVT was used. These two forms were prepared by considering the literature about our research. It was found out that the level of the postoperative knowledge of the patients in the experimental group was significantly more meaningful than that of the preoperative knowledge of the patients in the control group (p<0.05). %85 of those patients who had a knee replacement surgery was female, while %15 of them was male . %93.3 of the patients in the experimental group responded yes to the question "Does this surgery result in DVT?". %70 of the patients in the control group responded yes to this question. The difference between them was statistically significant (p<0.05). It was also found out that there was no significant difference between the responses to the question "Would you walk if you had rash, temperature increase and swelling simultaneously?" (p>0.05). All of the patients in the experimental group responded yes to the question "Would you put on your DVT compression stockings as soon as you get up in the mornings", whereas only %70 of the patients in the control group responded yes to this question. The difference between the responses was significant (p<0.05). It can, in this regard, be pointed out that the process of patient-education planned and implemented through 'DVT patient-education manual/guide' had a positive impact on the postoperative healing process and that the preoperative level of knowledge and behaviour about DVT in the experimental group was better and statistically more meaningful compared to that of the patients in the control group. It can also be suggested that those patients who had a face-to-face training through educational materials in the experimental group was better and had statistically more meaningful values compared to those patients who only had routine clinical service.

Key Words: Deep Vein Thrombosis (DVT), Patient-Education