Algılanan stresin duygusal yeme üzerindeki etkisinde kendilik algısının aracı rolü
The mediating role of self-perception in the effect of perceived stress on emotional eating
Yazar: SELEN BOZBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP PINAR COHEN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Stres = Stress ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yapılan bu araştırmada yetişkinlerde algılanan stresin duygusal yeme üzerindeki
etkisinde kendilik algısının aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 18-65
yaş aralığında olan 410 kadın ve 155 erkek olmak üzere toplamda 565 kişi
oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan bireylere Bilgilendirilmiş Onam Formu,
Demografik Bilgi Formu, Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği
ve Algılanan Stres Ölçeği çevrimiçi ortamda sunulmuştur. Elde edilen verilerin
analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Algılanan stresin duygusal yeme
üzerindeki etkisinde kendilik algısının aracı rolü incelendiğinde, algılanan stresin
kendilik algısını yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca algılanan stresin duygusal yemeyi
yordadığı görülmüştür. Kendilik algısı aracı değişken olarak modele eklendiğinde
algılanan stresin ve kendilik algısının duygusal yemeyi yordadığı belirlenmiştir. Bu
bulgular değerlendirildiğinde algılanan stresin duygusal yeme üzerindeki etkisinde
kendilik algısının kısmi bir aracı rolünün olduğu belirlenmiştir. Cinsiyete göre
karşılaştırıldığında kadın katılımcıların stres rahatsızlık algısı, gergin hissettikleri
durumlarda yeme ve olumsuz duygularla başa çıkmak için yeme davranışlarının erkek
katılımcılardan daha fazla olduğu görülmüştür. Kilosundan memnun olmayan
katılımcıların diğer katılımcılara göre stres ve duygusal yeme puanlarının daha yüksek
olduğu saptanırken kilosundan memnun olan katılımcıların kendilerini daha olumlu
değerlendirdikleri saptanmıştır. Bireylerin eğitim seviyesi yükseldikçe stres
seviyesinin ve duygusal yeme davranışının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Kendilerini
kilolu olarak algılayan bireylerin duygusal yeme davranışlarının ve stres düzeylerinin
kendilerini normal kiloda ve zayıf olarak algılayan katılımcılardan daha yüksek
olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the mediating role of self-perception in the effect of perceived stress on
emotional eating in adults was examined. The sample of the study consists of a total of
565 people, 410 women and 155 men, aged between 18-65. Informed Consent Form,
Demographic Information Form, Turkish Emotional Eating Scale, Social Comparison
Scale and Perceived Stress Scale were presented online to the individuals participating
in the study. SPSS 25.0 program was used in the analysis of the obtained data. When
the mediating role of self-perception in the effect of perceived stress on emotional
eating was examined, it was determined that perceived stress predicted self-perception.
It was also found that perceived stress predicted emotional eating. When self-perception
was added to the model as a mediator variable, it was determined that perceived stress
and self-perception predicted emotional eating. When these findings were evaluated, it
was determined that self-perception had a partial mediating role in the effect of
perceived stress on emotional eating. When compared according to gender, it was
observed that female participants had higher perceptions of stress and discomfort, eating
when they felt nervous, and eating behaviors to cope with negative emotions than male
participants. It was determined that the participants who were not satisfied with their
weight had higher stress and emotional eating scores than the other participants, while
the participants who were satisfied with their weight evaluated themselves more
positively. It was concluded that as the education level of the individuals increased, the
stress level and emotional eating behavior decreased. It was found that emotional eating
behaviors and stress levels of individuals who perceive themselves as overweight are
higher than those who perceive themselves as normal weight and underweight.