Travmatik dental yaralanmalarda diş hekimlerinin bilgi, tutum ve tedavi yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of dentists' knowledge, attitudes and treatment approaches in traumatic dental injuries
Yazar: İLAF İSKENDER
Danışman: PROF. DR. MELTEM DARTAR ÖZTAN
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Dental travmalar = Dental trauma ; Diş hekimleri = Dentists ; Dişler = Teeth ; Tedavi = Treatment ; Tutumlar = Attitudes ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Travmatik Dental Yaralanmalarda Diş Hekimlerinin Bilgi, Tutum ve Tedavi Yaklaşımlarının Değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışma Türkiye'deki diş hekimlerinin TDY konusundaki güncel yaklaşım ve tedavi protokollerine ilişkin bilgi düzeylerini ölçüp, değişkenler arasında farklılıkları saptayıp muhtemel sebeplerini sorgulayıp öneriler sunmak amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza Türkiye genelinde çalışan 327 diş hekimi dahil edilmiştir. Anket formu, diş hekimlerinin sosyodemografik verileri ve TDY ile ilgili bilgi ve yaklaşımlarına ilişkin veri toplamayı hedefleyen toplam 21 sorudan oluşmaktadır. Sanal ortamda gerçekleştirdiğimiz anket çalışmasında katılımcıların bilgi sorularına verdikleri yanıtlar, tanımlayıcı değişkenlere göre gruplandırılıp analiz edilmiştir. Nominal değişkenlerin grup karşılaştırmalarında (çapraz tablolarda) Ki-Kare test kullanıldı. Katılımcıların bilgi puanlarının iki grupta karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarında Kruskal Wallis Varyans Analizi kullanıldı. Farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığı Kruskal Wallis Çoklu Karşılaştırma testi ile incelendi. Katılımcıların bilgi düzeyini değerlendirmek için 0 ila 8 puan aralığında bir "Dental Travma Bilgi Puanı" kullanıldı. Değerlendirmelerde IBM SPSS version 20 (Chicago, IL, USA) programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edildi. 
Bulgular: Katılımcıların %58,4'ünün bilgi puanının kabul edilebilir/ortalama düzeyde olduğunu, %21,4'ünün yetersiz ve %20,2'sinin ise yüksek başarı elde ettiğini görmekteyiz. Verileri karşılaştırıldığında; bilgi puanı daha yüksek olan gruplar: kadın hekimler, 24-35 yaş aralığında olanlar, üniversitede çalışan, uzmanlık geçmişi olanların, 6 yıldan az mesleki deneyimi olan, ToothSOS uygulamasından haberdar olan ve mezuniyet sonrası eğitim almış olan hekimler olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %72,8'i travmaya uğramış dişlere splint uyguladığını, splint materyali olarak %64,2'si ortodontik tel, %62,7'si kompozit rezin, %29,7'si fiber splint materyali ve %22,9'u misina kullandıklarını belirttiler.  Travmatik dental yaralanmaların radyolojik değerlendirmesinde periapikal radyografi yöntemine başvurma oranı %92 iken oklüzal radyografi yöntemine başvurma oranı %25,7 olarak saptandı.
Sonuç: Katılımcılarımızın TDY'da bilgi düzeyi kabul edilebilir orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bilgi sorularında en fazla doğru yanıt alan sorular; konküzyon, avülsiyon ve lateral lüksasyon ile ilgiliyken, kök kırığı, intrüzyon, komplike kron kırığı sorularında daha düşük oranda doğru yanıtlar alınmıştır. Elde edilen sonuçlara göre diş hekimlerinin ve özellikle mezuniyetinin üzerinden uzun zaman geçmiş hekimlerin TDY ile ilgili mezuniyet sonrası sürekli eğitimleri desteklenmeli ve hekimlerde eğitimin önemine yönelik daha fazla farkındalık sağlanmalıdır. Hekimlerin bilgilerini güncellemeleri ve geliştirmeleri açısından önemli olan ToothSOS gibi bilgilendirici uygulamalar hakkında farkındalık yaratılıp kullanımı desteklenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Travmatik dental yaralanmalar, daimî dişler, bilgi düzeyi, Türkiye.

Abstract:
SUMMARY
Evaluation of Dentists' Knowledge, Attitudes and Treatment Approaches in Traumatic Dental Injuries
Background/Aim: This study was conducted aiming to evaluate knowledge level of dentists in Turkey regarding traumatic dental injuries (TDI) in different clinical scenarios. Awareness about current treatment protocols and approaches in TDI was evaluated and differences between variables were compared, possible causes were questioned, and recommendations were presented.
Materials and methods: A cross-sectional study was conducted among 327 dentists working in Turkey. The questionnaire consisted of 21 questions in total, aiming to collect data on dentists' sociodemographic characteristics, their knowledge and treatment approaches in TDI. The study was carried out in virtual environment and answers to knowledge questions were analyzed and evaluated according to the descriptive characteristics of the participants. Chi-square test was used in group comparisons (cross tables) of nominal variables. Mann-Whitney U tests (for two categories variables) and Kruskal-Wallis tests (for more than two categories' variables) were performed. Kruskal Wallis Multiple Comparison test was used to determine the groups that had significant differences. A "Dental Trauma Knowledge Score" in the range of 0 to 8 points was made to assess participants' knowledge level. In the evaluations, the IBM SPSS version 20 (Chicago, IL, USA) program was used and p<0.05 was accepted as the statistical significance limit.
Results: Among the participants, 58.4% were found to have an acceptable/average level of knowledge, 21.4% were found to be insufficient and 20.2% of them achieved high knowledge score level. After evaluation of our data, some groups were found to have significantly higher knowledge score levels, those groups are female dentists, 24-35 years of age, those working at universities, those with history of specialty training, dentists with less than 6 years of professional experience, those that are aware of ToothSOS application, and those that had postgraduate training about TDI. Most of the participants (72.8%) have applied splint to traumatized teeth, preferences about splint materials were as follows; 64.2% orthodontic wire, 62.7% composite resin, 29.7% fiber and 22.9% fishing line. In radiological evaluation of traumatic dental injuries 92% of the participants preferred periapical radiography method, while only 25.7% of them are using occlusal radiography in routine. 
Conclusion: An acceptable level of knowledge on TDI management was revealed among dentists in Turkey. The questions with the with highest score level were "concussion, avulsion and lateral luxation" related, while questions about "root fracture, intrusion, and complicated crown fracture" scored lowest. According to the results obtained, dentists especially those that have graduated long time ago should be encouraged more to get postgraduate trainings on regular basis to keep their knowledge up to date and highlight importance of continuous education in the field. Increasing awareness about informative applications like ToothSOS is of great importance for improving and keeping up with the latest updates. 

Keywords: Traumatic dental injuries, permanent dentition, knowledge level, Turkey