Çocukluk çağı yabancı cisim aspirasyonlarının değerlendirilmesi (Geriye dönük çalışma)
Evaluation of foreign body aspiration in children (Retrospective study)
Yazar: ŞULE PAKSU
Danışman: PROF. DR. FADIL ÖZTÜRK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Allerjisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Solunum = Respiration ; Solunum yolları obstrüksiyonu = Airway obstruction ; Teşhis teknikleri-solunum sistemi = Diagnostic techniques-respiratory system ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Polikliniği'ne başvuran ve yabancı cisim aspirasyonu şüphesi ile yatırılan olguların geriye dönük olarak incelenmesidir.GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2003 ile Aralık 2008 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Polikliniği'ne başvuran, öykü, fizik ve radyolojik inceleme sonucunda yabancı cisim aspirasyonu şüphesi ile yatırılan olgular incelendi. Hastaların bilgileri hasta dosyalarından kayıt edildi. Yaş, cinsiyet, yaşadığı merkez, başvuru tarihi, geçen süre, başvuru yakınmaları, fizik inceleme bulguları, radyolojik bulgular, bronkoskopi sonuçları ve yatış süresi değerlendirildi.BULGULAR: Çalışma grubu 151 hastadan oluşuyordu. Hastaların 93'ü (%61,6) erkek, 58'i (%38,4) kız, Erkek:Kız oranı 1,6 idi. Erkeklerin yaş ortalaması 28,1, kızların 61,1 ay, pik insidans 1-2 yaş arası olarak bulundu. Hastaların %74,8'i 3 yaşından küçük, %25,2'si 3 yaşından büyüktü. Yabancı cisim aspirasyonu (YCA) üç yaşından küçüklerde erkeklerde, 3 yaşından büyüklerde kızlarda daha fazla bulundu. Fark istatistiksel olarak anlamlı idi. Hastaların %44,4'ü şikayetlerin başlamasını takip eden ilk 6 saatte, %73,5'i ilk 24 saatte hastanemize başvurmuştu. En sık başvuru yakınmaları dirençli öksürük, nefes darlığı ve hırıltılı solunum idi. Hastaların %86,8'i yabancı cisim aspirasyonu için pozitif öyküsü vermişti. En sık saptanan patolojik fizik inceleme bulguları solunum seslerinde azalma, wheezing ve takipne idi. Klasik triad (ani başlayan öksürük, wheezing ve solunum seslerinde azalma) 20 (%13,2) hastada pozitifti. Direkt grafide en sık rastlanan patolojik bulgu tek taraflı havalanma fazlalığı idi. Hastaların %93,4'üne bronkoskopi yapıldığı görüldü. Bunların %78,7'sinde yabancı cisim saptanmıştı. Yabancı cisim saptanan hastaların %62,2'si erkek, %37,8'si kızdı. Bronkoskopi işlemi sırasında 3 (%2,1) hastada pnömotoraks gelişmişti. Diğer hastalarda bronkoskopiye bağlı yaşamı tehdit edici bir komplikasyon gelişmemişti. Yabancı cisim en sık sağ bronşta (%43,2) saptandı. Hastaların %71,4'ünde organik, % 28,6'sında inorganik yabancı cisim saptanmıştı. Tüm yabancı cisimler içerisinde en sık saptanan fındık, en sık inorganik yabancı cisim ise toplu iğne idi. Hastaların yatış süresi 1-17 gün (ortanca 2 gün) olarak bulundu. Çalışmamızda mortalite oranı %0,7 olarak bulundu.SONUÇ: Yabancı cisim aspirasyonu çocukluk çağının önlenebilir mortalite ve morbidite nedenlerinden biridir. Tüm yaş gruplarında görülebilir. Özellikle üç yaş altı çocuklarda ani başlayan öksürük, hırıltılı solunum, nefes darlığı varlığında veya tedavi ile düzelmeyen, sık tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonlarında yabancı cisim aspirasyonu akılda tutulmalıdır. Tanısal gecikme artmış morbidite ve mortalite ile ilişkili olduğundan şüphelenilen vakalarda bronkoskopi geciktirilmemelidir. Fındık aspirasyonu bölgemiz için önemli bir sorundur. Ailelerin yabancı cisim aspirasyonunun önlenmesi, sağlık çalışanlarının ise erken tanı ve tedavi konusunda bilgi düzeylerinin artırılacağı çalışmalara gereksinim vardır.Anahtar kelimeler: Çocuk, havayolu, yabancı cisim aspirasyonu

Abstract:
OBJECTİVE: The aim of this study is to analyse the patients referring to Ondokuz Mayis University Child Emergency Department and hospitalized with suspected foreign body aspiration retrospectively.MATERIALS AND METHODS: Patients who referred to Ondokuz Mayis University Child Emergency Department between January 2003 and December 2008 and hospitalized with suspected foreign body aspiration were analysed following physical and radiological examinations. Patients information was obtained from patients records. Age, gender, place of dwelling, referral date, referral complaints, physical examination and radiological findings, bronchoscopy results, and duration of hospital stay were evaluated.FINDINGS: One hundred fifty one patients were included in the study, 93 of patients (61.6%) were male, the remaining 58 (36.4%) were female. Ratio of male to female was 1.6. The mean age of the males was 28.1 months, whereas the mean age of the female was 61.1 months. Peak incidence was 1-2 years. 74.8% of the patients were younger than 3 years old and 25.2% of the patients were older than 3 years old. The incidence of foreign body aspiration (FBA) was statistically higher in males who are younger than 3 years old and females who are older than 3 years old. 44.4% and 73.5% of the patients referred to our hospital within the first 6 and 24 hours after onset of the complaints respectively. The most common complaints were persistent cough, dyspnea and wheezing. 86.8% of the patient had positive history for foreign body aspiration. The most common pathological physical examination findings were decrease in respiratory sound, wheezing and tachypnea. Classic triad (cough, wheezing and decrease in respiratory sound) was positive in 20 patients (13.2%). Unilateral air trapping was the most common pathological finding in direct graphy. Bronchoscopy was performed on 93.4% of the patients and foreign body was detected in 78.7% of those on whom bronchoscopy was performed. Among the patients in whom foreign body was detected 62.2% were male and 37.8% were female. Pneumothorax developed in 3 patients (2.1%) during bronchoscopy. Other patients did not develop any life-threatening complication due to the bronchoscophy. Foreign body was most frequent in right bronchial tree (43.2%). Organic and inorganic foreign bodies were detected in 71.4% and 28.6% respectively. Hazelnut was the most frequent foreign body and pin was the most frequent inorganic foreign body. The duration of hospital stay was 1-17 days (mean 2 days). In our study the mortality rate was 0.7%.RESULTS: Foreign body aspiration is one of the avoidable mortality and morbidity causes of childhood. It can be seen in all age groups. Foreign body aspiration should be considered especially in children under 3 years old. As delay in diagnosis is associated with the morbidity and mortality, bronchoscopy should not be delayed in suspected cases. Hazelnut aspiration is a serious problem in our region. An awareness should be created in families in terms of the prevention of foreign body aspiration and health care professionals should be provided with an awareness and training regarding early diagnosis and treatment techniques.Key words: Child, airway, foreign body aspiration