Postmortem beyin doku örneklerinde travmatik beyin hasarı tanısı için biyobelirteçlerin kullanılabilirliği
Availability of biomarkers for diagnosis of traumatic brain injury in postmortem brain tissue samples
Yazar: YUSUF KALEM
Danışman: PROF. DR. NADİR ARICAN ; DOÇ. DR. NURCAN ORHAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Beyin yaralanmaları = Brain injury ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Postmortem değişmeler = Postmortem changes

Özet:
Amaç: Travma nedenli merkezi sinir sistemi yaralanmalarına bağlı ölümler, travma ölümlerin yaklaşık olarak %50'sini oluşturmaktadır. TBH tanı ve prognozuna yönelik biyobelirteçlerle ilgili deneysel çok sayıda çalışma mevcuttur. Çalışma çıktılarının klinik ve postmortem yapılacak adli tıbbi değerlendirmelerde TBH tanısı için mevcut yöntemlere katkı sağlamasının yanında diğer klinik alanlarda yürütülen  çalışmalara da kaynak olması amaçlanmıştır.

Yöntem: Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi'ne adli otopsi amacıyla gönderilen olgulardan toplanan travma ve kontrol grubu beyin doku örnekleri (Korteks ve Hipokampüs) üzerinde GFAP, MMP9, MAP2, MBP, pNFH, NFL, NSE, UCHL1, SDBP150, S100B biyobelirteç düzeyleri ELISA yöntemiyle belirlendi.

Bulgular: Hipokampus örneklerinde yapılan ölçümlerde S100B, MMP9 ve NFL travma grubunda, SBDP150 düzeyi kontrol grubunda yüksek bulunmuştur (p<0,05). Korteks doku örneklerinde gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.  Korteks dokusunda; GFAP, pNFH, NSE, UCHL1 ve MBP düzeyleri arasında, MMP9'un GFAP ve NSE düzeyleriyle, S100B düzeyi ile de NFL düzeyinin pozitif korele olduğu saptanmıştır (p<0,05). Hipokampus dokusunda pNFH, NSE, UCHL1 ve MBP düzeyleri arasında, GFAP'nin UCHL1 ve MBP düzeyleriyle ile pozitif korele olduğu görülmüştür (p<0,05).  S100B'nin NFL arasında pozitif, SBDP ile aralarında ise negatif korelasyon bulunduğu saptanmıştır (p<0,05). 

Sonuç: Hipokampus dokusunda yaptığımız ölçümlerde S100B, MMP9 ve NFL değerlerinin travma grubunda anlamlı yüksek bulunduğu, hipokampus dokusunun travma lokalizasyonundan bağımsız olarak etkilendiği ve postmortem incelemelerde hipokampal bölgeye yönelik ayrıntılı incelemenin tanıda değerli olacağı, biyobelirteçlerin antemortem dönemde maruz kalınan etkenler, ölüm öncesi agonal durum veya ölüm sonrası döneme ait faktörlerden etkilenebileceği ancak, TBH'nin postmortem tanısında biyobelirteçlerin umut verici olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Travmatik beyin hasarı, biyobelirteç, postmortem, hipokampus, korteks

Abstract:
Objective: Deaths due to traumatic central nervous system injuries account for approximately 50% of trauma deaths. There are many experimental studies on biomarkers for TBI diagnosis and prognosis. The results of our study were aimed to contribute to the diagnosis of TBI in clinical and postmortem forensic evaluations and to be a source for studies in other clinical units.

Method: GFAP, MMP9, MAP2, MBP, pNFH, NFL, NSE, UCHL1, SDBP150, S100B biomarker levels were measured by ELISA technique on brain tissue samples (Cortex and Hippocampus) of the trauma and control groups. For this purpose, brain tissue samples were collected from cases sent to the Morgue Department of the Forensic Medicine Institute for forensic autopsy.

Results: In the measurements made on hippocampus samples, S100B, MMP9 and NFL levels were found to be high in the trauma group, and SBDP150 levels were found to be high in the control group (p<0,05). No significant difference was detected between groups in cortex tissue samples. In the cortex tissue; GFAP, pNFH, NSE, UCHL1 and MBP levels were found to be correlated. MMP9 was found to correlate with GFAP and NSE levels. S100B was found to be correlated with NFL. In hippocampus tissue; pNFH, NSE, UCHL1 and MBP levels were found to be correlated. GFAP was found to be correlated with UCHL1 and MBP levels. It was determined that S100B was correlated with NFL and negatively correlated with SBDP.

Conclusion: In our measurements in hippocampus tissue, S100B, MMP9 and NFL levels were found to be significantly higher in the trauma group. It was determined that the hippocampal tissue was affected even if there was no direct trauma localization, and examination of the hippocampal region in postmortem studies was determined to be valuable in diagnosis. It was concluded that biomarkers may be affected by factors exposed in the antemortem period, agonal period before death and factors in the postmortem period, but biomarkers are promising in the postmortem diagnosis of TBI.

Keywords: Traumatic brain injury, biomarker, postmortem, hippocampus, cortex