Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dijital sözlük uygulamalarının okuduğunu anlama becerisine, söz varlığına ve kalıcılığa etkisi
The effect of digital dictionary applications in teaching Turkish as a foreign language on reading understanding, vocabulary and permanence
Yazar: EMRE ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF AKTAŞ
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Uluslararası ilişkilerde yaşanan gelişmeler ve artan göçler, yabancı ya da ikinci dil öğrenimini, 21. yüzyıl insanı için bir yaşam biçimi hâline getirmiş, bu süreçte yabancı dil olarak Türkçenin öğrenimi ve öğretimi de önem kazanmıştır. Alanyazında yabancı dil öğretiminde teknoloji destekli uygulamaların giderek yaygınlaştığı ve dil becerilerinde öğrenmeyi kalıcı ve etkili hâle getirdiğine vurgu yapılmaktadır. Bu doğrultuda Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında da teknoloji odaklı çalışmaların giderek arttığı görülmektedir. Bu çalışmada, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde teknoloji tabanlı dijital sözlük uygulamalarının okuduğunu anlama becerisine, söz varlığına ve kalıcılığa etkisi incelenmiştir. Açıklayıcı sıralı karma desenle tasarlanan çalışmanın nicel boyutunda, ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile berlirlenen çalışma grubu, ALKÜ TÖMER'de A1 düzeyinde Türkçe öğrenen toplam 45 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmanın nicel verileri okuduğunu anlama becerisi başarı testi ve söz varlığı başarı testi ile nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Geliştirilen başarı testlerin geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuş, güvenirlik hesaplamaları için de KR-20 güvenirlik testi ile madde güçlüğü ve madde ayırt ediciliği analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin 6 hafta süren uygulama sonrası okuduğunu anlama becerileri ve söz varlıkları arasında deney grubu lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutu ise durum çalışması şeklinde tasarlanmıştır. Buna göre uygulamanın yürütüldüğü deney grubunda yer alan öğrencilerin uygulamaya dönük görüşlerini almak için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formunun güvenirliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. İçerik analizi ve betimsel analiz ile çözümlenen veriler, deney grubundaki öğrencilerin uygulama süreciyle ilgili olumlu görüşe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. 

Anahtar Sözcükler: Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, dijital sözlük, söz varlığı, okuduğunu anlama.

Abstract:
Developments in international relations and increasing immigration have made learning a foreign or second language a way of life for people of the 21st century and learning and teaching Turkish as a foreign language has gained importance in this process. In the literature, it is emphasized that technology-supported applications in foreign language teaching are becoming increasingly widespread and make learning in language skills permanent and effective. In this direction, it is seen that technology- oriented studies in the field of teaching Turkish as a foreign language are increasing. In this study, the effects of technology-based digital dictionary applications on reading comprehension skills, enriching vocabulary, and permanence in teaching Turkish as a foreign language were examined. Experimental design with pretest-posttest control group was used in the quantitative dimension of the study, which was designed with explanatory sequential mixed design. The study group, which was determined by using the easily accessible case sampling technique, consists of a total of 45 students learning Turkish at A1 level at ALKU TÖMER. Quantitative data of the study were collected through reading comprehension achievement test and vocabulary achievement test, and qualitative data were collected through semi-structured interviews. Expert opinion was sought for the validity of the tests developed in the context of validity and reliability calculations, and item difficulty and item discrimination analyses were performed with the KR-20 reliability test for reliability calculations. As a result of the research, significant differences were found in favor of the experimental group between the reading comprehension skills and vocabulary of the students after the 6-week practice. The qualitative dimension of the research was designed as a case study. Accordingly, a semi-structured interview form was used to get the opinions of the students in the experimental group in which the application was carried out. Expert opinion was sought for the reliability of the semi structured interview form. The data analyzed by content analysis and descriptive analysis reveal that the students in the experimental group have a positive opinion about the application process.

Keywords: Teaching Turkish as foreign language, digital dictionary, vocabulary, reading comprehension