Döviz kuru teorileri: Dolar/Yuan
Theories of exchange rate: US Dollar/Yuan
Yazar: SAID HAYATULLAH HAYATI
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SEYREK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Döviz Kuru Teorileri: Dolar/Yuan Yüksek Lisans Tezi,
Uluslararası çapında rezerv para özelliğine sahip olan bir para birimi uluslar
arası ekonomik ilişkilerini belirleyen en önemli unsurdur. Dolayısıyla döviz kuru ve
döviz kuru oluşumunu belirleyen iktisadi teoriler literatürde önemli bir etkiye
sahiptir. Dolayısıyla bu makro teoriler çerçevesinde döviz kurularının para arzı,
enflasyon oranı, portföy tercihleri, faiz oranı gibi faktörler tarafından belirlendiği
görülmektedir.
Bu tezin amacı Çin ve ABD'nin 2011-2023 yıllar arasındaki döviz kuru ile
makro ekonomik göstergeler (ihracat, ithalat, faiz oranı, gelir, para arzı, rezerv,
ödemeler dengesi ve fiyat endeksi (enflasyon) arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Çalışmanın yöntemi Çin ve ABD döviz kurlarını etkileyen iktisadi
değişkenler arasındaki ilişkiyi E-views 09 programın yardımıyla veri analizine
değinerek incelenmiştir. Bağımlı değişkenlerin teoriye uygun olup olmadıklarına,
katsayıların istatistiksel olarak anlamlı olup olmadıklarına ve modelde Dorbin-
Watsın test istatistiğine bakılarak yorumlanmıştır.
Sonuç olarak Çin'in 2011-2023 arasında yapılan ekonometrik analizin
sonucunda açıklanan değişken döviz kuru bazı açıklayıcı değişkenler tarafından
teoriler doğrultusunda doğru olduğu sonucu verirken bazılarında tam tersi yönde
etkilendiği görülmektedir. Aksine ABD'nin döviz kuru ve makro göstergeler
aralarındaki ilişkiyi yapılan ekonometrik analiz sonucunda ise çoğunlukla doğru
yönde ve beklenildiği gibi sonuç elde edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru Tanımları. Döviz Kuru ve Makro Modeller, ABD
Ve Çin Değişkenlerin Veri Analizi.

Abstract:
A currency, which is an international reserve currency, is the most important
factor determining international economic relations. Therefore, exchange rates and
economic theories that determine exchange rate formation have a significant impact
on the literature. Therefore, within the framework of these macro theories, exchange
rates are determined by factors such as money supply, inflation rate, portfolio
preferences and interest rates.
The aim of the study is to examine the relationship between the exchange rate
and macroeconomic indicators (exports, imports, interest rate, income, money
supply, reserves, balance of payments and price index (inflation)) for China and the
US between 2011 and 2023.
The methodology of the study is to examine the relationship between the
economic variables affecting the exchange rates of China and the US by referring to
data analysis with the help of E-views 09 program. The dependent variables are
interpreted by looking at whether they are consistent with the theory, whether the
coefficients are statistically significant and the Dorbin-Watsin test statistic in the
model.
As a result, the econometric analysis of China's exchange rate between 2011
and 2023 shows that some of the explanatory variables are in line with the theories,
while others are affected in the opposite direction. On the contrary, as a result of the
econometric analysis of the relationship between the exchange rate and macro
indicators of the USA, the results are mostly in the right direction and as expected.
Keywords: Exchange Rate Definitions. Exchange Rate and Macro Models, Data
Analysis of US and China Variables.