Tıp Fakültesi öğrencilerinin mesleki kaygı düzeyleri ve kariyer tercihlerinin incelenmesi
Examining the occupational anxiety levels and career preferences of Medical Faculty students
Yazar: EYÜB EKMEN
Danışman: PROF. DR. BELMA KEKLİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışmanın amacı, birer hekim adayı olan tıp fakültesi öğrencilerinin geleceğe dair kariyer planlarını, mesleki kaygılarını, hedeflerini ve çalışma hayatından beklentilerini incelemektir. Araştırmaya İstanbul, İstanbul-Cerrahpaşa, Hacettepe, Kafkas Kars, Van Yüzüncü Yıl ve Harran Üniversitelerinin Tıp Fakültelerinde öğrenim gören 5. ve 6. sınıf öğrencileri dahil edilmiştir. 2022 yılı itibariyle 5. ve 6. sınıf olan bu öğrenciler, 2017 yılı üniversite yerleştirme puanlarına göre en yüksek puanlı ilk üç ve en düşük puanlı son üç kamu üniversitesine yerleşmişlerdir. Bu şekilde öğrencilerin kariyer tercihlerini ve mesleki kaygılarını belirleyen faktörler arasında öğrenim görülen üniversitenin etkisi de araştırılmak hedeflenmiştir. Buna ek olarak öğrencilerin demografik özellikleri, ailevi bilgileri gibi etkenler de araştırılmıştır. Araştırmada Selçuk Tanç (1999) tarafından geliştirilen; kendini gerçekleştirme, sosyal beklenti, güç kullanımı, maddi beklenti ve duygusal beklenti boyutlarından oluşan "Kariyer Beklentileri Ölçeği" ve 18 sorudan oluşan "Mesleki Kaygı Ölçeği" kullanılmış ve 492 öğrenci tarafından cevaplandırılmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin büyük çoğunluğu uzmanlaşmak istediklerini belirtmiş, cerrahi ve temel bilimlerin en az, dahili bilimlerin ise en çok tercih edilmek istenen bölüm olduğu belirlenmiştir. Öte yandan kendi isteği ile tıp fakültesini tercih edenler ile anne eğitim seviyesi yüksek olan öğrencilerin kariyer beklentilerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Düşük puanlı üniversitelerde öğrenim gören tıp fakültesi öğrencilerinin yüksek puanlı üniversitelerde öğrenim gören öğrencilere göre kariyer beklentilerinin yüksek, mesleki kaygı ortalamalarının ise düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca mesleki kaygı düzeyi açısından kadınların erkeklere göre, annesi hekim olanların diğerlerine göre daha yüksek mesleki kaygı ortalamalarına sahip olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre kariyer beklentileri ile mesleki kaygı düzeyleri arasında pozitif yön zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu, regresyon analizinde ise öğrencilerin mesleki kaygılarının yükselmesinin kariyer beklentilerini istatistiksel olarak arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the career plans, professional anxieties, goals, and expectations of medical school students who are aspiring physicians. The study includes 5th and 6th-year students from the Medical Faculties of Istanbul, Istanbul-Cerrahpaşa, Hacettepe, Kafkas Kars, Van Yüzüncü Yıl, and Harran Universities. As of 2022, these students, who are in their 5th and 6th year of study, were admitted to the top three highest-scoring and bottom three lowest-scoring public universities according to their 2017 university placement exam scores. The aim is to investigate the influence of the university attended on the factors that determine students' career preferences and professional anxieties. In addition, demographic factors such as students' family backgrounds were also examined. The "Career Expectations Scale" developed by Selçuk Tanç (1999), consisting of dimensions of self-realization, social expectation, power use, material expectation, and emotional expectation, and the "Professional Anxiety Scale" consisting of 18 questions were used in the study, and were answered by 492 students. As a result, the majority of students expressed a desire to specialize, with surgery and basic sciences being the least preferred and internal medicine being the most preferred specialty. On the other hand, it was found that students who chose to attend medical school voluntarily and those whose mothers had higher levels of education had higher career expectations. Medical students attending lower-scoring universities had higher career expectations and lower average levels of professional anxiety compared to those attending higher-scoring universities. Furthermore, it was found that women had higher average levels of professional anxiety than men, and that those whose mothers were physicians had higher levels of professional anxiety than others. According to the results of the correlation analysis, there was a weak but significant positive relationship between career expectations and professional anxiety levels, and the regression analysis indicated that an increase in students' professional anxiety statistically increased their career expectations.