İzokumarin-pirazol hibrit türevleri içeren bileşiklerin sentezi veinsan karbonik anhidraz izoenzimleri üzerine inhibisyon etkilerininaraştırılması
Synthesis of compounds containing isocoumarin-pyrazole hybridderivatives and investigation of their inhibitory effects on humancarbonic anhydrase isozymes
Yazar: MEHMET ÖNYILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DEĞİRMENCİ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tezde, yeni bir dizi izokumarin türevi, izokumarin-fenilhidrazon, izokumarin-pirazol ve
izokumarin-kalkon (toplam 51 tane bileşik), hibrit bileşiklerin sentezi, karakterizasyonu ve bunlardan
36 tanesinin insan karbonik anhidraz (hCA, EC 4.2.1.1) izoenzimleri, (h)CA I, II, IX ve XII, üzerine
inhibisyon etkisi çalışmaları yapılmıştır. Sentezlenen izokumarin türevi bileşikler 3 farklı gruba
ayrılmıştır. 1. grup izokumarin türevleri (1a-e, 2a-e, 3a-j) ile 2. grup izokumarin türevleri (4a-4p) ile
ve 3. grup izokumarin türevleri ise (5a-5o) ile kodlanmıştır. Bu amaçla, öncelikle 5 tane fenilhidrazon,
5 tane 1-fenil-pirazol ve 10 tane pirazol-sübstitüe pirimidin trion/tiokso-pirimidin dion birimlerini
içeren 3-sübstitüe ve 3,4-disübstitüe izokumarin türevi olmak üzere toplam 20 tane bileşik, 1. grup
izokumarin türevleri (1a-e, 2a-e, 3a-j), sentezlenmiş ve karakterize edilmiştir. Sonrasında, 16 tane
izokumarin-kalkon hibrit bileşiği, 2. grup izokumarin türevleri (4a-4p), sentezlenmiş ve karakterize
edilmiştir. Daha sonra, sentezlenen izokumarin-kalkon, 2. grup izokumarin türevleri (4a-4p), hibrit
bileşikleri sübstitüe fenil hidrazin bileşikleri ile uygun koşullarda tepkimeye sokularak 15 tane yeni
izokumarin-pirazol hibrit bileşiği, 3. grup izokumarin türevleri (5a-5o), sentezlenmiş ve karakterize
edilmiştir. Sentezlenen 1. ve 2. gruptaki bileşiklerin insan karbonik anhidraz izoenzimleri, (h)CA I, II,
IX ve XII, üzerine inhibisyon etkileri incelenmiştir. Etkili karbonik anhidraz (CA, EC 4.2.1.1)
inhibitörleri olarak davranan kumarinler ile izomer olan izokumarinler, bu enzimin inhibitörleri olarak
ilk kez bu tezde çalışılmıştır. Sentezlenen tüm bileşiklerin karakterizasyonda FT-IR, 1H-NMR ve 13CNMR teknikleri kullanılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the synthesis and characterization of a new series of isocoumarin derivatives,
isocoumarin-phenylhydrazone, isocoumarin-pyrazole and isocoumarin-chalcone (51 compounds in
total), hybrid compounds and inhibition effect of 36 of them on four human carbonic anhydrase (hCA,
EC 4.2.1.1) isoforms, (h)CA I, II, IX and XII, were studied. The synthesised isocoumarin derivative
compounds were classified into 3 different groups. The 1st group isocoumarin derivatives were coded
as (X(1-20)), the 2nd group isocoumarin derivatives were coded as (4a-4p) and the 3rd group
isocoumarin derivatives were coded as (5a-5o). For this purpose, a total of 20 compounds, group 1
isocoumarin derivatives (X(1-20)), including five phenylhydrazone, five 1-phenyl-pyrazole and ten
3-substituted and 3,4-disubstituted isocoumarin derivatives containing pyrazole-substituted
pyrimidine trion/thioxo-pyrimidine dion units were first synthesized and characterized. Subsequently,
16 isocoumarin-chalcone hybrids, group 2 isocoumarin derivatives (4a-4p), were synthesized and
characterized. Then, 15 new isocoumarin-pyrazole hybrid compounds, group 3 isocoumarin
derivatives (5a-5o), were synthesised and characterised by reacting the synthesised isocoumarinchalcone, group 2 isocoumarin derivatives (4a-4p), hybrid compounds with substituted phenyl
hydrazine compounds under suitable conditions. The inhibition effects of the synthesized compounds
in groups 1 and 2 on human carbonic anhydrase isoforms, (h)CA I, II, IX, and XII, were investigated.
Isocoumarins, isomeric to coumarins which act as effective carbonic anhydrase (CA, EC 4.2.1.1)
inhibitors, were investigated for the first time in this study as inhibitors of this enzyme. FT-IR, 1HNMR, and 13C-NMR techniques were used for the structural characterization of the compounds
synthesized.