İzole büyüme hormonu eksikliği olan çocuklarda asimetrik dimetilarjinin  düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of asymmetric dimethylarginine (adma) levels in children with growth hormone deficiency
Yazar: AŞAN ÖNDER
Danışman: PROF. DR. ZEHRA AYCAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Asimetrik dimetilarjinin endojen bir nitrik oksit sentaz  inhibitörüdür. ADMA artışı sonrasında ortamda  nitrik oksit  sentezinin azalması  endotel disfonksiyonuna neden olur.  Bu da ADMA ile aterogenez arasında önemli bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Büyüme hormonu eksikliğinin(BHE)  kardiyovaskuler sistem disfonksiyonu ve dislipidemi yapıcı etkisi iyi bilinmektedir. Ancak, literatürde  büyüme hormonu eksikliği olan çocuklardaki  ADMA düzeyleri hakkında  çalışma yoktur. Bu çalışmada,  izole büyüme hormonu eksikliğinde  ADMA düzeylerinin  değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç- Yöntem: Çalışmaya  31  tedavi almayan  büyüme  hormonu eksikliği hastası ile  29  yaş- cinsiyetleri uyumlu sağlıklı  çocuk (kontrol grubu) alındı. Tüm katılımcıların  ayrıntılı tıbbi öyküleri öğrenildi. Olguların  boy, ağırlık, bel- kalça çevresi ölçümleri, pubertal değerlendirmeleri  ve ayrıntılı fizik muayeneleri  yapıldı.  Sabah açlık serum  IGF- 1 , IGFBP-3 , kan şekeri, insülin, lipid  profili (HDL, LDL, total  kolestrol, trigliserid)  düzeyleri iceelendi ve  HOMA-IR değerleri hesaplandı. IGF  peptidlerin  yaş ve  cinsiyete göre  standart  deviasyon skorları ve  lipidlerin de yaş/cinsiyete göre persantilleri kaydedildi. Sabah açlık kan örnekleri toplandı ve   -400 de saklandı.  Serum ADMA  düzeyleri, bu toplanan örneklerde aynı anda  ELISA  yöntemi ile  çalışıldı. 
Bulgular:. Hasta  grubunun yaş ortalaması   12,5±1,8(8,5-16,5) yıldı. BHE grubunun 19 u erkek, 12 si kız cinsiyetteydi. 11 olgu  prepubertal ve 20 olgu   pubertaldi. Kontrol grubunun yaş ortalaması 11,5±2,1 (7,3-16,6)  yıldı. Sağlıklı kontrol grubunun 18 i  erkek, 11 i  kız cinsiyetteydi.  8 olgu prepubertal ve  21  olgu  pubertaldi. BHE olanlar  ve sağlıklı çocuklar  arasında yaş, cinsiyet ve relatif ağırlık değerleri farklılık göstermemekteydi. Bel çevresi ölçümleri hastalarda anlamlı  düşük bulundu; ancak  bel/ kalça  oranları  her iki grupta da  benzerdi. ADMA seviyeleri açısından hasta ve kontrol grupları arasında  anlamlı farklılık bulunmadı. Yaş, cinsiyet, pubertal durum ile  ADMA düzeyleri arasında da  ilişki bulunmadı. Açlık glukoz, HbA1c, HOMA- IR değerleri açısından büyüme  hormonu eksikliği tanısı almış olan ve sağlıklı olgular   arasında istatiksel anlamlı  farklılık yoktu. İnsülin düzeylerinin hastalarda daha  yüksek  olduğu  gösterildi. BHE olgularında   ADMA ile glukoz, insülin, HbA1c, HOMA-IR  değerleri arasında  anlamlı ilişki yoktu. Kontrol grubunda   ADMA  ile HbA1c arasında pozitif korelasyona rastlandı. LDL, HDL, trigliserid, total kolestrol    değerleri her iki grupta benzerdi. BHE olgularında ADMA  ile HDL nin negatif korele,  LDL nin ise  pozitif korele  olduğu gösterildi. Sağlıklı çocuklarda ise ADMA ile HDL, LDL değerleri arasında ilişki yoktu.  Her iki  grupta da total kolestrol, trigliserid değerleri  ile  ADMA arasında  istatiksel anlamlı ilişki bulunmadı.
Sonuç: Bu çalışmada, izole büyüme hormonu eksikliği olan çocukların serum  ADMA düzeylerinin sağlıklı  çocuklardan farklı olmadığı gösterildi. Büyüme hormonu eksikliğinin ADMA düzeylerini etkilemediği sonucuna varıldı.

Abstract:
Introduction: Asymmetric dimethylarginine  is an endogenous  nitric oxide synthase  inhibitor. The decrease of  nitric oxide  due to the increased ADMA, leads to endotelial dysfunction. This fact exhibits the relationship between ADMA and atherogenesis. The effects of growth hormone deficiency (GHD) that lead to cardiovasculer system dysfunction and dyslipidemia are well- known. However, there is not any report about the ADMA levels of the children with growth hormone deficiency  in the literature. It was aimed to investigate the levels of   ADMA in isolated growth hormone deficiency in this study. 
Material-Methods: 31  patients diagnosed with GHD who were not in treatment and 29 age- sex matched healthy children (control group) enrolled into the study. Detailed information about the medical background of the participants were obtained. Height, weight, waist-hip circumference measurements, pubertal evaluation and detailed physical examination of the cases were performed. Overnight   fasting serum  IGF-1, IGFBP-3, glucose, insulin, lipid profile (HDL, LDL, total cholesterol, triglyceride)  were analyzed and HOMA-IR values were calculated.. The standart deviation score values of the IGF peptides and the percentile values of  the lipids according to age/ gender were recorded. Overnight fasting blood samples were collected and stored at -400 degrees. Serum ADMA  levels were studied by  ELISA method in  these collected samples   at the same time . 
Results: The mean age of the patients was 12,5±1,8(8,5-16,5)  years. 19 were male,  12  were female in the  GHD group . 11 of the  cases were pre-pubertal and 20  of the cases were pubertal. The mean age of the control group was 11,5±2,1(7,3-16,6)  years. 18 were male and  11 were female in the healthy control group.  8 cases were prepubertal and 21  cases were pubertal.  Age, gender and  relative weight values were not different between the children with GHD and healthy children. Waist circumference measurements were significantly decreased in the patients; but waist/hip ratio values were similar between the two groups. It was not found  any difference of ADMA levels between patients and controls . Also,  it was  not found any relationship between ADMA levels and age, gender, pubertal status. There were not any statistically significant differences  of fasting glucose, HbA1c, HOMA-IR values between the cases  who had been diagnosed with GHD and who were healthy. It was shown that insulin levels were higher in the patients. There were not any significant relationships between ADMA and glucose, insulin, HbA1c, HOMA-IR values in the GHD cases. Positive correlation between ADMA and HbA1c was determined in the control group. LDL, HDL, triglyceride, total cholestrole values    were similar in the two groups. It was considered that, ADMA   was  positively correlated with LDL; although ADMA  was negatively correlated with HDL  in the GHD cases. However, there were not any correlation between ADMA  and HDL, LDL values in the healthy children.  It was not found statistically significant relationships  between  ADMA and total cholestrole, triglyceride values in all two groups.  
Conclusion: In this study, it was shown that serum ADMA levels of the children  with isolated growth hormone deficiency  were not different from those of  healthy children . It was concluded that,  growth hormone deficiency did not affect ADMA levels.