Süphan dağı çevresinde oluşan toprakların özellikleri ve ağır metal içeriklerinin incelenmesi
Investigation of properties and heavy metal contents of soils formed around Suphan mountain
Yazar: EKREM BALLİ
Danışman: PROF. DR. KADİR SALTALI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Volkanik ana materyallerden oluşan toprakların fiziksel, kimyasal, mineralojik özellikleri ve ağır metal içerikleri diğer topraklardan farklılık göstermektedir. Bu toprakların ağır metal içerikleri zaman zaman toksik düzeye ulaşabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, volkanik Süphan dağı çevresinde oluşmuş toprakların özellikleri ve ağır metal içeriklerini belirlemektir. Toprak örnekleri Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan Süphan Dağı batı yönünden bir hat boyunca yaklaşık 5 km aralıklarla (Süphan Dağı- Muş-Bulanık İlçesine kadar) 0-30 ve 30-60 cm derinliklerden alınmıştır. Toprak analizleri ülkemizde yaygın kullanılan analiz metotlarına göre analiz edilmiştir. Toprakların 0- 30 cm derinlikte pH değeri ortalama 7.6, kireç içeriği % 8.4, organik madde % 2.6 bulunmuştur. Toprakların alınabilir, Cu ve Mn içerikleri yeterli, Fe'in yaklaşık yarısı yeterli,  Zn içeriği genel olarak yetersiz bulunmuştur. Toprakların ağır metal içerikleri 0-30 cm toprak derinliğinde ortalama Cd;0.9, Co;8, Cr; 116,  Ni; 114, Pb;7 mgkg-1 olduğu saptanmıştır.  Yönetmeliklerde topraklarda için verilen ağır metal sınır değerleri ile karşılaştırıldığında Ni ve Cr değerlerinin yönetmeliklerde verilen sınır değerlerden yüksek bulunmuştur. Bu durumun bölgede toprak oluşturan kaya ve ana materyalden kaynaklandığı düşünülmektedir.  Ağır metal riski olan bu tür tarım topraklarında, ağır metali kök üstü kısımlarına taşımayan ve köklerde biriktiren tarım ürünlerinin yetiştirilmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Süphan Dağı, Volkanik Materyal, Toprak, Ağır Metal

Abstract:
The physical, chemical, mineralogical properties and heavy metal contents of soils composed of volcanic parent materials differ from other soils. The heavy metal contents of these soils can reach the deadly toxic level. The purpose of this study is to determine the characteristics of the soils formed on the volcanic sub-mountain spatter and the heavy metal content. Soil samples were taken from 0 - 30  and 30-60 cm depths in 5 km intervals along a line from the west direction of Süphan Mountain in the Eastern Anatolia Region ( Süphan Mountain to Muş-Bulanık District). Soil analyzes have been analyzed according to the analysis methods widely used in our country. The pH value of the soil at 0-30 cm soil depth was 7.6, the lime content was 8.4% and the organic matter content was 2.6%. The contents of Cu and Mn which are available in the soil are found to be sufficient, the available Fe content of the soil is sufficient in about half of the soils, but Zn contents were found insufficient in general. The average of total heavy metal contents of the soils at 0-30 and 30-60 cm soil depth were Cd: 0.9, Co: 8, Cr; 116, Ni; 114, Pb; 7 mgkg-1. Compared with the heavy metal limit values given in the regulations, it is seen that the Ni and Cr values are higher than the limit values given in the regulations. It is believed that this condition originated from the rock and the main material forming the soil. In such agricultural lands, it is advisable to grow agricultural products that do not carry the heavy metal to the upper parts and accumulate in the roots.

Keywords: Suphan Mountain, Volcanic Material, Soil, Heavy Metals