Bağımsızlık sonrası Azerbaycan-Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ilişkileri: Enerji eksenli
The relations of Azerbaijan-Central Asian Turkish Republics after independence: Energy based
Yazar: ULFAT AMİRASLANOV
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DURAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; TÜRKSOY = TURKSOY ; Türk Cumhuriyetleri = Turkish Republics ; Türk Keneşi = Turkic Council ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Çalışmada, SSCB'nin dağılma ve Azerbaycan'ın bağımsızlık süreci incelenmiş ve SSCB'nin dağılma sürecinde Azerbaycan'da yaşanan gelişmeler özellikle, Dağlık Karabağ sorunu, halk harekâtı teşebbüsleri ve 20 Ocak olayı araştırılmıştır. Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra ortaya çıkmış olan iç ve dış politika sorunları, Ermenistan'ın Dağlık Karabağ bölgesini işgal etmesi, bu süreçte BM Güvenlik Konseyi ve AGİT Minsk grubu kararları incelenmiştir. Sonrasında, Haydar Aliyev'in iktidara gelişi, Ermenistanla yapmış olduğu ateşkes anlaşması ve Azerbaycan enerji politikasında en önemli yere sahip olan asrın anlaşması detaylı şekilde incelenmiştir.
Azerbaycan ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri arasındaki ilişkiler incelenirken, tarihsel ve toplumsal yakınlık ve bu ülkelerin enerji kaynağı açısından zenginlikleri dikkate alınarak, siyasi, ekonomik ve enerji ilişkileri araştırılmıştır. Azerbaycan'ın Orta Asya Türk Cumhuriyetlerine karşı yürütmüş olduğu dış politikada özellikle enerji kavramının önemine dikkat çekilmiştir. Çok taraflı ilişkiler bazında bakıldığında, Türksoy ve Türkçe Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin faaliyetleri araştırılmış, Türk Devletleri arasında oluşan çok taraflı ilişkilerdeki rolleri incelenmiştir. Kurulmalarından itibaren bu örgütlerin toplantıları ve etkinlikleri araştırılarak, ülkelerin ilişkilerinin gelişim dinamiği gösterilmiştir.
Çalışma, Azerbaycan'ın dış politikasının gelişiminin geniş bir analizinin yanı sıra uluslararası ilişkilerdeki yeni eğilimleri dikkate alarak, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile dış politika stratejilerinin incelenmesine odaklanmaktadır. Çalışma, bağımsızlığın ilk yıllarından günümüze kadar olan çeşitli verilerin toplanması, sistematikleştirilmesi ve analizine dayanarak Azerbaycan'ın Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ile siyasi, ekonomik ve enerji ilişkilerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir.

Abstract:
In the study, the disintegration of the USSR and the independence process of Azerbaijan were examined and the developments in Azerbaijan during the dissolution of the USSR, especially the Nagorno-Karabakh problem, the public campaign attempts and the 20 January incident were investigated. The domestic and foreign policy problems that emerged after Azerbaijan gained its independence, Armenia's occupation of the Nagorno-Karabakh region, and the decisions of the UN Security Council and the OSCE Minsk group in this process were examined. Afterwards, Haydar Aliyev's coming to power, the ceasefire agreement with Armenia and the agreement of the century, which has the most important place in Azerbaijan's energy policy, were examined in detail.
While examining the relations between Azerbaijan and the Central Asian Turkic Republics, taking into account the historical and social proximity and the richness of these countries in terms of energy resources, the political, economic and energy relations were investigated. The importance of the concept of energy in the foreign policy of Azerbaijan against the Central Asian Turkic Republics has been pointed out. On the basis of multilateral relations, the activities of Türksoy and the Cooperation Council of Turkish Speaking Countries have been investigated, and their roles in the multilateral relations between the Turkish States have been examined. Since their establishment, the meetings and activities of these organizations have been investigated, and the development dynamics of the relations of the countries have been shown.
The study focuses on a broad analysis of the development of Azerbaijan's foreign policy as well as the analysis of foreign policy strategies with the Central Asian Turkic Republics, taking into account new trends in international relations. The study extensively examines Azerbaijan's political, economic and energy relations with the Central Asian Turkic Republics based on the collection, systematization and analysis of various data from the first years of independence to the present day.