Ameliyat öncesi  dönemdeki hastaların sağlık okuryazarlık düzeyinin kaygı ve COVİD-19 korkusu üzerine etkisi
The effect of health literacy level of patients in the pre-operative period on anxiety and fear of COVİD-19
Yazar: KÜBRA GÜLER
Danışman: PROF. DR. NEZİHA KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Korku = Fear ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Ameliyat Öncesi Dönemdeki Hastaların Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Kaygı ve COVID-19 Korkusu Üzerine Etkisi
Amaç: Bu araştırma, ameliyat öncesi dönemdeki hastaların sağlık okuryazarlık düzeyinin kaygı ve COVID-19 korkusu üzerine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi.
Materyal ve Metot: Araştırma Mart 2021-Haziran 2022 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde yürütüldü. Araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde Şubat-Mayıs 2022 tarihleri arasında Genel Cerrahi Kliniğine yatışı yapılan ve ameliyat olacak tüm hastalar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini, araştırma kriterlerine uyan Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Genel Cerrahi Kliniği'nde ameliyat öncesi dönemdeki 18-65 yaş aralığındaki 400 gönüllü hasta oluşturdu. Araştırma verileri gönüllü olarak katılım sağlayan 400 hastadan Tanıtıcı Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32, Ameliyata Özgü Kaygı Ölçeği, COVID-19 Korkusu Ölçeği ve Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için SPSS 22.00 istatistik paket programı kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya alınan hastaların %51.7'si 18-30 yaş aralığında, %66.5'i kadın, %57.5'i bekar, %36.8'i üniversite mezunu olduğu tespit edildi. Araştırmaya katılan 57-65 yaş aralığındaki hastaların sağlık okuryazarlık düzeyi puan ortalamaları, COVID-19 korkusu puan ortalamaları, ameliyata özgü kaygı ve durumluk kaygı puan ortalamaları daha yüksek ve aralarındaki fark p<0.05 önem düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Araştırmaya katılan evli olan hastaların Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçeği-32, durumluk kaygı ve ameliyata özgü kaygı ölçeği puan ortalamaları daha yüksek ve aralarındaki fark p<0.05 önem düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Sonuç: Araştırmaya katılan hastaların toplam ölçek puanları arasındaki ilişki incelendiğinde; Türkiye sağlık okuryazarlığı ölçeği-32 ile COVID-19 korkusu ölçeği, durumluk-sürekli kaygı ölçeği ve ameliyata özgü kaygı ölçeği arasında ters yönde istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmuştur. COVID-19 korkusu ölçeği ile sürekli kaygı ölçeği ve ameliyata özgü kaygı çlçeği arasında; ameliyata özgü kaygı ölçeği ile COVID-19 korkusu ölçeği ve durumluk-sürekli kaygı ölçeği arasında doğru yönde istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulundu.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, COVID-19 korkusu, kaygı, preoperatif dönem, sağlık okuryazarlığı

Abstract:
The Effect of Health Literacy Level on Anxiety and Fear of COVID-19 of Patients in the Preoperative Period
	Aim: This research was carried out to determine the effect of the health literacy level of patients in the preoperative period on anxiety and fear of COVID-19.
	Material and method: The research was carried out at Atatürk University Health Research and Application Center between March 2021 and June 2022. The population of the study consisted of all patients who were admitted to the General Surgery Clinic at Atatürk University Health Research and Application Center between February and May 2022 and will undergo surgery. The sample of the study consisted of 400 volunteer patients aged between 18-65 years in the preoperative period at Atatürk University Health Research and Application Center General Surgery Clinic, who met the research criteria. Research data were collected from 400 patients who participated voluntarily using the Introductory Information Form, the Turkey Health Literacy Scale-32, the Surgery-Specific Anxiety Scale, the COVID-19 Fear Scale, and the State-Trait Anxiety Scale. SPSS 22.00 statistical package program was used to evaluate the data.
	Results: It was determined that 51.7% of the patients included in the study were between the ages of 18-30, 66.5% were female, 57.5% were single, and 36.8% were university graduates. The mean health literacy level score, COVID-19 fear mean score, surgery-specific anxiety and state anxiety mean score of the patients aged 57-65 years who participated in the study were higher, and the difference between them was found to be statistically significant at p<0.05 significance level. Turkish health literacy scale-32, state anxiety and surgery-specific anxiety scale mean scores of married patients participating in the study were higher and the difference between them was found to be statistically significant at p<0.05 significance level.
	Conclusion: When the relationship between the total scale scores of the patients participating in the study was examined; Statistically significant inverse relationships were found between the Turkey health literacy scale-32 and the fear of COVID-19 scale, the state-trait anxiety scale, and the surgery-specific anxiety scale. Between the COVID-19 fear scale and trait anxiety scale and surgery-specific anxiety scale; Statistically significant correlations were found between the surgery-specific anxiety scale, the COVID-19 fear scale, and the state-trait anxiety scale.
	Key Words: COVID-19, fear of COVID-19, anxiety, preoperative period, health literacy