Lüks mal ve hizmetler çerçevesinde Türkiye'deki özel tüketim vergisinin değerlendirilmesi
Evaluation of special consumption Tax in Turkey in the framework of luxury goods and services
Yazar: RAHMİ TÜREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ÇİÇEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Lüks = Luxury ; Lüks tüketim = Luxury consumption ; Vergi Kanunu = Tax Code ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Özel tüketim vergisi = Excise taxes

Özet:
Türkiye'de 01.08.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile yürürlükte olan birçok vergi, harç ve yükümlülük kaldırılarak tek çatı altında toplanmıştır. Bu tezde, ilgili Kanuna Ekli IV sayılı listede yer alan lüks tüketim malları ile diğer malların vergilendirilmesine yönelik sürecin mevzuat yönünden ve ekonomik, mali, sosyal ve çevresel etkileri bakımından değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca özel tüketim vergilerinin Avrupa Birliği'ndeki uygulamaları, Türkiye'deki ÖTV uygulamaları ile mukayese edilerek eksik yönlerin ortaya konması amaçlanmıştır.
Tezin ilk bölümünde verginin tanımı, amaçları ve verginin sınıflandırılması kavramları ortaya konduktan sonra lüks kavramı ile lüks mal ve hizmetler tanımlanmış olup, lüks kavramı ile verginin ilişkisi kurulmuştur. Ayrıca lüks malların vergilendirilmesinin dünyada ve Türkiye'de tarihsel gelişimi ayrı ayrı ele alınmıştır.
İkinci bölümde öncelikle ÖTV'nin mevzuat bakımından değerlendirilmesi yapılmıştır. Ekonomiye müdahale aracı olarak etkin bir vergi olan ÖTV'nin Türkiye'deki uygulamaları; ekonomik, mali, sosyal ve çevresel etkileri bakımından incelenmiştir. Bununla beraber ÖTV'nin lüks tüketim malları çerçevesinde değerlendirilmesi yapılarak Türkiye'deki uygulamalar detaylı şekilde incelenmiştir.
Üçüncü bölümde ise Avrupa Birliği'nde özel tüketim vergilerine dair uygulamalar ve Birlik nezdindeki uyumlaştırma çalışmaları ele alınmıştır. Daha sonra Avrupa Birliği'ndeki özel tüketim vergileri uygulamaları ile Türkiye'deki ÖTV uygulamaları mukayese edilerek genel değerlendirmeler yapılmıştır.
 Sonuç olarak özel tüketim vergisi uygulamalarında; Türkiye'de verginin sosyal, ekonomik, mali ve çevresel etkilerin iyileştirilmesine yönelik birtakım düzenlemeler yapılabileceği belirlenmiştir. Ayrıca Özel Tüketim Vergileri alanında Türkiye ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında büyük oranda benzerlik bulunsa da farklılık arz eden önemli noktalar belirlenmiş olup buna yönelik çıkarımlar yapılmıştır. Özellikle Türkiye'deki ÖTV'nin Avrupa Birliği'ndeki özel tüketim vergileri uygulamaları ile kıyaslandığında kapsamının çok daha geniş olduğu ve adeta bir genel tüketim vergisi niteliğinde olduğu ifade edilmiştir.

Abstract:
With the Special Consumption Tax Law No. 4760, which entered into force on 01.08.2002 in Turkey, many taxes, fees and obligations in force were abolished and gathered under one roof. In this thesis, the process of taxation of luxury consumer goods and other goods included in the list numbered IV attached to the relevant Law has been evaluated in terms of legislation and its economic, financial, social and environmental effects. In addition, it is aimed to reveal the deficiencies by comparing the applications of special consumption taxes in the European Union with the SCT applications in Turkey. 
In the first part of the thesis, after the definition of tax, its aims and the classification of tax, the concept of luxury and luxury goods and services are defined, and the relationship between the concept of luxury and tax is established. In addition, the historical development of taxation of luxury goods in the world and in Turkey is discussed separately. 
In the second part, first of all, the SCT was evaluated in terms of legislation. Applications of SCT, which is an effective tax as a means of intervention in the economy, in Turkey; analyzed in terms of its economic, financial, social and environmental impacts. In addition, the SCT was evaluated within the framework of luxury consumer goods and the practices in Turkey were examined in detail.
 In the third part, the practices regarding the special consumption taxes in the European Union and the harmonization studies in the Union are discussed. Then, general evaluations were made by comparing the special consumption tax practices in the European Union and the SCT practices in Turkey.
 As a result, in special consumption tax applications; It has been determined that some regulations can be made to improve the social, economic, financial and environmental effects of tax in Turkey. In addition, although there is a great deal of similarity between Turkey and European Union countries in the field of Special Consumption Taxes, important points that differ are determined and inferences have been made for this. It has been stated that the scope of SCT in Turkey is much wider when compared to the special consumption tax practices in the European Union, and it is almost like a general consumption tax.