Adalet Ağaoğlu'nun romanlarında sosyal yapı
The social structure in the novels of Adalet Ağaoğlu
Yazar: ÖZGE DİKMEN
Danışman: DOÇ. DR. İSMET EMRE
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Toplumsal duyarlılığı yansıtan eserleriyle tanınan Adalet Ağaoğlu 23 Ekim 1929 tarihinde Ankara'nın Nallıhan ilçesinde doğar. İlkokulu bitirene kadar Nallıhan'da yaşayan Ağaoğlu 1938 yılında ailesiyle birlikte Ankara'ya yerleşir. Orta öğrenimini Ankara Kız Lisesi'nde tamamlar. 1950 yılında Ankara Üniversitesi Dil-Tarih ve Coğrafya Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun olur. Üniversiteyi bitirdikten sonra, açılan bir sınavı kazanarak Ankara Radyosu'nda çalışmaya başlar. 1951 ? 1970 yılları arasında TRT'de çeşitli görevlerde bulunur. 1970 yılında TRT'den istifa eden Ağaoğlu o günden sonra yazarlıktan başka bir işle uğraşmaz.Adalet Ağaoğlu'nun yazma serüveni lise yıllarında başlar. Kız olduğu için okula gitmesine bile sıcak bakılmayan bir evde yetişen Ağaoğlu, ilk yazı denemelerini kıyı köşe saklamak zorunda kalır. Edebiyat yaşamına şiirle başlar, bir süre sonra ise oyun yazarlığına yönelir. 1952 yılında Sevim Uzungören'le birlikte ilk oyunu Bir Piyes Yazalım'ı yazar. İlk romanı Ölmeye Yatmak'ı yazana kadar oyun yazarlığını sürdürür. Yaşamını 1983 yılında taşındığı İstanbul'da sürdüren yazarın tiyatroları ve sekiz romanının dışında, hikaye, deneme, anı-roman türlerinde eserleri de vardır. Birçok ödül kazanmış olan Ağaoğlu'nun bazı eserleri ciddi tartışmalara konu olmuştur.?Adalet Ağaoğlu'nun Romanlarında Sosyal Yapı? başlıklı tez çalışmamızda Adalet Ağaoğlu'nun romanları sosyal ve siyasi hayat boyutuyla incelemeye tabi tutmuştur. Tez iki bölümden oluşmaktadır. ?Özet?, ?İçindekiler? ve ?Giriş?ten sonra oluşturulan birinci bölümde bazı eleştirmenlerin Adalet Ağaoğlu'nun romancılığı ve romanları hakkında yaptığı değerlendirmelere yer verilmiştir.?Adalet Ağaoğlu'nun Romanlarında Sosyal Yapı? başlıklı ikinci bölüm söz konusu romanlardaki sosyal yapının incelendiği, tezin asıl bölümüdür. Bu bölümde iki alt başlık halinde 1938 ? 1980 yılları arasında Türk sosyal ve siyasi hayatında yaşananların ve bu yaşananların birey üzerindeki etkilerinin yazarın eserlerine nasıl yansıdığı işlenmiştir.Çalışmanın ?Sonuç? bölümünde ise çalışmanın sonucunda ulaştığımız genellemelere yer verilmiştir.?Kaynakça?da ise Adalet Ağaoğlu'nun romanları, çalışmada yararlanılan makale ve kitapların künyeleri alfabetik olarak verilmiştir.

Abstract:
Adalet Ağaoğlu, best known with her work that reflects the social sensitivity, was born in the Nallıhan township of Ankara on October, 23, 1929. Ağaoğlu, living in Nallıhan until her graduation from primary school, moves to Ankara with her family thereafter. She finishes her secondary school education in Ankara High School for Girls?. In 1950, she graduates from Ankara University, Faculty of Languages, History and Geography, Department of French Language and Literature. After graduating from university, she passes the qualification exam for the Radio and starts working in Ankara Radio. She works in TRT between 1951-1970 filling different positions. She resigns from TRT in 1970 and since then, she busies herself only with her writing.The adventure of writing starts at high school desks for Adalet Ağaoğlu. Since being raised in an atmosphere where going to school is not supported because of her gender, she has to hide her first writing experiences from everybody. She starts her literature life with poems and after a while gravitates towards writing plays. In 1925, she writes her first play `Let?s write a play- Bir Piyes Yazalım' with Sevim Uzungören. She continues writing until her first novel `Laying down to die-Ölmeye Yatmak'. The author who is living in Istanbul since 1983 has published stories, essays and memoirs in addition to her plays and 8 novels. Some of Ağaoğlu?s work which have won many awards have started serious discussions.In our thesis study `The Social Structure in Adalet Ağaoğlu?s Novels?, the novels of the author have been examined from their social and political perspectives. The thesis is comprised of two sections: The first section, composed of `Abstract?, `Table of Contents? and `Introduction?, also covers the assessment by and comments of some critics about the novels and authorship of Ağaoğlu.The second section, titled `The Social Structure in the Novels of Adalet Ağaoğlu?, is the main part of the thesis in which the social structure in the novels are examined. In this section, the happenings in the social and political life in Turkey between 1938-1990 and their effects on the individual have been assessed to see their reflections of in her work.The `Results? section of the study is mainly about the generalisations that have been reached at the end of the study.The novels of Adalet Ağaoğlu and the articles and books that have been utilized in the context of the thesis are given alphabetically in the References