Kanser hastalarında umut ve manevi iyi oluş arasındaki ilişkide sakin benliğin aracılık etkisi /
Yazar: ESMA TAŞYÜREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUR AKBULUT KILIÇOĞLU
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Manevi Danışmanlık ve Rehberlik Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Onkoloji = Oncology ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, kanser hastalarında spiritüel iyi oluş ve umut arasındaki ilişkiyi
incelemek ve bu ilişkide sakin benliğin aracılık rolünü belirlemektir. Araştırmada, İstanbul
ilinde bulunan Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesinde tedavi görmekte olan
206 kanser hastasının dahil edildiği kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırmanın
yöntemi korelasyon araştırma modelinde nicel bir araştırmadır. Araştırmada hastalara kişisel
veri formu, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Üç Faktörlü Spiritüel İyi Oluş Ölçeği ve Sakin Benlik
Ölçeğini içeren anket uygulanmıştır. Analizler için SPSS 27 programı kullanılmıştır. Verilerin
normal dağılıma uyup uymadığı Kolmogrov Smirnov testi ile bakılmış olup verilerin normal
dağılıma uyduğu belirlenmiştir. Sayısal verileri ikili karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler
t testi ve Mann Whitney U testi, 3 ve daha çoklu olan karşılaştırmalarında ise tek yönlü
varyans analizi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Sayısal verilerin birbirleri olan ilişkileri
incelemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmada spiritüel iyi oluş ve umut
arasındaki ilişkide sakin benliğin aracılık etkisini ortaya koymak için Hayes PROCESS
(Model 4) Macro koşullu süreç analizinden yararlanılmıştır. Aracılık analizinde Bootstraping
yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, hastaların cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni
durum, çalışma durumu, sosyoekonomik düzey, biriyle yaşama durumu, kanser dışı kronik
hastalık durumu ve ailede kanser varlığı gibi demografik faktörleri ile umutsuzluk, spiritüel
iyi oluş ve sakin benlik değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Yaş arttıkça
umutsuzluk düzeyinin arttığı görülmüştür. Bunun yanı sıra, spiritüel iyi oluş düzeyindeki
artışın umutsuzluk üzerinde doğrudan olumlu bir etkisi olduğu ve sakin benliğin de bu olumlu
etkiyi arttırdığı görülmüştür. Buradan, sakin benlik üzerine yapılacak çalışmaların kanser
hastalarının spiritüel iyi oluşlarını destekleyeceği ve umut düzeylerini de olumlu yönde
etkileyebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationship between hope and spiritual
well-being in cancer patients and to determine the mediating role of the quite ego in this
relationship.. It is a cross-sectional and descriptive study including 206 cancer patients
receiving treatment at Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital in Istanbul. The
method of our research is a quantitative research in the correlation research model. In our
research, a personal data form, a questionnaire including the Beck Hopelessness Scale, the
Three-Factor Spiritual Well-Being Scale and the Quite Ego Scale were administered to the
patients. SPSS 27 program was used for analyses. The Kolmogrov Smirnov test was used to
check whether the data were normally distributed, and it was determined that the data were
normally distributed. Independent samples t test and Mann Whitney U test were used in
pairwise comparisons of numerical data, and one-way analysis of variance and Kruskal Wallis
test were used in 3 or more multiple comparisons. Pearson correlation analysis was performed
to examine the relationships between numerical data. In the study, PROCESS (Model 4)
Macro conditional process analysis was used to reveal the mediating effect of quite ego in the
relationship between spiritual well-being and hope. Bootstrapping method was used in the
mediation analysis. In the study, no significant relationship was found between the
demographic factors of the patients such as gender, education level, marital status,
employment status, socioeconomic level, living with someone, non-cancer chronic disease
status and presence of cancer in the family and the hopelessness, spiritual well-being and
quite ego scores. It has been observed that the level of hopelessness increases as age
increases. In addition, it has been observed that an increase in the level of spiritual well-being
has a direct positive effect on hopelessness, and a quite ego increases this positive effect.
From here, it is thought that studies on the quite ego will support the spiritual well-being of
cancer patients and may positively affect their hope levels.