Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin Türkiye için incelemesi: Ulaştırma yatırım harcamalarında durum
An investigation of the causality relationship between public expenditures and economic growth in Türkiye: The situation in transportation investment expenditures
Yazar: BERAT AĞGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. SEÇKİN SUNAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İktisadi yazında, kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin farklı şekillerde ele alındığı görülmektedir. Wagner, kamu harcamaları ile iktisadi büyüme arasındaki ilişkiyi ilk defa ele alarak bu ilişkinin ekonomik büyümeden kamu harcamalarına doğru olduğuna işaret etmiştir. Keynes ise bu ilişkinin kamu harcamalarından büyümeye doğru olduğunu ortaya koymuştur.
Wagner'in "kamu harcamalarının artışı kanunu", kamu harcamalarındaki artışın ekonomik büyümeden kaynaklandığını ve ikisi arasında pozitif bir korelasyon olduğunu savunan ilk çalışmadır. Wagner ve onu takip eden iktisatçılara göre nedenselliğin yönü ekonomik büyümeden kamu harcamalarına doğru olup, kamu harcamaları içsel bir faktördür.
Keynes ve Keynes'in görüşünü kabul eden iktisatçılar ise, kamu harcamalarının ekonomik büyümeye neden olacağını ileri sürmüşlerdir.  Keynesyen ekol, kamu harcamalarını ekonomik büyümeyi etkilemek için kullanılabilecek bir politika aracı ve dışsal bir faktör olarak görmektedir.
Kamu harcamaları ve büyüme arasındaki nedenselliğin yönünün bilinmesi sürdürülecek politik kararların etkin şekilde yürütülmesi, kamu bütçesinin toplam ve alt kalemler itibarıyla nasıl dağılım göstereceği hususunda önem arz etmektedir. 
19. yüzyılın sonlarından günümüze kadar kamu harcamalarının GSYİH içindeki payı artmaktadır. Bu durum karar alıcılar bakımından sosyal refahın arttırılması, harcamalarda etkinliğin sağlanması vs. bakımdan önem arz etmektedir.
Bu çalışmada kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin nedensellik yönü 1980 – 2022 yılları arasındaki veriler kullanılarak zaman serileri analizi ile test edilmektedir. Araştırmada ekonometrik analizle birlikte değişkenler arası Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışma giriş ve sonuç bölümleri hariç üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, kamu harcaması kavramının kuramsal çerçevesi hakkında bilgi verilerek kamu harcamalarının sınıflandırılmasına, kamu harcaması artış teorilerine, kamu harcamaları artış nedenlerine yer verilmektedir.  İkinci bölümde ekonomik büyüme kavramına değinilerek hem Türkiye'nin ekonomik büyüme verilerinin hem de ulaştırma yatırım harcamalarının verileri kullanılarak tarihsel süreç içerisinde yaşanılan seyir analiz edilerek kavramlar arasındaki ilişki incelenecektir. Üçüncü bölümde ise toplam kamu harcaması, ekonomik büyüme ve ulaştırma yatırım harcamaları verileri kullanılarak ekonometrik analiz yapılacaktır. Sonuç bölümünde ekonometrik analiz sonuçları incelenecektir.

Abstract:
It can be seen that the relationship between public expenditures and economic growth is discussed in different ways in the economic literature. Wagner discussed the relationship between public expenditures and economic growth for the first time and pointed out that this relationship runs from economic growth to public expenditures. Keynes, on the other hand, revealed that this relationship is from public expenditures to growth.
Wagner's "law of increase in public expenditures" is the first study to argue that the increase in public expenditures arises from economic growth and that there is a positive correlation between the two. According to Wagner and the economists following him, the direction of causality is from economic growth to public expenditures, and public expenditures are an internal factor.
Keynes and economists who accepted Keynes' view argued that public expenditures would cause economic growth.  The Keynesian school views public spending as a policy tool and an external factor that can be used to influence economic growth.
Knowing the direction of causality between public expenditures and growth is important in terms of effective execution of political decisions and how the public budget will be distributed in terms of total and sub-items.
The share of public expenditures in GDP has been increasing since the late 19th century until today. This situation is important for decision makers in terms of increasing social welfare, ensuring efficiency in spending, etc.
In this study, the causality direction of the relationship between public expenditures and economic growth is tested by time series analysis using data between 1980 and 2022.  The study consists of three parts, excluding the introduction and conclusion sections. In the first chapter, information is given about the theoretical framework of the concept of public expenditure, the classification of public expenditures, theories of public expenditure increase, and the reasons for the increase in public expenditure are included.  In the second part, the concept of economic growth will be touched upon and the relationship between the concepts will be examined by analyzing the historical course using both Turkey's economic growth data and transportation investment expenditure data. In the third section, econometric analysis will be carried out using total public expenditure, economic growth and transportation investment expenditure data. In the conclusion section, econometric analysis results will be interpreted and suggestions will be made.