Tarih dersi öğretim programlarında yer alan değerlerin tarih ders kitaplarındaki edebi metinler aracılığıyla aktarımı
The transmission of the values in the curricula of history courses through the literary texts in history textbooks
Yazar: SEMA AĞBAL
Danışman: DOÇ. DR. ERAY ALACA
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Edebi metinler = Literary texts ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitsel değerler = Educational values ; Tarih eğitimi = History education

Özet:
İnsanlık varlığını inandığı değerler sayesinde oluşturmuş ve bu şekilde varlığını korumuştur. Bu varoluş sürecinde yaşanan değişim ve dönüşümler, tarih aracılığıyla sağlanmaktadır. Bireyler, inandıkları ve benimsedikleri değer normları etrafında hayatlarını şekillendirirler. Tarihsel süreçte yaşanan değişimlerle birlikte ihtiyaç duyulan değerler de değişmiştir. İnsan yaşamının varlığı ve devamlılığına etki eden değerler ve bu süreci incelememizi sağlayan tarih önemli unsurlardır. Bu nedenle araştırmanın konusu değer kavramı ve tarih eğitimi konusu etrafında şekillenmiştir.  Araştırmanın amacı, tarih dersi öğretim programlarında ve ders kitaplarında yer alan değer ve değerler eğitiminin gelişim, değişim ve dönüşümünün incelenmesidir. Araştırmanın amacına ulaşabilmek için nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan verilere doküman incelemesi yöntemi kullanılarak ulaşılmış olup, veriler betimsel analize bağlı tutularak incelenmiştir. Tarih dersi öğretim programlarında 2016 yılından itibaren 13 farklı değere yer verildiği görülmüştür. Bu değerlerden "demokrasi, eşitlik ve hoşgörü" değerleri 2017 tarihli taslak öğretim programından sonra uygulamaya konan öğretim programlarda yer almamıştır. 2017 tarihli öğretim programına "dostluk, öz denetim, sabır, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik" değerleri eklenmiş ve bu tarihten sonraki öğretim programlarında yer almaya devam etmiştir. Tarih ders kitapları öğretim programlarıyla paralellik göstermesinin yanında öğretim programında belirtilmeyen değerleri de içermektedir.

Abstract:
Mankind beings created their existence thanks to the values they believed in and preserved their existence in this way. Human beings have existed thanks to the values they have believed and targeted since their existence. The changes and transformations experienced in this process of existence are achieved through history. Individuals shape their lives around the value norms they believe in and adopt. Along with the changes experienced in the historical process, the values needed have also changed. For this reason, the subject of the research is shaped around the concept of value and history education. Therefore, the subject of the research has been determined around the concepts of value and history. The research aims to examine the development, change, and transformation of value and values education in history lesson curricula and textbooks. To reach the aim of the research, a case study, one of the qualitative research designs, was used. The data used within the scope of the research were reached by using the document analysis method and the data were examined by subjecting the descriptive analysis. It has been observed that 13 different values have been included in the history lesson curriculum since 2016. Among these values, "democracy, equality, and tolerance" values were not included in the curriculum implemented after the 2017 draft curriculum. The values of "friendship, self-control, patience, responsibility, patriotism and benevolence" were added to the 2017 curriculum and continued to be included in the curriculum after this date. History textbooks not only show parallelism with the curriculum but also contain values that are not specified in the curriculum.