Hipertansiyon hastalarının sağlık okuryazarlık düzeylerinin tedaviye uyum üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of HEALTH literacy levels of hypertension patients on adherence to treatment
Yazar: FATMA KOÇAK OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİN SAMANCIOĞLU BAĞLAMA
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Hipertansiyon hastalarını sağlık okuryazarlık düzeylerinin tedaviye uyum üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla Çukurova Üniversitesi Balcalı Eğitim ve Araştırma hastanesi kardiyoloji polikliniğine başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden 80 hasta ile tanımlayıcı olarak yapıldı. Çalışma öncesi gerekli olan izinler alındı. Verilerin toplanmasında "Sosyo Demografik Özelikler" soru formu, "Yetişkin Sağlık Okuryazarlık Ölçeği" ve "Modifiye Morsky Ölçeği" kullanıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shaphiro wilk testi ile test edilmiştir. Normal dağılmayan ölçek puanlarının iki kategorili değişkenlerin düzeylerinde karşılaştırılmasında Mann whitney u testi, ikiden fazla kategorili değişkenler için ise Kruskal Wallis ve Dunn çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Normal dağılmayan ölçekler arasındaki ilişkiler Spearman rank korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 62,45±11,95 yıl ve %58,8'i kadın, %21'3'ü okuryazar değildir. Hastaların %20 sinin motivasyon düzeyi, %18,8 inin ise bilgi düzeyi düşük bulunmuştur. Yetişkin sağlık okuryazarlık ölçek puanı ortalaması 11,51 ± 5,21dir.Yetişkin sağlık okuryazarlık ölçek puanı ile Morisky toplam puanı arasında pozitif yönde zayıf bir anlamlı korelasyon (r=0,338, P=0,002) ve Morisky bilgi düzeyi puanı arasında pozitif yönde orta şiddette bir anlamlı korelasyon saptandı (r=0,447, P=0,001). Buna karşın yetişkin sağlık okuryazarlık ölçek puanı ile Morisky motivasyon puanı arasında anlamlı korelasyon saptanmadı (r=0,011, P=0,923). Yetişkin sağlık okuryazarlık ölçek puanları ile Yaş arasında negatif yönde orta şiddetle (r=-0,430, P=0,001), SKB (r=0,316, P=0,004), DKB (r=0,340, P=0,002) değerleri arasında pozitif yönde zayıf anlamlı korelasyonlar saptandı. Sonuç olarak; Hipertansiyon hastaları tedaviye uyumsuz, sağlık okuryazarlık düzeyleri düşük, yetişkin bireylerde sağlık

okuryazarlık düzeyi artıkça tedavi uyumu zayıf olarak artış göstermekle beraber tedavi bilgi düzeyi ile tedavi motivasyonu anlamlı artmaktadı

Abstract:
A descriptive study was conducted with 80 patients who applied to the cardiology outpatient clinic of Çukurova University Balcalı Training and Research Hospital and agreed to participate in the study in order to examine the effects of the health literacy levels of hypertension patients on adherence to treatment. Necessary permissions were obtained before the study. "Socio-Demographical Characteristics" questionnaire, "Adult Health Literacy Scale" and "Modified Morsky Scale" were used to collect data. The conformity of the data to the normal distribution was tested with the Shaphiro Wilk test. Mann Whitney U test was used to compare non-normally distributed scale scores at the levels of two-category variables, and Kruskal Wallis and Dunn multiple comparison tests were used for variables with more than two categories. Relationships between non-normally distributed scales were evaluated with the Spearman rank correlation coefficient. The mean age of the individuals participating in the study was 62.45±11.95 years, 58.8% were women, and 21.3% were illiterate. The motivation level of 20% of the patients and the level of knowledge of 18.8% were found to be low. The average adult health literacy scale score is 11.51 ± 5.21. A weak positive correlation was found between the adult health literacy scale score and the Morisky total score (r=0.338, P=0.002), and a moderately significant positive correlation was found between the Morisky knowledge level score (r=0.447, P=0.001).On the other hand, no significant correlation was found between adult health literacy scale score and Morisky motivation score (r=0.011, P=0.923). Between adult health literacy scale scores and Age, there was a negative correlation between moderate severity (r=-0.430, P=0.001), SBP (r=0.316, P=0.004), DBP (r=0.340, P=0.002), and a weak and positive correlation. correlations were detected. As a result; Hypertension patients are non-adherent to treatment, their health literacy level is low, and as the health literacy level increases in adult individuals,

treatment compliance increases weakly, but treatment knowledge level and treatment motivation increase significantly. It is a group of health professional nurses who are in close relationship with the patient. In this direction, patient education should be approached with a nurse-oriented approach and training protocols should be determined.