İmplante edilebilen kardiyoverter defibrilatör (ICD) hastalarının yakınlarının anksiyete ve depresyon düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
An investigation of anxiety and depression levels and related factors in relatives of implantable cardioverter defibrillator patients
Yazar: MERVE AKKAYA ASLAN
Danışman: PROF. DR. SELMA DOĞAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Defibrilatörler = Defibrillators ; Defibrilatörler-implante edilebilir = Defibrillators-implantable ; Depresyon = Depression ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Kalp hastalıkları = Heart diseases

Özet:
Araştırma, ICD implantasyonu yapılan hastaların yakınlarının anksiyete ve depresyon düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amacıyla, tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırma, İstanbul ilinde bulunan eğitim ve araştırma hastanesinin aritmi polikliniğine ICD implantasyonu sonrası kontrol randevularına gelen hastaların yakınlarıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri "Hasta Tanıtım Formu", "Hasta Yakını Tanıtım Formu", "Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve "Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)" kullanılarak toplandı. Araştırmanın örneklemini, ICD implantasyonu sonrası aritmi polikliniğine kontrol başvurusunda bulunan 230 hasta ve yakını oluşturmuştur. Verilerin analizinde Independent Sample t Testi, One-Way ANOVA Testi, Scheffle Testi kullanılmıştır. Bağımlı değişkenlerin güvenilirlik katsayısı Cronbach's Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Veriler p<0,05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir.
Araştırmaya dahil edilen hasta yakınlarının, BAÖ ölçeği puan ortalamalarına göre anksiyete düzeyleri, hafif (%44,3) ve orta düzey (%33,9) olarak bulunmuştur. BDÖ puan ortalamalarına göre depresyon düzeyleri incelendiğinde %32,6'sında yüksek depresyon düzeyi bulunmuştur. Hastaların tanımlayıcı özelliklerine göre 18-39 yaş arasındaki hastaların yakınlarının 40 yaş ve üzeri olanlara göre BAÖ ve BDÖ puan ortalamaları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hastaların tıbbi özelliklerine göre ICD implantasyon zamanı 1-2 ay olan hastaların yakınlarının, implantasyon zamanı 3 ay olan hastaların yakınlarına göre BAÖ ve BDÖ puan ortalamaları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hasta yakınlarının tanımlayıcı özelliklerinde 60 yaş ve üzeri hasta yakınlarının, 60 yaş ve altı olanlara göre BAÖ anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,05). Hastaların eşlerinde, diğer aile üyelerine göre BAÖ ve BDÖ puan ortalamaları anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hasta yakınlarının hastaların mevcut sağlık sorunları nedeniyle üstlenmek zorunda olduğu sorumluluklar bulunmaktadır. Bunların arasında en çok belirtilen sorumlulukların "Ev idaresi" ve "Hastanın Bakım İhtiyaçları" olduğu bulumuştur. Hasta yakınlarının, hastalarının ruhsal durumuna yönelik ifadelerinde hastaların "Depresif Semptomlar" a sahip olduğunu ve " Şok Kaygısı, Kaygı, Gelecek Kaygısı" yaşadıklarını belirtmişlerdir.
       Araştırmanın sonucunda ICD'li hasta yakınlarının anksiyete ve depresif semptomlara sahip olduğu ve hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon düzeylerinin genç yaştaki hastaların yakınlarında daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ayrıca hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon düzeylerinin, hasta yakınlarının yaş, psikiyatrik hastalık öyküsü ve psikotrop ilaç kullanımı gibi durumlarla ilişkisi olduğu bulunmuştur.
Hasta ve hasta yakınlarının etkilenimleri yönünde ICD hastalarına sürecin yönetilmesinde KLP birimlerinin destek sağlaması ve KLP hemşireleri tarafından ICD hastasıyla birlikte ailesinin de ihtiyaçlarının gözetilmesi, ailenin korku, endişelerinin paylaşılması ve primer hemşirelerin bu konuda desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to investigate the anxiety and depression levels of relatives of patients undergoing ICD implantation and the factors related to them.
The study was conducted with the relatives of patients who came to the arrhythmia polyclinic of a training and research hospital in Istanbul for follow-up appointments after ICD implantation. The data were collected using the "Patient Introduction Form", "Patient Relative Introduction Form", "Beck Anxiety Inventory (BAI)" and "Beck Depression Inventory (BDI)". The study sample consisted of 230 patients and their relatives who applied to the arrhythmia polyclinic for follow-up after ICD implantation. Independent Samples t Test, One-Way ANOVA Test, Scheffle Test, Pearson Correlation Analysis were used to analyze the data. The reliability coefficient of the dependent variables was evaluated with Cronbach's Alpha coefficient. Data were tested at p<0.05 significance level.
The anxiety levels of the relatives of the patients included in the study were found to be mild (44.3%) and moderate (33.9%) according to the mean scores of the BAI scale. When depression levels were analyzed according to the mean scores of the BDI, 32.6% had high depression level. According to the descriptive characteristics of the patients, the mean BAI and BDI scores of the relatives of patients aged 18-39 years were significantly higher than those aged 40 years and older (p<0.05). According to the medical characteristics of the patients, the mean BAI and BDI scores of the relatives of patients whose ICD implantation time was 1-2 months were significantly higher than those of patients whose implantation time was 3 months (p<0.05). Regarding the descriptive characteristics of the patients' relatives, BAI was found to be significantly higher in the relatives of patients aged 60 years and older than in those aged 60 years and younger (p=0.05). The mean scores of BAI and BDI were significantly higher in the spouses of the patients compared to other family members (p<0.05). Patient relatives have responsibilities that they have to undertake due to the current health problems of the patients. It was found that the most frequently mentioned responsibilities among these were "Household management" and "Patient's Care Needs". In the statements of the patients' relatives regarding the mental state of their patients, they stated that the patients 
had "Depressive Symptoms" and that they experienced "Shock Anxiety, Anxiety, Future Anxiety".
As a result of the study, it was found that relatives of patients with ICD had anxiety and depressive symptoms, and anxiety and depression levels of relatives were higher in the relatives of younger patients. In addition, anxiety and depression levels of relatives were found to be related to age, history of psychiatric illness and use of psychotropic medication.  
It is recommended that CLP (Consultation Liaison Psychiatry) units should provide support to ICD patients in the management of the process and that CLP nurses should take into consideration the needs of the family as well as the ICD patient, share the fears and concerns of the family and support primary nurses in this regard.