Türkiye ekonomisinde finansal liberalizasyon ve ekonomik büyüme etkileşimi üzerine ekonometrik bir analiz
An econometric analysis on the interaction of financial liberalization and economic growth in Turkish economy
Yazar: ŞERİFE ÖZŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN UYSAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Finansal serbestleşme = Financial liberalization ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ekonomisinde uygulanan finansal liberalizasyon politikalarının ekonomik büyüme oranları üzerinde yol açtığı etkiler, yıllık ve çeyrek dönemlik veriler yardımıyla araştırılmıştır. Finansal liberalizasyon ve ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığı, kurumsal kalite, finansal derinleşme, eğitim düzeyi, ticari açıklık gibi çeşitli kontrol değişkenlerin kullanılmasıyla belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla serilerin farklı düzeyde durağanlığına imkan tanıyarak kısa ve uzun dönem katsayı tahmini yapan sınır testi ve ARDL yöntemlerinden faydalanılmış ve elde edilen sonuçların doğruluğu FMOLS tekniğiyle de sınanmıştır.Finansal liberalizasyon ve büyüme oranları arasındaki kısa ve uzun dönemli etkileşim ile nedensellik ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla, altı farklı finansal liberalizasyon göstergesi diğer kontrol değişkenler sabit tutularak altı modelde tahmin edilmiştir. Finansal liberalizasyon göstergelerinin seçiminde ise ilgili literatürde kullanılan de jure ve de facto ölçütlerden yararlanılmıştır. Ayrıca seçilen ölçütlerin elde edildiği veri setlerinin farklı zaman dilimlerine göre oluşturulması nedeniyle kullanılan modeller, yıllık ve çeyrek dönemli olarak ikiye ayrılmıştır. Çeyrek dönemli verilerin kullanıldığı modeller 1989.1-2010.1 dönemini kapsarken yıllık serilerle tahmin edilecek zaman dilimi ise 1980-2009 sürecidir.Sınır testi ve ARDL yönteminden elde edilen bulgular, finansal liberalizasyon ve büyüme arasındaki etkileşimin analiz yapılan döneme göre farklılaştığını göstermektedir. Bu sonuç literatürde yapılan pek çok çalışmayı destekler nitelikte, iki değişken arası etkileşim hakkında kesin bir çıkarım yapmanın mümkün olmayacağına işaret etmektedir. Öte yandan tahmin edilen altı modelde zaman dilimi farklılaşmasına rağmen, eğitim düzeyi, kurumsal kalite ve ticari açıklığın büyüme oranlarını pozitif yönde etkileyen değişkenler olduğu tespit edilmiştir.Granger nedensellik testi ile değişkenler arası nedensellik ilişkileri incelendiğinde ise tahmin edilen tüm modellerde uzun dönemli nedensellik ilişkisinin mevcut olduğu görülmüştür. Kısa dönemde ise finansal derinleşme ve ticari açıklıktan büyüme oranlarına nedensel bir ilişki bulunmaktadır. Bununla birlikte tahmin edilen iki modelde büyüme oranları finansal liberalizasyon göstergelerinin nedeni iken diğer iki modelde ise finansal liberalizasyon göstergeleri büyüme oranlarının nedenidir.

Abstract:
This study examines the effects of financial liberalization policies on economic growth in Turkish economy by using annual and quarterly data. The existence of long run relationship between financial liberalization and economic growth is ascertained by employing control variables such as institutional quality, financial deepening, level of education and trade openness. For this purpose, bounds test and ARDL approaches are used to determine the long run and short run estimates by allowing series with different levels of stationary and findings are supported by FMOLS methodology.Holding control variables constant, this study estimates six models with six different indicators of financial liberalization in order to assess the long and short run interactions and causal relationships between financial liberalization and economic growth. De facto and de jure criteria, which are conventionally used in the related literature, were utilized in selection of indicators for financial liberalization. In addition to this, annual and quarterly models are employed since selected indicators obtained from diverse data sets, which had been created by taking different time periods into account. While models with quarterly data cover the period 1989.1-2010.1, models with annual data cover the years from 1980 to 2009.Bounds test and ARDL processes implies that the relationship between financial liberalization and economic growth varies according to the selected time period. This finding provides evidence that support the past literature indicating that it cannot be reached a conclusive result regarding the association between these two variables. Six estimated models with annual and quarterly time series, on the other hand, show that level of education, institutional quality and trade openness have a positive effect on economic growth.According to Granger Causality tests, there is a long run link between financial liberalization and economic growth in all models in terms of causality. In the short run, on the other hand, the Granger causality running from financial deepening and trade openness to economic growth coexists. In addition to this, while growth rates are the causes of financial liberalization indicators in two models, financial liberalization rates are the causes of economic growth rates in the other two models.