İş ahlakında bireysel dindarlığın rolü: Samsun kamu çalışanları örneği
The role of individual piety in work ethics: The case of Samsun public employees
Yazar: AYŞEGÜL YAZAR
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ USTA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, iş ahlakı kavramının Samsun'daki kamu çalışanları açısından hangi anlamları barındırdığını ve kamu çalışanlarının, iş ahlakı konusunda bireysel dindarlıklarını nasıl/hangi yönlerden aracı kıldıklarını anlamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, kamu çalışanlarının iş ahlakı kavramına ilişkin tanımları, deneyimleri ile dini ilke ve emirleri iş ahlakı kavramıyla ilişkilendirme durumları ana temalar olarak ele alınmıştır. Araştırmanın metodolojisi, öznenin merkeziliğini temel alan inşacılıktır. Araştırmanın yöntemi olarak bireylerin, iş yeri ilişkilerinde hem iş arkadaşlarıyla hem de kamu hizmeti sundukları vatandaşlarla olan etkileşimlerinin anlamlandırılabilmesi adına nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Samsun'da çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında halen görev yapan 21, emekli olan 5 olmak üzere toplam 26 kamu çalışanı ve emeklisi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde kamu çalışanları/emeklileri ile birlikte oluşturulan veriler MAXQDA 24 Analytics Pro yazılımı yardımıyla tematik olarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucu iş ahlakı zincirinin tamamlayıcısı olan halkaların neler olduğu, iş ahlakı zincirine aşındırıcı etki yapan halkaların neler olduğu ve dinin, iş ahlakı zincirinin neresinde konumlandığı anlasılmaya çalışılmıştır. Kavrama ilişkin tamamlayıcılar, katılımcılar tarafından evrensel iş ahlakı kurallarına paralel şekilde dile getirilse de iş ahlakı zincirinin aşınmasında bu tamamlayıcıların yeterince kullanılmadığı veyahut başka bozucu/aşındırıcı güçlerin önüne geçilemediği anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra dinin zihinsel boyutunun iş ahlakı ile paralel ve zincirin içinde; ibadet boyutunun iş ahlakından ayrı ve zincirin dışında konumlandırıldığı görülmüştür.

Abstract:
This study was conducted in order to understand what the concept of business ethics means for public employees in Samsun and how/in what ways public employees mediate their individual religiosity in business ethics. In the study, the definitions and experiences of public employees regarding the concept of business ethics and their associations of religious principles and commands with the concept of business ethics were considered as the main themes. The methodology of the research is constructionism based on the centrality of the subject. As the method of the research, qualitative research method was used in order to make sense of the interactions of individuals with both their coworkers and the citizens to whom they provide public services in their workplace relations. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with a total of 26 public employees and retirees, 21 of whom are currently working in various public institutions and organizations in Samsun and 5 of whom are retired. The data generated during the interviews with public employees/retirees were analyzed thematically with the help of MAXQDA 24 Analytics Pro software. As a result of the analysis, it was tried to understand what are the complementary links of the business ethics chain, what are the links that have a corrosive effect on the business ethics chain and where religion is located in the business ethics chain. Although the complements related to the concept were expressed by the participants in parallel with the universal rules of business ethics, it was understood that these complements were not used sufficiently in the erosion of the business ethics chain or that other corrosive forces could not be prevented. In addition, it has been observed that the intellectual dimension of religion is positioned in parallel with business ethics and within the chain, while the worship dimension is positioned separately from business ethics and outside the chain.