Avrupa Birliği'nde şirketlerin sınıraşan hareketliliği
Corporate mobility in European Union
Yazar: ETEM KARA
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHTİYAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Şirketler = Companies ; Şirketlerin sınır aşan hareketliliği = Corporate mobility

Özet:
"Şirketlerin Sınıraşan Hareketliliği" ilk günden beri Kurucu (Roma) Anlaşma ile desteklenmiş, Anlaşmanın 49 (eski 43) ve 54'üncü (eski 48) maddelerinde ifadesini bulan yerleşme özgürlüğü ilkesi ile de güvence altına alınmıştır. Söz konusu maddeler gerçek ve tüzel kişilere yerleşme özgürlüğünü bahşetmekte, bu haklara açıklık getirerek de AB şirketlerini tanımlamaktadır. Ancak buna rağmen şirketlerin sınıraşan hareketliliği konusu Avrupa'nın gündeminde uzun süre yer bulmamıştır. Avrupa Birliği Adalet Divanı kararlarına, özellikle Centros kararına kadar ise Avrupalı yasa koyucular, temel olarak AB şirketler hukuku ile ulusal şirketler hukukunun harmonizasyonuna odaklanmıştır. 
ABAD'ın yerleşme özgürlüğü lehine verdiği kararlar ile birlikte, konu Avrupa'nın gündemine girmiş ve Avrupa'da önemli tartışmalara yol açmıştır. Daily Mail, Centros, Überseering, İnspire Art, Sevic ve Cartesio kararlarıyla ABAD; içe göçler ile dışa göçleri ayırmış, üye ülkelerin yerleşme özgürlüğünü sınırlama yetkisi, daha çok dışa göçler açısından kabul etmiştir. İçe göçler açısından ise üye ülkelerin müdahale yetkisi, kamu yararı temelinde sınırlı olarak kabul etmiş ve bu temelde yapılacak düzenlemelerin de Gebhart testi ölçülerini karşılaması gerektiğini ortaya koymuştur. 
ABAD kararlarıyla birlikte ortaya çıkan hukuki sonuç, Avrupa'da hukuk sistemlerini de önemli ölçüde etkilemiş, şirketler hukuku yarışı ve Delaware etkisi tartışmalarını başlatmıştır. Bunun sonucu olarak, idare merkezi teorisinin öncülerinden Almanya ve kuruluş yeri teorisinin öncülerinden İngiltere, şirketler hukukunda değişikliğe gitmiştir.


Anahtar kelimeler: Şirketlerin Sınıraşan Hareketliliği, Daily Mail, Centros, Überseering, Inspire Art, Sevic, Cartesio.
.

Abstract:
"Corporate Mobility" is part of the EC Treaty since its establishment, and is supported by the principle of freedom of establishment as laid down in Article 49 (ex 43) and 54 (ex 48). Those articles grant free movement of establishment to natural and legal persons, and by clarifying these rights, defines the EU companies. Regardless, corporate mobility did not make it to  Europe's agenda for a long time. European legislators' focus was on harmonization of the European Company law with the National Company laws, until hit by the ECJ rulings on the subject, especially the Centros decision.
The European Court of Justice's decisions in favour of the freedom of establishment of the EU companies brought attention to the issue of Corporate Mobility and since then it is one of the central and controversial areas of the European Law. With its Daily Mail, Centros, Überseering, Inspire Art, Sevic and Cartesio rulings; the ECJ draw a distinction between the "emigration" and "immigration" of the companies and mainly accepted the restrictions by the national measures on emigration. However, restrictions on immigrations by the national laws are only accepted on the basis of public interest and subject to meeting the Gebhard test. 
The legal status created by the ECJ rulings had a deep influence on the European legal systems and catalyzed the discussions on regulatory competition and Delaware affect. As a result of this influence, Germany, a follower of real seat theory; and United Kingdom, a follower of incorporation theory, amended their company laws.


Keyword: Corporate Mobility, Daily Mail, Centros, Überseering, Inspire Art, Sevic, Cartesio.