Trakeostomi ile taburcu edilen çocuk hastaların tekrarlayan yatış nedenlerinin incelenmesi
Investigation of the causes of repeated hospitalizations of child patients discharged with tracheostomy
Yazar: HÜSNA BULGUROĞLU KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. GANİME AYAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Pediatri alanında sağlık teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte çocukluk çağındaki ölüm oranlarında ciddi bir azalma, yaşamı sınırlayan ve tehdit eden hastalığı olan çocukların hayatta kalma oranlarında ise artış gözlenmektedir. Özel sağlık ihtiyaçları olan çocuklar arasında, vücudun hayati fonksiyonlarının kaybını telafi etmek için, tıbbi cihaz kullanmak zorunda kalan teknolojiye bağımlı çocuklar bulunmaktadır. Hayatını medikal araç bağımlı olarak sürdüren çocuk hastaların sayısı son yıllarda giderek artmıştır (1). Çocuk yoğun bakım ünitelerinde hastaları erken dönemde taburcu etmek ve mortalite riskini azaltmak amacı ile de trakeostomi sıklıkla başvurulan bir uygulamadır (2). Trakeostomili hastaların yaşamı sınırlayan ve tehdit eden durumları bakım veren ebeveynleri ve takip eden hekimleri tedirgin edebilmektedir. Bu durumun sık hastane başvurularına ve gereksiz yatışlara sebep olma ihtimalini düşündürmektedir. Bu çalışmanın amacı; yeni trakeostomi açılmış bir çocuk hastada ilk taburculuktan itibaren, taburculuk sonrası hastaneye ilk başvuru nedenleri, yatış nedenleri, hangi sıklıkta hastane yatışı gerektiği, yatış tanıları ve takipteki tedavileri dikkate alınarak taburculukta yeniden yatışın önlenebilir nedenlerinin belirlenmesi ve tekrarlayan yatışları olan hastalarda tekrarlayan yatışların nedenlerinin saptanması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Çocuk Palyatif Servisinde Ocak 2020-Ocak 2023 yılları arasında yatarak tedavi almış 1 ay-18 yaş arasındaki hastaların retrospektif olarak incelenmesinden oluşmaktadır. Çalışmaya hastanemizde trakeostomi açılarak çocuk palyatif serviste takip ve tedavisi olan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların trakeostomi öncesi yoğun bakım yatışından itibaren başlanıp, trakeostomi ile taburculuğun ardından bir yıllık süreçteki tekrarlayan yatışları incelenerek verileri kayıt edildi. Araştırma verilerinin istatistiksel analizleri için IBM Statistical Package for Social Sciences (SPSS), Windows sürüm 23.0 (SPSS Inc. Chicago, USA) bilgisayar paket programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 143 hasta dahil edildi. 91 hastanın tekrarlayan yatışları incelendi. Hastaların %56,6'sı erkektir. Yaş ortancaları 18 (2-213) aydır ve %39,9'u 1-12 ay aralığındadır. Nörolojik, nöro-müsküler ve nöro-metabolik hastalıkların oranı %45,5'idi. Trakeostomi endikasyonları %37,1 kronik solunum yetmezliği, %29,3 santral solunum yetmezliği, %16,8'inde hava yolu problemleri, %16,8'inde solunum kas güçsüzlüğü ve hipotonidir. Trakeostomi ile taburcu olurken hastaların %68,2'sinin taburculukta ventilatör ihtiyacı vardı. Hastaların bir yıl süresince ortanca yatış sayıları 2 (1-10)'dir. Trakeostomi ile taburculuk sonrası ilk hastane yatışlarında hastaların %37,4'ü pnömoni ile, %16,5'i mekanik nedenlerle yatırılmıştır. Hastaların %63,6'sında tekrarlayan yatış vardı. İlk yatış sonrasındaki tekrarlayan yatışlarda hastaların %57,6'sı pnömoni ile, %32'si viral enfeksiyon semptomları ile yatırılmıştır. Hastaların %23,1'inin herhangi bir yatışında mekanik nedenlerle yatış endikasyonu vardı. Tüm yatışlar içinde hastaların %24,5'inin aspirasyon pnömonisi ile yatış endikasyonu mevcuttur. Aspirasyon pnömonisi tanısı alan hastaların %71,4'tanı anında nazogastrik sonda ile beslenmekteydi ve bu hastaların %22,9'unda sendromik-genetik hastalık, %20'sinde nörolojik hastalık ve %20'sinde nöro-metabolik hastalık tanısı vardı ve %62,9'unun Karnofsky-Lansky Skoru 10-20 puan arasındaydı. TK uygulanan 143 hastanın %8,7'sinin trakeostomisi ilk 1 yıl içinde dekanüle edilmiştir ve en sık travma hastalarının dekanüle edildiği görülmüştür. 
Sonuç: Trakeostomi ile taburculuk sonrası ilk yatış ve tekrarlayan yatışlarda en sık neden pnömonidir. İlk yatışta en sık ikinci neden mekanik nedenlerdir. Tekrarlayan yatışlarda en sık ikinci neden ise viral üst solunum yolu enfeksiyon semptomlarıdır. NG ile beslenen ve performans skoru düşük olan hastalar daha çok aspirasyon pnömonisi açısından risk altındadır. Yatış sayısı ile çoklu antibiyotik kullanım durumunun artışı istatistiksel olarak anlamlıdır. Tekrarlayan yatışların 24 ay altında ve özellikle de 12 ay ve altında daha fazla olması bu yaş grubunda evde bakım hizmetlerinin kontrol muayenelerini daha sık yapmaları hastaneye tekrarlayan yatışları azaltabilir. Ayrıca özellikle performans skoru düşük olan trakeostomili hastaların daha erken gastrostomi ile beslenmeye geçilmesi düşünülmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Pediatrik Palyatif Bakım, Trakeostomili Çocuk Hasta, Tekrarlayan Yatış Nedenleri

Abstract:
Objective: With the development of health technologies in the field of pediatrics, there has been a significant decrease in childhood mortality rates and an increase in the survival rates of children with life-limiting and life-threatening diseases. Among children with special health needs, there are children who are dependent on technology and have to use medical devices to compensate for the loss of vital functions of the body. The number of pediatric patients who continue their lives dependent on medical devices has increased in recent years (1). Tracheostomy is a frequently used procedure in pediatric intensive care units in order to discharge patients early and reduce the risk of mortality (2). The life-limiting and life-threatening conditions of patients with tracheostomy can worry the parents who provide care and the physicians who follow them. This situation may cause frequent hospital visits and unnecessary hospitalizations. The purpose of this study; The aim of this study was to determine the preventable causes of rehospitalization after discharge in a child with a new tracheostomy, taking into account the reasons for first admission to the hospital after discharge, the reasons for hospitalization, the frequency of hospitalization, the diagnoses at hospitalization and the treatments during follow-up, and to determine the causes of rehospitalization in patients with recurrent hospitalizations.
Materials and Methods: The study consists of a retrospective examination of patients aged 1 month to 18 years who received inpatient treatment at the Pediatric Palliative Service of Ankara Bilkent City Hospital, University of Health Sciences, Child Health and Diseases Hospital between January 2020 and January 2023. The study included patients who underwent tracheostomy and were followed up and treated in the pediatric palliative service. The data were recorded by examining the patients' recurrent hospitalizations starting from their intensive care admission before tracheostomy and within a one-year period after discharge with tracheostomy. IBM Statistical Package for Social Sciences (SPSS), Windows version 23.0 (SPSS Inc. Chicago, USA) computer package program was used for statistical analysis of the research data.
Results: The study included 143 patients. Repeated hospitalizations of 91 patients were examined. 56.6% of the patients were male. The median age was 18 (2-213) months and 39.9% were between 1-12 months. The rate of neurological, neuromuscular and neurometabolic diseases was 45.5%. Indications for tracheostomy were 37.1% chronic respiratory failure, 29.3% central respiratory failure, 16.8% airway problems, 16.8% respiratory muscle weakness and hypotonia. While discharged with tracheostomy, 68.2% of the patients required a ventilator at discharge. The median number of hospitalizations of the patients during the year was 2 (1-10). In the first hospitalizations after discharge with tracheostomy, 37.4% of the patients were hospitalized with pneumonia and 16.5% were hospitalized for mechanical reasons. There were recurrent hospitalizations in 63.6% of the patients. In recurrent hospitalizations after the first hospitalization, 57.6% of the patients were hospitalized with pneumonia and 32% with symptoms of viral infection. In 23.1% of the patients, there was an indication for hospitalization due to mechanical reasons in any of the hospitalizations. In 24.5% of all hospitalizations, there was an indication for hospitalization due to aspiration pneumonia. Of the patients diagnosed with aspiration pneumonia, 71.4% were being fed with a nasogastric tube at the time of diagnosis, and 22.9% of these patients had a syndromic-genetic disease, 20% had a neurological disease, and 20% had a neurometabolic disease diagnosis, and 62.9% had a Karnofsky-Lansky score between 10-20 points. Of the 143 patients who underwent TK, 8.7% had their tracheostomy decannulated within the first year, and trauma patients were seen to be decannulated most frequently.
Discussion-Conclusion: The most common cause of first hospitalization and recurrent hospitalizations after discharge with tracheostomy is pneumonia. The second most common cause of first hospitalization is mechanical causes. The second most common cause of recurrent hospitalizations is viral upper respiratory tract infection symptoms. Patients who are fed with NG and have low performance scores are at greater risk for aspiration pneumonia. The increase in the number of hospitalizations and the use of multiple antibiotics is statistically significant. The fact that recurrent hospitalizations are more common under 24 months and especially under 12 months, and that home care services perform control examinations more frequently in this age group may reduce recurrent hospitalizations. In addition, it should be considered to switch to gastrostomy feeding earlier for tracheostomy patients, especially those with low performance scores.
Keywords: Pediatric Palliative Care, Child Patient with Tracheostomy, Reasons for Repeated Hospitalization