Kar amacı gütmeyen kurumlar olarak müzelerin sürdürülebilirliği için stratejik yaklaşımlar
Strategical approaches for museums sustainability as non profit organizations
Yazar: VEHBİ ARMAĞAN GÜNEY
Danışman: DOÇ. DR. FETHİYE ERBAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Kar amacı gütmeyen kuruluşlar = Non-profit organizations ; Kurumsal kimlik = Corporate identity ; Müzecilik = Museology ; Stratejik yönetim = Strategic management

Özet:
Bu tezin amacı, kar amacı gütmeyen kurumlar olarak müzelerin sürdürülebilirliği için stratejik yaklaşımın neyi- neleri gerekli kıldığını ortaya koymaktır. Müze kurumunun kar amaçlı kurumlardan farklı özelliklerinin ortaya konması için; öncelikle müzede strateji, sürdürülebilirlik, yönetim-organizasyon, kurumsallık kavramlarına yüklenen anlamların neler olduklarının netleştirilmeye çalışılması gereklidir. Çalışmanın temelinde 20. yüzyıl yönetim yaklaşımında stratejik olmanın kurumlar için sürdürülebilirliğin olmasa olmaz koşulu sayıldığı, bunun da kurumun kim olduğunu, kendisini diğer kurumlardan ayırt edici özelliklerin neler olduğunu farkına varmadan; ardından da literatürde ?kurumsal kimlik? adıyla incelenen bu özelliklerini yönetme çabasına girişmeden mümkün olamayacağı iddiası yatmaktadır. Ayrıca bu iddiaya dayanarak ?kurumsal kimlik bunalımı? adı altında yeni bir kavram oluşturulmaya çalışılmış ve Türk Müzeciliği'nin içinde bulunduğu durum bu kavram çerçevesinde değerlendirilmiştir.Konu büyük ölçüde kavramsal bir tartışmadır. Bir taraftan müzenin ne olup, olmadığı; kurumsal kimliği üzerinden sorgulanırken, diğer taraftan da gelinen durumda varlığını anlamlı halde sürdürebilmek içine tür çabalar içine girmesi gerektiği ve -mevcut durumdan; idealize edilene- geçirdiği değişim sürecinde bu çabaların çeşitli faktörlerden kaynaklanan sınırlılıkları, devlet müzelerinden kimi zaman ellerinde bulunmaması, kimi zaman da paylaşmaktan sakınmaları sebepleriyle bu tesbiti yapacak ölçüde bilgi alınamadığı için; örnek olarak seçilen ?TOFAŞ Bursa Anadolu Arabaları Müzesi? üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Nasıl ki nesneleri görünür kılan kendileri değil de onlardan gözümüze yansıyan ışıksa; müzeleri fark edilir kılan nokta da, tek başlarına varlıkları veya koleksiyonlarının zenginliği olmayıp; farkına varılmak için gösterdikleri bilinçli çabalardır. Bu farkındalık müzelerin kendilerine atfedilen rollerle, üstlendikleri rollerin ne ölçüde birbiriyle uyumlu olduğu ve mümkün olduğunca dengede tutulabildiğiyle orantılı olarak artma potansiyelini taşımaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to establish the needs of strategic approaches for the sustainability of museums as non-profit organisations. In order to show properties differ museums from other non-profit organisations, first meanings of strategy, sustainability, management-organisation, instutionality must be clear. What lies beneath the basis of the study is being strategic is the vital requirement for the institutions according to the 20. century management approach and this cant be provided unless the identity of the institution and its differences from the other institutions are recognized and without starting the management of these qualities named as the `identity of the institution? in literature. Furthermore, depending on this pretention, a new called the `Institutional Identity Crisis? is tried to be formed and Turkish Museology is interpreted on this base.This subject is mostly a theoretical argument. While the questions about what museum is and is not are tried to be answered on the basis of its institutional identity, on the other hand the things that museums should do in order to preserve its existense are tried to be established. For this aim, ?TOFAŞ Bursa Anatolian Cars Museum? is chosen since insufficent or no data could be available from the public museums. Just as the visibility of the objects doesn?t depend on themselves but depends on their reflecting lights, the only point makes museums perceptible is not their alone beings or the richness of their collections but the conscious efforts make them perceptible. This perceptibility of museums increases by the harmony and balance of the roles of which are approved to them and they own.