Liderlik tarzlarının iş güvenliği çıktıları ile ilişkisi
Relation of leadership styles with occupational safety outcomes
Yazar: AHMET ERCAN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. SAİT GÜRBÜZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Elektronik sektörü = Electronic sector ; Güvenlik = Security ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Telekomünikasyon sektörü = Telecommunication sector ; Çalışanlar = Workers ; İş güvenliği = Work safety

Özet:
İş güvenliği, sosyal ve ekonomik sonuçları ile dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de önemli bir yere sahiptir. İş güvenliğine aykırı durumlara müdahale edilmediğinde yaralanma, sakatlanma ve ölümler meydana gelmektedir. İş güvenliği, çalışan bireylerin iş yerinde karşılaşabilekleri her türlü kazayı önlemek amacıyla ortaya çıkmış tedbirler olarak tanımlanmaktadır. Bu tedbirlerin alınmasında bireylerin tutum ve davranışları önemli olmakla beraber, onlara yol gösterecek ve destek olacak liderlerin bulunması iş güvenliğinin sağlanmasında önemli rol oynamaktadır. Dolayısıyla iş güvenliğiyle ilgili olarak liderlik tarzlarının, iş güvenliği ihmallerinden ötürü meydana gelebilecek kaza ve yaralanmaların önüne geçilmesinde etkili olabileceği düşünülmektedir.
Araştırmanın temel amacı; güvenlik odaklı dönüşümsel ve pasif liderliğin,iş güvenliği çıktılarını (güvenlik iklimi, güvenlik motivasyonu, güvenlik uyumu, güvenlik katılımı)nasıl etkilediğini vebu çıktılar doğrultusundauyumluluk kişilik özelliğinindüzenleyici etkisinin ilişkilendirilmesini ortaya koymaktır. Çalışmada, öncelikle araştırma sorunsalı, amacı, önemi ve iş güvenliğine katkısı ile kapsamı belirlenmiş; iş güvenliği odaklı liderlik tarzları, iş güvenliği çıktıları ve kişilik özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Araştırmanın soruları ve hipotetik modeli oluşturulurken yalnızca liderlik tarzlarının iş güvenliği ile olan çıktılarına bakılmamış, aynı zamanda düzenleyici faktör olan kişilik özelliklerinden uyumluluk kişilik özelliği de liderlik tarzlarına dâhil edilerek aralarındaki ilişkiden yararlanılmıştır.
Araştırmaya, Ankara'da Telekomünikasyon ve Elektrik-Elektronik sektöründe faaliyet gösteren 315 gönüllü çalışan katılmıştır. Araştırmada doğrulayıcı faktör analizi, tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizleri, regresyon analizleri ve güvenilirlik analiz testleri yapılmıştır. Kontrol değişkenleri olarak çalışanların cinsiyeti, yaşı, eğitim düzeyi, medeni durumları, iş deneyim yılı ve iş kazası sayısı dikkate alınmıştır.
Bu çalışmada, liderlik tarzlarından iş güvenlik odaklı dönüşümsel ve pasif liderliğin, iş güvenliği çıktıları ile ilişkisi, aynı zamanda iş güvenlik odaklı dönüşümsel ve pasif liderlik tarzlarının, düzenleyici faktör olan uyumluluk kişilik özelliğinin de eklenmesi ile iş güvenliği çıktılarına verdiği yanıtların düzenleyici rolü incelenmiştir. Analizler sonucunda, uyumluluk kişilik özelliğine sahip iş güvenlik odaklı dönüşümcü liderlerin, iş güvenliğine karşı tutumları mevcut durumu daha iyi duruma getirirken, pasif liderlik anlayışını benimseyen liderlerde ise, ancak uyumluluk kişilik özelliğine sahiplerse, iş güvenliği çıktılarının daha olumlu sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Occupational safety is one of the important problems in our country as well as in the world with its social and economic results. Occupational safety causes serious problems when not intervened, resulting in death and injury. Occupational safety is defined as themeasuresto be taken again stany kind of accident that working individuals may encounter in workplaces. Attitudes and behaviors of individuals are important in taking these measures, however the presence of leaders who will guide and support them alsoplays an important role in ensuring occupational safety. Therefore, in terms of occupational safety it is considered that leadership style scan prevent accidents and injuries that may ocur due to negligencein occupational safety. This study aim storeveal how there sponses of occupational safety oriented transformational and passive leadership affects occupational outcomes(safety climate, safety motivation, safety compliance, safety participation) and to correlateregulatory effect of personality compliance trait in line with these outcomes. In the study, first of all, the research problematic, its purpose, importance and contribution to occupational safety were determined; and information on job safety oriented leadership styles, occupational safety outcomes and personality traits was given. While the questions and hypothetical model of there search were formed, not only the outcomes of leadership styles in occupational safety were examined, but also the compliance personality trait among personality traits was included in the leadership styles and thus the relationship between them was utilized. 315 volunteer employees working in the Telecomunnication and Electrical-Electronic ssectors in Ankara participated in the research. Confirmatory factor analysis, descriptive statistics and correlation analysis, regression analysis,and reliability analysis tests were performed in the study. Gender, age, educational level, marital status, years of work experience and number of occupational accidents were taken in to consideration as control variables.In this study, the relation of occupational safety oriented transformational and passive leadership, which is one of the leadership styles, with the occupationalsafety outcomes was investigated, and the regulatory role of the responses given by occupational safety oriented transformational and passive leadership stylest ooccupational safety outcomes with the addition of compliance personality trait as a regulatory factor was examined.As a result of the analyzes, it was found that the attitudes of the occupational safety oriented transformational leaders having compliance personality trait against occupational safety enhanced the current situation, however, the leaders who adopted the passive leadership approach gave more positive results to the occupational safety outcomes only if they adopted compliance personality traits.