Bina üretiminde teknoloji kullanımı
The Usage of technology in building production
Yazar: ARZU ERÇAĞ
Danışman: PROF. DR. YILDIZ SEY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bina bilgisi = Building information ; Bina üretimi = Building production ; Teknoloji = Technology ; Toplu konutlar = Mass houses

Özet:
Üretim açısından teknoloji, girdilerin çıktılara dönüştüğü yöntemler, teknikler ve işlemlerdir. Teknolojinin üretimde kullanıldığı süreç, faaliyetlerin mekanizasyonunu ve sıralamasını oluşturur. Özel talebi karşılayan birim üretim, sertleştirilmiş yapım esasını kapsayan kütle üretimi ve bütünleştirilmiş faaliyetler dizisini oluşturan süreç üretimi teknolojilerin sınıflandırılmasını sağlar. Bir üretim modelinde ilk önce ürünün nasıl üretileceğine, yani yöntemine, kullanılacak teknolojiye karar verilmesi gerekir. İşte bu amaçla yapılacak olan teknoloji seçimi, ülkenin ekonomik ve iktisadi yapısına, ekonominin içinde bulunduğu üretim şekline, üretim gücüne ve üretim koşullarına, aynı zamanda ulaşılması gereken hedeflere en uygun teknolojik bilgilerin hangisi olduğuna karar vermektir. Teknoloji elde etmenin iki yolu vardır. Bunlar teknoloji transferi ve teknoloji üretimidir. Bilimsel araştırma yoluyla ortaya çıkan buluştan ekonomik ürüne kadar uzanan üretim zinciri teknoloji üretimini oluşturur. Teknoloji üretimi, zaman alıcı ve emek gerektirici olmasından dolayı daha çok teknoloji transferi kullanılmaktadır. Teknoloji transferinin temel amacı, araştırılmış ve bulunmuş olan bilgilerin elde edilmesi için kaynak temininden tasarruf sağlanmasıdır. Bina üretiminde teknolojik gelişmelerin izleneceği üç kısım vardır. Bunlar binanın yapım sistemi, yapı malzemeleri ve kullanımını kolaylaştıran otomasyon sistemleridir. Bu üç açıdan değerlendirildiğinde bina üretiminde teknolojinin kullanıldığı alanları ikiye ayırabiliriz: 1. Toplu konutların üretiminde teknoloji kullanımı 2. Yüksek binaların üretiminde teknoloji kullanımı Son yıllarda sayıları iyice artan yüksek yapıların, bina üretimi açısından da sorunlu bir yapı teşkil etmesinden dolayı tezin gidişi yüksek binalarda teknoloji kullanımına kaydırılmıştır. Yüksek binaların üretim sürecinde özellikle teknoloji ile içice olan bölümler, tasarımda ve uygulamada karşımıza çıkan yapım sistem teknolojileri ve bina kullanımında gerekli otomasyon sistem teknolojileridir. Yüksek binalarda kullanılan yapım sistemleri, binanın özelliklerine ve planlamasına göre farklılık gösterir. Çoğu kez bina inşaatını kolaylatıcı ve rahatlatıcı karma sistemler seçilir. IXBina kullanımı açısından yüksek yapılarda kullanılan teknolojilerin amacı, binaların daha verimli işlemesini sağlamak, barınanların ihtiyaçlarını karşılamak ve yüksek teknoloji araçlarının daha verimli kullanılmasını sağlamaktır. Bina kullanımında başvurulan, çağın gereği teknolojik yenilikler "akıllı bina" diye adlandırılan bina türlerini ortaya çıkarmıştır. Bunun yanında bu yeniliklerin kalite ve konfor açısından binalara kattığı kullanım zenginliğinin de değerlendirilmesi gereklidir. Önemli olan inşaat sektörünün bu tür karmaşık değişimlere, zorlu rekabete, yeni fırsatların yanısıra tuzaklara da hazırlıklı olup olmadığıdır. Bir binayı kaliteli olarak tanımlayabilmek için bir dizi konfor şartını yerine getirmesi gerekir. Bunlar: Isısal konfor Hijyenik konfor Akustik konfor Elektromanyetik uyuşma Görsel konfor Ülkemizdeki yüksek bina üretiminde kullanılan yapım sistem teknolojileri ve kaliteyi arttıran otomasyon teknolojilerinin ne kadarına cevap verdiğini belirlemek için ülkemizdeki bazı yüksek binalar üzerinde bir inceleme yapılması gerekmektedir. Bu inceleme kapsamında belirlenen binalar; Metro City, İş Bankası Genel Müdürlük Binası, Akmerkez, Tat Tower, Sabancı Center, Yapı Kredi Plaza, Demirbank Genel Müdürlük Binası, Osmanlı Bankası Genel Müdürlük Binası, Maya Plaza ve Park Plaza' dır. Bu binalarda kullanılan her bir sistem, proje, malzeme-sistem menşei ve danışman olarak incelenmiştir. Yapılan inceleme sonucu, yapım sistemi teknolojileri açısından (dünyada kullanılan son teknolojiler olmasa da) proje ve uygulamada yeterli bilgi ve deneyim mevcuttur. Fakat teknik donanım sistemleri açısından henüz yeterli bilgi ve deneyim kazanılmamıştır.Bu tür sistemler yurt dışından farklı kanallarla transfer edilerek kullanılmaktadır. Bu da inşaat sektöründeki yetersiz araştırma geliştirme çalışmalarını ortaya koymaktadır.Kullanılan transfer kanalları şunlardır: Yabancı sermaye ile yerli sermayenin ortaklaşa kullanımını öngören ve/veya yönetimin yerli ve yabancılar arasında paylaşıldığı ortaklıklar, Lisans anlaşmaları; patent, know-how ve ticari markaların satın alınması, Makine-donanım ithali, Yabancı uzman, personel istihdamı ve yerli personelin eğitimi, Kitaplar, dergiler, teknik bültenler, filmler, sanayi fuarları, sergiler, bilimsel seminer ve konferanslardır. XYine yapılan incelemede, ülkemizdeki yüksek binalarda kullanılan teknoloji sistemlerinin tasarımlarının %80'i, uygulamalarının %90'ı ülkemizde gerçekleştirilirken, sistemlerin menşei itibarıyla ancak %15'i ülkemizde üretilmektedir. Bu sistemlerin uygulanmasında görev alan danışmanların ise %40'ı Türk iken %60'ı yabancıdır. Tüm bu veriler sonucunda ülkemizde inşaat sektörü açısından ar-ge çalışmaları yetersiz olduğu gibi üniversite-sanayi işbirliği de tam anlamıyla işlememektedir. Birçok inşaat firmasında proje, uygulama ve lojistik bölümleri arasında kalan ar- ge çalışmalarına malesef yeterli önem ve gerekli bütçe ayrılmamaktadır. Üniversite-sanayi ilişkileri ise danışmanlık ve firmaların üniversitelere yaptırdığı labaratuvar testlerinin ilersine geçememiştir. Halbuki bu çalışmalar daha fazla bağlantılı olsa, üniversitelerde hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinden firmalar yararlansa ya da bu çalışmalar firmalar üzerinde yapılsa, uygulamalar, üretimler daha bilimsel tabanlara oturacaktır. Böylece bina üretiminin sonrasında ortaya çıkabilecek sorunlar, üretim sırasında önlenerek binalardan istenilen kalite ve konfor sağlanmış olacaktır.

Abstract:
At the first time, the term of technology was started to be use in 17th century in Europe. It appeared with the definitions as practical and theoretical knowledge, technical method, procedures and systematic processing of art and handicrafts.Technology is defined as methods and technics and procedures of the ins and outs from the point of view of production. In order to explain to be use the technology in production of building first of all we have to know it's place in general production process. From the point of view production when we look at the technology according to the mechanism and arranging of activities. This is the most suitable one to production process. To obtain private demand in this classification the unit production is used, to obtain production basis in serial the mass production is used and to meet the row of activities the process production is used. In a production model the first thing is to decide how the product is manufactured. That is to say, to decide technology to be used. Here, to decide technology choosing, economic and economical structure of the cuountry, production way in the economy, production power, production conditions at the same time, targets and the most suitable technologic knowledge. If we think the technology consists of some technics, technology which is available for a country is known or technics not difficult to be obtain information. There is two ways to obtain technology. These are technology transfer andtechnology production. From discovery occurred by scientific till economic production, the production chain consist of technology production. Technology production takes time and requires labor. For this reason, more technology transfer is used. The principal target of technology transfer is to obtain possession from source in order to get information searched and found. The most important role in technology production is research-develepment mechanism. Creative studies is made systematically and is increased scientific and technical knowledge accumulation. If enough sources are seperated for research-development studies, economical power of country is increased and technologic progress is ensured. In Turkey studies of %67 is made in universities and %23 is made in industry. All things is considered, we can see enough interest is not shown for research-development studies in industry. XIIThree section are available in construction production to follow the technologic developments. These are construction system of the building, building fittings, automation systems which make easy to use. When it is evaluated from these three points we can divide the areas used in technology into two parts in building production: Technology usage in production of housing estate. Technology usage in production of high buildings In last years, the numbers of high buildings get increasing so, problematic building constitutes from the point of view of building production. For this reason, the subject of thesis is slid to usage of technology in high building. In production process of high buildings, sections related to technology, construction systems technologies in concept and application and necessary automation system technologies required in building usage. Production systems used in high buildings shows difference according to properties of building and planning. Usually, mixing systems which facilitative and feels better the construction of building is chosen. From the point of view of building usage, the aim of technologies is to ensure more productive processing, to meet the necessities of people who takes shelter and to obtain the high technology means to be used. Technological newness called as 'intelligent building' in building usage so, such building kinds came on the scene. Beside this it is necessary to evaluate usage richness added to building from the point of view of quality and comforts. The important thing is construction sector whether ready or not to powerful competition and complex changes and new opportunities and also traps. Some conditions should be carried out in order to define the building is good quality. These are: Thermal comfort Hygienic comfort Acoustic comfort Electromagnetic harmony Visual comfort It is necessary to investigate on some hihg buildings to determine the state of our country about automation technologies which increase quality and system technologies used in high building production. These buildings are Metro City, General Directorate Building of İş Bankası, Akmerkez, Tat Tower, Sabancı Center, Yapı Kredi Plaza, General Directorate Building of Demirbank, General Directorate Building of Osmanlı Bank, Maya Plaza and Park Plaza. Each system used in these buildings are researched carefully as project, application, material- system origin and consultant. XIIITechnological system of buildings researched are seen at the end of inventories. Developed system are not available in our country. Application of most of them are carried out by local team in Turkey, but origin and material of systems are completely foreign. Foreign origin technologies used in our country and their transfer canals are shown at the following: Partnerships shared between local and foreigns which projects usage of domestic and foreign capital jointly, License agreements; to purchase patent, know-how and trading marks, Importation of machine-rigging, Employment of foreign experts, person and education of domestic personel, Books, magazines, technical bulletins, films, industrial fair, exhibitions, scientific seminar and conferences. Research-development is a unity which takes on choosing the best material from every points and searching price and product development on the basis meaning. On the other hand, the present mechanism is not worked completely in construction firms in our country. Unfortunately, necessary budget and importance is not seperated for research-development studies, is taken part between project, application and logistic sections. Some groups who are charged in many firms and affiliated construction sites are studying and research the prices in order to choose material suitable to project. But these offers only prepared, no furter on. On the other hand, there is no studies yet related to system manufacturing or new product in construction sector. Cooperation between construction firms and universities are in two ways. The first relation is being a consultant. The principal fields of lecturers in the universities are systems which required specialty as in project and application of structural system, front systems, in mechanic and electrical systems, fire, communication and security and acoustic problems. Consultant is carried out every time during construction period by report presented and research made about related subject. Other cooperation way is to benefit the companies from research laboraties of universities. If the companies benefits from these master thesis and doctorate thesis prepared in universities or if these studies is made on firms, applications and productions will be settled on more scientific foundations. In this way, the matters in the following of building production may be arise will be prevented during production and quality and comfort requested from the buildings will be ensured.