Tüketicilerin gıda güvenliği ile ilgili bilgi tutum ve davranışları
Consumer knowledge-attitude&behaviour on the food safety
Yazar: DÖNDÜ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. M. HAMİL NAZİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Gıda güvenliği = Food safety ; Tüketici güvenliği = Consumer safety ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Gıda güvenliğinin sağlanması için tüketicilerin satın almadan başlayarak,saklama, depolama, hazırlama, pişirme ve servis aşamalarında belirli kurallarauymaları gerekmektedir. Bu araştırma, Antalya İli Alanya İlçesi'nde yaşayantüketicilerin gıda güvenliği ile ilgili bilgi-tutum ve davranışlarını saptamakamacıyla planlanıp, yürütülmüştür. Araştırma örneklem modeliyle yapılmıştır.Araştırma evrenini: Antalya İli'nde yaşayan tüketiciler, örneklemini ise araştırmayakatılan 400 tüketici oluşturmaktadır. Araştırma verileri karşılıklı görüşme tekniği ileanket formu kullanılarak toplanmıştır. Anket 4 bölüm, 39 sorudan oluşmaktadır.Anketlerden elde edilen veriler SPSS 11.0 paket programıyla analiz edilmiştir.Araştırmanın bulgularına göre; araştırmaya katılan tüketicilerin %67.3'ünükadınlar oluşturmaktadır. Tüketicilerin yarıya yakını (48.7)'si ilköğretimmezunudur. Tüketicilerin konserve satın alırken gıda güvenliği açısından önemliolan faktörü %89.3'ü, dondurulmuş eti uygun çözdürme yöntemini %75.5'i yanlışcevaplamışlardır. Tüketicilerin besinlerden hangisinin risk grubuna girdiğini%64.6'sı, tuvaletten sonra ellerin yıkanmamasının hangi tür hastalığa nedenolabileceğinin %50.6'sı yanlış cevaplamışlardır. Açıkta satılan gıdaların sağlıkaçısından güvenli olup olmadığını kadınların %94.4'ü, erkeklerin ise %87.5'i doğrucevaplamışlardır (p>0.05). Gıdaları satın alırken dikkat ettikleri kriterlerin %23.7'siTSE güvencesine, %22.0'ı son kullanma tarihine, %13.7'si markasına dikkatetmektedirler.Anahtar Kelimeler: Tüketici, Gıda, Gıda Güvenliği, Tutum, Davranış, Bilgi

Abstract:
To ensure the food safety the customers should comply with the certain rulesat storing, stowing, preparing, cooking, and serving stages beginning from thepurchase of these foods. This research has been planned and executed to detect theknowledge-attitude and behaviors of the consumers who live in Antalya Province,Alanya District on the safety of food. The research has been made with samplingmethod. The research space consists of the consumers who live in Antalya provincewhile the sample contains 400 consumers who participated in the research study.Research data have been collected with the face to face interview technique using aquestionnaire which consists of 4 topics and 39 questions. Data from the survey hasbeen analyzed by the means of SPSS 11.0 software.According to the findings obtained from the survey, 67.3% of the consumerswho participated in the research are the women. Almost half of the consumers(48.7) are elementary school graduates. 89.3% of the consumers could not answercorrectly the factor which is important in purchase of tinned foods. Again, 64.6% ofthe participants have falsely answered the appropriate method for defreeze of frozenmeat. 64.6% of consumers could not know the foods in the risk group and 50.6%the diseases which may result from not being washed of the hands after the toilet.94.4% of the women have answered correctly whether the nutrients which are soldoutdoors are healthy or not. This question has been answered correctly by 87.5% ofthe men (p>0.05). 23.7% of the consumers take care of TSE assurance, 22.0% takecare of expiration date, and 13.7% take care of the trade mark of the foods beforepurchasing.Keywords: Consumer, Food, Food Safety, Attitude, Behavior, Knowledge.