Türkiye ve Singapur ortaöğretim matematik ders kitaplarının akıl yürütme ve ispat bağlamında incelenmesi: Bir karşılaştırmalı analiz
Investigation of Turkey and Singapore secondary school mathematics textbooks in the context of reasoning and proof: A comparative analysis
Yazar: GİZEM BÜGET TEKİNCAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖNÜL YAZGAN SAĞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, Türkiye ve Singapur ortaöğretim 9 ve 10. sınıf matematik ders kitaplarının Sayılar ve Cebir öğrenme alanının akıl yürütme ve ispat bağlamında incelenmesini ve karşılaştırılmasını ele almaktadır. Detaylı ve açıklayıcı bulgulara ulaşmak hedeflendiğinden nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Ders kitaplarının içeriklerini analiz etmek ve belirlenen ülkelerin ders kitaplarını karşılaştırmak için durum çalışması tercih edilmiştir. Çalışmada bağlamın araştırılması için doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Türkiye Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylı ortaöğretim 9 ve 10. sınıf matematik ders kitapları ile Singapur Eğitim Bakanlığı tarafından onaylı kitaplar listesinden 9 ve 10. sınıflar için O-seviye matematik ders kitapları kullanılmıştır. Ders kitaplarının incelemesinde akıl yürütme ve ispat bağlamında ders kitabı inceleme amacıyla hazırlanmış bir çerçeve ile çalışılmıştır. İncelemeler, konu anlatım ve alıştırmalar bölümü olmak üzere iki kategoride yapılmıştır. Konu anlatım bölümlerinde, gerekçelendirilen ifadelerin yüzdeleri ülkelere ve kitaplara göre değişiklik göstermiştir. Türkiye ders kitaplarının konu anlatım bölümlerinin büyük çoğunluğu gerekçelendirilmiş ifadelerden oluşurken, küçük kısmı ise öğrencinin matematiksel kavram bilgisi ve akıl yürütmesiyle elde edebileceği yönlendirmenin bulunduğu konu anlatım ifadelerinden oluşmaktadır. Böylece Türkiye ders kitaplarının öğrencilere kendi hipotezlerini geliştirme fırsatı sağlamak yerine genel ve spesifik argümanları okuması için çok daha fazla fırsat sunduğu tespit edilmiştir. Kitaplarda bulunan konu anlatım ifadelerinin büyük çoğunluğunda gerekçelendirme yapılmamıştır. Singapur ders kitaplarının ise daha az oranla gerekçelendirilmesi ile Türkiye ders kitaplarında gerekçelendirme eğiliminin Singapur ders kitaplarına göre fazla olduğuna ulaşılmaktadır. Büyük çoğunluğu öğrencilerin kendi hipotezlerini oluşturabileceği konu anlatım ifadelerinden oluşmaktadır. Kitaplarda bulunan konu anlatım ifadelerinin gerekçelendirmesi yapılmamış ifadelerin oranı Türkiye'ye göre daha düşüktür. Böylece Singapur ders kitaplarında hem tamamlanmış bir ispatı okuma olanağı hem de gerekçelendirmesi yapılmamış ifade sayısını azaltırken, öğrencilere kendi hipotezlerini geliştirme fırsatı sunduğu sonucuna varılmıştır. Singapur ders kitaplarındaki akıl yürütme potansiyeli olan alıştırmaların yüzdesinin Türkiye'ye oranla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Türkiye ders kitaplarında akıl yürütme ve ispat potansiyeli olan alıştırmalarda varsayım yapma alıştırmalarına ağırlık verilirken, Singapur'da ise alıştırmalarda daha fazla çeşitlilik ve denge bulunmaktadır. Türkiye ve Singapur ders kitaplarında alıştırmaların akıl yürütme türünün spesifik olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study investigations and compares the 9th and 10th grade mathematics textbooks of secondary schools in Turkey and Singapore in the context of reasoning and proof in the Numbers and Algebra learning area. Qualitative research method was preferred since it was aimed to reach detailed and explanatory findings. A case study was preferred to analyze the content of the textbooks and compare the textbooks of the determined countries. Document review method was used to investigate the context in the study. Secondary school 9th and 10th grade mathematics textbooks approved by the Turkish Ministry of National Education and O-level mathematics textbooks for grades 9 and 10 from the list of books approved by the Singapore Ministry of Education were used. In the examination of the textbooks, a framework prepared for the purpose of examining the textbook in the context of reasoning and proof was used. The examinations were made in two categories as subject description and exercise sections. In the subject description sections, the percentages of justified statements varied according to countries and books. The vast majority of the subject description sections of Turkish textbooks consist of justified statements, while a small portion consists of subject description statements that include guidance that students can obtain through mathematical concept knowledge and reasoning. Thus, it has been determined that Turkish textbooks offer much more opportunities for students to read general and specific arguments instead of providing them with the opportunity to develop their own hypotheses. The vast majority of subject description statements in the books are not justified. With fewer justifications in Singapore textbooks, it is understood that the tendency for justification in Turkish textbooks is higher than in Singapore textbooks. The vast majority of Singapore textbooks consist of subject description statements where students can create their own hypotheses. The rate of unjustified statements in subject description statements in the books is lower than in Turkey. Thus, it has been concluded that Singapore textbooks offer students the opportunity to develop their own hypotheses while reducing the number of unjustified statements and providing them with the opportunity to read a completed proof. It has been determined that the percentage of exercises with reasoning potential in Singapore textbooks is higher than in Turkey. While Turkish textbooks focus on exercises with reasoning and proof potential, exercises in Singapore have more variety and balance. It has been found that the reasoning type of the exercises in Turkish and Singaporean textbooks is specific.