Kur'an-ı Kerim'de şımarıklık ve şımarık bir kişilik örneği olarak Kârûn
Waywardnes in the Holy Koran and a spoiled personality Karun
Yazar: İSA NAS
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÇELİK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Hz. Musa = Hz. Musa ; Karun = Karun ; Kibir = Pride ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; Nankörlük = Ungratefulness ; Tevrat = Old Testament ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an-ı Kerim'in önemli konularından biri şımarıklıktır. Kur'an'ın bütünlüğü açısından kavram, konu ve kıssaların birlikte ele alınması önem arz etmektedir. Bundan dolayı şımarıklık konusu incelenirken Kur'an'da şımarıklığı ifade eden kelime ve kavramlar esas alınmalı ve ilk akla gelen örnek olan Kârûn kıssası ile örneklendirilmelidir. İnkârcı insanın bir karakter özelliği olarak Kur'an'da eşer, betar, itrâf-mütref, merah, ferah ve ferâhe şeklindeki kelime ve kavramlarla ifade edilen şımarıklık, insanın haddini aşması, azgınlık ve taşkınlık etmesi, sahip olduğu servet ve nimetlerle övünüp böbürlenmesi, içinde bulunduğu refah dolayısıyla şımarması anlamlarına gelmektedir.
Kur'an'da Kârûn kıssası azgınlık ve taşkınlık eden, bozgunculuk yapan ve övünüp böbürlenen şımarık bir zenginin ibretlik sonunun hikâyesi olarak anlatılmaktadır. Kaynaklarda da Kârûn'un Hz. Mûsâ ile akrabalığı, zenginliği, bilgisi, Firavun ve Hâmân'la birlikteliği, küfür üzere bulunması, sonra iman etmesi, daha sonra da münafık olması ve isyan etmesi, zekât vermek istememesi, Hz. Mûsâ'ya iftirada bulunması ve helâk olması ayrıntılı şekillerde anlatılmıştır.
Kıssaların anlam alanlarının tespitinde nüzûl bağlamlarını dikkate almanın gerekliliği Kârûn kıssasının anlaşılmasında da kendini göstermektedir. Mekke'de Ebû Leheb ve onun gibi kimseler ile kıssada benzer vurgularla anlatılan Kârûn arasında önemli benzerliklerin bulunduğu görülmektedir. Kıssanın Kur'an ve Tevrat'taki anlatımları ve tarihî veriler birlikte değerlendirildiğinde söz konusu anlatımların aynı kişinin iki farklı hikâyesi olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan Kârûn'un inkârcı, zalim, bozguncu, hain, servet ve mevki makam düşkünü, nankör, bencil, ihtiraslı, yalancı, gösterişçi ve kibirli bir karakter olduğu görülmektedir. Bunun yanında diğer kıssalardan olduğu gibi Kârûn kıssasından da çıkarılabilecek pek çok mesaj vardır ve bu kıssaya muhatap olan kimselerin öncelikle bu mesajlara odaklanmalarının ve buradan hisseler çıkararak kendi tecrübelerine aktarmalarının en isabetli tutum olacağı söylenebilir.

Abstract:
One of the important points of the Qur'an is transgression. In terms of the integrity of the Qur'an, it is important that the concepts, subjects and parables are taken together. Therefore, when transgression is examined, the words and concepts that express it in the Qur'an should be taken as the basis and exemplified by the Qarun's parable as the first example that comes to mind. As a character characteristic of the denialist, transgression expressed in words and concepts in the Qur'an as "eşer", "betar", "itrâf-mütref", "merah", "ferah" and "ferâhe", those words also mean transgression, unruliness, wildness, arrogance caused by richness, boasting resulted by richness and pridefulness because of prosperity it is in.
In the Qur'an, Qarun is described as an exemplary story of a spoiled rich man's end who is outspoken, corrupt, boasted and bragged. In the sources, Qarun is clearly described as Musas relative, his wealth, his knowledge, his relations with Pharaoh and Haman, his disbelief, then how he became believer, then how he became hypocrite and he disobeyed Moses to not give the alms, after that he defame Moses and why he got perished.
The necessity to take into account the contexts of the narratives in determining the meaning areas of parables also manifests itself in understanding the context of benefit. There seems to be significant similarities between Abu Leheb and others like him in Mecca, and Qarun, described with similar emphases in parable. The expressions in the parable, Qur'an and Torah and the historical data are evaluated together, and the conclusion is that same person Qarun has two different parables. On the other side for both parables, it is seen that Qârûn is disloyal, cruel, defeatist, evil, fanciful, ungrateful, selfish, passionate, liar, pretentious and arrogant character. All in all, there are many messages that can be extracted from the Qarun as well as from other chapters, and it can be said that those who are concerned with this shortness, first of all, focus on these messages and transfer their feelings to their own experiences.