Sosyal bilgiler dersinde dijital güvenlik yeterliği için geliştirilen çevrim içi destekleyici öğrenme aracının öğrencilerin öz yeterlik algılarına etkisi
The effect of the online supportive learning tool developed for digital security proficiency in social studies course on students' self-efficacy perceptions
Yazar: FATMA AKCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sayısal güvenlik = Digital security ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler dersinde dijital güvenlik yeterliği için geliştirilen çevrim içi destekleyici öğrenme aracının öğrencilerin öz yeterlik algılarına etkisini belirlemektir. Araştırmada deneysel desen modellerinden öntest sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel kısmı 2021-2022 eğitim öğretim yılının bahar döneminde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu devlet ortaokulundaki 7. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Deney grubunda 35, kontrol grubunda 32 öğrenci olmak üzere toplamda 67 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Dijital Güvenlik Öz Yeterlik Envanteri" kullanılmıştır. Dijital güvenlik öz yeterlik envanteri, teknik alt ölçeği, psikososyal alt ölçeği, çevrim içi alışveriş alt ölçeği, hak ve sorumluluk alt ölçeği ve sağlık alt ölçeği olmak üzere 5 alt ölçekten oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde SPSS-24.0 ve AMOS-21 paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ise "Mann-Whitney U Testi" ve "Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi" kullanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre sosyal bilgiler dersinde dijital güvenlik yeterliği için geliştirilen çevrim içi destekleyici öğrenme aracının öğrencilerin dijital güvenlik öz yeterlik algısını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grupları son testler açısından karşılaştırıldığında dijital güvenlik öz yeterlik algısında teknik alt ölçeğinde, psikososyal alt ölçeğinde, çevrim içi alışveriş alt ölçeğinde ve sağlık alt ölçeğinde deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Hak ve sorumluluk alt ölçeğinde ise deney grubu lehine puanlar yüksek olsa da anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında ise çevrim içi ortamda, çevrim içi destekleyici öğrenme araçları ile yapılacak olan deneysel araştırmalar öncesinde oryantasyon sürecinin iyi planlanması amacıyla öğrencilerin bilgisayar kullanma becerilerinin tespit edilmesi önerilmektedir. Bununla birlikte uygulama yapılacak olan grup için dijital eşitsizlik konusuna önem verilmesi ve bu probleme ilişkin çözüm üretilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effect of the online supportive learning tool developed for digital security proficiency in social studies course on students' self-efficacy perceptions. In the research, one of the experimental pattern models, pretest posttest paired control group semi-experimental pattern was used. The experimental part of the research was conducted in the spring semester of the 2021-2022 academic year. The study group of the research was conducted at the 7th state secondary school. the class is composed of students. A total of 67 students, including 35 students in the experimental group and 32 students in the control group, took part in the study group. The "Digital Security Self-Efficacy Inventory" was used as a data collection tool in the research. The digital security self-efficacy inventory consists of 5 sub-scales: technical sub-scale, psychosocial sub-scale, online shopping sub-scale, rights and responsibilities sub-scale and health sub-scale. SPSS-24.0 and AMOS-21 package program were used in the analysis of the data obtained from the research. In the analysis of the data, the "Mann-Whitney U Test" and the "Wilcoxon Signed Ranks Test" were used. Research findings according to the results, the adequacy of a supportive learning tool developed for students in social studies online digital security digital security, self-sufficiency, it has been determined that has a positive impact on perception. The experimental and control groups-test compared in terms of digital security, self-sufficiency in the perception of technical sub-scale on the psychosocial sub-scale, online shopping and health on a lower scale sub-scale in favor of the experimental group it has been found that there is a significant difference. On the rights and responsibilities sub-scale, although the scores were high in favor of the experimental group, it was found that there was no significant difference. Within the scope of the research, it is proposed to determine the computer usage skills of the students in order to plan the orientation process well before the experimental researches to be carried out with the online supportive learning tools in the online environment. In addition, it is suggested to give importance to the issue of digital inequality for the group to be implemented and to produce a solution to this problem.