Tek-fazlı köprüsüz yükselten güç katsayısı düzelten (GKD) AA/DA devre tasarımı ve uygulaması
Design and applicatin of single-phase bridgeless boost power factor correction (PFC) AC/DC circuit
Yazar: MEHMET ALİ ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. NACİ GENÇ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Elektrik enerjisine olan talebin hızla arttığı günümüzde devletler üretilen cihazların şebekeden çektikleri akımların harmonik içeriğini ve güç katsayısını düzenleyici standartlar geliştirmişlerdir. Bu standartları karşılamak için güç katsayısı düzeltme (GKD) devreleri geliştirilmiştir. Güç katsayısının düzeltilmesi pasif GKD devreleri ve aktif GKD devreleri kullanılarak yapılabilmektedir. Endüktör ve kondansatör kullanılarak yapılan pasif süzgeçlerin her bir harmonik bileşen için ayrı ayrı kullanım gerektirmeleri, empedanslarının zamanla değişmeleri ve devrenin boyutunu arttırmaları gibi dezavantajlarından dolayı genelde aktif GKD devreleri tercih edilmektedir. Aktif GKD devrelerinde, güç katsayısı farklı devreler kullanılarak düzeltilebilir. Bu devreler arasında en popüler olanı yükselten (boost) dönüştürücü tipidir. Ancak yükselten tip devrede köprü doğrultucu kullanılması, akım geçiş yönünde kullanılan yarı iletken eleman fazlalığından dolayı iletim kayıplarına sebep olmakta ve genellikle tercih edilmemektedir. Bu devre yerine köprü doğrultucuyu ortadan kaldıran köprüsüz yükselten GKD devresi önerilmektedir.
Bu çalışmada; aktif GKD devre yöntemlerinden ortalama akım kontrollü köprüsüz yükselten GKD devre tasarımı ve uygulaması yapılmıştır. SIMPLORER benzetim programı kullanılarak tüm devrenin benzetim çalışmaları yapılmış ve benzetimde kullanılan parametreler kullanılarak önerilen devrenin deneysel çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Benzetim ve deneysel çalışmalar kapsamında ortaya çıkan sonuçlar köprüsüz yükselten GKD devresinin sistemdeki güç katsayısını iyileştirdiği ve mevcut toplam akım harmonik bozulumunu büyük ölçüde düşürdüğünü ortaya koymaktadır.

Abstract:
States have been developed standards which regulate harmonic content and power factor of current that obtained from power line by manufactured electrical devices to meet rapidly increasing electrical energy demand. İn order to satisfy these standards power factor correction (PFC) circuits have been developed, as well. The correction of power factor can be done by using passive PFC and active PFC circuits. Because having some disadvantages, like requirement of using separate harmonic components, need of changing its impedances time to time and reason of rising the sizes of circuits, passive filters that made by using inductor and capacitor,  not preferred. So, generally active PFCs preferred. Power factor of active PFCs can be fixed by using different circuits. The most popular one among of these circuits is boost converter type. But because of using bridge rectifier in it, excess of semiconductor elements in current flow direction causes loose of electricity transmission. That is why not preferred. Instead of this circuit, bridgeless boost PFC circuit which removes bridge rectifier is suggested.
	Design and implementation of the average current control bridgeless boost PFC that is one of method of active PFCs has been worked in this study. Simulation studies of the circuit has been done entirely, by using SIMPLORER simulation program and experimental studies of the suggested circuit have been realized through with parameters used in simulation. The outputs of simulation studies and experimental works have been put fort that bridgeless boost PFC circuit has improved the power factor of system and greatly has reduced the available total current harmonic distortion.