Baş-boyun kanserli hastalar ile eşlerinin cinsel yaşamları ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of sexual life and quality of life in HEAD and NECK cancer patients with their partners
Yazar: ELİF BAŞARAN
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN OKÇİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Onkoloji Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Cinsel yaşam = Sexual life ; Cinsellik = Sexuality ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Kulak-burun-boğaz hastalıkları = Otorhinolaryngologic diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışma; baş-boyun kanserli hastalarda ve hastaların cinsel partnerlerinde cinsel yaşam kalitesi ve baş-boyun kanserli hastaların yaşam kalitesinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini, Haziran 2021- Kasım 2021 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi (EÜTFH) Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde yatan ve polikliniğe başvuran, araştırma kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmaya istekli olan baş-boyun kanseri tanısı almış hastalar ve bu hastaların cinsel partnerlerinden oluşmuştur. Çalışmaya dahil edilecek örneklem sayısını belirlemek G-power analizi yapılmıştır. Bu sayı toplamda hasta (66) ve cinsel partnerlerinden (66) oluşan 132 katılımcıdan oluşmuştur. Çalışma verileri; literatür doğrultusunda oluşturulan Hasta Tanıtım Formu, Hasta Eşi Tanıtım Formu, Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kadın (CYKÖ-K), Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği-Erkek (CYKÖ-E) ve Washington Üniversitesi Yaşam Kalitesi Anket Formu ile toplanmıştır.
Bulgular: Hastaların %63.6'sının erkek, %36.4'ünün kadındır. Hastaların Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeğinden aldıkları puanların ortalaması 71.55±20.275, Washington Üniversitesi Yaşam Kalitesi Ölçeğinden aldıkları puanların ortalaması ise 47.68±18.682 olarak bulunmuştur. Eşlerin %36.4'ünün erkek, %63.6'sının ise kadın olduğu belirlenmiştir. Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeğinden alınan puanların ortalaması erkeklerde 89.77±8.927, kadınlarda 73.66±8.333 olarak belirlenmiştir. Erkek eşlerin Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği puanlarının kadın eşlere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Çalışma sonucuna göre; hastaların cinsel yaşam kaliteleri orta, yaşam kaliteleri kötü olarak değerlendirilmiştir. Hasta eşlerinin cinsel yaşam kaliteleri ise iyi olarak değerlendirilmiştir. Ülkemizde ve dünyada baş-boyun kanserli hastalarda ve     hastaların cinsel partnerlerinde cinsel yaşam kalitesi ve baş-boyun kanserli hastaların yaşam kalitesinin inceleyen sınırlı sayıda çalışma olduğu için bu alanda çalışma sayısının arttırılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler; Baş-boyun kanseri; cinsellik, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: This research was planned to examine the quality of life of head and neck cancer patients and their sexual partners and the quality of life of head and neck cancer patients.
Materials and Methods: The sample of the study consisted of a patient diagnosed with head and neck cancer who was admitted to the outpatient clinic of Ege University Medical Faculty Hospital (EUTFH) Ear Nose and Throat Clinic between June 2021 and November 2021, who met the research criteria and was willing to participate in the study, and the sexual partners of these patients. G-power analysis was performed to determine the number of samples to be included in the study. This number consisted of 132 participants in total, consisting of the patient (66) and their sexual partners (66). Study data; Individual Identification Form, Patient Spouse Demographic Data Form, Sexual Life Quality Scale-Female, Sexual Life Quality Scale-Male and Washington University Quality of Life Questionnaire were collected in line with the literature.
Results: 63.6% of the patients were male and 36.4% were female. The mean score of the patients from the Sexual Quality of Life Scale was 71.55 ± 20.275, and the mean of the scores they got from the Washington University Quality of Life Scale was
47.68 ± 18.682. It was determined that 36.4% of the spouses were male and 63.6% were female. The mean scores from the Sexual Life Quality Scale were determined as 89.77 ± 8.927 for men and 73.66 ± 8.333 for women. It was determined that the Sexual Life Quality Scale scores of male spouses were higher than that of female spouses.
Conclusion: According to the results of the study; The sexual quality of life of the patients was evaluated as moderate, and the quality of life was evaluated as poor. Sexual life quality of the spouses of the patients was evaluated as good. Since there are limited number of studies examining the quality of life of head and neck cancer patients and their sexual partners in our country and in the world, and the quality of life of patients with head and neck cancer, the number of studies in this area should be increased.
 Keywords; Head and neck cancer; sexuality; quality of life