Ergenlikte romantik ilişkiler
Adolescent romantic relationships
Yazar: SEVGİ BİRSEL NEMELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Arkadaşlık = Friendship ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Romantizm = Romanticism ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlişki = Relationship

Özet:
Kimlik gelişiminin bir parçası olarak romantik ilişkiler ergenin kim olduğunu bulma sürecinde önemli kaynaklardan biri olarak kabul edilmektedir. İleri ergenlik dönemi ise hem ergen kimliği krizi hem de yakınlık çözümlemesinde önemli bir ilerleme zamanı olarak görülmektedir (Sullivan, 1953; Erikson,1968; Buhrmester ve Furman,1987) Türkiye'de ergen romantik ilişkilerini ana-baba ve arkadaş ilişkileri bağlamında ele alan bu araştırma, ilişki ağından algılanan etkileşimin özelliklerinin, romantik ilişkiler üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Veriler üniversiteye devam etmekte olan 18-22 yaşlarındaki 1067 bireyden elde edilmiştir. Katılımcılara ?Kişisel Bilgi Formu?, ?İlişki Ağı Envanteri-İAE? ve ?İlişki Yakınlığı Envanteri-İYE? uygulanmıştır. Her iki ölçeğin uyarlama çalışması araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 19.00 programından yararlanılmış; frekans ve yüzde dağılımı, t testi, tek yönlü varyans analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde, algılanan SED dışındaki demografik değişkenlere göre romantik ilişkinin belirli özellikleri bakımından anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur. Ana-babayla ilişki geçmişinin ergenlerin romantik ilişkilerinde sıklık, çeşitlilik ve ilişki sağlamlığını yordamadığı; ergenlerin arkadaşlarıyla ilişki göstergelerinden biri olan karşı cinsiyetten arkadaşlarla olumlu ilişki geçmişinin ise sıklık ve etkinlik çeşitliliğini yordadığı bulunmuştur. Araştırmaya katılan ergenlerin %86'sı romantik katılım yaşadığını bildirmiştir ve ortalama ilişki süresi 21.67 aydır. Bu çalışmayla en sık yapılan ortak etkinlikler de saptanmıştır. Kızlar kendilerinden daha büyük yaştaki kişileri romantik eş olarak seçerken, erkekler küçük yaştakileri seçmektedir. Karşı cins arkadaşla olumlu ilişki geçmişi, ergenlerin romantik katılımını ve romantik ilişkilerini en yakın ilişki olarak tanımlamalarını yordamaktadır. Bulgular ilgili alanyazın, görgül çalışmalar ve kültürel bağlamda tartışılmıştır.Anahtar kelimeler: Romantik ilişkiler, ergenlik, İAE, İYE?

Abstract:
Romantic relationships as a part of the identity development has been acknowledged as one of the important sources in the process of adolescent?s finding her/his personality. Late adolescent period, has been acknowledged as an important progression period in the analysis of both adolescent identity crisis and closeness (Sullivan, 1953; Erikson,1968; Buhrmester and Furman,1987). This study, addressing adolescent romantic relationships in the context of parents and friend relationships in Turkey aims to examine the effect of features of interaction percieved from relationship network. Data was obtained from 1067 individuals of ages 18-22 who are university students. ?Self-description Form?, ?Network of Relationships Inventory (NRI)?, and ?Relationship Closeness Inventory (RCI)? were utilized to obtain data from the participants. Inventories were adapted by the researcher. SPSS 19.00 was used in data analysis; frequency and percentage distribution, t-test, one-way variance analysis, multiple linear regression analysis, and logistic regression analysis were used. No significant difference between specific features of relationship with demographic variables except perceived SES was found. It was found that history of relationship with parents does not predict frequency, diversity, and strength of the relationship in adolescent relationships; having positive relationship history with opposite-sex friends, which is one of the relationship indicators of adolescents with their friends, was found to predict the frequency and diversity of activities. Percentage of romantic involvement was 86%, average relationship duration 21.67 months. Most frequently performed joint activities were also determined with the study. Age preference of girls in choosing romantic partner is different from boys. Positive relationship history with opposite-sex friends predicts adolescents? romantic involvement and thier description of romantic relationship as being closest relationship. Findings were discussed in the context of related literature, emprical studies, and in cultural context.KEY WORDS: Romantic relationships, adolescence, NRI, RCI