Fen bilgisi öğretmen adaylarının astronomi özyeterlilkleri ve astronomiye yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: 19 Mayıs Üniversitesi örneği (Samsun)
Examination of the relationship between science teachers' astronomy self-efficiency and attitudes to astronomy: Example of the 19 Mayıs University (Samsun)
Yazar: DİLARA KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. RUHİ KAPLAN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Astronomi = Astronomy ; Fen bilgisi = Science ; Ondokuz Mayıs Üniversitesi = Ondokuz Mayıs University ; Samsun = Samsun ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada öğretmen adaylarının astronomi öğretimi öz-yeterlilik inanç ve astronomiye yönelik tutum düzeylerinin belirlenmesi, astronomi öğretimi öz-yeterlilik inancı ile astronomiye yönelik tutum arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada tarama modeli içerisinde yer alan iki ve daha çok sayıdaki değişken arasında birlikte değişim varlığını ve/veya derecesini belirlemeyi amaçlayan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında, Güneş (2010) tarafından uyarlanan "Astronomi Öğretimi Öz-yeterlilik İnanç Ölçeği"  ile Uçar ve Demircioglu (2011) tarafından uyarlanan  "Astronomi Tutum Ölçeği"  kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Samsun 19 Mayıs Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Fen Bilgisi Öğretmenliği öğrencileri oluşturmakta olup araştırma 207 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, astronomi öğretimi kişisel öz-yeterlik inanç ve astronomi öğretiminde sonuç beklentisi ortalamalarının orta düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Fen bilgisi öğretmenliği bölümü öğrencileri astronomi öğretimi ile davranış sergilerken, davranışın oluşumunda ve etkinliğinde bu davranışa olan inancın görece yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte astronomi öğretiminden hareketle sergilenen davranışla birlikte fen bilgisi öğretmenliği öğrencilerinin sonuç beklentisine girme düzeyinin arttığı belirlenmiştir.   Araştırmada katılımcıların astronomi tutumlarından "değer", "bilişsel yeterlik" ve "etkilemek" boyutları ortalamalarının "çok yüksek" olduğu gözlenmiştir. Astronomi öğretimi ile ilgili sonuç beklentisi ile yapılan davranışlarda öz-yeterlilik inancı etkili olmuştur.  Astronominin zor olduğu ile ilgili olumsuz tutumların aynı zamanda astronomi öğretimi kişisel öz-yeterlik inanç düzeyini olumsuz etkilediği fark edilmiştir.  Astronomi öğretiminde sonuç beklentisi ile astronomi tutumlarından zorluk ve bilişsel yeterlilik arasında ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte astronomi öğretiminde sonuç beklentisi ile astronominin bireysel ve mesleki yaşam ile ilişkili ve yararlı olmasına yönelik tutumlar ve astronomi ile ilgili olumlu duygular arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the levels of pre-service teachers' astronomy teaching self-efficacy beliefs and attitudes towards astronomy, and to determine the relationship between astronomy teaching self-efficacy beliefs and attitudes towards astronomy. In the research, the relational survey model, which aims to determine the existence and/or degree of co-variation between two or more variables in the survey model, was used. "Astronomy Teaching Self-efficacy Belief Scale" adapted by Güneş (2010) and "Astronomy Attitude Scale" adapted by Uçar and Demircioglu (2011) were used to collect data. The universe of the research consists of Samsun 19 Mayıs University, Faculty of Education, Science Teaching students and the research was carried out with 207 people. As a result of the research, it was revealed that the averages of personal self-efficacy belief in astronomy teaching and outcome expectation in astronomy teaching were moderate. While the students of the science teaching department exhibit behaviors with astronomy teaching, it has been concluded that the belief in this behavior in the formation and effectiveness of the behavior is relatively high. In addition, it was determined that the level of expectation of results of science teaching students increased with the behavior exhibited based on astronomy teaching. In the study, it was observed that the averages of the dimensions of "value", "cognitive competence" and "influencing" from the astronomy attitudes of the participants were "very high". Self-efficacy belief has been effective in behaviors performed with the expectation of results related to astronomy teaching. It has been noticed that negative attitudes about astronomy being difficult also negatively affect the level of personal self-efficacy belief in teaching astronomy. It has been revealed that there is no relationship between result expectation in astronomy teaching and difficulty and cognitive competence from astronomy attitudes. In addition, it was concluded that there is a positive relationship between the expectation of results in astronomy teaching, attitudes towards the usefulness of astronomy in personal and professional life, and positive feelings about astronomy.