El-Hidaye'de Ebû Yûsuf'un muâmelât konularında muhalif kaldığı görüşler
Ebu Yusuf's dissenting opinions on the transactions in al-Hidaya
Yazar: MUSTAFA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED TAYYİB KILIÇ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Ebu Yusuf = Ebu Yusuf ; El-Hidaye = Al-Hidaye ; Muamelat = Booking ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
İmam Mergînânî'nin el-Hidâye isimli eserinde Hanefî fıkhının temel yapıtaşlarından biri olan İmam Ebû Yûsuf'un muhalif kaldığı görüşlerinin incelendiği bu çalışma Giriş, İki Bölüm ve Sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Girişte çalışmanın konusu, amacı ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Birinci Bölümde İmam Ebû Hanife ile öğrencilerinin ilk sıralarında gelen Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed'in yaşadığı dönem, ilmî kişilikleri ele alınarak mezhep içerisinde kullanılan bazı kavramlar hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca İmam Mergînânî'nin el-Hidâye isimli eserinin muhtevası ve müellifin şahsıyla ilgili bilgi verilerek eser hakkında bir alt yapı oluşturulmaya çalışılmıştır. İkinci Bölümde ise el-Hidâye isimli eserin Şirket, Vakf, Büyû' (Ortaklık, vakıf ve muamelat) bölümlerinde İmam Ebû Yûsuf'un muhalif görüşleri başta olmak üzere yer yer İmam Züfer ile diğer mezhep imamlarının görüşleri verilmiştir. Tezimizin Sonuç kısmında ise Hanefî mezhebi içerisinde bir müçtehit konumunda olan Ebû Yûsuf'un bu özelliği değerlendirilerek muhalif görüşlerinin sebepleri usûlî açıdan sunulmaya çalışılmıştır. Bu değerlendirmelerimizin bir sonucu olarak birçok meselede diğer imamlarla aynı görüşte olduğu ancak bazı meselelerde farklı görüşlerinin bulunduğu, bu durumun da Ebû Yûsuf'un fıkıh usulü açısından farklı bir yaklaşım sergilemesinden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Imam Mergînânî's work named el-Hidâye is the work that is explained more broadly by his book named "Bidâyetü'l-Mübtedi", which he also wrote. In this study, the oppositional views of Imam Abu Yûsuf against other imams have been determined in the chapters of Company, Foundation, Büyû' (Partnership, Foundation and Transaction) of the book named el-Hidâye. Imam Abu Yûsuf takes the same view as other imams on many issues, but some of his different approaches to procedures stand out as the reason why he opposes them on some issues. In addition, when we examine the views of Abu Yûsuf, we see that not all problems can be solved with the help of nasir, that it is necessary to use mental evidence with nas as it comes, that only in this way can solutions be produced to differences caused by the change of issues according to time and place, and that it is necessary to take into account the innocence of people from the point of view of maintaining society. In this work called Hidâye, which occupies a very important place in the collection of opinions belonging to the Hanafi sect, it is understood that Imam Azam reveals the opinions of his students more easily thanks to the educational method he practices with his students, and especially the imam has the same views as the Decimated cumhur. As a result of this, the views of the imamate stand out as mufta bih in the Hanafi sect.