İş kazası ve ramak kalalar sonrası iyileştirme faaliyetleri- kurumsal firma örneği
Corporate case of improvement activities after occupational accidents and near miss incidents
Yazar: MUSTAFA EREN DURAK
Danışman: DOÇ. DR. SEMA ÇARIKÇI
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kazalar = Accidents
Dizin: İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Dünyanın birçok yerinde olduğu gibi ülkemizde de iş kazaları yaşanmaktadır. Yaşanan bu olumsuz olaylara dair elde edilen veriler sadece bildirimi yapılmış olaylardan ibarettir. Bildirimi yapılan iş kazalarından elde edilen istatistikler çerçevesinde bu verilerin yorumlanması sektör özelinde hedeflerin yorumlanabilmesine yönelik önem arz etmektedir. Her ne kadar iş kazaları için bildirim sistemi mevcut ise de ramak kala olayları bu bildirim sistemi dışında kalmıştır. İnsan sağlığına zararı olmadan yaşanabilme ihtimalini gün yüzüne çıkartan ramak kala olayları istenmeyen durumların yaşanması ya da tekrarının önlenmesi konusunda referans alınmalıdır.
Bu çalışmada 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'ndan, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'ndan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) istatistiklerinden vb. çeşitli kaynaklar araştırılarak literatür araştırılması yapılmıştır. Literatür araştırması sırasında Beyaz Eşya sektörüyle ilgili birçok araştırma, makale, tez vb. çalışmalar bulunmaktadır ancak sektör içerisinde yaşanan iş kazası ve ramak kala istatistikleriyle ilgili detaylı bir çalışma örneği mevcut değildir. Bu nedenle gerçekleştirilen bu tez çalışması bu alanda araştırma yapmak isteyen kişilere bilgi ve fikir vermesi açısından önemlidir.
Araştırmaya konu olan işletme beyaz eşya sektörü için 2 farklı ülkede 4 fabrikası ile kablolamada kullanılan gereçlerin imalatı, metallerin dövülmesi, preslenmesi, baskılanması ve damgalanması üzerine üretim yapan yan sanayi şirketidir. Nace ve faaliyet kodu sınıflandırmasına göre teze konu olan şirket "Tehlikeli" sınıfta yer almaktadır. Yapılan tez çalışması ilgili şirket yönetiminin sunmuş olduğu gerçek verilerden oluşmaktadır.
Bu tez çalışmasında beyaz eşya sektöründe yan sanayi olarak hizmet veren kurumsal bir işletmenin 2017 ve 2021 yılları arasında yaşanmış iş kazası ve ramak kala kayıtlarının incelenmesi ve olay sonrası gerçekleştirilen iyileştirme, önleme faaliyetleri değerlendirilmiştir. İşletme geneli kayıp iş günü ve kaza boyutu en yüksek iş kazaları baz alınmıştır. Çalışmaya konu olan iş kazası ve ramak kala olaylarının tekrar yaşanmasının engellenmesi için önleyici aksiyonlar belirlenerek Fine Kınney metodu ile risk değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
Occupational accidents occur in our country as in many places of the world. The data obtained from these adverse events are only the ones that are reported. Within the statistics that is derived from these occupational accidents, the interpretation of this data is important for interpretation of sector specific targets. Although there is a reporting system for occupational accidents, near-miss-incidents are excluded from the system. The events that reveal the near-miss-incidents should be taken as reference and also studied.
In this study, the literature review is conducted through Occupational Health and Safety Law No. 6331, Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510, Ministry of Labor and Social Security (ÇSGB) statistics and various sources. These sources contain many researches, articles, theses that are related to domestic appliances sector. Nevertheless, among these sources, there is no detailed study example with the statistics of occupational accidents and near-miss-incidents. For this reason, this academic dissertation is important for the researchers who wants to study this field.
The company, which is the subject of the research, is a sub-industry company that produces for the domestic appliances sector with its 4 factories in 2 different countries, manufacturing the tools used in wiring, forging, pressing, printing and stamping of metals. According to NACE and activity code classification, the company that is subject to this research is in the "Dangerous" class. This study consists of real data provided by the company management.
In this research, the improvement and prevention activities carried out after occupational accidents and near-miss-incidents of a company who works as a sub-industry in domestic appliances sector is studied with the data provided from the period of 2017-2021. The focus area of these accidents is the ones that caused biggest lost work days and the most immense accidents. In order to prevent the reoccurrence of work accidents and near-miss-incidents, preventive actions were determined and risk assessment was carried out with the Fine Kinney method.