Evli çiftlerde; benlik farklılaşmasının ilişki doyumu, ilişki uyumu, çatışma çözme tepkileri, ilişkide kıskançlık, ilişkide affedicilik ve eşe duygusal bağlılık açısından incelenmesi
An investigation of differentiation of self in married couples according to relationship satisfaction, relationship adjustment, conflict resolution reactions, jealousy in relationship, forgiveness in relationship and emotional dependency
Yazar: ARZUN BOLDAZ TELLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YAVUZ GÜLER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile uyumu = Family concinnity ; Benlik farklılıkları = Self-discrepancy ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Kişiler arası çatışma = Interpersonal conflict ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Çift uyumu = Appropriateness of couples ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Araştırma; evli çiftlerin benlik farklılaşmaları ile ilişkide affedicilik, kıskançlık ve çatışma çözme tepkileri arasında ilişki doyumu, ilişki uyumu ve eşe duygusal bağlılığın aracılık rolünün olup olmadığının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 120 evli çift (120 kadın, 120 erkek) olmak üzere 240 birey katılmıştır. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği, Çok Boyutlu Kıskançlık Ölçeği, Duygusal Bağlılık Ölçeği, Evlilik Uyum Ölçeği, Evlilikte Suçu Affetme Ölçeği, İkili İlişkilerde Çatışma Çözme Tepkileri Ölçeği, İlişki Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişkiyi görebilmek için Pearson Korelasyon Katsayısı gerçekleştirilmiştir. Aracılık modelleri ise Process makrosu kullanılarak regresyon temelli bootstrapping tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın yapılan ön analizinde benlik farklılaşmasının; ilişki doyumu, ilişki uyumu, ilişkide affedicilik  ve çatışma çözme tepkilerininin alt boyutu olan konuşma tepkisi ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu, ilişkide kıskançlık, çatışma çözme tepkilerininin alt boyutlarından olan çıkış tepkisi ve yok gibi davranma tepkisi ile ise negatif yönde anlamlı ilişkili olduğu,  duygusal bağlılık ve çatışma çözme tepkilerininin alt boyutu olan bağlılık tepkisi ile ise anlamlı ilişki göstermediği bulunmuştur. İlişkide affetmenin; ilişki doyumu ve duygusal bağlılık tarafından pozitif yönde doğrudan anlamlı yordandığı, ilişkide uyum tarafından ise doğrudan anlamlı yordanmadığı bulunmuştur. İlişkide kıskançlığın; ilişki doyumu tarafından anlamlı yordanmadığı, ilişki uyumu tarafından negatif yönde ve duygusal bağlılık tarafından ise pozitif yönde anlamlı yordandığı belirlenmiştir. Çatışma çözme tepkilerinden çıkış tepkisinin; ilişki doyumu tarafından negatif yönde anlamlı yordandığı, evlilik uyumu ve duygusal bağlılık tarafından anlamlı yordanmadığı görülmüştür. Yok gibi davranma tepkisinin; ilişki doyumu ve ilişki uyumu tarafından negatif yönde anlamlı yordandığı, duygusal bağlılık tarafından anlamlı yordanmadığı bulunmuştur. Bağlılık tepkisinin; duygusal bağlılık tarafından pozitif yönde anlamlı yordandığı, ilişki doyumu ve ilişki uyumu tarafından anlamlı yordanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Konuşma tepkisinin; duygusal bağlılık tarafından pozitif yönde anlamlı yordandığı, ilişki doyumu ve ilişki uyumu tarafından anlamlı yordanmadığı görülmüştür. İlişki doyumu, ilişki uyumu, eşe duygusal bağlılık değişkenlerinin aracı rolüne bakıldığında benlik farklılaşması ile hem affetme hem çıkış tepkisi hem de yok gibi davranma tepkisi bağlantısında yalnızca ilişki doyumunun dolaylı etkisinin anlamlı olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Benlik Farklılaşması, İlişki Doyumu, İlişki Uyumu, Duygusal Bağlılık, Kıskançlık, Afferme, Çatışma Çözme

Abstract:
The research is done in order to investigate self-differentiation in married couples and forgiveness in the relationship, relationship satisfaction between jealousy and conflict resolution reaction, whether there is a mediation role of relationship adjustment and emotional dependency. 240 individuals including 120 married couples (120 females, 120 males) participated in the study. Personal Information Form, Self-Differentiation Scale, Multidimensional Jealousy Scale, Emotional Dependency Scale, Marital Adjustment Scale, Forgiveness in Marriage Scale, Conflict Resolution Reaction Scale in Bilateral Relations, Relationship Satisfaction Scale were applied to the participants. Pearson's correlation coefficient was used to see correlation between variables. Process macro and regression based bootstrapping technique were used as mediation models. In the preliminary analysis of the study; relationship satisfaction, relationship adjustment, forgiveness in the relationship and with speech response, which is the sub-dimension of the conflict resolution reactions were found to be positively correlated with self-differentiation on the other hand jealousy in the relationship, the output response, which is one of the sub-dimensions of conflict resolution responses and ignoring the other were found to be negatively correlated, however there was no significant relationship with  emotional dependency and conflict resolution, which is the sub-dimension of dependency reaction. It was predicted that, forgiveness was predicted positively in terms of relationship satisfaction and emotional dependency, however it was predicted   there was no direct significant predictor between forgiveness and relationship adjustment. Jealousy in the relationship was predicted significantly in terms of relationship satisfaction, it was found to be negatively predicted by relationship adjustment and positively by emotional dependency. The output response from conflict resolution responses were negatively predicted by relationship satisfaction, however they were not significantly predicted by marital adjustment and emotional dependency. Ignoring reaction was negatively predicted by relationship satisfaction and relationship adjustment, however it was not significantly predicted by emotional dependency. Dependency reaction was predicted positively by emotional dependency, however it was not significantly predicted by relationship satisfaction and relationship adjustment. Dialog reaction was predicted positively by emotional dependency, however it was not significantly predicted by relationship satisfaction and relationship adjustment. Considering relationship satisfaction and relationship adjustment emotional dependency to peer as their intermediary role only relationship satisfaction was predicted to have indirect effect on the connection between self-differentiation and forgiveness and output response.
Keywords: Differentiation of Self, Relationship Satisfaction, Relationship Adjustment, Emotional Dependency, Jealousy, Forgiveness, Conflict Resolution