Suriyeli göçmen kadınların yaşam kalitesine etki eden faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting the quality of life of syrian migrant women
Yazar: GÜLŞAH ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Göçmenler = Emigrants ; Kadınlar = Women ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Suriyeliler = Syrians ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Göç özellikle kadınlar açısından çok travmatik stres oluşturma potansiyeline sahip bir olaydır. Aile hekimlerinin sağlık hizmetlerinde ilk başvuru yeri olmaları nedeniyle kadınların göçmen olma durumu ve göç süreçlerinde yaşanılan zorlukları, bütüncül bakım ilkesi çerçevesinde biyopsikososyal yönden değerlendirmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu konuda yapılan araştırmalar dikkate alındığında örneklem sayılarının az olduğu, kadınların göç süreci ve sonrasındaki yaşadığı zorluklar yönüne odaklanılmadığı ve kadın bir birey üzerindeki etkisinin kapsamlı olarak değerlendirilmediği fark edilmiştir. Araştırmamızın amacı birinci basamağa başvuran göçmen kadınların sosyodemografik verileri incelenerek göç süreçlerinin topluma uyum durumları ve yaşam kalitesine etkisini bütünsel bir açıdan incelemektir.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma kesitsel olarak 01 Ocak-30 Mart 2022 tarihleri arasında Adana 19 Mayıs Aile Sağlığı Merkezi, Adana Uçak Aile Sağlığı Merkezi, Adana Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'nde 231 göçmen kadınla yüz yüze görüşme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmamızda yapılandırılmış anket formu ile sosyodemografik veriler, Türkiye'ye uyumun değerlendirilmesine yönelik beşli likert tipi sorularla birlikte WHOQOL-bref  Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Veriler SPSS 25 programı kullanılarak analiz edildi.
ulgular: Araştırmamızda 231 katılımcının ortalama yaşı 33,6'idi. Katılımcıların %77'si evli diğerleri bekar, ayrılmış veya eşinden boşanmıştı ve ortalama evlenme yaşları 18,6 idi. Katılımcılardan %77'si herhangi bir dilde okuma yazma biliyor, %23'ü hiçbir dilde okuma yazma bilmiyordu, hiç eğitim almayanların oranı %21 iken üniversite eğitimi alanların oranı %8 idi. Katılımcıların kendilerini diğer insanlar kadar toplumun bir parçası olarak görme durumları ortalama puanı 2,9±1,0 idi (test değeri:3,0). Davranışlarını toplumun kurallarına göre değiştirebildiğini düşünme durumları ortalama puanı 3,6±1,2, fikirlerini sosyal hayata doğru aktarabildiklerini düşünme durumları ortalama puanı 3,6±1,2, iyi bir geleceğe sahip olabileceğini düşünme durumları ortalama puanı 2,9±0,9, Türkçe okuma yazma öğrenme veya geliştirme istemeleri ortalama puanı 1,7±1,2 olarak saptandı (test değeri:3,0). Katılımcıların yaşam kalitenizi nasıl buluyorsunuz sorusuna verdikleri cevaplarda okuma yazma bilenlerin ortalama puanı 3,16±0,8 iken bilmeyenlerin 2,28±0,8 olup buna göre okuma yazma bilenlerin yaşam kaliteleri daha yüksek saptandı (p<0,001) (test değeri 3,0). Aynı soruya verilen cevaplar evli olanların ortalama puanı 2.9± 0.9 iken bekar olanların 2,8±0,8 olup anlamlı fark saptanmamıştır. Yine bireylerin yaşadığı ortam incelendiğinde "Yaşam kalitenizi nasıl buluyorsunuz?" sorusuna kendi evinde yaşayanların verdiği cevap ortalama puanı 3,1± 0,7 iken, kampta yaşayanların ortalama puanı 1,8±1,0 olup kendi evinde yaşayanların yaşam kalitesi anlamlı olarak yüksek saptandı(p<0,001) (test eğeri:3,0).
	Katılımcılara WHOQOL-bref yaşam kalitesi ölçeği uygulandığında; en düşük ortalama puanın  çevre alanında 55,5±20,6 , en yüksek ortalama puanın bedensel sağlık alanında 78,53±22,0 aldıkları görülmüştür. Katılımcılar sosyal ilişki alanında ortalama 61,31±21,4, ruhsal sağlık alanında ise ortalama 68,74±25,0 puan aldıkları görüldü.

Sonuç: Bireyler göç süreçlerinde ekonomik ve sosyal yönden olduğu kadar sağlıkla ilgili yaşam kalitesi yönünden de olumsuz etkilenir. Bu araştırmada elde ettiğimiz sonuçlara göre kadınların çekirdek aile içinde ve kendi evinde yaşamasının yaşam kalitesini arttırdığı ayrıca kadınların evli olup olmama durumlarının yaşam kalitesini etkilemediği, kadınlar okuma-yazma bildikçe ve eğitim düzeyleri arttıkça topluma uyum düzeylerinin arttığı ve yaşam kalitelerinin arttığı gösterilmiştir. Aile hekimlerinin özellikle savaştan kaçan göçmen kadınların yaşadıkları zorlukları bütüncül bakım ilkesi çerçevesinde değerlendirmeleri çok önemlidir. Göçmen kadınların ruhsal ve bedensel sağlık ile ilgili risklerinin farkında olunması ve toplum tarafından sosyal yönden desteklenmeleri gerekmektedir.

Anahtar sözcükler: Aile hekimliği, Göçmen kadınlar, Uyum, Yaşam kalitesi

Abstract:
Objective: Migration is an event that has the potential to create traumatic stress, especially for women. Since family physicians are the first place of application in health services, it is of great importance to evaluate women's status of being a migrant and the difficulties experienced in the migration process from a biopsychosocial perspective within the framework of the holistic care principle. Considering the studies on this subject, it has been noticed that the number of samples is small, the difficulties experienced by women during and after the migration process are not focused on, and the impact on a female individual is not comprehensively evaluated. The aim of our research is to examine the sociodemographic data of immigrant women applying to primary care and to examine the effects of migration processes on their social integration and quality of life from a holistic perspective.

Materials and methods: This cross-sectional study was conducted with face-to-face interviews with 231 migrant women in Adana 19 Mayıs Family Health Center, Adana Ucak Family Health Center, Adana City Hospital Family Medicine Clinic between January 01 and March 30, 2022. In our study, a structured questionnaire and sociodemographic data, five-point Likert-type questions for the assessment of adaptation to Turkey and the WHOQOL-bref  Quality of Life scale were used. Data were analyzed using the SPSS 25 program.

Results: The mean age of 231 participants in our study was 33.6, 77% of the participants were married, others were single, separated or divorced, and the mean age at marriage was 18.6, 77% of the participants were literate in any language, 23% were illiterate in any language, the rate of those who had no education was 21%, while the rate of those who had a university education was 8%. The mean score of the participants seeing themselves as a part of the society as much as other people was 2.9±1.0 (test value: 3.0). The mean score of thinking that they can change their behavior according to the rules of the society is 3.6±1.2, the mean score of thinking that they can transfer their ideas to social life is 3.6±1.2, the mean score of thinking that they can have a good future is 2.9±0.9 The mean score of wanting to learn or improve Turkish literacy was determined as 1.7±1.2 (test value: 3.0). In the answers given by the participants to the question of how do you find your quality of life, the average score of those who can read and write was 3.16±0.8, while those who were illiterate were 2.28±0.8, and accordingly, the quality of life of those who could read and write was found to be higher (p<0.001) (test value 3.0). The average score of the answers given to the same question was 2.9±0.9 for those who were married, and 2.8±0.8 for those who were single, and no significant difference was found. When the environment in which individuals live is examined, "How do you find your quality of life?" While the mean score of those living in their own house to the question was 3.1±0.7, the mean score of those living in the camps was 1.8±1.0, and the quality of life of those living in their own house was found to be significantly higher (p<0.001) (test value: 3.0).

	When the WHOQOL-bref quality of life scale was applied to the participants; it was seen that the lowest mean score was 55.5±20.6 in the field of environment, and the highest mean score was 78.53±22.0 in the field of physical health. It was seen that the participants got an average score of 61.31±21.4 in the field of social relations and an average of 68.74±25.0 in the field of mental health.

Conclusion: Individuals are negatively affected in terms of health-related quality of life as well as economically and socially during migration processes. According to the results we obtained in this study, it has been shown that living in a nuclear family and in their own home increases the quality of life of women, and that whether women are married or not does not affect their quality of life. It is very important for family physicians to evaluate the difficulties experienced by migrant women, especially those fleeing the war, within the framework of the holistic care principle. It is necessary to be aware of the risks related to mental and physical health of immigrant women and to be socially supported by the society.

Keywords: Family medicine, Migrant women, Integration, Quality of life