Koroner arter bypass greftleme operasyonu uygulanan hastalarda inraoperatif perikardiyal sıvı ve sistemik dolaşımdaki kardiyak biyomarkerların düzeyinin postoperatif sonuçlar üzerine etkisi
The effect of intraoperative pericardial fluid and systemic circulating cardiac biomarkers on postoperative outcomes in patients undergoing coronary artery bypass grafting operation
Yazar: MAHSATI AKHUNDOVA
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH OĞUZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada koroner arter bypass greftleme uygulanan hastalarda
preoperatif miyokardiyal hasarı değerlendirmek için sistemik dolaşımdaki ve perikardiyal
sıvıdaki kardiyak belirteçlerin karşılaştırılması ve postoperatif sonuçları üzerine etkisi
amaçlanmıştır.
Çalışmada intraoperatif eşzamanlı perikardiyal sıvı ve arteryel kandan alınmış örneklerde
troponin, miyoglobin, CK, CK-MB enzimlerinin düzeylerinin postoperatif mortalite, inotrop
skoru, yoğun bakım yatış süresi üzerinde prognostik değerinin olup olmadığının araştırılması
da amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Retrospektif olarak, mayıs 2023 – temmuz 2023 tarihleri
arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi'nde koroner arter hastalığı
tanısıyla KABG operasyonu geçiren, toplam 43 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada
hasta verileri dosya tarama ve güncel hasta kayıtları üzerinden elde edilmiştir. Çalışmada
hastaların demografik özellikleri, ek hastalıkları, preoperatif ekokardiyografik verileri, serum
ve perikard kardiyak enzim düzeyleri, operasyona ilişkin veriler, mekanik ventilasyon
süreleri, yoğun bakım ve hastanede kalış süreleri, postoperatif erken dönem ve orta dönem
gelişen komplikasyonlara ait veriler kaydedilmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin SPSS
analiz programında analizleri yapılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamızda post-operatif en sık gelişen istenmeyen olay atrial
fibrilasyon olmuştur. Çalışılan kardiak biyomarkerlar ile postoperatif AF gelişimi arasındaki
ilişki lojistik regresyon analizinde serumda sadece troponin değerinin yüksek
olması  postroperatif AF gelişimi açısından anlamlı bulunmuştur (p=0.035).Serumda bakılan
diğer hiçbir kardiyak biyomarker postoperatif AF gelişimi için risk fakötrü oluştumazken
perikardial sıvıda yapılan analizde miyoglobin ve BNP değerlerinin yüksek saptanması
postoperatif AF gelişimi için risk faktörü olarak saptanmıştır.
Hastaların pozitif inotrop skoru ve serumdan alınan kardiyak biyomarkerın yüksek
olması postoperatif yüksek inotrop skoru ile anlamlı olarak ilişkilendirilmemiştir, perikardiyal
sıvıdan alınan troponin değerinin yüksek olması yüksek postoperatif pozitif inotrop skoru ile
istatiksel olarak anlamlı çıkmıştır (p=0.045). 
Serumdan alınan örneklerden sadece BNP değerinin yüksek olması uzamış mekanik
ventilasyon ile anlamlı olarak ilişkilendirilmiştir (p=0.011) BNP değerinin sadece serumda
yüksek olması değil, aynı zamanda perikard sıvısında yüksek olması da uzamış mekanik
ventilasyonla anlamlı olarak ilişkilendirilmiştir (p=0.008) Perikard sıvısında sadece BNP
değerinin değil CKMB değerinin yüksek olması da uzamış mekanik ventilasyon süresi ile
ilişkilendirilmiştir (p=0.028)
Perikard sıvısında hem CK-MB hem de BNP düzeyinin yüksek olması uzamış yoğun
bakım süresi ile anlamlı olarak ilişkilendirilmiştir, her iki kardiyak biyomarker için p değerleri
sırasıyla 0.013 ve 0.048 olarak hesaplanmıştır. BNP değerinin sadece perikard sıvısında değil
serumda yüksek olması da uzamış yoğun bakım kalış süresi ile anlamlı olarak
ilişkilendirilmiştir (p=0.016). Vücut sıvılarından çalışılan kardiyak biyomarkerların herhangi
bir tanesinin birbirine oranının yüksek olması uzamış yoğun bakım süresi ile anlamı olarak
ilişkilendirilmemiştir. 
SONUÇ: Kardiyak biyomarkerlar miyokarda hasarının bir göstergesi olup kalp
cerrahisi sonrası bazı istenmeyen durumların belirteçleri olabilmektedir. Bizim çalışmamızda
gördüğümüz sadece serumda bu markerların çalışılması bazen belirli istenmeyen olayların
önceden belirlenmesinde yetersiz kalabilmektedir. Bu biyomarkerların perikard sıvısından da
çalışılması hatta serum ve perikard sıvısında elde edilen ölçümlerin birbirine oranı da bazen
istenmeyen olayların belirlenmesinde berliteç olarak kullanılabilmektedir. 
ANAHTAR SÖZCÜKLER: perikard; enzim; inotrop skoru; Koroner Arter Bypass
Greft Cerrahisi

Abstract:
PURPOSE: The aim of this study was to compare cardiac markers in systemic
circulation and pericardial fluid to assess preoperative myocardial damage in patients
undergoing coronary artery bypass grafting and to evaluate their effect on postoperative
outcomes.
The study also aimed to investigate whether the levels of troponin, myoglobin, CK,
CK-MB enzymes in intraoperative simultaneous pericardial fluid and arterial blood samples
have a prognostic value on postoperative mortality, inotrope score, and length of intensive
care unit stay.
MATERIALS AND METHODS: Retrospectively, a total of 43 patients who
underwent CABG operation for coronary artery disease at Ege University Faculty of
Medicine, Cardiovascular Surgery between May 2023 and July 2023 were included in the
study. Patient data were obtained through chart review and current patient records.
Demographic characteristics, comorbidities, preoperative echocardiographic data, serum and
pericardial cardiac enzyme levels, data related to the operation, duration of mechanical
ventilation, duration of intensive care and hospitalization, early and mid-term postoperative
complications were recorded. The data obtained in the study were analyzed in the SPSS
analysis program.
RESULTS: In our study, atrial fibrillation was the most common post-operative
adverse event. In logistic regression analysis of the relationship between cardiac biomarkers
and postoperative AF development, only high troponin value in serum was found to be
significant in terms of postoperative AF development (p=0.035).While no other cardiac
biomarker in serum was found to be a risk factor for postoperative AF development, high
myoglobin and BNP values in pericardial fluid analysis were found to be a risk factor for
postoperative AF development.
The positive inotrope score and elevated serum cardiac biomarker were not
significantly associated with high postoperative positive inotrope score, whereas elevated
troponin from pericardial fluid was statistically significant with high postoperative positive
inotrope score (p=0.045).
Among serum samples, only high BNP values were significantly associated with
prolonged mechanical ventilation (p=0.011) Not only high BNP value in serum but also high
BNP value in pericardial fluid was significantly associated with prolonged mechanical
ventilation (p=0.008) Not only high BNP value but also high CKMB value in pericardial fluid
was associated with prolonged duration of mechanical ventilation (p=0.028)
Elevated levels of both CK-MB and BNP in pericardial fluid were significantly
associated with prolonged intensive care unit stay, p values for both cardiac biomarkers were
0.013 and 0.048, respectively. Elevated BNP levels not only in pericardial fluid but also in
serum were significantly associated with prolonged ICU stay (p=0.016). A high ratio of any
of the cardiac biomarkers studied from body fluids to each other was not significantly
associated with prolonged intensive care unit stay.
CONCLUSION: Cardiac biomarkers are indicators of myocardial damage and may be
markers of some adverse events after cardiac surgery. In our study, we observed that the study
of these markers only in serum may sometimes be insufficient in predicting certain adverse
events. The study of these biomarkers in pericardial fluid and even the ratio of the
measurements obtained in serum and pericardial fluid can sometimes be used as a marker in
determining adverse events.
KEYWORDS: pericardium; enzyme; inotrope score; Coronary Artery Bypass Graft
Surgery