Suriyeli göçmenlerin deneyiminde insan-nesne ilişkisi ve duygulanım
Human-object relationship and affect in Syrian immigrant experiences
Yazar: SELÇUK GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Materyal kültürü = Material culture ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory ; Suriye = Syria ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İnsan-nesne ilişkisi = Human-object relationship

Özet:
İnsan, içinde bulunduğu çevreden ve çevresini meydana getiren her bir bileşenden izole değildir. Evinde kullandığı dekorasyon ürünlerinden, manzaralara, hava durumundan kişisel eşyalara her bir unsurun bireyin üzerinde bir etkisi vardır. Bu anlamda yaşamın bir parçası olarak eşyalar, maddi kültür ürünleri ve diğer nesneler de etkiler üretir. İnsanlar, nesnelerle çeşitli bağlamlarda ilişkilenir. Göç deneyimi, insanların nesnelerle ilişkilendiği bağlamlardan biridir. Göç, bir yoksunluk deneyimidir. Bunun bir sonucu olarak göçmenler, nesnelerle ilişkilenir ve bu bağ, duygulanımlar meydana getirir. Onlara yeni anlamlar yükler, duygusal yatırımlar yapar. Bu çalışmada Suriyeli göçmenlerin deneyiminde insan-nesne ilişkisi serimlenmeye çalışılmış ve ilişkinin hangi kültürel kategorilere karşılık geldiği bir sınıflandırma denemesiyle çözümlenmiştir. Buna göre bu çalışmada Suriyeli göçmenlerin deneyimlerini biçimlendiren duygulanımsal dinamiklerin neler olduğu ortaya konmuştur. Bu kapsamda nesneler üzerinden izlenen bir yöntemle Suriyeli göçmenlerin deneyimlerinin duygulanımsal dinamikleri, memleket, aile, ev, inanç, yakınlık ilişkileri gibi kategorilerde ele alınmıştır. Kimi zaman Suriyeli göçmenlerin memleketten ayrılırken yanlarına mutlaka bir nesne aldıkları tespit edilmiştir. Kimi durumlarda ise ani verilen göç kararı ile ilişkili olarak yanlarına her zaman bir şey alamadıkları fakat buna karşın o an üzerlerinde ne varsa, sınır geçmekle bir anlam kazandıkları görülmüştür. Kimi durumlarda ise Türkiye'de eski yaşam biçimlerini hatırlatan eşyalar kullandıkları görülmüştür. Bunun özellikle ev duygusunun inşasında yeni yerleşilen meskenin dekorasyonu yoluyla yapıldığı söylenebilir. Kimi eşyaların ise güven ile ilişkisi açısından inanç/inanış kaynaklı nesneler olduğu görülmüştür. Kimi nesneleri ise kaybedilen veya ayrı düşülen aile bireyleri, akraba ve yakın arkadaşlıkların yerine ikame edilen eşyalar oluşturmaktadır. Bunun yanında çalışmada nesnelerin hatırlamadaki rolüne ve göçmenlerin ayrı düşülen anlam ve olgulara ilişkin olarak deneyimlenen yoksunluğu nasıl yönettikleri gibi sorulara cevap aranmıştır. Akıllı telefonlar yoluyla, ilgili nesnelerin gruplar arasında dolaşımı sağlanmakta, yeni ortak deneyimler üretemeyen gruplar arasında nesnelerin paylaşımı ile iletişimin sürdürüldüğü, duygulanımların üretildiği ve bu sayede yakınlık duygusunun korunduğu, memlekete ilişkin hatıraların canlı tutulduğu söylenebilir.

Abstract:
Human beings are not isolated from their environment and each component that makes up their environment. Every element has an impact on the individual, from the decoration products used in his home, to the views, from the weather to personal belongings. In this sense, goods, material culture products and other objects are a part of life. People relate to objects in a variety of contexts. The experience of migration is one of the contexts in which people relate to objects. Migration is an experience of deprivation. This experience brings about a relationship with objects, and this relationship creates emotions. In this study, the human-object relationship in the experience of Syrian immigrants was tried to be exposed and the cultural categories that the relationship corresponded to were analyzed through a classification attempt. Accordingly, this study reveals the affective dynamics that shape the experiences of Syrian immigrants. In this context, the affective dynamics of Syrian immigrants were discussed in categories such as hometown, family, home, belief and close relationships, with a method followed through objects. It has been determined that sometimes Syrian immigrants take an object with them when they leave their country. In some cases, it has been observed that they cannot always take anything with them due to the sudden decision to migrate, but on the contrary, whatever they have on them at that moment, these objects gain a meaning by crossing the border. In some cases, it has been observed that they use items that remind them of old ways of life in Turkey. It can be said that this is done especially through the decoration of the newly settled house in the construction of the feeling of home. It has been observed that some items are objects of faith/belief in terms of their relationship with trust. Some objects are items that replace lost or separated family members, relatives and close friendships. In addition, the study sought answers to questions such as the role of objects in remembering and how immigrants manage the deprivation experienced regarding the separated meanings and facts. It can be said that through smartphones, related objects are circulated between groups, communication is maintained by sharing objects between groups that cannot produce new common experiences, emotions are produced and thus the sense of closeness is preserved and memories of the homeland are kept alive.