Hemşirelerde merhamet yorgunluğunun bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimi ve kriz yönetimine etkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: OSMAN ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DEMİRAY
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma hemşirelerin merhamet yorgunluğu düzeylerinin bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimi ve kriz yönetimine etkisini değerlendirmek amacıyla karma (mixed-methods) desende gerçekleştirilmiştir.  Çalışmanın evrenini, Bolu İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı kamu hastanelerinin acil, onkoloji, yoğun bakım ve palyatif ünitelerinde çalışan 260 hemşire oluşturmuştur. Çalışmaya katılmayı kabul eden 158 hemşire bu çalışmanın örneklemini oluşturmuş olup  veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği, Bakım Odaklı Hasta-Hemşire Etkileşimi Ölçeği,  Kriz Yönetimi Ölçeği ve nitel araştırmalarda veri toplama yöntemlerinden biri olan hemşirelerle bireysel derinlemesine görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Çalışmanın  nitel boyutundaki  örneklemi maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak görüşülen 30 hemşire oluşturmuştur.  Örneklemin genişliğine karar verirken veri doygunluğu dikkate alınmıştır. Nicel bölümün veri analizinde  Kolmogorov-Smirnov,  t-testi (Independent sample t-testi), Pearson korelasyon, Bonferroni, basit regresyona ve tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) kullanılmıştır.  Çalışmanın  nitel verilerin analiz edilmesinde  ise MQXQDA 20 kullanılmıştır. MYÖ ile kriz yönetimi ve BOHHEÖ puanları arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Hemşireler ile yapılan görüşmelerde büyük bir çoğunluğunun merhamet yorgunluğu kavramını daha öne hiç duymadığı, merhamet yorgunluğunun yoğun çalışma koşullarında ortaya çıkabileceği ve bu kavramın hastalarla olan etkileşimi ve kriz yönetimi sürecini olumsuz etkilediği görüşlerine ulaşılmıştır. Hemşireler en zor kriz anlarını trajik olaylar, ilk ex tecrübesi, deprem, iş kazası olarak ifade etmişlerdir. Hemşireler için merhamet yorgunluğuyla başa çıkmada erişilebilir destek grupları sağlanmalı, iş yükünü azaltacak politikalar ve uygulamalar benimsenmeli, hastalarla etkili iletişim ve empati gösterme konusunda desteklenmelidir. Ayrıca, kriz yönetimi protokollerinin düzenli olarak gözden geçirilip güncellenmeleri önerilebilir.

Abstract:
The research was conducted in a mixed-methods design to evaluate the impact of compassion fatigue levels of nurses on care-focused nurse-patient interaction and crisis management. The population of the study consisted of 260 nurses working in emergency, oncology, intensive care, and palliative care units of public hospitals affiliated with the Bolu Provincial Health Directorate. A sample of 158 nurses who agreed to participate formed the sample of this study, and data were collected through the Introductory Information Form, Compassion Fatigue Short Scale, Care-focused Nurse-Patient Interaction Scale, Crisis Management Scale, and individual in-depth interviews with nurses, which is one of the data collection methods in qualitative research. The qualitative dimension of the study consisted of 30 nurses interviewed using maximum variation sampling. Data saturation was considered in determining the sample size. In the quantitative part of the data analysis, Kolmogorov-Smirnov, t-test (Independent sample t-test), Pearson correlation, Bonferroni, simple regression, and one-way analysis of variance (One-Way ANOVA) were used. MQXQDA 20 was used for the analysis of qualitative data. A negative and significant relationship was found between compassion fatigue and crisis management and care-focused nurse-patient interaction scores. In interviews with nurses, the majority had never heard of the concept of compassion fatigue before, and it was found that compassion fatigue could arise in intense working conditions and negatively affect interaction with patients and the crisis management process. Nurses expressed the most challenging crisis moments as tragic events, first experiences, earthquakes, and workplace accidents. Accessible support groups should be provided to help nurses cope with compassion fatigue, and policies and practices to reduce workload should be adopted. Nurses should be supported in effective communication and showing empathy towards patients. Additionally, it is recommended to regularly review and update crisis management protocols.