Kışlık arpada (Hordeum vulgare L.) kallus oluşumu ve bitki rejenerasyonuna stoplazmanın etkisi
Cytoplasmic effects on callus induction and plant regeneration in winter barley (Hordeum vulgare L.)
Yazar: YÜCEL KEŞLİ
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZGEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arpa = Barley ; Bitki rejenerasyonu = Plant regeneration ; Doku kültürü = Tissue culture ; Kallus oluşumu = Callus formation ; Rejenerasyon = Regeneration ; Sitoplazma = Cytoplasm ; Tarla bitkileri = Field crops

Özet:
Bu araştırma 1998,1999 ve 2000 yıllarında, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında ve biyoteknoloji laboratuvarinda yürütülmüştür. Araştırmada 3 ikisıralı ve 3 altısıralı olmak üzere 6 genotip kullanılmıştır. Araştırma, kışlık arpada, olgunlaşmış ve olgunlaşmamış embriyolarda, kallus oluşumuna ve bitki rejenerasyon kapasitesine sitoplazmanın etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tarla koşullarında ikisıralı (501x502-502x501, 501x503- 503x501, 502x502-503x502) ve altısıralı (510x511-511x510, 511x512-512x511, 510x512-512x510) genotipler arasında karşılıklı ( resiprokal ) melezlemeler yapılmıştır. Bu melezlemeler sonucunda elde edilen karşılıklı (resiprok) Fİ melezlerinin olgunlaşmış ve olgunlaşmamış embriyoları kültüre alınmıştır. 2 mg /l 2,4-D ilave edilmiş MS ortamı, kültür ortamı olarak kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre: olgunlaşmamış embriyo kültüründe, ikisıralılar arasında ve altısıralılar arasında, kallus oluşumu, kallus ağırlığı, rejenerasyon kapasitesi, rejenere bitki sayısı ve toprağa aktarılan bitki sayısı bakımından önemli farklılıklar bulunurken, olgunlaşmış embriyo kültüründe, ikisıralılar arasında ve altısıralılar arasında, kallus ağırlığı, rejenere bitki sayısı ve toprağa aktarılan bitki sayısı bakımından önemli farklılık bulunmuştur. Karşılıklı (Resiprok) Fİ melezlerinin olgunlaşmış embriyo kültürleri arasında ve olgunlaşmamış embriyo kültürleri arasında, kallus oluşumu, bitki rejenerasyonu, kallus ağırlığı, rejenere bitki sayısı ve toprağa aktarılan bitki sayısı bakımından sitoplazmanın etkisinin olduğu belirlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Sitoplazmik etki, kışlık arpa, kallus oluşumu, bitki rejenerasyonu, doku kültürü

Abstract:
This study was carried out in the yearsl998,1999 and 2000 in order to study the cytoplasmic effects on callus induction and plant regeneration of immature and mature winter barley embryos (Hordeum vulgare L.) at the experimental field and biotechnology laboratories of Field Crops Department of Agricultural Faculty, Ankara University. Reciprocal crossing were at field conditions made among two-rowed (501x502, 502x501, 501x503, 503x501, 502x503, 503x502 ) and six-rowed ( 510x511, 511x510, 511x512, 512x511, 510x512, 512x510 ) genotypes. Immature and mature embryos of Fl lines were cultured on 2 mg/L 2,4-D suplemented solid MS medium. This study indicated that; there were significant difference between two-rowed and between six-rowed at callus induction, callus weight, number of plantlet, number of plant of transferred to soil and plant regeneration on immature winter barley embryos; between two-rowed and between six-rowed at callus weight, number of plantlet and number of plant of transferred to soil on mature winter barley embryos. There were found cytoplasmic effects on callus induction, callus weight, number of plantlet, number of plant of transferred to soil and plant regeneration on between immature winter barley and between mature winter barley embriyos. Key Words : Cytoplasmic effects, tissue culture, plant regeneration, callus induction, winter barley.