2014 Soma maden faciası'nda eşini kaybeden kadınların ve babasını kaybeden bireylerin çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık ve öfke tarzlarının incelenmesi
Investigation of childhood traumas, psychological resilience and anger styles of women who lost their spouses and individuals who lost their fathers in the 2014 Soma mining disaster
Yazar: MAHMUT YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDEH FARAJI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn kaybı = Parental loss ; Eş kaybı = Loss of spouse ; Kazalar = Accidents ; Maden işçileri = Metal workers ; Manisa-Soma = Manisa-Soma ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Travma = Trauma ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Öfke = Anger ; Öfke-kızgınlık eğilimi = Dispositional anger

Özet:
Bu araştırma 2015 Soma Maden Faciasında eşini kaybeden kadınların ve babasını kaybeden çocuk ve yetişkin evlatların çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılıkları (dirençlilikleri) ve öfke tarzlarının incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla Manisa, İzmir, Balıkesir iline bağlı ilçe ve köylerinde ve Bursa, Kütahya, Antalya, Samsun'da yaşayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 59 kadın ile 69 çocuk ve 21 yetişkin evlat ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir.
Katılımcıların özlük bilgilerinin tanımlanması amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", çocukluk çağı travmatik deneyimlerini ölçmek amacıyla "Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği", katılımcıların psikolojik dirençliliklerini ölçmek amacıyla "Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (RSA/PDÖ) ve Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-28)", öfke tarzlarını ölçmek için "Sürekli Öfke-Öfke Tarz Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada Nicel Araştırma Yöntemi olan Bağlantısal Yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın amacı üç değişken arasında ilişki olup olmadığını incelemektir. Tüm veriler ilk olarak bilgisayara ortamına aktarılıp sonrasında SPSS 25 kullanılarak analizler yapılmıştır.
Bulgular annelerin çocukluk çağı travmaları ile öfke kontrol düzeyleri ve psikolojik dayanıklılıkları (dirençlilikleri) arasında anlamlı düzeyde negatif yönde ilişki, çocukların çocukluk çağı travmaları ile psikolojik dirençlilikleri ve öfke kontrolleri, öfke dışa ve öfke içe arasında anlamlı düzeyde negatif yönde ilişki, yetişkin evlatların çocukluk çağı travmaları ile yetişkin psikolojik dayanıklılığı arasında anlamlı düzeyde negatif ilişki, yetişkin evlatların dayanıklılığı ile sürekli öfkeleri arasında anlamlı düzeyde negatif ilişki, çocukların çocukluk çağı travmaları ile annelerin psikolojik dirençlilikleri arasında anlamlı düzeyde negatif ilişki, annelerin çocukluk çağı travmaları ile çocukların çocukluk çağı travmaları anlamlı düzeyde pozitif ilişki, annelerin sürekli öfkeleri ile yetişkin evlatların yetişkin evlatların çocukluk çağı travmaları arasında anlamlı seviyede pozitif ilişki bulunmuştur.
Araştırma bulguları alan yazın çerçevesinde ve yapılan araştırmaların bulguları ile birlikte tartışılmış, bu doğrultuda yapılabilecek çalışmalara ışık tutabilecek, travma ve tedavisi ile çalışan uzmanlara, afet ve felaket durumları sonrasında alanda çalışan klinik psikologlara ve diğer araştırmacılara yardımcı olabilecek önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Soma Maden Faciası, Çocukluk Çağı Travmaları, Öfke İfadesi, Psikolojik Dirençlilik

Abstract:
This research aims to examine the childhood traumas, psychological resilience (endurance) and anger styles of women who lost their spouses and of children and adult children who lost their fathersin the 2014 Soma Mining Disaster. For this purpose, face-to-face interviews were conducted with 59 women, 69 children and 21 adult children living in Bursa, Kütahya, Antalya, Samsun and in the districts and villages of Manisa, İzmir, Balıkesir, who also agreed to participate in the research.
For the participants; to define their personal information "Personal Information Form", to measure their childhood traumatic experiences "Childhood Trauma Questionnaire (ÇTQ-33)", to measure their psychological resilience "Resilience Scale for Adults (RSA)" and "Child and Youth Resilience Measure (CYRM-R -28)", and to measure their anger styles "Trait Anger-Anger Expression Style Scale" were used. The Relational Method, a Quantitative Research Method, was used in the study. The purpose of the study is to examine whether there is a relationship among the three variables. All the data were first transferred to the computer and then analyzed using SPSS 25.
The findings showed a significant negative correlation between childhood traumas of mothers and their anger control levels and psychological resilience (endurance); a significant negative correlation between childhood traumas of children and their psychological resilience and anger control, anger out and anger in; a significant negative correlation between resilience and trait anger of adult children; a significant negative correlation between childhood traumas of children and psychological resilience of mothers; a significant positive correlation between childhood traumas of mothers and childhood traumas of children; a significant positive correlation between trait anger of mothers and childhood traumas of adult children.
The research findings were discussed within the framework of the literature and together with the findings of the studies. The research includes suggestions that can shed light on the studies carried out in this field and that can help experts working with trauma and its treatment, or clinical psychologists and other researchers working in the field after disasters.

Keywords: Soma Mine Disaster, Childhood Traumas, Anger Expression, Psychological Resilience