Siyahî Karamanî Larendevî'nin ?Mecmâ'-i Tıp? adlı eseri (gramer-metin-sözlük)
Siyahî Karamanî Larendevî?s piece called ?Mecmâ'-i Tıp? (grammar-text-lexical)
Yazar: MÜCAHİT AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARGUNŞAH
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tıp ilmi tarih boyunca insanların ilgisini çekmiş ve bu alanda çok çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Osmanlı döneminde de bu durum devam etmiştir. Hekimler; birçok hastalığa çare aramışlar, bu konuda çeşitli eserler ortaya koymuşlardır. Bugün bu eserler üzerinde birçok araştırmacı çeşitli çalışmalar yapmaktadır.Üzerinde çalışılan eser, 17. yüzyılın başlarında Siyahî Karamanî Larendevî tarafından yazılan ?Mecmâè-i Tıp? adlı eserdir. Bu eser manzum bir tıp kitabıdır. Bu çalışma boyunca öncelikle giriş kısmında Osmanlı dönemi tıp ilminin gelişme safhalarına göz atılmış, daha sonra Siyahî Karamanî Larendevî ve onun eseri olan ?Mecmâè-i Tıp? tanıtılmaya çalışılmıştır.Çalışma üç ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölüm gramer, ikinci bölüm metin ve üçüncü bölüm ise sözlük kısmıdır.Gramer kısmında, eserdeki gramer konuları ele alınmış ve dil hususiyetleriyle ilgili farklı yönler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Metin kısmında; Arap alfabesiyle yazılmış olan eser transkribe edilerek Latin alfabesine aktarılmıştır. Sözlük kısmında ise; Latin alfabesine aktarılan bütün kelimelerin anlamı verilmeye çalışılmıştır. Bunu yaparken de bu kelimelerin hangi dile ait olduğu belirtilmiştir.Sonuç ve değerlendirme kısmında konuya genel olarak bakılmış ve çeşitli yorumlar yapılmıştır. Çalışmayı hazırlarken faydalanılan eserlerin bibliyografyası da son bölümde verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Tıp, Osmanlı, Hekimlik, Farmakoloji, Bitki

Abstract:
Throughout the history medical science has aroused interest in human being and various studies have been conducted in this field and so have in the Ottoman time period. Medical men have looked for many diseases and produced many works in this topic. Today many researchers have investigated about this work.The work which is inquired into, is called as ?Mecmâè-i Tıp? written at the beginning of seventeenth century by Siyahî Karamanî Larendevî. It is a medical book written in verse. Throughout this study firstly, in the introduction part Ottoman time period medical science?s development stage is evaluated and afterwards Siyahî Karamanî Larendevî and his work Mecmâè-i Tıp are introduced.The study is consisted of three principal parts. These are respectively grammar, text and lexical stages.In the grammar part, grammar subjects have been evaluated and have been tried to express various aspects related with the language features. In the text part, the work is in the form of transcription. In the lexical part, the meaning of all the words translated into Latin alphabet, is displayed. In the same time, it is pointed out that which language these words belong to.In the conclusion and evaluation part, the topic is generally revised and some comments are made about the topic. Preparing the study, the bibliography of the books which are made use of, is attached too.Key words: medical, Ottoman, medicine, pharmacology, botanic.