Ortaokul öğrencilerinin direnç davranışları: Öğretmen ve öğrenci görüşlerine dayalı karma bir araştırma
Secondary school students' resistance behaviours: A mixed study based on the teachers and students opinions
Yazar: ZEYNEP DAĞHAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE ÇAM AKTAŞ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik dirençlilik = Academic resilience ; Direnç = Strength ; Dirençlilik = Resistance ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul 6, 7, 8. sınıf düzeyindeki öğrencilerin sergiledikleri ve öğretmenlerin karşılaştıkları direnç davranışlarına ilişkin algılarının incelenmesidir. Araştırma bir karma yöntem çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini (nicel veriler için) 15 ortaokulda görev yapmakta olan 284 öğretmen ve bu okullarda öğrenim gören 383 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın katılımcıları (nitel veriler için) ortaokulda görev yapmakta olan 5 öğretmen ve ortaokulda öğrenim gören 10 öğrencidir. Veriler Öğrenci Direnç Davranışları Ölçeği–Öğretmen Formu (ÖDDÖ-T), Öğrenci Direnç Davranışları Ölçeği–Öğrenci Formu (ÖDDÖ-S), öğretmenlerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve öğrencilerle gerçekleştirilen odak grup görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde t-testinden, Mann-Whitney-U testinden, tek yönlü varyans analizinden ve Kruskal-Wallis testinden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda öğretmenlerin karşılaştıkları direnç davranışları ile cinsiyet, branş, kıdem ve mezun olunan okul türü arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Çalışmada öğrenci direnç davranışları cinsiyete ve sınıf düzeyine göre farklılaşırken, ailenin aylık gelir düzeyine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Nitel verilerin analizi sonucunda, öğretmenler direnç davranışlarının kaynağı olarak aileyi görmektedirler, fakat direnç davranışları ile başa çıkmada öğrenme öğretme sürecini iyileştirme ile ilgili durumlara başvurmaktadırlar. Ayrıca direnç davranışlarını önlemede öğretmen tutumunun önemine dikkat çekmişlerdir. Öğrenciler direnç davranışlarının kaynağı olarak öğretmenlerine, arkadaşlarına ve kendileri ile ilgili durumlara işaret etmişlerdir.

Abstract:
This study aims to investigate the resistance behavior perceptions of teachers and students at the secondary school. The research design was a mixed study in an explanatory sequential pattern. The sample was composed of 284 teachers and 383 students. Quantitative data were collected through the Students Resistance Behaviours Scale For Teachers (SRBS-T) and the Students Resistance Behaviours Scale For Students (SRBS-S). Qualitative dimension was carried out on 5 teachers and 10 students using semi-structured interviews and focus group interviews. The quantitative data was analysed using t-test, Mann-Whitney-U test, one way variance analysis and Kruskal-Wallis test. The qualitative data was analysed  using content analysis.
According to the findings of this study, the frequecy of the teachers' encountering resistance behaviours did not show a significant difference according to the gender, branch, seniority and the graduated school. While resistance behaviours did not show a significant difference according to the monthly income level of the family, they show significant difference in favor of male students and higher grade students. According to the teachers, families are the main source of resistance behaviours, on the other hand they try to improve the teaching learning process to deal with student resistance behaviours. According to the students, the sources of student resistance behaviours were their teachers, their friends and themselves.