Yapı dış yüzey sıvalarında oluşan sorunların belirlenmesi ve çözüm önerileri
Determination of the problems occuret of plaster of external buildings facades and solution suggestions
Yazar: GÖKÇE TUNA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜNSEL ALVER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Dış duvarlar = External walls ; Sıva = Stucco

Özet:
İnsanların barınmak için meydana getirdikleri yapıların dış kabuğu; hızlı sanayileşme ve çarpık kentleşme ile kirlenen atmosfer etkileri altında kalmakta ve yapının korunma gereksinimi artmaktadır. Burada görev koruyucu kaplama malzemelerine düşmektedir. Bunlardan biri de sıvadır. Bağlayıcılar (kireç, çimento, alçı, sentetikler), dolgu gereçleri (kum, çakıl, kırma taş...), su ve boya maddelerinin karışımından elde edilen, yapıyı atmosfer etkilerinden korumak, estetik ve üzerine uygulanacak kaplama için düzgün yüzey elde etmek amacıyla duvar gövdesi üzerine uygulanan yapı bileşenine sıva denir. Duvar yüzeylerine uygulanırken yüklendikleri işlev açısından kaba ve ince sıva olmak üzere iki katmandan oluşan sıvalar; bağlayıcı türüne, uygulama yöntemine ve karışımın üretimine göre sınıflandırılırlar. Duvar gövdesi; taş, tuğla, ahşap, beton ya da hafif betonla oluşturulabilir. Sıva uygulamasında; duvarı oluşturan gerecin türünü ve sıva ile etkileşimini belirlemek gerekir. Yapı dış yüzeyleri; ısı, su ve nem, gazlar, güneş ışınları, yangın, mikroorganizmalar, bitkiler ve katı zararlılar, yükler ve kuvvetler gibi etmenlere maruz kalmaktadır. Bu etmenler doğrultusunda yüzeye uygun seçilmemiş sıva; yapıyı istenen düzeyde koruyamaz ve hem kendi hem de duvar bünyesinde hasarların oluşmasına neden olur. Yapı dış yüzeyinde, çatlamalar, çiçeklenmeler, renk değişimleri, kabarma ve dökülmeler şeklinde görülen hasarlar; sıva tabanının değişik gereçlerden oluşması, düzgün ve temiz olmaması, sıva harcının doğru oranlarda ve kaliteli malzemelerle oluşturulmaması, uygulama koşullarının elverişsiz ve işçilik niteliğinin yetersiz olmasından meydana gelir. Yapı dış yüzeylerinde oluşan bu hasarları engellemek amacıyla yapının planlama aşamasının başlangıcından itibaren tasarımcı ve uygulayıcının uyması gereken aşağıdaki öneri ilkeleri belirlenmiştir:. Yapının maruz kaldığı çevresel etmenleri belirlemek.. Sıvanın uygulanacağı yüzeyi ve yüzeyin gerektirdiği koşulları belirlemek.. Sıva türleri; bileşimleri, uygulama yüzeyi ve yüzeyin niteliği, uygulama yöntemleri ve sıva türünün özellikleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmak.. Çevresel etmenler, yüzey ve sıva ilişkisi düşünülerek uygun sıva seçimini yapmak.. Seçilen sıva türünün karışımını; bileşimine ve niteliklerine göre hazırlamak.. Karışımı hazırlanan sıvanın; uygulama yöntemine bağlı kalarak eğitimli ve deneyimli kişilerce uygulanmasını sağlamak. Yapı dış yüzeylerinde sıva uygulamalarında tasarımcı ve uygulayıcılar; yukarıda belirtilen öneri ilkeler doğrultusunda sıvadan beklenen özellikleri istenen düzeyde gerçekleştirebilirler.ANAHTAR KELİMELER: Sıva, dış sıva, sıva uygulama yöntemleri, sıva hasarları, sıva hasarlarında onarım, sıva seçim yöntemi, yapı dış kabuğunun maruz kaldığı çevresel etmenler.

Abstract:
The polluted atmosphere caused by the accelerated industrialition and urbanization effect buildings that people creat for protection. Plaster; one of the coverings prevent the increased need of protection. Plaster is a building component provided by the mixture of binding materials (lime, cement, gypsum plaster, synthetic), filling materials (sand, gravel, folding stone...), water and painting materials. Plaster applicated on the wall aims to protect the building from atmospheric effects and give an esthetic and smooth facade. Because of their functions in forming the wall plasters, applied as browing and finishing, are classified according to their binding types, productions and application methods. Stone, brick, timber, concrete or light weight concrete elements are the convenient materials for forming a wall. In the application of plaster type of the material forming the wall and function of plaster must be determined. External building facade is affected by factors like heat, water and vapor, gases, sun rays, fire, microorganisms, plants, solid detrimentals, power and force. According to the these factors chosen improper plaster cannot protect the building as preferred and cause damages both in itself and on the building. The damages at the external facade of buildings are cracking, efflorence, color change, swelling and spilling. These damages are occurred because of the factors related to wall (the different materials forming it, not having a smooth and clean surface), plaster (not prepared by the correct proportion and qualified materials) and application (inconvenient condicitions and inadequate workmanship quality). To provide the damages at the external building facade suggested principles that should be considered by designers and constructors from the beginning of design period are determined as below:. Determining the environmental factors that effect the building.. Determining the surface and its needed conditions.. Having the adequate knowledge about the plaster types, mixtures, application surface and its quality, application methods, and the quality of the plaster types.. Choosing the proper plaster by considering the relationship between enviromental factors, facade and plaster.. Preparing the mixture of the chosen plaster type according to its material and quality.. Applying the prepared plaster related to the application methods by the experienced workers. During the applications of plaster at external facades of buildings, designers and constructors can provide the expected qualities by the help of suggested principles determined above.KEY WORDS: Plaster, external plaster, application methods of plaster, plaster damages, repairement of plaster damages, the method of choosing the plaster, the enviromental factors that effect the building external facade.