Borsa İstanbul lokantalar ve oteller endeksinde faaliyette bulunan şirketlerin finansal performanslarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile incelenmesi üzerine bir çalışma
A study on the financial performance of companies operating in the Istanbul Stock Exchange restaurants and hotels index through multicriteria decision making methods
Yazar: TUGBA KAYNAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMİL SÜSLÜ
İskenderun Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm ve Otel İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; Turizm = Tourism
Dizin: Otel işletmeciliği = Hotel business ; Oteller = Hotels ; Yatırım finansmanı = Finance of investments ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
İçinde faaliyette bulunduğu sektörden bağımsız olarak işletmelerin finansal performans
analizinin yapılması, işletmelerin finansal durumlarının ortaya koyulması noktasında önem
arz etmektedir. Çünkü, işletmelerin finansal analizinin yapılması suretiyle işletmenin
hayatını devam ettirmesi için gerekli tedbirlerin önceden alınmasını olanaklı kılabilir. Bu
çalışmanın amacı BİST Oteller ve Lokantalar Endeksinde yer alan şirketlerin finansal
performanslarının, çok kriterli karar verme yöntemlerinden CRITIC (Kriterler Arası
Korelasyon Yoluyla Kriterlerin Önemi) ve WASPAS (Ağırlıklı Toplam Çarpım
Değerlendirme) yöntemleri ile 2017-2020 dönemi verilerinin kullanılarak incelenmesi
amaçlanmıştır. Bu amaçla, söz konusu endekste faaliyette bulunan 9 şirketin finansal
tablolarına kap.gov.tr adresinden ulaşılmıştır. Yukarıda belirtilen ÇKKV yöntemleri ile
finansal performans analizinde kullanılan kriterler literatür taraması sonucunda
belirlenmiştir. Söz konusu kriterler şunlardır; nakit oran, net kar marjı oranı, özsermaye
yeterlilik marjı, özsermaye devir hızı, kısa vadeli borçların toplam aktiflere oranı, asit test
oranı, cari oran, özsermaye çarpanı oranı, borç özsermaye oranı ve borç oranıdır. Bu
kriterlerin ağırlıklarının veya önem derecelerinin saptanmasında CRITIC yöntemi
kullanılmıştır. Endeks kapsamındaki şirketlerin yıl bazlı finansal performans sıralamasının
tespit edilmesinde WASPAS yöntemi kullanılmıştır.

Abstract:
Analyzing the financial performance of businesses, regardless of the sector in which they
operate, is important in revealing the financial situations of businesses. Because, by
performing financial analysis of businesses, it can make it possible to take the necessary
measures in advance to ensure the survival of the business. The aim of this study is to examine
the financial performances of the companies included in the BIST Hotels and Restaurants
Index using the CRITIC (Importance of Criteria through Inter-Criteria Correlation) and
WASPAS (Weighted Total Multiplication Assessment) methods, which are among the multi-
criteria decision-making methods, and the 2017-2020 period data. For this purpose, the
financial statements of 9 companies operating in the index were accessed at kap.gov.tr. The
multi-criteria decision-making methods mentioned above and the criteria used in financial
performance analysis were determined as a result of the literature review. The criteria in
question are as follows; cash ratio, net profit margin ratio, equity capital adequacy margin,
equity turnover ratio, short-term debt to total assets ratio, acid test ratio, current ratio, equity
multiplier ratio, debt to equity ratio and debt ratio. The CRITIC method was used to determine
the weights or importance levels of these criteria. WASPAS method was used to determine the
year-based financial performance ranking of the companies within the scope of the index.