Muğla İli Ortaca İlçesi'ndeki Kültür Park'ın kurakçıl peyzaj (Xeriscape) tasarım ilkelerine göre dönüşümü
Muğla İli Ortaca İlçesi'ndeki Kültür Park'ın kurakçıl peyzaj (Xeriscape) tasarım ilkelerine göre dönüşümü
Yazar: ÖZEN İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA AKAT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AKAT SARAÇOĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Küresel iklim değişikliğinin etkilerinin yoğun hissedildiği günümüz koşullarında kentsel açık yeşil alanlardaki bitkilerin canlı kalabilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla kullanılan su kaynaklarındaki tüketimin ciddi boyutlara ulaşması, suyun daha etkin ve stratejik yönetimi konularını gündeme getirmiştir. Son yıllarda tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşanan mevsimsel kuraklıklar, kentsel açık yeşil alanlarda suyun etkin kullanımını amaçlayan kurakçıl peyzaj yaklaşımının önemini giderek arttırmıştır. Bu bağlamda araştırmada; Muğla İli Ortaca İlçesi'nde sürdürülebilir kentsel yeşil dokunun oluşturulmasına katkı sağlamak için yoğun bir şekilde kullanılan Kültür Park alanının kurakçıl peyzaja dönüşümü kapsamında bir bitkisel tasarım projesinin hazırlanması hedeflenmiştir. 
Kültür Park'ta yapılan incelemeler sonucunda elde edilen verilere göre; alanda 10 türe ait 430 bitki ile Cynodon dactylon ve Zoysia japonica türlerinin karışımından oluşan 1694.30 m² çim alanın bulunduğu tespit edilmiştir. Kültür Park alanının kurakçıl peyzaja dönüşümü doğrultusunda; öncelikle su isteği yüksek bitkilerin çıkartılmasının ardından orta düzeyde su ihtiyacına sahip bitkilerin yoğunlukları azaltılarak, bunların yerine az su isteyen türlerin bir arada yerleştirilmesi ile bitkisel tasarım projesi hazırlanmıştır. Kültür Park'ın kurakçıl peyzaja dönüşümü kapsamındaki projede; 18 türe ait toplam 9265 bitkinin kullanımı ile 494.78 m2 çim alanın yerinde bırakıldığı tespit edilmiştir. Kullanılan bitkiler su tüketimleri açısından incelendiğinde; %99.81'lik oranda su isteği az, %0.19'luk oranda ise su ihtiyacı orta düzeydeki bitkilerin önerilmesi ile su tasarrufuna etkin bir katkının sağlanması planlanmıştır. 
Ayrıca, kurakçıl peyzaja dönüşüm kapsamında hazırlanan bu projenin sahada uygulanması ile bölgedeki diğer kurum ve kuruluşlara örnek oluşturularak ileride yapılması düşünülen diğer kurakçıl peyzaj projelerine de öncülük edilecektir.

Abstract:
In today's conditions, where the effects of global climate change are strongly felt, the significant increase in water consumption in urban open green spaces to ensure the survival and sustainability of plants has brought to the forefront the more effective and strategic management of water resources. Recent seasonal droughts, experienced not only in our country but worldwide, have emphasized the importance of a xeriscape approach aiming for the efficient use of water in urban open green spaces. In this context, the research aims to prepare a plant design project within the framework of transforming the heavily used Culture Park area in Ortaca District of Muğla Province into a xeriscape to contribute to the creation of sustainable urban greenery.
According to the data obtained from the examinations conducted in Culture Park, it was determined that the area includes 1694.30 m² of lawn consisting of a mixture of 430 plants belonging to 10 species, including Cynodon dactylon and Zoysia japonica. In line with the transformation of Culture Park into a xeriscape, a plant design project was prepared by first removing high-water-demand plants, reducing the density of plants with moderate water needs, and replacing them with low-water-demand species.
As part of the transformation of Culture Park into a xeriscape, the project involved leaving 494.78 m² of lawn in place, using a total of 9265 plants from 18 species. When the water consumption of the plants used was examined, it was planned to contribute effectively to water conservation by recommending plants with low water requirements (99.81%) and moderate water needs (0.19%).
Moreover, the implementation of this project, developed within the scope of xeriscape transformation, will set an example for other institutions and organizations in the region. It is expected to pioneer future xeriscape projects in the area, serving as a model for other projects that may be considered in the future.