Riskli birimlerde çalışan hemşirelerin ölüme ilişkin farkındalık düzeyleri ile ölümcül hastaya tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between the death awareness levels of the nurses working in risky units and their attitudes to the terminally patient
Yazar: NİLAY GÖKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SATI DİL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Ölüm = Death ; Ölümcül hasta = Terminally Ill

Özet:
Araştırma riskli birimlerde çalışan hemşirelerin ölüme ilişkin farkındalık düzeyleri ile ölümcül hastaya tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı nitelikte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Çankırı Devlet Hastanesi, Çankırı Özel Karatekin Hastanesi'nde riskli birimlerde çalışan hemşireler (N: 278), örneklemini ise, dahil edilme kriterlerini taşıyan hemşireler oluşturmuştur (n:190). Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Ölüm Farkındalığı Ölçeği (ÇBÖFÖ), Ölüm ve Ölümcül Hastaya Yaklaşım Tutum Ölçeği (ÖÖHYTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Veriler sayı, yüzde, Kruskal-Wallis testi, Mann-Whitney U, regresyon ve korelasyon analizi testleri ile değerlendirilmiştir. Araştırmada, hemşirelerin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, mesleği isteyerek seçme durumu, meslekte toplam çalışma süresi, görev yaptığı klinik, görev yaptığı klinikte toplam çalışma süresi, görev yaptığı klinikten memnun olma durumu, çalışılan birimde ölüm olaylarında diğer hastaların etkilenmesini önleyebilme, kendisinde bir sağlık sorunu varlığı, ölümü düşünme sıklığı, çalışılan birimde ölümle karşılaşma sıklığı ve ölüme yönelik hizmet içi eğitimleri yeterli bulma durumlarının ÖÖHYTÖ ve ÇBÖFÖ puanlarını etkilediği saptanmıştır. ÖÖHYTÖ ve ÇBÖFÖ puanları arasındaki korelasyon analizinde önemli ilişkiler olduğu, ölümcül hasta ve yakınlarıyla yaklaşımlarda kaçınıcı tutumlar arttıkça, ölüm farkındalığının azaldiğı, öz yeterlilik algısı arttıkça ölümü kabul etmenin arttığı belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak; çalışma hemşirelerin ölüm farkındalık düzeylerinin, ölümcül hastaya tutumlarını belirlemede önemli bir etken olduğunu göstermiştir. Bu bakımdan hemşirelerin ölüm farkındalığının oluşturulması, ölüme ve ölümcül hastaya yaklaşım konusunda olumlu tutumlarının geliştirilmesine yönelik eğitim ve geliştirici uygulamalara öncelik verilmelidir. 
Anahtar Kelimeler: Ölüm, Ölüm Farkındalığı, Ölümcül Hasta.

Abstract:
The research was conduct in a descriptively in order to determine the relationship between the awareness levels of the nurses working in risky units and their attitudes towards approaching the terminally patient. The population of the research is Çankırı State Hospital, nurses working in risky units at Çankırı Private Karatekin Hospital (N: 278); The sample consisted of nurses who met the inclusion criteria (n:190). The data were collected using the Personal Information Form, The Multidimensional Death Awareness Scale (TMDAS) and the Attitude Scale for Approaching the Death and the Terminally Patient (ASADTP). Data were evaluated with number, percentage, Kruskal Wallis test, Mann-Whitney U, regression and correlation analysis tests. In the study, ıt has determined that the age, gender, marital status, educational status, choice of profession voluntarily, total working time in the profession, the clinic where they work, the total working time in the clinic, their satisfaction with the clinic, their ability to prevent other patients from being affected in the event of death in the unit, the presence of a health problem, the frequency of thinking about death, the frequency of encountering death in the unit where they work, and finding sufficient in-service training on death are found to be sufficient to affect the scores of ASADTP and TMDAS. It has been determined that the relations between the ASADTP and TMDAS scores are important in the correlation analysis, the awareness of death decreases as the avoidant attitudes increase in the approaches towards the terminally patient and their relatives, and as the self-sufficiency perception increases, the acceptance of death increases (p<0.05). 
In conclusion, this study shows that nurses' death awareness levels are an important factor in determining their approach to the terminally patient. In this respect, priority should be given to training and development practices aimed at creating nurses' awareness of death and developing positive attitudes towards death and terminally patients.

Keywords: Death, Death Awareness, Terminally Patient.