Risperidon ve favipiravirin, sitotoksik etkilerinin, Caco-2 insan kolon kanser hücre serisinde incelenmesi
Investigation of the cytotoxic effects of risperidone and favipiravir in Caco-2 human colon cancer cell series
Yazar: MERVE ÖZGÜR UÇAR
Danışman: PROF. DR. BİLGEHAN DOĞRU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Benzizoksazolün bir türevi olan risperidon, ikinci nesil bir antipsikotiktir ve terapötik etkisini beyinde bulunan serotonin tip-2 (5-HT2) ve dopamin tip-2 (D2) reseptörlerini inhibe ederek göstermektedir. Akut bipolar mani dahil olmak üzere şizofreni ve diğer ilgili psikotik bozuklukların tedavisi amacıyla geliştirilmiştir. Risperidon şizofrenin hem pozitif hem de negatif semptomlarının iyileştirilmesinde etkili bir ilaçtır. 
Favipiravir, RNA'ya bağlı RNA polimerazı (RdRP) selektif ve güçlü bir şekilde inhibe eden, etkisi influenzanın tüm suşları üzerinde kanıtlanmış, guanozin nükleotid analoğu bir ön-ilaçtır. Sadece
RNA virüslerine karşı etkili olan geniş spektrumlu bu ilaç influenza virüslerine ek olarak ebola virüs, norovirüsler, arenavirüsler, flavivirüsler, hantavirüsler, flavivirüsler, flebovirüsler vb. birçok RNA virüsünün de replikasyonunu durdurabilir. Günümüzde benzeri görülmemiş bir pandemiye dönüşen, koronavirüs 2 (SARS-CoV-2) salgınında da kullanılmaktadır.
Bu çalışmada; bağırsak epitel hücrelerinin bir modeli olarak deneysel çalışmalarda yaygın olarak kullanılan kolorektal adenokarsinoma hücre serisi üzerinde risperidon ve favipiravirin sitotoksik etkileri ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilmiştir.
Favipiravir ve risperidonun 24, 48 ve 72 saat inkübasyon sonrası MTT testi sonucuna göre; favipiravirin tek başına uygulandığı gruplarda toksik etki gözlenmemiş, risperidonun tek başına
uygulandığı gruplarda ise hücre canlılığı kontrol grubuna kıyasla ~%10-20 azalmıştır. Favipiravir ve
risperidonun ilaç etkileşim katsayıları (CDI) ~1 olarak hesaplanmıştır. Bu da favipiravir ve risperidon arasında ilaç etkileşimi olmadığını göstermektedir.

Anahtar Sözcükler: Risperidon, favipiravir, Caco-2 hücreleri, sitotoksisite, MTT testi

Abstract:
Risperidone, a derivative of benzisoxazole, is a second-generation antipsychotic and shows its
therapeutic effect by inhibiting serotonin type-2 (5-HT2) and dopamine type-2 (D2) receptors in the
brain. It was developed for the treatment of schizophrenia and other related psychotic disorders,
including acute bipolar mania and an effective medication for improving both positive and negative
symptoms of schizophrenia.
Favipiravir is a guanosine nucleotide analogue which is a pro-drug that selectively and potently
inhibits RNA-dependent RNA polymerase (RdRP), with proven effect on all strains of influenza. This
broad-spectrum drug, which is effective only against RNA viruses, in addition to influenza viruses,
ebola virus, noroviruses, arenaviruses, flaviviruses, hantaviruses, flaviviruses, phleboviruses, etc. can also stop the replication of many other RNA viruses. Favipiravir is also used in the coronavirus 2 (SARS-CoV-2) epidemic, which has turned into an unprecedented pandemic today.
In this study; the cytotoxic effects of risperidone and favipiravir on the colorectal adenocarcinoma cell line, which is widely used in experimental studies as a model of intestinal epithelial cells, were evaluated both separately and together.
According to the MTT test results of favipiravir and risperidone after 24, 48 and 72 hours of incubation; no toxic effects were observed in the groups where favipiravir was administered alone, whereas cell viability decreased by approximately %10-20 compared to the control group in the groups where risperidone was administered solely. The drug interaction coefficient (CDI) of favipiravir and risperidone was calculated to be ~1. In conclusion, this result indicates that there is no drug interaction between favipiravir and risperidone.

Keywords: Risperidone, favipiravir, Caco-2 cells, cytotoxicity, MTT test