Süleymaniye (Irak) yöresinde keçilerde Eimeria türlerinin yaygınlığı
Prevalence of Eimeria species in goats in Sulaimanya province, Iraq
Yazar: HEMN STAR ISMAEL
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN YAĞCI YÜCEL
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Bu çalışma, Süleymaniye yöresinde keçilerde bulunan Eimeria türlerinin yaygınlığının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, Ağustos 2016 – Mart 2017 tarihleri arasında Süleymaniye iline bağlı yedi çalışma merkezine (Arbat, Sewng, Zewe, Khalakan, Sitak, Shexrash ve Bewre) birer kez gidilerek, sağlıklı görünen ve rasgele seçilen 150 keçiden (75 dişi, 75 erkek) dışkı örnekleri toplanmıştır. Dışkı örnekleri keçilerin rektumlarından doğrudan alınmış ve laboratuvarda Sheather'in doymuş şekerli su solusyonu kullanılarak, santrifüj flotasyon yöntemi ile mikroskop altında incelenmiştir. Muayene edilen toplam 150 adet keçinin 134'ünde (% 89.33) 9 farklı Eimeria türü tespit edilmiştir. Bu türlerin E. alijevi, E. arloingi, E. ninakohlyakimovae, E. christenseni (ahsata), E. caprovina, E. caprina, E. hirci (crandallis), E. apsheronica (faurei), E. jolchijevi olduğu görülmüştür. En yaygın türler E. alijevi (% 61.94) ve E. christenseni (% 60.44), az yaygın tür ise E. caprinova (% 5.22) olmuştur.  En yüksek prevalans, yerleşim merkezlerine göre Khalakan'da (% 100) görülmüştür. Enfeksiyon oranlarının cinsiyete ve yaş aralığına göre dağılımında, en yüksek oran erkek keçilerde (%92) ve 0-1 yaş arası oğlaklarda (% 90.24) tespit edilmiştir. Keçilerde bulunan Eimeria spp.'nin cinsiyete göre dağılımında ise; dişilerde en yüksek oranlarda E. alıjevi ve E. christenseni (%50.76) , erkeklerde ise E. alıjevi (%72.46) görülmüştür.  Muayene  edilen  150   keçiden   %10.67'sinin   enfekte   olmadığı, %13.33'ünün tek türle ve %76'inin ise miks enfeksiyona yakalandığı tespit edilmiş; miks enfeksiyonların ise, en fazla 9 türden oluştuğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Süleymaniye yöresindeki keçilerde Eimeria türlerinin varlığı ilk kez ortaya konulmuş, 9 farklı Eimeria türü identifiye edilmiş. Bu çalışmanın sonuçları, Süleymaniye yöresinde coccidiosis'in yaygın olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine prevalance of Eimeria species in goats in Sulaimaniye province. This study was done between August 2016– March 2017 in seven different districts (Arbat, Sewng, Zewe, Khalakan, Sitak, Shex rash and Bewre) by visiting these locations at least once and taking feces samples randomly from 150 healthy goats (75 male, 75 female). Feces samples were taken directly from goat's rectum and treated with Sheather solution by flotation method and examined under microscope. 9 different Eimeria species oocysts were observed in 134 (89.33%) out of 150 samples. The identified species were E. alijevi, E. arloingi, E. ninakohlyakimovae, E. christenseni (ahsata), E. caprovina, E. caprina, E. hirci (crandallis), E.apsheronica (faurei), E. jolchijevi. E. alijevi (61.94%) and E. christenseni (60.44%), were the most common while E. caprinova (5.22%) was the least common. The highest rate of infection according to location was in Khalakan (100%), according to gender males (92%), according to age 0-1 years old male kid goats (92.24%), was reported. According to gender, the most common Eimeria species in females were E. alıjevi and E. christenseni (50.76%) and in males was E. alıjevi (72.46%), among the infected goats. Among the examined 150 goat feces samples 10.67% was not infected, 13.33% were infected with only one Eimeria species and 76% were mixed infections; highest rate of mixed infection include 9 Eimeria species. As a result, this study has determined the prevalence of Eimeria species in goats in Sulaimanya province, Iraq for the first time and identified 9 different species of Eimeria in goats. The results of this study have proved that coccidial infection is common in goats in Sulaimaniye Province.