Ebeveynleri boşanmış ergenlerin yılmazlık, benlik saygısı, başa çıkma ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi: Yılmazlığın aracı rolü
Searching the relation between the resilience, self    esteem, coping and psychological symptoms of divorced parent adolescents: The intermediary role   of resilience
Yazar: TUĞBA KURT ULUCAN
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik saygısı = Self esteem ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yılmazlık = Resiliency

Özet:
Bu çalışmanın amacı, anne babası boşanmış ergenlerin yılmazlık, benlik saygısı, stresle başa çıkma tarzları ve psikolojik belirtiler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkiyi incelemektir.Çalışmanın katılımcılarını 2012 -2013  eğitim ? öğretim yılında, Ankara, İstanbul, Zonguldak, Çanakkale ve  Konya illerinde lisede öğrenim gören 9., 10., 11.  ve 12.  sınıflara devam eden annesi ? babası boşanmış 14- 18 yaş aralığında 138 erkek, 169 kadın toplam 307 öğrenci oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, Çocuk ve Gençlik Yılmazlık Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri, Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri, Kısa Semptom Envanteri ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Çalışma grubundan toplanan veriler SPSS ve AMOS istatistik programlarıyla analiz edilmiştir. Araştırmada öne sürülen hipotezleri test etmek için varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, Sobel ve Path Analizi kullanılmıştır.Bulgulara göre ebeveynleri boşanmış erkek ergenlerin kız ergenlere göre yılmazlıkları daha düşük, benlik saygıları ise daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bunun yanında, ebeveynleri boşanmış ergenlerin, ebeveyn boşanma süresi arttıkça yılmazlık ve benlik saygılarında artma olduğu bulunmuştur. Stresle başa çıkma tarzları, benlik saygısı ve psikolojik belirtiler, yılmazlıkla anlamlı düzeyde ilişkilidir. Stresle başa çıkma ve benlik saygısına daha fazla sahip olmak, ebeveynleri boşanmış ergenlerin yılmazlıklarına olumlu katkı sağlarken; yılmazlığa sahip olmak psikolojik belirtilerin azalmasına neden olmaktadır. 
Bu sonuçlar, ebeveynleri boşanmış ergenlerin yılmazlıklarının, psikolojik sağlıklarını korumada önemli bir faktör olduğunu ortaya koymuştur. Aynı zamanda ergenlerin başa çıkma ve benlik saygıları ile yılmazlık arasında ilişkinin ortaya konarak başa çıkmanın yılmazlıktan farklı bir kavram olduğunu göstermiştir.  Sonuçlar literatür ve kuramlar açısından tartışılmış, ileride yapılacak araştırmacılara ve alan çalışanlarına önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Yılmazlık, ergenler, boşanma, benlik saygısı, psikolojik belirtiler, stresle başa çıkma

Abstract:
The  objective  of  this  study  is to invetigate the direct and indirect  relation between resillience, self-esteem, coping and psychological symptoms of adolescents with divorced parents.The participants of this study are  education the 9-12th grade school students agng between 14-18 with divorced parents in Ankara, İstanbul, Zonguldak, Çanakkale  and Konya, 138 boys and 169 girls totally 307 students in 2012-2013 academic year. During data collection progress, Child and Youth Resilience Scale, Coopersmith Self-Esteem Inventory, Coping with Stress Inventory, Short Symptom Inventory and Self-Description Forms are used as data collection tools.The data from the research group is analysed within the SDSS and AMOS statistics programmes. In order to examine the suggested hypothesises of the research, Variance Analysis, Pearson Product-Movement Correlation and Path Analysis are carried out.According to the outcome of the research, it is found that the resilience of divorced parent adolescent boys are lower  and their self-esteem is higher than the adolescent girls. Besides, it is found that as the divorcing period gets longer, their resilience and self-esteem also increase. Self-esteem, ways of coping and psychological symptoms are reasonably related with resilience. While having more  self-esteem and coping have a positive effect on the resilience of divorced parent adolescents; having resilience itself also causes the decrease of psychological symptoms. These outcomes reveal that the resilience of divorced parent adolescents is an important factor for  protecting their psychological strength. Together with this, the relation between coping and resilliance is presented and this has shown that how the terms  coping and resilience differentiate from each other. As a consequence, results are literally and theoratically discussed and suggestions are made for upcoming researchers and field workers.


Keywords: Resilience,  adolecents, divorce, self-esteem, psychological symptoms, coping