Kentsel aktivitelerle doygun akım ilişkisinin modellenmesi
Modelling the relationship between saturation flow and urban activities
Yazar: FULYA ESENBOĞA
Danışman: PROF. DR. SERHAN TANYEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kentsel alanlarda bulunan sinyalize kavşakların kapasiteleri çeşitli bölgelerde farklılıklar göstermektedir. Yalnızca incelenen kavşakların farklı arazi kullanım bölgelerinden seçilmesine, geriye kalan tüm şartların ideal olmasına dikkat edildiğinde bile trafik akım değerlerinde farklılıklar gözetilmekte olup farklı arazi kullanımlarından ya da farklı yolculuk amaçlarından kavşakların kapasiteleri etkilenebilmektedir. Yapılan araştırmalarda, doygun takip aralığındaki arazi kullanımlarla bağlantılı olan bu farklılıklar oldukça önemlidir. 

Bu tez çalışması; İzmir İli'nde çeşitli noktalardan seçilen dokuz ayrı kavşak bölgesinde, arazi kullanım dağılımları çeşitlendirilerek yürütülmektedir. Arazi kullanım bölgeleri; Hastane Bölgesi, Merkezi İş Alanı Bölgesi, Konut Bölgesi, Okul Bölgesi, Alışveriş Bölgesi, Ticaret Bölgesi şeklinde çeşitlenmekte olup, yapıların zemin kat kullanımlarına yönelik kullanım farklılıkları; trafik çekimi göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Bahse konu arazi kullanım çeşitliliklerinin bulunduğu alanlarda ideal doygun akım değerleri ile başlangıç tepki süreleri arasındaki bağıntı; basit analitik yöntemler kullanılarak ve modellemeler yapılarak incelenmiştir. 

Kavşakların incelenen bölgesinin bir önceki ve bir sonraki kavşak bağlantılarına kadar olan alan içerisinde toplanan arazi kullanım verilerinin,  başlangıç tepki süresi ve doygun akım değerleri üzerinde etkin rol oynadığı görülmüştür. Konut alanlarının yoğunluğunun artmış olduğu bölgeler içerisinde sürücülerin başlangıç tepki sürelerinin azaldığı tespit edilmiştir. Çalışmanın diğer önemli bir sonucu olarak arazi kullanım fonksiyonlarının ideal doygun akım değerlerini düşürdüğü tespit edilmiş, çeşitlenen arazi kullanımlarının parametre değerleri bulunmuştur.

Abstract:
The capacities of signalized intersections in urban areas vary in different regions. Even when attention is paid to the fact that only the intersections are selected from different land use regions and all remaining conditions are ideal, differences in traffic flow values are observed and the capacities of the intersections may be affected from different land uses or different travel purposes. The results of some researches have shown that differences which are related to land uses in saturation headway are remarkable.

In this thesis; land use distributions are carried out by diversifying in nine different intersection points selected from various locations in İzmir. Land use areas are diversified as Hospital Zone, Central Business District, Residential Area, School Zone, Shopping Area and Trade Zone as differences of ground floor usages of buildings are designed taking traffic attraction into account. Correlation between ideal saturation flow rates and start respond times in the areas where land usage variations exist are determined using simple analytical methods and modelling.

It was observed that the data of land use collected in monitoring areas of an intersection until the previous and next intersection connections play an effective role on start respond times and saturation flow rates. Start respond times of drivers are decreased in densely populated residential areas. As another important result of the study, it has been determined that land use functions reduce ideal saturation flow rates and parameter values of diversified land uses have been obtained.