Kent hayatı ve kültürel gecikme
Urban life and cultural lag
Yazar: BURAK ÇEKÜÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHAN BALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı Sosyal Değişme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kentleşme = Urbanization ; Kentsel yaşam = Urban life ; Maddi kültür = Materical culture ; Ogburn, William Fielding = Ogburn, William Fielding ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal jetlag = Social jetlag ; Teknoloji = Technology

Özet:
Sanayi Devrimi sonrasında giderek bütün toplumları kuşatan teknoloji, gündelik hayatımızı da derinden etkilemektedir. Bugün artık birçok işimizi teknoloji sayesinde yapıyor ve hayatımızı da ona göre düzenliyoruz. Teknoloji ile hayatımız arasındaki bu bağın güçlenmesi teknolojideki değişimleri de hızlandırarak bizi daha hızlı bir hayat yaşamaya zorlamaktadır. Fakat hayatın her aşamasında hızlı bir hayat yaşamaya uyum sağlamak her zaman mümkün değildir. Bu gibi durumlarda bir kültürel gecikme ortaya çıkmaktadır. William Fielding Ogburn tarafından öne sürülen kültürel gecikme kuramı değişen teknoloji ile hayatımız arasındaki uyumsuzluklara odaklanmaktadır. Hayatın bir aşaması olan kent hayatında da birçok kültürel gecikme ortaya çıkmaktadır. İşte bu çalışmada kent hayatında ortaya çıkan kültürel gecikmeler incelenmiştir. Buna göre bu çalışmanın ilk amacı William Ogburn'ün hem sosyolojik görüşlerini hem de kültürel gecikme kuramını açıklamaktır. Gözlenen kültürel gecikmelerin nasıl ortaya çıktığının ve bunların kent hayatını nasıl etkilediğinin belirlenmesi çalışmanın ikinci amacıdır. Son olarak, Türkiye'nin kentleşme sürecinde ortaya çıkan birtakım olguların kültürel gecikme kuramıyla ilişkisini tespit etmek bu çalışmanın son amacıdır. Bu doğrultuda, kent hayatında gözlemlenen trafik, gecekondu, işsizlik gibi olguların tarihsel yöntem kullanılarak aralarında bir neden-sonuç ilişkisi kurulmuş ve bu olguların kentleşme sürecinde meydana gelen birtakım kültürel gecikmelere bağlı olarak ortaya çıktığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Technology, which gradually surrounds societies after the Industrial Revolution, deeply affects our daily life. Thanks to technology, we do many of our works today and we organize our live accordingly. The strengthening of link between technology and our life accelerates the changes in technology and it forces us to live a faster life. However, it is not always possible to adapt to living a fast life at every stage of life. In such cases, a cultural lag arises. The cultural lag theory asserted by William Fielding Ogburn focuses on the incompatibilities between changing technology and our life. Many cultural lags also occur in urban life, which is a stage of life. So in this study, cultural lags in urban life were examined. Accordingly, the first aim of this study is to explain both the sociological views of William Ogburn and his theory of cultural lag. The second aim of the study is to determine how the observed cultural lags arise and how they affect the urban life. Finally, it is the last aim of this study to determine the relationship between some facts that emerged in the urbanization process of Turkey and the theory of cultural lag. In this direction, the facts such as traffic, slums and unemployment observed in urban life were examined using historical method by establishing a cause-effect relationship between them, and it was concluded that these facts emerged due to some cultural lags that occurred in the urbanization process.