Soğuk savaş sonrası Türkiye Cumhuriyeti - Çin Halk Cumhuriyeti ilişkileri
The relations between Republic of Turkey and people's Republic of China after cold war
Yazar: RAGIP KUTAY KARACA
Danışman: PROF.DR. HALE ŞIVGIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra, tarih boyunca büyük bir güç olmuş ve Asya kıtasına ırkının rengini vermiş olan ve ekonomik anlamda en büyük olma yolunda hızla ilerleyen ÇHC (Çin Halk Cumhuriyeti)'nin, bölgesel ve küresel anlamda izleyeceği stratejiler giderek önem kazanmaktadır. Bu çalışmada; Soğuk Savaş sonrası ÇHC'nin izlediği ve izleyebileceği politikalar ve bu politikaların Türkiye'ye etkileri incelenmiştir.ÇHC'nin gelişen ekonomik yapısı ile elde edeceği gücü sisteme entegre olmak için mi kullanacağı yoksa en büyük olma yolunda sisteme meydan mı okuyacağı analiz edilmeye ve küresel güç olma stratejisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu maksatla ÇHC'nin izlediği ekonomik, siyasi, enerji ve askeri politikalar incelenmiş ve ülkenin geleceği hakkında öngörülerde bulunulmuştur.ÇHC'nin ekonomik gelişimi ve ekonomide sürekliliği sağlaması elde edeceği enerjiye bağımlı hale gelmektedir. Dolayısıyla enerjinin temel kaynak bölgeleri olan Orta Doğu, Orta Asya ve Kafkasya'ya yönelik ÇHC dış politikası ve diğer güçlerle bu bölgelerdeki mücadeleleri çalışmada irdelenmiştir.ÇHC'nin izlediği gerek Orta Doğu gerekse Orta Asya ve Kafkasya politikalarının giderek Türkiye'yi etkiler hale geldiği görülmektedir. Bu bağlamda ÇHC'nin izlediği politikaların Türkiye'ye etkileriyle Türkiye'nin ÇHC'ye karşı belirlemesi gereken politikalar ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca uluslararası politikada giderek etkin olmaya başlayan Şanghay İş Birliği Örgütü, örgütün genişleme politikası, örgüt içi sorunları ve geleceği incelenmiş ve Türkiye'nin örgüte nasıl yaklaşması konusunda öngörülerde bulunulmuştur.2AB adaylığı ve NATO üyeliğiyle Batıyla olan ilişkilerini yönlendirmeye çalışan Türkiye'nin Orta Asya, Uzak Doğu ve üçüncü dünya ülkeleriyle ilgili kartlarını alternatif stratejinin gereği olarak çok iyi oynaması gerekmektedir. Bu kapsamda hem bu bölgelerin en önemli gücü ÇHC'nin izlediği politikalar incelenmiş hem de Türkiye'de bu ülkeye yönelik literatür eksikliği giderilmeye çalışılmıştır. Çalışmada bugüne yönelik değerlendirmelere imkan yaratılmaya çalışılarak, ÇHC'nin izlediği politikaların Türkiye'ye yönelik etkilerinin boyutu ortaya konmuştur.

Abstract:
After the dissolution of the Soviet Union, the regional and global strategies to be followed by the People?s Republic of China (PRC), which has always been a great power throughout the history, which has given to the Asia the color of its race and which has been making a rapid progress in order to be economically the biggest, are gradually gaining importance. In this study, the policies followed and likely to be followed by the PRC after the Cold War and their impacts on Turkey have been examined.I have tried to analyze whether the PRC will use the power (it will gain via its developing economic structure) in order to be integrated into the system or it will challenge the system in order to be the biggest. I have also tried to put forward the PRC?s strategy of being a global power. To this end, the economic, political, energy and military policies of the PRC have been examined and certain foresights have been introduced about the future of the country.The economic development of the PRC and its capability to maintain continuity in economy depend on the energy it will obtain. Therefore, this study reviews the Chinese foreign policy towards the main sources of energy such as the Middle East, Central Asia and Caucasus, and its struggles in these regions with other powers.It appears that the Middle East, Central Asia and Caucasus policies of the PRC are increasingly affecting Turkey. In this context, I?ve tried to study the impacts of the Chinese policies on Turkey and the policies that Turkey should follow towards the PRC. Furthermore, the Shanghai Cooperation Organization that gains influence in the international policy, enlargement policy of the organization, its internal problems and future have been examined, and some estimates have been made about how Turkey should2behave toward this organization.Turkey, who tries to shape her relations with the West through her EU candidacy and NATO membership, must play her cards regarding the Central Asia, the Far East and The Third World Countries very well as a necessity of the alternative strategy. Within this scope, this study both examines the policies of the PRC, the most important power of the said regions, and tries to cover the literature deficiencies in Turkey towards this country. This study renders possible the assessments about today and analyzes the dimension of the impacts of Chinese policies on Turkey.