Avrupa Birliği ile bütünleşme sürecinde Gümrük Birliği`nin Türkiye ekonomisine etkileri ve beyaz eşya sektörü örneği
The Effects of the Customs Union to the Turkish economy during the integration process with the European Union and the example of white goods industry
Yazar: GÖKHAN ÖZDAMAR
Danışman: DOÇ.DR. ÖMER EROĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
ÖZETAVRUPA BİRLİĞİ İLE BÜTÜNLEŞME SÜRECİNDEGÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN TÜRKİYE EKONOMİSİNE ETKİLERİ VEBEYAZ EŞYA SEKTÖRÜ ÖRNEĞİGökhan ÖZDAMARSüleyman Demirel Üniversitesi, İktisat Bölümü Yüksek Lisans Tezi, 222 Sayfa,Ağustos 2005Danışman: Doç. Dr. Ömer EROĞLUYirminci yüzyılda, özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında, ülkeler arasındakigüçlü ekonomik işbirliklerinde artış yaşanmıştır. Bu süreçte, küreselleşme eğilimineparalel olarak bölgesel ekonomik bütünleşmeler de hızla artmış ve bunun bir sonucuolarak bölgesel ekonomik bloklar arasındaki rekabet, dünya ekonomisini veküreselleşmeyi etkileyen temel faktörlerden biri haline gelmiştir.Avrupa Birliği, bölgesel ekonomik bütünleşme hareketlerinin en önemli vebaşarılı örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Dış ticaretinin yaklaşık yüzdeellisini Avrupa Birliği ile gerçekleştiren Türkiye, Avrupa Birliği'ne tam üyelik içinuzun süredir girişimlerde bulunmaktadır. Türkiye'nin tam üyeliği henüzgerçekleşmemiş olmasına rağmen Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 1 Ocak 1996tarihi itibariyle Gümrük Birliği Anlaşması yürürlüğe girmiştir. Son olarak AvrupaBirliği tarafından Aralık 2004 Brüksel Zirvesi'nde alınan Türkiye ile tam üyelikmüzakerelerinin Ekim 2005 tarihinde başlamasına dair karar, Türkiye'nin AvrupaBirliği ile olan geleceğe yönelik ilişkilerine yeni bir boyut kazandırmıştır.Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki GümrükBirliği sürecinin Türk beyaz eşya sektörü üzerinde meydana getirdiği dış ticaret,endüstri içi ticaret ve rekabet gücü etkilerinin analiz edilmesidir. Bu amaçdoğrultusunda çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk olarak, iktisadibütünleşmeler teorisiyle ilgili literatürün; Avrupa Birliği'nin oluşumu ilegenişlemesinin ve Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin tarihsel perspektifi üzerindedurulmuştur. İkinci olarak, Türkiye ekonomisinin rekabet gücü ele alınmış veGümrük Birliği sürecinin Türkiye ekonomisi ile dış ticaretine etkileri, gümrük birliğiteorisi ışığında incelenmiştir. Üçüncü olarak, Türk beyaz eşya sektörünün yapısındanbahsedilmiş ve Gümrük Birliği sürecinin Türk beyaz eşya sektörüne etkileri,sektörün açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüğü ve endüstri içi ticareti ölçülmeksuretiyle analiz edilmiştir. Son olarak, çalışmada ulaşılan bulgular değerlendirilmişve Türk beyaz eşya sektörüne yönelik politika önerilerinde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri, Türkiye Dış Ticareti, GümrükBirliği, Türk Beyaz Eşya Sektörü, Rekabet Gücü, Açıklanmış KarşılaştırmalıÜstünlükler, Endüstri İçi Ticaret

Abstract:
ABSTRACTTHE EFFECTS OF THE CUSTOMS UNION TO THE TURKISH ECONOMYDURING THE INTEGRATION PROCESS WITH THE EUROPEAN UNIONAND THE EXAMPLE OF WHITE GOODS INDUSTRYGökhan ÖZDAMARSüleyman Demirel University, Department of Economy, Master Thesis, 222 Pages,August 2005Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Ömer EROĞLUThere has been an increase in strong economic collaborations amongcountries in twentieth century, especially after the World War II. In this period,parallel to the globalization tendency, the number of regional economic integrationshas increased rapidly and as a result of that, the competition among regionaleconomic blocs has become one of the main factors that give shape to the worldeconomy and the globalization.European Union is regarded as one of the most important and successfulexample of regional economic integrations. Having approximately fifty percent of itsinternational trade with the European Union, Turkey has been attempting to get a fullmembership to the European Union for a long time. Although Turkey?s fullmembership has not been realized yet, the Customs Union Agreement betweenTurkey and European Union was established on January 1, 1996. More recently,European Union?s decision at the Brussels Summit in December, 2004 on startingfull membership negotiations with Turkey on October 3, 2005 has provided a newdimension for Turkey?s future relations with the European Union.The major aim of this study is to analyze the effects of the Customs Unionprocess between Turkey and European Union on the Turkish white goods industry interms of foreign trade, intra-industry trade and competitiveness. For this purpose, thisstudy consists of three main parts. Firstly, the literature on economic integrationtheory; the historical perspective of the formation and the expansion of EuropeanUnion and also the relations between Turkey and European Union are examined.Secondly, the competitiveness of the Turkish economy is discussed and the effects ofthe Customs Union process on both Turkish economy and foreign trade are examinedin the light of customs union theory. Thirdly, the structure of the Turkish whitegoods industry is examined and then the impacts of being a part of the CustomsUnion on the Turkish white goods industry are analyzed by considering the revealedcomparative advantage and the intra-industry trade of the industry. Finally, findingsof the study are discussed and possible policy implications for the Turkish whitegoods industry are suggested.Keywords: Turkey-European Union Relations, Foreign Trade of Turkey, CustomsUnion, Turkish White Goods Industry, Competitiveness, Revealed ComparativeAdvantages, Intra-Industry Trade