Kent meydanlarının analitik hiyerarşi süreci yöntemi ile değerlendirilmesi: Mersin kent merkezi örneği
Urban squares with the analytic hierarchy process evaluation method: the case study of Mersin city center
Yazar: HÜSNİYE GAMZE ALIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET FARUK ALTUNKASA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kent meydanları kentsel yaşamın en yaygın kullanılan ve geçmişten günümüze bulundukları dönemin koşulları yönünde işlevlerini sürdüren kamusal mekanlardır. Toplumsal yaşamın gelişmesi ve sürdürülmesi, sosyal, kültürel, siyasal ve ticari amaçlar için bir araya gelme gereksiniminden doğan meydanlar kentlere kimlik kazandıran odak niteliğindeki alanlardır. Bu çalışmada incelenen Mersin kentinde tarihsel dönemlerde meydan olarak kullanılan alanlar bulunmakla birlikte günümüzde bu alanlar ya yapılaşmalara terk edilmiş ya da meydan işlevlerini yitirmişlerdir. Hızlı nüfus artışı nedeniyle yapılaşmaların süreklilik kazandığı kentte başta açık ve yeşil alanlar olmak üzere kamusal dış mekanlara duyulan gereksinim, yerel yönetimleri kapsamında meydanların da bulunduğu bu alan ve mekanları geliştirmeye yöneltmiştir. Ancak, bir alanın meydan olarak düzenlenmesinin belirli koşulları bulunmaktadır ve meydanlar için yer seçimi ve kullanım biçimine yönelik kararların uluslararası kabul görmüş ölçütlere yerel koşullar da dikkate alınarak uyum sağlanması gerekmektedir. Tersi durumdaki bir meydan işlevlerini yerine getirememekte ya da atıl kalabilmektedir. Bu bağlamda bildiride, Mersin kent merkezinde günümüzde meydan olarak kullanılan ve yerel yönetimce bu amaçla kullanılması planlanan alanların meydan işlevlerinin değerlendirilmesinde temel alınacak ölçüt grupları ile önem düzeylerinin belirlenmesi ve bu alanların çok amaçlı karar verme tekniklerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi ile değerlendirilmesini amaçlamıştır. Çalışmada ulaşılan bulguların, yerel yönetimlerin meydan planlaması yönündeki kararlarının etkinliklerine katkı sağlayabilir nitelikte olması beklenmektedir.

Abstract:
Urban squares are the public spaces which are the most commonly used and continue to function under the conditions of the period from past to present. Urban squares are the spaces which are in the nature of the focus areas that give identity to the cities, arising from the need to come together for the development and maintenance of social life, social, cultural, political and commercial purposes.      Although there are some areas used as town squares at historical times in Mersin city examined in this study, today, either these areas have been left for settlements or lost their function as square. The need particularly for open and green spaces including public outdoor areas have directed local administrations to develop these spaces and places including squares in the city having continuous settlements due to rapid population growth. However, there are certain conditions to arrange an area as square and internationally accepted criteria and local conditions need to be taken into consideration and complied in the decisions regarding the selection and the way of usage. Otherwise, a square cannot fulfill its functions and can remain inactive. In this context, in the declaration, it is intended to determine the sets of criteria and their importance level which will be base on the evaluation of square function of the areas used as squares or intended to use as squares by local administrations in Mersin city center and to evaluate these areas by using Analytic Hierarchy Process (AHP) which is one of the multi-objective decision-making techniques. The findings to be reached in the study are expected to be in the quality of contributing to the effectiveness of the local administration's decisions regarding square planning.