Bilateral sagittal split osteotominin mandibuler sinir üzerindeki etkilerinin üç boyutlu olarak incelenmesi
The effect of bilateral sagittal split osteotomy on i?nferior alveolar nerve: three dimensional evaluation
Yazar: DUYGU İŞCAN
Danışman: PROF. DR. AHU ACAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Cerrahi-plastik = Surgery-plastic ; Maloklüzyon-angle sınıf III = Malocclusion-angle class III ; Mandibula = Mandible ; Mandibular kanal = Mandibular canal ; Mandibular sinir = Mandibular nerve ; Osteotomi = Osteotomy ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bilateral sagittal split osteotomi ile geri alma operasyonu sonrası, mandibuler kanal pozisyonu ve uzunluğunda meydana gelen değişimlerin ve inferior alveoler sinir his kaybına ilişkin risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ortalama yaşları 24.05±5.85 yıl olan 21 bireyin preop-postop KIBT görüntüleri, Simplant ProStandalone 13.0 yazılımı ile değerlendirilmiştir. Mandibuler kanal ile mandibula sınırları arasındaki uzaklıklar ölçülmüş, fiksasyon vidaları ile mandibuler kanal arasındaki ilişki incelenmiştir. Mandibular kanal 3B olarak belirlenmiş ve mandibuler kanal boyu ölçülmüştür. İnferior alveoler sinir his kaybı subjektif klinik testler ve anket ile değerlendirme yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Preoperatif olarak bireylerin çoğunda, mandibuler foramenin posteroanterior ve superoinferior yönde ramusun orta üçlüsünde; 2. molar bölgesinde mandibuler kanalın, superoinferior yönde korpusun orta üçlüsünde konumlandığı görülmüştür. Postoperatif olarak, sağ ve sol ramus genişliklerinin vee mandibuler kanal mediali ile mandibula sınırı arasındaki uzunluğun arttığı, ramus uzunluğunun ve mandibuler kanal anterioru ile mandibula sınırı arasındaki uzunluğun azaldığı bulunmuştur. Mandibuler kanal uzunluğunda meydana gelen kısalma ile geri alma miktarı arasında ilişki bulunmamıştır. Fırça yönü testi dışında, tüm subjektif klinik test sonuçları birbirleriyle uyumlu sonuçlar vermiştir. Anket sonuçlarına göre, tüm bireylerde alt dudak ve çenede meydana gelen postop his farklılığı, %94,4'ünde uyuşukluk şeklinde görülmüş ve operasyondan 1-2 yıl sonra istatistiksel olarak anlamlı derecede iyileşmiştir. Preop ramus genişliği, medial ve lateral spongiyoz kemik uzunlukları, kanal uzunluğunda meydana gelen kısalma, mandibuler geri alma miktarı ve kanal içerisine yerleştirilmiş fiksasyon vidaları ile inferior alveoler sinir his kaybı arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç olarak, inferior alveoler sinir his kaybı üzerindeki en büyük faktör cerrahi prosedürdür. Preoperatif olarak üç boyutlu değerlendirme yapılması, tecrübeli bir cerrahın yöntem üzerinde yapacağı bireysel modifikasyonlar için en büyük yardımcı araçtır.

Abstract:
It was aimed to determine the changes in mandibular canal course, canal length and the risk factors for inferior alveolar neurosensory disturbance after bilateral sagittal split ramus setback osteotomy. Pre and post surgical CBCT images of 21 paients, mean age of 24.05±5.85 years, were evaluated with Simplant ProStandalone 13.0. Distances between mandibular canal and mandibular bony borders, the least distance between fixation screws and mandibular canal was measured. Canal course was automatically extracted in 3D and the canal length was measured. Neurosensory disturbance was examined by subjective clinical tests and a questionnaire. Results were statistically evaluted. It was examined that, preoperatively mandibular foramen was located in the middle third of ramus anteroposteriorly and superoinferiorly and in the 2nd molar region mandibular canal was located in the middle third of corpus superoinferiorly, in most of the patients. It was found that, right and left ramus widths and medial lengths were increased, ramus lengths and anterior lengths were decreased, postoperatively. The decrease in mandibular canal length was not related with the set-back amount. Subjective clinical test results were found compatible with each other except brush directional stroke test. According to the questionnaire, neurosensory disturbance was apparent in all patients on lower lip and chin, as anestesia in 94,4% and the recovery after 1-2 years was statistically significant. Preoperative ramus width, medial and lateral cancellous bone thickness, the decrease in canal length, the amount of set-back and screw positions located in the canal were not related with inferior alveolar neurosensory disturbance. As a conclusion, the most important risk factor for inferior alveolar nerve disturbance is the surgical procedure. Preoperative 3D examination is the best assistance for a well experienced surgeon for personalized modifications.