Kırgızistan orjinli bazı elma genotiplerinin kayseri koşullarında morfolojik, pomolojik ve fenolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of morphological, pomological and phenological characteristics of some apple genotypes of kyrgyzstan origin in kayseri conditions
Yazar: MUSTAFA BÜLENT YOZGAT
Danışman: PROF. DR. AYDIN UZUN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma; 2023-24 yıllarında Kayseri ekolojik koşullarında Erciyes Üniversitesi Safiye Çıkrıkçıoğlu Ziraat Fakültesi, Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi arazisinde, tesadüf parselleri deneme desenine göre kurulan, Kırgızistan orjinli bazı elma genotiplerinin morfolojik, fenolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlemek amacı ile yürütülmüştür.
Araştırmada; morfolojik özelliklerden; taç yüksekliği ve genişliği, ağaç görünümü, gövde çapı ve yüksekliği, ağaçlarda genel gelişme durumu ve meyve şekli, fenolojik özelliklerden; tomurcuk kabarma ve patlama, fare kulağı dönemi, pembe tomurcuk oluşumu, çiçeklenme başlangıcı, tam çiçeklenme, çiçek taç yaprakların dökülme ve hasat tarihleri ile tam çiçeklenmeden hasat tarihine kadar geçen gün sayısı, pomolojik özelliklerden ise meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu, meyve kabuk rengi, meyve eti sertliği, suda çözünebilir kuru madde miktarı (sçkm) ve titre edilebilir asitlik değerleri incelenmiştir.
Araştırma neticesinde; elma genotiplerinin taç yüksekliğinin 3.90-1.95 m, taç genişliğinin 2.50-1.30 m, gövde çapının 9-3.50 cm, gövde yüksekliğinin 68-30 cm aralıklarında değişim gösterdiği, ağaç gelişimi yönünden 1 genotipin zayıf, 2 genotipin çok kuvvetli, 14 genotipin kuvvetli ve 20 genotipin orta gelişime sahip olduğu, tomurcukların patlama 17-30 Mart, pembe tomurcuk 30 Mart-20 Nisan, çiçeklenme başlangıç 7-30 Nisan, çiçek taç yapraklarının dökülmesi 3-14 Mayıs, hasat 11-24 Eylül tarihleri arasında, tam çiçeklenmeden hasat tarihine kadar geçen gün 149 -138 gün, meyve ağırlığı 219-11.74 g, meyve eni 78.66-15.13 mm, meyve boyu 85.33 -14.83 mm, meyve eti sertliği 10.00 - 1.94 lb, kroma 50.16-27.05 c, hue açısı 86.51-(-84.37) ho, renk indeksi 141.44 -(-1.39 ), SÇKM % 20.33 -% 11 titre edilebilir asitlik % 0.70-% 0.31 ve tohum sayısı 11.67-3.33 adet arasında tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kayseri, elma, genotip, morfolojik özellikler, fenolojik özellikler, pomolojik özellikler.

Abstract:
This research was carried out in 2023-24 in Kayseri ecological conditions, in the field of Erciyes University Safiye Çıkrıkçıoğlu Faculty of Agriculture, Agricultural Research and Application Center, established according to the randomized plots experimental design, in order to determine the morphological, phenological and pomological characteristics of some apple genotypes of Kyrgyz origin.
In the research; from morphological characteristics; crown height and width, tree appearance, trunk diameter and height, general development status of trees and fruit shape; from phenological characteristics; bud swelling and bursting, mouse ear period, pink bud formation, beginning of flowering, full bloom, flower petal shedding and harvest dates and the number of days from full bloom to harvest date; from pomological characteristics; fruit weight, fruit width, fruit length, fruit rind color, fruit flesh hardness, soluble solids content (sçkm) and titratable acidity values were examined.
As a result of the research; apple genotypes had crown height ranging from 3.90 to 1.95 m, crown width ranging from 2.50 to 1.30 m, trunk diameter ranging from 9 to 3.50 cm, trunk height ranging from 68 to 30 cm, 1 genotype was weak, 2 genotypes were very strong, 14 genotypes were strong, and 20 genotypes were medium in terms of tree development, bud bursting between March 17 and 30, pink bud between March 30 and April 20, flowering initiation between April 7 and 30, flower petal shedding between May 3 and 14, harvesting between September 11 and 24, days from full bloom to harvest date ranging from 149 to 138 days, fruit weight ranging from 219 to 11.74 g, fruit width ranging from 78.66 to 15.13 mm, fruit length ranging from 85.33 to 14.83 mm, flesh firmness ranging from 10.00 to 1.94 lb, chroma 50.16-27.05 c, hue angle 86.51-(-84.37) ho, color index 141.44 -(-1.39), TSS 20.33% -11%, titratable acidity 0.70% -0.31% and seed number 11.67-3.33 pieces were determined.
Keywords: Kayseri, apple, genotype, morphological features, phenological features, pomological features.