Şizofreni hastalarının ailelerinde kendini damgalama, yaşam kalitesi, psikiyatrik belirti ve aralarındaki ilişki
In families of patients with schizophrenia, self-stigma, life quality, psychiatric symptom and the relationship between
Yazar: SILA ARSLAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZ
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışma, şizofreni hastalarının ailelerinin kendini damgalama, yaşam 
kalitesi, psikiyatrik belirti düzeyleri ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amacı ile 
yapılmıştır. Çalışma, Ankara Şizofreni Hastaları ve Yakınları Dayanışma Derneği'nde 
yapılmış olup, şizofreni tanısı olan hastaların anne, baba, eş, çocuk, kardeşi olan 84 
katılımcı ile tamamlanmıştır. Veri toplama aracı olarak Aileler İçin Kendini 
Damgalama Ölçeği, WHO-Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu, Kısa Semptom 
Envanteri ve Tanıtıcı Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, 
değişkenlerin grup ortalamalarındaki farklılıkları görebilmek için 2 gruplu 
değişkenlerde bağımsız örneklem t-test, 3 ve daha fazla gruplu değişkenlerde nonparametrik Kruskal Wallis-H testi kullanılmıştır. Ölçeklerin birbirleri arasındaki 
ilişkinin yönünü ve gücünü tespit edebilmek için pearson korelasyon testi 
kullanılmıştır ve analizler alfa=0,05 seviyesinde yapılmıştır. 
Çalışma sonucunda KDÖ-A ile WHO-YKÖ arasında negatif yönlü ve güçlü, 
KDÖ-A ile KSE arasında pozitif yönlü ve güçlü, WHO-YKÖ ile KSE arasında negatif 
yönlü ve güçlü seviyede anlamlı bir ilişki olduğu, kendini damgalama, yaşam kalitesi 
ve psikiyatrik semptomların birbirlerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Aile 
üyelerinin kendini damgaladığı, yaşam kalitesinin sosyal alanının kötü olduğu, yüksek 
düzeyde sosyal geri çekilme yaşadıkları, kadın bakım verenlerin erkeklere göre yaşam 
kalitelerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Aile üyelerinde en fazla görülen belirtinin 
depresyon olduğu, depresyonun 18-28 yaş arasındaki bireylerde daha fazla görüldüğü, 
bekarlarda evlilere göre daha fazla psikiyatrik belirti görüldüğü ortaya konmuştur. 
Hastaların çocuklarında değersizlik algısı, hostilite ve olumsuz benliğin kardeş ve 
babalardan yüksek olduğu ve sosyal alanda yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu
bulunmuştur. WHO-YKÖ ile KSE arasında negatif yönlü ve güçlü seviyede, WHOYKÖ ile Depresyon ve Olumsuz Benlik arasında negatif yönlü ve güçlü seviyede, 
WHO-YKÖ ile Anksiyete, Somatizasyon ve Hostilite arasında negatif yönlü ve orta 
seviyede anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca KDÖ-A ile Depresyon arasında pozitif 
yönlü ve güçlü seviyede, KDÖ-A ile Anksiyete, Olumsuz Benlik, Somatizasyon ve 
Hostilite arasında pozitif yönlü ve orta seviyede, Sosyal Geri Çekilme ile Depresyon 
arasında pozitif yönlü ve güçlü seviyede Sosyal Geri Çekilme ile Anksiyete Olumsuz 
Benlik, Somatizasyon ve Hostilite arasında ise pozitif yönlü ve orta seviyede ilişki 
bulunmuştur. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda şizofreni hastalarının ailelerinin kendini 
damgalama, psikiyatrik belirti ve düşük yaşam kalitesi açısından riskli grupta olduğu 
ve ailelere yönelik gerekli psikososyal müdahalelerin geliştirilmesi gerektiği 
önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Kendini Damgalama, Yaşam Kalitesi, Psikiyatrik 
Belirti, Psikiyatri Hemşireliği.

Abstract:
The study aims to identify the families of patients with schizophrenia's selfimaging, quality of life, levels of psychiatric symptoms and the relationship between 
them. This study was conducted at the Ankara Association of Schizophrenia Patients 
and Relatives and completed with 84 participants, including parents, fathers, spouses, 
children and siblings of schizophrenic patients. The data was collected using the SSIF, WHOQOL-BREF, BSI. 
The study concluded that there is a meaningful relationship between the 
negative and strong side of SSI-F and the WHOQOL-BREF, between the positive side 
of the SSI-F and BSI, and between the negativity and the strength of the WHOQOLBREF and the psychiatric symptoms, self-stigma, quality of life and influence each 
other. It was found that family members were self-stigma, their social sphere of quality 
of life was poor, they experienced high levels of social retreat, and women caregivers 
had lower quality of living than men. Depression was found to be the most common 
symptom among family members, with depression occurring more frequently in 
individuals aged 18-28, and having more psychiatric symptoms in single people than 
in married people. The children of the patients were found to have a higher sense of 
worthlessness, hostility and negative selfishness than their siblings and fathers, and 
lower quality of life in the social sphere. There was a significant relationship between 
the negative and strong level between WHOQOL-BREF and BSI, the negative level 
and the strongest level between the WHOQOL-BREF and Depression and Negative 
Self, and the negative- and intermediate level between anxiety, somatization and 
hostility. Furthermore, there was a positive and strong relationship between SSI-F and 
Depression, positive and intermediate between SSI-F, and Anxiety, Negative Self, 
Somatization, and Hostility, and positive and medium relationship between Social 
Withdrawal and Depressions, and negative self, Somatisation, and hostility to anxiety.
The study suggests that families of patients with schizophrenia are at risk for 
self-stamping, psychiatric symptoms and poor quality of life, and that the necessary 
psychosocial interventions should be developed for their families.
Keywords: Schizophrenia, Self Stigma, Quality of Life, Psychiatric Symptom, 
Psychiatric Nursing