Pulmoner emboli riskini öngörmede Padua, Wells ve Modifiye geneva klinik olasılık skorlarının tanısal değeri
In prediction of the risk of pulmonary emboly Padua, Wells and Modified geneva clinical probability scores diagnostic value
Yazar: HASAN VEYSEL KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN ÖZÇELİK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Pulmoner tromboemboli (PTE) önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen mortalitesi ve morbiditesi yüksektir. Bu nedenle tanının geciktirilmeden konulması ve tedaviye en kısa sürede başlanması önemlidir. Bunun için, klinisyenlere yol gösterici olarak klinik olasılık skorlamaları kullanılmaktadır. En sık kullanılanları Wells ve modifiye Geneva skorlamalarıdır. Padua skoru ise, hastanede yatan hastalarda VTE riski açısından profilaksi başlanmasına karar vermek için kullanılan bir skorlama sistemidir. Çalışmamızda PTE şüphesiyle ileri tetkik yapılan hastalarda Padua, Wells ve modifiye Geneva skorlamalarının tanı değerini belirlemeyi ve birbirleriyle kıyaslamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Haziran 2019 ve Kasım 2021 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde yürütüldü. Çalışmaya Göğüs Hastalıkları servisi, polikliniği ve hastanemiz acil servisinden tarafımıza konsülte edilen ve akut PTE ön tanısı ile araştırılan hastalar dahil edildi. Hastalar iki gruba ayrıldı. PTE tanısı objektif olarak bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi (BTPA) bulguları ile doğrulanmış olgular "hasta grubu" olarak, PTE şüphesi ile tetkik edilen ancak PTE saptanmayan hastalar "kontrol grubu" olarak gruplandırıldı. Hastaların demografik özellikleri, başvuru anındaki şikayetleri, risk faktörleri, ek hastalıkları, başvuru anındaki vital bulguları, laboratuvar değerleri, kompresyon doppler ultrasonografi ve ekokardiyografi (EKO) bulguları kaydedildi. BTPA ile PTE pozitif ve negatif olarak değerlendirilen hastalara Wells ve modifiye Geneva orijinal versiyonları ve Padua klinik olasılık skorlamaları uygulandı. Wells ve modifiye Geneva klinik skorlamaları dikotomize (2 seviyeli; PTE olası ve PTE olası değil) olarak gruplandırıldı. Padua skorlaması ise dikotomize (2 seviyeli; düşük VTE riski ve yüksek VTE riski) olarak gruplandırıldı. Hastaların sPESI (basitleştirilmiş pulmoner embolizm şiddet indeksi) değerleri hesaplandı. Hastalar 2019 European Society of Cardiology (ESC) akut pulmoner emboli klavuzu kullanılarak pulmoner emboli şiddeti ve erken mortalite risk sınıflamasına göre 'düşük', 'orta düşük', 'orta yüksek' ve 'yüksek' riskli olarak sınıflandırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza toplam 257 hasta dahil edildi. PTE tanısı konulan 140 hastanın 50'si (%35.7) erkek, 90'ı (%64.3) kadın idi. Kontrol grubundaki 117 hastanın ise 63'ü (%53.8) erkek, 54'ü (%46.2) kadın hastalardan oluşmaktaydı. PTE grubundaki hastaların yaş ortalaması 74 (19-99), kontrol grubunda ise 71 (19-97) idi. Bu çalışmada Wells, modifiye Geneva ve Padua skorlamalarının PTE için duyarlılıkları sırasıyla %60, %69 ve %47,
xi
özgüllükleri ise sırasıyla %91, %48 ve %63 olarak bulunmuştur. Pozitif prediktif değerler (PPD) sırasıyla %88, %61 ve %61, negatif prediktif değerler (NPD) ise %65, %57 ve %50 olarak hesaplandı. Eğri altında kalan alan (EAA) değerleri ise Wells için 0.811 (%95 güven aralığı 0.758-0.864), modifiye Geneva için 0.659 (0.593-0.725) ve Padua için 0.606 (%95 güven aralığı 0.537-0.674) olarak hesaplandı. Her üç skorlamanın da istatistiksel olarak anlamlı oldukları görüldü (sırasıyla p<0.001, p<0.001 ve p=0.004). Sonuç: Çalışmamız sonucunda Padua skorlamasının PTE'yi öngörmede anlamlı olduğu bulunmakla birlikte Wells skorlamasının diğer iki skorlamaya göre daha güvenilir ve etkin olduğu görülmüştür. Klinik olasılık skorlamalarının D-dimer ile kombine edilerek kullanıldıklarında etkinliklerinin arttığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Pulmoner Tromboemboli, Padua skorlaması, Wells skorlaması, modifiye Geneva skorlaması.

Abstract:
Objective: Although pulmonary thromboembolism (PTE) is a preventable and treatable disease, it is a disease with high mortality and morbidity. Therefore, it is important to make the diagnosis without delay and to start the treatment as soon as possible. For this, clinical probability scores are used as a guide to clinicians. The most commonly used are the Wells and modified Geneva scores. The PADUA score, on the other hand, is a scoring system used to decide whether to initiate prophylaxis in terms of VTE risk in hospitalized patients. In our study, we aimed to determine the value of the Padua, Wells and modified Geneva scores and compare them with each other in patients who underwent further investigation with suspected PTE.
Materials and Methods: Our study was carried out between June 2019 and November 2021 at the Recep Tayyip Erdoğan University Medical Faculty Hospital Chest Diseases Clinic. The patients who were consulted by us from the Chest Diseases service, outpatient clinic and the emergency department of our hospital and investigated with the preliminary diagnosis of acute PTE were included in the study. The patients were divided into two groups. The patients whose diagnosis of PTE was confirmed objectively by computed tomography pulmonary angiography (CTPA) findings were grouped as the "patient group", and the patients who were examined for suspected PTE but not found to have PTE were grouped as the "control group". Demographic characteristics of the patients, complaints at the time of admission, risk factors, comorbidities, vital signs at the time of admission, laboratory values, compression Doppler ultrasonography and echocardiography (ECHO) findings were recorded. Wells and modified Geneva original versions and Padua clinical probability scorings were applied to patients who were evaluated as positive and negative for PTE by BTPA. The Wells and modified Geneva clinical scores were grouped as dichotomous (2 levels; PTE likely and PTE unlikely). Padua scoring was grouped as dichotomous (2 levels; low VTE risk and high VTE risk). The sPESI (simplified pulmonary embolism severity index) values of the patients were calculated. Using the 2019 European Society of Cardiology (ESC) acute pulmonary embolism guidelines, patients were classified as 'low', 'moderate-low', 'moderate-high' and 'high' risk according to pulmonary embolism severity and early mortality risk classification.
Findings: A total of 257 patients were included in our study. Of 140 patients diagnosed with PTE, 50 (35.7%) were male and 90 (64.3%) were female. Of the 117 patients in the control
xiii
group, 63 (53.8%) were male and 54 (46.2%) were female. The mean age of the patients in the PTE group was 74 (19-99) and 71 (19-97) in the control group. In this study, Sensitivities of Wells, modified Geneva, and Padua scores for PTE were 60%, 69%, and 47%, respectively, and specificities were 91%, 48%, and 63%, respectively. Positive predictive values (PPD) were calculated as 88%, 61% and 61%, respectively, and negative predictive values (NPD) were calculated as 65%, 57% and 50%, respectively. The area under the curve (AUC) values were calculated as 0.811 (95% confidence interval 0.758-0.864) for Wells, 0.659 (0.593-0.725) for the modified Geneva, and 0.606 (95% confidence interval 0.537-0.674) for Padua. All three scorings were found to be statistically significant (p<0.001, p<0.001 and p=0.004, respectively).
Results: As a result of our study, although Padua scoring was found to be significant in predicting PTE, Wells scoring was found to be more reliable and effective than the other two scorings. It has been observed that the effectiveness of clinical probability scorings increases when they are used in combination with D-dimer.
Keywords: Pulmonary Thromboembolism, Padua scoring, Wells scoring, modified Geneva scoring.