Feminist eleştiri bağlamında kadın sanatçıların eserlerinde annelik imgesi
The image of motherhood in the works of female artists in the context of feminist criticism
Yazar: GÜLNUR BİRGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ŞAHİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
19. yüzyılda kadınların oy hakkı mücadelesiyle birlikte öne çıkan feminizmin temel amacı evrensel bir hak olan kadınların eşitliğini ve özgürlüğünü savunmaktır. Bu bağlamda cinsiyet ayrımcılığını, cinsiyet temelli sömürüyü ve baskıyı sona erdirmeyi hedefleyen toplumsal bir hareket olmuştur. Toplumda cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden tanımlanması gibi hedefler, feminist akımların doğuşunu ve gelişimini tetikleyen temel etkenler olmuştur. Bu doğrultuda, feminist düşünce farklı dönemlerde ve coğrafyalarda çeşitli şekillerde ortaya çıkmıştır.

Kadınların eşitlik ve adalet arayışına yönelik çalışmalarından sanat alanı da etkilenmiş, feminist sanatçılar ve teorisyenler, cinsiyetçi önyargıları ve yapısal eşitsizlikleri eleştirerek, sanatın ve sanat tarihinin erkek egemen anlayışına karşı feminist sanat akımının ortaya çıkmasında etkili olmuşlardır. Bu süreçte, kadınların sanatta daha adil bir şekilde temsil edilmesi için çeşitli platformlar ve inisiyatifler geliştirilmiş, müzelerde ve sanat galerilerinde daha kapsayıcı sergiler düzenlenmiştir.

Çalışma sanat tarihinde kadın ve erkek arasındaki eşitsizliği feminist bir bakış açısıyla ele alarak kadın sanatçıların toplumsal ve kültürel engellerle nasıl mücadele ettiğini incelemektedir. Bu çalışmada kadınların sanat üretimlerinin görmezden gelinmesi, toplumsal rollerinin sınırları ve annelik deneyiminin sanatlarına etkisi üzerinde durulmaktadır. Değişen toplumsal koşulların kadın sanatçıların eserlerinde annelik imgesine nasıl yansıdığı ve bu konudaki eserlerinin nasıl şekillendiği araştırılmıştır. Çalışma, 19. ve 20. Yüzyıl kadın sanatçılarının eserlerinden örneklerle bu konuyu açıklamak amacıyla hazırlanmış ve bu doğrultuda sanatçı seçimleri kadın performans sanatçıları ve kadın ressamlar olarak sınırlı tutulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Feminizm, Feminist Sanat, Annelik, Kadın Sanatçı.

Abstract:
In the 19th century, feminism came to the fore with the struggle for women's suffrage, and its main aim was to defend women's equality and freedom, which is a universal right. In this context, feminism has been a social movement aiming to end gender discrimination, gender-based exploitation and oppression. Goals such as the achievement of gender equality in society and the redefinition of gender roles have been the main factors that have triggered the emergence and development of feminist movements. Accordingly, feminist thought has emerged in various forms in different periods and geographies.

The field of art has also been affected by women's quest for equality and justice, and feminist artists and theorists have been influential in the emergence of the feminist art movement against the male-dominated understanding of art and art history by criticizing sexist prejudices and structural inequalities. In this process, various platforms and initiatives were developed to represent women more fairly in art, and more inclusive exhibitions were organized in museums and art galleries.

This study examines the inequality between women and men in the history of art from a feminist perspective and examines how women artists have struggled against social and cultural barriers. The study focuses on the ignoring of women's artistic production, the limits of their social roles and the impact of motherhood on their art. It investigated how changing social conditions are reflected in the image of motherhood in the works of women artists and how their works on this subject are shaped. The study was prepared to explain this issue with examples from the works of 19th and 20th-century women artists, and in this direction, the selection of artists was limited to women performance artists and women painters.

Keywords: Feminism, Feminist Art, Motherhood, Woman Artist.