Besleyici film tekniği (NFT) ile kıvırcık marul (Lactuca sativa L. var. crispa) yetiştiriciliğinde su akış süresi ve su akış hızının araştırılması
Investigation of water flow time and water flow rate in curly lettuce (Lactuca sativa L. var. crispa) cultivation with nutrient film technique (NFT)
Yazar: ÖZGE KAYA
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE YILDIZ DAŞGAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma kapsamında iki aşamalı bir deney yapılmıştır. İlk denemede NFT sistemde marulların akış hızını dakikada 330ml, 420ml,500 ml olarak verim ve kalite üzerindeki etkisini araştırılmıştır. İkinci denemede ise akış süresinin saate 30 dk. 40dk. 50 dk olarak kullanılması verim ve kalite üzerindekindeki etkisini araştırılmıştır. NFT kanallarından su akış hızının incelendiği ilk denemede bitki boyu, yaprak sayısı, bitki çevresi, bitki ağırlığı, yaprak alanı, marul sertliği parametrelerinde 330 ml/dk uygulaması en başarılı bulunmuştur. Birim alandan elde edilen en yüksek marul verimi sonbahar denemesinde 23.38 kg/m2 değeri ile 330 ml/dk su akış hızından alınmıştır. Vitamin C, toplam fenol, nitrat ve SÇKM bakımından akış hızları arasında istatistiksel fark bulunmamıştır. Fosfor ve mikro elementlerin yapraktaki konsantrasyonları 330 ml/dk su akış hızında en yüksek bulunmuştur.  NFT kanalında su akışının fasılalı yani durdurularak sağlandığı çalışmada ise "40 dk çalış+20 dk dur" uygulaması birim alandan kış döneminde 12.45 kg/m2 ile en yüksek marul verimi ve SÇKM (%5.21) sağlamıştır. Bunu takip eden verim 11.18 kg/m2 ile "50 dk çalış+10 dk dur" uygulamasından alınırken; marul yapraklarında en yüksek toplam fenol, flavonoid, vitamin C, kuru madde değerleri  50 dk su akış süresinden elde edilmiştir. Sonuç olarak NFT marul yetiştiriciliğinde, kanallardan akan su hızı 330 ml/dk olarak önerilmektedir.  Kanalda su akış süresi olarak verim artışı için 40 dakika akış süresi veya antioksidan maddelerin artışı ile özel üretim amaçlanıyorsa su akış süresi 50 dakika önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Topraksız Tarım, Marul Yetiştiriciliği, Hidroponik Sistem

Abstract:
Within the scope of the research, a two-stage experiment was conducted. In the first experiment, the effect of the flow rate of lettuce in the NFT system on yield and quality was investigated as 330 ml 420 ml 500 ml per minute. In the second experiment, the effect of using the flow time as 30 min, 40 min, 50 min per hour on yield and quality was investigated. In the first experiment, 330 ml/min application was found to be the most successful in plant height, number of leaves, plant circumference, plant weight, leaf area, lettuce hardness parameters. The highest lettuce yield per unit area was obtained from 330 ml/min water flow rate with a value of 23.38 kg/m2 in autumn trial. There was no statistical difference between the flow rates in terms of vitamin C, total phenol, nitrate and total soluble solids. The highest concentrations of phosphorus and microelements in leaves were found at 330 ml/min water flow rate.  In the study in which the water flow in the NFT channel was provided intermittently, i.e. by stopping the water flow, the "40 min run + 20 min stop" application provided the highest lettuce yield and total soluble solids (5.21%) with 12.45 kg/m2 per unit area in winter period. This was followed by the "50 min run+10 min stop" treatment with the lettuce yield of 11.18 kg/m2, while the highest total phenol, flavonoid, vitamin C, dry matter values in lettuce leaves were obtained from 50 min water flow time. As a result, in NFT lettuce cultivation, the water flow rate through the canals is recommended as 330 ml/min, while 40 minutes' flow time for yield increase or 50 minutes' flow time for antioxidant substances are recommended as water flow time in the canal.

Keywords: Hydroponic System, Hydroponic Agriculture, Lettuce Cultivation