2008 küresel finansal krizinin finansal oranlar üzerine etkisi: İMKB'de işlem gören imalat sanayi işletmeleri üzerine bir uygulama
The effect of 2008 global financial crisis on the financial ratios: An application on ise manufacturing firms
Yazar: ÖZLEM KARAKOZAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER İSKENDEROĞLU
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Finansal kriz = Financial crisis ; Finansal oranlar = Financial rates ; Hisse senetleri = Stocks ; Kriz = Crisis ; Üretim işletmeleri = Production companies ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Finansal krizler, ortaya çıktığı ülkelerde ekonomik ve sosyal olarak her birimi etkilemektedir. Özellikle küresel etkiye sahip olan krizler sadece krizin başladığı ülkeyle sınırlı kalmayarak ekonomik ve sosyal boyutta ilişki içerisinde bulunduğu birçok ülkeyi de etkisi altına almaktadır. En son yaşanan 2008 krizi de küreselleşmenin etkisiyle gelişmiş ekonomileri etkilediği kadar Türkiye'yi de etkilemiştir. Küresel krizden, her ülkede olduğu gibi, ülkemizde de en çok etkilenen kesim imalat sanayi olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı 2008 finansal krizinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) işlem gören imalat sanayi işletmelerinin finansal oranları üzerinde etkisi olup olmadığını tespit etmek ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki söz konusu ise finansal oranların kriz döneminde ne yönde etkilendiğini belirlemektir.Çalışmada 2007 ? 2011 dönemleri arasında kesintisiz olarak varlığını sürdürmüş ve sağlıklı verisine ulaşılabilen 158 İMKB imalat sanayi işletmesinin literatür ışığında belirlenmiş çeşitli finansal oranları ile bir birleşik oran yöntemi olan Altman modeli Z-Skor değeri çeyrek frekanslık dönemler halinde hesaplanmıştır. Hesaplanan oranların ve Altman Z-Skor değerlerinin kriz döneminde farklılık gösterip göstermediği farklı yıllardaki aynı frekanslar için incelenmiş ve ilişkili ölçümler için tek faktörlü varyans analizi yöntemi ile test edilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonunda özellikle kriz dönemlerinde işletmelerin kısa vadeli borç yüklerinin arttığı, sermayelerinin toplam kaynaklar içersindeki payının azaldığı ve dolayısıyla kaynaklarının içinde borçların oranının yükseldiği görülmüştür. Genel olarak alacak devir hızlarının kriz yılı ve izleyen yıllarda azaldığı, özsermaye karlılığı ve aktif karlılığının kriz yılı ve sonrasında azaldığı tespit edilmiştir. Genel olarak likidite oranlarında kriz yılında bir azalma görülmekle birlikte bu azalışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. İşletmelerin iflas risklerinin belirleyicisi olan Altman Z-skor değerlerine göre işletmelerin 2008 yılı ilk çeyreğinden 2009 yılı son çeyreğine kadar iflas risklerinde bir artış olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Finansal Kriz, Finansal Oranlar, İmalat İşletmeleri, Varyans Analizi, Altman Z-skor

Abstract:
Financial crisis? impress the every economic and social unit in the country that it born. It is also a known fact that some crisis? which are defined as Global Crisis? are not limited within the country. The Global Crisis of 2008 can be given as an example of global crisis and it affected not only the developed economies but also Turkey. It can be stated that manufacturing sector is the most effected sector by this crisis in Turkey. In this respect the aim of this study is to find out the effects of 2008 crisis on Istanbul Stock Exchange manufacturing firms? financial ratios. If a statistically significant affect exists the direction of the effect is also researched.In this study several financial ratios and Altman Z-score of 158 surviving ISE manufacturing firms are researched between 2007 ? 2008 on a quarterly basis. The computed financial ratios and Altman Z-Score values are compared in the same quarter of different years with the one factor variance analysis methodology. The analysis results states that in the crisis period, firms short term debt is being increased and the proportion of the equity decreased. Nevertheless receivable turnover, return on equity and return on assets ratio decreased in the crisis period. The results also indicates that liquidity ratios decreased without a statistically significance. As a measure of bankruptcy probability, Altman Z-Score values shows that the probability of bankruptcy increased from 2008 first quarter to 2009 final quarter.Keywords: Financial Crisis, Financial Ratios, Manufacturing Firms, Variance Analysis, Altman Z-score