Evde sağlık hizmetlerine kayıtlı diyabetes mellitus hastalarının 2023 yılı içerisindeki izlemlerinin değerlendirilmesi - Samsun ili örneği
Evaluation of the follow-up of diabetes mellitus patients registered to home health services in 2023 - Samsun province example
Yazar: BUSE BODUR
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ YAVUZ
Samsun Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'ne kayıtlı diyabet hastalarının, TEMD diyabet kılavuzunda önerilen takiplerinin 2023 yılı içerisinde gerçekleştirilme durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız retrospektif, tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma olup 01.05.2024-30.06.2024 tarihleri arasında Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'nde yürütüldü. Bu birime kayıtlı hastalardan dahil edilme kriterlerimizi karşılayan toplam 375 hastanın sosyodemografik verileri ile TEMD diyabet kılavuzunda yapılması gereken fizik muayene, konsültasyon ve laboratuvar tetkiklerinin önerilen şekilde düzenli aralılarla yapılıp yapılmadığı hastane otomasyon sistemi ve hasta dosyaları taranarak veri formuna kayıt edilmiştir ve elde edilen veriler SPSS 25,0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya toplam 375 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların %72,5'i kadındı. Yaş ortalaması 77,17 yıl olarak bulundu. Hastaların diyabet tanı süreleri %53,6 oranında 10 yıldan daha uzundu. %44,1'inin fazla kilolu olduğu görüldü. %80,0'ı herhangi bir beslenme ürünü kullanmıyordu. Hastaların %46,9'u yatağa tam bağımlıydı. Diyabete dışında ek hastalık en sık %80,5 ile HT olarak bulundu. Hastaların %51,7'sinin kan şekeri regüleydi, sadece OAD kullanan hastalarda bu oran anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,001). Takip parametreleri incelendiğinde 3-6 ayda bir BKİ bakılma oranı %5,1, yılda bir göz dibi muayenesi oranı %29,1, yılda bir diş muayenesi oranı %12,5, 3-6 ayda bir diyetisyen konsültasyonu oranı %7,2, 3-6 ayda bir HbA1c bakılma oranı %29,9, yılda bir spot idrarda albümin/kreatinin bakılma oranı %7,5'ti.
Sonuç: Çalışmamızda ESH alan diyabet hastalarının, diyabet kılavuzu önerilerine göre yapılması gereken takiplerinin yetersiz kaldığı görülmüştür. Evde sağlık hizmeti sunan ekibin diyabet farkındalığının arttırılması açısından düzenli eğitim almasının sağlanması ve diyabet hastalarının ilaç kullanımları ve komplikasyonlar açısından düzenli aralıklarla bilgilendirilmesi diyabet yönetimine katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Evde bakım hizmetleri, hastalık yönetimi

Abstract:
Aim: Our study aims to evaluate the follow-up status recommended in the TEMD diabetes guideline of diabetic patients registered in the Home Health Services Unit of Samsun University Samsun Training and Research Hospital in 2023.
Materials and methods: Our research is a retrospective, descriptive, cross-sectional study and was conducted between 01.05.2024 and 30.06.2024 at Samsun University Samsun Education and Research Hospital Home Health Services Unit. The sociodemographic data of a total of 375 patients registered in this unit who met our inclusion criteria and whether the physical examination, consultation and laboratory tests that should be performed in the TEMD diabetes guideline were performed at regular intervals as recommended were recorded in the data form by scanning the hospital automation system and patient files and the obtained data were analyzed using the SPSS 25.0 package program. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: A total of 375 patients were included in the study. 72.5% of these patients were women. The average age was found to be 77.17 years. The duration of diabetes diagnosis was longer than 10 years in 53.6% of the patients. 44.1% were found to be overweight. 80.0% did not use any nutritional products. 46.9% of the patients were completely bedridden. The most common comorbidity other than diabetes was HT with 80.5%. Blood sugar was regulated in 51.7% of the patients, and this rate was significantly higher in patients using only OAD (p<0.001). When the follow-up parameters were examined, the rate of BMI measurement every 3-6 months was 5.1%, the rate of annual fundus examination was 29.1%, the rate of annual dental examination was 12.5%, the rate of dietician consultation every 3- 6 months was 7.2%, the rate of HbA1c measurement every 3-6 months was 29.9%, and the rate of annual albumin/creatinine measurement in spot urine was 7.5%.
Conclusion: In our study, it was observed that the follow-ups of diabetic patients receiving ESH according to the diabetes guideline recommendations were inadequate. Ensuring that the home health care team receives regular training in terms of increasing diabetes awareness and informing diabetic patients regularly about medication use and complications will contribute to diabetes management.
Keywords: Diabetes Mellitus, Home Care Services, disease management