İntraoküler tümörlerde fotodinamik tedavi sonuçlarımız
Our results of photodynamic therapy in intraocular tumors
Yazar: BERKAY ÖNER KARACA
Danışman: DOÇ. ELİF BETÜL TÜRKOĞLU ŞEN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Fotodinamik tedavi = Photodynamic therapy ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Göz neoplazmları = Eye Neoplasms ; Hemanjiyom = Hemangioma ; Koroid = Choroid ; Melanom = Melanoma ; Osteom = Osteoma

Özet:
Fotodinamik tedavi (FDT), ışığa duyarlı bir kimyasal maddenin intravenöz yolla vücuda verildikten sonra, düşük enerjili bir ışık ile bu maddenin uyarılması ve çevre dokulara zarar vermeksizin hedef dokudaki vasküler komponentin oklüzyonunun sağlanması ile hedef dokunun tahrip edilmesi esasına dayanmaktadır.Gösterdiği selektif yanıt nedeniyle FDT tıp alanında oftalmoloji, kardiyoloji, dermatoloji, üroloji ve mikrobiyoloji gibi  birçok farklı alanda kullanılmaktadır.Oftalmolojide FDT ilk olarak yaşa bağlı makula dejenerasyonu tedavisinde kullanılmıştır. Ancak daha sonra farklı hastalıklarda kullanımı bildirilmiştir. Oküler onkologlar ise FDT'nin kullanımı ile selektif doku hasarı yaparak tümör dokusununda tahribat sağlarken sağlam dokuların korunmasını amaçlamışlardır. Koroidal hemanjiyom, koroidal melanom,koroidal osteom, vazoproliferatif tümör, koroidal metastaz  gibi farklı tümörlerde FDT uygulamaları ve bu uygulamaların sonuçları bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı farklı tipte tümörlerde Verteporfin kullanılarak uygulanan Fotodinamik Tedavi'nin sonuçlarını ve yan etki profilini değerlendirmektir. Çalışma için Akdeniz Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Okuler Onkoloji Birimi'nde  Ocak 2014 ile Ocak 2021 tarihleri arasında takip edilen ve Fotodinamik Tedavi uygulanan hastaların dosyaları retrospektif olarak tarandı. Çalışmaya 15 hastanın 15 gözü dahil edildi. Hastaların 9'u(%60) kadın, 6'sı(%40) erkekti.25-76 yaş aralığındaki hastaların yaş ortalaması 47,85±17,02 idi.14-74 ay aralığında ortalama 33,87±18,84 aylık takip sonuçları değerlendirildi.
Çalışmaya dahil edilen gözlerin FDT uygulamadan hemen önceki muayenelerinde  ortalama görme keskinliği 1,29±0,98 logMAR olarak belirlendi. FDT ve sonrasındaki izlem süreci sonucunda en son kontrollerindeki  ortalama görme keskinliği ise 1,41±1,07 logMAR olarak hesaplandı.3(%20) hastada GK artışı, 5(%33,3) hastada GK düşüşü saptanırken; 7(%46,7) hastada GK değerinin tedavi sonrasında değişiklik göstermediği saptanmıştır.
FDT öncesi ortalama lezyon çapı 6573 ±2115 µm (aralık; 1500- 10000µm) idi.FDT öncesinde ortalama tümör kalınlığı ise 3624 ±1404 µm (aralık; 600- 6000µm) olarak ölçüldü.Tedavi sonrası ortalama lezyon çapı 6026±2521 µm (aralık; 0- 9000µm) , tedavi sonrası ortalama tümör kalınlığı ise 2280 ±1740 µm (aralık; 0- 6000µm) olarak ölçüldü. Yapılan son kontrollerde 8(%53,3) hastada tümör boyutunda küçülme,3(%20) hastada tümör boyutunda artış görülürken 4 (%26,7) hastada ise tümör çapında değişiklik izlenmemiştir. Tedavi sonucunda görsel stabilizasyon ve tümör boyutundaki değişimlerin literatür ile benzer özellik gösterdiği görüldü.
Tüm hastaların ortalama GİB değerleri tedavi öncesinde 14,06±3,17 mmHg; tedavi sonrasında ise ortalama 13,46±1,70 mmHg olarak ölçülmüş olup tedavi ile ilişkili GİB yüksekliği ve glokom hiçbir hastada izlenmemiştir. Tedavi sonucunda  Koroidal Hemajiyom ile takipli 1(%6,7) hastada coğrafik atrofi, 1 (%6,7) hastada kistoid maküla ödemi, Koroidal Osteom ile takipli 1(%6,7) hastada ise Retina Pigment Epiteli(RPE) ve koroidal atrofi gelişmiştir. 
Sonuç olarak FDT seçilmiş vakalarda selektif tedavi şansı yaratması ve gösterdiği başarılı yanıtlar ile intraoküler tümörlerin tedavisinde iyi bir seçenek olabilir.

Abstract:
Photodynamic therapy (PDT) is based on the destruction of the target tissue, after a light-sensitive chemical substance is administered intravenously to the body, stimulating this substance with a low-energy light and providing occlusion of the vascular component in the target tissue without damaging the surrounding tissues. Due to its selective response, PDT is used in many different fields of medicine such as ophthalmology, cardiology, dermatology, urology and microbiology. In ophthalmology, PDT was first used in the treatment of age-related macular degeneration. However, its use in different diseases has been reported later. Ocular oncologists, on the other hand, aimed to protect healthy tissues while causing destruction in tumor tissue by causing selective tissue damage with the use of PDT. PDT applications in different tumors such as choroidal hemangioma, choroidal melanoma, choroidal osteoma, vasoproliferative tumor, choroidal metastasis and the results of these applications have been reported. The aim of this study is to evaluate the results and side-effect profile of Photodynamic Therapy using Verteporfin in different types of intra ocular tumors. For the study, the files of the patients who were followed up in Akdeniz University Ophthalmology Department, Ocular Oncology Unit between January 2014 and January 2021 and who underwent Photodynamic Therapy were retrospectively analyzed.15 eyes of 15 patients were included in the study. 9 (60%) of the patients were female and 6 (40%) were male. The mean age of the patients was 47,85±17,02. Mean follow-up time was 33,87±18,84.The mean visual acuity was determined as 1.29±0.98 logMAR in the examinations just before the PDT application. At the end of the follow-up period, the mean visual acuity was calculated as 1.41±1.07 logMAR. While VA increased in 3 (20%) patients and decreased in 5 (33.3%) patients; It was determined that VA value did not change after treatment in 7 (46.7%) patients. The mean lesion diameter before PDT was 6573 ±2115 µm (range; 1500-10000µm). The mean tumor thickness before PDT was 3624 ±1404 µm (range; 600-6000µm). The mean lesion diameter after treatment was 6026±2521 µm (range; 0-9000µm), and the mean tumor thickness after treatment was 2280 ±1740 µm (range; 0-6000 µm).
After the FDT , tumor size decreased in 8 (53.3%) patients, increased in 3 (20%) patients, and no change in tumor size was observed in 4 (26.7%) patients. It was observed that visual stabilization and changes in tumor size as a result of the treatment were similar to the literature. Mean IOP values of all patients were 14.06±3.17 mmHg before treatment; after treatment, it was measured as 13.46±1.70 mmHg.After the treatment, geographic atrophy developed in 1 (6.7%) patient, cystoid macular edema developed in 1 (6.7%) patient, Retinal Pigment Epithelium (RPE) and choroidal atrophy  developed in 1 (6.7%) patient.
As a result, PDT may be a good option in the treatment of intraocular tumors with the chance of selective treatment and successful responses in selected cases.