Dijital kültür ve fütürizm paradigmaları: Yeni dünya düzenlerinin inşasında yapay zekânın rolü
Digital culture and futurism paradigms: The role of artificial intelligence in building new world order
Yazar: İBRAHİM AKBOĞA
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE ZEYNEP GÜDER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Büyük veri = Big data ; Fütürizm = Futurism ; Nöroteknoloji = Neurotechnology ; Sayısal gözetim = Digital surveillance ; Sayısal kültür = Digital culture ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Yeni dünya = New word

Özet:
Bu çalışma, dijital çağda hızla değişen toplumsal yaşam standartlarına dâhil olan yeni pratiklerin, medyatik ve kültürel yansımalarının analizine dayalı, yeni dünya yapısında etkili olan veya olabilecek, bireysel ve kitlesel etki unsuru olarak, fütürizmin, bir akımdan ziyade yaşam biçimi iddiasına yönelik genel bir araştırmayı amaçlamaktadır. Fütürizmin, teknolojik unsurlarla hayatı idame etme düşüncesinin ve kendine özgü stratejik ilerleme tarzının kültürel olgular karşısında nasıl konumlandırıldığını ve günümüz yaşam pratiklerinin bu olgular içerisinde fütürizme bir ihtiyaç ilişkisinin kurulup kurulmadığını tartışmayı amaçlamaktadır. Fütürizmin tarihsel süreçlerini, farklı kültürel yapılar karşısında uyum sürecini ve yeni medya, yeni gerçeklik algısındaki konumunu belirlemeyi hedeflemekte ve dijitalleşen dünyada yeni gerçekliklerin fütürizm ile ilişkisini sorgulamaktadır. Popüler kültürün tüketim alışkanlarının belirlenmesi de bu bağlamda önemlidir. Toplumun, teknolojiyle beraber dijital dönüşümü yeni değerleri ve "popüleri" doğurmaktadır. Öte yandan güven ve tehlike durumunu da yeniden düşündürmektedir. Bu bağlamda bu çalışma, kültür ve medya temelli bir tarihsel arka plan araştırmasıyla başlayarak günümüz toplumsal yaşam standartlarının ne olduğunu belirleyip, fütürizm paradigmalarını saptamayı ve yeni dünya düzenlerinde gerçeklik algısını ve yeni oluşumları saptamayı ana eksenine almaktadır.  
Buna istinaden çalışmanın iki ana konusu ve konuya yönelik metodu bulunmaktadır. Bir; dijital medyanın tarihsel süreci ve kültürün nasıl konumlandırılışını kaynaklar ve düşünürler ekseninde belirlemek. İki; Dijital medyada fütürizm paradigmalarını saptamak. İhtiyaç ilişkisini sorgulamak. Türkiye'deki ilk oluşumu 15 yıl öncesine dayanan ve geniş takipçi kitlesine sahip bir dergisi de olan fütürizmin paradigmaları elbette ki kendini izahlarının incelenmesini de gerektirmektedir. Bu bağlamda fütürizm ile ilgili kaynaklar, Fütürizm Dergisi ve fütürist çalışmaların ekseninde gerçekleşecektir. Buna bağlı olarak bazı terimler karşımıza çıkmaktadır. Bunlar; yapay zekâ, büyük veri, uzgörü, nöroteknoloji ve ARGE odaklı çalışmalar vb. terimlerdir. "Dijital medyada fütürizm paradigmaları" çalışması bu önemli çerçevelerin oluşumunu fütürizmle ilişkisini literatür taraması içerik analizi metotlarıyla toplamaya çalışmaktadır. Çalışma kapsamında, fütürist ve fütürologlardan (gelecek bilimci) oluşan Earth 2050 web sitesi örneklem olarak belirlenmiş olup Kress'in Eleştirel Bilişsel Göstergebilim yöntemi ve eleştirel söylem analizi yöntemi ile çözümlenecektir.

Anahtar Kelimeler: Dijital Kültür, Fütürizm, Yapay Zekâ, Büyük Veri, Kitle Kaynak Kullanımı, Dijital Gözetim, Kovan Zihni, Nöroteknoloji, Yeni Dünya Tasarımları

Abstract:
This study aims at a general research on the claim of futurism as a lifestyle rather than a trend, as an individual and mass influence factor, which is or may be effective in the new world structure, based on the analysis of new practices, mediatic and cultural reflections that are included in rapidly changing social life standards in the digital age.  It aims to discuss how futurism, the idea of sustaining life with technological elements and its unique style of strategic progress are positioned against cultural phenomena, and whether a need for futurism is established in today's life practices within these phenomena. It aims to determine the historical processes of futurism, the process of adaptation against different cultural structures and the new media, its position in the new perception of reality, and questions the relationship of new realities with futurism in the digitalized world. Determining the consumption habits of popular culture is also important in this context. The digital transformation of society, together with technology, creates new values and "popularities". On the other hand, it rethinks the state of trust and danger. In this context, this study, starting with a cultural and media-based historical background research, determines what today's social living standards are, determines futurism paradigms, and determines the perception of reality and new formations in new world orders.
Based on this, the study has two main subjects and a method for the subject. First; To determine the historical process of digital media and how the culture is positioned on the axis of sources and thinkers. Second; To identify futurism paradigms in digital media. Questioning the need relationship. The paradigms of futurism, whose first formation in Turkey dates back to 15 years ago and which has a wide following, of course also requires the examination of their self-explanations. In this context, resources related to futurism will be realized in the axis of Futurism Journal and futurist studies. Depending on this, some terms appear. These; artificial intelligence, big data, foresight, neurotechnology and R&D studies etc. are terms. The study of "futurism paradigms in digital media" tries to collect the formation of these important frameworks and their relationship with futurism through literature review and content analysis methods. Within the scope of the study, the Earth 2050 website, which consists of futurists and futurologists (futurologists), has been determined as a sample and will be analyzed with Kress's Critical Cognitive Semiotics method and critical discourse analysis method.

Keywords: Digital Culture, Futurism, Artificial Intelligence, Big Data, Crowdsourcing, Digital Surveillance, Hive Mind, Neurotechnology, New World Designs