hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Şekle aykırı hukuki işlemlerin tahvili
Conversion of legal transactions noncompliant with the form requirement
Yazar: ÜLKÜ CEREN ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ATEŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law

Özet:
İrade özerkliği ve sözleşme özgürlüğünün bir yansıması olarak düzenlenen şekil serbestisi ilkesi, bir hukuki işlemin şekil şartına bağlı olmadan yapılabilmesi özgürlüğüdür. Kanun tarafından verilen bu özgürlük, yine kanun tarafından sınırlandırılmıştır. Bu sınırlamaya göre, bazı hukuki işlemlerin geçerli olarak yapılabilmesi için şekil kurallarına uyulması gerekir. Ancak şekil kurallarına mutlak bağlılık irade özerkliği ilkesini zedeleyebilir. Bu bakımdan, şekil şartına uyulmadığı için geçersiz olan bazı hukuki işlemlerin başka bir hukuki işleme çevrilecek ayakta tutulması yöntemi kabul edilmiştir. Bu yönteme tahvil adı verilir. Çalışmamızda, Türk/İsviçre hukukunda genel bir norm ile düzenlenmeyen ve yargı kararlarında gittikçe daha az yer bulan tahvil (çevirme/konversiyon) kurumu, şekle aykırı hukuki işlemler çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda, ilk olarak hukuki işlemlerde şekil şartı ve şekle aykırılık hususu açıklanmıştır. Daha sonra tahvil kurumu detaylıca incelenmiş ve son olarak uygulamadan örneklerle zenginleştirilmiştir.

Abstract:
The principle of freedom of form, which is regulated as a reflection of the autonomy of will and freedom of contract, is the freedom to perform a legal transaction without being bound by a form requirement. This freedom granted by the law is also limited by the law. According to this limitation, some legal transactions must comply with the formal rules in order to be valid. However, absolute adherence to the formal rules damages the principle of autonomy of will. In this respect, it is accepted that some legal transactions, which are invalid due to non-compliance with the form requirement, can be kept alive by converting them into another transaction. This method is called conversion. In our study, the institution of conversion, which is not regulated by a general norm in Turkish/Swiss law and which is becoming less and less common in judicial decisions, is examined within the framework of formally invalid legal transactions. In this context, firstly, the requirement of form and violation of form in legal transactions are explained. Then, the conversion instution is examined in detail and finally, it is enriched with examples from practice.
Türkiye'de Timur çalışmalarının dünü bugünü: Yöntem ve yaklaşımlar
The past and present of Timurid studies in Turkey: Method and approaches
Yazar: RAKHIM MAMADALIYEV
Danışman: DOÇ. DR. RESUL AY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Türk tarihindeki en ünlü isimlerden biri olan Emir Timur ve onun kurduğu Timurlu
Devleti pek çok tarihçinin ilgi duyduğu bir konu olmuştur. Emir Timur'un ana vatanı olan
Özbekistan'da daha fazla olmak üzere, diğer eski Sovyet ülkelerinde ve dünyanın diğer
ülkelerinde araştırmalara konu edilmiş ve literatürde hacimli bir yer tutmuştur.
Türk Devletleri arasında tarihçilik alanında gelişmiş ülkelerden biri olan Türkiye'de de
Timurlu Devleti ile ilgili çok sayıda çalışma mevcuttur. Öyle ki bu çalışmaların hacmi,
niteliği ve üzerinde çokça tartışma olması bakımından bu çalışmaların kendisi de bir
çalışmayı hak etmektedir. Dolayısıyla gelinen durum itibariyle birikmiş olan mevcut
literatürü yeniden bir değerlendirmeye tabi tutmak, Türkiye'de Timurlu çalışmalarının
bir bilançosunu çıkarmayı denemek önemli bir gereksinim olarak görünmektedir.
Tespit edebildiğim kadarıyla Türkiye'de Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar
Timurlu Devleti üzerine 10 adet doktora tezi ve 31 adet yüksek lisans tezine karşılık, 55
adet kitap, 130'dan fazla makale ve 30'un üzerinde çeviri kitap yayımlanmıştır. Tezde bu
çalışmaların bir listesini bulmak mümkündür. Bunların içinden Timurlu çalışmalarına
yeni görüşler kazandıran, bu alana büyük hizmetleri olan eserleri burada analiz etmeye,
yaklaşım ve yöntem açısından değerlendirmeye çalıştık.

Anahtar Sözcükler: Emir Timur, Timurlu Devleti, Timurlu çalışmaları

Abstract:
Amir Timur, one of the most famous names in Turkish history, and the Timurid State he
founded have been a subject of interest to many historians. It has been the subject of
research mostly in Uzbekistan, the homeland of Amir Timur, as well as in other former
Soviet countries and other countries, and has taken up a large place in the literature.
There are many studies on the Timurid State in Turkey, one of the developed countries in
the field of historiography among the Turkish States. So much so that these studies
themselves deserve a study in terms of their volume, quality and the fact that there is a lot
of discussion on them. Therefore, it seems an important necessity to re-evaluate the
existing literature that has accumulated in the current situation and to try to create a
balance sheet of Timurid studies in Turkey.
As far as I can determine, 55 books, more than 130 articles and more than 30 translated
books have been published on the Timurid State in Turkey from its foundation to the
present day, as opposed to 10 doctoral dissertations and 31 master's theses. It is possible
to find a list of these studies in the thesis. Among these, we tried to analyze the works
that brought new insights to Timurid studies and contributed greatly to this field and
evaluated them in terms of approach and method.

Key Words: Amir Timur, Timurid State, Timurid studie
Anaokullarında mekansal memnuniyetin araştırılması: Hacettepe Üniversitesi Anaokulu örneği
Kindergarten place satisfaction reasearch: Hacettepe University Kindergarten example
Yazar: SERA GÜLNAR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÇİN CANKIZ ELİBOL
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Bu tez çalışmasında Hacettepe Üniversitesi Anaokulu örneğinin mekânsal özelliklerinin değerlendirilmesi ve anaokullarının çocuklar ve öğretmenleri için daha güvenli, sağlıklı ve konforlu bir yaşam alanı haline getirilebilmesi için alınabilecek tasarım kararlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel bir araştırma olarak planlanmıştır. Mekan analizinin yanı sıra anket yoluyla anaokulu öğretmenlerinin mekan memnuniyetleri araştırılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Mekan Memnuniyet Ölçeği kullanılmıştır. Bu ölçek, Hacettepe Üniversitesi Anaokulu'nda bulunan öğretmenlere uygulanmıştır. Ölçekte yer alan sorular ile öğretmenlerin bakış açılarını anlamak ve anaokullarında yaşanan mekânsal sorunları tespit etmek ve bu sorunlar hakkında çözümler önermek araştırmanın hedeflerindendir.

Anahtar sözcükler: kullanıcı memnuniyeti, çocuklar, anaokulu, iç mekan tasarımı, anaokulu öğretmenleri

Abstract:
This study examines Hacettepe University Kindergarten example and includes design desicions that needs to be followed, in order to make kindergardens safer, healtier, and more comfortable living places. In this study it is planned to make a qualitative research. Apart from space analysis, a survey is conducted to kindergarten teachers to examine their space satisfaction.To collect data, Place Satisfaction Scale is conducted to teachers working on Hacettepe University Kindergarten. The purpose of this study is to understand kindergarten teacher's viewpoint and detect actual workspace problems with the interpretation of the survey and to make suggestions through Hacettepe University Kindergarten example.

Keywords: User satisfaction, children, kindergarten, interior design, kindergarten teachers
Biyopolitika bağlamında portre sanatı
Portrait art in terms of biopolitics
Yazar: SİNAN AYDIN HASAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA DEMİRCAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez kapsamında biyopolitikanın sanat alanındaki yansımaları, 'persona', 'kimlik', 'portre',  kavramları üzerinden incelenmiş ve sanat tarihindeki bazı örnekler üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. Biyopolitikanın iktidarı güçlendirme yöntemlerinden biri, bireyleri toplum içinde kategorize etmek ve toplumsal verimliliği artırmaktır. Kategorizasyon sistemlerinden olan kimlik olgusu, bireyin görüntüsünü anlaşılabilir bir biçimde belgelemeyi içerir. Birey yaşamı boyunca bedenindeki fiziksel değişimleri kimlik fotoğrafında belirtmek durumunda bırakılır. Bu fotoğrafın resmî kurumlara ibraz ediliyor oluşu beraberinde bir ifade kontrolü problemine yol açmıştır. Birey fotoğraflanırken standartlara uygun davranmak zorunda bırakıldığı için mimiklerine hâkim olmak zorunda kalmıştır. Bu tez kapsamında kimliğin toplumsal rolü ve yüz ifadesinin kimlik fotoğrafındaki belirlenimi sulu boya çalışmalarla biyopolitika bağlamında incelenmiştir.

Abstract:
Within the framework of this thesis, the reflections of biopolitics in the field of art have been analyzed through the concepts of "persona," "identity," and "portrait," and have tried to be explained through some examples in art history. One of the methods of biopolitics to increase power is to categorize individuals within society and increase social efficiency. The phenomenon of identity, one of the categorization systems, involves documenting the image of the individual in a comprehensible way. The individual is forced to indicate the physical changes in his body throughout his life in his identity photograph. The fact that this photograph is submitted to official institutions has led to a problem of expression control. Since the individual was forced to behave according to the norms while being photographed, he had to control his facial expressions. This thesis examines the social role of identity and the determination of facial expression in identity photographs in the context of biopolitics through watercolor works.
Baktriya Devleti (MÖ III. -II. yüzyıllar)
The Bactrian State (3rd-2nd centuries BCE)
Yazar: EMİRHAN SAYGILI
Danışman: DOÇ. DR. ERKİN EKREM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Küresel çapta bile iyi bilinen bir alan olmayan Baktriya tarihi, Türkiye'de de üzerine
daha çok düşülmesi gereken bir alan olarak ortaya çıkmaktadır. Asya'nın içinde,
denizlere uzak konumda bulunan Baktriya, oldukça eski tarihiyle, tarihteki varsıl
dönemleriyle, yakın dönemde ise birçok kargaşaya sahne oluşuyla kendine özgü bir
bölgedir. Tarih boyunca Türkler başta olmak üzere birçok gücün egemenliğine girmiş,
türlü toplumları içinde barındırmış olan bu bölge, siyaset-ordu gücü olarak çevresini
epeyce etkilemiş olduğu süreçlerden geçmiş olmasıyla önemlidir. İskender'in bölgeyi
işgal edişinden sonraki ölümünden kısa süre sonra doğup Baktriya'yı da kapsayacak
biçimde varlık göstermiş Selevkoslulardan koparak tarih sahnesine çıkmış, MÖ III-II.
yüzyıllarda bölgeyi yönetmiş olan Baktriya Devleti, bölge tarihi içinde belirgindir. Bu
devletin yöneticileri, bölge için yabancı kökenli olmakla birlikte bölgeye gelirken getirmiş
oldukları kültürlerinden uzaklaşırken etnik olarak karışık olan bölgenin kültüründen
yoğun biçimde etkilendiler. Hükümdarı Demetrios ile doruğuna ulaşmış bu devletin
tarihi, var olan sınırlı sayıdaki birincil kaynaklar ile araştırma yapıtları kullanılmak
yoluyla inceleme altına alınmıştır.

Abstract:
The history of Bactria, which is not well-known field even globally, appears as
necessary to get attention more in Türkiye as well. Bactria, where is in Asia and far
from the seas, is a distinctive region with its very old history, wealthy periods in history
and being the scene of turmoil in the modern era. This region, which was become
under the rule of many powers, especially Turks, throughout history and contained
various peoples in, is important with having gone through processes it affected its
environment quietly as a political and military power. The State of Bactria, which was
appeared on the stage of history by breaking away from the Seleukids that was born
soon after Alexander's death following his invasion of the region and that covered
Bactria, and which ruled the region in 3rd-2nd centuries BCE, is prominent in the
regional history. Although the rulers of this state were of foreign origin to the region,
they were heavily influenced by the culture of the region which was ethnically diverse
while they had been estranging to their own culture they had brought with them to the
region. This state, which has reached its zenith with its ruler Demetrios, has been put
under examination by using the limited number of existing primary sources and
research works.
Yaşam ve Mekansallık Üzerine Bir Deneme: Apartman Projesi
An Essay on Life and Spatiality: The Apartment Project
Yazar: BETÜL SERTKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ESEN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez çalışması, sanat ve yaşam ilişkisini Post-Truth çağı perspektifinden ele alarak kişisel 
deneyimlerin yaratıcı üretimler üzerindeki etkisini incelemektedir. Apartman olgusunu temel 
alarak gerçekleştirilen bu çalışmada inşa edilen apartman hayali bir yapı olup söz konusu bu 
yapının strüktürel ögeleri bireysel sanat pratiğinin yayıldığı farklı ortam ve içerikler ile 
ilişkilendirilmiştir. Çalışmada, apartmanın girişi sanat pratiğinin başlangıcı olarak 
tanımlanırken hiyerarşik bir yapı içerisinde yukarı doğru çıkıldıkça her bir katta farklı 
medyumlar ve kavramlar üzerinden ortaya konulan yapıtlar, apartmanın katları ile 
ilişkilendirilmiştir. Buradan hareketle, "Yaşam Ve Mekansallık Üzerine Bir Deneme: Apartman 
Projesi" başlıklı bu tez metni, sosyal yaşam ile mekan arasındaki bağı retrospektif bir şekilde 
gözler önüne sererken, kişisel deneyimlerin zaman, toplumsallık ve mekanla olan ilişkisini
açıklamaktadır. 
Anahtar sözcükler: Post-Truth, Apartman, Anti-Estetik, Sosyal medya, Gerçeklik, Süreç, 
Simülasyon

Abstract:
This thesis examines the relationship between art and life from the perspective of the 
Post-Truth era and analyses the impact of personal experiences on creative 
productions. In this study, which is based on the apartment building phenomenon, the 
apartment building is an imaginary building and the structural elements of this building 
are associated with different environments and contents in which individual art 
practice is spread In the study, while the entrance of the apartment building is defined 
as the beginning of the art practice, the works produced on each floor through different 
mediums and concepts as you go upwards in a hierarchical structure are associated 
with the floors of the apartment building. From this point of view, this thesis text titled 
"An Essay on Life and Spatiality: Apartment Project" reveals the link between social life 
and space in a retrospective manner, while explaining the relationship of personal 
experiences with time, sociality and space.
Keywords: Post-Truth, Apartment, Anti-Aesthetics, Social media, Reality, Process, 
Simulation
Anaerkil toplum düzeni ve seramik sanatına yansımaları
Matriarchal social order and it's reflections on ceramic art
Yazar: CANAN KİLİT
Danışman: PROF. DENİZ ONUR ERMAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Anaerkillik merkezinde incelenen tez raporunda kadın ve anne kavramları üzerinden seramik sanatına ilişkin inceleme ve araştırmalar yer almaktadır. Anadolu'da anaerkil yaşam tarzı ve ana tanrıça kültü, kadınlığı, özellikle de anneliği içermektedir. Ana tanrıça figürinleri kadınsı temel niteliklerin taşıyıcı sembolü olarak bilinmektedir. Birinci bölümde nitel araştırma yöntemi kullanılarak ilk çağdaki sosyal sistemin incelenmesi ve ritüel sembollerin benzerlikleriyle birlikte açıklanması üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Türkiye'deki akademik-çağdaş kadın sanatçıların erkek iktidar ilişkileri ve normlarını inceleyen örnek çalışmaları ile uluslararası sanatçıların çağdaş sanat eserlerinde kadın temasını ve kadınsı özelliklerin işlenişini içeren eserleri yer almaktadır. Tez raporunun tamamında 8 sanatçının, tez konusu bağlamında, geçmişten günümüze çeşitli eserleri yer almaktadır. Üçüncü bölümde kişisel çalışmalara yer verilmiştir.

Abstract:
The thesis report examined at the matriarchy center includes examinations and research on ceramic art based on the concepts of woman and mother. In Anatolia, the matriarchal lifestyle and the Mother Goddess cult include femininity, especially motherhood. Mother goddess figurines are known as the carrier symbol of feminine basic qualities. Using the qualitative research method, the first chapter focused on examining the social system in ancient times and explaining the ritual symbols associated with their similarities. The second part includes exemplary works of academic-contemporary female artists in Turkey, examining male power relations and norms, and the works of international artists that include the theme of women and the treatment of feminine characteristics in contemporary works of art. In the entire thesis report, there are various works of 8 artists from past to present in the context of the thesis topic. In the third section, personal studies are included.
Endüstriyel seramik üretim malzemeleriyle sanatsal dönüşüm
Industrial, ceramics, production, art, transformation
Yazar: ÇAĞRI ATASAYAR
Danışman: PROF. DR. CANDAN TERVİEL
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Sanat Dalı / Seramik ve Cam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmada, endüstrinin tarihsel gelişim süreci analiz edilmekte ve seramiğin endüstriyel üretim malzemelerine ve üretim alanında kullanılan kalıplara örnek verilerek üretim süreci detaylandırılmaktadır. Seramiğin endüstriye dâhil olma süreci, tarihsel ve teknolojik perspektiflerden ele alınmış; endüstriyel seramiğin fonksiyonları, çeşitleri ve kullanım alanları örneklerle desteklenerek açıklanmıştır. Bunun yanı sıra, sanat kavramı derinlemesine incelenmiş ve seramik sanatının tarihsel evrimi ile bu sanat dalının estetik ve kültürel önemi açıklanmıştır. Özellikle seramik üretiminde kullanılan alçı kalıplarının, sanat uygulamalarıyla olan ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Şamotlu kilden elde şekillendirilip sırlanarak tamamlanmış tek bir hayvan figürü ile kalıp ürünü olan fincan birlikte tasarlanmış ve bu birliktelikten doğan yeni sanatsal ifadeler kalıpla bütünleştirilerek, endüstri ile sanatın kesişim noktasında analiz edilmiştir. 
Bu bağlamda, endüstriyel üretim malzemelerinin seramik sanatının sürecine nasıl dahil olduğu ve bu birlikteliğin nasıl bir dönüşüm yarattığı, kapsamlı bir şekilde tartışılmaya ve öznel bir anlatım dili oluşturulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, the historical development of industry is analyzed, and the production process is detailed by providing examples of industrial production materials and molds used in the field of ceramics. The integration of ceramics into industry is examined from historical and technological perspectives; the functions, varieties, and applications of industrial ceramics are explained with supporting examples. Additionally, the concept of art is explored in depth, and the historical evolution of ceramic art, along with its aesthetic and cultural significance, is elucidated. Special emphasis is placed on the relationship between plaster molds used in ceramic production and artistic practices. A single animal figure, hand-formed from grogged clay and completed with glazing, is designed together with a mold-produced cup, and the new artistic expressions arising from this combination are analyzed at the intersection of industry and art, integrating the mold into the artistic process.
Küresel kamusal mal olarak doğanın korunması: Borç-doğa takaslarının analizi
Conservation of nature as a global public good: Analysis of debt-for- nature swaps
Yazar: EBRU BİLGİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA UMUR TOSUN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Antroposen çağının doğal çevre üzerindeki etkilerini incelemek ve bu etkileri küresel kamusal malların korunması bağlamında değerlendirmektir. Antroposen döneminin getirdiği çevresel zorluklar bir müşterek niteliğindeki doğanın karşı karşıya olduğu tehditlerin kökleşmesine neden olmuş ve yeni finansal çözüm yollarının türetilmesi bir zorunluluk halini almıştır. Borç-doğa takası, bu çözüm yollarından biridir. İlgili çerçevede tezin uygulama bölümünde En Küçük Kareler ve Lojistik Regresyon yöntemleri aracılığıyla 1990-2020 yılları arasındaki borç-doğa takası anlaşmalarının yönelimi incelenmiştir. Ek olarak, çeşitli ülke gruplarının borç-doğa takaslarına etkileri analiz edilmiş ve bu bağlamda takas anlaşmaların evrimi irdelenmiştir. Bulgular, borç-doğa takaslarının sürdürülebilir çevre yönetimi için potansiyel bir araç olduğunu ve ancak etkin bir şekilde uygulanabilmesi için çeşitli faktörlerin dikkate alınması gerektiğini işaret etmektedir. Ayrıca farklı ekonomik yapıya sahip ülkelerin takas anlaşmalarına ayrıksı şekilde tepki verdikleri gözlemlenmiştir.

Abstract:
The objective of this study is to examine the impacts of the Anthropocene epoch on the natural environment and to evaluate these impacts within the context of the preservation of global public goods. The environmental challenges brought about by the Anthropocene era have led to the entrenchment of threats faced by nature, which possesses a commons characteristic, necessitating the derivation of new financial solutions. Debt-for-nature swaps represent one such solution. Within the relevant framework, the practical section of the thesis investigates the orientation of debt-for-nature swap agreements between 1990 and 2020 through the use of Ordinary Least Squares and Logistic Regression methods. Additionally, the impacts of various country groups on debt-for-nature swaps have been analysed, and in this context, the evolution of swap agreements has been scrutinized. Findings indicate that debt-for-nature swaps are a potential tool for sustainable environmental management, yet their effective implementation requires consideration of various factors. It has also been observed that countries with different economic structures respond distinctively to swap agreements.