Sınıf ve ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik öğretme kaygıları ile öğrencilerin matematik kaygılarının incelenmesi
Examining primary and secondary school mathematics teachers' anxiety in teaching mathematics and their students' mathematics anxiety in terms of some variables
Yazar: İBRAHİM KARAŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECİP BEYHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Ülkemizde tüm eğitim kademelerinde zorunlu ders olarak okutulan matematik, bazı öğrenciler için sevilen bir ders olurken, bazıları içinse korkulan ve sonrasında kaygıya dönüşen bir ders haline gelmektedir. Bu durum, araştırmacıları matematik kaygısı üzerine çalışmaya yöneltmiştir. Bu bağlamda yapılan araştırmalarda öğrenci ve öğretmen değişkeni üzerinde durulduğu görülmektedir. Ancak öğrencilerin ilkokuldan ortaokula geçişte yaşadıkları matematik kaygısının öğretmen değişkeniyle birlikte incelendiği çalışmalara rastlanılmamıştır. Çalışmanın amacı; sınıf ve ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik öğretmede yaşadıkları kaygı ile 4. ve 5. sınıfa giden öğrencilerin matematik öğrenmede yaşadıkları kaygının çeşitli değişkenler açısından incelenerek ortaya çıkan sonuca yönelik öneriler geliştirmektir. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim öğretim yılında Manisa ili Soma ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi-özel ilkokul ve ortaokullarda öğrenim görmekte olan 3744 öğrenci ile 79 sınıf öğretmeni ve 38 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Evrenden rastgele seçilen 1096 öğrenci ile 30'u sınıf öğretmeni ve 30'u matematik öğretmeni olmak üzere toplam 60 öğretmen araştırmanın örneklemini temsil etmektedir. Araştırma sürecinde toplanan veriler SPSS paket programında analiz edilmiş olup parametrik olmayan  istatistiksel teknikler kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bindak (2005) tarafından geliştirilen "İlköğretim Öğrencileri İçin Matematik Kaygı Ölçeği", Peker (2006) tarafından geliştirilen "Matematik Öğretmeye Yönelik Kaygı Ölçeği" ile öğretmen ve öğrencilere uygulanmış olan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin matematik kaygıları (4. sınıf X ̅=1.69, 5.sınıf X ̅=1.98; matematik kaygı puanları 1.00'den 5.00'e doğru yükselmektedir.) "hiçbir zaman" kaygı düzeyindedir. 4. sınıftan 5. sınıfa kaygı düzeyinde anlamlı derecede yükselme olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin cinsiyete ve yaşanılan yerleşim yerine (köy-ilçe) göre kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı belirlenmiştir. Sınıf ve ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik öğretmeye yönelik kaygıları (Sınıf öğrt. X ̅=1.92, matematik öğrt. X ̅=1.67; matematik kaygı puanları 1.00'den 5.00'e doğru yükselmektedir.) "kesinlikle katılmıyorum" kaygı düzeyinde ve aralarında anlamlı bir farklılaşma yoktur. Öğretmenlerin cinsiyete, mezun oldukları okul türüne, meslekteki kıdemlerine ve çalıştıkları kurumların bulunduğu yerleşim yerine göre kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılaşma bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Matematik Kaygısı, İlkokul, Ortaokul, Matematik Öğretimi

Abstract:
Being a compulsory course for students at all levels of the education in Turkey, mathematics is a popular subject for some students whereas it is feared by others, which leads them to anxiety later. This fact led researchers to conduct studies on mathematics anxiety.  It is clearly seen that the studies conducted for this purpose have put emphasis on teacher and student variables.  However, there is no study in which the mathematics anxiety experienced by students during their transition from primary school to secondary school were examined together with the teacher variable. The aim of this study is to examine the anxiety experienced by primary and secondary school mathematics teachers in mathematics teaching together with the anxiety experienced by 4th and 5th grade students in mathematics learning. The subject was handled in terms of various variables and some recommendations were developed in accordance with the results gathered. The population of the research consists of 3744 students, studying at private/state primary and secondary schools of Ministry of National Education in Soma province of Manisa in 2017-2018 academic year along with 79 primary school teachers and 38 secondary school mathematics teachers. The sample of the study is represented by 1096 students and 60 teachers which contains primary school and secondary school mathematics teachers evenly. They were selected randomly from the research population. The data collected from the study was analyzed in SPSS package program and non-parametric statistical techniques were used. The data collection tools used during the research were "The Mathematics Anxiety Rating Scale for Primary School Students" developed by Bindak (2005), "The Mathematics Teaching Anxiety Scale" developed by Peker (2006) and "Personal Information Form" applied to both the teachers and the students.
According to the results of the study, mathematics anxiety of 4th and 5th grade students  (For 4th grade students  X ̅=1.69, for 5th grade students  X ̅=1.98; mathematics anxiety scores increases from 1.00 to 5.00.) is at the level of "never". The results suggest that there is a significant increase in the level of anxiety from 4th grade to 5th grade. Besides it is observed that the level of anxiety does not differ significantly depending on the student's gender or residance (city center or village). The anxiety experienced by primary school and secondary school mathematics teachers in teaching mathematics (For primary school teacher X ̅=1.92 and for secondary school mathematics teacher  X ̅=1.67; mathematics anxiety scores increases from 1.00 to 5.00) is at the level of "strongly disagree". And the level of the anxiety does not differ significantly between these two types of teachers. Moreover no differences were seen depending on the teachers's gender, the type of the school they graduated, seniority in their jobs and the location of the school they work at.

Key words: Mathematics Anxiety, Primary School, Secondary School Mathematics Teaching