İran'da ve Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş ve mutluluk düzeylerinin, anne-baba tutumu ve değerler bakımından incelenmesi
Investigation of psychological well-being and happiness levels of university students in İran and Turkey in terms of parent attitude and values
Yazar: SAHAR AKBARI
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada İran'da ve Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerinin, mutluluk, anne-baba tutumu ve değerler değişkenleri bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu Mersin ve Tebriz Üniversitesinin farklı programlarından, toplam 840 öğrenci oluşturmuştur. Çalışma grubuna Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, anne baba tutum Ölçeği, oxford mutluluk Ölçeği, değer yönelim Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 programında çözümlenmiştir. Öğrencilerin vatandaşı oldukları ülke değişkenine göre ''anne-baba tutumları, mutluluk, değer ve psikolojik iyi oluş'' puan ortalamaları arasında fark olup olmadığını belirlemek için bağımsız örneklemler için t testinden ve psikolojik iyi oluş, mutluluk, değerler ve anne baba tutumları arasındaki anlamlı bir ilişki olup olmadığını tespit etmek için de Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısından yararlanmıştır. Ayrıca değişkenlerin psikolojik iyi oluşun önemli birer yordayıcısı olup olmadıkları her iki gruptan elde edilen verilere çoklu hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmada yapılan analizde katılımcıların vatandaşı oldukları ülke değişkenine göre otoriter ve koruyucu-istekçi anne baba tutumu puanları farklılık göstermezken demokratik anne baba tutumu puan ortalamaları Türkiye vatandaşı olan katılımcıların puanları anlamlı düzeyde daha yüksek olarak gözlemlenmiştir. Değerler, Psikolojik İyi Oluş ve mutluluk puan ortalamaları arasında İran vatandaşı olan grup lehine anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Ayrıca yapılan korelasyon analizi sonucunda her iki grupta da psikolojik iyi oluş ile demokratik anne baba tutumu arasında pozitif yönde, otoriter ve koruyucu/istekçi anne baba tutumlarıyla arasında ise negatif yönde, her iki grupta da psikolojik iyi oluş ile mutluluk arasında pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır.  Ayrıca İranlı öğrencilerin psikolojik iyi oluş ve değerleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Çoklu hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına bakıldığında, anne-baba tutumu her iki grupta da sadece demokratik anne baba tutumunun psikolojik iyi oluşun anlamlı ve pozitif bir yordayıcısı olduğu ve değerler değişkeninin varyansa katkısı İran grubunda daha yüksekken mutluluk değişkeninin psikolojik iyi oluşu yordama oranı Türkiye grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this psychological well-being study, which is done among the university students in Iran and Turkey, is to examine their levels in terms of happiness, parental attitude and values. The study group of the descriptive survey model research is consisted of 840 students from different fields of Mersin and Tabriz University. Psychological Well-Being Scale, Parental Attitude Scale, Oxford Happiness Scale, and Value Orientation Scale were applied to the study group. The results were analyzed in SPSS 25 software. He used the t-test for independent samples to determine whether there was a difference between the parental attitudes, happiness, value and psychological well-being mean scores according to the country of citizenship of the students, and the Pearson Product Moments Correlation Coefficient to determine whether there was a significant relationship between psychological well-being, happiness, values   and parental attitudes. In addition, multiple hierarchical regression analysis was performed on the data which is obtained from both groups, whether the variables were an important predictor of psychological well-being or not. In the analysis made in the research, while the authoritarian and protective-demanding parent attitude scores of the participants did not differ according to the variable of the country they are citizens of, the democratic parent attitude score averages of the participants who are Turkish citizens were observed to be significantly higher. It was determined that there was a significant difference between the values, psychological well-being and happiness score averages in favor of the Iranian citizen group. Furthermore, as a result of the correlation analysis, a positive relationship was found between psychological well-being and democratic parental attitudes, a negative relationship between authoritarian and protective/demanding parent attitudes, and a positive relationship between psychological well-being and happiness in both groups. Additionally, it has been observed that there is a positive and significant relationship between the psychological well-being and values of Iranian students. When the results of the multiple hierarchical regression analysis were examined, it was determined that only the democratic parental attitude was a significant and positive predictor of psychological well-being in both groups, and the contribution of the values variable to the variance was higher in the Iranian group, while the predictive rate of the happiness variable was higher in the Turkish group.