Romatoid artritli hastalarda fibromyaljinin hastalık aktivitesi, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effects of fibromyalgia on disease activity, physical activity and life quality in romatoid arthritis
Yazar: SÜMEYYE DOĞANTEKİN
Danışman: PROF. DR. AKIN ERDAL
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Fibromiyalji Sendromu (FMS) bulunan ve bulunmayan
Romatoid Artrit (RA) hastalarının hastalık aktivite düzeyleri, yaşam kalitesi ve fiziksel
aktivite durumlarının karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Polikliniği'ne başvuran RA hastaları
içerisinden 30 FMS bulunan ve 30 da FMS bulunmayan hasta rastgele olarak
çalışmaya dahil edildi. Hastalar klinik olarak değerlendirildi ve çeşitli laboratuvar
sonuçları kaydedildi. Hastalık aktivite skoru (DAS-28) anketi, sağlık değerlendirme
anketi (HAQ), Dünya Sağlık Örgütü-yaşam kalitesi değerlendirme anketi (WHOQOLBref) ve uluslararası fiziksel aktivite anketi (UFAA) hastalara uygulandı. Veriler
bağımsız örneklem T-testi, Mann-Whitney U, ki kare ve Pearson korelasyon testleri
kullanılarak istatistiksel olarak %95 güven aralığında analiz edildi (p = 0.05).
Bulgular: Kadın cinsiyet FMS bulunan RA grubunda daha yüksek oranda tespit
edilmiştir (p < 0.05). FMS bulunan RA hastalarında (67.83 ± 91.61) FMS bulunmayan
RA hastalarına (30.00 ± 59.14) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha uzun
süren sabah tutukluğu bulunmaktaydı (p < 0.05). FMS bulunan RA grubu, FMS
bulunmayan RA grubuna göre hastalık aktivite seviyeleri bakımından istatistiksel
olarak anlamlı bir şekilde daha kötü DAS-28 skorlarına sahipti (p < 0.05). FMS
bulunan RA'li hastaların HAQ skoru 18.46 ± 13.64 iken FMS bulunmayanlarınki 6.06
± 9.19 idi (p < 0.05). WHOQOL-Bref'in bütün komponentlerinin (fiziksel, ruhsal,
sosyal ve çevresel) FMS bulunan hastalarda negatif olarak etkilendiği gösterilmiştir (p
< 0.05).
Sonuçlar: Bu tez çalışmasının sınırları içerisinde FMS'nun, RA'li hastaların hastalık
aktivite seviyesini, fiziksel kapasitesini ve yaşam kalitesini olumsuz olarak etkilediği
tespit edilmiştir. Ancak FMS bulunan RA hastaları FMS bulunmayan RA hastalarına
göre fiziksel aktivite durumları etkilenmemiştir.
Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji, fiziksel aktivite, fiziksel kapasite, hastalık
aktivitesi, Romatoid artrit, yaşam kalitesi.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to compare disease activity levels, quality of life
and physical activity status of patients with Rheumatoid Arthritis (RA) with and
without Fibromyalgia Syndrome (FMS).
Materials and Methods: Patients with RA of 30 patients with FMS and 30 patients
without FMS, who were referred to the Physical Medicine and Rehabilitation
Policlinic, were randomly included into the study. The patients were evaluated
clinically and various laboratory results were recorded. The disease activity score
(DAS-28) questionnaire, the health assessment questionnaire (HAQ), the World
Health Organization-quality of life questionnaire (WHOQOL-Bref) and the
international physical activity questionnaire (UFAA) were applied. Data were
analyzed statistically using a 95% confidence interval (p = 0.05) using the independent
sample T-test, Mann-Whitney U, Chi-Square and Pearson correlation tests.
Results: Female gender was found higher in RA group with FMS (p <0.05). There
was statistically significantly longer morning stiffness in RA patients with FMS (67.83
± 91.61) than in RA patients without FMS (30.00 ± 59.14) (p <0.05). The RA group
with FMS had significantly worse DAS-28 scores (p <0.05) in terms of disease activity
levels than the RA group without FMS. HAQ scores of patients with RA with FMS
were 18.46 ± 13.64 and those without FMS 6.06 ± 9.19 (p <0.05). All components of
WHOQOL-Bref (physical, psychological, social and environmental) were shown to
be negatively affected in patients with FMS (p <0.05).
Conclusion: Within the limits of this thesis study, it can be concluded that patients
with RA with FMS had a negative impact on disease activity level, physical capacity
and quality of life. However, RA patients with FMS were not affected by physical
activity status compared to RA patients without FMS.
Keywords: Fibromyalgia, physical activity, physical capacity, disease activity,
rheumatoid arthritis, quality of life.