Kirlilik sığınağı ve kirlilik hale hipotezlerinin ülkelerin gelişmişlik seviyesine göre incelenmesi
Examination of pollution havens and pollution halo hypothesis according to development levels of countries
Yazar: ASİYE TÜTÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. HİLMİ ZENGİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Endüstriyel kirlilik = Industrial pollution ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Kirlilik = Pollution ; Kirlilik sığınakları hipotezi = Pollution haven hypothesis ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Bu tez çalışmasında, gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş dünya ekonomilerine yönelik kirlilik sığınağı veya kirlilik hale hipotezlerinin geçerliliği test edilmiştir. Kirlilik sığınağı ve kirlilik hale hipotezlerinin oluşumunu etkileyen üç ana değişken söz konusudur. Bunlar çevresel düzenlemeler, yabancı doğrudan yatırımlar ve kirlilik emisyonlarıdır. Literatür incelendiğinde, bu hipotezlerin sadece ikili değişkenler kullanılarak dikkate alındığı görülmektedir. Ayrıca yalnız bir ülke veya ülke grubunun da dikkate alınması ve farklı dönem ve yöntemlerin uygulanması elde edilen
sonuçlarda tutarlılık yaşanmasına engel olmaktadır. Bu nedenle bu tezde, hipotezi etkileyen her üç
değişken, gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülke grupları için aynı dönem ve yöntem dikkate
alınarak incelenecek ve hipotezlerin geçerliliği sorgulanacaktır. Bu amaçla CADF ve PANIC panel
birim kök, Westerlund (2007) panel eşbütünleşme, Westerlund (2006) panel çok kırılmalı eşbütünleşme ve Konya (2006) panel nedensellik testlerinden yararlanılmıştır. 
Panel eşbütünleşme testi sonuçlarına göre, çevresel düzenlemeler ve yabancı yatırımlar
arasında gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca yabancı
doğrudan yatırımlar ve karbondioksit emisyonları dikkate alındığında, yalnızca gelişmekte olan
ülkelerde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Panel çok kırılmalı eşbütünleşme testi sonuçlarına göre ise, çevresel düzenlemeler ve yabancı yatırımlar arasında gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde; yabancı doğrudan yatırımlar ve karbondioksit emisyonları arasında gelişmiş, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeler arasında uzun dönemli ilişki söz konusudur. Panelin geneli incelendiğinde panel nedensellik testi, çevre vergilerinden yabancı yatırımlara ve gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkeler için yabancı doğrudan yatırımlardan karbondioksit emisyonuna doğru tek yönlü nedensellik olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this thesis study, the validity of the pollution haven or pollution halo hypotheses for developed, developing and least developed countries has been tested. There are three main variables effecting the formation of pollution haven and pollution halo hypotheses. These variables are environmental regulations, foreign direct investments and pollution emissions. When the literature is examined, it is seen that these hypotheses are taken into account only for two variables. In addition, taking into account a country or country groups and investigating different periods and methods cause different results. Therefore, in this thesis study, all three variables effecting hypotheses will be examined for the same period and method for developed, developing and least developed country groups and the validity of the hypotheses will be questioned. For this purpose, CADF and PANIC panel unit root, Westerlund (2007) Panel Cointegration, Westerlun (2006) Panel Cointegration with Multiple Structural Breaks And Konya (2006) Panel Causality Tests are used.
According to the results of panel cointegration test, there is a long run relationship between
environmental regulations and foreign investments in developed and developing countries.
Moreover, when foreign direct investments and carbondioxide emissions are considered, there is a
statistically significant relationship in developing countries. According to the panel cointegration
with multiple structural breaks test there are long run relationship between environmental regulations and foreign investments in developed and developing countries; there are a long run relationship between foreign direct investments and carbondioxide emissions in developed, developing and least developed countries. The panel causality test shows that there is one-way causality from foreign taxes to foreign investments and from foreign direct investments to carbondioxide emissions for developing and underdeveloped countries.