Ebüzziya Mehmet Tevfik ve Sirac gazetesinin Latin harflerine aktarılması
Ebuzziya Mehmet Tevfik and the translation of the newspaper Sirac into Latin letters
Yazar: SEVTAP BİLMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS EMRE TANSÜ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Ebüzziya Tevfik = Ebüzziya Tevfik ; Gazeteler = Newspapers ; Latin harfleri = Latin characters ; Matbaacılık = Printing ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sirac gazetesi = Sirac newspaper

Özet:
İnsanoğlu, yeryüzüne zûhur ettiği andan itibaren öğrenme ve keşfetme duygusu üzerine yoğunlaşmıştır. Öyleki yazının olmadığı dönemlerde kendini ifade edebilme maksadıyla O dönemde yaşayan insanların; heykelcikler, resimler, süslemeler ve türlü türlü aletler kullandıkları bilgisine literatürde rastlamak mümkündür. Lakin yazının icâdıyla birlikte artık bilgiler haznesi gelişmiş ve birikmiş olan insanlık, Coğrafi, Tarihi, Siyasi, Sosyo-ekonomik ve Etnolojiksel kimlik arayışları içinde topluluklara bölünmüştür, bu da beraberinde kendi içine dönük ve normcu toplum yapısını getirmiştir. Onun içindir ki; bölünmüş toplumlar tâkriben X-XV. yüzyıllardan itibaren birbirlerinden haberdar olabilmek, büyük güç olmak, toplumunu geliştirmek ve strateji belirlemek için çeşitli yollara başvurmuşlardır bu yolların en önemlisi matbaanın icâdından sonraki tecrübeler olmuştur. Çalışmamda ayrıntılı olarak vermiş olduğum üzere matbaanın gelişmesi; gazeteciliği ve gazeteciliğin getirdiği çeşitli kavramları ön plana çıkarmıştır. Bu minvalde Latin harflerine aktardığım H. 1290/M.1873 Ebüzziyâ Tevfik tarafından yayım hayatına başlayan "Sirâc" gazetesi günlük bir gazete özelliği taşımakta olup, toplamda; altmış dört varakadan, günlük; dört nüsha üç sütundan oluşmaktadır. Nüshalarda ara ara resimler (Kadın, yatak) mevcuttur ve reklam köşeleri de yer almaktadır. Aynı zamanda O yıllarda gerçekleşen olaylar korkusuzca verilmiştir. O dönemin; gözde ülkelerinin demokrasileri, ekonomileri, sosyal hayatları, ulaşım-haberleşme fonksiyonları hakkında da bilgiler verilmiştir. Eserde en mühim bahis şüphesiz Türk toplumunun ecdadı Osmanlı Devleti'nin hâl-i vaziyetinden bilgiler sunulmasıdır.

Anahtar kelimeler: Yazı, Matbaa, Gazete, Sirâc, Ebüzziyâ Tevfik

Abstract:
Human beings have put emphasis on learning and discovering since the moment they set foot on the earth. Fort his reason, it's possible to see the records of sculptures, ornaments, various tools used by people to exprees themselves even before the writing was invented. But after the invention of writing, the information capacity of human being has devoloped and expanded and people have divided into communities in search of geographical, historical, political, socio-economical and ethnological identities. This has created an introvert and normative society. Thus, the divided societies have tried different ways to have contact with each other, become super power, develop society and decide strategy since apporoximately 10th-15th centuries. The experiences after invention of printing pres have been the most important of these ways. As I mentioned in my work in details, the development of printing pres has put ligt on journalism and the terms related to journalism. The newspaper "Sirac" (Hijri 1290/ Gregorian 1873) that I have translated to Latin letters was published by Ebüzziya Tevfik. İt's a daily newspaper consisting of sixty four pages in total; four pages three columns daily. Sometimes there are pictures (woman, bed) on issues and there are corners for advertisements. At the same time, the events of those times are given fearlessly. There is information about democracies, economy, social lives, transportation, communication functions of popular countries. The most important thing about this newspaper is that it gives information about situation of Ottoman Empire which Turkish people consider. 

Keywords: Writing, Printing pres, Newspaper, Sirac , Ebuzziya Tevfik