Demir eksikliği anemili hastalarda hücresel ve humoral immunitenin değerlendirilmesi
The cellular and humoral immunities in patients with iron deficiency anemia
Yazar: OZAN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. VEFKİ GÜRHAN KADIKÖYLÜ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; İmmünite = Immunity ; İmmünite-hücresel = Immunity-cellular ; İmmünoglobülin A = Immunoglobulin A

Özet:
Amaç
Demirin immün hücreler için büyümeyi uyarıcı, sitokin aktivitesindeki ve hücre aracılı immün efektör yolaklarına olan etkisinin saptanmasıyla günümüzde immünitenin devamlılığının sağlanmasında önemi anlaşılmıştır. Bu çalışmada demir eksikliği anemisinde hücresel ve humoral immunitenin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem
Bu çalışmaya hemoglobin düzeyi kadınlarda 11 g/dl, erkeklerde 12 g/dl altında olan, serum ferritin düzeyi 16 ng/ml, demir satürasyonu %15'in altında 70 DEA'li hasta (68 kadın ve 2 erkek, yaş ortalaması 36±13 yıl) alındı. Kontrol gurubu olarak aynı yaş aralığında  anemisi, kanser ve hematolojik maligniteleri, kronik enfeksiyon ve inflamatuar hastalıkları, diabetes mellitus ve endokrin hastalıkları, akut kan kaybı, kronik karaciğer hastalıkları, kronik böbrek hastalıkları, kronik alkoizmi ve gebeliği  olmayan düzenli olarak mineral/vitamin desteği almayan  30 sağlıklı birey (28 kadın ve 2 erkek, yaş ortalaması 29±9 yıl) çalışmaya alındı. Her iki gurupta tam kan sayımı, akım sitometrik yöntem ile lenfosit alt gurupları (CD3, CD4, CD5, CD8 ve CD19 ekspresyonları, CD4/CD8 oranı), elisa yöntemi ile sitokinler( IL-2, IL4, IL6), turbidimetri yöntemi ile de  immunglobinler (IgG, IgA, IgM) ve kompleman düzeyleri (C3 ve C4) incelendi. Hasta ve kontrol guruplarındaki sayısal verilerin karşılaştırılması için SPSS 15.0 Windows ile student-t testi kulanıldı. p<0.05 değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular
Her iki gurup arasında lenfositlerdeki CD3, CD4, CD5, CD19 ve CD8 ekspresyonları ile CD4/CD8 oranları, interlökin (IL-2, IL-4, IL-6), kompleman (C3 ve C4) ve IgG ve IgM düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). DEA'li hastalarda IgA düzeyleri kontrol gurubundan yüksek saptandı (p=0.004). 
Sonuç
Bu çalışmada DEA'li hastalarda hücresel ve humoral immunite etkilenmedi. DEA'li hastalarda IgA yüksekliği Çöliyak hastalığı için uyarıcı olmalıdır. Bununla birlikte DEA'nin bir hastalık olmadığı akla gelmeli ve hastalar semptomatik olmasa bile kan kaybı açısından gastrointestinal sistemin endoskopik incelenmesi ve premeanpozal kadınlarda jinekolojik değerlendirilme yapılmalıdır.

Abstract:
Aim
It has been understood that iron is important for ensuring the continuity of immunity by determining the growth stimulator effect for immune cells, cytokine activity and cell-mediated immune effector pathways. We aimed to evaluate the cellular and humoral immunities in iron deficiency anemia (IDA) in this study.
Material and Method
Seventy patients (68 female and 2 male with mean age 36 ± 13 years) with IDA (hemoglobin levels less than 11 g/dl in female and 12 g/dl  in male, serum ferritin level less than 16 ng/ml, and iron saturation below 15%) were enrolled to this study. 30 healthy subjects were accepted as the control group (28 women and 2 men with mean age 29 ± 9 years) without anemia, cancer, and hematologic malignancies, chronic infections and inflammatory diseases, diabetes mellitus and endocrine diseases, acute blood loss, chronic liver disease, chronic kidney disease, chronic alcoholism, pregnancy and regularly mineral/vitamin-supplemented. In both groups complete blood count, lymphocyte subgroups (CD3, CD4, CD5, CD8, and CD19 expression, CD4/CD8 ratio) by flow cytometric method cytokines by ELISA (IL-2, IL4, IL6), with turbidimetry method immunoglobulins (IgG, IgA, IgM) and complement levels (C3 and C4) were analyzed. Student's t-test was used for the comparison of numerical data in the patient and control groups by SPSS 15.0 for Windows. p value of <0.05 was considered as statistically significant.
Results
The expressions of CD3, CD4, CD5, CD19, and CD8 with CD4/CD8 ratios in lymphocytes, the levels of interleukin (IL-2, IL-4, IL-6), complement (C3, C4) and IgG and IgM were not significantly different between in two groups (p> 0.05). IgA levels in patients with IDA were significantly higher than those of control group (p = 0.004).
Conclusion
The cellular and humoral immunities were not affected in patients with IDA. High IgA levels should be a warning for Celiac disease in patients with IDA. Moreover it should be kept in mind that IDA is not a disease by itself and even patients are asymptomatic, endosocpic examination of gastrointestinal system for blood loss and gynecological evaluation in premenopausal women must be performed.