Diyabetik polinöropatili hastalarda ağrı ve yeti yitiminin yaşam kalitesi üzerine etkileri
Pain and disability effect on quality of life at patients with diabetic polyneuropathy
Yazar: NURTEN ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. HULUSİ KEÇECİ
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Metabolizma = Metabolism ; Nöropatiler = Neuropathies ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Diyabetik polinöropati (DPN) tanısı klinik ve/veya elektrofizyolojik olarak doğrulanmış hastalarda sosyodemografik özellikler, cinsiyet, metabolik parametreler ile nöropatik ağrı şekli, şiddeti ve yeti yitimi arasındaki ilişkinin incelenmesi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Klinik ve/veya sinir ileti çalışmalarıyla distal simetrik periferik nöropati tanısı doğrulanmış tüm hastalara; biyokimyasal değerlendirme, ağrı çeşidi ve şiddeti değerlendirilmek üzereAğrı Kalitesi Değerlendirme Ölçeği (AKDÖ), yeti yitimi değerlendirmesinde KısaYeti Yitimi Anketi(KYA), yaşam kalitesi değerlendirmesindeKısa Fom 36 (KF-36) anketi kullanıldı. 
Bulgular: Çalışmaya alınan62 hastanın 37 si (%59,68) kadın, 27 si (%40,32) erkekti. Yaş ortalaması 61,84±9,45 idi. Bayan yaş ortalaması 59,89±9,96, erkek yaş ortalaması 63,8±8,27 olup hastaların cinsiyet ve eğitim ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmadı(p>0,05). Ensık nöropatik ağrı çeşidi yanmaydı. Hastalık süresi uzadıkça ağrı şiddeti, yeti yitimi arasında anlamlı ilişki saptandı(<0,001). Hastalık süresi <5 yıl, 5-10 yıl, >10 yıl olmak üzere kategorize edildiğinde hastalık süresi >10 yıl olanlarda diğer iki gruba göre anlamlı şekilde daha kötüydü( p<0,001).  Hba1c ile ağrı şiddeti ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptandı( p<0,001). Fakat yeti yitimi ile Hba1c arasında anlamlı ilişki saptanmadı(p>0,05). Lipid profili ile AKDÖ, KYA ve KF -36 anketleriyle yapılan değerlendirmeler arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). Elektrofizyolojik olarak DPN saptanan hastaların yaşam kalitesi anlamlı şekilde DPN saptanmayanlara göre daha kötüydü. Nöropatik ağrı semptomları zamansal seyir açısından gelip geçici, değişken ve değişmeyen olmak üzere üç grupta incelendiğinde hastalık seyri değişmeyenlerin yaşam kalitesinin; zamansal seyri gelip geçici olan grubun ortalamasından anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı (p=0,01). AKDÖ alt grupları içerisinde yer alan derin ağrı ve yüzeyel ağrı değerleri arttıkça yaşam kalitesinin anlamlı derecede azaldığı gözlendi ve bu artışların derecesi de orta düzeydeydi (r=-0,373; p=0,003; r=-0,463; p<0,001). Nöropatik ağrı çeşitlerinin her biri yaşam kalitesiyle karşılaştırıldığında ağrı, batma, yanma, sıkıntı, hassasiyet, uyuşma, karıncalanma, kramp, acı semptomlarınınVisuel Ağrı Skalası (VAS) ile arasında anlamlı ilişki saptandı ( p<0,001).  
Sonuç: DPN diyabetin en önemli uzun dönem komplikasyonlarından biridir. DPN oluşumunda önleyici stratejiler ve hasta eğitimi hala komplikasyon oranları ve mortalitenin azaltılmasında önemli faktörler olmaya devam etse de, nöropatik ağrı çeşitlerinin belirlenmesi, yaşam kalitesinin ölçümü bu hastaların gelecekteki tedavi planı için önemlidir. Nöropatik ağrı çeşidinin ve yaşam kalitesinin belirlenmesinde genel ve hastalığa özgü ölçümleri içeren çok yönlü ölçeklerin kullanılması ve bu ölçümlerin rehber olarak kullanılıp ve tedavi girişimlerinin değerlendirilmesi önemlidir. 


Anahtar kelimeler: Diyabetik Polinöropati, Sinir İleti Çalışması, Ağrı Kalitesi    DeğerlendirmeÖlçeği, Yeti Yitimi, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Purpose: We aimed to investigatethe relationship and their effects onquality of life betweenviolence, disability, Sociodemographic characteristics, sex, metabolic parameters, typeofneuropathic pain at diabeticpolyneuropathy (DPN) diagnosi clinical and/or electrophysiological verified patients.
Materials and Methods: Clinicaland/ornerve conduction studiesin patients with distal symmetrical peripheral neuropathyall with a confirmed diagnosis; biochemical assessment, Assessment quality evaluate Scale (PQAS) in order to evaluatetype andseverity ofpain, Brief Disability Questionnaire (BDQ) in disability evaluation, Short Formthequality of life assessment36 (SF-36) questionnairewas used.
Results: (59.68%) 37 of62 patients were female, (40.32%) 27 of 62 patients of the study were male. Women's of average age is 59,89. Men's of average age is 63,8. There wasn't determined thesignificant relationshipbetweenpatientgender, socio-demographic characteristicsand quality of life (p> 0.05). The most common type of Neuropathic pain was burning(kindling). The significant relationship wasn't determined between pain severity between the sexes, disability and quality of life (p> 0.05). Disease duration were classified as <5 years, 5-10 years,> 10 years. The patients of disease duration > 10 years were significantly worse in the evaluations of the average quality of life with PQAS, BDQ and SF -36 questionnaire than the other two groups (p <0.001).
Significant relationship between with HbA1c, pain intensity and quality of life was determined(p <0.001). But the significant relationship wasn't determined between HbA1c and disability(loss of ability)(p> 0.05). The evaluations between With the lipid profile; PQAS, BDQ and SF -36 questionnaire wasn't determined significant relationship (p> 0.05).The quality of life of patients are detected DPN as Electrophysiological was significantly worse than those who are not detected DPN.
When Neuropathicpain symptoms were examined as temporary, changing and not changing of time's course, The average quality of life unchanging course of disease was determined significantly lower than the average of temporary group as time's coursetime course(p =0.01). When the deepand superficialpain values at locatedin the PQAS sub-groups increases, significantly reducedquality of lifewere observedandthe degree ofthis increasewasalsomoderate (r=-0,373; p=0,003; r=-0,463; p<0,001).  When the eachtype of neuropathic pain compare to thequality of lifewas determined significantlycorrelate between quality of life and Pain, stinging, burning, discomfort, tenderness, numbness, tingling, cramping,the VisualAnalogue Scale(VAS) of thepainfulsymptoms (p <0.001).
Conclusion: The DPN is one of the most important long-term complications of diabetes. Although still complication rates and in decreasing the mortality still continue be important factors too. Prevention strategies and patient education in the formation of DPN, determination of neuropathic pain types, measurements of the quality of life are important for these patients is important for the future treatment plan. The use of multiple scales that including general and disease-specific measures and using these measurements as a guide and evaluate the treatment interventions is important at type of neuropathic pain and determining quality of life.

Key Words: Diabetic Polyneuropathy, Nerve Conduction Studies, Pain Quality Assessment Scale, Disability, Quality of Life