Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin çalışma ortamlarının hasta güvenliği kültürü algılarının ve tükenmişlik durumlarının incelenmesi
Examining practice environments, patient safety culture perceptions and burnout status of nurses working in surgical clinics
Yazar: SEMRA ERDAĞI
Danışman: DOÇ. NADİYE ÖZER
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Tükenmişlik = Burnout ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Amaç. Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin çalışma ortamlarının, hasta güvenliği kültürü algılarının ve tükenmişlik durumlarının incelenmesini belirlemektiMateryal ve Metot. Tanımlayıcı türde olan araştırma, Ağustos 2012-Ocak 2013 tarihleri arasında gerçekleştirildi ve Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi, Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Palandöken Devlet Hastanesi Cerrahi Kliniklerinde çalışan 308 hemşireyle yürütüldü.Veriler, tanıtıcı özellikler soru formu, MTÖ, Hİ-İ-HÇODÖ ve HGKÖ ile toplandı. Veriler, kategorik ölçümlerde sayı ve yüzde olarak, sayısal ölçümlerde ortalama ve standart sapmayla değerlendirildi. Formların iç tutarlılığını değerlendirmede Cronbach's ?, sayısal ölçümlerin karşılaştırılmasında t, F, Pearson korelasyon ve Kruskall Wallis testleri kullanıldı.Bulgular. Alt boyutlarda; MTÖ puan ortalaması duygusal tükenmişlikte 18.0±7.00, duyarsızlaşmada 6.36±3.57, kişisel başarısızlıkta 19.41±4.68 bulundu. Alt boyutlarda puan ortalamaları 4 üzerinden; Hİ-İ-HÇODÖ 2.55±.65 - 3.08±.53; HGKÖ 2.45±.61- 2.68±.54 aralığındaydı. Hemşirelerin bazı tanıtıcı özellikleriyle MTÖ, Hİ-İ-HÇODÖ ve HGKÖ'nün bazı alt boyut puan ortalamaları arasındaki fark anlamlıydı (MTÖ-DT: cinsiyet ve kliniği tercih durumu; Hİ-İ-HÇODÖ-Temsil Gücü: Yaş, eğitim, çalıştığı kurum, çalışma süresi, bölüm, kliniği tercih durumu; Hİ-İ-HÇODÖ- Hemşirelik Kaynakları: Eğitim, çalıştığı kurum, çalışma süresi, kliniği tercih durumu; Hİ-İ-HÇODÖ-Yönetici Hemşire Tutumu: Yaş, çalıştığı kurum, çalışma süresi, bölüm; Hİ-İ-HÇODÖ- Kaynak yeterliliği: Yaş, çalıştığı kurum, bölüm, kliniği tercih durumu; Hİ-İ-HÇODÖ- İletişim: Yaş, çalıştığı kurum, çalışma süresi, bölüm; HGKÖ tüm alt boyutlarda çalıştığı kuruma göre, HGKÖ- Raporlama: Aynı kurumda çalışma süresi= p< 0.05).Sonuç. Bu bulgularla, kurumlar arasında güvenlik kültürü algısının ve çalışılan kuruma göre iş ortamı değerlendirmesinin farklı, kliniği hemşirenin seçme durumunda duygusal tükenmenin düşük olduğu; cinsiyetin duygusal tükenmeyi etkilediği; üst düzeyde güvenlik kültürü algısı oluşmadığı, çalışma ortamlarının orta düzeyde iyi algılandığı söylenebilir.

Abstract:
Aim. Is to examine practice environments, patient safety culture perceptions and burnout status of nurses working in surgical clinics.Material and Method. This descriptive study was conducted between August 2012 and January 2013 with 308 nurses working in surgical clinics of Ataturk University Research Hospital, Regional Training and Research Hospital, and Palandöken State Hospital.A questionnaire on descriptive characteristics, MBI, the PES-NWI, and PSCS were used to the data of the study. Data were assessed using number and percentage in categorical measurements and using mean and standard deviation in numerical measurements. Cronbach?s ? to evaluate internal consistency of forms t, F, Pearson correlation and Kruskal Wallis tests to compare numerical measurements were used.Results. Regarding subscales of MBI, mean score of emotional exhaustion was 18.0±7.00, mean score of depersonalization was 6.36±3.57, and mean score of personal accomplishment was 19.41±4.68. Mean scores of subscales were calculated as maximum score of 4; while mean score of PES-NWI ranges between 2.55±.65 - 3.08±.53; mean score of PSCS ranges between 2.45±.61- 2.68±.54. There was a significant difference between some descriptive characteristics of the nurses and their mean scores of some subscales of MBI, PES-NWI and PSCS.Conclusion. In line with these results, it is stated that safety culture perception and practice environment assessment are different based on institutions; if the nurse selects the clinic she will work in, the emotional exhaustion is low; the gender has an effect on emotional exhaustion; level of safety culture perception is not higher; and practice environments are positively perceived at moderate level