Sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonların hasta ve hastane maliyetleri üzerine etkileri: Bir vakıf üniversitesi hastanesi örneği
Costs of healthcare-associated infections: A foundation university hospital example
Yazar: KORHAN ZAKİROĞLU
Danışman: PROF. DR. HALUK ÖZSARI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Maliyet = Cost ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Çalışmanın amacı, yoğun bakım ünitesinde sağlık hizmeti alan ve sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyon (SHİE) geçiren hastaların, benzer durumdaki ancak SHİE geçirmeyen hastalarla toplam ve kalem bazında maliyetler açısından karşılaştırmaktır. Çalışma retrospektif kohort şeklinde tasarlanmış olup, 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında bir vakıf üniversitesi hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde sağlık hizmeti almış hastalar çalışmaya dahil edilerek, bunların ilgili yatışlarına ait fatura tutarları cerrahi hizmetler, hekimlik hizmetleri, hemşirelik hizmetleri, laboratuvar hizmetleri, ilaç giderleri, sarf giderleri, işletme hizmetleri, konsinye ürünler, hasta takip giderleri, geceleme hizmetleri ve sınıflandırılamayan giderler alt kırılımlarına ayrılmıştır; ilaç giderleri ise, kullanılan ilaçların sistemik ve lokal hedefleri ile etki mekanizmalarına göre 42 alt kırılıma ayrılmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 22.0 programının kullanıldığı çalışmada, varyans analizleri, korelasyon analizleri ve doğrusal regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın SHİE'lerin sağlık bakım hizmeti maliyetlerini ortalama 3-6 kat arttırdığı gösterilmiştir; maliyeti en çok arttıran kalemin kateter ilişkili kan/dolaşım enfeksiyonları grubunda antifungal ilaçlar olduğu tespit edilmiştir. Bu ve ileride yapılacak benzer çalışmalar SHİE'lerin önlenmesinde değer bazlı çözümler geliştirilerek, gerek SHİE'lerin oluşturduğu kayıpların minimuma indirilmesi ve fırsat maliyetlerinin azaltılması, gerekse SHİE'leri önleyebilecek ürün ve hizmetlerin maliyet etkililik analizlerinin yapılabilmesi açısından yol gösterici olacaktır.

Abstract:
The aim of the study is to compare patients who had healthcare-associated infection (HAI) during intensive care unit (ICU) admission with the ones who also had ICU admission but did not have HAI, in terms of total and item-based costs. The study is designed as a retrospective cohort; patients who received health care services in the ICUs of a foundation university hospital between 01.01.2017 and 31.12.2017 are included in the study, and the items in their invoices are categorized as surgical services, medical services, nursing services, laboratory services, pharmaceutical expenses, consumable expenses, operating services, consignment products, patient follow-up expenses, overnight services and unclassifiable expenses. Pharmaceutical expenses are divided into 42 sub-categories according to the systemic and local targets of the drugs used and their mechanism of action. Variance analyses, correlation analyses and linear regression analysis are performed using SPSS 22.0 program. It is found that HAIs increase healthcare delivery costs approximately by 3-6 folds; the items that increase the costs most are antifungal medications used for treating catheter associated blood stream infections. This study and the ones that will be done in the future will be a guide for developing value based solutions for prevention of HAI by reducing opportunity costs and minimizing the losses caused by HAI, and making cost-effectiveness analyzes of products and services that can prevent HAI.