Farklı koşullarda yetiştirilen tavuklardan elde edilen yumurtalarda Salmonella spp., Campylobacter spp. ve Listeria spp. varlığının araştırılması
An investigate on the presence of Salmonella spp., Campylobacter spp. and Listeria spp. in the eggs obtained from chickens grown under different conditions
Yazar: MURAT ATASEVEN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ÇAĞLAR
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Bu araştırmada, ticari kafes tavukçuluğu, serbest sistem ve köy tavukçuluğu yapılan kümeslerden elde edilen yumurtalarda Salmonella spp., Campylobacter spp. ve Listeria  spp. pozitif/negatif analizleri yapılmış ve farklılıkların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.

Analizler, 6 ay boyunca (Aralık-Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs) devam etmiş ve alınan yumurta numunelerinde sarı ve beyaz kısımlarında ayrı ayrı analiz yapılmıştır. Üç farklı kümes ortamından her ay 100 adet yumurta ve kümesin tamamını temsil edecek şekilde 50 farklı noktadan dışkı numunesi alınmıştır. 

Listeria spp. analizleri için kullanılan PALCAM Agar ve Oxford Agar'da 6 ay boyunca hiçbir yumurta numunesinde üreme olmazken, dışkı numunelerinde üremeler saptanmıştır.

Salmonella spp. analizleri için kullanılan Brillant Green Agar ve XLD Agar'da köy tavukçuluğu yapılan kümesten alınan yumurtalar da üremeler tespit edilmiştir. Salma tavukçuluk (serbest sistem) üretimi yapan kümeslerden alınan numunelerde üreme olmuştur. Kafes sisteminde üretim yapılan kümeslerden alınan numunelerde de üreme gözlemlenmiştir. Hepsinde üreme gözlenmiştir, ancak üreme olan yumurta adedi köy tavukçuluğunda diğerlerine göre çok daha yüksek rakamlara ulaşmıştır. Bu da köy tavukçuluğunun mikrobiyolojik kalite olarak serbest sistem ve kafes sistemine göre daha kötü durumda olduğunu göstermektedir. Analiz edilen dışkı numunelerinin tamamında üreme gözlemlenmiştir. 

Campylobacter spp. için kullanılan Campylobacter Agar'da yumurta numunelerinde 6 ay boyunca herhangi bir üreme gözlemlenmezken, dışkı numunelerinde üreme gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Kümeslerin yapısı gereği en temiz yumurtalar, kafes sisteminden temin edilen yumurtalar iken en kirli ve dışkı fazla bulaşması olan yumurtalar ise köy kümeslerinden temin edilen yumurtalar olmuştur. Yapılan bu araştırmayla, köy yumurtalarının uygun folluk ve kümes ekipmanları bakımından eksik olması, profesyonel bakım, yemleme ve hijyenik koşullar olmaması sebebiyle yumurtada bulunan mikrobiyolojik kirlilik açıkça tespit edilmiştir.                                    

Serbest sistemde üretimin köy tavukçuluğuna göre daha iyi durumda olduğu ancak serbest sistemde üretimin kafesle üretim sistemi kadar profesyonel olmadığı için riskli durumlar oluşturabileceği belirlenmiştir. Kafes sisteminde üretimin, diğer koşullara göre daha az riskli olduğu belirlenmiştir. Kafes sisteminde, sistem gerekliliği sayesinde daha az kirli yumurtalar elde edilmektedir. Riski en aza indirmek için mevcut önlemlerin yeterli olmadığı, bunların yanı sıra sisteme daha etkin önlemlerin de ilave edilebilmesinin gerekliliği belirlenmiştir.

Abstract:
In this research, Salmonella spp., Campylobacter spp. and Listeria spp. positive/negative analysis were carried out in the eggs obtained from commercial cage, free and backyard breeding systems and aimed to obtain the differences of breeding systems.

Analyses were performed for 6 months (December-May) and each month egg yolks and egg whites analysed separately. Each month, 100 egg samples and 50 stool samples were taken to represent the whole of the poultries.

No reproduction were observed in PALCAM Agar and Oxford Agar media which used in Listeria spp. analyses however positive reproduction of this bacteria were observed in stool samples.

Bacteria reproductions were observed in Brillant Green Agar and XLD Agar in the samples of backyard poultry eggs. Bacterial reproductions were also observed in the eggs obtained from free range poultry system. Bacteria reproductions were also observed in the samples from cage coops. Reproduction were observed in all samples however positive number of backyards farming had higher number comparing to other samples. This is showing the less microbial quality of backyard comparing to the free range and cage poltry systems.

No bacterial reproductions were observed in Campylobacter agar which is used in Campylobacter spp. analyses but bacterial reproductions were observed in stool samples during all 6 month of the research.

The cleaner eggs were obtained from cage system due to the structure of the cages and the dirtiest and stool contaminated eggs were obtained from backyard breeding system. Microbiologic dirtiness were clearly found in backyard egg production due to lacks in nest-box and poultry equipment systems and Professional nursery, feeding and hygienic conditions.

It is found that, free range egg production system is in better conditions comparing to backyard egg production but not as professional as cage egg production therefore this method of egg production has a potential for risks. It is determined that cage system is found to be less riskly. Less dirty eggs were produced in cage egg production system but it is found that more measures may be taken to minimize the risk.