Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen işitme engelli bireyler için işaret dili söz varlığı verilerinin değerlendirilmesi
Evaulation of signal language vocabulary data for hearing-impaired individuals learning Türkish as a foreign language
Yazar: ASLIHAN TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. LOKMAN TANRIKULU ; DOÇ. DR. MESUT GÜN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; İşaret dili = Sign language

Özet:
Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında yapılmış çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Bu çalışmalar kitap incelemesi, deyimler, atasözleri, hal eklerinin öğretimi, dört temel dil becerileri ve yöntem teknik geliştirmeye yöneliktir. Bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğrenen işitme engelli bireyler için Türk işaret dili söz varlığı verileri incelenmiştir. 
Bu alanda öğretilmesi gereken kelimeler temalara ayrılmış ve bulgular kısmında tablo haline getirilmiştir. Temalar selamlaşma ifadeleri, renkler, hayvanlar, sayılardan oluşmaktadır. Hedef alınan seviyeler ise A1 ve A2 temel seviyedir. Temalardan sonra verilerin toplandığı kaynaklar değerlendirilmiştir. Daha sonra temel dil seviyesinde bulunan işitme engelli ve yabancı uyruklu bireylerin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenme aşamasında yeterlilikleri kazanımlar şeklinde incelenmiştir. Bunun için yenilenen Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni: Öğrenme, Öğretme ve Değerlendirme kaynağı referans alınmıştır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda A1 ve A2 temel seviyelerde bulunan işitme engelli ve yabancı uyruklu bireylere Türkçeyi yabancı dil olarak öğretirken basit ve günlük ihtiyaçlarını karşılayacak kelimelerin verildiği tespit edilmiştir. Selamlaşma ifadeleri 9 kelime, renkler 11 kelime, hayvanlar 43 kelime, sayılar 10 kelime olmak üzere toplamda 73 tane söz varlığı mevcuttur. Araştırma süreci tamamlandıktan sonra işaret dili alanında uzman olan 6 kişiden görüş alınmıştır. Literatür taraması kısmında ifade edildiği gibi bu çalışma niteliğinde alanda yapılan çalışmaların sayısı azdır. Bu çalışmanın işitme engeli bulunan özel grupların dil öğrenimine yönelik çalışmalara rehber olması temenni edilmektedir.

Abstract:
There are various studies in the field of teaching Turkish as a foreign language. These studies are aimed at reviewing books, teaching idioms, proverbs, case suffixes, developing four basic language skills and method and technique. In this study, Turkish sign language vocabulary data for hearing impaired individuals learning Turkish as a foreign language were examined.
The words that need to be taught in this area are divided into themes and tabulated in the findings section. Themes consist of greeting expressions, colors, animals, numbers. The targeted levels are A1 and A2 basic level. After the themes, the sources from which the data were collected were evaluated. Then, the proficiency of hearing impaired and foreign nationals at the basic language level in learning Turkish as a foreign language was examined in the form of gains. For this, reference is made to the renewed Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching and Evaluation. In this study, which is a qualitative research, descriptive method was used. At the end of the study, it was determined that while teaching Turkish as a foreign language to hearing impaired and foreign nationals at A1 and A2 basic levels, simple words that would meet their daily needs were given. There are 73 vocabulary items in total, including 9 words for greeting expressions, 11 words for colors, 43 words for animals, and 10 words for numbers. After the research process was completed, opinions were received from 6 people who are experts in the field of sign language. As stated in the literature review section, the number of studies in this field is few. It is hoped that this study will guide the studies on language learning of special groups with hearing impairment.