Malatya'da kırsal planlama ve sürdürülebilirlik
Rural planning and sustainability in Malatya
Yazar: İRFAN TAPAN
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA BALCI AKOVA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
1950'li yıllardan başlamak üzere son 70 yılda dünya nüfusu yaklaşık 5 milyar kişi artmıştır. Ancak aşırı bir şekilde artan bu nüfus dünyanın her yerinde eşit şekilde dağılmamıştır. Tokyo, Yeni Delhi, Şangay, Mumbai, Kahire, Dakka, Mexico City ve İstanbul gibi bazı şehirlerde aşırı nüfuslanma meydana gelirken dünyanın büyük bir bölümünü oluşturan kırsal alanlarda ise nüfus gitgide azalmış durumdadır. Bu durum aşırı nüfuslanmış şehirlerde çeşitli sorunlar meydana getirirken kırsal alanların ise boşalmasına ve üretim dışı kalmasına neden olmuştur. Özellikle milenyumdan sonra pek çok devlet bu soruna çözüm bulmak ve kırsal alanlardan daha fazla yararlanabilmek için çeşitli plan ve projeler geliştirmeye başlamışlardır. Ülkemizde de kırsal alanların sürdürülebilirliğini sağlamak ve bu alanlardan daha fazla yararlanabilmek için çeşitli bölgelerde kırsal alan planlamalarını yürürlüğe koymaya başlamışlardır. Bu anlamda bölgesel sayılabilecek GAP, DAP, DOKAP, ZHGP, ZBK gibi çok önemli kırsal kalkınma projeleri geliştirerek yürürlüğe koymuşlardır.
Malatya ilinde de buna benzer bir süreç yaşanmış ve 1927 yılında il nüfusunun yaklaşık %82'si kırsal alanlarda yaşarken, 2012 yılında kır nüfusunun oranı %34'e gerilemiştir. Günümüzde de Malatya ilinde kır nüfusunun oranı iyice azalmış ve kırsal bölgelerde yer alan köyler ve tarım alanları boşalmış durumdadır. Hazırlanan bu çalışmada Malatya'nın ilçelerin nüfus durumu, ildeki göç hareketleri, kırsal bölgelerin durumu, kırsalda meydana gelen değişim hareketleri ve kırsal alanların ekonomik durumları araştırılmıştır. Malatya ilinde yer alan kırsal alanlardan etkin bir biçimde yararlanabilmek için yapılması gereken planlama ve projeler için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Starting from the 1950s, the world population has increased by approximately 5 billion people in the last 70 years. However, this excessively increasing population has not increased equally in all parts of the world. While overpopulation occurs in some cities such as Tokyo, New Delhi, Shanghai, Mumbai, Cairo, Dhaka, Mexico City and Istanbul, the population in rural areas that make up a large part of the world is gradually decreasing. While this situation created various problems in overpopulated cities, it caused rural areas to be emptied and out of production. Especially after the millennium, many states have started to develop various plans and projects in order to find a solution to this problem and to benefit more from rural areas. In our country, they have started to implement rural planning in various regions in order to ensure the sustainability of rural areas and to benefit more from these areas. In this sense, they have developed and implemented very important rural development projects such as GAP, DAP, DOKAP, ZHGP, ZBK, which can be considered regional.
A similar process was experienced in the province of Malatya, and while approximately 82% of the provincial population lived in rural areas in 1927, the rate of rural population decreased to 34% in 2012. Today, the rate of rural population in Malatya has decreased and the villages and agricultural areas in rural areas have been emptied. In this study, the population status of the districts of Malatya, the migration movements in the province, the situation of the rural areas, the changes in the rural areas and the economic conditions of the rural areas were investigated. Various suggestions have been made for planning and projects that need to be done in order to effectively benefit from the rural areas in the province of Malatya.