Demonstrasyon yöntemiyle verilen hasta eğitiminin ölçülü doz inhaler kullanım başarısına etkisi
The effect of patient education given by the demonstration method on the success of using metered dose inhaler
Yazar: AYŞE PORTAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜREYYA BULUT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Demonstrasyon = Demonstration ; Hasta eğitimi = Patient education ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç veriş-inhalasyon = Administration-inhalation

Özet:
Amaç: Bu araştırma, ilk kez ölçülü doz inhalerkullanacak hastalarda demonstrasyon yöntemiyle verilen eğitimin etkinliğini değerlendirilmek amacıyla, ön-son test düzeninde yarı deneysel tipte yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem:Araştırmanın evreni Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniğine 03 Şubat- 30 Temmuz 2020 tarihleri arasında ilk kez ölçülü doz inhaler kullanacak hastalar, örneklem ise; ölçülü doz inhalerkullanma başarı durumu baz alınarak yapılan G-Power analizinde0,05 hata düzeyi ve %99 güç ile 56 hasta oluşturmuştur.Hastalarwww.randomizer.org web sitesinden basit randomizasyon yöntemiyle kontrol/ eğitim grubu olarak belirlenip "Ölçülü Doz İnhalerBeceri Değerlendirme Formu" ile değerlendirilerek eğitim grubu hastalara demonstasyon yöntemi ile ilacı nasıl kullanacağı öğretilip kontrol grubuna müdahale edilmemiş ve 4 hafta sonra hastaneye gelmeleri istenip tekrar beceri değerlendirmeleri yapılmıştır.Araştırmacılar tarafından oluşturulan "Hasta Tanıtım Formu" ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği tarafından hazırlanan "Ölçülü Doz İnhalerBeceri Değerlendirme Formu"kullanılarakyüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. İstatistiksel değerlendirme; SPSS 22.00 programında KolmogorovSmirnov, t testi, Mann Whitney U, Wilcoxon, Anova, Pearsonve Post Hoc Bonferroni testleri ile,p<0.05 anlamlı kabul edilerek yapılmıştır.
Bulgular:Eğitim ve kontrol grubu hastaların 4. hafta beceri toplam puan ortalamaları arasında ve yaş grupları ile 4. hafta beceri toplam puan ortalamaları arasında anlamlı fdiğerleri olduğu (p<0,05), eğitim grubu hastaların 4. hafta puan ortalamalarının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Eğitim ve kontrol grubu hastaların en çok; "derin bir şekilde nefesinizi alın ve dışarı doğru verin" ve "Madeni tüpü aşağıya bastırın ve aynı anda yavaşça nefes almaya başlayın" basamağında hata yaptıkları ancak eğitim grubunun 4.haftada hatalarının azaldığı belirlenmiştir. 
Sonuç: Bu çalışmada ilk kez ölçülü doz inhaler kullanacak hastalara demonstrasyon yöntemiyle verilen eğitimin inhaler ilacı doğru ve etkin kullanma becerisini arttırmada etkili sonucuna ulaşılmıştır.Eğitimin ilk kez ilaç kullanacak hastalara konu ile ilgili uzmanlaşmış bir hemşire tarafından verilmesi,düzenli aralıklarla hastaların ilaç kullanımını değerlendirmesi ve eğitimin özellikle işitsel kaynaklarla birlikte görsel kaynakları kullanarak yapılması ve anlatılması önerilir.

Anahtar Kelimeler: Demonstrasyon, Hasta eğitimi, Hemşirelik, Ölçülü doz inhaler

Abstract:
Aim: This study was conducted in a quasi-experimental type in a pre-post-test order to evaluate the effectiveness of the training given by the demonstration method in patients who will use a metered dose inhaler for the first time.
Materials and Methods: The population of the study is the patients who will use a metered dose inhaler for the first time between 03 February - 30 July 2020, to the Aydın Adnan Menderes University Hospital Chest Diseases Polyclinic, and the sample is; In the G-Power analysis based on the success of using a metered dose inhaler, 56 patients were formed with an error level of 0.05 and a power of 99%. The patients were determined as a control/education group with a simple randomization method on the www.randomizer.org website and evaluated with the "Metered Dose Inhaler Skills Evaluation Form"evaluations have been made.It was collected by face-to-face interview method using the "Patient Identification Form" created by the researchers and the "Metered Dose Inhaler Skills Evaluation Form" prepared by the Turkish Respiratory Research Association. Statistical evaluation; In SPSS 22.00 program, Kolmogorov Smirnov, t test, Mann Whitney U, Wilcoxon, Anova, Pearson and Post Hoc Bonferroni tests were performed with p<0.05 as significant.
Results:It was found that there was a significant difference between the 4th week skill total score averages of the education and control group patients, and between the age groups and the 4th week skill total score averages (p<0.05), and the 4th week mean score of the education group patients was higher than the control group. detected. Education and control group patients mostly; It was determined that they made mistakes in the steps of "take a deep breath and exhale" and "press the metal tube down and start breathing slowly at the same time", but the mistakes of the training group decreased in the 4th week..
Conclusion: In this study, it was concluded that the training given by the demonstration method to the patients who will use metered dose inhaler for the first time is effective in increasing the ability to use the inhaler correctly and effectively.It is recommended that the training be given to the patients who will use drugs for the first time by a nurse who is specialized in the subject, that the patients should evaluate the drug use at regular intervals, and that the training should be done and explained by using visual resources, especially with auditory resources.
Keywords:Demonstration, Education of Patients, Metered Dose Inhaler, Nursing