Müfessirlerin tarihsellikleri –çağın fenomenleri, siyâsî/itikâdî kabuller ve etnik köken bağlamında-
The historicty of the exegetes, the phenomena of era, political/theological acceptances and in the context of ethnicity
Yazar: ERHAN GÖRGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESAT ÖZCAN
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Etnik unsurlar = Ethnic elements ; Kimlik inşası = Identity formation ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mezhepler = Sects ; Müfessirler = Commentators ; Sosyal köken = Social origin ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
"Müfessirlerin Tarihsellikleri" ismini verdiğimiz işbu tez vesilesiyle öncelikle günümüzde Kur'ân ile yan yana anıldığına şahit olduğumuz "tarihsellik" kavramının esas itibariyle insana ait bir mefhum olduğuna, tefsir bünyesinde yaşanan birçok ihtilafın da "tarihsellik" tabirinin insana ait oluşunun tam manasıyla idrak edilemeyişinden kaynaklandığına dikkat çekilmiştir. Tefsir sahasında vuku bulan ve esasında insanın tarihselliğinden ileri gelen bu ihtilafların giderilmesi ile muhtemel yeni ihtilafların önüne geçilebilmesi, herkes gibi bir insan olan müfessirlerin tarihselliklerini inşa eden unsurların doğru tespitine bağlıdır. Bu sebeple müfessirlerin tarihselliklerini inşa ederek onların tefsir tercihlerinde belirleyici olan ve müfessirleri tefsirde zorunlu olarak öznelliğe iten başlıca unsurlara tezimizin ilgili bölümlerinde örnekler üzerinden detaylı bir şekilde yer verilmiştir. Çalışmamızda nihai olarak ayetlerdeki kast-ı ilâhîye dair ve Kur'ân'ın nüzul ortamı hakkında zengin bir müktesebatı bize taşıyan sahih rivayetler ile nesnel tarihî malzemenin tefsir disiplininde müfessirlerin tefsir tercihlerini denetleyen birer otorite olarak tayin edilmesi sayesinde müfessirlerin kendi tarihselliklerine karşı eserlerini koruyabilecekleri sonucuna varılmıştır.

Abstract:
On the occasion of this thesis, which we named as "Historicities of the Exegetes", first of all, it has been pointed out that the concept of "historicity", which we have witnessed often being mentioned side by side with the Qur'an these days, is essentially a human concept and many conflicts within the body of exegesis are due to the inability to fully comprehend the human nature of this term. The elimination of these conflicts that take place in the field of exegesis and actually stemming from the historicity of mankind and the prevention of possible new conflicts depend on the correct determination of the main elements that build the historicity of exegetes, who are humans like other people. Therefore, the main factors that are decisive in the exegesis preferences of the exegetes by constructing their historicity and that necessarily push the exegetes to subjectivity are given in detail in the relevant sections of our thesis through certain examples. In our study, it has been concluded that exegetics scholars can protect their works against their own historicity, thanks to the fact that the objective historical material and the authentic narrations that carry us a rich acquis about the divine meaning in the verses and the revelation environment