Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerine okuma alışkanlığı kazandırma bağlamında bir eylem araştırması
An action research in the context of gaining reading habits for fifth grade students in middle school
Yazar: MEHMET KARADUMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSA DEMİR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Okuma; insanın yeni kelimeler öğrenmesiyle birlikte ufkunun genişlemesini sağlayan bir eylemdir. İnsan, okudukça var olan zihinsel ve kültürel birikimlerini artırmaktadır. Bu manada okumak, insanı sonu olmayan bir yolculuğa doğru götüren bir eylem hüviyetindedir. Okuma becerisi, Türkçenin dört temel dil becerisinden biri olmakla beraber 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nda belirtilen Milli Eğitimin Genel Amaçları ve Temel İlkeleri doğrultusunda, Ortaokul Türkçe Öğretim Programı'nda sıklıkla üzerinde durulan bir dil becerisidir. Özellikle anlatma becerileri olarak ifade edilen konuşma ve yazma becerilerinin gelişimi temelde okuma becerisinin yetkinliğine bağlı olmaktadır. Türkiye'de; birçok ilde yürütülen kitap okuma kampanyaları, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından temel eserlerin okullarda öğrencilerce okunmasının hedeflenmesi, ortaokul beşinci ve altıncı sınıflarda 'Okuma Becerileri' derslerinin seçmeli olarak okutulması gibi çalışmalar okuma oranının artırılmasına yönelik yapılan çalışmalar arasına dahil edilmektedir. Tüm bu çalışmaların sağlıklı yürütülebilemesi için eğitimin dinamikleri olan öğretmen-öğrenci ve veli iş birliğine önemli görevler düşmektedir. Bu çalışma beşinci sınıflarda okuma alışkanlığını kazandırma bağlamında yapılan bir eylem araştırmasıdır. Bu kapsamda veriler; 2023-2024 eğitim öğretim yılında, Kırıkkale'nin Yahşihan ilçesine bağlı bir ortaokulda öğrenim gören 25 öğrenciden toplanmıştır. Öğrecilerle iki grup halinde bir görüşme gerçekleşmiştir. Görüşmede kitap okuma alışkanlıklarını belirlemeye yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formuna uzman görüşü alınarak bir soru daha eklenmiştir. Her öğrencinin verdiği cevaplar kayıt altına alınarak kitap okumama nedenleri üzerinde analizler yapılmıştır. Bu veriler ışığında, öğrencilerin okuma alışkanlıklarını artırmaya yönelik bir eylem planı hazırlanmıştır. Eylem planı sonrası çalışma grubuyla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler, eylem araştırmasının beşinci sınıf öğrencilerinde okuma alışkanlıklarını artırdığı sonucunu göstermiştir. 


Anahtar kelimeler:okuma, okuma becerisi, okuma alışkanlığı, eylem araştırması.

Abstract:
Reading is an action that enables people to expand their horizons by learning new words. As people read, they increase their mental and cultural accumulation. In this sense, reading is an action that takes people on an endless journey. Although reading skill is one of the four basic language skills of Turkish, it is a language skill that is frequently emphasized in the Secondary School Turkish Teaching Program in line with the General Objectives and Basic Principles of National Education stated in the Basic Law of National Education No. 1739. Especially the development of speaking and writing skills, which are expressed as expressive skills, basically depends on the competence of reading skills. In our country, book reading campaigns carried out in many provinces, the Ministry of National Education's aim to have students read basic works in schools, and the elective teaching of 'Reading Skills' courses in the fifth and sixth grades of secondary school are among the studies carried out to increase the reading rate. In order for all these studies to be carried out in a healthy way, the cooperation of teachers, students and parents, who are the dynamics of education, has important duties. This study is an action research conducted to increase reading habits in fifth grades. In this context, data were collected from 25 students studying at a secondary school in Kırıkkale/Yahşihan in the 2023-2024 academic year. An interview was conducted with the students in two groups. A semi-structured interview form was used to determine their reading habits. One more question was added to the interview form by taking expert opinion. The answers given by each student were recorded and the reasons for not reading books were analyzed. In the light of these data, an action plan was prepared to increase reading habits. The data obtained from the interviews with the study group after the action plan showed that the action increased the reading habits of fifth grade students. 


Keywords: reading, reading skills, reading habit,  action research.