Diyet polikliniğine başvuran kanserli hastaların beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of cancer patients attending diet polyclinic
Yazar: MİNE ÖZKAZANÇ AKREN
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme değerlendirmesi = Nutrition assessment ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Diyet tedavisi = Diet therapy ; Hastalar = Patients ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Akren Özkazanç M. Diyet polikliniğine başvuran kanserli hastaların beslenme durumunun  değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2019. Kanser önemli bir halk sağlığı problemi olup dünya üzerindeki ölümlerin en başlıca nedenlerinden biridir. Kanserin tıbbi beslenme tedavisinde temel ilkeler malnutrisyonun önlenmesi, anti-tümör tedavisi ile bağlantılı beslenme sorunlarını önlemek, medikal tedavinin etkinliğini ve yaşam kalitesini arttırmaktır. Bu çalışmanın amacı, medikal tedavi gören kanser hastalarına verilen beslenme eğitimi ve beslenme tedavisinin genel beslenme durumları, medikal tedavileri ve bazı biyokimyasal göstergeler ile ilişkisini değerlendirmektir. Bu çalışma, Samsun'da Özel bir Tıp Merkezinde kanser tanısı alarak onkoloji kliniğinde takip edilen 19 yaş ve üzeri, 55'i kadın (%55,0) ve 45'i erkek (% 45,0) toplam 100 gönüllü hasta üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında hastalar, diyet polikliniğine beslenme danışmanlığı almak üzere başvuran (grup1 n=50) ve başvurmayan (grup2 n=50) hastalar olarak 2 gruba ayrılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında beslenme tedavisi alan hastalar (grup1), en az 6 hafta süre ile takip edilmiş ve beslenme tedavisinin beslenme alışkanlıklarına ve besin tüketimlerine etkisi değerlendirilmiştir. Hastaların genel tanımlayıcı özellikleri, besin tüketimleri/beslenme alışkanlıkları, anket formu uygulanarak alınmıştır. Malnütrisyon tarama aracı (NRS2002) ve Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği (ADS) uygulanmış, bazı antropometrik ölçümleri alınmış, beden kütle indeksi (BKİ) hesaplanmıştır. Ayrıca hasta dosyalarından biyokimyasal bulguları kaydedilmiştir. Hastaların beslenme durumu değerlendirmesi/ NRS2002 skoru ilk hafta 2,00±1,21 iken 6. haftada 1,46±0,89 gibi önemli bir düşüş saptanmıştır (p<0,01). Beslenme danışmanlığı alan grupta bu düşüş beslenme danışmanlığı almayan gruba göre daha fazla olup düşük malnutriyon riski ile ilişkilidir. Beslenme danışmanlığı alan grubun ADS puanı (4,64±2,13 puan), 6.hafta sonunda (9,58±1,60 puan) grup2'deki bireylerin puanına (7,36±2,47 puan) göre önemli derecede yükselmiştir (p<0,001). Beslenme danışmanlığı alan hastaların Akdeniz diyetine uyumu ve diyet kalitesi yüksektir. ADS ile biyokimyasal parametrelerden kreatinin (r= -0,211), albümin (r= 0,220) ve beyaz kan hücreleri (r= -0,250) arasında önemli bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Takip (6 hafta) sonunda hastaların antropometrik ölçümleri ve BKİ'de istatistiksel olarak anlamlı değişim saptanmamıştır (p>0,05). Beslenme danışmanlığı alan hastaların BKİ değerleri korunmuş ve NRS2002 skorundaki düşüşle ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışmanın sonuçlarına göre kanser hastalarının takibinde bireysel beslenme danışmanlığının önemi büyüktür. Malnütrisyon riski yüksek olan bu hastalarda beslenme durumunun ayrıntılı değerlendirilmesi, izlenmesi ve beslenme desteğinin sağlanmasına rehberlik etmek tedavinin etkinliğini artırmada en etkili yollardan birisidir. 

Anahtar Kelimeler: Beslenme Konsültasyonu, Kanser, Beslenme, Akdeniz Diyet Kalite Skoru, NRS2002

Abstract:
Akren Özkazanç M. Evaluatıon of Nutrıtıonal Status of Cancer Patıents Attendıng Dıet Polyclınıc. Hacettepe University, Graduate School of Health Sciences, Dietetic Program, Master's Thesis, Ankara, 2019. Cancer is a major public health problem and one of the most important causes of death in the world. Basic principles of medical nutrition treatment of cancer are prevention of malnutrition, prevention of nutritional problems associated with anti-tumor treatment, and improving the effectiveness and quality of life of medical treatment. The aim of this study was to evaluate the relationship between nutritional education and nutritional therapy and general nutritional status, medical treatments and some biochemical markers. In the first stage of the study, patients were divided into two groups as patients who applied to the diet polyclinic for nutritional counseling (group1 n=50). and those who did not (group 2 n=50). In the second stage of the study, patients receiving nutritional therapy (group1 n=50). were followed for at least 6 weeks and the effect of nutritional therapy on nutritional habits and food consumption was evaluated. General descriptive characteristics, food consumption / feeding habits of the patients were obtained by applying a questionnaire. Malnutrition screening tool (NRS2002) and Mediterranean Diet Adaptation Scale (ADS) were applied, some anthropometric measurements were taken and body mass index (BMI) was calculated. Biochemical findings were also recorded from the patient files. Nutritional status assessment / NRS2002 score of the patients was 2.00 ± 1.21 in the first week and a significant decrease of 1.46 ± 0.89 in the 6th week (p <0.01). This decrease was higher in the group receiving nutritional counseling compared to the group without nutritional counseling and was associated with a lower risk of malnutrition. The ADS score of the group receiving nutritional counseling (4.64 ± 2.13 points) increased significantly at the end of the 6th week (9.58 ± 1.60 points) compared to the score of the individuals in group2 (4.64 ± 2.13 points). (p <0.001). Nutritional counseling patients have high compliance with Mediterranean diet and high quality of diet. There was a significant relationship between ADS and creatinine (r = -0.211), albumin (r = 0.220) and white blood cells (r = -0.250) among biochemical parameters (p <0.05). There was no statistically significant change in the anthropometric measurements and BMI at the end of the follow-up (6 weeks) (p> 0.05). BMI values of the patients receiving nutritional counseling were preserved and correlated with the decrease in NRS2002 score (p <0.05). According to the results of this study, individual nutrition counseling is important in the follow-up of cancer patients. In these patients with a high risk of malnutrition, detailed assessment, monitoring of nutritional status and guiding nutritional support is one of the most effective ways to increase the effectiveness of treatment.