Türk Hukukunda evlilik birliğinin korunmasında hâkimin müdahalesi
The intervention of judge for protection of conjugal union in Turkish Law
Yazar: SELAHATTİN SİLAH
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ SADIK AYDOS
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Hakimler = Judge ; Medeni Kanun = Civil Law ; Medeni hukuk = Civil law ; Müdahale = Intervention ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Uzlaşma = Reconciliation ; Uzlaşım etkisi = Compromise effect

Özet:
Evlilik birliği yalnızca evlenme akdini yapanları değil bütün toplumu ilgilendirmektedir. Bu nedenle Türk Medenî Kanunu, evlilik birliği kurulduktan sonra bu birliğin sağlıklı bir şekilde devam etmesini sağlamak için bazen eşlere yükümlülükler yüklemiş bazen de hâkimin çeşitli tedbirler alması için yetki vermiştir. Evlilik birliği devam ederken eşlerin uymak zorunda olduğu yükümlülükler TMK 185 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Evlilik birliğinden doğan bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi durumunda, eşlerden biri ya da her ikisi hâkimin müdahalesini talep edebilir. Bu talebin yapılabilmesi için bir zararın doğmuş olması da gerekmez. Yine talebin yapılabilmesi için, yükümlülüğünü yerine getirmeyen eşin kusurlu olması da gerekmez. Müdahale talep edildiğinde hâkim, eşlerin yerine geçerek onlar adına karar veremez. Hâkim eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır ve onları uzlaştırmaya çalışır. Eşlerin her ikisinin de rıza göstermesi durumunda bir uzman aracılığıyla uzlaşmayı sağlayabilir. Ayrıca hâkim, gerektiği takdirde talep üzerine kanunda düzenlenmiş olan önlemlere hükmedebilir. Buna göre hâkim; eşlerin ailenin geçimi için yapacakları parasal katkıyı belirleyebilir. Eşlerden birinin ailenin ekonomik varlığını tehlikeye düşürmesi veya evlilik birliğinden doğan malî yükümlülüğünü yerine getirmesini tehlikeye düşürmesi durumunda, bu eşin tasarruf yetkisini kısıtlayabilir. Eşlerden birinin evlilik birliğini temsil yetkisini aşması veya bu yetkiyi kullanmada yetersiz kalması nedeniyle ailenin ekonomik geleceğini tehlikeye düşürmesi durumunda, bu eşin temsil yetkisinin sınırlandırılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir. Haklı bir sebebe dayanılarak ortak yaşama ara verilmesi durumunda, hâkim eşlerin birbirlerine yapacakları parasal katkıyı belirler. Ayrıca bu durumda hâkim, talep üzerine ortak konuttan ve ev eşyasından nasıl faydalanılacağına ilişkin önlemlere hükmeder; ergin olmayan çocukların ana ve baba ile ilişkileri hususunda da gerekli önlemleri alır. Hâkim tarafından karar verilen ve geçici hukukî koruma niteliğindeki bu önlemler, eşlerden birinin başvurusu üzerine hâkim tarafından değiştirilebilir veya tamamen kaldırılabilir. Belirli bir süre için alınan önlemler ise sürenin sonunda kendiliğinden ortadan kalkar.

Abstract:
Conjugal union does not only interest the sides of marriage contract, it also interests the whole society. For this reason, Turkish Civil Code sometimes install some liabilities to the spouses or sometimes authorize the judge to take measures in order to provide continuation of conjugal union after it's establishment. The liabilities which must be fulfilled by the spouses, are regulated in article 185 and the following articles of Turkish Civil Code. If these liabilities are not fulfilled or spouses are in dispute with each other about an important subject related to conjugal union, one of the spouses or both could request the judge intervention. In order to make this request, occurrence of a loss is not needed. And also for this request, the spouse who does not fulfill liabilities, is not needed to be culpable. When the intervention is requested, the judge could not replace himself as spouses and also could not make a decision instead of them. The judge warn the spouses about their liabilities and try to reconcile them. If both spouses show consent, judge could entrust an expert with reconciliation of spouses. In addition to this, according to spouses' demand, judge could take the measures which are regulated by law, if it's necessary. According to this; judge could define the amount of spouses' monetary contribution for the family livelihood. If one of the spouses endanger the economic entity of the family or does not fulfill the economical liabilities related to conjugal union, judge could restrict the process authority of this spouse. If the family's economical future is endangered because of a spouse who exceed representation authority  or becomes inefficient to use this authority, judge could restrict or completely remove this spouse's representation authority. If the spouses have a break in conjugal union and if this break depends on  justification, judge could define the spouse's monetary contribution to each other. And also in this situation, according to spouse's request; judge could decide how spouses should use the mutual house and furniture; and judge could take measures about relationship of children with parents. The measures which are called as temporary legal protections and taken by judge, can be changed or completely removed by the judge, according to one of the spouses' demand. The measures which are taken for a certain time are automatically removed, when the time limit ends.