Çocukluk çağı B öncül hücreli akut lenfoblastik lösemi'de relaps ilişkili genlerin ekspresyon düzeylerinin tanı anında belirlenmesi
Determination of expression levels of relapse-related genes at the time of diagnosis in childhood B precursor cell acute lymphoblastic leukemia
Yazar: ÖZNUR TOKTA
Danışman: PROF. DR. SİBEL KARAÜZÜM
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Genetik = Genetics ; Hematoloji = Hematology
Dizin: Nüks = Recurrence ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı öncül B-ALL (pre-B ALL) tanısı alan olguların yaklaşık %85'i tedaviye iyi yanıt vererek remisyona girerken, %15'inde relaps gözlenmekte ve bu nedenle de hastalar kaybedilmektedir. B-ALL'de bazı genlerin ekspresyon düzeylerindeki değişikliklerin tedaviye direnç ve hastaların sağ kalım süreleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu çalışmada, çocukluk çağı pre-B ALL olgularında konvansiyonel sitogenetik ve moleküler sitogenetik yöntemlerle belirlenemeyen relaps ilişkili AURKA, CASP1, GPM6B, NUDT15, S100A8 ve Survivin genlerinin tanı anında ekspresyon düzeylerinde değişiklik olup olmadığının belirlenerek, ekspresyonu değişen gen/genlerin relaps riskinin önceden saptanabilmesi için aday bir biyobelirteç olarak ortaya konabilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Pre-B ALL tanılı 15 çocukluk çağı olgusundan ilk tanı anında alınan kemik iliği ve 5 sağlıklı kemik iliği donörüne ait alınan kemik iliği aspirasyon materyallerinden RNA izolasyonunu takiben cDNA sentezi yapılmıştır. Daha sonra Kantitatif Real Time-PCR (qRT-PCR) yöntemi kullanılarak, AURKA, CASP1, GPM6B, NUDT15, S100A8 ve Survivin genlerinin; "housekeeping" gen olarak ise β-Aktin geninin mRNA ekspresyon seviyeleri araştırılmıştır. qRT-PCR elde edilen bulgular Shapiro-Wilk ve Kolmogorov Smirnov Z testi kullanılarak istatistiksel analiz yapılmıştır.   
Bulgular: Çalışma sonucunda kontrol grubuna kıyasla AURKA (p<0,05), CASP1 (p<0,05) ve Survivin (p<0,05) genlerinin mRNA ekspresyon düzeylerinde yaygın olarak tercih edilen yöntem olan 2-ΔΔCT analizi ile istatistiksel olarak anlamlı bir artış bulunurken, ΔCT değerleri bakımından sadece Survivin geninde istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmiştir. GPM6B, NUDT15 ve S100A8 genlerinde ise mRNA ekspresyon düzeylerinde hem ΔCT değerleri bakımından hem de 2-ΔΔCT analizi ile istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Sonuç: Çocukluk çağı pre-B ALL olgularında 2-ΔΔCT analizi ile AURKA, CASP1 ve Survivin genlerinin ekspresyon düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların tespit edilmesi relaps riskinin belirlenmesi için bu üç genin tanı anında biyobelirteç olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Objective: While approximately 85% of childhood precursor B-ALL cases go into remission with a good response to treatment, relapse is observed in 15% of cases leading to death. Level changes in the expression of some genes found to be associated with resistance to treatment and survival in B-ALL. We aimed to determine whether there is a change in the expression levels of relapse-related AURKA, CASP1, GPM6B, NUDT15, S100A8 and Survivin genes which cannot be determined by conventional cytogenetic and molecular cytogenetic methods in childhood pre-B ALL cases at the time of diagnosis. With this study, in order to determine the relapse risk, it is aimed to identify candidate biomarkers, via analysing the change in the expression level of indicated genes.
Method: cDNA synthesis had been performed following RNA isolation from bone marrow aspiration materials of 15 childhood cases with Pre-B ALL at the time of first diagnosis and from bone marrow aspiration materials of 5 healthy bone marrow donors. mRNA expression levels of AURKA, CASP1, GPM6B, NUDT15, S100A8 and Survivin genes; and additionally as a "housekeeping" gene levels of the β-Actin gene had been investigated using Quantitative Real Time-PCR (qRT-PCR) method. The findings obtained as a result of qRT-PCR analysis had been statistically analyzed using Shapiro-Wilk and Kolmogorov Smirnov Z test.
Results: As a result of this study, statistically significant increase had been found in the mRNA expression levels of AURKA (p<0.05), CASP1 (p<0.05) and Survivin (p<0.05) genes compared to the healthy group with 2-ΔΔCT analysis, which is the commonly preferred method. While there was an increase in ΔCT values, a statistically significant difference was determined only in the Survivin gene. In the GPM6B, NUDT15 and S100A8 genes, there was no statistically significant difference in mRNA expression levels both in terms of ΔCT values and 2-ΔΔCT analysis.
Conclusion: The detection of statistically significant differences in the expression levels of AURKA, CASP1 and Survivin genes with 2-ΔΔCT analysis in childhood pre-B ALL cases suggests that these three genes can be used as biomarkers at the time of diagnosis to determine the risk of relapse.
Key words: childhood precursor B-ALL, relapse, relapse-associated genes, qRT-PCR