TS EN ISO 9001:2000 kalite ve TS EN ISO 14001:2004 çevre yönetim sistemi standartlarının Türk kamu yönetiminde uygulanması -BOTAŞ örneği analizi-
TS EN ISO 9001:2000 quality management system and TS EN ISO 14001:2004 environmental management system in Turkish public sector -analysis of BOTAŞ example-
Yazar: AHMET ŞAHİN ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR PARLAK
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration

Özet:
Kamu yönetiminde verimsizlik, hantallık, etkinsizlik, kırtasiyecilik, statükoculuk gibi bir çok problemler açık bir şekilde ortaya çıkmıştır.Bunları gidermek için Stratejik Yönetim, İnsan Kaynakları Yönetimi, Değişim Mühendisliği, Kamu İşletmeciliği, Toplam Kalite Yönetimi, Standartizasyona Dayalı Yönetim Sistemleri gibi bir çok yeni yönetim yaklaşımları ileri sürülmüştür.Bu yeni yaklaşımlardan biri olan Standartizasyona Dayalı Yönetim Sistemleri, önce özel sektörde başarılı bir şekilde uygulanmış ve daha sonra kamu yönetiminde gittikçe yaygınlaşarak uygulanmaya başlanmıştır.Bu Tez'de, Standartizasyona Dayalı Yönetim Sistemlerinden, TS EN ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi ile TS EN ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemlerinin, Ülkemizdeki kamu yönetiminde uygulanma durumu genel olarak incelendikten sonra, BOTAŞ Genel Müdürlüğü özelinde, bu sistemlerin uygulanma ve sonuç durumları araştırılmıştır. Bu arada öne çıkan konularla ilgili olarak, BOTAŞ Genel Müdürlüğünde bir anket uygulaması da yapılmış ve bulgular analiz edilerek, somut sonuçlara ulaşılmıştır.Bu Tez'in ?Hipotezi?; TS EN ISO 9001:2000 Kalite Yönetim Sistemi ile TS EN ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemlerinin, ülkemizde uygulandığı kamu kuruluşlarının ve özellikle analiz nesnesi BOTAŞ Genel Müdürlüğü'nün kurumsal yapı ve işleyişleri ile etkinlik ve işlevlerine yararlı sonuçlar ve katkı sağladığı şeklindedir. BOTAŞ'ta uygulanan anket, bu Hipotez çerçevesinde oluşturulmuştur. Bu nedenle anketteki tüm konular Hipotez ve varsayımlarla ilgilidir. Bu nedenlerle yapılan inceleme ve araştırmalar ile anket araştırma sonuçları hipotezin, geçerliliğini ve doğruluğunu göstermektedir.Anahtar SözcüklerStandartizasyona Dayalı Yönetim Sistemleri, Kalite Yönetim Sistemi Standartı, Çevre Yönetim Sistemi Standartı, Performans Kriteri, BOTAŞ (Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim Şirketi).

Abstract:
Recently, many problems and difficulties in public administration such as lack of productivity, clumsiness, inefficiency, red tape and status quo has been clearly aroused.New management approaches such as Total Quality Management, New Public Management and Standardization Based Management Systems have emerged to overcome these problems and difficulties.Standardization Based Management Systems, which is one of these new approaches, were first practiced successfully in private sector and afterwards have become widespread and been applied in public administration.In this thesis, the current situation of application of Standardization Based Management Systems, TS EN ISO 9001:2000 Quality Management System and TS EN ISO 14001:2004 Environmental Management Systems in Turkish public administration, is generally examined. In special, the application and results of these systems in BOTAŞ are researched and examined. A sample questionnaire has been applied in BOTAŞ and results are ascertained.Hypothesis of this thesis is that TS EN 9001:2000, the quality management system and TS EN ISO 14001:2004 Environment Management System had a positive contribution to the public institutions and specially BOTAS regarding institutional structure, operation and functions. The questionnaire was prepared within the frame of this hypothesis. All questions are related to our hypothesis and to our assumptions. For these reasons, our analysis and researches with the results of survey mentioned above show that our main hypothesis is true and valid.Key WordsStandardization Based Management Systems, Quality Management System Standard, Environment Management System Standard, Performance Criterion, BOTAS ( Petroleum Pipeline Corporation).