Amasya bölgesindeki, birinci basamakta hizmet veren sağlık personelinin ve gebelerin gebelikte uygulanabilen aşılar hakkında bilgi ve tutumları
Knowledge and attitiudes of pregnant women and their primary healthcare providers about immunizations during pregnancy
Yazar: GÖKCE CELEP
Danışman: PROF. DR. AYSU DUYAN ÇAMURDAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Sosyal Pediatri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Amasya = Amasya ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi = Knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Boğmaca = Whooping cough ; Difteri aşısı = Diphtheria toxoid ; Gebelik = Pregnancy ; Tetanoz toksoidi = Tetanus toxoid ; Tutumlar = Attitudes ; İnfluenza = Influenza

Özet:
Gebelik döneminde bağışıklama uygulamaları anne adayı ve bebek için zararsız ve yararlı bir koruyucu sağlık hizmetidir. Ülkeler ve kültürler arasında genel aşı kabulü düzeyleri farklıdır; ancak gebelik dönemi aşı uygulamalarında hem gebeler, hem de sağlık çalışanları çeşitli nedenlerle çekimser davranmaktadır. Çok uzun yıllardır maternal ve neonatal tetanozun yok edilmesi için uygulanan gebelik dönemi tetanoz aşılamaları meyvelerini vermiştir. Aynı stratejinin özellikle bebekler için ağır seyirli solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan boğmaca ve influenza için de güvenle kullanılabileceği literatürde pek çok çalışma ile gösterilmiştir. Buna rağmen gelişmiş ülkelerde bile bağışıklanma hızları oldukça düşüktür. Ülkemizdeki gebelik dönemi aşılamaları konusundaki farkındalığın ve tutumun saptanmasına katkıda bulunmak için planlanan bu çalışmaya Amasya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim Araştırma Hastanesi'nde izlenen 786 gebe ve aynı ilde birinci basamak sağlık kuruluşlarında gebe izlemi yapmakla görevli 97 aile hekimi ile 146 yardımcı sağlık personeli katıldı. Çalışmanın birinci aşamasında hedef kitleye anket soruları yoluyla genel aşılar ve gebelik döneminde uygulanması önerilen aşılar konusunda bilgi ve tutumlarını irdeleyen sorular soruldu. Çalışmaya katılan gebelerin %94'üne Td aşısı yapıldığı, hiçbirine erişkin tip boğmaca aşısı yapılmadığı, sadece %1,1'ine influenza aşısı uygulandığı saptandı. Aşılanmamanın en sık nedeni (%89,2) aşılar konusunda yeterli bilgi ve öneri alınmaması olarak saptandı. Hekimlerin ve sağlık personelinin konuyla ilgili bilgisi olmasına rağmen kronik hastalıklar dışında bu aşılamalardan kaçındıkları görüldü. Hekimlere uygulanan anketlerde olgu senaryoları ile bağışıklama sorunlarının yönetimi istendiğinde,  %56,7'sinin ortalamanın üzerinde puan aldığı görüldü. İkinci aşamada ise gebe eğitim sınıfı Çocuk Sağlığı dersinde gebelere uygulanabilen aşılar hakkında eğitim verildi. Bu müdahaleye rağmen gebelik sonunda eğitime ve anket çalışmasına katılan annelere ulaşıldığında hiç birinin önerilen influenza ve erişkin tip boğmaca aşılarını yaptırmadığı öğrenildi. Sonuç olarak; gebelik dönemi aşılamalarının anneyi ve doğacak bebeği koruyan, güvenli bir koruma hizmeti olduğu konusunda gebelerin, hekimlerin ve yardımcı sağlık personelinin tutarlı, güncel bilgilerle aydınlatılması gerektiği düşünüldü. Hastaların özellikle kendilerini izleyen hekimden öneri almaları gerektiği sonucuna varıldı.

Abstract:
Immunization during pregnancy is a harmless and useful preventive health care service for the mother and the baby. The levels of overall vaccination acceptance differ between countries and cultures; however, both pregnant women and their health care providers avoid vaccination during pregnancy for various reasons. For many years, tetanus immunization has been applied for the elimination of maternal and neonatal tetanus successfully. Several studies have shown that the same strategy can be used safely for pertussis and influenza, which may cause severe respiratory infections especially in infants. Even in developed countries, immunization rates are very low. Seven hundred and eighty-six pregnant women attending to Sabuncuoğlu Şerefeddin Training and Research Hospital in Amasya and 97 family physicians with 146 assistant primary health care providers participated to our study. During the first phase of the study, the subjects were asked questions about their knowledge and attitudes on general vaccinations and reccommended immunizations during pregnancy via questionnaire survey. It was determined that 94% of our participants had Td vaccination, only (1.1%) had influenza vaccination, but none had Tdap. The most frequent cause of vaccination (89,2%) was the lack of information and advice on vaccines. Despite the fact that physicians and health personnel have knowledge about the subject, they avoid immunizations during pregnancy, except for chronic diseases. In the questionnaires applied to the physicians, it was seen that 56.7% of the participants had knowledge over the avarage about case management of immunization in unexpected situations. In the second stage of our study, the pregant participants were educated about reccomended vaccinations during pregnancy in the pregnancy education class. Despite this intervention, at the end of the pregnancy, when the mothers who attended to the training class and questionnaire study were reached, it was learned that none of them had the recommended influenza and adult pertussis vaccinations. As a result, it was thought that patients, physicians and assistant health care personnel should be informed with consistent, current information about immunizations during pregnancy. It was determined that the patients should especially get recommendations from the physician who follows them.