Akkaraman ve pırlak ırkı koyunlarda serum antimüllerian hormon seviyeleri ile koyun başına düşen kuzu sayısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between serum antimullerian hormone level and the lamb number in akkaraman and pirlak sheep
Yazar: CENGİZ ÇIRAK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ REHA AĞAOĞLU
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akkaraman koyunları = Akkaraman sheep ; Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Fertilite = Fertility ; Koyunlar = Sheep ; Kuzular = Lambs ; Pırlak koyunları = Pirlak sheeps ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Yetiştiricilikte kullanılacak olan koyunların fertilite durumlarının tahmin edilebilmesi, hayvan yetiştiriciliğini daha kârlı hale getirebilmek için önem taşımaktadır. Bu bağlamda ovaryum rezervinin belirlenmesi, çiftlik hayvanlarının döl verimleri hakkında bilgi verebilme potansiyeline sahiptir. Bazı çalışmalarda, sağlıklı ve gelişmekte olan foliküller tarafından üretilebildiği bilinen antimüllerian hormon konsantrasyonları ile morfolojik olarak sağlıklı foliküller arasında pozitif bir ilişki olduğu bildirilmektedir. Bu bilgiden yola çıkarak yapılan bu çalışmada, Pırlak ve Akkaraman koyunlarında serum AMH seviyeleri ile koyun başına düşen kuzu sayısı arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla, serum AMH seviyelerini belirlemek için üreme mevsimi öncesinde, 40 baş Pırlak ve 40 baş Akkaraman koyunundan kan örneği toplanmıştır. Serum AMH seviyeleri ELISA yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Doğum yapan koyunların sayısı, doğum tipi (tekiz, ikiz, üçüz), kuzuların cinsiyetleri, doğum kolaylığı gibi veriler kaydedilmiştir. Yapılan çalışmada; Pırlak koyunlarının serum AMH değerlerinin (51.29 - (9.8 -180.12) pg/ml), Akkaraman koyunlarının serum AMH değerlerinden (20.66 -  (10.49 - 49.97) pg/ml) istatistiksel olarak yüksek olduğu (p<0.01) ve Pırlak koyunlarında çoğul gebeliği bulunan koyunların, tek yavru doğuran koyunlara oranla istatistiksel olarak daha yüksek serum AMH seviyesine sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak Pırlak koyunlarında çoğul gebe kalma ihtimali yüksek hayvanların seçilmesinde serum AMH düzeyinin bir belirteç olabilme potansiyeline sahip olduğu kanaatine varılmıştır.


Anahtar kelimeler: Antimülerian Hormon, Fertilite, Koyun

Abstract:
Estimating the fertility status of the sheep to be used in breeding is essential to make more profitable animal sheep breeding. In this context, the determination of ovarian reserve has the potential to give information about the fertility of livestock. In some studies have been reported that there was a positive relationship between antimullerian hormone concentrations and morphologically healthy follicles known to be produced by healthy and developing follicles. In this study based on this information, the relationship between serum AMH levels and lamb number per sheep in Pırlak and Akkaraman sheep breeds were investigated. To determine the serum AMH levels, blood samples from 40 heads of Pırlak and 40 heads of Akkaraman sheep that had lambed at least once, were collected before breeding season. Serum AMH levels were analyzed using the ELISA method. The number of ewes lambed, the numbers of lambs born, lambing type (single, twin or triplet), sex of lambs, as well as lambing ease, were recorded. In the study; serum AMH values of Pırlak sheep (51.29 - (9.8 -180.12) pg/ml) were found higher than serum AMH values of Akkaraman sheep (20.66 -  (10.49 - 49.97) pg/ml) (p<0.01) and, serum AMH values of Pırlak sheep with triplet or twin lambs were found higher than Pırlak sheep with single lamb (p<0.05). As a result, it was concluded that serum AMH level has the potential to be a marker in the selection of animals with multiple pregnancies.


Keywords: Antimullerian Hormone, Fertility, Sheep