Anonim ortaklığın kendi paylarını iktisabı
Acquisition by a joint dtock corporation of its own shares
Yazar: İLYAS ÇELİKTAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜZİN ÜÇIŞIK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bir anonim ortaklığın kendi paylarını iktisap edip edemeyeceği çeşitli hukuk sistemlerine göre farklılıklargösterebilmektedir. Türk hukuk sistemine göre istisnalar dışında anonim ortaklığın kendi paylarını iktisabı yasaktır.Ancak bazen ekonomik ve hukuki sebepler ortaklığın kendi paylarını iktisap etmesini zaruri kılabilmektedir. Bu gibidurumları göz önüne alan kanun koyucu yasağa bir takım istisnalar getirmiştir. Ancak bu istisnai haller tahdidi olup,yorum yoluyla genişletilemez. Anonim ortaklığın kendi paylarını iktisap etmesine istisnalar dışında yasak getirilmesininnedenleri konusunda bunların doğruluğuna ilişkin çeşitli görüşler ileri sürülse de uygun bir hukuki yapılandırma ile iktisapsonucunda ortaya çıkabilecek tehlikelerin kontrol altında tutulabileceği düşüncesindeyiz. Hukuki yapılandırmada, kanunkoyucunun ortaklığın kendi paylarını iktisabının avantaj ve dezavantajlarından hangisini ön plana aldığı önem arzedecektir. Uluslararası uygulama, anonim ortaklığın kendi paylarını iktisap etmesinin genişlemesi yönünde ortayaçıkmaktadır. Tezimizde bu faydaları ortaya koyarak anonim ortaklıkların kendi paylarını iktisap edebilmesine imkantanınması gerektiğini savunduk. Nitekim Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ile Avrupa Birliği Sermaye Yönergesi esasalınarak bu konuda sınırlı da olsa bir serbesti tanınmıştır. Tasarının kanunlaşması ile anonim ortaklığın kendi paylarınıiktisabının getireceği faydalardan pay sahipleri, alacaklılar ve yatırımcılar istifade edebileceği gibi, ortaklıklar da sermayeyapılarını güçlendirerek ulusal ve uluslar arası piyasalarda rekabet edebilecek hale geleceklerdir

Abstract:
It varies according to law systems whether a joint stock company can acquire its own shares. In Turkish law,it is banned with some exceptions. Due to some economical and legal reasons, it sometimes gets unavoidable that acorporation acquires its own shares. Considering such cases, the legislation put some exceptions on the otherwiseuniversal ban. These exceptions are limited to certain cases and cannot be extended via practical interpretation.Although there are some opinions on the necessity of banning, our opinion on the acquisition of own shares bycorporations is that it may be permissible if the legislation is adapted for the possible inconveniences. The legislationshould consider both the advantages and disadvantages of the acquisition of own shares. The universal implementationon this issue is to extend the right to the acquisition of own shares. We presented the possible benefits of this extensionand defended the expansionary approach. Indeed, the drafted Turkish Commercial Law, considering the EuropeanUnion Capital Directive, eased the ban on the acquisition of own shares. If the draft is legislated with this newapproach, it shall not only provide benefits to shareholders, creditors, and investors but also help corporationsstrengthen their capital structure and increase their competitiveness both domestically and abroad.