Etkileşimli kitap okuma programının okul öncesi dönem çocuklarının bilişsel tempolarına etkisi
The effect of interactive book reading program on the cognitive tempo of preschool children
Yazar: RUMEYSA YAYLA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZDEN KUŞCU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı "Etkileşimli Kitap Okuma Programı'nın" okul öncesi dönem çocukların bilişsel tempolarına etkisini belirlemektir. Bu temel amaç doğrultusunda araştırma öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desende tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Uşak İli Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak hizmet veren Atatürk Ortaokulu anasınıfına devam eden toplam 30 çocuk oluşturmuştur. Deney ve kontrol gruplarının her birinde 15'er çocuk yer almıştır. Araştırma sürecinde deney grubuyla gerçekleştirilmiş olan ve 10 hafta boyunca uygulanan Etkileşimli Kitap Okuma Programında kullanılan kitaplar ve etkinlikler, uzman görüşlerine başvurularak ve çocukların gelişim özellikleri göz önüne alınarak seçilmiş ve değerlendirilmiştir. Program kapsamında 10 adet kitaba yer verilmiş olup her kitap ikişer kez okunacak şekilde toplam 20 oturum planlanarak uygulanmıştır. Araştırma grubundaki çocukların bilişsel tempolarını ortaya koymak için Wright'ın (1971) geliştirdiği "Kansas Okul Öncesi Dönemdeki Çocuklar İçin Düşünsellik-İçtepisellik Ölçeği A Formu" ile araştırmacı tarafından alan yazında yer almış olan benzer nitelikteki araştırmalar incelenerek oluşturulan 'Demografik Form' kullanılmıştır. Uygulama programının öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test uygulanmıştır. Bu doğrultuda araştırmada Mann Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, etkileşimli kitap okuma programının deney grubuna dahil edilen çocukların bilişsel tempolarına etkisinin anlamlı düzeyde olduğu belirlenmiştir. İzleme testinde de bu sağlanan etki kısmen korunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Etkileşimli Kitap Okuma Programı, Bilişsel Stil, Bilişsel Tempo, Okul Öncesi Dönem

Abstract:
The purpose of this research is to determine the effect of the "Interactive Book Reading Program" on the cognitive tempo of preschool children. In line with this main purpose, the research was designed in a quasi-experimental design with pretest, posttest and control group. The participants of the research consisted of a total of 30 children attending the kindergarten class of Atatürk Secondary School, which operates under the Ministry of National Education in Uşak Province. There were 15 children in each of the experimental and control groups. During the research process, the books and activities used in the Interactive Book Reading Program, which was carried out with the experimental group and implemented for 10 weeks, were selected and evaluated by consulting expert opinions and taking into account the developmental characteristics of the children. Within the scope of the program, 10 books were included and a total of 20 sessions were planned and implemented, with each book to be read twice. To reveal the cognitive tempo of the children in the research group, the "Impulsivity-Impulsivity Scale A Form for Kansas Preschool Children" developed by Wright (1971) and the "Demographic Form" created by the researcher by examining similar studies in the literature were used. Pre-test and post-test were applied to the experimental and control groups before and after the application program. Accordingly, Mann Whitney U test and Wilcoxon Signed Rank Test were used in the research. As a result of the research, it was determined that the effect of the interactive book reading program on the cognitive tempo of the children included in the experimental group was significant. This effect was partially preserved in the follow-up test.
Keywords: Interactive Book Reading Program, Cognitive Style, Cognitive Tempo, Preschool Period