Farklı kontakt lens kullanım protokollerinde oküler yüzeyin değerlendirilmesi
Evaluation of ocular surface in different contact lens usage protocols
Yazar: ERSİN MUHAFİZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ALİ BAYHAN
Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Göz hastalıkları = Eye diseases ; Gözyaşları = Tears ; Gözyaşı fonksiyon testleri = Lacrymal function tests ; Kontak lensler = Contact lenses ; Kontak lensler = Contact lenses ; Lensler = Lenses ; Sitoloji = Cytology ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Farklı kontakt lens (KL) kullanım protokollerinin ve farklı KL materyallerinin oküler yüzeye ve gözyaşı fonksiyonlarına etkisini değerlendirmek.
Yöntem: Bu ileriye dönük çalışmaya KL kullanmak isteyen 71 gönüllü birey alındı. Bireyler kullandıkları KL'nin özelliklerine göre üç gruba ayrıldılar. Birinci gruptaki 22 bireye hidrojel günlük kullan-at (1-Day Moist, Johnson & Johnson), ikinci gruptaki 25 bireye silikon hidrojel günlük kullan-at KL (Dailies Total, CIBA Vision), üçüncü gruptaki 24 bireye ise aylık silikon hidrojel KL (Purevision-2 HD, Bausch & Lomb) günlük kullanım protokolünde verildi. Bireylerin KL kullanmadan önce, KL kullanmaya başladıktan bir ve üç ay sonra gözyaşı fonksiyon testleri, oküler yüzey hastalık indeksi (OSDİ) skorları ve gözyaşındaki inflamatuar maddelerin [interlökin (İL)-6, İL-8, İL-17A, matriks metalloproteinaz (MMP)-9] seviyeleri belirlendi. KL kullanmadan önce ve KL kullanımının üçüncü ayında impresyon sitolojileri değerlendirildi. Oküler yüzey değişiklikleri açısından gruplar birbirleri ile karşılaştırıldı. Ayrıca her grup kendi içerisinde zamanla meydana gelen değişiklikler açısından değerlendirildi. 
Bulgular: KL kullanımından önce gruplar arasında yaş, cinsiyet, gözyaşı fonksiyon testleri (gözyaşı ozmolaritesi, gözyaşı kırılma zamanı (GYKZ), Schirmer testi, Oxford boyanma skoru ve OSDİ skoru) açısından fark yok idi (p>0.05). Kullanım öncesi gruplar arasında gözyaşındaki inflamatuar sitokinler (İL-6, İL-8, İL17A, MMP-9) açısından ve impresyon sitolojisi ile değerlendirilen Nelson evreleri açısından anlamlı fark yok idi (p>0.05). KL kullanımının birinci ve üçüncü ayında gruplar arsında gözyaşı fonksiyon testleri açısından anlamlı fark yok idi (p>0.05). 
Birinci ayda gözyaşındaki İL-6, İL-8, İL-17A miktarları; üçüncü grupta en yüksek, birinci grupta en düşük olmak üzere gruplar arasında anlamlı farklılık gösteriyordu (hepsi; p<0.05). Birinci ayda her üç grup arasında MMP-9 seviyeleri açısından anlamlı fark yok idi (p=0.49). Üçüncü ayda gözyaşındaki İL-6, İL-8, İL17A, MMP-9 miktarlarının; birinci grupta en düşük, üçüncü grupta en yüksek olmak üzere gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdiği tespit edildi (hepsi; p<0.05 ).
 Birinci grupta zaman içerisinde sadece Schirmer testinde anlamlı düşüş olduğu (p=0.01), ikinci grupta da sadece GYKZ'de anlamlı düşüş olduğu (p=0.01) diğer gözyaşı fonksiyon testlerinde anlamlı değişiklik olmadığı saptandı. Üçüncü grupta zamanla OSDİ skorunda anlamlı yükselme, GYKZ ve Schirmer testinde anlamlı düşüş olduğu tesbit edildi (sırasıyla p=0.05, 0.02 ve 0.03).
Zaman içerisinde gözyaşındaki İL-6, İL-8, İL17A ve MMP-9 miktarının her üç grupta da anlamlı olarak yükseldiği tespit edildi (p<0.05 ). İmpresyon sitolojileri değerlendirildiğinde her üç grupta da KL kullanımının üçüncü ayında Nelson evrelerinde anlamlı ilerleme olduğu (p<0.05), goblet hücre yoğunluğunda anlamlı azalma olduğu (p<0.05) gözlendi. 
Sonuç: KL kullanımına bağlı olarak erken dönemde oküler yüzeyde inflamasyon artmakta, konjonktivada bazı hücresel değişiklikler meydana gelmektedir. Bu nedenle KL kullananlarda kuru göz gelişimine meyil oluşmaktadır. Günlük kullan-at KL'lerin oküler yüzeyde daha az hasar meydana getirdiği ve kuru göz gelişimine daha az neden olduğu düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Kontakt lens, gözyaşı fonksiyon testleri, inflamasyon, impresyon sitolojisi.

Abstract:
Purpose: To evaluate the effects of different contact lens (CL) protocols and different CL materials on the ocular surface and tear functions. 
Methods: This prospective study included 71 consenting individuals who wished to use CL. The subjects were divided into three groups according to the features of CL used. Disposable hydrogel CL (1-Day Moist, Johnson & Johnson) was given to 22 individuals at the first group, disposable silicone hydrogel CL (Dailies Total, CIBA Vision) was given to 25 individuals at the second group and monthly silicone hydrogel CL (Purevision-2 HD, Bausch&Lomb) was given to 24 individuals at the third group in daily using protocol. Evaluation was made in respect of tear function tests, ocular surface disease index (OSDI) scores and inflammatory marker [interleukine (IL)-6, IL-8, IL-17A, matrix metalloproteinase (MMP)-9] levels before and at 1 and 3 months after CL usage. Impression cytology was evaluated before and at 3 months after CL usage. The groups were compared with each other in terms of ocular surface changes and intragroup evaluations were made in terms of time-related changes.
Results: Prior to CL usage, no differences were determined between the groups in terms of age, gender, tear function tests (tear osmolarity, tear break-up time (BUT), Schirmer's test, Oxford staining score and the OSDI score) (p>0.05). Prior to CL usage, there were no significant differences in terms of inflammatory cytokines in the tears (IL-6, IL-8, IL-17A, MMP-9) and in terms of the phases of Nelson which is evaluated by impression cytology (p>0.05).  No significant difference was determined between the groups in respect of tear function tests at 1 and 3 months of CL usage (p>0.05).
In the first month, a statistically significant difference was determined between the groups in the levels of IL-6, IL-8, IL-17A in the tears, with the highest level in group 3 and the lowest in  group 1 (all; p<0.05). No significant difference was determined between the groups at first month in respect of the level of MMP-9 (p=0.49). At third month, a statistically significant difference was determined between the groups in the levels of IL-6, IL-8, IL-17A, and MMP-9 in the tears, with the lowest level in group 1 and the highest level in group 3 (all; p<0.05).
A significant decrease over time was determined in only the Schirmer's test in group 1 (p=0.01), only in GYKZ in group 2, and no significant differences in other tear function tests. In group 3, a statistically significant increase was determined over time in the OSDI score and a decrease in the BUT and Schirmer's test (p=0.05, p=0.02, p=0.03 respectively).A statistically significant increase was determined over time in the levels of IL-6, IL-8, IL-17A and MMP-9 in all three groups. In the third month evaluation of impression cytology, a significant progression was observed in the phase of Nelson (p<0.05), and a significant decrease in goblet cell density (p<0.05) in all 3 groups. 
Conclusion: In the early period, there was increased inflammation on the ocular surface and a series of cell changes in the conjunctiva related to CL use. Therefore, there was a tendency for the development of dry eye in those using CL. The use of daily disposable CL can be considered to cause less damage to the ocular surface and less development of dry eye.

Key Words: Contact lens, tear function tests, inflammation, impression cytology.