1977-1988 Erythrai kazıları ticari amphora buluntuları
Commercial amphorae from Erythrai excavations from 1977-1988
Yazar: EBRU KIRKANLI
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM GENÇLER GÜRAY ; PROF. DR. BİLLUR TEKKÖK KARAÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Erythrai 1977-1988 yıllarında yürütülen kazılardan ele geçen Arkaik, Klasik,
Hellenistik, Roma ve Bizans Dönemlerine ait amphoralar ile kentin ticari ilişkileri
ele alınmıştır.
Ege Bölgesi'nden Khios, Klazomeai, Mende, Thasos, Mantar Ağızlı, Knidos,
Kos, Rhodos, Kapitan 2, LRA 2, LRA 3, Ephesus 56, Samos-Cistern/Agora M 273
Amphoraları; Kilikia Bölgesi'nden Pinched-Handle, Agora M54 ve LRA 1
amphoraları; Gaza Bölgesi'nden LRA 4 amphoraları; Mısır'dan LRA 5-6
Amphoraları; Kuzey Afrika'dan Spatheia ve Amrit Amphoraları; Marmara
Bölgesi'nden Ganos/Günsenin Amphoraları; Karadeniz Bölgesi'nden Pontik, Zeest
80 ve Sinop Amphoraları; İtalya'dan Castrum Perti Amphoraları ve üretim yeri
bilinmeyen Dressel 24 ile Bag-shaped formlu Amphoralar Erythrai'dan ele
geçmiştir. Söz konusu amphoralar üzerinden kentin Doğu ve Batı Akdeniz
Havzası'nın yanı sıra Karadeniz Havzasını da kapsayan geniş bir ticaret ağının bir
parçası olduğu ortaya konulmuştur.
MÖ 650 yıllarından MS 11. yüzyıla kadarki bir süreci kapsayan amphoralar
içerisinde en yoğun buluntu gruplarını Khios ve özellikle Ege Bölgesi kökenli
amphoralar oluşturmaktadır. Amphora çeşitliğinin varlığı ticari ilişkilerinin
anlaşılmasına olanak sağlayacağı gibi, Erythrai'ın ekonomik yapısı hakkında da
detaylı bilgileri sunması açısından önemlidir.
İthal edilen amphoraların yanı sıra MÖ 5. yüzyılın sonu - 4. yüzyılın başından
itibaren kentin amphora üretimi gerçekleştirdiği ve bu üretim sürecinin MS 3.
yüzyılın ortalarına kadar dört farklı formla varlığını devam ettirdiği görülmektedir. 2
farklı renge sahip yerel üretim amphoraların tek bir hamur kullanılarak üretildikleri
anlaşılmaktadır. Amphoralarda görülen renk farklılığı birden fazla atölyenin
varlığına işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Amphora, Ionia, Erythrai, Ticaret

Abstract:
The commercial relations of the city were discussed through the amphorae
belonging to the Archaic, Classical, Hellenistic, Roman and Byzantine Periods,
which were obtained from 1977-1988 excavations carried out in the Erythrai.
Chios, Klazomeai, Mende, Thasos, Mushroom Rim, Knidos, Kos, Rhodos,
Kapitan 2, LRA 2, LRA 3, Ephesus 56, Samos-Cistern / Agora M 273 amphorae
from Aegean Region; Pinched-Handle, Agora M54 and LRA 1 amphorae from
Cilicia Region; LRA 4 amphorae from Gaza Region; LRA 5-6 Amphorae from
Egypt; Spatheia and Amrit Amphorae from North Africa; Ganos/Günsenin
Amphorae from Marmara Region; Pontic, Zeest 80 and Sinop Amphorae from
Black Sea Region; Castrum Perti Amphorae from Italy; Dressel 24 and Bag-shaped
mphorae whose production place is unknown, were recovered from Erythrai.
Among the amphorae covering a period from 650 BC to the 11th century AD,
the most intense finds groups consist of the amphoras of Chios and especially
Aegean Region origin. The existence of the Amphora variety is important in terms
of providing detailed information about the economic structure of the city as well as
providing an understanding of commercial relations.
In addition to the imported amphoras, it is seen that the city produced
amphora from the end of the 5th century to the beginning of the 4th century BC and
this production process continued in four different forms until the middle of the 3rd
century AD. It has been understood that locally produced amphorae with 2 different
colors were produced using a single fabric. The color difference seen in amphoras
indicates the existence of more than one workshop.

Key Words: Amphorae, Ionia, Erythrai, Trade