İktidardaki popülist partilerin kadın haklarına ve kadınların sosyal ve siyasal katılımlarına etkisi: Ampirik bir analiz
The impact of ruling populist parties on women's rights and women's social and political participation: An empirical analysis
Yazar: NURHAN SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR TÜFEKÇİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Siyaset biliminde yeni bir kavram olmaktan uzak olan popülizm, hiç şüphesiz, 21. yüzyılın en 
önemli siyasi fenomenlerinden biridir. Günümüzde küresel anlamda, pek çok ülkede popülist 
aktörlerin iktidarda veya muhalefette önemli rol oynadıkları görülmektedir. Popülizmin küresel 
yükselişi kavrama olan ilginin giderek artmasına neden olmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, 
küresel anlamda popülist siyasi iktidarların kadın haklarını nasıl etkilediğini araştırmaktır. 
Çalışmanın kuramsal arka planını ve ana sorunsalını popülizm ile kadın hakları ve toplumsal cinsiyet 
ilişkisini konu alan tartışmalar oluşturmaktadır. Bu tartışmaların çoğu popülizm ile kadın hakları ve 
toplumsal cinsiyet arasında doğrudan ya da dolaylı bir ilişkinin varlığına işaret etmektedir. Bu 
çalışma küresel anlamda iktidarda olan popülist partilerin kadın haklarında bir gerilemeye neden 
olduğunu iddia etmekte ve bu argümanı küresel boyutta ampirik olarak test etmektedir. Çalışmanın 
araştırma soruları şu şekildedir: "Küresel ölçekte iktidardaki popülist partiler ile kadın hakları ve 
toplumsal cinsiyet arasında herhangi bir ilişki var mıdır? Eğer bir ilişki varsa bu ilişkinin yönü ve 
boyutu nedir? Küresel ölçekte iktidardaki popülist partilerin kadınların temel hakları, kadınların 
siyasi hakları ve kadınların sivil topluma katılımları üzerindeki etkisi nedir?"
Bu çalışma popülist iktidarlar ile kadın hakları arasındaki ilişkiyi küresel ölçekte ele 
almaktadır. Bu doğrultuda çalışma 35 yıllık geniş bir zaman dilimini (1980-2014) ve 26 ülkeyi 
kapsamaktadır. Çalışmanın ana bağımsız değişkeni olan iktidardaki popülist partilerin 
belirlenmesinde Kenny popülizm veri seti kullanılmıştır. Çalışmanın bağımlı değişkeni için V-Dem 
tarafından geliştirilen Kadınların Siyasi Güçlenme İndeksi (WPEI) kullanılmıştır. Çalışma 1980-
2014 arası dönemi kapsamaktadır. Çalışmanın ana argümanını ve araştırma sorularını test etmek için 
dört model oluşturulmuştur. 
Çalışmada kullanılan kesitsel zaman serisi analizinin sonucu küresel anlamda iktidardaki 
popülist partilerin varlığının kadınların güçlenmesi üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve negatif bir 
etki ortaya koyduğunu göstermektedir. Bu sonuç çalışmanın ana argümanını desteklemektedir. 
Model 2, Model 3 ve Model 4 çalışmanın diğer araştırma sorularını yanıtlamaktadır. Bu modellerden 
elde edilen bulgular, küresel anlamda popülist iktidarların kadınların siyasal hakları, temel hakları 
ve sivil topluma katılımları üzerinde negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin olduğunu ortaya 
koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Popülizm, Kadın Hakları, Toplumsal Cinsiyet, Popülist İktidarlar.

Abstract:
Far from being a new concept in political science, populism is undoubtedly one of the most 
important political phenomena of the 21st century. Today, in many countries, populist actors play 
important roles in power or opposition. The global rise of populism has led to an increasing interest 
in the concept. The main purpose of this study is to investigate how populist political governments 
affect women's rights globally. The theoretical background and main problematic of the study are 
the discussions on the relationship between populism and women's rights and gender. Most of these 
discussions point to the existence of a direct or indirect relationship between populism and women's 
rights and gender. This study claims that populist parties in power globally cause a decline in 
women's rights and empirically tests this argument on a global scale. The research questions of the 
study are as follows: "Is there any relationship between populist parties in power globally and 
women's rights and gender? If there is a relationship, what is the direction and extent of this 
relationship? What is the impact of populist parties in power globally on women's fundamental 
rights, women's political rights, and women's participation in civil society?"
This study examines the relationship between populist governments and women's rights on a 
global scale. In this context, the study covers a wide time period of 35 years (1980-2014) and 26 
countries. Kenny populism data set was used to determine the populist parties in power, which is the 
main independent variable of the study. The Women's Political Empowerment Index (WPEI) 
developed by V-Dem was used for the dependent variable of the study. The study covers the period 
between 1980-2014. Four models were created to test the main argument and research questions of 
the study.
The results of the cross-sectional time series analysis used in the study show that the presence 
of populist parties in power globally has a statistically significant and negative effect on women's 
empowerment. This result supports the main argument of the study. Model 2, Model 3 and Model 4 
answer the other research questions of the study. The findings obtained from these models reveal that 
populist governments have a negative and statistically significant effect on women's political rights, 
fundamental rights and participation in civil society globally.

Keywords: Populism, Women's Right, Gender, Populist Goverments.