Radikal radyoterapi uygulanan inopere serviks karsinomlu hastalarda PET CT deki primer kitle ve pelvik lenf nodundaki suv değerlerine göre tedavi yanıt değerlendirilmesi
The role of FDG PET/CT in patients with cervical carcinoma for evaluating tumor extent, assessing treatment response, and detecting disease recurrence
Yazar: MELTEM DAĞDELEN
Danışman: PROF. DR. ARİF BÜLENT ARAS
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Lenf nodları = Lymph nodes ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Yapmış olduğumuz çalışmaya 15.09.2010 ile 15.12.2012 tarihleri arasında inopere serviks karsinomu tanısıyla Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Radyasyon Onkolojisi'nde radyoterapi alan 40 hasta dahil edilmiştir. Tedavi öncesi çekilen PET CT deki SUV değerlerine göre tedaviye yanıt ve hastalık durumu araştırılmıştır. Olguların yaş ortalaması 55 olmakla birlikte çalışmada minimum yaş 27 iken,  maksimum yaş 84'dür.Çalışmaya alınan 11 hasta premenapoz, 2 hasta perimenapoz ve 27 hasta postmenapozaldir. FİGO evreleme sistemine göre 2 olgu Evre 1B(%5), 2 olgu Evre 2A(%5), 13 olgu Evre 2B(%32,5), 5 olgu Evre 3A(%12,5), 6 olgu Evre 3B(%15) ve 12 olgu Evre 4A(%30)'dır. Bir olgu adenoskuamöz histopatolojiye sahipken diğer hastaların histopatolojisi skuamöz hücreli karsinom(SCC) 'dur. Kitlenin SUV değerleri göz önüne alındığında yapılan çalışmada ortalama SUV değeri 13,5 olarak alındığında 20 hastanın kitle SUV değeri 13,5 den büyükken, 20 hastanın kitle SUV değeri 13,5 den azdır. Evrelemede yer almadığı halde,  prognozda belirleyici öneme sahip lenf nodu metastazlarına bakıldığında 14 hastada lenf nodu metastazı yokken, 26 hastada lenf nodu metastazı vardır. Lenf nodlarının otalama SUV değerleri göz önüne alındığında (ortalama lenf nodu SUV:4,1) . 9 lenf nodu metastazı bulunan olgunun SUV değeri 4,1' in altındayken,17 hastada bu değerin üzerindedir.
 Hastaların ortalama SUV değerine göre ilk olarak WHO kriterlerine göre tedaviye yanıt değerlendirilmesi yapıldığında, SUV değeri ortalamanın üzerindeki hastalarda 7 hastada tam yanıt varken, 1 hastada kısmi yanıt, 3 hastada stabil yanıt, 9 hastada ilerleyici hastalık bulunmaktadır. 
SUV değeri ortalama altındaki hastalarda ise 15 hastada tam yanıt, 1 hastada stabil yanıt, 4 hastada ilerleyici hastalık bulunmaktadır. Hastaların ortalama SUV değerine tedaviye yanıt değerlendirildiğinde anlamlı bulunmadı. Fakat tedavi yanıtını var ve yok şeklinde ikili tablo oluşturulduğunda tam yanıt alınanlar ve diğer yanıtlar tam yanıt olmayan olarak ayrıldığında yapılan istatistiksel analiz anlamlı çıkmıştır. (p=0,02)
 Çalışmaya katılan olgular tedavi sonrasında hastalık durumuna göre hastalık olmaması, lokal-bölgesel nüks ve uzak metastaz olarak değerlendirildiğinde ortalama SUV değeri 13,5 üzerindeki olgularla, altındaki olgular değerlendirildiğinde anlamlı fark saptanmıştır. SUV değeri ortalama üzerindeki olgularda tedavi sonrası hastalık durumu daha kötü gitmektedir.(p=0,05)
Lenf nodu metastazı olan hastalarda, lenf nodu metastazı olmayanlara göre tedavi yanıtında da istatistiksel anlamlı kötü gidiş vardır.(p=0,04)

Pelvik lenf nodu ortalama SUV değeri 4.1 olarak alındığında bu değerle hastalık durumu arasında istatistiksel anlamlılık vardır. Pelvik lenf nodu ortalama SUV değeri 4,1 in üzerindeki hastalarda istatistiksel olarak anlamlı kötü gidiş vardır.(p=0,05)

Lenf nodu SUV değeri aynı şekilde tedaviye yanıtla bakıldığında istatistiksel olarak anlamlıdır.(p=0,03) Lenf nodu SUV değeri 4,1'in altındaki olgularda 15 hastada tam yanıt varken, SUV değeri 4,1'in üzerindeki olgularda 5 hastada tam yanıt mevcuttur. Pelvik lenf nodundaki SUV değeri ortalamanın üzerindeki olgularda tedavi yanıtı daha kötü bulunmuştur.
Lenf nodu ortalama SUV değeri ile son durum arasında da istatistiksel anlamlılık vardır.(p=0,03) Lenf nodu SUV değeri 4,1'in üzerindeki olgularda hastalıktan ölüm ve sağ-hastalıklı olgu daha fazla bulunmuştur.
Çalışmaya katılan olguların tedavi öncesi hemoglobin ve trombosit sayılarına bakılarak anemi ve trombositopeniyle hastalık durumu, tedavi sonrası yanıt bakıldığında anlamlı bulunmamıştır.
Serviks kanserlerinde PET CT deki ortalama SUV değerleri tedavi yanıtı ve hastalık durumu arasında ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The study was conducted on 40 patients with FIGO stage IB-IVA cervix
cancer, administered to Ege University  Medicine Faculty, Department of
Radiation Oncology between Semtember 2010 and December 2012. Staging system is based on physical examination and PET CT. The study population consisted of 40 patients  who underwent pretreatment FDG-PET studies. SUV(max)of tumor and lymph node , and sites of lymph node metastasis were recorded. Therapy included  chemoradiation or only radiation.
The mean SUV(max)of tumor was 13,5 and the mean SUV(max)of lymph node was 4,1. when the SUV of tumor  and lymph node  increased , treatment response decreased (p=0,05),(p=0,04).Higher SUV(max) was associated with an increased risk of lymph node metastasis at diagnosis. We don't find any  survival difference. 
SUV of tumor and lypmh node is a prognostic biomarker, predicting treatment response, pelvic recurrence risk in patients with cervical cancer.


,