Türkiye ve iran kökenli bazı Aegilops türlerinin karyotip karakterizasyonu
Karyotype characterization of some species of Aegilops from turkey and iran
Yazar: SOLMAZ NAJAFI
Danışman: PROF. DR. MELAHAT AVCI BİRSİN ; DOÇ. DR. BABEK ABDOLLAHI MANDOULAKANI
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yabani buğday türleri (Aegilops Sp. ) biyotik ve abiyotik stres koşullarına (soğuk iklim, kuraklık, hastalıklar, zararlı böcekler ve tuzluluk) dayanma bakımından oldukça geniş bir adaptasyon yeteneğine sahiptir. Bu türlerde kromozom sayımı ve morfolojilerin belirlenmesi bitki ıslahı çalışmaları açısından yüksek önem taşımaktadır. Bu çalışmada, yabani buğday türlerinin genomlarının kromozom sayıları ve morfolojileri, karyotip analiziyle ve çekirdek DNA içerikleri de flositometri yöntemi ile incelenmiştir. İran ve Türkiye'nin değişik illerinden toplanan 10 farklı yabani buğday türünü (her bir tür için iki ülkeden beşer farklı coğrafyadan) toplam 100 örnek seçilmiştir. Tohum örneklerinden çimlendirme yöntemiyle elde edilen kök uçlarından kromozom gözlemleri için, orsein boyama metodu kullanılarak ezme preparatlar hazırlanmıştır. Gözlemlenen kromozom sayıları aşağıdaki gibi bulunmuştur. 1. Ae. biuncialis: 2n=28, çekirdek DNA içeriği=20. 23 pg, 2. Ae. columnaris: 2n=28, çekirdek DNA içeriği=21. 75pg, 3. Ae. Crassa (4x): 2n=28, çekirdek DNA içeriği=20. 44 pg, 4. Ae. cylindrica (6x) : 2n=28, çekirdek DNA içeriği=32. 58 pg, 5. Ae. speltoides Taush: 2n=14, çekirdek DNA içeriği=10. 20 pg, 6. Ae. speltoides Var. aucheri: 2n=14, çekirdek DNA içeriği=10. 22 pg, 7. Ae. speltoides Var. ligustica: 2n=14, çekirdek DNA içeriği=11. 56 pg, 8. Ae. triaristata Var. vulgaris: 2n=28, çekirdek DNA içeriği=21. 65 pg, 9. Ae. triuncialis: 2n=28, çekirdek DNA içeriği=19. 27 pg, 10. Ae. umbellulata: 2n=14, çekirdek DNA içeriği=10. 58 pg.Bu çalışmanın sonucunda Aegilops türlerinin çekirdek DNA içeriği ve kromozom morfolojisi bakımından aralarındaki fark saptanmıştır.

Abstract:
Wild wheat species Aegilops sp. have a large adaptation ability regarding biotic and abiotic stress conditions (cold climate, drought, diseases, pests and salinity). Detemination of DNA contents per nucleus, chromosome number and morphology are very important for plant breeding. The objective of this study was to charaterize the genome of diploid, tetraploid and hexaploid Aegilops, by cytogenitic and flow cytometry methods. The seeds of 10 different species collected from Iran and Turkey (5 different places in each country, totally 100 samples) were used. Root tips acquired from the seed samples by germination were prepared as squashed preparations for chromosome observations by using the orcein staining method. The number of chromosomes and nuclear DNA content of the species were determind as follows:1. Ae. biuncialis: 2n=28, nucleus DNA content =20. 23 pg, 2. Ae. columnaris:2n=28, nucleus DNA content =21. 75 pg, 3. Ae. crassa (4x):2n=28, nucleus DNA content =20. 44 pg, 4. Ae. cylindrica (6x) : 2n=28, nucleus DNA content = 32. 58 pg, 5. Ae. speltoides Taush: 2n=14, nucleus DNA content =10. 20 pg, 6. Ae. speltoides Var. aucheri: 2n=14, nucleus DNA content =10. 22 pg, 7. Ae. speltoides Var. ligustica: 2n=14, nucleus DNA content =11. 56 pg, 8. Ae. triaristata Var. vulgaris: 2n=28, nucleus DNA contents=21. 65 pg, 9. Ae. triuncialis: 2n=28, nucleus DNA content =19. 27 pg, 10. Ae. umbellulata: 2n=14, nucleus DNA content =10. 58 pg. In this study we reported that there is a significant diference between Aegilops speices in their chromosomes morphology and nucleus DNA content.