Kimlik, etno-sembolizm, müzik: Borçalı Karapapak Türkleri
Identity, ethno-symbolism, music: Borchaly Karapapakh Turks
Yazar: CANER BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT ÇEREZCİOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Borçalı Türkleri = Borçalı Turks ; Ethnosembolizm = Ethnosymbolism ; Gürcistan-Borçalı = Georgia-Borchali ; Karapapak = Karapapak ; Kimlik = Identity ; Müzik = Music ; Müzik tarihi = Music history ; Türk kimliği = Turkish identity

Özet:
Etnik gruplar kendini tanımlama sürecinde özgünlüğünün kanıtı olarak gördüğü kökene ilişkin tarihsel anlatıya ve geçmişe karşı güçlü manevi bir hissiyatla bağlıdırlar. Topluluğun varoluş hikayesi üzerinden kimliksel inşası, üyeleri arasındaki dayanışma ve kimliği sürdürme arzusuna hayati bir kaynak sunar. Dolayısıyla topluluğun anlam dünyasına ait sembolik argümanlar milli duygu ve ortak kimlik duygusuna ilişkin birtakım kodlar üstlenir. Son zamanlarda müziğin ilgili topluluğa ait kültürel kodlar taşıdığına dair akademik çalışmalardaki artış ise beraberinde müzik-kimlik ilişkisine dikkat çekmiştir. Gürcistan'ın Borçalı bölgesinde yaşayan Karapapak Türkleri bulundukları bölgede sosyal ve kültürel kimliklerini korumak ve sergilemek; dolayısıyla kültürel belleği canlı tutmak için kendilerine müziksel ve müzik dışı davranış alanları yaratmışlardır. Bu alanlarda topluluğun milli kimlik hissiyatına giden yolun izini sürmek ortak aidiyet, soy bilinci, ortak tarih ve ortak dil gibi unsurlar ile bunların sembolik boyutları bağlamında ele almakla mümkün görünmektedir. Anthony Smith'in "Etno- Sembolizm" adını verdiği yaklaşım perspektifi ile konuya odaklanmak ise topluluğun anlam dünyasını çözümlemede anahtar öneme sahiptir. Etno- sembolizm etnik grupların ve milletlerin varlık zeminine odaklanır, varoluş hikayelerindeki kolektif tutkuya ve sembolik boyutlara ilgi duyar.
Kimlik, Etno-sembolizm ve Müzik kavramları üzerinden Borçalı Karapapak Türklerini analiz etmeyi amaçlayan bu çalışma dört bölümden oluşur. İlk bölümde topluluğun tarihsel perspektif ve soy mitleri üzerinden tarihsel arka planı aydınlatılmaya çalışılır.  Teorik çerçevenin sınırlarının çizildiği ikinci bölümün ardından, üçüncü bölümde Karapapakların kimlik bileşenleri kategorize edilerek değerlendirilir. Son olarak dördüncü bölümde ise müziğin kimliksel ifadeyle birlikte bir etno-sembol olarak durumu tartışılarak tüm çalışmanın teorik çerçeveye dayalı değerlendirmesi yer alır.

Abstract:
Ethnic groups are attached with a strong spiritual sense to the origin-based historical narrative, which they see as the evidence of their authenticity in the process of self-identification and also their past. The identity construction of the community through its existence story offers a vital resource to the solidarity and desire to maintain identity among its members. Therefore, the symbolic arguments belonging to the meaning world of the community assume some codes related to the national feeling and the sense of common identity. Recently, the increase in academic studies showing that music carries cultural codes of the relevant community has drawn attention to the relationship between music and identity. Karapapak Turks living in Borchaly (Kvemo Kartli) region of Georgia created musical and non-musical behavior areas for themselves in order to protect and display their social and cultural identities in their region and therefore to keep the cultural memory alive. It seems possible to trace the path to the sense of national identity of the community in these areas, by considering them in the context of elements such as common belonging, ancestry, common history and common language, and their symbolic dimensions. Focusing on the subject with the perspective of approach which is called "Ethno-Symbolism" by Anthony Smith, has a key importance in analyzing the meaning world of the community. Ethno-symbolism focuses on the basis of existence of ethnic groups and nations, and is interested in the collective passion and symbolic dimensions in the stories of existence.
This study, which aims to analyze Borchaly Karapapak Turks through the concepts of identity, ethno-symbolism and music, consists of four parts. In the first part, the historical background of the community is tried to be illuminated through the historical perspective and genealogical myths. After the second part, in which the boundaries of the theoretical framework are drawn, the identity components of the Karapapaks are categorized and evaluated in the third part. Finally, in the fourth part, the status of music as an ethno-symbol with identity expression is discussed, and an evaluation of the whole study based on the theoretical framework takes place.