Ortaokul öğrencilerinin ahlak imajları
Moral images of secondary school students
Yazar: AYŞE RABİA BAŞARAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLAY BEDİR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Ahlaki değerler = Moral values ; Ahlaki değişim = Moral change ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenciler = Students ; İmaj = Image

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı ortaokul öğrencilerinin ahlak imajlarını belirlemektedir. Araştırmanın çalışma grubunu Kahramanmaraş ili merkez ilçelerdeki devlet okullarda öğrenim gören 474 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı Kahramanmaraş ili merkez ilçelerde bulunan ortaokullarda uygulanmıştır.  Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Verilerin toplanması aşamasında konuyla ilgili kaynaklar incelendikten sonra uzman görüşleri alınarak yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmış, görüşmeler öğrencilerle 2015-2016 eğitim-öğretim yılında yapılmıştır. Görüşme yoluyla toplanan ve metin haline dönüştürülen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğrencilerin düşünceleri kodlar halinde tanımlanmış ve aynı kodlar bir araya getirilmiştir. Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin ahlak kavramına ait tanımlamalarına bakıldığında, ahlakı çoğunluklu olarak davranış bütünü, yaratıcıya inanma, dini tanıma; 6. Sınıf öğrencileri dua, saygı, iyi olma, doğru yol, güzel yaşam; 7. Sınıf öğrencileri huy, insan özellikleri, Peygamberimizi hatırlama, olumlu davranış, aile mirası; 8. Sınıf öğrencileri ise karakter, toplum yaşamı davranış bütünü, Peygamberimizin mirası, aile mirası olarak tanımlamışlardır. Öğrencilere göre ahlaklı bir insanda bulunması gereken özelliklere bakıldığında 5. sınıf öğrencilerinin çoğu bu özellikleri sevgi, iyilik yapma; 6. Sınıf öğrencileri dürüstlük, sevgi, saygı, terbiye; 7. Sınıf öğrencileri sevgi, yardımlaşma ve dürüstlük; 8. Sınıf öğrencileri ise iyi huy, dürüstlük, yardımlaşma, güvenilir olma olarak tanımlamışlardır. Ayrıca 5. Sınıf öğrencilerinin çoğunluğu kavga etme, 6. Sınıf öğrencilerinin çoğunluğu küfür etme, 7. ve 8. Sınıf öğrencilerinin çoğunluğu ise hırsızlığın ahlaklı bir insanda bulunmaması gereken özellikler olduğunu ifade etmişlerdir. Ahlaki değerlerin bireysel farklılıklar dikkate alınarak, öğrenciler tarafından içselleştirilmesi için uygulamaya yönelik olarak programlarda alternatif etkinliklere daha fazla ağırlık verilebilir.

Abstract:
This research aims to determine the moral images of secondary school students. The working group of the study constitutes a total of 474 secondary school students studying in the central districts of Kahramanmaraş. Data collection tool was implemented in secondary schools located in the central districts of Kahramanmaraş. 	The research used interview technique which is one of the qualitative research methods. Semi-structured interview form was prepared after examining literature review and asking experts' opinions. The interviews were conducted during the 2015-2016 academic year. Content analysis was used for the analysis of data which were collected through interviews and converted into text. As a result of the analysis, students' views were identified as codes and the same codes were put together. Upon examining 5th grade secondary school students' definitions regarding the concept of moral, the majority of them define moral as the whole behavior, believing in creator, recognizing religion; 6th grade students define moral as prayer, respect, being good, right way, good life; 7th grade students consider the concept of moral as temperament, human characteristics, remembering the Prophet, positive behavior, family heritage while 8th grade students describe moral as character, community life, the whole behavior, Prophet's legacy and family heritage. When the views of secondary school students concerning the characteristics that a moral person should have were analyzed, most of the 5th grade students define a moral person as love and doing a favor; 6th grade students list the characteristics of a moral person as honesty, love, respect, decency; 7th graders think that a moral person should have such characteristics as love, cooperation and honesty; moreover, the characteristics that a moral person should have are identified as a good manner, honesty, cooperation by the 8th grade students. Besides, the majority of the 5th grade students define the characteristics that a moral person should not have as fighting; 6th grade students express that a moral person should not swear. As for the 7th and 8th graders, burglary is among the characteristics that a moral person should not have. Thus, taking into account individual differences, much more alternative activities should be presented within the context of programs based upon implementation so that students can interiorize moral values.