Antik Çağ'da Hellespontos'un jeopolitiği
Geopolitics of Hellespontos in Antique Age
Yazar: ASLI ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. HASAN BAHAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Hellespontos = Hellespontos ; Jeopolitik = Geopolitic ; Kent tarihi = Urban history

Özet:
Tarihsel süreçte birçok topluluk, devlet ve medeniyete ev sahipliği yapmış olan Hellespontos, bulunduğu konum itibariyle Asya ile Avrupa kıtasını birbirinden ayırdığı gibi, bu kıtalar arasında kültürel geçişin bir noktası olmuştur. İki kıtayı ayıran bu suyolu gerek jeopolitik, gerek stratejik ve gerekse uluslararası deniz ulaşımı ve ticaret açısından Antik Çağ'dan günümüze kadar tarihinin her döneminde önemini korumuştur. Tarih boyunca her zaman iskâna uğramış olan Hellespontos ve kıyılarında yerleşimin tarihi orta Paleolitik ve Neolitik döneme kadar uzanmaktadır.

MÖ 1400 ve 1200 yılları, Akhaların bölgede en güçlü olduğu dönemdir. MÖ VIII. yy'dan itibaren Hellen kolonizasyonu görülmeye başlanmıştır. MÖ VII. yy'ın ilk yarısında bölge, Lidya Krallığı'nın daha sonra ise Mytileneliler hüküm sürmüştür. MÖ VI. yy ortalarında Pers egemenliğine giren bölge, Pers imparatorları Dareios ve Kserkses tarafından, Avrupa'ya ulaşmak için kullanılmıştır. Perslere karşı MÖ 478-477 yıllarında Attika-Delos adında kurulan birlik, MÖ 479 yılında Mykale Yarımadası'nda Persler'i yenerek, Troia'daki Perslerin politik gücünü kırmışlardır. Bölgeye sahip olmak isteyen Atinalılar ve Spartalılar arasında MÖ 431-404 yılları arasında yapılan savaşlarda her iki tarafta büyük kayıplar vermiştir. Atinalılar ve Spartalıların bu savaşlardan sonra zayıflamasını fırsat bilen Mytilene MÖ 427'den itibaren Troia'nın büyük bir bölümüne hâkim olmuştur. Roma idaresine giren Hellespontos ve şehirleri uzun yıllar boyunca imparatorluğun oluşturduğu güven ve barış sayesinde rahat bir süreç yaşamıştır.

Abstract:
Hellespontos, which has hosted many communities, states, and civilizations throughout history, has become a cultural transition point between Asia and Europe as it separates them. Besides being a waterway that separates the two continents, Hellespontos has been an important location in terms of geopolitics, strategy, international maritime transportation and trade throughout history. The history of the settlements on the Hellespontos and its shores, which have always been reconstructed throughout history, dates back to the Middle Paleolithic and Neolithic periods.

1400 and 1200 BC is the period when the Achaeans were the strongest in the region. Since VIII BC. Hellenic colonization has started. In the first half of the VII century BC., the region was ruled by the Lydian Kingdom and later by the Mytilene. After the region came under Persian domination in the middle of VI century BC., Persian emperors Dareios and Kserkses reached Europe through this intersection. Between 478-477 BC Attik-Delos union formed against the Persians. This alliance defeated the Persians in Mykale Peninsula in 479 BC and manage to broke the political power of the Persians in Troy. Many people died during the wars between the Athenians and the Spartans as they were fighting to conquer the region between 431-404 BC. Both sides suffered tremendous losses. Mytilene dominated a large part of Troia since 427 BC as they seized the opportunity to weaken the Athenians and Spartans after these wars. Then Hellespontos and its cities came under the Roman administration. During this period they are prospered and lived in comfort for many years thanks to the trust and peace of the Roman Empire.