Makro ekonomik değişkenlerin Kayseri Serbest Bölgesi'nin dış ticaretine etkileri: 2003–2016 dönemi için bir analiz
The efects of the macro-economomic variables on the foreign trade of Kayseri Free Zone: An analysis for 2003 - 2016 period
Yazar: NURİ AKSOY
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ATİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kayseri = Kayseri ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Serbest bölgeler = Free zones ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export

Özet:
Küreselleşmenin giderek daha etkin hale geldiği dünyada, serbest bölgeler her alanda bulunduğu ülke ekonomisiyle etkileşim halindedir. Buna karşın rekabetin yüksek olduğu uluslararası pazarda her açıdan rekabet yeteneği için sermayenin ülkeye çekilebilme yollarından birisi olan serbest bölgelerin varlığı önem kazanmıştır. 
Bu çalışma, Kayseri Serbest Bölgesi'nde gerçekleşen ihracat ve ithalatı etkileyen makro değişkenler (Döviz Kuru, Enflasyon, Faiz Oranları) ile yatırım harcamaları değişkeninin etkileşme durum ve düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu çerçevede 2003-2016 yılları arasında yer alan üçer aylık dilimler halindeki veriler kullanılmıştır. Çalışmada Kayseri Serbest Bölgesi' ne ait ihracat ve ithalat ile döviz kuru, enflasyon, faiz oranları ve yatırım harcamaları değişkenlerinin etkileşme durum ve düzeylerini belirleme analizleri yapılmıştır. Bu doğrultuda ADF ve P-P testleri yardımı ile serilerin bireysel durağanlık özellikleri ve sonrasında Johansen eşbütünleşme testi ile aralarındaki uzun dönemli ilişki değerlendirilirken, Granger nedensellik testi ile de aralarındaki kısa dönemli ilişkilerin durumu incelenmiştir. 
Kayseri Serbest Bölgesi ihracat ve ithalatının, döviz kuru, enflasyon, faiz oranları ve yatırım harcamaları değişkenleri ile etkileşim halinde oldukları ve bu etkileşimin yönünün ve şiddetinin farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara göre, Kayseri Serbest Bölgesi özelinde ihracat, kur ve yatırım ile pozitif yönde, faiz ve enflasyon ile negatif yönde ilişki içerisinde olduğu ve ithalatın ise kur, faiz ve yatırım harcamaları ile pozitif yönlü, enflasyon ile negatif yönlü bir ilişkiye sahip olduğu söylenebilir. Türkiye'de kur, enflasyon ve faiz politikaları ile uyumlu olmayan dış ticaret politikası kaynaklı ekonomik belirsizliklere karşı sermaye yapılarını hazırlıklı tutmak, firmalar için kaçınılmaz bir zorunluluk olmuştur.
Anahtar Kelimeler:	Kayseri Serbest Bölgesi, Dış Ticaret, Kur, Faiz, Enflasyon, Yatırım Harcamaları.

Abstract:
In the world where globalization has gradually become more efficient, free zones are in interaction with the economy of country in which they are in all spheres.  Nevertheless, the existence of the free zones, one of the ways to attract capital stock to the country for competitiveness in all aspects in the international market where competition is high, has gained importance. 
This study was conducted to determine the conditions and levels of interaction between the macro variables (Exchange Rate, Inflation, Interest Rates) and investment expenditures variables, which affect exportation and importation carried out in Kayseri Free Zone. In this framework, data was used as three-month-periods between the years 2003 and 2016. In the study, determination of the conditions and levels of interaction between exportation and importation of Kayseri Free Zone and the variables of exchange rate, inflation, interest rates, and investment expenditures was analyzed. In this line, individual stability characteristics of the series were evaluated by means of ADF and P-P tests, and then the long-term relation between them was evaluated by the Johansen cointegration test, while the condition of the short-term relation between them was analyzed by means of Granger causality test. 
It was concluded that exportation and importation in Kayseri Free Zone are in interaction with the variables of exchange rate, inflation, interest rates, and investment expenditures, and the direction and volume of the interaction vary. According to these results, it can be said that exportation has positive relations with exchange rate and investment, but has negative relations with interest and inflation; and importation has positive relations with exchange rate, interest, and investment expenditures, but has negative relations with inflation in the specific case of Kayseri Free Zone. It has become an obligation for the companies to keep their capital sutructure ready against the economic uncertainities originating from the foreign trade policy that does not conform with the foreign exchange, inflation, and interest policies in Turkey. 
Key Words:	Kayseri Free Zone, Foreign Trade, Exchange, Interest, Inflation, Investment Expenditures.