Coğrafi işaretli ürünlerin destinasyon tercihindeki rolü: Şanlıurfa örneği
The role of geographical indication products in destination preference: The case of Şanlıurfa
Yazar: SEVCAN CEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA GÜRBÜZ ; PROF. DR. SERHAT HARMAN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin önemli turizm merkezlerinden birisini oluşturan Şanlıurfa ili, dinler tarihi açısından da önemli bir yere sahiptir. Tarihi ve kültürel zenginliğinin yanı sıra ilin mutfağı da köklü bir geçmişe sahiptir ve diğer özellikleri gibi mutfağı da önemli bir çekicilik unsuru olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada coğrafi işaretle tescillenmiş yerel yiyecek ve içeceklerin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin önemli turistik destinasyonlarından biri olan Şanlıurfa'ya gelen ziyaretçilerin destinasyon seçimindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, destinasyonu seçmede etkili olan unsurların etki dereceleri ve coğrafi işaret ile tescillenmiş yerel yiyecek ve içecek unsurlarına dair kişisel algılamaların tespiti ile bu iki kapsam arasındaki ilişki düzeyi araştırılmıştır. Araştırmada nicel tarama yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Veriler Haziran-Eylül 2022 ayları arasında Şanlıurfa'yı ziyaret eden yerli turistlerin anketlere verdikleri cevaplardan elde edilmiştir. Araştırma sonucunda 495 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, coğrafi işaretli tescilli yiyecek ve içecekleri tercih etme arttıkça Şanlıurfa'yı ziyaret etme isteğinin artacağı sonucuna varılmıştır. İkamet ettiğim bölgeden başka bir yere gittiğimde o bölgeye özgü ürünleri tatmaya özen gösteririm, Coğrafi işaret ile tescillinmiş yiyecek ve içecekler bölgenin markalaşması için önemli bir unsurdur, Tarihi Yerlerini görmek isterim (Göbeklitepe, harran evleri.vb) ve Yöresel yemekleri yemek isterim" ifadelerinin öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada, coğrafi yiyecek ve içecek unsurlarına dair algılamaların da demografik bazı değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
Şanlıurfa, one of the important tourism destinations in the Southeastern Anatolia Region, holds significant historical and cultural importance in terms of religious history. In addition to its rich history and culture, the cuisine of the province also has a deep-rooted past and stands out as an important attraction, just like its other features. This study investigates the influence of locally produced food and beverages with geographical indications on the destination choice of visitors to Şanlıurfa, which is one of the prominent tourist destinations in the Southeastern Anatolia Region. Furthermore, it explores the level of impact of factors influencing destination choice and personal perceptions regarding locally produced food and beverage items with geographical indications. The study adopts a quantitative survey research design, employing a relational survey model. Data were collected through a questionnaire, and the responses were obtained from domestic tourists visiting Şanlıurfa between June and September 2022. The data collected from 495 participants were analyzed using SPSS 25.0 software. The research findings indicate that the desire to visit Şanlıurfa increases as the preference for geographically indicated and registered food and beverages increases. It was observed that statements such as "When I visit a different region from where I reside, I make an effort to taste region-specific products," "Geographically indicated and registered food and beverages are important for branding the region," "I want to see historical sites (Göbeklitepe, Harran houses, etc.)" and "I want to taste local cuisine" were prominent among the participants. Additionally, the study revealed that perceptions regarding geographically indicated food and beverage items vary according to certain demographic variables.