Performans geribildiriminin okul öncesi öğretmenlerinin önleyici sınıf yönetimi stratejileri ile özel gereksinimli çocuk çıktıları üzerindeki etkisi
Effects of performance feedback on preschool teachers' use of preventive classroom management strategies and outcomes of children with special needs
Yazar: FADİME İŞCEN KARASU
Danışman: PROF. DR. NİMET BÜLBİN SUCUOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geri bildirim = Feedback ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Performans = Performance ; Proaktif işyeri davranışı = Proactive work behavior ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Yönetim = Management ; Özel eğitim = Special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmada, Performans Geribildirimine Dayalı Öğretmen Eğitimi Programının (PEGEP) okul öncesi kaynaştırma sınıflarındaki öğretmenlerin önleyici sınıf yönetimi stratejileri ile özel gereksinimli çocuk çıktıları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada tek denekli araştırma modellerinden denekler arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Bağımlı değişkenler, öğretmenlerin övgü, tepki fırsatları, ön düzeltme, azarlama/onaylamama davranışları ile özel gereksinimli çocukların olumlu-olumsuz davranışlarıdır. Bağımsız değişken, kısa bir öğretimin ardından, serbest zaman etkinliklerinde özel gereksinimli çocuklara yönelik kullandıkları hedef stratejilere ilişkin öğretmenlere araştırmacının haftada iki-üç kez gecikmeli olarak sunduğu veriye dayalı, destekleyici, düzeltici bilgileri içeren grafiksel-sözel performans geribildirimi (PG)'dir.
Denekler Sivas merkezindeki bağımsız anaokullarında çalışan üç öğretmen ve bu öğretmenlerin sınıflarındaki üç özel gereksinimli çocuktur. PEGEP öğretmenlere sırayla bireysel olarak uygulanmıştır. Deney sürecinde öncelikle öğretmenlere hedef stratejilerin açıklandığı yazılı materyal verilmiş, yaklaşık bir saatlik sunum yapılmıştır. Sonrasında öğretmen-çocuk davranışlarının gözlenmesi, video kayıtlarından gözlem verilerinin çözümlenmesi, öğretmene davranışlarına yönelik PG sunulması süreçleri öğretmenler stratejileri kullanmada bağımsızlığa ulaşıncaya kadar tekrarlanmıştır. 
Veriler Öğretmen Davranışları Gözlem Formu (ÖDGF) ve Çocuk Davranışları Gözlem Formu (ÇDGF) ile toplanmış, grafiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırmada gözlemciler arası güvenirlik, uygulama güvenirliği, genelleme, izleme ve öğretmen memnuniyetinin değerlendirilmesi ile sosyal karşılaştırmalar yoluyla sosyal geçerlik verisi de toplanmıştır. 
PEGEP öğretmen-çocuk çıktılarında olumlu değişiklikler yaratmıştır. Serbest zaman etkinliklerinde öğretmen-çocuk çıktılarında sağlanan değişikler yapılandırılmış etkinliklere genellenebilmiştir. İzleme sonuçları öğretmenlerin hedef stratejileri kullanımlarının azaldığını, ancak uygulama evresine daha yakın performans sergilemeye devam ettiklerini gösterirken, çocuk davranışlarında sağlanan değişikliklerin korunduğunu göstermiştir. Uygulama sonucunda öğretmenler PEGEP'i olumlu ve etkili bir müdahale olarak değerlendirirlerken, özel gereksinimli çocuk davranışları uygulama ve referans grubundaki normal gelişim gösteren çocuk davranışlarına benzerlik göstermiştir.

Abstract:
In this study, the impact of Teacher Training Program Based on Performance Feedback (TTP-PF) on preschool teachers' use of preventive classroom management strategies and outcomes of children with special needs in inclusive classrooms were examined. Multiple probe design with probe conditions across subjects which is one of the single-subject designs was used in the study. The dependent variables were teachers' praise, opportunities to respond, precorrection, and reprimanding behaviors as well as positive and negative classroom behaviors of children with special needs. The independent variable was the graphical-verbal performance feedback (PF) which was provided after a brief instruction by the researcher to the teachers related to the target strategies that they were using for the children with special needs during the free play and the PF included data based, supportive, corrective information that was delayed and offered two or three times a week.
The subjects were three teachers working in the independent preschools in the center of Sivas and three children with special needs in these teachers' classrooms. TTP-PF was implemented to the teachers one by one and individually. In the implementation stage, firstly, teachers were given written materials describing the target strategies and a presentation was made by the researcher for about an hour. Subsequently, the processes of observing teacher-child behaviors, analyzing observation data from video recordings, and presenting PF for teacher behaviors were repeated until the teachers reached the independence level for using the strategies.
Data were collected by the Teacher Behavior Observation Form (TBOF) and the Child Behavior Observation Form (CBOF), and they were analyzed graphically. In this study, inter-observer reliability, procedural fidelity, generalization and social validity data through evaluation of teacher satisfaction and social comparisons were also gathered. 
TTP-PF created positive changes in teacher-child outcomes. Positive changes in teacher-child outcomes in free play were also generalized to the structured activities. Maintenance results showed that teachers' use of target strategies decreased. However teachers' performance continued to be closer to the implementation phase, changes in child behavior remained the same. As a result of the training, while the teachers considered TTP-PF as a positive and effective intervention, behaviors of children with special needs were similar to the behaviors of typically developing children in the experimental and reference groups.