Berlin'deki Türk göçmenlerin Suriyeli mültecilere yönelik görüş ve tutumları üzerine bir çalışma: Berlin/ Almanya örneği
A study on the opinions and attitudes of Turkish migrants in Berlin towards Syrian refugees: The case of Berlin/ Germany
Yazar: ŞEYDA AYVAZ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN ÖZKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Almanya-Berlin = Germany-Berlin ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Suriyeliler = Syrians ; Türkler = Turks ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Bu araştırmanın amacı Almanya'da yaşayan Türkiye kökenli göçmenlerin iç savaş sonrası Suriye'den Almanya'ya göç etmiş olan Suriyeli mültecilere ilişkin görüş ve tutumlarının incelenmesidir.
Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma örneklemini en az beş yıldır Almanya'da yaşayan ve 25 yaş üstü olan, araştırmaya katılmaya gönüllü Türkiye kökenli göçmenler oluşturmaktadır. Araştırma Almanya'nın Berlin eyaletinde ikamet eden göçmenlerle yürütülmüştür.
Araştırmaya katılan kişilerden veri elde edilmesi çerçevesinde nicel aşama kapsamında demografik bilgi formu ile Suriyeli mültecilere bakış açısı ölçeği uygulanırken, nitel aşamada yarı yapılandırılmış mülakat formu kullanılmıştır.
Araştırmanın nicel aşamasında 129 kişiye ulaşılırken, nitel çalışma 9 kişiyle yürütülmüştür. Nicel veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21 paket programı, nitel veriler ise MAXQDA2018 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma bulgularından elde edilen sonuca göre nicel aşamada Almanya'da yaşayan Türkiye kökenli göçmenlerin Suriyeli mültecilere bakış açıları üzerinde demografik veriler açısından anlamlı fark olmadığı saptanmıştır. Suriyeli mültecilere yönelik bakış açısı ölçeği maddeleri üzerinde cinsiyet açısından anlamlı fark bulunamamış, eğitim düzeyi açısından incelendiğinde ise 6, 8 ve 21. Maddelerde istatistiki olarak anlamlı fark saptanmıştır.
Araştırma verilerinden elde edilen nitel bulgulara ilişkin sonuçlar incelendiğinde, Almanya'da yaşayan Türkiye kökenli göçmenlerin  Suriyeli mültecilerin yaşadığını düşündükleri sorunları genel anlamda dışlanma, uyum, barınma, dil, işsizlik olarak sınıflandırdıkları saptanmıştır. Yaşanan sorunların ortak yanları olarak dışlanma, dil, uyum sorununun görüldüğü belirlenmiştir. Yaşanan sorunların farklılaşan yanlarına ilişkin dil kursu ve eğitim imkanlarının farklılığı, iş bulma, oturum izni almada farklılık şeklinde yorumladıkları saptanmıştır. Türkiyeli göçmenlerin Suriyeli mültecilere ilişkin uyum açısından yaşadığı sıkıntılarına ilişkin görüşlerinden yola çıkarak sosyal yapıya uyum gösterme, dil öğrenmede sorun yaşama, çalışmaya karşı olumsuz tutum sergileme şeklinde sıkıntılar yaşandığı belirlenmiştir. Uyum konusunda yapılması gerekenlere ilişkin ise, öncelikle mültecilerin çaba göstermesi gerektiği, işgücüne katılımın sağlanması gerektiği, eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarına önem verilmesi gerektiği saptanmıştır. Suriyeli mülteci göçü sonrası Almanların Türklere yönelik bakış açısında değişiklik olup olmadığına ilişkin görüşlerden yola çıkarak göçmenlerin yarısının Almanların bakış açılarının daha çok olumlu anlamda değiştiğini düşündükleri, bilinçli kesimin ise farklı grupların ayırdına varabildiğinden dolayı herhangi bir değişiklik görmediği saptanmıştır. Türkiye kökenli göçmenlerin Suriyeli mültecilerin karışıklık bitse dahi Almanya'da kalmalarına ilişkin görüşlerinden yola çıkılarak göçmenlerin yarısının kalmalarında sakınca görmediği, bu anlamda sakınca görenler ve geri dönüleceği düşünmeyenler de olduğu belirlenmiştir. Mülteci sorununu değerlendirme konusunda sorunun boyutu, sorun hakkında yapılması gerekenler, üzücü bir süreç olması, sürecin zorluğu gibi açılardan konuya yaklaşıldığı saptanmıştır. Son olarak göçmen politikalarını geçmiş ve günümüz çerçevesinde değerlendiren Türkiye kökenli göçmenlerin göçmen grupları arasındaki farka, göçmenlere yönelik hizmetlerin ve politikaların değişimine, politika yapıcıların söylemleri ve günlük hayatta uygulanışı arasındaki farklara yönelik görüşleri üzerinden değerlendirmelerde bulundukları saptanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Göç, tutum, görüş, göçmen, mülteci, Almanya

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the attitudes and opinions of Turkish migrants living in Germany towards Syrian refugees who fled their homes to escape to Germany  after Syrian civil war crisis. 
In this study, mixed methods research design which combines quantitative and qualitative research methods used. The sample of this study is Turkish migrants who live in Berlin, Germany. The migrants were choosen from the ones who lives in Germany for more than 5 years and are older than 25 years old.
In order to collect data, a demographic information form and Attitudes towards Syrian refugees scale was used in the quantitave stage and a semi-structured interview form was used in the qualitative stage. 
In the quantitative stage of the study, 129 people were reached, while qualitative study was conducted with 9 people. Quantitative datas were analyzed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21 package program and qualitative datas were analyzed using MAXQDA2018 program.
According to the results obtained in the quantitative phase of the research findings of immigrants from Turkey living in Germany, it is found that there were no significant differences on the perspectives of  Syrian refugees in terms of demographic datas. There was also no significant difference in terms of gender on the items of the point of view for Syrian refugees scale. Statistically significant difference was found only in items 6, 8 and 21 on education level of the participants.
When results from qualitative datas were analyzed, it is found that Turkish migrants living in Germany remark the problems of Syrian refugees as exclusion, integration, shelter, language, and unemployment. When common problems were asked, migrants mentioned about exclusion, language, and unemployment. Different sides of the experienced problems were indicated by Turkish migrants as difference in language and education opportunities, finding job, residence permit. The thoughts on integration problems of Syrian refugees were found as integration to the social structure, facing problems on learning language, negative attitutes of refugees about working. When thoughts on the necessary implementations about integration were asked, migrants mentioned that refugees should make an effort, they need to be included in the labour market, and there should be implementations to raise awareness and education level of refugees. According to Turkish migrants' opinions on the attitudes of Germans towards Turkish migrants after the Syrian refugee influx to Germany were asked next. Half of the opinions were about observing positive change but some thoughts were indicating no difference on attitudes of Germans who are educated and conscious enough to differantiate migrant groups. The opinions of Turkish migrants on Syrians who would prefer to stay in Germany even though the conflict finishes are found as; it is not problem for most, and there are also participants who think it is going to cause problems and who think Syrian refugees will not turn back once they settle. When it is asked to evaluate refugee problem, Turkish migrants mostly commented on the importance of the problem, what needs to be done on this problem, how the problem is saddening, and recent hardship of the process. Lastly, when thoughts on past and present policies were asked and Turkish migrants indicated the difference between migrant groups, change of the services and policies, and difference between the discourses of politicians and real life implementations.
Keywords: Migration, attitude, opinion, migrant, refugee, Germany