İflâsın ertelenmesi bağlamında kayyımlık
The trustee during the adjourment in bankruptcy
Yazar: ÖZLEM KAYHAN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SÜHA TANRIVER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kayyım = Curator ; İflas = Bankruptcy ; İflasın ertelenmesi = Postponement of bankruptcy

Özet:
İflâsın ertelenmesi kurumu, hukukumuzda uzun zamandan beri mevcut olan, ancak 4949 sayılı Kanun'la işlerlik kazanmış bulunan bir hukukî çaredir. İflâsın ertelenmesi, ticaret mahkemesine, borca batık durumda olan bir sermaye şirketi veya kooperatif hakkında iflâs kararı vermekten, belli şartların varlığı halinde geçici olarak sarfınazar etme imkânını veren ve iflâsın önlenmesine hizmet eden bir kurumdur.Bu kurum, sermaye şirketi veya kooperatifin menfaatinin olduğu kadar, er¬telemeden önceki ve sonraki alacaklıların ve ülke ekonomisinin menfaat¬lerinin korunması amacına da hizmet eder. İflâsın ertelenmesi, asıl olarak iflâs yargılaması içerisinde olmakla beraber, ondan kısmen bağımsız bir prosedürü ifade etmektedir.Mahkeme, erteleme kararı ile birlikte kayyım (ya da kayyımlar) atanmasına karar verir (m.179/a). Kayyım, Arapça kökenli bir sözcük olup; belli bir malın yönetil¬mesi veya belli bir işin yapılması için görevlendirilen kimse anlamına gelmek¬tedir. İflâsın ertelenmesi prosedüründe atanacak kayyım, vesayet hukukunun dışında, borçlu ile alacaklıların ve hatta kamunun menfaatlerini aynı ölçüde gözetmek, korumak ve dengelemekle görevlendirilmiş resmî bir devlet organıdır (kamu görevlisidir).Kayyım olarak atanabilmek için gereken şartların, hukukun genel ilkeleri ve kayyımlık görevinin gerektirdiği niteliklerden hareket ederek belirlenmesi gerekir. Borçlu¬nun ve alacaklıların, atanacak olan kayyımın belirlenmesi hususunda yapmış oldukları önerilerin, hâkim açısından hiç bir bağlayıcılığı yoktur. Mahkemenin kayyım atanmasına ilişkin kararı, nitelik itibari ile yargısal işlemler kategorisine dâhil bulunan bir çekişmesiz yargı işlemidir.Kayyımlık görevi, kamu görevinin belirleyici unsurları olan aslîlik ve süreklilik niteliklerini bünyesinde barındırmaktadır. Bu nedenle, kayyımın üstlendiği görev; bir kamu görevi niteliği taşımaktadır. Kayyım, 1982 Anayasası'nın 128'inci maddesine göre, diğer kamu görevlisi statüsündedir; memur ya da işçi değildir. Kayyım, ücret alma, avans ve teminat isteme ve istifa haklarına sahiptir. Buna karşılık, kendi kendisiyle hukuki işlem yapma yasağına uymak, yakınlarına ait işleri görme yasağına uymak, görevini bizzat yerine getirmek, bilgi vermek ve ihbarda bulunmak, eşit işlem yapmak ve sır saklamak yükümlülüğündedir.İcra ve İflâs Kanunu'nun 179/a maddesinin ikinci fıkrasına göre; kayyımı atayan mahkeme, yönetim organının yetkilerini tamamen elinden alıp kayyıma verebileceği gibi, yönetim organının işlemlerinin geçerliliğini kayyımın onayına bağlı da tutabilir. Bu ihtimaller kısmen birlikte karma olarak kullanılabileceği gibi, iflâsın ertelenmesi kurumunun niteliği ve amacıyla bağdaşabilecek diğer ihtimaller de bulunabilir. Hâkim, kayyımın görev ve yetkileri konusunda geniş bir yelpazeye (takdir hakkına) sahiptir. Kayyım, iflâsın ertelenmesine karar veren ve kendisini atayan ticaret mahkemesinin denetimi altındadır.Kayyımın kusuruyla, alacaklılara, borçluya veya şirket ya da kooperatifle ilişkisi bulunan üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı tazminat davası, ancak Devlet aleyhine açılabilir. Devletin, zararın meydana gelmesinde kusuru bulunan kayyıma rücu hakkı vardır. Kayyım, Türk Ceza Kanunu'nun 6/c maddesinin öngördüğü düzenleme çerçevesinde, bu kanunun uygulanması bakımından bir kamu görevlisidir; taşıdığı sıfat ve görevlerinin niteliğiyle bağdaştığı ölçüde her suçu işleyebilir.

Abstract:
Postponement of bankruptcy institution is a legal remedy existing for a long time in our law system but becoming functional with law numbered 4949. Postponement of bankruptcy is the institution serving to prevent bankruptcy and allowing commercial court to set apart the decision of bankruptcy about a stock company or cooperative being deeply involved in debt temporarily under certain circumstances.This institution serves for the purpose of interest of stock company or cooperative and also for protecting interests of country economy and creditors before and after the postponement. Postponement of bankruptcy is included in fact in bankruptcy proceeding and also defines a procedure being independent from it partially.The court decides the appointment of trustee (or trustees) with postponement judgment ( article 179/a). The trustee (kayyim) is an Arabic origin word and means the person appointed for managing a certain property or performing a certain task. The trustee to be appointed for procedure of postponement of bankruptcy is an official government body (public officer) appointed to observe the interests of debtor and creditor and even the public and balance them except custody law.Conditions required to be appointed as a trustee need to be determined based on qualities necessary for receivership duty and general principles of law. Recommendations made by the debtor and creditors about determination of trustee to be appointed are not binding for the judge. Resolution of the court for trustee appointment is ex parte proceeding included in judicial proceeding in nature.The duty of receivership incorporates essentialness and continuity qualities being the determinant factors of public office. For this reason, the duty undertaken by the trustee is of a public office quality. The trustee is at other public officer status according to article 128 of 1982 constitution, he is not civil servant or worker. The trustee has the right to get salary, ask advance payment or guarantee or resign. On the other hand, he is obliged to follow the prohibition of performing legal actions himself, not to make any actions for his relatives and perform his duty personally, to inform and notify, to make equivalent actions and to keep secret.According to second clause of article 179/a of enforcement and bankruptcy code, the court appointing the trustee may disable the managing body and give their authorities to the trustee and also make the validity of actions of managing body subject to the approval of the trustee.While these possibilities may be used together partially mixed, there may be other possibilities to comply with quality and purpose of postponement of bankruptcy. The judge has a wide spectrum in terms of duties and authorities of trustee (judicial discretion). The trustee is under the supervision of commerce court appointing him and deciding about postponement of bankruptcy.The action for damages with the fault of the trustee due to damages to the debtor, creditors or third parties related to the company or cooperative can be brought against the government only. The government has right of discourse against the trustee being faulty for the damage. The trustee is a public officer within the scope of regulation provided in article 6/c of Turkish penal code in terms of enforcement of this law, he may commit each crime to the extent it gets on well with the qualities of his duty and title.Accordingly, the conditions of postponement of bankruptcy include being a stock company or cooperative, notification of being deeply involved in debt, demanding postponement of bankruptcy, submitting the interim balance sheet called also as balance sheet of being deeply involved in debt, submitting rehabilitation project to the court, paying postponement expenses in cash as advance, not benefiting from excellent respite. Material conditions include stock company for which postponement of bankruptcy is demanded or cooperative being deeply involved in debt, no hope for improving financial status of the company and protecting rights of company creditors.