Beauveria bassiana'nın yerel diatom toprakları ile kombinasyonlarının depo zararlısı iki coleoptera türüne karşı etkinliği
Efficacy of combining Beauveria bassiana and local diatomaceous earths against two coleopteran stored product insect species
Yazar: HASAN USLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET KUBİLAY ER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada yerel Beauveria bassiana izolatları ve ülkemizden elde edilmiş
diatom topraklarının kombine uygulanmasının Rhyzopertha dominica (F.) ve Sitophilus
oryzae (L.) erginlerine etkinlikleri değerlendirilmiştir ve etkinlik bakımından ortam
şartlarının önemi araştırılmıştır. Uygulamalar 40 gr buğday içeren 50 ml'lik santrifüj
tüplerinde 20'şer birey kullanarak 5 tekerrürlü olarak hazırlanmıştır. Diatom toprakları
ve fungus sporları deneme öncesi buğdaya karıştırılmıştır. Kontrol amaçlı olarak temiz
buğday içeren düzenekler kullanılmıştır. Denemeler 25±1ºC'de, % 65 nispi nemde ve
karanlık koşullar altında nem çemberlerinde yürütülmüştür. Uygulamalardan yedi ve
ondört gün sonra ölüm oranları belirlenmiş, canlı kalanlar uzaklaştırıldıktan sonra 65
gün bekletilerek yeni nesil ergin sayıları kaydedilmiştir. B. bassiana'nın 5-4 nolu izolatı
ile biri ticari ve beşi yerel olmak üzere altı adet diatom toprağının ayrı ayrı 300 ppm
konsantrasyonunda R. dominica erginlerine uygulaması sonucunda, kullanılan tüm
diatom topraklarının düşük oranda ölüme neden olduğu, en yüksek ölüme (7. ve 14.
günlerde sırasıyla, %42 ve %69) 5-4 nolu izolatın neden olduğu belirlenmiştir. Kombine
uygulamaların sonucunda, elde edilen en yüksek ölüm oranı (7. gün % 92, 14. gün %
99) 5-4+AGN nolu izolat uygulamasından elde edilmiştir. S. oryzae erginlerine karşı
ayrı ayrı uygulamalar sonucunda, en yüksek ölüm oranı (7. gün için % 29, 14. gün için
% 89) ACN yerel diatom toprağı kullanılarak elde edilmiştir. Kombine uygulamalarında
ise 14 günde 5-4+ACN ve 5-4+AGN kombinasyonları diğerlerinden istatistiki olarak
daha yüksek ölüme neden olmuştur. İkinci denemelerde, ACN konsantrasyonu sabit
(300 ppm) tutulmuş ve üç B. bassiana izolatının üç konsantrasyonu (200, 250, 300
ppm) ile ikili kombinasyonlarının etkisi R. dominica ve S. oryzae erginlerine karşı test
edilmiştir. R. dominica bakımından uygulamalar arasında fark bulunmazken, S.
oryzae'ye en etkili kombinasyonun ACN+1-1 olduğu ve kombinasyondaki fungus
konsantrasyonunun düşürülmesi ile genellikle etkinliğin de düştüğü belirlenmiştir. 
Bununla birlikte 5-4 izolatı ile kombinasyonun yeni nesil S. oryzae ergin çıkışını
diğerlerinden daha fazla düşürdüğü tespit edilmiştir. İki ortam sıcaklığında (25oC ve
30oC) ve üç nispi nemde (% 45, 55 ve 65) yapılan denemeler sonucunda, genel olarak
her iki sıcaklıkta da (25oC ve 30oC) R. dominica erginlerine etki test edilen nispi nem
aralığında değişmemiştir. S. oryzae erginleri için, 25oC'de ACN'nin her iki fungusla
kombinasyonlarının etkisi % 65 nispi nemde düşüş gösterirken, 30oC'de ACN'nin
sadece 5-4 izolatı ile kombinasyonunun etkisi % 65 nispi nemde düşüş göstermiştir.
Sonuç olarak, diatom toprağı ve fungus kombinasyonlarının test edilen böcek
üzerindeki etkinliğinin böcek türüne göre değişmekle birlikte tek tek uygulamalardan
daha yüksek olabileceği ve ancak yüksek bir etkinlik elde edebilmek için hem diatom
toprağı hem de fungus izolatının doğru seçiminin önemli olduğu anlaşılmıştır.
Kullanılacak kombinasyon üzerinde ortam şartlarının etkisinin ise özellikle
kombinasyonda ağırlıklı ölüme neden olan bileşen üzerindeki ortam koşullarının etkisi
ile paralel olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the efficacy of combining local Beauveria bassiana isolates with
diatomaceous earths collected from Turkey against Rhyzopertha dominica and
Sitophilus oryzae adults was investigated, together with the importance of ambient
conditions on applications. Each experimental unit was set using a 50 ml centrifuge tube
containing 40 gr wheat kernels and 20 individuals. Diatomaceous earth and fungus were
mixed into wheat prior to the experiments. Clean wheat was used for control units and
experiments were conducted inside humidity chambers at 25±1ºC and 65 % relative
humidity in darkness with five replications. Mortalities were assessed after 7 and 14
days. After removal of the live ones they were kept for 65 days to determine the number
of F1 progency produced. B. bassiana 5-4 and six diatomaceous earths, one of which is
a commercial product, were applied at 300 ppm concentration to R. dominica adults. All
diatomaceous earths caused low mortalities and the highest mortality was due to isolate
5-4 (42% and 69% on 7th and 14th days, respectively). The highest mortality (92% on
7th day and 99% on 14th day) amongst combined applications was caused by 5-
4+AGN. As a result of single applications to S. oryzae adults, the highest mortality was
due to a local diatomaceous earth ACN (42% and 69% on 7th and 14th days,
respectively). The highest mortalities on 14th day amongst combined applications were
caused by 5-4+ACN and 5-4+AGN, which were statistically different from the rest. In
the second set of experiments, the concentration of ACN was kept constant at 300 ppm
and its combinations with three B. bassiana isolates at three concentrations (200, 250,
300 ppm) were tested against R. dominica and S. oryzae adults. Statistical differences
among the treatments were not recorded for R. dominica. However, ACN+1-1 was
found to be the most effective against S. oryzae, and reducing concentration of the
fungus mostly reduced the efficacy of the combination. Moreover, it was noticed that
combining ACN with isolate 5-4 reduced progency production of S. oryzae adults more
than the others. The final set of experiments was carried at two ambient temperatures 
(25oC and 30oC) and three relative humidities (45, 55 and 65 %). Mainly, the
effectiveness on R. dominica adults did not change at tested relative humidities at both
temperatures. For S. oryzae adults, the effects of the ACN combinations with both fungi
at 25oC decreased at 65% relative humidity. At the same relative humidity, a similar
reduction was recorded for combination of ACN with 5-4 at 30oC. In conclusion,
depending on the pest species, combined applications can have higher efficacies than
single diatomaceous earth or fungus applications. However, appropriate selection of
both diatomaceous earth and fungal isolate is important for a higher efficacy of a
combination. The effect of ambient conditions on combined applications is mainly
parallel to the effect of the ambient conditions on the most effective component on the
mortality of the targeted species.