Kars bölgesinde kronik otitis medialı hastalarda timpanoskleroz   epidemiyolojisi  ve tanıda bilgisayarlı temporal tomografinin yeri /
Yazar: SİNEM GÖKÇE
Danışman: PROF. FATİH BORA
Kafkas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
GİRİŞ: Bu çalışma ile, Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB kliniğimizde opere ettiğimiz timpanosklerozlu hastaların dosyaları retrospektif olarak incelenerek, Kars bölgesinde timpanoskleroz epidemiyolojisi hakkında deneyimlerimizin aktarılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Aralık 2011 ile Mayıs 2013 tarihleri arasında timpanik membran ve orta kulağın birlikte tutulduğu, timpanoskleroz  nedeni ile ameliyat edilen ve çalışma kriterlerine uyan 54 hastanın dosyaları, ameliyat notları, odyoloji kayıtları ve hastaların preoperatif dönemde çekilen temporal BT raporları retrospektif  olarak incelenerek kaydedilmiştir. Ameliyat sırasında kulak zarı ve/veya orta kulak boşluğundan elde edilen timpanosklerotik plaklar patolojik değerlendirme için ayrılmıştır. Ameliyat öncesi elde edilen temporal kemik BT görüntüleri, hastaların klinik ve operasyon bulguları bilinmeden baş-boyun radyolojisi ile ilgilenen uzman bir radyolog tarafından değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Olgularımızda timpanoskleroz insidansı %47,79'dur, katılımcıların %75,9'u kadınlardan oluşmaktadır. Kadın erkek oranı 3,15'tir, katılımcıların en genç olanı 10, en yaşlı olanı 66 yaşında olup yaş ortalaması 33,96±15,44 olarak bulundu. Olguların %94,4'ü açık timpanosklerozlu ve %81,5 'inin geçmişinde kronik otitis media hikayesi vardı. Olgularımızda kronik hastalık öyküsü (2-40 yıl) mevcut olup ortalama 25 yıl olarak bulundu. Zarda posterioinferior ve anteriosüperior kadranlar, orta kulakta ise epitimpanum en sık tutulan bölgelerdi. Hastaların %46,29'unda tip-1 timpanoplasti, %40,74'ünde tip 2 timpanoplasti operasyonu uygulandı, %94,44'ünde postaurikuler yol kullanıldı. Greftler under-overlay teknikle yerleştirildi. Greftlerin %77,35'inde temporal fasya, %22,65'inde kartilaj greft kullanıldı. Kemikçik zincir, timpanosklerotik plaklar tarafından hem orta kulakta hem de attikte fikse edilmekteydi ve işitme kaybı ortalama 52,80±13,28 dB idi. Hastaların preoperatif hava yolu saf ses ortalaması 52,80±13,28 dB'den 31,50±11,09 dB'e, kemik hava yolu açıklığı (KHA) da 32,02±8,95 dB'den 17,57±7,57 dB'e gerilemişti. Timpanosklerotik plaklardan elde edilen tüm histopatolojik spesmenlerde, hyalen dejenerasyon ve kollajen artışına takiben artmış epitel kalınlığı, kalsifikasyon ve bazı olgularda ossifikasyon izlendi. Timpanoskleroz, BT kesitlerinde kulak zarında kalınlaşma ve yoğunluk artışı, orta kulak boşluğundaki yumuşak doku içerisinde ovoid, lineer veya örümcek ağı gibi farklı formlarda kalsifik ya da ossifik yüksek yoğunluklu alanlar olarak görüldü. Hem kulak zarı hem de orta kulak boşluğunda BT'de timpanosklerozla uyumlu bulgular saptandı. Sadece 3 olguda (%5,56) timpanosklerotik plak radyolojik olarak izlenmedi ve TS tanısı konulamadı.
SONUÇ: Timpanoskleroz, Kars bölgesinde opere kulaklarda yüksek (%47,79) bir insidansa sahip; sıklıkla kadınlarda ve orta yaşta görülen; genellikle kronik otitlerin seyri sürecinde ortaya çıkan; büyük çoğunluğu açık tipte seyreden bir patoloji olarak bulunmuştur. Orta kulakta en sık attik, kemikçiklerde en sık malleus ve inkus'u, zarda hemen daima pars tensayı, en çok da posterioinferior ve anteriosüperior kadranları santral olarak tutmaktadır. Timpanik membran ve orta kulağın birlikte etkilendiği timpanoskleroz cerrahisinde sıklıkla tip 1 ve 2 timpanoplasti operasyonları uygulanmıştır. Greft yerleştirmede over-underlay yaklaşımlar tercih edilirken, temporal kas fasyası en sık kullandığımız greft materyali olmuştur. Greft tutma oranında kartilaj greftlerde %100, temporal fasya greftlerinde %77,35'e varan başarı elde edilmiştir.
           Timpanosklerozun sıklıkla iletim tipi işitme kaybına yol açtığı ve sıklıkla 20-40 dB arasında KHA oluşturduğu görülmüştür. Hava yolunda daha fazla düşüş, KHA'nda daha fazla artış saptanması orta kulağın tutulmasına bağlanmıştır. Postoperatif dönemde, hava yolunda ve KHA'nda anlamlı düzelme bulunmuştur. Ayrıca temporal kemik BT incelemenin, orta kulak iltihabı ve iletim tipi işitme kaybı olan hastalarda işitme kaybının etyolojisinin ve timpanoskleroz varlığının ortaya konmasında ve yerleşim yerinin belirlenmesinde değerli bir yöntem olduğu gösterilmiştir. Klinik bulgularla birlikte değerlendirildiğinde BT'nin timpanoskleroz cerrahisi öncesinde cerrahlara yol gösterici önemli bir rehber olabileceği sonucuna varılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Timpanoskleroz, Mirengoskleroz, Sklerotik plak, Temporal Bilgisayarlı Tomografi

Abstract:
INTRODUCTION: The purpose of this study is to present our experience on the epidemiology of tympanosclerosis in Kars by analyzing the reports of the tympanosclerosis patients we have operated in the Otolaryngology Clinic at Kafkas University Faculty of Medicine.
MATERIALS AND METHODS: The files, operative notes, audiology records and preoperative CT scans of the temporal bones of 54 patients who fulfilled the inclusion criteria and was operated due to tympanosclerosis affecting the tympanic membrane and middle ear between December 2011 and May 2013, has been retrospectively examined and recorded. Tympanosclerotic plaques were surgically excised from the tympanic membrane and/or the tympanic cavity for pathological examination. Preoperative CT scans of the temporal bones were evaluated by a radiologist focusing on head and neck radiology, without knowing the clinical and operative findings. 
FINDINGS : The tympanosclerosis incidence were %47,79 among subjects and %75,9 of subjects were women. The ratio of women to men was 3.15, the age of the youngest subject was 10, the age of the oldest subjects was 66 and the mean age of subjects was 33.96±15.44. %94,4 of subjects had open type tympanosclerosis and %81,5 of them had a history of chronic otitis media. The mean period of chronical otitis seen in subjects was 25 years. Chronic disease was found out to be present in subjects (with a period of 2 to 40 years) and the mean period was 25 years. Most affected areas were posteroinferior and anterosuperior quadrants of tympanic membrane and epitympanum in middle ear. The operations performed were type I tympanoplasty for %46,29, type II tympanoplasty for %40,74 and postauricular approach for %94,44 of patients. The grafts were placed by using underlay and overlay techniques. The grafts material were temporalis fascia with %77,35  and cartilage with %22,65. Ossicular chain was fixated by tympanosclerotic plagues in middle ear as well as in attic and the mean value of hearing loss was 52.80±13.28 dB. The mean value of preoperative pure tone audiometry results of patients decreased from 52.80±13.28 dB to 31.50±11.09 dB and air-bone gap decreased from 32.02±8.95 dB to 17.57±7.57 dB. Increased epithelium thickness, calcification was seen in all specimen taken from the tympanosclerotic plagues and ossification in some subjects, following the hyaline degeneration and gollagen increase. Tympanosclerosis was observed in CT sections as thickening and condensing of tympanic membrane; calcific or ossific density areas with different shapes like ovoid, linear or spider web in the soft tissue of tympanic cavity. Findings coherent with tympanosclerosis were detected in CT scans of both  tympanic membrane and tympanic cavity. For only 3 of the subjects (%5.56) no radiological screening of tympanosclerotic plague was performed and no diagnosis of tympanosclerosis could be made.
CONCLUSION: Tympanosclerosis is found out to be a pathology having a high incidence in operated ears (%47,79); often seen in women and during the middle ages; usually occuring during chronic otitis; mostly developing as the open type  in Kars region. It often affects the attic in middle ear, malleus and incus in ossicles, almost always pars tensa in tympanic membrane, mostly posteroinferior and anterosuperior quadrants centrally. Often type I and II tympanoplasty was chosen for surgery in cases where both tympanic membrane and middle ear were affected. While underlay and overlay techniques were prefered for placing the grafts, most frequently temporal muscle fascia was used as graft material. The success rate of graft retaining was up to %100 for cartilage grafts and %77,35 for temporal fascia grafts. It was found out that tympanosclerosis frequently causes conductive  hearing loss and causes KHA between 20-40 dB. More drop in airway and more increase in KHA was linked to the effect on the middle ear. During postoperative period, significant recovery was detected in airway and KHA. Furthermore, CT scanning of the temporal bone has been shown to be a valuable method for bringing out the etiology of the hearing loss, the presence of tympanosclerosis and determining the affected area in patients with otitis media and conductive hearing loss. In conclusion, CT was considered to be a substantial presurgical guide for surgeons operating tympanosclerosis.

KEY WORDS: Tympanosclerosis,  Myringosclerosis, Sclerotic plaque, Temporal bone computed tomography.