İller arası göçün sosyo-ekonomik belirleyicileri
Socio-economic determinants of interprovincial migration
Yazar: NADİDE ŞEKER
Danışman: PROF. DR. HAKAN TÜRKAY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Göç, bireylerin karşılaşmış olduğu sorunlara çözüm bulunamaması sonucu sürekli veya geçici olarak yer değiştirmedir. Karşılaşılan sorunların temeli ekonomik, sosyal ve siyasi kaynaklı olabilir. Karşılaşılan sorunlar doğrultusunda incelendiğinde göçü etkileyen birden fazla sebebin olduğu söylenebilir. 
Göç, insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahiptir. Ayrıca ulusal ve uluslararası bir sorun olarak da görülmektedir. Göç en genel anlamda iç ve dış göç olarak ikiye ayrılmaktadır. Ancak daha ayrıntılı sınıflandırmalara gidildiğinde sürekli-geçici, zorunlu-gönüllü, işçi-beyin, kitlesel-bireysel, düzenli-düzensiz göç biçiminde de tasnif edilmektedir.
Çalışmada 2008-2022 yılları arasında Türkiye'de meydana gelmiş olan, iç göçe etkisi bulunan değişkenler üzerinde durulmuş ve ekonometrik bir analiz yapılmıştır. Modelde etkilenen değişken olarak bölgelerin vermiş olduğu göç oranları kullanılmıştır. Etkileyen değişken olarak ise tüketici fiyat endeksi, işsizlik oranı, eğitim oranı, kişi başına düşen gelir ve evlilik oranı kullanılmıştır. Elde edilmiş olan değişkenlere panel ARDL modeli uygulanmıştır.  Modelde kullanılan değişkenlere ait 2008-2022 arasındaki yıllar için istatistiki bölge birimleri sınıflandırması düzey II (26 bölge) bölgeleri için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından elde edilmiş olan veriler kullanılmıştır. 
Panel ARDL modelinin sonuçlarına göre kullanılmış olan değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkilerin varlığı tespit edilmiştir. Uzun dönem ve kısa dönem şeklinde ayrılarak sonuçlar yorumlanmıştır. Uzun dönemde ulaşılmış olan sonuçları kısa dönemde ulaşabilmek için kısa dönem için elde edilmiş olan geçişme katsayından yararlanarak ne kadar sürenin geçmesi gerektiği belirlenmiştir. Bu süre ise yaklaşık olarak bir buçuk yıl olarak belirlenmiştir. 
Uzum dönem sonuçlarına göre fiyat endeksi, evlilik, işsizlik ve eğitim değişkenleriyle verilen göç arasında aynı yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ancak gelir ile verilen göç arasında ters yönlü bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. 
	
Anahtar Kelimeler: İller Arası Göç Oranlar, Göç Kuramları,  Göçün Sebepleri, Muhacir

Abstract:
Migration is the movement of individuals, either temporarily or permanently, resulting from an inability to resolve certain encountered issues. The underlying causes of these issues may be economical, social, or political. When examined in light of these challenges, it can be observed that multiple factors contribute to migration.
Migration has a history as ancient as humanity itself and is regarded as both a national and international issue. Broadly, migration is classified into two categories: internal and external. However, more detailed classifications include types such as permanent-temporary, forced-voluntary, labor-brain drain, mass-individual, and regular-irregular migration.
This study focuses on variables influenced by internal migration in Türkiye between 2008 and 2022, applying an econometric analysis. In the model, regional migration rates were used as the dependent variable. Independent variables included the consumer price index, unemployment rate, education rate, per capita income, and marriage rate. The panel ARDL model was applied to the selected variables. Data for these variables, covering the years 2008-2022, were obtained from the Turkish Statistical Institute (TÜİK) at the level II statistical regional classification (26 regions).
According to the panel ARDL model results, statistically significant relationships were identified among the variables. The results were interpreted separately in terms of long-term and short-term impacts. To determine the time required for the short-term results to converge with long-term outcomes, the lag coefficient obtained for the short-term was used, estimating this period to be approximately one and a half years.
In the long-term results, a positive correlation was observed between migration outflows and the variables of price index, marriage rate, unemployment, and education. However, an inverse relationship was found between income and migration outflows.

Key Words: Interprovincial Migration Rates, Migration Theories, Reasons for Migration, Immigrants