Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda dapagliflozinin FIB4 skoru üzerine etkisi
Effect of dapaglyflozin on FIB4 score in patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: MUSTAFA SAYAR
Danışman: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Dapagliflozin = Dapagliflozin ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: SGLT-2 inhibitör grubundan bir ilaç olan dapagliflozinin nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı taramasında noninvazif bir test olarak kullanılan FIB-4 skoru üzerine etkisini araştırmayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01.01.2017-01.01.2020 tarihleri arasında İç hastalıkları polikliniğinde 10 mg dapagliflozin başlanıp en az 12 hafta kullanmış 110 hasta ile dapagliflozin kullanmayan aynı sayıda hasta çalışmaya alınmıştır. Retrospektif analitik olan çalışmaya kronik karaciğer hastalığı, kronik böbrek yetmezliği, enfeksiyonu, inflamatuar hastalığı olmayanlar ile kemik iliğini etkileyen ilaç kullanmayanlar dâhil edildi. Veri analizi ve istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.
BULGULAR: Dapagliflozin kullanan Tip2DM hastaları ile dapagliflozin kullanmayan Tip2DM hastaların yaş, cinsiyet ve diyabet süreleri ile başlangıç insülin ve diğer antidiyabetik ilaç kullanım durumları benzerdi. Dapagliflozin kullanan hastaların başlangıçtaki HbA1c düzeyleri (p=0,021) ve diyabetik nefropati (p=0,030) oranı anlamlı olarak yüksekti. Dapagliflozin kullanan hastaların başlangıç ALT düzeyleri dapagliflozin kullanmayan hastalara göre daha yüksek olmasına rağmen AST değerleri ile FIB4 skorları arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Dapagliflozin tedavisi öncesi ve sonrası değerler karşılaştırıldığında kilo (p<0,001), VKİ (p<0,001), bel çevresi (p<0,001), glukoz (p<0,001), HbA1c (p<0,001) düzeylerinde ve ALT (p=0,032) ve AST (p=0,001) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşme saptanırken, FIB4 skorlarında (p=0,408) anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Dapagliflozin kullanmayan Tip2DM hastalarında ise kilo (p<0,001), VKİ (p<0,001), bel çevresi (p<0,001), glukoz (p<0,001), HbA1c (p<0,001) ve ALT (p=0,005) değerlerinde anlamlı düşme saptanırken AST (p=0,063) ve FIB4 skorlarında (p=0,408) değerlerinde anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Dapagliflozin kullanan ve kullanmayan hastalar arasındaki FIB4 skorundaki değişim açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p=0,248). İki grup arasında diyabetik komplikasyon açısından farklılıklar ve sürenin kısa olması sonucu etkilemiş olabilir.
SONUÇ: Dapagliflozin kullanan Tip2DM hastalarında VKİ, bel çevresi, glukoz ve HbA1c düzeyleri ile ALT ve AST değerlerinde de istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptanmış ancak alkolik olmayan karaciğer yağlanması hastalığında fibrozis göstergesi olan FIB4 skoru üzerinde ise anlamlı bir değişim saptanmamıştır. Dapagliflozinin etkileri konusunda daha uzun süreli ve geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
AIM:  We aimed to investigate the effect of dapagliflozin, a drug from the SGLT-2 inhibitor group, on the FIB-4 score, which is used as a noninvasive test in nonalcoholic fatty liver disease screening.
MATERIAL AND METHOD: 110 patients who were started on 10 mg dapagliflozin and used dapagliflozin for at least 12 weeks in the Internal Medicine outpatient clinic of Health Sciences University Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 01.01.2017-01.01.2020 and the same number of patients who did not use dapagliflozin were included in the study. The study, which was retrospective analytical, included those who did not have chronic liver disease, chronic kidney failure, infection, inflammatory disease, and those who did not use drugs that affect the bone marrow. IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program was used for data analysis and statistical analysis.
RESULTS: Type2DM patients using dapagliflozin and Type2DM patients not using dapagliflozin were similar in age, gender, duration of diabetes, and initial insulin and other antidiabetic drug use. Patients using dapagliflozin had significantly higher baseline HbA1c levels (p=0.021) and diabetic nephropathy (p=0.030). Although the initial ALT levels of the patients using dapagliflozin were higher than the patients not using dapagliflozin, there was no significant difference between AST values and FIB4 scores. When values before and after dapagliflozin treatment were compared, weight (p<0.001), BMI (p<0.001), waist circumference (p<0.001), glucose (p<0.001), HbA1c (p<0.001) levels and ALT (p=0.032) and AST (p=0.001) values were statistically significantly decreased, while no significant change was found in FIB4 scores (p=0.408). In Type2DM patients who did not use dapagliflozin, weight (p<0.001), BMI (p<0.001), waist circumference (p<0.001), glucose (p<0.001), HbA1c (p<0.001) and ALT (p=0.005) values were statistically significantly decreased, while no significant change was found in AST (p=0.063) and FIB4 scores (p=0.408). There was no statistically significant difference in the change in FIB4 score between patients using and not using dapagliflozin (p=0.248). Differences between the two groups in terms of diabetic complications and the short duration may have affected the result.
CONCLUSION: A statistically significant decrease was found in BMI, waist circumference, glucose and HbA1c levels, and ALT and AST values in Type2DM patients using dapagliflozin, but no significant change was found on the FIB4 score, which is an indicator of fibrosis, in non-alcoholic fatty liver disease. More long-term and comprehensive studies are needed on the effects of dapagliflozin.