Atatürk'ün Adana ziyaretleri
Adana visits of Atatürk
Yazar: PINAR KAŞ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ ASLAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Adana = Adana ; Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Ziyaret = Visit

Özet:
Kurtuluş Savaşı sonunda imzalanan Mondros Mütarekesi'nin maddelerine dayanarak işgal edilen Adana'dahalk, Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde örgütlenmeye başlamıştır. Mustafa Kemal Paşa, Adana'ya Türklerin var olması gerektiği bilincini aşılamak ve aynı zamanda güçlü bir devlet kurma planıyla gelmiştir.Atatürk, Cumhuriyet'in ilanından önce iki kez, Cumhuriyet döneminde ise yedi kez olmak üzere dokuz kez Adana'ya gelmiştir. Ziyaretlerin bazıları uzun sürmüş bazıları ise bir günlük ziyaretlerdir. Kurtuluş Savaşının kazanılmasından sonra yapmış olduğu ziyaretlerin amacı ise halkın fikrini almakve inkılâp hareketlerini başlatmak için olmuştur. Atatürk Cumhuriyetin ilanından önce Adana'ya ilk olarak Yıldırım Orduları Grup Kumandanı göreviyle gelmiştir. Kaldığı süre içerisinde Türk Milletinin durumunu İstanbul Hükümeti'ne bildirmiştir. 1923 yılındaki Adana ziyaretinden kısa bir süre önce Latife Hanım'la evlenmiş ve eşiyle ilk gezisine çıkmıştır. 1923 yılı gezisinde, Türk Ocağı'nı ziyaret etmiş eşi Latife Hanım'la Türk Ocağı hatıra defterine duygularını yazmışlardır. Belediye'nin düzenlediği akşam yemeğinde Atatürk çiftçilerle sohbet etmiştir. Daha sonra Kolordu, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Hastane, Ulu Cami, Sanayi Mektebi ve Öğretmenler Derneği'ni ziyaret etmiştir. Esnaf Cemiyetleri Birliği'nin Adana Türk Ocağı'nda verdiği çay ziyafetinde bulunmuştur.Cumhuriyet dönemi gezisinin ilki 13 Ocak 1925 tarihli ziyaretidir. Bu tarihte Atatürk, kendisine 5 Ocak 1925 yılında Adana Belediyesi tarafından verilen hemşerilikunvanını kabul etmiştir. Burada bir gün kalarak Dörtyol'a gitmiş 17 Ocak 1925 tarihinde tekrar Adana'ya dönmüştür. Adana'da kaldığı süre içerisinde Ziraat Mektebi, C.H.P, Erkek Lisesi, Kız ve Erkek Öğretmen Okullarını ziyaret etmiştir.16 Mayıs1926 yılında Adana'da bir gün kalarakBelediye, Vilayet, Halk Partisi ve Türk Ocağı'nı ziyaret etmiştir.1931 yılındaki ziyaret üç gün sürmüştür. Türk Ocağı'nda Türkçenin kullanımı konusunda konuşma yapmış, bölgenin ekonomik durumuyla ilgilenmiş, İsmail Habib Sevük'le sohbet etmiştir.Atatürk, iki yıl sonra 25 Ocak 1933 yılındaki ziyaretindeise; C.H.P merkezinde Türk dilinin önemi üzerinde durmuştur. Sanayinin gelişimi ve sulama konularına dadeğinmiştir. Kanara Mezbahanesi'ni gezmiştir.1937 yılında ilk olarak Atatürk Parkı'nı ziyaret etmiş, Kız Sanat Enstitüsü'nde tarih ve moda dersine katılmıştır. Son ziyareti ise 24 Mayıs 1938 yılıdır. Bu ziyaretin asıl amacı ise Hatay'ın anavatana katılması için sürdürdüğü girişimlerdir.Anahtar Kelimeler: Adana, Atatürk'ün Adana Ziyaretleri, Adana Türk Ocakları.

Abstract:
The public in Adana which was under occupation based upon the Armistice of Mondros signed at the end of the Turkish War of Independence have began to be organized under the leadership of Mustafa Kemal Pasha. Mustafa Kemal Pasha came to Adana for imposing the idea that Turks should continue being there with a plan on establishing a strong country.Ataturk has visited Adana nine times in total; twice before the declaration of Republic and seven times in the Republic period. Some of his visits ended shortly but some took longer. The purpose of his visits following the victory of The War of Independence was to get the idea of public and to give start for revolutions. Before the declaration of Republic, Ataturk came to Adana at first time when he was the Group Commander of Yildirim Army. During his stay, he has been informed the Situation of Turkish Nation to the Istanbul Government. He was married with Latife Hanim a short time before Adana visit in 1923 and made his first journey with his wife. In his travel in 1923, he has visited Turk Hearths and written his emotions to the memory note-book of Turk Hearths with his wife Latife Hanim. Ataturk came together with farmers during the dinner organized by the Municipality. He has visited Color, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Hospital, Ulu Cami, Industry College and Teacher?s Union. He has also been in Tea-party in Adana Turk Hearths organized y the Tradesman Associations.The first visit in the Republic period is the one in January 13, 1925. In this date, Ataturk has accepted ?Citizenship? given by the Adana Municipality in January 5, 1925. He spent the night in Adana and went to Dortyol next day and became back to Adana in January 17, 1925. During his stay in Adana he has visited Agricultural School, The Republican People?s Party, Men High School and Women and Men Teacher?s Schools.Ataturk has stayed a day in Adana in May 16, 1926 and has visited the Municipality, Governor?s Office, The Republican People?s Party and the Turk Hearths.His visit in 1931 took three days. He has made a speech on the use of Turkish language in the Turk Hearths and make surveys on economical situation of the region and talked to İsmail Habib Sevük.After two years Ataturk has visited Adana in January 25, 1933. He has shared his ideas on significance of Turkish language in the Centrum Building of the Republican People?s Party, and also talked on industrial developments and irrigation. He has also visited Kanara Slaughterhouse.In 1937, he has visited Ataturk?s park firstly, and attendant history and fashion lectures at the Woman Art Institute. His last visit was in May 24, 1938. The main goal of his visit was related to the joining of Hatay to the mother country.Key Words: Adana, Adana vısıts of Atatürk, Adana Türk Ocakları.