5302 ve 5393 sayılı Yerel Yönetim Yasalarının Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the Local Government Laws numdered 5302 and 5393 in terms of European Local Governments Autonomy Condition
Yazar: FATMA KALÇA
Danışman: PROF. DR. HALİL KALABALIK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı = European Charter of Local Self-Government ; Belediyeler = Municipalities ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Özerklik = Autonomy ; İl özel idareleri = Provincial special administrations ; İl İdaresi Kanunu = Province Administration Law

Özet:
Avrupa demokrasisinin temel kaynağını oluşturan özerk yerel yönetimler, Avrupa Konseyi tarafından geleceğin birleşik Avrupa'sını oluşturmak için en önemli temel taşlarından biri olarak düşünülmektedir. Bu düşünceyle Avrupa Konseyi, Avrupa ülkelerinde ortak bir toplumsal değeri olan yerel özerkliğe, kuruluşundan itibaren büyük önem vermiştir. Bu nedenle Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan Avrupa Yerel yönetimler Özerklik Şartı 15.10.1985 tarihinde üye devletlerin imzasına açılmıştır. Yerel yönetimlerin özerkliği açısından önemli bir belge olan Şart, Türkiye tarafından bazı çekinceler koyulmak kaydıyla 21.11.1988 yılında imzalanmıştır; fakat AB'ye tam üyelik sürecine kadar şartın hükümlerini yerine getirmek için önemli adımlar atmamıştır.2000'lı yılların başında AB tam üyelik sürecine giren Türkiye, AB mevzuatı ve sözleşmeleri arasında önemli bir yer tutan Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı hükümlerini yerine getirmek için kamu yönetimi alanında bir dizi düzenlemeye gitmiştir. Bu düzenlemelerin en önemlisi olan ve bizimde çalışma konumuz olan il özel idaresi ve belediye kanunlarıdır.Yeni yürürlüğe giren 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda Avrupa Yerel Yönetim Özerklik Şartındaki ilkelerin ne ölçüde yansıtıldığı veya yeni yasaların ne kadar yerel özerkliğe yer verdiği sorununa cevap bulmak amacıyla yapılan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk iki bölümde özerklik kavramı derin bir şekilde ele alındıktan sonra bu kavramın içinde yer aldığı Şartın ortaya çıkış süreci ele alınmıştır.Çalışmamızın konusu olan üçüncü bölümde ise Şartın temel ilkeleri altında yerel özerkliğin il özel idaresi ve belediyelere ne ölçüde yansıdığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda varılan sonuç; 5302 ve 5393 sayılı Kanunlarda yerel özerkliği batıdaki yerel yönetimlerin özerkliği düzeyinde olmasa da il özel idaresi ve belediyelerin özerkliği adına önemli adımlar attığı sonucuna varılmaktadır.Anahtar kelimeler: Özerklik, Yerel Özerklik, İl Özel İdaresi Kanunu, Belediye Kanunu, AvrupaYerel Yönetimler Özerklik Şartı

Abstract:
Autonomy local governments which is the basic source of the Europan democracy is considered as one of the most important corner stones for the purpose of forming the united European State of the future by the European Council.With this thought, the European Council (EC) attached a great importance beginning from this foundation on the local autonomy which is a common social value of the European countries. For this reason, The European Local Governments Autonomy Condition which is prepareed by the EC, is opened forth a signature of the number states the European Council on the date 15.10.1985. The Condition, which is an important document in terms of the local government?s autonomy, is signed on the date 20.9.1988 by means of putting some reservations by Türkey; however it didn?t take important steps in order to perform the provisions of the condition until the full accession process into EU.Turkey,whichentered the full accession process intoEU in thebeginning of the 2000?s years,made a series of regulation on thepublic administration area in order to perform the provisions of the ELGACwhich has an inimportant place among the EU regulation and contracts. The most important one among these regulations, and also oursubject, is the provincial special administration an municipality laws.Thi study, which is performed fort he purpose of finding an answer to the question that to what extent the principles of the ELGAC are reflected in the Municipality Law numbered 5393 as well as the Province Special Administration Law numbered 5302 which came into force or autonomy in deep details in the firt two chapters the process of appearance of the Condition in which this concept?s involved is taken up properly.In the thirh chapter which is the subject of our study, it?s tried to put forward to what extent the local autonomy?s reflected on the province special administration and municipalities under the fundamental principles of the Condition. The conclusion which is reached in the end of this study; it?s concluded that some importantsteps have been taken fort he autonomy of the provice special administrations and the municipalities, although the local autonomy specified in the Law numdered 5302 and 5393 is not at the required level of autonomy adminitrations in the west.Keywords: Autonomy, Local Autonomy, Provincial Special Administration Law,Municipality Law, European Local Governments Autonomy Condition