Şizofreni hastalarında otistik belirtilerin değerlendirilmesi ve intihar davranışı ile ilişkisi
Evaluation of autistic symptoms in schizophrenia patients and relationship with suicidal behavior
Yazar: MUSTAFA YASİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İKBAL İNANLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Otizm =   ; Remisyon = Remission ; Umutsuzluk = Hopelessness ; İntihar = Suicide ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Şizofreni ve otizm spektrum bozukluğu iki farklı hastalık olsa da fenotipik benzerlikleri, ortak risk faktörleri ve yüksek oranlarda eş tanı göstermeleri dikkat çekmektedir. Şizofreni hastalarında otistik belirtilerin varlığının daha uzun hastalık süresi, daha kötü prognostik sonuçlar ve daha yüksek belirti şiddeti ile ilişkili olduğunu gösteren çalışmaların artması şizofreni hastalarında otistik belirtilerin değerlendirilmesinin önemini artırmıştır. İki hastalıkta da genel topluma kıyasla intihar davranışı yüksektir. Çalışmamız remisyon dönemindeki şizofreni hastalarında otistik belirtileri değerlendirmeyi ve intihar davranışı ile ilişkisini belirlemeyi amaçlamaktadır.

YÖNTEM: Çalışmamıza, DSM-5 kriterlerine göre şizofreni tanısı olan 88 remisyon döneminde şizofreni hastası dahil edilmiştir. Hastalara Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Otizm Spektrum Anketi (OSA), Calgary Depresyon Ölçeği (CDÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve İntihar Davranış Ölçeği (İDÖ) uygulanmıştır. Andreasen ve arkadaşlarının belirlediği kriterlere göre PANSS ölçeği kullanılarak remisyon döneminde olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. 

BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların ortalama OSA toplam puanı 18,44 ± 5,73, OSA sosyal beceri puanı 4,94 ± 2,4, OSA dikkati kaydırma puanı 3,41 ± 1,97, OSA ayrıntıya dikkat puanı 2,68 ± 1,84, OSA iletişim puanı 3,49 ± 1,92 ve OSA hayal gücü puanı 3,97 ± 2,02 olarak bulunmuştur. İntihar girişim öyküsü olan hastalarda kadın cinsiyet, işsiz olma, hastalığın erken yaşta başlaması, hastaneye yatış sıklığı ve klozapin kullanımı anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca PANSS negatif alt ölçeği, OSA total puanı, OSA'nın sosyal beceri, dikkati kaydırma, iletişim ve hayal gücü alt ölçek puanları, BUÖ puanı ve İDÖ puanı anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (sırasıyla p: 0,034, p<0,001, p <0,001, p <0,001, p <0,001, p: 0,012, p:0,02 ve p<0,01). OSA toplam puanı ile OSA'nın sosyal beceri, dikkati kaydırma, iletişim ve hayal gücü alt ölçek puanları ve PANSS total puanı beraberinde PANSS'ın tüm alt ölçek puanları ve CDÖ, BUÖ VE İDÖ puanları arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0,05). OSA toplam puanı ile hastalık başlangıç yaşı ve hastaneye yatış sayısı arasında da istatiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Son olarak yapılan regresyon analizi sonucunda intihar girişimi ile OSA toplam puanı ilişkili bulunmuştur. OSA'nın alt ölçekleri ile yapılan analizde ise OSA sosyal beceri alt ölçeğinin intihar girişimi öyküsü ile ilişkisi belirlenmiştir.

SONUÇ: Çalışmamız remisyondaki şizofreni hastalarında otistik belirtilerin daha çok hastaneye yatış, daha erken hastalık başlangıcı ve daha yüksek belirti şiddetiyle ilişkili olduğu bildiren literatür çalışmalarını desteklemektedir. Otistik belirtilerin şizofreni hastalarında intihar girişimi ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca sosyal beceriyi olumsuz etkileyen otistik belirtilerin intihar girişimini yordadığı saptanmıştır.

Abstract:
OBJECTİVE: Although schizophrenia and autism spectrum disorder are two different diseases, their phenotypic similarities, common risk factors and high rates of comorbidity are noteworthy. The increase in studies showing that the presence of autistic symptoms in schizophrenic patients is associated with longer disease duration, worse prognostic outcomes, and higher symptom severity has increased the importance of evaluating autistic symptoms in schizophrenia patients. In both diseases, suicidal behavior is higher compared to the general population. Our study aims to evaluate autistic symptoms in schizophrenia patients in remission and to determine their relationship with suicidal behavior.

METHOD: Our study included 88 patients with schizophrenia in remission who were diagnosed with schizophrenia according to DSM-5 criteria. Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Autism Spectrum Questionnaire (ASQ), Calgary Depression Scale (CDS), Beck Hopelessness Scale (BHS) and Suicidal Behavior Scale (SBS) were administered to the patients. Patients in remission period were included in the study by using the PANSS scale according to the remission criteria determined by Andreasen et al.

RESULTS: The mean OSA total score of all patients included in the study was 18.44 ± 5.73, OSA social skills score 4.94 ± 2.4, OSA attention shift score 3.41 ± 1.97, OSA attention to detail score 2.68 ± 1 84, OSA communication score was 3.49 ± 1.92, and OSA imagination score was 3.97 ± 2.02. Female gender, unemployment, early onset of the disease, frequency of hospitalization, and clozapine use were found to be significantly higher in patients with a history of suicide attempt. (p<0,05). In addition, PANSS negative subscale, OSA total score and social skills, attention shifting, communication and imagination subscale scores of OSA, BHS score and SBS score were found to be significantly higher (respectively p: 0,034, p<0,001, p <0,001, p <0,001, p <0,001, p: 0,012, p:0,02 ve p<0,01). A statistically significant positive correlation was found between the OSA total score and the social skills, attention shift, communication and imagination subscale scores of the OSA. Likewise, statistically significant positive correlation was found between OSA total score and PANSS total score, PANSS positive, negative and general subscale scores as well as CDS, BHS and SBS scores (p<0,05). The age of onset of the disease and the frequency of hospitalization also showed a statistically significant positive correlation with the OSA total score (p<0,05). Finally, as a result of the regression analysis, suicide attempt was found to be associated with the total OSA score. In the analysis performed with the subscales of the OSA, the relationship between the OSA social skills subscale and the history of suicide attempt was determined.

CONCLUSİON: Our study supports literature studies reporting that autistic symptoms are associated with more hospitalization, earlier disease onset, and higher symptom severity in remission schizophrenia patients. Autistic symptoms have been found to be associated with suicide attempts in patients with schizophrenia. In addition, it was found that autistic symptoms, which negatively affect social skills, predicted suicide attempt.