Rusya'nın Ukrayna'ya karşı kullandığı hibrit savaş yöntemleri: Bilgi savaşı ve propaganda stratejileri
Hybrid warfare methods used by Russia against Ukraine: Information warfare and propaganda strategies
Yazar: KATERYNA LAKSHA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEREF ÇETİNKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tezde, özellikle bilgi savaşı ve propagandanın farklı boyutlarına odaklanılarak, Rusya tarafından Ukrayna'ya karşı uygulanan hibrit savaş yöntemleri ve uygulama biçimleri araştırılmıştır. Geleneksel olmayan bu savaş yöntemlerinin nasıl formüle edildiği, anlatısal yapıları ve hem iç hem de dış algılar üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bunun yanında tezde, Ukrayna'nın Rusya tarafından kullanılan hibrit savaş yöntemlerine karşı aldığı önlemler incelenmiş ve bu önlemlerin ulusal güvenliğin sağlanmasındaki etkileri ortaya konmuştur. Bu çalışmada, çatışma boyunca kullanılan yanlış bilgilendirme, medya manipülasyonu ve stratejik anlatıların karmaşık etkileşimini ortaya çıkarmak için resmi belgeler, medya raporları ve kamu iletişimi dahil olmak üzere çok çeşitli birincil ve ikincil kaynakları analiz eden niteliksel bir metodoloji kullanılmıştır.
Araştırma bulguları, Rusya'nın jeopolitik anlatılarını desteklemeyi ve de Ukrayna'nın devlet meşruiyetini zayıflatmayı amaçlayan, yüksek hacimli ve çok kanallı yayım ve anlatılarla karakterize edilen Rus propagandasının karmaşık doğasını ortaya koymaktadır. Rus propagandası, kamuoyunu şekillendirme ve uluslararası alandaki algıları etkileme düzeyi açısından değerlendirilmiştir. Buna karşın, tez aynı zamanda Rus propagandası karşısında Ukrayna Devleti'nin stratejik kurumsal iletişimini ve Ukrayna halkının bu propaganda karşısındaki davranış biçimlerini ortaya koymuştur. Bu karşı stratejilerin etkinliği, sosyal uyumu sürdürme, ulusal savunmayı destekleme ve Rus saldırganlığına karşı uluslararası destekle uyum sağlama kapasiteleriyle eleştirel bir şekilde incelenmiştir.
Bu çalışmanın sonuçları bilgi savaşının çok önemli bir rol oynadığı küresel çatışmanın gelişen manzarasına dair görüşler sunmaktadır. Hibrit savaşın teorik ve pratik anlayışına katkıda bulunmakta ve bilgi esnekliğini artırmak için politika önerileri sunmaktadır. Bu araştırma, hibrit tehditlerin karmaşıklıklarına etkin bir şekilde karşı koymak için ulusal ve uluslararası güvenlik stratejilerinde sürekli uyum ve yenilikçiliğin gerekliliğinin altını çizerek, çağdaş jeopolitik çatışmalarda güvenilir bilgi ve stratejik iletişimin kritik rolünü vurgulamaktadır.

Abstract:
This thesis explores the application of Russia's hybrid warfare tactics against Ukraine, focusing in particular on the dimensions of information warfare and propaganda. The thesis explores how these unconventional warfare tactics are formulated, their narrative structure, and their impact on both internal and external perceptions. Additionally, the thesis examines the countermeasures undertaken by Ukraine, analyzing their effectiveness and the broader implications for national security and resilience. The study uses a qualitative methodology that analyzes a wide range of primary and secondary sources, including official documents, media reports, and public communication resources, to analyze the complex interaction of misinformation, media manipulation, and strategic narratives used throughout the conflict.
The research findings highlight the sophisticated nature of Russian propaganda, characterized by high-volume, multichannel dissemination and narratives designed to undermine Ukraine's state legitimacy while promoting Russian geopolitical narratives. These efforts are evaluated in the context of their success in shaping public opinion and influencing international perceptions. The thesis also explores Ukraine's strategic communications and public resilience efforts, assessing the robustness of their approaches in countering Russian information operations. The effectiveness of these counter-strategies is critically examined by their capacity to maintain social cohesion, support national defense, and align with international support against Russian aggression.
The implications of this study offer insights into the evolving landscape of global conflict where information warfare plays a crucial role. It contributes to the theoretical and practical understanding of hybrid warfare and offers policy recommendations to increase information flexibility. This research underlines the need for continuous adaptation and innovation in national and international security strategies to effectively counter the complexities of hybrid threats, emphasizing the critical role of reliable information and strategic communication in contemporary geopolitical conflicts.