Karadeniz ve Akdeniz limanlarında gemilere yönelik ISPS Kod uygulamaları
ISPS Code applications for ships in the Blacksea and Mediterranean ports
Yazar: BABÜR HALULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR AKÇA
Bartın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Deniz güvenliği = Maritime safety ; Deniz ticareti = Sea trade ; Güvenlik = Security ; Güvenlik sistemleri = Security systems ; Karadeniz = Black Sea ; Limanlar = Ports ; Ticaret = Trade ; Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu = International Ship and Port Facility Security Code

Özet:
Denizlerin ticaret amaçlı kullanılmaya başlandığı tarihin ilk zamanlardan itibaren gemiler ile ticari zenginliklerin ülkeler ve kıtalar arasında taşınmaya başlanması tarihin her döneminde farklı terimler ile adlandırılmış olsa da ortak bir payda olarak denizlerde şiddet olarak karşımıza çıkmıştır. Taşınan zenginliklerden pay alma istek ve hırsı ilk başlarda deniz haydutluk saldırıları olarak karşımıza çıkan denizlerde şiddeti, daha sonraları otoriter bir gücün emri altında ve o otoriter güç den alınan izin belgesi ile gasp edilen zenginliklerden pay vermek sureti ile  deniz korsanlık saldırılarına doğru devşirilen yapılanmalar etkisini günümüz dünyasında dahi deniz haydutluğu ve denizlerde terör saldırıları olarak sürdürmektedir. Özellik ile kapital dünyanın merkez ülkesi ABD ve kapital düzenin sembolleri sayılan dünya ticaret merkezine yapılan dünya tarihinin görmüş olduğu en dehşet verici terör saldırılarının ardından başlatılan yeni dünya düzeni kavramı ile küresel olarak dünya gündemine getirilen yapılanmalardan bir tanesi de dünya ekonomilerinin kalbinin attığı yerler olan limanlar ve bu limanlara uğrak yapan ekonomik zenginlikleri taşıyan birer nefer durumunda olan gemilerin güvenliğine yönelik olarak yapılandırılan küresel dünya denizcilik sektöründe  1Temmuz 2004 yılından itibaren denizlerde güvenlik denince ilk akla gelecek en güncel kurallar ve tedbirler dizisi olan ISPS Kod'dur.
Bu çalışmada denizlerde şiddet saldırı ve eylemleri tarihsel bir perspektif bakış açısı ile değerlendirilerek günümüz dünyasının denizlerde güvenlik ile ilgili problemlerin çözümü için yapılandırılan ISPS Kod uygulamalarının Karadeniz ve Akdeniz Limanlarında Gemilere Yönelik Olarak Uygulamaları isimli tez konusu kapsamında araştırmamıza katılan gemilerin uğrak yapmış oldukları limanlarda ISPS Kod ile ilgili olarak ne tür uygulamalar ile karşılaştıkları hakkında gerek arşiv taraması gerek ise gemi kaptanları ile yapılan mülakatlar neticesinde nitel çalışma(Saha Çalışması) yapılarak bilgiler toplanmış ve değerlendirmeleri yapılmıştır.
Yine araştırma kapsamında nicel bir çalışma örneği olan anket çalışması yapılarak özellik ile uluslararası seferler yapan gemi kaptanları ve ISPS Kod gemi güvenlik zabitlerine ISPS Kodun Gemilerdeki Etkinlik Araştırması konulu anket çalışması yapılarak elde edilen verilerin analizi IBM SPSS 23.0  programına aktarılması ve düzenlenmesi sonrasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında  tanımlayıcı bulgular grafik ve tablolar ile sayı ,yüzde ,ortalama ve standart sapma şeklinde sunulmuştur. Araştırma anket sorularına ilişkin yapılan korelasyon analizi ile sonuçlandırılmıştır.


Anahtar Kelimeler:ISPS Kod,Gemi ve Liman Güvenliği,Deniz Haydutluğu,Deniz Korsanlığı,Nicel ve Nitel Araştırmalar,SPSS Analiz,Korelasyon Analizi.

Abstract:
Since the early days of commercial use of the seas, trade between countries and continents has been named with different terms throughout history, but a common thread to all this has been the violence in the seas. The desire and ambition to get a share of the riches carried out in the seas firstly were encountered as piracy attacks in the seas. Later on, under the orders of authoritarian power and the permission obtained from that authoritarian power, the structure of maritime piracy attacks have changed with the shares given of the usurped riches. Even today, the effects of this continue to be seen as maritime piracy and terrorist attacks in the seas. In the wake of the most horrifying terrorist attacks in the history of the world at the World Trade Centre in the United States of America, which are considered as the symbols of the capital system and central country of the capital world, a restructuring started globally. With the new world concept, one of the restructurings took shape in harbours around the world which are considered to be the heart of the world economies and the vessels which carry the economic wealth. As of July 1st, 2004, ISPS Code is the most recent set of rules and measures that will come to mind when it comes to security in the seas.
In this study, violence, attacks, and actions in the seas were evaluated from a historical perspective and ports were examined within the scope of the thesis "The Application of ISPS Code Applications for Ships in the Black Sea and Mediterranean Ports". The surveys were conducted by qualitative study (Field Study) and the data was collected and evaluated as a result of the archives scanned and the interviews conducted with the ship captains of the vessels participating in our research regarding the kind of applications they encountered with the ISPS Code in the ports they visited.
Within the scope of the research, a questionnaire study was conducted as a quantitative study on the Effectiveness of ISPS Code on Ships with ship captains who sail in international waters and ISPS Code ship security officers. Thereafter, the analysis of the data obtained from the survey was performed by transferring the data to the IBM SPSS 23.0 programme. Within the context of the research, descriptive findings are presented as graphs, tables and numbers, percentage, average, and standard deviation. The research was concluded with the correlation analysis of the survey questions. 


Key Words: ISPS Code, Ship and Port Security, Piracy, Maritime Piracy, Quantitative and Qualitative Research, SPSS Analysis, Correlation Analysis.