Türk siyasal yaşamındaki hükûmet krizlerine ilişkin farklı bir örnek: 7 Haziran - 1 Kasım genel seçim süreci
A different case about government crisis in Turkish political life; June 7th- November 1st general election
Yazar: AHMET CEYLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LEVENT YILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Genel seçimler = General elections ; Hükümet politikaları = Government policies ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Seçimler = Elections ; Siyasi hayat = Political life ; Siyasi kriz = Political crisis ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; İstikrar = Stability ; İstikrar politikaları = Stability policies

Özet:
Türk siyasal yaşamında istikrar tartışmaları önemli bir role sahiptir. İstikrar tartışmalarının merkezinde ise ekseriyetle koalisyon hükûmetleri ve hükûmet krizi süreçleri yer almaktadır. Cumhuriyetin ilanını takiben 1923- 1950 arası dönemde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tek başına iktidarda bulunmuştur. Çok partili siyasal yaşama geçişin akabinde ise 1950- 1960 yılları arası Demokrat Parti'nin (DP), 1965- 1971 yılları arası Adalet Partisi'nin (AP), 1983- 1991 yılları arasında Anavatan Partisi'nin (ANAP) tek parti hükûmetleri ülke yönetiminde bulunmuşlardır. 3 Kasım 2002 seçimlerinden bu yana ise ülke yönetiminde tek parti iktidarı olarak Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) yer almaktadır. AK Parti, iktidara gelmiş olduğu 2002 genel seçimlerinin sonrasında girmiş olduğu 2007 ve 2011 genel seçimlerinde de oylarını arttırmak suretiyle konumunu korumuştur. 7 Haziran 2015 Genel Seçimlerinde ise parti, oy ve milletvekili sayısında anlamlı bir düşüş yaşamakla birlikte seçimlerden 258 milletvekili ile birinci sırada çıkmayı başarmıştır. 7 Haziran 2015 Genel Seçimlerinden sonra oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) yapısı kendi içinden bir koalisyon hükûmeti yahut azınlık hükûmeti çıkarmak konusunda başarılı olamamış ve 1 Kasım 2015 tarihinde yeniden seçimlere gidilmiştir. Hükûmet krizi ve 13 yıllık tek parti iktidarı sonrasında oluşan nispi belirsizlik atmosferinde gidilmiş olan 1 Kasım 2015 genel seçimleri neticesinde AK Parti, seçimlerden birinci sırada çıkmasının yanı sıra güvenoyu için gerekli olan 276 milletvekili sayısının üzerinde bir çoğunluğu yakalamıştır. 
Çalışmanın temel araştırma konusu 7 Haziran 2015 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimlerden sonra oluşan hükûmet krizi sürecini analiz ederek söz konusu sürecin, Türk siyasal yaşamındaki diğer hükûmet krizi süreçleri ile karşılaştırılması noktasında olacaktır. Çok partili Türk siyasal yaşamında yaşanan hükûmet krizlerinde hangi koşullar ön plana çıkmıştır? TBMM'de yer alan partiler bu krizler karşısında ne gibi çözümler üretmek gayretinde olmuşlardır? Bu krizlere ilişkin geliştirilen formüllerde seçim ihtimali nasıl bir yer tutmuştur? Önceki hükûmet krizi süreçlerinde TBMM'nin kendi içerisinden hangi koşullarda ne tür hükûmetler çıkardığının incelemesi ve buna karşın 7 Haziran seçimlerinin ardından hükûmet kurma görüşmeleri neden olumsuz sonuçlandığı sorularının cevapları, çalışmanın temel sorunsalı olarak incelenecektir.

Anahtar Kelimeler:  7 Haziran Genel Seçimleri, 1 Kasım Genel Seçimleri, Koalisyon, Genel Seçimler, Hükûmet Krizi.

Abstract:
Discussions around political stability is central to Turkish political life. Coalition governments and government formation crises are at the core of such discussions. Following the declaration of the Republic, the Republican People's Party ruled in the single party system between 1923 and 1950. Adoption of the multi-party system enabled the Democratic Party rule between 1950 and 1960, the Justice Party between 1965 and 1971, and the single-party governments of the Motherland Party between 1983 and 1991 were in the administration of the country. Since the general elections in 2002, the Justice and Development Party has remained the single majority party in the country. The Justice and Development Party has maintained its position by increasing its votes in the general electrions of 2007 and 2011. In the general election of 7 June 2015, the ruling party had a significant decline, and lost its majority, while ranking first in both total votes and the number of member of parliaments (258). The new structure of the Grand National Assembly of Turkey failed to produce a coalition government, or a minority government, and a re-election was held on 1 November 2015. In the climate of relative uncertainties stemming from the government crisis and the end of the 13-year single-party regime, the Justice and Development Party emerged victorious, and achieved a majority in the parliament to a vote of a confidence.
The present study focuses on the government crisis that took place after the general election of 7 June 2015. Firstly, a comparative analysis is provided in the light of the past government crises in Turkish politics in the course of multi-party Turkish political life. Secondly, the thesis explores in depth which political aspects emerged in the past government crises; what type of strategies the political parties developed in the face of the crises toward their solutions; and how renewing the elections became a tangible option amid the government crises. Finally, the alternative options of government formation in the National Assembly, and, how the parliamentary structure in the 7 June 2015 election did not result in a stable government is assessed.

Keywords: General Elections of 7 June 2015, General Elections of 1 November 2015, General Elections, Coalition Government, Government Crisis.