Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen yetişkin öğrencilerin (B1-B2) karşılaştığı dinleme sorunları ve çözüm önerileri
The listening problems faced by adult students (B1-B2) learning Turkish as a foreign language and suggestions for solutions
Yazar: HADEER ABDELKHALEK EBRAHİM ABDELBAKİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YALÇIN YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Sunulan Tezin ilk bölümünde, dil öğrenmenin temel dayanağını oluşturan dinleme becerisine bir giriş yapılarak, tezin önemi ve yürütülmesinde kullanılan metodolojisi, gerekçeleri, sınırlıkları ve ana alt problemlerini açıklayarak tezin bazı noktaları anlaşılabilir kılmak üzere temel tanımlara vurgu yapılmıştır.
Teorik çerçeveyi şekillendiren ikinci bölüm; belirli prensipler çerçevesinde evrilen, bireylerin düşüncelerini söze döken, toplum ve kültürü yansıtan dilin niteliği ve detaylı bir tanıtımını içermekte, dilin kökeninden temel özelliklerine kadar uzanmaktadır. Ardından, dilin önemi vurgulanarak, bu temel bilgiler ışığında yabancı dil öğretimi ele alınmıştır. Türkçe'nin dünya çapında önem kazanan ve yaygınlaşan bir dil olarak öğretimi ve bu bağlamdaki önemi, teorik çerçevenin bir parçasını oluşturmuştur. Daha sonra, araştırmanın odaklandığı dinleme konusuna geçilerek, bu becerinin detaylı bir tanıtımı, eğitimi, önemi, çeşitli türleri, yabancı dilde kazandığı evrim süreci ve uygulanması gereken stratejiler üzerinde durulmuştur. Ayrıca Avrupa Birliği'nin standartlarına göre Türkçede dinleme becerisinin nasıl öğretilmesi gerektiğine dair metodolojik ve müfredat odaklı bir bakış sunulmuştur.
Dahası, dinleme becerisinden kaynaklanan kaygı ve bu kaygıya sebep olan faktörlerin öğrencilerin dinlediklerini anlama üzerindeki etkisi ve dinlemenin diğer dil becerileriyle derin bağlantısına odaklanılarak, bu ilişkinin yabancı dil öğretimindeki önemi vurgulanmıştır. Ardından, araştırmanın odaklandığı Türkçe'nin yabancı dil olarak öğretimi bağlamında, dinleme becerisinin kusurları ve öğrenciler tarafından yaşanan sorunlar geniş kapsamda ele alınmıştır. Bu bağlamda, dilin öğretimiyle ilgili ortaya çıkan sorunlar ve çözüm önerileri, teorik çerçeve ile pratik uygulama arasındaki bağı güçlendirmek amacıyla sunulmuştur.
Tezin üçüncü bölümünde, çalışma boyunca kullanılan yöntemler ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bu çalışma, bir "karma yöntem" araştırmasıdır. Araştırmanın nitel boyutunda doküman tarama modeli, yazılı görüşme ve gözlem yöntemleri kullanılmıştır. Nicel boyutta çalışma grubunu, 2023 öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi'nde Türkçe öğrenen farklı ülkelerden gelen 60 öğrenci ve aynı yılda bahsi geçen merkezde görev yapan 10 öğretim görevlisi oluşturmaktadır. Bu bölümde gerçekleştirilen anket, gözlem ve yazılı görüşme forumlarından elde edilen bilgiler detaylı bir şekilde sunulmuştur. Araştırmanın hem nicel hem de nitel boyutlarını içeren bu karma yöntem, geniş bir veri yelpazesi sunarak araştırmanın kapsamını ve derinliğini artırmıştır.
Tezin dördüncü bölümünde, tez çalışmalarından elde edilen tüm veriler hem tablo hem de grafik formatında detaylı bir analiz yapılmış ve bu analizler kapsamında bilgiler yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, teorik kısımda yapılan tarama sonuçlarıyla kıyaslanarak daha fazla açıklık getirilmiştir. Bu analizler, tezin ana temalarını desteklemek ve ortaya çıkan desenleri vurgulamak adına gerçekleştirilmiştir.
Tezin sonuç bölümünde, bulgular kısmında analiz edilen bilgilerin sonuçlarını belirleyerek tezin temel hedefini oluşturan dinleme sorunlarını sistemli ve detaylı bir biçimde tespit edip açıklanmıştır. Bu bağlamda, çeşitli veri kaynaklarından elde edilen bilgilerin entegrasyonu, tezin ana fikrini desteklemek ve ortaya çıkan sorunları vurgulamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Son olarak, tespit edilen sorunlara yönelik geliştirici önerilerde bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Dil, Türkçe öğretimi, dinleme becerisi, dinleme sorunları.

Abstract:
In the first section of the presented thesis, an introduction is made to the fundamental basis of language learning, which is the listening skill. This section aims to clarify certain points of the thesis by emphasizing basic definitions and explaining the importance of the thesis, the methodology used, reasons, limitations, and the main sub-problems.
The second section shaping the theoretical framework encompasses a detailed introduction to the nature of language, reflecting individuals' thoughts, words expressing society and culture, extending from the origin of language to its fundamental characteristics. Following this, the importance of language is emphasized, and within this context, foreign language teaching is addressed. The global significance and prevalence of teaching Turkish as a language form a part of the theoretical framework. Subsequently, the focus shifts to the topic of listening, providing a detailed introduction to this skill, its education, importance, various types, evolution process in a foreign language, and the strategies to be implemented. Additionally, a methodological and curriculum-focused perspective on how to teach listening skills in Turkish, according to the standards of the European Union, is presented. Furthermore, by focusing on the anxiety arising from listening skills and the factors causing this anxiety, their impact on students' understanding of what they hear, and the deep connection between listening and other language skills, the importance of this relationship in foreign language teaching is emphasized. Following this, within the context of teaching Turkish as a foreign language, the flaws in listening skills and the problems experienced by students are extensively discussed. In this context, problems arising from language teaching and solutions are presented to strengthen the bridge between theoretical framework and practical application.
The third section of the thesis elaborates in detail on the methods used throughout the study. This study, which employs both quantitative and qualitative research methods, is conducted as a 'mixed-methods' research. In the qualitative dimension of the research, a document review model and written interview and observation methods are utilized. In the quantitative dimension, the study group consists of 60 students learning Turkish at the Istanbul University Language Center from different countries and 10 instructors working at the same center in the 2023 academic year.
This section presents in detail the information obtained from the conducted survey, observation, and written interview forums. This mixed method, encompassing both quantitative and qualitative dimensions of the research, has broadened the scope and depth of the study by offering a wide range of data.
In the fourth section of the thesis, a detailed analysis of all the data obtained from the thesis studies is conducted, presented in both table and graph formats, and the information is interpreted within the scope of these analyses. The findings, when compared with the results of the theoretical section's review, provide further clarity. These analyses are performed to support the main themes of the thesis and highlight emerging patterns.
In the last section of the thesis, the results of the analyzed information in the findings section are determined, systematically and in detail, by identifying and explaining the listening problems that form the fundamental objective of the thesis. In this context, the integration of information obtained from various data sources is carried out to support the main idea of the thesis and emphasize the emerging problems. Finally, constructive suggestions are made for the identified problems.
Key words: Language, Learning Turkish, listening skills, listening problems.