Antik kaynaklar ve arkeolojik kanıtlar ışığında Antik Yunan ve Roma'da ruh hastalıkları
Mental di̇seases i̇n Anci̇ent Greece and Rome through archeologi̇cal evi̇dence and Anci̇ent hi̇stori̇cal records
Yazar: TUĞBA MERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN GÜNDÜZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Antik Çağ = Ancient Ages ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Asklepios = Asklepios ; Delilik = Madness ; Hastalık = Disease ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Roma Dönemi = Roman Period

Özet:
Antik Yunan ve Roma medeniyetlerinde ruhsal hastalıkların (rahatsızlık, bozukluk, sendromlar) antik kaynaklar (felsefi, tıbbi, edebi metinler, inançlar, mitolojik hikayeler) ışığında ve arkeolojik (yazıtlar, figürinler, seramik vazolar) olarak incelenmesi bu "tez" çalışmasının amacıdır. Antik Yunan ve Roma medeniyetlerinde biyolojik kökenli hastalıklar ile ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına karşın, insanlığın bir parçası olan ruhsal hastalıklar üzerine arkeolojik olarak yeterli düzeyde bir araştırma yapılmamıştır. Bunun sebebinin antik dönemden günümüze doğrudan tutulmuş bir kaynağın ulaşmamış olması ve ruhsal hastalıkların soyut nitelikte olmasıdır. İncelen konu kökende insan kaynaklıdır. Bu sebeple insan zihin yapısını anlamak için Arkeoloji, Tıp, Psikoloji, Mitoloji, Din gibi bilimlerinde ortak sınırlarına girmek gerekliliktir.

 	Bu tez hazırlanırken antik kaynaklar detaylı olarak incelenmiş, arkeolojik kanıtlar araştırılmış ve modern kaynaklardan yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tez 3 ana bölümden oluşturulmuştur. İlk bölümde ruhsal hastalıkların kökeni ve inançlar ile ilişkisi incelenmiştir. Mitolojik hikayelere bakılmış ve günümüz Psikoloji kriterleri ışığında teşhis koyulmuştur. İkinci bölümde Arkeolojik malzeme olarak seçilen örnekler incelenmiş ve konu ile malzeme ilişkisi kurulmaya çalışılmıştır. Son bölümde ise ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılan yöntemlerden bahsedilmiştir. Bu çalışma Antik dönemlerde yaşamış insanları ve toplumları daha iyi anlayabilmemiz adına konuya psikolojik açıdan yaklaşması ve malzeme olarak örnekler sunması açısından yeni bakış açısı katmaktadır.

Abstract:
The aim of this "thesis is to examine the spiritual diseases (discomfort, disorder, syndromes) in ancient Greek and Roman civilizations in the light of ancient sources (philosophical, medical, literary texts, beliefs, mythological stories) and as archaeological (inscriptions, figurines, ceramic vases). Although there have been many studies on biological diseases in ancient Greek and Roman civilizations, there has not been an adequate archaeological research on mental illnesses which are a part of humanity. The reason for this is the fact that no direct source has been reached from the antiquity to the present and that mental illnesses are abstract. The subject studied is human in origin. Therefore, in order to understand the human mind structure, it is necessary to enter common boundaries in the sciences such as Archeology, Medicine, Psychology, Mythology and Religion
	While preparing this thesis, ancient sources were examined in detail, archaeological evidence was investigated and modern sources were utilized. According to the results, the thesis is composed of 3 main sections. In the first part, the origin of mental illnesses and their relationship with beliefs are examined. Mythological stories were examined and diagnosed in the light of current psychology criteria. In the second part, the samples selected as archaeological material are examined and the material relation with the subject is tried to be established. In the last section, the methods used in the treatment of mental diseases are mentioned. This study adds a new perspective in order to better understand the people and societies who lived in ancient times and to present them as material.