Aksiyak spondiloartropati hastalarında IL-17 blokör tedavisinin ve anti-TNF ajan tedavisinin kemik mineral yoğunluğuna etkisinin retrospektif karşılaştırılması
Retrospective comparison of the effects of IL-17 blocker therapy and anti-TNF agent therapy on bone minerals density in axial spondyloarthropathy
Yazar: NUR FERHATLAR
Danışman: UZMAN ESMA DEMİRHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Kemik dansitesi = Bone density ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha ; İnhibitör = Inhibitor ; İnterlökin 17 = Interleukin 17

Özet:
Amaç: Aksiyal spondiloartropati (AxSpA) inflamatuar bel ağrısı ile karakterize aksiyal iskeletin kronik inflamatuar bir hastalığıdır. Hastalığın erken dönemlerinden itibaren osteopeni ve osteoporoz eşlik edebilir. İnflamasyonda anahtar rol oynayan Tumör Nekroz Faktör(TNF)-a aynı zamanda osteoklast aktivatörüdür. AxSpA tedavisinde kullandığımız Anti-TNFa ajanların ve son yıllarda kullanıma giren interlökin(IL)-17 blokörlerinin inflamasyonu azaltmak suretiyle AxSpA'lı hastalarda kemik mineral yoğunluğu (KMY) üzerine olumlu etkileri mevcuttur. Bu çalışma, Anti-TNFa ve IL17 blokörü kullanan AxSpA'lı hastaların Dual Enerji X – Ray Absorpsiyometri (DXA) ile ölçülen kemik mineral yoğunluğunun karşılaştırışması amacı ile yapıldı.


Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 2009 Uluslararası Spondiloartrit Değerlendirme Topluluğu (Assessment in SpondyloArthritis International Society; ASAS) kriterlerine göre AxSpA tanısı almış olup osteoporozu olmayan 66 hasta alındı. 27 hasta Anti-TNF 39 hasta IL-17 blokör tedavisi alıyordu. Tüm hastaların sosyodemografik verileri, kullandıkları ilaçlar, başlangıçta ve 1 yıl sonra çekilen anteroposterior lomber, femur boyun ve femur total DXA değerleri (Kemik mineral yoğunluğu, T skoru, Z skoru) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C reaktif protein (CRP) ve 25(OH)vit D düzeyleri değerlendirildi. Hastalık aktivite ve fonksiyon göstergeleri olan Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAİ) ve Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeks (BASFİ) değerleri başlangıçta ve 1 yıl sonra değerlendirildi. Sonuç değerler IL-17 blokör tedavisi alanlar ve Anti-TNF ajan tedavisi alanlar arasında karşılaştırıldı.
 
Bulgular: Çalışmada %37,8'i (n=25) kadın, %62,1'i (n=41) erkek olmak üzere toplam 66 hasta değerlendirildi. Hastalık süresi ortalama 5,3 ±2,7 yıldı (1-12 yıl). IL-17 blokerleri kullanan hastalarda başlangıçtaki femur total KMY değeri, Anti-TNFa kullananlara göre daha düşüktü. Diğer klinik bulgular Anti-TNFa ve IL-17 blokör kullanan hastalarda benzerdi. Hastaların yaşları ile lomber (L1-L4) KMY değeri arasında istatiksel olarak anlamlı negatif korelasyon tespit edildi (r: -0,241 p:0,044). Hastaların ortalama lomber bölge (L1-L4) KMY değeri 1,19±0,15 femur boyun KMY değeri 0,95±0,13 olarak saptandı.
Hem Anti-TNF, hem de IL-17 blokörü kullanan hastalarda 1 yıllık gözlem sonunda lomber bölge (L1-L4, L2-L4), femur boyun ve femur totalde KMY değerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış saptandı (p<0,05). Anti-TNF kullanan hastalarda lomber (L1-L4) KMY'de ort 3,47%, femur boyun KMY'de ise 0,92% artış saptandı. IL-17 blokör kullanan hastalarda ise lomber (L1-L4) KMY'de 2,7%, femur boyun KMY'de 0,8% artış vardı. Anti-TNF kullanan hastalar ile kıyaslandığında femur total KMY değerindeki artış oranı IL-17 blokör kullanan hastalarda daha fazlaydı (p=0,013). Bunun yanı sıra daha önceden başka bir biyolojik ilaç (Anti-TNF ajan) kullanmış olan hastalarda 1 yıl sonunda KMY değerindeki artış oranı naif hastalara göre daha fazlaydı (p<0,01).


Sonuç : AxSpA hastalarında inflamasyona bağlı olarak KMY azalmaktadır. İnflamasyonu baskılayan Anti-TNFa ve IL-17 blokörleri gibi ajanların kemik mineral yoğunluğundaki azalmayı durdurmanın yanı sıra kemik mineral yoğunluğu değerlerinde artış sağladığı bulundu. Çalışmamızda IL-17 blokörlerinin femur total KMY'ye olan pozitif etkisi Anti-TNFa ajanlara göre daha fazla saptandı.

Anahtar kelimeler: Aksiyal Spondiloartropati, Ankilozan spondilit, IL-17 blokorü, Kemik Mineral Yoğunluğu, Osteoporoz, TNF inhibitör

Abstract:
Aim: Axial spondyloarthropathy (AxSpA) is a chronic inflammatory disease of the axial skeleton characterized by inflammatory low back pain. Osteopenia and osteoporosis may accompany since the early stages of the disease. Tumor Necrosis Factor (TNF) -a, which plays a key role in inflammation, is also an osteoclast activator. Anti-TNFa agents and interleukin (IL) -17 blockers used in AxSpA treatment, which have been used in recent years, have positive effects on bone mineral density (BMD) in patients with AxSpA by reducing inflammation. This study was conducted to compare the bone mineral density measured by Dual Energy X - Ray Absorptiometry (DXA) in patients with AxSpA under Anti-TNFa and IL-17 blockers treatment.


Materıals and Methods: Sixty-six patients who have been diagnosed with AxSpA according to the 2009 Assessment in SpondyloArthritis International Society (ASAS) criteria were involved in our study. Twenty seven of 66 patients were treated with Anti-TNFa and 39 patients were treated with IL-17 blocker (secukinumab). All patients' sociodemographic data, medications, anteroposterior lomber, femur neck and femur total DXA values (Bone Mineral Density, Score –T and Score-Z) taken at the beginning of the study and 1-year later were evaluated. Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR) and C Reactive Protein (CRP) and 25(OH)vitD levels results were evaluated. Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) and Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) values, which are disease activity and function indicators, were evaluated at the beginning and after 1 year. Outcome values were compared between those receiving IL-17 blocker therapy and Anti-TNFa agent therapy.
 
Results: In this study, 66 patients were included for evaluation. (%37,8 of them were woman (n:25) and %62,1 of them were men (n:41) ). Avarage duration of disase was 5,3 ±2,7 years (range :1-12 years). Baseline femoral total BMD values were lower in patients using IL-17 blockers than those using Anti-TNFa. Other clinical data of patients were similar in patients treated with both Anti-TNF and IL-17 blocker.
Statistically significant negative correlation was detected between patients' age and L2-L4 BMD values (r: -0,241 p:0,044). The mean lumbar region (L1-L4) BMD value of the patients was 1,19 ± 0,15 and femoral neck BMD value was 0.95 ± 0.13 In patients using both Anti-TNF and IL17 blockers, a statistically significant increase was found in the lumbar region (L1-L4, L2-L4), femoral neck and femur total BMD after 1 year of observation (p <0.05). In patients using Anti-TNF, an increase of 3,4% in lumbar (L1-L4) BMD and a 0,92% increase in femoral neck BMD was found. In patients using IL-17 blocker, there was a 2,7% increase in lumbar (L1-L4) BMD and a 0,8% increase in femoral neck BMD. Compared to patients using Anti-TNF, the rate of increase in femur total BMD was higher in patients using IL-17 blocker (p = 0.013). Patients who were previously treated with another biological drug (Anti-TNF agent) had a higher rate of increase in BMD at the end of 1 year than naïve patients (p <0.01).
Conclusion: BMD decreases in time in AxSpA patients due to inflammation. Pharmacological treatments that suppress inflammation, such as Anti-TNFa and IL-17 blockers, have been found to increase bone mineral density values as well as ceasing the loss of in bone mineral density. The positive effect of IL-17 blockers on femur total bone mineral density was more determined than Anti-TNFa agents.

Keywords: Axial Spondyloarthropathy, Ankylosing Spondylitis, IL-17 Blockers, Bone Mineral Density, Osteoporosis, TNF inhibitors