Erken dönem uyumsuz şemalar, depresyon düzeyi ve ilişki doyumunun arasındaki ilişkinin incelemesi
The examination of the relationship among early maladaptive schemas, depression and relationship satisfaction
Yazar: ŞEYMA AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. KÜLTEGİN ÖGEL
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmada, erken dönem uyumsuz şemalar, depresyon düzeyi ve ilişki doyumunun arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmaya 278 kişi katılmıştır. Katılımcılara sosyo-demografik bilgi formu, Young Şema Ölçeği Kısa Formu, İlişki Doyum Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Erken dönem uyumsuz şemalar, ilişki doyumu ve depresyon arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyonu uygulanmış, ilişkili saptanan değişkenlerle depresyon düzeyinin yordayıcılarını incelemek için hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Sosyo-demografik değişkenler bakımından erken dönem uyumsuz şemalar, ilişki doyumu ve depresyon puanlarındaki farklılıkların incelenmesi için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda, depresyon ile ilişki doyumu negatif ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, depresyon ile erken dönem şema alanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki saptanmıştır. Katılımcıların depresyon puanları, erken dönem uyumsuz şemaları tarafından anlamlı düzeyde yordanmaktadır. Sosyo-demografik değişkenlerden ilişki durumu, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çalışma durumu, ilişki süresi, psikiyatrik rahatsızlık, ailede psikiyatrik rahatsızlık değişkenleri bakımından depresyon, ilişki doyumu ve erken dönem uyumsuz şema alanlarında anlamlı farklılıklar olduğu sonucu elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, erişkinlerde depresyon düzeylerinin kişilerarası ilişkilerde algılanan memnuniyet ve erken yaşam deneyimlerinin etkisiyle ortaya çıkan ve yaşamın ilerleyen evrelerinde aktif hale gelebilen erken dönem uyumsuz şemalarıyla önemli ölçüde ilişkisi olduğu sonucu elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarının ileri araştırmalar ve geliştirilecek uygulamalara katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the relationship between early maladaptive schemas, depression level and relationship satisfaction was investigated. 278 people participated the study. Socio-demographic information form, Young Schema Short Form, Relationship Satisfaction Scale, and Beck Depression Scale were administered to the participants. Pearson Correlation was applied to examine the relationship between early maladaptive schemas, relationship satisfaction and depression, and hierarchical regression analysis was applied to examine the predictors of depression level with related variables. Independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied to examine the differences in early maladaptive schemas, relationship satisfaction and depression scores in terms of socio-demographic variables. In line with the research findings, it was found that depression and relationship satisfaction were negatively related. In addition, a positive and significant relationship was found between depression and early period schema domains. Depression scores of the participants were significantly predicted by early maladaptive schemas. It was concluded that there were significant differences in depression, relationship satisfaction, and early maladaptive schema domains in terms of relationship status, education level, income level, employment status, duration of relationship, psychiatric illness, family psychiatric disorders among socio-demographic variables. The results show that depression levels in adults are significantly related to early maladaptive schemas, which occur with the effect of perceived satisfaction in interpersonal relationships and early life experiences and can become active in the later stages of life. It is thought that the results of the research can contribute to further research and applications to be developed.