Yönetici işlevlerin, kekemelik terapisi kazancını ve kazancı sürdürmeyi yordamaya etkisinin araştırılması
Executive functions as predictors of therapy gain and maintenance in stuttering
Yazar: EVRİM GERÇEK
Danışman: PROF. DR. PINAR EGE
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma = Speech ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Nüks = Recurrence ; Tedavi = Treatment ; Yordama = Predict ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Öngörülebilirlik = Predictability

Özet:
Kekemelik terapileri birçok vakada fayda sağlamaktadır ancak vakaların %30'unda kekemelik nüksetmektedir. Nüksetme riskini öngörmeye yönelik olarak yordama araştırmaları yapılmaktadır. Kekemelik araştırmalarının son günlerdeki yönelimi ise yönetici işlevlerdir. Ancak nüksetmede yönetici işlevlerin etkisi henüz araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı kekeleyen bireylerin yönetici işlev düzeyinin terapiden kazanç sağlama ve sağlanan kazancı sürdürme üzerine etkisini belirlemek aynı zamanda terapi sonucunu öngörmede yönetici işlevlerin etkisini belirlemektir.
	7-11 yaş arası kekeleyen çocuklardan oluşan katılımcıların, kekemelik değerlendirmesi SSI-3 (Riley, 1993) ile yapılmıştır. Yönetici işlevleri değerlendirmek üzere Winconsin Kart Eşleme Testi, Stroop Testi-TBAG Formu ve Raven Standart Progresif Matrisler Testi uygulanmıştır. Terapide Akıcılık Biçimlendirme Yaklaşımı kullanılmıştır. Analizde Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) Smart-PLS paket programı kullanılmıştır.
	Perseveratif eğilimi bastırabilme -0,649 (p<0,028), bozucu etkiye direnç gösterebilme 0,356 (p<0,18) ve kurulumu sürdürme -0,688 (0,016) yönetici işlevlerinin terapiden sağlanacak kazancı yordamada ve sağlanan kazancı sürdürmeyi yordamada etkili olduğu tespit edilmiştir. Kekeleyen bireylerin yönetici işlev düzeylerinin belirlenmesi nüksetme riskini öngörmede faydalı olmaktadır.

Abstract:
Stuttering therapy effective for increase fluency but %30 of person who stutter has relapse afer therapy. Some individual factors effect the relapse. More recently, neurocognitive functions have been reported to influence stuttering. This study aimed to investigate the impact of executive functions on the predict relapse.
	12 children between the ages of 7-11 who stuttered were the subjects. Severity Instrument-3 (SSI-3) (Riley, 1994) was administered to the children to obtain severity ratings before therapy began and again after it was concluded. Prior to therapy the children were also administered The Raven Progressive Matrices, Wisconsin Card Sorting Test and the Stroop Test to assess the executive functions included in this study. Therapy was conducted to all children by the first author based on fluency shaping.  The Structural Equation Model (SEM) Smart-PLS Program was the statistics used to measure the predictive power of the executive functions.
	Inhibition to perseveration, interference control and set maintenance were found to significantly predict therapy outcome.
	Knowing which executive functions impact therapy outcomes will enable the clinician to include those functions in the therapy plan and improve therapy outcomes.