Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerine etki eden faktörler
Factors effecting lifelong learning inclinations of prospecti̇ve teachers
Yazar: DUYGU GÜR ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ ARSAL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kariyer geliştirme = Career development ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme yeterliklerinin, akademik branş memnuniyetlerinin ve öğretmenlik mesleğine yönelme ve kariyer geliştirme arzularının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile ilişkisini ve üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan tüm 3. ve 4. sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmaya toplam 1123 öğretmen adayı katılmıştır. 
Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği", "Yaşam Boyu Öğrenme Yeterlikleri Ölçeği", "Akademik Branş Memnuniyeti Ölçeği" ve "Öğretmenlik Mesleğine Yönelme ve Kariyer Geliştirme Arzusu Ölçeği" kullanılmıştır. Demografik değişkenler ile yaşam boyu öğrenme yeterliklerinin, akademik branş memnuniyetinin ve öğretmenlik mesleğine yönelme ve kariyer geliştirme arzusunun yaşam boyu öğrenme eğilimi üzerindeki etkisini incelemek için iki faktörlü varyans analizi kullanılmıştır. Yaşam boyu öğrenme eğilimi, yaşam boyu öğrenme yeterlikleri, akademik branş memnuniyeti ve öğretmenlik mesleğine yönelme ve kariyer geliştirme arzusu arasındaki ilişkiler belirlenirken ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Ayrıca çalışmanın temel problemi için oluşturulan teorik modeli regresyon ile analiz edildikten sonra yapısal eşitlik ile doğrulanmıştır.
Araştırmada elde edilen sonuçlar şöyledir; öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin yüksek, akademik branş memnuniyetlerinin orta, mesleki yönelme ve kariyer geliştirme arzularının düşük düzeyde olduğu ve yaşam boyu öğrenme yeterliklerinin orta düzeyden fazla olduğu bulunmuştur. Kız öğretmen adaylarının erkek öğretmen adaylarından daha yüksek yaşam boyu öğrenme eğilimlerine sahip olduğu bulunurken, sınıf düzeyinin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinde anlamlı bir fark yaratmadığı bulunmuştur. Öğretmen adaylarının akademik branş memnuniyetlerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri üzerindeki etkisinin küçük ve anlamlı olmadığı, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelim ve kariyer geliştirme arzusunun yaşam boyu öğrenme eğilimleri üzerindeki etkisinin anlamlı ve orta düzeyde olduğu, öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme yeterliklerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri üzerindeki etkisinin anlamlı ve geniş düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlikleri ile kariyer geliştirme arzuları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunurken, yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile akademik branş memnuniyetleri arasında düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Nihai sonuç olarak, yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin en iyi yordayıcısı yaşam boyu öğrenme yeterlikleri olarak bulunurken, akademik branş memnuniyetinin yordayıcılığının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimi varyansının %55'ini yaşam boyu öğrenme yeterlikleri %51'ini öğretmenlik mesleğine yönelim ve kariyer geliştirme arzuları % 0.054'ini akademik branş memnuniyeti açıklamakta olduğu bulunmuştur.  Araştırma sonuçları göz önünde bulundurularak öğretmen adaylarının birer yaşam boyu öğrenen olmalarını sağlamak amacıyla yaşam boyu öğrenme becerilerini geliştirici program etkinlikleri, öğretmen adaylarının mesleki yönelimlerini kariyer geliştirme arzularını arttırıcı seminer ve proje çalışmaları düzenlenerek yaşam boyu öğrenme eğilimleri arttırılabilir. 
 
Anahtar Kelimeler: Yaşam boyu Öğrenme Eğilimi, , Yaşam boyu öğrenme yeterliliği, Öğretmenlik Mesleği, Akademik branş, Kariyer Geliştirme

Abstract:
The aim of this research is to determine the relationship of lifelong learning qualifications of prospective teachers, academic branch pleasure and wishes of career development and inclination to teacher profession with lifelong learning inclinations and their effects on it. The working group of the research is formed of 3rd and 4th grade of prospective teachers being educated at Educational Faculty in 2013-2014 semester. Totally 1123 prospective teachers participated in the research  

"Individualistic Information Form", "Lifelong Learning Inclination Scale", Lifelong learning qualifications scale", Academic branch pleasure scale" and "Inclination to teacher profession and career development wish scale" have been used as data collection instrument in the research. Two factor variance analyses has been used to examine the effect of demographic variables, lifelong learning qualifications of prospective teachers, academic branch pleasure and wishes of career development and inclination to teacher profession on lifelong learning inclination. While the relationships between lifelong learning inclination, lifelong learning qualifications of prospective teachers, academic branch pleasure and wishes of career development and inclination to teacher profession are being determined, Pearson Pleasure Moments Correlation Coefficient and Multiple Linear Regression Analysis have been used. Also after the rhetorical model which has been formed for the basic problem of the study of has been analyzed, it has been approved by structural equality.

The results taken in the research is given as: It has been found that lifelong learning inclination of prospective teachers have been high, academic branch pleasure has been at medium level, wishes of career development and inclination to teacher profession have been at low level and their lifelong learning qualifications have been higher than medium level. Whereas female prospective teachers have been found that their lifelong learning inclinations have been higher than male prospective teachers, it has been found that there is not a meaningful difference between the class levels on lifelong learning inclination. It has been reached that the effect of academic branch pleasure of prospective teachers on their lifelong learning inclinations has not been small and meaningful, the effect of wishes of career development and inclination to teacher profession of prospective teachers on their lifelong learning inclinations has been at medium level and has been meaningful, the effect of lifelong learning qualifications of prospective teachers on lifelong learning inclinations has been meaningful and at large level. Whereas a positive and meaningful relationship has been found between lifelong learning inclinations of prospective teachers and lifelong learning qualifications of prospective teachers and career development wishes, a positive and meaningful relationship at low level has been found between lifelong learning inclinations of prospective teachers and their academic pleasure.  As a result, while the best predictor of lifelong learning inclinations have been found as lifelong learning qualifications; academic branch pleasure predictor has been at low level.  It has been found that 55% of variance of lifelong learning inclinations of prospective teachers defines lifelong learning qualifications, 51% of it defines wishes of career development and inclination to teacher profession and 0.054% defines academic branch pleasure.   

By taking the research results into account to provide the prospective teachers to be a lifelong learner, their lifelong inclinations can be increased by organizing seminars and Project studies which will increase the prospective teachers career orientations and development with lifelong learning skills development programs.  

Key words: lifelong learning inclination, lifelong learning qualification, teaching profession, academic branch, career development