COVID-19 pandemi sürecinde sağlık çalışanlarının işten ayrılma niyeti ve ayrılma nedenlerinin incelenmesi
An evaluation of the healthcare professionals' intentions and their reasons for leaving employment during the COVID-19 pandemic
Yazar: FATMA GÖNEN KARASAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ACUNER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; İş stresi = Job stress ; İş-aile çatışması = Work-family conflict ; İşten ayrılma = Leave the job ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Sağlık çalışanlarının nitelik ve niceliksel olarak yeterli olması sağlık hizmet sunumunun kalitesini belirleyen ana unsurlardan biridir. Özellikle kriz dönemlerinde sağlık sektöründe yetersiz iş gücü sağlık hizmetlerinin aksamasına neden olmaktadır. Bu bağlamda; Covid-19 pandemisinde sağlık personelinin öncelikle işten ayrılma niyetlerini ölçmek ve bu süreçte sağlık çalışanlarını işten ayrılmaya iten nedenleri ortaya koymak amacıyla bu çalışma yapılmıştır. 
Çalışma; kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir araştırmadır. Çalışanların işten ayrılma niyetlerini belirlemek amacıyla nicel, işten ayrılma nedenlerini belirlemek için ise nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır.  Nicel çalışma için amaca yönelik örnekleme yöntemi ile seçilen 413 sağlık çalışanı (doktor, hemşire, ebe, ATT, sağlık teknisyeni/teknikerleri), nitel çalışma için  "kar topu örneklem yöntemi" ile belirlenen 15 sağlık çalışanı örneklem grubuna dahil edilmiştir. Nicel çalışmanın verileri "İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği", nitel çalışma verileri ise  yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak yapılan derinlemesine görüşmeler ile toplanmıştır. Nicel veriler için; Independent Sample t Test, tek yönlü varyans analizi ve Scheffe post hoc testi kullanılmıştır.  Nitel veriler ise araştırmacı tarafından tümevarım yaklaşımı ile altkodlar/kod ve temalar oluşturularak analiz edilmiştir. Nicel ve nitel bulgular birlikte yorumlanmıştır.
Araştırma sonucunda; Covid-19 pandemi döneminde sağlık çalışanlarının en sık olarak "Çalışma Koşulları" (%34,78), "Tükenmişlik Oluşturan Nedenler" (%30,43) ve "Sağlık Sektöründe Ücret Politikası" (%17,39) nedeniyle işten ayrıldıkları saptanmış, çalışanların işten ayrılma niyetlerinin ise orta düzeyde olduğu (ölçek puanı: 8,22) görülmüştür. Ayrıca sağlık çalışanlarının İşten Ayrılma Niyeti Ölçek puanları ile bazı demografik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
Among the main elements determining the quality of healthcare service are healthcare professionals' qualitative and quantitative competency. Insufficient labor force causes healthcare services to be sidetracked, especially during crises. Therefore, this study aims to evaluate how much healthcare professionals intended to leave their employment and the reasons for this leave of employment during the Covid-19 pandemic. 
This study is a cross-sectional, descriptive and correlational research. Quantitative research method was used to determine their intention to leave employment, while qualitative research method was used to determine the reasons for this leave of employment. 413 healthcare professionals (physicians, nurses, midwives, EMTs, health technicians) were included for quantitative analysis with purposive sampling method. Qualitative analysis comprised of 15 healthcare professionals determined via snowball sampling method. Data obtained for quantitative analysis have been obtained using "Scale for Intention of Leaving Employment" while semi-structured questionnaire was used for thorough qualitative analysis. Independent Sample t Test, One-Way ANOVA Test and Scheffe post-hoc test were used for quantitative analysis. The researcher analyzed the qualitative data using inductive reasoning, sub-codes/codes and themes. Quantitative and qualitative findings have been analyzed together.
It has been observed in the study that the healthcare professionals left their employments mainly due to "Working Conditions" (34.78%), "Causes of Burnout" (30.43%), and "Wages in Healthcare Sector" (17.39%) during the COVID-19 pandemic. Their intention to leave employment was determined to be intermediate (8.22 points). Moreover, a significant relation has been observed between the healthcare professionals' scores in Scale for Intention of Leaving Employment and their demographic information.