Reklam sayfası tasarım sorunlarının çözümünde grafik sanat eğitiminin yeri
The Place of graphic art education to the design problems of advertisement page
Yazar: SEVİL BİNGÖL
Danışman: DOÇ.DR. ALAYBEY KAROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Reklamcılık = Advertising

Özet:
REKLAM SAYFASI TASARIM SORUNLARININ ÇÖZÜMÜNDEGRAF K SANAT EĞ T M N N YERSevil B NGÖLÖZETnsanoğlu varoluşundan, bugüne dek anlaşmak, korunmak, gereksinimlerinikarşılamak iç güdüsü ile çeşitli iletişim yolları üretmiştir. letişim kavramının en önemliişlevi duygu ve düşüncelerin ulaşımını sağlamaktır.Sanatın tanımı ile hemen hemen insanın var oluşundan bu yana çeşitli şekillerdekarşılaşılmıştır. Sanat durağan değildir; gelişir, yenilenir, hatta bazen yeniden şekillenipdoğar. Günümüzde değişen toplum yapısı ve teknolojinin gelişimi sanata farklı boyutlargetirmekle kalmayıp tüketim kavramına da farklı bir kimlik kazandırmıştır.nsanların ihtiyacı olan ve her an her şekilde gördüğü, dokunduğu, kullandığıbirçok şey, düşünce ürünü olmuştur. Bu ürünün ortaya çıkma aşamasına, tasarım sürecidenir. Tasarım süreci sonunda elde edilenlerin ulaşımını ve tanıtımını sağlamak içinyayın organları devreye girerek en gelişmiş araçlarını kullanırlar. Bu araçlardan enönemlisi reklâm sektörüdür. Reklamların kullandığı sanatsal yöntemler, ona etkileyiciözellik kazandırır.Görsel anlamda karşılaşılan bu ürünlerin pazarlanmasında rol oynayan süreliyayınlar, reklam sayfası organizasyonları akademik grafik sanat eğitimi alantasarımcılar tarafından gerçekleştirilmektedir.Bu noktada zihin ve yetenek yalnız başına bir anlam ifade etmemektedir.Kusursuz ürünün ortaya çıkması ve ürünün kitlelere iletişiminde kullanılacak yöntemustaca işlenmelidir.Başarılı grafik tasarımlar ve bu araştırmaya adını veren reklâm sayfasıkompozisyonlarının tek göstergesi, grafik sanat eğitimine verilen önem ve titizlikolmalıdır.THE PLACE OF GRAPHIC ART EDUCATON TO THE DESIGNPROBLEMS OF ADVERTISEMENT PAGESevil B NGÖLABSTRACTFrom the very beginning of his existinig, mankind has developed so manyways with the instinct of communication, protection and meeting his needs. Themost important function of the communication concept is to provide theintercommunication of feelings and thoughts.The definition of art has emerged in various ways almost from thebeginning again in different shapes. Today, the changing structure of society andthe development in technology brings different dimensions to the concept of art.Anything we use is the result of a need and mind creates a products inorder to meet of existing of man. Art is not stable. It gets developed, renewed,and even is born this need. The stage of coming out of the products is calleddesign period. The products we receive in the end of the design period arepresented by the most effective way ?media? through advertising. The artisticways used in advertising make it very effective.The designers with an academic graphic art education organizes the pageof advertisements for the marketing of the products.At this point, mind and ability doesn't make any sense alone. The productshould be perfect and an efficient way should be found to reach people.For successful designs and compositions in advertising pages, utmostimportance should be given graphic art education.

Abstract:
ÖZETnsanoğlu varoluşundan, bugüne dek anlaşmak, korunmak, gereksinimlerinikarşılamak iç güdüsü ile çeşitli iletişim yolları üretmiştir. letişim kavramının en önemliişlevi duygu ve düşüncelerin ulaşımını sağlamaktır.Sanatın tanımı ile hemen hemen insanın var oluşundan bu yana çeşitli şekillerdekarşılaşılmıştır. Sanat durağan değildir; gelişir, yenilenir, hatta bazen yeniden şekillenipdoğar. Günümüzde değişen toplum yapısı ve teknolojinin gelişimi sanata farklı boyutlargetirmekle kalmayıp tüketim kavramına da farklı bir kimlik kazandırmıştır.nsanların ihtiyacı olan ve her an her şekilde gördüğü, dokunduğu, kullandığı birçokşey, düşünce ürünü olmuştur. Bu ürünün ortaya çıkma aşamasına, tasarım süreci denir.Tasarım süreci sonunda elde edilenlerin ulaşımını ve tanıtımını sağlamak için yayınorganları devreye girerek en gelişmiş araçlarını kullanırlar. Bu araçlardan en önemlisireklâm sektörüdür. Reklâmların kullandığı sanatsal yöntemler, ona etkileyici özellikkazandırır.Görsel anlamda karşılaşılan bu ürünlerin pazarlanmasında rol oynayan süreliyayınlar, reklâm sayfası organizasyonları akademik grafik sanat eğitimi alan tasarımcılartarafından gerçekleştirilmektedir.Bu noktada zihin ve yetenek yalnız başına bir anlam ifade etmemektedir. Kusursuzürünün ortaya çıkması ve ürünün kitlelere iletişiminde kullanılacak yöntem ustacaişlenmelidir.Başarılı grafik tasarımlar ve bu araştırmaya adını veren reklâm sayfasıkompozisyonlarının tek göstergesi, grafik sanat eğitimine verilen önem ve titizlikolmalıdır.iABSTRACTFrom the very beginning of his existinig, mankind has developed so manyways with the instinct of communication, protection and meeting his needs. Themost important function of the communication concept is to provide theintercommunication of feelings and thoughts.The definition of art has emerged in various ways almost from the beginningagain in different shapes. Today, the changing structure of society and thedevelopment in technology brings different dimensions to the concept of art.Anything we use is the result of a need and mind creates a products in orderto meet of existing of man. Art is not stable. It gets developed, renewed, and evenis born this need. The stage of coming out of the products is called design period.The products we receive in the end of the design period are presented by the mosteffective way ?media? through advertising. The artistic ways used in advertisingmake it very effective.The designers with an academic graphic art education organizes the page ofadvertisements for the marketing of the products.At this point, mind and ability doesn?t make any sense alone. The productshould be perfect and an efficient way should be found to reach people.For successful designs and compositions in advertising pages, utmostimportance should be given graphic art education.iiÖNSÖZGünümüzde grafik tasarımın en önemli amacı iletişim sağlamaktır. Butasarımlar sayesinde Dünya?nın bir ucundan diğer ucuna ulaşan yeni keşifler veolguları rahatlıkla izlemek mümkündür.Her sabah yeni günle birlikte karşılaşılan (Gazete, Dergi, Broşür v.b)yayınların her sayfasında insanlara sunulan bir çok hizmetin izleri vardır. Bumesajların ulaşımındaki emeğin büyük kısmı grafik tasarımcılar tarafındangerçekleştirilmektedir.Tasarımcılar bu hizmeti hazırlama sürecinde neler yapar, nasıl çalışır, amaçve görevleri nelerdir; en önemlisi nasıl bir eğitimden geçmelidirler ki bu görselşölenin insanlara sunumu sağlanabilsin?Tasarım duygularla beslenip, bilimsel çabalarla oluşmaktadır. Bu çabalarınsonuca ulaşmasındaki etken ise kuşkusuz sanat eğitimidir. Grafik sanat eğitimi,duygu ve isteklerin açığa çıkmasını sağlayan pencere işlevindedir. Tasarımcı,pencereyi topluma açıp avucundakilerle birlikte özgürlüğüne uçar.Bu çalışmada insanlara yayınlar aracılığı ile ulaştırılan bir anlamda iletişimsanatı diye adlandırabileceğimiz grafik tasarımlar olan reklâm kompozisyonları vebu düzenlemelere grafik sanat eğitimi?nin katkısının neler olduğu önemleirdelenerek örneklerle kanıtlanmıştır.Bana bu konuyu irdeleme fırsatı veren, ısrarla üzerinde durduğum verilere farklıbakış açısı getirmemi ve çözümlememi sağlayan; değerli hocam ve danışmanım SayınDoç. Dr. Alaybey Karoğlu?na;Çalışma süresince sorunlarımı sabırla dinleyip bana yardımcı olan değerli hocamSayın Yrd. Doç. Dr. Hülya Karoğlu?na; beni bilimsel araştırma yöntemleri hakkındabilgilendiren değerli hocam, Sayın Doç. Dr. Melek Gökay?a; bilgi ve kaynaklarınıbenimle paylaşan değerli hocam, Sayın Yrd. Doç. Dr. lham Enveroğlu?na; yıllardırfikirlerinden yön bulduğum değerli büyüğüm, Sayın Dr. Kâmil Uğurlu?ya ve bu konudabana yardımcı olan tüm arkadaş ve dostlarıma teşekkür ederim.Sevil B NGÖLiiiÇ NDEK LERÖZET ............................................................................................................................ iABSTRACT ................................................................................................................. iiÖNSÖZ ......................................................................................................................... iiiÇ NDEK LER ............................................................................................................ ivI. BÖLÜM1. G R Ş ........................................................................................................................ 11. 1. Çalışmanın Amacı ve Kapsamı ............................................................................. 21.2. Sayıtlılar .................................................................................................................. 31.3. Yöntem ................................................................................................................... 4II. BÖLÜM2. LET Ş M ................................................................................................................ 52.1. letişim ..................................................................................................................... 52.1.1. letişim Kurma Amaç ve Gereksinimleri ............................................................. 52.1.2. letişim Kategorileri .................................................................................... 62.2. Görsel letişim ............................................................................................... 72.3. Grafik letişim ............................................................................................... 82.4. letişim Süreci ................................................................................................ 9III. BÖLÜM3. GRAF K TASARIM, GÖRSEL SANAT EĞ T M VE GRAF K SANATEĞ T M ...................................................................................................................... 113.1. Grafik ............................................................................................................. 113.2. Tasarım ........................................................................................................... 123.3. Grafik Tasarım ............................................................................................... 153.3.1. Grafik Tasarımcı.......................................................................................... 203.4. Görsel Sanat Eğitimi ...................................................................................... 233.4.1. Görsel Sanat Eğitiminin Gerekliliği ..................................................... 273.4.2. Görsel Sanat Eğitiminin Amaçları ........................................................ 293.4.3. Grafik Sanat Eğitimi ve Amaçları ........................................................ 30ivIV. BÖLÜM4. REKLÂM .................................................................................................................. 324.1. Reklâm nedir? ................................................................................................ 334.1.1 Reklâmın letileceği Kanallar ...................................................................... 364.1.2 Reklâmın Türleri ......................................................................................... 374.2. Reklâmın Amacı ve şlevi ...................................................................................... 394.2.1. Reklâmın letişim Amacı ............................................................................ 394.2.2. Reklamın Satış Amacı ................................................................................. 404.2.3. Reklâmın Özel Amaçları ............................................................................ 404.3. Reklâmın şlevi ....................................................................................................... 414.3.1. Dikkat Çekme ............................................................................................. 414.3.2. lgi Uyandırma ............................................................................................. 434.3.3. stek Yaratma .............................................................................................. 444.3.4. Güdüleme ................................................................................................... 454.3.5. Bilgi Verme ................................................................................................ 464.4. Reklâmın Tarihçesi ................................................................................................. 47V. BÖLÜM5. SÜREL YAYINLAR REKLÂM SAYFASI TASARIMLARI ........................... 505.1. Reklâm sayfası düzenleme aşamaları ..................................................................... 505.1.1 Problemin Tanımlanması ............................................................................. 515.1.2. Bilgi Toplama ............................................................................................. 545.1.3. Yaratıcılık ve Buluş .................................................................................... 565.1.4. Çözüm Bulma ............................................................................................. 595.1.5. Uygulama ................................................................................................... 615.2. Reklam Sayfası Kompozisyonları .......................................................................... 635.2.1. Kompozisyon Tanımı Kapsamı ........................................................................... 635.2.1.1. Resim Sanatında Kompozisyon ............................................................... 655.2.1.2. Grafik Sanatlarda Kompozisyon ............................................................. 725.2.1.3. Fotoğrafta Kompozisyon ......................................................................... 795.2.2. Kompozisyonda ilk Adım (Arka Yapı) ............................................................... 825.2.3. Kompozisyonda kinci Adım (Ön Yapı) ............................................................. 885.2.3.1. Tasarım Uygulama Ögeleri (Nokta, Çizgi, Doku, Hacim, Leke, Ölçü, Renk,Işık ve Gölge, Mekan) .......................................................................................... 89v5.2.3.2. Tasarım Uygulama lkeleri....................................................................... 925.2.3.2.1. Denge (Simetrik, Asimetrik, Çapraz, Dikey simetrik ve Yatay simetrik)............................................................................................................................... 945.2.3.2.2. Birlik lkesi (Bütünlük, Uygunluk, Devamlılık) .................................. 1015.2.3.2.3. Değişiklik lkesi (Kontrast, Koram) ..................................................... 1115.2.3.2.4. Ritm ...................................................................................................... 1155.2.3.2.5. Uyum .................................................................................................... 1165.2.3.2.6. Vurgu (Orantı ve Görsel Hiyerarşi) ...................................................... 1165.3. Reklâm Sanat lişkisi .............................................................................................. 118SONUÇ ......................................................................................................................... 128Sonuç ve öneriler ............................................................................................................ 128KAYNAKÇA ................................................................................................................ 132vi