Sayı Menzili Testi: 50 yaş ve üzeri Türkiye örneklemi için norm belirleme çalışması
Digit Span Test: Normative data for Turkish population aged 50 years and older
Yazar: MEHMET MAHİR BOYDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests

Özet:
Sayı Menzili Testi (SMT), dikkat ve çalışma belleğinin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan ve ileri sayı menzili (İSM) ve geri sayı menzili (GSM) olarak iki alt bölümden oluşan bir nöropsikolojik testtir. SMT'nin iki farklı puanlama yöntemi bulunmaktadır. Daha önce ülkemiz için toplam ileri ve geri sayı menzili puanlarının geçerlik-güvenirlik ve norm çalışması BİLNOT bataryası kapsamında yapılmıştır. Ancak, ülkemizde sıklıkla en uzun (maksimum) ileri/geri sayı menzili puanları kullanılmakta ve bu puan türleri için ayrıntılı norm verilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın norm belirleme aşamasına yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenlerine göre tabakalandırılmış 50-83 yaş aralığında 340 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Demografik değişkenlerinin SMT puan türleri üzerindeki göreli katkıları çoklu doğrusal regresyon analiziyle değerlendirilmiş; değişkenlerin ana etkileri ve birbirleri arasındaki etkileşimler 3x3x2 ANOVA deseniyle incelenmiştir. Yaş ve eğitim değişkenlerinin İSM, GSM ve sayı menzili toplam puanlarının varyansına anlamlı katkısı saptanmış; faktöryel ANOVA'da aynı puan türleri üzerinde ana etkileri bulunmuştur. İleri analizlerde, bu puan türlerinde tüm eğitim grupları arasında anlamlı fark bulunmuş; ancak, 50-59 ve 60-69 yaş grupları arasında hiçbir SMT alt puanı açısından fark gözlenmemiştir. Bu doğrultuda, norm değerleri bu iki yaş grubu birleştirilerek 50-69 yaş ve 70-83 yaş grupları için oluşturulmuştur. Cinsiyet değişkeninin İSM ve sayı menzili toplam puanlarının varyansını açıklamada anlamlı katkısı bulunmuş; faktöryel ANOVA'da aynı puan türleri üzerinde ana etkisi gözlenmiştir. Norm değerleri İSM, GSM ve sayı menzili toplam puanları için cinsiyete göre ayrı ayrı hazırlanmıştır. Sonuç olarak, ülkemizde sıklıkla kullanılan en uzun ileri/geri sayı menzili puanlarının 50-83 yaş aralığındaki bireyler için tabakalandırılmış norm değerleri uygulayıcı ve araştırmacıların kullanımına sunulmuştur.

Abstract:
Digit Span Test (DST) is a widely-used neuropsychological test in the assessment of attention and working memory, which consists two sections, forward and backward span. DST has two scoring methods. The total forward and backward scoring method has been previously standardized for the Turkish population under the BILNOT battery. However, the maximum (longest) forward and backward span scoring is frequently used in Turkey without available normative data. This normative study included 340 healthy participants aged between 50-83 years, stratified by age, education, and gender. Multiple linear regression analysis was used to assess the relative contributions of age, education and gender on DST scores. 3x3x2 ANOVA design was used to examine the main and interaction effects of these demographic variables. Age and education were accounted for the forward, backward and total DST scores and the ANOVA revealed main effects on the same test scores. Further analyses showed significant differences between all educational groups. However, there were no significant differences between the 50-59 and 60-69 age groups on any test score. Therefore, the normative data were established for the 50-69 and 70-83 age groups. Gender was accounted for the forward and total DST scores and the ANOVA showed a main effect of gender on the same test scores. The normative data for the forward, backward and total DST scores were stratified by gender. In conclusion, this study provided the stratified normative data of the maximum forward/backward span for healthy individuals aged 50-83 years, that can be used in clinical and research settings.