Örgütsel vatandaşlık davranışının örgütsel çıktılara ve liderlik stillerine etkisi: Bir meta-analiz çalışması
Effect of organizational citizenship behaviour on organizational outcomes and leadership styles: A meta-analysis study
Yazar: CÜNEYT BELENKUYU
Danışman: PROF. DR. CEMİL YÜCEL ; PROF. DR. AHMET AYPAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Meta analizi = Meta analysis ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın temel amacı örgütsel vatandaşlık davranışlarının örgütsel çıktılar ve liderlik algısı üzerindeki etkisini meta-analiz yöntemi kullanarak test etmektir. Çalışma kapsamında örgütsel vatandaşlık davranışlarının etki edebileceği düşünülen örgütsel adalet, örgütsel bağlılık, iş doyumu ve liderlik algısına ilişkin belirlenen hipotezler test edilmiştir. Yöntem: Nicel araştırma yaklaşımının araştırma modellerinden biri olan meta-analiz yöntemi çalışma kapsamında örgütsel vatandaşlık davranışının örgütsel çıktılar ve liderlik algısı üzerindeki ortalama etki büyüklüğünü test etmek amacıyla kullanılmıştır. Çalışma kapsamında veri toplamak üzere yapılan literatür taramasından elde edilen korelasyonel araştırmalar hazırlanan doküman analiz formuna kodlanmış; belirlenen ölçütlere uygun olan 49 araştırmadan elde edilen veriler analiz işlemine tabi tutulmuştur. Çalışmada Excel, Comprehensive Meta-Analysis ve SPSS 18.0 programlarından yararlanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmada örgütsel vatandaşlık davranışlarının örgütsel çıktılar ve liderlik algısı üzerindeki etki düzeyini belirlemek için 49 korelasyonel çalışma kullanılarak 17976 kişilik örneklem grubuna ulaşılmıştır. Bulgular örgütsel vatandaşlık davranışlarının örgütsel adalet [r = .38], iş doyumu [r = .39] ve liderlik algısı [r = .37] üzerinde orta düzeyde etkiye sahip olduğunu gösterirken, örgütsel bağlılık [r = .26], üzerinde düşük düzeyde bir etkisinin olduğunu göstermiştir. Örgütsel vatandaşlık davranışlarının en yüksek etkisinin örgütsel adalet, en düşük etkisinin ise örgütsel bağlılık üzerine olduğu bulunmuştur.Tartışma ve Öneriler: Elde edilen bulgulara dayanarak değişkenler arasındaki ilişkiler nicel olarak incelenmiştir. Ulaşılan sonuçlar temel alınarak örgütsel vatandaşlık davranışlarının örgütlerin yapısındaki yeri tartışılmış, yapılan tartışmalar sonucu öneriler sunulmuştur. Çalışmanın sınırlıkları doğrultusunda daha sonraki araştırmalar için gündem oluşturulmuştur.

Anahtar kelimeler: Örgütsel vatandaşlık davranışları, örgütsel çıktılar, liderlik,meta-analiz

Abstract:
Purpose: The main purpose of this study is to examine the effect of organizational citizenship behaviour on organizational outcomes and leadership perception through the method of meta-analysis. Within the scope of this study, the hypotheses about organizational justice, organizational commitment, job satisfaction and leadership perception on which organizational citizenship behaviours can have effects are examined. Method: Meta-analysis method which is one of the quantitative study design is used to investigate the effect size of organizational citizenship behaviours on organizational outcomes and leadership perception. Correlational studies found in literature review for gathering data are coded on the document analysis form. From the coded studies, 49 studies that are appropriate for the criteria are analyzed. Excel, Comprehensive Meta-Analysis and SPSS 18.0 are used in analysis process. 
Findings: In the study, in order to determine the level of effect of organizational citizenship behaviours on organizational outcomes and leadership perception, 49 correlational study are used, and a sample group of total of 17976 participants is reached. . The results reveal that organizational citizenship behaviours have a medium level of positive effect on organizational justice [r = .38], job satisfaction [r = .39] and leadership perception [r = .37] while have a small effect size on organizational commitment [r = .26]. It is found out that the highest level of effect of organizational citizenship behaviours is on organizational justice and that the lowest is on organizational commitment.Conclusion and Discussion: The relationships between the variables are examined according to the findings of the study. Based on the findings, the place of organizational citizenship behaviour in the structure of organizations is discussed and some suggestions are presented. Considering the limitations of the study, recommendations are presented for the prospective studies.
Key words: Organizational citizenship behaviour, organizational outcomes,leadership, meta-analysis.