Atık araç lastiklerinin kimyasal yöntemle geri kazanımında,  ürünlerin enerji potansiyellerinin değerlendirilmesi
Evaluation of energy potentials of products in the chemical recycling of waste vehicle tires
Yazar: MELİNA KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. KASIM OCAKOĞLU ; PROF. DR. NADİR DİZGE
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, atık lastiklerin geri kazanım ürünlerinin enerji potansiyelleri açısından değerlendirilmesidir. Çalışmada toz haline getirilen atık taşıt lastiklerine mikrodalga devulkanizasyonu uygulanarak, lastik içeriğindeki sülfürün geri kazanımı sağlanmaya çalışılmış, ayrıca özellikleri iyileştirilmiş ürünün enerji potansiyeli değerlendirilmiştir. Bir diğer çalışmada, toz haline getirilen atık taşıt lastiklerine piroliz işlemi uygulanarak, piroliz sonrası elde edilen ürünlerin enerji potansiyelleri değerlendirilmiştir. Mikrodalga devulkanizasyonuyla, yapıdaki kükürt çapraz bağları koparılabilmektedir. Bunun yanı sıra zincir yapısındaki diğer ürünler bu ayrışmadan minimum oranda etkilenmektedir ve tüm bu süreç kısa süreli analizle gerçekleştiğinden, kükürt geri kazanımında, yöntemin seçimini attırmaktadır. Çalışmada, devulkanizasyon işlemi, sabit bir sürede farklı mikrodalga güçleri uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Piroliz işlemi ise sabit sıcaklıkta belirli sürede inert ortamda gerçekleştirilmiştir. Bu iki ön işlem sonrası elde edilen ürünlerin enerji potansiyelleri çeşitli analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Çalışma sonunda, işlem görmemiş atık lastik ürünleri ile piroliz ve mikrodalga devulkanizasyonu sonrası işlem görmüş ürünlerin enerji potansiyelleri çeşitli yöntemlerle analiz edilmiş ve verimlilikleri değerlendirilmiştir. Tez sonunda atık lastiklerden sülfürün geri kazanılması sonrası, elde edilen ürünlerin yakıt olarak kullanımı, enerji potansiyeli açısından değerlendirilmiş olup, hem lastiklerin geri dönüşüm problemine çözüm sağlanmış, hem de artan enerji ihtiyacına alternatif bir kaynak sunulmuştur.

Abstract:
The objective of this thesis is to evaluate the recycling products of waste tires in terms of their energy potential. In the study, it was attempted to recover the sulfur in the tire content by applying microwave devulcanization to powdered waste car tires, and the energy potential of the product with enhanced qualities was assessed. In another study, pulverized waste tires were subjected to the pyrolysis process in order to assess the energy potential of the materials produced. Sulfur cross-links in the structure can be broken by microwave devulcanization. Also, other products in the chain structure are only slightly affected by this breakdown, and as the entire process occurs over a short period of time, it broadens the options for sulfur recovery methods. In the study, the devulcanization process was carried out by applying different microwave powers in a fixed time. The pyrolysis process was carried out under an inert environment for a certain time at a constant temperature. The energy potentials of the products obtained after these two pre-treatments were investigated by various analysis methods. At the end of the study, the energy potentials of the untreated waste rubber products and the processed products after pyrolysis and microwave devulcanization were analyzed by various methods, and their efficiency was evaluated. At the conclusion of the thesis, the energy potential of the products obtained after the recovery of sulfur from used tires was assessed, and a solution was offered to the tire recycling issue as well as an alternative source for the growing energy demand.