Cumhuriyet Dönemi Gaziantep valileri ve faaliyetleri (1923-1950)
Gaziantep governors and activities in the Republic Period (1923-1950)
Yazar: AYŞE KOCA
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ ŞAVKILI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Bürokrasi = Bureaucracy ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Gaziantep = Gaziantep ; Mülki idareler = Civil government ; Valiler = Governors

Özet:
Türkiye Cumhuriyetine Osmanlı Devleti döneminden güçlü bir bürokratik yapı miras kalmıştır. Cumhuriyet dönemine geçen bu yönetim şekli ve kurumlar kısmi değişikliklere uğrasa da özünü kaybetmemiştir. Tezde bu değişikliklerden yola çıkılarak, valilik kurumu ve kurumun başında bulunan valiler üzerinde taşra idaresinin tarihsel süreçte geçirdiği değişiklikler ele alınmıştır. Önceleri valilere emir ya da amil denilse de daha sonra değişim ile birlikte vali ismi benimsenmiştir. Valinin sorumluluğu altında olan yerlere ise vilayet denilmiştir. Bu çalışmada Gaziantep'in vilayet haline gelmesinden sonraki süreçte valilik kurumu ele alınarak,1923 ile 1950 arasında Gaziantep'te görev yapmış valilerin faaliyetleri konu edinilmiştir.  
Bu kapsamda Gaziantep tarihi içerisinde valilik kurumunun gelişimi genel çerçevede ele alınarak, Gaziantep'teki değişim ortaya konulmaya çalışılmıştır. 1923 ile 1950 arasında Gaziantep'te görev yapmış valilerin biyografileri ile birlikte ekonomik, siyasi, kültürel, tarım hayvancılık ve eğitim alanındaki şehre olan katkıları ele alınarak değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada anlaşıldığı üzere ilde görev yapan valilerin özellikle şehrin imarı, eğitim ve ekonomisini ilgilendiren konular ve çözüm yolları üzerinde durdukları anlaşılmıştır. Ayrıca şehrin savaş yıllarında kalan yaralarının bir an önce sarılarak eski düzeninden daha iyi bir hal almaya başladığı tespit edilmiştir. Tezde Gaziantep'e atanan her valinin şehrin kalkınması ve ilerlemesine olan katkıları ve yoğun çalışmaları ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mülkî İdare, Cumhuriyet Dönemi, Gaziantep Vilayeti, Akif İyidoğan, Bürokrasi.

Abstract:
The Republic of Turkey inherited a strong bureaucratic structure from
the Ottoman Empireperiod. Although this form of government and institutions,
which passedinto the Republican period, under wentpartial changes, they did not
loset heiressence. Int hethesis, starting from these changes, the institution of the
governors hipand the changesthat the provincial administration has undergone in
the historical process on the governors who are at the head of the institutiona
rediscussed. Although the governors were called emirsor amils in thepast, the
name of the governorwas adoptedwith the change. Theplaces under the
responsibility of the governorarecal ledprovince Inthisstudy, the governors
hipinstitution wasdiscussed in the processafter Gaziantep became a province, and
the activities of the governors who served in Gaziantep between 1923 and 1950
were discussed.
In this context, the development of the governorship institution in the
history of Gaziantep was handled in a general framework, and the change in
Gaziantep was tried to be revealed. The biographies of the governors who served
in Gaziantep between 1923 and 1950, as well as their contributions to the city in
the fields of economic, political, cultural, agriculture, livestock and education were
evaluated. As it was understood in the study, it was understood that the governors
working in the province focused on the issues related to the city's development,
education and economy, and solution In addition, the wounds of the city during
the war years, as soon as possible. It has been determined that it has started to take
a better form than its old order by wrapping it. In the thesis, the contributions and
intensive work of each governor appointed to Gaziantep to the development and
progress of the city are revealed.

Keywords: Civil Administration, Republicanera, Gaziantep Province, Akif I Dogan, Bureaucracy.