Kent ile kiyi arasindaki endüstriyel miras tesislerinin yeniden işlevlendirilmesi örneği: Tersane İstanbul
An example of refunctional industrial heritage facilities between the city and the coast: Tersane İstanbul
Yazar: SERRA NUR YAĞMUR
Danışman: DOÇ. DR. JÜLİDE EDİRNE ; DOÇ. DR. İSMAİL DABANLI
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Endüstriel miras = Industrial herigate

Özet:
Endüstri mirası, toplumsal ve ekonomik değerlere sahip tarihi yapılar olarak önem taşımaktadır. Ancak zaman içinde toplumsal ihtiyaçların ve üretim teknolojilerinin değişimi nedeniyle bu yapılar özgün işlevlerini kaybetme tehlikesiyle karşılaşmaktadır. İşte bu noktada yeniden işlevlendirme stratejileri oldukça önemli bir müdahale yaklaşımı olarak ortaya çıkmaktadır. Yeniden işlevlendirme, tarihi yapıların yeni ve çağdaş işlevler kazanarak dönüştürülmesini ifade etmekte ve bu süreç zaman zaman sürdürülebilirlik tartışmalarının da odak noktası halini almaktadır. Türkiye özelinde bir değerlendirme yapıldığında endüstri mirası konusunda zengin bir deneyim bulunduğu görülmektedir. Farklı şehirlerde farklı tiplerdeki yapılar, çeşitli müdahale yaklaşımları ve tasarım stratejileri ile korunmuş ve yeniden işlevlendirilmiştir. Bu bilgilerden hareketle hazırlanan bu çalışma, Türkiye tarihinin önemli bir parçası olan Tersane İstanbul'un işlevini yitirdikten sonra atıl kalmasını, zaman içinde uğradığı değişimleri ve kent yaşamına olan etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda bu araştırma, endüstriyel mirasın yeniden işlevlendirilmesi konusuna da odaklanmaktadır. Araştırmanın yöntemi, nitel verilerden faydalanarak gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması sürecinde Yüksek Öğrenim Kurumu (YÖK) web sitesi, ULAKBİLİM Dergipark, Academia ve Google Scholar gibi veri tabanları incelenmiş ve kapsamlı bir araştırma gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada ilk olarak Endüstri Devrimi sonrası endüstriyel yapılar ve kentlerde meydana gelen mekansal değişimler ele alınmıştır. İlgili bölümün son kısmında ise endüstriyel yapıların mimari özellikleri değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, endüstriyel miras kavramı kentsel kimlik bağlamında incelenmiş ve korunmasına dair kavramlar ve uygulamalar değerlendirilmiştir. Kıyı kullanımının tarihsel süreçte nasıl değiştiği de bu bölümde ele alınmıştır. Son olarak, yeniden işlevlendirmenin ne olduğu ve bu bağlamda gerçekleştirilecek çalışmaların gerekçeleri ve örnekleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Tersane İstanbul'un tarihi ve endüstrileşmesi konusu da bu bölümde incelenmiş, Haliç Tersanesi ve Tersane İstanbul projesinin detaylarına yer verilmiştir.

Abstract:
Industrial heritage is important as historical buildings with social and economic value. Changes a reasing in social needs and production technologies over time, these buildings are at risk of losing their original functions. This is where reutilization strategies emerge as a very important intervention approach. Refunctioning refers to the transformation of historical buildings by gaining new and contemporary functions. This process has become the focus of sustainability discussions at times. When evaluated specifically for Turkey, it is seen that there is a rich experience in terms of industrial heritage. Buildings of different types in different cities have been preserved and refunctioned with various intervention approaches and design strategies. Based on this information, this study aims to examine the abandonment of Tersane Istanbul. This research also focuses on the reutilization of industrial heritage. The method of the research was conducted using qualitative data. During the literature review process, databases such as the Higher Education Council (YÖK) website, ULAKBİLİM Dergipark, Academia, and Google Scholar were examined, and a comprehensive research was conducted.
The study first addresses the spatial changes that occurred in industrial structures and cities after the Industrial Revolution. In the final section of the relevant chapter, the architectural features of industrial structures are evaluated. In the second section, the concept of industrial heritage is examined in the context of urban identity, and concepts and practices related to its preservation are evaluated. The historical changes in coastal use are also discussed in this section. Finally, what refunctioning is and the justifications and examples of the studies to be carried out in this context are detailed. The history and industrialization of Tersane Istanbul are also examined in this section, and details of the Golden Horn Shipyard and Tersane Istanbul project are provided.