Fibromiyalji hastalarında ağrı düzeylerinin, ağrı felaketleştirme, metakognisyonlar, depresyon ve anksiyete semptomları ile ilişkisinin incelenmesi ve bel ağrısı hastaları ile karşılaştırılması
Examination of the relationship between pain intensity, pain catastrophizing, metacognitions, depression and anxiety symptoms in fibromyalgia patients and comparison with low back pain patients
Yazar: BETÜL HACER ÖZATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL GÜNDÜZ
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı felaketleştirme = Pain catastrophizing ; Bel ağrısı = Back pain ; Depresyon = Depression ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Hastalar = Patients ; Kronik ağrı = Chronic pain ; Ölçekler = Scales ; Öz değerlendirme = Metacognition

Özet:
Literatürde psikolojik bileşenler ile karakterize ağrı ile fizyolojik temelli ağrının psikolojiye ait kavramlar çerçevesinde karşılaştırıldığı oldukça az çalışma bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı Fibromiyalji Sendromu hastaları (FMS), Kronik Bel Ağrısı hastaları (KBA) ve Sağlıklı Kontrol Grubunda (SKG) ağrı şiddeti, depresyon, anksiyete, ağrı felaketleştirme ve metakognisyon ölçeklerinin araştırılması ve karşılaştırılmasıdır. 
Araştırmanın örneklemi 18-65 yaş arası 56 FMS, 30 KBA ve 37 SKG olmak üzere toplam 123 kişiden oluşmaktadır. Olgulara Sosyo-Demografik Forma ek olarak Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Ölçeği, Üst Biliş Ölçeği-30, Ağrı Felaketleştirme Ölçeği, Fibromiyalji Etki Anketi ve Vizüel Analog Skala uygulanmıştır. Araştırmanın istatistiği SPSS 22. versiyon kullanılarak değerlendirilmiştir. Dağılım normalliği değerlendirilmiş, gruplar kategorik değişkenler yönünden ki kare yöntemiyle; yaş, gelir ve ölçek skorları gibi sürekli değişkenler yönünden Kruskar Wallis testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Anlamlı farklılık gösteren değişkenlerde post-hoc testler uygulanmış, son olarak ağrı şiddeti ile anlamlı ilişki içerisinde bulunan değişkenlerin karıştırıcı değişkenlerle ve birbirleriyle kontrol edilmesi amacıyla çoklu lineer regresyonlar uygulanmıştır.  
Araştırma sonucunda her grup için ağrı şiddeti ve ağrı felaketleştirme arasında yalnızca FMS grubunda anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Bu bulgu, FMS hastalarında ağrı şiddetinin ağrı felaketleştirmeden diğerlerine göre daha fazla etkilendiğini göstermektedir. Diğer yandan FMS ile SKG arasında işlevsiz metakognisyonlar bazında anlamlı düzeyde farklılık bulunurken, KBA grubunun anlamlı düzeyde farklılığı olmadığı saptanmıştır. Son olarak yapılan regresyon analizleri sonucunda FMS ve KBA grupları birlikte incelendiğinde ağrı şiddeti ile  AFÖ "Çaresizlik" alt ölçeği skorlarının bağımsız olarak ilişkili olduğu, FMS grubunda regresyonlar sonucunda anlamlı ilişkide kalan değişken bulunmadığı ve KBA grubunda ÜBÖ-30 "olumsuz metakognitif inançlar" alt ölçeği skorlarının ağrı şiddeti ile bağımsız ilişkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
There are very few studies in the literature that compare pain characterized by psychological components and physiologically based pain within the framework of psychological concepts. The aim of this study is to investigate and compare the pain severity, depression, anxiety, pain catastrophizing and metacognition scales in Fibromyalgia Syndrome patients (FMS), Chronic Low Back Pain patients (CLBP) and Healthy Control Group (HCG).
The sample of the study consists of a total of 123 people, aged between 18-65, with 56 FMS, 30 CLBP and 37 HCG. In addition to the Socio-Demographic Form, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Scale, Metacognition Scale-30, Pain Catastrophizing Scale, Fibromyalgia Impact Questionnaire and Visual Analogue Scale were applied to the cases. The statistics of the research were evaluated using SPSS version 22. The normality of distribution was evaluated, and the groups were compared in terms of categorical variables using the chi-square method and the Kruskar Wallis test in terms of continuous variables such as age, income and scale scores. Post-hoc tests were applied to the variables that showed significant differences, and finally, multiple linear regressions were applied to control the variables that were significantly related to pain severity with confounding variables and with each other.
As a result of the research, a significant relationship was found between pain intensity and pain catastrophizing for each group only in the FMS group. This finding indicates that pain severity in FMS patients is more affected by pain catastrophizing than others. On the other hand, while there was a significant difference between FMS and HCG on the basis of dysfunctional metacognitions, there was no significant difference in the CLBP group. As a result of the regression analyzes performed, when the FMS and CLBP groups were examined together, it was found that the severity of pain and the PCS "Helplessness" subscale scores were independently related, there was no significant correlation in the FMS group as a result of the regressions, and the MCQ-30 "negative metacognitive beliefs" subscale scores in the CLBP group were. found to be independently associated with pain severity.