Eşik bekçiliği, transediting ve journalator odağından haber çevirisi
News translation in the scope of gatekeeping, transediting and journalator
Yazar: SARA BOKAİE
Danışman: DOÇ. DR. LALE ARSLAN ÖZCAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Diller ve Kültürlerarası Çeviribilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Euronews = Euronews ; Eşik bekçiliği = Gatekeeping ; Haber metinleri = News texts ; Haberler = News ; Journalator = Journalator ; Transediting = Transediting ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı Euronews gibi dünya çapında büyük bir okur kitlesine sahip çokdilli haber medyalarının iki farklı kültür uzamında sunduğu haberlerin aktarımı ve söz konusu aktarım sırasında haber metinlerinin maruz kaldığı değişiklikleri ortaya koymaktır. Bu kapsamda, çalışmanın bütüncesi bahsi geçen haber medyası tarafından 2015-2016 yılları arasında Fransızca ve Türkçe dillerinde yayınlanmış göç konulu haberlerden eklektik bir yöntemle seçilmiştir. Çalışmanın bütüncesi 25 haber örneğinden oluşmaktadır. Bu inceleme nesnelerine Christiane Nord'un Dört İşlev Modeli çerçevesinde, haber çevirisi alanında yaygın bir biçimde kullanılan "transediting", eşik bekçiliği ve "journalator" kavramları odağında üç aşamalı bir yöntem uygulanmıştır. Bahsi geçen üç aşamalı yöntem çerçevesinde Fransızca ve Türkçe haber metinleri sözlüksel, anlamsal ve iletişimsel bir incelemeye tabi tutulmuştur. Elde eden bulgular ışığında, haberlerin her iki okur kitlesine "düzenleme/düzeltme" müdahalesi çerçevesinde sunulduğu, bu müdahalenin her iki dilde farklı sınırlarda kaldığı, bilgilerin belli bir çerçeve içinde okur-merkezli bir bakış açısıyla tüzel bir kişilik tarafından her iki okur kitlesine sunulduğu gözlemlenmiştir. Bu okur-merkezli bakış açısının oluşmasını etkileyen faktörler Fransızca haber metinlerinde Hristiyanlık dinine özgü kültürel unsurların yanı sıra Avrupa Birliği'nin idari ve hukuki sistemiyle ilgili öğeleri kapsamaktadır. Bu durum Türkçe haber metinlerinde kültürel unsurlar başta olmak üzere Türkiye'nin hukuki ve siyasi yönlerinden oluşmaktadır. Yapılan diğer bir tespit ise Euronews haber medyasının haber hazırlama ve yayınlanma sürecinde tüzel bir kişinin karar mekanizması olarak faaliyet gösterdiği ve "journalator" kavramanın anonim bir özne olarak sürecin bir parçası olduğudur. Son olarak bu tür haber çevirilerinde çevirmenlerin etkin ve görünür bir karar mercii olarak süreçte yer alamadıkları tespit edilmiştir. Tez çalışmamızın sonucunda haber çevirisi araştırmalarında haber metinlerinin bütüncül bir bakış açısıyla irdelenmesinin ve bu incelemelerde haber medyasının yayın politikasının dikkate alınmasının gerektiği görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Haber Çevirisi, Euronews, Eşik Bekçiliği, Transediting, Journalator

Abstract:
The aim of this dissertation is to investigate the transmission of news presented by a multilingual media outlet such as Euronews, which has a large readership around the world, in two different cultural readership , and the changes that news texts undergo during the said transmission. In this context, the corpus of the study, which consists of 25 news examples was selected by an eclectic method from migration themed news disseminated in French and Turkish between 2015-2016 by Euronews. Within the framework of Christiane Nord's Four Function Model, a three-fold analysis was applied to these news examples, by focusing on the concepts of "transediting", gatekeeping and "journalator", which are widely used in the field of news translation. Within the framework of the three-fold analysis, French and Turkish news texts were subjected to a lexical, semantic and communicative analysis. In the light of the findings, it was observed that the news was presented to both audiences within the framework of the "editing/correction" intervention, this intervention remained at different limits in both languages, and the information was presented to both readership by a legal entity with a reader-centered perspective within a certain framework. The factors affecting the formation of this reader-centered point of view include cultural elements specific to the Christian religion in French news texts, as well as elements related to the administrative and legal system of the European Union. In case of Turkish news texts this point of view consists of legal and political aspects of Turkey, especially cultural elements in Turkish news texts. Another finding is that Euronews news media operates as a decision mechanism governed by a legal entity in the process of preparing and disseminating news, and the "journalator" concept is a part of the process as an anonymous subject. Finally, it has been determined that translators did not take part in the process as an effective and visible decision maker in such news translations yet. It is suggested that the news translation studies conducted in Translation Studies, should be examined with a holistic perspective and by taking into consideration the publication policy of the news media. 
Key Words: News Translation, Euronews, Gatekeeping, Transediting, Journalator