Perı̇odontı̇tı̇s ve sı̇garanın dı̇şetı̇ oluğu sıvısı hı̇poksı̇ ı̇le ı̇ndüklenen faktör sevı̇yelerı̇ne etkı̇sı̇
Effect of periodontitis and smoke on gingival crevicular fluid hypoxia inducible factor levels
Yazar: BEJNA BOZYEL
Danışman: PROF. DR. BURCU ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Gingiva = Gingiva ; Gingival cep = Gingival pocket ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; HIF-1a = HIF-1a ; HIF-2a = HIF-2a ; HIF-3a = HIF-3a ; Hipoksi = Hypoxia ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodontitis = Periodontitis ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Periodontitisin periodontal dokuların hipoksisi üzerinde etkili olduğu ve periodontitis varlığında artmış HIF-1α seviyeleri çeşitli çalışmalar ile gösterilmiştir. Sigaranın doğrudan hipoksi ve iskemiye neden olan karboksihemoglobin miktarında artış meydana getirdiği ayrıca sigara dumanındaki karbonmonoksitin, dokulara taşınan O₂ miktarının azalmasına neden olduğu bildirilmiştir. Periodontolojide hipoksi mekanizmalarının anlaşılmasına yönelik çalışmaların az sayıda olduğu ve HIF-1α ile sınırlı kaldığı görülmüştür. Mevcut çalışmada sigara ve periodontitisin periodontal dokularda meydana getirdiği hipoksik değişiklikleri, dişeti oluğu sıvısı (DOS) hipoksi ile indüklenen faktörler (HIF-1α, HIF-2α, HIF-3α) ve vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF) seviyelerini değerlendirerek incelemek amaçlanmıştır. Çalışmaya periodontal sağlıklı sigara içmeyen (Grup S) 22 ve içen (Grup SS) 22, periodontitise sahip (Evre 3, Derece B veya C) sigara içmeyen (Grup P) 22 ve içen (Grup PS) 22 birey dahil edilmiştir. Klinik periodontal parametreler (plak indeksi, gingival indeks, sondlamada kanama indeksi, sondlamada cep derinliği, klinik ataşman seviyesi) kaydedilmiş, DOS örnekleri toplanmış ve ELISA yöntemi ile incelenmiştir. İstatistiksel analizler sonucunda tüm periodontal klinik parametreler periodontitise sahip gruplarda, periodontal sağlıklı gruplara kıyasla anlamlı seviyede yüksek tespit edilmiştir (p<0.05). S grubuna kıyasla SS, P ve PS gruplarında HIF-1α, HIF-3α ve VEGF total seviyeleri yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ek olarak S grubuna kıyasla SS ve P gruplarında daha yüksek HIF-2α total seviyeleri saptanmıştır (p<0.05). S grubuna kıyasla SS grubunda HIF-1α, HIF-2α ve VEGF konsantrasyon seviyeleri yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca PS grubunda da S grubuna kıyasla HIF-1α ve VEGF konsantrasyon seviyeleri yüksek tespit edilmiştir. (p<0.05). Çalışmadan elde edilen veriler sonucunda, HIF-2α ve HIF-3α'nın da HIF-1α gibi DOS'ta tespit edilebildiği görülmüştür. Sigara ve periodontitisin değerlendirilen biyobelirteçler açısından periodontal dokular üzerinde benzer hipoksik etkilere yol açtığı görülmüştür. Periodontal dokulardaki hipoksi mekanizmasının daha iyi anlaşılabilmesi daha ileri araştırmalara gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
Various studies have shown that periodontitis is effective on hypoxia of periodontal tissues and increased HIF-1α levels in the presence of periodontitis. Smoking has been reported to cause an increase in the amount of carboxyhemoglobin, which directly causes hypoxia and ischemia. Carbon monoxide in cigarette smoke also shown to cause a decrease in the amount of O₂ transported to the tissues. Studies on better understanding of hypoxia mechanisms in periodontology are few and limited to HIF-1α. In the present study, it was aimed to evaluate the hypoxic changes caused by smoking and periodontitis in periodontal tissues via examining gingival crevicular fluid (GCF) hypoxia inducible factors (HIF-1α, HIF-2α, HIF-3α) and vascular endothelial growth factor (VEGF) levels. The study included periodontal healthy non-smokers (Group S) 22 and smokers (Group SS) 22, with periodontitis (Stage 3, Grade B or C) non-smoker (Group P) 22, and 22 smokers (Group PS) individuals. As a result of statistical analysis, all periodontal clinical parameters were found to be significantly higher in groups with periodontitis compared to healthy periodontal groups (p<0.05). Total levels of HIF-1α, HIF-3α and VEGF were found to be higher in the SS, P and PS groups compared to the S group (p<0.05). In addition, higher HIF-2α total levels were detected in the SS and P groups compared to the S group (p<0.05). Concentration levels of HIF-1α, HIF-2α and VEGF were higher in the SS group compared to the S group (p<0.05). In addition, HIF-1α and VEGF concentration levels were higher in the PS group compared to the S group (p<0.05). In conclusion, HIF-2α and HIF-3α have also been detected in DOS, as has HIF-1α. It has been observed that smoking and periodontitis cause similar hypoxic effects on periodontal tissues in terms of evaluated biomarkers. Further research is needed to better understand the hypoxia mechanism in periodontal tissues.