Karbon tetraklorür ile oluşturulan karaciğer  hasarında safran ile safranal ve crocın gibi safran bileşenlerinin karaciğer üzerine sitoprotektif etkileri
The cytoprotective effects of saffron components such as crocin and safranal liver damage induced by carbon tetrachloride
Yazar: İBRAHİM ARAS
Danışman: PROF. DR. İRFAN BAYRAM
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karbon tetraklorür = Carbon tetrachloride ; Safran = Saffron ; Serbest radikaller = Free radicals

Özet:
Amaç: CCl4'ün sıçan karaciğerinde yaptığı akut karaciğer hasarında daha önceki çalışmalarda Safran'ın ve Crocin'in hepatoprotektif etkisi gösterilmesine karşın Safranalın hepatoprotektif etkisi gösterilmemiştir. Biz de bu çalışmada Safran'ın bu hepatoprotektif etkisinde en çok hangi Safran bileşeninin sorumlu olduğunu saptamayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Wistar albino cinsi 72 adet sıçan kullanıldı. Sekizer sıçandan oluşan dokuz adet grup oluşturuldu. Sıçan karaciğerlerinde balon dejenerasyonu sayısı, mitoz sayısı, apoptotik hepatosit sayısı, fibrozis, nekroz ve yağlanma gibi histopatolojik değişikler değerlendirildi. Ardından bu değişiklikler istatiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmada CCl4'ün etkisine bağlı olarak hepatositlerde balon dejenerasyonlarının yanı sıra apoptotik hücreler, submasif ve subkapsüler nekrozlar görüldü. Bu histopatolojik değişiklikler CCl4'ün Crocin ve Safran ile beraber verildiği gruplarda hemen hemen hiç görülmedi. Buna karşın Safranal ve CCl4'ün beraber verildiği grupta, CCl4 grubunda görülen histopatolojik değişikliklere benzer değişiklikler izlendi.
Sonuç olarak: CCl4'e bağlı oluşturulan deneysel akut karaciğer hasarında, Crocin ve Safran'ın hepatoprotektif etkisinin olduğu, aksine Safranal'ın karaciğere herhangi bir koruyucu etkisinin olmadığı kanısına varıldı.

Anahtar Kelimeler: Akut karaciğer hasarı, Safran, Safranal, Crocin, Karbon tetraklorür.

Abstract:
Objective: Although the hepatoprotective effects of saffron and crocin on acute liver injury induced by CCl4 in rats were demonstrated in previous studies, the protective activity of safranal on liver was not showed. In this study, it was aimed to determine which saffron component is responsible for this hepatoprotective effect mostly. 
Materials and Methods: Seventy two albino Wistar rats were used for this study. The subjects were separated into nine groups of eight rats. Histopathological changes such as the number of ballooning degenerations, mitosis, apoptotic hepatocytes with fibrosis, necrosis and steatosis were evaluated in the rat livers. After histopathological evaluation, all parameters were statistically analyzed. 
Results: Ballooning degenerations with apoptotic cells, submassive and subcapsular necrosis were observed in hepatocytes due to CCl4. Almost none of these histopathological changes were detected in the groups treated with Saffron and Crocin as well as CCl4. However, the rats which were given Safranal with CCl4 had similar histopathological changes with the group treated with CCl4 only. 
Conclusion: It was considered that Saffron and Crocin have protective activity on liver, whereas Safranal has no hepatoprotective effect in experimental acute liver injury induced by CCl4.
Keywords: Acute liver injury, Saffron, Safranal, Crocin, Carbon tetrachloride.