Tip 2 Diyabet'i olan ve Diyabet'i olmayan bireylerin serum D vitamini düzeyleri
Serum vitamin D levels of individuals with and without Type 2 Diabetes
Yazar: AYSEL SERAY TÜMEN
Danışman: PROF. DR. RECEP AKDUR
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Serum = Serum ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Bu çalışmada, Tip 2 Diyabet'li (T2DM) bireylerle, Diyabeti (DM) olmayan bireylerin,
serum D vitamini düzeyleri ile beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri ve fiziksel
aktivite düzeylerini karşılaştırarak T2DM ve D vitamini arasındaki ilişkiyi araştırmak
amaçlanmıştır. Çalışma, Şubat-Nisan 2021 tarihleri arasında, Ankara Dışkapı Eğitim ve
Araştırma Hastanesinin Beslenme ve Diyet polikliniğine başvuran, son 5 yıl içerisinde
T2DM tanısı almış 18-45 yaş arası, 150 T2DM'li ve 150 DM olmayan bireyler üzerinde
yürütülmüştür. Katılımcıların genel bilgileri, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları, besin
tüketim sıklığı, fiziksel aktivite düzeyleri anket formu ile sorgulanmış ve bireylerin
antropometrik ölçümleri alınmıştır. Dışkapı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beslenme ve
Diyet Polikliniğine başvuran her hastadan rutin olarak serum D vitamini düzeyi
ölçülmektedir. Serum D vitaminine ilişkin veriler, hastaların tetkikleri gerçekleştirildikten
sonra dosyalarından alınmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin %55.3'ü kadın ve %44.7'si
erkek olup; yaş ortalaması T2DM bireylerde 36.73±7.51 yıl, DM olmayan bireylerde ise
30.1±7.6 yıldır. Cinsiyet, medeni durum ve ailedeki birey sayısında, gruplar arası fark
yokken (p>0.05); yaş grupları, eğitim düzeyleri ve meslek grupları ile vaka- kontrol grupları
arasında fark vardır (p<0.05). Vaka grubunun vitamin mineral takviyesi kullanma oranları
daha fazla olup (p<0.05); sigara ve alkol tüketim durumları benzerdir (p>0.05). Son 6 ay
içerisinde ağırlık değişimleri incelendiğinde ise vaka grubunda daha fazla değişiklik
saptanmıştır (p<0.05). Her iki grubunda güneş ışığından yararlanma süreleri benzerdir
(p>0.05). Katılımcılarda, ana öğün sayıları ile gruplar arasında fark yoktur (p>0.05) ancak
ara öğün tüketim miktarları vaka grubunda daha fazladır (p<0.05). Çalışmaya katılan T2DM
bireylerin beden kitle indeksi (BKİ) değerlerinin, DM olmayan bireylere göre daha yüksek
olduğu saptanmıştır (p<0.05). T2DM ve DM olmayan bireylerin çoğunluğunun istatistiki
anlamlılık düzeyinde eksik serum D vitamini (sırasıyla %78, %53) düzeylerine sahip
oldukları saptanmıştır. D vitamini düzeyi ile yaş ve BKİ arasında negatif korelasyon
saptanmıştır (sırasıyla r=-0.262, -0.190; p<0.05).
Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, D vitamini eksikliği, beslenme alışkanlıkları

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between T2DM and vitamin D by
comparing serum vitamin D levels of individuals with Type 2 Diabetes (T2DM) and individuals
without diabetes (DM) with their dietary habits, anthropometric measurements and physical activity
levels. The study was carried out on 150 individuals with T2DM and 150 without DM, aged 18-45
years, who were diagnosed with T2DM in the last 5 years, who came to the Nutrition and Diet
Polyclinic of Ankara Dışkapı Training and Research Hospital between February and April 2021. The
general information, health status, nutritional habits, food consumption frequency, physical activity
levels of the participants were questioned with a questionnaire and anthropometric measurements of
the individuals were taken. The serum vitamin D level is routinely measured from each patient who
applied to the Dışkapı Training and Research Hospital Nutrition and Diet Polyclinic. Data on serum
vitamin D were obtained from the files of the patients after their examinations were performed.
55.3% of the individuals participating in the study were female and 44.7% were male; The mean age
is 36.73±7.51 years in individuals with T2DM and 30.1±7.6 years in individuals without DM. While
there was no difference between the groups in terms of gender, marital status and the number of
individuals in the family (p>0.05); There is a difference between age groups, education levels and
occupational groups and case-control groups (p<0.05). The rate of using vitamin and mineral
supplements in the case group was higher (p<0.05); smoking and alcohol consumption were similar
(p>0.05). When weight changes in the last 6 months were examined, more changes were found in
the case group (p<0.05). Sunlight exposure times were similar in both groups (p>0.05). There was
no difference between the number of main meals and the groups (p>0.05), but the consumption of
snacks was higher in the case group (p<0.05). Body mass index (BMI) values of T2DM individuals
participating in the study were found to be higher than individuals without DM (p<0.05). It was
determined that the majority of individuals with and without T2DM had deficient serum vitamin D
levels (78% and 53%, respectively) at a statistically significant level. A negative correlation was
found between vitamin D level and age and BMI (r=-0.262, -0.190, p<0.05,respectively).
Keywords: Type 2 Diabetes, vitamin D deficiency, dietary habits