Hava yolu-hızlı tren entegrasyonunda intermodal ulaştırma stratejileri ve tarife planlaması
Intermodal transport strategies and timetable planning in air-rail integration
Yazar: AHMET FERİKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MERT EDALI ; DOÇ. DR. VİLDAN ÖZKIR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İntermodal yolcu taşımacılığı stratejisi, her bir ayağın dört temel taşımacılık yöntemi olan demir yolu, kara yolu, hava yolu ve deniz yolundan biri olduğu, farklı yolcu taşımacılığı modlarını birleştirmenin bir yöntemidir. İntermodal taşımacılık, çoğu zaman gerekli olsa da, salt gerekliliğin ötesinde sayısız avantaj sunar. Birden fazla modu entegre ederek, taşımacılık lojistiğinde verimliliği, esnekliği ve sürdürülebilirliği artırır.
Bu çalışma, ilk segmentin demir yolu tarafından desteklendiği iki segmentli hava yolu ağları için potansiyel olarak uygun maliyetli ve çevre dostu bir intermodal taşımacılık modeli önermektedir. İki amaç fonksiyonu tanımlayarak çok amaçlı karma tamsayı doğrusal programlama modeli formüle ediyoruz: (1) intermodal bağlantı sunulan transfer yolcu sayısının maksimizasyonu ve (2) ideal bağlantı süresinden sapmalardan kaynaklanan cezanın minimizasyonu. Önerilen model, küçük örnekler için Gurobi ortamında çözüldü. Daha gerçekçi problemler için, problemi çözmek üzere benzetilmiş tavlama algoritması önerilmiş ve yöntemin karşılaştırmalı performansı analiz edilmiştir. Uygulama olarak, önümüzdeki yıllarda İzmir-Ankara arasında hizmete girmesi beklenen yüksek hızlı tren seferleri için Ankara Esenboğa Havalimanı'ndan icra edilen uçuşlara intermodal taşımacılığın en iyi şekilde adapte edilmesini mümkün kılacak sefer saatleri elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan sefer saatleri verileri açık kaynaklardan derlenmiş olup, şehirlerin coğrafi konumları ve toplam havalimanı yolcu sayıları esas alınarak uzman görüşü ile birlikte şehir bazlı yolcu sayısı verileri tahmin edilmiştir. Önerilen model ile intermodal taşımacılık ağında seferler için ideal tarife saatleri elde edilebilmektedir ve Türkiye'de intermodal taşımacılığın geliştirilebilmesi için farklı modlarda taşımacılık hizmeti veren işletmelerin kazan-kazan ilişkisi oluşturmak üzere teşvik edilmeleri ve ihtiyaç duyulan altyapının oluşturulması gerektiği vurgulanmaktadır.

Abstract:
Intermodal passenger transport strategy combines different modes of passenger transport, where each segment utilizes one of the four basic modes of transport: rail, road, air, and waterway. Intermodal transportation, though often essential, offers numerous advantages beyond mere necessity. It integrates multiple modes, thereby improving efficiency, flexibility, and sustainability within transport logistics. 
This study proposes a potentially cost-effective and environmentally friendly intermodal transportation model for airline networks with two segments, where the first segment is supported by rail. We formulate a multiple objective mixed integer linear programming model, by defining two objective functions: (1) the maximization of the number of transfer passengers offered intermodal connection and (2) the minimization of the penalty resulting from deviations from the ideal connection time. The proposed model is solved by the Gurobi Solver for small instances. For more realistic problems, the simulated annealing algorithm is proposed to solve the problem and comparative performance of the method is analyzed. As a practice, schedule times have been obtained for the high-speed train services expected to be put into service between Izmir and Ankara in the coming years, which will enable the best adaptation of intermodal transportation to the flights operated from Ankara Esenboğa Airport. The flight schedule data used in the study was compiled from open sources, and city-based passenger number data was estimated with expert opinion based on the geographical locations of the cities and the total number of airport passengers. With the proposed model, ideal tariff hours for trips in the intermodal transportation network can be obtained, and it is emphasized that in order to develop intermodal transportation in Türkiye, businesses providing transportation services in different modes should be encouraged to provide a win-win relationship and the necessary infrastructure should be created.