Erişilebilir turizmde ötekileştirme
Othering in accessible tourism
Yazar: SELİN ALTUN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KIZILIRMAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Erişilebilirlik = Accessibility

Özet:
Turizm endüstrisi ülkelerin döviz geliri, istihdam ve çarpan etkisi gibi ekonomik, kültürlerarası etkileşimin sağladığı sosyal faydalar nedeni ile önem taşımaktadır. Buna bağlı olarak turizm her geçen yıl gelişmekte ve yeni pazarlar açarak büyümektedir. En yüksek potansiyeli içinde barındıran pazarlardan biri de, engelli turizm pazarıdır. İnsan onuruna yakışır seyahat etme ve sosyal yaşama katılma hakları tüm bireyler için geçerlidir. Seyahat etmek, tatil yapmak ve denize girmek gibi turizm hizmetlerine katılım sağlamak engelli bireyler de dahil olmak üzere herkes için ortak ihtiyaç ve haktır. Engelli bireyler, seyahat veya tatil kararı vermeden önce birçok zorluğu değerlendirmektedirler. Bu nedenle, erişilebilir turizm kapsamında sunulan hizmetler, engellilere yönelik ötekileştirici faktörler ve seyahat etmelerini engelleyen ek etkiler göz önünde bulundurularak planlanmalı ve uygulanmalıdır.
Son yıllarda sıklıkla araştırılan engelli turizm konulu çalışmaların yanı sıra, engelli turistlerin turizm faaliyetlerine katılmama nedenleri, bu nedenlerin toplumsal ötekileştirilmeye bağlı olup olmadığını saptamak, süreçler, sonuçlar ve stratejileri ortaya çıkarmak doktora tezinin amaçları arasındadır. Ayrıca engellilerin seyahate katılım süreçleri ve karşılaştıkları engeller, detaylı bir şekilde araştırılmakta ve teorik ve pratik çıkarımlar sunulmaktadır. Tezde, nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Alan araştırması kapsamında üç engel grubundan toplanan nitel veriler, içerik analiz yöntemi bağlamında incelenmiştir. İçerik analizi bağlamında 122 kod, dört ana tema ve sekiz alt tema ortaya çıkmıştır. Tezin sonuçları, turizm hizmetlerinin, çalışanlarının ve diğer müşterilerin tatil öncesinde, sürecinde ve sonrasında engelli bireylerin ötekileştirilmiş hissetmelerine önemli ölçüde etkileri olduğu ortaya koymuştur.

Abstract:
The tourism industry is important because of the economic benefits of countries such as foreign exchange income, employment and multiplier effect and social benefits such intercultural interaction and understanding. Accordingly, tourism is developing every year and growing by opening new markets. One of the markets with the highest potential is the disabled tourism market. The right to decent travel and participation in social life applies to all individuals. Participating in tourism services such as traveling, vacationing and swimming in the sea is a common need and right for everyone, including people with disabilities. People with disabilities evaluate many challenges before making a travel or vacation decision. For this reason, the services offered within the scope of accessible tourism should be planned and implemented by taking into account the othering factors for people with disabilities and additional effects that prevent them from traveling. 
In recent years, disabled people studies on tourism are being carried out. Among the aims of the doctoral thesis are to determine he reasons why disabled tourists do not participate in tourism activities, whether these reasons are due to social othering and to reveal he processes, results and strategies. In addition, he processes of disabled people's participation in travel and the obstacles they face are investigated in detail and theoretical and practical implications are presented. Interview technique, one the qualitative research methods was used in the study. Qualitative data collected from three disability groups within the scope of the field research were analyzed in the context of content analysis method. In the context of content analysis, 122 codes, four main themes and eight sub-themes emerged. The results of the study revealed that tourism services, employees and other customers have a significant impact on the othering feelings of disabled people before, during and after the vacation.