Gazetecilik pratiklerinin yapay zeka haber üretme sürecine etkisi: 2023 yılı kadın cinayet haberleri üzerine araştırma
The effect of journalistic practices on artificial intelligence news production process: 2023 research on femicide news
Yazar: BEYZA NUR YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR MURATOĞLU PEHLİVAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Yeni Medya ve Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Dijitalleşme ile gelen yapay zekâ uzun bir geçmişe sahip olsa da özellikle son yıllarda herkes tarafından sıkça kullanılmaya başlanmıştır. Dijitalleşmenin bize kazandırdığı hız ve pratiklik, birçok sektörde değişime neden olmuştur ve insan gibi düşünen sistemleri meydana getirmiştir. Bu teknolojiler, sektördeki ihtiyaçlarla birlikte sürekli kendini geliştirmiş ve yenilikler ortaya koymuştur. Yapay zekâ her sektörde olduğu gibi medya sektöründe de yerini almıştır. Medya sektörünün her alanında varlığını hissettiren yapay zekâ, gazetecilikte de kullanılmaktadır. Tüm dünyada bu durum etik açıdan tartışılsa da yapay zekânın kaynak olabileceğine yönelik görüşler de sıklıkla dile getirilmektedir. Bu çalışmada da gazetecilerin oluşturduğu kadın cinayetleri haberlerinin dili ile yapay zekânın oluşturduğu kadın cinayetleri haberlerinin dili karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma yapılırken üç büyük şehir olan İstanbul, Ankara, İzmir illerinde gerçekleşen kadın cinayeti haberleri seçilmiştir. Cinayetler 2023 yılına ait olup Anıt sayaçtan kronolojik sıraya göre en yakın tarihli cinayetler olarak belirlenmiştir. Haberler, Similar.web verilerine göre 2023 yılı sıralamasında ilk 3 sırada yer alan haber siteleri olan Hürriyet, Sabah ve Sözcü gazetelerinden alınarak örnekleme dahil edilmiştir. Yapay zekâ ve gazetecilerin haber dillerinin incelendiği bu araştırmada, yapay zekâ daha hızlı haber üretiyor olsa da gazetecilerden daha farklı haberler üretmediği ve etik açıdan daha iyi bir habercilik pratiği ortaya koymadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Digitalization has led to an increasing use of artificial intelligence, particularly in recent years. The speed and practicality brought to us by digitalization have caused transformations in many sectors and have created systems that think like humans. These technologies have continuously improved and introduced innovations in line with the needs of the various industries. Artificial intelligence has become a prominent feature in the media sector, particularly in journalism. Globally, ethical debates surround this situation, but various perspectives frequently suggest that artificial intelligence could serve as a valuable resource. This study conducted a comparison between journalist-written femicide news articles and those generated by artificial intelligence. We selected a sample from the femicides that were committed in 2023 in the three major cities of Istanbul, Ankara, and Izmir using the Monument Counter (Anıt Sayaç) database. We selected the news stories related to those femicides from the top 3 news sites, specifically Hürriyet, Sabah, and Sözcü newspapers, based on Similarweb 2023 data. This study, examining the news languages of artificial intelligence and journalists, observes that while artificial intelligence generates news faster than journalists, it does not significantly differ from them or demonstrate better ethical journalism practices.