Din ve tüketim kültürü ilişkisi: İslami moda dergileri üzerine bir inceleme
Relationship between religion and consumption culture: An investigation on İslamic fashion magazines
Yazar: TÜLAY CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE FULYA ŞEN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Dergiler = Magazines ; Din = Religion ; Dindarlık = Religiousness ; Medya = Media ; Moda = Fashion ; Popüler kültür = Popular culture ; Tesettür = Tesettur ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kapitalizm ve bunun sonucunda ortaya çıkan "tüketim kültürü" birçok alanda kendisini göstermektedir. Günümüzde tüketim kültürü ile aynı çizgide olması zor gözüken manevi unsurlar dahi tüketilebilir bir nesne, bir meta olarak karşımıza çıkmaktadır. Medya ürünleriyle aktarılan tüketim kültürünün dünyası, insanları yaşam tarzlarına göre konumlandırmaktadır. Toplumsal konum, yaşam tarzı ve kimlik sunumuna ilişkin değerler, medya ve reklamlar aracılığıyla mal ve hizmetlerle ilişkilendirilmekte ve ürünlerin tüketimiyle bu simgesel değerlere sahip olunacağına vurgu yapılmaktadır (Dağtaş ve Erol, 2009: 168). Bunun işleyişine bir örnek olarak İslami moda dergileri gösterilebilir. İslami moda dergileri konusunda çeşitli ve farklı bakış açılarıyla ele alınan çalışmalar yapılmıştır. Ancak yeteri kadar bir literatüre sahip değildir. Kitle iletişim araçlarının basılı bir organı olan dergiler, iletişim disiplini açısından önemli bir çalışma alanı olmaktadır.
1990'lı yıllarda yapılmaya başlanan tesettür defileleri, tesettür giyimin bir moda nesnesi haline gelmesinin sac ayağını oluşturmaktadır. 2000'li yıllarda ise, güzellik, bakım ve giyinmeye kadar dindar ve muhafazakâr kadınlar için birçok şey üreten bir sektör kendini göstermektedir (Meşe, 2015:147). 2011 yılında ise ilk İslami moda dergisi olan Âla Dergisi ile İslami moda dergisi furyası başlamıştır. Beraberinde birçok İslami moda dergisi çıkmış fakat belirli nedenlerle yayım hayatına son vermiştir. Günümüzde belirli periyodlar ile düzenli bir şekilde çıkan Aysha ve Modanisa dergileri çalışmamız için örneklem oluşturmaktadır. Bu dergilerin örneklem olarak alınmasının sebebi, hem düzenli bir şekilde çıkması ve halen devam etmesi, hem de içerik olarak çalışmamıza uygunluğu nedeni ile seçilmiştir.
Dergilerde din, tüketim, reklam, tesettür, moda konularının ne ölçüde yer aldığı içerik olarak yeniden şekillendirilen dindar kesimin yaşam tarzı ve giyiminin nasıl yeniden şekillendiği, seküler bir moda dergisinden farkı olup olmadığı bakımından içerik analizi yapılmış ve göstergebilimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Dergilerin lüks tüketime özendirdiği, din konusunda kaygılarının olmadığı, kullanılan mankenlerin, hem tesettürlü hem de başı açık fakat her ikisinin de oldukça bakımlı ve modern görünümleri gibi nedenlerden dolayı İslami moda dergilerinin seküler bir moda dergisinden pek farkı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
It is possible to say that capitalism has infiltrated almost every area. Capitalism and the resulting "consumer culture" manifest itself in many places. Even spiritual elements that seem difficult to be on the same line as consumer culture today are a consumable object, a metaphor. Islamic fashion magazines are examples of how this works. Studies on Islamic fashion magazines have been carried out by various and different perspectives. However, it does not have as much literature as it is. Magazines, which are a printed body of mass media, are an important field of work in terms of communication discipline.
Hazelnut defecations, which began in the 1990s, constitute the hair pant of being a fashion object of veil. In the 2000's, a sector that produces a lot of things for religious and conservative women, from beauty to care and dressing, shows itself. In 2011, the first Islamic fashion magazine, the Âla magazine, and the Islamic fashion magazine magazine began. Many Islamic fashion magazines came together, but for some reason he ended his publishing life. Today Aysha and Modanisa magazine, which regularly appear with certain periods, are sampling for our study. The reason why these journals are taken as samples is selected with the reason that they are both regularly going out and still continuing, and not being able to work as content.
The magazines looked at the content and discourse in terms of whether the religious style of religion, reshaped as content in which the subjects of religion, consumption, advertising, veil, fashion took place, how it reshaped and how clothing was reshaped, whether it was a secular fashion magazine. The result is that Islamic fashion magazines are not much different from a secular fashion magazine because magazines encourage consumption of luxury, there are no worries about religion, they are both veiled and open, but both are very well-maintained and modern.