Dijital ortamda takı tasarımı ve üretim teknikleri
Jewelry design and manufacturing techniques in digital environment
Yazar: ABDULLAH ÇAĞRI ÇOLPAK
Danışman: DOÇ. DR. BERNA KARAÇALI
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Hızlı prototipleme = Rapid prototyping ; Sanal prototiplendirme = Virtual prototyping ; Sayısal ortam = Digital media ; Sayısal tasarım = Digital design ; Takı tasarımı = Jewellery design ; Takılar = Jewellerys ; Üretim = Production ; Üretim teknikleri = Production techniques ; Üç boyutlu tasarım = Three dimensional design

Özet:
Takı insanların yüzyıllardır üzerinde taşıdığı duygusal ve sembolik tüm tasarım disiplinlerinde kullandığı bir parçadır. Her alanda olduğu gibi tarihsel süreç boyunca takıda tasarım, kullanılan malzemeler ve yapım teknikleri sürekli gelişme göstermektedir. 
Günümüz takı sektöründe artan rekabetle, yeni, özgün ve yaratıcı tasarımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Artık değerli madenler ve değerli taşlar insanların yatırım amacıyla kullanımından çıkmış ve estetiği tamamlayıcı bir objeye dönüşmüştür. Kullanıcıların takıda yenilikçi tasarım talepleriyle arz oluşmuş ve tasarımın önemi artmıştır. Bu nedenle, rekabetin olduğu takı sektöründe tasarım ve üretim hızlı ve kusursuz olmalıdır. Geleneksel üretim yöntemiyle üretilen takılarda, hem fazla zaman harcanmakta hem de el işçiliğiyle yapıldığı için küçük hatalar görülmektedir. Son 15 yılda takı tasarımı ile üretim teknikleri, teknolojinin gelişimiyle değişim göstermiştir. Tasarımlar, bilgisayar destekli takı tasarımı programlarında modellenmektedir. Modelin dijital verilerinin hızlı prototipleme teknolojilerine aktarılmasıyla üç boyutlu model elde edilmektedir. 
Bu çalışmada, literatürdeki bilgiler taranarak takının tarihsel süreçte gelişimi ile dijitalleşme bağlamında ele alınarak anlatılmakta ve dijital ortamın, tasarıma olan etkileri incelenmektedir. Dijital ortamda takı tasarlamaya yardımcı JewelCAD, Rhinoceros, Matrix, Zbrush programları ele alınarak SLA(Stereolitografi), FDM (Fused Deposition Modeling), SLS/SLM (Selective Laser Sintering/Selective Laser Modeling) ile MJM (Multi Jet Modeling) gibi hızlı prototip üretim teknolojilerinin, takı üretimindeki yeri gösterilmektedir. Matrix programında bir takı modeli oluşturularak, MJM hızlı prototip teknolojisi ile üretim süreci gözlenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Destekli Tasarım, Hızlı Prototipleme, Dijital Ortam

Abstract:
Jewelry is a part of human beings that has an emotional and symbolic function for centuries. Therefore, it has become an indispensable accessory of people. As in every field, throughout the historical process, the design, materials used and production techniques in jewelry show continuous improvement. 
With the increasing competition in today's jewelry industry, new, original and creative designs are needed. Precious metals and precious stones are no longer used by people for investment purposes and have turned into an object that complements the aesthetics displayed on the body. With the demands of innovative design in jewelry, the supply has been created and the importance of design has increased. For this reason, design and production must be fast and flawless in the jewelery industry where there is competition. In jewelry produced with traditional production method, errors are seen both because it takes a lot of time and because it is handcrafted. In the last 15 years, jewelry design and production techniques have changed with the development of technology and the formation of the digital environment of the computer. The designs are modeled in the computer aided jewelry design program. By transferring the digital data of the model to rapid prototyping technologies, a three-dimensional model is obtained.
In this study, the information in the literature is scanned and the development of jewelry in the historical process is explained and the effects of the digital environment on design are examined. JewelCAD, Rhinoceros, Matrix, Zbrush programs that help to design jewelry in the digital environment of the computer are explained. Rapid prototype production technologies such as SLA (Stereolithography), FDM (Fused Deposition Modeling), SLS/SLM (Selective Laser Sintering/Selective Laser Modeling) and MJM (Multi Jet Modeling) have their place in jewelry. A jewelry model is created in the Matrix program, and the production process is observed with MJM rapid prototype technology.
Keywords: Computer Aided Design, Rapid Prototyping, Digital Media