Ortaokul matematik öğretmenlerinin öğrencilerin matematiksel düşüncelerini fark etme becerilerinin incelenmesi
Investigating middle school mathematics teachers' noticing of students' mathematical thinking
Yazar: FİGEN BOZKUŞ
Danışman: PROF. DR. ZÜLBİYE TOLUK UÇAR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fark etme becerisi = The ability to notice ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul matematik öğretmenleri ile yapılan ders öncesi ve ders sonrası yansıtıcı görüşmelerde ve öğretim süreçlerinde öğretmenlerin fark etme düzeylerinin incelenmesi, aynı zamanda sınıf içi uygulamalarının temel alındığı video kulüp çalışmalarının ve yansıtıcı görüşmelerin; öğretmenlerin fark etme becerilerini nasıl etkilediği ve öğretim sürecine nasıl yansıdığının ortaya koyulması amaçlanmıştır.
Araştırmada model olarak, eylem araştırması kullanılmıştır. Araştırma dört ortaokul matematik öğretmeni ile 2017-2018 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde 14 haftalık bir süreçte gerçekleştirilmiştir. Veri toplama süreci, yansıtıcı görüşmeler, öğretim süreci gözlemlenmesi ve video kulüp çalışmaları yapılmıştır. Bu kapsamda, üç öğretmenin altı defa (12 saat) dersi gözlemlenirken, bir öğretmenin yedi defa (14 saat) dersi gözlemlenmiştir. Gözlem yapılan her iki saatlik ders öncesinde ve sonrasında öğretmenlerle yansıtıcı görüşmeler yapılmıştır. Bununla birlikte süreç içerisinde, toplamda altı defa olmak üzere öğretmenlerin kendi öğretim süreçlerinin değerlendirildiği video kulüp çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen veriler, literatürde yer alan ve öğretmenlerin öğrenci düşüncelerini fark etme becerilerini incelemeye yönelik geliştirilen kavramsal çerçeve doğrultusunda analiz edilmiştir.
Elde edilen bulgular, yansıtıcı görüşmelerde ve öğretim süreçlerinde öğretmenlerin aktör ve konu boyutlarında neleri fark ettiklerine ilişkin; öğretmenden öğrenciye, öğretmen pedagojisinden öğrencilerin matematiksel düşüncesine doğru bir değişimi olduğu yönündedir. Bununla birlikte öğretmenlerin fark etme yaklaşımlarının; inanç, bilgi ve deneyimlerinden etkilendiğini gösteren bulgulara ulaşılırken, öğretmenlerin; alan bilgisi, pedagoji bilgisi ve öğrenci düşünce bilgisinin de fark etme yaklaşımlarında önemli bir rolü olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, öğretmenlerle yapılan yansıtıcı görüşmelerin ve kendi öğretim süreçlerinin değerlendirilmesini temel alan video kulüp çalışmaları ile öğretmenlerin inançları, algıları ve bilgilerinde yaşanan değişim sonucunda; öğretmenlerin, öğrencilerin matematiksel düşüncelerini fark etme yaklaşımlarında gelişim olduğu sonucuna varılmıştır.
	
ANAHTAR KELİMELER: Öğretmenlerin fark etme becerileri, Öğrencilerin matematiksel düşünceleri, Ortaokul matematik öğretmenleri

Abstract:
This research aims to investigate middle school mathematics teacher's noticing of children's mathematical thinking skills and development of these skills. Firstly the level of teacher's noticing with reflective interviews (before and after lessons interview) and in teaching processes were examined. Secondly, video clubs on clasroom practices and reflective interviews were used to elicit how they affected teachers' noticing skill and how they are reflected in teaching process.
The research utilizes action research. Study was carried out with four middle school mathematics was performed in the second semester of 2017-2018 academic year and distributed in total of a 14 week period. During the data collection process, reflective interviews with teachers, observation of the teaching process and video clubs were conducted. In this context, three teachers were observed six times (12 hours), while one of them was observed seven times (14 hours). Reflective interviews were held with teachers before and after each observed lesson. In the process, video club studies were conducted six times in total where teachers' own teaching processes were evaluated. Reflective interviews and observations were analyzed in line with the framework that developed for determining teachers' noticing and children's mathematical thinking skills in literature.
The study results indicate that, there is an improvement in teachers' noticing. This development involves a shift from teacher to student, from teacher pedagogy to student's mathematical thinking in dimension of actor and subject in reflective interviews and teaching process. Another result of the research is that teachers' noticing are influenced by their beliefs, knowledge and experiences. However, it has been revealed that teachers' knowledge of content, pedagogy and student thinking have an important role in teachers' noticing. Inline with the findings, in order to interpret and understand students' thinking, it can be said that teachers need to improve their knowledge. As a result, it was observed that teachers' beliefs, views and knowledge can be changed with reflective interviews and video clubswhere they can evaluate their own teaching processes. Due to this change, it was concluded that there was an improvement in teachers' noticing to students' mathematical thinking skills.

KEYWORDS: Teacher noticing, Student's mathematical thinking, Middle school mathematics teacher