Gelişimsel dil konuşma bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren okul öncesi çocukların sosyal beceri ve davranış problemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of social skills and behavior problems of preschool children with developmentallanguage disorder and typically developing children
Yazar: CANSU NAZLI ÖZKAZANÇ
Danışman: PROF. DR. SENNUR ZAİMOĞLU
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Dil becerileri = Language skills ; Dil gelişimi = Language development ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Konuşma problemi = Speaking problem ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal beceri = Social skill ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu çalışmada, okul öncesi dönemde gelişimsel dil konuşma bozukluğu olan ço- cuklar ile tipik gelişim gösteren akranları arasında davranış problemleri ve sos- yal beceri alanları arasındaki farklılıklar incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi İstanbul ili Kadıköy ilçesindeki uygunluk örneklemine göre belirlenmiş yedi ma- hallede bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilk okullarda ve bağımsız anaokullarının okul öncesi sınıflarında okumakta olan çocuklardan oluşmaktadır. Araştırmaya 23'ü erkek, 17'si kız; toplam 40 çocuk katılmıştır. Katılımcıların yaş- ları 36 aylık ile 72 aylık arasında değişmektedir. Araştırmanın verileri, örnekleme dahil edilen çocukların ebeveynleri ve gittikleri okullardaki anasınıfı öğretmenleri tarafından doldurulmuş anketler aracılığı ile toplanmıştır. Bu çalışmada Sosyo- demografik Bilgi Formu, İletişim, Dil ve Konuşma Gelişimi Değerlendirme Ölçeği, Conners Ebeveyn Dereceleme Ölçeği ve Conners Sınıf Öğretmeni Dereceleme Öl- çeği, Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği'nin Sosyal Beceri Ölçeği ve Dikkat Eksikliği Aşırı Hareketlilik Bozukluğu Değerlendirme Listesi veri toplama araç- ları olarak kullanılmıştır. Conners Ebeveyn ve Öğretmen Ölçeği ile Sosyal Beceri Ölçeği ve bu ölçeklerin her bir alt ölçeği için gruplar arası anlamlı bir fark olup olmadığı Mann-Whitney U testi yapılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuç- ları beklenene uygun şekilde davranış problemleri ve sosyal beceriler açısından gruplar arası bir fark olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgulara göre, gelişimsel dil-konuşma bozukluğu olan çocuklarda dil-konuşma alanında normal gelişim gös- teren akranlarına göre karşı gelme, bilişsel problemler/dikkatsizlik, hiperaktivite, sosyal problemler, huzursuzluk ve duygusal değişkenlik gibi davranış problemleri daha çok görülmektedir. Ayrıca, gelişimsel dil-konuşma bozukluğu olan çocukların Sosyal bağımsızlık ve Sosyal etkileşim alanlarında sosyal beceriler açısından daha zayıf becerilere sahip oldukları görülmüştür. Araştırmanın sonucu ilgili literatür ışığında tartışılmış, araştırma ve uygulama açısından ileride yapılabilecek gelecek çalışmalar için öneriler verilmiştir.

Abstract:
This study investigates whether there is a meaningful difference in behavioral problems and social skills between children with developmental language disorder and typical developing peers among preschool children. The sample of the study consisted of the children who were studying in the official primary schools of the Ministry of National Education and in the pre-school classes of the independent kindergartens, which are located in seven neighborhood of the Kadikoy district in the Istanbul city. 23 boys, 17 girls; A total of 40 children participated. The participants' ages ranged from 36 months to 72 months. Data of the study were collected through questionnaires filled by parents and the kindergarten teachers in schools. In this study, Sociodemographic Information Form, Communication, Lan- guage and Speech Development Appraisal Scale, Conners Parent Rating Scale and Conners Teacher Rating Scale, Social Skill Scale which is included in Preschool and Kindergarden Behaviour Scales and Attention Deficit Hyperactivity Disorder Evaluation List were used as data collection tools. Whether there is a significant difference between the groups for the mentioned scales in total and each subscale of main scales, was analyzed by Mann-Whitney U test. The results showed that there is a significant difference between the groups in terms of behavior problems and social skills. According to findings, behavioral problems such as cognitive problems/ inattention, hyperactivity, social problems, restlessness and emotiona- lity are seen more frequently in children with developmental language disorder compared to typically developing group. In addition, children with developmental language disorder were found to have weaker skills in terms of social skills such as social independence and social interaction. The results of this study are discussed in the light of literature and suggestions are given for future studies that can be done in terms of research and application.