Karaciğer sirozu tanılı hastalarda non invaziv methodların özofagus varis kanama riskini belirlemedeki rolü
The role of non invasive methods in determining the risk of esophagus bleeding in patients with liver cirrhosis
Yazar: DOĞAN CAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HANİFE USTA ATMACA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
AMAÇ: Günümüzde endoskopi, özofagus varislerinin (ÖV) taranması ve teşhisinde altın standart yöntemdir. Ancak endoskopi invaziv bir yöntemdir. ÖV'nin non-invaziv değerlendirmesi, sirozlu hastaların yönetimini iyileştirebilir ve taramayla ilgili hem tıbbi hem de finansal yükü azaltabilir. Bu çalışmanın amacı, karaciğer sirozlu hastalarda ÖV varlığını öngörmede non-invaziv skorların rolünü değerlendirmektir.
GEREÇ-YÖNTEM: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 1 Ocak 2018 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında İç Hastalıkları servisinde 35-75 yaş aralığında olan ve Child-Pugh sınıf B ve C karaciğer sirozu tanısıyla yatarak takip edilmiş hastalar retrospektif olarak incelendi. Bu hastalar içerisinde özofagus varis kanaması(ÖVK) olanlardan 50 hasta, olmayanlardan 50 hasta rastgele seçilerek toplam 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların demografik verileri, siroz etyolojisi, serum alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), uluslararası normalleştirilmiş oran (INR), total bilirubin, trombosit (PLT), hematokrit, lökosit, albumin, dalak boyutu ve özofagus varisleri olan grupta özofagus varis evreleri hesaplanarak kayıt altına alındı. Hastaların platelet sayısı / dalak boyutu oranı (PC/SD), AST-trombosit oranı (APRI) indeksi, LOK indeksi, FIB-4 skoru, GUCİ skorlamaları ÖVK olan ve olmayan gruplar arasında karşılaştırıldı.                                                                                                                        BULGULAR: ÖVK olan hastaların trombosit ortalaması 116714.29±79955.19, ÖVK olmayan hastaların trombosit sayısı ortalaması 148314.81±70923.24'dür (p=0.003). ÖVK olan hastaların hematokrit ortalaması 27.57±5.77 iken, ÖVK olmayan hastalarınki ise 34.17±5.39'dir (p<0.001). Albumin değeri, ÖVK olanlarda ÖVK olmayanlara göre anlamlı derecede daha düşük saptanmıştır (2.92±0.63 - 3.29±0.70) (p=0.006). ÖVK olan hastalarda dalak çapı ortalaması 151.65±28.66 mm, ÖVK olmayan grupta yer alan hastaların dalak çapı ortalaması 133.39±21.74 mm'dir (p<0.001).  ÖVK olan hastaların APRI index ortalaması 2.12±2.36, ÖVK olmayanların yer aldığı grupta APRI index ortalaması 1.24±1.02 olduğu belirlenmiştir (p=0.010). ÖVK olan hastaların PC/SD ortalaması 845.51±684.02, ÖVK olmayanların PC/SD ortalaması 1169.94±629.89'dür (p=0.001).ÖVK olan hastaların GUCI skoru ortalaması, ÖVK olmayan hastalara göre daha yüksektir (3.44±4.04 - 2.04±2.09) (p=0.017).  ÖVK olan hastaların FIB-4 skoru ortalaması 7.97±8.06, ÖVK olmayan hastalarınki ise 5.08±3.41'dir (p=0.034).
SONUÇ: Çalışmamızda trombosit sayısı, hematokrit, albümin, dalak çapı gibi parametrelere ek olarak APRI indeksi, PC/SD oranı, GUCI skorlaması, FIB-4 skorlamasının ÖV'lerinin saptanmasında kullanılabilecek, kolay uygulanabilir, non-invaziv belirteçler olduğu tespit edilmiştir. Özellikle endoskopik işlemlere göre bu parametrelerin tespit edilmesi ve değerlendirilmesi çok daha kolay ve daha az invaziv olacaktır.

Anahtar kelimeler: siroz, non-invaziv, skorlama, özofagus, varis

Abstract:
OBJECTIVE: Today, endoscopy is the gold standard method for screening and diagnosis of esophageal varices (OV). However, endoscopy is an invasive method. Non-invasive evaluation of the OV can improve the management of patients with cirrhosis and reduce both the medical and financial burden associated with screening. The aim of this study is to evaluate the role of non-invasive scores in predicting the presence of EV in patients with liver cirrhosis.
MATERIALS-METHODS: Patients aged 35-75 years who were hospitalized in the Internal Medicine service of Istanbul Training and Research Hospital between January 1, 2018 and December 31, 2022, with the diagnosis of Child-Pugh class B and C liver cirrhosis, were retrospectively analyzed. Among these patients, 50 patients with esophageal varices bleeding (OVC) and 50 patients without esophageal varices were randomly selected and a total of 100 patients were included in the study. Demographic data of these patients, cirrhosis etiology, serum alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), international normalized ratio (INR), total bilirubin, platelet (PLT), hematocrit, leukocytes, albumin, spleen size, and esophageal varices in the group with esophageal varices Varicose veins stages were calculated and recorded. Platelet count / spleen size ratio (PC/SD), AST-to-platelet ratio (APRI) index, LOC index, FIB-4 score, and GUCI scores of the patients were compared between groups with and without CVC.                                                                                                                                            RESULTS: The mean platelet count of patients with AVC was 116714.29±79955.19, and the mean platelet count of patients without SVC was 148314.81±70923.24 (p=0.003). While the mean hematocrit of patients with AVK was 27.57±5.77, it was 34.17±5.39 in patients without AVK (p<0.001). Albumin value was found to be significantly lower in patients with SVC than in those without SVC (2.92±0.63 - 3.29±0.70) (p=0.006). The mean spleen diameter was 151.65±28.66 mm in patients with OVC, and 133.39±21.74 mm in patients in the group without OVC (p<0.001). It was determined that the mean APRI index of the patients with SVK was 2.12±2.36, and the mean of the APRI index was 1.24±1.02 in the group of patients without SVK (p=0.010). The mean PC/SD score of patients with AVK was 845.51±684.02, and the mean PC/SD of patients without AVK was 1169.94±629.89 (p=0.001). The mean GUCI score of patients with AVK was higher than those without AVK (3.44±4.04 - 2.04±2.09) (p=0.017). The mean FIB-4 score of patients with AVK was 7.97±8.06, and 5.08±3.41 in patients without AVK (p=0.034).
CONCLUSION: In our study, in addition to parameters such as platelet count, hematocrit, albumin, and spleen diameter, it was determined that APRI index, PC/SD ratio, GUCI scoring, and FIB-4 scoring are easily applicable, non-invasive markers that can be used in the determination of OVs. It will be much easier and less invasive to detect and evaluate these parameters, especially compared to endoscopic procedures.
Key words: cirrhosis, non-invasive, scoring, esophagus, varicose