Farklı aydınlatma programlarına bağlı olarak değişen endojen melatonin döngüsünün etlik piliçler üzerindeki etkileri
Effects of endogenous melatonin rhythms depending on different lighting programs on broilers
Yazar: HACER KOZANOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEZEN ÖZKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Embriyo = Embryo ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Kuluçka = Incubation ; Melatonin = Melatonin

Özet:
Bu çalışmada kuluçkada ve büyütme döneminde döngüsel aydınlatmanın kuluçka performansı, çıkış öncesi ve sonrası gelişme, civcivlerde aydınlık/karanlık melatonin salgılanma ritmi, beyin dokuda GSH-Px enzim aktivitesi ile büyütme döneminde rektal sıcaklık, lökosit tiplerinin oranları ve korku üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla Ross-308 etlik damızlık kuluçkalık yumurtalar (n=1000) karanlıkta (KK) ya da 16A:8K aydınlatma altında (AK) kuluçka edilmiştir. Üretilen civcivler 24 saat aydınlık (24A) ya da 16A:8K aydınlatma programlarında büyütülmüşlerdir.AK uygulaması embriyonun kabuğu çatlatma süresini erkene almış, çıkış gücü, embriyonik ölüm oranı ve toplam kuluçka süresini etkilememiştir. AK, embriyo dönemi 13. günde (E13) embriyo ağırlığını artırmış, E18 ve çıkışta ise gruplar arasında farklılık saptanmamıştır. Büyütme dönemi 7. gün, 16A:8K programında yetiştirilen AK civcivler ile 24A altında büyütülen KK civcivler benzer canlı ağırlığa sahip olmuşlardır. Ancak kuluçka dönemi aydınlatması 38. günde kesim ağırlığını etkilememiştir. Büyütme dönemi 16A:8K uygulaması 24A uygulamasına göre canlı ağırlığı geriletmiştir.KK grubunda kuluçkadan çıkış günü melatonin günlük ritminin oluşmadığı buna karşın AK civcivlerde kuluçkadaki aydınlatma döngüsü ile uyumlu olarak karanlıkta yüksek, aydınlıkta düşük melatoninin döngüsünün yerleştiği gözlenmiştir. Hem AK hem de KK grubundan civcivlerde 16A:8K büyütmede 6. gün benzer melatonin döngüsü gözlenmiştir. AK civcivler 24A büyütme koşullarında dahi melatoninin günlük ritmini koruma eğilimi göstermiştir. GSH-Px, TI süresi, rektal sıcaklık, lökosit tiplerinin oranları ve H:L üzerine büyütme dönemi aydınlatmasının etkisi daha belirgin olmuştur. AK uygulamasında civcivlerde erken dönemde melatonin salgılanma ritmi, gelişme ve korku ve üzerine bazı olumlu etkiler gözlenmekle birlikte etkilerin yönü ve düzeyi kararlılık göstermemiştir. AK uygulaması, çıkış gücünü etkilemeksizin, çıkışta melatoninin sirkadiyen ritmini desteklemesi, erken dönem çevre koşullarına uyum ve gelişme üzerine dönemsel olumlu etkileri ile hem performans hem de refahın iyileştirilmesi açısından potansiyel öneme sahip olabilir. Ancak konunun uygulamaya aktarılabilmesi için daha kapsamlı araştırmalara gereksinim vardır.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of cyclic lighting during pre and postnatal periods on hatching and growth performance, light/dark blood melatonin rhythms, brain GSH-Px activity, fear reaction, rectal temperature and leukocyte differentiation in broilers. Ross-308 broiler breeder hatching eggs (n=1000) were divided into two groups and incubated at either 24 h darkness (KK) or 16 h light (L) and 8 h darkness (D) (AK). Newly hatched chicks were reared either under 16L:8D or 24L lighting schedules.AK accelerated piping time, without any changes on hatching time, percentage of dead embryos and hatchability. AK increased embryo weight at embryonic day (ED) 13. There were no difference between the groups at ED18 and hatching day. On d 7, body weight of AK chicks reared at 16L:8D were similar to those from KK reared at 24L. However, slaughter weight at 38 d didn?t differ between incubation groups while 16L:8D rearing reduced body weight of broilers. A daily rhythm of melatonin, which was characterized by higher levels at dark periods than light periods, was evident in AK chicks at hatching day as consistent with incubation lighting; but it was not observed in KK. Both incubation groups had same circadian rhythm of melatonin at 6 d under 16L:8D rearing condition. AK chicks tended to keep their melatonin rhythms even at the 24L. Posthatch lighting conditions had more prominent effects on GSH-Px activity, rectal temperature and leukocyte differentiation than incubation lighting. Although some positive effects of AK were found on early growth of embryos and chicks, fear and stress responses of broilers, the direction and magnitude of the effect was not consistent among ages and posthatch conditions.AK may have a potential to improve performance and welfare of broilers as consider to the circadian rhythm of melatonin at hatch which probably may improve adaptation of chicks to the environment without adverse effect on hatching performance. However more detailed research is need to imply this method in practice.