Gastroözofageal reflü nedeni ile cerrahi tedavi yapılmış çocuklarda ağız sağlığı ve tükürük pepsin düzeylerinin cerrahi sonrası değerlendirilmesi
Post-surgical evaluation of oral health and salivary pepsin levels in children who underwent surgical treatment for gastroesophageal reflux
Yazar: KÜBRA SAĞ
Danışman: PROF. DR. MERYEM UZAMIŞ TEKÇİÇEK
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Gastroözefageal Reflü Hastalığı (GÖRH); gastroözefageal reflünün günlük hayatı ve işleyişi etkilemesi, rahatsızlık verici semptomlara ve/veya komplikasyonlara yol açmasıdır. Bu çalışmanın amacı; GÖRH nedeniyle operasyon yapılmış çocukların ağız ve diş sağlığının, bazı tükürük parametrelerinin ve tükürük pepsin konsantrasyonlarının sağlıklı çocuklar ile karşılaştırılarak değerlendirilmesidir. Hacettepe Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurulu Başkanlığı'ndan onay alındıktan sonra veriler, çocuk ve ailelerin bazı demografik bilgileri, çocukların sistemik hastalık durumu, beslenme ve diş fırçalama alışkanlıklarına ilişkin anket; ağız sağlığının değerlendirilmesi kapsamında; diş çürüğünün değerlendirilmesinde dmft/DMFT ve dmfs/DMFS indeksi, PUFA/pufa indeksi, periodontal sağlığın değerlendirilmesinde plak indeksi, gingival indeks, dişlerde renklenme bulguları, diş anomalileri, yumuşak ve sert doku bulguları, diş erozyonunun değerlendilmesinde Temel Eroziv Aşınma Değerlendirmesi (Basic Erosive Wear Examination-BEWE) indeksi ve tükürük parametrelerinin değerlendirilmesi kapsamında; tükürük akış hızı, pH değeri, tamponlama kapasitesi ve pepsin değerleri değerlendirilmiştir. Tükürük örneklerinde pepsin enzimi konsantrasyonları sandwich ELISA metodu ile analiz edilmiştir. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı'nda 01.01.2018 tarihinden itibaren gastroözefageal reflü nedeniyle cerrahi operasyon yapılan, yaş ortalaması 7,19±4,651 olan 16 çocuk ve yaş ortalaması 8±4,186 olan 26 sağlıklı çocuk katılmıştır. Veriler; Ki Kare Testi, Fisher'ın Kesin Testi, T Testi ve Mann Whitney U testi, Pearson Korelasyon Testi ve Spearman'ın Korelasyon Testi ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir (p<0,05). Opere GÖRH grubundaki çocukların %56,3'ü ağızdan beslenmemektedir. Opere GÖRH grubunda çocukların dmft/dmfs ve indeks ortalamaları sağlıklı çocuklara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük, plak indeksi ve gingival indeks ortalamaları daha yüksektir. Opere GÖRH grubunda maksiller anterior bölgede BEWE indeks değerleri diğer bölgelere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksektir. Bu grupta ağızdan beslenmeyen çocukların dmft/dmfs, DMFT/DMFS indeksleri sıfırdır. Tükürük pepsin miktarı opere GÖRH grubunda 95,219±154,250 pg/ml, sağlıklı grupta 104,923±193,869 pg/ml olarak bulunmuştur fakat gruplar arasında pepsin konsantrasyonları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Sonç olarak, GÖRH'ün gözlendiği hastalıklarda; teşhis, tedavi ve kontrol aşamalarında takip eden ve değerlendiren ekip arasında çocuk diş hekimlerinin bulunması önemlidir. Bu çocukların tedavisini üstelenen tıp branşları, aileler ve son olarak çocuklar; ağız sağlığının önemi ile ilgili bilgilendirilmelidir.

Abstract:
Gastroesophageal reflux disease (GERD) is characterized by the impact of gastroesophageal reflux on daily life and function, leading to troublesome symptoms and/or complications. The aim of this study is to evaluate the oral and dental health, certain salivary parameters and salivary pepsin concentrations of children undergoing surgery due to GERD, by comparing them with healthy children. Following approval from the Hacettepe University Non-Interventional Ethics Committee, data were collected, including demographic information of children and their families, systemic health status of children, dietary and tooth brushing habits through a questionnaire. Oral health assessment included evaluation of dental caries using dmft/DMFT and dmfs/DMFS indices, PUFA/pufa index, assessment of periodontal health using plaque index, gingival index, tooth discoloration findings, dental anomalies, soft and hard tissue findings, evaluation of dental erosion using the Basic Erosive Wear Examination (BEWE) index, and evaluation of salivary parameters including salivary flow rate, pH value, buffering capacity, and pepsin levels. Pepsin enzyme concentrations in saliva samples were analyzed using the sandwich ELISA method. The study included 16 children who underwent surgical operations due to GERD with a mean age of 7.19±4.651 and 26 healthy children with a mean age of 8±4.186, operated on in the Department of Pediatric Surgery, Hacettepe University Faculty of Medicine, since 01.01.2018. Data were statistically analyzed using the Chi-square test, Fisher's exact test, T-test, Mann-Whitney U test, Pearson correlation test, and Spearman's correlation test (p<0.05). In the operated GERD group, 56.3% of children do not feed orally. The mean dmft/dmfs and indices of children in the operated GERD group are statistically significantly lower compared to healthy children, while plaque index and gingival index means are higher. BEWE index values in the maxillary anterior region in the operated GERD group are statistically significantly higher compared to other regions. In this group, children who do not feed orally have dmft/dmfs, DMFT/DMFS indices of zero. The salivary pepsin level was found to be 95.219±154.250 pg/ml in the operated GERD group and 104.923±193.869 pg/ml in the healthy group; however, no statistically significant difference was observed between the groups in terms of pepsin concentrations. In conclusion, in diseases where GERD is observed, it is important to have pediatric dentists among the team that follows up and evaluates the diagnosis, treatment, and control stages. Medical specialties responsible for the treatment of these children, families, and ultimately children themselves should be informed about the importance of oral health.