Doğrudan yabancı yatırımların büyüme üzerine etkisinde dış ticaret dengesinin rolü /
Yazar: AFİFE ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA EMRE CİVELEK
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Dış ticaret dengesi = Foreign trade balance ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Bu araştırmada, doğrudan yabancı yatırımların büyüme üzerine etkisinde dış ticaret dengesinin rolü incelenmiştir. Dünya Bankası ve uluslararası gümrük verileri kullanılarak doğrudan yabancı yatırımların etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada literatürde kabul edilen araştırma verileri kullanılmıştır. Doğrudan yabancı yatırım, tanımı, tarihi, türleri, teorileri ve etkileri ile dış ticaret ve ekonomik büyüme incelenmiştir. 
Bretton Woods Konferansı ve sonraki yıllarda Uluslararası Para Fonu'nun etkisi ile birlikte uluslararası ticaretteki kısıtlamaların azalması söz konusu olmuştur. İkinci Dünya Savaşı sonrası dünyadaki yapılanma, teknoloji ve lojistik imkanlarının gelişmesi bu sürece katkı sağlamıştır. Genel olarak tasarruf ve finansman yetersizliği sorunu yaşayan gelişmekte olan ülkeler, sanayileşmiş ülkelerden sermaye ithal etmekte veya dış borç almaktadırlar. Kendilerini küresel ekonomi ve ticarete entegre edebilmiş, teknolojide meydana gelen gelişmelere ayak uydurabilen aynı zamanda ülkedeki yasal düzenin sağlıklı işlediği bu ülkeler; sermaye ihtiyaçlarını doğrudan yabancı yatırım alarak karşılayabilmekte ve uzun dönemli kalkınma için koşulları oluşturabilmektedirler. Dış ticarette ihracat kapasitelerini genişletebilmek, kendi ülkesindeki sanayi ürünleri ihtiyacını karşılayarak ithalatı azaltabilmek amacı taşıyarak doğrudan yabancı yatırımları kabul eden ülkeler dış ticaret dengesinde de lehlerine hareket etmiş olabilmektedirler. Bu çalışma ile doğrudan yabancı yatırımların dış ticaret dengesi ve büyüme üzerine etkisinde dünya ekonomik verilerini baz alarak; aralarındaki anlamlı ilişkilerin görülmesi amaçlamaktadır.

Abstract:
In this research, the role of foreign direct investments effect on foreign trade balance and growth has been examined. The effects of foreign direct investments have been analyzed by using World Bank and international customs data. In the study the research data which was accepted in the literature were used. Foreign direct investment, its definition, history, types, theories and effects, foreign trade and economic growth are studied.
With the influence of the Bretton Woods Conference and the International Monetary Fund in the following years, the restrictions in international trade have been reduced. The development of structuring, technology and logistics facilities in the world after the Second World War contributed to this process. Developing countries, which generally have problem of saving and lack of financing are importing capital or borrow external indebtedness from the industrialized countries. They have been able to integrate themselves into the global economy and trade; These countries, which can keep up with the developments in technology and where the lawful order is processeed properly. They can supply their capital needs directly by receiving foreign direct investment and create conditions for long-term development. Countries that accept foreign direct investments by aiming to expand their export capacity in foreign trade and reduce imports by meeting the need for industrial products in their own country may have acted in their favor in the foreign trade balance. With this study, based on world economic data on the impact of foreign direct investments on foreign trade balance and growth; It aims to see meaningful relationships between them.