Sağlık profesyonellerinde merhamet yorgunluğu ve psikolojik sağlamlığın iş-aile yaşam dengesi ile ilişkisi
The relationship of compassion fatigue and psychological resilience with work-family life balance in health professionals
Yazar: GÖNÜL KILIÇ
Danışman: PROF. DR. İSHAK AYDEMİR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile yaşam döngüsü = Family life cycle ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
Amaç: Bu araştırmada sağlık profesyonellerinin merhamet yorgunluğu ve psikolojik sağlamlığının iş-aile yaşam dengesi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada nicel yaklaşım benimsenmiştir. Araştırmada katılımcıların sosyo-demografik özellikleri hakkında bilgi sahibi olmak için "Kişisel Bilgi Formu", merhamet yorgunluğu hakkında bilgi sahibi olmak için Adams ve arkadaşları tarafından geliştirilmiş, Dinç ve Ekinci (2019) tarafından Türkçe'ye çevrilmiş Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği (MY-KÖ), psikolojik sağlamlık düzeyi hakkında bilgi sahibi olmak için Smith ve diğ. (2008) tarafından geliştirilen ölçek Doğan (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ), iş-aile yaşam dengesi hakkında bilgi sahibi olmak için Apaydın (2011: 254) tarafından geliştirilen "İş-Aile Yaşam Dengesi" ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma kapsamında elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada betimsel ve çıkarımsal istatistik teknikleri kullanılmıştır. Betimsel istatistiklerde katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini ortaya koymak için frekans, minimum, maksimum, yüzde, ortalama ve standart sapma gibi analizler kullanılmıştır. Çıkarımsal istatistiklerde sosyodemografik değişkenlerin grup ortalama puanlarının farklılaşma durumu incelenirken iki grup karşılaştırmalarında "bağımsız örneklem t testi", üç ve üzeri grup karşılaştırmalarında "One Way ANOVA" kullanılmıştır. ANOVA testi sonucunda anlamlı farklılık bulunan sonuçlarda farklılığın kaynağını tespit etmek amacıyla Tukey ve Tamhane Testi kullanılmıştır. İki sayısal değişken arasındaki ilişkiye bakabilmek amacıyla da "Pearson Korelasyon Testi" kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 469 sağlık personeli (115 doktor (%24,5), 143 hemşire
(%30,5), 106 sağlık lisansiyeri (%22,6), 105 diğer personel (%22,4) katılmıştır. Katılımcıların %66,3'ü kadındır. Katılımcıların %34,8'i 29 yaş ve altı bireylerdir.
%67,4 oranında bireyin eğitim durumu lisanstır ve %44,4'ünün meslekte geçirdiği süre 11 yıl ve daha fazladır. Sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu orta düzeylerde (Ort. 9,79), psikolojik sağlamlık düzeyi yüksek (Ort. 19,03) ve iş aile
 
yaşam dengesi orta düzeyde (Ort.2,20); İşin aileye olumsuz etkisi yüksek düzeyde (Ort. 2,82), ailenin işe olumsuz etkisi ise yüksek düzeyde (Ort.3.84) ve iş-aile yaşam dengesi ise orta düzeyde (Ort. 2,74) saptanmıştır.
Sonuç: Psikolojik sağlamlık arttıkça merhamet yorgunluğu, ikincil travma ve mesleki tükenmişlik azalmıştır. Merhamet yorgunluğu arttıkça iş-aile-yaşam dengesi azalmıştır. Psikolojik sağlamlık arttıkça iş-aile-yaşam dengesi de artmıştır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to examine the relationship between compassion fatigue and psychological resilience of health professionals and work- family life balance.
Method: A quantitative approach was adopted in the study. In the study, the "Personal Information Form" was used to obtain information about the socio- demographic characteristics of the participants, the Compassion Fatigue Short Scale (CF-SS) developed by Adams et al. and translated into Turkish by Dinç and Ekinci (2019) to obtain information about compassion fatigue, and the scale developed by Smith et al. (2008) and adapted into Turkish by Doğan (2015), and the "Work- Family Life Balance" scale developed by Apaydın (2011: 254) was used to obtain information about work-family life balance.
The data obtained within the scope of the research were analyzed using SPSS
25.0	package program.

Descriptive and inferential statistical techniques were used in the study. In descriptive statistics, analyses such as frequency, minimum, maximum, percentage, mean and standard deviation were used to reveal the socio-demographic characteristics of the participants.In inferential statistics, "independent sample t-test" was used for two group comparisons and "One Way ANOVA" was used for three or more group comparisons when examining the differentiation of group mean scores of sociodemographic variables.Tukey and Tamhane Tests were used to determine the source of the difference in the results where there was a significant difference as a result of the ANOVA test."Pearson Correlation Test" was used to examine the relationship between two numerical variables.
Findings: 469 healthcare personnel (115 physicians (24.5%), 143 nurses
(30.5%), 106 health undergraduates (22.6%), 105 other personnel (22.4%)) participated in the study. 66.3% of the participants were female. 34.8% of the participants were 29 years of age or younger. 67.4% of the participants had a bachelor's degree and 44.4% had 11 or more years of experience in the profession. Compassion fatigue was found to be moderate (mean 9.79), psychological resilience
 
was high (mean 19.03) and work-family life balance was moderate (mean 2.20); the negative impact of work on family was high (mean 2.82), the negative impact of family on work was high (mean 3.84) and work-family life balance was moderate (mean 2.74).
Conclusion: Compassion fatigue, secondary trauma and occupational burnout decreased as psychological resilience increased. As compassion fatigue increased, work-family-life balance decreased. As psychological resilience increased, work-family-life balance increased.