İkinci Karabağ savaşı: Türkiye medyasında yansımaları
Second Karabakh war: Reflections in Turkish media
Yazar: ORKHAN TAGHIYEV
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT ÖZBEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Azerbaycan ve Ermenistan arasında tarih boyunca süregelen etnik ve toprak kaynaklı Karabağ sorunu, yaklaşık 200 yıldır çözüme kavuşmamış bir ihtilafı içerir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından oluşan Dağlık Karabağ meselesi, Sovyetler Birliği'nin çöküşü sırasında yaşanan savaşla daha da karmaşık hale gelmiştir. Ardından 26 yıldan fazla süren sınır çatışmalarının ardından, 2020'de İkinci Karabağ Savaşı başlamıştır. Çalışmanın ilk bölümünde Dağlık Karabağ sorununun tarihsel kökenleri, günümüz nedenleri ayrıntılı şekilde incelenmiş ve bölgedeki çatışmaların sonuçları vurgulanmıştır. Birinci bölümde incelenen diğer bir konu da İkinci Karabağ Savaşı sırasındaki uluslararası etkiler ve dış müdahale üzerine odaklanılarak diplomatik çabaların ve bunların sonuçlarının analizi yapılmıştır.
İkinci bölüm Kavramsal çerçeve olarak adlandırılmıştır. Bu bölümde, iletişimin gücü ve söylemin toplumsal etkisi ile iktidar ilişkileri ele alınmıştır. Söylem, bir topluluğun değerlerini yansıtma işlevini üstlenirken, iktidar da bu süreci şekillendiren belirleyici bir etken olarak ortaya çıkar. Farklı teoriler ve gerçek hayattan örnekler vasıtasıyla medya, siyaset, kültür gibi alanlarda söylemin etkileri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu çalışma, toplumsal yapıların nasıl oluştuğunu anlamak isteyenlere önemli bir kaynak sunuyor. Daha sonra, Michel Foucault'nun "Söylem ve İktidar" adlı eserinin katkıları ele alınmıştır. Ernesto Laclau ve Chantal Mouffe ise siyasi düşüncede söylemin ve ideolojinin rolünü öne çıkarırlar. Söylem, anlamın inşa edildiği bir alan olarak kabul edilirken, ideoloji ise toplumsal düşüncenin temelini oluşturur.
Üçüncü bölümde, 2020'deki İkinci Karabağ Savaşı'nın Türk medyasındaki yansımalarını Agos, Habertürk ve A Haber gazeteleri üzerinden değerlendirerek, savaşa yaklaşımlarını ve politik duruşlarını analiz etmeye odaklandı. Sonuç olarak, Agos'un Karabağ meselesine karşıt bir yaklaşım sergilediğini ve çatışmayı tarihsel ve insani boyutlarıyla ele almadığı görülmüştür. Habertürk tarafsız bir habercilik anlayışıyla çatışmanın tüm yönlerini objektif bir şekilde aktarmıştır. A haber ise savaşı Azerbaycan'ın meşru müdafaa hakkı olarak görüp Türk-Azerbaycan ilişkisini vurgulamıştır.

Anahtar Kelimeler: Tarihî Çatışma, Toprak Anlaşmazlığı, Diplomatik Mücadele, Medya Perspektifleri, Siyasi Analiz

Abstract:
The historical ethnic and territorial Karabakh conflict between Azerbaijan and Armenia has been an unresolved dispute for nearly 200 years. The Nagorno-Karabakh conflict, which emerged after the collapse of the Soviet Union, was further complicated by the war during the collapse of the Soviet Union. Then, after more than 26 years of border conflicts, the Second Karabakh War started in 2020. In the first part of the study, the historical origins and current causes of the Nagorno-Karabakh conflict were examined in detail and the consequences of the conflicts in the region were emphasised. Another issue examined in the first part is the international influences and foreign intervention during the Second Karabakh War, analysing diplomatic efforts and their results.
The second chapter is called Conceptual framework. In this section, the power of communication, the social impact of discourse and power relations are discussed. While discourse functions to reflect the values of a community, power emerges as a determining factor shaping this process. Through different theories and real-life examples, the effects of discourse in areas such as media, politics and culture are analysed in detail. This study provides an important source for those who want to understand how social structures are formed. Next, the contributions of Michel Foucault's "Discourse and Power" are discussed. Ernesto Laclau and Chantal Mouffe emphasise the role of discourse and ideology in political thought. While discourse is considered as a field where meaning is constructed, ideology forms the basis of social thought.
In the third section, the study focuses on evaluating the reflections of the 2020 Second Karabakh War in the Turkish media through Agos, Habertürk, and A Haber newspapers, analyzing their approaches to the war and political stances. In conclusion, it was observed that Agos presented a contrasting approach to the Karabakh issue and did not address the conflict in its historical and humanitarian dimensions. Habertürk conveyed all aspects of the conflict objectively with a neutral journalistic approach. A Haber, on the other hand, considered the war as Azerbaijan's legitimate defense right and emphasized the Turkish-Azerbaijani relationship.

Keywords: Historical Conflict, Territorial Dispute, Diplomatic Struggle, Media Perspectives, Political Analysis