Osman Nuri Eralp'in "Bakteriyoloji Dersleri" adlı kitabının veteriner hekimliği tarihi açısından değerlendirilmesi
The assessment of Osman Nuri Eralp's book entitled "bacteriology courses" with in the scope of history of veterinary medicine
Yazar: BERFİN MELİKOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. ATİLLA ÖZGÜR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Tarih = History ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Dünyada, Ondokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde, bakteriyoloji ile ilgili bilgilerin büyükilerlemeler kaydetmesi, bakteriyolojinin tıp ve veteriner hekimliğinde genis bir uygulamaalanı bulmasını sağlamıstır. Ekonomik, siyasi ve sosyal açıdan önemli bir dönem yasayanOsmanlı Devleti'nde, bakteriyoloji biliminde yasanan ilerlemeler yakından izlenmis, konuylailgili arastırmalar desteklenip, alanında uzman bilim insanlarının yetismesine olanaksağlanarak, ülkemizde bakteriyoloji bilimsel bir temele oturtulmustur.Türkiye'de bakteriyolojinin gelisimi ve kurumsallasmasında büyük rol oynayanVeteriner Bakteriyolog ve Kimyager Osman Nuri Eralp'in veteriner hekimliği ve tıp alanınayapmıs olduğu katkılarla ilgili, Osmanlı Devleti'nin son dönemleri ile Cumhuriyet'in ilkyıllarında bakteriyoloji biliminin gelisimine iliskin bütünsel ve ayrıntılı bir çalısmasaptanamamıstır. Eralp'in ?Bakteriyoloji Dersleri? adlı kitabının, hem kendi dönemindeyazılmıs olan diğer bakteriyoloji kitaplarıyla hem de güncel temel mikrobiyoloji bilgisiylekarsılastırmalı bir biçimde değerlendirilmesine olanak sağlayabilecek bir ön çalısma niteliğitasıyan bu tez, konu ile ilgili yapılacak bütünsel bir arastırmanın ilk basamağı olarak, özeldeveteriner hekimliği tarihine, genelde ise bilim tarihine katkıda bulunmak amacıylagerçeklestirilmistir.Çalısma, ana materyal olan ?Bakteriyoloji Dersleri? isimli kitabın ikinci cildininbakteriyolojiye iliskin bölümleri ile sınırlandırılmıstır. Metot açısından, medikal tariharastırmalarında uygulanan retrospektif yöntemin benimsendiği bu arastırma kapsamında,ilgili bölümlerin transliterasyonunun tamamlanmasının ardından, kitabın bilimselniteliklerinin değerlendirilmesi yapılarak, ulasılan sonuç çerçevesinde, konu tartısmayaaçılmıstır.Sonuç olarak denilebilir ki; uluslararası literatürdeki hâkimiyetini eserlerine de yansıtanOsman Nuri Eralp'in, özgün düsünceleri ve deneysel çalısmaları ile zenginlestirdiği?Bakteriyoloji Dersleri? adlı kitabı, veteriner hekimliği tarihi ile bilim tarihine katkıdabulunan orijinal bilgiler içermektedirAnahtar Sözcükler: ?Bakteriyoloji Dersleri? kitabı, bilim tarihi, Osman Nuri Eralp, veterinerbakteriyoloji, veteriner hekimliği tarihi

Abstract:
Great advances in knowledge throughout the field of bacteriology during the last quarter ofnineteenth century facilitated bacteriology to attain a wide area of applications in medicineand veterinary medicine. In the Ottoman State which was passing through a significant periodin terms of economic, political and social issues during those days, advances in the science ofbacteriology was pursued scrupulously, research on this subject was supported, training ofscientists specialized in this area was advocated, thus enabling bacteriology to be installed ona scientific basis in our country.Veterinary Bacteriologist and Chemist Osman Nuri Eralp had played an important rolein the progress and establishment of bacteriology in Turkey, but no specific study about theoverall and detailed progress of bacteriology, regarding his contributions to veterinarymedicine and medicine during the final periods of the Ottoman State and early periods of theRepublic, could be found. This dissertation aims to be a preliminary research towardsenabling a comparative examination of ?Bacteriology Courses? with contemporarybacteriology books and current bacteriological information, and as a first step towards anoverall study on this subject, intends to present a contribution to the history of veterinarymedicine in particular and to the history of science in general.This study is limited to the chapters on bacteriology of the second book of`Bacteriology Courses? as its main material. Regarding methodology, the retrospectivemethods employed in medical history researches has been adopted and after completing thetransliteration of relevant chapters, the scientific quality of the book was assessed, followedby a discussion of the subject within the framework of this assessment.As a conclusion, it can be said that `Bacteriology Courses? of Osman Nuri Eralp,enriched by his unique ideas and experimental works, contains original information thatcontributes to the history of veterinary medicine and the history of science.Key Words: History of science, history of veterinary medicine, Osman Nuri Eralp, the bookof ?Bacteriology Courses?, veterinary bacteriology.