Çocuklarda cinsiyet ve yaşa göre mandibular anatomik yapıların retrospektif olarak konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
The evaluation of mandibular anatomical structures by retrospective cone beam computed tomography in children by gender and age
Yazar: HATİCE KÜBRA DAMAKSIZ
Danışman: PROF. DR. EMİN CANER TÜMEN
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cinsiyet = Gender ; Foramen mandibulae = Foramen mandibulae ; Foramen mentale = Foramen mentale ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Mandibula = Mandible ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaş = Age ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç
Çalışmamız 7-18 yaş aralığındaki bireylerde cinsiyet ve yaşa göre, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak; mandibular kanal, mental ve mandibular foramen lokalizasyon farklılıkları hakkında daha detaylı veri elde edilmesi ile endodontik tedavi, cerrahi işlemler, dental anestezi gibi diş hekimliği uygulamalarında rehber olunması ve komplikasyonların önlenebilmesi amacıyla retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir.

Gereç ve Yöntem
Çalışmamızda, araştırma kriterlerimize uygun 120 bireyin tomografi görüntüsü  yaşa göre 6 gruba ayrılmış ve 240 hemi-mandibulada ölçümler gerçekleştirilmiştir. Her grupta cinsiyete göre eşit hasta dağılımı yapılmıştır. Mandibular foramen, mental foramen ve mandibular kanal lokalizasyonu ile ilgili ölçümler; KIBT ve RadiAnt DICOM Viewer programı ile elde edilen 3 boyutlu hacimsel görüntüler üzerinde değerlendirilmiştir. Gruplar arasındaki farklılıklar incelenirken ikili gruplarda Mann Whitney U testinden, ikiden fazla grupta ise Kruskal Wallis-H ve Post-Hoc Çoklu Karşılaştırma testlerinden yararlanılmıştır.

Bulgular
Mandibular foramen, mental foramen ve mandibular kanal lokalizasyonu ile ilgili ölçümlerde birçok parametrede cinsiyet ve yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar belirlendi (p<0,05). Mandibular kanal çapı ile ilgili ölçümde cinsiyet ve yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p>0,05). Gerçekleştirdiğimiz tüm ölçümlerde bireyin sağ ve sol tarafı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p>0,05). Aynı grup içerisinde erkek ve kızlarda anatomik noktaların lokalizasyonu ile ilgili ölçüm değerleri karşılaştırıldığında birçok parametrede cinsiyetler arasında anlamlı farklılıklar bulundu.

Sonuç
Çalışmamızda, ölçümü yapılan anatomik noktalara ilişkin ortalama değerler tespit edilmiş olup; bu değerlerin çocuk ve genel diş hekimliği uygulamalarında rehber olabileceğini düşünmekteyiz. Cinsel dimorfizm açısından anatomik noktaların lokalizasyonunun farklı kesitlerde ve daha geniş örneklem grubunda incelenmesi gerektiği kanısındayız.

Abstract:
Aim
In this study, by using conical beam computed tomography images in individuals aged 7-18 years according to gender and age; was carried out retrospectively in order to obtain more detailed data about mandibular canal, mental and mandibular foramen localization differences and to guide the dentistry applications such as endodontic treatment, surgical procedures, dental anesthesia and prevent complications.

Material and method
In our study, tomography images of 120 individuals in accordance with the research criteria were divided into 6 groups according to age and measurements were carried out in 240 hemi-mandibula.An equal distribution of patients was made according to gender in each group. Measurements of mandibular foramen, mental foramen and mandibular canal localization were evaluated on 3D volumetric images obtained by CBCT and RadiAnt DICOM Viewer program.While analyzing the differences between the groups, Mann Whitney U test was used in groups of  two, and Kruskal Wallis-H and Post-Hoc Multiple Comparison facilities were used in more than two groups.


Results
Statistically significant differences were found between gender and age groups in many parameters related to mandibular foramen, mental foramen and mandibular canal localization (p<0.05). No statistically significant difference was found between the sex and age groups in the measurement of mandibular canal diameter (p>0.05). No statistically significant difference was found between the right and left sides of the individual in all measurements (p>0.05). When the measurement values related to the localization of anatomical points of boys and girls in the same group were compared, significant differences were found between the genders in many parameters.

Conclusion
In our study, the average values of the measured anatomical points were determined; we think that these values can be a guide in pediatric and general dentistry practices. We think that the localization of anatomic points in terms of sexual dimorphism should be examined in different sections and in a larger sample group.