Sağlık çalışanlarının mikrobiyota ve probiyotiklere yönelik bilgi, tutum ve uygulamalarının incelenmesi
Examining the knowledge, attitudes and practices of healthcare professionals towards microbiota and probiotics
Yazar: NİDA YENİCİ ODABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGENUR HACIOĞLU
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Son yıllarda yapılan çeşitli çalışmalarla mikrobiyotayı etkileyen probiyotiklerin klinik uygulamalarda potansiyel bir terapötik seçenek olarak kullanımları daha fazla araştırılmaya başlanmıştır. Farklı tıbbi disiplinlerden sağlık profesyonellerinin mikrobiyotanın sağlık üzerindeki rolü hakkında, probiyotiklere yönelik kanıta dayalı uygulamalar ve probiyotiklerin klinik ortamlarda ne kadar önerildiği gibi konularda anlayışlarını, tutumlarını ve pratikteki kullanımlarını değerlendirmek, hasta sonuçlarının iyileştirilmesine katkı sağlayabilir. Yapılan bu araştırmada farklı tıbbi disiplinlerden sağlık profesyonellerinin mikrobiyota hakkında bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve probiyotik kullanımı ile ilgili tutum ve uygulama tercihlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı kesitsel tasarımda 265 katılımcıyla yürütülmüştür. Araştırma verileri, katılımcıların probiyotikler ve probiyotik ürünler ile ilgili bilgi ve tüketim alışkanlıklarını sorgulayan soruların yer aldığı soru formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalamasının 31,61±7,84 yıl, mesleki deneyimlerinin ortalamasının ise 9,06±8,71 yıl olduğu belirlenmiştir. Yoğun oranda katılım sağlayanların %35,1'inin 26-30 yaş aralığındaki bireyler olduğu, %63,4'inin lisans düzeyi, %60,8'inin evli ve %39,2'sinin bekar olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların %70,6'sının mikrobiyota hakkında eğitim almadığı, %66,8'inin mikrobiyota bilgi düzeyinin yeterli düzeyde olmadığı saptanmıştır. Lisansüstü öğrenimi olan kişilerin ve hekimlerin mikrobiyota bilgi düzeyleri ise sağlık profesyonelleri içerisinde anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlar, farklı tıbbi disiplinlerden sağlık profesyonellerinin mikrobiyota ve probiyotikler konusunda bilimsel kanıtlarına yönelik bilgi eksiklikleri yaşadıkları, probiyotiklerin klinik kullanımı konusunda orta düzeyde bir anlayış sergilediklerini göstermektedir. Bu bulgular, sağlık çalışanlarının mikrobiyota ve probiyotikler konusundaki anlayışlarını artırmaya yönelik hedeflenmiş eğitim müdahalelerinin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Abstract:
In recent years, various studies have revealed the positive effects of the human microbiota on overall health, and the use of probiotics, which affect the microbiota, as a potential therapeutic option in clinical practice has increasingly been researched. Assessing healthcare professionals' understanding, attitudes, and practices regarding the role of the microbiota in health, evidence-based applications of probiotics, and the extent to which probiotics are recommended in clinical settings can contribute to informed decision-making processes and the improvement of patient outcomes. This study aims to determine the level of knowledge healthcare professionals from different medical disciplines have about the microbiota and evaluate their attitudes and practices regarding probiotic use. The research was conducted with 265 participants in a descriptive cross-sectional design. Data were collected using a questionnaire containing questions about participants' knowledge and consumption habits regarding probiotics and probiotic products. The data were analyzed using SPSS 25.0. The average age of the participants was found to be 31.61±7.84 years, and the average years of professional experience was 9.06±8.71 years. It was determined that 35.1% of the participants were in the 26-30 age range, 63.4% had a bachelor's degree, 60.8% were married, and 39.2% were single. It was found that 70.6% of the participants had not received training on the microbiota, and 66.8% had an insufficient level of knowledge about the microbiota. Those with graduate education and physicians had significantly higher levels of knowledge about the microbiota compared to other healthcare professionals (p<0.05). The results show that healthcare professionals from different medical disciplines experience gaps in their knowledge regarding scientific evidence on microbiota and probiotics. Additionally, participants demonstrated a moderate understanding of the knowledge of probiotic microorganisms and the clinical use of probiotics. These findings emphasize the need for targeted educational interventions to enhance healthcare workers' understanding of microbiota and probiotics.