Rize'de el armonikası eşliğinde icra edilen halk oyunlarının koreomüzikolojik açıdan incelenmesi
Choreomusicological investigation of folk dances performed with  hand harmonica in Rize
Yazar: EMRE SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KURTİŞOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İDRİS ERSAN KÜÇÜK
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Akordeon = Accordion ; Rize = Rize ; Türk halk oyunları = Turkish folk dances

Özet:
Bu çalışma, Rize ilinde el armonikası eşliğinde icra edilen halk oyunlarının koreomüzikolojik açıdan incelenmesini amaçlamaktadır. İlk bölümde, Rize ili tarihçesi, coğrafyası ve özellikle horon türü ile Rize halk oyunlarının geçmişi ve özellikleri ele alınmıştır. İkinci bölümde, Rize ili müzik kültürü ve özellikle halk oyunlarına eşlik çalgısı olarak kullanılan akordeonun tarihi, çeşitleri ve genel yapısı ile bilgiler sunulmuştur. Ayrıca Türkiye'deki akordeon kullanım alanları ve bir akordeon türü olan el armonikasının Rize özelindeki kullanımı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, koreomüzikoloji disiplini hakkında genel bilgiler verilerek, disiplinin doğuşu, çalışma alanları ve koreomüzikolojik analizlerin yöntemleri açıklanmıştır. Devamında Rize halk oyunlarında el armonikasıyla icra edilen, Atlama, İki ayak, Karadere ve Sıksara horonlarının notaları ve videoları sunulmuş, ardından bu oyunların koreomüzikolojik açıdan karşılaştırmalı analizleri yapılmıştır. Bu çalışma, Rize ili halk oyunlarının müzik ve hareket unsurlarını bir araya getirerek koreomüzikolojik bir bakış açısıyla ele almaktadır. El armonikası çalgısının yörede dans performanslarıyla nasıl etkileşime girdiği ve bu etkileşimin nasıl analiz edilebileceği üzerinde durularak, kültürel bir mirasın müzik ve hareket arasındaki ilişkisini anlamaya yönelik bir katkı sunmaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, etnografik veri olarak Rize ili halk oyunlarının pratiğinde önemli bir kaynak oluşturacaktır. Çalışma, nitel bir araştırma olup, sahada ses ve video kayıtlarıyla veri toplanmış ve koreomüzikoloji bilimi ile doküman analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen halk oyunları Ardahan, Kafkas, Ege ve Giresun Üniversitesi Türk halk oyunları
bölümlerinde horon dersi repertuvarına eklenmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the folk dances performed with hand harmonica in Rize province from a choreomusicological point of view. In the first part, the history and geography of Rize province, especially the horon type and the history and characteristics of Rize folk dances are discussed. In the second part, Rize province music culture and especially the history, types and general structure of the accordion used as an accompaniment instrument for folk dances are presented. In addition, the areas of accordion use in Turkey and the use of hand harmonica, a type of accordion, in Rize are emphasised. In the third chapter, general information about the discipline of choreomusicology is given and the birth of the discipline, working areas and methods of choreomusicological analysis are explained. Subsequently, the notes and videos of Atlama, İki Ayak, Karadere and Sıksara horons performed with hand harmonica in Rize folk dances are presented, followed by comparative analyses of these dances from a choreomusicological point of view. This study combines the music and movement elements of Rize province folk dances from a choreomusicological perspective. By focusing on how the hand harmonica instrument interacts with dance performances in the region and how this interaction can be analysed, it makes a contribution to understanding the relationship between music and movement in a cultural heritage. The results of this study will constitute an important source of ethnographic data in the practice of folk dances in Rize province. The study is a qualitative research, data was collected in the field with audio and video recordings and document analysis was carried out with the science of choreomusicology. The folk dances obtained as a result of the research were added to the horon course repertoire in Ardahan, Kafkas, Ege and Giresun University Turkish folk dances departments.