Okul çağı çocuklarında (7-14 yaş arası) astım ve alerji riskinin araştırılması ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of asthma and allergy risk and affecting factors in school-age children (7-14 years)
Yazar: ZEYNEP YAĞMUR ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Astım = Asthma ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Rinit-alerjik = Rhinitis-allergic ; Risk faktörleri = Risk factors ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Astım ve alerjik hastalıklar ile okul çağı çocuklarında oldukça sık karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; okul temelli bir astım-alerji tarama anketi kullanarak okul çağı çocuklarında astım ve alerji riskinin araştırılması ve etkileyen faktörlerin incelenmesidir.
Yöntem: Bu çalışma; prospektif, tek merkezli ve analitik bir araştırma olarak planlandı. İstanbul ili Gaziosmanpaşa ilçesinde bir okulun 2.-7. Sınıflarında öğrenim gören 7-14 yaş arası çocuklardan, ebeveynleri çalışmaya katılmayı kabul edenler ile gerçekleştirildi. Öğrenciler ve ebeveynleri tarafından doldurulmak üzere dağıtılan anketlerden tarafımıza eksiksiz ulaştırılan toplam 379 anket çalışmaya dahil edildi. Verilerin elde edilmesinde kullanılan anket formu; Hasta Bilgi Formu ile Okul Temelli Astım ve Alerji Tarama Anketi (OTATA)' nden oluşmaktaydı. Verilerin analizinde IBM SPSS22 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 379 öğrencinin yaş ortalaması 10,09±1,97 yıl olup %50,4'ü (n=191) kız idi. %62,8'i (n= 238) 7-10 yaş grubunda iken, %37,2'si (n= 141) 11-14 yaş grubunda idi. Öğrencilerde doktor tanılı astım oranı %18,5 idi. OTATA ebeveyn cevaplarına göre çocukların %27,7' sinde (n=105) astım riski, %68,1' inde (n=258) ise alerji riski vardı. Erkeklerde, düşük doğum ağırlığı olanlarda, zatürre nedeniyle hastaneye yatış öyküsü olanlarda astım riski daha yüksekti (p:0.041; p:0.035 ve p:0.018.). Alerji riski ile annede astım/alerji ve kronik hastalık varlığı, doğalgaz ile ısınma, banyoda/duvarda küf bulunması, hazır paketli gıda tüketimi arasında pozitif anlamlı bir ilişki saptandı (p:0.012; p:0.016; p:0.025; p:0.026; p:0.017, sırasıyla).
Sonuç: Bu çalışmada; erkek cinsiyet, düşük doğum ağırlıklı olmak, zatürre nedeniyle hastaneye yatmış olmak astım için; annede astım/alerji ve kronik hastalık varlığı, doğalgaz ile ısınma, evde küf bulunması, hazır paketli gıda tüketimi alerji için; babada astım/alerji varlığı, sık üsye geçirmek, 0-1 yaş arası antibiyotik kullanımı, <2 yaş solunumsal hastalık geçirmek hem astım hem alerji için bir risk faktörü olarak saptandı.

Anahtar Kelimeler: Alerjik Rinit, Astım, Atopik Dermatit, Okul Temelli Astım ve Alerji Tarama Anketi

Abstract:
Introduction and aim: Asthma and allergic diseases are very common in school-age children. The aim of this study; The aim of this study is to investigate the risk of asthma and allergy in school-age children using a school-based asthma-allergy screening questionnaire and to examine the affecting factors.
Methods: This study was planned as a prospective, single-center, and analytical study.
The study was conducted with children aged 7-14 who are studying in the 2nd-7th grade of a school in Gaziosmanpasa, Istanbul and whose parents agreed to participate in the study. A total of 379 questionnaires, which were delivered to us completely from the questionnaires distributed to be filled by students and their parents, were included in the study. To obtain the data a questionnaire form was used, which consisted of a Patient Information Form and a School Based Asthma and Allergy Screening Questionnaire (SBASQ). IBM SPSS22 program was used for statistical analysis. p<0.05 was accepted as the significance level. 
Results: The mean age of 379 students included in the study was 10.09±1.97 years, and 50.4% (n=191) were girls. While 62.8% (n= 238) were in the 7-10 age group, 37.2% (n= 141) were in the 11-14 age group. The prevalence of doctor-diagnosed asthma among the students was 18.5%. According to the parents' answers to SBASQ, 27.7% (n=105) of the children had asthma risk and 68.1% (n= 258) had allergy risk.
The risk of asthma was higher in boys, those with low birth weight and those with a history of pneumonia hospitalization, (p:0.041; p:0.035 and p:0.018.). A positive and significant relationship was found between allergy risk and the presence of asthma/allergy and chronic disease in the mother, heating with natural gas, presence of mold in the bathroom/wall, and consumption of ready-made packaged food (p:0.012; p:0.016; p:0.025; p:0.026; p:0.017, respectively).
Conclusion: In this study; for asthma risk male gender, low birth weight, hospitalization for pneumonia ;for allergy risk  presence of asthma/allergy and chronic disease in the mother, heating with natural gas, presence of mold in the house, consumption of ready-packaged food; for both asthma and allergy risk the presence of asthma/allergy in the father, frequent upper respiratory tract infections, antibiotic use between 0-1 years of age, and respiratory disease at the age of <2 years were found related.
Keywords: Allergic Rhinitis, Asthma, Atopic Dermatitis, School Based Asthma, and Allergy Screening Questionnaire