Kamu kurumlarının yapay zeka uygulamalarını geliştirme ve yönetme deneyimlerinin incelenmesi
The examination of the experiences of developing and managing artificial intelligence applications in public institutions
Yazar: BERAT TAHTABİÇEN
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KARAMAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems
Dizin: Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Kamu kurumlarındaki uygulamalarda çeşitli projeler kapsamında yapay zekâ teknolojilerine yer verildiği bilinmektedir. Alandaki uygulama deneyimlerinden yola çıkarak kamuda yapay zekâ entegrasyonuna ışık tutacak araştırmaların yapay zekâ entegrasyonunun verimliliği açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, kamu kurumlarının yapay zekâ uygulamalarını geliştirme ve yönetme deneyimlerinin incelenmesidir.  Bu amaca ulaşabilmek için kamu kurumu bilgi işlem yöneticilerinin katılmcı olarak yer aldığı nitel bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmada 23 yönetici ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, görüşme kayıtları içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Kamu kurumlarının mevcut durumu ile yapay zekâ uygulaması geliştirme ve yönetme süreçlerini etkileyen faktörler ortaya çıkarılmıştır. Araştırma sonuçları, kamu kurumlarının yapay zekâ alanında uygulama aşamasına geçme çabalarının giderek arttığını, bu konuda yaygın bir farkındalığın oluştuğunu göstermiştir. Kurumların yapay zekâ teknolojilerini kullanmaya ilişkin temel motivasyon kaynağını karar süreçlerini iyileştirme beklentisi oluşturduğu görülmüştür. Tasarım ve geliştirme sürecinde veri gizliliği ve güvenliği konusundaki çekincelerin öne çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca uygulamaya geçmiş yapay zekâ çalışmalarının idari ve süreç odaklı işleri otomatikleştirme noktasında önemli katkılar sağladığı saptanmıştır. Bu araştırmada, kamu kurumlarının yapay zekâya geçiş sürecinde yararlanılabilecek yapay zekâ entegrasyon ilkeleri önerilmiştir.

Abstract:
It is well-known that various projects in public institutions incorporate artificial intelligence (AI) technologies. Drawing from experiences in the field, it is considered important to conduct research that sheds light on AI integration in the public sector, particularly concerning the efficiency of such integration. From this perspective, the aim of this study is to examine the experiences of public institutions in developing and managing AI applications. To achieve this goal, a qualitative study was conducted with information technology managers from public institutions as participants. Semi-structured interviews were conducted with 23 managers, and the interview recordings were analyzed using content analysis. Factors affecting the current state of public institutions and the processes of developing and managing AI applications were identified. The results of the study indicate that efforts to transition to the application phase of AI in public institutions are increasing and that there is widespread awareness on this topic. The primary motivation for institutions to use AI technologies is the expectation of improving decision-making processes. Concerns about data privacy and security were prominent in the design and development process. Additionally, it was found that implemented AI projects significantly contributed to automating administrative and process-oriented tasks. This research proposes AI integration principles that can be utilized in the transition process of public institutions to AI.