Hastane enfeksiyonları konusunda aile hekimliği asistanlarının risk profili, farkındalıkları ve bağışıklanma durumları
Risk profile, awareness and immunization status of family medicine assistants about nosocomial infections
Yazar: FATOŞ GEDİK ZAYİM
Danışman: PROF. DR. OKTAY SARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar = Physicians ; Enfeksiyonlar = Infections ; Etyoloji = Etiology ; Farkındalık = Awareness ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık personeli = Health personnel ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection ; İmmünizasyon = Immunization ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Aile hekimliği uzmanlık eğitiminin 18 ayı hastane içi rotasyon olarak geçmektedir. Bu süreçte hastane enfeksiyonları (HE) açısından riskli durumlarla karşılaşma olasılığının artması, aile hekimliği asistanları için hastane enfeksiyonlarından korunma konusunda farkındalığın ve bağışıklanma durumlarının önemini karşımıza çıkarmaktadır. Çalışmamızda amacımız aile hekimliği asistanlarının HE konusunda risk durumlarını değerlendirmek ve bağışıklanma durumlarını araştırmak, bunun neticesinde hastane enfeksiyonları konusunda farkındalık oluşturmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 01.08.2021-30.03.2022 arasında, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde uzmanlık eğitimi alan ve Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği  (TAHUD)'ne üye olan aile hekimliği asistanları olmak üzere 285 katılımcı üzerinde yapılmıştır. Çalışmayı kabul eden asistan hekimlere yapılan 17 soruluk ankette, asistanların demografik özellikleri ve HE ile ilgili bazı diğer bilgileri sorgulanmıştır. Sonrasında hekimlerin periyodik kontrol muayeneleri, riskli durumlarla karşılaşıp karşılaşmadıkları ve bağışıklanma durumları sorgulanmıştır. Kişisel koruyucu yöntemleri kullanma durumları ve HE konusunda bilgi düzeyleri ile ilgili 5'li likert tipi tablo halinde sorular sorulmuştur. Likert tipi sorulara verilen cevaplar en kötü 1, en iyi 5 olmak üzere puanlandırılıp toplanarak bilgi düzeyi toplam puanı (min:15-maks:75) elde edilmiştir. Tüm veriler ortak bir veri tabanında birleştirilerek istatistiksel analizi SPSS Statistics 25.0 programı ile bilgisayar ortamında yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların 180'i (%63,20) kadındır. Katılımcıların 196'sı (%68.80) 24-29 yaş aralığındadır. Meslekte geçen süre ortalamaları 4,64±4,15 (min:1-maks:29) yıl, asistanlık süresi ortalaması 16,02±10,53 (min:1-maks:36) aydır. Çalışmaya katılan asistanların demografik özellikleri ile HE konusunda bilgi düzeyi puanları arasındaki fark incelendiğinde kadın asistanların bilgi düzeyi puanı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,001). Katılımcıların yaşlarına göre dağılımları ile bilgi düzeyi puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır (p=0,033). Bu farklılık 24-29 ve 35-39 yaş gruplarının ortalama bilgi düzeyi puanları karşılaştırıldığında anlamlı bulunmuştur (p=0,047). Tüberküloz aşısı yaptıranların yaptırmayanlara göre HE konusunda bilgi düzeyi puanı ortalaması daha yüksek tespit edilmiştir (p=0,002). HE'yi aile hekimliği için risk olarak görme durumu ile cinsiyetler karşılaştırıldığında kadın asistanların anlamlı şekilde daha yüksek oranda risk olarak değerlendirdiği tespit edilmiştir (p=0,026). Sonuç: Hastane enfeksiyonları açısından risk oluşturan durumlar konusunda aile hekimlerinin farkındalığının arttırılması adına eğitim müfredatına riskli olabilecek enfeksiyonlar konusunda dersler planlanabilir. Düzenli periyodik kontrollerin yaptırılması sağlanarak hekimlerin mesleki sağlık riskleri açısından takipleri yapılabilir. Riskli durumlarla karşılaşma ihtimaline karşı kişisel koruyucu yöntemlerin kullanılması teşvik edilip, düzenli olarak denetiminin yapılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Hekim, enfeksiyon, etyoloji, sağlık çalışanları, farkındalık, bağışıklama

Abstract:
Objective: 18 months of family medicine residency training passes as in-hospital rotation. The increase in the possibility of encountering risky situations in terms of nosocomial infections in this process reveals the importance of awareness and immunization status for family medicine residents in the prevention of nosocomial infections. Our aim in our study is to evaluate the risk status of family medicine residents about nosocomial infections and to investigate their immunization status, and as a result, to raise awareness about nosocomial infections. Materials and Methods: Our study was conducted between 01.08.2021 and 30.03.2022 on 285 participants, including family medicine assistants who received specialization training at Gülhane Training and Research Hospital and were members of the Turkish Association of Family Physicians (TAHUD). In the 17-question survey made to the residents who accepted the study, demographic characteristics of the residents and some other information about nosocomial infections were questioned. Afterwards, periodic control examinations of the physicians, whether they encountered risky situations and their immunization status were questioned. Questions were asked in the form of a 5-point Likert-type table about the use of personal protective methods and their knowledge level on hospital infections. The answers given to the Likert type questions were scored as 1 worst and 5 as the best, and the total knowledge level score (min: 15-max: 75) was obtained. All data were combined in a common database and statistical analysis was done in computer environment with SPSS Statistics 25.0 program. Findings: 180 (63.20%) of the participants were women, marital status of 155 (54.40%) were married. 196 (68.80%) of the participants are between the ages of 24-29. The mean time spent in the profession is 4.64±4.15 (min: 1-max: 29), and the average duration of assistantship is 16.02±10.53 (min: 1-max: 36). When the difference between the demographic characteristics of the residents participating in the study and the average of the knowledge level scores was examined, the knowledge level score of the female residents was found to be significantly higher (p=0.001). There was a significant difference between the age distribution of the participants and their knowledge level (p=0.033). This difference was found to be significant when the mean knowledge scores of the 24-29 and 35-39 age groups were compared (p=0.047). It was determined that the mean knowledge level score of those who had tuberculosis vaccine was higher than those who did not (p=0.002). When considering nosocomial infections as a risk for family medicine and genders, it was found that female residents evaluated statistically significantly higher risk (p=0.026). Results: In order to increase the awareness of family physicians about the conditions that pose a risk in terms of hospital infections, lessons on infections that may be risky can be planned in the education curriculum. By ensuring regular periodic controls, physicians can be followed up in terms of occupational health risks. In case of encountering risky situations, the use of personal protective methods is encouraged and regular inspection is recommended. Key words: Physicians, infection, ethiology, health care workers, awareness, immunization.