Hastalıkların coğrafi konum ile ilişkisinin mekânsal analizlerle değerlendirilmesi /
Yazar: HATİCE GİZEM GÜMÜŞ DEMİRTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE KUŞAK
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Hastalık = Disease ; Hotspot = Hotspot ; Nüfus = Population

Özet:
Alzehimer, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birdir. Bu nedenle bu hastalığa etki eden nedenlerin araştırılması hastaya ve sağlık kurumlarına yarar sağlıyacaktır. Giderek artan nüfus, hayat koşullarının iyileşmesi, sağlık hizmetlerine kolay erişim, yaşlı nüfus artmasına neden olmuştur. Bu nedenle ülkelerin giderek artan, yaşlı nüfus karşısında önlemlerini alması gerekmektedir. Bu çalışmada, uygulama alanları gün geçtikçe artan Coğrafi Bilgi Sistemeleri'nin sağlık alanına entegrasyonu hedeflenmiştir. Türkiye ve Mersin iline ait nüfus yapısı değerlendirilmiş ve Mersin ilindeki mevcut Alzheimer veyaşlı bakım merkezler lokasyon bakımından incelenmiştir. Alzheimer hastalığının görüldüğü yerler, görülme sıklığı, dha çok nerede görüldüğüne dair, CBS yardımıyla analizler yapılarak nedenleri araştırılmıştır. Çalışmanın, hastalığı takip edilmesinde hızlı ve gübenilir bilgiye ulaşmada sağlık sektörüne yardımcı olacağı düşünülmektedir. Daha sonraki çalışmalara altılık olarak kullanılmak üzere ayrıca Mersin ilindeli hastalerden alınan veriler ile CBS'nin imkan sağladığı konumsal analizler ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri (ÇKKVY) 'den AHP kullanılmıştır. AHP yöntemi karar vericilere daha doğru ve hızlı karar verme olanağı sunmuştur. Bu değerlendirmeler yapılırken birçok kriterler belirlenmiş olup, önem derecelerine göre sınıflandırılıp, mekânsal analizleri yapılmıştır. Doğru kararların alınabilmesi içinde birçok kriterlerin birlikte değerlendirilerek karar alan bir sistemin kullanılması gerekir. AHP analizi yapılmış ve en son olarak da Alzheimer merkezleri ve AHP sonuçları karşılaştırılarak kuruluş yeri seçim çalışması yapılmıştır. Çalışmada ele alınan her parametreye AHP yazılımı ortamında analİtik hiyerarşi sürecine (AHP) göre ağırlıklar verilmiştir.2019 yılı vaka sonuçları dikkate alınarak Alternatif Alzheimer ve yaşlı bakım merkezleri kurulması gereken yerler belirlenmiştir.

Abstract:
Alzheimer's disease is one of today's most serious health issues. As a result, researching the causes of this disease will benefit the patients' home health care institutions. The elderly population has grown as the population has grown, living conditions have improved, and health care has become more accessible. As a result, countries must take precautions against the growing elderly population. The goal of this study is to integrate Geographic Information Systems, whose application areas are expanding by the day, in the field of health. This study evaluated the population structure of Turkey and Mersin provinces for this purpose, as well as the location of existing Alzheimer's and elderly care centers in Mersin. The causes of Alzheimer's disease were investigated by conducting GIS-based analyses of the locations where the disease is seen, its frequency, and where it is most prevalent. The project is anticipated to aid the medical community in obtaining timely and accurate information for disease surveillance. The data collected from the patients in the province of Mersin and the spatial analysis offered by GIS and AHP from the multi-criteria decision-making technique were used as a foundation for further research. The AHP technique has given decision-makers the chance to make decisions more quickly and accurately. Numerous criteria were identified, categorized based on importance, and a spatial analysis was conducted while making these evaluations. It is vital to employ a system that makes decisions by combining multiple criterion evaluations in order to make the proper decisions. After doing an AHP analysis, the establishment location selection study was carried out by contrasting the findings with results from Alzheimer's centers. According to the analytic hierarchy process (AHP) in the AHP software environment, each parameter presented in the study was given a weight. Alternative Alzheimer's and aged care facilities should be built in certain locations, according to the 2019 case outcomes.