Beden güvenliği eğitimi programının okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocukların kendini koruma becerilerine etkisi
The impact of the body safety training programme on self-protection skills of children attending A preschool education institution
Yazar: GÜLSEREN ÇITAK TUNÇ
Danışman: PROF. GÜLAY GÖRAK
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden = Body ; Dokunma = Touch ; Hemşireler = Nurses ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma çocuk cinsel istismarını önleme amacı güdülerek eğitim programı ve ölçüm aracı geliştirmek için aşamalı olarak birçok araştırma deseni kullanılarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini 38 Kreş ve Gündüz Bakım Evi ve 2626 çocuk oluşturdu.  Örneklem büyüklüğü için güç analizinden yararlanıldı  ve 130 çocuk örneklemi oluşturdu.
 Araştırmada ilk aşama olarak 70 çocukla Durum Böyleyse Testinin (DBT) Türkçe'ye kazandırıldığı Metodolojik yöntem bölümü tamamlandı. Ölçüm aracı çocukların varsayımsal cinsel istsimar durumunda verdikleri yanıtlar ile cinsel istismarı tanıma yeteneklerini ve cinsel istismardan korunma becerilerini ölçmektedir. Araştırmada yedi alt boyuttan oluşan  DBT'nin herbir boyut için Cronbach Alpha katsayısı ve test tekrar test güvenirliği (r) sırasıyla; "uygun dokunma" 0-69 (r=,84),  "uygun olmayan dokunma" 0,71(r=,92),  "söyleme becerisi" 0,68 (r=,88), "yapma becerisi" 0,68 (r=,82), "anlatma becerisi" 0,69 (r=,74), "bildirme becerisi" 0,90(r=,48) ve "toplam beceri" 0,82(r=,89)  olarak bulundu.  Kişisel Güvenlik Ölçeği (KGÖ) alt boyutunun test tekrar test güvenirliği (r=,82) bulundu. 
Araştırmanın ikinci aşamasında önce deney grubuna eğitim aracı olarak kullanılacak  Beden Güvenliği Eğitim Programı (BGE)'nın eğitimci versiyonunun kapsam geçerliği ve programın görsel kitabının tasarım çalışmaları gerçekleştirildi. Deneysel araştırma yönteminin kullanıldığı ikinci aşamada 40 çocuk  deney grubunu ve  43 çocuk  kontrol grubunu oluşturdu. Görsel destekli eğitim yönteminin kullanıldığı BGE Programının etkililiği deney ve kontrol gruplarının DBT alt boyut pre-test ve post-test sonuçları ile değerlendirildiğinde deney grubunda fark ileri derecede anlamlı olarak bulundu (p<0,001). 
Araştırmadan elde edilen bulgular; DBT'nin Türkçe için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ve BGE programının okul öncesi çocuklarda cinsel istismarı önlemeye yönelik kendini koruma becerilerini arttırmada etkili bir program olduğunu gösterdi.

Abstract:
The study was conducted by undertaking several research designs to develop a training programme and a measurement tool, with the motivation of preventing child sexual abuse. The population of the study comprised of 2626 children from 38 Crèches and Day Care Centres. A power analysis was used to ascertain the sample size and a sample of 130 children was established.
 In the first phase of the study, the Methodology stage of the What If Situation Test (WIST), which as adapted to Turkish, was conducted on 70 children. The measurement tool tests childrens' skills in recognising sexual abuse and protection from sexual abuse by means of the responses children give to the hypothetical sexual abuse cases.  A Cronbach's Alpha reliability and test-retest reliability (r) was conducted for each of the dimensions of the WIST undertaken in the study. The findings for the seven sub-dimensions were: 0,69 (r=,84) for "appropriate touching recognition"; 0,71 (r=,92) for "inappropriate touching recognition"; 0,68 (r=,88) for the "say skill"; 0,68 (r=,82) for the "do skill"; 0,69 (r=,74) for the "tell skill"; 0,90 (r=,48) for the "report skill" and 0,82 (r=,89) for the "total skill". The test-retest reliability for the sub-dimensions of the Personal Safety Scale (PSS), was also determined (r=,82). 
 In the second phase of the study, the content validity of the trainer's version of the Body Safety Training (BST) Programme and the visual design of the book for the programme to be used on the experimental group was carried out. In the experimental phase of the second stage of the research study, 40 children comprised the experimental group and 43 children comprised the control group. The effectiveness of Body Safety Training Programme, supported with visual training aids was measured with a pre- and post-test of the WIST sub-dimensions on the experimental and control groups; the findings of this measurement showed that there was a high level significant difference the experimental group (p<0,001).
 Findings of the study showed that the WIST was a reliable and valid testing tool in Turkish and that the BST programme is an effective programme to increase self-protection skills/abilities towards preventing child sexual abuse in pre-schoolers.