Popüler kültür ve çağdaş sanatta kimlik yapılanmasının incelenmesi
Examining identity construction in popular culture and contemporary art
Yazar: MUSTAFA ADİL ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. BURAK DELİER
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Toplumsal cinsiyet/kimlik ve temsil, günümüzde medya, sanat ve edebiyat gibi güncel kültürel ürünlerin merkezinde bulunmaktadır. Bu alan üzerine yapılan çalışmalar, toplumun cinsiyet rollerini, kimlik oluşturma süreçlerini, bireyler arası ilişkileri ve yaşamdaki güç dinamiklerini anlamada kritik bir rol oynarlar. Bu dinamiklerin anlaşılması, güncel Türkiye toplumsal yaşamına dair derinlemesine analizler yapmakla kalmaz, aynı zamanda gelişen yeni kolektif yaşam biçimleri içinde bireyler arası anlaşmazlıkları, çatışmaları ve mücadeleleri anlamak için bir fırsat sunmaktadır. Bu bağlamda, mevcut çalışma, Türkiye popüler kültüründe bireylerin kimlik oluşturma sürecinde ortaya çıkan temsil yöntemlerini araştırmak ve bir analiz sunmak amacıyla yapılmıştır. Analizde, Türkiye'nin tarih dizilerindeki geleneksel cinsiyet temsilleri ve bu temsillerin yarattığı kahraman/anti-kahraman kavramları ile ulusal/uluslararası alanda tanınmış çağdaş sanatçıların özgürlükçü toplumsal cinsiyet üzerine çalışmaları ayrı ayrı incelenmiş ve sonrasında bu iki farklı yaklaşım sonuçlar bağlamında karşılaştırılmıştır. Dolayısıyla, bu araştırmanın amacı, kitlesel iletişim araçları aracılığıyla toplumsal cinsiyet normlarının nasıl yansıtıldığını ve bu normların bireylerin cinsiyet algısını nasıl etkilediğini anlamakla kalmaz, aynı zamanda sanatın gücüyle bu normlara karşı nasıl mücadele edildiğini ve bireylerin özgün kimlikleriyle nasıl var olduğunu anlamaktır. Çalışmada nitel araştırma metodolojisi kullanılmış olup, temsil ve göstergebilim alanında çalışmış birçok teorisyen ve düşünürden faydalanılmıştır. Analiz ve yorumlar olarak iki ana başlıktan oluşan çalışma, kültür çalışmaları, kahramanlık olgusu ve sanat tarihi gibi birçok alandan beslenerek konuyu daha derinlemesine anlamaya çalışmıştır.

Abstract:
The representation of social gender and identity plays an important role in contemporary cultural products, including media, art and literature. In this sense, studies in this area play a crucial role in understanding gender roles in society, identity formation processes, interpersonal relationships and power dynamics in life. Understanding these dynamics not only enables an in-depth analysis of contemporary Turkish social life, but also provides the opportunity to understand interpersonal disagreements, conflicts and struggles within the evolving collective lifestyles. In this context, this study also aims to examine and analyze the forms of representation that emerge in the identity formation processes of individuals in Turkish popular culture. The analysis separately examines the traditional gender representations in Turkish historical dramas and the works of renowned contemporary artists known for their liberal approach to social gender. These two different approaches are then compared with each other in terms of their results. Thus, the aim of this research is not only to understand how social gender norms are reflected in the tools of mass communication and how these norms influence individuals' perceptions of gender, but also to understand how visual arts confront these norms with their power and how individuals exist with their unique identities. Consequently, this study employed a qualitative research methodology that draws on the insights of numerous theorists and thinkers in the field of representation and semiotics. The study consists of two main parts, analysis and interpretation, and draws on various disciplines such as cultural studies, heroism and art history to deepen the understanding of the topic.