Duygusal yüz ifadesinin tanınmasında bağlamsal bilginin etkisi
The effect of contextual information on recognition of emotional facial expression
Yazar: ASLAN KARAASLAN
Danışman: PROF. DR. SONİA AMADO
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu = Emotion ; Duyguları anlama = Emotion understanding ; Duygusal bağlam = Emotional context

Özet:
Duygu tanıma alanında son yıllardaki çalışmalar bağlamsal bilginin rolüne odaklanmıştır. Bu tez çalışmasının amacı vücut duruşu bağlamının farkındalıksız olarak işlenip işlenmediğini çalışmaktır. Bu amaçla katılımcılara uyumlu ve uyumsuz yüz – vücut eşleşmeleri kısa süreli (33 ms) olarak (farkındalığın azaltılması) sunulmuştur. Bağımlı değişkenler olarak doğruluk ve tepki süresi puanları ele alınmıştır. Uyumlu ve uyumsuz denemeler arasında fark ortaya çıkmasının bağlam etkisinin varlığına işaret etmesi beklenmiştir.
Bu tez çalışmasının diğer bir amacı bağlam etkisini duygu kategorizasyon görevi ve duygu tespit etme görevlerinde çalışmaktır. Bu amaçla iki deney yürütülmüştür. Deney 1'de duygu kategorizasyon görevinde bağlam etkisi test edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarında, uyumlu denemeler uyumsuz denemelerden daha yüksek doğrulukla tanınmıştır. Duygu türleri açısından ele alındığında, öfke duygusu tiksinme bağlamından etkilenirken, tiksinme duygusu da öfke bağlamından etkilenmiştir. Ancak tepki süresi açısından fark ortaya çıkmamıştır. Deney 2'de duygu tespit etme görevi kullanılarak bağlam etkisi test edilmiştir. Sonuçlarda, uyumlu denemeler ile uyumsuz denemeler arasında tepki doğrulukları açısından fark ortaya çıkmamıştır. Ancak uyumlu denemeler uyumsuz denemelerden daha hızlı tanınmıştır. Duygu türleri açısından ele alındığında bağlam etkisi ortaya çıkmamıştır.
Çalışmanın sonuçları duygu tanımada bağlamsal bilginin işlevsel olduğunu göstermiştir. Gelecek çalışmalarda bağlamın göz önüne alınmasının çalışmaların ekolojik geçerliğini arttıracağı düşünülmektedir.



Anahtar Kelimeler: duygu tanıma, bağlam etkisi, duygusal vücut duruşu, yüz – vücut bütünleşmesi

Abstract:
Recent studies in emotion perception have focused on role of contextual information. The aim of this study is to test whether body posture context is processing without awareness. For this purpose, congruent and incongruent face – body pairs have been presented briefly (33 ms) to decrease awareness. In this study, dependent variables are the accuracy and reaction times. It is agreed that the difference between congruent and incongruent trials address context effect.
The second aim of this study is to determine potential context effect on emotion categorization task and emotion detection task. In line with this purpose two experiments were conducted. In the Experiment 1, emotion categorization task was used. The results of analysis showed that congruent trials were more accurately categorized compared to incongruent trials. In specific to emotions, disgust and anger were confused for each other in face – body pairs. But there was no difference between congruent and incongruent trials in terms of reaction times. In the Experiment 2, emotion detection task was used. The results showed that there was no difference between congruent and incongruent trials in terms of accuracy. But in this experiment, congruent pairs were faster detected compared to incongruent pairs. And also, there was no difference in specific to emotions.
The results of this research showed that contextual information is functional on emotion perception. In the future researches, take account of context can enhance ecological validity.


Keywords: emotion perception, context effect, emotional body posture, face – body integration