Öğretmenlerin öğretim sürecinde öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerisini geliştirebilme öz yeterlik algısı
Teachers' self-efficacy perception in enhancing students' computational thinking skills during the teaching process
Yazar: AYŞE AYDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. KEREM KILIÇER
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology

Özet:
Nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırma, öğretmenlerin öğretim sürecinde öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerisini geliştirebilme öz yeterlik algılarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.  Günümüzün popüler konuları arasında olan Bilgi İşlemsel Düşünme'ye (BİD) ilişkin Bilgisayar Bilimi Öğretmenleri Derneği (CSTA-Computer Science Teachers Association) ve Uluslararası Eğitimde Teknoloji Topluluğu (ISTE-International Society for Technology in Education), genel olarak problem çözme sürecinin bilgisayar sistemleri kullanılarak gerçekleştirilmesi tanımlamalarını yapmışlardır. Bilgi işlemsel düşünme süreci birçok alt eylemi ve kavramı içerisinde barındırmaktadır. 21.yüzyıl temel becerilerinden biri olan bilgi işlemsel düşünme becerisinin alt eylemleri ile beraber eğitim öğretim süreçlerine disiplinlerarası bir yaklaşımla entegre edilerek bireylere kazandırılması önemlidir.  Bu hususta 2018 yılında ISTE tarafından öğretmenlerin öğrencilerinin BİD becerilerini geliştirebilmek için sahip olmaları beklenen yeterlikler belirlenmiştir. Bu araştırmanın problemleri, öğretmenlerin yeterlikleri arasında bulunması gereken öğretim sürecinde öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerisini geliştirebilme öz yeterlik düzeylerinin nasıl olduğunu ve öz yeterlik düzeyleri ile bazı demografik veriler arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını tespite yöneliktir. Çalışmada veri toplamada kullanılmak üzere DeVellis (2017)'in ölçek geliştirme ilkeleri doğrultusunda ilerlenerek ISTE tarafından 2018 yılında belirlenen bilgi işlemsel düşünme standartları (ISTE-CTC) çerçevesinde maddeler içeren "Öğretmenlerin Öğretim Sürecinde Öğrencilerinin Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisini Geliştirebilme Öz Yeterlik Algısı Ölçeği" geliştirilmiştir.  Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Tokat ili genelinde MEB'e bağlı resmi ve özel okullarda farklı branşlarda görev yapan toplam 624 öğretmen oluşturmuştur. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları için 220 öğretmenin yer aldığı birinci katılımcı grubunun verileri kullanılmıştır. Toplam 30 maddenin yer aldığı 3 faktörlü yapısı (Bilgi Sahibi, Lider ve İşbirlikçi, Tasarım ve Entegre Etme) ile geçerli ve güvenilir yapıya gelen ölçek kullanılarak araştırmanın ikinci katılımcı grubunda bulunan 404 öğretmenin verilerine dayalı bulgulara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara dayanarak öğretmenlerin öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik öz yeterlik düzeylerinin ortalamanın üstünde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik öz yeterliklerinin; yaş, kıdem, mezun olunan fakülte, BİD ile ilgili konularda eğitim alma durumları ve günlük ortalama bilişim teknolojilerini kullanım süresine bağlı olarak anlamlı düzeyde değiştiği tespit edilmiştir. Bunun yanında öğretmenlerin öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik öz yeterliklerinin cinsiyetlerinden ve proje hazırlayıp öğrencileriyle yarışmaya katılma durumlarından anlamlı düzeyde etkilenmediği görülmüştür. Yürütülen bu araştırma ile öğretmenlerin öğretim sürecinde öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme becerisini geliştirebilme öz yeterlik düzeyleri araştırılarak bu becerinin geliştirilmesine katkı sunulmak istenmiştir.

Abstract:
This study, which was conducted using descriptive and relational survey model, one of the quantitative research methods, was conducted to determine teachers' self-efficacy perceptions of developing their students' computational thinking skills in the teaching process. The Computer Science Teachers Association (CSTA-Computer Science Teachers Association) and the International Society for Technology in Education (ISTE-International Society for Technology in Education) have defined Computational Thinking (CT), which is among the popular topics of today, as the realization of the problem solving process using computer systems. The computational thinking process includes many sub-actions and concepts. As one of the 21st century basic skills, it is important to integrate the computational thinking skill, which is one of the basic skills of the 21st century, with its sub-actions into the education and training processes with an interdisciplinary approach.  In this regard, in 2018, ISTE determined the competencies that teachers are expected to have in order to develop their students' ICT skills. The problems of this study are to determine how teachers' self-efficacy levels are to develop their students' ICT skills in the teaching process, which should be among their competencies, and whether there is a significant relationship between self-efficacy levels and some demographic data. In order to be used in data collection in the study, the "Teachers' Perception of Self-Efficacy Scale for Developing Students' Computational Thinking Skills in the Teaching Process" was developed, which includes items within the framework of the computational thinking standards (ISTE-CTC) determined by ISTE in 2018 by proceeding in line with the scale development principles of DeVellis (2017).  The sample of the study consisted of a total of 624 teachers working in different branches in public and private schools affiliated to MoNE in Tokat province in the 2022-2023 academic year. In the process of developing the scale, the data of the first participant group of 220 teachers were used for validity and reliability studies. The findings based on the data of 404 teachers in the second participant group of the study were obtained by using the scale, which was valid and reliable with its 3-factor structure (Knowledge, Leader and Collaborator, Design and Integration) with a total of 30 items. Based on the findings, it was concluded that teachers' self-efficacy levels towards developing their students' computational thinking skills were above average. In addition, it was found that teachers' self-efficacy towards developing their students' computational thinking skills varied significantly depending on their age, seniority, faculty of graduation, the status of receiving training on ICT-related issues, and the average daily duration of using information technologies. In addition, it was seen that teachers' self-efficacy towards developing their students' computational thinking skills was not significantly affected by their gender and the status of preparing projects and participating in competitions with their students. With this research, it was aimed to contribute to the development of this skill by investigating the self-efficacy levels of teachers to develop their students' computational thinking skills in the teaching process.