Ağız kanserinin erken teşhisi ve biyopsi yöntemi konusunda Türkiye'deki serbest diş hekimlerinin bilgi düzeylerinin, uygulama sıklıklarının ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels, application frequencies and awareness of private dentists in turkey on early diagnosis of oral cancer and biopsy method
Yazar: GİZEM ECEM KOÇAK NUHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ALP SARUHANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız neoplazmları = Mouth neoplasms ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Biyopsi = Biopsy ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Diş hekimliği eğitimi = Education-dental ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Türkiye'deki serbest diş hekimlerinin ağız kanserine ilişkin erken teşhis ve tanıda biyopsi alınması konusunda bilgi düzeylerinin, uygulama sıklıklarının ve farkındalıklarının değerlendirilmesidir. Çalışmanın verileri 1 Temmuz -1 Aralık 2020 tarihleri arasındaelde edilmiştir. Çalışma verileri uzman olmayan diş hekimlerine mail yoluyla gönderilen veri toplama formu sonuçlarına göre elde edilmiştir.

Çalışmanın evrenini; Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB)'ne başvuru yapılarak elde edilen; 8.074'ü kadın 11.151'i erkek olmak üzere 19.225 serbest diş hekimi oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini; çalışmaya katılmayı kabul eden ve örneklem kriterlerini karşılayan 376 diş hekimi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında literatür bilgisi ile araştırmacılar tarafından oluşturulan "Veri Toplama Formu" ile elde edilmiştir. Veriler IBM SPSS Statistics 23 programı ile analiz edilerek değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılım sağlayan diş hekimlerinin yaş ortalaması 33,96±9,79'dır. Çalışmaya katılım sağlayan diş hekimlerinin %55,3'ü kadın (n=208), % 44,7'si erkektir (n=168). Çalışmaya katılım sağlayan diş hekimlerinin %,37,2'sinin klinik deneyimi 5 yıldan azdır (n=140). Diş hekimlerinin %58,8'i (n=221) çalıştığı birimde biyopsi almaktadır ve %38,6'sı (n=145) yılda bir veya birden fazla biyopsi almaktadır. Çalışmaya katılan diş hekimlerinin %64,9'u (n=244) deneyim eksikliği nedeniyle biyopsi yapmamaktadır. Biyopsi yapanların %81,4'ü (n=180) şüpheli lezyon nedeniyle yapmaktadır. Diş hekimlerinin %77,1'i (n=290) hastalarını ağız kanseri (teşhis/önleme) ve biyopsi alınması hakkında bilgilendirmekte, %72,1'i (n=271) ağız kanserini teşhis etmek için var olan prosedürleri uygulama seviyesini yetersiz görmekte,  %84,6'sı (n=318) ağız kanseri ile ilgili eğitimlere katılmak istemektedir. Veri toplama formu sonuçlarına göre diş hekimlerinin bilgi puan ortalaması 4.70±1.66'dır. Cinsiyet dışında diğer bulgular açısından anlamlı farklılık elde edilmiştir (p<0,05). Klinik deneyim yılı 5 yıldan az olan diş hekimlerinin bilgi puanı 5,09, klinik deneyim yılı 15 yıldan fazla olan diş hekimlerinin bilgi puanı ise 4,17 olarak belirlenmiştir. Diş hekimlerinin bilgi puanları ve yaş arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Çalışma sonucunda diş hekimlerine yönelik eğitimlere gereksinim olduğu görülmüş, ağız kanseri ve biyopsi konusunda lisans sonrası eğitimler ve uygulamalı kursların yararlı olabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağız kanseri, biyopsi, diş hekimi, farkındalık, eğitim.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the level of knowledge, frequency of application, and awareness of freelance dentists in Turkey about early diagnosis of oral cancer and taking a biopsy in diagnosis. The data of the study was collected from July 1st till December 1st, 2020. The universe of the study; Obtained by applying to the Turkish Dental Association; 19,225 self-employed dentists consisted of 8,074 women and 11,151 men. The sample of the study; was 376 dentists who agreed to participate in the study and met the sampling criteria. In the collection of data, it was obtained with the "Data Collection Form" created by the researchers with the knowledge of the literature. The data were analyzed and evaluated with the IBM SPSS Statistics 23 program. The mean age of the dentists participating in the study was 33.96±9.79 years. 55.3% of non-participating dentists were female (n=208) % 44,7 male (n=168), 37.2% of participating dentists had less than 5 years of clinical experience (n=140). 58.8% (n=221) of dentists take a few biopsies at the most, at the unit they work in, and 38.6% (n=145) once a year. While 81.4% (n=180) of the biopsy performers do it because of a suspicious lesion, 64.9% (n=244) do not perform a biopsy due to lack of experience. 77.1% (n=290) of dentists inform their patients about oral cancer (diagnosis/prevention) and biopsy, and 72.1% (n=271) consider the level of application of existing procedures to diagnose oral cancer insufficiently. 84.6% (n=318) want to attend training on oral cancer. The average knowledge score of dentists is 4.70±1.66. There was a significant difference in terms of other findings except for gender (p<0.05). The knowledge score of dentists with less than 5 years of clinical experience was determined as 5.09, and the knowledge score of dentists with more than 15 years of clinical experience was determined as 4.17. There is a statistically significant negative correlation between dentists' knowledge scores and age (p<0,05). As a result of the study, it was seen that there is a need for training for dentists, and it is thought that postgraduate training and applied courses on oral cancer and biopsy may be beneficial.
Keywords: Oral cancer, biopsy, dentist, awareness, education.