Hilmi Ziya Ülken'in düşüncesinde din eğitimi
Religion training according to the thoughts of Hilmi Ziya Ülken
Yazar: İSMAİL ÇELİK
Danışman: Y.DOÇ.DR. NEBAHAT GÖÇERİ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu tez ülkemizin önde gelen ilim ve fikir adamlarından birisi olan Hilmi ZiyaÜLKEN'in din egitimi ile ilgili görüslerini tespit ederek kendisine özgü yönlerini ortayakoymaya çalısmaktadır.Hilmi Ziya'nın düsünce sisteminde Tanrı, insan ve âlem üç esaslı kavram olarakkarsımıza çıkmaktadır. Tanrı olmaksızın ne insanı nede âlemi anlamaya imkân vardır.Tanrı ve baska âlemle kurulacak diyalektik iliskiye hizmet edecek din egitimi haliyleTanrı merkezlidir. Hilmi Ziya'da din egitimi, egitimin kaplamı içerisindedir. kisi debirbirine karsılıklı ihtiyaç iliskisi ile baglıdır. Din ögretimi, objektif bilgiyi esas alırken;din egitimi, sübjektif degere yönelir. Birincisi; realist-tecrübî metodu, ikincisi; ihtiyaçmertebelerini uyandıran ve dini bilgiyi inançla tamamlayan diyalektik metodu takipeder. Din egitiminde degerlerin sadece anlasılması ve açıklanması yetmez; yenikusakların bu degerleri benimsemesi kendilerine huy ve karakter haline getirmelerigerekmektedir. Degerde hareket noktası kisi oldugu için her deger, askın ve objektifoldugu kadar da kisiseldir. Din egitiminin gayesi, olgu ile ideali birlestiren insanîvatanseverlik ile degerin en yüce noktası olan mutlak duygusu (ask) dur ki bu derecededeger yaratısı meydana gelir. Her deger yaratısında kisilik biraz daha genisler.Din egitimi, bir taraftan realist ve tenkitçi bir dünya görüsüne dayandırılarakdinamik ve genetik bir yapıya kavusturulmalı diger taraftan onun örgün kısmı yaygındin egitimi ile desteklenmelidir. Osmanlı'da oldugu sekliyle kafa ve kol, ruh ve bedenayrımına gitmemelidir. Bu bakımdan Orta Çag'ın din egitimi açısından iyi ve kötüyönleriyle kritigine ihtiyaç vardır. Kisisel kültür medeniyeti çagında laik yorum hemdinin en ileri yorumu hem de din egitiminin teminatı olmalıdır.Anahtar Sözcükler: H. Ziya Ülken, Tanrı, Kisi (Dyade), Din Egitimi, Laiklik

Abstract:
This thesis aims to find out the specific properties of the thoughts of Hilmi ZiyaÜLKEN, one of the most innovator scientists of our country, on religion training, firstlydetermining his thoughts.In Hilmi Ziya?s way of thinking, the God, human being and the realm are threebasic terms. Without mentioning God, it is not possible to understand neither the humannor the realm. So, the religion training that will serve to the dialectical relationshipbetween the God and other realms is God centred. Religion training for Hilmi Ziya, isincluded within the education. Both are related together with a mutual necessityrelation. While the religion teaching bases the objective knowledge, religion trainingdirects to subjective values. The former follows the realist-experimental method; thelatter is on the way to dialectic method that stimulating the necessities and completingthe religious knowledge with belief. In religious training, it is not enough to understandand explain the values solely, also new generations should absorb these values andcharacterize them for themselves. Since the starting point is individual in values, eachvalue besides being objective is personal. The aim of religious training is the highestabsolute value (love) relating the fact and ideal with patriotic values. Such a valuebrings out the creation.Religious training should become both scientific depending upon a realist andcritic point of view; should be dynamic and genetic body, also, the formal side shouldbe supported with informal religious education. It should not be separated to brain andarm, soul and body as it was in Ottomans. From this aspect, the Middle Age needs to becriticised according to religious education with its positive and negative aspects. Inculture for person generations, secular interpretation should be both the mostforwarding interpretation also the guarantee of the religion education.Key Words: H. Ziya Ülken, God, Person (Dyade), Religious Training, Secularity