Türkiye ve Almanya'daki entegrasyon kurslarında kullanılmakta olan ders kitaplarının yöntemler bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of course books used in integration courses in Germany and Turkey: With special reference to the adopted methods
Yazar: AHMET KILINÇ
Danışman: PROF. DR. ALTAN ALPEREN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tezin genel amacı, Türkiye ve Almanya'daki uyum kurslarında öğretilen Almanca yabancı dil olarak ders kitaplarını yöntemler bağlamında, nitelikleri ve bu sürece katkıları açısından karşılaştırmaktır. Bu amaçla öncelikle her iki ülkenin uyum kurslarının programları, programın öğeleri açısından incelenmiş, benzer ve farklılıkları ortaya konmuştur. Daha sonra her iki ülkede sıklıkla kullanılan ders kitaplarının yabancı dil öğreneninin dil gelişimine katkısı değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Araştırmanın genel amaçları doğrultusunda aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:
1. Türkçe ve Almancanın eğitimini yapmak amacıyla hazırlanan programların hedefleri nelerdir?
2. Her iki programın, eğitim programlarının öğeleri açısından benzerlik ve farklı yönleri nelerdir?
3. Anadili eğitiminde araştırma kapsamında incelenen kitaplar, hedef, içerik, öğrenme yaşantıları ve değerlendirme açısından programlarla tutarlılık göstermekte midir?
4. Ders kitaplarının hazırlanmasında temel alınan ölçütler nelerdir?
5. Ders kitaplarının dış yapı özellikleri nelerdir? (Kapak, cilt, yazı, resim, kenar ayarları, vb.)
6. Ders kitaplarının içyapı özellikleri nelerdir?
7. Sözcük öğretimi aşamalı olarak yapılmakta mıdır?
8. Seçilen metin türlerinin nitelikleri ve nicelikleri nasıldır?
9. Kitaplarda bulunan metinlerin türlerine ve iletilerine göre dağılımı nasıldır?
10. Kitaplardaki metinlere ilişkin sorular öğrencileri düşündürmeye, düşündüklerini sözlü veya yazılı aktarmaya yöneltecek nitelikte midir?
11. Programda belirlenen hedeflere ulaşmak için izlenen yollar nelerdir?
12. Hangi Yabancı dil Yöntemleri kullanılmıştır.
Çalışmada sonuç olarak, uyum kurslarının yabancı dil eğitimin de amaçlarına her iki ülkede birbiriyle benzerlik gösterdiği, ancak programların yazılmasında, Türkçe programda çok fazla ayrıntıya girildiği, Almanca programın ise daha genel olduğu saptanmıştır. Almanya'da yılda 3-4 kez toplanan Eğitim Konferanslarında bölgesel özellikler de dikkate alınarak özel hedefler ve eğitim durumları saptanmakta, uyum kurslarında uygulama ana programa bağlı kalınarak söz konusu konferanslarda alınan kararlara göre yapılmaktadır. Her iki programda da duyuşsal ve devinişsel davranışlara yeterince yer verilmediği saptanmıştır. Ders kitaplarının dış yapı (fiziksel) özellikleri açısından, Almanca kitapların Türkçe kitaplara göre daha nitelikli, sağlam ve kullanışlı hazırlandığı belirlenmiştir. Ders kitaplarının öğretme öğrenme sürecinde, öğretmen kılavuz kitaplarında Almanca için sadece rehberlik işlevi yerine getirilirken, Türkçe için öğretmene adım adım ders işleme biçimleri anlatılmaktadır. Almanca ders kitaplarındaki metinler daha çok öğrencinin dünyasından seçilirken, Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ya daha yetişkinler için ya da bilgilendirmeye yönelik hazırlandığı saptanmıştır. Dilbilgisi öğretimine, Almanca ders kitaplarında daha çok ağırlık verildiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Uyum Kursları, Almanya uyum yasaları, Yabancı dil eğitimi, yabancı dil eğitim yöntemleri, yabancı dil eğitimi ders kitapları, entegrasyon, migrasyon.

Abstract:
The overall aim of this thesis is to compare the textbooks taught at the integration courses held both in Turkey and Germany in the context of German as a foreign language from the aspects of methods, principles, and their contributions to the learning process. For this purpose, first, the courses were studied in terms of their programs and components; and by this way, the similarities and differences were determined. Then, the textbooks commonly used in both countries were evaluated regarding to the degree of their contribution to language development of foreign language learner. 
The following questions were tried to be answered in parallel with the overall aims of this study:
1.	What are the objectives of the language programs designed to provide Turkish and German language education?
2.	What are the similar and different aspects of both language programs in terms of program components? 
3.	Is there any consistency between the books analyzed in the context of this study and the language programs considering the objectives, content, learning experiences, and assessment process?
4.	What are the main criteria addressed to during the course books preparation?
5.	What are the characteristics of the outer structure of textbooks? (The cover, binder, text, images, edge settings, etc.)
6.	What are the characteristics of content of the course books?
7.	Is the vocabulary teaching carried out in a sequential order or not?
8.	What are quantities and qualitative features of selected texts?
9.	 What is the distribution of the texts included in the books from the perspectives of their types and messages?  
10.	Are the comprehension questions related to the given texts effective enough to lead the students to think and express their thoughts in an oral or written way? 
11.	What are the methods adopted in order to gain the early-defined learning objectives?
12.	Which foreign language methods and techniques were applied?
As a result, it was seen that both integration programs shared similarities in setting their objectives. However, when it comes to the program design, the one in Turkish has more detailed information than the one in German. In Germany, during educational conferences special objectives and educational conditions are determined by taking the regional characteristics into consideration. During the application part, adhering to the main program, these decisions taken in these conferences are applied. It was also seen that both programs did not give enough importance to the affective and psychomotor behaviors of the learners. In terms of cover, the course books in German were noted to be more quality and handy. For teaching-learning process, it was noted that while in German context teacher's books played the role of guidance, in Turkish context, they directed teachers step by step with the pre-determined teaching methods. In terms of text selection, the texts in German course books were mostly selected from the real-worlds of the learners. On the other hand, in Turkish books, the texts were more informative or more suitable for the adults. 

Keywords: Integration Courses, German Integration Policies, Foreign Language Education, Foreign Language Teaching Methods, Foreign Language Course Books, Integration and Migration.