Çankırı Karatekin Üniversitesi Orman Fakültesi Araştırma ve Uygulama Ormanı'nın çölleşme risk haritalanması
Mapping desertification risk of Çankiri Karatekin University Faculty of Forestry Research and Application Forest
Yazar: SERHAT ESEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU GÜL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Günümüzün en önemli küresel çevre sorunlarından biri olan çölleşme sonuçları açısından (arazi bozlumu, bitki örtüsündeki azalmalar vb.) mutlaka ciddiye alınması gereken bir problemdir. Bu çalışma, Çankırı ili Eldivan ilçesinde bulunanÇankırı Karatekin üniversitesi Araştırma ve Uygulama Ormanının çölleşme riskinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çölleşme riskinin hesaplanmasında Akdeniz ülkeleri için geliştirilmiş olan Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME) kullanılmıştır. Çalışma alanı yaklaşık 367 ha olup, alanda 98 noktada toprak örneklemesi yapılmış ve her bir örnekleme noktası için çölleşme etüt formu doldurulmuştur. DIS4ME sistemi kullanılarak her bir nokta için çölleşme riski ve çevresel duyarlı alan (ÇDA) hassaslık indeksi hesaplanmıştır. Hesaplanan çölleşme risk değerleri jeoistatistiksel yöntemler kullanılarak enterpole edilmiştir. Çalışma alanında çölleşme riski en düşük 2,31 ile orta risk ve en yüksek 8,09 ile orta risk sınıfında değerler alırken, ÇDA tipi değerleri 1,39-1,58 arasında değişen değerler almıştır. Çalışma alanının 325,81 ha'lık (%88,77) kısmı yüksek risk ve 41,19 ha'lık (%11,23) kısmının orta risk sınıfındadır. Jeoistatistiksel analiz, çölleşme riski ve ÇDA skorlarının çalışma alanında kuvvetli uzaysal bağımlı olduğunu göstermiştir. Elde edilen kuvvetli uzaysal bağımlılık ile çölleşme riski örneklenmeyen noktalarda başarıyla tahmin edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çankırı, Çölleşme, Çölleşme Göstergeleri, Risk Haritası, Modelleme

Abstract:
Desertification, which is one of the most important global environmental problems of today, is a problem that must be taken seriously in terms of its consequences (land degradation, reduction in vegetation, etc.). This study was carried out to determine the desertification risk of Çankırı Karatekin University Research and Application Forest in Eldivan district of Çankırı province. Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME), developed for Mediterranean countries, was used to calculate the desertification risk. The study area is approximately 367 ha, soil sampling was done at 98 points in the area and desertification survey form was filled for each sampling point. Desertification risk and environmental sensitive area (ESA) index were calculated for each point using the DIS4ME system. Calculated desertification risk values are interpolated using geostatistical methods. In the study area, desertification risk had the lowest 2.31 in the medium risk class, and the highest 8.09 in the medium risk class. 325.81 ha (88.77%) of the study area is at high risk and 41.19 ha (11.23%) is at medium risk. Geostatistical analysis showed that desertification risk and VFS scores were strongly spatially dependent in the study area. With the strong spatial dependence obtained, the risk of desertification was successfully estimated at unsampled points.

Key words: Çankırı, Desertification, Desertification Indicators, Risk Map, Modeling