Senkop ile çocuk kardiyoloji polikliniğine başvuran hastaların retrospektif değerlendirmesi
Retrospective Evaluation of Patients Referred to Pediatric Cardiology Outpatient Clinic with Syncope.
Yazar: FATMA NUR ALKAN ALTIOK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARACAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Senkop İle Çocuk Kardiyoloji Polikliniğine Başvuran Hastaların Retrospektif
Değerlendirmesi
Giriş ve amaç: Senkop, serebral hipoperfüzyona bağlı olarak ani gelişen, kısa süreli olan ve spontan
düzelen geçici bilinç kaybı olarak tanımlanır. Senkop etiyolojisinde çoğunlukla benign nedenler olsa
da nadiren hayatı tehdit eden nedenler de görülebilir. Bu çalışmada çocuk kardiyoloji polikliniğe
başvuran hastaların senkop etiyolojilerini, senkop tetikleyici faktörleri, prodromal dönem belirtileri,
tekrarlayıcı olup olmadığını incelemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: 1 Kasım 2017 – 1 Kasım 2022 tarihleri arasında S.B.Ü. Ümraniye Eğitim ve
Araştırma Hastanesi'nde Çocuk Kardiyoloji polikliniğine senkop ile başvuran 0-18 yaş aralığındaki
hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların bilgileri hastane sisteminden retrospektif olarak elde edildi.
Hastaların yaş, cinsiyet, prodromal dönem belirtileri, tetikleyici unsuru, senkop sırasındaki
pozisyonları, EKG ve ekokardiyografi bulguları not edildi.
Bulgular: Çalışmamızda 455 hasta incelenmiş olup %53,9 'u kız , %45,1'i erkekti. Yaş ortalaması
10,5 yaş olup en fazla başvuru 14-18 yaş (%39,1) grubunda saptandı. Senkop etiyolojilerine yapılan
ileri araştırmada 281'i (%63,9) vazovagal senkop olarak değerlendirildi. Diğer senkop nedenleri; 70
(%15,9) hastada epilepsi, 44 (%10) hastada aritmi, 32 (%7,3) hastada katılma nöbeti, 6 (%1,4) hastada
yapısal kalp hastalığı, 5 (%1,1) hastada metabolik nedenlere bağlı senkop ve 2 (%0,4) hastada ise
ortostatik hipotansiyon nedenli senkop saptandı. Çalışmamızda sebebi bilinmeyen senkop ve
psikojeneik senkop nedenleri çalışma dışı bırakıldı. Çalışmamızdaki hastaların %42,5'i senkop
sırasında ayakta , %64,6'sında prodromal dönem belirtisi ve %82,2'sinde tetikleyici unsuru olduğu
saptandı. VVS tanılı hastaların ise %58,7'si senkop sırasında ayakta, %31,3'ünde baş ağrısı-baş
dönmesi prodromal dönem beliritisi olduğu ve %19,9'unda ani hareket-miksiyon/defekasyon ile
tetiklendiği saptandı. Epilepsi tanılı hataların senkop sırasındaki pozisyonlarının, prodromal dönem
belirtilerinin ve tetikelyici unsurlarının genelde bilinmediği saptandı. Aritmi hastalarının senkop
sırasındaki pozisyonuna bakıldığında %54,5'nde hareket halinde olma, %43,2'sinde prodromal dönem
belirtisi olmadığı ve %54,5'inin efor-heyecan ile tetiklendiği saptandı. Hastaların %67,1'inde
senkopun tekrarlama öyküsü olduğu ve en çok VVS'da %65,5'inin tekrarlama öyküsü ile başvurduğu
saptandı. Hastaların %9,4'sine EKG ile, %1,3'üne ekokardiyografi ile tanı konuldu. EKG ve
ekokardiyografisi normal olan öyküsü kardiyak aritmi ile uyumlu 2 (%0,45) hastaya ritim holter ile
tanı konuldu.

Sonuç: Senkop ile başvuran çocuk hastaların değerlendirilmesinde genellikle anamnez ve fizik
muayene yeterlidir. Anamnezde prodromal dönem belirti, tetikleyici faktör, süre gibi özellikler
özellikle senkop etiyolojisini ayırt etmede önemlidir. Gereken hastalarda düşünülen etiyolojiye göre
EKG, EEG ve daha ileri tetkikler yapılmasına ihtiyaç duyulabilir.
Anahtar kelimeler: çocuk, senkop, vazovagal, aritmi, EKG

Abstract:
Retrospective Evaluation of Patients Referred to Pediatric Cardiology Outpatient Clinic with Syncope.
Introduction and Objective: Syncope is defined as a sudden, transient loss of consciousness due to
cerebral hypoperfusion, which is of short duration and resolves spontaneously. Although the etiology
of syncope is mostly benign, life-threatening causes may seldom be seen. In this study, we aimed to
investigate the etiology of syncope, syncope-triggering factors, prodromal period symptoms, and
recurrence of syncope in patients admitted to pediatric cardiology outpatient clinic.
Materials and methods: Between November 1, 2017, and November 1, 2022, patients aged 0-18 years
who presented to the Pediatric Cardiology outpatient clinic at S.B.U. Ümraniye Training and Research
Hospital with syncope were included in the study. The information of the patients was obtained
retrospectively from the hospital system. Age, gender, prodromal period symptoms, triggering factor,
position during syncope, ECG, and echocardiography findings were noted.
Results: In our study, 455 patients were analyzed, and 53.9% were female, while 45.1% were male.
The average age was 10.5 years and the most frequent age group was 14-18 years (39.1%). After
additional investigation into the etiology of syncope, 281 (63.9%) were diagnosed with vasovagal
syncope. Other causes of syncope were epilepsy in 70 (15.9%) patients, arrhythmia in 44 (10%)
patients, participation seizure in 32 (7.3%) patients, structural heart disease in 6 (1.4%) patients,
syncope due to metabolic causes in 5 (1.1%) patients, and syncope due to orthostatic hypotension in 2
(0.4%) patients. Syncope of unknown cause and psychogenic causes of syncope were excluded from
our study. In our study, 42.5% of the patients were standing during syncope, 64.6% had prodromal
symptoms, and 82.2% had a triggering factor. Among patients diagnosed with VVS, 58.7% were
standing during syncope, 31.3% had headache and dizziness as a prodromal symptom, and 19.9%
were triggered by sudden movement, mixing, or defecation. It was found that the position during
syncope, prodromal period symptoms, and triggers of those diagnosed with epilepsy were generally
unknown. Regarding the position of arrhythmia patients during syncope, 54.5% were in motion,
43.2% had no prodromal period symptoms, and 54.5% were triggered by exertion-excitement. It was
found that 67.1% of the patients had a history of syncope recurrence, and 65.5% presented with a
history of recurrence, most commonly in VVS. Rhythm holter was used in 2 (0.45%) patients with
normal ECG and echocardiography and a history compatible with cardiac arrhythmia.
Conclusion: History taking and physical examination are usually sufficient in the evaluation of
pediatric patients presenting with syncope. In the history, features such as prodromal symptoms,
triggering factors, and duration are especially important in differentiating the etiology of syncope.
ECG, EEG, and further investigations may be needed in necessary patients, depending on the
considered etiology.

Keywords: child, syncope, arrhythmia, ECG, vasovagal.