Kurumsal sosyal sorumluluğun işe adanma üzerindeki etkisinde algılanan dışsal prestijin ve örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Otel işletmelerinde bir araştırma
The mediating roles of perceived external prestige and organizational identification in the effect of corporate social responsibility on work engagement:  A research on hotel
Yazar: MERT GÜRLEK
Danışman: PROF. DR. MUHARREM TUNA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan dışsal prestij = Perceived external prestige ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Otel işletmeciliği = Hotel business ; Oteller = Hotels ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; İşe gönülden adanma = Work engagement

Özet:
Günümüzde pek çok işletme işe adanma kriziyle yüzleşmektedir. Bu krize çare bulmak amacıyla araştırmacılar hangi unsurların işe adanma düzeyini artırabileceği hakkında değişik amprik kanıtlar ortaya koymuşlardır. Alanyazın incelendiğinde, araştırmaların işe adanmanın öncülleri olarak örgüt içi düzenlemeler, işin ve kişinin özellikleri olmak üzere üç temel konuya odaklandıkları görülmektedir. Bu araştırma ise bu üç temel konunun dışında kalan kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) kavramına odaklanmaktadır. Modern yönetim bilgisi KSS'nin işletmenin tüm paydaşlarına karşı sorumlu ve etik hareket etme anlayışıyla karakterize olduğuna işaret etmektedir. Bu modern görüşün bir yansıması olarak, bu araştırma paydaşlarına karşı sorumlu ve etik hareket eden bir işletmenin işgörenleri hangi davranışsal süreçleri yaşayarak işlerine daha çok adanabilirler? sorusuna cevap aramakta olup, KSS'nin işe adanmayı nasıl etkilediğini ortaya çıkarma amacını gütmektedir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada algılanan dışsal prestijin ve örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü incelenmiştir. Bu ilişki mekanizmasının oluşturulmasında sosyal değişim teorisinin genelleştirilmiş karşılıklılık ilkesinden ve sosyal kimlik teorisinden yararlanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılarak test edilmiştir.   Araştırma, Antalya İlinde yer alan dört ve beş yıldızlı oteller üzerinde yapılmıştır. Veri tam zamanlı otel işgörenleri (N:680) ve alt, orta ve üst kademe otel yöneticilerinden (N:325) elde edilmiştir. YEM sonuçları, algılanan dışsal prestijin ve örgütsel özdeşleşmenin KSS ve işe adanma arasındaki ilişkiye kısmen aracılık ettiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, bu araştırma işgörenlerin gözünden KSS'yi daha geniş açıdan (paydaşlar) ele alarak KSS ile işe adanma arasındaki ilişki mekanizmasını araştıran ilk araştırma olma özelliğe sahiptir. Bununla beraber, işe adanmanın KSS yardımıyla da arttırılabileceğini sosyal değişim teorisinin genelleştirilmiş karşılıklılık ilkesi temelinde ortaya koyarak işe adanma yazınına katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Nowadays,  many companies face with work engagement crisis.  To resolve the crisis, researchers revealed different empirical evidence on which factors can increase the level of work engagement. When literature is reviewed, it was seen that studies focus on three main themes: organizational arrangements,  the characteristics of the job and employee. This study focuses on the concept of corporate social responsibility (CSR) beyond these three basic themes. Modern management knowledge indicates that CSR adopts a perspective of being responsible and ethical towards all stakeholders. As a reflection of this modern view, this study adopted stakeholder theory and aims to reveal how corporate (CSR) affect work engagement.  In accordance with this purpose, it was examines the mediating roles of perceived external prestige and organizational identification. In developing this relationship mechanism, the generalized reciprocity principle of theory of social change and social identity were utilized.  These relationships were assessed using structural equation modeling (SEM). Data were gathered from full-time hotel employees (N: 680) and managers (N:325) in the Antalya region of Turkey. Results of YEM indicate perceived external prestige and organizational identification acted as partial mediators of the effects of the CSR on the work engagement. Finally, this study is pioneer research that investigates the relationship mechanism between CSR and work engagement by addressing CSR more broadly (stakeholder approach). Besides, this study contributes to work engagement literature by addressing relationships between CSR and work engagement on the basis of the generalized reciprocity principle of social change theory.