Avrupa Güvenlik ve Savunma Poitikası ekseninde AB-ABD ilişkileri
EU-US relations on the axis of European Security and defence policy
Yazar: MERVE İREM ARICAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZKAN TÜTÜNCÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Security and Defence Policies ; Avrupa güvenliği = European security ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Savunma = Defence ; Savunma politikası = Defence policy ; Uluslararası güvenlik = International security

Özet:
Soğuk Savaş sonrası bütünleşme hareketlerine hız veren Avrupa Birliği, ekonomi alanında olduğu kadar güvenlik ve savunma alanlarında da dünyada önemli bir güç haline gelme çabası içine girmiş; ancak dış politikada ülkeler arasında yaşanan ayrımlaşmalar ve ortak bir çıkar tanımından yoksunluk, başarılı bir dış politika önünde engelleyici faktörler olarak belirmiştir. Avrupalı ülkelerin yetersiz savunma bütçesi ve askeri kapasiteye sahip olmaları, etkin bir güvenlik sistemi yaratılmasını engellemiş; otonom bir 'Avrupa Ordusu' fikri, NATO imkân ve kabiliyetlerine dayanmak zorunda kalmıştır. Amerika, George W. Bush yönetimi ile beraber, Avrupa'dan öte tüm dünyayı, çıkar alanı olarak belirlemiş ve bağımsız bir Avrupa güvenlik yapılanmasına, Avrupa'daki yükünü azaltacağından dolayı olumlu yaklaşmıştır. Irak Savaşı'nda bölünmüş bir Avrupa ile karşılaşan Amerika, yakın dönem içinde Avrupa'nın kendisine rakip bir askeri güç oluşturacağına ihtimal vermemekte, bu açıdan da kendi etkinliğinin azalabileceği endişesini taşımamaktadır. Bu çalışmada, öncelikle 'güvenlik' ve 'savunma' kavramlarına yönelik bir analiz yapılmış; güvenliğin sağlanmasına yönelik teoriler ele alınmış ve zamanla güvenliğe yönelik tehditlerde ve buna bağlı olarak güvenlik teorilerinde gerçekleşen değişimler incelenmiştir. Konuya giriş niteliğindeki genel bir incelemeden sonra, Soğuk Savaş döneminden itibaren Avrupa'da, gerek Avrupa'nın gerekse ABD'nin insiyatifinde gerçekleştirilen güvenliğe yönelik girişimler ele alınmış, 'Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'nın oluşum süreci ve bu süreci etkileyen faktörler irdelenmiştir. Tarihsel süreçte Amerikan dış politikasına ve Avrupa'nın bu politika içindeki konumuna bakıldıktan sonra, Avrupa güvenliğine yönelik iki taraf arasındaki problemli konular incelenmiştir. Çalışmanın amacı; Avrupa ile ABD arasındaki çatışma alanlarını saptamak ve bu alanlarda Türkiye'nin konumunu belirlemektir.

Abstract:
After the cold war, integration process of the European Union is accelerated and European Union struggled to become an important power around the world on security and defence areas as much as on economy. However, the differences between states in foreign policy and lack of 'common interest' definition were obstacles for a successful foreign policy. Insufficient defence budgets and military capabilities of European countries prevented an efficient security system and an 'autonomous' European Army idea must be based on NATO's capabilities and opportunities. With the Bush administration, United States determineted all the world as the space of its interest and it supported an independent European structure because that structure should have decreased its burden in Europe. America, which encountered with a divided Europe at the Iraq War, does not believe that Europe can establish a rival military power; therefore it is not anxious about decreases in its own efficiencies. In this paper, firstly an analysis about 'security' and 'defence' concepts was made; theories on providing security were examined; the changes in the threats towards security and related to this, the changes in the security theories were discussed. After a general investigation in the form of an introduction, starting from the Cold War era, the attempts under the initiative of either the US or Europe for the security were analysed, the establishment process of European Security and Defence Policy and the factors that affected the process were discussed. After an analysis of American foreign policy and the position of Europe in this policy, problematic subjects about European security between two sides were examined. The goal of this research is ascertaining conflict areas between Europe and America and determining the position of Turkey in these areas.