Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the nutritional status of children of seasonal agricultural worker families
Yazar: MÜRŞİDE ZENGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA KARATAŞ
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Mevsimlik işçiler = Seasonal workers ; Tarım = Agriculture ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Çocuklar = Children ; İşçi çocukları = Employee's children

Özet:
Çalışma, Şanlıurfa ve Adıyaman'da mevsimlik tarım işçiliği yapan ailelerin çocuklarının beslenme durumlarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini her iki ilde yaşayan, geçimini mevsimlik tarım işçiliği yaparak sağlayan ve 0-5 yaş grubu çocuğa sahip aileler oluşturmuştur. Evreni bilinmeyen örneklem hesaplama yöntemiyle örneklem sayısı 288 olarak belirlenmiştir. Mevsimlik tarım işçisi ailelerin yoğun yaşadığı Şanlıurfa'da 13 mahalle, Adıyaman'da 11 mahalle olmak üzere küme örnekleme yöntemiyle belirlenen kişi sayısıyla aileler çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya % 86,8 oranında katılım sağlanmış ve toplamda 250 aileye ulaşılmıştır. Veriler,  Çocuk Beslenmesinin Değerlendirilmesi Formu aracılığı ile karşılıklı görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu'ndan yazılı, çalışmaya katılmayı kabul eden ailelerden sözlü onam alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiklerden yüzde, ortalama, ortanca, standart sapma ve tek değişkenli analizlerden Ki-kare testi kullanılmıştır. Dünya Sağlık Örgütü Anthro programında boya göre ağırlık, yaşa göre ağırlık, yaşa göre boy, yaşa göre beden kitle indeksi persentil değerleri ve Z skorları hesaplanmıştır. Çalışmada çocukların yaş ortalaması 35,0±16,5 ay, ağırlık ortalaması 12,4±2,98 kg, boy ortalaması 89,01±11,97 cm ve %54,4'ünün erkek olduğu belirlenmiştir. Annelerin %66,8'inin 18-34 yaş arasında olduğu, %39,2'sinin okur-yazar olmadığı, %58,2'sinin tarlada çalıştığı ve %68,5'inin tarlaya çocuğuyla gittiği belirlenmiştir. Çalışmaya katılan çocukların yalnızca %13,2'sinin boy uzunluğunun, %19,2'sinin de ağırlığının 50 persentil ve üzerinde olduğu görülmektedir. Çocukların %5,2'sinin boya göre ağırlık, % 15,6'sının yaşa göre ağırlık, %23,6'sının yaşa göre boy ve %7,8'inin yaşa göre beden kitle indeksi persentil değerinin 3'ün altında olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarında %4,8 oranında zayıflık, %14 oranında düşük kiloluluk ve %22 oranında da bodurluk olduğu belirlenmiştir. Yapılan istatiksel analizlerde; bodurluk ile aile yapısı, tarlada kalınan yer, düzenli sağlık kontrolü yapılma durumu açısından gruplar arasındaki ilişki anlamlı bulunurken; düşük kiloluluk ile tarlada kalınan yer açısından gruplar arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Araştırmada annelerin toplam beslenme bilgi puanı ile aile tipi ve evde-tarlada doğum yapma durumu açısından gruplar arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı (p<0.05) bulunmuştur. Bu çalışmada, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarında beslenme yetersizliği olduğu tespit edilmiştir. Bu gruba yönelik beslenme durumlarını olumsuz etkileyen faktörlerin belirlenmesi, kontrol altına alınması ve mevsimlik tarım işçisi ailelerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi için çalışmaların sürdürülmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Beslenme, çocuk, hemşirelik, mevsimlik tarım işçiliği

Abstract:
The study, centres in order to assess the nutritional status of children of seasonal agricultural worker families in Adıyaman and Şanlıurfa reviewed as an identifier. The sample group of the study consists of seasonal agricultural worker families who live in both cities with 0-5 age group of children. With the unknown sample population calculating method, samples have been identified as the number of 288. With the number of families determined by the method of cluster sampling were included in the study from 11 neighborhoods in Adıyaman and 13 neighborhoods in Sanlıurfa where the seasonal agricultural workers live the most. In the study, % 86,8 amount of participation and a total of 250 families were achieved. The data is collected with the method of face to face interview by using the Evaluation Form of Child Nutrition. For the implementation of the research written consent was obtained from Harran University Medical Faculty Ethics Committee and verbal consent from parents who agreed to participate. For the data evaluation; from descriptive statistics; percentage, mean, median, standard deviations, and from univariate analysis the Chi-square test were used. On The World Health Organization Anthro program, weight for height, weight for age, height for age, body mass index for age percentile values and Z-scores were calculated. In this study, the age average of children is 35,0±16,5 months, weight average is 12,4±2,98 kg, height average is 89,01±11,97 cm and %54.4 of them are male. And %66,8 of mothers are between the 18-34 age group, %39,2 of them are not lettered, %58,2 of them work in the field and %68,5 of them go to field with their children. When the children who participated in the research were examined, it is determined that only %13,2 of them's heights and %19,2 of them's weights are 50 percentile and above. It is identified that %5,2 of the children weight based on height, % 15,6 of the children weight based on age, %23,6 of the children height based on age and %7,8 of the children body mass indexes are below 3 of percentile value. At the end of the study, it is determined that children of seasonal agricultural worker families have 4.8% weakness, 14% low overweight, and %22 stunting. In statistical analysis; for being stunting, while the relationship is significant between the groups in terms of the family structure, a place to stay in the field, to do a regular checkup of the situation; for being low overweight, the relationship between the groups in terms of the place of stay in the field were found to be significant (p<0.05). In the study, with the help of mothers' total nutrition informations, family type and in terms of the home- field birth situation, a relationship was found statistically significant between the groups (p<0.05). In this study, it was found that there is a nutritional deficiency in children of seasonal agricultural worker families. It can be suggested to keep the study continue to determine the factors that affect their nutritional status for this group, to take under control and to improve the living conditions of seasonal agricultural worker families. 

Key Words: Nutrition, child, nursing, seasonal agricultural worker