Kistik fibrozis dışı erişkin bronşektazi hastalarındaatak sayısı, hastaneye yatış ve mortalite ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors associated with number of attacks,hospitalization and mortality in adult bronchiectasis patients with NON-cystic fibrosis
Yazar: SEDAT ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. AYKUT ÇİLLİ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology ; Göğüs Cerrahisi = Thoracic Surgery ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bronşektazi = Bronchiectasis ; Cerrahi-akciğer = Surgery-lung ; Fibroz = Fibrosis ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Mortalite = Mortality ; Radyografi-göğüs = Radiography-thoracic ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs
Hastalıkları Kliniği'nde takip edilmiş olan kistik fibrozis dışı erişkin bronşektazi
hastalarının atak sayıları, hastaneye yatış sayıları ve mortaliteleri ile ilişkili
faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: 01.01.2016 ve 01.12.2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi
Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalığı Kliniği'nde klinik ve radyolojik olarak
kistik fibrozis dışı bronşektazi tanısı almış olan 203 hasta çalışmaya dahil edildi.
Hastaların verileri hastane bilgi sistemi üzerinden tarandı. Sosyodemogrofik
veriler, etiyolojik faktörler, solunum fonksiyon testleri, radyolojik bulgular,
tedaviler ve laboratuvar sonuçları kaydedildi. Bu faktörlerin; acil servis başvurusu,
poliklinik başvurusu, hastane yatışı ve mortalite ile ilişkileri değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 49,26±15,45 (18-87) olarak saptandı.
Hastaların 109'u (%53,7) erkek, 94'ü (46,3) kadındı.
En sık görülen etiyolojik neden 89 (%43,3) hastayla idyopatik bronşektazi
idi. En sık görülen komorbid hastalık 54 (%26,6) hastayla astımdı.
Balgam örnekleri incelendiğinde; 65 (%32) hastada Pseudomonas
aeruginosa, 38 (%18,7) hastada Haemophilus influenza, 14 (%6,9) hastada da
Streptococcus pneumoniae üredi. 40 (%19,7) hastada da Pseudomonas aeruginosa
kolonizasyonu saptandı.
Hastalarda en çok kullanılan parenteral antibiyotik sulbaktam-ampisilin
olarak saptandı. En sık kullanılan oral antibiyotikler; amoksisilin-klavunat,
klaritromisin ve florokinolon grubuydu.
COVİD-19 geçiren 33 (%16,2) hasta saptandı. COVİD-19 enfeksiyonu ile
yaş arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı.
Eşlik eden KOAH tanısı varlığının acil servis başvurusu (p=0.004), servis
yatışı (p=0.042), yüksek bronşektazi şiddet indeksi (p=0.000) ve yüksek mMRC
dispne skoru (p=0.000) ile ilişkili olduğu saptandı.
Acil servis başvurusunun; inhaler tobramisin kullanımıyla (p=0.010), uzun
süreli oksijen tedavisiyle (p=0.003), non-invaziv mekanik ventilatör kullanımıyla
(p=0.036), bronşektazi nedenli cerrahi rezeksiyon öyküsüyle (p=0.004), düşük
solunum fonksiyon testleriyle (FEV1, FVC, PEF) (p=0.000, p=0.000, p=0.000),
yüksek bronşektazi şiddet indeksiyle (p=0.000), Pseudomonas aeruginosa
(p=0.001), Streptococcus pneumoniae (p=0.011), Klebsiella pneumoniae
(p=0.040) üremeleriyle ile ilişkili olduğu saptandı. Poliklinik başvurusunun ise,
kistik bronşektazi varlığıyla (p=0.022), Pseudomonas aeruginosa üremesiyle
(p=0.003) ve kolonizasyonuyla (p=0.001) anlamlı olarak ilişkili olduğu saptandı.
Servis yatışının; KOAH varlığıyla (p=0.007), nebülize tobramisin
(p=0.000), USOT (p=0.000) ve NIMV (p=0.036) kullanım öyküleriyle, bronşektazi
nedeniyle cerrahi geçirmiş olmayla (p=0.000), düşük solunum fonksiyon testleriyle
(FEV1, FVC, PEF) (p=0.000, p=0.000, p=0.000), kistik bronşektazi varlığıyla
(p=0.009), yüksek bronşektazi şiddet indeksiyle (p=0.000), balgamda
Pseudomonas aeruginosa üremesiyle (p=0.000) ve kolonizasyonuyla (p=0.000),
balgamda Pnömokok (p=0.046), Moraxella catarrhalis (p=0.015) ve Metisiline
dirençli Staphylococcus aureus (p=0.042) üremeleriyle ilişkili olduğu saptandı.
Mortaliteye bakıldığında ise yüksek mMRC skorunun (p=0.046) ve düşük PEF
düzeylerinin (p=0.049) mortalite riskini arttırdığı saptandı (sırasıyla OR=5.0, %95
GA [1.031-24.135], OR= 1.2, %95 GA [0.998-1.000]).
Çalışmada sekonder olarak KOAH varlığının, yüksek mMRC dispne skoru
ile ilişkili olduğu saptandı (p=0.000). Yüksek bronşektazi şiddet indeksi düzeyinin;
KOAH varlığı (p=0.000), kistik bronşektazi varlığı (p=0.010) ve düşük vücut kitle
indeksi (p=0.037) ile ilişkili olduğu saptandı.
Kistik bronşektazi hastalarında solunum fonksiyon testlerinin (FEV1, FVC,
PEF) kistik bronşektazisi olmayan hastalara göre anlamlı olarak daha düşük olduğu
saptandı. Yine kistik bronşektazisi bulunan hastaların balgam kültürlerinde;
Pseudomonas aeruginosa (p=0.005), Moraxella catarrhalis (p=0.047) ve
Klebsiella pneumoniae (p=0.026) üremelerinin kistik bronşektazisi olmayan
hastalara oranla daha yüksek olduğu saptandı.
Sonuç: Bronşektazi hastalarının hastane başvurularının ve
hospitalizasyonlarının; KOAH varlığıyla, inhaler tobramisin kullanımıyla,
USOT'yle, NİMV'le, bronşektazi nedenli cerrahi rezeksiyon öyküsüyle, düşük
solunum fonksiyon testleriyle (FEV1, FVC, PEF), balgam kültüründe
Streptococcus pneumoniae, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa,
Moraxella catarrhalis ve Metisiline dirençli Staphylococcus aureus üremeleriyle,
yüksek BŞİ düzeyleriyle, yüksek mMRC düzeyleriyle ve kistik bronşektazi
varlığıyla ilişkili olduğu saptandı. Yüksek mMRC düzeylerinin ve düşük PEF
değerlerinin mortalite riskini arttırdığı saptandı (sırasıyla OR=5.0, %95 GA [1.031-
24.135], OR= 1.2, %95 GA [0.998-1.000]).

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the number of attacks,
hospitalizations and factors associated with mortality in adult non-cystic fibrosis
bronchiectasis patients who were monitored in the Chest Diseases Clinic of
Akdeniz University Medical Faculty Hospital.
Method: Between 01.01.2016 and 01.12.2021, 203 patients who were clinically
and radiologically diagnosed with non-cystic fibrosis bronchiectasis at the Chest
Disease Clinic of Akdeniz University Medical Faculty Hospital were included in
the study. The data of the patients were scanned through the hospital information
system. Sociodemographic data, etiologic factors, pulmonary function tests,
radiologic findings, treatments, and laboratory results were recorded. The
relationships of these factors with emergency department admission, outpatient
clinic admission, hospitalization, and mortality were evaluated.
Results: The mean age of the patients was 49.26±15.45 years (18-87). Of the
patients, 109 (53.7%) were male and 94 (46.3%) were female.
The most common etiologic cause was idiopathic bronchiectasis with 89 (43.3%)
patients. The most common comorbid disease was asthma, with 54 (26.6%)
patients.
When sputum samples were analyzed, Pseudomonas aeruginosa was grown in 65
(32%) patients, Haemophilus influenza in 38 (18.7%) patients, and Streptococcus
pneumoniae in 14 (6.9%) patients. 40 (19.7%) patients were colonized with
Pseudomonas aeruginosa.
The most commonly used parenteral antibiotic was sulbactam-ampicillin. The
most commonly used oral antibiotics were amoxicillin-clavunate, clarithromycin,
and fluoroquinolone group. There were 33 (16.2%) patients with COVID-19.
There was no significant correlation between COVID-19 infection and age.
The presence of comorbid COPD was associated with emergency department
admission (p=0.004), hospitalization (p=0.042), higher bronchiectasis severity
index (p=0.000), and higher mMRC dyspnea score (p=0.000).
Emergency department admission was associated with inhaled tobramycin use
(p=0.010), long-term oxygen therapy (p=0.003), non-invasive mechanical
ventilator use (p=0.036), history of surgical resection for bronchiectasis (p=0.
004), low pulmonary function tests (FEV1, FVC, PEF) (p=0.000, p=0.000,
p=0.000, p=0.000), high bronchiectasis severity index (p=0.000), Pseudomonas
aeruginosa (p=0.001), Streptococcus pneumoniae (p=0.011), Klebsiella
pneumoniae (p=0.040) growths. Polyclinic admission was significantly associated
with the presence of cystic bronchiectasis (p=0.022), Pseudomonas aeruginosa
growth (p=0.003), and colonization (p=0.001).
Service admission was associated with the presence of COPD (p=0.007), history
of nebulized tobramycin (p=0.000), USOT (p=0.000) and NIMV (p=0.036) use,
surgery for bronchiectasis (p=0.000), low pulmonary function tests (FEV1, FVC,
PEF) (p=0.000, p=0.000, p=0.000, p=0.000), presence of cystic bronchiectasis
(p=0. 009), high bronchiectasis severity index (p=0.000), Pseudomonas
aeruginosa growth in sputum (p=0.000) and colonization (p=0.000), Pneumococci
(p=0.046), Moraxella catarrhalis (p=0.015) and Methicillin-resistant
Staphylococcus aureus (p=0.042) growth in sputum. Regarding mortality, higher
mMRC score (p=0.046) and lower PEF levels (p=0.049) increased the risk of
mortality (OR=5.0, 95% CI [1.031-24.135], OR=1.2, 95% CI [0.998-1.000],
respectively).
In the study, the presence of secondary COPD was associated with a high mMRC
dyspnea score (p=0.000). High bronchiectasis severity index level was associated
with the presence of COPD (p=0.000), cystic bronchiectasis (p=0.010), and low
body mass index (p=0.037).
Pulmonary function tests (FEV1, FVC, PEF) were significantly lower in patients
with cystic bronchiectasis than those without. Sputum cultures of patients with
cystic bronchiectasis showed higher growth rates of Pseudomonas aeruginosa
(p=0.005), Moraxella catarrhalis (p=0.047), and Klebsiella pneumoniae
(p=0.026) compared to patients without cystic bronchiectasis.
Conclusion: Hospital admissions and hospitalizations of bronchiectasis patients;
COPD, use of inhaled tobramycin, USOT, NIMV, history of surgical resection for
bronchiectasis, low pulmonary function tests (FEV1, FVC, PEF), Streptococcus
pneumoniae in sputum culture, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa,
Moraxella catarrhalis and Methicillin-resistant Staphylococcus aureus growths,
high PEF levels, high mMRC levels and presence of cystic bronchiectasis were
associated with mortality risk. High mMRC levels and low PEF values increased
the mortality risk (OR=5.0, 95% CI [1.031-24.135], OR=1.2, 95% CI [0.998-
1.000], respectively).