Tek dilli ve iki dilli olan Türk çocuklarının çalışma belleği performanslarının karşılaştırılması
The comparison of working memory performance of Turkish children with monolingual and bilingual
Yazar: UMMUHANI ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MAHİR KALFA
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçenin Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dış Türkler = Turkish diaspora ; Rusça = Russian ; Tek dilli = Monolingual ; Türk çocukları = Turkish children ; Türkçe = Turkish ; Çalışma belleği = Working memory ; Ölçekler = Scales ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Çalışma belleği, bilginin kısa bir süreliğine depolandığı, kodlandığı ve işlendiği bir bellek sistemidir. Çalışma belleği; fonolojik döngü, görsel-mekânsal kayıt defteri ve merkezî yönetici olmak üzere üç bileşenden oluşmaktadır. Yurt dışı alanyazınında iki dillilerin çalışma belleğine yönelik farklı çalışmalar yapılmış ve bu çalışmalardan farklı sonuçlar elde edilmiştir. Yapılan çalışmalarda iki dilliliğin farklı türlerine ve çalışma belleğinin farklı alt bileşenlerine yönelik bulgular mevcuttur. Çalışmaların büyük bir kısmında iki dillilerin çalışma belleği performansının tek dillilerden daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Ancak ülkemiz alanyazınında çalışma belleği ile ilgili çalışmalar çok sınırlıdır ve iki dillilerin çalışma belleğine yönelik herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı dil üzerinde etkisinin büyük olduğu kabul edilen çalışma belleğinin tüm alanlarına yönelik yapılacak değerlendirme sonucunda iki dilli çocuklar ile tek dilli çocukların çalışma belleği performansları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu çalışmaya 1. sınıf  öğrencilerinden seçilen Türkçe tek dilli (n=20) ve Türkçe-Rusça iki dilli (n=20) olmak üzere toplam 40 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Uygulanan Çalışma Belleği Ölçeği verilerine göre Rusça-Türkçe iki dilli çocuklar, sözel kısa süreli bellek, sözel çalışma belleği, görsel kısa süreli bellek, sözel bellek, görsel bellek ve çalışma belleği alanlarında Türkçe tek dilli çocuklardan daha iyi performans göstermişlerdir. Rusça-Türkçe iki dilli çocuklar Türkçe tek dilli çocuklardan görsel çalışma belleği alanında daha iyi performans göstermelerine rağmen bu alanın verileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular alanyazını çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
Working memory is a memory system in which information is stored, encoded and processed for a short time. Working memory consists of three components: phonological loop, visual-spatial sketchpad and central executive. In the international literature, different studies have been conducted on the working memory of bilinguals. Different results were obtained in these studies. There are findings on different types of bilingualism and different sub-components of working memory in studies. In most of the studies, it has been revealed that the working memory performance of bilinguals is higher than that of monolinguals. However, studies on working memory in our country are very limited and there are no studies on working memory of bilinguals. The main purpose of this study is to reveal whether there is a significant difference between the working memory performances of bilingual and monolingual children as a result of the research to be conducted on all areas of working memory, which is considered to have a great effect on language. A total of 40 students voluntarily participated in this study, selected from the 1st grade students, including Turkish monolingual (n=20) and Turkish-Russian bilingual (n=20). According to the applied Working Memory Scale data, Russian-Turkish bilingual children outperformed Turkish monolingual children in verbal short-term memory, verbal working memory, visual short-term memory, verbal memory, visual memory and working memory. Although Russian-Turkish bilingual children outperformed Turkish monolingual children in visual working memory, the data in this area were not statistically significant. The findings obtained from the study were discussed in the context of the literature.