Biyolojik geribildirimle zihinsel antrenman yönteminin dart performansına etkisinin incelenmesi
The effects of mental training with biofeedback on dart performance
Yazar: ABDURRAHMAN AKTOP
Danışman: PROF. DR. N. FÜSUN TORAMAN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Spor = Sports

Özet:
Araştırmanın amacı, biyolojik geribildirimle zihinsel antrenman yöntemlerinin, kapalı beceri olan dart performansına olan etkisinin incelenmesidir. Ayrıca, biyolojik geribildirimle zihinsel antrenmanın, sürekli ve durumluk kaygı düzeylerine ve kendini kontrol edebilme (self regulation) yetisine etkisinin değerlendirilmesi alt amaçlarını oluşturmaktadır. Yaşları 18-22 yıl arası değişen 30 üniversite öğrencisinde Wingate Beş Adımlı Yaklaşımının (WBAY) adapte edilmiş versiyonu, biyolojik geribildirimle zihinsel antrenman yöntemi olarak kullanılmıştır.Çalışma, katılımcıların rastgele örneklem tekniğine göre iki gruba ayrılması ile; (1) deney grubu ? dart antrenmanı ve WBAY'ın adapte edilmiş versiyonu, (2) kontrol grubu-dart antrenmanı ve gevşeme aktiviteleri, 16 haftalık süreç içerisinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk iki haftası dart becerisi eğitim süreci olarak kullanılmıştır. Grupların başlangıç ölçümlerinde, bilişsel (ÖSS Puanı ve Genel Ağırlıklı Not Ortalaması), koordinatif motorik (denge, reaksiyon sürati ve el-göz koordinasyonu) ve psikolojik özellikler (sürekli ve durumluk kaygı) açısından benzerliği incelenmiştir. Çalışmanın başlangıcı, 7. ve 14. haftasında olmak üzere katılımcıların, dart performansı, sürekli ve durumluk kaygı ve kendini kontrol etme yetisi 3 kez değerlendirilmiştir.İstatistiksel analiz sonuçlarına göre; grupların bilişsel, koordinatif motorik ve psikolojik özellikler açısından çalışmanın başlangıcında benzer değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir (p>.05). On dört haftalık süreç sonucunda dart performansı ve kendini kontrol testinde zaman değişimi ve zaman x grup etkileşimi olduğu ve başlangıç ölçümü dışındaki ölçümlerde, grup farklılıklarının oluştuğu bulunmuştur. Sürekli kaygı ve durumluk kaygı değişkenlerinde ise 14 haftalık süreç sonunda zaman değişimi ve zaman x grup etkileşimi olduğu, ancak her üç ölçümde de grupların arasında anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir.Sonuç olarak, biyolojik geribildirimle zihinsel antrenman yöntemi olarak WBAY kullanan katılımcıların dart performanslarında kontrol grubuna göre daha yüksek artış olduğu, bu artışın yapısının gruplar arasında farklılık gösterdiği, sürekli ve durumluk kaygı değerlerinin deney grubunda 14 haftalık süreç sonunda anlamlı düşüş gösterdiği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Biyolojik geribildirim, zihinsel antrenman, Wingate Beş adımlı yaklaşımı, sürekli kaygı, durumluk kaygı, dart performansı

Abstract:
The aim of present study was to investigate the effects of mental training with biofeedback on dart performance. Furthermore, secondary aim of this study was to evaluate the effects of mental training with biofeedback on trait and state anxiety and self-regulation ability. An adapted version of the Wingate five-step approach was used to as a mental training program for enhancing dart performance and controlling state and trait anxiety 18-22 year-old 30 university students.Participants were randomly assigned to one of two conditions; (1) experimental - dart training plus adapted version of Wingate mental training program, and (2) control - regular training and relaxing activities. The study carried out in 16 weeks. The first two month of the study was used as a dart technical instruction period. In baseline measurements, similarities between participant in cognitive (Student Selection Examination Score, General Weighted Grade Average), coordinative motoric (balance, reaction time and hand-eye coordination) and psychological (trait and state anxiety) characteristics were investigated. Dart performance test, trait and state anxiety inventory and self regulation tests were considered as an outcome measure and administered three times in 14-week period.Statistical analyses revealed that; in baseline measurement, participant had similar cognitive, coordinative motoric and psychological characteristics (p>.05). After 14-week period, there was a time, time x group interaction, and group differences in dart performance and self-regulation test. In trait and state anxiety scores, there was a time, time x group interaction but no significant difference between groups among three measurements.In conclusion, it was determined that participants using dart training plus mental training with biofeedback (Wingate five-step approach) exhibited greatest improvements in dart performance and significantly lower trait and state anxiety than participant using regular training only.Key Words: Biofeedback, mental training, Wingate five-step approach, trait anxiety, stat anxiety, dart performance