İngiliz seyyah John Sanderson'ın Seyahatnâmesi (1584 - 1602): Türkçe çeviri ve İstanbul gözlemlerinin değerlendirilmesi
The Travelbook of the traveler John Sanderson (1584 - 1602): Turkish translation and appraiseing of observation about Istanbul
Yazar: AYŞE ÖZGE ERCAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT AK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Sanderson, John = Sanderson, John ; Seyahatname = Seyahatname ; Seyyahlar = Travellers ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; İngilizler = British ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu tez, Levant Kumpanyası ticarî temsilcilerinden biri olan John
Sanderson'ın "The Travels of John Sanderson in the Levant 1584-1602" isimli
seyahatnâmesini ve seyahatnâme ışığında Sanderson'ın İstanbul gözlemlerini ele
almaktadır. Sanderson'ın seyahatlerinin Sultan III. Murad ve Sultan III. Mehmed
dönemlerine denk gelmesinden ötürü, bilhassa bu dönemdeki Osmanlı-İngiliz
münasebetleri üzerinde durulmuştur.
Elinizdeki tez, aslına sadık kalmak çabası ile Türkçeye yeni kazandırılmış
olan "John Sanderson'ın Seyahatleri" metniyle, öncelikle XVI. yüzyılın son
çeyreğinde Osmanlı-İngiliz münasebetleri konusunda çalışacak araştırmacılara katkı
sağlamak amacını taşımaktadır. Ayrıca geniş bir coğrafyayı içine alan
seyahatnâmeden kültür, toplum, iktisat ve din tarihi çalışmaları açısından da
faydalanılması mümkündür.
Giriş bölümünde, Sanderson'ın seyahatnâmesine tarihî bir zemin oluşturması
bakımından Sultan III. Murad ve Sultan III. Mehmed dönemlerinin öne çıkan siyasî
olayları ele alınmış ve seyahatnâmenin Türkçeye çevrilmesinde uygulanan yöntem
ve karşılaşılan zorlukların çözümlenmesi açıklanmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde,
özellikle 1574 ve 1603 yılları arasında kalan zaman dilimi incelenmek suretiyle,
Osmanlı-İngiliz münasebetlerinin başlaması ve gelişmesi ele alınmıştır. İkinci
bölümde John Sanderson'ın hayatı, otobiyografisinden faydalanılarak ifade edilmiş
ve Levant Kumpanyası'nın tanıtılması amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde ise, John
Sanderson'ın seyahatnâmesinin içeriği, üslubu ve önemine değinilmiştir. Bu
bölümde seyahatnâmenin Türkçesi yer almaktadır ve son olarak John Sanderson'ın
İstanbul gözlemlerinin değerlendirilmesine gayret edilmiştir.

Abstract:
This thesis discusses the travel book of John Sanderson, one of the
commercial representatives of the Levant Company, namely "The Travels of John
Sanderson in the Levant 1584-1602" and his Istanbul observations in light of his
travel book. Due to the fact that Sanderson's travels coincide with reigns of Murad
III and Mehmed III, we particularly discourse Ottoman-English relations of the same
period.
The thesis primarily aims to contribute to researchers whom will be studying
the Ottoman-English relations at the last quarter of XVI. century thanks to "The
Travels of John Sanderson" text, which has been recently brought into Turkish
language with efforts to stick to its original. Additionally, this travel book, which
covers a wide geography, can be beneficial from cultural, social, economic and
religions history aspects.
In prologue, the prominent political events of the reigns of Murad III and
Mehmed III are discussed to compose a historical ground to Sanderson's travel book
and it is aimed to explain the method used and solutions of the challenges faced
during the translation of the travel book into Turkish. The first chapter of the thesis
covers the beginning and development of Ottoman-English relations by analysing the
1574–1603 period. The second chapter of the thesis explains Sanderson's biography
by utilizing his autobiography and aims to introduce the Levant Company. The
content, turn of phrase and importance of Sanderson's travel book are mentioned in
the third chapter of the thesis. This chapter includes the Turkish translation of the
travel book and finally it is endeavored to interpret Sanderson's observations about
Istanbul.