Görme yetersizliğinden etkilenmiş çocukların kardeş ilişkileri ve sosyal beceri düzeylerinin incelenmesi
Investigation of sibling relationships and social skills levels of children affected by visual impairment
Yazar: NAİLE BETÜL BEYZA BEKDİKLİ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ŞAFAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Görme Engellilerin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Görme engelliler = Visually impaired ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Kardeşler = Brothers ; Sosyal beceri = Social skill ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, görme yetersizliğinden etkilenmiş çocukların kardeş ilişkileri ve sosyal beceri
düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya, görme engelliler
ilkokulları ve ortaokullarına devam eden 7-12 yaş aralığında yalnızca görme yetersizliğinden
etkilenmiş tanısı bulunan 108 çocuğun tipik gelişim gösteren kardeşleri, çocuklarla birlikte
yaşayan ebeveynleri ve sınıf rehber öğretmenleri katılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden
keşfedici korelasyonel araştırma modelinin kullanıldığı bu araştırmanın verilerinin
toplanmasında Sosyo-demografik Bilgi Formu, Schaeffer Kardeş Davranışı Değerlendirme
Ölçeği (SKDDÖ) ve Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi (SBDS) kullanılmıştır. Verilerin
analizi, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences for Windows 22.0) programı
aracılığıyla Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U ve Spearman Korelasyon Testi kullanılarak
yapılmıştır. Araştırma sonucunda, kardeş ilişkilerinin olumlu boyutlarındaki artışın, sosyal
becerilerin de olumlu boyutlarında artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kardeş
ilişkileri ve sosyal becerilerin, yetersizlik derecesi ve cinsiyetten faktöründen etkilendiği;
öğrenim durumlarının ise yalnızca sosyal becerileri etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between sibling relationships and
social skill levels of children affected by visual impairment. The study involved the typical
developing siblings, parents living with children and classroom counselors of 108 children
with a diagnosis of being affected only by visual impairment between the ages of 7 and 12
attending primary and secondary schools for the visually impaired. Socio-demographic
Information Form, Schaeffer Sibling Behavior Assessment Scale (SBDS) and Social Skill
Rating System (SBDS) were used to collect the data of this research, where an exploratory
correlational research model was used from quantitative research methods. The data were
analyzed using Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U and Spearman Correlation Test through
SPSS (Statistical Package for the Social Sciences for Windows 22.0) program. The data were
evaluated using Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U and Spearman Korelation tests. As a
result of the research, it was found that the increase in the positive dimensions of sibling
relationships caused an increase in the positive dimensions of social skills. In addition,
sibling relationships and social skills are affected by the degree of inadequacy and gender;
learning status has only been found to affect social skills.