Coğrafi bilgi sisteminde vektör veri standartları ve VMAP2 üretimi
Vector data standardizations in geographical information system and production of VMAP2
Yazar: GÜRSU AYTEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ERDİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems

Özet:
Her alanda olduğu gibi, harita destekli uygulamaların yerine getirilmesinde de bilgiden maksimum düzeyde yararlanarak bilgiyi etkili bir şekilde kullanmak gerekmektedir. Çağımızda bilginin sistematik bir şekilde toplanması uygun ortamlarda işlenmesi ve kullanıcının istediği biçimlerde sunulması ancak bilgi sistemlerini kullanarak mümkün olmaktadır.Bilgi Sistemleri içerisinde en hacimlisi olan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ise coğrafi bilgiye dayalı karar verme süreçlerinde, konumsal verinin toplanması, saklanması, işlenmesi ve kullanıcıya sunulması işlevlerini bir bütünlük içinde yerine getirmektedir. CBS'nin en büyük ve en önemli bileşeni olan verinin, toplanması, paylaşımı ve standardı konusunda, ulusal bir standart yoktur. Bu yüzden coğrafi verilerin/bilgilerin kalitesi her kullanıcı için farklı nitelikte ve standartlarda olabilmekte; sonuç olarak tekrarlı üretimler, dolayısıyla ulusal işgücü, zaman ve para israfı kaçınılmaz olmaktadır. Kısaca sayısal coğrafi bilgilerin toplanması, depolanması, işlenmesi, analizi ve sunulmasında kullanılan yazılım, donanım ve standartların gerek kurum, gerek ulusal, gerekse uluslararası düzeyde farklıolabilmesi, bu bilgilerin değişiminde ortak standart geliştirme ve kullanma ihtiyacını beraberinde getirmektedir.CBS çalışmalarının standartlaştırılması ve böylece dünya ile entegrasyonun sağlanması ancak oluşturulacak Konumsal Veri Altyapısı ve buradan hareketle kurulacak Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi (TUCBS) ile mümkün olabilir.Bu çalışmada; NATO tarafından geliştirilen, veri değişim standartlarının ve Vektör Veri Standartları içerisinde yer alan Akıllı Vektör Harita (VMAP) çalışmalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca örnek İkinci Düzey Vektör Harita (VMAP2) üretimi yapılmış, Askeri CBS çalışmalarında ve TUCBS çalışmalarında VMAP2'nin kullanılabilirliği incelenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre NATO DIGEST standartları içerisinde yer alan VMAP ürünlerinin, ülkeler arasında ki uyuşumsuzluğun giderilmesi ve kurulacak ortak CBS faaliyetleri için standardizasyonun sağlanmasında oldukça etkili olan vektör ürünler olduğu tespit edilmiştir. Henüz Türkiye'de üretimi yapılmayan ancak NATO üyesi ülkeler tarafından üretilen VMAP2 ürününün ise özellikle askeri anlamda kurulması planlanan CBS faaliyetlerinde ve çoğu askeri projede temel olarak yer alması bu verinin standart bir ürün olarak üretilmesi gerektiğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca özellikle bu ürünün standartları incelendiğinde 1:50.000 ölçekli vektör yapıyı oldukça başarılı olarak temsil ettiği ve kurulması muhtemel TUCBS çalışmalarında bu ölçeğe karşılık gelen vektör veri değişim standardı olarak kullanılabileceği değerlendirilmektedir.Anahtar kelimeler: Coğrafi bilgi sistemi, coğrafi veri değişim standardı, Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi, vektör veri, NATO standartları, VMAP2 üretimi.

Abstract:
As it is every field, while map supported applications implement, took advantage of information maximum, information should be use effective. In our age, collection of data systematically, exploitation in appropriate environment, dissemination in users asked condition, only be possible via Geographical information Systems.Geographical Information Systems which is the most great in information systems implements at geographical based making decision durations, graphical data collection, storing, exploitation and dissemination by wholeness situation. About collection, sharing, standards of geographical information system?s most important and great component data there is not a national standard. Therefore for any user quality of geographical data/information is different kind and standards, eventually repetition of production, consequently national productive labor, time and money extravagance is inevitable. Briefly, because of software, hardware and standards which is used to collect, store, process, analyze and present of digital geographicaldata is different, in exchange of this data to develop common standards and using needs bring together with.Standardization of GIS studying and so integration to world, constituting geospatial data infrastructure solely then it is possible by set up Turkey National Geographical Information System.In this study; including data exchange format and vector data standards intelligence vector map (VMAP) which is developed by NATO research have been aimed. Besides, sample VMAP2 was produced and in military GIS and Turkey National GIS studies its usefulness was looked for.According to the getting conclusion, VMAP products which is in the NATO DIGEST standards is determined effective products which removes inharmonious among nations and standardization of GIS studies. VMAP2 which have been not produced in Turkey yet but is produced by NATO membership countries expose that this product should be in military set up GIS studies and it should be in many military projects basically and it is showed that this data should be produced as standard product. Besides especially when this product?s standards is examined, it represents 1/50.000 scaled vector structure successfully and it is evaluated that it can be used 1/50.000 scale response vector data exchange format.Key words: Geographical Information System, geospatial data exchange standard, Turkey National Geographical Information System, vector data, NATO standards, VMAP2 production.