Yeşil yol planlaması: Kahramanmaraş örneği
Greenway planning: The case of Kahramanmaras
Yazar: ERDİ EKREN
Danışman: PROF. DR. MÜKERREM ARSLAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kahramanmaraş = Kahramanmaraş

Özet:
21. yüzyılın en büyük sorunlarından birisi olan kentleşme doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı ve tahribatı her geçen gün artırmaktadır. Kentlerde arazi kullanımının yoğunlaşması ve yanlış arazi kullanımları peyzaj parçalanmalarına neden olmaktadır. Peyzaj parçalanmalarının yarattığı negatif etkilerin önüne geçilmesi için gerekli olan temel bileşen ise doğal alanları birleştirecek bağlantıların oluşturulmasıdır. Bu kapsamda yapılan çalışmalar yeşil yol kavramının gelişmesine zemin hazırlamıştır. Yeşil yollar, ekolojik, rekreasyonel ve kültürel kullanımlar için planlanarak bu amaçlar doğrultusunda korunan ve yönetilen çizgisel açık alanlar bütünlüğüdür. 
Çalışma alanı olarak seçilen Kahramanmaraş kenti, önemli doğal ve kültürel değerlere sahiptir. Kent içindeki meydanlar, parklar, mesire alanları, vadiler, akarsu koridorları, sulama kanalları ve ağaçlandırılmış yollardan oluşan bağlantı koridorları ekolojik açıdan bağlantılı bir sistem için potansiyel oluşturmaktadır. Ancak buna rağmen yeşil süreklilik temelinde kurgulanmış bir planlama veya düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca kentteki açık ve yeşil alanların yetersiz büyüklükte ve parçalı bir yapıya sahip olmalarının yanı sıra yetersiz bir dağılım sergiledikleri ifade edilebilir.
Kahramanmaraş kenti ve yakın çevresi için öneri yeşil yol planlaması amacı ile gerçekleştirilen bu çalışma; literatür tarama ve envanter çalışması, analiz çalışmaları, yeşil yol ağı için odak noktaların ve bu odakları bağlayacak güzergâhların belirlenmesi olmak üzere birbiriyle ilişkili üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda yeşil yol planlama strateji, hedef ve fonksiyonları doğrultusunda en uygun yeşil yol güzergâhları belirlenerek kapsamlı yeşil yol örgün sistemi oluşturulmasının yanı sıra çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Urbanization, one of the biggest problems of the 21st century, increases the pressure and destruction on natural resources with each passing day. The intensification of land use, due to the gradual increase in urbanization, and wrong land use cause landscape fragmentation. The basic component required to prevent the negative effects of landscape fragmentation is the creation of connections that will unite natural areas. Studies conducted in this context have laid the groundwork for the development of the greenway concept. Greenways are the integrity of linear open spaces planned for ecological, recreational, and cultural uses and protected and managed for these purposes.
The city of Kahramanmaras, which has been chosen as a study area, has important natural and cultural values. Connection corridors consisting of squares, parks, recreation areas, valleys, river corridors, irrigation channels, and afforested roads within the city constitute a potential for an ecologically connected system. However, despite this, there is no planning or arrangement which is fictionalized on the basis of green continuity. Besides, it can be stated that the open and green areas in the city display an insufficient distribution as well as having an insufficient size and fragmented structure.
This study, which is carried out with the aim of greenway planning for the city of Kahramanmaras and its surroundings, followed out in three interrelated stages which are literature review and inventory study, analysis studies, determination of focal points and the routes that will connect these focal points for the greenway network. As a result of the study, in addition to the formation of a comprehensive greenway system by determining the most appropriate greenway routes in line with the greenway planning strategy, goals, and functions, various suggestions were developed.