Siyah alaca buzağılarda içirilen süt miktarı, sütten kesim yaşı ve yem protein düzeyinin büyüme performansına etkisi
Effect of amount of milk fed, weaning age and starter protein level on growth performance in holstein calves
Yazar: SERKAN ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. M. TURAN TOKER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Performans = Performance

Özet:
Çalışmanın amacı, içirilen süt miktarı, sütten kesim yaşı ve yem protein düzeyinin Siyah Alaca buzağılarının performansı üzerine etkisini incelemektir. Araştırmanın materyali olarak ortalama 7.5 günlük yaşta 40 baş dişi Siyah Alaca buzağı kullanılmıştır. Buzağılar iki gruba ayrılmış, gruplardan birine deneme boyunca deneme başı canlı ağırlığın % 10'u (n= 20) diğer gruba ise deneme boyunca deneme başı canlı ağırlığın % 8'i (n= 20) miktarında süt içirilmiştir. Bu iki grup tekrar 10'ar buzağılık alt gruplara ayrılarak 8 ve 5 haftalık yaşta sütten kesilmişlerdir. Bu alt gruplar da tekrar kendi aralarında 5'er başlık alt gruplara ayrılarak % 18 ve % 22 ham protein (HP) içeren buzağı başlangıç yemi ile beslenmişlerdir. Buzağılara süt 35-37 oC sıcaklıkta emzikli kovalardan verilmiştir. Deneme 8 hafta sürdürülmüş, buzağı başlangıç yemi, yonca kuru otu ve su deneme boyunca ad libitum olarak verilmiştir. Buzağılar bireysel bölmelerde barındırılmış olup buzağıların gelişimi haftalık tartım ve ölçümlerle izlenmiştir. Dışkılar hergün kıvam bakımından puanlanmış ve rektum sıcaklıkları günlük olarak ölçülmüştür. Elde edilen veriler varyans analizi ile değerledirilmiş, grup ortalamaları arasındaki farklar Tukey testi ile belirlenmiştir.Yapılan istatistik analizleri sonucunda canlı ağırlığının (CA) % 10'u ve % 8'i miktarında süt tüketen buzağıların deneme sonu CA'ları sırasıyla 61.45 kg ve 55.73 kg elde edilmiş olup aralarındaki fark istatistik olarak önemli bulunmuştur (P< 0.05). İçirilen süt miktarının deneme sonu vücut uzunluğu (VU) ve Cidago yüksekliği (CDG) üzerine etkileri de istatistik olarak önemli bulunmuş (P< 0.05), diğer vücut ölçüleri (Beden derinliği-BD, Sağrı yüksekliği-SY, Sağrı genişliği-SG, Göğüs çevresi-GÇ) üzerine etkileri istatistik olarak önemli bulunmamış, ancak rakamsal olarak CA'ın % 10'u miktarında süt içen buzağıların vücut ölçüleri CA'ın % 8'i miktarında süt içenlere nazaran daha yüksek bulunmuştur. CA'ın % 10'u ve % 8'i miktarında süt içirilen buzağıların deneme boyunca tüketmiş oldukları başlangıç yemi ve yonca kuru otu tüketimleri arasındaki fark istatistik olarak önemli bulunmamıştır. VU dikkate alındığında, hafta X içirilen süt miktarı interaksiyonu önemli olup, denemenin 7 ve 8. haftalarında, içirilen süt miktarı ortalamaları arasındaki farklar istatistik olarak önemli bulunmuştur (P< 0.05).Sekiz ve 5 haftalık yaşta sütten kesilen buzağıların deneme sonu CA ortalamaları 59.99 kg ve 57.18 kg olup arasındaki fark istatistik olarak önemli bulunmamıştır. Sütten kesim yaşının deneme sonunda SG üzerine etkileri önemli bulunmuş (P< 0.05), diğer vücut ölçüleri üzerine etkisi istatistik olarak önemli bulunmamış, ancak rakamsal olarak 8 haftalık yaşta sütten kesilen buzağıların vücut ölçüleri 5 haftalık yaşta sütten kesilenlere nazaran yüksek bulunmuştur. Beş haftalık yaşta sütten kesilen buzağıların haftalık ve günlük başlangıç yemi tüketimleri sütten kesim sonrası istatistik olarak önemli düzeyde artmış (P< 0.05), ancak sütten kesim yaşının yonca kuru otu tüketimi üzerine etkisi istatistik olarak önemli bulunmamıştır. Başlangıç yemi tüketimi dikkate alındığında, hafta X sütten kesim yaşı interaksiyonu önemli olup, denemenin 6., 7. ve 8. haftalarında sütten kesim yaşı ortalamaları arasındaki farklar istatistik olarak önemli bulunmuştur (P< 0.05).Yem protein düzeyi olarak % 18 ve % 22 HP içeren başlangıç yemi ile beslenen buzağılarının deneme sonu CA ortalamaları 57.83 kg ve 59.35 kg olup arasındaki fark istatistik olarak önemli bulunmamıştır. Yem protein düzeyinin deneme sonu VU ve CDG üzerine etkileri önemli bulunmuş (P< 0.05), diğer vücut ölçüleri üzerine etkileri istatistik olarak önemli bulunmamış, ancak rakamsal olarak % 22 HP içeren başlangıç yemi ile beslenen buzağıların vücut ölçüleri % 18 HP içeren başlangıç yemi ile beslenen buzağılara nazaran daha yüksek olmuştur. Yem protein düzeyi olarak % 18 ve % 22 HP içeren başlangıç yemi ile beslenen buzağıların deneme boyunca tüketmiş oldukları başlangıç yemi ve yonca kuru otu tüketimleri arasındaki fark istatistik olarak önemli bulunmamıştır. Denemede VU bakımından hafta X yem protein düzeyi interaksiyonu istatistik olarak önemli olup, denemenin 7 ve 8. Haftalarında yem protein düzeyi ortalamaları arasındaki farklar istatistik olarak önemli bulunmuştur (P< 0.05).Denemede CDG bakımından, hafta X içirilen süt miktarı X yem protein düzeyi ve SG bakımından, hafta X sütten kesim yaşı X yem protein düzeyi arasındaki interaksiyonu istatistik olarak önemli bulunmuştur (P< 0.05).İçirilen süt miktarı, sütten kesim yaşı ve yem protein düzeyi dikkate alındığında en düşük maliyet 5 haftalık yaşta sütten kesilen, CA'ın % 8'u miktarında süt içen ve % 18 HP içeren buzağı başlangıç yemi ile beslenen buzağılarda elde edilmiştir (353.18 TL = 238.36$).Araştırmanın sonuçları canlı ağırlığın % 10'u miktarında süt içirilen buzağıların canlı ağırlık artışlarının daha iyi olduğunu, erken sütten kesmenin yem tüketimini teşvik ettiğini ve yem protein düzeyinin (% 18 ve % 22 HP) performansa etkisinin olmadığını göstermiştir.

Abstract:
This study was aimed to investigate the effects of amount of milk, weaning age and different levels of protein on performance of Holstein Friesian calves. An average of 7.5-day old 40 female Holstein Friesian calves were used as research material. Calves were divided into two groups (n= 20), while first group received milk as much as 10% of their body weight, second group received milk 8% of their body weight. These two groups were divided into sub-groups of calves (n= 10 for each) again. One of the sub-groups was fed with milk for a period of 8 weeks while the other group received milk for a period of 5 weeks. This sub-groups among themselves again were divided into sub-groups (n= 5 for each) and one of these groups received feed containing 22% HP while second group received feed containing 18% CP ad libitum as the starting feed. The milk was provided by nipple teat containers at 35-37 oC . The experiment lasted for 8 weeks and the calves were accommodated in individual boxes. Alfalfa hay as forage material was provided ad libitum. Feaces were collected for analysis and recteum temperatures were also collected. Research results were assessed by analysis of variance, the Tukey test was conducted to determine the differences between group means.Analysis of variance showed that The effect of the amount of milk received on the body weight (BW) was statistically significant (P <0.05) and average of body weight differences among experimental groups with the milk received at 10% and 8% of BW was found statistically significant (61.45 and 55.73 kg respectively). Analysis of variance indicated that effect of treatments on measurements related to the body length (BL), wither height (WH), body depth (BD), hip height (HH), hip width (HW), chest girth (CG) was not statistically significant. A result of the analysis of variance related to feed intake showed that there was non significant effect on weekly and daily starting feed intake. İnteraction between 8% milk receiving of WH X BW were significant on week 7th and 8th (P <0.05).The analysis of variance showed that the effect of drinking milk period on BW was not statistically significant. The analysis of variance as a result of the BL, WH, BD, HH, HW, CG measurements did not show any significant effects. The effects of weekly and daily hay consumption was also not statistically significant. As far as effect on starting feed consumption, the calves weaning after a period of 5 weeks of feeding with the milk showed significant increased feed consumption (P <0.05).There were no significant differences in average liveweights between the 8th and 5th weaning weeks, 59.99 and 57.18 kg respectively. The effect of weaning age was statistically significant on HW but no effects on other body measurements. However, it was arithmatically higher for the 8th week than the 5th week. Both weekly and daily starter feed consumpiton at the 5th week weaning was increased considerably (P<0.05) but the effect of weaning age an alfalafa hay consumption was not significant. In respect for starter feed, week X weaning age interaction was significant, only 6., 7. and 8. week of the experiment, the differences between means of weaning age were statistically significant (P<0.05).In terms of the effects of starter feed protein levels, there were no significant differences in liveweights of the calves receiving 18% and 22% CP (57.83 and 59.35 kg respectively). The effect of protein leves on the BL and BD were statistically significant (P <0.05), but were not found to be important on BW, WH, HH, HW, CG, weekly and daily starting feed and hay consumption. At week 7 and 8, BL X feed protein level interaction was statistically significant (p <0.05). At the week 7th and 8th, WH X 8 weeks period of receiving milk X 22% feed protein level interaction was statistically significant (P <0.05). At week 6, 7 and 8, WH X 5 week period of drinking milk X 22% feed protein level interaction was statistically significant (P< 0.05).In general, the HW in terms of duration of drinking milk (8 and 5 weeks) X feed protein levels (18-22% HP) and week X weaning age X protein leves interactions were statistically significant (P <0.05).As far as the cost concerned, the group received milk for a period of 5 weeks, received milk as much as 8% of their body weight and fed with feed containing starter feed with 18% CP was the lowest cost group.The results showed that the liveweight gains of the calves receiving milk at 10% of BW were better and early weaning tended to increase feed consumption and the protein levels did not affect the performance of calves.