Öğretmenlerin öz-yeterlik algılarının ve örgütsel yenileşmeye ilişkin görüşlerinin araştırılması
Teachers' self-efficacy perceptions and thoughts on organizational innovations
Yazar: HALUK ÖZATA
Danışman: Y.DOÇ.DR. HASAN ARSLAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu yüksek lisans tezinin amacı, öğretmenlerin öz-yeterlik algıları, örgütselyenileşmeye ilişkin görüşleri ve öz-yeterlilik ile örgütsel yenileşme arasındakiilişkiyi incelemektir.Öz-yeterlilik teorisi hayatımızın bir çok alanına etki eden varsayımlardabulunmaktadır. Bu varsayımlara göre öz-yeterlilik algılarımız bireylerin tercihlerinive çevrelerini etkilemektedir. İnsanlar başarılarıyla yapamayacaklarını düşündüklerifaaliyetleri yapmaktan kaçınırlar fakat yababileceklerini hissettikleri aynı faaliyetlerikendilerine güvenerek başarıyla gerçekleştirmektedirler. Bireyin motivasyon veperformansını etkileyebilen öz-yeterlik inancının öğretmenlerde saptanarak,geliştirilmesi etkili öğretim açısından büyük önem taşımaktadır. Etkili öğretimin iseörgütsel yenileşmeye olumlu katkıları olacağı düşünülmektedir.Bu sebepleöğretmenlerin öz-yeterlik algılarıyla örgütsel yenileşmeye ilişkin görüşleri arasındakiilişkinin saptanması önem taşımaktadır.Bu ilişkinin saptanması amacıyla bu araştırmada devlet ilköğretim okullarındaçalışan öğretmenler seçilmiş ve İstanbul ili Ümraniye ilçesinde 34 ilköğretimokulunda 695 öğretmene uygulanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenler 25 maddesiöğretmen yeterlilik ölçeği, 14 maddesi ise yenileşme ilişkin görüşler olmak üzere 39maddelik 5'li Linkert tipi bir anketi cevaplamışlardır.Bu araştırmada öz-yeterlilik 1. Genel öz-yeterlilik 2. Öğretimsel öz-yeterlilik3. Olumsuz öngörüler 4. Sınıf-içi öğretim 5. Çabasal öz-yeterlilik olmak üzere beşboyutta, örgütsel yenileşme ise bütün olarak ele alınmıştır.Bu amaçla öncelikle ilköğretim öğretmenlerinin öz-yeterlilik algıları ile cinsiyet,kıdem, yaş ve branşları karşılaştırılmış daha sonra yenileşme ile demografik verilerarasındaki ilişki incelenmiş en son da öz-yeterlilik ile yenileşme arasındaki ilişkiyebakılmıştır.Bu amaçla elde edilen bulgular incelendiğinde elde edilen bulgularıngenel sonuçları şu şekilde özetlenebilir;Genel öz-yeterlilik algısı, öğretimsel öz-yeterlilik ve olumsuz öngörülerboyutlarıyla cinsiyet, genel öz-yeterlilik ile okul hizmet süresi, yenileşme ile eğitimdüzeyi ve kıdem arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkili bulunmuştur.Öğretmenlerin öz-yeterlilik algıları ile yenileşmeye ilişkin görüşleri arasında ise ortadüzeyde bir ilişki bulunmuştur. İlköğretim öğretmenleri kendilerini örgütselyenileşmeye ve okullarındaki örgütsel yenileşme uygulamalarına açıkbulmaktadırlar. Öğretmenlerin cinsiyet, eğitim düzeyi ve kıdemleri örgütselyenileşmeye ilişkin fikir geliştirirken etkili olmakla beraber yaş ve branşları etkisizolmaktadır.Ortaya çıkan sonuçların irdelenerek daha geniş çapta diğer eğitim kademerindeyapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler : Planlı Örgütsel Değişim, Yenileşme, Öğretmenöz-yeterlik algıları

Abstract:
The purpose of this study is to examine the teachers? self efficacy perceptionsand thoughts on organizational innovations and determine the level of teachers?level of self efficacy on these terms.The theory of self- efficacy conjectures so many assumptions that affect thewhole life of people. According to these assumptions, our self-efficacy perceptionsaffect our preferences and our interactions in the community. People avoid doingthings that they couldn?t do but try to do the same things successfully that they thrustthemselves. To define the self-efficacy belief that affect the motivation andperformance of teachers and improve their efficacy perceptions is crucial foreffective instruction. Furthermore, effective instruction is thought to be beneficial toorganizational renewal. For this reason, it is important to determine the relationshipbetween teachers? self-efficacy perceptions and thoughts on organizational renewal.At this research, to define this relationship, teachers working in governmentprimary schools are selected as participant and applied to 695 teachers in 34government primary school in İstanbul, Ümraniye district. The teachers attended thesurvey answered 39 items five fold Linkert survey, which consists of 25 items onself-efficacy and 14 items on organizational renewal.At this research self-efficacy is measured in five dimensions: 1. General selfefficacy2. Instructional self-efficacy 3. Negative foresights 4. Classroom instructionand 5. Exertion self-efficacy and organizational renewal as a whole. For this reason,primarily primary school teachers? self-efficacy is compared with sex, seniority, ageand subjects and later organizational renewal is compared with the same variables, atthe end the relationship between self-efficacy and organizational renewal isexamined.The findings optained from the study are as follows:- General self-efficacy, instructional self-efficacy and negative foresights arefound to be related with the sex of teachers.- General self-efficacy is related with the length of time worked at a school,- Organizational renewal is related with education level and seniority.- There is an average relationship between teachers? self-efficacy and theirthoughts on organizational renewal.- Primary school teachers consider themselves as open to organizationalrenewal and organizational renewal applications in their schools. Teachers?sex, educational level and seniority are effective but their ages and subjectsare ineffective while developing ideas about organizational renewal.The results of this research is thought to be beneficial if criticized and applied toother levels of education and for the possible researches that would be done in thefuture.Key Words: Planned Organizational Change, Innovation, Teachers? Self-Efficacy.