Okul öncesi öğretmenlerinin duygusal yeterlilikleri ve duygu sosyalleştirme stratejileri ile çocukların duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the emotional competencies and socialization strategies of pre-school teachers and the children's emotion regulation skills
Yazar: MERVE CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ERSAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Temel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Duygular bireylerin sağlıklı gelişim gösterebilmeleri için önemlidir. Bireyler duygular sayesinde; davranış için harekete geçer, karar alır, sosyal ilişkiler kurar, deneyimlerini anlamlandırır ve çeşitli araştırmalarla da kanıtlandığı üzere akademik becerilerini geliştirirler. Bu bağlamda bireylerin duyguların farkında olmaları ve onları çeşitli durumlarda düzenleyebilmeleri gerekmektedir. Duygu düzenleme becerisinin kazanımı için okul öncesi dönem kritiktir. Bu dönemde aile faktöründen sonra çocukla en çok zaman geçiren kişi olarak karşımıza öğretmenler çıkmaktadır. Dolayısıyla öğretmenin duyguları tanıması, onların farkında olması ve düzenleyebilmesi önemlidir. Öğretmenin çocukların duygularına vermeyi tercih ettiği tepkiler kendi duygusal yeterliliğinden bağımsız değildir. Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin duygusal yeterlilikleri ve duygu sosyalleştirme stratejileri ile çocukların duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Diyarbakır'ın altı ilçesinde görev yapan 236 okul öncesi öğretmeni ile bu öğretmenlerin her birinin ikişer öğrencisi olmak üzere 472 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Yirmi Maddelik Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20)", "Çocukların Duygularına Verilen Tepkiler Ölçeği Öğretmen Formu", "Duygu Düzenleme Ölçeği" ve "Çocuklar İçin Duygu Düzenleme Ölçeği" kullanılmıştır. Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre; çocukların duygu düzenleme becerileri; cinsiyet, kardeş sayısı, anne-baba öğrenim düzeyi gibi değişkenlerden etkilenmiştir. Ancak çocukların yaşlarına göre duygu düzenleme becerilerinin anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin duygusal farkındalıklarının azalması çocukların duygu düzenleme güçlüklerinin artmasıyla ilişkili çıkmıştır. Regresyon analizi sonuçları incelendiğinde kız çocuklarının duygu düzenleme güçlüklerinin %11'i yordanabilmiş ve bunun %7'sini tek başına öğretmenlerin duyguları tanımada güçlük yaşamaları yordamıştır. Ayrıca kız çocuklarının duygu düzenleme becerilerinin %5'ini baba öğrenim düzeyi yordarken, %6'sını öğretmenlerin duyguları söze dökmede güçlük yaşamaları yordamıştır. Erkek çocuklar açısından incelendiğinde ise çocukların yaşadıkları duygu düzenleme güçlüklerinin %14'ü yordanabilmiş ve bunun %9'unu tek başına öğretmenlerin duyguları tanımada güçlük çekmeleri yordamıştır. Ayrıca erkek çocukların duygu düzenleme becerilerinin %11'i yordanırken bunun %9'unu öğretmenlerin duyguları söze dökmede güçlük yaşamaları ve çocukların duygularına verdikleri tepkiler yordamıştır. Araştırmada aynı zamanda öğretmenlerin duygu sosyalleştirme davranışları incelenmiştir. Öğretmenlerin "Ödül" tepkisini tercih etme sıklıkları arttıkça çocukların duygu düzenleme becerilerinin de arttığı, ceza, avutma gibi tepkiler vermeyi tercih ettiklerinde ise çocukların duygu düzenlemede güçlükler yaşadıkları görülmüştür. Son olarak öğretmenlerin duygusal farkındalıkları ve duygu düzenleme becerileri, çocukların duygularına vermeyi tercih ettikleri tepkileri etkilemiştir. Duygusal yeterliliği yüksek olan öğretmenler çocukların duygularını daha sağlıklı sosyalleştirmişlerdir.

Abstract:
Emotions are essential for the healthy development of individuals. Individuals take action for behaviour, make decisions, establish social relationships, make sense of their experiences and improve their academic skills through emotions, as shown by the literature. In this context, individuals need to be aware of emotions and be able to regulate them in various situations. The preschool period is critical for the acquisition of emotion regulation skills. In this period, after the family factor, teachers appear as the person who spends the most time with the child. Therefore, the teacher needs to recognise emotions, be aware of them and be able to organise them. The reactions that the teachers prefer to give to the children's emotions are not independent of their emotional competence. This study examined the relationship between preschool teachers' emotional competencies and emotion socialization strategies and children's emotion regulation skills. The study group of the research consists of 236 pre-school teachers working in six districts of Diyarbakır and 472 pre-school students, two students from each of these teachers. As data collection tools; "Personal Information Form", "Twenty-Item Toronto Alexithymia Scale (TAS-20)", "Children's Reactions to Emotions Scale Teacher Form", "Emotion Regulation Scale" and "Emotion Regulation Scale for Children" were used. According to the research results, children's emotion regulation skills were affected by variables such as gender, number of siblings, and parental education level. However, it was found that the emotional regulation skills of children did not differ significantly according to their age. In addition, it was observed that as the emotional awareness of the teachers decreased, the children experienced more difficulties in emotion regulation. When the regression analysis results were examined, 11% of the emotion regulation difficulties of girls could be predicted, and 7% of this was explained by the teachers' difficulties in recognising emotions alone. In addition, 5% of girls' emotion regulation skills were defined by their father's education level, while teachers' challenges in putting their emotions into words explained 6%. When examined in terms of boys, 14% of the emotion regulation difficulties experienced by the children could be predicted, and 9% of this was explained by the teachers' difficulties in recognising emotions alone. In addition, while 11% of boys' emotion regulation skills were predicted, 9% of it was explained by teachers' difficulties in putting their emotions into words and their reactions to children's emotions. Emotional socialisation behaviours of teachers were also examined in the study. It was observed that as the frequency of teachers' preference for the "reward" response increased, the children's emotion regulation skills also increased. The children had difficulties regulating emotion when they preferred to give reactions such as punishment and consolation. Finally, teachers' emotional awareness and emotion regulation skills influenced their preferred responses to children's emotions teachers with high emotional competence socialised children's emotions more healthily.