Vakıf yönetim organının hukuki sorumluluğu
Legal liability of the governing body of a foundation
Yazar: HAYDAR BAYRAM ÖZEDÖNER
Danışman: PROF. DR. OĞUZ SADIK AYDOS
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medeni Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Grup yönetimi = Group management ; Hukuki kişilik = Legal personality ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility

Özet:
Vakıf yönetim organının hukukî sorumluluğu isimli bu tez, derleyip toparlaması zor bir çalışma olmuştur. Çünkü, tezin kapsamlı, detaylı ve derinlemesine bir çalışma olabilmesi için; kişiler hukukuna, sorumluluk hukukuna, sözleşmeler hukukuna, ortaklıklar hukukuna ve daha birçok hukuk dalına hâkim olmayı gerektirmiştir. Bu sebeple yıllarca okuma ve araştırmalar yapılmıştır.
	Vakıf kurumu araştırılırken ulaşılan ilk sonuçlardan biri, ülkemizdeki vakıf uygulamasının çok yaygın olmasıdır. Bunun sebeplerinden en önemlisi Osmanlı devletindeki vakıf uygulamasıdır. Kamu hizmetlerinin önemli bir kısmının vakıf kurumları aracılığıyla görülmesi sebebiyle, hem Osmanlıda hem de sonrasında Türkiye Cumhuriyeti'nde vakıfların el üstünde tutulduğu ve büyük bir hassasiyetle yaklaşıldığı görülmektedir. Cumhuriyet döneminde de aynı ölçekte olmasa bile, kamu hizmetlerinin vakıf kurumlar aracılığıyla görüldüğü anlaşılmaktadır. Bunun somut örneği ise sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarıdır. Bu yönünden dolayı vakıf yönetim organının görev alanı ve sorumluluğu bir kat daha önem kazanmaktadır.
	Vakıf kurumu ile yönetim organı arasındaki hukukî ilişki büyük bir önem arz etmektedir. Bu sebeple yöneticilerin hangi hukukî bağla vakıf kurumuna bağlandığı noktasındaki tartışmalara yer verilmiştir. Yapılan araştırmada farklı görüşler incelenmiş ve hukukî bağa ilişkin en mâkul görüşün, vekâlet sözleşmesi olduğu kanaatine varılmıştır.
	Vekâlet sözleşmesine dayanan sorumluluktan bahsedebilmek için; zarar, illiyet bağı ve kusur unsurlarının mutlaka bulunması gerekmektedir. Bu unsurlardan özellikle kusur, vakıf yönetim organının hukukî sorumluluğu bakımından çok yanlış anlaşılmıştır. Uygulamada maalesef Vakıflar Kanunu 10. maddesindeki "kusur" ibaresi yanlış anlaşılarak, haksız fiil sorumluluğundaki kusur şeklinde algılanmıştır. Yani bir vakıf yöneticisinin vakfa verdiği zarar ortaya çıktığında, vakıf adına dava açanların, ilgili yöneticinin kusurlu olduğunu ispatlaması istenmiştir. Fakat vakıf ile yöneticisi arasındaki hukukî bağ, bir vekâlet sözleşmesi olduğundan dolayı, sözleşmeler hukukundaki kusur karinesi devreye girer ve zarar veren tarafın kusursuz olduğunu ispat etmesi gerekir.

Abstract:
This thesis on the legal liability of the management body of a foundation has been a difficult work to compile and summarise. Because, in order for the thesis to be a comprehensive, detailed and in-depth study, it required a command of the law of persons, the law of liability, the law of contracts, the law of partnerships and many other branches of law. For this reason, years of reading and research have been carried out.
	One of the first conclusions reached while researching the foundation institution is that the foundation practice in our country is very common. The most important reason for this is the foundation practice in the Ottoman state. Since a significant part of public services are provided through foundation institutions, it is seen that foundations were cherished and approached with great sensitivity both in the Ottoman Empire and later in the Republic of Turkey. Even if not on the same scale in the Republican period, it is understood that public services were provided through foundation institutions. The concrete example of this is "social assistance and solidarity foundations". Due to this aspect, the duties and responsibilities of the foundation's governing body become even more important.
	The legal relationship between the foundation institution and the governing body is of great importance. For this reason, discussions on the legal ties that bind the administrators to the foundation institution are included. In the research, different views were analysed and it was concluded that the most reasonable view regarding the legal bond is the Mandatum.
	In order to be able to talk about the liability based on the mandatum, the elements of damage, causal link and fault must be present. Among these elements, especially fault has been misunderstood in terms of the legal liability of the foundation management body. In practice, unfortunately, the expression "fault" in Article 10 of the Law on Foundations is misunderstood and perceived as fault in tort liability. In other words, when a foundation administrator causes damage to the foundation, those who file a lawsuit on behalf of the foundation are required to prove that the relevant administrator is at fault. However, since the legal link between the foundation and its administrator is a contract of mandate, the presumption of fault in the law of contracts comes into play and the party causing damage must prove that it is faultless.