Polisitemi ile takipli hastalarda genetik mutasyon test sonuçlarının retrospektif analizi
Retrospective analysis of genetic mutation test results in patients followed with polycycemia
Yazar: EMİNE ŞEN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. SERDAL KORKMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: JAK 2 = JAK 2 ; Mutasyon = Mutation ; Polisitemi = Polycythemia ; Polisitemia vera = Polycythemia vera ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Polisitemi (eritrositoz); eritrosit kitlesindeki artış sonucu hemoglobin (Hgb) ve hematokrit (Htc) düzeyinin cinsiyete göre belirlenen normal değerlerin üzerinde olmasıdır. Polisitemilerin sınıflandırılıp nedeninin belirlenmesi tedavi ve prognoz açısından önemlidir. Etyolojinin belirlenmesi amacıyla mutasyon analizleri yapılmaktadır. Çalışmamızın amacı, genetik test istemleri için sınır değerler belirlemektir. Böylece hem hematoloji ve tıbbi genetik bölümlerinin iş yükü, hem de gereksiz istemlerin önüne geçilerek maliyet azaltılmış olacaktır.
Metod: Çalışmamız Mart 2019-Nisan 2021 tarihleri arasında Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Eğitim Kliniği'ne polisitemi ile başvuran hastalarda yapılan retrospektif kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya polisitemi nedeninin belirlenmesi için genetik analiz istenen 18 yaş üzeri 210 hasta dahil edilmiştir. Araştırma kriterlerine uygun hastaların bilgilerine hastane otomasyon sisteminden geriye dönük ulaşılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 210 hastanın 19'unda (%9,09) JAK2V617F mutasyonu, 1'inde (%1,16) JAK2 ekzon 12 mutasyonu saptanmıştır. Mutasyon istenen hastalarda sekonder polisiteminin oranı %89,75, primer polisitemi oranı %10,25 bulunmuştur. JAK2 pozitif erkek hastalarda lökosit sayısı ve kadın hastalarda trombosit sayısı, JAK2 negatif hastalara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Genel olarak erkek hastaların Hgb, Htc, kreatinin, ALT değerleri kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. JAK2 varlığı tahmini açısından yapılan ROC analizinde Hgb, Htc ve EPO için anlamlı bir cut off değer bulunamamıştır.
Sonuç: JAK2 mutasyon testi istenen hastaların polisitemisinin çoğunlukla sekonder nedenlerden kaynaklandığını ortaya koyduk. Çalışmaya aldığımız hastaların yaş ortalamasının Polisitemia Vera (PV) hastalarına göre daha genç olduğunu saptadık. Ancak ROC analizi sonucunda JAK2 mutasyon istemi için kullanılan Hgb ve Htc cut off değerlerinin Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen sınır değerler ile paralel seyrettiğini gördük. Dolayısıyla JAK2 mutasyon istemi için Kayseri il özelinde ayrı bir Hgb ve Htc cut off değeri tespit edemedik. JAK2 analizi istenmeden önce sekonder nedenlerin ayrıntılı sorgulanarak ekarte edilmesi hem poliklinik iş yükünü azaltacak hem de gereksiz test isteminin önüne geçilmesini sağlayarak maliyet etkin bir yaklaşım olacaktır.  
Anahtar Kelimeler: Polisitemi, JAK2, JAK2 ekzon 12, Polisitemia Vera, Mutasyon

Abstract:
Aim: Polycythemia (erythrocytosis); hemoglobin (Hgb) and hematocrit (Htc) levels are above the normal values determined by gender as a result of the increase in erythrocyte mass. Classifying and determining the cause of polycythemias is important in terms of treatment and prognosis. Mutation analyzes are performed to determine the etiology. The aim of our study is to determine limit values for genetic test requests. Thus, both the workload of the hematology and medical genetics departments and the cost will be reduced by avoiding unnecessary requests.
Method: Our study is a retrospective cross-sectional study conducted in patients who applied to Kayseri City Training and Research Hospital Hematology Education Clinic with polycythemia between March 2019 and April 2021. A total of 210 patients over the age of 18 for whom genetic analysis was requested to determine the cause of polycythemia were included in the study. The information of the patients who met the research criteria were accessed retrospectively from the hospital automation system.
Results: JAK2V617F mutation was found in 19 (%9.09) of 210 patients included in the study, and JAK2 exon 12 mutation was found in 1 (%1.16). The rate of secondary polycythemia was found to be %89.75, and the rate of primary polycythemia was %10.25 in patients with mutation requested. The leukocyte count in JAK2 positive male patients and the platelet count in female patients were found to be significantly higher than in JAK2 negative patients. In general, the Hgb, Htc, creatinine and ALT values of male patients were found to be statistically significantly higher than females. In the ROC analysis performed for the estimation of the presence of JAK2, no significant cut-off value was found for Hgb, Htc and EPO.
Conclusion: We revealed that the polycythemia of patients who were requested to test for JAK2 mutation was mostly due to secondary causes. We found that the mean age of the patients included in our study was younger than the patients with Polycythemia Vera (PV). However, as a result of the ROC analysis, we saw that the Hgb and Htc cut-off values used for the JAK2 mutation request were in parallel with the limit values recommended by the World Health Organization. Therefore, we could not detect a separate Hgb and Htc cut-off value for the JAK2 mutation request in Kayseri province. Before JAK2 analysis is requested, excluding secondary causes by questioning in detail will both reduce the workload of the outpatient clinic and prevent unnecessary test requests, which will be a cost-effective approach.
Keywords: Polycythemia, JAK2, JAK2 exon 12, Polycythemia Vera, Mutation