Ergenlerde psikolojik sağlamlık düzeyinin yordayıcısı olarak aile içi iletişim kalıpları
Family communication patterns as predictor of psychological resilience level in adolescents
Yazar: ŞEYDA IŞIK GÖKÇE
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN TUNÇ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, ergenlerde psikolojik sağlamlık düzeyinin aile içi iletişim kalıpları ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışmaya, Gaziantep ilinde ikamet eden 333'ü kadın 181'i erkek olmak üzere toplam 514 ergen birey katılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından katılımcıların demografik bilgilerini almak üzere hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ve Aile İletişim Kalıpları Ölçeği ile Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Ergenlerin aile iletişim kalıpları yönelimleri ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişki incelenmek üzere korelasyon katsayısı hesaplanmış ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin bir yordayıcısı olarak aile içi iletişim kalıpları regresyon analiziyle test edilmiştir. Araştırmada ayrıca ölçek puanlarının katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşmasına ilişkin anlamlılık düzeyine bakmak için de t-testi ve ANOVA analizi yapılmıştır. Analizlerin sonucunda; Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeğinden elde edilen puanlar Aile İletişim Kalıpları Ölçeğinin alt boyutlarından diyalog alt boyutu ile pozitif yönlü; uyum alt ölçeğinden alınan puanlar ile ise negatif yönlü ilişkisi olduğu görülmüştür. Aile İletişim Kalıpları Ölçeğinin uyum ve diyalog alt boyutları arasındaki ilişki ise negatif yönlü olarak tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda psikolojik sağlamlık düzeylerinin, aile içi iletişim kalıpları puanları tarafından %47,4 düzeyinde açıklanabildiği görülmüştür. Fark testleri kapsamında yapılan analizlerde ergenlerin diyalog yönelim düzeylerinin; kardeş sayısı, gelir düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, anne-baba birliktelik durumu ve öğrenim görülen okul türüne göre; uyum düzeylerinin de yaş, kardeş sayısı, gelir düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumuna göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin yaş ve kardeş sayısı dışında diğer demografik değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular alan yazın ışığında tartışılmış ve öneriler yazılarak tamamlanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Ergenlik, psikolojik sağlamlık, aile iletişim kalıpları, uyum, diyalog

Abstract:
In this study, the relationship between psychological resilience levels and family communication patterns in adolescents was examined. A total of 514 adolescents living in Gaziantep participated in the study, consisting of 333 females and 181 males. The data collection tools are used included, Personal Information Form, Family Communication Patterns Scale and the Child and Youth Psychological Resilience Scale which prepared by the researcher to collect demographic information. To examine the relationship between adolescents' orientations toward family communication patterns and their psychological resilience levels, the correlation coefficient was calculated and regression analysis was conducted to test family communication patterns as a predictor of psychological resilience levels. Additionally, t-tests and ANOVA analyses were performed to determine the significance of differences in scale scores based on participants' demographic characteristics. The results of the analyses revealed that scores obtained from the Child and Youth Psychological Resilience Scale were positively correlated with the dialogue sub-dimension and negatively correlated with the conformity sub-dimension of the Family Communication Patterns Scale. A negative relationship was also found between the dialogue and conformity sub-dimensions of the Family Communication Patterns Scale. The regression analysis showed that psychological resilience levels could be explained by family communication pattern scores at a rate of 47.4%. Analyses conducted as part of the difference tests revealed that adolescents' dialogue orientation levels varied based on the number of siblings, income level, mother's education level, father's education level, parental marital status, and type of school attended. Similarly, conformity levels varied based on age, number of siblings, income level, mother's education level, and father's education level. Psychological resilience levels were found to vary based on all demographic variables except age and number of siblings. The findings of the study were discussed in light of the relevant literature, and the research was concluded with recommendations.

Keywords: Adolescence, psychological resilience, family communication patterns, conformity, dialogue