İşletmelerin girişimsel yönelimleri ile işgören performansı arasındaki ilişki: Van Organize Sanayi Bölgesi örneği
The relation between entrepreneurial orientations of firms and employee performance: The case of Van Organized Industrial Zone
Yazar: SUNA TATAR ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH OĞRAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimsel oryantasyon = Entrepreneurship orientation ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Performans = Performance ; Çalışanlar = Workers ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bütün işletmeler bazı amaçlarla kurulur ve faaliyetlerini bu amaçlara ulaşmak için gerçekleştirir. İşletmelerin performansı amaçlarına ulaşma derecesini ortaya koymaktadır. Bu nedenle işletmelerin performanslarını değerlendirmeleri ve sonuçlara göre aksiyon almaları gerekmektedir. Bu bağlamda işletme performansının önemli belirleyicilerinden biri olan işgören performansı ve işgören performansını etkileyen kişisel, çevresel ve örgütsel faktörler önem arz etmektedir. Örgütlerin risk alma, yenilikçilik, girişkenlik, rekabetçilik ve özerklik özelliklerinin işgören performansına yansıması beklenmektedir. 
Bu araştırmanın amacı işletmelerin girişimsel yönelimleri ve işgören performansı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın verileri Van ili organize sanayi bölgesinde faaliyet gösteren firmalarda çalışan 302 katılımcıdan elde edilmiştir.  Verilerin toplanması sürecinde "Girişimsel Yönelim Ölçeği" ve "İşgören Performansı Ölçeği"  kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar için t testi, ANOVA testi, Pearson çarpım momentler korelasyon katsayısı ve basamaklı regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, işletmelerin girişimsel yönelim özelliklerinin orta düzeyin üzerinde olduğu,  katılımcıların girişimsel yönelime ilişkin görüşlerinin cinsiyete göre farklılık göstermediği; sektöre, işletmedeki çalışan sayısına, işletmenin yaşına, katılımcıların eğitim düzeyine ve işletmedeki deneyim süresinde göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir.  Araştırmada işgören performansının yüksek düzeyde olduğu, işgören performansının eğitim düzeyi, medeni durum ve yaşa göre anlamlı farklılık göstermediği; cinsiyet, sektör, işletmedeki çalışma süresi ve işletmenin yaşına göre ise anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.  Son olarak, girişimsel yönelim özellikleri (risk alma, yenilikçilik, proaktiflik, rekabetçi agresiflik ve özerklik) ile işgören performansı arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu; proaktiflik, rekabetçi agresiflik ve özerkliğin işgören performansını %27.4 oranında etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
All businesses are established for some goals and carry out their activities to achieve these goals. The performance of businesses reveals the degree to which they achieve their goals. For this reason, businesses need to evaluate their performance and take action according to the results. In this context, employee performance, which is one of the important determinants of business performance, and personal, environmental and organizational factors that affect employee performance are important. Organizations' risk taking, innovativeness, proactivity, competitiveness and autonomy characteristics are expected to effect on employee performance.
The purpose of this research is to examine the relationship between entrepreneurial orientation and employee performance. The data of the research were obtained from 302 participants working in companies operating in the Van province organized industrial zone. In the process of data collection, "Entrepreneurial Orientation Scale" and "Employee Performance Scale" were used. Descriptive statistics, independent samples t test, ANOVA, Pearson product-moment correlation coefficient and stepwise regression analysis were used in the analysis of the data.
As a result of the research, it was found that the entrepreneurial orientation characteristics of the firms are above the medium level, the opinions of the participants about the entrepreneurial orientation did not differ by gender; but differed by the sector, the number of employees in the firm, the age of the firm, the education level and the duration of experience in the business of the participants. In the study, it was found that employee performance was high, employee performance did not differ significantly by education level, marital status and age; but it was concluded that there was a significant difference by gender, sector, working time in the firm and the age of the firm. Finally, there was a moderate, positive and significant relationship between entrepreneurial orientation characteristics (risk taking, innovativeness, proactivity, competitive aggressiveness and autonomy) and employee performance, and it was concluded that proactivity, competitive aggression and autonomy affect employee performance by 27.4%.