Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin kuru ve sulu şartlarda performanslarının değerlendirilmesi
Determination of performances of some bread wheat  (Triticum aestivum L.) cultivars in dry and irrigated condi̇ti̇ons
Yazar: ARİFE YASEMİN İSMAİLOĞLU TURAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ SAKİN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma farklı ekmeklik buğday genotiplerinin kuru ve sulu şartlarda verim ve kalite özelliklerini araştırmak için 2012-2013 yetiştirme sezonunda Tokat-Kazova koşullarında yürütülmüştür. Tarla denemeleri; kuru ve sulu koşullarda 10'ar ekmeklik buğday genotipi ile 3 tekerrürlü olarak Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre kurulmuştur. Çalışmada sulu ve kuru şartlarda olgunlaşma süresi, metrekarede başak sayısı, başakta tane sayısı, tane verimi ve protein oranı dışında incelenen diğer özellikler bakımından genotipler arasında önemli farklılıklar elde edilmiştir. Kuru ve sulu koşullarda genotiplerin sırasıyla ortalama başaklanma süresi 170.9 ile 170.1 gün, olgunlaşma süresi 212.0 ile 213.1 gün, bitki boyu 90.4 ile 100.2 cm, metrekarede başak sayısı 599 ile 677 adet, başak uzunluğu 9.1 ile 9.2 cm, başakta başakçık sayısı 18.5 ile 18.6 adet, başakta tane sayısı 36 ile 34.3 adet, tek başak verimi 1.47 ile 1.55 g, bin tane ağırlığı 41.3 ile 45.1 g, hektolitre ağırlığı 78.7 ile 79.4 kg, tane verimi 453.6 ile 532.0 kg/da, hasat indeksi % 35.3 ile 32.7, protein oranı % 8.7 ile 8.5 ve zeleny sedimantasyon değeri 41.7 ile 36.0 ml olarak belirlenmiştir. Bir yıllık sonuçlar doğrultusunda sulu denemede kuru denemeye göre ortalama tane verimi daha yüksektir. Ayrıca kalite bakımından kuru koşullardaki genotiplerden sulu şartlarda yetiştirilen genotiplere göre daha yüksek değerler elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; araştırmada kuru ve sulu denemelerde verim ve kalite bakımından standart çeşitlerin yerini alabilecek genotiplerin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research was conducted to investigate yield and quality characters in the dry and irrigated conditions of different bread wheat genotypes in Tokat-Kazova conditions during 2014-2015 growing season. Field experiments were established according to Randomized Complete Block Design as 3 replications with 10 bread wheat genotypes in the dry and irrigated conditions. In the experiment, significant differences were obtained among genotypes in terms of investigated other traits except for ripening period, the number of spike per square meter, the number of kernels per spike, grain yield and protein ratio in the irrigated and dry conditions. In the dry and irrigated conditions respectively the average of genotypes, heading period 170.9 and 170.1  day, ripening period 212.0 and 213.1 day, plant height 90.4 and 100.2 cm, the number of spike per square meter 599 and 677 number, spike length 9.1 and 9.2 cm, the number of spikelets per spike 18.5 and 18.6 number, the number of kernels per spike 36 and 34.3 number, single spike yield 1.47 and 1.55 g, thousand-seed weight 41.3 and 45.1 g, test weight 78.7 and 79.4 kg, grain yield 453.6 and 532.0 kg/da, harvest index 35.3 and 32.7 %, protein ratio 8.7 and 8.5 %  and zeleny sedimentation value 41.7 and 36.0 ml was determined. According to results of one year average grain yield was higher than that in dry trial. Also higher values were obtained according to genotypes grown in irrigated conditions from genotypes in dry conditions in terms of quality. According to obtained results; in the research that the genotypes can replace standard varieties in terms of yield and quality in the dry and irrigated trials was determined.