Belirsizlik ve risk algısının firma performansına etkisi
The effect of uncertainty and risk perception on firm performance
Yazar: SEMİR ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. HANİFİ MURAT MUTLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Belirsizlik parametreleri = Uncertainty parameters ; Firma performansı = Firm performance ; Performans = Performance ; Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management

Özet:
Günümüzde rekabet sadece firmalar arasında değil aynı zamanda firmaların tedarik ağ yapıları içinde de yaşanmaktadır. Ayrıca tüm bu rekabet koşulları giderek daha fazla belirsizleşen çevre koşulları altında gerçekleşmektedir. Teknolojinin hızla gelişimi, artan rekabet ortamı, müşteri beklenti ve ihtiyaçlarının değişmesi, fiyat farklılıkları firmaların belirsiz ortamda karar almasına (vermesine) ve bunun neticesinde çeşitli riskler ile karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Bu noktada firmalar belirsizlik ve riskin yarattığı yıkıcı sonuçlar ile baş edebilmek ve bunların etkilerini azaltabilmek için çeşitli stratejileri (esneklik, tedarik zinciri görünürlüğü, tedarik zinciri risk uygulamaları) tedarik ağ yapıları ile birlikte geliştirmekte ve uygulamaktadır. Bu bağlamda çalışma; esneklik, çevresel belirsizlik ve tedarik zinciri görünürlüğü kavramları ile risk ve tedarik zinciri risk uygulamaları arasındaki ilişkiyi inceleyerek; bunların işletme performansı üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket uygulanmış (200 firma) ve araştırma hipotezleri "korelasyon" ve "regresyon" analizleri ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; çevresel belirsizlik ile risk, tedarik zinciri görünürlüğü ile tedarik zinciri risk uygulamaları arasında anlamlı ilişkiler bulmanın yanı sıra, tedarik riski ile işletme performansı arasında negatif, tedarik zinciri risk uygulamaları ile işletme performansı arasında pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, competition is experienced not only between companies, but also within the supply network structure of companies. In addition, all these competitive conditions take place under increasingly uncertain environmental conditions. The rapid development of technology, increasing competition, changing customer expectations and needs, price differences cause companies to take decisions in an uncertain environment and as a result, they are faced with various risks. At this point, companies develop and implement various strategies (flexibility, supply chain visibility, supply chain risk practices) together with their supply network structure in order to handle the devastating consequences of uncertainty and risks and to reduce their effects. This thesis in this context; examines the relationship between the concepts of flexibility, environmental uncertainty, supply chain visibility, risk and supply chain risk practices, and aims to explore their effects on business performance. In the study, a survey method is embraced as a data collection source (200 companies) and the research hypotheses are tested with "correlation" and "regression" analyses. As a result of analyses, it is found that there are significant relationships between environmental uncertainty and risk and between supply chain visibility and supply chain risk practices. In addition to that it is seen that there is a negative relationship between supply risk and business performance, and a positive relationship between supply chain risk practices and business performance