Ödüllü hikâye edici metinlerde çocuğa görelik: TUDEM örneklemi
Related to the child in award-winning story texts: TUDEM sample
Yazar: REMZİYE BİŞKİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET HALİL SAĞLAM
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye edici metin = Narrative text ; TUDEM = TUDEM ; Yapısal özellikler = Structural properties ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books ; Çocuğa görelik = Child relativity

Özet:
Çocukların, büyüklerden değişik bir anlam evreni vardır.  Çocuklar, yaşananları ve dünyayı farklı perspektifler kullanarak anlamaya çalışırlar. Onların bu özgün âlemlerinin bilincinde olan yazar ve şairler; çocukları geliştirmek, çocuklara okuma sevgisi ve alışkanlığı kazandırmak için nitelikli eserler kaleme alırlar. Alanında yetkin olan çocuk edebiyatı eserleri, çocukların zamanla okuma alışkanlığı edinmelerini ve çocuğu tüm yönleriyle geliştirmeyi hedefler. Çocukların gereksinimlerini, yaş evrelerine göre değişen niteliklerini, çocuk edebiyatı yapıtlarında olması gereken kriterleri dikkate alan eserler; çocuğun bütün olarak gelişmesine katkı sağlayacaktır.
Bu çalışmada TUDEM (Test Uygulama Değerlendirme ve Eğitim Merkezi) Edebiyat Ödülleri kapsamında birinci olan çocuk hikâye ve romanların, çocuğa görelik bağlamında değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analizden yararlanılarak ihtiyaç duyulan her alanda uzman görüşüne başvurulmuştur. 
Çalışma 2003-2021 tarihleri arasında birincilik ödülü alan çocuk hikâye ve romanlarıyla sınırlandırılmıştır. Çalışmada söz konusu eserler dış yapı (boyut, kâğıt, kapak ve cilt, harfler, sayfa düzeni, resim) ve iç yapı (konu, tema, ileti, karakter, dil ve anlatım) özelliklerine göre değerlendirilmiştir. 
Çalışmada öncelikle çocuk kavramı, çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatında çocuğa görelik ve çocuk gerçekliğine yönelik bilgi verilmiştir. Ardından ele alınan eserler, dış ve iç yapı özelliklerine göre değerlendirilmiştir. İncelenen eserlerde sekiz kitabın çocuğa görelik ilkesine uygun olduğu, diğer iki kitabın çocuğa görelik ilkesine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çocuğa Görelik, TUDEM, Dış Yapı, İç Yapı.

Abstract:
Children have a different universe of meaning from adults. Children try to understand experiences and the world using different perspectives. Writers and poets who are aware of their unique realms; they write qualified works to develop children and to give them the love and habit of reading. Children's literature works, which are competent in their field, aim to enable children to acquire the habit of reading over time and to develop the child in all its aspects. Works that take into account the needs of children, their changing qualities according to age stages, and the criteria that should be in children's literature works; will contribute to the development of the child as a whole.
In this study, it is aimed to evaluate the children's stories and novels, which came first in the scope of the TUDEM (Test Application Evaluation and Education Center) Literature Awards, in the context of their relativity to the child. Document analysis model which is one of the qualitative research methods was used. Expert opinion was sought in every field needed by using descriptive analysis in the analysis of the data.
The study was limited to children's stories and novels which received the first prize between 2003-2021. The works mentioned in the study were evaluated according to their external structure (size, paper, cover and binding, letters, page layout, picture) and internal structure (subject, theme, message, character, language and expression).
Firstly, information was given about the concept of child, children's literature, relativity to the child in children's literature and child reality in the study. Then, the works mentioned were evaluated to their external and internal structure features. In the examined works, it was concluded that eight books were suitable for relativity to the child principle, and the other two books were not suitable for relativity to the child principle.

Keywords: Relativity to Child, TUDEM, External Structure, Internal Structure.