Hafif düzey otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda dikotik cümle tanımlama mobil test sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of di̇cchoti̇c sentence indentification mobile test results in children with mild autism spectrum disorder
Yazar: BARIŞ TANSU ÖZAL
Danışman: PROF. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Mobil uygulama = Mobile application ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İşitme testleri = Hearing tests ; İşitsel işlemleme = Auditory processing

Özet:
Giriş: Santral işitsel sistem, koklear sinirden beyin sapındaki üst düzey işitsel yapılara kadar uzanmaktadır. Kokleadan gelen işitsel bilgilerin analizini kapsayan nörolojik bir tanıma evresidir. Seslerin lokalizasyonu, sesi farketme ve seslerin ayırt edilmesinden sorumludur. Bu sistemlerin herhangi birinde meydana gelen bozuklukluğa santral işitsel işlemleme bozukluğu denir. Santral işitsel işlem bozukluğuna sahip çocuklar, diğer çocuklar gibi duyduklarını anlayamazlar. Bunun nedeni, kulaklarının ve beyninin tam olarak koordine çalışamamasıdır. İşitsel işlemleme bozukluğunun belirleyen evrensel bir tanı kriterlerinin olmaması nedeniyle insidansını ve prevalansını belirleyecek verilerde mevcut değildir ve sebebi bilinmemektedir. İşitsel yolaktaki bozulmalara karşı hassasiyet gösterdiği tahmin edilen dikotik testler, (rakam, kelime, cümle) bazı konuşma gereçleri kullanılarak santral işitsel işlemleme bozukluğunun tanısında yardımcı olmaktadır. Bu çalışma hafif düzeyde otizm olan çocukların işitsel işlemleme becerisini Türkçe dikotik mobil testi kullanarak değerlendirmek ve sağlıklı çocukların işitsel işlemleme becerisi ile karşılaştırmaktır. 
Yöntem: Çalışmaya 9-15 yaşları arasında (11,61±3,11) hafif düzey otizmli 30 çocuk (10 kadın, 20 erkek) ve 9-15 yaşları arasında (11,22±2,81) sağlıklı 30 çocuk (11 kadın, 19 erkek) olmak üzere toplam 60 çocuk dahil edilmiştir.
Bulgular: Hafif düzey otizmli çocuklarda; Yönlendirilmiş Sol Kulak Ortalaması %44,00 (±25,944), Yönlendirilmiş Sağ Kulak Ortalaması %58,33 (±18,210), Yönlendirilmemiş Sol Kulak Ortalaması %47,67 (±20,625), Yönlendirilmemiş Sağ Kulak Ortalaması %52,33 (±21,605) elde edilmiştir. Sağlıklı çocuklarda; Yönlendirilmiş Sol Kulak Ortalaması %92,00 (±7,144) Yönlendirilmiş Sağ Kulak Ortalaması %95,67 (±5,683), Yönlendirilmemiş Sol Kulak Ortalaması %90,33 (±8,899), Yönlendirilmemiş Sağ Kulak Ortalaması %93,67 (±8,087) elde edilmiştir. 
Sonuç: Dikotik dinleme testleri literatüre uyumlu olarak, sağlıklı çocukların hafif düzey otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara göre sağ/sol kulak yönlendirilmiş, sağ/sol kulak yönlendirilmemiş skorlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Hafif düzey otizmli çocuklar ile sağlıklı çocuklar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05).
Anahtar Kelimeler: Dikotik cümle testi, Otizm spektrum bozukluğu, Mobil uygulama, İşitsel işlemleme bozukluğu

Abstract:
İntroduction: Central auditory sistem extends from the cochlear nerve to the superior auditory structures in the brainstem. It is a recognition process to complete the analysis of the auditory setup from the cochlea. It is responsible fort he localization of sounds, recognizing and purifying sound. Any service of these systems is called auditory service call in the hospital. Children with central auditory impairment are as unprepared as other children. This is because their center and brains cannot fully focus. The use of auditory processing disorder does not exist and will be in use a unıversal target that will soon determine the incidence diagnosis and prevalence. Dichotic as opposed to trials in the auditory pathway, (number, word, sentence) some speaking day, auditory processing helps. This study aims to improve the auditory processing skills with mild autism with the practice and training auditory processing aid program.
 Metods: 30 mild autistic child (10 females, 20 males) with normal hearing between the ages of 9-15 (11,67) and 30 healthy child (11 females, 19 males) with normal hearing between the ages of 9-15 (11,223), a total of 60 child were included in the study. 
Results: In children with mild autism Directed Left Ear Mean 44,0% (±25,944), Directed Right Ear Mean 58,33% (±18,210), Undirected Left Ear Mean 47,67% (±20,625), Undirected Right Ear Mean was 52,33% (±21,605). In healthy children Referred Left Ear Mean 92,00% (±7,144), Directed Right Ear Mean 95,67% (±5,683), Undirected Left Ear Mean 90,33% (±8,899), Undirected Right Ear Mean 93,67% (±8,087) was obtained. 
Conclusion: In accordance with the literatüre on dichotic listeninh test, it was observed that healthy children had higher right/lefte ar directed and right/left ear undirected scores compared to children with mild autism spektrum disorder. A statistically significant difference was found between children with mild autism and healthy children(p<0,05).
KeyWords: Dichotic sentence test, autism spectrum disorder, mobile application, auditory processing disorder