2003 sonrası Türk-İran ilişkileri
Türkish-Iranian relations after 2003
Yazar: RİDHA HUSSEIN RIDHA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmada 2003 sonrası Türk-İran arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Tezin başlangıç bölümünde Osmanlı Hanedanından bahsedilmiş, ardından Mustafa Kemal Atatürk döneminden ve son olarak İran İslam Cumhuriyeti dönemi incelenmiştir. Gerçekte incelenen dönem 2003 sonrası Türk-İran ilişkilerinde yaşanan gelişmelerdir. Bu nedenle Türk- İran ilişkilerinin boyutları bu iki ülke arasındaki ilişkileri etkileyen faktörler açısından incelenmiştir.
Tezin birinci bölümünde Osmanlılar döneminin hemen ardından Mustafa Kemal Atatürk ve İran İslam Cumhuriyeti dönemi incelenmiştir. İkinci bölümde 2003 sonrası dönemde Türk- İran ilişkilerinden bahsedilmiş, iki ülke arasındaki ilişkilerin boyutları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise Türk- İran ilişkilerini etkileyen faktörler iç etkenler ve bölgesel etkenler olarak analiz edilmiştir. İç etkenlerde milliyetler meselesine değinilmiş özellikle Büyük Azerbaycan'ı kurma isteğinin İran üzerindeki tehdidine yer verilmiştir. Dini ideolojik etkeninde İran'ın Şii ve Türkiye'nin laik tanımlamaları üzerinde durulurken bölgesel etkenlerde Irak'ın işgalinin Türkiye'nin gözlerini Kerkük ve Musul'a çevirmesine bununla birlikte İran'ın ise %60'ı Şii olan Irak'ta Şii bir devlet kurma planlarına değinilmiştir.


Anahtar Kelimeler: 
1.ABD, 
2.İran, 
3.Irak, 
4.Türkiye, 
5.Ortadoğu.

Abstract:
In this research the relationship of Iran-Turkey after 2003 is searched out. At the beginning part of the thesis, ıt ıs mention to Ottoman Dynasty, and then to the perıod of Mustafa Kemal Ataturk and finally the Republıc of Iran –Islam is studied. Basically the period which was searched out is process of Turkısh-Iran relatıonshıp after 2003. Therefore, the dimension of Turk-Iran bond is traced according to the facts that affect them.
In the fırst part of the thesis, once after Ottoman time, the period of Mustafa Kemal Atatürk and the time of the republic of Iran- Islam is studied. In the second part, after 2003, ıt ıs mentioned to Turkısh-Iran affair and the dimension of the relationships of two countries are tried to be evaluated and in third and final part the elements which effect their bonds are analyzed as internal and vernacular factors. As internal factors, it is touched upon the idea of nationalization, especially the intimidation of the wish of founding Mega Azerbaijan on Iran is featured.
While on the ecclesiastical and ideological factor it is emphasized about the description of Iran's Şii and Turkey's Liberalism, on the regional facts it is dealt with the invade of Irak, which caused Turkey to drop its gaze to Kerkük and Musul. Nonetheless, it is also touched on the Irak's plan of founding a new Şii state in İran of which population consisted %60 Şii.


Key Words: 
1.USA, 
2.Iran, 
3.Iraq, 
4.Turkey, 
5.Middle East.