Meme kanseri nedeni ile sentinel lenf nodu biyopsisi ve/veya aksillar diseksiyon yapılan hastalarda üst ekstremite lenfödeminin ve lenfödem tedavisine yanıtın kantitatif lenfosintigrafi ile değerlendirilmesi
Assessment of upper extremity lymphedema and lymphedema treatment results with quantitative radionuclide lymphoscintigraphy in breast cancer patients undergoing sentinel lymph node biopsy and/or axillary lymph node dissection
Yazar: HÜMEYRA GENÇER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KULA
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Drenaj = Drainage ; Lenf nod eksizyonu = Lymph nodes-excision ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Lenfödem = Lymphedema ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Tedavi = Treatment

Özet:
ÖZET
Amaç: Meme kanseri tedavisi nedeni ile sentinel lenf nodu biyopsisi (SLNB) ve/veya aksillar diseksiyon (ALND) yapılan hastalarda gelişen üst ekstremite lenfödeminin klinik olarak tespit edilmesi ve kantitatif lenfosintigrafi ile değerlendirilip hangi hasta grubunun tedaviye daha iyi cevap verdiği tespit edilerek lenfosintigrafinin tedavi cevabında önbelirleyici olup olamayacağı değerlendirilecektir.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2007- Aralık 2010 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi (EÜTF) Genel Cerrahi Anabilim Dalı'nda meme karsinomu nedeniyle meme cerrahisi ile sentinel lenf nodu biyopsisi ve/veya aksillar diseksiyon operasyonu yapılan ve takiplerde klinik olarak üst ekstremite lenfödemi tespit edilen 25 hasta, kalitatif ve kantitatif lenfosintigrafi ile değerlendirildi. Kombine dekonjestif terapi (KDT) programını tamamlayan hastalara lenfosintigrafi çalışması tekrarlanarak ekstremite volüm değişiklikleri ile sintigrafik veriler karşılaştırıldı. 
Bulgular: Hastalarımız iki ekstremite arasındaki volüm farkına göre değerlendirildiğinde; 5 hasta "Hafif", 10 hasta "Orta" ve 10 hasta da "Şiddetli" lenfödem grubuna dahil edildi. Tedavi öncesi ve sonrası lenfosintigrafik skorlar, aksillar radyoaktivite oranları (ARO) ve aksillar geçiş indeksleri lenfödemin şiddeti ile ilişkili olarak bulundu. Ayrıca oransal volüm değişiklikleri ile tedavi öncesi ARO ve aksillar geçiş indeksleri yüksek korelasyon gösterdi. Ek olarak lenfödemin şiddeti ile vücut kitle indeksi, çıkarılan lenf nodu sayısı, postoperatif geçen süre, lenfödem süresi, oransal kol ve üst kol volüm değişiklikleri arasında anlamlı korelasyon mevcuttu. 
Sonuç: Meme kanserine bağlı gelişen üst ekstremite lenfödeminde KDT etkin bir tedavi yöntemidir. Tedaviye anlamlı cevap verebilecek hasta grubunun belirlenmesinde ve tedavi sonrası takipte kantitatif lenfosintigrafi kullanılma potansiyeline sahip noninvazif bir metod olarak görülmektedir.  
Anahtar Kelimeler: postmastektomik lenfödem, lenfosintigrafi, kombine dekonjestif terapi, manuel lenfatik drenaj, volümetrik analiz, lenfatik transport.

Abstract:
Aim: The purpose of this study was to determine the clinical upper extremity lymphedema in breast cancer patients after sentinel lymph node biopsy and/or axillary lymph node dissection, and diagnostic value of quantitative radionuclide lymphoscintigraphy performed before lymphedema therapy, which group of patient outcomes result better.
Materials and methods: From January 2007 to December 2010, breast cancer patients that undergoing  breast surgery with sentinel lymph node biopsy and/or axillary lymph node dissection in Erciyes University Surgery Department evaluated. Twenty five breast cancer patients with unilateral upper extremity lymhedema performed qualitative and quantitative radionuclide lymphoscitigraphy. After completion of Decongestive Lymphatic Therapy (DLT), patients reassessed with lymphoscintigraphy.  The outcome of DLT was quantified as the difference in affected arm volume before and after therapy and as the percentage reduction in arm volume, and compared with lymphoscintigraphic results. 
Results: When patients evaluated for severity of postmastectomy lymphedema by arm volume difference with contralateral extremity; 5 patients "Mild", 10 patients "Moderate" and 10 patients are scored as"Severe" lymphedema. Body mass index(BMİ), number of excised lymph nodes, postoperative period, lymphedema period, percentage arm and upper arm volume reductions, pre- and post-treatment lymphoscintigraphic scores, axillary radioactivity ratios (ARRs) and lymphatic transport index to axillary were statistically related with the severity of lymphedema. İn addition percentage arm volume reductions and ARRs or lymphatic transport index to axillary area are found in statistically significant relationship.
Conclusion: Decongestive Lymphatic Therapy is an effective treatment modality in postmastectomy upper extremity lymphedema. The patient group that have better outcomes from lymphedema therapy can be predicted by pretreatment quantitative lymphoscintigraphy.
Key words: postmastectomy lymphedema, lymphoscintigraphy, Decongestive Lymphatic Therapy, Manuel Lymphatic Drainage, volumetric analyse, lymphatic transport.