Lise öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile aile içi istismar arasındaki ilişkinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
The investigation of relationship between social support perceived in high school students and child abuse in the family according to some variables
Yazar: EBRU BOĞA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM ERSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile içi şiddet = Domestic violence ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Lise öğrencileri = High schools students ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; İstismar = Abuse

Özet:
Bu çalışmanın amacı; lise öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile aile içi
istismar durumları arasındaki ilişkiyi bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırmanın
örneklemini, tabakalı rastgele örnekleme yoluyla seçilen Anadolu Lisesi öğrencilerinden
118 kız, 118 erkek; Meslek Lisesi öğrencilerinden 70 kız, 70 erkek; Özel Lise
öğrencilerinden 20 kız, 19 erkek; Çok Programlı Lise öğrencilerinden 80 kız, 80 erkek;
İmam Hatip Lisesi öğrencilerinden 50 kız, 51 erkek; Fen lisesi öğrencilerinden ise 7 kız, 8
erkek olmak üzere toplam 691 öğrenci oluşturmaktadır. Ancak çalışmada öncelikle veri
setinde uç değer taraması yapılmış ve tek yönlü-çok yönlü uç değer taramasında 143
örneklem veri setinden atılmış ve analizlere 557 öğrenci ile devam edilmiştir (n=557).
Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu", Sarıbeyoğlu(2007)
tarafından geliştirilen "Aile İçi Çocuk İstismarı Ölçeği-C Formu" ve Yıldırım (1997)
tarafından geliştirilen ve 2004 yılında revizyonu yapılan "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği"
aracılığıyla toplanmıştır. Algılanan Sosyal Destek ve alt boyutları ile Aile İçi İstismar
arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla spearman sıra farklar korelasyon katsayısı
hesaplanmıştır. Katılımcıların Algıladıkları Sosyal Destek ve Aile İçi İstismar durumlarının
cinsiyet (Kadın, Erkek) ve kardeş sayısı (Tek çocuk, 2 ve üstü) gibi iki alt kategorili değişkenlere göre karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklemler t-Testi ve paremetrik olmayan
testler kullanılmıştır. Okul türü (Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Meslek Lisesi) gibi üç veya
daha fazla alt kategorisi olan değişkenlere göre yapılan karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü
Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Sonuç olarak, Algılanan Sosyal Destek ile Aile
İçi Çocuk İstismarı arasında negatif düşük anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Algılanan
Sosyal Destek Ölçeği alt boyutlarından olan "Aile Desteği" alt boyutu ile "Aile İçi İstismar"
arasında negatif orta dereceli anlamlı bir ilişki saptanırken, "Öğretmen Desteği" ve "Arkadaş
Desteği" alt boyutları ile "Aile İçi İstismar" arasında negatif düşük anlamlı bir ilişki
saptanmıştır. Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nin alt boyutlarına ait puan ortalamaları
incelendiğinde, "Aile Desteği" alt boyutu puan ortalaması 𝑋̅=54,77, "Öğretmen Desteği"
puan ortalaması 𝑋̅= 43,03 ve "Arkadaş Desteği" puan ortalaması ise 𝑋̅=34,81'dir. Bunun
yanında Aile İçi İstismar puan ortalaması 𝑋̅=57,49'dur. Ayrıca Algılanan Sosyal Destek
Düzeyi, öğrencilerin öğrenime devam ettikleri okul türü, cinsiyet ve doğum sırası
değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterirken; sınıf düzeyi, kardeş
sayısı ve ailenin aylık gelir düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark
göstermemektedir. Aile içi istismar düzeyi ise öğrencilerin öğrenime devam ettikleri okul
türü, sınıf düzeyi ve cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterirken; doğum
sırası, kardeş sayısı ve ailenin aylık gelir düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark
göstermemektedir.

Abstract:
The goal of this study; is to analyze the relationship between social support perceived high
school students and child abuse in the family situations according to some variables. The
sample of the study consists of 691 students, who were selected by stratified random
sampling, as follows: 118 girls and 118 boys from Anatolian High School; 70 girls, 70 boys
from Vocational High School; 20 girls and 19 boys from private high school students; 50
girls, 51 boys from Imam Hatip High School students; 7 girls, 8 boys from Science High
School students. However, in the study firstly an extreme value scan was performed on the
data set and 143 samples are discarded from the data set in the uni-planar and multi-planar
extreme value scan. The analyzes were continued with 557 students (n = 557). The data were
collected through the following: "Demographic Information Form" prepared by the
researcher, "Child Abuse İn The Family Scale-C Form" developed by Sarıbeyoğlu (2007)
and The "Perceived Social Support Scale" revised in 2004. In order to determine the
relationship between Perceived Social Support and its sub-dimensions and Child Abuse İn
The Family, Spearman sequence difference correlation coefficient is calculated. Unpaired ttest
and non-parametric tests were used in the comparison of participants' Perceived Social
Support and Child Abuse İn The Family Situations according to two subcategorized variables such as gender (Female, Male) and number of siblings (Single child, 2 and above)
One-way analysis of variance (ANOVA) was used in comparisons based on variables with
three or more sub-categories such as school type (Anatolian High School, Science High
School, Vocational High School). As a result, there was a negative and significant
relationship between. Perceived Social Support and Child Abuse İn The Family. There is a
negative moderate significant relationship between "Family Support" sub-dimension of
Perceived Social Support Scale sub-dimensions and "Child Abuse İn The Family" and there
is a negative significant low relationship between "Friend Support" sub-dimensions and
"Child Abuse İn The Family". When the average scores of the subscales of the Perceived
Social Support Scale are examined, the average score of "Family Support" subscale is X =
54.77, the average score of "Teacher Support" is X = 43.03 and the average score of "Friend
Support" is X = 34.81. Besides, the average score of Child Abuse İn The Family is X =
57.49. In addition, while the Perceived Social Support Level shows a statistically significant
difference according to the school type, gender and birth order variables; there is no
statistically significant difference according to class level, number of siblings and monthly
income level of the family. While the child abuse in the family level shows a statistically
significant difference according to school type, class level and gender; there is no statistically
significant difference according to class level, number of siblings and monthly income level
of the family.