Hesaplamalı mimari tasarımın anlamının sorgulanması ve hesaplamalı tasarım yöntemlerinin iç mimari tasarım sürecine etkisinin irdelenmesi
Questioning the meaning of computational architectural design and examining the effect of computational design methods on the interior architectural design process
Yazar: ALPTEKİN TORUN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN PERÇİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Hesaplamalı mimari tasarım her geçen gün gelişen ve güncellenen bir konudur. Bu anlamda konuyla ilgili kavramlar sürekli olarak sorgulanmaktadır. Bu gelişim ve değişimle birlikte konuyla ilişkili bazı kavramlar anlam karışıklığı yaratacak şekilde kullanılabilmektedir. Bu çalışmada bu anlam karışıklıklarını önlemek için kavramların güncel ve kapsamlı bir bakış açısıyla ele alınması amaçlanmıştır. Çalışmada hesaplamalı tasarlarken ortaya koyduğumuz hesaplamalı faaliyetlerden yola çıkarak bilişsel farkındalığımız irdelenmiş ve hesaplamalı mimari tasarımın anlamı bu bilinç üzerinden sorgulanmıştır. Hesaplamalı mimari tasarım yaklaşımları ve yöntemlerini hesaplamalı kılan özellikler ortaya konmaya çalışılmış, bu yaklaşımlar sınıflandırılarak diğer yaklaşımlarla ilişkileri irdelenmiştir. Hesaplamalı tasarım yaklaşımlarının iç mimari tasarım pratiğine etkileri örnekler ile değerlendirilerek hesaplamalı tasarım süreçlerinin geleneksel tasarım süreçlerinden farkları incelenmiştir. 
Çalışmada hesaplamalı mimari tasarımın hesaplamalı düşünme ve hesaplamalı yapmanın kesiştiği bir konumda olduğu bulunmuştur. Hesaplamalı mimari tasarım; doğadan ilham alan, veriye dayalı, parametrik, algoritmik, üretken, optimizasyona dayalı, performansa dayalı olarak sınıflandırılmıştır. Hesaplamalı modellerin ve yöntemlerin birbirleriyle birçok yönden kesiştiği ve birbirlerinden beslendiği görülmüştür. Hesaplamalı yaklaşımlar birbirlerinden etkilense de tasarım süreçlerinde odaklandıkları fikirler ve tasarımda kullanılan yöntemler ile birbirlerinden ayrılmıştır. Bu anlamda yöntem ve modelleri, neyi sağladıklarından çok nasıl sağlayabildikleri ile tanımlamanın daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Hesaplamalı mimari tasarım yöntemlerinin farklı iç mekân tasarımı uygulamalarında yararlanılabileceği görülmüştür. Ancak iç mimarlık disiplini açısından yorumlanan hesaplamalı tasarım araştırmaları nispeten daha azdır ve yeterli değildir. Bu anlamda bu alanda yapılacak çalışmaların konuya farklı bakış açıları getirebileceği düşünülebilir.

Abstract:
Computational architectural design is a constantly evolving and updating subject. In this regard, the concepts related to the topic are constantly being questioned. In order to prevent any confusion that may arise from this development and change, this study aims to approach the concepts with a current and comprehensive perspective. By examining our cognitive awareness based on the computational activities we put forward during computational design, the meaning of computational architectural design is questioned through this consciousness. The characteristics that make computational architectural design approaches and methods computational have been identified, and these approaches have been classified to analyze their relationships with other approaches. The effects of computational design approaches on interior architectural design practice have been evaluated with examples, and the differences between computational design processes and traditional design processes have been examined.
In the study, it was found that computational architectural design is in a position where computational thinking and computational doing intersect. Computational architectural design has been classified as nature-inspired, data-driven, parametric, algorithmic, generative, optimization-based, and performance-based. It has been seen that computational models and methods intersect with each other in many ways and feed on each other. Although computational approaches influence each other, they are differentiated from each other in terms of the ideas they focus on and the methods used in design. In this sense, it has been concluded that it is more appropriate to define methods and models based on how they can achieve rather than what they provide. It has been observed that computational architectural design methods can be used in different interior design applications. However, research on computational design interpreted from the perspective of interior design discipline is relatively less and insufficient. In this sense, it can be thought that studies in this field can bring different perspectives to the subject.