Depremler sonrası ikincil afetler: 2023 Kahramanmaraş depremlerinden örnekler
Secondary disasters after earthquakes: Examples from the 2023 Kahramanmaraş earthquakes
Yazar: GÖZDE BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM GÜNDOĞDU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Bilindiği gibi afetler, can ve mal kayıplarına sebep olan, yerel imkânlar ile baş edilemeyen olaylardır. Meydana gelen bu afetler çoğu zaman başka tehlikeleri de tetikleyerek, ikincil afetler yaratma potansiyeline sahiptir. 17 Ağustos 1999 ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden sonra meydana gelen zemin sıvılaşmaları ve sanayi kuruluşlarında (TÜPRAŞ ve İskenderun Limanı gibi) meydana gelen yangınlar, 1755 Lizbon, 1960 Büyük Şili, 2004 Sumatra ve 2011 Japonya depremlerinden sonra meydana gelen tsunamiler, ikincil afetlerin büyük çaplı örnekleridir. Ayrıca salgın hastalıklar, KBRN tehdidi gibi tehditler, gelişen ana afetlerden sonra her zaman ikincil afet yaratma potansiyeline sahip unsurlardır. Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri (Pazarcık Mw:7.8, Elbistan Mw:7.7) ve 20 Şubat 2023 Hatay Depremi (Mw:6.4) sonrasında bölgede meydana gelen ikincil afetler, saha çalışmaları ile gözlemlenmiş ve bu gözlemler literatür verileri ile desteklenmiştir. Bu kapsamda, bölgede meydana gelen ve/veya meydana gelme riski barındıran ikincil afetler, başta Hatay/İskenderun ve Kahramanmaraş olmak üzere; zemin sıvılaşmaları, İskenderun Liman Yangını, AFAD tarafından verilen deniz ilerlemesi uyarısı, göç olmak üzere 4 ana başlık altında değerlendirilmiştir. Ayrıca bölgede, 6 Şubat Kahramanmaraş ve 20 Şubat 2023 Hatay depremleri sonrası, bölge halkının gözlemleri ve deneyimlerini ölçmek üzere, 214 kişinin katıldığı bir anket çalışması uygulanmıştır. 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra genellikle geçici barınma alanı ve çadırlarda yaşayan halkın, 20 Şubat depreminden sonra verilen ve kısa süre sonra iptal edilen deniz ilerlemesi uyarısından, haberdar olup olmadıkları, önlem alıp/alamadıkları konusunda bilgiler edinilmiştir. Yaş gruplarına göre edindiğimiz sonuçlarda yaş düzeyi arttıkça, sorduğumuz sorulardaki bilgi düzeyinin azaldığı gözlemlenmiştir. Genç nüfusun bilgi düzeyinin, orta yaş gruplarına göre daha yüksek olduğu söylenebilir.

Abstract:
As it is known, disasters are events that cause loss of life and property and cannot be coped with by local means. These disasters often have the potential to create secondary disasters by triggering other dangers. Ground liquefaction and fires in industrial establishments (such as TÜPRAŞ and İskenderun Port) after the 17 August 1999 and 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquakes, tsunamis after the 1755 Lisbon, 1960 Great Chile, 2004 Sumatru and 2011 Japan earthquakes, large-scale secondary disasters are examples. In addition, threats such as epidemic diseases and CBRN threats are factors that always have the potential to create secondary disasters after main disasters. In this study, secondary disasters that occurred in the region after the 6 February 2023 Kahramanmaraş Earthquake (Pazarcık Mw: 7.8, Elbistan Mw: 7.7) and the 20 February 2023 Hatay Earthquake (Mw: 6.4) were observed through field studies and these observations were supported by literature data. Supported by . In this context, secondary disasters that occur and/or have the risk of occurring in the region, especially Hatay/İskenderun and Kahramanmaraş; It was evaluated under 4 main headings: soil liquefaction, Iskenderun Port Fire, marine transgression warning given by AFAD, and migration. In addition, after the February 6 Kahramanmaraş and February 20, 2023 Hatay earthquakes, a survey was conducted in the region, with the participation of 214 people, to measure the observations and experiences of the people of the region. After the February 6, 2023 earthquake, information was obtained about whether the people living in temporary shelters and tents were aware of the marine transgression warning given after the February 20 earthquakes and canceled shortly after, and whether they took precautions. Based on the results we obtained according to age groups, it has been observed that as the age level increases, the level of knowledge on the questions we asked decreases. It can be said that the knowledge level of the younger population is higher compared to middle-aged groups.