Konya ekolojik koşullarında enginarın (Cynara scolymus L.) verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the yield and quality parameters of artichoke (Cynara scolymus L.) in Konya ecological conditions
Yazar: CELİL KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. ERTAN SAİT KURTAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Konya bölgesi üreticisine alternatif bir sebze sunma çabası ile yürütülen çalışmada bilimsel olarak ilk kez enginarın bölge koşullarında yetiştirilebilme olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi, gerek Konya gerekse iklim açısından benzerlik gösteren diğer bölgelerde enginar yetiştiriciliğine kaynak teşkil edecek literatür bilgisinin elde edilmesi hedeflenmiştir. 
Çalışmada Jade F1 ve Bayrampaşa enginar çeşitleri 2 farklı dönemde (20 Mayıs ve 10 Haziran) yetiştirilmiş ve bitki büyüme özelliklerinde kök boğazı çapı (mm), yaprak sayısı (adet/bitki), bitki boyu (cm) belirlenmiştir. Verim özelliklerinde dal sayısı (adet/bitki), toplam baş sayısı (adet/dekar), ortalama baş sayısı (adet/bitki), toplam saplı baş ağırlığı (kg/dekar), toplam sapsız baş ağırlığı (kg/dekar), ortalama baş ağırlığı (g) belirlenmiştir. Meyve kalitesi özelliklerinde ise meyve sapı çapı (mm), baş çapı (cm), baş yüksekliği (cm) ve çanak tabla çapı (cm) ölçülmüştür. Kök boğazı çapı, yaprak sayısında 1. dönem Jade F1 ve 2. dönem Bayrampaşa ön plana çıkmıştır. Bitki boyunda ise 2. dönem Jade F1 ve 2. dönem Bayrampaşa ön plana çıkmıştır. En fazla dal sayısı 2. dönem ve Jade F1'de 10.65 adet/bitki olarak, en yüksek toplam baş sayısı ise 7850 adet/dekar olarak 1. dönem ve Jade F1'de belirlenmiştir. En yüksek ortalama baş sayısı, toplam saplı baş ağırlığı ile toplam sapsız baş ağırlığı değerleri sırasıyla 7.85 adet/bitki, 1613 kg/dekar ve 1463 kg/dekar ile 1. dönem ve Jade F1 çeşidinde belirlenmiştir. En ağır, en geniş ve en uzun başlar sırasıyla 249 g, 9.15 cm ve 9.36 cm ile 2. dönem ve Jade F1 çeşidinde belirlenirken, yine en yüksek meyve sapı çapı 22.27 mm ile aynı dönem ve aynı çeşitten elde edilmiştir. Çanak tabla çapında ise en yüksek değerler 2. dönem ve Jade F1 çeşidinde 9.93 cm olarak ölçülmüştür. En iyi sonuçlar Jade F1 çeşidiyle 1. dönem yapılan yetiştiricilikten elde edilmiştir.

Abstract:
In the study carried out with an effort to offer an alternative vegetable to the producer of the Konya region, the possibilities of growing artichokes in the regional conditions were investigated for the first time scientifically. For this purpose, it is aimed to determine the yield and quality characteristics and to obtain literature information that will be a source for artichoke cultivation in Konya and other regions that have similar climate conditions.
In the study, Jade F1 and Bayrampasa artichoke varieties were grown in 2 different periods (May 20 and June 10) and root collar diameter (mm), the number of leaves per plant, plant height (cm) were determined in plant growth characteristics. In the yield characteristics, the number of branches per plant, total number of head per decare, average number of heads per plant, total head weight with stem (kg/decare), total stemless head weight (kg/decare), average head weight (g) were determined. In fruit quality characteristics, fruit stem diameter (mm), head diameter (cm), head height (cm) and calycle diameter (cm) was measured. In the diameter of the root collar and the number of leaves, the 1st period Jade F1 and the 2nd period Bayrampasa became prominent. The highest plant height was obtained from 2nd period in both Jade F1 and Bayrampasa. The maximum number of branches per plant was determined in 2nd period with Jade F1 as 10.65, the highest total number of heads per decare was 7850.00 in 1st period with Jade F1. The highest average head number per plant, total head weight (kg/decare) with stem and total stemless head weight (kg/decare) values were determined in the 1st period with Jade F1 with 7.85, 1613 and 1463 respectively. The heaviest (g), the widest (cm), the longest (cm) heads and the highest fruit stem diameter (mm) were determined in the 2nd period with Jade F1 with 249, 9.15, 9.36 and 22.27 respectively. In the calycle diameter, the highest values were measured as 9.93 cm in the 2nd period with jade F1 variety. Eventually, cultivation in the 1st period with Jade F1 variety was found to be recommendable in Konya conditions.