Neo-Gramşiyan hegemonya yaklaşımı çerçevesinde çevreci hareketin evrimi
The evolution of environmental movement in the framework of the neo-Gramscian hegemony approach
Yazar: HAMİD TATCI
Danışman: PROF. DR. SEZAİ ÖZÇELİK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Küreselleşme ile birlikte kitlesel üretim ve tüketimdeki muazzam artış, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren başta iklim değişikliği olmak üzere sınır ötesi çevre sorunlarını uluslararası toplumun gündeminin merkezine yerleştirmiştir. Gün geçtikçe doğayı ve canlı yaşamını daha fazla tehdit eden ekolojik sorunlar, birçok bilim dalında olduğu gibi 1970'lerden itibaren Uluslararası İlişkiler disiplini çerçevesindeki tartışmaları aynı ölçüde biçimlendirmeye başlamıştır. Günümüzde iklim krizinin küresel siyasette kapladığı alanın genişlemesiyle birlikte çevreye ilişkin hassasiyetler birçok alandaki akademik ve disiplinlerarası çalışmaların önemli bir bileşeni haline gelmiştir. Ana akım Uİ kuramları üzerinden iklim krizine yönelik olarak bugüne dek yapılan analizler, konunun dar bir kapsamda ele alınmasına yol açmıştır. Bu çalışmada kullanılan eleştirel kuramsal çerçeve doğrultusunda iklim değişikliği ile çevreci hareketlerin evrimi ilişkisi incelenmektedir.
Çalışmanın ikinci bölümünde yakın dönem çevre sorunlarının siyasal tarihine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise bu alanda görüşlerini ortaya koyan bazı ana akım kuramsal yaklaşımlar ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, iklim krizinin uluslararası ekonomi, siyaset ve sosyoloji üzerindeki yansımaları eleştirel kuram altında neo-Gramşiyan "hegemonya" kavramı ekseninde incelenmiştir. Bu bölümün kalanında 
Avrupa Yeşil Mutabakatı üzerinden AB ile Türkiye arasındaki ticari ve ekonomik ilişkinin son dönemdeki seyri neo-Gramşiyan hegemonya boyutuyla ele alınmıştır.

Abstract:
The enormous increase in mass production and consumption together with globalization has placed cross-border environmental problems, especially climate change, at the center of the agenda of the international community since the second half of the 20th century. Ecological problems, which have become more and more threatening to nature and all living things day by day, have started to shape the discussions within the framework of the International Relations discipline as in many sciences to the same extent since the 1970s. Today, with the expansion of the coverage of the climate crisis in global politics, environmental sensitivities have become an important component of interdisciplinary and academic studies in many fields. Analyses of the climate crisis through mainstream IR theories up to date has led to a narrow assessment of the issue. In this study, the relationship between climate change and the evolution of environmental movements is examined in line with the critical theoretical framework.
In the second chapter of the study, the political history of recent environmental problems is given. In the third chapter, some mainstream theoretical approaches that reveal their views in this field are discussed. In the fourth chapter, the reflections of the climate crisis on the international economy, politics and sociology are analyzed in the axis of the neo-Gramscian concept of "hegemony" under critical theory. Finally, in this chapter, the recent course of the trade and economic relations between the EU and Türkiye through the European Green Deal has been examined in terms of neo-Gramscian hegemony.