Adölesan kadın basketbolcularda yüksekten atlamanın iniş fazında kalça ve diz biyomekaniğinin ön çapraz bağ yaralanmaları üzerine etkisi
The effect of hip and knee biomechanics on anterior cruciate ligament injuries during different landing types in adolesencent female basketball players
Yazar: MAHSUM AKİKOL
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Biyomekanik = Biomechanics ; Diz = Knee ; Kadınlar = Women ; Kalça = Hip ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ön çapraz bağ = Anterior cruciate ligament

Özet:
Adölesan kadın basketbolcular (n=14) üzerinde gerçekleştirilen bu çalışmanın amacı yüksekten atlamanın iniş fazında farklı komponentler arasındaki ilişkileri ortaya koyarak, elit düzeyde yarışan sporcularda yaralanma ya da operasyon sonrası spora dönüş aşamasında biyomekanik değerlendirme açısından daha doğru planlanma yapmak, sezon başı veya rehabilitasyon öncesi yapılan değerlendirmelerde belli eklemlerdeki kinematik eksiklikleri tespit etmek ve buna yönelik egzersiz planlanması ile yaralanma riskini en aza indirmektir. Katılımcıların sırasıyla vücut antropometrik ölçümleri, işaretleyicilerin yerleştirilmesi (Xsens MVN Awinda), izokinetik dinamometrede kalça ve diz kuvvet eklemleri için kuvvet testleri yapılmıştır. İşaretleyiciler yerleştirildikten sonra katılımcılar randomize bir şekilde üç farklı atlayış gerçekleştirmiştir. Katılımcılar 30 cm'lik bir platform ile gerçekleştirilen atlayışların birincisinde platform üzerinden iniş, ikincisinde platformun 10 metre gerisinden koşuyla beraber iniş, üçüncüsünde ise platformun 10 metre gerisinden basket topunun sürülmesi ile iniş yapılmıştır. Ardından kişilerin diz fleksiyon/ekstansiyon, kalça fleksiyon/ekstansiyon, kalça abdüksiyon/addüksiyon ve kalça iç/dış rotasyon testleri izokinetik dinamometrede 60 °/sn hızla gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS 25 paket programı ile yapılmış ve önem düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. 
Yapılan kinematik analizler sonucunda üç farklı atlama arasında sagital, frontal ve transvers düzlemlerde istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklara rastanmıştır. Bulgularımıza göre, yüksekten atlamanın iniş fazında izole inişlere ek olarak yapılan aktiviteler atlayış sırasında kalça ve diz kinematiğini değiştirebilmektedir. Atlamadan önce kişinin belirli bir hızda koşması veya atlama sırasında basketbola yönelik hareket paternleri içeren herhangi bir görevi gerçekleştirmesinin (top atma, top yakalama) diz ve kalça kinematiğine etki edebileceğini söyleyebiliriz. Yüksekten atlamanın farklı komponentlerinin diz ve kalça kinematiğine etkisinin olabilmektedir, ancak antropometrik veriler ile kinematik veriler ve izokinetik ölçüm ile kinematik analiz arasındaki ilişkileri inceleyen çalışmaların artması gerekmektedir. Bununla birlikte, spora dönüş aşaması veya rehabilitasyon amaçlı kullanılan ve yüksekten atlama stilleri içeren testlerin spora özgü olarak geliştirilmesi ve modifiye edilmesinin hem yapılan testin güvenirliliğini hem de spora özgü sıçrama antrenmanalarının kalitesinin artabileceğini önermekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Ön çapraz bağ, biyomekanik, kinematik, adolesan basketbolcu, kuvvet

Abstract:
The aim of this study, which is conducted on adolescent female basketball players (n=14), is to minimize the risk of injury by revealing the relationships between different components of the landing phase, improving the biomechanical evaluation after injuries and operations, determining the inadequacies in specific joint kinematics on evaluations before game seasons and rehabilitation, and making better choices in exercise programming. The anthropometric measurements, marker placements (Xsens MVN Awinda), and hip and knee strength tests on isokinetic dynamometer were performed on the participants, respectively. After the markers were placed, the participants randomly performed three different landing types using a 30 cm tall platform. The first landing was performed over the platform, the second consisted landing along with a jog 10 meters behind the platform, and in the third, the landing was performed 10 meters behind the platform. Afterward, the knee flexion/extension, hip flexion/extension, hip abduction/adduction, and hip internal/external rotation strength tests were performed with an isokinetic dynamometer at 60 °/sec speed. The results were statistically analyzed using IBM SPSS 25 package program and 0.05 was determined as the significance level. 
	Statistically significant differences were found in sagittal, frontal, and transverse planes between the three landings in kinematic analyses. According to our findings, additional tasks to isolated landings during the landing phase can change hip and knee kinematics. Jogging at a certain speed or performing basketball-specific movement patterns (throwing or catching the ball, etc.), could affect hip and knee kinematics. Although different components of landings affect the knee and hip kinematics, the number of studies that investigate the relationship between anthropometric data and kinematic data, and isokinetic measurements and kinematic analysis should be increased. Additionally, we suggest that the sports-specific development and modification of tests that include jump styles that are used for return to sport phase or rehabilitation purposes may contribute to both the reliability of the test and the quality of sports-specific jump training.

Keywords: Anterior cruciate ligament, biomechanics, kinematic, adolescent basketball player, strenght