Lise öğrencilerinin öğrenme stilleri ile biyoloji dersi tutum ve başarıları arasındaki ilişki
The relationship between high school students learning styles, attitudes towards biology and achievement in biology
Yazar: SULTAN SEDA TUNÇER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇAKIR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin sahip olduğu öğrenme sitilleri ile biyoloji dersine yönelik tutumları ve biyoloji dersi başarısı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmada öğrencilerin öğrenme sitillerini belirlemek için, Kolb'un (1985) geliştirdiği ve zaman içinde güncellemelerin yapıldığı "Kolb Öğrenme Stilleri Envanteri 3" (2013) kullanılmıştır.  Envanterin Türkçe uyarlaması, geçerlilik ve güvenirlik testleri Gencel (2007) tarafından yapılmıştır. Biyoloji dersine yönelik tutumlarını ölçmek için Atik, Kayabaşı, Yağcı ve Ünlü Erkoç (2015) tarafından geliştirilen ''Ortaöğretim Öğrencilerinin Biyoloji Bilimine ve Dersine Yönelik Tutum Ölçeği'' kullanılmıştır. Biyoloji ders başarısına yönelik veriler 2022-2023 eğitim öğretim yılı 1. Dönem karne notları ile elde edilmiştir. 
Araştırmada evreni temsil etme gücünü arttırmak için farklı okul türleri örneklem olarak seçilmiştir. Fen Lisesi, Proje Anadolu lisesi, Anadolu Lisesi ve İmam Hatip Lisesi olmak üzere, İstanbul Ümraniye ilçesinde yer alan 4 farklı okuldan 616 öğrenci örneklemi oluşturmuştur. Anketler araştırmacı tarafından öğrencilere açıklanmış, sınıf ortamında bir ders saati içinde uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde; Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk normallik testleri, Ki-kare testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, Post-Hoc testi, aritmetik ortalama, Pearson korelasyon uygulanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; örneklemde yer alan öğrencilerde en fazla gözlenen öğrenme stilinin dengeleyen, en az gözlenen öğrenme stilinin karar veren olduğu görülmüştür. Öğrenme stili cinsiyete göre farklılaşmazken okul türüne göre farklılaştığı görülmüştür. Anadolu Lisesi, İmam Hatip Lisesi ve Proje Anadolu Lisesinde en fazla gözlenen öğrenme stili deneyimleyen olurken, Fen Lisesi öğrencilerinde dengeleyen olduğu görülmüştür. Biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutum ölçeğinden elde edilen bulgulara göre biyoloji dersine yönelik tutum puanlarının kız öğrencilerin lehine olduğu görülmüştür. Biyoloji bilimine ilgi ve ders zevki alt boyutları bakımından kız öğrenciler daha yüksek puan alırken ders kaygısı alt boyutunda cinsiyet yönünden farklılaşma gözlenmemiştir. Biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutum puanlarının okul türüne göre değiştiği gözlenmiştir. Fen Lisesi öğrencilerinin diğer okul türlerine göre biyoloji dersine yönelik tutum puanlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutum puanlarının öğrenme stillerine göre farklılaşmadığı, ancak ölçeğin alt boyutları ile öğrenme stilleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma olduğu görülmüştür. Yapan öğrenme stiline sahip öğrencilerin imgeleyen öğrencilere göre biyoloji bilimine ilginin daha yüksek olduğu görülmüştür. Analiz eden öğrencilerin biyoloji ders zevki puanlarının en düşük olduğu görülürken ders kaygı puanlarının en yüksek olduğu görülmüştür. Biyoloji ders başarısı ile öğrenme stilleri arasında anlamlı farklılaşma olduğu görülmüştür. Yapan ve düşünen öğrenme stillerine sahip öğrencilerin ders başarısının diğer öğrenme stillerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Biyoloji bilimine ve dersine yönelik tutum puanları ile ders başarısı arasında pozitif korelasyon olduğu görülmüştür.

Abstract:
The objective of this study is to investigate the relationship between the learning styles of high school students, their attitudes towards the biology course, and their achievement in biology. In this quantitative research, a relational survey model methodology was employed to identify the learning styles and attitudes of students. The "Kolb Learning Styles Inventory 3," developed by Kolb (1985) and subsequently updated, was utilized for this purpose. The Turkish adaptation, validity assessment, and reliability testing of this instrument were conducted by Gencel (2007). To measure the students' attitudes towards the biology course, the "Secondary School Students' Attitude Scale towards Biology Science and Course," developed by Atik, Kayabaşı, Yağcı, and Ünlü Erkoç (2015) was employed. Data regarding biology course achievement were derived from the report card grades of the first semester of the 2022-2023 academic year.
In order to increase the representativeness of the sample, different types of schools were selected from the population. The sample consisted of 616 students from four distinct schools in the Ümraniye district of Istanbul, including a Science High School, a Project Anatolian High School, an Anatolian High School, and an Imam Hatip High School. The questionnaires were presented to the students by the researcher and administered in a classroom setting, typically taking one class hour. The data analysis encompassed Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk normality tests, Chi-square tests, Mann-Whitney U tests, Kruskal-Wallis tests, Post-Hoc tests, arithmetic mean calculations, and Pearson correlations.
The research results revealed that the most prevalent learning style within the sample was "balancing," while the least prevalent learning style was "deciding." Gender did not significantly impact learning style, but school type did. In terms of attitudes towards the biology course, female students exhibited more favorable scores. Specifically, female students scored higher in sub-dimensions related to interest in biological science and enjoyment of the course, with no gender-related differences observed in the sub-dimension of course anxiety. Attitude scores towards the biology course were also found to vary by school type, with Science High School students showing lower scores in this regard compared to other school types. While attitude scores towards biology science and course did not significantly differ by learning styles, a statistically significant difference was noted between the sub-dimensions of the attitude scale and learning styles. Students with the "doing" learning style exhibited higher levels of interest in biology   than the students with 
the "imagining" learning style. Analyzing students had the lowest scores in enjoyment of biology course and the highest scores in course anxiety. A significant correlation was observed between biology course performance and learning styles, with students exhibiting "doing" and "thinking" learning styles achieving higher course performance. Furthermore, a positive correlation between attitude scores towards the science of biology and biology course and the achievement in biology course.