Muhammed Arif b. Muhammed Kadızâde el-Erzurumi'nin hayatı ve Şerhu Ravzati'l-Cennat adlı eserinin tahkiki
Muhammed Arif b. Muhammed Kadizade el-Erzurumi's life and the review of the work titled Serhu Ravzati'l-Cennat
Yazar: ABDULBAKİ AKDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BOZKURT
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Çalışmamız, Muhammed Ârif b. Muhammed Kâdızade el- Erzurumi'nin hayatı ve Şerhu Ravzati'l-Cennat adlı eserinin tahkik ve tahlilidir. Araştırmamızı iki bölüme ayırabiliriz: birincisi Kâdızade'nin hayatının araştırılması ikincisi ise Şerhu Ravzati'l-Cennat eserinin tahkiki için yaptığımız araştırmalar.
Kâdızade'nin hayatı hakkında yaptığımız araştırmalar sonucunda kendisi hakkında pek fazla bilgi bulunmadığını gördük. TDV İslam Ansiklopesinde de kendisi hakkında herhangi bir bilgiye ulaşamadık. Daha sonra yöktez üzerinden yaptığımız araştırmalar sonucunda Kâdızade ve eserleri hakkında birkaç tane tez ve yine web üzerinden kendisi hakkında yapılan bildirimleri elde ettik. Kâdızade'nin hayatı ve eserlerini büyük çoğunlukla bu kaynaklar üzerinden ele aldık. İkinci olarak tahkikini yapacağımız eser için bazı araştırmalar yaptık. Farklı nüsha bulmak için yazma eserler kütüphanesinden istifade ettik. Burada eserin farklı nüsahlarının bulunduğunu tesbit ettik ancak bunlardan iki tanesiyle yetindik. Birincisi önceden elimizde bulunan müellif hattı ile yazılmış Esad Efendi nüshası, diğeri Manisa İl halk kütüphanesine kayıtlı Manisa nüshası. İki nüshası'yı öncelikle karşılaştırlamalı şekilde okuduk, okuduğumuz ve tahkikini yaptığımız yerleri word'e geçirdik. Nüshalarda çelişki olduğunda ifade ettikleri anlam ve arapça yazım kurallarına göre değerlendirme yaparak uygun olan ibareyi asıl metine diğer nüshadaki farklılığı ise dipnotta belirttik. Eserde geçen ayetleri Kur'ândaki sure ve ayet numaralarını tesbit edip yine dipnotta referanslarını belirttik. Bulabildiğimiz kadarıyla hadislerin kaynaklarını dipnotta belirttik. Bazı hadisleri hadis kaynaklarında bulamadığımızdan dolayı dipnotta ulaşamıdığımızı bildirdik. Okuyucunun konulara daha iyi vakıf olabilmesi için ve müracaat ederken kendisine kolaylık sağlasın diye konulara göre başlıklar koyduk. Eserde birçok konudan bahsedildiği için okurlara fayda saylayacağını düşünerek konuları paragraf olarak ayırdık.
Yaptığımız çalışma sonucunda Kâdızade'nin Şerhu Ravzati'l-Cennat adlı eserinin tahkik ve tanıtımını yapmış olduk.

Anahtar Kelimeler: Kelâm, Muhammed b. Ârif Kadızâde, Şerhu Ravzati'l-Cennat, Tahlil, Tahkik.

Abstract:
Our study is an investigation and analysis of the life of Muhammed Ârif b. Muhammed Kâdızade el-Erzurumi and his work titled 'Şerhu Ravzati'l-Cennat.' We can divide our research into two parts: the first is the exploration of Kâdızade's life, and the second involves the research conducted for the analysis of the work 'Şerhu Ravzati'l-Cennat.
As a result of our research on Kâdızade's life, we found that there is not much information available about him. We also couldn't find any information about him in the TDV Islamic Encyclopedia. Subsequently, through our research on academic databases, we obtained several theses related to Kâdızade and his works, as well as symposiums conducted on him available on the web. We mainly approached Kâdızade's life and works through these sources. In the first section, we compiled important information without extending it too much. Secondly, we conducted some research for the critical analysis of the work. We utilized the manuscript library to find different copies of the work. Here, we identified the existence of various versions of the manuscript, but we could access only two of them. The first one is the Esad Efendi copy written in the author's handwriting, which we already had in our possession, and the other one is the Manisa copy registered in the Manisa Public Library. We first read and transcribed the two copies in a comparative manner. We transferred the places we read and analyzed to Microsoft Word. When there were discrepancies between the copies, we evaluated the meaning they conveyed and the Arabic writing rules, then incorporated the appropriate phrasing into the original text. We mentioned in the footnotes that we couldn't access some hadiths because we couldn't find them in the hadith sources. To enable the reader to have a better understanding of the topics and for ease of reference, we added headings based on the subjects. Since various topics were discussed in the work, we divided them into paragraphs, believing it would be beneficial for the readers.
As a result of our study, with the permission of Allah, we succeeded in conducting the analysis of Kadızade's work 'Şerhu Ravzati'l-Cennat' as we desired. The effort is from us, but success comes from Allah.

Keywords: Kalam, Muhammed b. Arif Kadızâde, Şerhu Ravzati'l-Cennat, Analysis, Investigating