Geleneksel Gaziantep taş evlerinde enerji verimliliği
Energy efficiency in traditional Gaziantep stone houses
Yazar: BETÜL KÜRŞAT
Danışman: PROF. DR. EMİNE GÖRÜN ARUN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy ; Mimarlık = Architecture
Dizin: Eski yapılar = Old buildings ; Geleneksel yapı = Traditional structure

Özet:
Türkiye'nin yerel mimarisi çok zengindir. Taş mimari diğer geleneksel malzemelerle inşa edilmiş yapılar gibi yerel mimarinin bir parçasıdır. Bu yapıların gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarılması, taş mimarinin iyi anlaşılması için belgelenmesi ve değerlendirilmesi ile mümkün olacaktır. Geleneksel taş yapılar, mimari tasarımları, malzemeleri, yapım teknikleri, boyutları, şekilleri, arazi konumları, çevredeki peyzajları ile kullanıcılarının ihtiyaçlarını karşılarken, çevre ve iklim şartlarına da uyum sağlayarak enerji verimliliği açısından iyi performans gösterir. Bu yapılar, kullanıcılarına yerel iklim koşullarına uygun termal konfor sağlamak için doğal ısı, ışık ve havalandırma kaynaklarını kullanmak üzere tasarlanmıştır. Başarılı bir rehabilitasyon projesi için, tarihi yapının mevcut enerji verimli yönlerini ve bunların nasıl işlediğini anlamak ve tanımlamak ve korumalarını sağlamak için karakteristik özelliklerini ortaya çıkarmak gerekmektedir. Yeni işlev veya sürekli kullanım için restore edilirken tarihi yapının doğasında bulunan sürdürülebilir niteliklerini kullanmak önemlidir. Tarihi yapının daha iyi anlaşılabilmesi için müdahale edilmiş bir yapının restorasyon öncesi ve sonrası modelleri, HBIM (Tarihi Yapı Bilgi Modellemesi) ile oluşturularak enerji analizi yapılmıştır. Yapılan hesaplamalar ve analizler değerlendirildikten sonra yapıların enerji verimliliği sağlayan tasarım özellikleri de incelenerek öneriler sunulmuştur. Değerlendirme, koruma ve tavsiye hem bugün hem de gelecek nesiller için gereklidir.

Abstract:
The local architecture of Turkey is very rich. Stone architecture is also a part of the local architecture, like buildings built with other traditional materials. Transferring these structures to future generations will be possible by a good understanding of stone architecture and by documenting these structures. Traditional stone structures perform well in terms of energy efficiency by adapting to environmental and climatic conditions while meeting the needs of their users with their architectural designs, materials, construction techniques, dimensions, shapes, land locations, surrounding landscapes. These structures are designed to use natural sources of heat, light and ventilation to provide an optimized thermal comfort according to local climatic conditions. For a successful rehabilitation project, it is necessary to understand and define the existing energy-efficient aspects of the historic structure and how they function, as well as to uncover their characteristic features in order to ensure their conservation. It is important to use the inherent sustainable qualities of the historical building when restoring it for new function or continuous use. In order to better understand the historical buildings, pre- and post-restoration models of an intervened building is created with HBIM (Historical Building Information Modeling) and energy analysis is performed. After evaluating the calculations and analyzes made, the design features of the buildings that provide energy efficiency are evaluated and suggestions are presented. Evaluation, protection and advice are necessary both for today and for future generations.