Zeyrek Akademi'nin iç mekânlarında refah kavramının incelenmesi
Investigation of the concept of wellbeing in the interiors of Zeyrek Academy
Yazar: GİZEM TURGUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZENDE YILMAZ
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Esenlik = Well-being ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Mimarlık = Architecture ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik analiz = Psychological analysis ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Tarihi doku = Historical tissue ; İyilik hali = Well-being ; İç mekan tasarımı = Interior design ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Bu tez çalışmasında kültürel miras yapısı olan Zeyrek Akademi'nin iç 
mekânlarının refah etkisi değerlendirilmiştir. Refah kavramı insan psikolojisinde, 
mimarîde ve kültürel mekânların iç mimarîsindeki önemli bir role sahiptir. Refah 
insanın zihinsel ve ruhsal sağlığının, fiziksel sağlığıyla birlikte düşünülmesi gereken 
bir kavramdır. Mekânın refah seviyesi dikkate alınması gereken bir özelliktir. Zeyrek 
semtinin tarihsel gelişimine, sosyokültürel ve mimarî yapısına; Zeyrek Akademi'nin 
tarihsel ve mekânsal analizine, restorasyon sürecine değinilmiştir. Refah kavramı ile
kültürel miras yapısı bağlantısı kapsamında Zeyrek Akademi'nin iç mekânları 
incelendiğinde; doku- mekânsal algı ilişkisinin güçlü bir etki oluşturduğu, bu etkinin 
insanın psikolojik ihtiyacı ile fiziksel ihtiyacı arasında bağı pekiştirdiği 
gözlemlenmiştir. Bu incelemeler Zeyrek Akademi'nin ve bulunduğu semtin geçirdiği 
önemli tarihsel süreçlerin süzgecinden geçirilip yapılan anket formu ile 
güçlendirilmiştir. Zeyrek Akademi'nin ziyaretçileri, talebeleri, çalışanları tarafından 
toplamda otuz dört kişinin doldurduğu anket formu neticesinde elde edilen veriler 
öznel refah konusunda önemli bilgiler sunmaktadır. Bu veriler, iyi mekânın sahip 
olması gereken hususlarla birlikte değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler tablolar 
hâline getirilmiş, Zeyrek Akademi'nin kültürel miras yapısı olarak nasıl daha iyi hâle 
gelebileceğine dair öneriler de değerlendirilmiştir. Refah kavramının psikolojik 
etkilerinin mekân kavramıyla ilişkisinin güçlü olduğu görülmektedir. Bu bağlamda
kültürel miras yapısı Zeyrek Akademi'nin modern donanım eklemeleri dahil olmuş 
olsa da sahip olduğu tarihî iç mekân özelliklerinin seviyesi noktasında oldukça etkili 
olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the effect of well-being of the interior architecture of Zeyrek 
Academy, a cultural heritage building, is discussed. The concept of well-being has an 
important role in human psychology, architecture and interior architecture of cultural 
spaces. Well-being is a concept in which a person's mental and spiritual health should 
be considered together with his physical health. The welfare level of the place is a 
feature that should be taken into consideration. The historical development, 
sociocultural and architectural structure of the Zeyrek district, the historical and spatial 
analysis of the Zeyrek Academy and its restoration process are discussed. When the 
interiors of Zeyrek Academy are analyzed in the context of well-being and cultural 
heritage structure, it is observed that the relationship between texture and spatial 
perception creates a strong effect, and that this effect reinforces the connection 
between the psychological needs of human beings and their physical needs. These 
examinations were filtered through the important historical processes that Zeyrek 
Academy and the neighborhood in which it is located, and strengthened with the 
questionnaire form. The data obtained as a result of the survey form filled out by thirtyfour people in total, visitors, students and employees of Zeyrek Academy, provide 
important information about subjective well-being. This data was evaluated together 
with the aspects that a good place should have. These evaluations have been 
schematized, and suggestions on how Zeyrek Academy can become better as a cultural 
heritage structure have also been evaluated. It is seen that the psychological effects of 
the concept of well-being have a strong relationship with the concept of space. In this 
context, it is concluded that the cultural heritage structure Zeyrek Academy is very 
effective in terms of the level of its historical interior features, even though modern 
equipment additions have been included.