Havalenin hukuki niteliği
Legal framework of remittance systems
Yazar: KEMAL ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN YALMAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Havale = Remittance

Özet:
Doktrinde ?havalenin hukuki niteliği? hususunda bir anlaşma olmadığı ve bu hususta tartışma bulunması nedeniyle, tez çalışmasında havalenin hukuki niteliğinin açıklığa kavuşturulması amaçlanmıştır.Hukukumuzda havale müessesesi Türk Borçlar Kanununun 18. Babında 6 madde halinde (BK m. 457-462) düzenlenmiştir. Kanunun sistematiğinde öncelikle `adi havale' incelenmiş, m. 462 de ise ?hamile muharrer havaleler? hakkında da aynı babın hükümlerinin uygulanacağı açıklanmış, ?çekler ile kambiyo senetlerine mümasil havaleler? hakkında ise özel hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.Çalışmada havalenin hukuki niteliğini açıklamadan önce havalenin tanımı, havalenin hukuk tarihinde kullanılış şekilleri ve hangi anlamlara geldiği, havaleye benzer hukuki müesseselerle havale arasındaki benzer müesseselerin karşılaştırılması yapılarak aralarındaki benzerlikler ve farklılıklara değinilmiş, bilhassa havaleye çok benzeyen akreditif üzerinde durulmuş ve havale ilişkisinin üçlü yönü ile havalenin yanları teker teker izah edilmiştir.Havalenin hukuki niteliği hususunda Yargıtay'ın uygulaması, havalenin ?mücerret? niteliği, havalenin üçlü ilişki olması, havalenin yanları arasındaki ilişkiler, mücerret ?soyut- karakterdeki havale dolayısıyla yapılan ifanın (edanın) havalenin kurulmasına neden temel ilişkiye olan etkisi ve havalenin geri alınması konularındaki uygulamaya ilişkin içtihatlar irdelenmiş ve Yargıtay'ın havalenin ?çifte yetki verme? niteliğine yönelik içtihatları ile eski tarihli bazı kararlarındaki çelişkili anlayışını terk ettiği hususu üzerinde durulmuş ve hakim görüşün havalenin çifte yetki verdiği yönündeki görüşleri teker teker incelenmiştir.Bunun gibi kısa da olsa havalenin sona erme sebepleri üzerinde durulmuş ve Türk Borçlar Kanunu genel hükümlerinin borcun sona ermesine ilişkin nedenlerin havalenin yapısına uygun düştüğü oranda havaleye de uygulanacağı açıklanmıştır.

Abstract:
Due to disputes and lack of a consensus on the doctrine regarding ?legal framework of remittance systems?, it has been aimed to elucidate the legal framework of remittance systems in this thesis.In our law, the remittance systems are regulated under 18th Chapter of Turkish Code of Obligations as 6 articles. (pp 457-462). Firstly, ?ordinary remittances? are analyzed in Chapter 462 and then it is indicated that for ?bankers? cheques? the rules of same chapter will be applied. However in case of ?collection of cheques/bills/instruments? it is indicated as without prejudice to the special provisions.Before explaining legal framework of remittance systems in this thesis; the definition of remittance term, meaning of remittance as a legal term, a comparison between remittance systems and legal systems similar to them are made in order to indicate the similarities and dissimilarities between them. Especially letter of credits which are very similar to remittances are deliberated besides explanations of the trio character of remittance transactions and each party involved in remittance transaction.The application of Supreme Court of Appeals regarding legal framework of remittance, the plain character of it besides its trio character, the interrelations between the parties involved in this transaction, the effect of performance via plain and abstract characters of remittance on the main relation causing to it, the holding of the courts related with return of remittance are discussed. The view point of which is as; Supreme Court has leaved the contradictional approach on ?double authority? character of remittance transaction between its later precedents indicating this character and its former decisions, and the view of ?the major judicium is as the remittance transaction gives double authority? are deliberated separately.The reasons for return of remittance are analyzed shortly as in the above. Finally it has been concluded that, general provisions of Turkish Code of Obligations for reasons for cessation of debts shall also be valid for remittance transactions in accordance with the conformance of these reasons with the character of each remittance transaction.