Adolesanlarda internet, akıllı telefon bağımlılığı ve ilişkili faktörler
Internet, smartphone addiction and associatedfactors in adolescents
Yazar: GÜLSÜM ŞANLI ERKEKOĞLU
Danışman: PROF. BEYHAN CENGİZ ÖZYURT
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Çalışmada, Manisa İli Şehzadeler İlçesi'nde 9-10-11. sınıfta öğrenim gören adolesanlarda akıllı telefon ve internet bağımlılığı sıklığını saptanmak ve bağımlıkla ilişkili faktörleri belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma Manisa'da merkez bir ilçenin 9., 10. ve 11. sınıf öğrencileri arasında 21.02.2023-14.03.2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmaya 227'si 9. sınıf, 215'i 10. Sınıf ve 258'i 11. sınıf öğrencisi olmak üzere 700 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri internet bağımlılığı ve akıllı telefon bağımlılığı olma durumudur. İnternet bağımlılığının değerlendirilmesi için Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği (YİBÖ) kullanılmış, ≥50 puan alanlar internet bağımlısı, ≤49 puan alanlar ortalama kullanıcı olarak tanımlanmıştır. Akıllı telefon bağımlılığı için Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği – Kısa Versiyonu (ATBÖ-KV) kullanılmış, ≥29.5 puan alanlar "akıllı telefon bağımlılığı" var olarak kabul edilmiştir. Bağımsız değişkenleri ise; adolesanlara ait sosyodemografik ve yaşam biçimi özellikleri; akıllı telefon kullanım özellikleri; internet kullanım özellikleri, U.C.L.A Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu, Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği, Çocuklar İçin Epidemiyolojik Çalışmalar Merkezi Depresyon Ölçeği oluşturmaktadır. Veriler SPSS 23.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler sayı, yüzde, Ort ± ss, ortanca (min-max) ile değerlendirmiştir. Tek değişkenli sürekli verilerde Student t test, kategorik verilerde Ki-Kare Testi kullanılmıştır. Çok değişkenli analizde logistik regresyon analizi kullanılmıştır. Kritik tip 1 hata değeri <0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 700 adolesanın yaş ortalaması 15.9 ± 0.9'dur. İnternet ve akıllı telefon kullanmaya başlama yaşı sırasıyla ortalama 10.5±2.8 ve 12.1±2.2'dir. Araştırma grubunun %22.7'si (%20.4'ü riskli kullanıcı, %2.3'ü bağımlı) internet bağımlısıdır. Akıllı telefonu olan katılımcıların %51.2'sinde akıllı telefon bağımlılığı mevcuttur. Günlük ekran süresi ortalama 4.3 ± 2.9 saattir. Lojistik regresyon son modele göre; özel okulda öğrenim gören adolesanların 3.2 (%95GA 1.4-7.4) kat, sağlığını çok kötü / kötü olarak değerlendirenlerin 2.5 (%95GA 1.02-6.5) kat, saat 00.00'dan sonra uyuyanların 1.6 (%95GA 1.06-2.5) kat, boş zaman aktivitesi yapmayanların 2.1 (%95GA 1.3-3.4) kat, arkadaşlarıyla daha çok sanal ortamda görüşenlerin 2.0 (%95GA 1.08-3.8) kat, daha önce akıllı telefon veya internetin doğru kullanımı hakkında eğitim almayanların 1.9 (%95GA 1.2-3.0) kat ve akıllı telefon bağımlısı olan adolesanların 3.9 (%95GA 2.4-6.2) kat daha fazla internet bağımlısı olduğu saptanmıştır. Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği toplam puanındaki her bir birimlik artışın da internet bağımlılığı riskini 1.02 (%95GA 1.005-1.03) kat artırdığı saptanmıştır. Akıllı telefon bağımlılığıyla ilgili yapılan lojistik regresyon son modeline göre; internet bağımlısı olan adolesanlarda olmayanlara göre 4.0 (%95GA 2.5-6.4) kat daha fazla akıllı telefon bağımlısı olarak saptanmıştır. Çocuklar İçin Epidemiyolojik Çalışmalar Merkezi Depresyon Ölçeği toplam puanındaki her bir birimlik artış akıllı telefon bağımlılığı riskini 1.03 (%95GA 1.01-1.04) kat artırmaktadır.
Sonuç ve Öneriler: Araştırmamızda neredeyse her dört adolesandan birinin internet bağımlısı, her iki adolesandan birinin ise akıllı telefon bağımlısı olduğu saptanmıştır. Akıllı telefon bağımlılığı riskini artıran durumlar internet bağımlılığı ve depresyon olarak karşımıza çıkmıştır. İnternet bağımlılığı riskini artıran durumlar ise akıllı telefon bağımlılığı, özel okulda okuma, algılanan sağlık düzeylerinin kötü olması, gece 00.00'dan sonra uyuma, boş zaman aktivitesi yapmama, arkadaşlarla daha çok sanal ortamda görüşme, sosyal kaygının yüksek oluşu, akıllı telefonun/ internetin doğru kullanımı konusunda eğitim almamış olmaktır. İki bağımlılık birbirine eşlik etmekte ve birbirlerinin risklerini de artırmaktadır. Bununla beraber en çok risk yaratan durumlardan biri, özel okulda öğrenim görme olduğundan; alınacak önlemlerde özel okullar önceliklendirilmelidir. Adolesanların uyku öncesi akıllı telefon kullanmamasını sağlama gibi uyku hijyenini artırıcı önlemler alınıp, gerçek hayatta hobi edinmelerini sağlamak için öğrenci kulüpleri, kolları vb. daha aktif hale getirilebilir. Ayrıca adolesanların kaygı ve depresyonlarıyla baş etmek için rehberlik ve sınıf öğretmenlerinin de katkısıyla çalışmalar yürütülmelidir. Son olarak teknolojinin doğru kullanımı hakkında okullarda seminerler vermek mücadeleye katkı sağlayabilir.

Abstract:
Objective: In the study, it was aimed to determine the frequency of internet and smartphone addiction and to determine the factors associated with addiction among adolescents studying in 9-10-11th grade adolescents in Şehzadeler District of Manisa Province.
Materials and Methods: The cross-sectional study was conducted among 9th, 10th and 11th grade students of a central district in Manisa between 21.02.2023 and 14.03.2023. 700 students, including 227 9th grade, 215 10th grade and 258 11th grade students, participated in the research. The dependent variables of the study are internet addiction and smartphone addiction. Internet Addiction Test (IAT) was used to evaluate internet addiction, those with a score of ≥50 were defined as an internet addict, and those with a score of ≤49 were defined as the average user. Smartphone Addiction Scale-Short Version (SAS-SV) was used for smartphone addiction, and those with a score of ≥29.5 were considered to have "smartphone addiction". The independent variables are; sociodemographic and lifestyle characteristics of adolescents; smartphone usage features; internet usage characteristics, U.C.L.A Loneliness Scale-Short Form, Social Anxiety Scale for Adolescents (SAS-A), The Center for Epidemiological Studies Depression Scale for Children. The data were analyzed using the SPSS 23.0 statistical program. Descriptive statistics were evaluated by number, percentage, mean ± sd, median (min-max). Student t test was used for univariate continuous data and Chi-Square test was used for categorical data. Logistic regression analysis was used in multivariate analysis. The critical type 1 error value was accepted as <0.05.
Results: The mean age of 700 adolescents participating in the study was 15.9 ± 0.9 years. The mean age of starting to use the Internet and smartphone is 10.5 ± 2.8 and 12.1 ± 2.2, respectively. 22.7% of the research group (20.4% risky users, 2.3% addicted) are internet addicts. Smartphone addiction is present in 51.2% of the participants who have a smartphone. The average daily screen time is 4.3 ± 2.9 hours. According to the latest model of logistic regression; The risk of internet addiction increases 3.2 times (95%CI 1.4-7.4) in adolescents studying in private school, 2.5 times (95%CI 1.02-6.5) those who evaluate their health as very bad / bad, 1.6 times (95%CI 1.06-2.5) those who sleep after 00:00, 2.1 times (95%CI 1.3-3.4) those who don't do leisure time activities, 2.0 times (95%CI 1.08-3.8) those who talk to their friends in virtual environment, 1.9 times (95%CI 1.2-3.0) those who do not receive training on the correct use of smartphones or the internet and 3.9 times (95%CI 2.4-6.2) adolescents who are phone addicted. Each one-unit increase in the Social Anxiety Scale for Adolescents total score also increases the risk of internet addiction 1.02 (95%CI 1.005-1.03) times. According to the latest logistic regression model on smartphone addiction; adolescents with internet addiction were found to be addicted to smartphones 4.0 (95%CI 2.5-6.4) times more than those who were not. Each unit increase in The Center for Epidemiological Studies Depression Scale for Children total score increases the risk of smartphone addiction 1.03 (95%CI 1.01-1.04) times.
Conclusion: In our study, it was determined that almost one out of every four adolescents is an internet addict, and one out of every two adolescents is a smartphone addict. Situations that increase the risk of smartphone addiction are internet addiction and depression. Situations that increase the risk of internet addiction are smartphone addiction, studying in private school, poor perceived health levels, sleeping after 00.00 at night, not doing leisure time activities, meeting with friends more in virtual environment, high social anxiety, lack of training in the correct use of the smartphone/ internet. The two addictions accompany each other and increase each other's risks. On the other hand, one of the most risky situations is studying in a private school; private schools should be given priority in the measures to be taken. Measures should be taken to increase sleep hygiene, such as ensuring that adolescents do not use smartphones before sleeping, and student clubs and branches, etc., should be made more active in order to enable them to acquire hobbies in real life. In addition, studies should be carried out with the contribution of guidance and classroom teachers in order to cope with the anxiety and depression of adolescents. Finally, giving seminars at schools about the correct use of technology can contribute to the struggle.