Din dili ve söz edimleri kuramı: Bir uygulama denemesi
Religious language and speech acts theory: An essay in application
Yazar: OSMAN MUZAFFER FİDAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAİT REÇBER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Çalışmamız söz edimleri teorisinin Kur'an özelinde din diline uygulanması
imkânını incelemektedir.
Tezimiz giriş ve iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde genel
olarak, dil felsefesi ve söz edimleri ile ilgili bir değerlendirme yapılmıştır. Yine giriş
bölümünde söz edimlerinin Austinci ve Searlecü çizgisi izlenerek ve bir söz ediminin
başarılma koşulları, önerme edimleri, edimsözel güç konuları ele alınmıştır. Daha sonra
tezin ana problemi, amacı, önemi, imkânı ve sınırlılıkları ile ve söz edimlerinin teorinin
ortaya çıkışı gelişimi ve söz edimleri ile ilgili genel bilgi vermektedir. Yine girişte din
dilinin ne olduğu neye göndermede bulunduğu ile söz edimlerinin din dilindeki imkânı
öz bir şekilde ele alınmıştır.
Tezimizin birinci bölümü din dili ve Kur'an'ın dilsel özellikleri hakkındaki
bilgileri ele alıp incelenmiştir.
Tezimizin ikinci bölümünde söz edimleri teorisinin din dilinin kendine has
yönleri ortaya konularak din diline (Kur'an'a) uygulanması yapılmıştır. Uygulamada
din dilinden kaynaklanan kimi ilave durumlar ya da koşullar ortaya konulmuş yeni
durumlar çerçevesinde teorinin diline uygunluğu gösterilmiştir.
Sonuç bölümünde ise söz edimleri teorisinin din diline uygulanıp
uygulanamadığı, uygulanabilir ise bunu ne ölçüde başardığı hakkında ilgili bir
değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
The thesis is an inquire into the possibility of applying the theory of
speech acts to the religious langugage particularly to the Qur'an.
 Our thesis consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the
introduction part, an evaluation has been made about the philosophy of language and
speech acts in general. Again, in the introduction, following the Austinian and Searlean
lines of speech acts, the conditions for the achievement of a speech act, propositional
acts, and illocutionary force are discussed. Then, it gives general information about the
main problem, purpose, importance, possibilities and limitations of the thesis, the
emergence of the speech acts theory, the development of speech acts. Again, in the
introduction, what the religious language is and what it refers to and the possibility of
speech acts in the religious language are dealt with concisely.
 In the first part of our thesis, the information about the religious language and
the linguistic features of the Qur'an has been examined.
 In the second part of our thesis, the theory of speech acts has been applied to
the religious language (the Qur'an) by revealing the specific aspects of the religious
language. In practice, some additional situations or conditions arising from the religious
language have been introduced, and the suitability of the theory to the language has
been demonstrated within the framework of new situations.
 In the conclusion part, a relevant evaluation has been made about whether the
theory of speech acts can be applied to the religious language and, if applicable, to what
extent it has succeeded.