Tarımda işgücü politikalarının tarımsal işletmeler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi; Çumra ilçesi örneği
Evaluation of the impact of labor policies in agriculture on agricultural enterprises; the case of Çumra district
Yazar: NASIR AHMAD HAMIDY
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ARISOY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmanın amacı; Çumra ilçesinde faaliyet gösteren tarım işletmelerdeki işçilerin dağılımı, çalışma koşulları, rolü, sosyal hakları, işgücü politikaları ve yerli/yabancı işçilerin memnuniyet durumlarının incelenmesidir. Çalışmada kullanılan birincil veriler tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilen 73 işletme ile yüz yüze yapılan anketlerden oluşmaktadır. İncelenen işletmelerde ortalama aile büyüklüğü 3,46 kişi olarak tespit edilmiştir. İşgücü varlığı, işletme gruplarına göre 2,27 ile 2,90 Erkek İşgücü Birimi (EİB) arasında değişim göstermektedir. Genel olarak tüm işletmelerin ortalama işgücü varlığı ise 2,73 EİB olarak hesaplanmıştır. İşletmelerde kullanılan toplam işgücünün %54,71'ini işletmede kullanılan aile işgücü ve %45,29'unu yabancı işgücü oluşturduğu tespit edilmiştir.
İkincil veriler ise, konuyla ilgili kurum ve kuruluşların raporlarından, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) gibi ulusal ve uluslararası kurumların verilerinden, ulusal ve uluslararası literatürden, kitap ve makalelerden yararlanılmıştır. Kaynak taraması yapılarak hazırlanan ve katkı sağlaması beklenen araştırmada, tanımlamalar farklı ifade biçimleriyle incelenmiştir. 
Bir ülkenin ekonomik gelişimi, işgücü, sermaye, doğal kaynaklar ve girişimciliğin verimli kullanımıyla sağlanmaktadır. Artan küresel nüfus, işgücünün etkin kullanımını zorunlu kılmıştır. II. Dünya Savaşı'nın etkileri, işgücünün üretimdeki rolünün yeniden önem kazanmasını sağlamıştır. Çalışma sonucunda incelenen işletmelerde, tarım sektöründe yabancı işçiler, özellikle Afgan işçiler, yüksek verimlilikleriyle öne çıkmaktadır. Yabancı işçi çalışan işletmelerde üreticilerin %92'si, üretim miktarında artış meydana geldiğini belirtmektedir. Yerli işçilerin daha yüksek ücret talep etmesi ve tarımda çalışmak istememesi nedeniyle işletmelerde yabancı işçi tercihi %85 oranına ulaşmıştır. İşletmelerde ücretler incelendiğinde, geçici yerli işçilerin en yüksek kazancı elde ettiği, genel olarak yerli işçilerin yabancı işçilere kıyasla daha fazla ücret aldığı görülmektedir. Üreticilerin %63,50'si artan işgücü maliyetlerinden şikâyetçi olup, bunun işletme verimliliği ve sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini ifade etmektedir. Üreticilerin en büyük sorunları arasında işçi bulamama (%61) ve işçilerin işi bırakmaları (%39) yer almaktadır. Gelecekte işgücü yerine %84 oranında tarım makinelerine ve ekipmanlarına yönelme eğilimi gözlenmektedir. Üreticiler, işgücü piyasasının düzenlenmesi ve yerli işçilerin tarıma teşvik edilmesi gibi çözümler beklemektedir. Asgari ücret artışlarının ve sosyal güvenlik düzenlemelerinin maliyetleri artırdığı, işletme stratejilerini zorladığı belirlemiştir. Yabancı işçilerin, işletmelerde işgücü maliyetlerini dengeleme ve rekabet gücünün artırılmasına imkân sağladığı görülmektedir. Böylece işletme performansı da olumlu etkilenmektedir.

Anahtar Kelimeler: İşgücü, Göçmen, İşçi, Tarım, Yabancı İşgücü

Abstract:
The study aims to examine the distribution, working conditions, roles, social rights, labor policies The aim of this study is to examine the distribution, working conditions, roles, social rights, labor policies, and satisfaction levels of local and foreign workers in agricultural enterprises operating in the Çumra district. Primary data for the study were obtained through face-to-face surveys conducted with 73 enterprises selected using a stratified random sampling method. The average household size in the surveyed enterprises was determined to be 3.46 individuals. Labor availability varied between 2.27 and 2.90 Male Labor Units (MLU) across enterprise groups, with the overall average labor availability calculated as 2.68 MLU. It was found that 54.71% of the total labor force used in the enterprises consisted of family labor, while 45.29% was foreign labor.
Secondary data were derived from reports of relevant institutions and organizations, such as the Food and Agriculture Organization (FAO), the International Labour Organization (ILO), the International Organization for Migration (IOM), and the Turkish Statistical Institute (TÜİK), as well as national and international literature, including books and articles. The study, based on an extensive literature review, provides insights by examining definitions expressed in various ways.
A country's economic development relies on the efficient utilization of labor, capital, natural resources, and entrepreneurship. Increasing global population has made the effective use of labor indispensable. The impacts of World War II led to a reassessment of the role of labor in production, establishing labor as a theoretically significant factor of production.
The findings reveal that in the surveyed enterprises, foreign workers, particularly Afghan workers, stand out for their high productivity in the agricultural sector, with 92% of producers indicating that the increase in foreign labor positively affects production and profitability. Due to higher wage demands and the unwillingness of local workers to engage in agriculture, foreign labor preference in enterprises has reached 81%. An analysis of wages shows that temporary local workers earn the highest wages, while, in general, local workers earn more than foreign workers.
Additionally, 63.5% of producers express concerns about rising labor costs, which threaten enterprise efficiency and sustainability. Major challenges include difficulty finding workers (61%) and workers leaving their jobs (26%). There is a notable trend toward mechanization, with 84% of producers considering replacing labor with agricultural machinery in the future. Producers advocate for the regulation of labor markets and the encouragement of local workers to participate in agriculture. Minimum wage increases and social security regulations are reported to raise costs and hinder business strategies. Foreign workers are perceived to contribute positively to enterprises by balancing labor costs and enhancing competitiveness, ultimately improving business performance. 

Keywords: Labor, Immigrant, Worker, Agriculture, Foreign Labor