Türkiye'deki organize sanayi bölgelerinin yatırım ortamının çok kriterli karar verme yöntemleri ile analizi
Analysis of the investment climate of organized industrial zones in Turkey with multicriteria decision making methods
Yazar: YALÇIN YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. MURAT ALİ DULUPÇU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Entropi = Entropy ; Karar verme yöntemleri = Decision making methods ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; TOPSIS = TOPSIS ; Yatırım iklimi = Investment climate ; Yatırımlar = Investments ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Yatırım Ortamı Değerlendirmesi, Dünya Bankası öncülüğünde pek çok ülkede yapılmakta ve bu sayede de yatırımcılara, yatırım kararlarını verme konusunda yardımcı olmaktadır. Yatırım kararı vermek ise hem zorlu hem de uzun bir süreçtir. Yatırımcıların özellikle finansmana erişim, bürokratik işlemler, araziye erişim ve nitelikli altyapı konusunda yaşadığı zorluklar bu süreci daha da sıkıntılı hale getirmektedir. Bu zorlukların aşılmasında ise Organize Sanayi Bölgeleri önemli bir görev üstlenmektedir. Özellikle bürokrasi, altyapı, teşvik ve araziye erişim konusunda büyük kolaylıklar sağlayan ve aynı zamanda yatırım ortamını iyileştiren bu bölgeler, yatırımcılar için önemli bir alternatif yatırım yeri durumundadır. Türkiye, toplamda 300 OSB ile yatırımcılara çok sayıda alternatif sunmaktadır. Alternatiflerin çokluğu da bir değerlendirmeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'deki Organize Sanayi Bölgelerinin yatırım ortamı bakımından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Değerlendirmede yöntem olarak, birbirleriyle çelişen birden fazla kriteri değerlendirmek ve karar verebilmek için Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılmaktadır.
Çalışmada Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile Türkiye'deki Organize Sanayi Bölgeleri yatırım ortamı açısından değerlendirilmiştir. Değerlendirmede, literatürde yer alan ve yatırım ortamı değerlendirmelerinde yararlanılan kriterler kullanılmıştır. Bu kapsamda Türkiye'deki OSB'ler; Düzey 1 ve tüm OSB'ler olmak üzere iki farklı şekilde değerlendirmeye tabi tutulmuştur.
Uygulamada ilk olarak kriterler Entropi yöntemi ile ağırlıklandırılmıştır. Daha sonra ise TOPSIS ve GİA (Gri İlişkisel Analiz) yöntemleri ile sıralanmıştır. Son olarak da her iki yöntem ile elde edilen sıralamalar Borda Sayım Yöntemi ile birleştirilerek OSB'ler yatırım ortamlarına göre sıralanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yatırım Ortamı, Organize Sanayi Bölgesi, Çok Kriterli Karar Verme, Entropi, TOPSIS, GİA, Borda Sayım Yöntemi

Abstract:
Investment Environment Assessment which is lead by World Bank in many countries and by this means, it helps to the investors on the investment decisions. Making an Investment decision is both hard and long process. The problems that come through which investors make harder this process especially on the access of finance, bureaucratic operations, access to the land and qualitative infrastructure. Organized Industrial Zones have an important mission in the overcoming of these problems. Zones that are important alternative investment place for investor provide big convenient especially on bureaucracy, infrastructure, incentive and access to land and also they improve to the investment climate. With 280 OIZs, Turkey offers many alternatives to investors. An evaluation must be necessity because of plenty of the alternative. In this study, evaluation of Organized Industrial Zones in terms of investment climate in Turkey is aimed. To evaluate the criteria which are contradictory and to make decision, Multi-Criteria Making Methods have been used as a method.
Organized Industrial Zones in Turkey have been evaluated in terms of investment climate by the Multi-Criteria Decision Making Methods in study. In the evaluation, criteria were used which take place in literature and used as investment climate evaluations. In this context, Organized Industrial Zones in Turkey have been assessed as two different ways which are NUTS 1 and all Organized Industrial Zones.
Firstly, criteria have been weighted by entropy methods in this study. Then it has been ranked by TOPSIS and GRA (Grey Relational Analysis). Lastly, ranking which has been made by both methods have been combined with Board Counting Method and Organized Industrial Zones have been ranked according to investment climate.

Key Words: Investment Climate, Organized Industrial Zone, Multi-Criterion Make Decision, Entropy, TOPSIS, GRA, Borda Count Method