Ceza muhakemesi hukuku'nda arama ve elkoyma
Search and seizure in criminal procedural law
Yazar: HAKAN SERDAR ÇÖPOĞLU
Danışman: PROF. DR. DEVRİM GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Arama ve elkoyma, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda, koruma tedbirleri
arasında düzenleme altına alınmıĢtır. Her iki tedbir, koruma tedbiri olmalarının
doğal bir sonucu olarak, bazı temel hak ve hürriyetleri sınırlandırmaktadır. Bu
bağlamda her iki tedbire iliĢkin hükümler bizzat Anayasa'da yer almaktadır. Bu
sebeple, her iki tedbire iliĢkin düzenlemelerin ve özellikle de uygulamanın,
koruma tedbirlerine iliĢkin ortak özellikler ile hak ve hürriyetlerin
sınırlandırılmasına iliĢkin ilkelerle ve özellikle de AĠHM içtihadıyla uyumlu olması
zorunludur.

Arama ve elkoyma, bağımsız birer tedbir olsalar da çoğunlukla birlikte
uygulandıklarından, çalıĢmada birlikte incelenmiĢlerdir.
ÇalıĢmanın birinci bölümünde, koruma tedbiri kurumu ve genel olarak
temel hak ve hürriyetler konusu ile kısaca her iki tedbirin sınırlandırdığı hak ve
hürriyetler inceleme konusu yapılmıĢtır. Ġkinci bölümde arama tedbiri
incelenmiĢtir. Bu baĢlık altında arama kavramı, aramanın amaçları, Ģartları,
yerine getirilmesi, sona ermesi, denetimi ve hukuka aykırı olarak yerine getirilen
aramanın sonuçları ele alınmıĢtır. Üçüncü bölümde ise elkoyma tedbiri
incelenmiĢtir. Bu baĢlık altında elkoyma kavramı ve benzer kavramlar,
elkoymanın amacı, Ģartları, çeĢitleri, yerine getirilmesi, elkonulan eĢyanın iadesi
veya müsaderesi, elkoyma iĢleminin denetimi ve hukuka aykırı olarak yerine
getirilen elkoymanın sonuçları ele alınmıĢtır. ÇalıĢmada her iki tedbir ile ilgili
ulusal yargı, Anayasa Mahkemesi, AĠHM kararları ve ABD yargı kararlarına yer
verilmiĢtir.

Abstract:
Search and seizure are regulated in Turkish Criminal Procedure Code,
among the protection measures. Both measures, as a natural consequence of
being a protection measure, restrict some fundemantal rights and freedoms. In
this context, the provisions regarding both measures are included in the
Constitution itself. Therefore, it is imperative that the regulations and
implementation of both measures comply with the common characteristics of
the protection measures and the principles regarding the limitation of rights and
freedoms and the case law of the ECtHR.

Although search and seizure are independent measure, they are
examined together in this study, as they are mostly applied together.
In the first part of the study, the institution of protections measures and
fundemental rights and freedoms in general and the rights and the freedoms
restricted by both measures were examined. In the second part, search
measure was examined. Under this title, the concept of search, the purposes,
conditions, fulfillment, termination, supervision and the results of the illegal
search. In the third part, the seizure measure was examined. Under this title,
the concept of seizure and and similar concepts, the purposes, conditions,
types, fulfillment of the seizure, the return or confiscation of the confiscated
goods, the control of the seizure process and the results of the illegal seizure
were discussed. The study included, National Judicial, Turkish Constitutional
Court and ECtHR decisions and th U.S. judicial decisons related to both.