İzmir Bölgesi (su ürünleri işleyen ve muhafaza eden) soğuk hava depoları kapasiteleri /
Yazar: ŞÜKRAN TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ATİLLA G. ALPBAZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Soğuk hava deposu = Cold weather store ; Su ürünleri = Aquatic products ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; İzmir = Izmir ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu araştıma, İzmir- bölgesinde Su ürünleri İşleme Teknolojisinin yönelik olarak çalışan soğuk hava depolarının kapasiteleri ve kurulduğu bölgenin su ürünleri üretim potansiyeli arasındaki ilişkileri ortaya koymak ve soğuk hava depoculuğun uygulamada gelişmesini duraksatan sorunları saptamak ve bunların çözümü konusunda öneriler getirebilmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu amaçla »önceki yıllarda değişik kuruluşlarca yapılan araş tırmalarla elde olunan bulgular derlenerek, değerlendirilme çalışmaları sonucunda aşağıdaki soruların cevaplandırılmasına çalışılmıştır, 1-îzmir bölgesinde soğuk hava depolarının varlığı sayı ve kapasitece ne kadardır ? 2-Soğuk hava depolarının kuruluş yerleri yönünden îzmir bölgesi düzeyindeki dağılımları nasıldır ? 3-Hayvansal ve tarımsal üretim ve tüketimin yoğun olarak yapıldığı îzmir bölgesinde uğraş veren soğuk hava depolarının içerdiği olanaklar nelerdir ? 4-Soğuk hava depolarında muhafaza edilen ürünler yönünden, bu depoların kullanım durumları nasıldır ? 5-Soğuk hava depolarının içerdikleri teknik ve ekonomik sorunlar hangileridir ? 6-Soğuk hava depolarının işletme tekniklerindeki gelişmeler karşısında Ülkemizde soğuk hava depoculuğun gereksinimini duraksa- tan sorunların çözümüne ilişkin alınması gerekli önlemler nelerdir? Bu amaçla hazırlanan anket formlarının içerdikleri sorulara yanıt almak üzere İzmir bölgesinde bulunan ve örnekleme yolu ile seçilen 11 işletmeye Ocak-Haziran 1990 döneminde gidilerek,bu işlet melerin İlgililerine mülakat yoluyla doğrudan yöneltilen sorulara yanıtlar alınmıştır. Soğuk hava deposu işletmeleri üretim ve tüketim potansiyeniliı yüksek olduğu bölgelerde yoğun olarak kurulmuş bulunmaktadır. Araştırma yapılan 11 soğuk hava deposunun hepsi III. Baş Yıllık Kalkınma plânı döneminden sonra kurulmuştur. ' Soğuk hava depolarının hızlı artışında, tarımsal ve hayvansal üretim tekniklerindeki gelişmelerle oluşan ürün artışları da çok etkili olmuştur.52 Soğuk hava deposu işletmeciliğinde en büyük sorun, soğuk teknolojisi konusunda eğitim olanaklarının ülkemizde olmamasıyla, bilinçli bir işletmecilik yapılamamasındandır. Böylece işletmelerde nitelikli personelin olmamasıyla da su ürünlerinin soğukta muhafazası uygun teknikle yapılamamakta, makina arızaları meydana gelerek büyük kayıplar oluşmaktadır. Araştıma bulgularından anlaşıldığı gibi îzmir bölgesinde faa liyet gösteren soğuk hava deposu işletmelerinde ön soğutma olanaklar yetersizdir. Bu gerçek karşısında »üretildikten sonra depolara taşınan »çabuk bozulabilen su ürünlerinin nicelik ve niteliklerince, da ha soğuk hava depolarına konulmalarından önce ve depolandıktan sonra da değişik düzeyde kayıplara uğradıkları anlaşılmaktadır. Bölgemizde soğuk hava depolarında bir çok değişik marka ve modellerde kompresörler bulunmakta olduğundan, işletmeler ciddi bir şekilde yedek parça sorunuyla karşı karşıya kalmakta ve tam kapasitede çalıştırılamamaktadır. Soğuk hava depolarından özellikle büyük kapasitede olanları için amonyaklı tesislerin ekonomik olmasına karşın, bölgemizde freon la soğutulan tesisler bulunmaktadır. Soğuk hava deposu yatırımlarında özel işletmelerin ağırlık kazandığı yapılan araştırma bulgularından anlaşılmıştır. Ancak özel kuruluş yatırımlarının belirli bölgelerde yoğunlaşması, kendi açılarından olduğu kadar ülke ekonomisi yönünden de olumsuz etki yap maktadır, İzmir bölgesinde soğuk hava deposu işletmecileri arasında oluşan rekabet sonucu bazı işletmeler âtıl kapasitede çalışmak zorunda kalmaktadırlar. Soğuk hava deposu işletmeciliğinde tam bir başarı kazanmak için en az işletmeciler kadar depolara ürün getiren üretici ve pazarlamacıların da eğitilmesi gerekmektedir.

Abstract:
This research has been prepared for the purpose of discovering the relations between the capacities of cooling stores acting at the direction of technology of water products and the production capacity of the region in ?-.hich the cooling stores are- located, and of finding out the problems and finding a solution for these problems which prevent development of managing the cooling stores. In this case, we have tried to reply the follov/ing questions found out at the final appraisal studies of discoveries gathered by the researches done by different foundations in the previous years. 1. /.-That' is the position and number of cooling stores in capacity in Izmir Region? 2. Tiat are the facilities provided by cooling stores in Ismir which has an active market for the production and consumption of lifestock and agricultural products? 3. :-vhat are the handling positions of cooling stores at the direction of products kept in them? 4-, VTiat is the densitiy of location places of cooling stores in Izmir? 5. -hat are the technical and economical problems concerning the cooling stores ? 6. :,"hat are the precautions to be taken concerning the solution of problems which prevent the demand on the cooling stores in our country against the developments at the technology of cooling stores management? For this purpose, in order to reply questions in the in-uiry forms, 11 foundations were selected in the period from January to June, 1990, by asking directly to theauthorities of these foundations, questions have been replied Management of cooling stores have been denesely located at the districts whach have a high potential of consumption and production. All of 11 foundations researched, have been founded after the period of the Third Five Year's Development Plan. Increase of products provided by the developments in the techniques of life- stock and agriculutural products have also affected the rapid increase of cooling stores. The most important problem in the management of cooling stores is resulted from the insufficiency of educational facilities and unconscious management in the technology of cooling stores in our country. And thus, water products can noft be kept by the convenient techniques in these foundations, because of unqualified staff, arid machines are out of order, so, this sitaation causes big losses. As it is understood from the discoveries of research, precooling possibilities are not sufficient in the management of cooling stores which have activities in Izmir Region. By this truth, it has been understood that water products brought to stores are spoiled before putting them into the cooler stores or after putting them into these stores because of their qualities and quantities. Managements face face with a serious problem concerning spare parts can not work in a full capacity, becouse different types and models of compressors are used in the cooling stores of our region. It has been understood from researches that private managements are in majority in the investment of cooling stores.But,majoity of investments on private managements at the specific districts has negative effect both o their side and on the country's economy» As a result of competition between the managements, some of theia have to work inactively. In order to be successful in the management of coolig stores, producers and marketing managers who bring products to the stores must be trained as well as managers.