Gastrointestinal sistem kanamalarında prognozu etkileyen faktörler
The prognostic factors of gastrointestinal system hemorrage
Yazar: ENDER KAYA
Danışman: PROF. DR. M. MAHİR ÖZMEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Gastrointestinal sistem kanamaları özellikle 40 yaş üstü erişkinlerde acil servis başvurularının en önemli nedenlerindendir. Çalışmamıza 1 Ocak 2001 ile 31 Aralık 2010 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Erişkin Acil Servisine gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle başvuran hastaların acil servise başvuru zamanları,özgeçmiş, vital bulgu, fizik inceleme ve tetkik sonuçlarına göre sağkalım/ölüm oranı, servis ve yoğun bakımlara yatış oranı, invazif/cerrahi girişim gereksinimi ve yatış sürelerini belirleyen prognostik faktörler geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya 600 hasta alındı. Hastaların %61.5'i erkek ve yaş ortalaması 62±22,8 yıl olarak saptandı. 65 yaş ve üzeri hasta oranı % 46,7 idi. En sık başvuru nedeni melena (%70,5) olarak saptandı. İlk 3 sırada hipertansiyon (%28.3) diabetes mellitus (%15.5) ve koroner arter hastalığı (%15.2) olmak üzere hastaların %86.7 sinde en az bir ek hastalık saptandı. %20.8 hasta aspirin kullanırken, % 12.2 hasta warfarin, %7.0 hasta PPI kullanmaktaydı. 363 hastaya (%61.5) endoskopi yapıldı en sık duodenal ülser (%31.7) görüldü. Forrest sınıflamasında hastalar en sık % 64.7 oranında Forrest III (normal) grubunda saptanırken, % 13.7'sinde Forrest Ia , % 11'inde Forrest Ib tespit edildi. Endoskopi yapılan hastaların 118'ine (%32.5) skleroterapi uygulandı. Hastaların 45'ine (%7.5) kolonoskopi yapıldı; 20 hastanın sonucu normal, 20 hastada aktif kanama tespit edildi. Hastaların %72.3'ü acil serviste, %22.3'ü serviste ve %5.3ü de yoğun bakım ünitesinde tedavi edildi. 20 hasta acilde, 7 hasta serviste ve 11 hasta da yoğun bakımda olmak üzere toplam 38 hasta exitus oldu (mortalite oranı %6.3). İlk 48 saat içinde 8 hasta exitus olup etyolojisinde en sık sepsis saptandı. Hastaların ortalama kalış süreleri acil serviste 3,5 gün, serviste 9,5 gün ve yoğun bakımda 9,7 gün bulundu. 600 hastanın %76.2sine medikal tedavi, %19.7'sine endoskopik tedavi, %3.3'üne cerrahi tedavi ve %0.8'ine ise anjiyografik embolizasyon uygulandı. Hastaların ortalama Blatchford skoru 10,9 olarak saptandı. Ortalama Blatchford skorları başvuruda melena, senkop, hipotansiyon, taşikardi, GKS<15, öyküde kronik karaciğer hastalığı olanlarda, warfarin kullananlarda, kan ve TDP replasmanı alanlarda, anemi saptanan ve böbrek fonksiyonu bozukluğu olanlarda, tedavide embolizasyon yapılan ve acil serviste eksitus olanlarda yüksek bulundu. Başvuruda hipotansiyon ve düşük GKS, kreatinin yüksekliği, malignite varlığı ve sepsis gelişimi yüksek mortalite ile ilişkili saptandı.

Abstract:
Gastrointestinal system hemorrhage is the most significant reason for emergency service applications especially within the adult patient group aged over 40. In our review, vital signs, physical examination and the survival / mortality ratio according to test and survey results, service and intensive care unit hospitalization ratio and the prognostic factors that determines the invasive / surgical intervention requirement or hospitalization span of the patients who applied to Hacettepe University due to gastrointestinal system bleeding in between the 1st of January and the 31st of December, 2010 were examined retrospectively. 600 patients were included in our study. 61.5 % were males and the mean age value was established as 62 ± 22.8 years. The patients who were aged ? 65 years constituted for 46.7 %. Melena was found to be the most frequent complaint (70.5 %). In patients the most comorbidity was hypertension (28.3 %) then diabetes mellitus (15.5 %) and the third was coronary artery disease (15.2 %). 20.8 % of the patients were using aspirin, whereas 12.2 % used warfarin and 7.0 % used a PPI drug. The endoscopy procedure, which mostly yielded duodenal ulcer (31.7 %), was applied to 363 of the patients (61.5 %). According to Forrest classification, most patients fit the Forrest III class (normal individual), 13.7 % were grouped in Forrest Ia and 11 % were grouped in Forrest Ib class. Endoscopic sclerotherapy was performed in 118 (32.5 %) patients. Colonoscopy was performed in 45 patients (7.5 %), 20 of which resulted as normal and 20 as active bleeding. 72.3 % of the patients were treated at the emergency service, 22.3 % in the wards and 5.3 % in intensive care units. In total, 38 patients (20 at the emergency service, 7 patients in the wards and 11 in intensive care units) lost their lives (mortality ratio 6.3 %). 8 patients deceased within the first 48 hours, most of which resulted from sepsis etiology. Mean hospitalization spans were found to be 3.5 days in ER, 9.5 days in wards and 9.7 days in intensive care units, respectively. 76.2% were applied medical treatment , 19.7 % endoscopic treatment, 3.3 % surgical therapy and 0.8 % angiographic embolisation. The mean Blatchford score was determined as 10.94, which was higher for the patients who applied with either melena or syncope, hypotension, tachycardia, GCS < 15 or had known chronic liver disease, blood and TDP transfusion, history of anemia, elevated kidney functioning tests or used warfarin or were treated with embolisation and lost their lives within the emergency service. Hypotension and low GCS on the first application, elevated creatinin values, presence of a malignity and sepsis development were found related to higher mortality levels.