Buchi Emecheta'nın The Joys of Motherhood, Tsitsi Dangarembga'nın Nervous Conditions ve Ama Ata Aidoo'nun Changes: A Love Story adlı eserlerinde toplumsal kadın cinsiyeti ve kimliği
Gender and Identity in Buchi Emecheta's The Joys of Motherhood, Tsitsi Dangarembga's Nervous Conditions, and Ama Ata Aidoo's Changes: A Love Story
Yazar: EMRAH IŞIK
Danışman: PROF. DR. UFUK EGE UYGUR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Ataerkil = Patriarchal ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Emecheta, Buchi = Emecheta, Buchi ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Kimlik = Identity ; Sömürgecilik = Colonialism ; İngiliz edebiyatı = English literature

Özet:
Bu çalışmada, Sömürgecilik sonrası Afrikalı kadın yazarlardan, Buchi Emecheta'nın The Joys of Motherhood (Anneliğin Hazzı), Tsitsi Dangarembga'nın Nervous Conditions (Gergin Durumlar) ve Ama Ata Aidoo'nun Changes: A Love Story (Değişimler: Bir Aşk Hikayesi) adlı eserlerinde hem sömürgecilik sonrası hem de Batılı tarzda, Beyaz feminizmin temsil sorunundan doğan sömürgecilik sonrası feminizm ve siyah kadınının temsil sorunu temelinde tanımlanan 'kadıncılık' (womanism), Afrikalı kadıncılık (African womanism) ve Afrikana kadıncılığı (Africana womanism) eleştiri kuramları kapsamında incelemektedir. Bu romanlarda, gerek erkek-egemen sömürgecilik sonrası yazınından gerekse de kendilerini yekpare olarak kabul edip tanımlayan orta sınıf, Beyaz feminist söylemden dışlanan Üçüncü Dünya Afrika kadının hem yok sayılan tarihini, kültürel çeşitliliğini hem de hiçe sayılan, çeşitlilik gösteren temsilleri ve kadın kimlikleri ele alınacaktır.
Tezde irdelenen bu düşünceler, tezin giriş bölümünde ortaya konan kuramsal çerçevede ele alınan Fanon, Said, Bhabha, Gayatri Spivak, Chandra Mohanty, Anne McClintock, Carole Boyce Davies, Alice Walker ve Clenora Hudson-Weems, Chikwenye Okonjo gibi sömürgecilik sonrası kuramcılarının görüşleriyle temele oturtulmaktadır. Görüşler çerçevesinde, hem kültürel hem de toplumsal cinsiyet açısından Batı'nın Doğu üzerine kurduğu dikotomik tanımlama ve söylemi geriye yazmak amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra, kadın kuramcıların yaklaşımları ışığında sömürgeleştirme sürecinin, Üçüncü Dünya Afrika kadınının sınıfsal, ırksal ve toplumsal cinsiyet açısından hem sömürgeci hem de yerli erkek tarafından sömürülmesini nasıl tetiklediği dikkate alınarak söz konusu durumların çalışmadaki eserlerde nasıl temsil edildiği gösterilmektedir. 
Birinci bölümde incelenen The Joys of Motherhood (Anneliğin Hazzı) adlı romanda, sömürgecilik döneminin Nijerya'sında geleneksel Igbo kültürü tarafından kadın kimliğinin kriteri kabul edilen 'annelik' rolü ile sömürgeciliğin dayattığı yeni düzenin tetiklediği ataerkillik arasında 'çifte sömürgeleştirmeyi' (double colonization) yaşayan kadının kimlik arayışı, hem ataerkilliğe hem de sömürgeciliğe karşı 'annelik' aracılığıyla özne olma çabası tartışılmaktadır.
Nervous Conditions (Gergin Durumlar) adlı romanın incelendiği ikinci bölümde, sömürgeciliğin son dönemlerini yaşadığı Zimbabve'de genç bir kadının (Tambudzai) gözünden hem yerel ataerkil Shona kültürü hem de sömürgeciliğin kültürel boyutunun özellikle de kadınlar üzerindeki etkisi tartışılmaktadır. Sömürgeciliğin neden olduğu kültürel kimlik sorunları  ve ataerkil Shona toplumunun yapısı karşısında 'yeni Afrikalı kadında' psikolojik olarak 'gergin durumlara' neden olan kimlik arayışı ve kendini gerçekleştirme  amacı irdelenmektedir. 
Changes: A Love Story (Değişimler: Bir Aşk Hikayesi) adlı romanın ele alındığı son bölümde ise, özgürlük hayallerinin yazarın gözünden yalan olarak gösterildiği 90'lı yılların Gana'sında, yeni-sömürgeci toplum düzeninde, hâkim erkek- egemen yapı içerisinde, çağdaş Afrika kadının, Esi karakteri özelinde, kadın kimliğinin arayışı ve kadının kendisine dayatılan toplumsal cinsiyet rollerine direnerek ayakta kalma çabası incelenmektedir.
Sonuç Bölümünde, Sömürgecilik deneyiminin, Afrika'nın çeşitliliği, temsili ve Afrika kadınının üzerindeki olumsuz etkileri ve bu etkilerin ilk olarak sömürgeci, sömürgecilik sonrası edebiyatta erkek yazarlar gözünden nasıl temsil edildiği açıklanacaktır. Daha sonra, Üçüncü Dünya kadınının temsil sorunu sonucunda çalışmada yer verilen sömürgecilik sonrası Afrikalı kadın yazarların eserlerinde kadın karakterlerin kimlik arayışlarını, özne olma çabalarını nasıl yansıttıkları karşılaştırılmaktadır. Çeşitlilik gösteren Afrika kadın yazınına daha somut ve yerel bir temelde yaklaşan kuramlar ışığında üç romanın da Üçüncü Dünya Afrika kadınının temsillerini ve söz konusu yazının çeşitliliğini ne derece yansıttığı sentezlenmektedir

Abstract:
This study examines the postcolonial African women writers' works, Buchi Emecheta's The Joys Of Motherhood, Tsitsi Dangarembga's Nervous Conditions, and Ama Ata Aidoo's Changes: A Love Story, within the critical theories of both colonial and Western style postcolonial feminism resulting from the representation problem of White feminism, and womanism, African womanism and Africana womanism defined on the basis of representation problem of black women. In these novels, not only the ignored diverse representatives and women identities but also the ignored history and the cultural diversity of the Third World women who are excluded not only from the male-dominated postcolonial literature but also from the rhetoric of the middle-class White feminism, which sees itself as monolithic will be examined.
The ideas which are explored in the thesis are grounded by the opinions of postcolonial theorists debated within the theoretical framework of the introduction part of the study as Fanon, Said, Bhabha, Gayatri Spivak, Chandra Mohanty, Anne McClintock, Carole Boyce Davies, Alice Walker, Clenora Hudson-Weems and Chikwenye Okonjo Ogunyemi. The ideas studied in the thesis are to write back both cultural and gender-based dichotomous identification and rhetoric established by the West for the East. Also, how colonization process triggered the exploitation of the Third World women regarding class, race, and gender by both the colonial and the native men, and how these points are presented in the selected novels have been studied within the theoretical framework of women theorists.

In Chapter I, in the novel The Joys of Motherhood, the struggle of women against  patriarchy and colonialism to be a 'subject' by adopting the "motherhood" position is discussed through the process of  identity search of the woman who experiences double colonization between the "motherhood" role of the woman identity which is imposed by the traditional Igbo culture and the patriarchy triggered by the new order of the colonialism during the colonial period in Nigeria. 
In Chapter II, which deals with Nervous Conditions, the effects of both the local patriarchal Shona culture and the cultural extent of colonialism on women are discussed through the eyes of a young woman called Tambudzai in the final years of colonial Zimbabwe. The cultural identity problems brought about by colonialism, the identity search which causes "nervous conditions" for the "new African women" in social structure of the patriarchal Shona and the aim of self realization are discussed in this chapter.
In Chapter III, in which Changes: A Love Story is discussed, Women's search of identity and their efforts to survive by resisting gender roles imposed upon them is analyzed the dreams of freedom are shown as lies through the author's eyes  in Ghana of 1990s Within the new-colonial social order, within the male-dominated structure Of the African women, embodied in the Esi character
In the conclusion, the negative effects of the colonial experience on the diversity of Africa, on its representation and on the African women and how these negative effects are presented through men's point of view in both colonial and postcolonial literature will be explained. Then, how the identity search of the women characters and their efforts to be subjects as equal to men have been presented are compared in the works of postcolonial women writers who are chosen to underline the representation problem of Third World women. To what extent these novels reflect the diversity of both representation of African women and their literature are synthesized within the light of the theories which deal more objectively and locally with the diverse African women literature.