M.Ö. ikinci binde Anadolu'da bir tapınak kenti: Karahna
Karahna, a temple city in Anatolia in the 2nd millennium B.C.
Yazar: MUHAMMED YUSUF AYNUR
Danışman: PROF. DR. HASAN ALİ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Hititler = Hittites ; Karahna = Karahna ; Tapınaklar = Temples

Özet:
Hitit kaynaklarında ortaya çıkan tapınak kentlerinin, her birinin kendilerine ait dini ayinleri, tanrıları ve bayramları vardır.  Hitit kaynaklarındaki diğer birçok Hitit tapınak kenti gibi, Karahna kenti de bir tapınak kenti olarak karşımıza çıkmaktadır. Karahna kenti, çivi yazılı tabletlerin aktarmış olduğu bilgilerin ışığında, M.Ö. II. binde Asurlu tüccarların oturdukları önemli bir şehirdir. Daha sonraki yıllarda, Hitit döneminde de tapınak kenti şeklinde, Anadolu coğrafyası içerisinde önemini koruyup, Koruyucu Tanrı'nın önemli bir dini merkezini oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacı,   bugüne kadar fazla bir araştırma yapılmamış olan Karahna kentinin, M.Ö. II. bin yılları içerisindeki siyasi konumu, dini yapısı ve Hitit kültüründeki yerine açıklık getirip önemini ortaya koymaktır. Ayrıca kentin konumunun   tam olarak bilinmemesinden dolayı önem arzeden Karahna'nın yeri konusundaki görüşleri ele alarak araştırmaktır. Çalışmamızda Karahna'nın, farklı tarihi süreçlerdeki durumu ve Hitit tapınak kentleri içerisindeki önemi ile kentin dinsel açıdan özellikleri hakkında çeşitli kaynaklar doğrultusunda bilgi verilmeye çalışılmıştır.
Çalışmamızın birinci bölümünde, Karahna'nın kültürel yönden kökeni olan Hattilerin kültürü ve Hitit kültürü ile etkileşimleri ve dini yapısı hakkında örnekler verilmiş olup, önde gelen tanrıları ve tapınak kentlerin genel özelliği anlatılmıştır. İkinci bölümde Karahna kentinin, koloniler ve imparatorluk dönemlerindeki siyasi konumu ve özelliği incelenerek, kentin konumu hakkındaki farklı görüşler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Karahna kentin dini açıdan özellikleri irdelenerek, yerel tanrıların ve bayramların dışında, çivi yazılı kaynaklardan Karahna kentindeki tapınaklar ve mahiyetindeki görevliler incelenmiş olup, Hitit tapınaklarının genel yapıları karşılaştırılarak, örnekler verilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The temple cities that appeared in the Hittite sources each had their own religious rites, gods and festivals. Like many other Hittite temple cities in the Hittite sources, the city of Karahna also appears to be a temple city.  Based on the information conveyed by the cuneiform tablets, Karahna was an important city in which Assyrian Merchants used to live. While forming an important religious center of the Protector God in the form of a temple city during the Late Hittite period, it preserved its importance in the Anatolian geography.The aim of our study is to revealthe importance of the city of Karahna by clarifying its political position, religious structure and place in the Hittite culture. Moreover, considering the lack of knowledge about the location of the city, the aim is to investigate the different academic views regarding Karahna's geographic location.
The first part of our study consists of the culture of the Hattians, who are the cultural origins of Karahna, the interaction in the Hittite culture and their religious structure, as well as the leading Gods and the general characteristics of the temple cities. In the second part, we examine the political position and characteristics of the Karahna City in the Colonial and Imperial periods, and address different views on the location of the city. As for the final chapter,we examine the religious characteristics of the city of Karahna and compare them with the general structure of the Hittite Temples.The conclusion part comprises a general evaluation of the study.