İzmir ili engelli turizmi konaklama olanaklarının pazarlama karması çatısı altında incelenmesi
The examination of accommodation facilities for disabled tourism in Izmir province within the framework of marketing mix
Yazar: CANAN AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ACUNER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
İzmir'in engelli turizmi açısından önemli bir destinasyon haline gelme potansiyelinin yüksekliği ve engellilerin çoğunlukla refakatçileri ile seyahat ettikleri düşünüldüğünde, İzmir'in engelli turizmi açısından önemli bir pazar olduğu anlaşılmaktadır. Çalışmanın amacı İzmir ilinde yer alan konaklama işletmelerinin pazarlama karması çatısı altında incelemek ve tesis yöneticilerinin engelli turizmine bakış açılarını değerlendirmektir. 
Çalışma, nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma tipte, retrospektif ve metodolojik bir araştırmadır. Çalışmanın nicel bölümünün ilk aşamasında İzmir ilindeki engelli turizmi olanaklarının pazarlama karması çatısı altında incelenmesini amaçlayan bir ölçek geliştirilmiş, ikinci aşamada ölçek verileri demografik özelliklere göre karşılaştırılmıştır. Nicel çalışma örneklemini İzmir ilindeki 156 konaklama tesisi yöneticileri oluşturmuştur. Niteliksel araştırma bölümünde yarı yapılandırılmış form kullanılarak 16 konaklama tesisi yöneticisi ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin değerlendirilmesinde MAXQDA 2022, nicel verilerin değerlendirilmesinde SPSS 20.0 ve AMOS 16 programları kullanılmıştır. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda yüksek derecede güvenilirliğe sahip 9 boyut ve 44 maddeden oluşan bir ölçek elde edilmiştir. Ayrıca yüzde ve frekans analizi, student t testi, varyans analizi ve TUKEY testleri kullanılmıştır. Kârlılık/Verimlilik boyutu puan ortalamasının en yüksek ortalamaya (4,11) sahip olduğu, ölçek boyut puanlarının eğitim durumuna, işletmedeki görevlerine göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği görülmüştür. Derinlemesine görüşmelerde en çok kod/alt kod içeren tema "Engelli Turizmi Pazarına Yönelik Görüşler" teması, katılımcıların en sık vurguladıkları konu ise "toplum bilinçlendirme çalışmaları" dır. Çalışma kapsamında geliştirilen Engelli Turizmi Pazarlama Karması Ölçeği'nin yöneticiler tarafından pazarlama stratejilerindeki öncelikleri belirlemek amacıyla kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
Given the high potential for İzmir to become a significant destination for accessible tourism and the fact that people with disabilities often travel with companions, it is evident that İzmir represents an important market for accessible tourism. The aim of this study is to examine the accommodation establishments in İzmir within the framework of the marketing mix and assess the perspectives of facility managers on accessible tourism.
This is a mixed-method, retrospective, and methodological study that combines qualitative and quantitative methods. In the quantitative phase of the study, a scale was developed to examine the marketing mix of disability tourism opportunities in the province of Izmir. In the second stage, the scale data were compared based on demographic characteristics. The quantitative study sample consisted of 156 accommodation facility managers in Izmir. In the qualitative research section, in-depth interviews were conducted with 16 accommodation facility managers using a semi-structured form. MAXQDA 2022 was used to analyze qualitative data, while SPSS 20.0 and AMOS 16 were employed for the analysis of quantitative data. As a result of exploratory and confirmatory factor analyses, a scale consisting of 9 dimensions and 44 items with a high level of reliability was obtained. Additionally, percentage and frequency analysis, Student's t-test, analysis of variance, and Tukey tests were employed. It was observed that the Profitability/Efficiency dimension had the highest mean score (4.11), and the scale dimension scores showed significant differences based on educational background and roles within the business. In the in-depth interviews, the theme with the highest number of codes/sub-codes was "Perspectives on Disability Tourism Market," and the topic most frequently emphasized by participants was "community awareness campaigns." It is recommended that the Disability Tourism Marketing Mix Scale developed within the scope of this study be used by managers to determine priorities in their marketing strategies.