Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası kişilerde beyin sisi sıklığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Investigation of the frequency of brain fog and associated factors in individuals aged 18-65 who apply to family medicine outpatient clinics at Ankara training and research Hospital
Yazar: MUHAMMET HAZAR
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Beyin sisi, COVID-19'un uzun vadeli bir semptomu olarak bilinmesine rağmen birçok diğer sağlık durumu ve dış etken tarafından da tetiklenebilir. Ayrıca beyin sisi kavramı yeterince aydınlatılamamış olup günümüzde bilişsel alanda yaşanan zorlukları tanımlamak için giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu çalışmada beyin sisi sıklığının ve neden olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine 17.04.2024-31.07.2024 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvuran, bilinen hastalık tanısı olmayan, düzenli ilaç kullanımı olmayan, bilinen alerji tanısı olmayan 18-65 yaş arası gönüllülerin katılımı ile yapıldı. Çalışmada; sosyodemografik değişkenler, besin takviyesi kullanımı, sigara içme durumu, ekran maruziyeti süresi, COVID-19 geçirme durumu, ortalama günlük uyku süresi, ortalama günlük su tüketimi, alkol tüketme durumu, kahve tüketme durumu ve de bilişsel, fiziksel ve de psikolojik olarak üç alt boyuttan oluşan beyin sisi ölçeğinin yer aldığı anket yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya 396 kişi katıldı ve katılımcıların 173'ü (%43,7) erkek, 223'ü (%56,3) kadındı. Katılımcıların 86'sı (%21,7) vitamin, mineral gibi besin takviyesi kullanırken, 310'u (%78,3) takviye kullanmadığını ifade etti. 135 kişi (%34,1) 3 saat ve altı ekran maruziyeti bildirirken, 132 kişi (%33,3) 4-6 saat süreli ekran maruziyeti, 129 kişi (%32,6) ise 7 saat ve üzeri günlük ekran maruziyeti olduğunu belirtti. Katılımcıların Beyin Sisi Ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalama 58,10±21,88 idi. Bilişsel alt boyuttan alınan puanın ortalaması 31,65±11,94, Fiziksel alt boyuttan alınan puan ortalaması 16,92±7,45, Psikolojik alt boyuttan alınan puan ortalaması 9,53±4,76 olarak hesaplandı. Katılımcıların 15'inde (%3,8) beyin sisi olmadığı saptanırken, 275'inin (%69,4) hafif düzeyde, 97'sinin (%24,5) orta düzeyde, 9'unun (%2,3) ise ileri düzeyde beyin sisine sahip olduğu tespit edildi. Çalışmada yaş, medeni durum, gelir durumu, eğitim düzeyi, takviye kullanım sıklığı, sigara kullanım durumu, COVID-19 geçirme durumu ve alkol kullanım sıklığı ile anlamlı ilişki saptanmazken; cinsiyet, çalışma durumu, takviye kullanımı, ekran kullanım süresi, günlük uyuma süresi, günlük su tüketimi, kahve kullanım sıklığı ile anlamlı ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda takviye kullanımı olan katılımcıların daha yüksek beyin sisi puanlarına sahip olduğu görüldü. Ekran maruziyeti süresinin artmasıyla da beyin sisi artmaktaydı.
Sonuç: Bu çalışma 3 saat ve üzeri ekran maruziyetinin beyin sisi puanını artırdığını gösterdi. Vitamin, mineral gibi besin takviyelerinin beklendiği gibi beyin sisi puanını azaltmadığı aksine artırdığı tespit edildi. COVID-19 geçirme durumunun ise beyin sisi puanını etkilemediği görüldü.

Abstract:
Objective: Although brain fog is experienced as a long-term symptom of COVID-19, it can also be triggered by many other health conditions and external factors. In addition, the concept of brain fog has not been sufficiently clarified and is increasingly used today to describe difficulties experienced in the cognitive field. This study aimed to evaluate the frequency of brain fog and the factors that may cause it.
Materials and Methods: Our study was conducted with the participation of volunteers aged 18-65 who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics for any reason between 17.04.2024 and 31.07.2024, without a known disease diagnosis, without regular medication use, without a known allergy diagnosis. In the study, a questionnaire including sociodemographic variables, dietary supplement use, smoking status, screen exposure duration, COVID-19 history, average daily sleep duration, average daily water intake, alcohol consumption status, coffee consumption status, and the brain fog scale consisting of three subdimensions (cognitive, physical, and psychological) was administered using the face-to-face interview technique.
Results: 396 people participated in the study and 173 (43.7%) of the participants were men and 223 (56.3%) were women. While 86 (21.7%) of the participants used nutritional supplements such as vitamins and minerals, 310 (78.3%) stated that they did not use supplements. While 135 people (34.1%) reported screen exposure of 3 hours or less, 132 people (33.3%) reported 4-6 hours of screen exposure, and 129 people (32.6%) reported 7 hours or more of daily screen exposure. The mean total score obtained by participants from the Brain Fog Scale was 58.10±21.88. The average score for the cognitive subdimension was 31.65±11.94, for the physical subdimension was 16.92±7.45, and for the psychological subdimension was 9.53±4.76. It was found that 15 participants (3.8%) did not have brain fog, while 275 (69.4%) had mild, 97 (24.5%) had moderate, and 9 (2.3%) had severe brain fog. No significant relationships were found between age, marital status, income level, education level, supplement usage frequency, smoking status, COVID-19 history, and alcohol consumption frequency. However, significant relationships were identified between gender, employment status, supplement use, screen exposure time, daily sleep duration, daily water intake, and coffee consumption frequency. In our study, it was observed that participants using supplements had higher brain fog scores. Additionally, as screen exposure duration increased, brain fog also increased.
Conclusion: This study demonstrated that screen exposure of 3 hours or more increases brain fog scores. Contrary to expectations, dietary supplements such as vitamins and minerals were found to increase, rather than decrease, brain fog scores. It was observed that COVID-19 history did not affect the brain fog scores.