45s5 ve S53P4 biyoaktif camların tek başına ve klorheksidinle kombine kullanımının matriks metalloproteinaz ekspresyonuna ve dentin yüzey özelliklerine etkisinin in vitro değerlendirilmesi
In vitro evaluation of the effects of 45S5 and S43P4 bioactives glasses alone and i̇n combination with clorhexi̇di̇ne on matrix metalloproteinase expression and denti̇n surface properties
Yazar: ASLIHAN YELKENCİ
Danışman: PROF. DR. GÜNSELİ GÜVEN POLAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş remineralizasyonu = Tooth remineralization

Özet:
Amaç: Dentinin biyomimetik remineralizasyon tedavilerinde kullanılan biyoaktif camların ve bu materyallerin bir proteaz inhibitörü olan klorheksidin ile kombine kullanımının dentin yüzey özelliklerine ve matriks matelloproteinaz aktivitesine olan etkisinin incelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: 18-21 yaş arası bireylerin çekilen çürüksüz üçüncü molar dişleri çalışma kapsamında toplanmıştır. Dişlerin, orta koronal bölgesinden 1 mm kalınlığında dentin kesitleri hazırlanmıştır. Demineralizasyon için, %85 H₂PO₄'ün distile su ile seyreltilmesiyle oluşturulan %10 fosforik asit çözeltisi kullanılmıştır. Dentin kesitleri, 24 saat boyunca %10 fosforik asit çözeltisinde demineralize edilmiş ve ardından 8 saat boyunca distile su ile yıkanmıştır. Numuneler dört hafta boyunca fosfat tamponlu salin içerisinde tutulmuş ve %5 CO₂ içeren, 37 °C'de nemlendirilmiş bir ortamda inkübe edilmiştir. Bu süreçte, belirlenen tedaviler uygulanmıştır. Tedavi grupları S53P4, 45S5, klorheksidin ve 45S5, klorheksidin ve S53P4, klorheksidin ve distile su olmak üzere 6'ya ayrılmıştır. Tedavi süresi boyunca, dentin kesitlerini içeren her kuyucuktan her hafta elde edilen çözeltiler biyokimyasal analiz için saklanmıştır. Tedavi süresinin sonunda, her gruptan 5 numune ileri analizler için dentin diskleriyle birlikte homojenize edilmiş ve serum örneklerindeki matriks metalloproteinaz seviyeleri enzime bağlı immunosorbent kit kullanılarak ölçülmüştür. 3 numunenin yüzey özellikleri taramalı elektron mikroskobu ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: 45S5 ve S53P4 biyoaktif camlar matriks metalloproteinaz ekspresyonunu artırmıştır. Klorheksidin ile kombine kullanımda matriks metalloproteinaz ekspresyonunun düştüğü görülmüştür. 45S5 ve S53P4 uygulamalarının dentin tübüllerini tıkadığı gözlemlenmiştir. Ön işlem olarak klorheksidin uygulanmasının biyoaktif camların dentin yüzey özellikleri üzerindeki etkisini değiştirmediği belirlenmiştir.
Sonuç: Elde edilen bulgular ışığında, 45S5 ve S54P4 biyoaktif camların klorheksidin ile kombine kullanımında dentin biyomineralizasyon etkinliğininin artabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the effects of bioactive glasses used in dentin bioremineralization treatments and their combination with chlorhexidine, a protease inhibitor, on dentin surface properties and matrix metalloproteinase activity.
Materials and Methods: Caries-free third molars from individuals aged 18-21 were collected. 1 mm thick dentin sections were prepared from the middle coronal area. A 10% phosphoric acid solution was used for demineralization, created by diluting 85% H₂PO₄ in distilled water. Dentin sections were demineralized in this 10% phosphoric acid solution for 24 hours, then rinsed with distilled water 8 hours. After this preparation, the samples were placed in phosphate buffered saline for four weeks and incubated in a humidified environment containing 5% CO₂ at 37 °C, where the designated treatments were applied. The treatment groups were divided 6 as follows; S53P4, 45S5, chlorhexidine and 45S5, chlorhexidine and S53P4, chlorhexidine, distilled water. Solution from each well containing dentin sections was collected every week and stored for biochemical analysis. At the end of the treatment period, 5 samples from each group were homogenized along with dentin disks for further analysis, and the levels of matrix metalloproteinases in serum samples were measured using enzyme linked immunosorbent assay kits. The surface properties of 3 samples were evaluated using scanning electron microscope analysis.
Results: 45S5 and S53P4 bioactive glasses were observed to increase matrix metalloproteinase expression. However, when combined with chlorhexidine, a decrease in matrix metalloproteinase expression was noted. Additionally, 45S5 and S53P4 applications were found to occlude dentinal tubules. It was also determined that the application of chlorhexidine as a pretreatment did not alter the effects of bioactive glasses on dentin surface properties.
Conclusion: It has been concluded that the combination of 45S5 and S53P4 bioactive glasses with chlorhexidine could enhance dentin biomineralization efficacy.