Malzemelerin serbest yüzey enerjisi hesaplamalarında temas açısı ölçüm sıvılarının etkisi
Effects of contact angle measuring liquids on surface free energy of materials
Yazar: HÜSEYİN ŞEN
Danışman: PROF. DR. BAHRİ ERSOY
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Cam = Glass ; Metal nanopartiküller = Metal nanoparticles ; Polimerler = Polymers ; Pürüzlülük = Roughness ; Serbest yüzey = Free surface ; Temas açısı = Contact angle ; Yüzey enerjisi = Surface energy

Özet:
Bu tez çalışmasında malzemelerin, sıvı damlası temas açısı (θ) ölçümü verilerine dayalı olarak serbest yüzey enerjilerinin (veya yüzey enerjilerinin) (SYE) hesaplanmasında, kullanılan temas açısı ölçüm sıvısı türünün/çeşidinin etkisi detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmalarda düz yüzeyli farklı tür malzemeler kullanılmıştır. Bunlar: seramik malzemeleri temsilen cam, metalik malzemeleri temsilen alüminyum ile titanyum ve polimer malzemeleri temsilen ise polimetilmetakrilat (PMMA), polikarbonat (PC) ve politetrafloretilen (PTFE)'dir.  Damla yayınım yöntemiyle gerçekleştirilen temas açısı ölçümlerinde kullanılan polar karakterli sıvılar su, gliserol, formamit ve etilen glikol iken, apolar karakterli sıvılar ise diiodometan, bromonaftalin, dodekan, dekan, oktan, heptan ve hekzan'dır. Her bir malzemenin SYE hesaplamaları için beş farklı yöntem kullanılmış olup, bunlar: Asit-Baz (veya Van Oss-Chaudhury-Good) Yöntemi, Hal Denklemi (veya Neumann) Yöntemi, OWRK-Fowkes (OWRK: Owens–Wendt–Rabel–Kaelble) Yöntemi, Wu Yöntemi ve Zisman Yöntemi'dir. Daha sonra, Hal Denklemi Yöntemi için tekli, OWRK-Fowkes ve Wu Yöntemleri için ikili, Asit-Baz Yöntemi için üçlü ve Zisman Yöntemi için ise beşli sıvı grupları belirlenmiştir. Örneğin, Asit-Baz yönteminde iki polar ve bir apolar sıvı kullanılarak oluşturulan 10 farklı üçlü sıvı grupları şunlardır; S-EG-B, S-EG-D, S-F-B, S-F-D, S-GL-D, S-GL-B, EG-GL-D, EG-F-B, S-F-HEK, S-EG-HEK, S-EG-HEP [S: Su; EG: Etilen glikol; B: Boromonaftalin; D: Diiodometan(veya Metileniodid); F: Formamit, GL: Gliserol; HEK: Hekzan, HEP: Heptan]. Daha sonra ise kullanılan malzemelerin her sıvı grubu ile hesaplanan SYE değerleri, bu sıvı gruplarına göre ortalama SYE değeri ve standart sapmaları (SS) kıyaslanarak yorumlanmıştır. Ayrıca malzemelerin yüzey pürüzlülüğü ile ortalama SYE standart sapmaları arasındaki ilişki irdelenmiştir. Elde edilen sonuçlardan en önemli ikisi şunlardır: (i) Malzemelerin temas açısı verilerine dayalı belirlenen serbest yüzey enerjileri, kullanılan ölçüm/test sıvılarıyla doğrudan ilişkilidir ve test sıvılarının değişmesi SYE değerini kesinlikle ve ciddi oranda etkileyebilmektedir/ değiştirebilmektedir, (ii) malzemelerin yüzey pürüzlüğü ile SYE değerleri arasında mantıklı bir ilişki kurulamamıştır.

Abstract:
In this thesis, the effect of the type of contact angle measuring liquids used on the calculation of the surface free energies (or surface energies) (SFE) of materials based on the liquid drop contact angle (θ) measurement data was investigated in detail. Different types of materials with flat surfaces were used in the studies. These are glass to represent ceramic materials, aluminium and titanium to represent metallic materials, and polymethyl methacrylate (PMMA), polycarbonate (PC) and polytetrafluorethylene (PTFE) to represent polymer materials. While the polar liquids used in the contact angle measurements performed by the drop sessile method are water, glycerol, formamide and ethylene glycol, the nonpolar liquids are diiodomethane, bromonaphthalene, dodecane, decane, octane, heptane and hexane. Five different methods were used for surface free energy calculations for each material, these are: Acid-Base (or Van Oss-Chaudhury-Good) Method, Equation of State (or Neumann) Method, OWRK-Fowkes (OWRK: Owens–Wendt–Rabel– Kaelble) Method, Wu Method and Zisman Method. Then, single liquid groups were determined for Equation of State Method, double liquid groups for OWRK-Fowkes and Wu Methods, triple liquid groups for Acid-Base Method and quintuple liquid groups for Zisman Method. For example, in the Acid-Base method, 10 different triple liquid groups formed by using two polar and one nonpolar liquids are as follows: W-EG-B, W-EG-D, W-F-B, W-F-D, W-GL-D, W-GL-B, EG-GL-D, EG-F-B, W-F-HEG, W-EG-HEG, W-EG-HEP [W: Water; EG: Ethylene glycol; B: Boromonaphthalene; D: Diiodometane(or methylene iodide); F:Formamide, GL: Glycerol; HEK: Hegzane, HEP: Heptane]. Afterwards, the SFE values calculated with each liquid group of the materials used were interpreted by comparing the mean SFE value and standard deviations (SD) according to these liquid groups. In addition, the relationship between the surface roughness of the materials and the FYE energy has been examined. The most important two results obtained from this study are: (i) The free surface energies determined based on the contact angle data of the materials are directly related to the measurement/test fluids used, and the change in the test fluids can definitely and seriously affect/change the SFE value, (ii) the surface roughness of the materials and the average SFE standard deviation no logical relationship could be established between the values.