İstanbul ili gastronomi turizmi gelişmişlik düzeyi: Arap turistler üzerinde bir araştırma
Development level of gastronomy tourism in Istanbul: A study on Arab tourists
Yazar: SAMARA ALZUHAİRİ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Müstesna bir güzellikte olan İstanbul, geçmiş yıllar boyunca her zaman insanlar tarafından rağbet edilen bir kent olmuştur. İki imparatorluğun başkentliğini yapmış olan bu şehir, Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde zengin mutfak kültürüne sahip bir şehir haline getirilmiştir. Ancak buradaki yeme içme çeşitliği ve zengin bir mutfak kültürüne sahip olması, belirli bir bölgeyi turistlere destinasyon yapmak için yeterli olmamaktadır. Bu sebeple gastronomi turizmi gelişmişlik seviyesinin belirlenmesi açısından önemli bir değere sahiptir. Gastronomi turizminde gelişmişlik düzeyinin ve gastronomi imajının daha yüksek seviyelere çıkarılabilmesi  açısından paydaşların katkı sağlayıcı olması gerekmektedir. Bu araştırmada İstanbul'un gastronomi turizminin gelişmişlik seviyesinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada Gastronomi turizmi gelişmişlik düzeyi ölçeği ile oluşturulan anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerden yapılan analizlere göre KMO Barllett değerinin .70'in üstünde, anlamlılık değerinin .05'te altına ve ölçeğin faktör analizine uygun olduğu tespit edilmiştir. Sonrasında yapılan Doğrulayıcı Faktör Analiziyle (DFA), orijinal ölçekten farklı 21 sorudan meydana gelen yedi faktörlü bir yapıya ulaşılmıştır. Katılımcılardan gelen verilere göre ölçek ve alt boyutlarında gruplar arasındaki farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde İstanbul'daki gastronomi turizminin geliştiği gözlenmiştir. Bu çalışmadaki verilerin değerlendirilmesi sonucunda gastronomi turizmindeki gelişmişlik düzeyi tespitinin stratejik bir öneme sahip olduğu görülmektedir. İstanbul'un diğer bölgelerden farklı olması, gastronomi turizminin gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Gastronomi turizmi ilerlemesi için paydaşların gelişimi ve turizme yönelik gelecekteki planlarında yer almalıdır, plan ve stratejilerin geliştirilmesini gerektirmektedir. Sonuç olarak doğru planlar ile İstanbul mutfağının uygun yerini alınması, İstabul için pozitif ivme kazandıracaktır.

Abstract:
Istanbul, which has an exceptional beauty, has always been a city in demand by people throughout the past years. This city, which was the capital of two empires, was transformed into a city with a rich culinary culture during the Byzantine and Ottoman Empire periods. However, the diversity of eating and drinking and having a rich culinary culture are not enough to make a certain region a destination for tourists. For this reason, gastronomy tourism has a strategic importance in terms of determining the level of development. Stakeholders should be supportive elements in order to raise the level of development and gastronomy image to higher levels in gastronomy tourism. In this research, it is aimed to determine the development level of Istanbul's gastronomic tourism. In this study, a questionnaire created with the gastronomic tourism development level scale was applied. According to the analyses made from the data obtained, it was determined that the KMO Barllett value was above .70, the significance value was below .05 and the scale was suitable for factor analysis. After the Confirmatory Factor Analysis (CFA), a seven-factor structure consisting of 21 questions different from the original scale was reached. According to the data from the participants, it was determined that there were differences between the groups in the scale and its sub-dimensions. after the obtained data was evaluated, it has been observed that gastronomy tourism in Istanbul has developed. As a result of the evaluation of the data in this study, it is seen that the determining of the level of development in gastronomy tourism has a strategic importance. The fact that Istanbul is different from other regions plays an important role in the development of gastronomic tourism. For the advancement of gastronomy tourism, it should be included in the development of the stakeholders and their future plans for tourism, it requires the development of plans and strategies. As a result, taking the proper place of Istanbul cuisine with the right plans will give a positive momentum for Istanbul.