Gravürden siyah beyaz fotoğrafa Erzurum evleri
Erzurum houses from gravure to black and white photo
Yazar: AYHAN TURHAN
Danışman: PROF. MEHMED KAVUKCU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Evler = Houses ; Fotoğraf = Photograph ; Gravür = Gravure ; Mimari fotoğraf = Architectural photography ; Türk evi = Turkish house ; Türk fotoğraf sanatı = Turkish photography art ; Türk gravür sanatı = Turkish gravure art

Özet:
Erzurum tarih boyunca, stratejik konumu yüzünden, önemli bir kent olmuştur. Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olması, onun ayrıca önemli bir özelliğidir. Yeryüzü üzerinde, rakımı bu ölçüde yüksek olan ender şehirler arasında yer alır. Mevsimler, burada sanki azalmış, sert kışlar ve kısa, serin yazlara dönüşmüştür. Tüm bu özellikler, onun karakterinin belirleyici unsurlarını oluşturmuştur.
      	Pek tabii ki, bir kentin kimliği, insanlarının yaşam alanı olan evlerdir. Evler de barındırdığı insanların kimliğini ortaya koyar. Ev mimarisinin oluşumunda, toplumların inanç, gelenek ve kültürleri ile coğrafi şartlar ve hayat görüşleri önemli rol oynar. Bu yüzden Anadolu, çok çeşitli evlerin görüldüğü zengin bir coğrafyadır. Erzurum Evleri sahip olduğu özellikleri itibariyle, bu yüzdendir ki, medeniyetimizin genetik kodlarını ortaya koymaktadır.
     	Bugün, neredeyse tamamına yakını yok olmuş bu evler araştırmacı tarafından belgelenmişti. Çeyrek asır önce belgelemişti. Araştırmacının siyah beyaz fotoğraf arşivi, kütüphane ve müze araştırmaları sonucu elde edilen Erzurum gravürleri ile bir arada tasnif edilmiştir. Çalışmada eski Erzurum evlerinin 1980'lerde ayakta olanlarıyla şimdiki durumları arasında da bir karşılaştırma yapılmaktadır. 
	Tarihi Erzurum evleri, çok azı hariç, ayakta değillerdi. Bir sebeple yıkılmış ve kaybolmuşlardı. Yerlerinde beton yığınları yükseliyordu. Bu çalışma, bir kentin geçmişine ve bugününe ışık tutması hasebiyle önemlidir.
      	Ayrıca, burada kullandığımız materyallerin araştırmacılar ve akademik çevrelerin kullanımına sunulması, tarihi, mimari, kültürel ve sanatsal bakımdan önemli bir yekûn tutmakla kalmayacak, Erzurum'un geçmişi hakkında değerli birer belge niteliği taşıyacaklardır.
Anahtar Kelimeler: Fotoğraf, Gravür, Türk Evi, Erzurum Evi, Siyah-Beyaz.

Abstract:
Throughout history, Erzurum has been a famous city because of its strategic location. The fact that it has hosted many civilizations is also an essential feature of this city. Erzurum is one of the rare towns on the earth, at such a high altitude. It seems as the seasons here were transformed into dark, harsh winters and short, cool summers. All of these characteristics are determining elements of Erzurum's character.
Of course, the personality of a city is the accommodation places of their people. Houses reveal the identity of the people they host. The beliefs, traditions, and cultures of societies and geographical conditions and life views play an important role in the formation of home architecture. Hence, Anatolia has a rich geography, where many different house architectures are seen. Erzurum Houses, due to their properties, therefore, reveal the genetic codes of our civilization.
I documented the state of these houses, which are almost entirely destroyed Today, ‎a quarter of a century ago. The black- and white photos of these scenes were in our archives. With a library and museum investigation, we have classified the engravings and photographs in the subject of the thesis. 
We compared the old Erzurum houses in the archives with the black- and white ‎pictures we had ‎and their current situation.‎
Historical Erzurum houses, except very few, were not standing anymore. For some reason, they were destroyed and lost. Instead, piles of concrete ‎were rising in their places. This study is critical because it sheds light on the past and present of a city.
Furthermore, the introduction of the materials we used here to the use of researchers and academic circles will not only establish an important historical, architectural, cultural, and artistic point of view but will also be a valuable document about the past of Erzurum.
Key Words: Photograph, Gravure, Turkish House, Erzurum House, Black-White.