Mevsimsel değişikliklerin hacettepe üniversitesi beslenme ve diyetetik bölümü öğrencilerinin besin tüketimi, beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri ve bazı serum vitamin düzeyleri üzerine etkisi
The effect of seasonal variations on food consumption, dietary habits, anthropometric measurements and certain serum vitamin levels of hacettepe university students of nutrition and dietetics
Yazar: ÖZGE KÜÇÜKERDÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometrik parametreler = Antropometric parameters ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beta karoten = Beta carotene ; Mevsimsel değişim = Seasonal variation ; Serum = Serum ; Vitamin A = Vitamin A ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin E = Vitamin E

Özet:
Bu araştırma, 19?24 yaş arası H.Ü. Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nde okuyan genç yetişkin kadınlarda mevsimsel değişikliklerin beslenme alışkanlıklarına, vücut ağırlığı ve bileşimine, fiziksel aktivite durumuna ve bazı serum vitamin düzeylerine etkisini incelemek amacıyla dört mevsim süresince yürütülmüş prospektif bir çalışmadır. Her mevsim için saptanan aylarda bireylerin antropometrik ölçümleri, vücut bileşenleri, 7 günlük bireysel besin tüketimi ve 3 günlük fiziksel aktivite kayıtları alınmış, dinlenme metabolik hız (DMH) ölçümleri yapılmıştır. Açlık kan örneklerinde A, E, beta karoten ve 25 OH Vitamin D3 vitamini düzeylerine bakılmıştır. Araştırmada, enerji ve besin ögeleri tüketiminde farklılığı yaratan mevsimin ilkbahar olduğu ve bu dönemde besin ögeleri tüketiminin diğer mevsimlere göre arttığı saptanmıştır. Mevsimlere göre diyet enerjisinin karbonhidrat, protein ve yağdan gelen yüzde değerleri arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Vücut ağırlığı ve beden kütle indeksi değerleri, yaz mevsiminde önemli ölçüde azalmıştır. Yine kışa göre yaz mevsiminde bioelektrik impedans analiz yöntemi ile saptanan vücut yağ kütlesi (kg) değerleri azalmış, yağsız vücut kütlesi (kg) artış göstermiştir. Buna karşın, fiziksel aktivite için harcanan enerji değeri, ilkbahar ve sonbahara göre yaz mevsiminde önemli oranda artmıştır. Ergospirometre ile ölçülen DMH değeri, kışa göre yaz mevsiminde azalmıştır. Günlük toplam enerji harcaması kış mevsiminde artış göstermiştir. Sonbahar ve kışa göre yaz mevsiminde serum A vitamini düzeyinin azaldığı saptanmıştır. Serum D vitamini düzeyi yazın artarken, kışın azalmıştır. Beta karoten düzeyi ise diğer mevsimlere göre kış mevsiminde artış göstermiştir. Bireylerin serum E vitamini düzeyleri arasındaki mevsimsel fark önemli bulunmamıştır. Araştırmanın sonucunda, mevsimsel değişimlerin bireylerin beslenme durumlarını, vücut ağırlıklarını ve bileşimlerini, günlük enerji harcamalarını ve bazı serum vitamin düzeylerini önemli oranda etkilediği görülmüştür.

Abstract:
This prospective study was conducted during subsequent four seasons to investigate the effect of seasonal changes on dietary habits, body weight and composition, physical activity status and certain serum vitamin levels of young women aged between 19 and 24 years and studying in Hacettepe University Department of Nutrition and Dietetics. Individual food intake records for 7 days, physical activity records for three days, anthropometric measurements, body composition, and resting metabolic rate (RMR) measurements for each season were in selected months assessed. Fasting blood samples were obtained in order to assess the levels of vitamin A, E, b-karoten, 25-OH vitamin D3. In this study, it was found that spring was the different season in terms of energy and nutrient intake, in which the consumption of nutrients increased compared with other seasons. The percentages of dietary energy from carbohydrates, protein and fat did not change significantly between seasons. The body weight and body mass index (BMI) measurements decreased significantly in summer. Also, the body fat mass values (kg) determined by bioelectric impedance analysis declined in summer compared to winter and lean body mass (kg) increased in summer compared to winter. In spite of this, the amount of energy spent for physical activity increased significantly in summer season than fall and spring seasons. The RMR value measured with ergospirometry decreased in summer compared with winter. Total daily energy consumption showed an increase in winter. We observed a decrease in serum vitamin A levels in summer than fall and winter. The serum vitamin D levels increased in summer, however, decreased in winter. b-caroten levels showed an increase in winter compared with other seasons. The differences in serum vitamin E levels of the subjects among seasons were not statistically significant. According to the study results it could be concluded that the seasonal changes have a significant effect on the individuals? nutritional status, body weights and compositions, daily energy consumptions and some serum vitamin levels.