Domates tohumlarında genetik çeşitliliğin moleküler yöntemlerle belirlenmesi
Determination of genetic diversity in tomato seeds by molecular methods
Yazar: GÜLHAN KAYGUSUZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL CAN PAYLAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tohumluk Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Üretim ve Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Botanik = Botany ; Genetik = Genetics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Genetik çeşitlilik, organizma popülasyonları içerisindeki, bitki türleri arasındaki kalıtsal çeşitliliği temsil eder. Çiftleşen bir popülasyondaki bu genetik varyasyon havuzu, bitkiyi iyileştirmenin yanı sıra aynı zamanda seçilimin de temelidir. Bu sebeple, bu bitki genetik çeşitliliğinin korunması, insanlığın şimdiki ve gelecekteki refahı için şarttır. Son yıllarda, tarımsal biyoçeşitlilik, sürdürülebilir kullanım ve kalkınma için koruma da dahil olmak üzere bütüncül bir biyoçeşitlilik görüşünün benimsenmesinin önemi konusunda artan bir farkındalık vardır. Çalışmanın temel amacı, domates tohumlarındaki genetik çeşitliliğin moleküler yöntemlerle belirlenmesidir.
Bu çalışma kapsamında, tüm dünya ekonomisi açısından oldukça önemli olan genetik çeşitlilik belirlemesinde Real Time PCR tekniği kullanılmıştır. Bu sayede, bu yöntemin kullanımında optimize edilen parametrelerin belirlenmesinin ardından diğer moleküler yöntemlerle kıyaslayabilme imkanı sunmuştur. Real Time PCR teknolojisi, istenilen geninin hızlı bir şekilde belirlenmesinde, duyarlılık, özgüllük ve tekrarlanabilirlik açısından oldukça güzel avantajlar sunmaktadır. Amplifikasyon sırasında ürün oluşumunu izleyebilme özelliği, bu yöntemle elde etmiş olduğumuz verilerin daha güvenilir olmasını sağlamaktadır. 
Çalışma kapsamında kullanılan 10 farklı çeşit domates bitkisinden elde edilen 200 adet örnek, DNA kontrolü ve Real Time PCR ile analizler sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar melting analiz değerleri karşılığında çeşitlerin homozigot mu heterezigot mu olduğunu bizlere sunarak genetik çeşitlilik derecesini göstermiştir. 
Bu tez çalışması, domates bitkisinin genetik çeşitliliğinin belirlenmesinde Real Time PCR tekniklerinin etkinliğini vurgulamaktadır. Elde edilen sonuçlar, bu alandaki genetik çeşitlilik çalışmalarına değerli ve önemli bir katkı sağlayarak, tarımsal üretimde genetik çeşitliliğe daha çok önem vererek bu konuda daha çok çalışmaların yapılmasına katkı sağlayabilir.

Abstract:
Genetic diversity represents the hereditary variation among plant species within organismal reproduction. This pool of genetic growth in a mating record is not only what encompasses the plant but also the basis for becoming. In this way, the genetic diversity of this plant is preserved and developed for the modern and development of humanity. In recent years there has been increasing recognition of the importance of adopting a holistic use of biodiversity, including biodiversity management, sustainable use and conservation for development. The main purpose of the study is to link genetic differences in embryos.
Within the scope of this study, Real Time PCR technique was used to determine genetic diversity, which is very important for the world economy. In this way, it provides the opportunity to compare with other molecular methods after determining the parameters optimized in the use of this method. Real Time PCR technology offers great advantages in terms of sensitivity, specificity and reproducibility in the rapid determination of the desired gene. The ability to monitor product formation during amplification makes the data we obtain with this method more reliable.
200 samples obtained from 10 different types of tomato plants used within the scope of the study were analyzed with DNA control and Real Time PCR. The results obtained showed the degree of genetic diversity by showing us whether the varieties were homozygous or heterozygous in response to the melting analysis values.
This thesis study emphasizes the effectiveness of Real Time PCR techniques in determining the genetic diversity of tomato plants. The results obtained can make a valuable and important contribution to genetic diversity studies in this field and contribute to further studies on this subject by giving more importance to genetic diversity in agricultural production.