GC-MS cihazında katı faz mikro-ekstraksiyon tekniğiyle sağlığa zararlı bileşiklerin incelenmesi
Investigation of harmful compounds by solid phase micro-extraction technique in GC-MS device
Yazar: RESUL GÖNÜL
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ELÇİN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Günümüzde hızla gelişen sanayileşme insan yaşamını kolaylaştırmanın yanında önemli çevre sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Çevresel sorunlardan sadece bir tanesi olan polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH'lar) organik kirletici sınıflarından biridir. Bu kirleticilerin doğaya, çevreye ve insan sağlığına olan olumsuz etkileri yapılan çalışmalara göre belirlenmiştir.

Bu tez çalışmasında, su matrisinde farklı bir katı faz mikro ekstraksiyon tekniği kullanılarak GC-MS cihazında metot geçerli kılma (validasyon) hesaplamaları yapılmıştır. Devamında ise güneş ışığında ve karanlık ortamda muhafaza edilen içme sularında hedef altı PAH bileşiğine dair konsantrasyon oluşumunun varlığı takip edilmiştir. Geliştirilen metot ile cam ve plastik numune kaplarındaki su numunelerine standart ilave yöntemiyle hedef altı PAH bileşiği eklenerek, karanlık ve aydınlık ortam şartlarında belirli zaman içerisindeki konsantrasyonları takip edilmiştir.

Validasyon çalışmaları sonucu performans parametrelerine dair çalışmalar başarılı bir şekilde tamamlandı. İçme sularında PAH bileşiklerinin analizinde kullanılan metodun hassasiyetinin, seçiciliğinin yüksek olduğu düşük konsantrasyonlarda analizin mümkün olduğu öngörülmüştür.


Yapılan deneysel çalışmalarda içme suyu numunelerinde güneş ışığı ve karanlık ortam muhafaza koşullarında hedef altı PAH bileşiği için derişimlerde artış etkisinin olmadığı belirlendi. Aynı zamanda mikroplastiklerin PAH bileşiklerini adsorpsiyon etkisi görüldüğü için PAH analizi gerçekleştirilecek içme sularının, numune kaplarının +4°C ortam koşullarında amber cam içerisinde olmasının daha uygun olduğu öngörülmüştür.

Abstract:
Today, rapidly developing industrialization brings with it important environmental problems as well as facilitating human life. Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs), which are only one of the environmental problems, are one of the classes of organic pollutants. The negative effects of these pollutants on nature, environment and human health have been determined according to researches.

In this thesis, method validation calculations were made in a GC-MS device using a different solid-phase micro-extraction technique in the water matrix. Subsequently, the presence of concentration formation of sub-target PAH compounds in drinking water stored in sunlight and dark environment was monitored. With the developed method, sub-target PAH compounds were added to the water samples in glass and plastic sample containers using the standard addition method, and their concentrations over a certain period of time were monitored under dark and light conditions.

As a result of validation studies, studies on performance parameters were successfully completed. It has been predicted that the sensitivity and selectivity of the method used in the analysis of PAH compounds in drinking water is possible at low concentrations.

It has been observed that the sequence scene was not determined in the concentrations for sub-target PAH nests in sunlight and dark environment containment enclosures in unloading drinking water samples. At the same time, PAH analysis will be performed to see the adsorption effect of microplastics on PAH emissions. It is predicted that the drinking water sample containers will be more suitable for the result in amber glass at +4°C ambient temperature.