Mezgit avcılığında kullanılan derin su serpmesinin yapısal-operasyonel özellikleri ve dip galsama ağları ile kıyaslanması
Structural-operational properties of deep water cast nets used for whiting and comparison with gill nets
Yazar: UĞUR KARADURMUŞ
Danışman: PROF. DR. ERTUĞ DÜZGÜNEŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Karadeniz = Black Sea

Özet:
Bu araştırmada, Karadeniz Bölgesi'nde kullanılan geleneksel derin su serpmesinin mezgit (Merlangius merlangus euxinus Linnaeus, 1758) avcılığında kullanım tekniğinin değerlendirilmesi ve av performans analizinin yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada aylık periyotlarda derin su serpmesi ile 1284 adet (994 deneysel, 290 ticari), dip galsama ağlar ile 36 adet operasyon gerçekleştirilmiştir.
Derin su serpmesinin operasyon başarısı ve av veriminin 40-140 m derinliklerde (özellikle 60-120 m) yüksek olduğu belirlenmiştir. Av aracının 40 m'den sığ ve 140 m'den derin sularda çalışmadığı ve av elde edilmediği belirlenmiştir. Yıl boyu birim çabadaki av miktarı; geleneksel derin su serpmesinde ortalama 10.7 kg/gün, dip galsama ağlarda ortalama 19.4 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Hedef dışı avın oranı, av kompozisyonu, hayalet avcılıkta etkisinin ve yakalanan türlerin hayatta kalma şansı sonucunda ekosistem temelli balıkçılık yönetimi açısından geleneksel derin su serpmesinin trol ve dip galsama ağlara göre faydalı olduğu sonucuna varılmıştır. 
Mezgit avcılığı yapan küçük balıkçı teknelerinin toplam avcılık net kazancı; geleneksel derin su serpmesinde 16173 Tekne/TL/sezon, dip galsama ağlarda 27350 Tekne/TL/yıl olarak hesaplanmıştır. Derin su serpmesi ile yapılan avcılığın Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında dip galsama ağlarına göre daha fazla kazanç sağladığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the technical aspects and catch performance analysis of deep water cast nets used for whiting (M. merlangus euxinus L., 1758) fishing in the Black Sea. Throughout the study, 1284 operation with deep water cast nets (994 experimental, 290 commercial) and 36 operation with gillnets were performed in monthly.
It has been found that operation success and catch efficiency are high in 40-140 m (especially at 60-120 m) at deep water cast nets. It has been concluded that fishing gear is not working in shallower than 40 m and deeper than 140 m, and no catch is obtained. Yearly catch per unit effort was calculated as 10.7 kg/day at deep water cast nets and 19.4 kg/day at deep gillnets. When considering non-targeted catch ratio, catch composition, the effect of ghost fishing and survival rate of individuals; deep water cast nets was more beneficial than deep trawls and deep gillnets in terms of ecosystem based fisheries management.
The fishing income from targeted fish whiting was calculated as 18091 TL/year for deep water cast nets and 24847 TL/year for gillnets. The total fishing profit of vessels was calculated as 16173 TL/season at deep water cast nets and 27350 TL/year at gillnets. It has been determined that deep water cast nets are more profitable in June, July and August.