İnfertilitede hasta merkezli bakım yaklaşımının tedavi uyumuna etkisi
Effects of patient-centered care approach on compliance of treatment in infertility
Yazar: ELİF BALKAN
Danışman: PROF. DR. ERGÜL ASLAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta merkezli bakım = Patient centered care ; Hasta merkezli bakım = Patient centered care ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Bu çalışma, infertilitede hasta merkezli bakım yaklaşımının tedavi uyumuna etkisini değerlendirmek amacıyla Temmuz-Ekim 2020 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesinin Tüp Bebek Kliniği'nde tedavi gören 160 infertil kadınla, kesitsel tanımlayıcı tipte gerçekleştirildi. Çalışma verileri yüz yüze şekilde "Tanıtıcı Bilgi Formu", "İnfertil Kadınlar İçin Hasta Merkezli Bakım Formu" ve "FertiQol Tedavi Modülü" aracılığıyla toplandı. Katılımcıların yaş ortalamasının 30,84±4,97 yaş olduğu ve %39,4'ünün 1 yıldan uzun süredir infertilite tedavisi gördüğü belirlendi. Katılımcıların %77,5'i kliniğe telefonla ulaşmakta sorun yaşamadığını, %48,1'i hemşirelerden yeterli ilgi ve destek gördüğünü ve %40'ı enjeksiyonların yapılışının çok yeterli düzeyde anlatıldığını ifade etti. Katılımcıların %31,9'u yapılabilecek testlerin, %70'i ise yapılabilecek tedavilerin çok yeterli düzeyde anlatıldığını belirtti. Katılımcıların %41,2'sinin klinikte 30 dakikadan fazla beklediği belirlendi. Katılımcıların %55,6'sı sağlık personelinin anlaşılmayan kelimeler kullandığını ve %48,8'i kullanılan ilaçların yan etkilerinin anlatılmadığını ifade etti. Katılımcıların tedavi hizmetine 0 ile 10 arasında 7,49±1,91 puan verdikleri ve FertiQol Tedavi Modülü'den toplam 65,96±15,65, tedavi çevresi alt boyutundan 69,49±15,34 ve tedavi tolerabilitesi alt boyutundan 60,62±23,67 puan aldıkları belirlendi. İnfertil kadınların tedavi hizmetine verdikleri puan ile FertiQol Tedavi modülü ve alt boyutlarına verdikleri puan arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişki olduğu saptandı. 
Sonuç olarak, infertilite tedavisine verilen hizmet puanı ve FertiQol Tedavi Modülü puanlarının iyi düzeyde olduğu belirlendi. İnfertilite tedavisinde hasta merkezli bakım bileşenlerine yer verildiği ancak bu yaklaşımın kuramsal çerçevesi belirlenerek detaylı incelenmesi gerektiği ve hasta merkezli bakım yaklaşımının tedaviye olan uyumu olumlu etkilediği düşünülmektedir.   
Anahtar Kelimeler: kadın, infertilite, hasta merkezli bakım, tedavi uyumu, FertiQol

Abstract:
This study was conducted in a cross-sectional descriptive type with 160 infertile women who were treated in the IVF Clinic of a university hospital between July - October 2020 in order to evaluate the effect of patient-centered care approach in infertility on treatment compliance. The data of the study were collected face to face through the "Introductory Information Form" "Patient Centered Care Form for Infertile Women" and "FertiQol Treatment Module". It was determined that the average age of the participants was 30.84±4.97 years and 39.4% of them had been treated for more than 1 year. 77.5% of the participants stated that they did not have any problem in reaching the clinic by phone, 48.1% received sufficient attention and support from the nurses, and 40% stated that the injections were very adequately explained. 31.9% of the participants expressed that the tests that can be done, and 70% of the treatments that can be done were explained at a very sufficient level. It was determined that 41.2% of the participants waited more than 30 minutes in the clinic. 55.6% of the participants stated that the health personnel used incomprehensible words and 48.8% expressed that the side effects of the drugs used were not explained. Participants gave the treatment service a score of 7.49±1.91 between 0 and 10. It was determined that the participants received a total of 65.96±15.65 points from the FertiQol Treatment Module, 69.49±15.34 points from the treatment environment subscale and 60.62±23.67 points from the treatment tolerability subscale. A statistically significant and positive correlation was found between the points given by infertile women to the treatment service and the scores they gave to the FertiQol Treatment module and its subscales.
As a result, it was determined that the service score for infertility treatment and the FertiQol Treatment Module scores were at a good level. It is thought that patient-centered care components are included in the treatment of infertility, but the theoretical framework of this approach should be determined and examined in detail, and the patient-centered care approach positively affects compliance with the treatment.
Key Words: woman, infertility, patient-centred care, compliance, FertiQol