Pozitif psikolojik sermayenin kişisel değerler bakımından iş tatminine etkisi ve bir araştırma
Positive psychological capital?s effects on job satisfaction with respect to personal values and a research
Yazar: VİLDAN HİLAL AKÇAY
Danışman: PROF. DR. ESİN ERGİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kişisel değerler = Personal values ; Performans = Performance ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Psikoloji = Psychology ; Rekabet = Competition ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel psikoloji = Organizational psychology ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Pozitif psikolojik sermaye (PPS), son 10 yıldır, iş tatmini ve özellikle performansla ilişkisi incelenen bir kavram olarak literatürde yerini almıştır. Tezin amacı, ülkemizde PPS'nin, iş tatmini üzerindeki etkisini, kişisel değerleri de dikkate alarak araştırmaktır.Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde önce rekabet ortamında insan unsurunun örgütler açısından önemine yer verilmiş; sonra, literatürde işletmelerin çalışanlarını değerlendirirken kullandıkları diğer maddi olmayan sermaye türleri olarak bilinen insan sermayesi ve sosyal sermaye kavramları, bunların rekabet ortamında örgütler açısından önemi konusu incelenmiştir.İkinci bölümde önce psikoloji bilimi ve pozitif piskoloji hareketi, pozitif örgütsel davranış konuları ele alınmış; sonra PPS ve özyeterlilik, umut, iyimserlik, esneklik bileşenleri ayrıntılı olarak incelenmiştir.Üçüncü bölümde önce değer kavramı, kişisel değer sınıflandırmaları ve iş değerleri ile ilişkisi incelenmiş; sonra iş tatmini kavramı, iş tatminini etkileyen faktörler ve iş tatmininin potansiyel sonuçlarına yer verilmiştir.Dördüncü bölümde PPS'nin kişisel değerler bakımından iş tatmini üzerindeki etkisini belirlemek üzere, bir işletmede yapılan araştırma yer almaktadır. Araştırma sonucunda PPS ve bileşenleri ile iş tatmini arasında anlamlı ve pozitif ilişki olduğu; psikolojik sermaye ölçeğinin iş tatminini belirlemede, dört bileşenine nazaran, açıklayıcılık düzeyi daha yüksek bir faktör olduğu; elde edilen bu bulguların başka araştırma sonuçlarını destekler nitelikte olduğu belirlenmiştir. Ayrıca iktisadi değer, mesleki konum, iş deneyimi ve yaş değişkenlerinin herbirinin PPS ile iş tatmini ilişkisini moderatör olarak etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Positive psychological capital (PPC) studied as a concept in relation to job satisfaction and job performance has been in the literature for 10 years. The goal of this study is to investigate the positive psychological capital?s effects on job satisfaction with respect to personal values.This dissertation consists of four chapters. In the first chapter, the importance of human factor in a competitive environment was explained. The concepts of human capital and social capital known as the other intangible types of capital used by organizations to evaluate their employees were examined, and the importance of workers? capitals for organizations in a competitive environment were studied in the last part.In the second chapter, positive psychology movement and positive organizational behavior were elucidated, with reference to PPC and its components: self-efficacy, hope, optimism and resiliency were examined in detail.In the third chapter, the concept of value and the classifications of personal values, job satisfaction, factors affecting job satisfaction and potential results of job satisfaction were studied.Fourth chapter consists of a survey made to determine the effects of PPC on job satisfaction with respect to personal values. The findings of this survey indicate that there are meaningful and positive relations between PPC, its components and job satisfaction; and the scale of psychological capital has a discriminant validity. These findings support the other surveys? findings in literature. Also the results indicate that economic value, occupational status, experience and age affects separately the relationship between PPC and job satisfaction as a moderator.