Etik konsültasyon/danışmanlık konusunda kliniklerde çalışan sağlık görevlilerinin tutum ve beklentileri
Expectations and attitudes concerning ethics consultation of physicians and nurses working in clinics
Yazar: ESİN KARLIKAYA
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM BAŞAĞAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Deontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Tıp etiği = Medical ethics

Özet:
Çalışmada, kliniklerde görevli hekim ve hemşirelerin tıbbi uygulamalar konusunda ikilemyaşadıkları uygulama alanlarının, kimlerle/ne tür çatışmalar yaşadıkları ve çözmek için kimebaşvurduklarının, hizmeti verecek kişide aradıkları nitelikler ve hizmetin kurumsal olarakyapılandırılması konusundaki görüşlerinin belirlenmesi hedeflendi. Veriler doğrultusunda,hastanelerde klinik etik danışmanlık hizmetlerinin sunulmasına ilişkin uygulamaya yönelik biryapılanma modeli geliştirilmesi ve ülkemizdeki sağlık hizmetlerinin evrensel etik ilkelere uygunolarak işleyişine farklı bir açıdan bir katkı sağlanabilmesi amaçlandı.Araştırma evreni olarak Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin dahili ve cerrahi kliniklerindegörevli hekim ve hemşireler seçildi. Verilerin toplanmasında hekim ve hemşirelere yönelik iki farklıanket hazırlanarak uygulandı. Katılımcılar anket öncesinde çalışmanın amaç ve kapsamını içeren birbilgi formuyla aydınlatılarak gönüllü olmaları esas tutuldu; kurum amirlerinden yazılı izin alındı.Verilerin istatiksel analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, aritmetik ortalama, standart sapma,minimum ? maksimum değerler, frekans ve yüzde ile her iki grup içindeki farkları karşılaştırmak içinKi-Kare Testi uygulandı.Araştırmanın sonucunda hekim ve hemşirelerin değişen sıklıklarla hasta ve ailesi, diğer sağlıkçalışanları ve hastane yönetimiyle tıbbi bakımla ilgili görüş ayrılığı yaşadıkları; en sık hasta veailesinin uygun tedaviyi reddetmesi ve kötü iletişim konularında etik sorunlarla karşılaştıkları;tamamına yakınının çalıştıkları kurumda etik danışmanlık hizmetlerinin yapılandırılmasını istediklerive hizmetin Deontoloji Anabilim Dalı bünyesinde verilmesini tercih edecekleri; hizmeti verecekkişinin mutlaka deontoloji uzmanı olması gerektiğini düşündükleri; danışmandan hekimlerin önceliklevaka danışmanlığı, hemşirelerin de etik eğitimi hizmeti bekledikleri belirlendi. Sonuçlar doğrultusundakurum bünyesinde uzman kişilerce verilecek biçimde bu hizmetin yapılandırılmasının uygun olacağıbelirlenerek, bu durumunda işleyişine yardımcı olacak ilkeler sıralandı; beraberinde hastalara veçalışanlara duyurulmasına katkı sağlayacak tanıtıcı bir broşürle, bir ?Etik Danışmanlık Raporu? formugeliştirilerek sunuldu.

Abstract:
This study is aimed at determining areas of practice where physicians and nurses face dilemmas inchoosing which medical approach the right one is, what sort of conflicts they experience with whom andfrom whom they seek help in order to solve such problems, what qualifications they require a person to havein order to render the ethics consultation service, and what their views are when it comes to organizing theservice according to the needs of their institution. In view of the data obtained, the study further aims todevelop a model/pattern whereby clinical ethics consultancy services could be rendered and to contribute,from a different point of view, to the functioning of health services in Turkey in accordance with theuniversally accepted ethical rules and principles.The universe of the research is the physicians and nurses working in the clinics of internal andsurgery in the Trakya University Medical Faculty. Two different questionnaires, one for the physicians andthe other for the nurses, were made use of in collecting data. Participants were informed by a written notegiven along with the questionnaire about the aim and content of the research, and they were asked tovolunteer. Written and oral consent was obtained from the authorities in charge of the departments where theresearch would be performed. In statistically analysing the data, defining statistical methods were employed(arithmetical average, standard deviation, minimum-maximum values, frequency and percentage), and chisquaretest was used to make comparisons between the two groups.The results of the study revealed that as far as medical care was concerned, physicians and nursesheld, in varying frequencies, different views from patients and their relatives, other health personnel and theauthorities of the hospital, that ethical problems they mostly encountered were those of the refusal of propertreatment by patients and their relatives and inefficient communication, that almost all of them wanted ethicsconsultancy service to be organised and preferred this service to be rendered by the Department ofDeontology, that they thought the person to be in charge of this service should be a deontologist, and that themain expectation of physicians from such a consultant was case consultancy and that of nurses was intrainingon ethical subjects. Taking these results into consideration, it was determined that it would beappropriate to design the aforesaid service in such a way that it would be rendered by some experts frominside the institution. The results also made it possible to list those principles that could help the serviceprove efficient following its organisation. Finally, a form was developed, namely the `Ethical ConsultancyReport? and so was a brochure to inform patients and personnel about this service.