Orman kaynaklarının toplam ekonomik değerinin tahmini: Camili biyosfer rezerv alanı örneği
Estimation of total economic value of forest resources: A case study of Camili biosphere reserve area
Yazar: UFUK DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. ATAKAN ÖZTÜRK
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman değeri = Forest valuation ; Orman ekonomisi = Forest economics ; Ormancılık = Forestry

Özet:
Orman kaynaklarının sağlamakta olduğu ürün ve hizmetlerin büyük bir kısmı
doğrudan pazara sahip olmasa da, aslında önemli ekonomik değere sahiptirler. Bu
ürün ve hizmetlerin ekonomik değeri ortaya konularak, sürdürülebilir orman
kaynakları yönetimi sağlanabilir, daha etkin bir işlevsel planlama yapılabilir,
ormanların ulusal ekonomiye olan katkısı daha gerçekçi bir şekilde ortaya konabilir.
Bu çalışmada Türkiye'de orman kaynaklarının sahip olduğu pazarı olan ve olmayan
ürün ve hizmetler ile bunların ekonomik değerini belirlemede kullanılan değer
belirleme yöntemleri hakkında kavramsal çerçeveyi oluşturmak ve ülkemizin ilk ve
tek biyosfer rezerv alanı olan Camili Biyosfer Rezerv Alanı örneğinden hareketle,
orman kaynaklarının toplam ekonomik değerini mümkün olduğunca fazla bileşenle
ortaya koymak amaçlanmıştır.
Çalışmada odun kökenli ürünlerin, odun dışı bitkisel ürünlerin, bal üretiminin,
otlatmanın ve karbon tutmanın ekonomik değerleri pazar fiyatlarına göre; toprak ve
su havzası koruma ile tıbbi bitkiler için seçenek değerinin ekonomik değerleri fayda
transfer yöntemi göre, rekreasyon işlevinin değeri seyahat maliyeti ve koşullu değer
belirleme yöntemlerine göre ve kullanım dışı değerlerin ekonomik değeri ise koşullu
değer belirleme yöntemine göre tahmin edilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın neticesinde alt sınır değerlerine göre kullanım değerlerinde öne çıkan
işlevlerin arıcılık ve bal üretimi (%51,89), karbon tutma (%21,48) ve rekreasyon
(%16,93) olduğu belirlenmiştir. Ayrıca işlevsel orman kaynakları yönetiminin
sağlanması için ekosistem hizmetlerinin değerinin belirlenmesi, ilgili planlarda ve
yönetmelikte bu hususlara yer verilmesi ve değer belirlemede karşılaşılan veri
eksikliği sorununun ortadan kaldırılması gerektiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Although most of the products and services provided by forest resources do not have
markets directly, they have important economic values. By estimating the economic
value of these products and services, sustainable forest resources management can be
ensured, better functional planning can be made and contribution of forests to
national economy can be presented more accurately.
This study aims to construct a conceptual framework about market and non-market
products and services of forest resources in Turkey and valuation methods used in
economic valuation of these products and services and also to estimate total
economic value of forest resources with maximum number of value components in
the example of Camili Biosphere Reserve Area which is the first and only biosphere
reserve area of Turkey.
The economic values of wood based forest products, non-wood forest products,
honey production, grazing and carbon sequestration are estimated by market prices;
the economic values of soil protection, watershed protection and option value of
pharmaceuticals are estimated by benefit transfer method, the economic value of
recreation is estimated by travel cost method and contingent valuation method and
the economic value of non-use values are estimated by contingent valuation method.
As a result of study, based on minimum values it is determined that outstanding
functions in total use values are apiculture and honey production (51,89%), carbon
sequestration (21,48%) and recreation (16,93 %). Also it is revealed that in order to
sustain functional forest resources management, it is necessary to estimate economic
value of ecosystem services, include these subjects in related plans and regulations
and eliminate lack of data problem encountered in economic valuation.