Otonomi kişilik özelliğinin iş performansına etkisinde sanal kaytarmanın aracı rolü: Hastanelerde bir uygulama
The role of virtual slacking in the impact of autonomic personality on business performance: An application in hospitals.
Yazar: ASLI EKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIRIM BEYAZIT GÜLHAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Çalışma, sağlık çalışanlarının otonomi kişilik özelliği, iş performansı ve sanal
kaytarma düzeylerini belirlemek, bu değişkenleri sosyo-demografik özellikler
açısından incelemek ve otonomi kişilik özelliği ile iş performansı arasındaki ilişkide
sanal kaytarmanın aracı rolünü araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Türkiye'de
bulunan iki büyük eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan sağlık çalışanları
üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, anket formu ile toplanmıştır. Eksiksiz yanıtlanan
740 anket bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Verilerin analizi, SPSS 23,0 paket
programıyla analiz edilmiştir. Uygun modellerin Sobel testi ile aracılık etkisi
belirlenmiştir. Çalışmada; çalışanların %37'sinin doktor, %50,1'inin hemşire-ebe,
%12,8'inin tekniker-teknisyenlerden oluştuğu saptanmıştır. Değişkenler
incelendiğinde, çalışanlarda kişisel başarı, özgürlük, yalnızlıktan hoşlanma faktörleri
ile otonomi kişilik özelliği genel yüksek düzeyde bulunmuştur. Ancak önemli sanal
kaytarma, önemsiz sanal kaytarma ve sanal kaytarma genel orta düzeyde
belirlenmiştir. Oysa diğerkamlık, görev performansı ve iş performansı genel yüksek
düzeyde fakat sorumluluk ve bağlamsal performans puanları çok yüksek düzeyde
bulunmuştur. Ayrıca çalışanların otonomi kişilik özelliği, iş performansı ve sanal
kaytarma düzeylerinin bazı sosyo-demografik özelliklere göre farklılaştığı
belirlenmiştir. Sonuç olarak, otonomi kişilik özelliği genel ile diğerkamlık arasında
sanal kaytarma genelin; yalnızlıktan hoşlanma ve kişisel başarı ile diğerkamlık
arasında önemli sanal kaytarmanın kısmi aracı değişken olduğu belirlenmiştir. Yine
otonomi kişilik özelliği genel ile sorumluluk arasında sanal kaytarma genelin; kişisel
başarı ile sorumluluk arasında önemli sanal kaytarmanın kısmi aracı değişken olduğu
saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Otonomi kişilik, Sanal kaytarma, İş performansı, Hastane

Abstract:
The study was conducted to determine autonomy personality trait, job performance
and virtual slacking (cyberslacking) levels of healthcare workers, to examine these
variables in terms of socio-demographic characteristics and to investigate the
mediating role of virtual slacking in the relationship between autonomy personality
trait and job performance. The study was carried out on health care workers in two
major education and research hospitals in Turkey. The data were collected by
questionnaire form. In total, 740 questionnaires were answered in full and these were
transferred for computerized analysis. Data analysis was performed with SPSS 23.0
package program. The mediated effect of appropriate models was determined by Sobel
test. In the study, 37% of the employees were doctors, 50.1% were nurses or midwives,
and 12.8% were technicians. The analysis of the variables has shown that personal
accomplishment, loneliness preference and autonomy personality trait general were
high. Significant, insignificant, and overall virtual slacking were found to be at medium
levels. Altruism, task, and job performance were at high levels while responsibility and
contextual performance were very high. In addition, it was determined that the
autonomy personality traits, job performance and virtual slacking levels of the
employees differed according to some sociodemographic characteristics. As a result,
the autonomy personality trait is the general shift between the general and the altruism;
It was determined that overall virtual slacking is a partial mediating variable between
autonomy personality trait and altruism, and significant virtual slacking is a partial
independent variable between loneliness preference and personal accomplishment, and
iv
altruism. Again, between the autonomy personality trait and the responsibility, the
overall virtual slacking was found to be a partial mediating variable; It was also found
that significant virtual slacking is a partial mediating variable between personal
achievement and responsibility.
Keywords: Autonomy personality, Virtual slacking, Business performance,
Hospital