Yüksek gerilim enerji iletiminde korona kayıpları
Corona losses in HV transmission lines
Yazar: MUSTAFA BAL
Danışman: PROF. DR. AYTEN KUNTMAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Korona = Corona ; Korona deşarjı = Corona discharge ; Yüksek gerilim hatları = High voltage lines

Özet:
Yüksek gerilim enerji iletim hatlarında enerjinin taşınması sırasında bir kısım enerji havada kaybolur. Kaybolan bu enerji iletim hatlarının uzunluğuna göre birkaç bin KW'lardan MW'lara kadar ulaşabilir. Bu nedenle yüksek gerilim hatlarının taşınmasında göz önünde tutulması gereken faktörlerden biride korona kayıplarıdır.Kayıp enerjinin oluşması iletim hatlarındaki gerilimin artmasıyla havada iyonize olayı ile birlikte başlar (havada iyonizasyona sebep olan serbest iyonların kaynağı yeryüzünün radyoaktivitesi, kozmik ışınlar, güneşten gelen morötesi ışınlar v.b.'dir.). Gerilimin biraz daha artması ile birlikte serbest elektronların çarpışma sayıları ve hızları da artar. Bu durumdan sonra iletim hattı çevresinde parça parça yada bütünsel bir ışıltı görülür. İşte hat geriliminin artması ve hattı çevreleyen havanın delinme alan gerilimine (Eeff=21,2 kV/cm) ulaşmasından sonra görülen parıltıya korona, ışıltı şeklinde oluşan kayıplara da korona kayıpları denir.Tezimde giriş bölümünde korona olayından bahsedilmiş ve korona olayı sonucu görülen ışık zarı kalınlığının hesaplanması verilmiştir. Genel kısımda, pozitif ve negatif sivri uç koronası ile koronanın endüstrideki uygulamalardan bahsedildi. koronaya etki eden faktörlerden bahsedilmiş ve ilgili formüller verilerek Peek ve Peterson formülleriyle korona kaybının nasıl hesaplanacağı gösterildi. Malzeme ve Yöntem kısmında, Genel kısımda verilen formüllerden yararlanarak, korona kaybına değişken çevre şartlarının etkisi grafik uygulamalarıyla verildi. Korona başlangıç ve sönümleme gerilimlerinin belirlenmesine yönelik deneyler yapıldı. Bulgular kısmında korona ile ilgili yapılan deneylere ilişkin ölçüm sonuçları verilerek kayıpları hesaplandı. Tartışma ve Sonuçlarda, tezde yapılan çalışmalar ile ilgili değerlendirmeler yapıldı.

Abstract:
A partion of energy on high voltage power transmission lines, is lost in the air during the transportation. The lost energy can reach up from KW?s to MW?s depending on the length of transmission lines. Therefore corona loss is one of the main factors must be considered in carrying high voltage.The energy losses are result of ionization in air while the voltage increases in transmission lines(The sources of the free ions which cause ionization event in the air are radyoactivity of the earth, cosmic rays, solar ultraviolet beams come from sun). The collision numbers and the speeds of free electrons increase with increasing voltage. After this case holistic or piecemeal sparkle can be seen around the transmission line. Corona is the sparkle that seen after increase in voltage to the breakdown voltage and corona losses occur with the sharp of sparkle.At the begining of my study, the corona event is explained and calculations of thickness of the light film are given. Positive and negative sharp corona and industrial applications of corona are explained in the general part. The factors which effect corona are explained and the methods of calculation the corona loses by Peek and Peterson formulas are given. In the material and method part, by using the formulas given in general part, the effect of variable environmental conditions to corona loss is given by graphical applications. All relevant factors was evaluated in the discussion and conclusion part of this study.