Türkiye'de ortaöğretim  okullarındaki öğrencilerin gençlik liderlik özelliklerinin incelenmesi
Study of youth leadership qualities of high school students in Turkey
Yazar: RAMAZAN CANSOY
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN TURAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gençlik = Youth ; Lider yöneticilik = Leader managership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Öğrenciler = Students

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ortaöğretim okullarındaki öğrencilerin gençlik liderlik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Bu çalışma tarama modelindedir. Veri toplama aracı olarak Gençlik Liderlik Özelikleri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya Üsküdar ve  Beykoz ilçelerinde  bulunan 6 tane ortaöğretim kurumuna devam eden 1123 tane öğrenci katılmıştır.  Toplanan veriler, parametrik olmayan testlerden Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Öğrencilerin, güven duyma ve güvenilir olma boyutunda en yüksek düzeye sahip olduğu, iletişim becerilerinde ise en düşük düzeye sahip olduğu bulunmuştur.  Gençlik liderlik özellikleri düzeyinin kızlarda ve devlet okullarındaki öğrencilerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Gençlik liderlik özelliklerinin Anadolu imam hatip liselerinde en yüksek, fen lisesi öğrencilerinde en düşük düzeyde  olduğu,  akademik başarısı fazla olan öğrencilerde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda daha çok kitap okuyanlarda daha yüksek olduğu, ders içi veya ders dışı etkinliklere, toplum hizmetlerine katılanlarda ve takım sporlarına katılanlarda yüksek olduğu bulunmuştur. Gençlik liderlik özellikleri anne babaları demokratik ve güven verici  olanlarda daha yüksek düzeyde bulunmuştur. Öğrencilerin gençlik liderlik özellikleri düzeyinin yaşa, evdeki kardeş sayısına,  aile gelir düzeyine,  çocukların doğum sırası değişkenine, anne baba eğitim düzeyine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Sonuç, Tartışma ve Öneriler: Öğrencilerin  orta seviye ve üzerinde liderlik özelliklerine sahip oldukları söylenebilir. Anne baba tutumunun güven ve değer verici olmasının, liderlik özelliklerinin gelişmesinde etkili olduğu söylenebilir. Kitap okumanın düşünce deneyimi ve eleştirel düşünme becerileri kazandırdığından liderlik özelliklerini geliştirdiği söylenebilir. Ders içindeki ve ders dışındaki sosyal, kültürel, sportif etkinliklere ve toplum hizmetlerine katılımın farklı  liderlik özelliklerini geliştirdiği söylenebilir. Gençleri kendini yönetebilen,  gelecek algısına sahip, mefkuresi olan, özgür irade sahibi, ruh olgunluğunun peşinden koşan,  dünyayı tanıyan ve algılayan, kendine inanan,  mesuliyet duygusuna sahip,  düşüncesini  harekete taşıyabilen, mücadeleyi göze alan liderler olarak yetiştirmek için, millî bir  gençlik anlayışı  ile liderlik teorilerinin sentezi yapılarak, özgün ve millî bir gençlik liderlik modeli ortaya konabilir.

Abstract:
Purpose: This study aimed to investigate youth leadership qualities of  high school students.
Method: This study was in survey model, wherein The Scale for Youth Leadership Qualities was used as a data collection instrument. The research covered six high schools in Üsküdar and Beykoz, wherein the number of the participant students was 1123. The data collected in the study was analyzed through non-parametric tests: Mann Whitney-U and Kruskal Wallis.Results: It was discovered students were at highest level in the dimension of trusting and being trustworthy while being at lowest in communication skills.  Meanwhile, it was discovered the level of students' youth leadership qualities was higher in girls and in students at public schools; it was highest in students of Anadolu Imams and Hatibs Training High Schools while being lowest in students of Science High Schools; it was higher in students with higher academic success; it was higher in students who read more books; it was higher in those who participate more frequently in in-class or extracurricular activities and in social services as well as in team sports. Again, it was discovered the level of students' youth leadership qualities was higher in those with democratic and trustworthy parents. In the meantime, it was discovered the level of Students' Youth Leadership Qualities did not differ by age, the number of siblings at home, the level of family income, the variable of the order of children's birth, or the education level of parents.Conclusion and Discussion: It could be said students had leadership qualities at intermediate and upper levels and reassuring and supportive attitudes of parents were effective in development of leadership qualities. Also, it might be remarked reading books boosts leadership qualities since it cultivates thinking experience and critical thinking skills. It might be said participation in in-class and extracurricular social, cultural, sportive activities and social services contributes to such leadership qualities. In order to train the youth as leaders that can govern themselves, are perceptive of future, possess their own ideal, and dare struggle, the leadership theories are to be synthesized with the perspective of a national youth so that an authentic national youth leadership model can be developed.