Periodontal tedavi hakkında detaylı bilgilendirmenin dental anksiyete üzerine etkisi
The effect of detailed information about periodontal treatment on dental anxiety
Yazar: CEREN DEMİRALP
Danışman: PROF. DR. DİLEK ŞENGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Dental implantlar = Dental implants ; Dental plak = Dental plaque ; Dental taş temizleme = Dental scaling ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Periodonti = Periodontics ; Stres = Stress ; Stres yönetim teknikleri = Techniques of the stress management

Özet:
Amacımız periodontal hastalık nedeniyle müracaat eden hastalara sözel bilgilendirme veya sözel bilgilendirme ile birlikte bilgisayar yardımı ile ayrıntılı görsel bilgilendirme yapılmasının hastanın anksiyete ve vital bulgu değerlerine yansımasını tespit edebilmek ve bunun yanı sıra elde edilen bulgular ile farklı periodontal tedavilerdeki kaygı kıyaslanmasının yapılabilmesidir. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Ana Bilim Dalına başvuran ve periodontal tedavi ihtiyacı olan 149 hasta dahil edilmiştir. Hastalar periodontal tedavi ihtiyaçlarına göre: Grup I; cerrahisiz periodontal tedavi, Grup II; cerrahi periodontal tedavi ve Grup III; ileri periodontal cerrahi olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır.Hasta grupları da kendi aralarında bilgilendirme şekillerine göre; Grup A: Yapılacak tedavi hakkında sözel olarak bilgilendirilen hastalar. Grup B: Yapılacak tedavi hakkında sözel ve bilgisayar yardımı ile ayrıntılı görsel bilgilendirme yapılan hastalar olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır. Hastalara STAI ve Dental Hijyen Korku Ölçeği (DHFS) uygulanmıştır. Çalışmamızın sonuçlarına göre hastalar bilgilendirme durumuna göre ayrıldığında STAI-I ve II ile DHFS skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak DHFS testinin spesifik korku uyarıcıları alt ölçeğinde sözel ve görsel olarak bilgilendirilen hasta grubunda sadece sözel bilgilendirilen gruba göre daha yüksek değerler tespit edilmiştir. Grup A hastalarında STAI-I, DHFS ve DHFS'nin alt ölçeklerinden genel anksiyete ve spesifik korku uyarıcıları değerlerinin kadınlarda erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Yaş ve dişhekimine gitme sıklığının herhangi bir farka neden olmadığı gözlenmiştir. Daha önce uygulanan tedaviler bakımından incelendiğinde en yüksek anksiyete değerleri daha önce hiç tedavi uygulanmamış grupta belirlenmiştir. Eğitim durumuna göre ise Grup B'de üniversite-yüksekokul mezunlarının ilkokul-ortaokul mezunlarına göre daha düşük STAI-I değerine sahip oldukları belirlenmiştir. Tedavi grupları ayrı ayrı incelendiğinde cerrahisiz ve cerrahi periodontal tedavi gruplarında Grup A ve B arasında STAI-I, STAI-II ve DHFS skorları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamasına rağmen ileri periodontal cerrahi grubunda Grup B hastalarında DHFS skorları Grup A'ya göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda her 3 tedavi grubu kendi aralarında karşılaştırıldığında STAI-I, STAI-II ve DHFS skorları bakımından fark bulunmamıştır. Hastaların STAI-ağrı algısı ilişkileri incelendiğinde STAI-II değeri yüksek hastaların işlem sırasında daha çok ağrı hissettiği belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre periodontal tedavi tipinin dental anksiyete skorları üzerine etki etmediği, bununla birlikte bilgilendirme derecesi arttıkça hastaların anksiyete skorlarınında arttığı belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bir diğer sonuçta periodontal tedaviler sırasında kadınların erkeklere göre daha yüksek anksiyete değerlerine sahip olduğudur. Bu konuda daha geniş hasta populasyonuna sahip ve diğer dental tedavi tiplerini de kapsayan daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The purpose of this study was to evaluate the effect of preoperative verbal and/or computer-aided visual information on patients' state anxiety levels and its correlation with the vital diagnostic tools during periodontal treatments. Also findings from different periodontal treatment approaches were compared. Patients who have been reffered to Hacettepe University Faculty of Dentistry Department of Periodontology and need periodontal treatment were invited to the study. 149 patients categorized into three different groups according to their periodontal treatment needs. Group I: Non-surgical periodontal treatment Group II: Surgical periodontal treatment. Group III: Advanced surgical periodontal treatment. All patients were randomly divided to two groups according to the given information type. Group A: Patients who were given only verbal information, Group B: Patients who were given both verbal and computer-aided detailed visual information. Two tests, STAI and Dental Hygien Fear Survey were done to both groups. According to results of the study; there is no statistical difference between STAI-I, STAI-II and DHFS between group A and B. However group B had higher spesific fear scores than group A. In group A women had higher STAI I, DHFS and general anxiety and spesific fear scores, which are the subgroups of DHFS, than men. Age and frequency of dental visits had no effect on dental anxiety scores. Patients who did not have any kind of periodontal treatment before had highest anxiety scores. When the effect of education level had been invastigated; in group B patients who have education level of university or higher had lower anxiety socres than the patients who are graduated from primary school. When different periodontal treatments were evaulated individually, in treatment groups I and II there were no statistical difference between groups A and B. However in group III, patients in group B had higher DHFS scores than group A. When the 3 different treatment approaches were compared with regard to STAI and DHFS there was no statistical difference. The corelation between STAI and the perception of pain showed that the patients who had higher STAI-II scores perceived higher pain during the treatment. According to the results of this study it can be concluded that the type of the periodontal treatment does not affect the anxiety scores of the patients. However, patients who were given detailed information about the treatment had higher anxiety scores. An other result of the study is; women had higher anxiety scores than men during periodontal treatments. There is a need for further studies covering other dental treatments with higher numbers of participants