Hareket hastalığında denge sistemini etkileyen parametrelerin araştırılması
Investigation of parameters affecting the balance system in motion sickness
Yazar: KÜBRA AYDIN
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Denge = Equilibrium ; Görme keskinliği = Visual acuity ; Hareket hastalığı = Motion sickness ; Hareket tutması = Motion sickness ; Postural denge = Postural balance ; Refleks-vestibülo oküler = Reflex-vestibulo ocular ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual ; Vestibüler hastalıklar = Vestibular diseases

Özet:
Hareket hastalığı (HH), vestibüler ve/veya vizüel uyarımlarla meydana gelebilmektedir. Lineer, angular ya da multiplanar ivmelenmelerde ve vestibülo-oküler reflekslerin (VOR) bozulmasında HH semptomları oluşabilmektedir. Dengenin sağlanmasında etkili olan vestibüler, vizüel ve somatosensör sistemler arasındaki uyumsuzluklar postural instabiliteye neden olabilmektedir.

Çalışmamızda, HH duyarlılığı olan bireylerde vizüel, vestibüler ve somatosensör parametrelerin incelenmesi ve bireylere uygulanan farklı test yöntemleri ile HH'nin tanılanması ve değerlendirilmesinde etkili parametrelerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, 20-50 yaş aralığında; deney grubunda 36 birey (33K, 3E) (yaş ort=28,8±8,1) ve kontrol grubunda 24 birey (19K, 5E) (yaş ort=24,5±4,3) yer almıştır. Katılımcılara yürüme bandında yakın görsel keskinlik, bilgisayarlı dinamik postürografi, videonistamografi ve vizüel uyarılmış potansiyeller (VEP) testleri uygulanmıştır.

Bulgularda, hasta ve sağlıklı bireyleri ayıran en etkili parametre %77,8 sensitivite, %95,8 spesifite ile dinamik görsel keskinlikte (DGK) gözlenmiştir. Deney grubunun DGK, görsel keskinlik kaybı, vizüel, vestibüler ve kompozit skor parametreleri sağlıklı kontrollere kıyasla daha düşük bulunmuştur (p<0,01). Okülomotor testlerde, deney grubunun sakkadik doğruluk (p=0,01) ve faz kayması (p<0,01) değerleri kontrollere kıyasla daha düşük saptanmıştır. VEP testinde deney grubu içinde 14 kişide HH semptomları ortaya çıkmış ve semptomlu-semptomsuz karşılaştırmasında semptomlu bireylerde binoküler ve monoküler kayıtlarda P100-N145 amplitüdleri daha düşük gözlenmiştir (p<0,05).

Sonuç olarak, HH'de translasyonel VOR'un aktivasyonu ile DGK değerinin anlamlı düşüşü bireylerde vestibüler hipofonksiyon olabileceğini düşündürmüştür. Vestibüler sistem disfonksiyonunun, vizüel girdilere olan duyarlılıkla birleştiğinde, vizüel-vestibüler entegrasyon bozukluğunun meydana gelebileceği ve bu durumun HH gelişiminde rol oynayabileceği düşünülmüştür. Sistemler arası entegrasyon bozukluğu ile meydana gelebilecek semptomların, bireylerin vizüel dikkatlerini etkileyebileceği ve okülomotor ve VEP testlerinde bu durumun yordanması gerektiği düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Hareket tutması, Vestibüler hastalıklar, Görme keskinliği, Refleksvestibülo oküler, Uyarılmış potansiyeller-görsel

Abstract:
Motion sickness (MS) may occur with visual stimuli, accelerations and disruption of VOR. Conflicts between vestibular and visual systems may cause MS.

In our study, it was aimed to investigate the visual, vestibular and somatosensory parameters in MS susceptibility and to determine the effective parameters in the diagnosis of MS with different methods. In the study, 36 motion sickness susceptible individuals in the experimental group (33F, 3M) (mean age=28.8±8.1) and 24 healthy individuals in the control group (19F, 5M) (mean age=24.5±4.3). Near visual acuity test on treadmill, dynamic posturography, videonystamography and visual evoked potentials (VEP) tests were applied.

In the findings, the most effective parameter distinguishing patients and healthy individuals was observed in dynamic visual acuity (DVA) with 77.8% sensitivity, 95.8% specificity. DVA, visual acuity loss, vestibular, visual and composite score parameters of the experimental group were lower than controls (p<0,01). The saccadic accuracy and phase shift values of the experimental group were lower than the controls (p<0,05). In the VEP, 14 patients had MS symptoms, symptomatic individuals had lower P100-N145 amplitudes in binocular and monocular records than asymptomatic individuals (p <0.05).

As a result, the decrease in DVA value suggests that susceptible individuals may have vestibular hypofunction. When the vestibular system dysfunction is combined with sensitivity to visual inputs, visual-vestibular integration dysfunction may occur and this may play a role in the development of MS. Inter-sensory integration dysfunction may affect the visual attention of individuals and this situation should be predicted in the oculomotor and VEP tests.

Key Words: Motion sickness, Vestibular diseases, Visual acuity, Reflex-vestibulo ocular, Evoked potentials-visual