Hayvan hakları kapsamında kentsel alanlarda sokak köpekleri olgusu İzmir – Nevşehir illeri örnekleri
Stray dogs fact in urban areas within animal rights: İzmir – Nevşehir cases
Yazar: KIVANÇ DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. ZERRİN TOPRAK KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Hayvan hakları = Animal rights ; Hayvanları Koruma Kanunu = Animal Protection Law ; Kamusal alan = Public space ; Kentsel alanlar = Urban areas ; Koruma kanunları = Protection laws ; Köpekler = Dogs ; Nevşehir = Nevşehir ; Sokak köpekleri = Stray dogs ; Sokaklar = Streets ; İzmir = Izmir

Özet:
Sokak hayvanları sayısının kentsel alanlarda giderek artmasından dolayı bu durumdan karşılıklı olarak zarar gören insan ve hayvanların zararlarının önlenmesi amacıyla gerek uluslararası gerekse ulusal düzeyde çeşitli mevzuat hükümleri yürürlüğe konulmuştur. Bu noktadan hareketle 15 Ekim 1978 tari-hinde ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi hayvan haklarına genel bir bakış açısı getirmesi insan ve hayvanların birbirlerinden gördükleri karşılıklı zararların önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu beyanname ile bağlantılı uluslararası düzeyde ve ülkelerin kendi egemenlik sınırları içerisinde yürürlüğe giren ulusal mevzuat hükümleri ve bu hükümlerin uygulanmasının incelenmesi araştırma için önemli bir noktayı oluşturmaktadır. 
Geçmişten günümüze Türkiye'de hayvan haklarıyla ilgili önemli gelişme-ler kaydedilmiştir. 2004 yılında yürürlüğe giren 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu bu gelişmelerin somut bir çıktısı olup ayrıca merkezi yönetim ve yerel yönetimlere belirli sorumluluklar yüklediğinden dolayı bu araştırmanın mantık-sal çerçevesini oluşturmaktadır. Bu bağlamda Türkiye'de hayvanları koruma mevzuatının uygulanışı ve sorunların çözümünde merkezi yönetim, yerel yöne-timler, hemşehriler ve sivil toplum örgütlerinin duyarlılığının yanında birbirleri ile olan işbirliği de oldukça önemlidir. 
Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile bağlantılı mevzuat hükümlerine dayanılarak İzmir ve Nevşehir ille-rinde mekânsal analizler ışığında sorun tespiti ve bu tespit edilen sorun alanları-na ilişkin çözüm önerileri geliştirmek büyük önem taşımaktadır. Sokak köpekle-rinin ortaya çıkışının kök nedenleri kamu yönetiminin temel ilkeleri içerisinde planlamacılıktan kontrole kadar olan süreç içerisinde incelenmesi sorunların da-ha belirgin bir şekilde tespit edilmesini sağlayacaktır. 
Araştırmanın yöntemi genel olarak literatür taraması, insan ve hayvanla-rın karşılıklı olarak etkileşimde bulunduğu durumlarda ise basın araştırmalarına dayanacaktır. Ayrıca İzmir ve Nevşehir illerinde yaşayan 18 yaş üstü bireylerle yapılacak anket görüşmesine, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Nevşehir Belediyesi ile gerçekleştirilecek mülakat değerlendirmesine dayanacaktır. Tüm bu değer-lendirmeler alanında uzman öğretim üyeleri ile belediye bünyesinde çalışan ka-mu görevlileriyle yapılan görüşmelerle desteklenecektir. 
	
Anahtar Kelimeler:  Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesi, Hayvanları Koru-ma Kanunu, Sokak Köpekleri, Merkezi Yönetim, Yerel Yönetimler.

Abstract:
As the number of street animals is increasing in urban areas, various le-gislative provisions have been entered into force an both in international and national level in order to prevent harm to people and animals which are mutually damaged. The Universal Declaration of Animal Rights, announced on October 15, 1978, is of great importance for bringing an overview of animal rights. In connection with this declaration, the provisions of the national legislation, both in the international level and within the sovereignty of the countries, constitute an important point for research.
From past to present day, important developments in animal rights have been recorded in Turkey. The Law on the Protection of Animals numbered 5199, which was enacted in 2004, has become an important key element in this point. In this context, in addition to the sensitivity of central government, local governments, citizens and non-governmental organizations to the implementation of animal protection legislation in Turkey and the solution of problems, coopera-tion with each other is also very important. 
Based on the provisions of in legislation related to the Universal Declara-tion of Animal Rights and Law on the Protection of Animals No. 5199, it is very important to identify the problems in the light of spatial analyzes in both provin-ces and to propose solutions for these identified problem areas. The root causes of the emergence of stray dogs will enable the problem to be more clearly identi-fied in the process of planning, from planning to control, within the basic prin-ciples of public administration.
The method of research will generally be based on literature searches, and on media research where humans and animals interact with each other. In addition, it will be based on the questionnaire interview to be made to individuals over 18 who live in İzmir and Nevşehir province areas, the interview evaluation with İzmir Metropolitan Municipality and Nevşehir Municipality. All these eva-luations will be supported by interviews with expert faculty members and public officials working in the municipality.
	
Keywords:  The Universal Declaration of Animal Rights, The Law on The Pro-tection of Animals, Stray Dogs, Central Government, Local Goverments.