Makülopapüler ilaç erüpsiyonlarında histopatolojik paternler ve sistemik tutulumla ilişki
Histopathologic patterns in maculopapular drug eruptions and relation with systemic involvement
Yazar: AYŞE ŞERMİN FİLİZ ACIPAYAM
Danışman: UZMAN BİLGEN ERDOĞAN ; UZMAN FÜLYA GÖKSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Dermatit = Dermatitis ; Dermatoloji = Dermatology ; Histopatoloji = Histopathology ; İlaç erupsiyonları = Drug eruption ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Giriş ve Amaç.
İlaç erüpsiyonları sıklıkla iyi seyirli ve kısa sürede iyileşme gösteren makülopapüler erüpsiyon
(MPE) şeklinde karşımıza çıkar. Bazı hastalarda makülopapüler ilaç erüpsiyonlarına ateş,
lenfadenopati, hematolojik anomaliler ve organ hasarı gibi sistemik bulgular eşlik eder. Şiddetli
sistemik tutulum ve mortalite potansiyeli bulunan DRESS sendromu görülen hastalar ile ilgili
klinik ve histopatolojik patolojik özellikler aydınlatılmaya başlasa da DRESS kriterlerini
sağlamayan, ancak sistemik bulguların görüldüğü MPE hastalarının morfolojik özellikleri
üzerinde yeterince çalışılmamıştır.
Bu çalışmada sadece deri lezyonları ile seyreden MPE ile hafif ve şiddetli sistemik bulguların
eşlik ettiği MPE görülen hastalarının klinik ve histopatolojik özelliklerini değerlendirmeyi
amaçladık.
Gereç ve Yöntem.
Çalışmamızda dermatoloji kliniğimizde Ocak 2012-Ocak 2017 yıllarında makülopapüler ilaç
erüpsiyonu nedeni ile yatarak takip ve tedavi edilen hastaların retrospektif klinik ve patolojik
özellikleri değerlendirildi. Eşlik eden sistemik tutulum varlığı ve şiddetine göre hastalar; MPE,
hafif sistemik semptomların eşlik ettiği MPE (hsMPE) ve şiddetli sistemik semptomların eşlik
ettiği MPE (şsMPE) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Tüm gruplarda izlenen histopatolojik
paternler ve tek bir lezyonda izlenen toplam histopatolojik patern sayıları karşılaştırıldı.
Bulgular.
Toplam 41 hasta değerlendirildi. MPE grubunda 18, hsMPE grubunda 14, şsMPE grubunda 9
hasta izlendi. Tüm gruplarda en sık izlenen histopatolojik değişiklik süperfisiyal perivasküler
lenfositik infiltrasyondu. İnterfaz değişiklikleri ve derin dermal infiltrasyon, sistemik tutulum
ile ilişkili bulundu (p=0.001). Ekzematöz patern, dermal nötrofilik ve eozinofilik infiltrasyon,
MPE, hsMPE ve şsMPE grupları arasında fark göstermedi. Sistemik tutulum görülen hastaların
deri biyopsilerinde, sadece deri bulguları görülen hastalara göre daha fazla sayıda histopatolojik
değişiklik izlendi (p=0.001).
Sonuç.
İnterfaz dermatiti, derin dermal tutulum ve tek bir lezyonda çok sayıda histopatolojik paternin
görülmesi sistemik tutulum açısından uyarıcı olmalı, makülopapüler ilaç erüpsiyonu görülen
tüm hastalar olası sistemik tutulum açısından değerlendirilmeli ve takip edilmelidir.
Anahtar Kelimeler.
Makülopapüler ilaç erüpsiyonu, DRESS, DIHS, dermatopatoloji.

Abstract:
Introduction and Aim.
Drug eruptions are generally present as a maculopapular rash with a benign course and rapid
healing. Systemic features such as fever, lymph node enlargement, hematologic abnormalities
and visceral involvement are present in some patients with maculupapular eruption (MPE).
Clinical and histopathologic features in DRESS have been started to evaluate in some recent
dermatopathologic stuides. However, clinical and histopathological findings of MPE with
systemic features have not been studied yet.
We aimed to evaluate clinical and histopathologic findings in isolated MPE, mild and severe
systemic features with MPE.
Materials and methods.
Clinical and histopathologic findings in patients with maculopapular drug eruption, in
dermatology inpatient clinic, from January 2012 to January 2017, evaluated retrospectively
with patient files. Patients were separated to three groups according to the evidence of systemic
involvement and severity; MPE, MPE with mild systemic symptoms (msMPE), MPE with
severe systemic symptoms (ssMPE). Histopathlological patterns and total number of
histopathological patern in same lesion were compared between each groups.
Results.
Total number of patients in all groups were 41. There were 18 patients in MPE group, 14
patients in msMPE group and 9 patients in ssMPE group. Superficial perivascular lymphocytic
infiltration was the main histopathologic change in all patients. Inferphase changes and deep
dermal infiltration found to be related with systemic involvement (p=0.001). Eczematous
pattern, dermal neutrophilic and eosinophilic infiltration did not show difference between MPE,
msMPE and ssMPE groups. Skin biopsies in patients with systemic involvement presented with
co-existence of more histopathologic features (p=0.001).
Conclusion.
Interphase dermatitis, deep dermal involvement and multiple histopathologic patterns in a
single biops should raise the suspicion of systemic involvement. All patients with
maculopapular drug eruption should be examined and closely monitored for possible systemic
involvement.
Key words.
Maculupapular drup eruption, DRESS, DIHS, dermatopathology