Kentiçi ulaşım sonucu oluşan negatif dışsallıklar ve önleme yolları
Negative externalities of urban transportation and the ways of prevention
Yazar: SERKAN BENK
Danışman: PROF. DR. DOĞAN ŞENYÜZ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Günümüzde kentler trafik tıkanıklığı, çevresel bozulma, trafik kazası ve gürültügibi önemli ulasım sorunlarıyla karsı karsıyadırlar. Bu tür sorunlar ulasım faaliyetiesnasında olusan özel maliyetlerin sosyal maliyetlere esit olmamasındankaynaklanmaktadır. Yani bireyler ulasım faaliyeti esnasında meydana getirdiklerimaliyetlerin tamamına katlanmamakla birlikte olusturdukları maliyetlerin bir kısmınıdıssal maliyet seklinde topluma yansıtmaktadırlar. Kentiçi ulasımın negatif dıssallıklarıolarak ifade edilen bu sorunun önlenmesine yönelik herhangi bir müdahalenin olmamasıgelecekte daha büyük ve karmasık sorunların meydana gelmesine neden olacaktır.Bu çalısmanın amacı kentiçi ulasım sonucu olusan negatif dıssallıklarınboyutlarını ortaya koymak ve söz konusu dıssallıkların içsellestirme sürecindeuygulanan yöntemlerin sürdürülebilir ulasım anlayısı açısından değerlendirmesiniyapmaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikli olarak dıssallık kavramına iliskinaçıklamalara yer verilmis olup, bu açıklamalar ısığında kentiçi ulasım dıssallıklarıincelenmistir. ?ncelemede kentiçi ulasım dıssallıklarının türleri, olusma nedenleri vemeydana getirdiği ekonomik etkiler değerlendirilmistir. Son olarak, kentiçi ulasımdıssallıklarının sürdürülebilir ulasım anlayısı içerisinde nasıl içsellestirilmesi gerektiğiortaya konulmustur.Sonuç olarak kentiçi ulasım dıssallıklarının önlenebilmesi öncelikli olarakgeleneksel ulasım anlayısından sürdürülebilir ulasım anlayısına geçisle mümkündür. Budurum ulasımda paradigma dönüsümüne ihtiyaç duymakla birlikte, kapsamlı bir etkianalizini ve toplumun bütün kesimlerini kapsayan bir yapıyı ele almayı gereklikılmaktadır.

Abstract:
Today?s cities face serious transportation problems such as traffic congestion,environmental degradation, accidents and noise. These problems result from theinequality between private costs and societal costs. In other words individuals do notincur all of the costs they generate in their transportation activities and reflect some ofthese costs on to the society as negative externalities. If this problem, which is alsocalled negative externalities of urban transportation, is not addressed it will result inbigger and more complex problems in the future.The aim of this study is to determine the dimensions of negative externalitiesresulting from urban transportation and evaluate the approaches used in internalizingthese externalities from a sustainable transportation approach. Towards this end theconcept of externalities is explored and intercity transportation externalities areexamined. In this examination the types, causes and economic effects of urbantransportation externalities are evaluated. Lastly an approach for internalizing urbantransportation externalities that is compatible with a sustainable transportation approachis presented.As a result, prevention of urban transportation externalities is possible through ashift from traditional transportation approach to sustainable transportation approach. Inaddition to a paradigm shift in transportation this requires an exhaustive impact analysisand reviewing of a structure that spans all segments of the society.