Tip 2 diyabetli bireylerde hedonik açlık durumu, uyku kalitesi ve kan biyokimyasalları arasındaki ilişki
The relationship between hedonic humanity and sleep quality, eating awareness and blood biochemicals in Type 2 diabetes
Yazar: NURHAN KÜRTÜNCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE PEHLİVAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu kesitsel araştırmada tip 2 diyabet tanısı almış yetişkinler bireylerde   hedonik açlık durumu, uyku kalitesi ve  kan biyokimyasal parametreleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tamamlayıcı tipte bir çalışma olan bu araştırma hastaneye başvuran tip 2 diyabet tanısı almış 74 kişi ile yürütülmüştür. Bu araştırmanın verileri yüzü yüze anket formu ile araştırmacı tarafından toplanmıştır. Anket katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, antropometrik ölçümler ve kan biyokimyasal parametreleri içermektedir. Vücut kompozisyonu Biyoelektriksel İmpedans Analizi ile ölçüm yapılmıştır. Katılımcıların hedonik açlık durumlarını belirlemek için Besin gücü ölçeği, uyku kalitesini belirlemek için ise Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 50,49±8,38 yıl (min ±23, maks±64 yıl)'dır. Grubun Beden Kütle İndeksi (BKİ) dağılımına göre %8,1'i normal, %28,4'ü fazla kilolu, %27,0'ı 1.derece obez, %16,2'si 2.derece obez ve %20,3'ü ileri derece obez olduğu saptanmıştır. Bireylerin Besin Gücü Ölçeği toplam puan ortalamaları trigliserit düzeyi normal olanlarda yüksek olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek belirlenmiştir (p=0,042).  Besin Gücü Ölçeği toplam puanları ile Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puanı (r:0,307, p=0,008), Uyku ilacı kullanımı (r:0,229, p=0,049) ve Gündüz işlev bozukluğu (r:0,313, p=0,007) alt boyut puanları arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puanı ile beden kütle indeksi (r:0,253, p=0,030), bel çevresi (r:0,232, p=0,046), kalça çevresi (r:0,243, p=0,037) ve vücut yağı (r:0,289, p=0,012) arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü  istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Bireylerin hedonik açlık düzeyleri arttıkça uyku kalitesi azalmaktadır. Beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi ve vücut yağı yüksek olan bireylerin kötü uyku kalitesine sahip olduğu gözlemlenmiştir.  Kötü uyku kalitesi; antropometrik ölçümler ve hedonik açlık üzerinde olumsuz etki yaratabilmektedirBireylerde hedonik açlığın önüne geçerek ağırlık kaybının sağlanması tip 2 diyabet komplikasyonlarını engellemek ve  uyku kalitesi olumlu yönde etki sağlayabileceği düşünülmektedir. Tip 2 diyabetli bireylerde hedonik açlığın ve kötü uyku kalitesinin önüne geçilmesi sürecin daha iyi geçmesine yardımcı olabilmektedir.

Abstract:
This cross-sectional complementary study aimed to examine the relationship between hedonic hunger status, sleep quality and blood biochemical parameters in adults diagnosed with type 2 diabetes. This research, which is a cross-sectional complementary study, was conducted with 74 people diagnosed with type 2 diabetes who were admitted to the hospital. The data of this research was collected by the researcher with a face-to-face survey form. The survey included participants' sociodemographic characteristics, anthropometric measurements and blood biochemical parameters. Body composition was measured by Bioelectrical Impedance Analysis. The Food Power Scale was used to determine the hedonic hunger states of the participants, and the Pittsburgh Sleep Quality Index was used to determine the sleep quality. The average age of the participants is 50.49±8.38 years (min±23, max ± 64 years). According to the body mass index distribution of the group, 8.1% are normal, 28.4% are overweight, 27.0% are 1st degree obese, 16.2% are 2nd degree obese and 20.3% are overweight. It was determined that he was extremely obese. Individuals' Nutritional Power Scale total score averages were determined to be statistically significantly higher in those with normal triglyceride levels than in those with high triglyceride levels (p=0.042). Nutrient Power Scale total scores and Pittsburgh Sleep Quality Index total score (r:0.307, p=0.008), Sleeping pill use (r:0.229, p=0.049) and Daytime dysfunction (r:0.313, p=0.007) subscale scores A weakly positive, statistically significant relationship was found between. Pittsburgh Sleep Quality Index total score and BMI (r:0.253, p=0.030), waist circumference (r:0.232, p=0.046), hip circumference (r:0.243, p=0.037) and body fat (r:0.289, p). =0.012) a weakly positive statistically significant relationship was detected. It has been observed that triglyceride levels are also high in individuals with high hedonic hunger. It has been determined that body mass index, waist circumference and body fat increase as sleep quality decreases. Poor sleep quality can have a negative effect on anthropometric measurements and hedonic hunger. Preventing hedonic hunger and poor sleep quality in individuals with type 2 diabetes can help the process go better.