1918-1940 yılları arasında Ermeni basınında Türk-Ermeni ilişkileri
Turkish-Armenian relations in the Armenian press between 1918 and 1940
Yazar: KÜBRA ÇETİN
Danışman: PROF. DR. GÜLBADİ ALAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Gazete, içinde bulunduğu dönemin önemli olaylarını kamuoyuna duyuran ve kamuoyunu şekillendiren önemli kitle iletişim araçlarından biridir. Gazetelerin sunduğu farklı bakış açıları ve analizler tarihsel dönüm noktalarında olayların karışıklığı ve derinliğini anlamamıza yardımcı olmaktadır. Gazeteler, sadece olayların kaydını değil, aynı zamanda toplumsal, siyasi ve kültürel etkilerini içeren önemli birer tarihsel belge niteliği taşımaktadır. Osmanlı Devleti zamanında en çok gazete ve dergi çıkaran azınlık Ermeniler olmuştur.
Osmanlı sınırları içinde ve yurt dışında Ermenice yayınlanan gazeteler araştırmamızın esas malzemesidir. 1918-1940 yılları arasında Ermeni basınında Türk-Ermeni ilişkileri ile ilgili Türkiye'de ve yurt dışında çıkarılan Azdarar, Mşak, Jamanak, Aravod, Aşkhadank, Hayasdani Dzayn, Arevelk, Nor Lur ve Haratch isimler gazeteler üzerine yoğunlaşılmış ve yayınlanan haberler detaylı bir şekilde incelenmiştir. Günlük ve haftalık olarak yayınlanan bu gazeteler incelenerek, 1918-1940 yılları arasındaki dönemde Ermeni basınının siyasi, kültürel ve toplumsal açıdan nasıl bir rol oynadığına odaklanılmıştır. 
Bu çalışmada, Osmanlı-Ermeni basını tarihi ve yayınlanan gazeteler hakkında ayrıntılı ve kapsamlı bilgiler sunulmuştur. Gazetelerin çevirileri yapılmış ve bu gazetelerde Ermenistan'ın bağımsızlığı, Kars Antlaşması, Musul Meselesi, Paris Barış Konferansı, Lozan Antlaşması ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluşu gibi Türkiye'ye dair tarihi olaylara oldukça yer verildiği tespit edilmiştir. Bu haberler incelenmiş ve değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Osmanlı-Ermeni Basını, Türk-Ermeni İlişkileri, Türkiye, Ermenistan.

Abstract:
Newspapers are one of the most crucial mass media tools that publicize the significant events of the period they are in and shape public opinion. The different perspectives and analyses presented by newspapers help us comprehend the complexity and depth of events at historical turning points. Newspapers are essential historical documents that not only provide a record of events, but also their social, political and cultural impact. Armenians were the minority that published the most newspapers and magazines during the Ottoman Empire.
Newspapers published in Armenian within the Ottoman borders and abroad are the core material of our research. This study focuses on Azdarar, Mşak, Jamanak, Aravod, Aşkhadank, Hayasdani Dzayn, Arevelk, Nor Lur and Haratch newspapers published in Armenian in Türkiye and abroad between 1918 and 1940 and analyzes the news published in the Armenian press about Turkish-Armenian relations in detail. By analyzing these daily and weekly newspapers, we focused on the political, cultural and social role played by the Armenian press in the period between 1918 and 1940.
This study provides detailed and comprehensive information regarding the history of the Ottoman-Armenian press and the newspapers published. The newspapers were translated, and it was determined that these newspapers covered historical events related to Türkiye such as the independence of Armenia, the Treaty of Kars, the Musul Issue, the Paris Peace Conference, the Treaty of Lausanne and the establishment of the Republic of Türkiye.

Keywords: Ottoman-Armenian Press, Turkish-Armenian Relations, Türkiye, Armenia.