Türk boğazlarında tehlikeli yük taşıyan gemi trafiği ve denizel çevrenin korunma önlemlerinin incelenmesi
Investigation of the vessels carrying dangerous cargo traffic and marine environmental protection measures in the Turkish straits
Yazar: BARIŞ TOZAR
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Denizel Çevre Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: Boğazlar = Straits ; Boğazlar trafiği = Strait traffic ; Boğazlar tüzüğü = Strait regulation ; Deniz güvenliği = Maritime safety ; Deniz kazaları = Maritime accidents ; Deniz kirliliği = Marine pollution ; Deniz trafiği = Marine traffic ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Denizcilik = Maritime ; Çevre koruma = Environmental protection

Özet:
Karadeniz ile Ege Denizi bağlantısıyla Akdeniz arasında biyolojik ve oşinografik ilişkiyi sağlayan uluslararası deniz ticaret trafiğine açık Türk Boğazlarındaki mevcut ve tahmin edilen gemi trafik hacmi ve özellikle gün geçtikçe artan tehlikeli yük taşıyan gemi trafiği, can, mal ve çevre güvenliği açısından önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Yalnızca Türk Boğazları Bölgesi değil, bu trafiğin rotasının geçtiği Karadeniz ve Ege Deniz'i de aynı risklerle karşı karşıyadır.Bu çalışmada Türk Boğazlarındaki tehlikeli yük taşıyan gemi trafiğinin mevcut durumu ilk kez geçen gemi istatistikleri oluşturularak incelenmiş, yapılan anket ve köprüüstü simülasyonu uygulamaları ile Boğazlardaki risk etkenleri tespit edilmiştir.Tehlikeli yük taşıyan gemilerin bayrak devleti risk profili Paris Mutabakat Muhtırası beyaz, gri, siyah risk kategorilerine göre belirlenmiştir.Boğazlardaki gemi trafiği risk profilinin tespiti için özgün bir model geliştirilmiş ve bu model 2007 yılı gemi trafiğine uygulanarak, Türk Boğazlarındaki trafiğin risk profili gruplandırması yapılmış ve Türk Boğazlarındaki potansiyel risk değerleri belirlenmiştir.Bu çalışmada belirlenen riskler altındaki Türk Boğazlarında denizel çevrenin korunması kapsamında uygulanabilirlikleri açısından bölgesel önlemler, düzenlemeler ile IMO ve Avrupa Birliği'nin deniz güvenlik politikaları incelenmiş ve faydalı olacağı düşünülen deniz güvenlik politika önerileri geliştirilmiştir.

Abstract:
The present and foreseen vessel traffic volume and continuously increasing number of the vessels carrying dangerous cargo create threats the safety of life, goods and environment in Turkish Straits which are providing the biological and oceanographic relation between the Black Sea and Mediterranean Sea with the linkage Aegean Sea and which are used for international maritime navigation. Not only the Turkish Straits Region, but also the Black Sea and Aegean Sea en route of this traffic flow is under the same risk.In this study, the present situation of the vessels traffic carrying dangerous cargo is analyzed on the basis of passing ship statistics which is stated for the first time, risk factors are identified by questionnaire with the experts and bridge simulations.Flag State risk profile of the vessels carrying dangerous cargo are determined in accordance with Paris MoU white, gray, black risk categories, original model has been developed for determining the risk profiles of the passing vessels through the Straits.This model has been adapted to 2007 vessel traffic and the risk profiles are grouped for the Turkish Straits and the potential risk levels are identified.The maritime safety policies of IMO and EU and regional measures, arrangements are analyzed with the intention of the their applicability to the Turkish Straits in the context of protection of marine environment and the recommendations for maritime safety policy have been developed.