İdare Hukuku açısından petrol piyasası
The petroleum market in terms of Administrative Law
Yazar: CENGİZ OZAN ÖRS
Danışman: PROF. DR. FEVZİ DEMİR
Yaşar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Petrol = Petroleum ; Petrol piyasası = Petroleum market ; İdare hukuku = Administrative law

Özet:
Petrol piyasası, gerçek ve tüzel kişilerin sınai veya ticari faaliyette bulunduğu bir alan olmakla birlikte; bu piyasanın idare hukuku açısından da incelenmesi gerekmektedir. Çünkü piyasada faaliyette bulunabilmek için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan lisans alınması gerekmekte; Kurum'un ise 5015 sayılı Yasa'yı uygulama, denetim ve idari yaptırım kararı verme gibi önemli görev ve yetkileri bulunmaktadır.
Petrol endüstrisi, petrolün aranmasından en son bayilerde satılmasına kadar olan faaliyetleri içermektedir. Yani petrol piyasası ve faaliyetleri, petrol endüstrisinin içinde yer almaktadır. Bu nedenle, petrol piyasasını idare hukuku açısından incelediğimiz çalışmamızda, piyasa faaliyetlerinden olmayan petrol faaliyetlerini ilgilendiren konulara da kısmen yer vermeyi uygun gördük.
Çalışmamızın birinci bölümünde, konuya giriş niteliğindeki kısımların ardından petrol kavramını hukuki açıdan inceledik. Burada, devletin hüküm ve tasarrufu altında olmak kuralının hukuki açıdan ne anlamlara geldiğini açıkladık. Arama ve üretim faaliyetlerinde bulunabilmek için alınması gereken izin ve ruhsatların idare hukuku açısından kolluk usullerinden birini ifade ettiğini saptadık. Sonra, sırasıyla petrol ile ilgili hukuki kaynakları ve petrol piyasası kavramının gelişimini inceledik. Burada ilk olarak piyasa ve piyasa ekonomisi kavramlarının birbirinden farklı kavramlar olduğunu açıkladıktan sonra, petrol piyasasının nerede ve nasıl geliştiğini, düzenlendiğini ve petrol piyasasının Türkiye'deki gelişimini inceledik.
İkinci bölümde, petrol piyasası ilkelerini eşitlik, saydamlık, rekabet, ekonomiklik, arz ve çevre güvenliği ilkeleri olarak açıkladıktan sonra, petrol piyasasındaki idari makamları inceledik. Bu idari makamlardan, görev ve yetkileri itibariyle konumuz açısından en önemli olanın Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu olduğunu saptadık ve Kurum'un idari yapısını, petrol piyasası açısından yetki ve görevlerini belirttik. Bu bölümün sonunda, petrol piyasası faaliyetlerini ve bu faaliyetlerin hukuki rejimlerini açıkladık.
Çalışmamızın üçüncü bölümünde, Kurum tarafından petrol piyasasının denetlenmesi, mevzuat ihlallerinde idari yaptırım uygulanması, yaptırım kararlarına karşı yargı yoluna gidilmesi konularına yer verdik. 5015 sayılı Yasa'da düzenlenen idari yaptırımları, mahkeme içtihatlarında ve öğretide kabul edilen ayrım gereğince idari cezalar ve idari tedbirler olarak sınıflandırmaya çalıştık.

Abstract:
While petroleum Market is an area which natural and legal persons carry out trade and industrial activities; this market is also needed to be inspected from the perspective of administrative law. Because the licence from Energy Market Regulatory Authority is needed in order to make activities in petroleum Market; as for Authority there are important duties and authorities such as applying 5015 numbered Law, making inspections and giving administrative sanction decisions.
Oil industry contains activities from the oil prospecting until selling oil at dealer. That is to say petroleum Market and activities take part in oil industry. Because of that reason, we see fit to partially include oil includes that is not part of market activities in our study which we examine petroleum Market from the perspective of administrative law.
In the first part of our study, we examined oil concept from perspective of law after introductory parts of the subject. Here, we examined the meaning of the rule that being at disposal and being under dictum of state from the perspective of law. Here, we determined the permit and licence in order to oil prospecting and production activities express one of the enforce methods from the perspective of administrative law. Then we examined oil and relevant legal references and the development of petroleum Market concept respectively. Here, we explained market and market economy concepts are different from each other, then we examined where and how petroleum Market is developed and development of petroleum Market in Turkey.
In the second part, we examined administrative authorities in petroleum Market after we explained petroleum Market principles as equality, transparency, competition, economy, supply and environmental security. We determined Energy Market Regulatory Authority is the most important authority from the perspective of our subject and we specified its administrative structure, and its duties and authorities from the perspective of petroleum Market. In the end of this part, we explained petroleum Market activities and this activity's legal system of government.
In the third part, we included matters such as petroleum Market inspected by Authority, administrative sanction in case of violation of regulations, remedial ways against administrative sanction. We tried to classify administrative sanctions that regulated at 5015 numbered Law as administrative sanctions and administrative measure duly with difference acknowledged at jurisprudence and discipline.