Gece nöbeti tutan sağlık personelinin iş stresinin değerlendirilmesi: Özel bir üniversite hastanesinde uygulama
Evaluation of the work stress of health personnel working on night duty: An application in a private university hospital
Yazar: HÜSEYİN OĞLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÇİĞDEM CEZLAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-özel = Hospitals-private ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; Özel hastaneler = Private hospitals ; İş stresi = Job stress ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu araştırmanın amacı İstanbul ilinde faaliyet gösteren özel bir üniversite hastanesinde gece nöbetinde çalışan sağlık personelinin iş stresinin değerlendirilmesidir. Gece nöbetinde çalışan sağlık personelinin iş stresinin alt boyutları olan psikolojik stres, zaman kısıtlılığı kaynaklı stres, örgütsel adaletsizlikten kaynaklanan stres, kurumun stres yönetiminin değerlendirilmesi, personelin kurumdan beklentileri, bireysel stres yönetiminin incelenmesidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak İş Stresi Ölçeği revize edilerek kullanılmıştır. Veriler Ekim 2017 – Aralık 2017 zaman diliminde anket yöntemi ile toplanarak yapılmıştır. Çalışmada verilerin temizliği yapıldıktan sonra 350 olan örneklem sayısı 338'e düşmüştür. Tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, anket sorularına açıklayıcı faktör analizi ve Cronbach's Alpha analizleri uygulanmış ve boyutlar için toplam skorlar hesaplanmıştır. Değişkenlerin normal dağılıma uygunlukları analitik ve grafik yöntemler ile incelendi. Normal dağılıma uygun olan iki bağımsız grup karşılaştırmaları için iki bağımsız örneklem t testi, uygun olmayanlar için Mann-Whitney-U testi kullanılmıştır. Normal dağılıma uygun olmayan üç ve daha fazla gruplu değişkenler için Parametrik olmayan tek yönlü Anova testi olan Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. Boyutlar arasındaki ilişki için ise nonparametrik spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 22.0 programı kullanılmış, sonuçlar %5 anlamlılık seviyesinde yorumlanmıştır. Çalışmaya katılanların %74,6'sı kadın, %70,1'i bekâr, %39,3'ü ön lisans mezunudur. Bu ölçekte en düşük Gece Nöbetinde Çalışan Sağlık Personelinin Psikolojik Stresi 2,30±0,90 ve en yüksek Personelin Kurumdan Beklentileri 4,36±0,85'tir. İş stresi, personelin kurumdan beklentileri ve bireysel stres yönetimi medeni duruma göre farklılık göstermemektedir (t=4,59;p<0,001). İş stresi boyutu ile gece nöbeti tutan sağlık personelinin psikolojik stresi(r=0,742; p<0,001) ve Gece Nöbetinde Çalışan Sağlık Personelinin Örgütsel Adaletsizlik Stresi (r=0,852; p<0,001) arasında yüksek bir ilişki vardır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the work stress of health personnel working on night duty in a private university hospital in Istanbul. Psychological stress, which is the sub-dimensions of work stress of health personnel working on night duty, stress due to time constraint, stress caused by organizational injustice, evaluation of the stress management of the institution, expectations of the personnel from the institution, individual stress management. Data were collected by survey method in October 2017 - December 2017 period. After cleaning the data in the study, the number of samples decreased from 350 to 338. In addition to descriptive statistics, explanatory factor analysis and Cronbach's Alpha analysis were applied to the questionnaire questions and total scores were calculated for the dimensions. The suitability of the variables to normal distribution was analyzed by analytical and graphical methods. Two independent samples t tests were used for comparison of two independent groups which were suitable for normal distribution, and Mann Whitney-U test was used for non-suitable groups. Non-parametric one-way Anova test, Kruskall Wallis test, was used for variables with three or more groups which were not suitable for normal distribution. For the relationship between the dimensions, nonparametric spearman correlation analysis was used. IBM SPSS 22.0 program was used for data analysis and the results were interpreted as 5% significance level. 74.6% of the participants were female, 70.1% were single and 39.3% were associate degree graduates. In this scale, Psychological Stress of the Health Personnel working in the lowest Night Watch is 2.30 ± 0.90 and the highest of the Personnel Expectations from the Institution is 4.36 ± 0.85. Job stress, employee expectations and individual stress management do not differ according to marital status (t = 4.59; p <0.001). There is a weak relationship between Expectations of Health Personnel Working at Night Watch and Time Management Stress of Health Personnel Working at Night Watch (r = 0.373; p <0.001) and work stress (r = 0.288; p <0.001).