Axel Honneth'in toplum felsefesinde tanınma ve özgürlük
Recognition and freedom in Axel Honneth's social philosophy
Yazar: DOLUNAY ÇÖREK
Danışman: PROF. DR. AHMET ULVİ TÜRKBAĞ
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Eleştirel kuram = Critical theory ; Honneth, Axel = Honneth, Axel ; Tanınma = Recognition ; Toplum felsefesi = Community philosophy ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Bir insanın kendini gerçekleştirmesi ve bireysel gelişimi ile toplumsallaşması
arasındaki ilişki bugüne kadar insanı inceleyen birçok disiplinde tartışılmıştır. Her
insan birlikte yaşamaya çalıştığı diğer insanlar tarafından kabul edilmeyi bekler. Bu
beklentilerin karşı karşıya gelmesiyle bir tanınma ilişkisi meydana gelmekte; hak
kavramı ve özgürlük talepleri ortaya çıkmaktadır. Tanınma problemi, insanın benliğini
nasıl kurduğundan başlayarak özgür iradesi ve yükümlülüklerini, toplumsal
kurumlarla ilişkisini sorgulayan geniş bir araştırma alanıdır. Bu çalışmada Frankfurt
Okulu'nun Üçüncü Kuşak temsilcilerinden biri olarak kabul edilen Axel Honneth'in
toplum felsefesinde tanınma ve özgürlük problemi incelenerek, bahsedilen geniş
alanda özel bir analiz yapmak amaçlanmıştır.
Çalışmada Axel Honneth'in perspektifinin tercih edilmesinin en önemli sebebi,
tanınmanın niteliğine ilişkin iddiası ve tanınma problemini değişik disiplinlerdeki
konularla bağlantılı olarak incelemesidir. Honneth bir hukuk teorisyeni değildir,
öznelerarasında tanınmanın benliğe önceliğini psikoloji, felsefe ve sosyolojiyi
kullanarak ispat etmeye çalışmaktadır. Etkilendiği düşünürler arasında en önemli yere
sahip olan Hegel, tanınmanın yapısını ortaya koymuş ancak bunu sadece felsefi
düzlemde ve spekülatif biçimde yapmıştır. Honneth tanınma ilişkisini bu
spekülatiflikten arındırarak bir yanıyla Hegel'in yaklaşımına sadık kalmıştır. Diğer
yandan ise Honneth'in çabası, aynı zamanda takip ettiği Eleştirel Teori geleneğini de
devam ettirerek teori ve pratik arasındaki mesafeyi kapatmak ve tanınma problemine
de bu minvalden yaklaşmaktır. Çünkü gerçek yaşamda tanınma uğruna verilen
mücadeleler, dünyadaki tüm birey ve grupların adalet istemlerinin yankısı, hak
ihlallerine çözüm bulmanın arayışlarıdır. Bu bağlamda, tarihsel bir zorunlulukla işçi
sınıfının devrimi yaklaşımını eleştirmekle yola koyulan Frankfurt Okulu
temsilcilerinin Eleştirel Teori çizgisini geliştirmeleri çalışma bakımından önem taşır.
Honneth de bu izleğe uzak kalmayarak, toplumsal çatışmaların ahlâki kökenlerini
araştırırken güncel sorunlar bakımından artık emek kategorisinin yeterli
olamayacağını, tanınmama deneyimlerinden yola çıkılması gerektiğini
düşünmektedir.
Çalışmanın yöntemi, düşünürün eserlerini kronolojik biçimde inceleyerek
analiz etmek ve bu eserlerdeki kavramları içerdikleri problemlerle bağlantılı şekilde
sıralamak olmuştur. Bu bağlamda ana konuların sırası kronolojik ele alınmış; ancak
alt metinlerde işlenen tartışmalar, iddiaların ve argümanların birbirleriyle bağlantısına
göre dizilmiştir. Özellikle soyut kavramlar ve bunların somutlaştığı gündelik yaşam
deneyimlerine ilişkin bireysel ve toplumsal örnekler üzerinde durulmaya çalışılmıştır.
Honneth'in bu örnekleri en iyi yansıttığını düşündüğü sanatsal eserler üzerinde yeri
geldiğince durulmaya özen gösterilmiştir.
Yararlanılan kaynaklar öncelikle Honneth'in eserleri olmuştur. İkincil olarak
ise Honneth'in yararlanmış olduğu düşünürlerin eserleri üzerinde durulmuş ve
Honneth'in bütünsel biçimde eserleri üzerine incelemeler yapmış olan çağdaş
düşünürlerin metinleri temel alınmıştır. Uluslararası literatürde tanınma üzerine
yapılan tartışmalarda Honneth'in baskın etkisi görülmektedir. Yararlanılan kaynaklar
bu bağlamda genellikle yabancı eserler olmuş; Honneth'in başvurduğu düşünürler örneğin Hegel'in eserleri bakımından Türkçe eserlere gidilmiştir. Ancak buradaki
çevirilerin yorumunda bir hataya yer vermemek amacıyla yine İngilizce kaynaklarla
karşılaştırmalı bir gidişat izlenmiştir.
Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümün konusu Axel
Honneth'in düşünce sistemi ve tanınma yaklaşımını analiz etmektir. İlk bölümde
tanınma, Honneth'in erken dönem eserleri incelenerek araştırılmış ve bu araştırmadan
çıkan sonuca göre tanınmanın daha çok felsefi kaynakları ve üç aşamadan oluşan
yapısı ortaya konulmuştur. Honneth'in geliştirdiği ilk tanınma yaklaşımına yönelik
eleştiriler ve tanınma ve adalet ilişkisi bakımından ortaya çıkan problemler
tartışılmıştır. Honneth'in ilerleyen dönemlerinde tanınmayı kamusal boyutta
toplumsal kurumlarla ilişkili olarak incelemesi ve Hegel'in başka eserlerinden
yararlanması dolayısıyla ilk bölümdeki tanınma düşüncesini temellendirme girişimi
ilk sistematik yorum olarak adlandırılmıştır. Bu bağlamda ikinci bölüm için ikinci
sistematik yorum başlığı uygun bulunmuştur.
İkinci bölümün konusu tanınmaya bağlı gelişen sosyal özgürlük ve demokratik
etik yaşamdır. İlk bölümde Honneth'in Hegel'in erken dönem eserleri bakımından bir
incelemesine yer verilmişken; ikinci bölümde genel olarak son dönem eseri olan
Hukuk Felsefesinin Prensipleri temel alınmıştır. Bu eser ışığında Honneth'in tarihsel
özgürlük ayırımlarına, yöntemine değinilmiştir. Günümüz için bir taslak olarak öne
sürdüğü ve toplumsal kurumların analizini yaptığı demokratik etik yaşam, tanınma
alanlarının üçlü aşamasına benzer şekilde üç yapıda incelenmiştir.
Birinci bölümün ilk ana başlığında öncelikle Axel Honneth'in hayatı,
akademik kariyeri ve eserlerini içeren bir biyografi kaleme alınmış, düşünür kısaca
tanıtılmaya çalışılmıştır. Daha sonra Honneth'in ait olduğu entelektüel çevre olarak
Frankfurt Okulu'nun tarihi gelişimi ve temsilcilerinin önem arz eden yaklaşımlarına
yer verilmiştir. Böylece Eleştirel Teori'nin nasıl doğduğu, Honneth'in düşüncelerini
nasıl etkilediği ve bu teoride nelerin değişmesinin istendiği gibi soruların
cevaplanması amaçlanmıştır. Frankfurt Okulu'nda üçüncü kuşağın araştırma alanları
ortaya çıkartılmıştır. Bu bağlamda Honneth'in ikinci kuşaktan etkilenmesi dolayısıyla
Habermas ile etkileşimi ve tanınma yaklaşımını buradan nasıl geliştirdiği üzerinde
durulmuştur.
Birinci bölümün üçüncü ana başlığı öncelikle Hegel'in ortaya koyduğu
tanınma düşüncesini aktarmaya ayrılmıştır. Tanınmanın özbilinçle olan bağı
araştırılmış, Hegel'in erken dönem eserleri ve Tinin Görüngübilimi eserinden yola
çıkılarak Honneth'in yorumlarına yer verilmiştir. Honneth'in, Hegel'in tanınma
uğruna mücadele anlayışında hangi yönleri eleştirdiği tespit edilmeye çalışılmıştır.
Üçüncü ana başlığın devamında, Kampf um Anerkennung (1992) (Tanınma Uğruna
Mücadele) eseri temel alınarak, Honneth'in ortaya koyduğu tanınma aşamaları ve
tanınmama/sayılmama biçimleri ifade edilmiştir. Sevgi ve özgüven, hukuk ve özsaygı,
dayanışma ve özdeğer aşamaları ayrıntılı olarak işlenmiştir. Hegel'e ait tanınma
aşamalarını gösteren bir tablo EK-1'de gösterilmiş, Honneth'in geliştirmiş olduğu
tanınma aşamaları ise EK-2'de verilmiştir. Böylece okuyucunun ikisi arasında görsel
bir karşılaştırma yapması da amaçlanmıştır.
Birinci bölümün son başlığı tanınma ve adalet tartışmalarına ayrılmıştır. Bu
tartışmalarda Honneth'in ilk sistematik yorum olarak adlandırılan görüşlerine karşı hem siyaset felsefesi hem de ahlâk felsefesi açısından eleştirilere yer verilmiştir.
Kendini gerçekleştirme ve tanınma ile adalet arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Nancy
Fraser, Emmanuel Renault, Charles Taylor, Iris Marion Young gibi isimlerin bu
tartışmaları ilgilendiren fikirleri irdelenmiştir. Bu isimlerden hem Honneth ile birlikte
kaleme aldığı eser Redistrubution or Recognition? (2003) ( Yeniden Dağıtım ya da
Tanınma?) nedeniyle hem de onunla daha yakın teması olması dolayısıyla Nancy
Fraser'ın tanınma ve adalet yaklaşımı üzerinde daha çok durulmuştur. Honneth'in
toplumsal çatışmalar için önerdiği tanınma ölçütüne değinilmiş, göçmenlik gibi
konularda bu ölçütün nasıl uygulanacağı ve ortaya çıkacak problemler hakkında
öngörülerde bulunulmuştur.
İkinci bölümün ilk ana başlığında ise Grundlinien der Philosophie des Rechts
(Hukuk Felsefesi'nin Anahatları/Prensipleri) eseri ele alınarak özgür irade yaklaşımı
incelenmiştir. Honneth'in bu eserde Hegel'in özgür irade tanımından yola çıkarak
yaptığı tarihsel özgürlük ayırımları temellendirilmeye çalışılmıştır. Daha sonra
Honneth'in Das Recht der Freiheit: Grundriss einer demokratischen Sittlichkeit
(2011) (Özgürlük Hakkı: Demokratik bir Etik Yaşam Taslağı) eserinde kullanmış
olduğu normatif yeniden inşa yönteminden bahsedilmiş ve bu yöntemin dört öncülü
sıralanmıştır. Honneth'in demokratik etik yaşam fikri üzerine incelemeler yapan
akademisyenlerin eleştirileri ve Honneth'in bu eleştirilere cevapları
değerlendirilmiştir. İkinci ana başlıkta, Honneth'in temel ayırımı olan bireysel ve
sosyal özgürlük fikri araştırılarak bireysel özgürlük biçimleri sıralanmıştır. Bireysel
özgürlüğün bazı uygulamalarının niçin sosyal patolojilere neden olduğu açıklanmış ve
bu patolojilerin gösterilen somut örnekleri aktarılmıştır.
İkinci bölümdeki ilk ana başlığın son kısmı tamamen sosyal özgürlük ve
sosyalizm ilişkisine ayrılmıştır. Honneth'in bakış açısında sosyal özgürlük bireysel
özgürlüğün patolojilerini aşan, tanınmanın gerçekleştiği ve demokratik etik yaşamı
kuran bir özgürlük biçimidir. Birey sosyal özgürlüğü gerçekleştirerek tam anlamıyla
bireysel özgürlüğüne kavuşabilir. Sosyal özgürlüğün gerçekleştiği bir sosyalizmi
tasvir etmeye çalışan Honneth, erken sosyalizm olarak adlandırdığı ilk sosyalist
fikirlerin doğuşu ve eksikliklerini göstermiş, bugün sosyalizmde niçin bir değişikliğe
gidilmesi gerektiğini yorumlamıştır. Çalışmada gerçek sosyal özgürlüğün bu yönlerle
nasıl ortaya çıktığı gözler önüne serilmekte ve Honneth'in yeni sosyalizm tanımı
analiz edilmektedir.
İkinci bölümün devamında sosyal özgürlüğün gerçekleştiği bir düzen olarak
demokratik etik yaşamın üç ayrı yapısı incelenmiştir. Demokratik etik yaşam, Hukuk
Felsefesi'nin Prensipleri eserinin formel planını koruyan ancak günümüzdeki
değerlere uygun yapılandırılmış bir düzen olarak karşımıza çıkmaktadır. İlk aşamada,
arkadaşlık ve romantik ilişkiler birer toplumsal kurum olarak ele alınmış, aileyle
birlikte bu kurumlardaki değişen değerlerin karşılaştırması yapılmıştır.
İkinci aşamada sivil toplum ve ekonomik alan incelenmiştir. Bu başlıkta
öncelikle Honneth'in piyasa ve ahlâk tartışmalarında konumlandırılması sağlanmış,
ardından Hegel'in sivil toplumundaki kurumlar ve korporasyonlar üzerinde
durulmuştur. Piyasadaki tanınma ilişkileri, üretici-tüketici arasındaki dengeler ve
işgücü bakımından değerlendirilmiştir. Bu bağlamda Honneth'in sivil toplum
örgütlenmesi ve kooperatiflere yaptığı vurgunun önemi açığa çıkartılmıştır.
Üçüncü aşamada Hegel'in anayasal monarşi anlayışının demokrasi açısından
kabul edilemez olduğundan bahisle önce Hegel'in devlet anlayışı özetlenmiş ve daha
sonra Honneth'in demokrasi anlayışına geçilmiştir. Honneth'in demokrasi fikirlerinin,
cumhuriyetçi ve müzakereci yaklaşıma karşıt olarak John Dewey'in adil iş bölümü ve
iş birliğine dayanan demokrasi görüşünden geliştiği tespit edilmiştir. Daha sonra
demokratik etik yaşamda şekillenen kamusal alan ve anayasal devlette sosyal
özgürlüğün gerçekleştiği alanlar dört ayrı başlıkta değerlendirilmiştir. Siyasal hakların
anayasalarda korunmasının tanınma mücadelesiyle olan ilişkisine kısaca değinilmiştir.
Bu başlıklar içerisinde özellikle, kamusal alan ve ulus devlet arasındaki ilişkinin
incelenmesi üzerinde durulmuştur. Kamusal alanın hangi yollarla ulus devleti aştığı ve
ulus ötesi bir örgütlenmeye doğru ilerlediği fikri ve buna karşı gelişen fikirler arasında
bir araştırma yapılmıştır. Honneth'in bu konuda öne sürdüğü kitle iletişimi ve
medyanın dönüştürülmesinin etkisi diğer başlıkta kaleme alınmıştır. Son olarak,
kamusal eğitimin demokratik anayasal devlette ayrı bir toplumsal kurum olduğu
temellendirilmiş, eğitimin tanınmaya etkisi ve yurttaşlık bilinci kazandırması
arasındaki ilişki sorgulanmıştır.
Sonuç kısmında yapılan çıkarımları da kısaca özetlemek gerekirse, öncelikle
toplumsal barış ve dayanışmayı sağlayan tanınma ilişkisinin biz bilinciyle
kurulabildiği anlaşılmıştır. Bir diğer tartışma konusu olarak emek ve tanınma
kategorileri arasında yapılan ayrıma değinilmiş ve bugün işçi sınıfının adalet
istemlerinin koordineli olup olmadığı yönünde bir sorunun kapısı aralanmıştır.
Honneth'in Eleştirel Teori için düşündüklerini kendi teorisinde ne kadar başardığı
incelenen konular üzerinden cevaplanması gereken bir diğer sorudur. Tanınmanın
kişisel bir deneyim olmaktan çıkarak nasıl politik mücadelenin temeli olabileceği ve
sosyal adaletle bağlantısı sorgulanmıştır. Bu sorgulamanın günümüz koşulları
açısından öneminin, ideolojik tanınma ve haklı tanınma biçimleri arasında yapılması
gereken ayırım olduğu tespit edilmiştir. Her toplumda yaşanan krizlere bakıldığında
Honneth'in yaklaşımı bu krizlerin bir sosyal patoloji doğurup doğurmadığını anlama,
sosyal patolojinin ayırt edici ve değişen niteliği hakkında bir araştırma yapma imkânı
tanımaktadır. Yaşanan patolojiler her toplumda değişiklik gösterse bile toplumsal
dayanışma ve örgütlülüğü bozan durumların, aslında gerçek özgürlüğü
kavrayamamaktan ileri geldiğine yönelik bir çıkarım yapılmıştır. Dolayısıyla "ben" in
aslında kim olduğundan başlayarak yola çıkan bir yaklaşım; toplumsal kurumların
tamamına dair bir fikir edinebilmekte ve en önemlisi değişim için bir eylemin
başlatıcısı olabilmektedir.

Abstract:
The relationship between self-realization and individual development of a
human-being and his social development has been discussed many times so far in
various disciplines with a focus on the human affairs. Each human being desires
acknowledgement and appreciation from others with whom he tries to live together.
And at the point of intersection of these mutual expectations, a relationship based on
recognition flowers with the consequential development of the concept of individual
rights and demand for freedom. The problem of recognition has been considered as a
vast field of research questioning free will and individual obligations after
establishment of an individual self and attempting to comprehend a human being's
relationship with the social institutions. This study will look into the problem of
recognition and freedom as dealt with in the social philosophy of Axel Honneth, a
representative of the Third Generation of the Frankfurt School and will conduct a
special analysis in this field.
The most import reason behind my preference in this study of the perspective
taken by Axel Honneth was his special approach taken to the nature of recognition and
his assessment of the problem of recognition on the basis of various concepts discussed
by the other disciplines. However Honneth was not a law theoretician and therefore
the tried to prove the importance of recognition between subjects as compared to any
individual position by using the concepts of psychology, philosophy and sociology
only. Hegel was the thinker that made a strong influence on his views much more than
the other thinkers and it was Hegel that showed the nature of recognition nevertheless
only on a philosophical level and in a speculative manner. Thus Honneth remained
partly loyal to the approach taken by Hegel, as he eliminated the element of speculation
from the relationship of recognition. On the other side, Honneth also stayed loyal to
his favorite tradition of Critical Theory in order to break the inherent distance between
theory and practice in this area as he was really committed to this perspective taken
toward the problem of recognition. Maybe this was because in real life, all struggle
made to gain recognition was echoing in the justice demands made by the individuals
and by the groups as well and could be discerned in the strong resolution to find
solutions against the infringement of these rights. In that context, development of the
Critical Theory by the representatives of the Frankfurt School who needed to
commence their investigations by first raising a criticism against the opinion
developing in the worker class about the revolution will have some importance in this
study. By keeping its distance to this theme, Honneth claimed that in any investigation
to be made into the moral origin of the social problems, taking into account only the
category of labor cannot be sufficient to explain the current problems in the world and
this points out to a need to take into consideration also those specific experiences that
people go through in the area of recognition.
The method employed in this study was to conduct a chronological
examination and analysis of the works created by this thinker and to give a list of the
concepts used in these works in connection with the problems inherent in these
concepts. In that regard, all principal issues were discussed chronologically and the discussions underlying these issues were arranged according to the connection
between claims and arguments. An attempt was made to specifically focus on the
individual and social examples arising from daily life experiences that help to
materialize these abstract concepts. And care was also shown to emphasize the artistic
works that best reflect these examples according to Honneth.
In the beginning, main sources used in this study were of course the works of
Honneth. After that, the works created by the thinkers that made an influence on
Honneth were discussed and texts written by contemporary thinkers who made holistic
investigation into the works of Honneth were examined. Actually one could easily
discern the dominant effect made by Honneth in all discussions concerning the
problem of recognition in the literature. Therefore sources used were mostly foreign
and certain thinkers referred to by Honneth such as Hegel was examined on the basis
of translated texts. However an effort was also made to make concurrent comparisons
with the English version in order to eliminate all potential errors in the interpretation
of these works.
This study consists of two chapters. The first chapter deals with the thinking
system of Axel Honneth and his approach taken toward the problem of recognition. In
this first chapter, the concept of recognition was explored on the basis of certain early
period works of Honneth and according to the consequences of this exploration,
philosophical aspect of recognition and its triple structure was analyzed. Then
criticisms made about the initial approach taken towards recognition by Honneth and
problems arising in the relationship of recognition and justice were discussed. As
Honneth preferred in his later period to examine the concept of recognition in a social
dimension and in connection with roles of the social institutions and took into
consideration other works written by Hegel, his attempt to create a foundation for his
analysis of recognition as provided in the first chapter was later named as the first
systematic interpretation of the concept.
The second chapter deals with the social freedom gained as a result of
recognition and democratic ethical life. While the first chapter gives an analysis of
Honneth based on the early period works of Hegel, in the second chapter, Principles
of Philosophy of Law was used as a basis since this was the work created in his final
period. In the light of this work, analysis of historical freedom made by Honneth was
discussed. And democratic ethical life proposed by him as a way of life in our time
was examined within a triple structure similarly to the triple stages involved in the
areas of recognition, backed with an analysis of social institutions in this democratic
life.
Under the first section of the first chapter, a general description of Axel
Honneth's life, analysis of his academic career and a biography containing his works
were provided in order to give a fresh introduction of the thinker. Then historical
development of the Frankfurt School as the intellectual environment helped to reform
Honneth and prominent approaches taken by the representatives of this School were
discussed. In this way, origins of Critical Theory were explored together with its
potential effect on Honneth's ideas and an attempt was made to find answers to certain
questions such as specific aspects of the theory that needed to be changed. Then areas
of research chosen by the third generation of Frankfurt School were examined. In that
context, correlation between Honneth and Habernas, a representative of the second generation was analyzed and an examination was
made to see how he developed his special approach to the problem of recognition.
Third section of the first chapter primarily deals with the concept of recognition
as developed by Hegel. The connection between recognition and self- consciousness
was analyzed and on the basis of early period works of Hegel and his book named
Phenomenology of Spirit, certain criticisms made by Honneth were provided. Then an
attempt was made to determine specific aspects criticized by Honneth in the struggle
given for the sake of recognition as understood by Hegel. In the later part of the third
section, stages of recognition as put forward by Honneth and ways of nonrecognition/ignorance were discussed on the basis of his work named Kampf um
Anerkennung (1992) (Struggle for Recognition). This part further includes a detailed
analysis made about the stages of love and self-trust, law and self- respect and self
worth. A table was also given in ANNEX-1, showing the stages of recognition
developed by Hegel and another table was given in ANNEX-2, showing the stages of
recognition developed by Honneth. In this way, a chance was given to the reader to
make a visual comparison of both approaches.
Final section of the first chapter gives a discussion of the concepts of
recognition and justice. Against Honneth's ideas regarded as the first systematic
criticism, certain criticisms made both from the perspective of political philosophy and
moral philosophy was given. In that context, the relationship between self- realization
and recognition and justice was analyzed. For that purpose, ideas of Nancy Fraser,
Emmanuel Renault, Charles Taylor and Iris Marion Young etc. were discussed to the
extent they were relevant in the discussion of recognition. Among these names, more
emphasis was made on the approach taken toward recognition and justice by Nancy
Fraser since she had written collective work named Redistribution or Recognition?
(2003) with him and there was a close contact between her and the thinker. Then the
criterion of recognition as proposed by Honneth for the analysis of social conflicts was
analyzed and certain predictions were made about specific uses of this criterion in case
of immigration and potential problems were discussed.
In the first section of the second chapter, the free will concept was examined
on the basis of his work named Grundlinien der Philosophie des Rechts
(Guidelines/Principles of the Philosophy of Law). The distinctions of historical
freedom developed by Honneth in this work after taking into consideration the
definition made by Hegel for the free will were shown. Later on, the normative
reconstruction method suggested by Honneth in his work named Das Recht der
Freiheit: Grundriss einer demokratischen Sittlichkeit (2011) (Right of Freedom: An
Outline of Democratic Ethical Life) was discussed and four premises of this method
were analyzed. In order to support this analysis, criticisms made by the academicians
who examined the Honneth's idea of democratic ethical life and responses given by
Honneth against these criticisms were evaluated. In the second section of the second
chapter, basic distinction made by Honneth between individual freedom and social
freedom was analyzed and certain examples of individual freedom were given. An
attempt was also made to explain how certain forms of individual freedom caused
social pathology and best known examples of these pathologies were listed.
Final part of the first section of second chapter totally deals with relationship
between social freedom and socialism. From the perspective taken by Honneth, social
freedom was a type of freedom making room for recognition and helping to construct the democratic ethical life since it was more than the pathologies caused by
the aforesaid individual freedom. Thus an individual had to develop first social
freedom in order to attain individual freedom. Trying to describe a form of socialism
allowing for social freedom, Honneth analyzed the birth of first socialist ideas defined
now as early socialism and wanted to show the defects inherent in this point of view
and then, he gave his own explanation of why current form of socialism should be
changed. Thus the study examines how real social freedom develops in this
environment, backed with an analysis of the new socialism definition developed by
Honneth.
In the later part of the second chapter, three different forms of democratic
ethical life known to be a good social order making room for social freedom were
discussed. Democratic ethical life could be seen as a formal plan defined in the
Principles of Philosophy of Law which resulted in a social order adapted to the current
values. Thus friendship and romantic affairs were analyzed as social institutions and a
comparison was made of the values changing with the advent of the family concept.
In the following part of this chapter, civilian society and economic areas were
analyzed. First an attempt was made to analyze the position taken by Honneth in the
discussions about the market and ethics and institutions of the civilian society and
corporations were then evaluated from the perspective of Hegel. Relationships of
recognition developing in the market were discussed in terms of balances between the
producer-consumer and workforce. In that regard, importance of the emphasis made
by Honneth about the civilian society organization and cooperatives was also shown.
After mentioning in the third section how Hegel's approach to constitutional
monarchy was unacceptable in a democracy, Hegel's state concept was summarized,
backed up with the Honneth's idea of democracy. It was determined that Honneth's
ideas on democracy were developed from ideas of democracy developed by John
Dewey, which had been based on fair division of labor and cooperation as opposed to
the republican and deliberative approach. Then those areas in which social freedom
can thrive in the public arena and constitutional state that had shaped in the democratic
ethical life were evaluated under four main headings. Protection afforded in the
constitutions to the political rights was evaluated in terms of its relation to the struggle
for recognition. In that regard, a specific emphasis was made on the relationship
between public area and national state. Thus a research was made to see by which ways
public areas excelled the national state, reaching far toward a supra- national
organization and any contrary ideas developed in that context was listed. Mass
communication and effect of the media transformation as suggested by Honneth was
also discussed in the other part of this chapter. Finally, it was emphasized that public
education was considered as a separate social institution in the democratic
constitutional state and influence made by education on the recognition and its relation
to the gaining of citizenship awareness was questioned.
Certain conclusions were made in the result part of this study which could be
summarized as follows: first of all, it was mentioned that the relationship of
recognition enabling social peace and solidarity could be established only with a "we"
awareness. And then the distinction made between categories of labor and recognition
was emphasized and a door was opened to answer the question of whether the demands of justice made recently by the worker class were sufficiently
coordinated in the world. Another question to be answered was related to the extent
Honneth succeeded in reconstructing in his own theory what he thought of Critical
Theory. Thus it was clarified that as something more than an individual experience,
recognition could serve as a firm foundation for political struggle and could support
the fight for social justice. It was further determined that importance of this
clarification in our current conditions was actually related to the distinction to be made
between the ideological recognition and fair recognition. Based on through
examination of the crises experienced in different societies, it is for sure that Honneth's
approach would help one in the research to be made in order to understand whether
such crises cause social pathologies and analyze the distinctive and changing nature of
the social pathology. Although specific pathologies differ from one society to the
other, it can be concluded that any events harming social solidarity and proper social
organization actually originate from a misunderstanding of real concept of freedom.
As a consequence, an approach starting with an analysis of "self" could help us to get
an idea about the nature of all social institutions and most importantly, could serve as
triggering effect for a real change.






La  relation  entre  la  réalisation  de  soi  d'un  individu  et  son  développement personnel avec sa socialisation ont été débattus jusqu'à présent dans de nombreuses disciplines examinant l'homme. Chaque homme attend d'être accepté par les autres hommes  avec  lesquels  il  essaye  de  vivre  ensemble.  Une  relation  de  reconnaissance apparait avec l'affrontement de ces attentes; la notion de droit  et  les  demandes  de liberté  apparaissent.  Le  problème  de  reconnaissance  commence  de  la  manière d'établissement de personnalité de l'homme et est un vaste domaine de recherche interrogeant  sa  volonté  libre  et  ses  obligations,  sa  relation  avec  les  établissements communautaires. Avec cette étude, on vise d'examiner le problème de reconnaissance et de liberté dans la philosophie communautaire d'Axel Honneth accepté comme l'un des représentants de la Troisième Génération de l'Ecole de Frankfurt et de réaliser une analyse spéciale dans ce vaste domaine mentionné.
La cause la plus importante du choix de la perspective d'Axel Honneth durant cette  étude  est  son  allégation  sur  la  qualité  de  reconnaissance  et  son  examen  du problème de reconnaissance en lien avec les sujets des différentes disciplines. Honneth n'est pas un théoricien du droit; il essaye de prouver la priorité de la personnalité par la  reconnaissance  intersubjective  en  utilisant  la  psychologie,  la  philosophie  et  la sociologie. Avec la place la plus importante entre les penseurs influencés, Hegel a mis en avant la structure de la reconnaissance mais a réalisé ceci uniquement sur le plan philosophique et de manière spéculative. Il est resté fidèle d'une part à l'approche de Hegel en purifiant de cette spéculative sur la relation de reconnaissance de Honneth. Alors que d'une autre part, l'effort de Honneth a mené  la tradition de la Théorie Critique  suivie  et  s'est  rapproché  de  ce  sens  au  problème  de  reconnaissance  en couvrant la distance entre la théorie et la pratique. Parce que dans la vrai vie, les luttes menées pour la reconnaissance, le reflet des demandes de  justice de tous les individus et groupes du monde sont les recherches de trouver la solution aux violations de droit. Dans ce sens, le développement de la Théorie Critique des représentants de l'Ecole de Frankfurt mise en avant par la critique de l'approche de la révolution de la classe des employés avec une difficulté historique porte une importance au niveau du travail. En ne s'éloignant pas de cette approche, Honneth pense que la catégorie du travail n'est désormais  pas  suffisante  au  niveau  des  problèmes  actuels  lors  de  la  recherche  des racines  morales  des  luttes  communautaires  et  qu'il  est  nécessaire  de  partir  des expériences de non-reconnaissance.
La méthode du travail est d'analyser en examinant de manière chronologique les œuvres des penseurs et de classer les notions de ces œuvres en lien avec les problèmes contenus. Dans ce sens, les sujets principaux ont été pris en main de manière chronologique mais les débats traités dans les sous-textes ont été classifiés en fonction du lien entre les allégations et les arguments. On a particulièrement tenté de s'abstenir sur les exemplaires individuels et communautaires sur les expériences de la vie quotidienne avec les notions concrètes. On a pris soin à l'abstenir lorsque c'est nécessaire sur les œuvres artistiques considérées comme le meilleur reflet de ces exemples de Honneth.
Les sources utilisées ont été tout d'abord les œuvres de Honneth. Deuxièmement, nous nous sommes arrêtés sur les œuvres des penseurs dont a profité Honneth et les textes des penseurs modernes qui ont réalisés des examens sur les ouvres en intégrité de Honneth ont été pris comme base. Lors des débats réalisés sur la reconnaissance dans la littérature internationale, l'effet de pression de Honneth est visible. Les sources utilisées ont été dans ce sens en général des œuvres étrangères; on s'est orienté vers les œuvres Turques au niveau des œuvres de Hegel par exemples pour les penseurs auxquels a fait recours Honneth. Seulement, une avancée comparée avec les sources Anglaises a été suivie dans l'objectif de ne pas donner place à une erreur dans le commentaire des traductions ici.
Cette étude est constituée de deux parties. Le sujet de la première partie et l'analyse de l'approche de reconnaissance et du système de pensée d'Axel Honneth. Dans la première partie, la reconnaissance a été recherchée en examinant les œuvres de la période précoce de Honneth et les sources plutôt philosophiques de la reconnaissance et la structure constituée de trois étapes ont été mis en avant en fonction du résultat de cette recherche. Les critiques en vue de la  première approche de reconnaissance développée par Honneth et les problèmes apparaissant au niveau de la relation de  justice ont été discutés. Ont été nommés comme premier commentaire systématique la tentative de fondation de la pensée de reconnaissance de la première partie en raison du profit des autres œuvres de Hegel avec l'examen en relation avec les établissements communautaires en dimension publique de la reconnaissance dans les  périodes avancées de Honneth.  Dans ce sens, le deuxième titre de commentaire systématique a été considéré convenable pour la deuxième partie.
Le sujet de la deuxième partie est la liberté sociale et l'étique démocratique se
développant en lien avec la reconnaissance. Alors que dans la première partie a pris
place un examen au niveau des œuvres de la période précoce de Hegel de Honneth;
dans la deuxième partie, les principes de la philosophie de droit qui est l'œuvre de
dernière époque en général ont été pris pour fondement. À la lumière de cette œuvre,
on a souligné les distinctions de liberté historique de Honneth et la méthode. La vie
étique démocratique dont l'analyse est réalisée par les établissements communautaires
et avancée en tant que projet pour nos jours a été examinée en trois structures de
manières semblables à l'étape triple des domaines de reconnaissance.
Dans le premier titre principal de la première partie, tout d'abord, une
biographie comportant la vie, la carrière académique et les œuvres d'Axel Honneth a
été rédigée, on a essayé de présenter brièvement le penseur. Ensuite, on a donné place
aux approches importantes des représentants et le développement historique de l'Ecole
de Frankfurt en tant qu'entourage intellectuel de Honneth. Ainsi, on vise de répondre
à des questions comme la forme de naissance de la théorie critique, l'effet sur les
idéologies de Honneth et les points à modifier sur cette théorie. Les espaces de
recherche de la troisième génération de l'Ecole de Frankfurt sont apparus. Dans ce
sens, on s'est arrêté sur la forme de développement de l'approche de reconnaissance
et l'interaction avec Harbermas en raison de l'effet sur la deuxième génération de
Honneth.
Le troisième titre principal de la première partie s'est focalisé en particulier sur
l'idée de reconnaissance mise en avant par Hegel. Le lien de la reconnaissance avec la
propre conscience a été recherché, on a donné place aux commentaires de Honneth en
partant de l'œuvre Tinin Görüngübilimi avec les œuvres de la période précoce de
Hegel. On a essayé de constater quels sens ont été critiqués dans l'approche de
Honneth de lutte pour la reconnaissance de Hegel. À la suite du troisième titre
principal, en prenant pour fondement l'œuvre Kampf um Anerkennung (1992) (La lutte
pour la reconnaissance), on a exprimé les formulaires de non- reconnaissance/nonconsidération et les étapes de reconnaissance mise en avant par Honneth. Les étapes
de l'amour et la confiance en soin, du droit et du respect en soin, de la solidarité et de
la valeur de soin ont été traitées en détail. Un tableau présentant les étapes de
reconnaissance de Hegel a été présenté sur l'ANNEXE 1. Alors que les étapes de
reconnaissance développées par Honneth ont été présentées en ANNEXE 2. Ainsi, on
vise de réaliser une comparaison visuelle entre les deux lecteurs.
Le dernier titre de la première partie a été attribué aux débats de reconnaissance
et de justice. Dans cette partie, on a donné place aux critiques au niveau à la fois
philosophique politique et à la fois philosophique moral face aux avis nommés comme
premiers commentaires systématiques de Honneth. La relation entre la réalisation de
soi et la reconnaissance avec la justice a été interrogée. Les idées sur ces débats des
noms comme Nancy Fraser, Emmanuel Renault, Charles Taylor, Iris Marion Young
ont été examinées. On s'est attardé davantage sur l'approche de justice et la
reconnaissance de Nancy Fraser à la fois en raison de Redistrubution or Recognition?
(2003) (Redistricution ou Reconnaissance ?) comme œuvre rédigée avec Honneth
parmi ces noms. On a parlé de la dimension de reconnaissance conseillée pour les
luttes communautaires de Honneth et a mis en avant des prévisions sur les problèmes
qui apparaitront avec la manière d'appliquer cette dimension sur les sujets comme
l'immigration.
Avec que dans le premier titre principal de la deuxième partie, l'œuvre
Grundlinien der Philosophie des Rechts (La clé/les principales de la philosophie du
Droit) a été prise en main et l'approche de volonté libre a été examinée. On a essayé
de fonder les distinctions de liberté historique réalisées en partant de la définition de
volonté libre de Hegel dans cette œuvre de Honneth. Ensuite, on a parlé de la
méthode de reconstruction normative utilisée dans l'œuvre Das Recht der Freiheit:
Grundriss einer demokratischen Sittlichkeit (2011) (Le droit de liberté : Un projet de
vie étique démocratique) de Honneth et les quatre dimensions de cette méthode ont
été classées. Les critiques des académiciens réalisant les examens sur l'idée de vie
étique démocratique de Honneth et les réponses de Honneth à ces critiques ont été
évalués. Dans le deuxième titre principal, l'idée de liberté sociale et individuelle qui
est la distinction fondamentale de Honneth a été recherchée et les formes de liberté
individuelle ont été énumérées. On a expliqué pourquoi certaines applications de la
liberté individuelle provoquent des pathologies sociales et les exemples concrets de
ces pathologies ont été transmis.
La dernière partie du premier titre principal de la deuxième partie a été
entièrement séparée à la relation de socialisme et de liberté sociale. Dans le point de
vue de Honneth, la liberté sociale est une forme de liberté constituant la vie étique
démocratique et la réalisation de la reconnaissance en dépassant les pathologies de la
liberté individuelle. L'individu peut retrouver sa liberté individuelle dans le sens exact en réalisant la liberté sociale. En essayant d'adopter un socialisme réalisant la
liberté sociale, Honneth a présenté la naissance et les lacunes des premières idées
socialistes nommées comme le socialisme précoce et a interprété la cause de la
nécessité d'une modification aujourd'hui dans le socialisme. Lors de l'étude, on a mis
en avant la manière d'apparition de la réelle liberté sociale avec ces sens et la nouvelle
définition de socialisme est analysée.
A la suite de la deuxième partie, les trois structures différentes de la vie étique
démocratique en tant qu'ordre de la liberté sociale ont été examinées. La vie étique
démocratique apparait comme un ordre protégeant le plan formel de l'œuvre des
Principes de la Philosophie du Droit mais structuré conformément aux valeurs de nos
jours. En première étape, l'amitié et les relations romantiques ont été pris en main
comme un établissement communautaire, la comparaison des valeurs en changement
dans ces établissements avec la famille a été réalisée.
Dans la deuxième partie, le domaine économique et communauté civile a été
examiné. Sous ce titre, le positionnement dans les débats moraux et du marché de
Honneth a été prioritairement assuré, ensuite on s'est arrêté sur les établissements et
les corporations de la communauté civile de Hegel. L'évaluation a été réalisée au
niveau de la main d'œuvre, des équilibres entre producteur-consommateur, des
relations de reconnaissance sur le marché. Dans ce sens, l'importance de l'organisation
de communauté civile de Honneth et de l'accès sur les coopératives a été mise en avant.
En troisième étape, en parlant de l'impossibilité d'accepter l'approche de
monarchie constitutionnelle de Hegel au niveau de démocratie, tout d'abord
l'approche d'Etat de Hegel a été résumée et ensuite on est passé à l'approche de
démocratie de Hometh. On a constaté le développement de l'avis de démocratie
appuyé sur la coopération et la division équitable du travail de John Dewey
contrairement à l'approche républicaine et négociatrice et les idées de démocratie de
Honneth. Ensuite, les espaces de liberté sociale dans l'état constitutionnel et le
domaine public formé dans la vie étique démocratique ont été évalués sous quatre
différents titres. On a parlé brièvement de la relation des droits politique avec la lutte
de reconnaissance de protection dans les Constitutions. Sous ces titres, nous nous
sommes focalisé tout d'abord sur l'examen de la relation entre espace public et état
nation. On a rédigé sous l'autre titre l'effet de la transformation en média et la
communication de masse prévu sur ce sujet de Honneth. Finalement, la formation
publique a été fondée sur un autre établissement communautaire dans l'état
constitutionnel démocratique de la formation publique et la relation entre l'effet de la
formation sur la reconnaissance et le gain de la conscience de citoyenneté a été
interrogé.
Pour résumer brièvement les gains de la partie résultat, on remarque que la
relation de reconnaissance assurant la paix communautaire et la solidarité a été fondée
sur la conscience du soi. En tant qu'autre sujet de débat, la distinction entre les
catégories labeur et reconnaissance a été prise en main et aujourd'hui, la porte d'un
problème sur la coordination ou nom des demandes de justice de la classe des ouvriers
a été ouverte. Le niveau de réussite dans sa propre théorie des idées pour la Théorie
Critique de Honneth est un autre sujet à répondre sur les sujets examinés. La relation
avec la justice sociale et le fondement de la lutte politique ont
été interrogés en sortant la reconnaissance d'une expérience personnelle. On a constaté que cette interrogation est la distinction à effectuer entre les formes de
reconnaissance légitimes et la reconnaissance idéologique avec l'importance au niveau
des conditions actuelles de cette recherche. Lors de l'observation des crises de chaque
communauté, l'approche de Honneth assure la possibilité de faire une recherche sur la
qualité de modification et de distinction de la pathologie sociale et comprendre la
naissance ou non d'une pathologie sociale par ces crises. Même si les pathologies
vécues montrent des changements dans chaque communauté, une conclusion a été
établie sur l'avancement de la non détermination de la liberté réelle des situations
détériorant l'organisation et la solidarité communautaire même en cas de changement
dans chaque communauté. En conséquent, une approche commençant par qui est le «
moi » peut être une idée sur l'ensemble des établissements communautaires et le plus
important peut être un lanceur d'acte pour le changement.