Farklı ekim zamanı, sıra aralığı ve ekim sıklığının Çemen 'in (Trigonella foenumgraecum L.) verim ve bazı verim unsurları üzerine etkisi
The effect of different plant date, plant row space and sowing density on yield and yield components in summerly and wintery Fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.)
Yazar: AHMET ÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DURAN KATAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2012-2013 vejetasyon döneminde kışlık ve yazlık olarak Eskişehir
Osmangazi Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında
yürütülmüştür.
Araştırmanın amacı, farklı ekim zamanlarında, ekim normu ve sıra arasında,
çemen bitkisinin verim ve bazı morfolojik kriterler üzerindeki etkisini belirlemektir.
Çalışmada, tohum verimi, bitki boyu, bitkide dal sayısı, bakla sayısı, bakla uzunluğu,
bin tohum ağırlığı, baklada tohum sayısı, bitki başına tohum verimi, gibi özellikler
incelenmiştir
Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur.
Çalışmada materyal olarak Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri
Bölümünce tescil ettirilen GÜRARSLAN çemen çeşidi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre Eskişehir ekolojik koşulları altında; kışlık ekimlerde
yüksek verim alınması için 40 cm sıra arasında, 4 kg/da ekim normu uygulanması;
yazlık ekimlerde ise 60 cm sıra arasında, 5 kg/da ekim normu uygulanması uygun
bulunmuştur.
Ayrıca elde edilen sonuçlara göre bitki boyu 15,900 - 71,167 cm, bitkide dal
sayısı 0,600 - 2,900 adet/bitki, bakla sayısı 1,533 - 17,200 adet/bitki, bakla uzunluğu
5,400 - 9,700 cm, bin tohum ağırlığı 11,900 - 21,300 g, baklada tohum sayısı 3,700 -
18,533 adet/bakla, bitki başına tohum verimi 0,933 - 5,133 g/bitki, verim 54,297 -
177,097 kg/da aralıklarında değerler almıştır.
Anahtar Kelimeler: Trigonella foenum-graecum L., çemen, verim, bitki boyu,
bitkide dal sayısı, bakla sayısı, bakla uzunluğu, bin tohum ağırlığı, baklada tohum
sayısı, bitki başına tohum verimi.

Abstract:
This research was conducted as summery and wintery at Eskişehir Osmangazi
University Faculty of Agriculture, Field Crops Department test field in 2012-2013
vegetation period.
The aim of the research is to determine the effects of different planting seasons,
planting density and planting rows on yield and some morphological criteria of
fenugreek. In this research criteria such as seed yield, plant height, number of branches,
number of pots, length of pots, weight of one thousand seeds, number of seeds in a pot,
seed yield per plant were studied.
The experiment was established as randomized block design with three
replications. In the study fenugreek of GÜRARSLAN type patented by Ankara
University, Faculty of Agriculture, Field Crops Department was used.
According to the results of the research, to achieve the highest yield under the
ecological terms of Eskişehir, 40 cm of plant row and 4 kg/da planting density in winter
and 60 cm of plant row and 5 kg/da planting density in summer are recommended.
In addition, values for variations of 15,900 - 71,167 cm for plant height, 0,600 -
2,900 branches per plant, 1,533 - 17,200 number of pots per plant, 5,400 - 9,700 cm of
pot length , 11,900 - 21,300 g of one thousand seed weight, 3,700 - 18,533 number of
seeds per pot, 0,933 - 5,133 of seed yield, 54,297 - 177,097 kg/da yield were recorded .

Keywords: Trigonella foenum-graecum L., fenugreek, yield, plant height,
branches per plant, number of pots per plant, pot length, one thousand seed weight,
number of seeds per pod, seed yield per plant.