TRA2 Bölgesi'nde (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars) turizm sektörünün iktisadi etkileri
Tourism sector's economic effects in TRA2 Region (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars)
Yazar: YELDA KÖKSAL
Danışman: PROF. DR. KEREM KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ardahan = Ardahan ; Ağrı = Ağrı ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Iğdır = Iğdır ; Kars = Kars ; TRA2 Bölgesi = TRA2 Region ; Turizm = Tourism ; Turizm politikası = Tourism policy ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Turizm, insanların devamlı ikamet ettikleri yerlerden başka yerlere geçici olarak gezip görme, eğlenme, dinlenme, sağlık, spor gibi sosyo-kültürel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla gerçekleştirdikleri faaliyetlerdir. Turizm hareketliliği, bölgesel bazda kalkınmanın sağlanmasında önemli rol oynayabilmektedir. Bu amaç doğrultusunda TRA2 Düzey II Bölgesinde (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars) turizmin yerel ekonomilere etkisini ortaya koymak için bu çalışma gerçekleştirilmiştir. TRA2 Bölgesi, turizm açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Doğal ve kültürel varlıkların zenginliği, dağcılık, yaylacılık, inanç, tarih, coğrafya gibi turizm potansiyelleri Bölgede bakir vaziyettedir. Bu potansiyellerin değerlendirilmesine yönelik olarak çalışmada, Bölgeye gelen ziyaretçilerin harcama analizi yapılarak Bölge ekonomisine katkısı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, iki farklı anket formu uygulanmıştır. Bölgeye gelen konaklamalı ziyaretçilerin görüşlerini almak üzere 448, konaklama işletmelerinin görüşlerini almak için ise 30 anket formu uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi; frekans dağılımları, karşılaştırmalı frekans analizleri ve ortalama dağılımları ile gerçekleştirilmiştir. Yine ziyaretçilere yöneltilen sorulara ilişkin ifadelere verdikleri cevapların ortalama dağılımları verilerek normallik dağılımına bakılmış ve demografik değişkenlere göre farklılık olup olmadığının tespiti için Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; Bölgeye gelen ziyaretçilerin %58,9'u gezi, tatil ve eğlence amaçlı gelmektedirler. Ziyaretçilerin %47,1'i seyahatlerini seyahat acentesi veya ulaştırma şirketleri vasıtasıyla gerçekleştirmektedirler. Sektörün fazla sermaye gerektirmesi ve devlet teşviklerinin Bölgede yetersiz oluşu, turizm sektörüne karşı toplumsal bilincin eksik olması ve turizm algısının yeterince gelişmemiş olması en önemli sorunlar olarak görülmektedir. Geleceğe yönelik beklentiler ise; sektöre olan yatırımların ve teşviklerinin arttırılması, finansal desteğin sağlanması, turizmin ekonomik anlamda Bölgeyi kalkındırması, turizm çeşitliliğinin ve sosyal yaşam alanlarının artması, ulaşım ağının gelişmesi ve güven ortamının sağlanmasıyla doluluk oranlarının artması ve böylece Bölgede geceleme sayısında artış yaşanması yönündedir.
Anahtar Kelimeler: Turizm, Bölgesel Kalkınma, TRA2 Düzey II Bölgesi, Kars-Ardahan-Iğdır-Ağrı İlleri, Bölgesel Harcama Modeli.

Abstract:
Tourism is the activities carried out by people in order to meet their socio-cultural needs such as temporary sightseeing, entertainment, rest, health and sports from their permanent residence to other places. Tourism mobility can also play an important role in ensuring regional development. For this purpose, this study was carried out to reveal the impact of tourism on local economies in the TRA2 Level II Region (Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars). The TRA2 region has an important tourism potential. The richness of natural and cultural assets, tourism potentials such as mountaineering, transhumance, faith, history and geography are untouched in the Region. In order to evaluate these potentials, in the study, the contribution of the visitors to the Region's economy was tried to be determined by making an analysis of expenditure. In the study, two different questionnaire forms were applied. 448 questionnaires were applied to get the opinions of the visitors with accommodation and 30 questionnaires were applied to get the opinions of the accommodation establishments. Analysis of the obtained data; frequency distributions, comparative frequency analysis and mean distributions. Again, the average distribution of the answers to the questions asked to the visitors was given and the normality distribution was examined, and the Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test were applied to determine whether there was a difference according to demographic variables. According to the results obtained; 58.9% of visitors to the Region come for sightseeing, vacation and entertainment purposes. 47.1% of the visitors make their trips through travel agencies or transportation companies. The most important problems are the sector's need for more capital, insufficient government incentives in the Region, lack of social awareness towards the tourism sector, and insufficient tourism perception. Expectations for the future are; Increasing investments and incentives in the sector, providing financial support, tourism development in the Region economically, increasing tourism diversity and social living areas, increasing the occupancy rates with the development of the transportation network and providing an environment of trust, and thus an increase in the number of overnight stays in the region. 
Key Words: Regional Development, Tourism, TRA2 Level II Region, Regional Expenditure Model.