İngilizce öğretim elemanlarının görüşlerine göre ders denetiminde meslektaş rehberliği uygulamasının incelenmesi
An analysis of peer observation for instructional supervision according to the views of ELT instructors
Yazar: İCLAL KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ERDAL TOPRAKÇI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetim = Control ; Ders denetimi = Class inspection ; Mesleki gelişme = Professional development ; Mesleki rehberlik = Vocational quidance ; Meslektaş gözlemi = Colleague observation ; Meslektaş gözlemi = Colleague observation ; Öğretim elemanları = Instructors ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Bu araştırmanın amacı yükseköğretim kurumlarının Yabancı Diller Yüksekokulları'nda görev yapmakta olan İngilizce öğretim elemanlarının görüşlerine göre meslektaş rehberliği uygulamasının incelenmesidir. Meslektaş rehberliği, yurtdışında ve Türkiye'de mesleki gelişim aracı olarak giderek yaygınlaşmaya başlayan bir uygulamadır. Türkiye'de meslektaş rehberliği uygulamasına yönelik çalışmalar incelendiğinde, bu çalışmaların bir kısmının İngilizce öğretim görevlileri üzerinde yapıldığı görülmektedir. Ancak bu çalışmalar tek bir kurumdan seçilen az sayıda katılımcılarla gerçekleştirilen çalışmalardır. Bu nedenle meslektaş rehberliğini uygulamış olan veya uygulama hakkında bilgi sahibi olan farklı kurumlardaki İngilizce öğretim görevlilerinin meslektaş rehberliğine yönelik görüşlerinin belirlenmesinin ve araştırmanın farklı çalışma koşullarındaki daha geniş bir insan kitlesini kapsamasının daha gerçekçi sonuçlar ortaya çıkaracağı, alternatif bir denetim yaklaşımı olan meslektaş rehberliğinin üniversitelerde mesleki gelişim aracı olarak daha sistemli ve etkili bir şekilde uygulanmasını teşvik edeceği ve mesleki gelişime yönelik çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 
Araştırmanın yöntemi genel taramadır. Araştırmanın çalışma evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Ege Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi ve İzmir Demokrasi Üniversitesi'nde görev yapan 392 İngilizce öğretim görevlisi oluşturmaktadır. İngilizce öğretim görevlilerinin meslektaş rehberliği uygulamasının olumlu ve olumsuz yönlerine yönelik algılarına ilişkin veriler, araştırmacının geliştirdiği ve Likert tipi beşli derecelendirme ölçeğine göre hazırlanan "Meslektaş Rehberliği Anketi" ile elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde; İngilizce öğretim görevlilerinin algılarının düzeyini anlamak üzere aritmetik ortalama ve standart sapma tekniklerine başvurulmuştur. Ayrıca aritmetik ortalamalar arasında değişkenler açısından fark olup olmadığını anlamak üzere t testi ve tek yönlü varyans analizi işlemleri kullanılmıştır. 
Araştırma sonunda elde edilen bulgular şunlardır:
1- İngilizce öğretim görevlilerinin meslektaş rehberliği uygulamasının olumlu yönlerine ilişkin algıları "Katılıyorum" düzeyinde iken meslektaş rehberliğinin olumsuz yönlerine ilişkin algıları "Kısmen Katılıyorum" düzeyindedir. 
2- İngilizce öğretim görevlilerinin meslektaş rehberliğinin olumlu yönlerine ilişkin algıları arasında "cinsiyet", "mezun olunan bölüm", "kıdem" ve "eğitim durumuna" göre anlamlı farklılık yoktur.
3- İngilizce öğretim görevlilerinin meslektaş rehberliğinin olumsuz yönlerine ilişkin algıları arasında "cinsiyet", "mezun olunan bölüm", "kıdem" ve "eğitim durumuna göre anlamlı farklılık yoktur. 
4- İngilizce öğretim görevlilerinin meslektaş rehberliğinin olumlu yönlerine ilişkin algıları ile olumsuz yönlerine ilişkin algıları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. 
Araştırmanın bulguları doğrultusunda, meslektaş rehberliği uygulamasının üniversitelerde sadece İngilizce öğretim görevlileri tarafından  değil tüm fakültelerdeki öğretim görevlileri tarafından mesleki gelişim amacıyla daha sistematik bir şekilde uygulanması tavsiye edilmiştir. Ayrıca meslektaş rehberliğinin daha etkili bir şekilde uygulanması amacıyla meslektaş rehberliği süreci boyunca edinilen bilgilerin gizli kalması, öğretim görevlilerine birlikte çalışacakları meslektaşlarını seçme özgürlüğünün verilmesi, geribildirim ve gözlem konularında eğitim alınması ve öğretim elemanlarının ders programlarının bu uygulamaya vakit ayırabilecekleri şekilde ayarlanması önerilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Ders Denetimi, Mesleki Gelişim, Meslektaş Rehberliği, İngilizce Öğretim Görevlileri

Abstract:
The aim of the research was to examine peer observation according to the views of ELT instructors working in Schools of Foreign Languages at universities. Peer observation is gradually becoming popular as a professional development tool  in Turkey and abroad. When the research literature on peer observation in Turkey is examined, it is seen that some of the studies were carried out on ELT instructors. However, these studies were conducted with a small number of participants who were chosen from a single institution. For this reason, it is thought that determining the views on peer observation of the ELT Instructors from different institutions who have knowledge about peer observation or have applied it before and conducting a study that consists of a large number of people working under different conditions will reveal more realistic results, encourage the use of peer observation, which is an alternative approach to supervision, as a professional development tool in a more efficient and systematic way and contribute to research literature on professional development. 
In this study, general survey model was used. Target population of the study consists of 392 ELT instructors working at Ege University, Dokuz Eylül University, İzmir Institute of Technology, İzmir Katip Çelebi University and İzmir Demokrasi University in the 2018-2019 academic year. The findings relating to the perceptions of the ELT instructors on the positive and negative sides of peer observation  were supplied by "Peer Observation Survey" with a five point Likert-type scale developed by the researcher. For the data analysis, techniques of arithmetical average and standard deviation were used in order to determine the levels of the perceptions of the instructors. Moreover, t test and one way analysis of variance were used in order to determine if there were differences among the arithmetical averages in terms of variables. 
The findings of the research were as follows: 
1- While the perception level of the ELT instructors for the positive sides of peer observation of teaching was "I agree", for the negative sides of peer observation was " I partially agree". 
2-  There was no statistically significant difference among the perceptions of the ELT instructors on the positive sides of peer observation relating to "gender",  "undergraduate degree", "seniority" and "educational status". 
3- There was no statistically significant difference among the perceptions of the ELT instructors on the negative sides of peer observation relating to "gender", "undergraduate degree", "seniority" and "educational status". 
4- There was statistically significant difference among the perceptions of the ELT instructors relating to negative and positive sides of peer observation. 
In accordance with the results of the study, it is recommended that not only ELT instructors but also academicians from all departments carry out peer observation with the aim of professional development in a more systematic way. In order for peer observation to be more effective, it is also recommended that information gathered from peer observation process remain confidential, academicians be free to choose their partners and have a training on observation and how to give feedback and their schedule be arranged in such a way that they can spare time for peer observation. 
Key Words: Instructional Supervision, Professional Development, Peer Observation, ELT Instructors