Herni ameliyatı geçiren hastaların konstipasyon risk durumlarının ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of constipation risk status and quality of life in patients with hernia surgery
Yazar: MERVE IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK AYGİN
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Herniler = Hernia ; Kabızlık = Constipation ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Preoperatif bakım = Preoperative care ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışma, herni ameliyatı geçiren hastaların konstipasyon risk durumlarının ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma, etik kurul onayı alındıktan sonra Ekim 2017-Mayıs 2018 tarihleri arasında, herni ameliyatı geçiren 105 hastayla gerçekleştirildi. Ameliyat öncesi hasta bilgi formu, ameliyattan sonraki üç gün içerisinde "Konstipasyon Risk Değerlendirme Ölçeği (KRDÖ)" ameliyattan iki hafta sonra "Konstipasyon Yaşam Kalitesi Ölçeği (KYKÖ)" uygulandı. Veriler, ortalama, standart sapma, frekans dağılımı, levene, bonferonni, tamhane's T2, bağımsız örneklem t ve ki-kare testleriyle değerlendirildi.
BULGULAR: Katılımcıların %47,6'sının 41-60 yaş arasında olduğu, %77,1'inin erkek, %73,3'ünün ilköğretim mezunu, %41,9'unun fazla kilolu olduğu belirlendi. Ameliyat öncesinde değerlendirilen hastaların çoğuna (%81) inguinal herni tanısı ile cerrahi planlandığı, ameliyat öncesinde %53,3'ünün kronik hastalığının olduğu; en sık görülen kronik hastalıkların ise hipertansiyon (%31,4) ve diyabet (%13,3) olduğu tespit edildi. Ölçeklerden elde edilen puan ortalamalarına göre; KRDÖ puan ortalaması 10,13±3,937 olup konstipasyon açısından "hafif düzeyde risk" taşıdıkları saptandı. KYKÖ puan ortalamasının ise 61,81±18,213 olduğu ve konstipasyona bağlı yaşam kalitelerinin olumsuz olarak etkilendiği belirlendi. KRDÖ ve KYKÖ puan medyanları; kadınların erkeklere göre, 41-60 yaş arasındakilerin 20-40 yaş aralığındakilere göre, kronik hastalığı olanların kronik hastalığı olmayanlara göre, ilköğretim mezunlarının lise/önlisans-lisans mezunlarına göre ve şişmanların normal/fazla kilolu olanlara göre  anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,05).
SONUÇ: Çalışma sonucuna göre; herni ameliyatlarının konstipasyon açısından bir risk faktörü olduğu ve ameliyat sonrası konstipasyona bağlı yaşam kalitelerini olumsuz yönde etkilediği belirlendi.

Anahtar Sözcükler: Ameliyat öncesi bakım, ameliyat sonrası bakım, cerrahi hemşireliği, herni ameliyatı, konstipasyon riski, yaşam kalitesi.

Abstract:
Evaluation Of Constipation Risk Status And Quality Of Life In Patients With Hernia Surgery
INTRODUCTION and OBJECTIVE: The aim of this study was to evaluate the constipation risk status and quality of life of patients undergoing hernia surgery.
MATERIALS and METHOD: The study was conducted with 105 patients who had undergone hernia surgery between October 2017 and May 2018 after the approval of the ethics committee. The patient information form was applied "Constipation Risk Assessment Scale" within 3 days after the operation and "Constipation Quality of Life Scale" 2 weeks after the operation. Data were evaluated by average, standard deviation, frequency distribution, levene, bonferroni, tamhane's T2, independent sample t and chi-square tests.
FINDINGS: Of the participants, 47.6%  were between 41-60 years old, 77.1%  were male, 73.3%  were primary school graduates, 41.9%  was be overweight. Most of the patients 81%  who were evaluated before surgery were scheduled for surgery with the diagnosis of inguinal hernia; 53.3% of the patients  had chronic disease before surgery and the most common chronic diseases were hypertension 31.4% and diabetes 13.3%. According to the averages of scales; The mean constipation risk assessment scale (CRAS) was 10,13 ± 3,937 and it was found to have "a slight risk of constipation". Constipation Quality of Life Scale (CQLS) avarage of score was 61.81 ± 18.213 and it was determined depented on the constipation quality of life was negatively affected. Women according to men, between the ages of 41-60 according to between the ages of 20-40, those with chronic diseases according to those without chronic diseases, primary school graduates according to high school\ associate degree \undergraduate and fat according to normal and overwight, the median scores of the CRAS and CQLS were significantly higher (p <0.05).

CONCLUSION: According to the results of the study; It was determined that hernia surgery was a risk factor for constipation and negatively affected the quality of life after constipation.

Keywords: Hernia surgery, life quality, preoperative care, postoperative care, risk of constipation, surgical nursing