Yetişkin çoklu travma hastalarında travma skorlama sistemlerinin kısa dönem mortaliteyi öngörmedeki etkinlikleri
The effectiveness of trauma scoring systems for predicting short-term mor-tality in adult polytrauma patients
Yazar: NECMETTİN DÜZGİDER
Danışman: PROF. DR. AHMET AK
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Mortalite = Mortality ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yetişkinler = Adults ; Çoklu travma = Multiple trauma ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmamızda acil servislere en çok başvuru nedenlerinden, özellikle genç nüfusta önemli bir mortalite ve iyilik hali kaybı nedeni olan travmaların ortak bir dil ve düşünceyle değerlendirilmesi, yönlendirilmesi ve tedavi seçimi için etkin bir araç görevi üstlenen travma skorlama sistemlerinden bazılarını, elimizdeki verilerle değerlendirmeyi ve çıktılar almayı amaçladık. Değerlendirmek için seçtiğimiz sistemler AIS, ISS, REMS, RTS, SI ve TRISS'ti.
01.01.2014-31.10.2019 arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisinde çoklu travma tanısı alıp kafa-toraks-batın BT görüntülemesi yapılan 18 yaş ve üzeri, gebe olmayan ve verilerine yeterli erişim sağlanan hastalar, çalışma grubumuzu oluşturdu. Bu hastaların hastane bilgi sistemindeki ve hasta dosyalarındaki verileri incelenerek bu hastaların demografik özellikleri (yaş ve cinsiyet), klinik, laboratuvar, görüntüleme raporları değerlendirildi. Elde edilen verilere çeşitli istatis-tiksel analizler uygulandı.
Çalışmaya dahil edilen 2696 hastadan%71,1'i erkek, %28,9'u kadındı, hastaların yaş ortala-ması 41,93'tü. Hastaların yaşı arttıkça mortalitenin arttığı görüldü. Travmaların oluş nedenini en çok AİTK'ler oluştururken ADTK ve iş kazalarında mortalite daha yüksek bulundu.Travmayla başvuran hasta sayısının en çok Temmuz ve Ağustos aylarında olduğu anlaşıldı. Hastaların kandaki etanol dü-zeyleriyle mortalite arasında ilişki bulunamadı. Sedatize veya entübe edilmiş hastalarda mortalitenin arttığı tespit edildi. Yoğum bakımda yatış süresi uzadıkça, acil cerrahi operasyon ve kan transfüzyonu ihtiyacı arttıkça mortalitenin arttığı gösterildi. Mortaliteyi öngörmede TRISS ve RTS'nin en iyi sis-temler olduğu, cut-off değerlerinin TRISS için 11,5 ve altı, RTS için 0,95987 ve altı olarak belirlene-bileceği tespit edildi. REMS'in hastanede kalış süresini öngörmede etkin olarak kullanılabileceği belir-lendi. AIS ve ISS değerleri arttıkça mortalitenin arttığı, AIS'in en az boyun bölgesinden puan aldığı gösterildi. Bu verilerin travma skorlama sistemlerinin değerlendirmesinde ve mortalite öngörüsünde kullanılabilecek, güvenilir veriler olduğu; hem bu grupla hem de yeni çalışma gruplarıyla gerçekleşti-rilecek ileri çalışma ve analizlerin bu çalışma ve konulara katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
In this study; we aimed to assess some of the trauma scoring systems, which act as an effecti-ve tool for the evaluation and management of trauma patients based upon common consensus and for the selection of trauma care method, and to get results with the data we have. The systems we selected for evaluation were AIS, ISS, REMS, RTS, SI and TRISS.
Patients who were diagnosed with multiple trauma in the emergency room of Selcuk Univer-sity Medical Faculty and underwent CT imaging of the head-thorax-abdomen between 01.01.2014-31.10.2019, aged 18 and over, not pregnant, whose data access were adequate, were included in our study group. The demographic characteristics (age and gender), clinical, laboratory, and imaging reports of these patients were evaluated by examining the data in the hospital information system and patient files. Various statistical analyzes were applied to the obtained data.
Of the 2696 patients included in the study, 71.1% were male and 28.9% were female, with an average age of 41.93. Mortality increased with increasing age of patients. While the most common cause of traumas were motor vehicle crashes, mortality was higher in motor vehicle collisions and work accidents. It was understood that the number of patients who applied with trauma was mostly in July and August. No relationship was found between ethanol levels in the blood and mortality. Morta-lity increased in sedated or intubated patients. Mortality has been shown to increase as the length of hospitalization in intensive care increases, and the need for urgent surgery and blood transfusion inc-reases. It was determined that TRISS and RTS are the best systems for predicting mortality, and cut-off values can be determined as 11.5 and below for TRISS and 0.95987 and below for RTS. It was determined that REMS can be used effectively in predicting the length of hospital stay. It was shown that mortality increases as AIS and ISS values increase, and AIS is rated at least from the neck region. We believe that these data are reliable ones that can be used in the evaluation of trauma scoring sys-tems and for predicting mortality and further studies and analyzes with both this group and new study groups will contribute to this study and related topics.