Türkçe dersinde yaratıcı drama kullanımının ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The effect of use of creative drama in Turkish lessons on critical thinking skills of secondary school 6th grade students
Yazar: HATİCE URAL
Danışman: PROF. DR. KUDRET ALTUN
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma 2023-2024 yıllarında eğitim-öğretim gören ortaokul 6. Sınıf öğrencileriyle Türkçe dersinde yaratıcı drama teknikleri kullanımının eleştirel düşünme becerilerini ne yönde etkilediğini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Türkçe dersinde yaratıcı drama tekniğiyle oluşturulmuş etkinliklerin kullanılmasının öğrencilerin eleştirel düşünme yetilerini geliştirmedeki etkililiğini belirlemek için ön test ve son test kullanarak seçkisiz deneysel modelle yürütülmüştür. Çalışma, 14 deney ve 14 kontrol olmak üzere toplam 28 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol grubuna çalışmanın öncesinde ve sonrasında Özdemir'in "Eleştirel Düşünme Beceri Ölçeği" kullanılarak veriler toplanmıştır. Çalışma öncesinde her iki gruba da ön test dağıtılmış ve eş zamanlı olarak doldurmaları istenmiştir. Daha sonra hazırlanmış olan yaratıcı drama ile sentezli Türkçe ders planlarıyla deney grubunda araştırmacı tarafından eğitime başlanmıştır. Çalışma on hafta sürmüştür. Yaratıcı dramayla sentezli ders planları ve eleştirel düşünme beceri ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonunda her iki gruba da yine eş zamanlı olarak son test uygulanmıştır. Eleştirel düşünme becerisi ölçeğiyle ön test ve son test arasındaki puansal farklılığa bakılmıştır. Buradan hareketle ilk olarak eleştirel düşünme beceri puanları yani bağımlı değişkenin homojenliği ve normalliği test edilmiştir. Levens homojenlik ve çarpıklık katsayısı testleri kullanılmıştır. Levens homojenlik testi sonucu anlamlı bulunduğu için bağımsız örneklem olarak t testi uygulanmıştır. Test uygulanırken anlamlılık 0,05 olarak alınmıştır. Araştırma bulgularından da hareketle problem ve alt problemleri irdeleyerek deney grubu ve kontrol grubuna uygulanan testlerden elde edilen veriler neticesinde, öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri arasında benzerlikler olup deney grubumuzdaki çalışmaların eleştirel düşünmeye katkı sağladığı ve pozitif yönde geliştirdiği görülmüştür. Ek olarak, araştırmanın sonucunda uygulamaya ve gelecekteki araştırmalar için öneriler yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme becerisi, yaratıcı drama, disiplinler arası yaklaşım, Türkçe dersi.

Abstract:
This study was conducted during the 2023-2024 academic year with 6th-grade middle school students to examine how creative drama techniques in Turkish language lessons impact their critical thinking skills. The study utilized a randomized experimental design with pre-test and post-test measures to assess the effectiveness of creative drama activities in enhancing critical thinking abilities. A total of 28 students participated, with 14 in the experimental group and 14 in the control group. Data were collected using Özdemir's "Critical Thinking Skills Scale," administered to both groups before and after the intervention. Initially, a pre-test was given to both groups, who completed it simultaneously. The experimental group was taught using Turkish lesson plans integrated with creative drama techniques, implemented by the researcher over ten weeks. These lessons combined creative drama activities with the critical thinking skills scale. At the study's conclusion, a post-test was administered to both groups simultaneously, and score differences between the pre-test and post-test were analyzed. To validate the data, the homogeneity and normality of critical thinking scores, as the dependent variable, were tested using Levene's homogeneity test and skewness coefficients. Significant results from Levene's test necessitated the use of an independent samples t-test, with a significance level set at 0,05. The findings revealed similarities between the groups but demonstrated that the experimental group's activities positively enhanced critical thinking skills. The study concludes with recommendations for practical applications and directions for future research.

Keywords: Critical thinking skills, Turkish lesson, creative drama, interdisciplinary approach.