Ortaöğretim öğrencilerinin karar verme stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examining some of the variables decision-making strategies for secondary school students
Yazar: ECVET KURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİT SUİÇMEZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Karar verme = Decision making ; Karar verme stratejileri = Decision making strategies ; Lise öğrencileri = High schools students ; Spor müsabakaları = Sport competitions ; Ölçekler = Scales ; Öz güven = Self confidence ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin karar verme stratejilerini bazı değişkenler açısından incelemektir.
Araştırmanın evrenini, Trabzon Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ve farklı statülerde öğretim veren Spor Lisesi, Meslek Lisesi, İmam Hatip Lisesi, Anadolu Lisesi ve Fen Lisesi'nde okuyan öğrenciler, örneklemini ise, araştırma kapsamına alınan 473 ortaöğretim ikinci kademe öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin demografik bilgileri ile karar verme stratejileri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik araştırmacı tarafından geliştirilen 16 soruluk kişisel bilgi formunun yanında, Mann ve Diğ. (1998), tarafından geliştirilen (Melbourne Decision Making Questionary) Deniz (2004), tarafından Türkçe' ye uyarlanan 28 maddelik Karar Verme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin yüzde ve frekans dağılımları alınmış, bazı demografik özellikler ile karar verme stratejileri arasındaki farklar için t test ve varyans analizi yapılmış istatistikî anlamda P<0.05 anlamlılık düzeyi belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 18,0 istatistik programı kullanılmıştır.
Araştırmada; karar vermede özsaygı ve karar verme stilleri açısından öğrencilerin cinsiyet, yaş, okul müsabakalarına katılma durumu, okul türü, yaşamlarının çoğunu geçirdiği yerleşim merkezi, aile gelir düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyleri değişkenleri arasında; istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmalar olduğu tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak, erkek öğrencilerin karar vermede özsaygı düzeyleri, kadın öğrencilerin karar vermede özsaygı düzeylerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Okul spor müsabakalarına katılmayan öğrencilerin okul müsabakalarına katılan öğrencilere göre öz saygı ve kaçıngan karar verme düzeyleri daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Öğrencilerin karar vermede özsaygı ve karar verme stratejilerine göre özerk olma davranışıyla ve öz güvenleriyle, düşüncelerini açıkça söyleyebilme, yaptığı veya yapmak istemediği şeyi kendi iradesiyle sonuçlandırabilme, karar verirken başkalarından bağımsız olma açısından önemli olduğu bulgularına varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine some of the variables in terms of decision-making strategies for secondary school students.The population of the investigation, Trabzon connected to the Directorate of Education and Sports High School instructor in different status, Vocational Schools, Imam Hatip High School, High School and students studying in the High School of Science, the sample of the 473 received in the research constitute upper secondary students. Students by researchers to determine relationships between decision-making strategies developed by demographics next 16 to solicit personal information, Mann et al. (1998) developed by (Melbourne Decision Making Questionary) Sea (2004), adapted to the decision by the Turkish 28-item scale was used Vermeer. Percent and frequency distribution of the data obtained from the scales were, for some demographic differences between the decision-making strategies t test and variance analysis made statistical significance of P <0.05 significance level was set. In SPSS 18.0 statistical software was used to evaluate the data.
In the study; decision on self-esteem and decision-making gender of the students in terms of style, age, attend school events status, type of school, central residential spent most of their lives, family income, maternal and paternal education levels among variables; It was found to be significant statistically differences (p <0.05).
As a result, self-esteem, decision-making levels in male students, female students in decision-making has been found to be higher than the level of self-esteem. According to students who attend school students to participate in school sports competitions competitions avoidant self-esteem and decision-making levels was observed to be higher. In deciding the students with behavior be autonomous according to their self-esteem and decision-making strategies and their self-confidence, to say clearly their thoughts, to finalize its own volition what he did or did not want to make the decision concluded that the findings are important in terms of being independently while giving others.