İzmir kekiği (Origanum onites L.) 'nde inorganik ve organik gübre uygulamalarının verim ve kalite üzerine etkileri
Effects of inorganic and organic fertilizer applications on yield and quality in İzmir thyme (Origanum onites L.)
Yazar: GÜLCAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SALİHA KIRICI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tıbbi ve Aromatik Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Karvakrol = Carvacrol ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Origanum onites = Origanum onites ; İzmir kekiği = İzmir thyme

Özet:
Çukurova Üniversitesi Tarla Bitkileri Bölümü deneme alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 2021 yılında yapılan bu araştırmada; İzmir kekiği (Origanum onites L.)'nde organik (solucan ve tavuk gübresi) ve inorganik (15:15:15 N-P-K) gübre uygulamalarının verim ve kalite unsurlarına etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada farklı uygulamalarla, bitki boyu değerleri ortalama 29.06–32.5 cm olup en yüksek değer NPK uygulamasından, yeşil herba verimi ortalama 105.27-164.99 kg/da olup en yüksek değer solucan gübresi uygulamasından, drog herba verimi ortalama 51.94-81.11 kg/da, drog yaprak verimi ortalama 34.58-58.33 kg/da, drog yaprak oranı ortalama 66.46-71.8 kg/da, uçucu yağ verimi ortalama 38.52-64.2 l/da ile en yüksek tavuk gübresi uygulamasından,  uçucu yağ oranı da ortalama  % 3.6-3.4 ile en yüksek solucan gübresi uygulamasından elde edilmiştir. Uçucu yağ bileşenleri içerisinde en yüksek oranda carvacrol bulunmuş, carvacrol oranı %74.12-81.68 arasında değişmiştir. Yapılan araştırma sonucunda; drog herba verimi ve drog yaprak veriminde önemli farklılıklar bulunmuştur. En yüksek drog herba verimi ve drog yaprak verimi tavuk gübresi uygulamasından elde edilirken en düşük ise kontrol uygulamasından elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Origanum onites, organik gübre, verim, carvacrol

Abstract:
The aim of this research conducted in the experimental farm of the Department of Field Crops of Cukurova University was to determine the effects of organic (vermicompost and chicken manure) and inorganic (15:15:15 N-P-K) fertilizer applications on yield and quality parameters of İzmir thyme (Origanum onites L.). As a result of different applications made in the research, the average plant height values are 29.06-32.5 cm with the highest value obtained from NPK application, the average yield is 105.27-164.99 kg/da with the highest obtained from vermicompost application. Moreover, the average values for drug herb yield, drug leaf yield, drug leaf ratio, and essential/volatile oil yield are 51.94-81.11kg/da, 34.58-58.33 kg/da, 66.46-71.8 kg/da and 38.52-64.2 l/da respectively and were obtained from the highest chicken manure application while the average volatile oil ratio was % 3.6-3.4 and obtained from highest vermicompost application. Among the essential oil components, carvacrol was found to be the component with the highest rate and ranged from 74.12% to 81.68%. The highest drug herb yield and drug leaf yield were obtained from the chicken manure application, while the lowest was obtained from the control application.

Key Words: Origanum onites, organic fertilizer, yield, carvacrol