İzmir Karşıyaka ilçesi kentsel alanı örneğinde yağmur suyu tutmapotansiyelinin InVEST modeli ile belirlenmesi
Determination of stormwater retention potential in İzmir Karşıyaka district urban area example with InVEST model
Yazar: AYŞENUR TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN ERDOĞAN
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Ekosistem hizmetleri = Ecosystem services ; Kentsel alanlar = Urban areas ; Peyzaj mimarlığı = Landscape architecture ; Yağmur suyu = Rain water ; İzmir-Karşıyaka = İzmir-Karşıyaka

Özet:
Kentsel alanlarda yağmur suyu yönetimi büyüyen bir sorun haline gelmiştir. İklim değişikliği, ekosistemlerin bozulması, çevre kirlilikleri gibi küresel sorunlar, nüfus, kentleşme ve geçirimsiz yüzey kaplamasındaki artışlar yaşam kalitesinde düşüşe neden olmaktadır. Kentlerde yaşanan bu zorluklar karşısında kentsel ekosistem servislerinin miktarının, kalitesinin ve çeşitliliğinin belirlenmesi önem kazanmıştır. Ekosistem servislerini desteklenmesi sürdürülebilir ve dirençli kentlerin oluşturulmasında oldukça önemlidir. Son yıllarda ekosistem servislerinin kentlerde hesaplanması, haritalanması ve modellenmesine yönelik çalışmalar hız kazanmıştır.
Bu çalışma kentsel alanlarda ekosistem hizmetlerine katkıda bulunmak amacıyla kullanılan InVEST aracının Kentsel Yağmur Suyu Tutma Modeli'nin Karşıyaka ilçesi örneğinde performansının değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda Karşıyaka İlçesi'nin, alan kullanım / arazi örtüsü, toprak ve yol verileri, alt havzaları gibi modelin ihtiyaç duyduğu veriler QGIS yazılımı yardımıyla belirlenerek InVEST aracı ile alanın yağmur suyu tutma potansiyeli hesaplanmış ve haritalanmıştır.
Bulgular sürekli kentsel dokunun hakim olduğu alanlarda yağmur suyunun neredeyse tamamının (%98'den fazla) yüzeysel akışa geçtiğini göstermektedir. Model ile hesaplanan yağmur suyu tutma hacimleri, akış hacimleri ve oranları hesaplanmış ve elde edilen bulgular temelinde InVEST Kentsel Yağmur Suyu Tutma Modeli'nin performansı yorumlanmıştır.

Abstract:
Stormwater management in urban areas has become a growing problem. Global problems such as climate change, degradation of ecosystems, environmental pollution, increases in population, urbanization, and impermeable surface cover cause a decrease in the quality of life. In the face of these difficulties in cities, it has become important to determine the quantity, quality, and diversity of urban ecosystem services. Supporting ecosystem services is very important in creating sustainable and resilient cities. In recent years, studies on the calculation, mapping, and modeling of ecosystem services in cities have gained momentum.
This study aims to evaluate the performance of the Urban Stormwater Retention Model of the InVEST tool, which is used to contribute to ecosystem services in urban areas, in the example of Karşıyaka district. In this context, the data required by the model such as area use/land cover, soil and road data, and sub-basins of Karşıyaka District were determined with the help of QGIS software, and the stormwater holding potential of the area was calculated and mapped with the InVEST tool.
The findings show that almost all of the stormwater (more than 98%) passes into the surface runoff in areas dominated by a continuous urban pattern. Stormwater retention volumes, flow volumes, and rates calculated with the model were calculated and the performance of the InVEST Urban Stormwater Retention Model was interpreted based on the findings.