Osmanlı kaynaklarına göre Japonya'da sosyal hayat
Social life in Japan acording to Ottoman sources
Yazar: NEBAHAT KILIÇLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KARAÇAVUŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
19. yüzyılda, Düvel-i Muazzama karşısındaki Hasta Adam yine kendi gibi Doğulu bir milletin 
bu büyük devletler karşısındaki yükselişine tanıklık etmiştir. Japonya'nın bu durumu Osmanlı 
çevrelerinde derin yankılar uyandırmış, uzun zamana yayılan modernleşme hareketlerine bir ışık 
olması açısından Japonya ve Japon modernleşmesi Osmanlı aydınları tarafından incelenmiştir.  
Dönemin konjonktürü her iki devleti de Batı karşısında müttefik aramaya itmiş, böylece 
aydınlar arasında süren ilgi siyasi alanda da kendisini göstermiştir. II. Abdülhamid'in şehzadelik 
döneminde başlayan Japonya ilgisi Sultan olduğunda daha yoğun bir hâl almıştır. 93 Harbi'nin 
şafağında tahta çıkan II. Abdülhamid, Ruslara karşı Japonlarla daha önceden bir ittifak yapılmayışına 
hayıflanmış ve bundan sonra Japonya ile ilişkiler bu amaç üzerine inşa edilmiştir. Ancak bu süreçte 
Rusya çekincesi padişahı her daim etkilemiştir. İkili ilişkilerin gelişiminde Ertuğrul Faciası bir 
dönüm noktası olmuştur.  
Osmanlı aydınları gerek Batılı kaynaklardan hareketle oluşturdukları telif eserler, gerek 
çeviriler gerek de yerinde gidip gördüklerini anlatan eserler vermiştir. Kaynaklar, coğrafyası, tarihi, 
dini, kadın-erkek ilişkileri, giysisi, yemek kültürü gibi gündelik hayata dair pek çok alanda dönemin 
Japonyası hakkında bize aydınlatıcı bilgiler sunmaktadır. Bunların çoğu Japon modernleşmesinin 
dinamiklerini irdeleyerek Osmanlı'ya bu konuda örnek olmasını umdukları belli başlı noktalara 
dikkat çekmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Ertuğrul Faciası, Japonya, Atalar Kültü, Modernleşme, Abdürreşid 
İbrahim

Abstract:
In the 19th century, 'Sick Man' against the Düvel-i Muazzam witnessed the rise against these 
great states of an 'Eastern' like himself. This situation of Japan had deep repercussions in Ottoman 
circles, Japan and Japanese modernization were examined by Ottoman intellectuals in terms of being 
a light on the modernization movements that spread extended time and lack consistency. 
The conjuncture of the period pushed both states to seek allies against the West, so the 
continuing interest among the intellectuals showed itself in the political field as well. The interest in 
Japan started during the reign of Abdulhamid II became more intense when he became the Sultan. 
Abdulhamid ascended the throne at the dawn of the 93 War regretted that there was no previous 
alliance with the Japanese against the Russians and after that, relations with Japan were built on this 
purpose. However, while this was being done, reservation against the Russian always affected the 
sultan. Ertuğrul Frigate Disaster has been a turning point in the development of bilateral relations. 
Ottoman intellectuals produced both copyrighted works obtained from Western sources and 
translations and works describing what they saw on the spot. Resources; It provides us with 
enlightening information about the Japan of the period in many areas of daily life such as geography, 
history, religion, male-female relations, clothing, and food culture. As most of them examined the 
dynamics of Japanese modernization, they drew attention to certain points hoped to set an example 
for the Ottoman Empire. 
Keywords: Ertuğrul Disaster, Japan, Ancestors Cult, Modernization, Abdürreşid İbrahim