Kamu hastanelerinde hekimlerin kalite, verimlilik, katkı bileşenleri ve  döner sermaye ek ödemesi ile ilişkilendirilmesi: Bir üniversitesi hastanesi ek ödeme modeli önerisi
Linking physicians with quality efficiency, contribution and the supplementary payment of circulating capital in public hospitals: A proposal for auniversity hospital supplementary payment model
Yazar: İBRAHİM YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. KUDRET ŞEVKET SAYIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Devlet hastaneleri = State hospitals ; Doktorlar = Physicians ; Döner sermaye = Revolving fund ; Döner sermayeli işletmeler = Enterprises with revolving funds ; Ek ödeme sistemi = Supplementory payment system ; Hastaneler = Hospitals ; Hekimler = Physicians ; Verimlilik = Productivity ; Ödemeler = Payments

Özet:
Performansa dayalı ücret ödeme yöntemi, işletmelerde kurumsal ya da bireysel hedeflere ulaşıldığında çalışanlara ödül veya takdir olarak belli bir ödemenin yapıldığı sistemdir. Bu sistemde amacı, çalışanlara iş süreçlerinde gösterdikleri performansa göre ücret veya ek ödeme yapılmasıdır. Performansa göre ücret çalışanlara doğrudan maaş olarak verilebildiği gibi, sabit maaşa ilave olarak ek ödeme olarak da verilebilmektedir.
Performansa göre ücret sistemi hemen hemen tüm sektörlerde uygulandığı gibi sağlık sektöründe uygulanmaktadır. Özellikle kamu hastanelerinde sağlık çalışanlarına ve hekimlere çalışma motivasyonlarını arttırmak ve teşvik etmek amacı ile döner sermayeden performanslarına göre ek ödeme yapılmakta olup; dağıtılan ek ödemenin büyük bir payını hekimler almaktadır. Bu nedenle, çalışmanın ana konusunu performansa göre hekimlere dağıtılan ek ödeme meselesi oluşturmuştur. 
Günümüzde performansa dayalı ek ödeme sistemi olarak tanımlanan ödeme yöntemi, tıbbi işlemlerin puanlanması esasına dayalı olarak geliştirilmiştir. Bu sistemde her bir tıbbi işlemin bir puanı vardır ve bu puanlar ilgili kamu otoriteleri tarafından belirlenmektedir. Hekimler uyguladıkları ve yaptıkları tıbbi işlemler için puan elde etmekte ve bu puanların karşılığı yönetmeliklerde bahsi geçen hesaplama yöntemleri dahilinde, hekimlere para olarak dağıtılmaktadır Buradaki performans değerlendirilmesi, sağlık hizmet süreçleri ile ilgili performans değerlendirilmeden, kalite ve verimlilik kriterleri göz önüne alınmadan sadece tanımlanan işlem puanlarına göre yapılmaktadır. Sistem bilimsel yaklaşımlara dayalı bir performans ölçümüne ve değerlendirilmesine dayanmadığı için, hem kamu kesiminden hem de hekimlerden ciddi eleştiriler almaktadır.
Bu çalışmada, kamu hastanelerinde uygulanan mevcut performansa dayalı ek ödeme sistemine alternatif, hekimlerin performanslarını daha rasyonel ve bilimsel yaklaşımlara dayalı olarak ölçen, sağlık hizmet süreçlerindeki katkı, kalite ve verimlilik unsularına bağlı değişkenleri göz önüne alan bir model geliştirilmiş ve bu modelin kamu hastanelerinde uygulanabilirliği gösterilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Hekim, Performans, Ek Ödeme.

Abstract:
Performance-based remuneration is the remuneration system that is given to employees as reward or appreciation when corporate or individual goals are achieved. The purpose of this system is to give employees wages or additional payments according to their performance in business processes. performance-based salary can be given to the employees in the form of a direct salary or as an additional payment in addition to the fixed salary.
This performance-based wage system is applied in almost all sectors as well as in health sector. Especially in public hospitals, health workers and physicians are given additional payment from revenue assets according to their performance in order to increase and encourage their motivation to work; doctors account for a large share of the distributed additional payment. Therefore, the focus of the study is on additional payment to doctors based on performance.
Nowadays, the payment method, which is defined as performance-based additional payment system, has been developed on the basis of scoring of medical procedures. This system has the score of each medical procedure and the scores are determined by the relevant public authorities. Doctors earn points as a result of the medical procedures they perform, and these scores are distributed to doctors as money amounts in accordance with the calculation methods specified in the regulations. The performance evaluation here is performed only on the basis of the defined process scores without considering the performance and quality and efficiency criteria related to the health service processes. Since the system is not based on performance measurement based on scientific approaches, it receives serious criticism from both public sector and doctors.
In this study, an alternative to the existing performance-based supplementary payment system applied in public hospitals, a model that measures doctors' performance based on more rational and scientific approaches, and takes into account the variables related to the contribution, quality and efficiency elements in health service processes has been developed and its applicability in public hospitals has been demonstrated.

Keywords: Physician, Performance, Supplementary Payment