Türkiye`de vergi ceza sisteminin vergi suçlarını önlemedeki etkisi
The Influence of tax penal system on prevention of tax crimes in Turkey
Yazar: MUSTAFA ERKAN ÜYÜMEZ
Danışman: PROF. DR. FETHİ HEPER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
11 DOKTORA TEZ OZU TÜRKİYE'DE VERGİ CEZA SİSTEMİNİN VERGİ SUÇLARINI ÖNLEMEDEKİ ETKİSİ M. Erkan ÜYÜMEZ Maliye Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2004 Danışman: Prof. Dr. Fethi HEPER Çoğu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede olduğu gibi, Türkiye'de de vergi kanunlarına aykırı eylemleri ve devletin vergi kaybı nedeniyle uğradığı ve uğraması muhtemel kayıplarını önlemek için vergi ceza sistemi oluşturulmuştur. Vergi cezalarının temel amacı, vergi kanunlarına uyulmasını sağlamaktır. Vergi cezalan bunu başardığı ölçüde, devlet hazinesinin zarar görmesi önlenebilir ve dürüst vergi mükelleflerinin haklan korunabilir. Bu bakımdan, bir vergi ceza sisteminin vergi suçlannı önlemede etkili olması beklenir. Vergi ceza sisteminin etkili olabilmesi için, vergi cezalan, mükellefleri korkutacak kadar şiddetli olmalıdır. Hukuka aykınlık tespit edildiğinde ise cezanın kesinlikle uygulanması gereklidir. Bunun yanı sıra, hızlı bir şekilde cezalandırma gerçekleştirilmelidir. Aynca, aynı hukuka aykınlıklar için aynı cezalar verilmeli ve eşit bir uygulama olmaMrf7Vergi^ezXstslemtfflrretttr olabilmesi vergi idaresinin etkinliği, vergi denetim oranlan, vergi bilinci ve ahlakı, mahkemelerin ve toplumun vergi ve vergi cezalanna karşı tutumlan gibi faktörlere de bağlıdır. Bu çalışmada Türkiye'de vergi ceza sisteminin vergi suçlannı önlemedeki etkisi çeşitli yönleriyle ele alınmıştır. İlk bölümde vergi cezalannın teorik temelleri ele alınmış, ikinci bölümde karşılaştırmalı hukukta ve Türkiye' de vergi suç ve cezalan incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Türkiye'de vergi ceza sisteminin vergi suçlarını önlemede etkili olup olmadığı tartışılmıştır. Sonuç kısmında ise çalışmanın bir değerlendirmesi yapılarak, önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Vergi Ceza Hukuku, Vergi Suç ve Cezalan, Vergi Uyumu, Vergi Cezalannın Cay dinciliği, Vergi İdaresi ve Vergi Denetimi

Abstract:
Ill ABSTRACT THE INFLUENCE OF TAX PENAL SYSTEM ON PREVENTION OF TAX CRIMES IN TURKEY M. Erkan ÜYÜMEZ Public Finance Major Branch Graduate School of Social Sciences, Anadolu University September 2004. Advisor: Prof. Dr. Fethi Heper In Turkey, as in most developed and under-developed countries, a tax penal system was established so that it prevents actions against tax laws and lost which are faced or almost faced by government because of tax lost. Major aim of tax penalties is providing to comply with tax law. In the extent of its succession level, treasury's damage could be diminished and honest tax payers' rights could be saved. From this view point, one expects that a tax penal system should affect to prevent tax crimes. Tax penalties have to be as to be frightening tax payers as severe so that Tax penalties have to be as severe as possible to frighten tax payers so that tax penal system could affect. A penalty has to execute certainly when a contradiction to law is assigned. Besides, punishment must be executed urgently. In addition, the same contradictions must be subject to the same penalties and the application must be fair for everyone. Effectiveness of a tax penal system also depends on some factors like efficiency of tax administration, tax auditing rates, tax conscience and tax moral, attitudes of courts and society with respect to tax and tax penalties. In this dissertation, the influence of Turkey's tax penal system on prevention of tax crimes deals with by various aspects. Section 1 studies theoretical pedestals of tax penalties; Section 2 analyzes tax crimes and punishments in comparative law and Turkey. Section 3 discusses whether Turkey's tax penal system has been affected to prevent tax crimes or not. In the conclusion part, proposals are mentioned by evaluating the study. Key Words: Tax Penal Law, Tax Crimes and Penalties, Tax Compliance, Deterrent Effects of Penalties, Tax Administration and Tax Audit