İdari yargıda hakimin takdir yetkisi
Judge's discretion power in administrative justice
Yazar: HULÜSİ ALPHAN DİÇKOL
Danışman: PROF. DR. TURAN YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Takdir yetkisi = Discretionary power ; İdare hukuku = Administrative law ; İdare mahkemeleri = Administrative courts ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
İdarenin serbest hareket edebilme, karar alabilme yetkisi olarak da tanımlanabilen idari takdir, idareye dilediği gibi keyfi şekilde değil, işin gereğini takdir etme suretiyle hareket etme serbestisi vermektedir.Hâkimin takdir yetkisi ile idarenin takdir yetkisinden her ikisi de gerek açık olarak ve gerekse dolaylı olarak kanunun açıkça izin verdiği hallerde kullanılabilir ve yetkilerin kullanılması soyut ve sebepsiz olmayıp belli bir gerekçeye dayanmalıdır.İdarenin takdir yetkisi yargı denetimine tabi olduğu gibi, hukuka uygun kullanılıp kullanılmadığının tespit edilmesi açısından hâkimin takdir yetkisi de bir üst mahkeme tarafından denetlenmektedir.İdari yargı denetiminde hâkime kanıtların araştırılmasında ve davanın yürütülmesinde (re'sen) kendiliğinden hareket etme ve araştırma yetkisi tanınmıştır.İdari yargı hâkimi, önüne gelen davada hem dava konusu idari tasarrufun ölçülülük ilkesine uygun olup olmadığını incelemeli ve hem de kendisi takdir yetkisini ölçülülük ilkesine uygun kullanmalıdır.İdare yargılamasında kural olarak delil serbestisi esası da benimsenmektedir.İdari yargılama sisteminde hâkimi, çeşitli ispat araçlarına başvurulabilecek ve bu araçların içeriği ile sonuca etkisini serbestçe takdir ve tayin edebilecektir.Hâkim hükme ilişkin takdirî gücünü, yazılı hukukun hüküm ve emirlerine uygun olarak kullanmak zorundadır. Ancak kendisine kanunla takdir yetkisi tanınan yerlerde bu yetkisiyle hükmedebilir. Hâkimin takdir yetkisini sınırlayan hususlardan birisi de, onun, mevcut hukukî kuralların, kanunların sınırlarını aşamamasıdır.Hâkim, takdir yetkisine dayanarak hareket ettiği alanlarda da, ?hakkaniyet?i gözönünde bulundurmak ve onun gerçekleşmesine çalışmakla yükümlüdür.İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.

Abstract:
Free of the administration to act, as defined decision-making authority to administrative discretion, the administration is not as arbitrary as they wish, to an appreciation of the need to work by providing the freedom to act.Judicial discretion of the judge and the administration need to both open and clear and where permitted by law, can be used as an indirect and abstract, no reason not to use certain powers should be based on a rationale.Judicial review of discretion of the administration, as in the judge?s discretion in accordance with the law is used to identify controlled by a higher court.Administrative control of the judiciary and the trial judge about the conduct of the investigation of the evidence (ex officio) self-recognized authority to act and research.The judge in the administrative court, in front of the administrative savings from the instant case and the trial, whether there is compliance with principle of proportionality as well as review and compliance with the principle of proportionality must use his discretion.In administrative proceedings, the rule of the evidence freedom is adopted as a principle.In the administrative judicial system, the judge can freely consulate a variety of proven tools and appreciate the impact of these tools, content and conclusion and be able to appoint.The judge appreciate the power of the provision, written in accordance with the orders of law and shall use the terms. However, he can use this authority only places where this discretion is granted to it by law. One of the points that limit the discretion of the judge is not to exceed his, existing legal rules and the limits of the law.The judge is obligated to consider and to work on realization of ?fairness? beyond his discretion in the areas that he acts.Administrative jurisdiction, limited to verification of the lawfulness of administrative actions and transactions. Administrative courts; can not control appropriateness, also can not give the administration the discretion to remove with the task of execution in accordance with the law restricts the exercise of the forms and principles, and processing quality of administrative action or judicial decision.