Dalyan: Kent, tarih, kimlik
Dalyan: Town, history, identity
Yazar: MERT CAN KIZILOLUK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL GEZGİN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı / Rekreasyon ve Turist Rehberliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Tarih = History ; Turizm = Tourism
Dizin: Kent kimliği = Urban identity ; Kent tarihi = Urban history ; Kimlik = Identity ; İzmir-Çeşme-Dalyan = İzmir-Çeşme-Dalyan

Özet:
Çeşme, MÖ 1. bin yılda, İonia olarak adlandırılan ve Batı Uygarlığı için önemli gelişmelerin yaşandığı coğrafyanın tam ortasında yer almaktaydı. İlçe sınırları içinde, bu dönemin şahitliğini yapmış olan Erythrai antik kenti binlerce yıllık izleri taşımaktadır. Çeşme ilçesi ve coğrafyası yakın tarihte de önemli gelişmelere tanıklık etmiş ve büyük nüfus hareketliliğine maruz kalmıştır. Özellikle Lozan Barış Anlaşması çerçevesinde gerçekleştirilen "nüfus mübadelesi" coğrafyanın ve üzerindeki kültürün kaderini değiştirmiş olaylardan biridir. Günümüzde Çeşme'nin mahallelerinden birisi olan eski Dalyanköy de bu tarihsel sürecin içinde önemli roller üstlenmiş, tarihe tanıklık etmiş yerleşmelerdendir. Bölgede en çok isim değiştiren yerleşim yeri olan Dalyanköy, sırasıyla Embaton, Aya Paraskevi, Köste, Demirtaş ve son olarak Dalyanköy (Dalyan) isimleriyle anılmıştır. 
Bu çalışmada, öncelikle Rum kaynakları taranmış ve Dalyanköy'e dair Rumca kaleme alınmış bilgiler derlenmiştir. Osmanlı belgelerinde Dalyan'ın nasıl geçtiğini anlamak için Başbakanlık arşivleri ve Dalyanköy'le ilgili yakın zamanda yapılmış araştırmaların sonuçları derlenip bu çalışmaya dâhil edilmiştir. 
Her şeyden önce 1922 yılı öncesinde bölgedeki kültürel ve sosyal yaşamı ortaya koyan bu çalışmada Kente ve Kentsel mekâna ilişkin bilgilerin toplanması amaçlanmıştır. Bölgede yaşayan insanlarla ve Küçük Asya Aya Paraskevi Mübadilleri Derneği ile sözlü tarih araştırmaları yapılarak kişisel hikâyelerdeki tarihsel kurgunun tespiti araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Embaton, Aya Paraskevi, Dalyanköy, Çeşme, Kent, Tarih, Kimlik

Abstract:
In the first millennium BC, Çeşme was located right in the heart of a geography called Ionia where significant advances were experience for the Western Civilization. Within the district borders, Erythrai ancient city, which witnessed the era, bares the traces of thousands of years. Çeşme district and its vicinity witnessed important events even in recent history and were exposed to great population movements. Especially, the population exchange that took part within the framework of Lausanne Peace Treaty is one of the events that changed the fate of the area and its culture. Old Dalyanköy, which is today one of the neighborhoods in Çeşme, is also one of the settlements that played a part in this historical process and bore testimony to the history. Dalyanköy, whose name changed several times was called Embaton, Aya Paraskevi, Köste, Demirtaş and Dalyanköy (Dalyan) consecutively.  
In this study, Greek resources were first scanned and then, the knowledge written in Greek were compiled. In order to understand how Dalyan was mentioned in Ottoman papers, Prime Ministry archives and the results of recent studies related to Dalyanköy, carried out recently, have been compiled and included within the study.
In this study, which primarily presents cultural and social life in the area before 1922, it is aimed to collect the data related to the city and urban space. Carrying out oral history research with residents of the area and the society of Minor Asia Aya Paraskevi Refugees, proof of historical setup within personal stories was sought.

Key words: Embaton, Aya Paraskevi, Dalyanköy, Çeşme, Town, History, Identity