Sağlık turizminde verimlilik analizi: Türkiye örneği
Efficiency analysis in HEALTH tourism: The case of Turkey
Yazar: ZEYNEP ATALAY AĞAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURPERİHAN TOSUN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Turizmi İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Turizm = Tourism

Özet:
Dünya genelinde yükseliş gösteren sağlık hizmetleri harcamaları ve globalleşme, bireyleri daha uygun maliyetli sağlık hizmeti veren farklı lokasyonlarda sağlık hizmeti almaya yönlendirmiştir. Diğer taraftan, sağlık ve yaşlanmaya karşı yapılan operasyonlar da günümüz şartlarında geniş bir kitle tarafından talep görmektedir. Modern dünyada var olan eğilimlerin bir getirisi olarak bireyler üzerinde iyi görünme isteği, aynı zamanda bireyi sağlıklı yaşam ve anti-aging konularında tavsiye almaya yöneltmiştir. Sağlıklı yaşam ve yaşlanma karşıtı uygulamalara ilişkin yaşam tarzlarındaki ve sağlık hizmetlerinin sunumundaki güncel pazarlama politikalarındaki değişim, yeterli sigorta eksikliği, yüksek fiyatlar ve seyahat imkanlarının geçmişe nazaran kolaylığı sağlık turizmine karşı ilgiyi çoğaltmıştır. Ülkemiz, sağlık turizmi tercih edenler için cazip olan destinasyonlar arasındadır. Bu durumun sebebi olarak; uygun maliyetler beraberindeki hizmet kalitesi, bireyler için uzun bekleme sürelerinin olmayışı, uygun hizmet fiyatlandırması, vize prosedürlerinin kolaylığı gibi faktörler gösterilebilir. Sağlık ve sağlıklı yaşam turizmi, dünya çapında turizm endüstrisinin hızla büyüyen bir sektörüdür ve veriler Covid-19 sırasında duraksayan sektörün pandeminin bittiği tarihten sonra daha da hızlı bir büyüme yaşadığını göstermektedir. Bu çalışmanın verilerinin çözümlenmesinde kullanılan Veri Zarflama Analizi (DEA), turizm programlarındaki verimsizlikleri değerlendirme, kıyaslama ve en uygun karşılaştırma noktalarını belirlemek için yararlı bir araçtır. Bu çalışma veri zarflama analizi için kullanılan R yazılım diliyle geçmiş çalışmalardaki diğer paket programı uygulamalarından farklılaşmıştır. Analiz sonuçlarına göre karar verici birim olarak tercih edilen 10 yıllık 2012-2021 dönemi içinde 2019 ve 2021 seneleri etkin olarak tespit edilmiştir. 2019 yılı 5 karar verici birim tarafından, 2021 yılı ise 3 karar verici birim tarafından referans gösterilmiştir. Araştırma sonuçları sağlık sektöründe kaynakların etkin kullanımının gerekliliğine ve verimlilik çalışmalarının önemine dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık Turizmi, Veri Zarflama Analizi, Etkinlik, Verimlilik

Abstract:
Increasing health care expenditures and globalization around the world have led individuals to receive health care services in different locations that provide more cost-effective health care services. On the other hand, operations against health and aging are also in demand by a wide audience in today's conditions. As a result of the trends in the modern world, the desire to look good on individuals has also led the individual to seek advice on healthy living and anti-aging. Changes in lifestyles related to healthy living and anti-aging practices and current marketing policies in the delivery of health services, lack of adequate insurance, high prices and ease of travel opportunities compared to the past have increased the interest in health tourism. Our country is among the attractive destinations for those who prefer health tourism. As the reason for this situation; Factors such as affordable costs, quality of service, lack of long waiting times for individuals, affordable service pricing, and ease of visa procedures can be cited. Health and wellness tourism is a fast-growing sector of the tourism industry worldwide, and data shows that the sector, which stagnated during Covid-19, has experienced even faster growth since the end of the pandemic. Data Envelopment Analysis (DEA), used to analyze the data of this study, is a useful tool for assessing and benchmarking inefficiencies in tourism programs and determining the most appropriate benchmarks. This study differs from other package program applications in previous studies with the R software language used for data envelopment analysis. According to the results of the analysis, the years 2019 and 2021 were determined to be effective within the 10-year 2012-2021 period, which was preferred as the decision-making unit. 2019 was referenced by 5 decision-making units, and 2021 was referenced by 3 decision-making units. The results of the research draw attention to the necessity of effective use of resources in the health sector and the importance of efficiency studies.
Keywords: Health Tourism, Data Envelopment Analysis, Efficiency, Productivity