Genel anestezi uygulanan hastalarda intraoperatif sıvı tedavisinin değerlendirilmesi
Evaluation of intraoperative liquid treatment in patients with general anesthesia
Yazar: HAKAN TEMEL
Danışman: PROF. DR. BİLGE KARSLI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kolloidler = Colloids ; Kristalloid = Crystalloids ; Monitörizasyon-intraoperatif = Monitoring-intraoperative ; Sıvı tedavisi = Fluid therapy

Özet:
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı'nda genel anestezi uygulanan 18-65 yaş aralığında 393 hasta çalışmaya alındı. Pediatrik ve geriatrik hasta grupları, rejyonal anestezi ve sedoanaljezi uygulanan hastalar çalışma dışı bırakıldı. İntraoperatif sıvı uygulamaları bilgileri doğrultusunda, hastaların demografik özellikleri ve yapılmış olan operasyonun türüne göre verilmesi gereken sıvı miktarları ve türü belirlendi. Hastaların mevcut kayıtlarından verilmiş olan sıvı miktarlarına ait verilerle karşılaştırılma yapılarak sonuçlar analiz edildi. 
Çalışmamızda hastalara verilen ortalama sıvı miktarı 2677,61 ml (11,3 ml/kg/saat) olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan hastaların preoperatif ortalama açlık süreleri 10,73 saat olarak bulunmuştur. 9 saat ve üzeri aç kalan hastalar tüm hastaların %73'ünü oluşturmaktadır. IV vazopressör kullanılan hastalarda intraoperatif verilen ortalama sıvı miktarlarının kullanılmayan hastalara göre daha yüksek olduğu görüldü (3477,27 ml). Bu sonuçta IV vazopressör uygulanan hastaların yüksek riskli cerrahi ve yüksek riskli hasta grubunda bulunabileceği bundan dolayı operasyonda daha fazla komplikasyon gelişmesi riskiyle karşı karşıya olabilecekleri düşünülmüştür. Bunu destekleyen bir diğer bulgu da ASA-3 grubu hastalar ASA1-2 grubu hastalarla kıyaslandığında ASA-3 grubu hastalara intraoperatif dönemde verilen sıvı miktarının yüksek olduğu sonucuydu (2795 ml).
Cerrahi tipi ve intraoperatif verilen sıvı miktarları karşılaştırıldığında; yüksek riskli cerrahi grubunda intraoperatif verilen sıvı miktarının anlamlı olarak daha yüksek olduğunu gözlemledik (10ml/kg/saat grubunda 3601,65 ml). Branşlara göre verilen sıvı miktarları incelemesinde ise anlamlı bir fark karşımıza çıkmamıştır. İntraoperatif sıvı tedavisi uygulamasında hastalara verilen sıvı miktarlarının, hastaların alması gereken sıvı miktarlarından çoğunlukla eksik olduğu sonucuna vardık (eksik verilen hasta sayısı:365/393). Fakat sıvı stratejisi olarak liberal uygulamalara yakın değerlerde olduğumuzu söyleyebiliriz. Çalışmamızda intraoperatif dönemde verilen sıvı türleri incelendiğinde %74 oranında en sık tercih edilen kristaloid tipinin İsolyte-s olduğunu görmekteyiz. Serum fizyolojik kullanılan hasta yüzdesi ise %35,4 olarak karşımıza çıkmaktadır. Laktatlı ringer kullanılan hasta sayısı 3 olarak görülmüştür. Plazmaya en yakın içeriğe sahip olan dengeli kristaloid kullanımı klinik pratiğimizde en sık tercih ettiğimiz sıvı tipi olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Sonuç olarak liberal ve restriktif sıvı rejimi kavramlarının değişkenliği, hedeflenen klinik ve fizyolojik parametrelerin standart olmaması nedeniyle kanıta dayalı kılavuz veya prosedüre özel bir sıvı tedavisi ortaya konamamıştır. Yüksek riskli hastalarda sıvı yönetimi için tek tip yaklaşım uygun olmayacaktır. 
Özellikle büyük cerrahi girişimlerde, sıvı tedavisinin ameliyat sırasında hemodinamik monitörizasyon eşliğinde ve hastanın gereksinimlerine göre uygulanması önerilmektedir. Yeterli ekipman ve yeterli klinik tecrübesi olan bir anestezistin olması bireye özgü hedefe yönelik sıvı tedavi uygulamasını arttıracak önemli bir faktördür. Bizim çalışmamızda standart sıvı tedavisine göre yaptığımız hesaplamanın altında sıvı replasmanı yapıldığını görmekteyiz ancak hala liberal sayılabilecek düzeylerde gezen sonuçlarımız için hemodinamik monitorizasyon yöntemlerinin özellikle ihtiyacı olan hastalarda daha sık kullanılmasına seçilmiş hasta gruplarında hastanın sıvı gereksinimlerine dikkat edilerek replasman yapılmasına özen gösterilmesinin faydalı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
393 patients aged between 18-65 years who underwent general anesthesia in the Department of Anesthesiology and Reanimation of Akdeniz University Hospital were included in the study. Pediatric and geriatric patient groups, regional anesthesia and sedoanalgesia patients were excluded from the study. According to the information of intraoperative fluid applications, the demographic characteristics of the patients and the amount and type of fluid that should be given according to the type of operation performed were determined. Patient existing recordings, making comparison with the data of the given amount of fluid that results analyzed.
In our study, the mean amount of fluid given to patients was found to be 2677.61 ml (11.3 ml/kg/h). Patients participating in the study, the average preoperative fasting period was found to be 10.73 hours. Patients who were hungry for 9 hours or more were 73% of all patients. The mean intraoperative fluid volume was higher in patients who were treated with IV vasopressors than in untreated patients (3477.27 ml). It was thought that patients who underwent IV vasopressor treatment could be in high-risk surgical and high-risk patients and therefore could face the risk of further complications in the operation. Another finding that supports this; When compared with patients with ASA 1-2 group, the amount of fluid given to the patients in the ASA-3 group was high (2795 ml).
Comparing the type of surgery and the amount of fluid given intraoperatively; We observed that the amount of intraoperative fluid was significantly higher in the high-risk surgical group (3601,65 ml in the 10 ml/kg/h group). No significant difference was observed in the examination of the amount of liquid given according to the branches. In intraoperative fluid therapy; We concluded that the amount of fluid delivered to patients was often incomplete by the amount of fluid that patients should take (the number of patients with incomplete fluids: 365/393). However, we can say that we are close to liberal practices as a liquid strategy. The present study examined types of liquid given in the intraoperative period, 74% preferred the most common type of crystalloid we see that though the Isolyte-S. The percentage of patients using saline is 35.4%. The number of patients using lactated ringer was 3. The use of balanced crystalloid with the closest content to plasma is the most preferred liquid type in our clinical practice. 
Consequently, due to the variability of the concepts of liberal and restrictive fluid regimen and the lack of standardized targeted clinical and physiological parameters, no specific evidence-based guideline or procedure specific fluid treatment could be demonstrated. A uniform approach to fluid management in high-risk patients will not be appropriate.
Especially in large surgical procedures, it is recommended that the fluid treatment be performed according to the needs of the patient in the presence of hemodynamic monitoring during the operation. The presence of an anesthesiologist with adequate equipment and sufficient clinical experience is an important factor that will increase the use of individual-specific liquid therapy. In our study, we see that fluid replacement is performed under standard fluid treatment. However, for our results, which still can be considered liberal; We think that it can be useful to use hemodynamic monitoring methods more frequently in patients who need them, also in selected patient groups; we think it would be useful to pay attention to the fluid requirements of the patient.