Obez erkek adölesanlarda jinekomasti ve mikropenis varlığının biyokimyasal ve hormonal parametreler ile değerlendirilmesi
Evaluation of gynecomastia and micropenis existence with biochemical and hormonal parameters in obese male adolescents
Yazar: NİHAN KIRÇIL AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KENDİRCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Jinekomasti = Gynecomastia ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Penis = Penis ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Tüm dünyada gün geçtikçe prevelansı artan bir halk sağlığı sorunu olan obezite pek çok sistem üzerine etki eden ve komplikasyonlara sebep olabilen bir hastalıktır. Obezite hipogonadizm, jinekomasti ve mikropenis gibi hormonal problemlere yol açabilir. Bu konuda yapılmış pediatrik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, obezitesi olan erkek adölesanlarda jinekomasti ve mikropenis varlığının biyokimyasal ve hormonal parametreler ile ilişkisinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi'nde Haziran 2019-Mart 2020 tarihleri arasında 10-18 yaşları arasında obez ve sağlıklı gönüllü adölesanlarda gerçekleştirildi. Katılımcıların, antropometrik ölçümleri ve fizik muayeneleri yapılarak; rutin biyokimya ve hormon analizleri, ayrıca inhibin B ve seks hormon bağlayıcı globülin (SHBG) için sabah açlığında uygun koşullarda kan örnekleri alındı. Obezite grubu kontrol grubu ile ve obezler kendi içinde sınıflandırıldıktan sonra gruplar kontrol grubu ile kıyaslanarak değerlendirildi. Çalışmanın istatistiksel analizleri SPSS 22.0 programı kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya obez 90, sağlıklı 25 katılımcı dahil edildi. Obez grup kendi içerisinde yeniden gruplandığında 27'sinin basit obez, 39'unun insülin direnci olan obez ve 24'ünün ise metabolik sendromlu olduğu tespit edildi. Jinekomasti varlığı obezite grubunda ve kontrol grubunda benzerdi. Obezite grubunun %78'inde lipomasti, %38,8'inde de gömülü penis mevcuttu. Obezite grubunda gerçek mikropenis mevcut değildi. Hormonal parametreler değerlendirildiğinde obez bireylerin serum total testosteron, prolaktin, SHBG ve inhibin B ortalamalarının sağlıklı bireylerden anlamlı derecede düşük olduğu saptandı. Vücut kitle indeksi (VKİ), plazma insülin düzeyleri, HOMA-IR, bel çevresi ve boyun çevresi ile SHBG arasında anlamlı negatif korelasyon mevcutken, inhibin B ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmedi. 
Sonuç: Çocukluk çağı obezitesinde hipogonadizm önemli endokrin komplikasyonlardan biridir. Bu konuda çocukluk döneminde yapılmış sınırlı yayın bulunmaktadır. Bu çalışmada obez erkek adölesanlarda patolojik jinekomasti ve mikropenis tespit edilememesine rağmen hormonal profiller değerlendirildiğinde hipogonadizme işaret eden bulgular mevcuttu. Daha geniş obez popülasyonlar üzerinde, uzun süreli izlem gerektiren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Obesity is a global public health problem with a gradually increasing prevalence. Obesity is a condition that affects many body systems and causes complications. Hormonal problems caused by obesity may result with hypogonadism, gynecomastia and micropenis. There are limited number of studies on this subject in the literature.The aim of the present study is to evaluate the association of biochemical and hormonal parameters with gynecomastia and micropenis in male adolescents with obesity.
Material and Method:The study was conducted on obese and volunteer adolescents between 10 and 18 years of agewho have referred to Children Hospital of Erciyes University, Faculty of Medicine between June, 2019 and March, 2020. Anthropometric measurements and physical examinations of the participants were performed; blood samples were obtained for biochemical and hormone analyses and also for inhibin B and sex hormone binding globulin (SHBG) at adequate conditions after a overnight fasting period in the morning.  The groups were evaluated by comparing with the control group following classification of the patient group, control group and obese group. Statistical analyses were performed through SPSS 22.0 program.
Findings:The study included 90 obese patients, and 25 healthy individuals. The obesity group were classified under three subgroups including 27 patients with simple obesity, 39 patients with insulin resistance, and 24 patients with metabolic syndrome. Gynecomastia ratio was similair both in the patient and control groups. Lipomastia was detected in 78% of the patients in the patient group.  Buried penis was 38.8% in the patient group. Real micropenis was not detected in the obesity group. Evaluation of hormonal parameters revealed that total testosterone, prolactin, SHBG, inhibin B averages of the patients were significantly lower than healthy individuals. There was a negative correlation between insulin levels, waist circumference, neck circumference and SHBG. The association between body mass index (BMI), waist circumference, neck circumference, insulin level, HOMA-IR, and inhibin B was not statistically significant.
Conclusion: Hypogonadism is an important endocrine complication in childhood obesity. There are limited number of articles published in the literature. Although pathological gynecomastia and micropenis were not detected in obese male adolescents in the study, there were findings indicating hypogonadism when hormonal profiles were evaluated. Further studies with wider obese populations and more longitudinal monitoring are needed.