Türkiye için ikincil merkez havalimanı yer seçimi
Secondary hub airport location selection for Turkey
Yazar: ECEM YAZICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA HATİPOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Trafik Planlaması ve Uygulaması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Hava ulaşım sistemi, havalimanlarının düğümler ve uçuş güzergâhlarının bağlantılar olarak temsil edildiği bir ağ görünümündedir. Havalimanlarının diğer havalimanlarına sağladıkları bağlantıların derecesi havayolu taşımacılığında bağlanabilirlik olarak tanımlanmaktadır. Havayolu taşımacılığı sektöründeki serbestleşme sonrası artan rekabet ortamıyla birlikte havalimanlarının bağlanabilirlikleri giderek daha fazla önem kazanan bir konu haline gelmektedir. Türkiye'nin Asya ve Avrupa kıtaları arasında köprü oluşturan avantajlı coğrafi konumunun etkisi ve Türkiye'de faaliyet gösteren havayolu işletmelerinin ağ yapılarına uyguladıkları topla ve dağıt sistemi sayesinde İstanbul kenti büyük bir aktarma noktası konumuna gelmiştir. Ancak havayolu ulaşımına artan talep, nüfus artışı, turizm ve ticaret hacmi, havalimanlarının kapasite kısıtları ile mevcut ve yapımı devam eden ulaşım altyapısı yatırımları düşünüldüğünde Türkiye'de çok merkezli bir ağ yapısının oluşturulması ile havayolu taşımacılığında bağlanabilirliğin artacağı ve yerel pazarın daha çok gelişeceği değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de çok merkezli havayolu taşımacılığı modelinin geliştirilmesine katkı sağlanması amacıyla; havayolu taşımacılığında merkez üs yer seçimi problemi hakkında literatür çalışması yapılmış ve havalimanlarının bağlanabilirliğini etkileyen unsurlar göz önünde bulundurularak ülke şartlarına uygun merkez üs yer seçimi modeli geliştirilmiştir. Model çözümü için GAMS yazılımı kullanılmıştır. Hızlı tren erişilebilirliği, yeşil havalimanı uygulamaları ve Covid-19 pandemisinin etkilerinin de ölçülebilmesi amacıyla farklı senaryolar üretilmiş ve çözüm sonuçları değerlendirilmiştir.

Abstract:
The air transportation system looks like a network in which airports are represented as nodes and flight routes as links. The degree of connections between airports are defined as air connectivity. Airport connectivity is becoming an increasingly important issue with the increasing competition environment after liberalization in the air transport sector. Thanks to Turkey's advantageous geographical location that forms a bridge between the Asian and European continents, and the hub and spoke system applied to the network structures of the airline companies operating in Turkey, the city of Istanbul has become a major transfer point. However, considering the increasing demand for air transportation, population growth, tourism and trade volume, capacity constraints of airports and existing and ongoing transportation infrastructure investments, it is evaluated that the air connectivity will increase and the local market will develop more with the establishment of a multi-hub network structure in Turkey. In this study, in order to contribute to the development of a multi-hub air transportation model in Turkey; A literature study has been conducted on the hub location problem in air transportation, and a hub location model has been developed considering the factors affecting the airport connectivity. GAMS software was used for model solution. Different scenarios were produced and solution results were evaluated in order to measure the effects of high speed train accessibility, green airport applications and the Covid-19 pandemic.