Umberto Eco'da metnin değerlendirilişi
Evaluation of the text in Umberto Eco
Yazar: MÜZEYYENGÜL YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NURTEN GÖKALP
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Anlam = Meaning ; Eco, Umberto = Eco, Umberto ; Gösterge bilim = Semiotics ; Hermeneutik = Hermeneutic ; Metin inceleme = Text examination ; Yorumlama = Interpretation

Özet:
Çalışmamızın amacı özellikle anlaşılması zor ve derin bir anlama sahip olan felsefi metinleri Umberto Eco'nun metin değerlendirme biçimiyle anlamak ve yorumlamaktır. Yorumlama kavramının bir temele oturtulmasıyla ve felsefi hermeneutik ile birlikte metin okur ilişkisinin ön plana çıkması anlam sorununun gündeme gelmesine sebep olmuştur. Bu sorun çerçevesinde birtakım sorulara cevap aranmaktadır. Bu sorular; metnin tek bir anlamı mı vardır? Metinlerde yorumun bir sınırı var mıdır? Eğer yorumun bir sınırı yoksa aşırı yorumu ayırt edebileceğimiz bir ölçüt var mıdır? Metni anlamlandıran okurun yorumu mudur yoksa anlam metnin içinde mi gizlidir? Yorum doğrulanabilir ya da yanlışlanabilir midir? Bir yorumun iyi ya da kötü olduğu belirlenebilir mi? Bu sorulara Umberto Eco'nun görüşleri çerçevesinde cevap verilmesi ele alınmıştır. Her metnin amacı okurunu kendi seçmesidir. Metnin hitap ettiği okur ise örnek okurdur. Örnek okur metnin bir kurgu olduğunu bilir ve metnin yönlendirmesine uyarak kurguya düşmeden aradaki boşlukları doldurmaktadır. Eco'ya göre okur metni yazarın niyetine göre yorumlamalıdır ve her yazar metni yorumlansın diye icra etmektedir. Fakat metin okura yorumlama hakkını verirken onu tamamen özgür bırakmamaktadır. Okurun özgürlüğü metnin sınırları içinde geçerlidir. Bu bağlamda Eco, yorumlamaya bir sınır çizmektedir. Yorum sınırını aşıp aşırılığa kaçarsa yanlışlanabilirlik ilkesiyle bilinmektedir. Bu ilke, yorumun iyi mi kötü mü olduğunu belirlemek için kullanılır ve metnin içinde denenerek yapılmaktadır. Çalışmanın kapsamı göstergebilimi ve hermeneutik çerçevesindedir. Veriler toplanırken; kütüphanelerden, Türkçe ve İngilizce kaynaklardan, tezlerden, makalelerden, elektronik ve internet kaynaklarından yararlanılmıştır.

Abstract:
The purpose of our study is especially to understand and interpret philosophic texts those are complicated and having deep meaning with text evaluation method of Umberto Eco. By placing the concept of interpretation on a basis and the prominence of the text-reader relationship with the philosophical hermeneutics, the question of meaning has come to the fore. These questions are; does the text have only single meaning? Is there a limit for the interpretation of the texts? In case there is no limit to interpretation, are there any criteria through which we can define excessive interpretation? Is it the reader's interpretation that composes the meaning of the text or is the meaning hidden in the text? May the interpretation be verified or falsified? Can an interpretation be determined whether it is good or bad? To answer these questions within the frame of Umberto Eco's ideas is discussed. Purpose of each text is to choose its own reader. The reader addressed by the text is the sample reader. The sample reader knows that the text is a fiction and fills the gaps without falling into fiction by following the guidance of the text. According to Eco, the reader shall interpret the text according to the author's intention and every author performs the text for interpretation. However, while the text gives the reader the right to interpret, it does not leave her completely free. The freedom of the reader is valid within the limits of the text. In this context, Eco puts a limit to interpretation. He is known with the principle that in case the interpretation exceeds the limit and goes beyond it, it can be falsified. This principle is used to determine whether the interpretation is good or bad, and it is done in the text through testing. Scope of the study is within scope of semiotics and hermeneutics. While collecting data; Libraries, Turkish and English resources, dissertations, articles, electronic and internet resources were used.