Over kanseri second-look cerrahide telomeraz aktivitesinin rekürrens ve relapsın saptanmasındaki yeri
The efficacy of telomerase activity in early recurrence of ovarian cancer at second-look procedures
Yazar: BATUHAN ÖZMEN
Danışman: PROF.DR. FIRAT ORTAÇ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Omurgalılarda telomeraz kromozomal integriteyi ve stabiliteyi sağlayarak telomer yapılan uzunluğundaki kısalmaları, kromozomal instabiliteyi ve hücre ölümünü önler. Somatik hücrelerin çoğunda ölçülebilinir telomeraz aktivitesi yoktur. Günümüzde hassas TRAP assay yöntemi ile çok düşük dokularda ve bir çok kanser spesimeninde telomeraz aktivitesi gösterilmiş, bilinen en geniş ve spesifik tümör markın olarak kabul edilmiştir. TRAP assay ile over kanserinde minimal hücre akstratlarında %88-100 arasında değişen oranlarda telomeraz aktivitesini göstermiştir. Bu çalışmada evre III ve IV over kanserli olguların yüksek rekürrens ve relaps oranlarının second-look operasyonları sırasında saptanabilmesi amaçlanmıştır. Bu sayede kemoterapötik tedavilere yanıtın değerlendirilmesinde, minimal residü hastalık veya erken rekürrenslerin hassas tespitinde telomeraz aktivitesinin potansiyel değeri gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmada primer sitoredüksiyonu yapılmış, first-line kemoterapileri tamamlanmış ve second-look cerrahi yapılan 15 evre III ve IV over kanser olgusu ile benign jinekolojik hastalığı olan 25 kontrol hastasında telomeraz aktivitesi değerlendirilmiştir. Telomeraz aktivitesi batım yıkama mayi yada asit sıvısından second-look operasyonu sırasında veya benign jinekolojik tanı nedeni ile yapılan operasyon sırasında alınan batın yıkama mayilerinde telomeraz aktivitesi çalışılmıştır. Ayrıca over kanserli olguların second-look operasyon sırasındaki sitolojik, patolojik ve operasyon bulguları ile telomeraz aktivitesinin korelasyonu incelenmiştir. Rekürrense sahip hastalar ile kontrol grubu ve hastalıksız over kanserli olgulara arasında istatiksel bir fark telomeraz aktivitesinde görülmemiştir. Rekürrensi olmayan vakalar ile kontrol grubu arasında telomeraz aktivitesi over kanserli olgularda daha yüksek bulunmuştur. Telomeraz aktivitesi ile second-look sitolojik ve patolojik incelemeler korelasyon göstermektedir. Ancak telomeraz aktivitesi tüm over kanser vakalarında rekürrensi değerdirmede yeterli bulunmamıştır. Second-look cerrahi yaklaşımları ve uygulanan kemoterapi rejimleri arasında telomeraz aktivitesi açısından bir fark gözlenmemiştir.

Abstract:
Telomerase prevents the chromosomal instability and cell death by maintaining telomere length with obtaining the stability and integrity of chromosomes. Many of somatic cells have not any detectable telomerase activity. Nowadays in many primary human cancer and minimal cancer tissue telomerase activity was demonstrated and, agreed as the most specific tumour marker with widest range. In minimal cell extracts of ovarian cancer telomerase activity was showed variable between %88-100 rates with the gold standard measurement method TRAP (Telomeric Repeat Amplification Procedure) assay. The aim of the study was to determine the efficacy success of telomerase activity on detecting the recurrence and relapse rates during second-look procedure in stage III and IV ovarian cancer patients. The potential value of telomerase activity in examining of chemotherapeutic response, and specific detection of minimal residual disease or early relapse was experimented. In the study 15 second-look patient with stage III and IV ovarian cancer who had complete primary cytoreduction surgery and first-line chemotherapy and 25 control patients with benign gynaecologic disease were enrolled. Telomerase activity was studied in ascite or washing fluids taken during second-look procedure or benign gynaecological operations. Also the comparison and correlation of cytology, pathology and second-look procedure findings with telomerase activity was examined. There were not any statically differences found between recurrent cases and control or disease free ovarian cancer patients. Telomerase activity was observed higher in disease free cases than control group. The telomerase activity was correlated with cytological and pathologic examinations of second-look operations. However telomerase activity was found to be inefficient in detecting recurrence of ovarian cancer at second- look operation. There were also no differences observed in telomerase activities according to second-look surgery procedures and chemotherapy regimens.