Egzersizin beyin performansına etkisi: Kısa süreli yoğun egzersizin kognisyon üzerine etkisi
The effect of exercise on brain performance: The effect of short term exercise on cognition
Yazar: ENİSE URAL DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. CEM ŞEREF BEDİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Bellek = Memory ; Beyin = Brain ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Spor = Sports ; Wingate testi = Wingate Test

Özet:
Bu çalışmada sedanter ve sporcularda akut yüksek yoğunluklu egzersizin kognisyon üzerine etkisi araştırıldı. Bu çalışmaya 18- 25 yaş arası 20 sedanter (kontrol grubu) ve 20 sporcu (çalışma grubu) olmak üzere toplam 40 katılımcı gönüllü olarak katıldı.
Akut yüksek yoğunluklu egzersiz olarak bisiklet ergometresinde Wingate Anaerobik Güç testi uygulandı. Kognitif görev olarak çalışma belleğini ölçen ?2 geri görevi? dizüstü bilgisayar yardımıyla yapıldı. Gönüllülerin kilolarının %7,5?i kadar yüke karşı 30 saniye boyunca pedal çevirdiler. Yüklenmeden 5 dakika önce ve sonra 60- 65 devir/dk yüksüz pedal çevirdiler. Kişiler 120 harf dizisinden oluşan ?2 geri görevini? maksimal egzersizden önce ve hemen sonra yaptılar.
Deneklerin istatistiksel analizleri için Statistical Package for Social Science for Windows (SPSS) 20 istatistik paket programı kullanıldı. Grup içi değerlendirmelerde Eşleştirilmiş-t testi ve gruplar arası değerlendirmelerde ise Bağımsız değişkenler t testi kullanıldı. Anlamlılık seviyesi olarak 0.05 alındı.
Sonuçlar, 40 kişilik grubun maksimal egzersiz öncesi ve sonrasında?2 geri? yanlış sayısında anlamlı bir artış olduğunu gösterdi. Her iki grubun egzersiz öncesi ve sonrası ?2 geri? skorları karşılaştırıldığında, gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. İki grubun birbiriyle karşılaştırmasında egzersiz öncesi ve sonrası kognitif performanslarında anlamlı bir fark görülmedi. Wingate testi güç çıktılarının ortalamaları alındığında 40 kişilik grupta Yorgunluk İndeksi (Yİ)  ortalamasının altında olan bireylerde yanlış sayısının anlamlı olarak arttığı bulundu. Kontrol grubunda Yİ ortalamasının üstünde olan bireylerde doğru sayısının anlamlı olarak arttığı ve ıska sayısının anlamlı olarak azaldığı bulundu. Çalışma grubunda Pik Güç (PG) ortalamasının üstünde olan kişilerde toplam tepki süresinin anlamlı olarak azaldığı, Yİ ortalamasının altında olan kişilerde yanlış sayısının anlamlı olarak arttığı gözlendi.Ü
Anahtar Kelimeler: Akut egzersiz, kognisyon, çalışma belleği, fiziksel aktivite, Wingate Anaerobik Testi

Abstract:
This study investigated the effect of acute high intensity exercise on cognition in sportsmen and sedentary males. A total of 40 volunteers, 20 sedentary (control group) and 20 sportsmen (experimental group), aged between18- 25 participated in the study.
Wingate anaerobic power cycle ergometer was used as acute high intensity exercise. The ?2 back task? assessing working memory was administered on lap top computer as a cognitive task. The volunteers cycled for 30 seconds against a weight load measuring 7.5% of their own weight for 5 minutes before and after the loading they cycled 60-65 cycles/minute with no load. Participants performed the ?2 back task? consisting of a series of 120 letters before and immediately after the maximal exercise. 
The statistical packet program Statistical Package for Social Science for Windows (SPSS) 20 was used for the statistical analysis of data. Paired sample t-tests were used for within group evaluations, Independent-Samples t tests were used for between group evaluations. A significance level of 0.05 was used. 
Analysis of results for all 40 participants revealed a significantly increase between number of incorrect responses on the ?2 back test? taken before and after maximal exercise.  There was no significant difference between ?2 back scores? before and after exercise in either group. No significant difference was observed when two groups were compared in respect to their performance before and after exercise. Wingate power output means were taken of all 40 participants; and incorrect response number was found to significantly increase after exercise for those who fell under the mean Fatigue Index (FI) score. In the control group, correct response number was found to significantly increase, and numbers of missed responses were found to significantly decrease for those who had a FI above the mean. In the experimental group, total reaction time was observed to significantly decrease for those who had a Peak Power (PP) above the mean and incorrect response number was found to significantly increase for those who had a FI below the mean. 

Key words: Acute exercise, cognition, working memory, physical activity, Wingate Anaerobic Test