Üniversite öğrencilerinde travma sonrası bilişler ve yalnızlığın psikolojik yardım alma niyetini yordama düzeyinin incelenmesi
Investigation of post-traumatic cognitions and the prediction level of loneliness on intention to seek psychological help in universty students
Yazar: BÜŞRA UYAR CENGİZ
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS SAVİ ÇAKAR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinde travma sonrası bilişler ve yalnızlığın psikolojik yardım alma niyetini yordama düzeyi incelenmektedir. Ayrıca üniversite öğrencilerinin travma sonrası bilişleri, yalnızlık düzeyi ve psikolojik yardım alma niyetinin cinsiyet, yaş, öğrenim görülen bölüm/program ve sınıf düzeyine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmektedir. Araştırma ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz döneminde Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesinde farklı bölüm/programlarında 1., 2., 3. ve 4. sınıflardan 313'ü kadın, 236'sı erkek olmak üzere toplam 549 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Travma Sonrası Bilişler Formu, Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği ve Psikolojik Yardım Alma Niyeti Envanteri kullanılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiş bu nedenle parametrik testlerden yararlanılmıştır. Bağımsız Gruplar T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, üniversite öğrencilerinin travma sonrası bilişlerinin cinsiyet, öğrenim görülen bölüm/program ve sınıf düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği ancak yaşa göre anlamlı düzeyde farklılık göstermediği belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyinin yaşa göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği fakat cinsiyet, öğrenim görülen bölüm/program ve sınıf düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılığın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım alma niyetinin yaş, sınıf ve öğrenim görülen bölüm/programa göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Üniversite öğrencilerinin travma sonrası olumsuz bilişleri ve yalnızlık düzeyleri arttıkça psikolojik yardım alma niyetinin arttığı görülmüştür. Yapılan çoklu regresyon analizinde; yalnızlık ve kadın olmanın birlikte psikolojik yardım alma niyetini anlamlı düzeyde yordadığı; travma sonrası bilişlerin ise psikolojik yardım alma niyetini anlamlı düzeyde yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study examines the degree to which post-traumatic cognitions and loneliness predict the intention to seek psychological help in university students. In addition, it is examined whether university students' post-traumatic cognitions, loneliness level and intention to seek psychological help differ according to gender, age, department/program and grade level. The research was carried out with the relational scanning model. The participants of the research consist of a total of 549 university students, 313 of whom are female and 236 of whom are male, from 1st, 2nd, 3rd and 4th grades in different departments/programs at Mehmet Akif Ersoy University Faculty of Education in the fall semester of the 2022-2023 academic year. Personal Information Form, Post-Traumatic Cognitions Form, Social and Emotional Loneliness Scale and Intention to Seek Psychological Help Inventory were used as data collection tools in the study. It was determined that the data obtained showed a normal distribution, therefore parametric tests were used. Independent Groups T Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Multiple Regression Analysis were used.
As a result of the research, it was determined that post-traumatic cognitions of university students differed significantly according to gender, department/program and grade level, but did not differ significantly according to age. It was concluded that the loneliness level of university students varies significantly according to age, but there is no significant difference according to gender, department/program and class level. It has been concluded that university students' intention to seek psychological help varies significantly according to age, grade and department/programme. It has been observed that as university students' post-traumatic negative cognitions and loneliness levels increase, their intention to seek psychological help increases. In the multiple regression analysis, it was concluded that loneliness and being female together significantly predicted the intention to seek psychological help, while post-traumatic cognitions did not significantly predict the intention to seek psychological help.