Hemodiyaliz uygulanan hastalarda ağrı değerlendirilmesi
Hemodiyaliz uygulanan hastalarda ağrı değerlendirilmesi
Yazar: ESMIRA SADIGOVA
Danışman: PROF. DR. AHMET UĞUR YALÇIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Ağrı = Pain ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Son dönem böbrek hastalığı, renal replasman tedavisi gerektiren önemli komorbiditeleri ile birlikte bulunan böbrek fonksiyon kaybı olarak tanımlanır. Ağrı, son dönem böbrek hastalığı olan hastaların yaşadığı en yaygın semptomlardan biridir; yaşam kalitesini bozar ve çoğu zaman yeteri kadar tedavi edilmemektedir. Çalışmamızda Eskişehir'de, Ekim 2017-Mayıs 2018 tarihleri arasında, üç farklı ayaktan hemodiyaliz ünitesinde rutin hemodiyaliz  tedavisi uygulanan 328 hasta değerlendirildi. Ağrının sıklığı, tipi, yeri ve şiddetini değerlendirmek için McGill ağrı anketi, nöropatik ağrının değerlendirilmesinde LANSS (Leeds assessment of neuropathic symptoms and signs) ağrı skalası  kullanıldı. Ortalama yaş 65±12.5 yıl, ortalama hemodiyaliz süresi 7.0±6.0 yıl idi. Toplam 328 hastadan %74,4'ünde ağrı şikayeti vardı. 151 hastada nöropatik ağrı, 93 hastada ise nosiseptif ağrı görüldü. Nondiyabetik grupta hastaların %47,4'ünde nöropatik ağrı görüldü. Rezidü idrar varlığı ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde ilişki görüldü, aynı zamanda rezidü idrar varlığı ile nöropatik ağrı arasında negatif yönde ilişki saptandı. Kt/V değeri ile ağrı şiddeti arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptandı. Parathormon düzeyi ile ağrı şiddeti arasında negatif yönde ilişki görüldü. Ağrısı olan hasta grubunda olmayanlara göre yaşam kalitesi değerlendirilmesinde tüm parametrelerde negatif yönde korelasyon saptandı. Bu çalışmanın sonuçları hemodiyaliz hastalarında ağrı sıklığının yüksek olduğunu göstermektedir. Bu popülasyondaki ağrı, önemli bir sağlık sorunu olarak kabul edilmeli ve sağlık çalışanları hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesini yükseltmek için ağrı yönetimine klinik pratiğimizde ve araştırmalarda öncelik tanımalıdır.

Abstract:
End stage renal disease is defined as loss of renal function requiring renal replacement therapy with any form of chronic dialysis or occasionally conservative management in the elderly or those with significant comorbidities. Pain is the one of the most common symptoms experienced by patients with ESRD; it impairs their quality of life and is undertreated. In our study, 328 patients undergoing routine hemodialysis treatment at three different outpatient hemodialysis units in Eskişehir between October 2017 and May 2018 were evaluated. A McGill pain questionnaire was used to assess the nature, location, frequency, intensity and of pain. Leeds assessment of neuropathic symptoms and signs (LANSS) pain scale was used for the evaluation of neuropathic pain. The Mean age was 65 ±12.5 years. The mean time on dialysis was 7.0±6.0 years.74.4% of the patients experienced pain. Neuropathic pain was seen in 151 patients and nociceptive pain was seen in 93 patients. In non-diabetic group, neuropathic pain was seen in 47.4% of patients. There was a direct positive  relationship between the presence of residual urine and quality of life. Significant negative relation was found between the presence of residual urine and neuropathic pain. There was a negative correlation between Kt/V value and pain severity. There was negative correlation in severity of pain and the level of parathormone. Negative correlation in life quality was found in all parameters of patients with pain compared to those without pain. The results of this study indicate high prevalence of pain in hemodyalisis patients. Pain in this population should be recognized as a considerable health concern, and the health care professionals should promote pain management in HD patients as a clinical and research priority to improve patients quality of life and pain-related disability.