Sistemik sitotoksisitelerde medikal ozon tedavisinin etkileri, sperm kalitesinin korunması ve fertilite takibinde lokal ve sistemik analiz ile endokrin durumun değerlendirilmesi
Effects of medical ozone therapy on systemic cytotixicities, preservation of sperm quality and assessment of endocrine status with local and systemic analysis in fertility monitoring
Yazar: NECDET ALTINER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERİNÇ SİTAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Bleomisin, etoposid, cis-platin (BEP) kombinasyon kemoterapisi sıklıkla erkeklerin üreme organ, doku ve hücrelerinde hasar oluşturmakta ve fertilite potansiyelinde gerileme ile ilişkilendirilmektedir. Bu deneysel sıçan çalışmasında, tekrarlı dozlarda kullanılan medikal ozon terapisinin, BEP tedavisinin erkeklerdeki gonadotoksik etkilerini önleyebilme potansiyeli araştırılmıştır.
Üreme çağına gelmiş erkek Sprague Dawley sıçanlar (n=32) kontrol, BEP, BEP + Ozon ve Ozon olarak rastgele 4 gruba ayrılmıştır. BEP grubuna 9 hafta boyunca, 3 haftalık 3 kür şeklinde intraperitoneal (IP) yolla bleomisin (0,083 mg/kg), etoposid (0,83 mg/kg) ve cis-platin (0,17 mg/kg) uygulanmış, BEP + Ozon grubuna ise ek olarak haftada 2 kez medikal ozon IP olarak (1 mg/kg) verilmiştir. Ozon grubuna sadece ozon, kontrol grubuna ise %0,9 NaCl uygulanmıştır.
BEP ve ozon uygulanan sıçanların ağırlık artışlarının yalnızca BEP uygulanan gruba göre daha fazla olduğu, ancak testis ağırlık indekslerinin benzer olduğu bulunmuştur. BEP uygulamasının sperm sayılarını anlamlı ölçüde azalttığı ve morfolojik anomali gösteren sperm sayısını artırdığı gösterilmiştir. Öte yandan, ozon uygulaması ile sperm sayısında anlamlı bir artış ve anomali gösteren sperm sayısında ise anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir. Endokrinolojik olarak, benzer şekilde, BEP + ozon grubunda testosteron ve tiroid stimülan hormon (TSH) seviyeleri yalnızca BEP uygulanan gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Oksidatif stres parametreleri incelendiğinde ise yalnızca BEP uygulanan grupta total oksidan kapasite (TOS) değeri kontrol ve BEP + ozon gruplarına göre daha yüksekken, BEP + ozon grubunda ise total antioksidan kapasite (TAS) değeri BEP grubuna göre daha yüksektir. Testis dokusundaki histopatolojik değişiklikler Johnson skorlaması ve seminifer tübül epitel kalınlıkları karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve ozon uygulamasının BEP uygulamasının oluşturduğu hasarı anlamlı ölçüde azalttığı bulunmuştur. 
Sonuç olarak medikal ozonun, erkek üreme sisteminde BEP uygulamasının hücre morfolojisi, hücre sayıları, redoks homeostazisi ve endokrin durum gibi birçok parametrede olumsuz etkilerini azalttığı kanaatine varılmıştır. Ozon uygulamasının uzun süreli ve tekrarlı kullanımı ve açısından da çalışmamız ilk niteliğindedir ve literatüre önemli katkıları olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The combination chemotherapy of bleomycin, etoposide, and cisplatin (BEP) frequently causes damage to male reproductive organs, tissues, and cells, and is associated with a decline in fertility potential. This experimental study in rats investigates the potential of repeated doses of medical ozone therapy to mitigate the gonadotoxic effects of BEP treatment in males.
Male Sprague Dawley rats (n=32) were randomly divided into four groups: Control, BEP, BEP + Ozone, and Ozone. The BEP group received intraperitoneal (IP) injections of bleomycin (0.083 mg/kg), etoposide (0.83 mg/kg), and cisplatin (0.17 mg/kg) for 9 weeks, administered in three 3-week cycles. The BEP + Ozone group received the same BEP regimen plus medical ozone (1 mg/kg) twice a week via IP injection. The Ozone group received only ozone, and the Control group was administered 0.9% NaCl.
The study found that weight gain was significantly higher in the BEP + Ozone group compared to the BEP group, although testis weight indices were similar across these groups. BEP treatment significantly decreased sperm counts and increased the number of sperm displaying morphological anomalies. In contrast, ozone treatment was associated with a significant increase in sperm counts and a reduction in sperm with morphological anomalies. Endocrinologically, the BEP + Ozone group showed higher testosterone and thyroid-stimulating hormone (TSH) levels compared to the BEP group. Regarding oxidative stress parameters, only the BEP group had a higher total oxidative stress (TOS) value compared to the Control and BEP + Ozone groups, whereas the BEP + Ozone group had a higher total antioxidant capacity (TAS) compared to the BEP group. Histopathological assessment of testis tissue, evaluated by Johnson scoring and seminiferous tubule epithelial thickness, indicated that ozone treatment significantly reduced the damage caused by BEP.
In conclusion, medical ozone appears to mitigate the adverse effects of BEP treatment on cell morphology, cell counts, redox homeostasis, and endocrine status in the male reproductive system. To the best of our knowledge, this study represents a pioneering investigation into the effects of long-term and repeated ozone administration.