Sigara kullanımının crohn ve ülseratif kolit hastalarının yaşam kalitesi üzerine etkisi
Impact of smoking on the quality of life of crohn's di̇sease and ulcerative colitis patients
Yazar: YILDIZ KIRAÇ
Danışman: PROF. DR. BEKTAŞ MURAT YALÇIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada İnflamatuar Bağırsak Hastalığı olan hastaların hastalık aktivitelerinin, sigara kullanma durumlarının ve yaşam kalitelerinin ölçülmesi ve birbirleriyle olan ilişkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Vaka kontrol tipindeki bu çalışmaya 01.12.2020 ile 01.02.2021 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran 131 İnflamatuar Bağırsak Hastalığı olan hasta katılmıştır. Verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Ankette hastaların demografik özellikleri, sigara kullanım durumları, SF-36 yaşam kalite ölçeği ve hastalık aktivite durumları ile ilgili sorular sorulmuştur. Sigara kullanan hastaların sigara bağımlılık düzeylerinin değerlendirilmesi için Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi ve nefesten CO ölçümü kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya 52'si (%39,7) kadın, 79'u (%60,3) erkek olan 131 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 42,28±14,9 yıl idi. Katılımcıların 81'i (%61,8) ÜK tanılı iken 50'si (%38,2) CH tanılıydı. Katılımcıların 44'ü (%33,6) sigara kullanıyordu, 49'u (%37,4) sigara hiç kullanmamıştı ve 38'i (%29) en az 3 ay önce sigarayı bırakmıştı. Ülseratif Kolit hastalarının %27,2'si ve Crohn hastalarının %44'ü sigara içiyordu. İBH tanılarına göre Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi skoru arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,10). Hayatlarının herhangi bir döneminde sigara maruziyeti olan Crohn tanılı hastaların tanı yaşı anlamlı olarak daha ileriydi (p=0,04). Katılımcıların %42,7'si ikinci el sigara dumanına maruz kalmıştı. İkinci el sigara dumanına maruz kalan hastaların %60'ı Crohn tanılıyken maruziyeti olmayanların %70,6'sı Ülseratif Kolit tanılıydı. CH tanılı olan katılımcıların CO ppm değeri ile ÜK tanılı olanların CO ppm değerleri arasında anlamlı bir fark yoktu (p=0,15). CO ppm, % COHb değerlerinin yüksek olması ile ÜK hastalarının remisyonda olması arasında anlamlı bir ilişki varken (sırasıyla p=0,008; p=0,004), CO ppm, % COHb değerleri ile Crohn hastalarının hastalık aktivasyonları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (sırasıyla p=0,85; p=0,85).
SONUÇ: Sigara kullanım durumları ile İBH tanıları arasında fark görülmemesine rağmen CO değerleri ile ÜK hastalarının hastalık aktivite durumları arasında fark görülmüştür. Ancak sigaranın bilinen etkileri göz önüne alındığında hastaların sigara kullanımının teşvik edilmesine dair tereddütler mevcuttur.

Abstract:
AIM: In this study, it was aimed to measure the disease activities, smoking status and quality of life of patients with inflammatory bowel disease and to evaluate their relations with each other.
METHOD: 131 patients with Inflammatory Bowel Disease who applied to Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine Gastroenterology outpatient clinic between 01.12.2020 and 01.02.2021 participated in this case control study. A questionnaire form was used to collect the data. In the questionnaire, questions were asked about demographic characteristics, smoking status, SF-36 quality of life scale and disease activity status of the patients. Fagerström Test for Nicotine Dependence and breath CO measurement were used to evaluate the smoking addiction levels of smokers. 
RESULTS: A total of 131 people, 52 women (39.7%) and 79 men (%60.3) participated in study. The mean age of the participants was 42.28 ± 14.9 years. 81 (61.8%) of the participants were UC and 50 (38.2%) were CH patients. 44 (33.6%) of the participants were smoking, 49 (37.4%) had never smoked, and 38 (29%) had quit smoking at least 3 months ago. 27.2% of ulcerative colitis patients and 44% of Crohn's patients were smokers. The difference between the Fagerström Test for Nicotine Dependence score according to IBD diagnoses was not statistically significant (p = 0.10). The age at diagnosis was significantly higher in patients with Crohn's who had been exposed to smoking in any period of their lives (p = 0.04). 42.7% of the participants were exposed to second hand smoke. 60% of the patients who were exposed to second hand smoke had Crohn's disease, while 70.6% of those who were not exposed were ulcerative colitis. There was no significant difference between the CO ppm value of the participants with CH and the CO ppm values of those with UC (p = 0.15). While there was a significant relationship between high CO ppm and% COHb values and the remission of UC patients (p = 0.008; p = 0.004, respectively), there was no significant relationship between CO ppm, % COHb values and disease activation of Crohn's patients (p = 0.85, p = 0.85, respectively). 

CONCLUSION: Although there was no difference between smoking status and IBD diagnoses, there was a difference between CO values and disease activity status of UC patients.