Doküman inceleme uzmanlarına imza incelemeleriyle ilgili yeterlilik testlerinin uygulanması üzerinde bir araştırma
Investigation on proficiency test applications relating signature examinations to the document examiners
Yazar: SALİH SALA
Danışman: PROF.DR. MAKSUT COŞKUN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Tıp Ana Bilim Dalı / Fizik İncelemeler ve Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
ÖZETDoküman İnceleme Uzmanlarına İmza İncelemeleriyle İlgili YeterlilikTestlerinin Uygulanması Üzerinde Bir AraştırmaBu çalışmada imza örnekleri belirlenmiş, 20 kişilik denek grup üyesinin herbirine üçer adet kambiyo senedi verilerek; ayakta, oturarak ve inkar kastıylaimza atmaları sağlanmıştır. Sonra, bu senetler üzerindeki imzalar modelalınarak serbest taklit, bakarak taklit, üsten kopya, karbon kağıdı kullanılarakkopya, fulaj izi yöntemiyle kopya, pul transferi, belgeye fotokopi makinesikullanılarak transfer, herhangi bir imza model alınmadan uydurma yöntemiyleimza sahtecilikleri yapılmıştır. Her bir imza modeliyle ilgili beşer adet gerçekve sahte imzalardan oluşan 100 adet senet, üzerinde imza incelemesiyapılmak üzere tanzim edilmiştir. Ayrıca, imza örnekleri alınan 20 kişininkarşılaştırmada kullanılmak üzere huzurda ve samimi üç adet belgedenoluşan mukayese imza örnekleri temin edilmiştir.İncelemecilerin kanaat ve değerlendirmelerini yapabilecekleri incelemeve kanaat bildirme tablosu oluşturulmuştur, bu tablonun içerisinde imzaincelemesinde dikkate alınan parametreler belirlenmiştir. Bunlar; tetkikkonusu imza ile mukayese imzalar arasındaki karşılaştırma kriterleri, imzakarşılaştırması sonucunda oluşan kanaat derecesi, eli ürünü olmadığıkanaatine varılmış ise hangi tür imza sahtecilik yöntemi kullanılmıştırbaşlıkları altında toplanmıştır.Testler üç farklı ilde konuşlanmış laboratuvarda çalışan 12incelemeciye uygulanmıştır. İnceleme sonucunda hazırlanan kanaat bildirmetablosunda yüzde yüz isabetli karar veren bir incelemeciye rastlanılmamıştır.En az hatayla karar veren incelemecinin hata oranı %6, başarı oranı %94olmuş ve üç yıllık meslek tecrübesine sahip olduğu tespit edilmiştir. En çokhatayla karar veren incelemecinin ise hata oranı %26, başarı oranı %74olmuş beş yıllık meslek tecrübesine sahip olmakla birlikte sekiz aydır idari birgörevde bulunması sebebiyle yeteneklerinde kayıplar olduğudeğerlendirilmiştir. Diğer on incelemecinin hata oranı ortalama %15.5, başarıoranı ortalama %84,5 olduğu tespit edilmiştir.Uzman ve uzman yardımcısı personelin kişisel algı kapasitelerinin önçıktığı, kıdemli incelemecilerin kendilerine fazla güvenmeden kaynaklananhatalı görüş bildirdikleri değerlendirilmiştir.İncelemecilerin genelde birbirlerinden farklı yerlerde hata yapmaları bualanda doğrulama tekniği kullanarak inceleme yapmanın gerekliliğini ortayakoymuştur.Anahtar kelimeler; Adlû İmza, İnceleme, Kanaat Derecesi, Sınıflandırma,Yeterlilik Testi.

Abstract:
SUMMARYAn Investigation On Proficiency Test Applications Relating SignatureExaminations To The Document ExaminersIn this study; each of 20 people whose signatures were chosen before weresigned to 3 bonds while on feet, sitting and self forgery. And then taking thissignatures as models, freehand simulations, authorship of simulations,tracing, tracing by using carbon paper, tracing by method of indentedimpressions, translation of signature on stamp onto the document, translationof signature by photocopy and simulated signatures were formed. 100 bondswhich had genuine and forged signatures consisted of 5 signatures of eachof 20 people. Additionally, as a comparison material; each of chosen 20people specimen signatures and the course of business signatures, wereobtained.In order to write the examiners conclusions, a table of ?Examinationand Determination of Certainty? was formed and the main parameters of thesignature examinations determined in it. The main parameters of thesignature examinations consist of the criterions of comparison between thequestioned and comparison signatures, scales of certainty, and if it wasconcluded that the inconclusive after the signature examination, whichmethod of signature forgeries was used.Tests were applied to the 12 examiners working in laboratoriesestablished located in 3 different cities. After the examinations, there is noexaminer concluded that 100% correct result who has the 100 % successrate or whose success reached 100 % correctness/precision. The maximumsuccess of the examiner, with having 3 years of experience, scored 6%failure and 94% success. The least success of the examiner, having 5 yearsof experience, scored 26% failure and 74% success and this result might becaused of being away from his job and suffering his skills for 8 months. Theaverage success of other ten examiners was approximately 15.5% failureand 84.5% success.It is observed that the personal sensation capacity has been importantfor document examiner and assistant document examiner. It can beconcluded that the senior examiners made mistakes in the scale of thecertainty, because of their self confidence.Finally, it is realized that the examiners who made different mistakes inthe scale of his certainty on different tests should be verify verified theirconclusions with each other.Keywords: Forensic signature, examination, the scale of certainty,classifying, proficiency test.