Hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyleriyle bütüncül hemşirelik yeterlikleri ve mesleki öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between nurses' mental health literacy levels and holistic nursing competencies and professional self efficacy
Yazar: KÜBRA DURMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA AKPINAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyleriyle bütüncül hemşirelik yeterlikleri ve hemşirelik mesleği öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapıldı.  Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırmadır. Araştırmanın örneklemini, 11.03.2024-08.04.2024 tarihleri arasında, bir eğitim ve araştırma hastanesi ve bir devlet hastanesinde çalışan toplam 261 hemşire (n=261) oluşturdu. Veriler "Tanımlayıcı Veri Formu", "Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği", "Bütüncül Hemşirelik Yeterlik Ölçeği" ve "Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği" ile yüz yüze toplandı. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 34.10±8.80, çalışma yılı ortalaması 11.05±8.86, %88.5'i kadın, %84.7'si lisans mezunudur. Hemşirelerin, %99.6'sının hemşirelikte bütüncül yaklaşımın önemli olduğunu, %95.4'ünün hemşirelerin ruhsal hastalıklarla ilgili bilgi sahibi olmasının hastanın tedavisini olumlu etkilediğini, %97.3'ünün, hemşirelerin ruhsal hastalıklarla ilgili bilgi sahibi olmasının bütüncül hemşirelik yaklaşımlarını olumlu etkilediğini ve %95.8'inin hemşirelerin ruhsal hastalıklarla ilgili bilgi sahibi olmasının mesleki öz yeterliklerini olumlu etkilediğini düşündükleri ortaya çıktı. Hemşirelerin ölçek puan ortalamaları, "Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği, 95.88±11.67", "Bütüncül Hemşirelik Yeterlik Ölçeği, 179.46±33.82", "Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği, 64.79±11.24'dür. Hemşirelerin düşük düzey ruh sağlığı okuryazarlığı, orta düzey bütüncül hemşirelik yeterliği ve yüksek düzey hemşirelik mesleği öz yeterliğine sahip oldukları saptandı. Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği, Bütüncül Hemşirelik Yeterlik Ölçeği ve Hemşirelik Mesleği Öz Yeterlik Ölçeği toplam puanları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu ve bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Hemşirelerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeylerini ve bütüncül hemşirelik yeterliklerini arttırıcı eğitimlerin, girişimsel çalışmaların ve başka kurumlarda da benzer çalışmaların yapılması önerildi.

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between nurses' mental health literacy levels and their holistic nursing competencies and nursing professional self-efficacy. It is a cross-sectional, descriptive and correlation-seeking research. The sample of the study consisted of a total of 261 nurses (n = 261) working in a training and research hospital and a state hospital between 11.03.2024 and 08.04.2024. Data were collected face to face with the "Descriptive Data Form", "Mental Health Literacy Scale", "Holistic Nursing Competence Scale" and "Nursing Profession Self-Efficacy Scale". The average age of the nurses participating in the study was 34.10±8.80, the average working year was 11.05±8.86, 88.5% were women, and 84.7% had a bachelor's degree. It was found that 99.6% of the nurses thought that a holistic approach in nursing was important, and 95.4% thought that nurses' knowledge of mental illnesses had a positive impact on the patient's treatment. It was revealed that 97.3% of the nurses participating in the study thought that nurses' knowledge about mental illnesses positively affected holistic nursing approaches, and 95.8% thought that nurses' knowledge about mental illnesses positively affected their professional self-efficacy. The average scale scores of the nurses are "Mental Health Literacy Scale, 95.88±11.67", "Holistic Nursing Competence Scale, 179.46±33.82", "Nursing Profession Self-Efficacy Scale, 64.79±11.24". It was determined that nurses had low level mental health literacy, medium level holistic nursing competence and high-level nursing profession self-efficacy. It was determined that there was a positive relationship between the total scores of the Mental Health Literacy Scale, Holistic Nursing Competence Scale and Nursing Profession Self-Efficacy Scale and this relationship was statistically significant (p<0.05). It was recommended that training, interventional studies and similar studies be conducted in other institutions to increase nurses' mental health literacy levels and holistic nursing competencies.