Kedi-köpeklerde ovaryohisterektomi operasyonu sonrası görülen komplikasyonlar
Complications following ovaryohysterectomy in feli̇nes-bitches
Yazar: LÜGEN TEKTEPE
Danışman: PROF. DR. HAKAN KALENDER
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cerrahi-veteriner hekimlik = Surgery-veterinary ; Hayvan barınakları = Animal housisng ; Hayvan barınakları = Animal housisng ; Histerektomi = Hysterectomy ; Kediler = Cats ; Köpekler = Dogs ; Over = Ovary ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Ovaryohisterektomi operasyonu (OHE), uterus ve ovaryumların tekniğine uygun bir şekilde ligatür atıldıktan sonra vücuttan uzaklaştırma işlemine denir. Bu operasyon geri dönüşü olmayan bir cerrahi girişimdir. Bu operasyon sırası ve sonrasında birçok komplikasyon şekillenebilir. Çalışmamızda operasyon sırasında; kanama, anestezi riski ile operasyon sonrasında; dikişlerin açılması, dikiş hattının enfeksiyon kapması, dikiş bölgesinde iplik reaksiyon oluşumu, obezite, ovaryum remnant sendromu (ORS), üriner inkontinens ve hayvanların davranışlarında oluşturduğu değişiklikler incelendi.
 Çalışma materyalini; İzmir/Karaburun Belediyesi kedi-köpek barınağına getirilen sahipleri tarafından evlerinin bahçesinde bakılan, çeşitli yaşlarda (kedilerde; 7 ay - 72 ay, köpeklerde; 7 ay - 108 ay arası) ve farklı vücut ağırlıklarında  (kedilerde; 2,35 – 4,75 kg ve köpeklerde; 6,20 – 42,00 kg) 30 adet dişi kedi ile 20 adet dişi köpek oluşturdu. Kedilerin 3'ünde operasyon esnasında kanama gözlenirken, 27'sinde komplikasyon düzeyinde değerlendirilebilecek bir kanama gözlenmedi. Köpeklerin ise 7'sinde operasyon esnasında kanama gözlenirken, 13'ünde komplikasyon düzeyinde değerlendirilebilecek bir kanama gözlenmedi. Operasyona alınan hayvanların seksüel siklus dönemleri ve kanama arasında önemli düzeyde bir bağlantı belirlenemedi. OHE operasyonu sonrası kedilerin ve köpeklerin 6'sında dikiş bölgesinde enfeksiyona rastlanıldı. Kedilerde operasyon sonrası üriner inkontinens ve ORS'na rastlanılmazken, köpeklerin 1'inde ORS'na rastlanıldı. Kısırlaştırılan tüm kedi ve köpeklerin, operasyon sırasında ve sonrasında 6 ay boyunca her ay düzenli olarak vücut ağırlıkları tartıldı. Operasyona alınan kedilerin hepsinde operasyon öncesi ağırlıklarına göre (ortalama 3,372±0,676 kg) 6 ay sonunda (ortalama 4,370±0,923 kg) ortalama %29,60 düzeyinde bir ağırlık artışı olduğu gözlendi. Operasyona alınan köpeklerin de hepsinde operasyon öncesi ağırlıklarına göre (ortalama 22,59±9,98 kg) 6 ay sonunda (ortalama 25,08±9,83 kg) ortalama %11,03 düzeyinde bir ağırlık artışı olduğu gözlendi.  OHE sonrası kedilerin (n=30) 7'si ile köpeklerin (n=20) 3'ünün davranışlarında agresifleşme yönünde değişim gözlenirken, geri kalan 23 kedi ile 17 köpekte ise uysallığın arttığı gözlenildi. 
Sonuç olarak; OHE operasyonu sonrası komplikasyonların oluşabileceği unutulmamalıdır. Operasyon sonrası şekillenen komplikasyonların incelenip doğru sonuçlara varılabilmesi için hayvanların uzun süre izlenilmesinin ve çalışmanın kontrollü ortamlarda gerçekleştirilecek şekilde planlanmasının daha iyi sonuçlar elde edilmesinde faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
OHE operation is the procedure for removal of the uterus and ovaries from the body after the ligature in accordance with the technique. This operation is an irreversible technique and many complications may occur after this operation. It is useful to examine these complications. In our study; complications such as bleeding during surgery, and postoperative with anesthetic risk; openings of suture wound, infection of suture line, formation of thread reaction at suture area, obesity, ovarian remnant syndrome (ORS), urinary incontinence and affect on animal behavior were examined.
The experimental group was formed with 30 female cats and 20 female dogs which were abandoned by owners and brought to the cat-dog shelter of Izmir / Karaburun Municipality at various ages (cats; 7 months - 72 months, dogs; 7 months - 108 months), different body weights (cats; 2,35 – 4,75 kg and dogs; 6,20 – 42,00 kg) and strains. While 3 of the cats had bleeding during the operation, 27 had no bleeding that could be evaluated at the complication level. While 7 of the dogs had bleeding during the operation, 13 had no bleeding that could be evaluated at the complication level. No significant correlation was found between the sexual cycle periods and bleeding of the animals taken into operation. After OHE, 6 of the cats and dogs had infection at the suture site. Postoperative urinary incontinence and ORS were not observed in cats, but one of the dogs had ORS. All neutered cats and dogs were regularly weighed each month for 6 months and after the operation. It was observed that there was an average weight increase of 29,60% at the end of 6 months (4,370 ± 0,923 kg) according to their preoperative weight (mean 3,372 ± 0,676 kg) of all the cats. On the other hand, it was observed that there was an increase of 11,03% in the weight of the dogs that were taken into operation (average 22,59±9,98 kg) at the end of 6 months (average 25,08 ± 9,83 kg). After OHE, 7 of the cats (n = 30) and 3 of the dogs (n = 20) showed a change in the behavior of aggression, while the remaining 23 cats and 17 dogs were observed to have increased docility.
As a result, it should be kept in mind that complications may occur after ovariohysterectomy. Animals should be monitored for a long time to investigate some postoperative complications. It is thought that planning the study in a controlled environment will be beneficial for achieving better results.