"Kur'an çerçevesinde veli'lik"
Guardianship within the framework of the holly Quran
Yazar: TAYYİP YAPICI
Danışman: PROF. DR. ŞEVKİ SAKA ; PROF. DR. AHMET NEDİM SERİNSU ; DOÇ. DR. MUSA YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Veli = Veli ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tezimizi yazarken önce 0 kavramın kelime olarak yapısını, Arab dilibakımından durumunu ortaya koyarak ayetlerle de desdekleyerek açıkladık. Ve;yaklasmak, yönelmek, idare etmek, sevmek, dost etmek, isi üzerine almak,yardım etmek, isim ve sıfat olarak ise; rab, efendi, kul, köle, koruyucu, dost,yakınlık, akraba, amel-i salih isleyen, Allah'ın dostu manalarına geldiginigördük.Ayrıca K. Kerim'de bu kelime ile ifade edilmese de bu anlamdakullanılan, Halil, Radiye, Habib, Ülfet, Sâhib, Velice, Bitâne, Mevedde, Nâsır,Karîn gibi kelimeleri de ayetler ısıgında açıkladık.K. Kerim'de mü'minlerin kendilerinin dısındakilerle olan dostluk vemünasebetlerinin bu ayetler çerçevesinde ele alınmasını tavsiye ettigini ve butavsiyeye uymayanları uyardıgını tespit ettik.kinci bölümde kelimenin K.Kerim'deki kullanımlarını dost, ilah-rab,idare etme, isi üzerine olma, yardım etme, yüz çevirme, geri dönüp gitmebaslıkları ve diger alt baslıklar altında ortaya koyduk.Üçüncü bölümde ise K. Kerim'de dost çesitlerini, kimlerin kimleri dost(veli) edindigini, edinmesi ve edinmemesi gerektigini, Allah'ın, Peygamberlerin,Mü'minlerin, inanmayanların, seytanın ve ehli kitabın dostları baslıkları altındayer yer ayetlerle zaman zaman da kaynaklardan yorumlarla izah ettik. AyrıcaAllah'ın kendilerini sevdigini özellikle belirttigi muhsinleri, muksıtleri,mücahitleri, sabredenleri, tevbe edenleri, tevekkül edenleri, Peygambereuyanları daha genis açıkladık.Allah'ın sevmedigini belirtip, dostluk kurulmaması gerektigini belirttigikafirler, zalimler, dinde asırı gidenler, hainler, fesat çıkaran fasıklar, israf edenmüsrifler, kendini begenip böbürlenenler, kibirli olan müstekbirler, sımaranlarve çok günah isleyenleri de sadece isim olarak belirtik.Son olarak Allah'ın emirlerine samimi bir sekilde baglanıp, yasaklarındankaçarak, O'nu veli edinip, O'nun ve Rasûlü'nün çizdigi çerçevede Allah,Rasûl'ü ve Mü'minlerle dostluk kuranların bu dostlukları neticesinde baska dostve dostluklara ihtiyaç duymadıklarını ve bu dostluklara iltifat etmeyenlerin desonunda çok pisman olacakları, sahte ve aldatıcı dost ve dostluklarla kendilerinioyaladıklarını, pismanlıklarını ve birbirlerini suçladıklarını ayetlerle izahaçalısarak tezimizi tamamladık.

Abstract:
Firstly when we were writing the thesis, we explained the concept asstructure of the word stating as per Arabic language by supporting with theverses from the Quran. And we have seen that it means approaching, tending,administrating, love, becoming friend, undertaking the work, and helping. Asname and adjective it means, the Lord, master, guardian, friend, closeness,relative, performing good work and ally of Allah.Although it is not stated on the Holy Quran with this word, we explainedthe words of Halil, Radiye, Habib, Ülfet, Sâhib, Velice, Bitâne, Mevedde, Nâsır,Karîn in light of the verses from the Quran.We concluded that Quran advice Muslims to behave as per these verseswhen they make friendship with other people. We also saw that the Quran warnsthe one who does not obey this.At the second chapter, we analyzed the usage of the word at the HolyQuran under the title of friend, the Lord ? the God, administrate, undertaking thework, helping, ignoring, and walking back.At the third chapter, we analyzed the types of friendship (Sainthood),under the title of who makes friendship with whom, who should not makefriendship with whom, Allah?s, prophets?, Muslims?, non believers?, devil?s andwhom Allah sent prophets. We explained this with the verses from Quran andsometimes with the comments from Islamic sources. Furthermore, we explaineddeeply whom Allah especially states that he loves them, the one makes goodworks for Allah, the one who works fort he sake of Allah, the one who is alwayspatient, the one who asks Allah for his forgiveness, the one who always relayson Allah, and follows the prophets.We stated them only by their name that Allah does not love, and also,with which Allah specifies that no relation should be established. They are nonbelievers,barbarians, the one who goes too far on the religion, betrayers, theone who sets people against each other, the one who wastes, arrogant, spoiled,and evildoers.Finally, we completed our work by stating that the ones who followAllah?s way and his orders, and relay on Allah, and make friendship with Allah,his prophet and Muslims as Allah and his prophets Muhammad (s.a.v) wish, andthose who do not need any other friendship with others. We tried to explainfrom the verses from Quran that the one who ignores this kind of friendship willbe very regretful; as they detain themselves with fake friendship and thereforethey will accuse each other.