İlköğretim bölümü öğretmen adaylarının aldıkları programlara bağlı olarak çevre okuryazarlıkları bakımından karşılaştırılması
The comparison of environmental li̇teracy of pre-service teacher at the department of elementary education according to their programs
Yazar: SEREN ERTEN KOZLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA GÜCÜM
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim programları = Education programs ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Çevre okuryazarlığını literatürde ilk kullanan Roth, çevre sorunlarının farkına varma ve çevre sorunlarını anlama olarak tanımlamıştır. Sonrasında çevre okuryazarlığı kavramını süreç içerisinde geliştirerek çevre okuryazarı bireylerin bilgi, beceri, tutum, deneyim ve çevreye karşı sorumlu davranışlara sahip olduklarını belirtmiştir. Daha sonralarda düzeylerini belirlemiş ve bilgi, duyuşsal eğilim, davranış ve bilişsel beceri olmak üzere dört bölüme, bu bölümleri de düşük, işlevsel ve eylemsel olmak üzere alt bölümlere ayırmıştır. Eğitim-öğretimin temel unsuru olan programlar ve bu programların uygulayıcısı olan öğretmenlerin, öğrencilerini çevre okuryazarı olarak yetiştirmedeki katkısı kaçınılmazdır. Bu noktada öğretmenlerin çevre okuryazarı bireyler olmasının önemi büyük olup, yetiştirilme süreçlerinde bu amaca yönelik eğitimler almaları gerekmektedir. Bu çalışma temel olarak Hacettepe Üniversitesi İlköğretim Bölümü öğrencisi olan öğretmen adaylarının öğrenimlerini sürdürdükleri programlara bağlı olarak, Fen Bilgisi Eğitimi, Matematik Eğitimi, Okul Öncesi Eğitimi, Sınıf Öğretmenliği, çevre okuryazarlık düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yapılan çalışma göstermiştir ki öğretmen yetiştirme programlarının amaçlarından birinin çevre okuryazarı birey yetiştirmek olmasının önemi büyüktür. Bununla birlikte toplumda çevre okuryazarı birey sayısının hızla artış göstereceği öngörülmektedir. Çünkü toplumu eğiten kesim öğretmenlerdir. Çalışmayla birlikte öğretmenlerin çeşitli değişkenlere (dahil olduğu programlar,cinsiyetleri, sınıf düzeyleri, aile eğitim durumları)  bağlı olarak çevre okuryazarlıkları kıyaslanmış ve ortaya genel bir profil çıkartılmıştır. Adayların çevre okuryazarlık düzeyleri orta seviyede bulunmuş, algı ve tutumları,endişe seviyeleri ise yüksek seviyede tespit edilmiştir. Anne ve baba eğitim düzeylerinin adayların çevre okuryazarlıklarını etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın yapıldığı grupta cinsiyet dağılımı adil olmadığı için cinsiyete bağlı çıkartılan sonuçlar güvenilir değildir. Öğretmen adaylarının çocukluklarının geçtiği bölgelerin etkinliklere katılım düzeylerini etkilediği yapılan araştırmanın sonuçlarından biridir.

Abstract:
Roth, who first used environmental literacy in the literature, defined environmental problems as awareness and understanding of environmental problems. Afterwards, by improving the concept of environmental literacy in the process, he defined that environmental literate individuals have knowledge, skills, attitudes, experience and responsible behaviour's towards the environment. Later, he determined their levels and divided them into four sections as knowledge, affective tendency, behaviour and cognitive skills, and these sections were subdivided into low, functional and operational. The programs which are the basic elements of education and the teachers who implement these programs are inevitable for the contribution of educating their students as environmental literate. At this point, it has a great importance for teachers to be environmental literate individuals and they need to receive training for this purpose in their upbringing process. The aim of this study is to determine the levels of environmental literacy of pre-service teachers who are students of Hacettepe University studying   science education, mathematics education, preschool education, classroom teaching .The study showed that one of the aims of teacher training programs is to educate individuals with environmental literacy. However, it is predicted that the number of environmental literate individuals in society will increase rapidly. Because it is the teachers who educate the society. Together with the study, the environmental literacy of the teachers was compared and a general profile was created based on various variables (including the programs, gender, class levels, and family education status). The levels of environmental literacy of the candidates were found to be moderate, their perceptions and attitudes and their anxiety levels were high. It was concluded that mother and father education levels do not affect the environmental literacy of the candidates. As the gender distribution in the study group was not fair, the conclusions drawn by gender were not reliable. It is one of the results of the research that teacher candidates affect the participation levels of the regions where their childhoods passed.