Öğretmenlik kariyer basamakları uygulamasına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri
Teacher and administrator opinions on the application of teaching career ladders
Yazar: FATİMETÜZZEHRA KURT
Danışman: DOÇ. DR. TARIK SOYDAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Örgütsel kariyer = Organizational career

Özet:
Türkiye'de 3 Şubat 2022 tarihinde kabul edilen 7554 Sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu ile "Öğretmenlik Kariyer Basamakları" uygulamaya konulmuştur. Eğitim politikası bağlamında kariyer basamakları uygulaması, farklı boyutları ile başta öğretmenler ve yöneticiler olmak üzere eğitimciler tarafından yaygın olarak tartışılan bir konu olmuştur. Bu çalışmanın genel amacı Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapmakta olan öğretmen ve yöneticilerin; Öğretmenlik Meslek Kanunu ile Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yükselme Sistemine ilişkin görüşlerini belirlemek ve çözümlemektir. Araştırma durum çalışması deseninde tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak görüşme formu geliştirilmiştir. 
Araştırmanın çalışma grubu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Türkiye genelinde Din Öğretimi Genel Müdürlüğü'ne bağlı okullarda görev yapan 12 okul müdürü, 6 müdür yardımcısı ve 23 öğretmen olmak üzere toplam 41 katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışma grubu amaçlı örneklemeden ölçüt örnekleme tekniğiyle belirlenmiştir. Çalışma grubu, henüz uzman olmamış öğretmen, lisansüstü mezuniyetiyle uzman öğretmenliği hak etmiş uzman öğretmen/yönetici, öğretmenlik kariyer basamakları sınavına 2005, 2022 ve 2023 yıllarında girmiş ve uzman öğretmenliği/başöğretmenliği hak etmiş öğretmen/yönetici görevinde bulunmak ölçüt olarak belirlenmiştir. Veriler hem betimsel hem de içerik analiziyle çözümlenmiştir. 
Çalışmada öğretmenlik kariyer basamağı uygulamasının öğretmen ve yöneticilerin beklentisini karşılamadığı, uygulamada sorunlar yaşandığı ancak eğitimin niteliği, öğretmenin saygınlığı ve mesleki gelişimiyle öğretmenlik mesleğinin kurumsallaşması açısından kariyer basamaklarının önemli olduğu ve dolayısıyla sistemi oluşturan ölçütlerin bütüncül bir yaklaşımla düzenlenmesine gereksinim duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, Öğretmenlik Meslek Kanunu ve Öğretmenlik Kariyer Basamakları Yükselme Sisteminin öğretmenlerin ihtiyaç ve beklentilerini karşılayacak şekilde yeniden yapılandırılması önerilmiştir.

Abstract:
In Turkey, "Teaching Career Ladders " was put into practice with the Teaching Profession Law No. 7554 adopted on 3 February 2022. In the context of education policy, the implementation of career ladders has been a widely discussed issue by educators, especially teachers and administrators, with its different dimensions.  The general purpose of this study is to determine and analyse the opinions of teachers and administrators working in public/formal primary and secondary schools affiliated to the Ministry of National Education about the Teaching Profession Law and the Teaching Career Ladders Promotion System.  The research was designed as a case study pattern. The data obtained within the scope of the research were collected by semi-structured interview technique. An interview form was developed by the researcher as a data collection tool.  The study group of the research consists of a total of 41 participants, including 12 school principals, 6 vice principals and 23 teachers working in schools affiliated to the General Directorate of Religious Education throughout Turkey in the 2023-2024 academic year. While determining the study group, criterion sampling technique from purposeful sampling was used and all situations in the criterion were tried to be examined in terms of providing rich information about the situation. In this context, the criteria for the working group were determined as follows; being a teacher who has not yet become an expert, an expert teacher/administrator who deserved to be an expert teacher with a postgraduate degree, a teacher/administrator who took the teaching career ladders exam in 2005, 2022 and 2023 and deserved to be an expert teacher/head teacher. In addition, the variables of gender, age, seniority, length of time in administration, type of school, education level and province of assignment were taken as basis. The data collected within the scope of the research were both descriptively evaluated and analysed as content. 
 In the study, it was concluded that the implementation of the teaching career ladders did not meet the expectations of teachers and administrators, there were problems in the implementation, but the career ladders are important in terms of the quality of education, the dignity and professional development of the teacher, and the institutionalization of the teaching profession, and therefore the criteria that make up the system need to be regulated with a holistic approach. Based on the results of the research, it is suggested that the Teaching Profession Law and the Teacher Career Ladders Promotion System should be reorganized to meet the needs and expectations of teachers.
Key Words: Teacher profession law, teaching profession, career ladder regulation, degrees of the teaching profession, status of teachers.