Hemşirelerde liderlik davranışı, örgütsel bağlılık ve örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Analysis of the relationships between leadership behaviour, organisational commitment and organisational creativity in nurses
Yazar: DERYA AYMAZ
Danışman: PROF. DR. HALİM İŞSEVER
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Liderlik = Leadership ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel yaratıcılık = Organizational creativity

Özet:
Araştırma, İstanbul İlindeki Sağlık Bakanlığı'na bağlı 3 Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan hemşirelerde liderlik davranışı, örgütsel bağlılık ve örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla gerekli izinler alınarak 2013- 2014 tarihleri arasında 290 hemşire üzerinde kesitsel olarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak hemşirelerin tanıtıcı ve mesleki özelliklerini içeren bilgi formu, Ekvall ve Arvonen tarafından geliştirilen Liderlik Davranış Ölçeği, Meyer ve Allen tarafından geliştirilen Örgütsel Bağlılık Ölçeği ve Balay tarafından geliştirilen Örgütsel Yaratıcılık Ölçeği kullanılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda iki grup olduğunda, bağımsız gruplarda t test, ikiden fazla grubun olduğu durumlarda ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Hemşirelerin tanıtıcı ve mesleki özellikleri olan yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim, çalıştıkları birim, çalışma şekli, mesleki memnuniyet, mesleği isteyerek seçme, üst yöneticinin yönetim tarzı, birimde çalışma ayı ve toplam çalışma ayı ile liderlik davranışı, örgütsel yaratıcılık ve örgütsel bağlılık alt boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Örgütsel yaratıcılığın bireysel yaratıcılık alt boyutu ile hemşirelerin cinsiyetleri ve mesleki memnuniyetleri arasında, yönetsel yaratıcılık alt boyutu ile hemşirelerin mesleki memnuniyetleri, çalışma şekli, üst yöneticinin yönetim tarzı arasında ve toplumsal yaratıcılık alt boyutu ile hemşirelerin mesleği isteyerek seçme, mesleki memnuniyet, çalışma şekli arasında farklılık bulunmaktadır. Liderlik davranışları ölçeğinin alt boyutu olan iş gören odaklı ile mesleği isteyerek seçme, mesleki memnuniyet, çalışma şekli, üst yöneticinin yönetim tarzı ve birimde çalışma ayı arasında, görev odaklı liderlik ile cinsiyet, mesleği isteyerek seçme, mesleki memnuniyet, çalışma şekli, üst yöneticinin yönetim tarzı arasında, değişim odaklı liderlik ile cinsiyet, mesleği isteyerek seçme, mesleki memnuniyet, çalışma şekli, üst yöneticinin yönetim tarzın ve birimde çalışma ayı arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Örgütsel bağlılık alt boyutlarından, duygusal bağlılık ile cinsiyet, mesleki memnuniyet arasında, devam bağlılığı ile cinsiyet arasında ve normatif bağlılık ile cinsiyet, medeni durum,mesleki memnuniyet, çalışma şekli, üst yöneticinin yönetim tarzı, yaş, toplam çalışma ayı arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Diğer değişkenler arasında da anlamlı farklılıklar bulunmamaktadır. Hemşirelerin liderlerinde algıladıkları liderlik davranışlarının, örgütsel bağlılıklarını ve örgütsel yaratıcılıklarını etkilediği görülmüştür.

Abstract:
Analysis of the Relationships Between Leadership Behaviour, Organisational Commitment and Organisational Creativity in Nurses
This cross-sectional study was conducted on 290 nurses between 2013 and 2014 after obtaining ethical approval. The aim was to analyze the connections between the sense of leadership and organizational commitment and creativity in the nurses who work in 3 Ministry of Health training and research hospitals in Istanbul. The data collection tools that were used were the Information Form, which contained the introductive and occupational features of nurses; Leadership Behavior Scale developed by Ekvall and Arvonen; Organizational Commitment Scale developed by Meyer and Allen; and Organizational Creativity Scale developed by Balay. A t-test was used for independent groups when comparing two groups and one way analysis of variance was used for more than two groups. We analyzed the relationships between the introductory and occupational features of nurses such as age, sex, marital status, education, their unit, their manner of working, job satisfaction, willingness in choosing this job, top manager's style of management, number of months working in the unit, number of months working in total, and the sub-dimensions of sense of leadership, organizational creativity and commitment. There were differences found between individual creativity (a sub-dimension of organizational creativity) and sex of the nurse and job satisfaction, between managerial creativity sub-dimension and nurses' job satisfaction, manner of working, top manager's style of management, and between the social creativity sub-dimension and nurses' willingness in choosing their job, job satisfaction and manner of working. There were also significant differences between worker-based leadership, a sub-dimension of leadership behavior scale, and willingness in choosing their job, job satisfaction, manner of working, top manager's style of management. Further, also with the number of months working in the unit, between job-based leadership and sex, willingness in choosing this job, job satisfaction, manner of working, top manager's style of management, and between change-based leadership and sex, willingness in choosing this job, job satisfaction, manner of working, top manager's way of management, number of months working in the unit. There were significant differences between emotional commitment, a sub-dimension of organizational commitment, and sex, job satisfaction, between attendance commitment and sex, between normative commitment and sex, marital status, job satisfaction, manner of working, top manager's style of management, age, and number of months working in total. There were also significant differences between other variables. It was observed that the leadership behaviors that nurses see in their managers affect their organizational commitment and organizational creativity.