İdiyopatik hiperandrojenemili hastalarda endokrin  bozucu kimyasalların etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of endocrine disrupting chemicals in patients with idiopatic hyperandrogenemia
Yazar: MERT ÜĞE
Danışman: DOÇ. DR. SALİHA AKSUN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Bisfenol A = Bisphenol A ; Endokrin sistem = Endocrine system ; Endokrin sistem hastalıkları = Endocrine system diseases ; Hiperandrojenizm = Hyperandrogenism ; Kimyasal maddeler = Chemical materials

Özet:
Amaç: İdiyopatik hiperandrojenemi, hirsutizm bulgusu olan ve serum androjen düzeyleri artmış olan, normal menstrüel siklus ve normal over morfolojisine sahip kadınlardaki hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada endokrin bozucu kimyasallardan bisfenol A ve mono-etilhekzil fitalatın bu hastalık grubundaki ilişkisinin incelenmesi ve bu maddelerin laboratuvarımızdaki test aplikasyonunu yapmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya 18-45 yaş arası toplam 91 olgu alındı. Hasta grubu; endokrin polikliniğine hirsutizm bulgusu ile başvuran, androjen düzeyi yüksek olan 43 kadın olguyu; kontrol grubu hirsutizm bulgusu ve ek hastalığı olmayan 48 sağlıklı kadın olguyu içermekteydi. Plastik maruziyeti ile ilgili toplam dokuz sorudan oluşan anket hazırlandı ve çalışmaya katılanlara uygulandı. Tüm olguların fizik muayenesi, rutin laboratuvar ölçümleri yapıldı. BPA ve MEHP idrarda LC/MS-MS yöntemi ile ölçüldü.
Bulgular: Hasta grubunda idrar BPA düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (1.63±3.19 ng/ml; 0.55±0.85 ng/ml p=0.035). Kontrol grubunda hasta grubuna göre MEHP düzeyleri anlamlı yüksek bulundu (1.81±0.35 ng/ml, 1.66±0.30 ng/ml p=0.01). Ankette, orta ve yüksek maruziyet beyanında bulunan hastaların BPA düzeyleri kontrol grubuna göre daha yüksek idi.
Sonuç: Kontrol grubuna göre hasta grubunda idrar düzeyleri daha yüksek olan  BPA'nın, idiyopatik hiperandrojenemi gelişiminde rolü olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: Idiopathic hyperandrogenemia is defined as the disease in women with signs of hirsutism and increased serum androgen levels, normal menstrual cycle and normal ovarian morphology. In this study, it was aimed to examine the relationship between bisphenol A and mono-ethylhexyl phthalate, which are endocrine disrupting chemicals, in this disease group and to test these chemicals in our laboratory. 
Method: A total of 91 cases between the ages of 18-45 were included in the study. The patient group consisted of 43 women with high androgen levels who applied to the endocrine outpatient clinic with signs of hirsutism, and the control group consisted of 48 healthy women without signs of hirsutism and any additional disease. A questionnaire consisting of a total of 9 questions about plastic exposure was prepared and applied to the participants in the study. Physical examination and routine laboratory measurements were performed in all cases. BPA and MEHP were measured in urine by LC/MS-MS method. 
Results: Urine BPA levels were found to be significantly higher in the patient group compared to the control group (1.63±3.19 ng/ml; 0.55±0.85 ng/ml p=0.035). MEHP levels were found to be significantly higher in the control group compared to the patient group (1.81±0.35 ng/ml, 1.66±0.30 ng/ml p=0.01). In the questionnaire, the BPA levels of the patients who declared medium and high exposure were higher than control group.
Conclusion: The high urine level in the patient group compared to the control group suggests that BPA may have a role in idiopathic hyperandrogenemia.