Dokuz Eylül Üniversitesi eğitim aile sağlığı merkezlerine başvuran diyabet hastalarının GETAT (geleneksel ve tamamlayıcı tıp) kullanım durumu, GETAT hakkındaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Complementary and alternative medicine use among diabetes mellitus patients in university family health care centers in İzmir, Turkey: a cross sectional analytic study
Yazar: BÜŞRA BİLİK SEZER
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR ; DR. GİZEM LİMNİLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Diyabet Mellitus (DM) hastalarında Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) kullanımını ve GETAT' a karşı tutumları belirlemektir.  
Yöntem: Çalışma, Üniversite Sağlık Merkezlerinde kesitsel bir çalışma olarak yapılmıştır. 18 yaş ve üzeri diyabetli hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Örneklem büyüklüğü 307 olarak hesaplanmış ve basit rastgele örnekleme yöntemiyle 363 katılımcı çalışmaya gönüllü olarak katılmıştır. Sosyo-demografik veriler ve Tamamlayıcı, Alternatif ve Konvansiyonel Tıp Tutum Ölçeği (CACMAS) içeren bir form yüz yüze uygulanmıştır.  
Bulgular: Katılımcıların %61,2'si kadın olup, yaş ortalaması 59,8±11,3 (min-max= 25,0-82,0) olarak bulunmuştur. DM süresi ortalaması ise 9,2±6,2 (min-max= 1,0-25,0) yıldır. Hastaların %51,2'si GETAT hakkında bilgi sahibi olmuş, %28,1'i en az bir yöntem kullanmıştır. En popüler GETAT yöntemleri, hacamat, akupunktur ve kuru hacamattır. Toplam CACMAS puanı 99,1±19,1 (min-max= 45,0-176,0) olarak bulunmuştur. Toplam CACMAS puanı, >65 yaş (p=0,008), kadınlar (p<0,001), retinopati (p=0,01), nöropati (p=0,002) ve nefropati (p=0,03) olan hastalarda daha yüksek bulunmuştur.  
Sonuç: GETAT kullanımı, diyabetli hastalarda yüksek bulunmuştur. En sık başvurulan sağlık hizmeti sağlayıcıları olan aile hekimlerinin, hastalarının GETAT kullanımı konusunda farkında olmaları, tedavi optimizasyonunu sağlamak, bitkisel ilaç-etkileşimlerini önlemek ve diyabet tedavisine uyumu artırmak için önemlidir.  

Anahtar Kelimeler: Diyabet Mellitus, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp, Aile Hekimliği

Abstract:
Aim:This study aims to determine Complementary and alternative medicine (CAM) use and attitudes towards CAM in  DM patients.
Method:A cross-sectional study was conducted at University Health Care Centers. Patients aged ≥18 years old with  diabetes were recruited. The sample size was calculated as 307 and using simple random sampling 363 participants were volunteered to participate in the study. A form including Socio-demographic data and Complementary, Alternative and Conventional Medicine Attitude Scale (CACMAS) was used and applied face-to-face. 
Results:Of the participants 61.2% were women and mean age was 59,8±11,3 (min-max= 25,0-82,0). The mean DM duration was 9,2±6,2 (min-max= 1,0-25,0) years. Of the patients 51.2% had heard about CAM and 28.1% had used at least one method. Most popular CAM were wet cupping, acupuncture and dry cupping. Total CACMAS score was found to be 99.1±19.1 (min-max= 45.0-176.0). Total CACMAS score was higher in patients >65 age (p=0.008), women (p<0.001), those with retinopathy (p=0.01), neuropathy (p=0.002); and nephropathy (p=0.03). 
Conclusıon:CAM use was high in patients with diabetes. Family physicians which are the most common visited health care providers, should be aware of their patients' use of CAM to ensure treatment optimization, avoid herb-drug interactions, and promote medication compliance in diabetes.

Keywords: diabetes mellitus, complementary and alternative medicine, family health care