Kar yönetimi uygulamalarında ihtiyari tahakkuklar ve tahakkuk iptallerinin etkisi: Bankacılık sektörü üzerine bir uygulama
Earnings management practices in terms of discretionary accruals and accrual reversals: An empirical study on banking sector
Yazar: MERVE ACAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖMER İPCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kar yönetimi = Profit management ; Tahakkuk = Accrual ; İhtiyari tahakkuklar = Discretionary accruals

Özet:
Bu tez çalışmasında işletmelerin çevreleriyle bağlantısının sağlandığı en önemli araç olan finansal tabloların kalitesini büyük ölçüde zedeleyen kar yönetimi uygulamaları ele alınmıştır. Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, muhasebeleştirme sürecinde yöneticilere değişen ekonomik koşullar karşısında finansal tablo kullanıcılarına işletme performansı hakkında en doğru bilginin verilebilmesi amacıyla bazı esneklikler sağlamıştır. Fakat gerçekleşen şirket skandalları ve ekonomik krizler yöneticilerin kendilerine sağlanan karar verme yetkisini her zaman amacına uygun bir şekilde kullanmadığını desteklemektedir. Bu çerçevede, yöneticilerin bazı menfaatler doğrultusunda performans sonuçlarını etkilemek amacıyla muhasebeleştirme ve finansal raporlama sürecine kasten müdahale etmeleri ve finansa tablo kullanıcılarına gerçeğe aykırı bilgi aktarımında bulunmalarıyla kar yönetimi uygulamaları ortaya çıkmaktadır.
Bu tezin amacı finansal sektör kapsamında bankacılık sektörünün kar yönetimi uygulamalarından "karın istikrarlı gösterilmesi" faaliyetinde bulunup bulunmadığını tespit etmektir. Bu kapsamda 2000-2013 dönemine ait, 28 ülke içeren, toplam 10.793 banka-yılı veri vergi ve karşılık öncesi kar, ihtiyari tahakkuklar ve tahakkuk iptalleri çerçevesinde analiz edilerek, bankacılık sektörü kar yönetimi davranışının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bankacılık sektörünün kar yönetimi uygulamalarında sıklıkla "kayıp kredi karşılıkları" hesabını kullandığı varsayımı altında, bu çalışma ile ihtiyari tahakkuklar bilanço (özel karşılıklar) ve gelir tablosu yaklaşımı (kredi ve diğer alacaklar değer düşüklüğü karşılığı) kapsamında ele alınarak kar yönetimi tespit edilmeye çalışılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre bankacılık sektörü ihtiyari tahakkuklar kanalı ile karın istikrarlı gösterilmesi yönünde kar yönetimi faaliyetinde bulunmaktadır. Bu kapsamda, kar yönetimi yapıldığını destekleyen sonuçlar hem bilanço hem gelir tablosu yaklaşımı çerçevesinde yapılan analizlerce desteklenmiştir. Tahakkuk iptallerinin kar yönetimi tespit modellerine eklenmesiyle ise istatistiksel anlamda daha anlamlı ve güçlü bulgular elde edilmiştir. Diğer taraftan çalışma kapsamında 2008 global finansal krizinin kar yönetimi üzerindeki olası etkisi de incelenmiş ve kriz döneminde bankacılık sektörünün kar yönetimi faaliyetinde azalış gözlemlenmiştir.

Abstract:
This paper discusses earnings management practices which damages quality of financial reports on a large scale. Generally accepted accounting principles (GAAP) provide managers with considerarably flexibility in decision making and financial reporting processes with the aim of relaying the most reliable and exact information to information users. However, the corporate scandals and financial crises point out the fact that managers would not use this flexibility in a proper way. Accordingly, with pursuing some interests on personal or corporate level, financial statements preparers get involved in earnings management practices and misreprepresent the true performance of firms. 
Within this direction, this paper provides a framework for determining "income smoothing" behavior of banking sector as an earnings management technique. In this context, 10.793 cross-country bank-year data (28 countries within 2000-2013 time period) have been analyzed in terms of earnings before tax and provisions, discretionary accruals and accrual reversal to investigate earnings management in banking sector. Besides on the assumption that banks use loan loss provisions to smooth income, we use both balance sheet (loan loss allowance) and income statement (loan loss provision) approach to test income smoothing hypothesis.
According to the results, banks use both loan loss allowances and loan los provisions to smooth income. In addition, a new model which incorporating accrual reversals, come up with statistically more significant results. Lastly, according to outcomes of empirical tests which investigate the effect of the last financial crisis of 2008 on earnings management behavior of banking sector, declining pattern on income smoothing level has been observed.