Konteyner ve konteynerin beklemesi ve gecikmesi bedelinin hukuki niteliği
Legal nature of container and container demurrage and detention charges
Yazar: İBRAHİM ATA CAN CEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN VENÜS CÖMERT
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
20.Yüzyılın sonlarına doğru keşfedilen konteyner taşımacılığı, dünya ticaretinde devrim niteliğinde olup dünya ticaret hacminin mesafe tanımaksızın artmasına, bir farklı deyişle, dünyanın sermaye sahipleri için küçülmesine, sermaye akışlarının hızlı dönmesine olanak sağlamıştır. Konteyner taşımacılığı faydalarının yanı sıra bazı problemleri de beraberinde getirmiştir. Faydaları, beraberinde getirdiği problemlere kıyasla daha önemli olduğundan günümüze kadar gelişimini sürdürmüş ve halen sürdürmeye devam etmektedir. Öyle ki, konteynerin hukuk dünyasında getirdiği problemlere çözüm üretmek amacıyla milletlerarası sözleşmeler art arda düzenlenmiş; ancak bir problemin çözülmesi ardından başka problemler de ortaya çıkarak sürekli bir çözüm ihtiyacını gerekli kılmıştır. Bu minvalde, çalışmanın ilk bölümünde konteynerin keşfi ile faydalarına ve getirdiği problemlere ilişkin açıklamalarda bulunduktan sonra, bu hususlara ilişkin milletlerarası sözleşmelerle getirilen çözüm yolları incelenecektir. 
Konteyner taşımacılığından kaynaklanan problemlerden biri halen daha günümüzde varlığını devam ettirmektedir. Hukuk dünyasında, problemlerin özel olarak düzenlenme ihtiyacı, yalnızca var olan düzenlemeler ışığında çözüme kavuşturulamaması durumunda başvurulması gereken bir yoldur. Bu hususta konteynerin beklemesi ve gecikmesi kavramının var olan hukuk kuralları kapsamında sınıflandırılmasının mümkün olup olmadığı, bir kalıp içerisinde uygulanıp uygulanamayacağı noktası önem arz etmektedir. Bu minvalde çalışmanın ikinci bölümünde konteynerin beklemesi ve gecikmesi kavramının Türk hukukunda hangi müessese ile bağ kurulabileceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunulacaktır.
Konteyner taşımacılığının mesafe tanımıyor olması, düzenlemelerin ulusal veya bölgesel bir düzenlemeyle yeknesaklık sağlamaktan ziyade, milletlerarası düzlemde bir yeknesaklık sağlanmasını gerekli kılmıştır. Bu sebeple, çalışmanın üçüncü bölümünde, günümüzde yer alan hukuk sistemlerinin konteynerin beklemesi ve gecikmesi bedelinin hukuki niteliğine ilişkin öğretide ve yargı kararlarındaki bakış açılarına, bu bakış açıları arasındaki farklılıklara değinerek konteynerin beklemesi ve gecikmesi bedelinin hukuki niteliğine ilişkin açıklamalarda bulunulacaktır. 
Çalışmanın son bölümünde, konteynerin beklemesi ve gecikmesi bedeline ilişkin düzenlemelerin Türk hukuku uyarınca geçerli bir düzenleme olup olmadığı değerlendirilerek açıklamalar yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Konteyner, Konteynerin Beklemesi ve Gecikmesi, Serbest Zaman, Sürastarya, Genel İşlem Koşulları, Konteynerin Beklemesi ve Gecikmesi Bedeli

Abstract:
Container transportation, which was discovered towards the end of the 20th century, revolutionized world trade and allowed the world trade volume to increase without any distance, making the world smaller for big-scope traders, and enabling the flows to turn rapidly. In addition to these benefits, it has also brought some problems. Since its benefits are more important than the problems it brings with it, it has continued its development until today. In fact, international conventions on the problems brought by the container in the legal world have been organized consecutively, but the solution of one problem has necessitated the solution of other problems. In this manner, in the first part of the study, the discovery of the container, its benefits and the problems it brings will be explained, and then the solutions provided by international conventions will be examined. 
One of the problems in container transportation industry continues to exist in today's world. In the legal world, the need for creating a new regulation is a way to be applied only when the problems can't be solved in the light of existing regulations. In this respect, it is important to consider whether it is possible to classify and to apply the concept of container demurrage and detention charges within the scope of existing legal rules.  In this manner, in the second part of the study, there will be detailed explanations for clarification on which institution in Turkish Law can be linked with the concept of container demurrage and detention charges.
The fact that there is no distance in the world with container transportation has made it necessary to ensure uniformity at the international level rather than uniformity through a national or regional regulations. Therefore, in the third part of the study, by referring to the perspectives of today's legal systems in the literature and judicial decisions regarding the legal nature of the container demurrage and detention charges, and by referring to the differences between the perspectives, explanations will be made regarding the legal nature of the container demurrage and detention charges. 
In the last part of the study, explanations and evaluations will be given on whether the regulations on the container demurrage and detention charges a valid regulation thereunder Turkish Law is.
Key Words: Container, Container Demurrage and Detention, Free Time, Demurrage, General of Procedure, Container Demurrage and Detention Charges