Farklı geofit cinslerinden seçilmiş takson ekstraktlarının biyolojik aktiviteleri üzerine araştırmalar
Investigations on the biological activities of selected taxon extracts from different geophyte genera
Yazar: MURAT TURAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN MAMMADOV
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada, Arum rupicola var. virescens (Stapf) P.C. Boyce, Cyclamen cilicium Boiss. & Heldr, Gagea bohemica (Zauschn.) Schult. & Schult.f., Narcissus tazetta L. subsp. tazetta, Paeonia kesrouanensis J. Thiébaut türlerinin yer üstü ve yer altı kısımlarının antioksidan aktiviteleri, total fenolik, flavonoid ve tanen madde miktar tayinleri, UPLC-ESI-MS/MS ile fenolik bileşenlerin analizi, asetilkolinesteraz ve tirozinaz enzimleri inhibisyonu, bu türlerin Artemia salina L. üzerindeki toksik etkileri, Musca domestica L. (ev sineği) ve Culex pipiens L. (sivrisinek) üzerindeki larvasidal etkileri incelenmiştir. Su, metanol ve aseton çözücüleri kullanarak elde edilen ekstraktların antioksidan aktivitelerini belirlemek için DPPH, ABTS, β-karoten-linoleik asit yöntemi, fosfomolibdenyum yöntemi, metal şelatlama, FRAP, CUPRAC, ve miktar tayinleri için toplam fenolik, flavonoid ve tanen madde miktarları deneyleri yapılmıştır. İçeriğindeki fenolik bileşenlerin belirlenmesi için UPLC-ESI-MS/MS yöntemi kullanılmıştır. Sulu ekstraktların A. salina üzerinde toksik etki deneyi, M. domestica ve Cx. pipiens üzerinde larvasidal etki deneyleri yapılmıştır. Antioksidan aktivite deneylerinde en yüksek aktivite P. kesrouanensis yer üstü kısmında % 68.52 ± 0.12 (0.06 ± 0.07 mg/mL, IC50) gözlenirken, en düşük aktivite G. bohemica türünün yer altı kısmında % 6.80 ± 0.16 (6.60 ± 0.002 mg/mL, IC50) gözlenmiştir. Toplam fenolik ve flavonoid madde miktarı tayinlerinde en fazla P. kesrouanensis yer üstü kısmında sırasıyla 11.62 ± 0.11 mg GAE/g ekstrakt, 15.90 ± 0.13 mg QE/g ekstrakt değeri ile gözlenmiştir. M. domestica ve Cx. pipiens üzerinde yapılan larvasidal etki deneyinde P. kesrouanensis yer üstü kısmı en güçlü etkiyi göstermiştir. A. salina'ya karşı toksik etki deneyinde P. kesrouanensis daha çok toksik olduğu (% 44.44 ± 2.78) tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, antioxidant activities, total phenolic, flavonoid and tannin content determination, analysis of phenolic components with UPLC-ESI-MS/MS, inhibition of acetylcholinesterase and tyrosinase enzymes, toxic effects against Artemia salina L., larvicidal effects against Musca domestica L. (house fly) and Culex pipiens L. (mosquito) were investigated from fresh and underground parts of Arum rupicola var. virescens (Stapf) P.C. Boyce, Cyclamen cilicium Boiss. & Heldr, Gagea bohemica (Zauschn.) Schult. & Schult.f., Narcissus tazetta L. subsp. tazetta, Paeonia kesrouanensis J. Thiébaut taxons. DPPH, ABTS, β-carotene-linoleic acid method, phosphomolybdenum method, metal chelation, FRAP, CUPRAC and total total phenolic, flavonoid and tannin content tests was performed to determine antioxidant activities and determination of contents of extracts obtained using water, methanol and acetone solvents. The UPLC-ESI-MS/MS method was used to determine the phenolic compounds. Toxic effects of aqueous extracts on A. salina, larvicidal effects on M. domestica and Cx. pipiens were performed. In antioxidant activity assays, the highest activity was observed in fresh part of P. kesrouanensis % 68.52 ± 0.12 (0.06 ± 0.07 mg/mL, IC50), while the lowest activity was observed in underground part of G. bohemica % 6.80 ± 0.16 (6.60 ± 0.002 mg/mL, IC50). In the determination of total phenolic and flavonoid, fresh part of P. kesrouanensis was the most abundant with 11.62 ± 0.11 mg GAE/g extract, 15.90 ± 0.13 mg QE/g extract, separately. Fresh part of P. kesrouanensis showed the strongest effect in the larvicidal effect test against M. domestica and Cx. pipiens. In the toxic effect assay against A. salina, P. kesrouanensis was found to be more toxic (% 44.44 ± 2.78).