Ebu'l-Atâhiyye ile Yunus Emre'nin şiirlerinin dil ve muhteva açısından karşılaştırılması
Comparison of Ebu'l-Atahiyye and Yunus Emre's poems in terms of language and content
Yazar: CEYLAN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ABDÜLHADİOĞLU
Mardin Artuklu Üniversitesi / Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü / Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature

Özet:
Şairler, bir toplumun çağlar sonrasına uzanan sesleri gibidirler. Bazen kendi dertlerini topluma emanet edip dilden dile dolaştırırlar, bazen de toplumun derdi ile dertlenip sözleri ile derman olmaya çalışırlar. Şartlar ne olursa olsun, şair ve toplum, birbirini oluşturan ve tamamlayan iki unsurdur. Birinin derdi diğerinin dermanı hükmünde olup biri olmadan diğeri biraz eksik kalır. Belki de derman hep aynıdır da söyleyen kişi ve ortaya çıktığı mekân ve zaman değişmektedir. Bu çalışmamızda, farklı dönemlerde ve farklı coğrafyalarda yaşamış olan Abbasiler döneminin önemli tasavvuf ve felsefe şairi sayılan Ebu'l-Atâhiyye ile Türk halk ve tasavvuf edebiyatının en önemli simalarından biri olan Yunus Emre'yi karşılaştırmalı bir şekilde ele almaya çalıştık. Her iki şair de toplum ile iç içe olmuş ve halka, halkın dil ve uslûbuyla hitap etmişlerdir. Gerek kullandıkları dil gerek ise şiirlerinin temel mesajlarını oluşturan konular açısından ortak bir tarz ve içerik sergilemekte ve âdeta aradaki beş asırlık zaman mefhumunu da ortadan kaldırmaktadırlar. Toplumun yaşamış olduğu sıkıntı ve zorlukları onlar da derinden hissetmiş, halkın ruhunda meydana gelen yaralara kendi duygu ve düşüncelerinden oluşan gayet etkili ilaçlar hazırlamış ve şiirleri ile o yaralı gönülleri tedavi etmeye çalışmışlardır. Çalışmamız üç bölümden müteşekkil olup birinci bölümde, Ebu'l-Atâhiyye ve şiirleri; ikinci bölümde, Yunus Emre ve şiirleri; üçüncü ve son bölümde ise her iki şaire ait şiirlerin, dil ve muhteva açısından karşılaştırılması ele alınmıştır.

Abstract:
Poets; It is like the voices of a society going through the ages. Sometimes they entrust their own problems to the society and circulate them from language to language, sometimes they worry about the society's problems and try to cure them with their words. One way or another, the poet and the society are two elements that form and complement each other. The trouble of one is like the cure of the other, and without one, the other is a little incomplete. Maybe the cure is always the same, but the person who says it and the place and time it appears would change. In this study, we tried to understand the problems of two poets who lived in different periods and in different geographies listening to their voices. Our first poet, Abu al-Atâhiyye, who is considered to be an important poet of Sufism and philosophy of the Abbasid Period; the second will be Yunus Emre, one of the most important figures of Turkish folk and mystic literature. Both of poets were intertwined with the society and addressed the public with the language and style of the people. Our poets, who exhibit a common style and content in terms of both the language they use and the subjects that make up the basic messages of their poems, have almost eliminated the notion of five centuries in between. They felt deeply the troubles and difficulties experienced by the society, prepared very effective medicines for the wounds in the souls of the people, consisting of their own feelings and thoughts, and tried to treat those wounded hearts with their poems. Our study consists of three parts and in the first part, Abu al-Atâhiyye and his poems; in the second part, Yunus Emre and his poems; In the third and last part, the comparison of both poets in terms of language and content will been discussed.