Göğüs tüpü çıkarma işlemi öncesi uygulanan ayak refleksolojisinin ağrı ve anksiyete düzeyine etkisi
Effect of the foot reflexology applied before to removal of the chest tube on the pain and anxiety level
Yazar: ELİF BUDAK ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEVLUDE KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ayak = Foot ; Ağrı = Pain ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Göğüs tüpleri = Chest tubes ; Hemşireler = Nurses ; Refleksoterapi = Reflexotherapy

Özet:
Araştırma, göğüs tüpü çıkarma işlemi öncesi uygulanan ayak refleksolojisinin ağrı ve anksiyete düzeyine etkisinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Randomize kontrollü tasarımla yapılan araştırmanın örneklemini bir vakıf üniversitesi hastanesinde koroner arter bypass greft ameliyatı olan 56 hasta (28 kontrol ve 28 müdahale) oluşturmuştur. Gazi Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan ve Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı'ndan izinler alınmıştır. Verilerin toplanmasında Veri Toplama Formu, Sürekli Anksiyete Ölçeği, Sayısal Ağrı Değerlendirme Skalası (SADS) ve Analjezik Tüketimi Belirleme Formu, Duygu Durum Profili (DDP) Gerginlik-Anksiyete Alt Ölçeği, Sayısal Memnuniyet Değerlendirme Formu, Hastaların Refleksoloji Uygulaması ve Göğüs Tüpü Çıkarılması Hakkındaki Duygu ve Düşüncelerini Belirleme Formu kullanılmıştır. Formlar ameliyat sonrası birinci gün ve tüp çıkarılmadan önce, çıkarılması sırasında, çıkarıldıktan sonra 15.dakikada ve birinci saatte uygulanmıştır. Müdahale grubuna ameliyat sonrası birinci gün ve tüp çıkarılmadan önce 30 dakika ayak refleksolojisi uygulanmış, kontrol grubuna bir uygulama yapılmamıştır. Verilerin analizinde ki-kare, fisher's exact, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U ve Wilcoxen işaret testi kullanılmıştır. Ameliyat sonrası birinci gün kontrol ve müdahale grubunun (refleksoloji sonrası) SADS puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Kontrol ve müdahale grubunun göğüs tüpü çıkarıldığı anda, çıkarıldıktan sonra 15.dakikada ve birinci saatte SADS puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). DDP gerginlik-anksiyete alt ölçeği puan ortalamaları açısından tüp çıkarıldığı anda kontrol ve müdahale grubu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamakla birlikte (p>0,05), tüp çıkarıldıktan sonra 15.dakikada istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Hastaların tüp çıkarılmadan öncesi ve çıkarıldığı andaki SADS ve DDP gerginlik anksiyete alt ölçeği puan ortalamaları arasındaki artış farkları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, refleksoloji uygulamasının göğüs tüpü çıkarılması sırasında gelişen ağrı ve anksiyetenin kontrolünde etkili olduğu ve bu uygulamanın kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The study aims at identifying the effect of foot reflexology applied before to chest tube removal process on the pain and anxiety level. Sample of the study consists of 56 patients (28 control and 28 intervention), who have gone through coronary artery bypass graft surgery at a foundation hospital. Approvals were obtained from the Gazi University Clinical Research Ethics Committee and Başkent University Faculty of Medicine Dean's Office. Data Collection Form, Trait Anxiety Scale, Numeric Pain Rating Scale (NPRS) and Analgesic Consumption Rating Form, Profile of Mood States Scale (POMS) Stress-Anxiety Subscale, Numeric Satisfaction Rating Form, and Identification Form for Feeling and Thoughts of Patients on Application of Reflexology and Removal of the Chest Tube were used for data collection. Forms were applied on the first postoperative day and before, during and 15 minutes and 1 hour after removal of the chest tube. Foot reflexology was applied for 30 minutes postoperatively on the first day and 30 minutes before removal to the intervention group with no application made to the control group. Chi-square and fisher's exact were used in the analysis of data and the t-test, Mann-Whitney U and Wilcoxen signed rank signed rank tests were used in independendent groups. Difference between the mean NRPS scores of the control and intervention group on the postoperative first day (after reflexology) was found to be statistically significant (p<0,05). The difference in mean NRPS scores of the control and intervention group was not found to be statistically significant at the time of chest tube removal and 15 minutes and the 1 hour after removal (p>0,05). Although the mean scores for the POMS stress-anxiety subscale were found to be statistically insignificant after tube removal in the control and intervention groups (p>0,05), a statistically significant difference was found 15 minutes after tube removal (p<0,05). It was found that there was a statistically significant difference between the increases in difference between the NRPS and POMS stress-anxiety subscale before to and after removal of the tube from the patients (p<0,05). In conclusion, use of reflexology is effective for pain and anxiety control during removal of the chest tube and it is suggested to use this practice.