Ortadoğu'da siyasal İslam İran, Mısır ve Suudi Arabistan örnek ülkeleri için islami siyasal yapı ve sosyal adaletin karşılaştırmalı incelemesi
Political İslam in middle east comparative analysis of Islamic political structure and social justice for İran, Egypt and Aaudi Arabia
Yazar: HALEH ALAMTABRİZ
Danışman: DOÇ. DR. SONAY BAYRAMOĞLU ÖZUĞURLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Mısır = Egypt ; Orta Doğu = Middle East ; Siyasi yapı = Political structure ; Sosyal adalet = Social justice ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia ; İran = Iran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma İslam ülkesi olan İran, Mısır ve Suudi Arabistan için siyasal
sistemlerinin farklılaşmasını konu almaktadır. İslami siyasal sistemi adı altında
benimsenen sistemin özellikleri ve batı dünyasından farklı olarak ortaya attıkları
yönetsel yapılar mercek altında alınmıştır. Üst başlık olarak İslam ülkeleri diye tabir
edilmesine karşın her ülkenin sosyokültürel ve tarihsel yaşamı doğrultusunda farklı
bakış açıları benimsemiş olup ve özellikle mezhep faktörü ülkeleri farklı yönetim
şekillerini benimsemeye yöneltmiştir. Bu sebepten dolayı İslami siyasal yapı ile ilgili
daha geniş bilgi elde etme amacı ile farklı mezhepler ve bakış açılarına sahip üç
örnek ülke üzerinden çalışma yürütülmüştür. Bunlar Şii bakış açısına göre
örgütlenmiş olan İran İslam Cumhuriyeti, Vehhabi ekolünün temsilcisi olan Suudi
Arabistan ve çeşitliliği daha çok barındıran Mısır Arap Cumhuriyeti ülkeleridir.
Tez, örnek ülkelerin anayasalarını inceleyerek üç ülkenin siyasal sistemlerini ve
anayasal düzeyde sosyal adalet yaklaşımlarını ortaya koymayı amaçlamıştır. İslami
kaynaklar ve modern dünyanın benimsediği sosyal adalet faktörlerinden yola çıkarak
sosyal adaletin siyasal boyutu hakkında açıklayıcı bir model oluşturmaya
çalışılmıştır. Sosyal adalet temelli karşılaştırmalı bir yöntem ile teorik düzeyde İran,
Mısır ve Arabistan örnek ülkeleri üzerinden İslami siyasal yapının daha net bir
şekilde ortaya konulması amaçlanmıştır.

Abstract:
This study is about differentiation of political systems in Saudi Arabia, Egypt and
Iran which are islamic countries. The features of the system adopted under the name
of Islamic political system and the administrative structures that are brought up
different than the western world are put under the scope. Even though they are
mentioned as Islamic countries, every country has adopted different points of view in
align with its sociocultural and historical life and it is forced to adopt to different
government systems due to the factor of sects. Due to this reason, a study covering
three exemplary countries that have different sects and points of view in order to
acquire a wider knowledge on Islamic political structure. These countries are Islamic
Republic of Iran that is organized in accordance with the Shiite point of view, Saudi
Arabia that is the representative of the Wahhabi ecole, and Arab Republic of Egypt.
The thesis aims to put forward the political systems, social justice approaches at a
constitutional level of the three countries by analyzing the exemplary countries'
constitutions. On the basis of Islamic resources and social justice factors adopted by
the modern world, an explanatory model on the political dimension of the social
justice is tried to be created. It is aimed to set the Islamic political structure more
clearly over the exemplary countries of Iran, Egypt and Arabia with a cooperative
method that is based on social justice at a theoretical level.