Lee Morgan'ın "The Sidewinder" albümü üzerinden hard bop dönemine bir bakış
Through Lee Morgan's "The Sidewinder" album a overview at the hard bop period
Yazar: AYTAÇ AYDOĞDU
Danışman: DOÇ. BAHADIR ÇOKAMAY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Caz müziğinin başlangıcından itibaren ilk kırk yılının sadece icra boyutu ile ele alındığı söylenebilir. Bu alandaki akademik çalışmalar ise çok sonraları kendini göstermiş olup ilgili akademik literatür güncellenmeye devam etmektedir. Caz müziği dönemleri ilgili çalışmalar da güncellenen alt konulardan birisidir. Bu müzikal dönemler içerisindeki yoğunluk, benzerlik ve bazen de zıtlıktan doğan anlayışlar birbirini etkileyerek armonik, ritmik ve melodik olarak müzikal gelişimi hızlandırmıştır. Bu bilgilerden hareketle dönemlere ait derinlemesine yapılan bir incelemenin, geçmişi çok eskiye dayanmayan caz müziğinin daha iyi tanınmasına ve yaygınlaşmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Bu araştırma da yukarıda anlatılanların ışığında caz müziğinde önemli bir yere sahip olduğu düşünülen hard bop döneminin daha iyi anlaşılması, etkilediği ve etkilendiği dönemleri ve bu dönemlerin anlayışının nasıl görüldüğüne dair bir değerlendirmeyi konu edinmektedir. Araştırmaya yönelik caz müziği tarihinin önemli trompetçilerinden biri olarak kabul edilen Lee Morgan'ın The Sidewinder adlı albümü örneklem olarak seçilmiştir. Araştırmaya caz, caz trompet, hard bop, Lee Morgan, the sidewinder gibi anahtar kelimeler üzerinden literatür taraması yapılarak başlanmıştır. Tarama sonunda elde edilen dökümanlar incelenmiş, sınıflandırılmış ve analiz edilip çalışma sonlandırılmıştır. Çalışmada öncelikli olarak kuramsal çerçevenin çizilmesi için caz müziği dönemleri hakkında genel bir bilgi verilmiş ardından hard bop döneminin caz tarihindeki önemi ve müzikal özellikleri belirtilmiştir. Örneklem olarak seçilen trompet sanatçısı Lee Morgan'ın The Sidewinder albümündeki beş parça hard bop dönemi özellikleri çerçevesinde analiz edilmiştir.
İnceleme neticesinde hard bop döneminin, caz müziği dönemleri arasında başlangıç geleneğinden kopmamış kendinden önceki stil özelliklerini içerisinde barındıran ve kendinden sonraki müzikal dönemleri birkaç ayrı alanda etkileyen ve geliştiren bir anlayışta olduğu, bu dönemin caz müziği tarihinde geleneksel anlayışın temeli olduğu eleştirmenler ve caz sanatçılarının ortak bir görüşü olarak kabul edilen blues stilinin müzikal özelliklerini içerdiği, bebop dönemindeki armonik, melodik ve ritmik karmaşıklığı sadeleştirip sonraki yıllarda sınırlarını genişletmek suretiyle yeni birkaç stili içerisinde barındırdığı ve geliştirdiği ve de çalışmanın odak noktasını oluşturan Lee Morgan'ın The Sidewinder albümünün ezgisel, armonik ve ritmik yapısıyla hard bop dönemini yansıttığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
It can be said that the first forty years of jazz music since its inception have been handled only with its performance dimension. Academic studies in this field have emerged much later and the related academic literature continues to be updated. Studies on the periods of jazz music are one of the updated sub-topics. The intensity, similarities and sometimes contrasting understandings within these musical periods have influenced each other and accelerated musical development harmonically, rhythmically and melodically. Based on this information, it is thought that an in-depth analysis of the periods will contribute to the better recognition and dissemination of jazz music, which does not have a long history.
In the light of the above, this research aims to better understand the hard bop period, which is considered to have an important place in jazz music, and to evaluate the periods it influenced and was influenced by, and how the understanding of these periods is seen. Lee Morgan's album The Sidewinder, which is considered to be one of the most important trumpet players in the history of jazz music, was chosen as a sample for the research. The research started with a literature review using keywords such as jazz, jazz trumpet, hard bop, Lee Morgan, the sidewinder. The documents obtained at the end of the review were examined, classified and analyzed and the study was finalized. In the study, first of all, a general information about the periods of jazz music was given in order to draw the theoretical framework, and then the importance of the hard bop period in jazzhistory and its musical characteristics were stated. Five tracks from The Sidewinder album are analyzed within the framework of hard bop period characteristics.
As a result of the analysis, it was concluded that the hard bop period was an understanding that did not break away from the initial tradition among the periods of jazz music, incorporated the characteristics of the previous style and influenced and developed the following musical periods in several different areas, and that this period included the musical characteristics of the blues style, which is accepted as a common opinion of critics and jazz artists as the basis of the traditional understanding in the history of jazz music, It has been concluded that Lee Morgan's The Sidewinder album, which constitutes the focus of the study, reflects the hard bop period with its melodic, harmonic and rhythmic structure by simplifying the harmonic, melodic and rhythmic complexity of the bebop period and expanding its boundaries in the following years.