Milli Görüş hareketinde bir kırılma noktası olarak 28 Şubat süreci
February 28 process as a breaking point in the movement of National Idea
Yazar: NACİYE BAKIRTAŞ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT HAKKI AKIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: 28 Şubat 1997 kararları = 29 February 1997 decisions ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Fazilet Partisi = Fazilet Party ; Milli Görüş Hareketi = Movement of National Idea ; Refah Partisi = Refah Party ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de İslami hareketin siyasi temsilinde önemli bir yere sahip Milli Görüş Hareketi'nin 28 Şubat süreci ile birlikte geçirdiği değişimin irdelenmesi amaçlanmış, bu amaç etrafında Milli Görüş Hareketinin tarihsel gelişim seyri betimlenerek 28 Şubat süreci öncesi ve sonrası parti deneyimleri karşılaştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Milli Görüş siyasi hareketinin temel dinamikleri tanımlanmış, bu oluşuma zemin hazırlayan süreç Osmanlı ve Türkiye modernleşmesi çerçevesinde kronolojik olarak anlatılmıştır. Milli Görüş'ün doğuşunda, diğer Türk İslamcı oluşumlarda olduğu gibi, Cumhuriyet modernleşmesi ile birlikte kamusal alanda varlık hakkı elinden alınan dindarların öz kimlik ve demokrasi arayışı fikri etkindir.  Türkiye siyasetinin gelişim seyri dahlinde Milli Görüş'ün parti deneyimleri, ideolojik esasları temel alınarak incelenmiş, askeri darbelerin Milli Görüş üzerinde etkisi ve parti kapatma kararları tartışılmıştır. Ardından Refah Partisi, 28 Şubat öncesinde yaşamaya başladığı ideolojik değişim ve kitleselleşme deneyimi ışığında tanımlanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, 28 Şubat sürecinin gelişimi ve kamusal alanda yaratığı genel özgürlük kaybı tartışılmıştır. Ardından Milli Görüş'ün 28 Şubat öncesi ve sonrası parti deneyimleri siyasi kronolojiye dayanılarak incelenmiş, Refah Partisi ve Fazilet Partisi program ve söylemleri karşılaştırılarak 1994 ve 1999 yılları arasında seçim sonuçlarına yer verilmiştir. Böylece Fazilet Partisi sonrasında yaşanan yol ayrımı üzerinde 28 Şubat sürecinin etkisi tartışılmıştır. 28 Şubat sonrasında Milli Görüş deneyiminde, aktif muhalefetin yerini sistemle uzlaşma çabası alırken Batı karşıtı tutumun yerini küreselleşme taraftarlığı, Avrupa Birliği ile iş birliği fikri almıştır. Fazilet Partisinin kapatılmasının ardından, bu süreç içinde yaşanan kırılma neticesinde gelenekçiler ve yenilikçiler tarafından farklı siyasi partiler kurulmuş ve Milli Görüş Hareketi tarihinde ilk siyasi ayrılık yaşanmıştır.

Abstract:
İn this study, it is aimed to examine the change that the National Vision Movement  which has an  important place  in the  political  representation of the İslamic movement  in Turkey, went through with the 28  February process, the historical development of the National Vision Movement was described and the party experiences before and after the 28 February process were compared. In the first part of the study, the basic dynamics of the National Vision political movement were defined, and the process that laid the groundwork for this formation was explained chronologically within the framework of Ottoman and Turkish modernization. In the birth of  National Vision, as in other Turkish Islamist formations, the idea of religious people's search for self-identity and democracy, whose right to exist in the public sphere was taken away with the modernization of the Republic, was active. The party experiences of National Vision within the course of the development of Turkish politics were analyzed on the basis of its ideological principles, and the effects of military coups on National Vision and the decision to close the party were discussed. Then, the Refah Party was defined in the light of the experience of ideological change and massification that it started to experience before February 28. In the second part of the study, the development of the February 28 process and the general loss of freedom in the public sphere are discussed. Then, the party experiences of National Vision before and after February 28 were analyzed based on political chronology, the programs and discourses of the Refah Party and Fazilet Party were compared and the election results between 1994 and 1999 were included. Thus, the effect of the February 28 process on the crossroads experienced after the Virtue Party was discussed. In the experience of National Vision after February 28, while the active opposition was replaced by an effort to reconcile with the system, the anti-Western attitude was replaced by the pro-globalization and the idea of cooperation with the European Union. After the closure of the Fazilet Party, different political parties were established by traditionalists and innovators as a result of the break in this process, and the first political separation in the history of the National Vision Movement was experienced.