Periferik fasiyal paralizinin koku ve nazal solunum fonksiyonlarına etkisi
The effect of peripheral facial paralysis on odor and nasal respiratory functions
Yazar: ZEKİYE SONAT
Danışman: PROF. KÜRŞAT MURAT ÖZCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Fasiyal paralizi = Facial paralysis ; Koku = Odor ; Nazal mukoza = Nasal mucosa ; Rinomanometri = Rhinomanometry ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, fasiyal paralizi tanısı almış hastalarda tedavi öncesi koku ve nazal solunum fonksiyonlarını ortaya koymak, tedavi sonrası paralizinin düzelmesi ardından hastalarda tekrar koku fonksiyonuna bakarak tedavi öncesi ve sonrasını karşılaştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 66 periferik fasiyal paralizi tanısı almış hasta ve 25 herhangi bir nazal şikayeti olmayan sağlıklı kişi olmak üzere toplam 91 kişi dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen paralizili hastalardan House-Brackmann evrelemesine göre grade2-3 olanlar hafif paralizi olarak nitelendirilip 1. grup, grade 4-5 olanlar orta-ağır paralizi olarak değerlendirilip 2. grup, grade 6 olanlar total paralizi olarak değerlendirilip 3. gruba dahil edilmişlerdir. Çalışmaya dahil edilen bütün periferik fasiyal paralizili hastalara ilk tanı anında tedavi başlamadan önce rinomanometri ve sniffin sticks testleri yapılıp total nazal direnç, koku alma eşik skoru, koku ayırt etme skoru, koku tanıma skorlarına bakılmıştır. Aynı testler sağlıklı kontrol grubuna da yapılarak aynı parametrelere kontrol grubunda da bakılmıştır. Tedavinin ardından çalışmaya katılan bütün hastalara 3. ayda tekrar sniffin sticks testi yapılarak koku alma eşik skoru, koku ayırt etme skoru ve koku tanıma skorlarına bakılmıştır. 
Bulgular: Yaptığımız çalışmada, tedavi öncesinde 1. gruptaki, 2. gruptaki ve 3. gruptaki hastaların koku alma eşik skorları (treshold skoru) ortalamalarının, kontrol grubunun treshold skoru ortalamalarına göre istatistiksel açıdan anlamlı derecede (p= 0, 002), (p< 0, 00, 1), (p< 0, 001) daha düşük olduğu bulundu. Tedavi öncesi ve sonrası koku testleri karşılaştırıldığında birinci gruptaki katılımcıların tedavi öncesi treshold (p=0, 002), KA (p=0, 002) ve KT(p=0, 022) ortalamalarının tedavi sonrası istatistiksel açıdan anlamlı derecede arttığı bulundu. Tedavi öncesi ve sonrası yapılan koku testleri karşılaştırıldığında ikinci gruptaki katılımcıların tedavi öncesi treshold (p<0, 001) ve KA (p=0, 001) ortalamalarının tedavi sonrası istatistiksel açıdan anlamlı derecede arttığı bulundu. Tedavi öncesi ve sonrası yapılan koku testleri karşılaştırıldığında üçüncü gruptaki katılımcıların tedavi öncesi treshold (p<0, 001) ve KA (p<0, 001) ortalamalarının tedavi sonrası istatistiksel açıdan anlamlı derecede arttığı bulundu. 
Hastalar, tedavi sonrasında tamamen iyileşen ve sekelle iyileşenler olmak üzre 2 gruba ayrılıp tedavi sonrası koku testleri karşılaştırıldığında, sekelsiz tamamen iyileşen hastaların tedavi sonrası treshold (p=0, 003), KA (p=0, 039) ve KT (p=0, 038) ortalamalarının, tedavi sonrası hala grade 2 ve üzerinde fasiyal paralizisi bulunan hastaların ortalamalarından istatistiksel açıdan anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulundu.
Sonuç: Periferik fasiyal paralizili hastalar, paralizinin şiddeti ile doğru orantılı olarak artan koku fonksiyon kayıpları yaşamaktadırlar. Fasiyal paralizisi düzelen hastalar da koku fonksiyonunda da düzelme olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Fasiyal paralizi, koku, rinomanometri

Abstract:
Objective: The study aims to compare the pre-treatment olfactory and nasal respiratory functions in patients diagnosed with facial paralysis with their post-treatment olfactory functions. 
Material and Method: The study included 91 patients in total: 66 patients diagnosed with peripheral facial paralysis and 25 healthy individuals without any nasal complaints. Patients with paralysis included in the study were classified as follows: According to House-Brackmann staging, those with grade 2-3 were classified as mild paralysis and included in Group 1. Grade 4-5 patients were considered as moderate-severe paralysis and fell into Group 2. Grade 6 patients were evaluated as total paralysis and formed Group 3. Rhinomanometry and Sniffin' Sticks tests were performed in all subjects involved in the study, both those with peripheral facial paralysis and healthy controls, at the time of initial diagnosis to examine their total nasal resistance, olfactory threshold, odor discrimination, and odor identification scores. After the treatment, Sniffin' Sticks tests were performed in all patients participating in the study in the third month, and their olfactory threshold, odor discrimination, and odor identification scores were examined. 
Results: The mean olfactory threshold scores of patients in groups 1, 2, and 3 were statistically significantly lower than the mean thresholds of the control group before the treatment (p = 0. 002), (p <0. 00. 1), (p <0. 001). The comparison of odor testing results before and after the treatment revealed that pre-treatment mean threshold (p = 0. 002), OD (p = 0. 002), and OI (p = 0. 022) scores of Group 1 patients increased statistically significantly after the treatment. As for the patients from Group 2, the participants' pre-treatment mean threshold and OD scores were statistically significantly increased compared to post-treatment scores: (p <0. 001) and (p = 0. 001), respectively. Pre-treatment mean threshold (p <0. 001) and OD (p <0. 001) scores of the participants in Group 3 were also elevated significantly after the treatment. 
We divided patients into two groups as those who recovered completely after the treatment and those who recovered with sequelae and post-treatment olfactory tests were compared. Accordingly, the post-treatment mean threshold (p = 0. 003), OD (p = 0. 039), and OI (p = 0. 038) scores of those who recovered completely without sequelae were statistically significantly higher than the mean scores of those who still had grade 2 and higher facial paralysis after the treatment. 
Conclusion: Patients with peripheral facial paralysis experience loss of olfactory functions that increases in direct proportion to the severity of the paralysis. We found that patients with improved facial paralysis experienced improvement in their olfactory functions. 

Keywords: Facial paralysis, odor, rhinomanometry