1960 sonrası çağdaş sanatta toplumsal cinsiyet bağlamında feminizm: Judy Chicago ve Nur Koçak karşılaştırması
Feminism in the context of gender in contemporary art after 1960: A comparison of Judy Chicago and Nur Koçak
Yazar: SAFİYE OTMAN
Danışman: DOÇ. ÜLFET ILGAZ TOPCUOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 1960 sonrası = After 1960 ; Chicago, Judy = Chicago, Judy ; Feminist sanat = Feminist art ; Feminizm = Feminism ; Güncel sanat = Contemporary art ; Kadın sanatçılar = Women artists ; Koçak, Nur = Koçak, Nur ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Modern sanat = Modern art ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
18. yüzyıldan günümüze kadar olan süreçten itibaren ilk olarak kadınlar; toplumsal, siyasal, sosyal, hukuki vb. birçok alanda var olan cinsiyet eşitsizliklerine ve toplum içerisinde ki rollerine karşı mücadelelerde bulunmuşlardır. Hemen ardından 19. yüzyılın ortasından itibaren kadınların tıpkı erkekler gibi eşit haklara ve özgürlüklere kavuşmak için verdikleri mücadeleler ile feminizm kavramı gelişmiştir. Feminizm kavramı ile birlikte günümüzde toplumsal cinsiyet kavramı da, beraberinde doğmuştur.
           Bu tez çalışmasının temel çerçevesini çağdaş sanatta feminizm ve toplumsal cinsiyet kavramlarının çağdaş sanat içerisinde ki üretimlerinin değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Feminizm kavramı, tez çalışmasında tüm hatlarıyla irdelenmiş ve süreç içerisinde çağdaş sanat tarihiyle olan ilişkisi bağlamında ilk bölüm sonlandırılmıştır. İkinci bölüm ve üçüncü bölüm olarak da, feminizm kavramı ile bir bütün sayılabilecek toplumsal cinsiyet kavramı incelenmiştir. İlk bölümde olduğu gibi toplumsal cinsiyet kavramı da çağdaş sanat bağlamında değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise çalışmanın asıl konusunu oluşturan toplumsal cinsiyet ve feminizm bağlamında sanatçı Nur Koçak ve Judy Chicago'nun sanat hayatı ve eserleri ele alınmıştır, Farklı coğrafyadan bu iki sanatçının ortak konular üzerinde nasıl benzerlikler ve farklılıklar taşıdığı gözlemlenmiştir. Örneğin Judy Chicago, kadın bedenini açık bir şekilde yemek masasında sergilerken, Nur Koçak daha çok kadın bedeni üzerinden nesnelleştirilmiş öğeleri eserlerinde kullanmıştır.  Son bölümde ise uygulama çalışmalarında, konunun devamı niteliğinde olan feminizm ve toplumsal cinsiyet kavramlarından hareketle kadın imgesi ele alınmış ve yorumlanmıştır. Sansür, şiddet, öteki kavramı, toplumsal cinsiyet, feminizm kavramlarını; tıpkı Nur Koçak ve Judy Chicago'nun çalışmalarında görüldüğü gibi fetiş nesnesi kabul gören kadın cinsinin etkilerini uygulama çalışmalarında da görmekteyiz. Gündelik hayattan nesnelerle birleştirilen bu görüntüler kadın ya da cinsiyetsiz, sadece insan olarak izleyiciye aktarılmıştır. Sonuç olarak 1960 sonrası çağdaş sanatta toplumsal cinsiyet bağlamında feminizm ve kadın imgesinin önemli bir yeri bulunmaktadır. Ele alınan her iki sanatçı da, tez konusu açısından çağdaş sanata önemli farkındalıklar kazandırarak, yaşadıkları toplumun kültürünü ve cinsiyet eşitsizliklerini çalışmalarına yansıtmışlardır.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Feminizm, 1960 Sonrası Çağdaş Sanat, Nur Koçak, Judy Chicago.

Abstract:
18. from the century to the present, women are the first; social, political, social, legal, etc. they have fought against gender inequalities that exist in many areas and their role in society. Immediately after that, 19. since the middle of the century, the concept of feminism has developed with the struggle of women to achieve equal rights and freedoms just like men. Along with the concept of feminism, the concept of gender was born with it today.
The basic framework of this thesis is the evaluation of the productions of feminism and gender concepts in contemporary art in contemporary art. The concept of feminism was examined in all its lines in the thesis work and the first part was terminated in the context of its relationship with contemporary art history. As part two and part three, the concept of feminism and the concept of gender, which can be considered as a whole, were examined. As in the first chapter, the concept of gender is evaluated in the context of Contemporary Art. In the fourth chapter, The Art Life and works of artists Nur Kochak and Judy Chicago are discussed in the context of gender and feminism, which constitute the main subject of the work, and it is observed how these two artists from different geographies bear similarities and differences on common issues. Judy Chicago, for example, openly displayed the female body at the dinner table, while Nur Koçak used objectified elements mostly through the female body in her works. In the last chapter, in the practice studies, the image of women was discussed and interpreted based on the concepts of feminism and gender, which are a continuation of the topic. Censorship, violence, other concepts, gender, feminism, just as can be seen in the work of Nur Koçak and Judy Chicago, we see the effects of the female sex, which is considered a fetish object, in the work of applying. These images, combined with objects from everyday life, are conveyed to the viewer as female or genderless, just human. As a result, feminism and the image of women have an important place in the context of gender in contemporary art after 1960. Both artists reflected on their work the culture and gender inequalities of the society in which they lived, giving significant awareness to contemporary art in terms of their thesis subject.

Keywords: Gender, Feminism, Contemporary Art After 1960, Nur Koçak, Judy Chicago.