Türkiye'de tehlikeli atık yönetiminin sorunlarının Türkiye'ye sosyal ve finansal maliyetinin tespit edilmesi
Hazardous waste management problems in Turkey, Turkey's social and financial costs to be identified
Yazar: ALİME YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜZEYİR AYDIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Atık değerlendirme = Waste evaluation ; Atıklar = Wastes ; Finansal etki = Financial effects ; Maliyet = Cost ; Maliyet hesabı = Cost account ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Maliyet tahmini = Cost estimation ; Sosyal maliyet = Social cost ; Tehlikeli atıklar = Hazardous wastes ; Yönetim = Management

Özet:
Tehlikeli atıklar; çevre ve insan sağlığı için tehlikeli olan, yanıcı, yakıcı, kanserojen, patlayıcı, radyoaktif, aşındırıcı ve zehirli atıkların tümüne verilen isimdir. Tehlikeli atıkların çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı bir şekilde alıcı ortama verilmesinin önlenmesi gerekir. Önlenemeyen tehlikeli atıkların tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım yolu ile bertaraf edilecek miktarının azaltılması oldukça önemlidir. Tehlikeli atıkların geri kazanılmasıyla; doğal kaynaklarımız korunur, enerji tasarrufu sağlanır, atık miktarı azaltılır ve ekonomiye önemli miktarda kaynak kazandırılır.Bu çerçevede bu çalışmanın amacı; Türkiye'de tehlikeli atık yönetimi sorunlarının çözümünde etkin olan seçilmiş geri dönüşüm firmaları örneğinden hareketle, Türkiye açısından ortaya çıkan refah kazanç/kayıplarının kısmi analizini yapmak ve iktisadi karar birimlerinin politika geliştirmesine katkı sağlamaktır. Çalışmanın bu amacı doğrultusunda, geri dönüşüm firmaları olan Naksan Plastik ve Enerji Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, Bayer Türk Kimya Sanayi Limited Şirketi, Akdeniz Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Dentaş Ambalaj ve Kağıt Sanayi Anonim Şirketi ve Ak-Kim Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ilişkin, ikincil veri tabanı kullanılarak 2002-2012 dönemini kapsayan Toplam Faktör Verimliliği (TFV) ölçülmüştür. Elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve geri dönüşümün ölçülebilir net dışsal fayda/net dışsal maliyeti, ilk kez Türkiye örneğinden hareketle hesaplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, geri dönüşüm firmalarının pozitif net dışsal fayda yaratarak ulusal ekonomiye ve sosyal refaha katkı sağladığı tespit edilmiştir.  Bu çerçevede, başta Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olmak üzere tehlikeli atık yönetimi konusunda yetkili kurum ve kuruluşların yeni açılımlarına fırsat verebilecek öneriler geliştirilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Tehlikeli Atıklar, Geri Dönüşüm, Geri Dönüşümün Net Dışsal Fayda- Net Dışsal Maliyeti

Abstract:
Hazardous waste; dangerous for the environment and human health, which is flammable, caustic, explosive, radioactive, corrosive and carcinogenic, toxic waste is the name given to all. Hazardous wastes in such a way that damages to the environment directly and indirectly receiving environment of prevention. Unstoppable hazardous waste reuse, recycling and recovery to be disposed of by way of reducing the amount is very important. Demonstrated by the return of hazardous waste; our natural resources are protected, energy savings and reduced the amount of waste and significant resources to the economy.In this context, the aim of this study; Turkey has to solve the problems of hazardous waste management is enabled with the selected instance from recycling companies, Turkey emerged in terms of welfare gains/losses are partial analysis of and a contribution to the policy development unit of the economic decision. The purpose of this study, the recycling companies; Naksan Plastic and Energy Industry Trade Company, Bayer Turk Chemical Industry Limited Company, Akdeniz Chemical Industry and Trade Company, Dentaş Packaging and Paper Industry Joint Stock Company and Ak-Kim Chemical Industry and Trading Joint Stock Company using secondary data base for covering the period 2002-2012 total factor productivity (TFV) was measured. The resulting findings are evaluated and can be measured net external benefits of recycling/net external costs, for the first time Turkey has been calculated starting from the instance. According to the results of the study stochastic, recycling companies by creating positive net external benefits to the national economy and social welfare contribution have been identified.  In this context, the Ministry of environment and urban development authorized hazardous waste management, including institutions and organizations the opportunity to a new initiative developed recommendations that can be granted.




Keywords: Hazardous Waste, Recycling, Recycling Net External Benefits-Net External Costs