Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odakları stresle başa çıkma yöntemleri ve ruh sağlık düzeyleri
The levels of mental health methods to overcome the stress and the control units of pre-school teachers
Yazar: NİHAL AKALIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇ
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ruh sağlığı = Mental health ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma ile okulöncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin işyaşamısüresince karşılaştıklarıfiziki, sosyal-duygusal, ekonomik, mesleki ve kişiselalanlarda karşılaştıklarıbirtakım sorunlar ve bu sorunların öğretmenlerin ruh sağlığıdüzeyine olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada çalışma grubunu,Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlıanaokulları, ilkokullardaki anasınıfları, BaşbakanlıkSosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü'ne bağlıçocukyuvaları, kreşve gündüz bakımevleri, Kamu İktisadi Teşekkülleri'ne bağlıgündüzanaokulları, Çalışma Bakanlığı'na bağlıolarak işyerlerinde açılan kreşve gündüzbakımevleri, özel ve tüzel kişilerle, üniversitelere bağlıanaokulları, kreşve gündüzbakımevlerinde görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırma yöntemi olarak,Betimsel Yöntemlerden ?Okul Survey? yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucundaaşağıdaki bulgular elde edilmiştir;1. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık düzeyleri incelendiğindebirinci sırada obsesif-kompulsif semptomlara, ikinci sırada paranoid düşüncesemptomuna, üçüncü sırada kişilerarasıduyarlılık semptomuna, dördüncüsırada somatizasyon semptomuna sahip olduklarıgörülmüştür.2. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzıolarak birincisırada aktif planlama, ikinci sırada dışyardım arama, üçüncü sırada bilişselIIyeniden yapılandırma, dördüncü sırada dine sığınma, beşinci sırada kaçmaduygusal-eylemsel, altıncı sırada kaçma biyo-kimyasal yöntemlerikullandıklarıgörülmüştür.3. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü içsel odaklıolarak bulunmuştur.4. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık puanlarıile cinsiyetleriarasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.5. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık puanlarıile yaşlarıarasındakifark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.6. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık puanlarıyla medeni durumarasında kaygı, öfke düşmanlık ve paranoid düşünce semptomlarıarasındap<0.05 düzeyinde anlamlıbir fark bulunmaktadır.7. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık puanlarıile eğitim düzeyleriarasında somatizasyon, kişilerarasıduyarlılık, depresyon, öfke-düşmanlıkdüzeyleri arasında p<0.05 düzeyinde anlamlıbir fark vardır.8. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık puanlarıile çalıştıklarıkurumarasında somatizasyon, kaygıve psikotizm arasında p<0.05 düzeyinde anlamlıbulunmuştur.9. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık puanlarıile çalıştıklarıyerleşim birimleri arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.10. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin ruh sağlık puanlarıile kıdemleriarasındaki fark p>0.05 düzeyinde anlamsız bulunmuştur.11. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzlarıilecinsiyetleri arasında kaçma duygusal eylemsel durumlarıarasındaki farkp<0.05 düzeyinde anlamlıbulunmuştur.12. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzlarıile yaşlarıarasındaki fark p>0.05 düzeyinde anlamsız bulunmuştur.13. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzlar ile medenidurumlarında kaçma duygusal-eylemsel durumlarıarasındaki fark p<0.05düzeyinde önemli bulunmuştur.14. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzlarıilekıdemleri arasında dine sığınma, aktif planlama, bilişsel yeniden yapılandırmadurumlarıarasındaki fark p<0.05 düzeyinde önemli bulunmuştur.15. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzlarıile eğitimdüzeyleri arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.16. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzlarıileçalıştıklarıkurum arasındaki fark p>0.05 düzeyinde anlamsız bulunmuştur.17. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma tarzlarıile görevyaptıklarıyerleşim birimleri arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsizbulunmuştur.IV18. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ilecinsiyetleri arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.19. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ile yaşlarıarasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.20. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ile medenidurumlarıarasındaki fark p<0.05 düzeyinde önemli bulunmuştur.. 21. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ile çalışmasüreleri arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.22. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ile eğitimdüzeyleri arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.23. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ileçalıştıklarıkurumlar arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsiz bulunmuştur.24. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ileçalıştıklarıyerleşim birimleri arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsizbulunmuştur.25. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma yöntemleri ile ruhsağlık puanlarıarasındaki fark incelendiğinde, obsesif kompulsif davranışbozukluğu, kişiler arasıduyarlığa sahip, depresyona sahip, kaygıya sahip,paranoid düşünceye ve psikotizm semtomlarına sahip olan öğretmenler streslebaşa çıkma yöntemi olarak dine sığınma ve kaçma duygusal eylemselikullanmaktadır. Öfke ve düşmanlığa sahip bireyler kaçma?duygusal eylemsel,kaçma biyo-kimyasal ve bilişsel yeniden yapılandırma yöntemlerini kullanmaktadır. Somatizasyon semptomuna sahip bireylerin ise stresle başaçıkma yöntemleri ile arasında bir ilişki bulunamamıştır.26. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin stresle başa çıkma yöntemleri iledenetim odaklarının yönü arasındaki fark p>0.05 düzeyinde önemsizbulunmuştur.27. Okulöncesi eğitimi öğretmenlerinin denetim odaklarının yönü ile ruhsağlıkları arasındaki ilişkiye ait bulgular incelendiğinde ruh sağlığısemptomlarına sahip olmayan okulöncesi öğretmenlerinde daha çok anksiyete,kaygıve somatizasyon düzeyleri yüksek çıkarken, ruh sağlığısemptomunasahip olan okulöncesi öğretmenlerinde ise daha çok paranoid düşünce, obsesifkompulsif bozukluk ve depresyon düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür.Anahtar Kavramlar: Ruh Sağlığı, Stres, Anksiyete, Semptom

Abstract:
With this study it has been aimed to determine the problems encountered byteachers working in pre-school educational institutions in physical, social-emotional,occupational and personal fields during their working life and the effects of theseproblems on the mental health of teachers. In the research the working group hasconsisted of nursery schools that are bound to Ministery of education, day care centersin primary schools, kindergartens which are bound to head office of prime minister,social service and society for the protection of children, creches and day-time welfarehomes, day-time nursery schools that are bound to public economic agencies,kindergartens and day-time welfare homes opened in offices which are bound toministery of labour, nursery schools that are bound to private and conventional peopleand to universities and teachers working in creches and day-time welfare homes. Assearching method `School Survey?, from depicting methods, has been used. Thefollowing findings have been extracted at the and of the research.1. Having examined the mental health of the teachers in pre-school education,they have been observed to have obsessive-compulsive symptoms in thefirst place, paronoid thinking symptoms in the second, interpersonssensibility symptoms in the third and somatizasyon symptoms in the forthplace.2. As the ways of coping with stress, of the teachers in pre-school education,ıt has been observed that they use the active planning in the first place,seeking an outside help in the second place, cognitive reconstruction in thethird place, taking cover to religion in the forth place, escaping emotionaloperationalin the fifth place and escaping bio-chemical methods in thesixth place.3. The regulatory focal point of the teachers in pre-school education has beenfound internal.4. The difference between the mental health scores of the teachers in preschooleducation and their sexes has been found at an insignificant p>0.05level.5. The difference between the mental health scores of the teachers in preschooleducation and their age has been found at an insignificant p>0.05level.6. Between the mental health scores of the teachers in pre-school educationand their marital status, the difference among anxiety, hostility, rage andparanoid thinking symptoms expresses a meaningful difference at p<0.05level.7. Between the mental health scores of the teachers in pre-school educationand their education levels, p<0.05 expresses a meaningful differenceamong somatizasyon, interpersons sensibility, depression, rage-hostilitylevels.8. Between the mental health scores of the teachers in pre-school educationand their associations they work, p<0.05 had been found meaningfulamong somatizasyon, anxiety and psychosism.9. The difference between the mental health scores of the teachers in preschooleducation and their settlements they work has been foundinsignificant at p>0.05 level.10. The difference between the mental health scores of the teachers in preschooleducation and their ranks has been found meaningless at p>0.05level.VIII11. Between the ways of coping with stress of the teachers in pre-schooleducation and their sexes, the difference in escaping emotional-operationaloccasions has been found meaningful at p<0.05 level.12. The difference between the ways of coping with stress of the teachers inpre-school education and their age has been found meaningless at p>0.05level.13. Between the ways of coping with stress of the teachers in pre-schooleducation and their marital status, the difference in escaping bio-chemicaloccasions has been found significant at p<0.05 level.14. Between the ways of coping with stress of the teachers in pre-schooleducation and their ranks, the difference among taking cover to religion,active planning and cognitive reconstruction occasions has been foundsignificant at p<0.05 level.15. The difference between the ways of coping with stress of the teachers inpre-school education and their education level has been found insignificantat p>0.05 level.16. The difference between the ways of coping with stress of the teachers inpre-school education and their associations they work has been foundmeaningless at p>0.05 level.17. The difference between the ways of coping with stress of the teachers inpre-school education and their settlements work has been foundinsignificant at p>0.05 level.18. The difference between the regulatory focal point of the teachers in preschooleducation and their sexes has been found insignificant at p>0.05level.19. The difference between the regulatory focal point of the teachers in preschooleducation and their age has been found insignificant at p>0.05level.20. The difference between the regulatory focal point of the teachers in preschooleducation and their marital status has been found significant atp<0.05 level.21. The difference between the regulatory focal point of the teachers in preschooleducation and their work-time has been found insignificant atp>0.05 level.22. The difference between the regulatory focal point of the teachers in preschooleducation and their education level has been found insignificant atp>0.05 level.23. The difference between the regulatory focal point of the teachers in preschooleducation and their associations they work has been foundinsignificant at p>0.05 level.24. The difference between the regulatory focal point of the teachers in preschooleducation and their settlements they work has been foundinsignificant at p>0.05 level.25. When the difference between the ways of coping with stress of the teachersin pre-school education and their mental health scores is examined,teachers who have obsessive compulsive psychopathology, interpersonssensibility, depression, anxiety, paranoid thinking and psychosism thinkingsemptoms use taking cover to religion and escaping emotional operationalas a means of coping with stress. The individuals having rage and hostilityuse escaping emtional operational, escaping bio-chemical and cognitivereconstruction methods. As for the individuals having somatizasyonXsymptom, no relation has been able to be found with methods coping withstress.26. The difference between the methods of coping with stress of the teachersin pre-school education and their regulatory focal point has been foundinsignificant at p>0.05 level.27. When the findings that belong to the relation between the teachers in preschooleducation and their mental health are examined, it has beenobserved that whilst more anksiyete, anxiety and somatizasyon levels areverified among the pre-school teachers who hasn?t got mental healthsymptoms, more paranoid thinking, obsessive compulsive disorderness anddepression levels have been observed among the pre-school teachers whohas mental health symptom.Key Position Concepts: Mental Health, Stress, Anksiyete, Symptom