Lomber diskopati tanısı ve uyluk lateraline yayılan ağrısı olan hastalarda büyük trokanterik ağrı sendromu
great trochanteric pain syndrome in patients with A diagnosis of lumbar discopathy and pain extending to the lateral thigh
Yazar: BERİL BAYRAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. EMEL EKŞİOĞLU ; DOÇ. DR. EBRU KARACA UMAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Kalça = Hip ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Çalışmamızda öncesinde lomber manyetik rezonans görüntüleme (MRG) çekilip lomber diskopati tanısı almış, lateral bacak ağrısı şikayetiyle başvuran hastalarda gözden kaçan bir tanı olduğu düşünülen Büyük Trokanter Ağrı sendromu/Great Trochanteric Pain Syndrome (GTPS) varlığını, bu hastaların demografik özellikleri, muayene bulguları, kalça lateralinin ultrasonografik görüntüleri ve lomber MRG'ları değerlendirildi. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Haziran 2019-Mart 2020 tarihleri arasında lomber diskopati tanısı almış, lateral bacak ağrısı ile polikliniğe başvuran hastalardan GTPS tanı kriterlerine uyan 83 hasta alındı. Demografik bulgular ve hastaların her iki alt ekstremitesi semptom varlığına bakılmaksızın değerlendirildi. Trokanter majorde basmakla hassasiyete ek olarak, abduksiyon, adduksiyon, iç rotasyon ve dış rotasyonda ağrı, FABER testi ile ağrı, dirençli abduksiyonla ağrı ve psödoradikulopati varlığından birinin mevcut olması durumunda hastalara GTPS tanısı konuldu. Her iki kalçanın lateral bölgesi USG ile değerlendirildi. Lomber MRG'lar hafif (bulging), orta-ağır (protruzyon,ekstruzyon) olarak disk patolojisinin derecesine  göre sınıflandırıldı. Lomber MRG'lar, GTPS ağrısının overlap yaptığı seviyeler olan L2-4 seviyesinin lomber MRG'daki tek disk patolojisi olduğu, L2-4'ün diğer seviyedeki disk patolojileriyle birlikte olduğu ve L2-4'ün bulunmadığı MRG'lar olarak ayrıca sınıflandırıldı. Psödoradikulopati olan ve olmayan gruplar arasında ve MRG gruplarının kendi arasında USG bulguları karşılaştırıldı.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 54'tü. Hastaların 74'ü kadın (%89,2), 9'u erkekti (%10,8). Muayene bulgularından FABER testi (%73,8) ile en sık pozitif saptanan bulguydu. Kalça USG bulgularında (%68,8) ile en sık trokanterik bursit saptandı. Psödoradikulopati şikayeti olanlarla olmayanlar arasında USG bulguları açısından fark saptanmadı (p>0.05). Orta-ağır MRG grubunda gluteus medius tendinopatisi anlamlı oranda yüksek bulundu (p=0,027).
Sonuç: GTPS yaşamın 5.-6. dekatlarında görülen ve kadınlarda daha sık rastlanan bir hastalıktır. GTPS'li hastaların değerlendirilmesinde FABER kıymetli bir testtir. Trokanterik bursit GTPS'nin sık görülen USG bulgularından biridir. Bel bacak ağrısı olan hastanın lomber MRI'ında bası yapabilecek bir bulgu saptansa da etkileşimden ötürü kalça da değerlendirilmelidir.  Bel bacak ağrısı olan hastalardan iyi bir klinik değerlendirme yapılmadan lomber MRG istenmesi, GTPS tanısının geç konulmasına uygun olmayan tedavilerin verilmesine neden olmaktadır. Lomber MRG'da asemptomatik patolojilerin sıklığı akılda tutulmalı, hekimlerin GTPS konusunda farkındalıkları artmalıdır.

Anahtar kelimeler: büyük trokanterik ağrı sendromu, lateral kalça ultrasonografisi, lomber MRG

Abstract:
Aim: We aimed to investigate the presence of Great Trochanteric Pain Syndrome (GTPS), which was thought  to be an  overlooked diagnosis in patients who admitted  with a complaint of lateral leg pain and who were diagnosed with lumbar discopathy using lumbar magnetic resonance imaging (MRI), and  to investigate the demographic characteristics, examination findings, lateral hip ultrasonographic images and  lumbar MRI's.
Materials and Methods: 83 patients who were diagnosed with lumbar discopathy between June 2019 and March 2020, who applied to the outpatient clinic with lateral leg pain and met the criteria of GTPS, were included in the study. Demographic findings and both lower extremities of the patients were evaluated regardless of the presence of symptoms. In addition to the sensitivity by pressing on the trochanter major,  patients were diagnosed  with GTPS  in the presence of pain  with abduction, adduction, pain  in internal rotation or external rotation,or  pain with the FABER test,or pain with resistant  abduction or pseudoradiculopathy. The lateral region of both hips was evaluated by USG. Lumbar MRIs were classified as mild (bulging), medium-heavy (protrusion, extrusion) according to the degree of disc pathology. In addition, lumbar MRIs were classified  according to whether the level of L2-4, which GTPS pain overlap, is the only disc pathology in lumbar MRI,  whether it is together with other level disc pathologies or whether L2-4 level disc pathology absent. USG findings compared between groups with and without pseudoradiculopathy and between individual MRI groups.
Results: The average age of the patients included in the study was 54. 74 of the patients were female (89.2%) and 9 were male (10.8%). Among the examination findings, the FABER test (73.8%) was the most common positive finding. In the lateral hip USG findings (68.8%), trochanteric bursitis was the most common. There was no difference in terms of USG findings between those with and without pseudoradiculopathy (p>0.05). Gluteus medius tendinopathy was significantly higher in the medium-heavy MRI group (p=0,027).
Conclusion: GTPS is a disease that is seen in 5th-6th decades of life and is more common in women. FABER is a valuable test in the evaluation of patients with GTPS. Trochanteric bursitis is one of the common USG findings of GTPS. Although there is a finding of compression in the lumbar MRI of the patient with low back and leg pain, hip should also be evaluated due to interaction. Requesting lumbar MRI without a good clinical evaluation from patients with low back pain causes late diagnosis of GTPS and inappropriate treatment. The frequency of asymptomatic pathologies should be kept in mind in lumbar MRI and physicians should be more aware of GTPS.
Keywords: great trochanteric pain syndrome, lateral hip ultrasonography, lumbar MRI