Osmanlı Devleti'nde modern tarıma geçiş sürecinde numune çiftlikleri
Sample farms during the transition to modern agriculture in the Ottoman Empire
Yazar: ÖZEN SÖYLER
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ YILDIRIM
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti, bir imparatorluk olarak tarih sahnesine çıktığı dönemlerde fetihlerle topraklarını genişletip toprağa dayalı bir vergi sistemi ile hüküm sürmüştür. Diğer ortaçağ imparatorluklarında olduğu gibi, Osmanlı iktisat anlayışı üzerine yapılan araştırmalarda da üzerinde durulan temel mesele toprağın devlet ve toplum hayatı açısından önemi olmuştur. 17. ve 18. yüzyıllarda ıslahatlara ağırlık verilen Osmanlı Devleti'nde toprağa dayalı toplum yapısında ve tarımsal alt yapıda klasik dönemden farklılaşma görülmeye başlamıştır. Merkezileşme doğrultusunda vergi toplamada verimliliğin arttırılmaya çalışıldığı bu dönemi takip eden Tanzimat Dönemi'nde ise tarımın ticarileşmesine paralel olarak yeni tarımsal teknik ve aletlerin kullanılmasına hız verilmeye çalışılmıştır. Tanzimat Dönemi'nin genel karakterini oluşturan yeni bir insan tipi oluşturma çabalarına temel teşkil eden husus eğitimin yaygınlaştırılması olmuştur. Bu dönemde kuruluşu gerçekleşen askeri ve sivil mekteplere ek olarak ziraat okulları da Tanzimat reformlarının alt yapısını oluşturmuştur. Ziraat Mektepleri, çoban mektepleri ve baytar mekteplerine ek olarak numune çiftlik ve tarlaları da tarımın modernleştirilmesi için verim alınması beklenen araçlar arasındaydı. Osmanlı Devleti'nin vilayet merkezlerinde kurulan ve bu sayede çiftçilerin modern tarım teknikleri ile tanıştırıldığı numune çiftliklerindeki uygulamalı eğitim sayesinde Osmanlı tarımı modern yöntem ve tekniklerle buluşturulmuştur.

Abstract:
When the Ottoman Empire emerged on the stage of history as an empire, it expanded its territory through conquests and ruled with a land-based tax system. The main issue emphasized in the research on the Ottoman economic understanding was the importance of land in terms of state and social life.  In the Ottoman Empire, where reforms were emphasized in the 17th and 18th centuries, a differentiation from the classical period began to be seen in the land-based social structure and agricultural infrastructure. In the Tanzimat period, which followed this period in which efforts were made to increase productivity in line with centralization, efforts were made to accelerate the use of new agricultural techniques and tools in parallel with the commercialization of agriculture. The basis for the efforts to create a new human type that formed the general character of the Tanzimat period was the dissemination of education. In addition to the military and civilian schools established during this period, agricultural schools also formed the basis of the Tanzimat reforms. In addition to Agricultural Schools, shepherd schools and veterinary schools, sample farms and fields were among the desired tools to modernize agriculture. Ottoman agriculture was introduced to modern methods and techniques thanks to the practical training in sample farms established in the provincial centers of the Ottoman Empire, where farmers were introduced to modern agricultural techniques.