Bisikletli fonksiyonel elektriksel stimülasyon ve konservatif rehabilitasyon uygulamasının inmeli hastalarda fonksiyonel durum ve kas özellikleri üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effect of bicycle functional electrical stimulation and conservative rehabilitation application on functional status and muscle characteristics in stroke patients
Yazar: ZEYNEP ŞAFAK İBİŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR KILINÇ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda inme hastalarında konservatif rehabilitasyon(KR) ile KR'ye ek olarak uygulanan güncel alt ekstremite bisikletli FES uygulamasının günlük yaşam aktiviteleri, motor iyileşme, yürüme mesafesi, mobilizasyon, denge, yorgunluk, kas gücü gibi fonksiyonel durumlar üzerine olan etkinliğini ve ultrasonografik kas özellikleri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi ve karşılaştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma prospektif randomize kontrollü, değerlendirici kör olarak planlandı. İnme sonrası 3 ay ila 5 yıl süre geçmiş olan; 21-85 yaş arası, ilk kez serebrovasküler olay geçiren, destekli olarak veya cihaz yardımıyla kısa mesafe yürüyebilen, mini mental testte 24 ve üzeri puan alan 30 hemiplejik hasta dahil edildi. Hastalar 2 gruba ayrıldı. 1. gruba 6 hafta boyunca yalnızca KR, 2. gruba KR tedavisine ek olarak 4 hafta boyunca haftada 3 gün biofeedback etkili bisikletli FES uygulandı. Tüm katılımcılar tedavi öncesi ve tedavi sonrası(6. Hafta) iki kez değerlendirildi. Katılımcıların motor iyileşme durumları Brunnstrom iyileşme evrelemesi ve Fugl-Meyer alt ekstremite değerlendirmesi(FMD) ile; denge seviyeleri Berg Denge Ölçeği(BDÖ) ile; ambulasyon durumları Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması(FAS), günlük yaşam aktiviteleri Barthelindeksi(Bİ) ile; spastisite seviyeleri Modifiye Ashworth Skalası(MAS) ile; yorgunluk seviyeleri Yorgunluk Şiddet Ölçeği(YŞÖ) ile; yürüme mesafeleri 6 dakika yürüme testi(6dkYT) ile; diz ekstansör ve diz fleksör kas güçleri(DEKG, DFKG) manuel dinamometre ile değerlendirildi. Etkilenen tarafın rektus femoris kasının pennat açısı(PA) ve rektus femoris kas kalınlığı(RKK) ultrasonografi ile değerlendirildi.
Bulgular:Çalışma sonucunda her iki grupta da grup içi tedavi sonrasında, tedavi öncesine göre BDÖ,  FAS, BI, FMD, 6dkYT, DEKG, RKK skorlarında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptandı. DFKG, YŞÖ, Brunnstrom alt ekstremite, PA değerlerinde yalnızca 2. Grup tedavi sonrası, tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi. MAS değerlerinde her iki grubun da grup içi ve gruplar arası tedavi sonrası, tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Gruplar arası değerlendirmelerde iki grubun birbirine anlamlı üstünlüğü tespit edilmedi.
Sonuç: İnme rehabilitasyonunda kullandığımız konservatif rehabilitasyon uygulamaları ve bisikletli FES tedavisi hastaların fonksiyonel durumunun gelişmesinde önemli katkıları bulunmaktadır. Ancak tedavi sonunda grupların birbirlerine üstünlükleri görülememiş olmasına rağmen bisikletli FES uygulanan grupta tedavi sonunda DFKG, rektus femoris PA değerlerinde artış ve yorgunluk şiddetinde iyileşme görülmesi dikkat çekicidir. Gelecekte, çok merkezli, uzun dönem takip sonuçlarını içeren, çok sayıdaki inme hasta grupları ile oluşturulmuş, farklı dozların kullanıldığı bisikletli FES cihazı ile yapılacak çalışmalarının literatüre katkı sağlayacağını düşünüyoruz.
 Anahtar Kelimeler:İnme, Konservatif rehabilitasyon, Bisikletli fonksiyonel elektriksel stimülasyon

Abstract:
Aim: In this study, we evaluate and compare the effectiveness of conservative rehabilitation(CR) and the current lower extremity functional electrical stimulation(FES) applied in addition to CR on daily life activities, motor recovery, walking distance, mobilization, balance, fatigue, muscle strength and the effects on ultrasound muscle characteristics in stroke patients.
Materials and Methods: This study was planned as a prospective randomized controlled, evaluator blind. 3 months to 5 years have passed since the stroke; thirty hemiplegic patients, aged between 21 and 85 years, who had a cerebrovascular event for the first time, who could walk short distances with support or with the help of a device, and who scored 24 or more on the mini-mental test, were included. The patients were divided into 2 groups. The 1st group was treated with CR alone for 6 weeks, and the 2nd group was treated with cycling FES with biofeedback effect 3 days a week for 4 weeks, in addition to the CR treatment. All participants were evaluated twice, before and after treatment (6th week). Motor recovery status of the participants was evaluated by Brunnstrom recovery staging(BRS) and Fugl-Meyer lower extremity evaluation(FME); balance levels with Berg Balance Scale(BBS); ambulation status with Functional Ambulation Classification(FAC), activities of daily living with Barthel index(BI); spasticity levels with Modified Ashworth Scale(MAS); fatigue levels with the Fatigue Severity Scale(FSS); walking distances with 6-minute walk test(6mnWT); Knee extensor and knee flexor muscle strengths(KEMS,KEFMS)  were evaluated with a manual dynamometer. Pennate angle(PA) and rectus femoris muscle thickness(RFT) of the rectus femoris muscle of the affected side were evaluated by ultrasonography.
Results: As a result of the study, a statistically significant difference was detected in BBS, FAC, BI, FME, 6minWT, KEMS, RFT scores after treatment compared to before treatment in both groups. There was a statistically significant difference in KFMS, FSS, Brunnstrom lower extremity and PA values after treatment compared to before treatment only in Group 2. There was no statistically significant difference in MAS values after treatment compared to before treatment in both groups. In the intergroup evaluations, no significant superiority of the two groups was detected.
Conclusion: Conservative rehabilitation practices and bicycle FES therapy that we use in stroke rehabilitation contribute significantly to the improvement of the functional status of patients. However, although the groups could not be superior to each other at the end of the treatment, it is noteworthy that there was an increase in DFKG, rectus femoris PA values and an improvement in fatigue severity in the cycling FES group at the end of the treatment. We think that future studies with the bicycle FES device, which includes multi-center, long-term follow-up results, consists of a large number of stroke patient groups, and uses different doses, will contribute to the literature.
Keywords:Stroke, Conservative rehabilitation, Cycling functional electrical stimulation