Türk iş ve sosyal güvenlik hukukunda işveren vekili
The employer representative in Turkish labor and social security law
Yazar: SELENAY OĞUZ KARAOĞLAN
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN ASTARLI
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: İş hukuku = Labour law

Özet:
Çalışma hayatının dinamik yapısı, teknolojik ve ekonomik gelişmeler; işçi ve işveren ilişkilerinin zaman içerisinde değişim ve gelişimine sebep olmuştur. Gerek sanayileşmenin gelişimiyle birlikte işletmelerin büyümesi, gerekse de çeşitli ihtiyaçlar ve hukuki engellerden dolayı işverenin daima işyerinde ve işin başında olamaması işveren vekili kavramının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bilhassa tüzel kişi işverenlerin faaliyetlerini organları aracılığıyla yürütme zorunluluğu bulunmadığından, tüzel kişinin çeşitli işlemlerini yürütmek için yönetim ve temsil yetkisini devredebileceği kişilere duyulan ihtiyaç, işveren vekilinin uygulamada yer edinmesini beraberinde getirmiştir. İşveren vekili kavramı, iş hukukuna özgü bir kavramdır. İşveren vekili bir yandan işçi sıfatını taşıyor olmasına karşın, diğer yandan da işverenin tarafına vermiş olduğu yönetim ve temsil yetkisi taşıyor olmasından dolayı işçi kavramından ayrışmaktadır. Bu anlamda işveren vekilinin çift görünümlü bir karakterinin bulunduğunu söylemek mümkündür. Kanunların amacına ve ihtiyaçlarına bağlı olarak Türk iş hukukunda çeşitli işveren vekili tanımlamaları yapılmış olmasına rağmen, genel mahiyetiyle işveren adına hareket eden, işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kişiler işveren vekili olarak tanımlanmaktadır. Bu bakımdan çalışmamızın ana konusu Türk iş hukuku kapsamında yer alan kanuni düzenlemeler çerçevesinde işveren vekilinin incelenmesidir. İşveren vekili kavramının, iş hukukunun temel diğer kavramlarından ayırt edilebilmesi adına öncelikle işveren, alt işveren ve işçi kavramlarının tanımlanması yoluna gidilmiştir. Devamında ise işveren vekilinin bireysel iş hukukunda, toplu iş hukukunda, sosyal güvenlik hukukunda ve iş sağlığı ve güvenliği hukukundaki tanımı, unsurları ve işveren vekili sıfatının getirdiği yükümlülükler ve sorumlulukları açısından çerçeve çizilmiştir. İşveren vekilinin çeşitli kanuni düzenlemeler ile işveren ile eş tutulması, idari, hukuki ve cezai sorumluluğuna gidilebiliyor olması sebebiyle işveren vekili sıfatının doğru tespit edilebilmesi son derece önem taşımaktadır. Bu tespitin hatalı yapılması halinde aynı zamanda işçi sıfatını da taşıyan işveren vekilinin ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalabildiği de göz önünde tutulmalıdır. Çalışmamız kapsamında, işveren vekiline ilişkin mevzuatın getirdiği teorik düzenlemelerin yanı sıra Yargıtay kararlarından da sıklıkla örnekler verilmek suretiyle uygulamadaki yerine de değinilmiştir. Kamu işveren ve işveren vekili kavramı ise çalışma kapsamı dışında tutulmuştur.

Abstract:
The dynamic nature of working life, coupled with technological and economic developments, has led to changes in and development of employee-employer relations over time. The growth of enterprises following the progress in industrialization and the non-availability of employers at the workplace, leaving the business with no one in charge, due to various needs and legal obstacles have collectively led to the emergence of the employer's representative concept. In particular, since legal entities as employers are not obliged to carry out their activities through their respective bodies, the need for persons to whom legal entities can delegate their management and representation power in order to perform various transactions and procedures has resulted in the employer's representatives' assuming an increasingly important role in practical terms. The employer's representative concept is one that is specific to labor law. On one hand, an employer's representative is an employee but on the other, they diverge from an employee's capacity since they bear the management and representation power granted by the employer. To that end, it is possible to conclude that an employer's representative enjoys a dual character. Although the Turkish labor law offers various definitions of the employer's representative depending on the purpose and needs of the laws, those persons acting on behalf of the employer and taking part in the management of the work, the workplace and the business in general terms are defined as the employer's representative. Therefore, the main purpose of this study is to analyze the employer's representative concept within the framework of the legal regulations under the Turkish labor law. To distinguish the employer's representative concept from other basic concepts in labor law, the concepts of employer, subcontractor and employee are defined first. Subsequently, an outline is provided, including the definition and elements of the employer's representative concept in individual labor law, collective labor law, social security law and occupational health and safety law as well as the obligations and responsibilities associated with the title of an employer's representative. Since the employer's representative is equated with the employer in various legal regulations and may be held administratively, legally and criminally liable, it is of utmost importance to accurately determine the title of the employer's representative. It should also be considered that if this determination is made incorrectly, the employer's representative, who also bears the title of an employee, may face severe sanctions. This study specifies theoretical regulations in the legislation regarding the employer's representative in addition to its practical role, particularly by citing common examples from the resolutions of the Court of Cassation. However, this study does not cover the concepts of public employer and public employer's representative.