Tunceli ve Bingöl ağızlarında gramatik karşılaştırmalar
Grammatic comparisons in Tunceli and Bingöl dialects
Yazar: SENEM ÇONGAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DANYAL APUHAN
Bingöl Üniversitesi / Yaşayan Diller Enstitüsü / Zaza Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Bu çalışma, Zazacanın Kuzey(Tunceli merkez ağzı) ve Güney(Bingöl merkez ağzı) diyalektleri arasındaki gramer yapılarını karşılaştıran kapsamlı bir araştırmayı hedeflemektedir. Tunceli merkez ağzı ve Bingöl merkez ağzı arasındaki dilbilgisel yapıların ayrıntılı bir şekilde incelenmesi, dilbilgisinin  anlaşılmasına ve bu diyalektler arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların belirlenmesine olanak sağlayacaktır. Çalışmada, her iki diyalektin isim ve fiil çekimi, cümle yapısı ve postpozisyonlar gibi temel dilbilgisel yapıları karşılaştırmalı bir şekilde ele alınacaktır. Güney ve Kuzey diyalektte bu yapısal farklılıkların yanı sıra ortak özellikler de vurgulanacak ve her iki diyalektin gramer yapısındaki benzerlikler ve farklılıklar derinlemesine incelenecektir. Bu araştırmanın literatüre katkısı, Zazacanın bölgesel çeşitliliği ve dilbilgisel yapısının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Zazaca dilbilgisinin Güney ve Kuzey diyalektleri arasındaki karşılaştırmalı analizi, dilbilimcilerin ve araştırmacıların bu diyalektler arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamalarını sağlayacak ve dilbilim alanında yeni bir bakış açısı sunacaktır. Sonuç olarak, bu çalışma Zazaca dilbilgisinin Güney ve Kuzey diyalektleri arasındaki karşılaştırmalı bir analizini sunarak, dilbilim alanında önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Zaza dilinin bölgesel çeşitliliği ve bu çeşitliliğin dilbilgisel yapısı üzerindeki etkileri, bu çalışmanın temel odak noktalarını oluşturacaktır. Bu araştırmanın sonuçları, dilbilim araştırmalarında Zazacanın genel dilbilgisel özellikleri hakkında daha derinlemesine bir anlayış geliştirilmesine yardımcı olacaktır.

Abstract:
This study aims at a comprehensive research comparing the grammatical structures between the Southern and Northern dialects of the Zazaki language. A detailed examination of the grammatical differences between Southern Zazaki and Northern Zazaki will allow an in-depth understanding of Zazaki grammar and the identification of similarities and differences between these dialects. In the study, the basic grammatical structures of both dialects, such as inflection of nouns, inflection of verbs, sentence structure and postpositions, will be discussed in a comparative manner. In addition to these structural differences between Southern and Northern Zazaki, common features will also be emphasized and the similarities and differences in the grammatical structure of both dialects will be examined in depth. The contribution of this research to the literature will help us better understand the regional diversity and grammatical structure of the Zaza language. Comparative analysis of Zazaki grammar between Southern and Northern dialects will enable linguists and researchers to better understand the relationship between these dialects and offer a new perspective in the field of linguistics. In conclusion, this study aims to fill an important gap in the field of linguistics by presenting a comparative analysis of Zazaki grammar between Southern and Northern dialects. The regional diversity of the Zazaki language and the effects of this diversity on its grammatical structure will be the main focus of this study. The results of this research will help us develop a more in-depth understanding of the general grammatical features of Zazaki in linguistics research.