Vücut geliştirme sporu yapanlarda mizaç ve karakter özellikleri
Temperament and character traits in those who do bodybuilding sports
Yazar: MÜGE ATÇAKARLAR
Danışman: PROF. DR. YAKUP ALBAYRAK
Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Vücut geliştirme = Body building

Özet:
Vücut Geliştirme sporu; önceden dizayn edilmiş bir programa bağlı kalarak  belirli alet, düzenek veya makineler kullanmak suretiyle kasları ve vücut sistemlerini kuvvetlendirme ve geliştirmeye yarayan, bilimsel temellere dayalı bir spor dalıdır. Sağlık ve fitness sektörünün ortaya çıkması, medyada erkek bedeni üzerine olan vurgunun artması ile vücut geliştirme sporu her zamankinden daha yaygın hale gelmiştir. Literatürde, vücut geliştirme sporu yapanların kişilik özelliklerini araştıran çalışmaların sayısı oldukça kısıtlı olmakla birlikte, spor psikolojisi alanında yapılan çalışmalar kişiliğin bu alanda ayrıntılı bir şekilde ele alınması gerektiğini göstermektedir. Biz de çalışmamızda, vücut geliştirme sporu yapanların mizaç ve karakter özelliklerini inceleyip kontrol grubuna göre farklılık gösterip göstermediğini kanıtlayarak, spor psikolojisi alanına katkıda bulunmayı amaçladık. Çalışmanın örneklemini, 18-45 yaş arası, vücut geliştirme sporu ile uğraşan 42 gönüllü katılımcı ile kontrol grubu olarak fitness sporu ile uğraşan 42 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu ile Mizaç ve Karakter Envanteri uygulanmıştır. Grupların mizaç ve karakter boyutlarının karşılaştırılması sonucunda, Zarardan Kaçınma skorunun vücut geliştirme grubunda daha yüksek olduğu bulunurken, diğer mizaç ve karakter boyutları açısından gruplar benzer olarak bulunmuştur. Vücut geliştirme grubu kendi içinde profesyonel ve retraksiyonel gruplar olarak sınıflandırılmış; profesyonel grupta Sebat Etme skorunun daha yüksek olduğu, ilişki analizinde ise yapılan özel diyet ile zarardan kaçınma arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Çalışmamız, literatürde Mizaç ve Karakter Envanteri ile vücut geliştiricilerin kişiliklerini inceleyen ilk araştırmadır; daha geniş örneklem grupları ile yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Bodybuilding is a branch of sports based upon scientific foundations which is useful develop and strengthen muscles and body systems using specific tools, apparatus and machineries depending on the pre-designed program. Bodybuilding has become more common than usual both with the rise of health and fitness sector and the emphasis on the man body on media. Although the number of studies investigating the personality traits of bodybuilding sportsmen in the literature is quite limited, studies in the field of sports psychology showed that personality should be handled in detail in this field. In our research, we aim to contribute both of the groups resembles in terms of temperamet sports psychology proving if it differs from the control group or not by analyzing the bodybuilders' temperament and caracter traits. The sample of the study consists of 42 volunteer bodybuilder participants, which is 18-45 years old, and 42 volunteer fitness sportsman participants as control group. Participants have been applied to temperament and character inventories and sociodemographic data forms. As a result of comparison of temperament and character diemensions of the groups, it has been founded that the harm avoidance score is higher in bodybuilders group while both of the groups resembles in terms of temperament and character diemensions. The bodybuilding group is classified as professional and retractive groups; in the professional group, it was found that the persistence score was higher, and in the relationship analysis, there was a significant relationship between the special diet and harm avoidance. Our study is the first research in the literature analyzing the personality of bodybuilders with the temperament and character invonteries, moreover it is thought that is needed more developed studies with wider sample groups.