Çakmakkaya köyü (Palu-Elazığ) civarında yüzeylenen Bitlis masifi üst triyas - alt jura karbonatlarının biyostratigrafisi ve mikrofasiyes özellikleri
Biostratigraphy and microfacies properties of upper triassic - lower jurassic carbonates of Bitlis massif exposed around Çakmakkaya village (Palu-Elaziğ)
Yazar: AZAT NARİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÖZDEMİR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Algler = Algae ; Bitki örtüsü = Vegetation ; Elazığ-Palu = Elazığ-Palu ; Jura kretase = Jurassic cretaceous ; Kayaçlar = Rocks ; Paleocoğrafya = Paleogeography ; Triyas = Triassic

Özet:
Bu tez çalışmasında, Bitlis Masif'i içerisinde Çakmakkaya köyü (Palu-Elazığ) civarında yüzeylenen ve Masif'in örtü birimleri içerisinde yeralan karbonatlı kayaçların stratigrafisinin, sedimantolojisinin, biyostratigrafisinin metre ölçekli stratigrafik kesitler yardımıyla ortaya konulması ve çökelme ortamlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Birimin Geç Triyas Resiyen zaman aralığı genel olarak involutinid formlar ile karakterize olurken, bu formlar Triyas sonunda aniden yok olmaktadır.  Bunu takiben Alt Jura genel olarak az fosilli seviyeler içermekte ve Thaumatoporella algi ve siphovalvulinidler ile karakterize olmaktadır. Bununla birlikte everticyclamminid gibi daha gelişmiş formlar Sinemuriyen'e doğru ortaya çıkmaktadır. Bu bilgiler ışığında istif içerisinde (1) Aulotortus ex gr. sinuosus topluluk zonu; (2) Triasina hantkeni menzil zonu; (3) Thaumatoporella sp. aralık zonu; ve (4) Everticyclammina sp. aralık zonu olmak üzere 4 zon tanımlanmıştır. Tanımlanan foraminifer cins ve türlerinin dağılımlarına dayanılarak istiftin Geç Triyas - Erken Jura aralığında çökeldiği ortaya konulmuş ve Triyas - Jura sınırı Triasina hantkeni türünün yok oluşu ile tanımlanmıştır. Detaylı mikrofasiyes çalışmaları sonucunda istif içerisinde sığ denizel platform içi çökelme ortamını karakterize eden çamurtaşı, pelloidal biyoklastik istiftaşı, biyoklastik vaketaşı-istiftaşı, intraklastlı biyoklastik tanetaşı ve mikritik zarflı biyoklastik tanetaşı fasiyesleri olmak üzere beş adet mikrofasiyes tipi tanımlanmıştır. Bitlis masifine ait Üst Triyas - Alt Jura karbonat istifinin, içerdiği foraminifer topluluğu ve mikrofasiyes özelliklerine bağlı olarak sığ denizel karbonatların hâkim olduğu Tetis provensini karakterize ettiği ortaya konulmuştur.

Abstract:
This thesis aims to reveal the stratigraphy, sedimentology, biostratigraphy of the cover sequences of the Bitlis Massif exposed around Çakmakkaya village (Palu-Elazığ) by studying meter scale stratigraphic sections which signal to depositional environments. Ensuing, the Lower Jurassic generally contains less fossiliferous levels and is characterized by Thaumatoporella algae and siphovalvulinids. Subsequently, during Sinemurian everticyclamminids like more advanced forms evolved. In view of this information (1) Aulotortus ex gr. sinuosus assemblage zone; (2) Triasina hantkeni range zone; (3) Thaumatoporella sp. interval zone; and (4) Everticyclammina sp. interval zone have been defined within the studied sections. Based on the distribution of the documented foraminifera genera and species, it was revealed that the unit was deposited during the Late Triassic - Early Jurassic, and the Triassic - Jurassic boundary was delineated by the extinction of the Triasina hantkeni. As a result of microfacies analysis, five distinct types of microfacies have been described within the succession, namely mudstone, pelloidal bioclastic packstone, bioclastic wackestone-packstone, intraclastic bioclastic grainstone, and micritic coated bioclastic grainstone facies depicting the shallow marine platform depositional environment. Based on the foraminiferal assemblages and microfacies records, it has been stipulated that the Upper Triassic-Lower Jurassic carbonate succession of the Bitlis Massif depicting the Tethys province has been predominantly dominated by shallow marine carbonates.