Preterm ve term doğan bebeğe sahip annelerin doğum sonrası depresyon ve bağlanma durumlarının incelenmesi
Research of postpartum depressi̇on and atta- chment of mothers wi̇th preterm and term infants
Yazar: YAREN AL AZAB
Danışman: DOÇ. DR. BEDRİYE TUĞBA KARAASLAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Bu araştırma, preterm ve term doğmuş 1- 3 aylık bebeğe sahip annelerin
doğum sonrası depresyon riski, doğum sonrası bağlanma durumu ve aralarındaki
ilişkiyi incelemek amacıyla planlanmıştır. Tanımlayıcı ve ilişkisel tarama mode-
li ile yapılandırılan araştırmanın örneklemini, 1 Haziran-31 Temmuz 2021 tarih-
leri arasında gelişim izlem kliniğine başvuran ve dahil etme ve dışlanma kriterle-
rine uyan 50 preterm bebek ve annesi ile 50 term bebek ve annesi oluşturmuştur.
Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından oluşturulan Sosyodemografik Bilgi
Formu; Cox, Holden & Sagovsky (1987) tarafından geliştirilip Engindeniz,
Küey ve Kültür (1997) tarafından Türkçeye uyarlanan Edinburgh Doğum Sonra-
sı Depresyon Ölçeği (EDSDÖ) ve Brockington ve diğerleri (2001) tarafından
geliştirilip Yalçın ve diğerleri (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan Doğum
Sonrası Bağlanma Ölçeği (DSBÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Analizler sonucun-
da, doğum sonrası depresyon oranı preterm bebek annelerinde %42, term bebek
annelerinde %18; bağlanma sorunu oranı preterm bebek annelerinde %4, term
bebek annelerinde %8 olarak belirlenmiş; preterm ve term doğan bebeklerin an-
nelerinin hem EDSDÖ'den hem de DSBÖ'den aldıkları puan ortalamaları ara-
sında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Etkisi incelenen birçok
değişken arasından 'annenin eğitim durumu' ve 'uzman desteği' değişkenlerinin
hem preterm hem de term bebek annelerinin EDSDÖ ve DSBÖ puan ortalamala-
rını anlamlı şekilde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca, gerek preterm gerekse term
doğan bebeklerin annelerinin kendi grupları içerisinde, EDSDÖ ile DSBÖ puan-
ları arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda pozitif yönde istatistiksel ola-
rak anlamlı ilişki saptanmıştır. Anne adaylarının, birbiri ile etkileşen depresyon
ve bağlanma sorunları açısından, gebelik öncesi dönemden başlayarak izlenmesi

ve desteklenmesi, riskli olsun ya da olmasın tüm bebeklerin gelişimine ve anne-
lerin ebeveynliklerine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Preterm Bebek, Term Bebek, Doğum Sonrası De-
presyon, Doğum Sonrası Bağlanma

Abstract:
In this study; It was planned to examine the risk of postpartum depres-
sion, postpartum attachment status, and the relationship between mothers with
preterm and term-born 1-3 months old babies. 50 preterm infants and their
mothers and 50 term infants and mothers who met the inclusion and exclusion
criteria. The data of the study, the Sociodemographic Information Form created
by the researcher; Edinburgh Postpartum Depression Scale (EDSS) developed
by Cox, Holden & Sagovsky (1987) and adapted into Turkish by Engindeniz,
Küey and Kültür (1997) and Postnatal Attachment Scale developed by Brocking-
ton et al. (2001) and adapted into Turkish by Yalçın et al. (2014) The scale was
evaluated with the WHO. As a result of the analyses, the rate of postpartum de-
pression was 42% in mothers of preterm infants and 18% in mothers of term in-
fants; The rate of attachment problem was determined as 4% in mothers of
preterm infants and 8% in mothers of term infants; There was no statistically
significant difference between the mean scores of the mothers of preterm and
term babies obtained from both EPDS and DSÖ. Among the many variables
whose effects were examined, it was determined that the educational status of
the mother' and 'expert support' variables significantly affected the mean scores
of EPDS and DSQ of both preterm and term infant mothers. In addition, a statis-
tically significant positive correlation was found as a result of the correlation

analysis between EPDS and DSÖ scores within the groups of mothers of both
preterm and term babies. Monitoring and supporting mothers-to-be starting from

the pre-pregnancy period in terms of interacting depression and attachment prob-
lems will contribute to the development of all babies, risky or not, and to the

parenting of mothers.

Keywords: Preterm Infant, Term Infant, Postpartum Depression, Post-
partum Attachment.