Servikal disk hernisi oluşumunu etkileyen hata ve risklerin HTEA ve pareto analizi sistematiğinde incelenmesi
Examination of failure and risk affecting the formation of cervical disc herniation by FMEA and pareto analysis systematics
Yazar: BERKER CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ATICI
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Hata türleri ve etkileri analizi = Failure mode and effect analysis ; Herniler = Hernia ; Pareto analizi = Pareto analysis ; Risk analizi = Risk analysis ; Riskten korunma = Protection from risk ; Servikal disk hernisi = Cervical disc herniation ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; İnsan sağlığı = Human health ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Servikal Disk Hernisi (SDH) oluşumunu etkileyen, tespit ettiğimiz yanlış hareket ve davranışların risk derecelerini Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA) ile belirlemek, çalışmamızda üretilecek çözümler ile belirlediğimiz bu risk faktörlerinin önlenmesini sağlamak, aynı zamanda riskleri Pareto Analizi ile öncelik durumlarına göre sıralayarak hangi risklerin daha önemli olduğunu anlamamıza yardımcı olmak ve bireylere farkındalık kazandırmaktır. Servikal Disk Hernisi oluşumunu etkileyen 22 adet hata ve risk tespit edilmiş, HTEA takımı tarafından değerlendirilmiş ve Risk Öncelik Sayısı (RÖS) hesaplanarak HTEA tablosu oluşturulmuştur. İki alternatifli olarak Pareto Analizi gerçekleştirilmiştir. İlk alternatifteki 1. Pareto analizinde %40 ile %60 şeklindeki oran değerleri seçilmiştir. Anketler sonucu ilk 9 riskin önlemlerinin alındığında, toplam 22 adet riskten oluşan bu problemin %60 oranında çözülebileceği ve ilk 9 riskin ise tüm risk sayısının %40'ına denk geldiği görülmüştür. Ayrıca, bu ilk alternatifte belirlenen 9 adet risk kendi içinde tekrar 2. Pareto analizinde aynı oranlara göre incelendiğinde ise Trafik Kazası, Boyun Kaslarında Zayıflık, Alanında Uzman Olmayan Kişiler Tarafından Yapılan Manuel Terapi ve Cep Telefonu Kullanımı olarak tespit ettiğimiz ilk 4 riskin daha da ön plana çıktığı ve önemli olduğu görülmüştür. İkinci alternatifte eşik sınırı %80 olan genel kural baz alınmıştır. Buna göre ikinci alternatifteki 1. Pareto analizinde bu sınır değerine göre ilk 14 riskin ön plana çıktığı görülmüştür. Böylelikle, Servikal Disk Hernisi oluşmasında etkili olan toplam 22 adet riskten ilk 14 riskin önlemlerinin alındığında problemin %80 oranında çözüleceği anlaşılmıştır. Bu 14 adet risk kendi içinde yine %80 oranı dikkate alınarak 2. Pareto analizinde incelendiğinde ise ilk 10 riskin Servikal Disk Hernisi oluşmasında daha da önem arz ettiği anlaşılmıştır. Çalışmamızın sonucuna göre HTEA ve Pareto analiz sistematiklerinde incelenerek tespit ettiğimiz RÖS sıralamasında ön plana çıkan ilk 4 riskin çözümlenmesi durumunda az sayıda riske odaklanarak bu problemin büyük bir kısmının çözüme kavuşturulacağı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Servikal Disk Hernisi (SDH), Hata Türü ve Etkileri Analizi (HTEA), Pareto Analizi, Risk Öncelik Sayısı (RÖS)

Abstract:
The aim of this study is to determine the risk levels of the wrong movements and behaviors that affecting the formation of Cervical Disc Herniation (CDH) with Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) to prevent these risk factors with the solutions to be produced in our study and to help us understand which risks are more important by ordering these risks according to their priority status with Pareto Analysis and to raise awareness of individuals. 22 failure and risk affecting the formation of CDH were identified, evaluated by the FMEA team and an FMEA table was created by calculating the Risk Priority Number (RPN). Pareto Analysis was carried out with two alternatives. In the 1st Pareto analysis in the first alternative, the ratio values of 40% to 60% were selected. It was seen that when the measures of the first 9 risks were taken, consisting of a total of 22 risks could be solved at the rate of 60% and the first 9 risks correspond to 40% of the total. In addition, when the 9 risks determined in this first alternative are examined again according to the same ratios in the 2nd Pareto analysis, it is seen that the first 4 risks we identified as Traffic Accident, Weakness in Neck Muscles, Manual Therapy by Non-Experts and Cell Phone Use come to the fore even more and are important. The second alternative is based on the general rule of 80%. 1st Pareto analysis of the second alternative, it was seen that the first 14 risks come to the fore according to this limit value. It has been understood that the problem will be solved 80% of the time, when the precautions for the first 14 risks out of a total of 22 that are effective in the formation of CDH. When these 14 risks are examined in the 2nd Pareto analysis, again taking into account the 80% rate, it is understood that the first 10 risks are even more important in the formation of CDH. According to the results of our study, it has been understood that in the case of the solution of the first 4 risks, which come to the forefront in the RPN ranking, which we have determined by examining the FMEA and Pareto analysis systematics, a large part of this problem will be solved by focusing on a small number of risks.

Keywords: Cervical Disc Herniation (CDH), Failure Mode and Effects Analysis (FMEA), Pareto Analysis, Risk Priority Number (RPN)