İstanbul ilindeki şantiyelerde olası gıda zehirlenmelerine karşı alınabilecek önlemlere ilişkin iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin farkındalığı üzerine bir araştırma
A research on the awareness of occupational health and safetyprofessionals regarding measures to be taken against potential food poisoning i̇n the iİstanbul construction area
Yazar: TUĞBA KÖSEİBİŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN AKDEMİR EVRENDİLEK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Gıda zehirlenmesi = Food poisoning ; Risk faktörleri = Risk factors ; Zehirlenmeler = Poisonings ; İstanbul = Istanbul ; İş güvenliği = Work safety ; İş güvenliği uzmanı = Occupational safety specialist ; İş sağlığı = Occupational health ; Şantiyeler = Worksite

Özet:
Gıdaların yemek üretim yerlerinde belirli teknik aşamalardan geçip üretilmesi ve insanların bu yemeklerle beslenmesi "toplu beslenme" olarak tanımlanmaktadır. Toplu tüketim yerlerinde, yeterli hijyen şartları sağlanmadığında gıda kaynaklı rahatsızlıklar ortaya çıkabilmektedir. Mikroorganizmalar tarafından gıdalarda oluşturulan toksinlerin vücuda alınmasıyla gıda intoksikasyonları, hastalık oluşturan bakterilerin gıdalarla beraber alınmasıyla da gıda enfeksiyonları meydana gelmektedir ve her iki durum birden fazla insanı olumsuz etkileme potansiyeline sahiptir. 
İşyerlerinde gıda zehirlenmeleri sonucu ölüm/ hastalanma da iş kazası olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada iş sağlığı ve güvenliği (İSG) uzmanı çalıştırma zorunluluğu bulunan inşaatlarda, gıda zehirlenmelerine karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi ve işverene önerilerde bulunma sorumluluğu bulunan uzmanların, istihdamın en yoğun olduğu sektörlerden inşaat sektöründeki konuya farkındalığının ve çalışmalarının araştırılması üzerine anket çalışması uygulanmıştır.
Çalışmanın bulgularına göre, İSG uzmanlarının gıda zehirlenmelerine karşı farkındalık düzeyleri ile yaptıkları çalışmalar arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Ancak katılımcıların olası gıda zehirlenmelerine karşı farkındalık düzeyleri ile sosyo-demografik özellikleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Katılımcıların olası gıda zehirlenmelerine karşı yaptıkları çalışmalar ile cinsiyet grubu arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmakta, ancak diğer demografik değişkenlerde anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Sonuç olarak İSG uzmanlarının gıda zehirlenmelerine karşı farkındalık düzeylerinin yükselmesinin yaptıkları çalışmaların artmasına katkı sağlayacağı söylenebilmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Biyolojik risk, şantiye yemekhaneleri, gıda zehirlenmeleri, iş güvenliği uzmanı, farkındalık

Abstract:
Collective nutrition is defined as producing food through specific technical stages and feeding people with these foods. If adequate hygiene conditions are not met in the mass consumption areas that serve to meet the nutritional needs of people, food borne diseases may occur. At these production sites, which may have the potential to affect more than one person negatively,  food intoxications occur by ingestion of toxins in food by microorganisms and food infections occur when the disease-forming bacteria are taken together with foods. Death / sickness as a result of food poisoning in workplaces is accepted as work accident.
The aim of this study is to investigate the relationship between occupational health and safety experts' awareness of possible food poisoning and their studies against possible food poisoning. Also, to emphasize the importance of awareness of OHS experts' against possible food poisoning in construction sites.
According to the findings of the study, there is a positive relationship between OHS experts' awareness of food poisoning and their studies. However, there is no significant difference the participants' awareness of possible food poisoning and their socio-demographic characteristics. Likewise, there is a statistically significant difference between the participants' work against possible food poisoning and their sex. As a result, it can be said that the increase of awareness of OHS experts against food poisoning will contribute to their prevention studies.

Keywords: Biological risk, building site dining hall, foodborne poisoning, job security expertise, awarness