Ankilozan spondilitli hastalarda nöropatik ağrı; hastalık aktivitesi, yorgunluk, yaşam ve uyku kalitesi ile ilişkisi
Neuropathic pain in patients with ankylosing spondylitis; the relationship between disease activity, fatigue, quality of life and sleep quality
Yazar: İBRAHİM ULUDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL BAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Nöropatiler = Neuropathies ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Uyku = Sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Giriş ve Amaç: Ankilozan spondilit (AS) yetişkin yaş grubu kronik bel ağrısının en önemli nedenlerinden biri olup, istirahat ile agreve olan, hareketle azalan enflamatuar nitelikte nosiseptif bel ağrısı ile karakterize romatolojik bir hastalıktır. Nöropatik ağrı (NA), nosiseptif ağrıdan farklı olarak ağrıyı ileten yolaklarda meydana gelen patolojik değişiklikler sonucu oluşur. Bunun sonucunda gelişen hassasiyete bağlı olarak oluşan yanıcı, batıcı, zonklayıcı ve karıncalanma-uyuşma hissi şeklinde özellikleri taşır. Son zamanlarda nosiseptif ağrıda nöropatik bir bileşeninin de rol aldığı ortaya konmuştur. Kronik bel ağrısının sebeplerinden birisi olan AS tanılı hastalarda nöropatik ağrı varlığını, nöropatik ağrının hastalık aktivitesi, fonksiyonel kapasite, yorgunluk, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran, AS tanılı olup kronik bel ağrısı mevcut olan, 18-64 yaş arası 58 hasta çalışmaya dahil edildi. PainDETECT skoruna göre hastalar nöropatik ağrısı olan ve nöropatik ağrısı olmayan grup olarak ikiye ayrıldı. Sonrasında iki grup arasında sosyo-demografik özellikler, hastalık süresi ve aktivitesi, uyku kalitesi, yorgunluk ve yaşam kalitesi açısından kıyaslama yapıldı.
Bulgular: 58 kişilik hasta grubundan 18 hastanın painDETECT skoru 13 ve üzeri idi. Nöropatik ağrısı olan grup ile olmayan grubun BASDAİ, ASDASCRP, BASFİ, MAF, PUKİ puanları karşılaştırmasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Yaş ve hastalık süresi iki grup arasında anlamlı farklı idi. Tüm hasta grubu incelendiğinde hastalık aktivitesi,yaşam kalitesi, yorgunluk, uyku kalitesinin birbirleri ile korele olduğu görüldü.
Sonuç: AS' de kronik ağrıda enflamatuar nitelikte nosiseptif ağrı yanında nöropatik ağrı da olduğu literatür ile uyumlu bulundu. Nöropatik ağrının hastalık aktivitesi, yaşam kalitesi, uyku kalitesi, yorgunluk ve hastanın fonksiyonel duruma olan etkisi kanıtlanamadı. Çalışmamızın daha detaylı olarak planlanmış ve daha fazla hasta sayısı ile ele alınacak çalışmalara ışık tutacağı kanısındayız.

Anahtar Kelimeler: Ankilozan Spondilit, Nöropatik Ağrı, Yaşam kalitesi,
yorgunluk, uyku kalitesi.

Abstract:
Introduction and Purpose: Ankylosing spondylitis is one of the most important causes of chronic low back pain in adults. It is a rheumatologic disease characterized by nociceptive low back pain which is inflammatory in nature and aggravates with resting and decrease with movement. Neuropathic pain is the result of pathological changes in pain-causing pathways, unlike nociceptive pain. As a result of this pain, it develops sensitivity which carries burning, stinging, throbbing and tingling numbness sensation properties. A neuropathic component has recently been shown to play a role in nociceptive pain. The main goal of this study was to investigate the neuropathic pain in patients with ankylosing spondylitis which is the one of the causes of chronic low back pain and it's the relationship between disease activity, functional capacity, fatigue, sleep quality and quality of life.
Material and Method: Fifty-eight patients aged between 18-64 years with chronic low back pain who were admitted to our hospital's Physical Medicine and Rehabilitation outpatient clinic and had ankylosing spondylitis were included in the study. According to painDETECT score, patients were divided into two groups with neuropathic pain and without neuropathic pain. Afterwards, a comparison was made between the two groups in terms of socio-demographic characteristics, duration of disease and activity, sleep quality, fatigue and quality of life.
Results: The painDETECT score of 18 out of 58 patients was 13 and over. There was no statistically significant difference between the group with neuropathic pain and the group without neuropathic pain's BASDAI, ASDAS-CRP, BASFI, MAF, PSQI scores. Age and disease duration were significantly different between the two groups. When the patient group was examined, it was seen that the disease activity, quality of life, fatigue and sleep quality correlated with each other.
Conclusion: Ankylosing spondylitis was found to be compatible with the literature of chronic pain as well as neuropathic pain along with inflammatory nociceptive pain. The effect of neuropathic pain on disease activity, quality of life, sleep quality, fatigue and functional status of the patient could not be proven. We believe that our study will shed light on the studies planned in more detail and the number of patients.


Key Words: Ankylosing spondylitis, neuropathic pain, quality of life, fatigue, sleep
quality