Fraksiyone stereotaktik radyoterapi uygulanan uveal melanom olgularının geriye dönük olarak değerlendirilmesi
The retrospective evaluation of uveal melanoma cases treated with fractionated stereotactic radiotherapy
Yazar: ELA DELİKGÖZ SOYKUT
Danışman: PROF. DR. YILDIZ GÜNEY ; UZMAN AYŞEN DİZMAN
Sağlık Bakanlığı / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Araştırmamızda, Dr.Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Kliniği Stereotaktik Radyoterapi Ünitesi'nde Mayıs 2009-Ocak 2013 tarihleri arasında fraksiyone stereotaktik radyoterapi uygulanan 25 uveal melanom (UM) olgusuna ait tedavi sonuçları geriye dönük olarak incelenmiştir. Tümör çapı ve yerleşimi nedeni ile plak brakiterapi ve/veya başka tedaviler için uygun olmayan, orta ve büyük boyutlu UM olguları çalışmaya dahil edilmiştir.
Çalışmamızda, genel sağkalım (GS), hastalıksız sağkalım (HsS), metastazsız sağkalım (MsS), lokal kontrol (LK), göz korunma oranları (GKO), görme keskinliği ve tedavi ile ilişkili komplikasyon oranları analiz edilerek elde edilen sonuçlar literatürde mevcut olan diğer radyoterapi tekniklerine ait sonuçlar ile karşılaştırılmıştır.
Çalışmamıza dahil edilen 25 hastanın 14'ü (%56) kadın, 11'i (%44) erkekti.  Ortalama yaş 53,5+/- 12,9 (27-74) idi. Tümör 19 (%76) hastada koroid, 6 (%24) hastada siliokoroid yerleşimliydi. COMS sınıflamasına göre tümör 22'sinde (%88) orta boyutlu, 3'ünde (%12) büyük boyutluydu. Tümör kalınlığı ve çapına göre AJCC'de kullanılan sınıflamaya göre ise 4 (%16) hasta T1, 13 (%52) hasta T2, 7 (%28) hasta T3 ve 1 (%4) hasta T4 tümöre sahipti. Ortanca tedavi dozu 60 Gy (32-60 Gy) ortanca %89'luk (%67-%98) izodoz eğrisine ortanca 3 (3-10) fraksiyonda uygulandı.
Ortanca takip süresi 14 (3-42 ay) aydı. Bir hasta ilk kontrolüne geldikten sonra devam eden kontrollerine gelmemiştir. Takip süresince bir hasta metastatik hastalığa bağlı kaybedilmiştir, bir hastada lokal yineleme görülmüştür. Bir yıllık, 2 yıllık ve 3 yıllık  GS oranları sırasıyla %100, %100 ve %91,7 olarak saptandı. Metastaz varlığı GS üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkili olduğu görüldü (p=0,001). Bir yıllık, 2 yıllık ve 3 yıllık  HsS ve MsS oranları sırasıyla %100, %92,9 ve %92,9 olarak hesaplandı. Bir yıllık, 2 yıllık ve 3 yıllık  LK oranı sırasıyla %100, %100 ve %75 olarak saptandı. Olay sayısı az olduğundan HsS, MsS, LK ile ilişkili faktörlerin analizinde istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulunamadı. Zamana göre tümör kalınlığındaki azalma (p=0,01), son kontrolde tümör volümünde azalma (p=0,001) istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Enükleasyon, takip süresince 4 hastada komplikasyon nedeni ile uygulanmıştır. Bir yıllık, 2 yıllık ve 3 yıllık  GKO oranları sırasıyla %91,6, %81,5 ve %67,9 hesaplandı. Tümörün yeri (koroid-siliokoroid) (p=0,006), TNM evresi (p=0,009), tümör kalınlığı (p=0,001), tümör volümü (p=0,001) gibi faktörler GKO ile ilişkili  faktörler olarak tespit edildi. Zamana göre görme keskinliği durumu değerlendirildiğinde 18. ayda görme keskinliğinde tedavi öncesi duruma göre istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu (p=0,031) görüldü. Tedavi öncesi ve sonrası görme keskinliği (0,1 eşik değer) ilişkisine bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı azaldığı saptandı (p=0,002). Başlangıçta azalmış görme keskinliği olması istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,001). Hastaların 8'inde (%32) katarakt, 8'inde (%32) kuru göz, 5'inde (%20) makulopati, 3'ünde (%12) optik nöropati, 3'ünde (%12) ikincil glokom, 3'ünde (%12) neovasküler glokom, 3'ünde (%12) retinopati, 3'ünde (%12) vitreal kanama, 3'ünde (%12) rubeozis iridis, 2'sinde (%8) sineşi gelişmiştir.
Çalışmamızın erken sonuçları; sağkalım, lokal kontrol, göz korunma oranları ve görme keskinliği ile komplikasyon oranları literatür ile uyumlu olarak bulunmuştur. CyberKnife FSRT'nin orta ve büyük boyutlu UM tedavisinde etkili, güvenilir ve hasta uyumunu artıran bir tedavi yaklaşımı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In our study, we have retrospectively evaluated the treatment results of 25 cases of Uveal Melanoma (UM), who have been subjected to fractionated stereotactic radiotherapy treatment between May 2009 and January 2013 at the Radiation Oncology Clinic of Dr.Abdurrahman Yurtaslan Ankara Training and Research Hospital of Oncology. The cases included in the study are the medium and large UM cases, which were considered unsuitable for any other type of therapy such as plaque brachytherapy due to the diameter of the tumor and/or the location of the tumor.
In our study we analyzed overall survival (OS), disease free survival (DFS), metastasis free survival (MFS), local control (LC), eye retention rate (ERR), visual acuity and treatment related complication rates and compared our findings with the results obtained from the use of other radiotherapy techniques discussed in the relevant literature.
Of the 25 patients included in our study 14 (56%) of them are females and 11 (44%) of them are males. The mean age is 53,5+/-12,9 (27-74) years. The tumor was located on choroid for 19 (%76) of patients, on ciliochoroid for 6 (%24) of the patients. According to the Collaborative Ocular Melanoma Study tumor size classification, 22 (%88) of all melanomas were classified as medium sized and 3 (12%) as large sized. According to the American Joint Commission on Cancer tumor size classification, 4 (16%) of all melanomas were regarded as T1, 13 (52%) as T2, 7 (28%) as T3, and 1 (4%) as T4. We have applied a median total dose of 60 Gy (32-60 Gy) applied to the median 89% (67%-98%) isodose line in median 3 (3-10) fractions. 
The median follow up time was 14 months (between 3-42 months). Among the cases 1 patient stopped coming for the follow up sessions after the first follow up session. One of the patients has been lost due to metastatic disease, and recurrent tumor growth has been observed in one patient. The OS ratios for 1 year, 2 years and 3 years were 100%, 100% and 91,7% respectively. The impact of the incidence of metastasis has been found to be statistically significant on OS (p=0,001). One year, 2 year and 3 year DFS and MFS were calculated as 100%, 92,9% and 92,9% respectively. One year, 2 year and 3 year LTC were observed as 100%, 100% and 75% respectively. We have not identified a statistically significant relationship between DFS, MFS, LC and local tumor characteristics due to the low number of cases in the study sample. The decrease in tumor thickness (p=0,01) and the decrease in tumor volume in the last follow up (p=0,001) were identified as statistically significant. Four patients have been treated with enucleation during the overall treatment, and none of these patients have been subjected to enucleation due to tumor progression. One, 2 and 3 yearly ERR were calculated as %91,6, %81,5 and %67,9, respectively. Tumor location (choroid-ciliochoroid) (p=0,006), TNM stage (p=0,009), tumor thickness (p=0,001), tumor volume  (p=0,001) were identified as factors significantly related with ERR. In terms of the evaluation of time dependent visual acuity, baseline visual acuity is reported to drop statistically significantly at 18 months (p=0,031) when compared to that of before treatment. Visual acuity (0,1 cut-off value) decreased in a statistically significant manner after treatment (p=0,002). Baseline impaired visual acuity is identified to be statistically significant (p=0,001). During the follow up period, these conditions developed: cataract in 8 (%32) patients, dry eye in 8 (%32) patients, maculopathy in 5 (%20) patients, optic neuropathy in 3 (%12) patients, secondary glaucoma in 3 (%12) patients, neovascular glaucoma in 3 (%12) patients, retinopathy in 3 (%12) patients, vitreous hemorrhage in 3 (%12) patients, rubeosis iridis in 3 (%12) patients, synechiae in 2 (%8) patients.
The preliminary results of our study are as follows: survival, local control, eye retention rates and visual acuity and complication rates were found to be similar to those that the literature on this topic points to. CyberKnife FSRT is considered to be effective and reliable tool and it improves patients' compliance in the treatment of medium and large UM.