Balık (Oreochromis niloticus) antioksidan sisteminin Cr+6, Ni+2, Zn+2 ve Hg+2 etkisine verdikleri tepkilerin belirlenmesinde su sertliğinin önemi
The importance of water hardness in determining the reactions of the fish ((Oreochromis niloticus) antioxidant system to the effect of Cr+6, Ni+2, Zn+2 ve Hg+2
Yazar: KADİR KOCALAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CANLI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ağır metaller = Heavy metals ; Balıklar = Fishes ; Kalsiyum = Calcium ; Karaciğer = Liver ; Metaller = Metals ; Tatlı su = Fresh water

Özet:
Bu çalışmada tatlısu balığı Oreochromis niloticus farklı sertlik düzeylerine (30, 60 ve 120 mg Ca2+/L) sahip sularda krom, nikel, çinko ve civanın etkilerine akut (3 gün) ve kronik (30 gün) olarak bırakıldıktan sonra, antioksidan sisteminin verdiği tepkiler incelenmiştir. Bu amaç için, metallerin subletal derişimlerine maruz kalan balıkların karaciğerlerinde antioksidan sisteme özgün enzimatik ve enzimatik olmayan biyobelirteçlerin tepkileri ölçülmüştür. Antioksidan sistem parametreleri farklı sertlik düzeylerinde hem akut, hem de kronik deneylerde anlamlı değişimler (p<0.05) göstermiştir. Her iki deney sürecinde, en fazla etkilenen enzimler glutatyon-S-transferaz (GST) ve glutatyon peroksidaz (GPx) olurken, en az etkilenen enzimler katalaz (CAT) ve süperoksit dismutaz (SOD) olmuştur. Ayrıca, farklı deneylerde enzimlerin etkilenme şekli de fark göstermiştir. CAT ve SOD aktivitelerinde anlamlı artışlar olurken, GPx ve GST aktivitelerinde anlamlı azalmalar görülmüştür. Enzimatik olmayan glutatyon (GSH) düzeyleri ise akut deneylerde azalma gösterirken, kronik deneylerde artışlar göstermiştir. Sonuçlar farklı su sertliklerinde metal etkisinde kalan balıkların antioksidan sistemlerinin verdiği tepkilerin de farklı olduğunu göstermiştir. Akut deneylerde, orta sertlik değerindeki sularda en az etki görülürken, kronik deneylerde bunun tersi olmuş olup, en fazla etki orta sertlik değerindeki sularda görülmüştür.

Abstract:
In this study, the responses of the antioxidant system of freshwater fish Oreochromis niloticus were investigated following exposure to chromium, nickel, zinc and mercury in differing hardness (30, 60 and 120 mg Ca2+/L) in acute (3 days) and chronic (30 days) durations. For this purpose, the responses of enzymatic and non-enzymatic biomarkers belonging to the antioxidant system were measured in the livers of fish exposed to sublethal concentrations of metals. Antioxidant system parameters showed significant changes (P<0.05) in both acute and chronic experiments in differing hardness. The enzymes that were most affected in both exposure durations were glutathione-S-transferase (GST) and glutathione peroxidase (GPx), while the least affected enzymes were catalase (CAT) and superoxide dismutase (SOD). Furthermore, the responses of the enzymes also varied among different exposure types. There were significant increases in CAT and SOD activities, while there were significant decreases in GPx and GST activities. The levels of the non-enzymatic biomarker, glutathione (GSH), decreased in acute exposures, while they increased in chronic exposures. The results showed that the responses of the antioxidant systems of the fish exposed to metals in differing water hardness were also different. It was evident that the least effect was observed in medium-hardness in acute exposures, while the opposite was observed in chronic exposures, as the most effects were seen in medium-hardness.