İskemik inme sonrası saptanan obstrüktif uyku apne sendromunda invaziv olmayan mekanik ventilasyon tedavisinin prognoz ve iskemik alan üzerine etkisi
The effect of non-invasive mechanical ventilation on prognosis and ischemic area in patients with obstructive sleep apnea syndrome diagnosed following ischemic stroke
Yazar: GÜLÇİN BENBİR
Danışman: PROF. DR. DERYA KARADENİZ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Serebral enfarktüs = Cerebral infarction ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Serebrovasküler hastalıklar (SVH), görülme oranının yüksekliği, prognozun ciddiliği ve ortaya çıkardığı sosyal ve ekonomik sorunlar, SVH'nın bütün yönleriyle iyi bilinmesinin ve özellikle birincil ve ikincil korunmasının önemini ortaya koymaktadır. Obstrüktif uyku apne sendromunun (OSAS) önemi, SVH için diğer birçok faktörden bağımsız bir risk faktörü olduğunun gösterilmesi ile daha iyi anlaşılmaktadır. Tez çalışmamızda, iskemik inme hastalarında saptanan OSAS vakalarında, OSAS'ın etkin tedavisinin prognoza ve iskemik lezyon üzerindeki etkilerinin zamansal olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Klinik, polisomnografik, biyokimyasal ve radyolojik parametrelerin incelendiği prospektif tez çalışmamızda, toplam 24 iskemik inme ve OSAS tanılı hasta dahil edilmiştir. Yirmi dört hastanın 11'i (%45.8) invaziv olmayan mekanik ventilasyon tedavisi (CPAP/BPAP) kullanabilmiş, 13 hasta CPAP/BPAP tedavisine uyum gösterememiş ve kontrol grubunu oluşturmuşlardır. İki grup arasında tedavi öncesinde uyku parametrelerinde anlamlılık gösteren fark gözlenmemiştir. İki haftalık ve iki aylık takiplerde, CPAP/BPAP alan hastalarda inme derecesinde tedavi almayan hastalara kıyasla anlamlı düzeyde düzelmiştir. Yaşam kalitesi ölçümlerinde de belirgin düzelme saptanmıştır. Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeğinde de OSAS tedavisi alan hastalarda depresyonda anlamlı düzelme izlenmiştir. Biyokimyasal veriler akut, subakut ve kronik dönemde belirgin farklılık göstermemiştir. CPAP/BPAP tedavisi alan gruptaki 11 hastanın 6'sında lezyon boyutunda küçülme izlenmiş, OSAS tedavisi alamayan grupta ise 13 hastanın 4'ünde lezyon boyutunda küçülme izlenmiştir. OSAS tedavisi alan hastalarda daha belirgin küçülme izlenmekle birlikte iki grup arasındaki farklılık anlamlı saptanmamıştır. Tez çalışma sonuçlarımızın da gösterdiği üzere, invaziv olmayan mekanik ventilasyon (CPAP/BPAP) tedavisi ile OSAS'ın etkin tedavisi sağlandığı takdirde, risk faktörü oluşturan mekanizmaların azaltılması veya ortadan kaldırılması sonucu klinik bulgularda ve prognozda önemli düzelme sağlanabilmektedir.

Abstract:
Cerebrovascular diseases are very common and debilitating disorders especially in elderly. The importance of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) has recently been clarified better by many studies showing that OSAS is a risk factor for cerebrovascular diseases, independent of other well-known risk factors. In our thesis, we aimed to show the temporal effect of the treatment of OSAS in ischemic stroke patient, and to evaluate the clinical, biochemical and radiological effects of the treatment. A total of 24 ischemic stroke patients with OSAS were studied, 11 of which (45.8%) could tolerate the non-invasive mechanical ventilation therapy (CPAP/BPAP), while the remaining 13 patient could not. Polysomnographic studies showed no difference in sleep parameters between two groups. During 2-weeks and 2-months follow-up periods, ischemic stroke patients with OSAS who were treated with CPAP/BPAP showed significantly better prognosis and better functioning in activities of daily living. Hamilton Depression Rating Scale has showed lower depression scores in treated patients. Biochemical parameters were not prominently different at subacute or chronic periods. Six of 11 patients with CPAP/BPAP treatment showed shrinkage of ischemic lesion during follow-up. Among 13 patients without treatment, only 4 had smaller lesions. Although the rate of shrinkage in ischemic lesions was higher in CPAP/BPAP treatment group, the difference was not significant. As shown in our thesis study, the effective treatment of OSAS by non-invasive mechanical ventilation (CPAP/BPAP), ischemic stroke patients have better clinical prognosis, probably secondary to the elimination or reduction in mechanisms that are activated by obstructive sleep apnea syndrome.