BOBİ FRS stoklar standardının TMS/TFRS ve VUK'a göre incelenmesi ve uygulanması
A comparison and application of BOBI FRS inventories standard with TMS/TFRS and VUK inventories' articles
Yazar: MUHAMMET KÜRŞAT DAYIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜNAY DENİZ DURSUN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Muhasebe ve Finansal Yönetim Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyük ve orta boy işletmeler = Large and medium-sized enterprises ; Büyük ve orta boy işletmeler için finansal raporlama standardı = Financial reporting standard for large and medium size enterprises ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği = Accounting to General Instructions for Accounting System applivcationa ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Uluslararası Muhasebe Standartları = International Accounting Standarts ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code

Özet:
Ticari ve ekonomik faaliyetler günümüz dünyasında tamamen küresel bir yapıya
bürünmüş, ülkeleri ayıran sınırlar yatırımcılar için kalkmış, işletmelerin muhasebe
süreçlerinde ve finansal raporlarında ortak bir dil kullanması zorunlu hale gelmiştir.
İşletmelerin muhasebe ve finansal raporlarının dünyadaki tüm yatırımcılara hitap
edebilmesi için Uluslararası Muhasebe Standartları oluşturulmuş olup ortaya konulan bu
standartlar ülkelerin ve şirketlerin genel kabulünü kazanmıştır. Ülkeler Uluslararası
Muhasebe Standartlarını baz alarak ulusal muhasebe standartlarını yürürlüğe koyarken
ülkemiz de Türkiye Muhasebe Standartlarını (TMS) uygulamaya dahil etmiştir. Borsada
işlem gören şirket ve bankalar gibi kuruluşların TMS'leri uygulaması zorunlu kılınırken,
01.01.2018 tarihi itibari ile ticari ve ekonomi hayatımıza dahil olan Büyük ve Orta
Büyüklükteki İşletmeler için Finansal Raporlama Standartlarını (BOBİ FRS) uygulamak
bağımsız denetime tabi olup TMS'leri uygulamayan işletmeler için zorunlu hale
getirilmiştir. Ülkemizin temel vergi yasası olan Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Muhasebe
Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) ile birlikte yeni dahil olan standartlar
muhasebe uygulayıcıları ve işletme paydaşları için karmaşık bir hal almıştır.
Bu çalışmada işletmelerin en önemli bilanço kalemlerinden olup dönem karı/zararı üzerine
etkisi oldukça fazla olan stoklar ele alınmış, BOBİ FRS 6. Bölüm Stoklar Standardı, TMS
2 Stoklar Standardı ve VUK/MSUGT Stoklar hükümleri incelenerek standartlar arasındaki
farklılıklar uygulayıcıların hatalı işlemlerde bulunmasının önüne geçmek, finansal dönem
sonu raporlarının doğru olarak hazırlanması, işletme paydaşlarının yanıltılmadan gerekli
bilgilere ulaşması amacı ile detaylı olarak açıklanmış ve ortaya konulmuştur.
Çalışmanın uygulama bölümünde ise ülkemizin lokomotif sektörlerinden olan tekstil
sektöründe faaliyet gösterip ithalat ve ihracat işlemlerini yoğun olarak gerçekleştiren bir
işletme ele alınmıştır. İşletmenin bir ay boyunca stoklar ile ilgili olarak yapmış olduğu
çeşitli işlemler BOBİ FRS 6. Bölüm Stoklar Standardı, TMS 2 Stoklar Standardı ve
VUK/MSUGT Stoklar hükümlerince nasıl kayıtlara intikal ettirileceği uygulamalı olarak
gösterilip, standartlar arasındaki farkların dönem sonu itibari ile kar/zarar tablosu (gelir
tablosu) sonucunda yer alan dönem karı/zararı tutarına nasıl etki edeceği bulunarak
gösterilmiştir.
Yapılan bu çalışma ile birlikte ülkemizde yürürlükte bulunan standartlara göre stoklar ile
ilgili işlemlerin eksiksiz bir biçimde gerçekleştirilmesi, muhasebe uygulayıcılarının tabi
oldukları standarda göre ilgili işlemleri doğru olarak tamamlamaları, işletme paydaşlarının
işletmeler üzerinde karar alırken yanılmadan sonuca ulaşmalarını, özellikle tekstil sektörü
üzerine faaliyette bulunan işletmeler için yol gösterici bir kaynak olması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı
(BOBİ FRS), Türkiye Muhasebe Standartları (TMS), Vergi Usul Kanunu (VUK),
Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT), Stoklar

Abstract:
Commercial and economic activities have taken a completely global structure in today's
world, the borders separating countries have been destroyed for investors, and it has
become mandatory for businesses to use a common language in their accounting processes
and financial reports. International Accounting Standards (IAS) have been created in order
for businesses to address their accounting and financial reports to all investors in the world,
and these standards have gained the general acceptance of countries and companies. While
countries putting into action national accounting standards based on IAS, our country has
included Turkey Accounting Standards in application. While it is mandatory for institutions
such as companies and banks listed on the stock exchange to apply Turkey Accounting
Standards's, applying the Financial Reporting Standards for Large and Medium-Sized
Enterprises, which are included in our economic life as of 01.01.2018, is obligatory for
businesses that do not apply Turkey Accounting Standards has been made. With the Tax
Procedure Law and General Communique on Accounting System Application, which are
the basic tax laws of our country, the newly included standards have become complex for
accounting practitioners and business stakeholders.
In this study, stocks which are among the most important balance sheet items of the
enterprises and have a significant effect on the period profit or loss, are discussed, Financial
Reporting Standards for Large and Medium-Sized Enterprises 6th Section Inventories
Standard, Turkey Accounting Standards 2 Inventories Standard and Tax Procedure
Law/General Communique on Accounting System Application Inventories provisions are examined, to prevent the differences between the standards from making erroneous
transactions, It has been explained and presented in detail in order to prepare the financial
period-end reports correctly, to reach the necessary information without being misled by
the business stakeholders.
In the application part of the study, a company operating in the textile sector, which is one
of the locomotive sectors of our country, and carrying out import and export operations
intensively, is discussed. Various transactions made by the company regarding inventories
for one month are shown practically how to be recorded in accordance with the provisions
of BOBI FRS 6th Section Inventories Standard, Turkey Accounting Standards 2
Inventories Standard and Tax Procedure Law/General Communique on Accounting
System Application Inventories, and the differences between the standards are determined
as a result of the profit or loss statement as of the end of the period. How it will affect the
amount of profit or loss for the period has been found and shown.
With this study, it is important to ensure that the transactions related to stocks are carried
out in full in accordance with the standards in force in our country, that accounting
practitioners complete the relevant transactions correctly according to the standards they
are subject to, the business stakeholders reach the conclusion without making a mistake
while making decisions on the enterprises, especially for the enterprises operating in the
textile sector. It is intended to be an indicative resource.

Keywords: Financial Reporting Standards for Large and Medium-Sized Businesses,
Turkey Accounting Standards, Tax Procedure Law, General Communique on Accounting
System Application, Inventories