Firdevsü'l - İkbal (1a-40b varaklar) (inceleme - metin - sözlük)
Firdevsü'l - İkbal (1a-40b leaves) (examination - text - dictionary)
Yazar: AYŞEGÜL KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TANÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Firdevsü`l-İkbal = Firdevsu`l-İkbal ; Çağatay edebiyatı = Chagatay literature ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
Geçmişi 12 asırlık yazılı bir edebiyata dayanan, Türk dilinin Moğolistan'dan Çin'e, Orta Avrupa'dan Sibirya'ya, Hindistan'dan Kuzey Afrika'ya kadar geniş bir coğrafyanın ve kültürün etkisi altında gelişip, genişleyen bir yapısı vardır. Türk dilinin bu özelliğini göz önünde bulundurduğumuzda, takdir edilmelidir ki binlerce eser, anıt, yazıt bırakan dilimizin, oldukça geniş bir araştırma sahası vardır. Başlangıçtan 12. ve 13. Yüzyıla kadar ortak bir edebiyat ve yazı diline sahip olan Türk Dili, bu yüzyıldan sora büyük değişiklikler geçirmiştir. Göçler sonucu edebiyat ve yazı dili, üç ayrı bölgede üç ayrı edebiyat ve yazı dili halinde gelişmesini sürdürmüştür. Bunlardan Osmanlı sahasındaki edebiyat ve yazı dilinden sonra, en mühimi ve zengini Çağatay Dili ve edebiyatı olmuştur. Çalışmamız, üzerinde fazla çalışma olmayan son devir Çağatay Edebiyatına ait, Firdevsü'l-İkbal adlı tarihi metin üzerinde yapılmıştır. Eser 871 varak olup, 17 satırdan oluşmaktadır. Çalışmamızda eserin yalnızca 1a ve 40b varakları arasındaki bölümleri incelenmiştir. Eserin bu bölümlerinin çeviri yazı aktarımı yapılmış, eser ses ve şekil bakımından incelenmiştir. Tezimizin sonunda bir de sözlük yer almaktadır. Çalışmamız; Giriş, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Çeviri yazı aktarımlı metin ve sözlük olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Eserin bu güne kadar üzerinde çalışma yapılmamış olması ve zengin kültürümüze, katkı açısından önemli olduğu düşünüyoruz.Anahtar Kelimeler: Türk Dili, Çağatayca, Çağatay edebiyat, Son Dönem Çağatay Türkçesi, Munis Harezmi, Firdevsü'l İkbal

Abstract:
Turkish Language, whose history relies on a twelve-century - written literature, has a developping and enlarging structure with the effects of the geography and cultures of a vast zone from Mongolia to China, The Middle East to Sibiria, India to The North Africa. Considering such a peculiarity of Turkish Langugage, it should be respected that our language, which has bequeathed thousands of literary outputs, tablets and monuments, has a quite large searching area. Turkish Language, which had had a comman usage of literature and writing style from begining to the 12th and 13th centuries, has began to change after that time. After the migrations, the literature and writing language has kept on its development in three different areas as three different literature and writing languages. Among these, after considering the language and literature in Ottoman Period, the most important and richest one has become Cağatay Language. Our work is based on Firdevsü?l İkbal belonging to the literature of Çağatay in the last period, which there hasnt been a lot of work about it the text consists of 871 leaves and 17 lines. On our work the parts between 1a and 40b leaves of the text has been looked into. Those parts of the text have been translated and it has been researched as phonetic and from. There is also a dictionary at the and of the thesis.Our work consists of five parts as the ıntroduction the, phonetics, the morphology, translation and dictionary. We think that it will provide a lot of important thing to our culture, because it has not been researched until today.Keywords: Turkish Language, The Language of Çağatay Language and the Literature of Çağatay Litareture, Munis Harezmî, Firdevsû?l-İkbal