İslam Hukukunda çocuk hakları bağlamında koruyucu aile
Foster family in İslamic Law with special reference to children rights
Yazar: MERYEM BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. HASAN HACAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Koruyucu aile = Foster family ; Çocuk hakları = Children's rights ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Çocukların bakımı, himayesi, maddi- manevi hert türlü ihtiyaçları büyükleri tarafından karşılanmak durumundadır. Bu hak ve aynı zamanda sorumluluk öncelikli olarak ailelerindir. Ancak her çocuk böyle bir imkana sahip olmayabilir. Bu gibi durumlarda onların bakım ve gözetimini üstlenecek ailelere ihtiyaç vardır. Günümüzde bu ihtiyacı karşılamak için koruyucu aile uygulaması ön plana çıkmıştır. Ancak Avrupa'da azınlıkta yaşayan müslüman ailelerin çocukları açısından koruyucu aile uygulaması bazı sorunlara sebep olmaktadır. Özellikle Almanya'da yaşayan, bakıma muhtaç ya da ailelerinden şiddet gören Türk kökenli müslüman çocukların koruyucu aile olarak gayrimüslim Alman ailelere verilmesi yıllardır tartışılan konulardan biridir. Nitekim bu uygulama, ailelerinden uzak yaşamak zorunda kalan çocukların kendi kültürel ve dinî değerlerine yabancılaşması sebebiyle, ileride tekrar kendi ailelerinin yanına dönmelerini zorlaştırmaktadır. Bu sebeple müslüman ailelerinin koruyucu ailelik konusunda gönüllü olmaları zaruridir.
Klasik fıkıhta bugünkü anlamda koruyucu aile kavramı yer almasa da, çocuğu korumaya yönelik uygulamalara dağınık olarak rastlanmaktadır. Kur'ân ve Sünnetteki ifadelerden ve İslam hukukundaki uygulamalardan anlaşılacağı üzere korunmaya muhtaç çocukların, bakımevleri vb. yerlerden çok, bir koruyucu aile yanında himaye edilmesi teşvik edilmiştir. Tarihi süreçte beşeri hukuk sistemlerinin  çocukluk devresinin varlığının kabul etmesi bile çok geç dönemlerde gerçekleşirken; çocukluk devresinin varlığı, onun korunması ve en güzel şekilde terbiye edilmesi İslam hukukunun genel prensipleri içerisinde yer almaktadır.



Anahtar Kelimeler: Fıkıh, Alman Hukuku, Çocuk Hakları, Koruyucu Aile

Abstract:
The care, protection, financial and spiritual, and any other kind of needs of children must be fulfilled by elders. This right and, at the same time, responsibility is primarily from the family. However, not every child has such opportunity. In such cases there is a need for families who will undertake the care and supervision of them. At the present time in order to meet such need the practice of foster families has established. However, in terms of children of Muslim families who live in Europe, the practice of foster families is causing some problems. Specifically, the giving of Turkish-Muslim children who live in Germany who are in need of care or have experienced violence from their families to non-Muslim German families as foster families is one of the issues that has been discussed for years. Thus this practice, which has children live away from their families, is the cause of alienation of their own culture and religious values and makes it difficult for them to return to their families later on. For this reason, it is imperative that Muslim families volunteer to be foster families.
Although the term foster family is not found in the modern sense in classical fiqh, scattered information on practices intended to protecting children can be found. Statements in the Qur'an and Sunnah and the practices in Islamic Law imply that it is encouraged that children in need of protection are placed in the care of foster families rather than nursing homes and so on. While the historical process of the acceptance of the existence of the juvenility period occurred in the late periods of the civil law system, the existence of the juvenility period and its protection and its upbringing in the best way possible is found in the general principles of Islamic Law.


Keywords: Fiqh, German Law, Children Rights, Foster Care