Annelere yönelik oyun temelli sosyal duygusal gelişim destek programının 24-30 aylık bebeklerin sosyal-duygusal gelişimlerine ve anne-bebek ilişkisine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of the game-based social emotional development support program for mothers on social-emotional development of 24-30-month-old infants and mother-infant relationship
Yazar: RAZİYE PEKŞEN AKÇA
Danışman: PROF. DR. GÜLEN BARAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Anne-bebek etkileşimi = Mother-child effective ; Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Oyun teorisi = Game theory ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development

Özet:
24-30 aylık bebek sahibi olan annelere verilen Oyun Temelli Sosyal Duygusal Gelişim Destek Programının bebeklerin sosyal-duygusal gelişimlerine ve anne-bebek ilişkisine etkisinin belirlenmesinin amaçlandığı araştırmada karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmaya deney grubunda 20, kontrol grubunda 20 olmak üzere 40 anne dahil edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda araştırma kapsamında Türkçe'ye uyarlaması yapılan, Greenspan Sosyal-Duygusal Gelişim Çizelgesi, Devereux Yürüme Çağındaki Çocuklar İçin Erken Çocukluk Değerlendirme Aracı ve anne-bebek ilişkisini değerlendirmek için Ebeveynlik İlişkisi Ölçeği'nden elde edilen bulgular, nitel boyutu ise annelerle yapılan görüşmelerin bulgularından oluşmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda 24-30 aylık bebek sahibi olan annelere haftada iki gün olmak üzere on hafta boyunca Oyun Temelli Sosyal Duygusal Gelişim Destek Programı uygulanmıştır. Programın etkililiğini değerlendirmek için öntest-sontest ve kalıcılık testleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca anne görüşleri doğrultusunda da program ve katkıları değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre; Oyun Temelli Sosyal Duygusal Gelişim Destek Programı deney grubundaki annelerin bebeklerinin sosyal-duygusal gelişimleri Girişimcilik alt boyutu ve DECA toplam (DECA); Ebeveynlik Güveni, İlişkisel Engellenme alt boyutları ve EİÖ toplamı (EİÖ) anne-bebek ilişkisi üzerinde anlamlı farklılık oraya koymuştur. Araştırmanın nitel sonuçları, programın bebeklerin sosyal-duygusal gelişimini desteklediği, anne-bebek ilişkisini artırdığını hem bebek hem de aile açısından önemli katkılar sunduğunu ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda ailere, alanda çalışan uzmanlara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Explanatory sequential design, which is one of mixed research methods, was used in this study aiming to determine whether or not the Game-Based Social Emotional Development Support Program provided to mothers with 24-30 month-old infants had an effect on social-emotional development of infants and mother-infant relationship. A total of 40 mothers including 20 in the experimental group and 20 in the control group were included in the study. While quantitative dimension of the study consisted of results acquired from the Greenspan Social Emotional Growth Chart and Devereux Early Childhood Assessment for Toddlers which were adapted into Turkish within the scope of the study and the BASC-3 Parenting Relationship Questionnaire aimed at evaluating mother-infant relationship. On the other hand, qualitative dimension consisted of results acquired from the interviews conducted with mothers. According to the purpose of the study, the Game-Based Social Emotional Development Support Program was applied to mothers with 24-30-month-old infants two days a week for ten weeks. Pretest-posttest and retention tests were compared to evaluate the efficiency of the program. In addition, the program and its contributions were evaluated according to mothers' views. According to quantitative results of the study; it was found that the Game-Based Social Emotional Growth Development Program presented a significant difference in social-emotional development of infants of mothers in the experimental group, whereas the Initiative subscale and overall DECA, Parenting Confidence, Relational Frustration subscales and the overall BASC-3 presented a significant difference in mother-infant relationship. According to qualitative results of the study, it was found that the program supported infants' social-emotional development, enhanced mother-infant relationship and made important contributions in terms of both infants and families. In accordance with the results acquired as a result of the study, suggestions were made for families, field experts and researchers.