Ortaokul öğrencilerinin çok çözümlü problemleri çözme sürecindeki matematiksel yaratıcılıklarının incelenmesi: Bir durum çalışması
Investigating mathematical creativity in the process of solving multi-solution problems among middle school students: A case study
Yazar: MİRAY ALÇI AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA UYGUN
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin çok çözümlü problemlere 
ürettikleri farklı çözüm yollarının incelenmesi ve matematiksel yaratıcılığın çok çözümlü 
problemler aracılığıyla değerlendirilmesidir. 
Bu çalışmada, nitel araştırma deseni olarak durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma, 
2023-2024 akademik yılında, Antalya'da MEB'e bağlı bir ortaokulda gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada, bu devlet ortaokulunun 7. sınıflarından 5 öğrenci ve 8. sınıflarından 5 öğrenci 
olmak üzere toplam 10 öğrenci yer almıştır. Her bir öğrenciye araştırmacı tarafından 5 adet açık 
uçlu çok çözümlü problem verilmiştir. Öğrencilerden çok çözümlü problemlere farklı yollardan 
çözümler üretmeleri istenmiştir. Öğrencilerle bir ders saati süresinde klinik görüşmeler 
yapılarak veriler toplanmıştır. Araştırmanın bulguları betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. 
Araştırmanın verileri, Wallas (1926)'ın hazırlık, kuluçka aydınlanma ve doğrulama 
aşamalarından oluşan yaratıcılık modelinden yararlanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmanın sonuçları incelendiğinde, 7. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin genel olarak 
açık uçlu çok çözümlü problemlere fazla çözüm yolu üretemedikleri görülmüştür. Ancak 
öğrencilerin problemin türüne göre bazı problemlerde matematiksel yaratıcılıklarını daha etkili 
bir şekilde sergileyebildikleri gözlemlenmiştir. 8 sınıfa devam eden öğrenciler, 7. sınıflara 
kıyasla genel olarak, problemlere daha fazla çözüm yolu üretebildikleri gözlemlenmiştir. 
Yaratıcılık aşamaları açısından yapılan incelemelerde ise 8. sınıf öğrencilerinin aydınlanma ve 
doğrulama aşamalarını tam ve etkili bir şekilde gerçekleştirdikleri görülmüştür. 7. sınıf 
öğrencileri ise hazırlık ve kuluçka aşamalarını genel olarak tamamlamış fakat aydınlanma ve 
doğrulama aşamalarını yeterli ölçüde gerçekleştirememişlerdir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the different solution methods generated by 7th and 
8th grade middle school students for multi-solution problems and to evaluate mathematical 
creativity through these multi-solution problems.
In this study, a case study was used as the qualitative research design. The research was 
conducted in a middle school affiliated with the Ministry of National Education in Antalya 
during the 2023-2024 academic year. A total of 10 students participated in the study, including 
5 students from the 7th grade and 5 students from the 8th grade of this public middle school. 
Each student was given 5 open-ended multi-solution problems by the researcher. Students were 
asked to generate solutions to the multi-solution problems in different ways. Data were 
collected through clinical interviews conducted with students during a class period. The 
findings of the research were analyzed through descriptive analysis. The data of the study were 
analyzed using Wallas's (1926) creativity model, which consists of the stages of preparation, 
incubation, illumination, and verification.
When the results of the study were examined, it was seen that 7th grade students 
generally could not generate many solutions to the open-ended multi-solution problems. 
However, it was observed that students could exhibit their mathematical creativity more 
effectively in some problems depending on the type of problem. 8th grade students, compared 
to 7th graders, were generally observed to be able to generate more solutions to the problems. 
In terms of the stages of creativity, it was found that 8th grade students completed the 
illumination and verification stages fully and effectively. On the other hand, 7th grade students 
generally completed the preparation and incubation stages but did not adequately fulfill the 
illumination and verification stages.