Bir dış politika enstrümanı olarak Türk dış yardımları
Turkish foreign aids as a foreign policy instrument
Yazar: ENGİN AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. ARİF KÖKTAŞ
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Dış yardımlar = External aids ; Kalkınma = Development ; Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı = Turkish International Cooperation and Development Agency ; Türk-Afgan ilişkileri = Turkish-Afghan relations ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Devletlerarası dış yardım tarihi eskilere uzanmakla birlikte, modern dış yardım diplomasisi, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından uygulanan yardım politikalarıyla şekillenmiştir.Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarına yayılan hâkimiyetiyle Osmanlı Devleti'nin dış yardım uygulamaları, bilahare Türkiye Cumhuriyeti için de bir faaliyet ekseni oluşturmuştur. Soğuk Savaş döneminin konjonktürel engellerinin ortadan kalkmasıyla kurulan Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi (TİKA), geride kalan yirmi yıllık periyodda (1992-2011) Türkiye'nin yardım alan bir ülke olduğu algısından yardım veren bir ülkeye dönüşümünün sembolü olmuştur. Bu çalışmada, Türk dış yardımları ile Türk dış politikası arasındaki interaktif ilişki; özelde Afganistan, genelde uluslararası ilişkiler bağlamında irdelenmektedir. Söz konusu ilişkinin ortaya konmasında diplomasi, güvenlik ve ekonomi-politik odaklı yardımlar vurgulanmaktadır.Sonuç itibarıyla Türkiye'nin uluslararası ilişkilerde aktif rol üstlenmesi ile Türk dış yardım uygulamalarının yükselen grafiği net bir paralellik arz etmektedir. Türk sivil toplum kuruluşlarının da son yıllarda ağırlık kazanan katkılarıyla; Türk dış yardımlarının bugün ulaştığı sınırlar, Osmanlı ve Selçuklu coğrafyasının da ötesinde pozitif bir Türkiye algısını şekillendirmektedir.Anahtar Kelimeler: Afganistan, Dış Politika, Dış Yardım, Güvenlik, Kalkınma, STK, TİKA.

Abstract:
Modern foreign aid diplomacy has been shaped by the aid initiatives implemented just after the Second World War, although the history of foreign aids dates back.Having an extending rule through Asia, Europe and Africa, Ottoman State?s foreign aid policy has presented a wide activity-axis for Turkish Republic. Turkish International Cooperation and Development Agency (TİKA), established following the Soviet regime?s collapse in 1992, has been the symbol of perception that Turkey?s transformation from an aid receiver country to a donor country, both at home and abroad. This thesis scrutinizes the interactive relationship between Turkish foreign aids and Turkish foreign policy, particularly in Afghanistan case and generally in international affairs. The aids relating to diplomacy, security and political economy are emphasized in this respect to be able to enlighten the aforementioned relationship.As a consequence, Turkey?s increasing active role in international relations indicates a clear parallelism with expanding Turkish foreign aids. By including the intensifying contributions of Turkish NGOs, Turkish aids today reshape a positive perception reaching beyond the Seljuk and Ottoman boundaries.Key Words: Afghanistan, Foreign Policy, Foreign Aid, Security, Development, NGO, TİKA.