Ergenlerde akran zorbalığının bireysel ve çevresel değişkenler tarafından yordanması
The prediction of peer bullying in adolescents by individual and environmental variables
Yazar: ABDULKADİR ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAMIK KEMAL HASPOLAT
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, ergenlerde akran zorbalığı üzerinde; bireysel (yaş, cinsiyet, temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi) ve çevresel (ergen ebeveyn ilişkileri, arkadaşlık ilişkileri, mağdur olma) değişkenlerin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, iki ya da daha fazla sayıdaki değişken arasındaki değişimin varlığını ortaya koymayı hedeflediğinden, yordamaya yönelik korelasyonel bir çalışmadır. Çalışma grubu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzincan ilinde yer alan ortaokul ve lise kademelerinde öğrenim gören öğrenciler yer almakta, 516 kız (%62,1) ve 315 erkek (%37,9) olmak üzere toplam 831 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Akran İlişkileri Ölçeği, Ergen-Ebeveyn İlişkileri Ölçeği, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Verilerin analizinde Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre cinsiyet, yaş, temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi, ergen ebeveyn ilişkisi ve mağdur olma değişkenlerinin, ergenlerin zorbalık düzeylerinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu, arkadaş ilişkisi değişkeninin ise anlamlı bir yordayıcısı olmadığı bulunmuştur. Mağdur olmanın en güçlü yordayıcı olduğu, modelin ergenlerin zorbalık düzeyinin yaklaşık %34'ünü açıkladığı tespit edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, geliştirilecek bireysel ve aile katılımlı müdahalelerin, ergenlerde akran zorbalığının önlenmesinde etkili olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effects of individual (age, gender, inhibition of basic psychological needs) and environmental (adolescent parental relationships, friendship relationships, being victimized) variables on peer bullying in adolescents. Since the research aims to reveal the existence of change between two or more variables, it is a predictive correlational study. The study group consisted of a total of 831 students, 516 female (62.1%) and 315 male (37.9%) students studying at secondary and high school levels in Erzincan province in the 2022-2023 academic year. Personal Information Form, Peer Relationship Scale, Adolescent-Parent Relationship Scale, Peer Bullying Identification Scale Adolescent Form, Satisfaction and Inhibition of Basic Psychological Needs Scale were used in the study. Hierarchical Regression Analysis was used to analyze the data. According to the results obtained from the study, it was found that gender, age, inhibition of basic psychological needs, adolescent-parent relationship and victimization variables were significant predictors of adolescents' bullying levels, while the variable of friendship relationship was not a significant predictor. It was determined that being victimized was the strongest predictor and the model explained approximately 34% of the bullying level of adolescents. The results obtained from this study suggest that individual and family-participated interventions to be developed can help prevent peer bullying in adolescents.