Avrupa Birliği'nde yenilenebilir enerji yatırımlarının teşvikine dair düzenlemelerin Avrupa Birliği hukukuna uygunluğunun değerlendirilmesi
Assessment of the compliance of the regulations on promotion of renewable energy investments in the European Union with European Union law
Yazar: HALİL ÇEÇEN
Danışman: PROF. DR. FARUK KEREM GİRAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Enerji = Energy ; Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Teşvikler = Incentives ; Yatırım teşvikleri = Investment incentives ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Bu doktora tezinde Avrupa Birliği'nde yenilenebilir enerji yatırımlarının teşvik edilmesine yönelik gerçekleştirilen düzenlemelerin hem Avrupa Birliği yerel hukukuna hem de Avrupa Birliği hukuku çerçevesinde uluslararası hukuka uygun olup olmadığı sorusu araştırılmıştır. Bu çerçevede birinci bölümde Antlaşmalarda ve ikincil hukukta Birliği ve üye devletleri bu hususta bağlayan hükümler ve Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları dikkate alınarak, üye devletlerin yenilenebilir enerji yatırımlarına dair destek mekanizmalarının Antlaşmalardaki hükümlere, bilhassa ortak pazar ilkelerine uygunluğu değerlendirilmiştir. Elde edilen neticede, iklim değişikliği ile mücadele ve çevrenin korunması ilkesi ile serbest dolaşım ilkeleri arasında çatışmanın olduğu ve bu çatışmanın Birlik düzeyinde yenilenebilir enerji projeleri oluşturularak ve üye devletlerin kendi aralarında ortak projelerin yaygınlaştırılması sağlanarak dengelenmeye çalışıldığı gözlemlenmiştir.
İkinci bölümde ise, üye devletlerin yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelik olarak gerçekleştirdikleri düzenlemelerin Avrupa Birliği hukuku çerçevesinde uluslararası hukuka uygun olup olmadığı sorusu tartışılmıştır. Bu çerçevede, Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmaları ve Enerji Şartı Anlaşması hükümleri ile Avrupa Birliği'nin akdettiği serbest ticaret anlaşmaları ele alınmıştır. Ayrıca, yenilenebilir enerji yatırımlarından doğan uyuşmazlıklara dair tahkim yargılamalarındaki kararlar ile ABAD'ın kararları incelenmiş, ortaya çıkan ihtilaflara dair Avrupa Birliği'nin çözüm arayışı araştırılmıştır. Elde edilen neticede bilhassa yenilenebilir enerji sektöründe sıklıkla uygulanan tarife garantilerinin çevrenin korunması çerçevesinde meşrulaştırılabileceği ancak, aynı hususun yerel aksam zorunluluklarında mevcut olmadığı saptanmıştır. Ayrıca tahkim yargılamaları ile Avrupa Birliği hukuku arasında da çatışmaların gözüktüğü tespit edilmiştir. Bu çatışmaların ortadan kaldırılabilmesi için çözüm ise, Enerji Şartı Anlaşması'nın modernleştirilmesi ve Enerji Şartı Anlaşması'nın Paris İklim Anlaşması'na uygun hale getirilmesi olarak gözükmektedir. Ayrıca çok taraflı yatırım mahkemesinin kurulması da uluslararası yatırım hukuku çerçevesinde yenilenebilir enerji yatırımlarından doğan uyuşmazlıkların çözümünde Avrupa Birliği hukuku ile uluslararası hukukun uyumunun sağlanmasına katkıda bulunacaktır.

Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir Enerji Yatırımları, AB Enerji Hukuku,  Ortak Ticaret Politikası, Enerji Şartı Anlaşması, DTÖ Kuralları, Yerel Aksam Zorunlulukları, Çok Taraflı Yatırım Mahkemesi, Achmea kararı, Komstroy kararı, Yeni Nesil Serbest Ticaret Anlaşmaları.

Abstract:
This dissertation is an inquiry into the question of whether the regulations enacted in the European Union in relation to promotion of renewable energy investments are in compliance with European Union domestic law and also with international law within the framework of European Union law. Within this context, the first chapter is a review of the compliance of the Member States' support schemes for renewable energy investments with the provisions of the Treaties, particularly with the common market principles, considering the provisions of the Treaties and secondary law binding the Union and the Member States in this respect and the judgments of the Court of Justice of the European Union. It was observed in this review that there was a conflict between the principles of free movement and the principle of climate change mitigation and environmental protection, and that efforts were made to resolve this conflict by establishing renewable energy projects at Union level and increasing common projects between the Member States.
The second chapter delves into the question of whether the regulations enacted by the Member States with regards to renewable energy investments are in compliance with international law within the framework of European Union law. Within this context, provisions of the World Trade Organization Agreements and the Energy Charter Treaty and the free trade agreements concluded by the European Union were discussed. In addition, the arbitral awards and the Court of Justice of the European Union judgments regarding disputes arising from renewable energy investments were examined, and the European Union's search for resolution of these disputes were discussed. It was concluded that feed-in tariffs, widely implemented in the renewable energy sector, may be legitimized within the context of environmental protection but this did not apply to local content requirements. It was also found that there were conflicts between arbitral proceedings and European Union law. The solution to these conflicts is apparently the modernization of the Energy Charter Treaty and harmonization thereof with the Paris Agreement. In addition, establishment of a multilateral investment court will contribute to ensuring the harmony of European Union law and international law as to settlement of the conflicts arising from renewable energy investments within the context of international investment law.   

Key Words: Renewable Energy Investments, EU Energy Law, Common Commercial Policy, Energy Charter Treaty, WTO Rules, Local Content Requirements, Multilateral Investment Court, Achmea Decision, Komstroy Decision, New Generation Free Trade Agreements.