Risk toplumu ve din: Sosyolojik bir inceleme
Risk society and religion: A sociological study
Yazar: MUSTAFA GÜNERİGÖK
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHAP TAŞTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Beck, Ulrich = Beck, Ulrich ; Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Modern toplum = Modern society ; Risk = Risk ; Risk toplumu = Risk society ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis

Özet:
Risk Toplumu ve Din: Sosyolojik Bir İnceleme adlı bu çalışma,  risk toplumu kuramı ve din arasındaki ilişkiye dair Ulrich Beck merkezli bir okuma sunmaktadır. Beck'e göre modern toplum bir risk toplumu haline gelmiştir. Çalışmamızın temel kavramlarından biri olan risk, insani eylemler ve bu eylemlerin nasıl gerçekleşeceğine dair alınan kararlarla ilgilidir. Risk toplumu ise sanayi sonrası toplumdan ileri modern topluma doğru evrilen çağdaş dünyanın yeni kuramları arasında yer alan sosyolojik bir paradigmadır. Bu anlatıda modernleşme tasavvuru düşünümsel risk üzerinden temellendirilmektedir. Buna göre makro-sosyolojik süreçleri geç modern toplumun özelliklerinde yakalamaya çalışan; düşünümsel modernleşme, küreselleşme, kozmopolitleşme, (dinsel) bireyselleşme ve sekülerleşme gibi kavramsal argümanlarla söylemlerini inşa eden bu kuram, son zamanlarda ileri modern toplumu tanımlama girişimlerinin merkezine yerleşmiş görünmektedir. Çalışmanın risk toplumu ve dinle ilgili iddiası ise şudur: Düşünümsel modernleşme ile birlikte din olgusu yaşanılmakta olan modernleşme sürecinden etkilenerek düşünümselleşmektedir. Bu çerçevede sabit din ve düşünümsel dinsellik zorunlu bir şekilde birbirlerinden ayrılmaktadır. Düşünümsel dinsellik modernleşme sürecinde sabit dinden ayrışarak kozmopolitan vizyonda düşünümsel-sekülerleşme bağlamında kendine ait bir Tanrı formu içinde bireyselleşmektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Ulrich Beck, risk, risk toplumu, düşünümsel dinsellik, düşünümsel modernleşme.

Abstract:
This study named Risk Society and Religion: A Sociological Study presents an Ulrich Beck-centered-reading related to risk society theory and its relation with religion. According to Beck, modern society has become a risk society. Risk, one of the basic concepts of our study, is related to humanitarian actions and the decisions about how these actions realise. Risk society is a sociological paradigm taking place among the new theories of the contemporary world which changes from post-industrial society to advanced modern society. In this story, modernization concept is justified over reflexive risk. According to this, that theory, which tries to catch macro-sociological processes in late modern societies features, establishes its rethoric with conceptual arguments such as reflexive modernization, globalization, being cosmopolite, (religious) individualization and secularization, seems that it has recently nestled in the center of advanced modern society definition initiatives. The claim of this study related to risk society and religion is this: together with reflexive modernizaton, the phenomenon of religion becomes reflexive as it is influenced by the process of modernization which is lived. In this framework, fixed religion and reflexive religiosity are seperated in a compulsory way. Reflexive religiosity individualizes in cosmopalitan vision, in the context of reflexive-secularization, in a God form which belongs to itself.

Keywords: 
Ulrich Beck, risk, risk society, reflexive religiosity, reflexive modernization