Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza sıklığının belirlenmesi (Spor bilimleri fakültesi örneği)
Determination of the orthorexia nervosa prevalence in university students (Sample of faculty of sports sciences)
Yazar: GÖKÇEN DEMİR
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL SAVUCU
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Spor Bilimleri Fakültesi = Faculty of Sports Sciences ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
İlk kez 1997 yılında tanımlanan ve sağlıklı beslenme takıntısı olarak bilinen Ortoreksiya Nervoza (ON), alınan kalori miktarı ve ince görünümden çok sağlıklı beslenme isteği ile ilişkilidir. Spor yapan kişiler ON riski taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, spor ile ilgili eğitim alan öğrenciler arasında ON yaygınlığını tespit etmek, yeme tutumları ve demografik değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışma, Fırat Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 368 öğrenci (132 kız, 236 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin sağlık durumları, eğitim bilgileri ve sosyo-demografik özelliklerinin belirlenmesi için anket formu kullanılmıştır. ON eğiliminin değerlendirilmesi için ORTO-15 ölçeği ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla Yeme Tutum Testi (YTT-40) kullanılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaşlarının ortalaması 22,75±3,61 yıldır. Öğrencilerin % 6'sı evli, % 93,8'i bekârdır. Öğrencilerin % 44'ü beslenme dersi almıştır. Beden kütle indeksi (BKİ) ortalamaları 22,71±2,92 kg/m²'dir ve % 76,1'i normal, %5,7'si zayıf, % 16'sı kilolu ve % 2,2'si obezdir. Düzenli fiziksel aktivite yapan öğrencilerin sıklığı % 65,5'tir. Öğrencilerin ORTO-15 ortalama puanı 36,57±4,5 ve YTT-40 ortalama puanı 18,09±18,41'dir. Evli öğrencilerin ortorektik eğilimi diğer öğrencilerden anlamlı olarak fazladır (p<0,05). Kız öğrencilerin YTT-40 puanları daha yüksektir (p<0,05). Öğrencilerin beslenme dersi alma durumlarına göre ORTO-15 ve YTT-40 skorları arasında farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Düzenli fiziksel aktivite yapan öğrencilerin ON eğilimi diğer öğrencilerle kıyaslandığında daha fazladır (p<0,05). ORTO-15 ile YTT-40 skorları arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki saptanmıştır (r=-0,366, p=0,000). ON ile ilgili tartışmalar güncelliğini korumaktadır. Prevalansı giderek artmakta olan ON ile ilgili kapsamlı çalışmaların yapılması tanı ve tedavi aşamalarına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Orthorexia Nervosa (ON), first described in 1997 and known as a healthy eating obsession, is associated with the desire for healthy eating rather than the amount of calories taken and thin appearance. People who play sports are at risk of ON. The aim of this study is to determine the prevalence of ON among students receiving sports education and to examine the relationships between eating attitudes and demographic variables. The study was carried out with 368 students (132 girls, 236 boys) studying at the Faculty of Sports Sciences of Fırat University. A questionnaire form was used to determine the health status, educational information and socio-demographic characteristics of the students. The ORTO-15 scale was used to evaluate ON tendency and the Eating Attitude Test (YTT-40) was used to evaluate eating behaviors. The average age of the students participating in the study was 22.75±3.61 years. 6% of the students are married and 93.8% are single. 44% of the students took nutrition lessons. The mean body mass index (BMI) is 22.71±2.92 kg/m² and 5.7% are underweight, 76.1% are normal, 16% are overweight and 2.2% are obese. The frequency of students doing regular physical activity is 65.5%. The students' ORTHO-15 mean score was 36.57±4.5 and the EAT-40 mean score was 18.09±18.41. Orthorexic tendency of married students was found to be higher than other students (p<0.05). YTT-40 scores of female students were higher (p<0.05). No difference was found between the ORTO-15 and YTT-40 scores according to the students' nutritional status (p>0.05). The ON tendency of the students who do regular physical activity is significantly higher than the other students (p<0.05). A weak negative correlation was found between ORTHO-15 and EAT-40 scores (r=-0.366, p=0.000). Conducting comprehensive studies on ON, the prevalence of which is increasing, will contribute to the diagnosis and treatment stages.