Down sendromlu süt çocuklarının beslenme durumları ile vitamin ve mineral düzeylerinin incelenmesi
Investigation of nutritional status and vitamin and mineral levels of infants with down syndrome
Yazar: İBRAHİM UĞUR DELER
Danışman: PROF. DR. SEVCAN ERDEM
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebekler = Infant ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Down sendromu = Down syndrome ; Mineraller = Minerals ; Vitaminler = Vitamins ; Çinko = Zinc ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, Down sendromlu ve sağlıklı süt çocuklarının beslenme alışkanlıkları ile kan vitamin ve mineral düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza süt çocukluğu döneminde bulunan 53 Down sendromu çocuk ve benzer yaş ve cinsiyette sağlıklı ek hastalığı olmayan sağlıklı çocuklar dahil edildi. Tüm katılımcıların ailesine demografik verileri ve annenin/çocuğun beslenme alışkanlıklarını sorgulayan anket yüz yüze yöntem ile uygulandı. Ayrıca tüm katılımcılardan 5 ml kan örneği alınarak bu örnekten hemogram (Beyaz küre hematokrit, hemoglobin, platelet ve MCV), vitamin B12, folik asit, vitamin D3, ferritin, demir, toplam demir bağlama kapasitesi, selenyum ve çinko değerleri çalışıldı.
Bulgular: Down sendromu hastaları ve sağlıklı kontroller arasında yaş ve doğum kilosu açısından fark olmadığı gözlendi (p>0,05). Down sendromu olan grupta kardeş sayısının, anne ve baba yaşının sağlıklı kontrollere göre anlamlı seviyede yüksek olduğu saptandı (p=0,001). Down sendromu olan gruptaki çocukların vücut ağırlığı persentili diğer gruba göre yüksek ve baş çevresi ölçümleri ise sağlıklı kontrollere göre düşük saptandı (sırasıyla p=0,049 ve p=0,002). Diğer vücut ölçümleri açısından her iki grup arasında anlamlı fark olmadığı saptandı (p>0,05). Sağlıklı kontrollerin ortalama çinko düzeylerinin Down sendromu olan hastalara göre anlamlı seviyede yüksek olduğu saptandı (p=0,017). Vitamin B12, toplam demir bağlama kapasitesi, ferritin, vitamin D3 ve selenyum değerleri açısından iki grup arasında fark olmadığı gözlendi (p>0,05). Folat ve demir değerlerinin ise Down sendromu olan hastalarda sağlıklı kontrollere göre daha yüksek olduğu tespit edildi (p=0,042). İkinci altı ayda arasında anne sütü ve ek gıda ile beslenen çocukların selenyum seviyelerinde düşüklük olduğu tespit edildi (p=0,017). İlk 6 aydaki beslenme alışkanlıkları ile selenyum düzeyleri arasında bir ilişki tespit edilmedi (p=0,079). Çocukların ve annelerin beslenme alışkanlıkları ve demografik veriler ile selenyum ve çinko düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptandı (p>0,05). 
Sonuç: Çalışmamız sonucunda Down sendromlu çocukların beslenme alışkanlıkları ile vitamin ve mineral düzeyleri arasında bir ilişki olmadığı saptandı. Sağlıklı çocuklar ile Down sendromlu çocuklar arasında gözlenen vitamin ve mineral düzeylerindeki farklılıkların özellikle metabolizmada gözlenen değişikliklerden kaynaklandığı düşünüldü. Ancak yine de bu çocuklarda gözlenen eser element ve vitamin düzensizlikleri konusunda farkında olunması ve herhangi bir eksiklik durumunda daha erken müdahale edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlığı, Çinko, Down sendromu, Selenyum

Abstract:
Objective: In our study, it was aimed to show the relationship between the nutritional habits of healthy infants and infants with Down syndrome and their blood vitamin and mineral levels.
Material and Method: Our study included 53 children who have Down syndrome, and healthy children of similar age and gender without any additional disease. A face-to-face questionnaire was applied to the families of all participants, questioning the demographic data and nutritional habits of the mother/child. In addition, 5 ml blood samples were taken from all participants and hemogram (White blood cell hematocrit, hemoglobin, platelet and MCV), vitamin B12, folic acid, vitamin D3, ferritin, iron, total iron binding capacity, selenium and zinc values were studied from this sample.
Results: It was observed that there was no difference between Down syndrome patients and healthy controls in terms of age and birth weight (p>0.05). The number of siblings and the age of the mother and father were found to be significantly higher in the group with Down syndrome compared to the healthy controls (p=0.001). The body weight percentile of the children in the Down syndrome group was higher than the other group, and the head circumference measurements were lower than the healthy controls (p=0.049 and p=0.002, respectively). There was no significant difference between the two groups in terms of other body measurements (p>0.05). The mean zinc levels of healthy controls were found to be significantly higher than those of patients with Down syndrome (p=0.017). It was observed that there was no difference between the two groups in terms of vitamin B12, total iron binding capacity, ferritin, vitamin D3 and selenium levels (p>0.05). Folate and iron levels were found to be higher in patients with Down syndrome than in healthy controls (p=0.042). It was determined that the selenium levels of children fed with breast milk and supplementary food between the second six months of age were low (p=0.017). No correlation was found between dietary habits and selenium levels in the first 6 months (p=0.079). It was determined that there was no significant relationship between the nutritional habits and demographic data of children and mothers, and selenium and zinc levels (p>0.05).
Conclusion: As a result of our study, it was determined that there was no relationship between the nutritional habits of children with Down syndrome and their vitamin and mineral levels. The differences in vitamin and mineral levels observed between healthy infants and infants with Down syndrome were thought to be due to the changes observed in metabolism. However, it is recommended to be aware of trace element and vitamin irregularities observed in these children and to intervene earlier in case of any deficiency.

Key Words: Down syndrome, Nutritional habits, Selenium, Zinc