Yetişkin bireylerin probiyotik besinler hakkında bilgi düzeyi ve tüketim durumlarının belirlenmesi
Determination of knowledge and consumption level of probiotic nutrient on adult individuals
Yazar: RABİA ZEREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZERSON  KOÇ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Bilinçli tüketim = Conscious consumption ; Probiyotikler = Probiotics ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırma; yetişkin bireylerin probiyotik besinler hakkındaki bilgi düzeylerini ve tüketim durumlarını belirlemek amacıyla planlanmıştır. Ağustos 2012 - Ocak 2013 tarihleri arasında Mersin ilindeki dört özel bankada çalışan, 18-50 yaş aralığındaki 62'si erkek, 55'i kadın toplam 117 banka çalışanına anket formu uygulanarak yapılmıştır. Katılımcılara ait genel bilgiler ve demografik durum sorgulanmıştır. Boy ve ağırlık değerleri sözlü bildirim ile kaydedilmiştir. Probiyotik besin kavramının bilinilirliği, tüketim durumu ve nedenleri, tüketim sıklığı ve miktarı, probiyotik besin tüketimini etkileyen faktörlerin neler olduğu, katılımcıların hangi hastalıklarına fayda sağladığına dair bilgiler edinilmiştir. Katılımcıların probiyotik besinlerle ilgili öngörülerine yönelik ifadelerin yer aldığı tablo değerlendirilmiştir. Katılımcıların %67,5'i probiyotikleri doğru tanımlamış, büyük çoğunluğu probiyotik mikroorganizmaları bildiğini ifade etmiştir. Katılımcıların %66,4'ü probiyotik besin tükettiğini belirtirken, %33,6'sı tüketmediğini belirtmiştir. Probiyotiklerin en yaygın tüketim nedeni; %61,7 sindirim sistemine faydalarının olması, tüketmeme nedeni ise %51,1 "ne olduğunu bilmeme" olarak bulunmuştur. Araştırma sonucu katılımcıların %72'si bu ürünlerden fayda gördüğünü belirtirken, en çok fayda görülen hastalıkların %58,2 kabızlık, %29,9 alerji ve %22,4 diyare olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada zayıf bireylerin %85,7'sinin, normal ağırlıklı bireylerin %75,6'sının probiyotik besin tükettiği saptanmışken, obez bireylerde bu oran %55,6 olarak bulunmuştur. Probiyotik besin tüketimi ile Beden Kütle İndeksi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). En çok tüketilen probiyotik besinler sırasıyla; probiyotik yoğurt, kefir, probiyotik süt, probiyotik peynir ve kımızdır. Probiyotik besinlerden fayda gören bireylerin, fayda görmeyenlere oranla, probiyotik besin tüketim sıklığının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu SPSS 20.0 veri analiz programı ile saptanmıştır (p<0,10). Sağlığın korunması ve geliştirilmesinde önemli rolü olan probiyotik besinlerin tanınması ve yeterli düzeyde tüketiminin sağlanması toplum sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Probiyotiklerin sağlık üzerine olumlu etkilerini gösteren çalışmaların her geçen gün artmasına paralel olarak; probiyotik tüketimi ve bilgi düzeyinde de artış olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Probiyotik, tüketim, bilinilirlik düzeyi, sağlık

Abstract:
DETERMINATION OF KNOWLEDGE AND CONSUMPTION LEVEL OF PROBIOTIC NUTRIENT ON ADULT INDIVIDUALS
This research is planned to determine the level of knowledge and consumption of probiotic foods  among 62 men, 55 women in a total of 117 employees in the 18-50 age range, which are working at four different private bank in Mersin, between August 2012 and January 2013. General information and demographic situation of the participants were questioned. Height and weight values recorded by verbal declaration. Information about knowledge of probiotic nutrition notion, level and causes of consumption, consumption frequency and portion, factors affecting the probiotic food consumption, diseases that individuals benefited have been claimed. The table where the individuals' projections about probiotic foods were evaluated. %67,5 of participants had correct definition for probiotics and the majority of respondents stated that they have knowledge about probiotic microorganisms. %66,4 of participants consume probiotic food and %33,6 of them do not. The most common reason of probiotic consumption is benefit to the digestive system with a percentage of %61,7; and the cause of non-consumption is "do not know what it is" with %51,1 percentage. Research results show that %72 of participants said that they benefit from these products while the most benefited diseases are constipation, allergy and diarrhea with percentages of %58,2, %29,2 and %22,4 respectively. While %85,7 of weak individuals and %75,6 of normal weighted individuals have been consuming probiotic nutrition, this rate is %55,6 among obese people. There is a relationship between probiotic food consumption and BMI (p<0,05). The most consumed foods are respectively; probiotic yoghurt, kefir, probiotic milk, probiotic cheese and kımız. By using SPSS 20.0 data analysis sofware, it was determined that the frequency of the consumption of probiotic foods among the individuals who are benefiting from probiotic foods is significantly higher than the individuals who do not receive any benefit (p<0,10). Recognition and ensuring the adequate level of consumption of probiotic foods -which have a significant role in protecting and developing health- are of great importance in terms of public health. We can say that there is an increase in the consumption of probiotics in parallel with the increase in number of studies showing the positive effects of probiotics on health.
Key words: Probiotic, consumption, level of knowledge, health