Kemik iliği nakli yapılan hastalarda hemşirelik eğitiminin oral mukozite etkisi
The effect of nursing education on oral mucosity in bone marrow transplant patients
Yazar: RECEP TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMURAN CERİT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşirelik = Nursing ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation

Özet:
Bu araştırma kemik iliği nakli yapılan hastalarda verilen hemşirelik eğitminin oral mukozit (OM) sıklığı ve şiddetine etkisini incelemek amacıyla; randomize kontrollü çalışma olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemine, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Erişkin Kök Hücre Nakil Ünitesi'nde ve Medstar Antalya Hastanesi Prof. Dr. İhsan Karadoğan Kemik İliği Nakli Ünitesi'nde yatarak tedavi edilen, 18 yaş ve üzeri, Türkçe konuşabilen ve iletişim engeli olmayan, kemik iliği nakli hazırlığı yapıldığı süreçte OM'si olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar alınmıştır. Araştırma öncesi gerekli izinler alınmış olup, hasta sayısını belirlemek amacıyla power analizi yapılmıştır. Kapalı zarf randomizasyon yöntemi kullanılarak deney grubu (n=34) ve kontrol grubu (n=34) oluşturulmuştur. Deney grubuna oral mukozit hasta eğitimi verilmiş olup, kontrol grubuna ise kliniğin rutin protokolü uygulanmıştır. Araştırmanın verileri: Hasta Tanılama Formu, DSÖ Oral Toksisite Ölçeği, Hematoloji Hastalarında Oral Mukozit Risk Değerlendirme Ölçeği ve Ağız Tanılama Rehberi ile toplanmıştır. Hastaların ağız içi değerlendirmeleri yatış günü, nakil günü, nakilden sonraki 7.-14. günde yapılmıştır. Verilerin analizinde Ki-kare analizi, Mann Whitney U testi, McNemar testi, Kruskal Wallis testi ve t testi kullanılmıştır. 
Üçüncü değerlendirmede deney grubunun DSÖ Oral Toksisite Ölçeği puanları, kontrol grubundan daha düşük bulunmuştur. Deney grubunda olan hastaların OM hasta eğitimi öncesi ve sonrasında ölçülen Özyönetim Bilgi Düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonuçları; kemik iliği nakli yapılan hastalarda verilen hemşirelik eğitiminin OM'ye etkisi olduğunu göstermektedir. KT tedavisine başlamadan önce KİT hastalarına OM yönelik hasta eğitimi verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This randomized and controlled study aims to examine the effect of nursing education given in bone marrow transplant patients on the frequency and severity of oral mucositis (OM). The sample of the research included patients who were hospitalized at Akdeniz University Hospital Adult Stem Cell Transplantation Unit and Medstar Antalya Hospital Prof. Dr. Ihsan Karadoğan Bone Marrow Transplantation Unit, aged 18 and over, who could speak Turkish and had no communication barriers, who did not have oral mucositis during the preparation for bone marrow transplantation, and who agreed to participate in the study were recruited. Necessary permissions were obtained before the study, and power analysis was carried out to determine the number of patients. The experimental group (n=34) and control group (n=34) were formed by using the closed-envelope randomization method. Oral mucositis patient instructions were given to the experimental group, and the routine protocol of the clinic was applied to the control group. The data of the study were collected with the Patient Diagnosis Form, the WHO Oral Toxicity Scale, the Oral Mucositis Risk Assessment Scale in Hematology Patients, and the Oral Assessment Guide. Intraoral evaluations of the patients were made on the day of hospitalization, the day of the transplant, and the 7th-14th day after the transplant Chi-square analysis, Man Whitney U test, McNemar test, Kruskal Wallis test, and t-test were used in the analysis of the data.
In the third evaluation, the WHO Oral Toxicity Scale scores of the experimental group were found to be lower than the control group. It was found that there was a statistically significant difference between the Self-Management Knowledge Levels measured before and after the OM patient education in the experimental group (p<0.05). Study results; show that the nursing education given to patients who have undergone bone marrow transplantation affects OM. It is recommended to give patient instructions about OM to SCBT patients before starting KT therapy.