Aişe Teymur'un modern şiirdeki yeri
Aisha Teymur's position in modern poetry
Yazar: NEŞE ERBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ALABALIK
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Arap edebiyatı = Arabian literature ; Modern sanat = Modern art ; Mısır = Egypt ; Mısır edebiyatı = Egyption literature ; Teymur, Aişe = Teymur, Aişe ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
19. yüzyılın ikinci yarısına damgasını vuran Mısır'lı şair Aişe Teymur, 19.Yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında genel olarak edebiyatta özel olarak da "Modern Arap Edebiyatı"nın nadir kadın Müslüman şahsiyetlerinden birisidir.

Çağdaşları el-Barûdî ve es-Saâtî ile beraber Aişe Teymur'un edebî sahada ortaya koymuş olduğu eserler, söz konusu dönem Mısır edebiyatının en yüksek seviyeli ürünlerini yansıtmaktadır.

"Kadın uyanışının öncüsü" olarak da gösterilen Aişe Teymur, aynı zamanda modern tarihçilerin ifade ettiği gibi Hidiv İsmail döneminin sosyal ve edebî alandaki reformlarının öncülerinden biri olarak da gösterilmektedir. 

Aişe Teymur, şiir alanındaki Arapça Divanı "Hılyetü't-tırâz"ın yanı sıra Türkçe ve Farsça şiirler de yazması sebebiyle "üç dilli şair" olarak adlandırılmış olup, nesir alanında da üç değerli eser bırakmıştır. Bunlar "Netâicü'l-ahvâl fi'l-akvâli ve'l-ef'âl", "el-Likâ ba'de'ş- şetât " ve "Mir'âtü't-teemmül fi'l-umûr"dur. 

Manzum eserlerini daha çok medih, mersiye ve gazel tarzında yazmış olan Aişe Teymur'un şiirinde "gazel" divanının üçte birini teşkil etmektedir. Kendisinden önceki kadın şairlerinin ifade edemediği şekilde duygularını cesaretle ifade etmiş olması, onu kendisinden sonra gelen şairler ve edebiyatçılar açısından çığır açan ve ilham kaynağı olan bir öncü konumuna yükseltmiştir.
 
Sosyal konuları içeren şiirlerinde Barûdi'nin üslûp, teşbih ve kinaye'de izlediği yolu takip etmiş olan Aişe'nin edebi üslûbu'nun etkisi, öğrencilerinden Emine Necib ve Bâhise el- Bâdiye'de açıkça gözükmektedir.

Abstract:
Aisha Teymur who left her mark on the second half of the 19th century is one of the rare female Muslim figures in the field of literature especially in "Modern Arabic Literature" in the late 19th and early 20th centuries.

The works that Aisha Teymur asserted with al-Barûdî and es-Saâtî who are her contemporaries in the literary field reflects the most precious and rare works of Egyptian literature in the period in question.

In addition to being shown as 'the pioneer of women's awakening', Aisha Teymur has also been portrayed as one of the initials of the social and literary reforms in the Khedive Ismail era, as modern historians have pointed out. 

Aisha Teymur was named as a trilingual poet due to the fact that she wrote poetry in Turkish and Persian as well as her Arabic divan "Hılyetu't-tıraz" and she left three valuable works in prose (nesir) field. These are following as: "Netâicü'l-ahvâl fi'l-akvâli ve'l-ef'âl", "el-Likâ ba'de'ş- şetât"and "Mir'âtü't-teemmül fi'l-umûr".

The poem of Aisha Teymur, who wrote her poetical (manzum) works mostly in the style of praise (medih), elegy (mersiye) and gazelle (gazel). The gazelle genre constitutes one-third of her divan. The fact that the writer had precisely expressed her feelings in a way that women poets could not express before has elevated her to be a groundbreaking and inspiring leader for the future poets and writers.

The influence of the literary style of Aisha Teymur, who had followed the path of Barûdi in social issues contained in poems with regards to style, similitude, and allusion is evident in the works of Emine Necib and Bâhise el- Bâdiye.