Nohutun (Cicer arietinum L.) F2 döllerinde verim ve verim unsurlarının karşılaştırılması
Comparison of F2 offsprings of chickpea (Cicer arietinum L.)for grain yield and yield components
Yazar: MURAT TUNÇ
Danışman: PROF. DR. BEHİYE TUBA BİÇER
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Cicer arietinum = Cicer arietinum

Özet:
Bu araştırmada Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanında 2020 yılı ilkbahar yetiştirme döneminde nohutta 4 anaç ve bunların yarım diallel melezlemesinden elde edilen 6 F2 kombinasyonunda bitkisel ve tarımsal özellikler yönünden genetik parametreler ve genel ve özel uyum yeteneği tahmin edilmiştir. Çalışma tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada %50 çıkış gün sayısı, ilk çiçeklenme gün sayısı, %50 çiçeklenme gün sayısı, ilk bakla çıkış gün sayısı, 100 tane ağırlığı, bitki tane verimi, bitki boyu, bitkide dal sayısı, bitkide bakla sayısı, bitki yaş ve kuru ağırlığı, sap yaş ve kuru ağırlığı, bitkide yaprak sayısı, yaprak alanı, yaprak kuru ağırlığı, boğum arası uzunluk, ilk çiçeğin çıktığı boğum numarası,  boğum kalınlığı, antraknoz, kanopi, yatma durumu, normalleştirilmiş vejetasyon farklılık indeksi (ndvı) özellikleri incelenmiştir. İlk çiçeklenme gün sayısı, bitki boyu, 100 tohum ağırlığı, bitkide yaprak sayısı, boğum arası uzunluğu, antraknoz hastalığı ve yatma özellikleri yönünden eklemeli genetik varyans önemli bulunmuştur.  Bitkide bakla sayısı, bitkide tane verimi, bitkide sap yaş ve kuru ağırlığı, bitkide dal sayısı, bitkide yaprak alanı, yaprak kuru ağırlığı, ilk çiçeğin çıktığı bogum numarası yönünden dominant gen etkisi önemli bulunmuştur. Dar anlamda kalıtım derecesi bitki boyunda 0.42, bakla sayısında 0.12, 100 tohum ağırlığında 0.77 olarak bulunmuştur. En yüksek bitki tane verimi değeri Çağatay x Ak 71114 melezinden, en yüksek 100 tane ağırlığı İspanyol anaçtan elde edilmiş Çağatay x İspanyol melezi bu anacı izlemiştir.

Abstract:
This research was carried out in Dicle University Faculty of Agriculture during the spring season in 2020. Genetic parameters and general and specific adaptability were estimated for plant and agricultural traits in 4 parents and their 6 F2 combinations obtained from their half-diallel crossbreeding in chickpea. The study was carried out randomized complete blocks design with 3 replications. In the study, days to 50% emergence, days to first flowering, days to 50% flowering, days to first pod emergence, 100 seed weight, plant seed yield, plant height, number of branches, leaves, pods per plant, plant and stem fresh and dry weight, leaf area, leaf dry weight, internode length, the first flower node number, internode thickness, anthracnose disease, canopy, lodging habitus, normalized vegetation difference index (NDV) were examined. Additive genetic variance was significant for days to first flowering, plant height, 100 seed weight, number of leaves per plant, internode length, anthracnose disease and lodging. The dominant gene effect was significant for seed yield per plant, number of branches, pods and branches per plant, leaf area, leaf dry weight, the first flower node number. In the narrow sense heritability degree was 0.42 in the plant height, 0.12 in the number of pods per plant, and 0.77 100 seeds weight. The highest plant seed yield was obtained from Çağatay x Ak 71114 hybrid and the highest 100 grain weight was obtained from Spanish parent, followed by Çağatay x Spanish crossbred.