Nazofarenks kanserli hastaların radyoterapisinde helikal tomoterapi ve volümetrik ark tedavi tekniklerinin dozimetrik karşılaştırılması
Dosimetric comparison of helical tomotherapy and volumetric arc therapy techniques in radiotherapy of patients with nasopharynx cancer
Yazar: FATMA CERİT AVCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÇETİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDIN ÇAKIR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Nazofarengeal hastalıklar = Nasopharyngeal diseases ; Nazofarengeal neoplazmlar = Nasopharyngeal neoplasms ; Nazofarenks = Nasopharynx ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tomoterapi = Tomotherapy

Özet:
Nazofarenks kanseri yaygın olarak görülen bir baş ve boyun kanseridir. Anatomik kısıtlamalar ve yüksek radyosensitivite nedeniyle Radyoterapi, Nazofarenks bölgesinde oluşan kanserler için birincil tedavi yöntemi olarak kabul edilmektedir. Radyoterapide çeşitli cihazlar ve tedavi planlama teknikleri kullanılmaktadır. Tedavinin istenildiği gibi gerçekleştirilebilmesi için farklı tedavi planlama tekniklerinin birbirlerine göre avantaj ve dezavantajlarının anlaşılması önem taşımaktadır
Bu tez çalışmasında, nazofarenks kanseri hastalarında Tomoterapi tedavi cihazı kullanılarak gerçekleştirilen Helikal Tomoterapi (HT) tedavi ve Linac tedavi cihazı kullanılarak gerçekleştirilen Volümetrik Modüle Ark Tedavi (VMAT) tedavi tekniklerinin hedef ve kritik organların aldığı dozlar açısından karşılaştırılması hedeflenmiştir.
Bu bağlamda, Ali Osman Sönmez Onkoloji Hastanesi'nde nazofarenks kanser tanısı konmuş ve tedavi süreci tamamlanmış 12 hasta randomize seçilerek retrospektif bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, söz konusu hastanede bulunan Helikal Tomoterapi Hi-Art Tedavi Planlama Sistemi ve Varian Linac Eclips Tedavi Planlama Sistemi kullanılmıştır. Seçilen 12 hastanın Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri kullanılarak Helikal Tomoterapi ve VMAT planları hedef hacimlere 33 fraksiyonda 70 Gy, 60 Gy ve 54 Gy doz uygulanacak şekilde yeniden yapılmıştır. 
Tedavi Planlama Sistemlerinde (TPS) bu tedavi planlarından doz hacim histogramları elde edilerek hedef hacim ve kritik organların (beyin sapı, medulla spinalis, optik sinirler, sağ ve sol lens, optik kiazma oral kavite, parotis ve mandibula) aldığı doz değerleri belirlenmiştir.
Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde hedef hacimdeki doz dağılımının homojenliğini gösteren Homojenite İndeksi (HI) değerleri açısından iki tekniğin birbirlerine göre üstünlüğü bulunmamaktadır. Ancak elde edilen Konformite İndeksi (CI) değerlerine bakıldığında VMAT tedavi tekniğinde uygulanan dozun hedef hacmi daha iyi sardığı sonucuna varılmıştır.
Kritik organ dozlarının analiz sonuçlarına göre; parotis, oral kavite ve mandibulada her iki tedavi tekniğinin doz düşümü için benzer sonuçlar elde edilmiştir. Medulla Spinalis (MS), Beyin Sapı (BS), larenks ve lens için ise Helikal Tomoterapi tekniğinin, VMAT tedavi tekniğine göre kritik organ dozlarını daha iyi düşürdüğü tespit edilmiştir. Optik sinirler ve optik kiazmanın, VMAT tedavi tekniğinin, HT edavi tekniğine göre kritik organların maksimum dozu düşürmede daha üstün oldu görülmüştür. 
Sonuç olarak iki tedavi tekniğinin birbirlerine benzer sonuçlar verdiği fakat Helikal Tomoterapinin, VMAT'a göre dozimetrik olarak daha üstün olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Nazofarenks Kanseri, VMAT, Helikal Tomoterapi Radyoterapi

Abstract:
Nasopharyngeal carcinoma (NPC) is the most common head and neck cancer. Due to anatomic restrictions and the high degree of radiosensitivity, radiotherapy is considered as primary treatment for NPC. Different devices and   treatment planning techniques can be used in radiotherapy. It is important to understand the advantages of different treatment planning techniques over each other.
The aim of this study is a comparison of Helical Tomotherapy (HT) technique performed using a Tomotherapy treatment device and Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) techniques performed using the Linac treatment device in terms of the doses received by the target and critical organs in nasopharyngeal cancer patients.
In this context, a retrospective study was conducted by randomly selecting 12 patients who were diagnosed with nasopharyngeal cancer and completed the treatment process in Ali Osman Sönmez Oncology Hospital. In the study, Helical Tomotherapy Hi-Art Treatment Planning System and Varian Linac Eclips Treatment Planning System in the hospital in question were used.
Fifteen patients who were diagnosed with nasopharyngeal cancer and completed the treatment period were randomly selected and carried out retrospectively. Treatment plans were reconstructed using Computed Tomography (CT) images of 12 patients. Treatment plans were made by applying 70 Gy, 60 Gy and 54 Gy doses in 33 fractions to the target volumes.
Target volume and dose values for critical organs (brainstem medulla spinalis, optic nerves, right and left lens, optic chiasm, oral cavity, parotid and mandible) were obtained in Treatment Planning Systems (TPS).
Considering the results in this study, it can be concluded that these two techniques do not have superiority over each other in terms of homogeneity index (HI) values, which show the homogeneity of the dose distribution in the target volume. However, when obtained conformity index (CI) values are examined, it has been concluded that the dose applied in the VMAT treatment technique covers the target volume better.
According to the analysis results of critical organ doses; In the brain stem parotid, eyes, optic nerves, optic chiasm, oral cavity and mandible, of both treatment techniques have similar results for dose reduction. It has been determined that Helical Tomotherapy technique reduces critical organ doses better than VMAT treatment technique for Medulla Spinalis (MS), Brainsteam (BS), larynx and lens. It was observed that the VMAT treatment technique of optic nerves and optic chiasm was superior to the HT treatment technique in reducing the maximum dose of critical organs.
As a result, it was seen that the two treatment techniques gave similar results, but Helical Tomotherapy was dosimetrically superior to VMAT.

Key Words: Nasopharygeal Cancer, VMAT, Helical Tomotherapy Radiotherapy