Alkol Kullanımı Olan Yetişkinlerde Algılanan Sosyal Destek, Özşefkat ve İçselleştirilmiş Damgalama Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Examining the relationship between perceived socialsupport, self-compassion and internalized stigmain adults with alcohol use
Yazar: MEHMET ŞÜKRÜ KIZILARSLAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL ONUR NOYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada; alkol kullanımı olan yetişkinlerin standart ve riskli kullanım miktarı ile algılanan sosyal destek, öz-şefkat ve içselleştirilmiş damgalama arasındaki ilişki araştırılmış ve elde edilen bulgular incelenmiştir. Araştırmanın amacı; riskli alkol kullanımı olan bireylerin zarar azaltma ve/veya tedavi süreçlerinde sosyal destek mekanizmalarına vurgu yapmak ve öznel stigmalarına yoğunlaşarak öz-şefkat ile ilgili yapılan çalışmalara katkı sunmaktır.  
Araştırmaya standart ve riskli alkol kullanımı olan 405 kişi katılım göstermiştir. Katılımcılara uygulanan veri ölçüm araçları üzerinden sosyodemografik değişkenleri, alkol kullanım ölçütleri, algılanan sosyal destek mekanizmaları, öz-şefkatin alt boyutları ve içselleştirilmiş damgalama düzeyleri incelenmiştir. Gönüllü katılımcılara; Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Öz-şefkat Ölçeği (ÖŞÖ), Madde Kullanımında İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği (MKİDÖ) uygulanmış ve standart ve riskli alkol kullanım ölçütleri tanımlanıp örneklendirilerek kişilerin kullanım miktarları kategorize edilmiştir. Anketlerden alınan veriler, SPSS 26.0 paket yazılımına girilerek karşılaştırma testleri ve korelasyon analizleri uygulanmıştır. Çalışmada iki bağımsız grup arasındaki farklılıklar ve ilişkiler Bağımsız Örneklem T-testi ve kay-kare testi ile (Pearson Chi-Square ve Fisher Exact testleri) ile incelenmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, meslek ve ebeveynleri sağ/birlikte olma durumları ile kullanım miktarı arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Alkol kullanım düzeyinin; erkeklerde, genç yetişkinlerde, çalışmayanlarda (işsizlerde), orta sosyo-ekonomik düzeyde ve ebeveynlerinden en az birinin vefat etmiş olduğu gruplarda daha riskli olduğu saptanmıştır. Ayrıca bağımlı değişkenlerin alt boyutları ile toplam puanları arasında anlamlı ilişkiler elde edilmiştir. Algılanan sosyal destek ile öz-şefkat arasında pozitif yönlü ve anlamlı, içselleştirilmiş damgalama ile negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship between the amount of standard and risky use and perceived social support, self-compassion and internalized stigma in adults with alcohol use was investigated and the findings were examined. The aim of the study is to emphasize the social support mechanisms of individuals with risky alcohol use in harm reduction and/or treatment processes and to contribute to the studies on self-compassion by focusing on subjective stigma. The Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS), Self-Compassion Scale (SCS), Internalized Stigma Scale for Substance Use (ISIS) were administered to the volunteer participants, and the amount of use was categorized by defining and exemplifying standard and risky alcohol use criteria. 
A total of 405 people with standard and risky alcohol use participated in the study. Sociodemographic variables, alcohol use criteria, perceived social support mechanisms, self-compassion sub-dimensions and internalized stigma levels were examined through data measurement tools applied to the participants. In the study, the differences between two independent groups were analyzed by Independent Sample T-test and the relationships between categorical variables were analyzed by chi-square test.
According to the findings of the study, significant differences were found between age, gender, socio-economic status, occupation and parental survival/cohabitation status and the amount of alcohol use. It was found that the level of alcohol use was more risky in males, young adults, unemployed, middle socio-economic level and in groups where at least one of the parents was deceased. In addition, significant relationships were found between the sub-dimensions and total scores of the dependent variables. A positive and significant relationship was found between perceived social support and self-compassion, and a negative relationship was found with internalized stigma.