Dislipidemik hastalarda statin tedavisi öncesi ve sonrası genomik instabilitenin araştırılması
Investigation of genome instability in dyslipidemic patients before and after statin treatment
Yazar: AYŞE NUR COŞKUN DEMİRKALP
Danışman: PROF. DR. HAMİYET DÖNMEZ ALTUNTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; DNA = DNA ; DNA hasarı = DNA damage ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Mikroçekirdek = Micronucleus ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Tedavi = Treatment

Özet:
Dislipidemi kanda kolesterol, trigliserid (TG), düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL-kol) yüksekliği veya yüksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL-kol) düşüklüğü ile karakterize metabolik bir bozukluktur. Statinler, 3-hidroksi-3- metilglutaril koenzim A redüktaz (HMG-CoA redüktaz) inhibitörleri, dislipidemi tedavisinde en önemli ve en çok/en sık kullanılan ilaçlardır. Bu çalışmanın amacı statin tedavisi alan dislipidemi hastalarında statinin olası genotoksik ve sitotoksik etkilerini periferik kan lenfositlerinde sitokinez-bloke mikronükleus sitom (Cytokinesis-Block Micronucleus Cytome; CBMN cyt) ve 8-hidroksi-2′-deoksiguanozin (8-OHdG) yöntemlerini kullanarak araştırmaktır. 
Çalışmada, teşhis konmuş henüz tedavisine başlanmamış ve bu hastaların en az 3 ay statin tedavisi verdikten sonra olmak üzere 15 dislipidemik hasta ile hastalarla benzer yaş ve cinsiyette toplam 15 sağlıklı bireyin kan örnekleri analiz edilmiştir. Dislipidemi hastalarında, statin tedavisi öncesi ve sonrası değerler arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda, DNA hasar parametreleri olarak mikronükleus (MN), nükleoplazmik köprü (nucleoplasmic bridges; NPB) ve nükleer tomurcuk (nuclear buds; NBUD) değerlerinin, hücre ölümü (sitotoksisite) parametreleri olarak apopitotik ve nekrotik hücre frekansları ile hücre çoğalması (sitostazi) oranı olarak nükleer bölünme indeksinin (NBİ) tedavi öncesine göre azaldığı bulunmuştur (p<0.05-p<0.01). Ancak, tedavi öncesi ve sonrası hastalara ait oksidatif DNA hasar parametrelerinden plazma 8-OHdG değerlerinde bir farklılık bulunamamıştır (P>0.05).
Sonuç olarak, dislipidemik hastalardaki azalan kromozomal DNA hasarı sonuçlarımız, statin tedavisinin lipid düzenleyici etkilerinin yanı sıra bu hastaların lenfositlerindeki genomik hasar, sitotoksisite ve sitostazi üzerinde iyileştirici bir etkiye de sahip olduğu gösterilmiştir. Bu sonuçlar, dislipidemik hastalarda, statin tedavisinin genom koruyucu bir role sahip olduğunu göstermektedir. Ancak, çalışma sonuçlarımızın, daha geniş sayıda hasta gruplarıyla desteklenmesine ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Dislipidemi, Statin Tedavisi, Mikronükleus, Oksidatif DNA hasarı, Sitom yöntemi.

Abstract:
Dyslipidemia is a metabolic disorder associated with increased cholesterol, triglyceride (TG), low-density lipoprotein (LDL) cholesterol or decreased high-density lipoprotein (HDL) cholesterol in blood. Statins have been largely used to treat dyslipidemia and 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase (HMG-CoA reductase) inhibitors. The purpose of this work was to evaluate genotoxic and cytotoxic potential by use cytokinesis-block micronucleus cytome (CBMN cyt) and 8-hydroxy-2'-deoxyguanosine (8-OHdG) methods in peripheral blood lymphocytes of dyslipidemia patients treated with statin.
In the study, the blood samples of 15 healthy subjects of similar age and sex with patients with 15 dyslipidemia patients at least 3 months, including after seeing statin therapy in these patients, newly diagnosed and diagnosis has not yet started treatment, were analyzed.
In dyslipidemia patients, the comparison results after statin treatment, the frequencies of micronucleus (MN), nucleoplasmic bridge (NPB) and nuclear bud (NBUD) as the DNA damage parameters, apoptotic and necrotic cell frequencies as the viability of cells (cytotoxicity) and as the proportion of dividing cells (cytostasis) were found to be significantly lower than those in  pre-treatment (p<0.05-p <0.001). But no significant differences were found between plasma 8-OHdG levels of dyslipidemia patients pre- and post-treatment (P>0.05).
As a result, our results was shown that the decreasing chromosomal DNA damage parameters in dyslipidemic patients, lipid regulating effect of statin therapy, as well as a curative effect on genome damage, cytotoxicity and cytostasis of lymphocytes of these patients. Thus, our results may suggest that statin therapy has a role as a guardian of genome suggests in dyslipidemic patients. Our work is needed to support with larger groups of patients. 

Keywords : Cytome assay; Micronucleus; Oxidative DNA damage; Dyslipidemia; Statin Therapy