Sternotomi uygulanan hastalarda sternal yara enfeksiyonunun önlenmesinde ameliyat öncesi farklı cilt hazırlık yöntemlerinin etkisi
Impacts of different preoperative skin preparation methods on prevention of sternal wound infection in patients undergoing sternotomy
Yazar: EBRU KARAZEYBEK
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi işlemler-operatif = Surgical procedures-operative ; Cerrahi yara enfeksiyonu = Surgical wound infection ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Sternum = Sternum

Özet:
Bu çalışma, sternotomi uygulanan hastalarda sternal yara enfeksiyonunun önlenmesinde ameliyat öncesi farklı cilt hazırlık yöntemlerinin etkisini değerlendirmek amacıyla yarı- deneysel olarak yapılmıştır. Çalışma, Şubat-Aralık 2016 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi kalp-damar cerrahi kliniğinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini; sternotomi uygulanan erkek hastalar, örneklemini ise; kontrol grubunda 34 hasta, deney-1 grubunda 31 hasta ve deney-2 grubunda 31 hasta olmak üzere toplam 96 hasta oluşturmuştur. Kontrol grubundaki hastalara ameliyattan bir gece önce, kliniğin rutin cilt hazırlığı uygulaması olan jilet ile tıraş sonrası, normal sabun/şampuan ile; deney-1 grubu hastalara elektrikli tıraş makinesi ile kıl temizliği sonrası, zeytinyağlı defne sabunu ile; deney-2 grubu hastalara yine elektrikli tıraş makinesi ile kıl temizliği sonrası klorheksidin solüsyon ile bir kez banyo yaptırılmıştır. Sternal yara enfeksiyonu değerlendirmesi, sternum bölgesi enfeksiyon izlem formu ile ameliyat sonrası 4., 15., 30. ve 90. günlerde yapılmıştır. Tüm hastalardan, ameliyat sonrası 4. günde sürüntü kültürü alınmıştır. Veriler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ki-kare ve tek yönlü varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Hastaların tanıtıcı, klinik ve cerrahi sürece ilişkin özellikleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Hastaların %10.4'ünde sternal yara enfeksiyonu gelişmiş ve bu hastaların %45.4 oranında koagülaz-negatif stafilokok üremiştir. Araştırmada, gruplar arasında anlamlı fark bulunmamasına rağmen, enfeksiyon riskini önlemek amacıyla, ameliyat öncesi cilt hazırlığında cilt yaralanmalarını önlemek için, elektrikli tıraş makinesi ile kıl temizliği sonrasında, daha ekonomik ve kolay ulaşılabilir, zeytinyağlı defne sabunu ile duş/banyo önerilebileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Cerrahi Alan Enfeksiyonu, Sternotomi, Ameliyat Öncesi Cilt Tıraşı, Ameliyat Öncesi Duş/Banyo

Abstract:
This research was conducted as a quasi- experimental study to evaluate impacts of different preoperative skin preparation methods on prevention of sternal wound infection in patients undergoing sternotomy. The study was performed in February-December 2016 at Akdeniz University Cardiovascular Surgery Clinic. Population of the study consists of male patients undergoing sternotomy, and its sample was composed of 34 patients in control group, 31 patients in experiment-1 group and 31 patients in experiment-2 group, thus 96 patients in total. One day before the surgery, patients in control group bathed with conventional soap/shampoo after being shaved with a razor, which is a routine method of skin preparation applied by the clinic; patients in experiment-1 group bathed with daphne soap containing olive oil after cleaning the hair with an electric razor; patients in experiment-2 group bathed with chlorhexidine solution again after being cleaned with an electric razor. Evaluation of sternal wound infection was done on 4th, 15th, 30th and 90th days following the surgery, using inspection form for sternum area. On the 4th day swab samples were taken from all patients. The data was evaluated as numbers, percentages, averages and standard deviation with q- square and one-way ANOVA. No significant difference was identified among groups in terms of certain conditions in diagnostic, clinical and surgical processes (p>0.05). Sternal wound infections occurred in 10.4% of all patients and these patients produced coagulase negative staphylococcus at the rate of 45.4%. Although no significant difference was identified among groups, it was concluded after the study that to avoid skin wounds during preoperative skin preparations and to prevent any risk of infection, application of hair cleaning with an electric lazor and a shower/bath with daphne soap containing olive oil, as an economical and accessible choice, could be recommended before the surgery.
Keywords: Surgical Site Infection, Sternotomy, Preoperative Skin Shave, Preoperative Shower/Bath