Cahit Koytak'ın şiirlerinde yüceltilmiş insana özgü değerler
The specific values belonging to the glorified man in Cahit Koytak's poems
Yazar: FERHAT ÇİFTÇİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TACETTİN ŞİMŞEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler = Values ; Koytak, Cahit = Koytak, Cahit ; Türk şiiri = Turkish poem ; İnsan = Human ; Şiir = Poem

Özet:
İnsan yaşamında önemli bazı hususlar vardır. Bu hususlardan birini 'değer' kavramı oluşturmaktadır. Değer, yaşamın anlamını bulmamızda bize ışık tutacak özsel bir karşılığa sahiptir. Bu karşılığı, farklı boyutlarıyla bireysel ve toplumsal hayatın birçok alanında görmek mümkündür. Bu bakımdan değerler, insanın önünde duran çoklu yapının toparlayıcısı konumundadır ve bizler için birçok meselede iyi ve kötünün temel belirleyicisi olmaktadır. Bu durumu edebiyat dünyası için düşündüğümüzde, bizleri karşılayacak olan değer nesnesinin edebî eser olacağı açıktır. Edebî esere ilişkin yapılacak bir değerlendirmede, bize estetik yargılarda bulunma fırsatı verecek olan belirleyenlerden önemli birini yine değer kavramı oluşturmaktadır. Bu açıdan edebî eserde değer, yazar ve okuyucuyu buluşturan, esere anlam yükleyen bir niteliğe sahiptir. Aynı zamanda değerlere, edebî eserin varlık bulmasını sağlayan önemli bir güç olarak da bakılabilmektedir. Bu belirlemeler doğrultusunda Cahit Koytak'ın şiirlerine baktığımızda, birbiriyle ilintili birçok değerin önemli bir paya sahip olduğu görülmektedir. Bunlardan vicdan, adalet, merhamet, şefkat, hikmet/bilgelik, insaniyet, yücelik, özgecilik ve tevazu ilk akla gelenlerdir. Koytak şiirinin tematik bütünlüğü içinde bu değerler, birbirini üreten ve birbirini çoğaltan bir anlam ağına sahiptir. Bu değerleri, şiirde idealize edişin bir karşılığı olarak yüceltilmiş insana ait özellikler olarak okumak mümkündür. Özellikle vicdan kavramının merkez değer olarak yer aldığı Koytak şiirinde, bu kavramla anlam kazanan bir değerler dizininin bizleri karşıladığı görülür. Bu çalışmada Cahit Koytak şiirlerinde söz konusu değerler dizinine odaklanılmış ve bu dizinin öznesi olan "yüceltilmiş insan"a ulaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu insan özelinde değer kavramının poetik çerçeve içinde nasıl bir anlama sahip olduğu da yoklanmıştır.

Abstract:
There are some important elements in human life, and the concept of 'value' is one of those elements. Value has an essential equivalent that will shed light on us during our search for the meaning of our lives. We can observe this equivalent in many areas of personal and social life with its various aspects. In this respect, values 'tidy up' the multilayered structure before us and act as the essential determiner of good and bad in many cases. When we consider this very concept in terms of literature, it is apparent that the equivalent of the value object will be a literary work. In an evaluation of a literary work, the concept of value again will be one of the most important determiners that will help us make aesthetic judgments. In this respect, value in a literary work has a role to bring the author and the reader together and to attribute a meaning to that certain literary work. We can also consider the values as a significant power that helps a certain literary work embody. When we have a look at Cahit Koytak's poetry from this point of view, we see that many interrelated values have an important role in his poems. Among those, conscience, justice, mercy, compassion, wisdom/sagacity, the characteristic of being humane, exaltedness, altruism and modesty are the first to come to one's mind. Within the thematic integrity of Cahit Koytak's poetry, these values have a semantic network that begets and augments one another. It is possible to read these values as the characteristics of a human exalted for the sake of idealization in poetry. Conscience is the central value in Koytak's poetry, thus we encounter an index of values that acquire a meaning through this very concept. In this study we have focused on this index of values in Cahit Koytak's poetry and tried to reach that "exalted human", the subject of this index. We have also examined the nature of the meaning of value within a poetical frame based on this exalted human.