Erken çocukluk döneminde hafif işitme engelli çocuklarla çalışan eğitmenlerin iletişim niteliklerinin incelenmesi
The analysis of educators' communicational qualifications working with children with slight hearing loss in early childhood period
Yazar: GÖZDE KARAHALİLOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN DUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Nitelik = Quality ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmen-öğrenci iletişimi = Teacher-student comminication ; İletişim = Communication ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu araştırma Ankara'da bulunan bir işitme engelliler özel eğitim kurumunda çalışan eğitmenlerin niteliklerinin iletişim boyutunun incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel bir araştırma yöntemi olan örnek olay incelemesi kullanılmıştır. Araştırma verileri Öğretmen İletişim Nitelikleri Gözlem Formu, yarı-yapılandırılmış görüşmeler ve doküman analizleri kullanılarak toplanmıştır. Öğretmen iletişim nitelikleri gözlem formunda dört alt boyut ve yirmi madde vardır. Bu alt boyutlar 'öğretmenin bireysel özellikleri', 'gelişen dil becerilerini destekleme', 'dil kullanımı için fırsatlar sunma' ve 'yeni kelime ve kavramlar sunma'dır. Gözlemlenen davranışlar bu alt boyut ve maddeler aracılığı ile kodlanmıştır. Eğitmenlerin iletişim niteliklerine yönelik bilgi ve görüşleri yarı-yapılandırılmış görüşmeler ile elde edilmiştir. Verilerin desteklenmesi amacı ile eğitmenlerin etkinlik planlarına başvurulmuştur. Eğitmenlerden elde edilen veriler öncelikle tek tek ele alınarak betimlenmiştir. Daha sonra eğitmenlerin iletişim nitelikleri alt boyutlarında toplam yüzde frekans değerleri hesaplanmıştır. Eğitmenlerin iletişim nitelikleri alt boyutlarında yer alan gözlem maddeleri puanlanarak, aritmetik ortalamalarına göre bu değerler betimsel olarak sunulmuştur. Analiz sonuçlarına göre eğitmenlerin iletişim niteliği olarak en çok davranışa sahip oldukları alt boyutun 'öğretmenin bireysel özellikleri' olduğu bulunmuştur. Eğitmenlerin en çok desteklenmesi gereken alt boyutun ise 'dil kullanımı için fırsatlar sunma' olduğu tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: öğretmen nitelikleri, iletişim, işitme engeli

Abstract:
This research was aimed to investigate educators' communicational qualifications working with children with slight hearing loss. One of the qualitative research methods, case study, was applied as a research methodology. Research data was collected using 'Teacher's Communicational Qualifications Observation Form', semi-structured interviews and document analysis. Teacher's communicational qualifications observation form has four sub-dimensions and twenty items. These dimensions were determined as 'teacher's characteristics', 'supporting emerging language skills', 'creating opportunities for language use' and 'exposure to new vocabulary words and concepts'. Observed behaviors were encoded with this dimensions and related items. Educators' knowledge and opinions about communicational qualifications were collected through semi-structured interviews. Educators' activity plans were also used to analyze pre-planned communications. Results were presented for each educator. Then, educators' communicational qualifications were presented in frequencies and percents for each dimension. Educators had better skills in 'Teacher's characteristics' dimension and had lower skills for 'creating opportunities for language use' dimension. Results indicated that educators need to be supported for conversational skills.



Key Words: teacher qualifications, communication, hearing loss