Yüzücülerde kas yorgunluğunun skapular kinematiğe ve fonksiyonelliğe etkisi
The effect of muscle fatigue on scapular kinematics and functionality in swimmers
Yazar: ULVİYE UĞUR ÖZYILMAZ
Danışman: PROF. DR. VOLGA BAYRAKCI TUNAY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TURGUT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Biyomekanik = Biomechanics ; Kas yorgunluğu = Muscle fatigue ; Kaslar = Muscles ; Kinematik = Kinematic ; Omuz = Shoulder ; Skapula = Scapula ; Spor = Sports ; Yüzme = Swimming ; Yüzücüler = Swimmers

Özet:
Özyılmaz U. U, Yüzücülerde Kas Yorgunluğunun Skapular Kinematiğe ve Fonksiyonelliğe Etkisi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Spor Fizyoterapistliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışmanın amacı yüzücülerde omuz kinematiğini değerlendirmek ve skapular kas yorgunluğunun skapular kinematik üzerine etkisini araştırmaktı. Çalışmaya omuz ağrısı ve/veya omuz ilişkili cerrahi hikayesi olmayan ve yüzme sporu ile profesyonel olarak ilgilenen 27 sporcu dahil edildi. Skapular kaslarda yorgunluk oluşturmak amaçlı seçilen 4 egzersizden oluşan yorgunluk protokolü oluşturuldu. Yorgunluk öncesi ve sonrası 3-boyutlu skapular kinematik (skapular yukarı-aşağı doğru rotasyon, internal-eksternal rotasyon ve anterior-posterior tilt) elektromanyetik sistem kullanılarak 30°, 60°, 90° ve 120° humerotorasik elevasyonun kaldırma ve indirme fazında analiz edildi. Yorgunluk öncesi ve sonrası fonksiyonellik, Modifiye şınav testi, kapalı kinetik zincir üst ekstremite stabilizasyon testi ve oturmada tek taraflı sağlık topu fırlatma testi ile değerlendirildi. Yorgunluk öncesi ve sonrası kayıt edilen skapular kinematik veriler Çift-yönlü tekrarlı varyans analizi kullanılarak, fonksiyonel testler ise Student t testi ve Wilcoxon testi kullanılarak analiz edildi. İstatistiksel analiz sonucunda 3-boyutlu skapular kinematikte 30° elevasyon seviyesinde ve 120° deselerasyon seviyesinde yorgunluk sonrası skapular internal rotasyonda artış meydana geldi (p<0.05). Yorgunluk sonrası skapular aşağı-yukarı doğru rotasyon ve skapular anterior-posterior tilt açılarında fark bulunmadı (p>0.05). Modifiye şınav testinde (p<0.001), kapalı kinetik zincir üst ekstremite stabilizasyon testinde (p<0.001) ve dominant taraf sağlık topu fırlatma mesafesinde (p<0.05) yorgunluk sonrasında anlamlı azalma bulundu. Dominant olmayan tarafta ise sağlık topu fırlatma mesafesinde anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05). Bu araştırmanın sonuçları, yüzücülerde skapular kas yorgunluğunun skapular kinematiği ve fonksiyonelliği etkilediğini gösterdi. Yüzme sporu gibi baş üstü sporlarla ilgilenen bireylerde yorgunluk ile birlikte nöromusküler sistemin adaptasyonunun ve performans değişikliklerinin detaylı bir şekilde incelendiği bu çalışmanın sonuçları, yüzücülerde antrenman programlarının geliştirilmesi, yaralanma risklerinin belirlenmesi ve önlenmesi ile birlikte rehabilitasyon programları için yol gösterecek temel biyomekanik bilgileri sunmaktadır.
Anahtar kelimeler: Yüzme, kinematik, skapula, fonksiyonellik, omuz

Abstract:
Özyılmaz U. U, The Effect of Muscle Fatigue on Scapular Kinematics and Functionality in Swimmers, Hacettepe University, Institute of Health Sciences, Sports Physiotherapy Program, Master of Science Thesis, Ankara, 2018. The aim of this study was to evaluate the shoulder kinematics and investigate the effect of scapular muscle fatigue on scapular kinematics. Twenty-seven athletes who did not have shoulder pain and/or shoulder related surgical history and professionally interested in swimming sports were included to study. Fatigue protocol was created with 4 exercises chosen to create fatigue in scapular muscles. Before and after fatigue 3-dimensional scapular kinematics (scapular upward-downward rotation, internal-external rotation and anterior-posterior tilt) were analyzed during lifting and lowering of the 30°, 60°, 90° and 120° humerothoracic elevation using an electromagnetic system. Pre and post fatigue functionality was assessed by modified push-up test, closed kinetic chain upper extremity stabilization test, and unilateral seated shot put test. The scapular kinematic datas recorded before and after fatigue were analyzed using bivariate repetitive variance analysis,  functional tests were analyzed with Student t test and Wilcoxon test. As a result of statistical analysis at 3-dimensional scapular kinematic, there was an increase in scapular internal rotations at 30° elevation and 120° deceleration levels (p<0.05). There was no statistical difference at scapular upward-downward rotation and scapular anterior-posterior tilt angles after fatigue (p>0.05). There was a statistically significant decrease after fatigue at modified push-up test (p<0.001), closed kinetic chain upper extremity stabilization test (p<0.001) and unilateral seated shot put test (p<0.05). On the non-dominant side, there was no statistically significant difference in health ball throw distance (p>0.05). The results of this study showed that scapular muscle fatigue affects scapular kinematics and functionality in swimmers. The results of this study, in which the adaptation of the neuromuscular system and the changes in performance are examined in detail, show the basic biomechanical knowledge that will lead to development of rehabilitation and training programs, prevention of possible injuries and determination of injury risks in individuals who are interested in overhead sports such as swimming sports.
Key words: Swimming, kinematic, scapula, functionality, shoulder