Erek odaklı yaklaşımla çeviri: Çocuk edebiyatında İtalya örneği "Pinokyo"
Translation from a target-oriented approach: Italian example in children's literature "Pinocchio"
Yazar: SİMGE KONU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ DİLŞAD KARAİL NAZLICAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İtalyan Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
Bu tezde çocuk edebiyatı bağlamında çevirinin karmaşık dinamikleri, özellikle erek odaklı çeviri kuramları odağında incelenecektir. Bu çalışmayla Carlo Collodi'nin Le Avventure di Pinocchio başlıklı klasik eserinin 2023 tarihli Türkçe uyarlaması ele alınacaktır. Çeviri stratejilerinin kaynak metnin eğitici ve mizahi değerini korurken erek kültüre uygunluğunu sağlamada nasıl etkili bir şekilde kullanılabileceğinin aydınlatılması amaçlanmaktadır. Çalışmada başta Skopos Kuramı ve Çeviri Normları gibi erek odaklı kuramlar olmak üzere çeviri kuramları detaylı bir şekilde aktarılacaktır. Çalışmanın inceleme başlığında Skopos Kuramının çevirmenin kaynak ve erek kültür arasındaki aracı rolünün önemini vurgulamasına odaklanılırken işlevsel yaklaşımların çevirilere uygulanabilirliğinin ortaya konulması hedeflenmektedir. Tezde ayrıca çocuk, çocukluk ve çocuk edebiyatı gibi başlıkların yanı sıra çocuk edebiyatı çevirisindeki kuramsal çalışmalar da detaylı bir şekilde tartışılacak, çocuk edebiyatı eserlerinin çocuk okurlara göre çevrilmesinde karşılaşılan zorluklar ve fırsatlar değerlendirilecektir. Eserin Türkçe uyarlamasının inceleneceği son bölümde ayrıca erek odaklı kuramların ne ölçüde uygulandığı ve çeviri metnin erek dilde alımlanmasına etkisi de değerlendirilmeye alınacak konular arasındadır. Bu çalışmayla erek odaklı çeviri kuramlarının çocuk edebiyatında uygulanmasına dair ortaya konulan değerlendirmeler doğrultusunda çeviribilime nasıl daha geniş anlamda bir katkıda bulunulacağı, çevirmenler ve araştırmacılar için uygulamaya dair çıkarımlar sunulacaktır.

Abstract:
This thesis will examine the intricate dynamics of translation within the context of children's literature, focusing particularly on target-oriented translation theories. The study will address the 2023 Turkish adaptation of Carlo Collodi's classic work, "Le Avventure di Pinocchio." The aim is to illuminate how translation strategies can be effectively used to maintain the educational and humorous value of the source text while ensuring its appropriateness for the target culture. The thesis will delve into translation theories, primarily target-oriented theories such as Skopos Theory and Translation Norms. In the analysis section, the emphasis will be on Skopos Theory's focus on the translator's mediating role between source and target cultures, while also demonstrating the applicability of functional approaches to translations. Additionally, the thesis will discuss topics such as children, childhood, and children's literature, along with theoretical studies in the translation of children's literature. It will also evaluate the challenges and opportunities encountered in translating children's literature for young readers. In the final section, where the Turkish adaptation of the work will be examined, the extent to which target-oriented theories have been applied and their impact on the reception of the translated text in the target language will also be assessed. Through this study, evaluations of the application of target-oriented translation theories in children's literature will be presented, offering practical insights for translators and researchers, and contributing more broadly to the field of translation studies.