Okulların holakrasi özelliklerinin örgütsel adalet ve örgütsel sinerji ile ilişkisi
The relationship between holacracy features of schools with organizational justice and organizational synergy
Yazar: SAMET OCAK
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Holakrasi, geleneksel hiyerarşik yapıların yerine, kendi kendini organize eden ekiplerin yetkili ve sorumlu olduğu merkezi olmayan bir yönetim yapısıdır. Holakrasi, örgütsel yolsuzluk, baskı, katılık ve hantallık gibi sorunları ortadan kaldırarak şeffaflığı, verimliliği ve yenilikçiliği hedeflemektedir. Bu çalışmada, holakrasinin öğretmenlerin karşılaştığı problemleri çözmede potansiyel faydaları ve etkileri araştırılmaktadır.
Bu çalışma, öğretmenlerin holakrasi algılarıyla örgütsel adalet ve örgütsel sinerji kavramları arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi ve bulguları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Avcılar, Bağcılar, Eyüpsultan, Fatih, Kadıköy, Kartal ilçesinde bulunan ilk ve ortaokullarda görev yapan 778 görev yapan öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada Okulların Holakrasi Özellikleri Ölçeği, Örgütsel Sinerji Ölçeği ve Örgütsel Adalet Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler analiz edilerek yazılı metin haline getirilmiş olup, parametrik istatistiksel analizler kullanılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre; geliştirilen okulların holakrasi özelliklerinin öğretmenlerin içinde bulundukları eğitim kurumunda algıladıkları örgütsel adalet ve örgütsel sinerji düzeyini ortaya koymak için kullanılabilecek, güvenirliği ve geçerliği olan bir ölçme aracı olduğu söylenebilir. Ayrıca okulların holakrasi özellikleri ile örgütsel sinerji ve örgütsel adalet arasında pozitif yönde alamlı farklar olduğu tespit edilmiştir.
Öğretmenler ve diğer paydaşlar arasındaki katılımı teşvik etmek, sorumluluk ve yetkiyi dağıtmak, inovasyonu teşvik etmek ve esneklik sağlamak, bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Holakrasi, öğretmenlerin karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasını ve söz sahibi olmasını sağlar. Bu da öğretmenlerin okul politikalarını, çalışma koşullarını ve öğrenci değerlendirmesini etkileme imkanına sahip olmalarını sağlar. Bu şekilde öğretmenler, yönetim süreçlerine duygusal olarak bağlanır, daha motive olur ve işlerine daha fazla tutkuyla bağlanır.
Holokrasi araştırması, eğitim ve öğretmenler açısından birçok önemli noktada değer taşımaktadır. Öğretmenlerin özerkliği, paydaş katılımı ve iletişimi teşvik etme, esneklik ve adaptasyon, inovasyon ve yaratıcılığı teşvik etme, işbirliği ve paylaşım kültürü oluşturma, öğrenci odaklılık, adaptasyon ve değişim yönetimi gibi konularda holakrasinin potansiyel etkileri büyük bir öneme sahiptir.
Bu çalışmanın bazı sınırlılıkları bulunmaktadır. Araştırma, katılımcıların görüşlerine ve yanıtlarına dayandığından, sosyal bilimler alanındaki sınırlılıklar nedeniyle tam olarak deneysel bir çalışma yapılamamıştır. Bunun yanı sıra, örneklem seçimi ve etki değerlendirmesi gibi konularda da sınırlılıklar mevcuttur.
Özetle, bu tez öğretmenlerin holakrasi algılarıyla örgütsel adalet ve örgütsel sinerji kavramları arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi hedeflemektedir. Araştırmanın önemi, eğitim sisteminin kalkınmada önemli bir faktör olması ve öğretmenlerin bu sistemin düzgün ve verimli işleyişi için önemli bir role sahip olmalarıdır. Holakrasinin öğretmenler üzerindeki etkileri ve potansiyel faydalarının incelenmesi, eğitim kalitesinin artırılmasına ve öğretmenlerin motivasyonunun yükseltilmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Holacracy is a decentralised management structure in which self-organised teams are in charge and responsible, replacing traditional hierarchical structures. Holacracy aims at transparency, efficiency and innovation by eliminating problems such as organisational corruption, oppression, rigidity and cumbersomeness. This study investigates the potential benefits and effects of holacracy in solving the problems faced by teachers.
This study aims to analyse the relationship between teachers' perceptions of holacracy and the concepts of organisational justice and organisational synergy and to reveal the findings. The study group of the research consisted of 778 teachers working in primary and secondary schools in Avcılar, Bağcılar, Eyüpsultan, Fatih, Kadıköy and Kartal districts of Istanbul. Holacracy Characteristics of Schools Scale, Organisational Synergy Scale and Organisational Justice Scale were used in the study. The data obtained were analysed and turned into written text and parametric statistical analyses were used.
The importance of this work is to promote participation among teachers and other stakeholders, distribute responsibility and authority, encourage innovation and provide flexibility. Holacracy enables teachers to actively participate and have a voice in decision-making processes. This enables teachers to have the opportunity to influence school policies, working conditions and student assessment. In this way, teachers become emotionally connected to the management processes, more motivated and more passionate about their work.
Holocracy research has value for education and teachers in many important aspects. The potential effects of holacracy on teacher autonomy, encouraging stakeholder engagement and communication, flexibility and adaptability, fostering innovation and creativity, creating a culture of collaboration and sharing, student orientation, adaptability and change management are of great importance.
However, this study also has limitations. The research is based on the views and responses of the participants and a fully experimental study could not be conducted due to limitations in the field of social sciences. In addition, there are limitations in terms of sample selection and impact assessment.
As a result, this thesis aims to analyse the relationship between teachers' perceptions of holacracy and the concepts of organisational justice and organisational synergy. The importance of the research is that the education system is an important factor in development and teachers have an important role in the proper and efficient functioning of this system. Analysing the effects and potential benefits of holacracy on teachers can contribute to enhancing the quality of education and increasing the motivation of teachers.