Kentsel lojistik merkez yer seçimi: Meyve sebze hali uygulaması
Urban logistics center location selection: Fruits and vegetables market hall application
Yazar: ÖZGE NALAN BİLİŞİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAYRİ BARAÇLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Kentsel alanlarda insanların yaşamlarını devam ettirebilmesi için ürünlerin etkin bir şekilde istenen noktaya ulaştırılması hayati bir öneme sahiptir. Bu teslimatları etkin bir şekilde gerçekleştirebilmek için dağıtım ağlarının doğru tasarlanması gerekmektedir. Bu dağıtım ağında kentsel dağıtım merkezleri önemli bir yere sahiptir. Kentsel dağıtım merkezlerinin konumlarının doğru belirlenmesi, araçların daha verimli kullanılmasını, kullanılan araç sayısının doğru belirlenmesini, araçların rotasının doğru belirlenerek trafik yoğunluğunun azaltılmasını ve dolayısıyla gürültü ve emisyon gibi çevresel etkilerin azaltılmasını sağlayacaktır. Artan nüfus ve ürün talepleri ile beraber kentsel dağıtım merkezlerinin konumlarının doğru belirlenmesi problemi daha kritik bir problem haline gelmiştir.  
Kentsel alanlarda kent sakinlerinin gıda ihtiyaçlarını karşılamak için önemli olan zincirlerden biri yaş meyve sebze tedarik zincirleridir. Meyve ve sebzelerin her yönden etkin bir dağıtımının gerçekleştirilmesi için kentsel dağıtım merkezlerinin özel bir hali olan meyve sebze halleri ile ilgili problemlerin dikkatle incelenmesi gerekmektedir. 
Bu tez çalışmasında, kentsel dağıtım ağında önemli yer tutan yaş meyve sebze hallerinin konumlarının belirlenmesi problemi ele alınmıştır. Problemin çözümü için karma tamsayılı lineer programlama modelleri geliştirilmiştir. Bu modellerde maliyet, zaman ve karbondioksit emisyonu kriterleri dikkate alınmış ve bu kriterlerin minimize edilmesi amaçlanmıştır. Bazı parametrelerdeki belirsizliği dikkate almak amacıyla bulanık parametreler kullanılmıştır. Ayrıca, kent içerisindeki trafik yoğunluğunun maliyet, zaman ve emisyon miktarı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Toplam maliyet, toplam zaman ve toplam karbondioksit emisyonunun minimizasyonu amaçlarını bir arada çözmek için hedef programlama tekniği kullanılmıştır. Son aşamada, hedeflerin belirlenmesinde zorluğu azaltmak için bulanık hedef programlama tekniği kullanılmış ve hedeflerdeki toleranslar dikkate alınmıştır. Modeller, İstanbul için en uygun hal yerinin belirlenmesi problemine uygulanmıştır. Birçok senaryo üretilerek sonuçlar raporlanmış ve analiz edilmiştir. Önerilen son model için duyarlılık analizi yapılmış ve belirlenen hal konumları için kısıtların duyarlılığı incelenmiştir. Uygulama sonucunda, hangi halden hangi pazara taşıma yapıldığı belirlenmiş, ayrıca tüm amaçlar dikkate alınarak en uygun hal konumu/konumları tespit edilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde, İstanbul'daki mevcut hal konumlarının değiştirilmesinin daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In urban areas, it has a vital importance to deliver the products, which are necessary for people to survive, effectively to the desired points. In order to make the deliveries effectively the distribution networks must be designed properly.  In this distribution network, the urban distribution centers have an important position. To find out the urban distribution centers locations truely will satisfy to determine the number of used vehicles, to decrease the traffic congestion by determining the routes of vehicles correctly and thus to decrease the environmental effects like noise and emmision. Determining the urban distribution centers locations problem has become more critical by the population growth and demands.      
The fresh fruits and vegetables supply chain is an important chain to fulfill the food requirements of people.  To distribute fruits and vegetables effectively, the fresh fruits and vegetables market halls, which are the special type of urban distribution centers, must be examined carefully.
In this thesis, fresh fruits and vegetables market hall location determination problem is investigated. To solve the problem, mixed integer linear programming models are developed. In these models, cost, time and carbondioxide emmision criteria are taken into consideration and the aim of these models are to minimize total cost, time and carbondioxide emmision. 	The fuzzy parameters are used to take into account the uncertainty of some parameters. In addition, the effect of traffic congestion on cost, time and carbondioxide emmision are analysed.  To solve total cost, total time and total carbondioxide emmision minimization goals together, the goal programming technique is used. In the last stage, to decrease the difficulty in determining the aspiration levels, the fuzzy goal programming technique is used and the tolerances in aspiration levels are taken into account. The models are solved to determine the most appropriate fresh fruits and vegetables market hall location for Istanbul. Lots of scenarios are produced and the results are reported and analyzed. The sensitivity analysis is implemented and the sensitivity of constraints are assessed for the determined locations. Consequently, it is identified that the porducts will be transported from which fruits and vegetables market hall to which market and the most appropriate fruits and vegetables market hall location for Istanbul is determined. As a result of the study, constructing new fruits and vegetables market halls in different locations in Istanbul will be more suitable.