Türkiye'nin dahil olduğu ekonomik entegrasyonlarda dış ticaret ve yabancı sermayenin ekonomik büyümeye etkisi
The effect of foreign trade and foreign capital on economic growth in economic integrations that Turkey participated in
Yazar: SEVİL DÜNDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT SAVRUL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ticaret = Trade ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye politikaları = Foreign capital politics

Özet:
Küreselleşen dünya ortamında tek başlarına rekabet edemeyeceklerini düşünen uluslar bölgesel entegrasyonlara dahil olarak ticari ve finansal anlamda rekabet edebilirliklerini artırmaktadırlar. Entegrasyonlar ticari ve finansal ilişkileri geliştirmesinin yanı sıra sosyal, siyasal ve hatta ideolojik anlamda farklı kültürlerin de biraraya gelmesini sağlarken ideolojik ayrışmaların, kutuplaşmaların da bir anlamda önünde engel oluşturur. Ticaretin önündeki idari engellerin kalkması, ulaşım ve iletişim maliyetlerinin düşmesi, gümrük duvarlarının ortadan kaldırılması ülkelerin ticaret yoğunluklarını ve rekabetlerini artırır. Entegrasyonlar, dünya ekonomisinde rekabet oluştururken bir taraftan rekabet avantajı olmayan gelişmekte olan ülkeleri de küresel rekabet ortamında desteklemektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin dahil olduğu ekonomik entegrasyonların dış ticaret ve yabancı sermaye yatırımları açısından ülkeye etkileri incelenmiştir. Öncelikle entegrasyonun tanımı yapılmış, ortaya çıkma nedenleri incelenmiş ve bütünleşmeye dahil olan ülkelerin entegrasyona girme sebepleri pozitif ve negatif sonuçlarıyla değerlendirilmiştir. Avrupa Birliği (AB)'ne üyelik sürecinde olan Türkiye'nin üyesi olması durumunda ekonomik büyümedeki payıyla üyeliğinin devam ettiği Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (KEİ), Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) ve Gelişmekte Olan 8 Ülke (D-8)'in ekonomik büyümedeki katkıları karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Çalışmanın amacı doğrultusunda, Türkiye ile ECO, D-8, KEİ ve AB arasındaki 1990-2018 yıllarını kapsayan dönemde ithalat, ihracat ve yabancı yatırımların GSYİH üzerinde anlamlı bir ilişkide bulunup bulunmadığının tespiti için zaman serisi analizinden yararlanılmıştır. Analizden elde edilen sonuçlara göre söz konusu entegrasyonlardan ECO ve KEİ'nin gelecekte Türkiye için dış ticaret artışı ve yabancı sermaye çekimi anlamında daha fazla avantaj sunması beklenmektedir.

Abstract:
Nations, who think that they cannot complete alone in the globalized world environment, increase their competitiveness in commercial and financial terms by being included in regional integrations. In addition to enhancing commercial and financial relations, integrations also bring together different cultures in social, political and even ideological terms, while also constituting an obstacle in front of ideological divisions and polarizations. The removal of administrative barriers to trade, reduced transportation and communication costs, and the elimination of customs walls increase the trade intensity and competition of countries. While integrations create competition in the world economy, they also support developing countries that do not have a competitive advantage in a global competitive environment. In this study, the effects of economic integrations that Turkey was included in terms of the foreign trade and foreign investment to the country were examined. Firstly, the economic integration was defined, the reasons for its emergence were examined and the reasons for the integrated countries have been evaluated with positive and negative outcomes. Since Turkey is in the process of accession to the European Union (EU), the contribution of being EU member on the economic growth was evaluated and the results were compoared with other economic integrations such as the Black Sea Economic Cooperation Organization (BSEC), The Economic Cooperation Organization (ECO) and the Developing 8 Countries (D-8) that Turkey was already included.
Based on the aim of this study, time-series analysis were adopted to determine whether there was a meaningful impact on Turkey's GDP of import, export and foreign investment in the period covering the years between 1990 to 2018 of  ECO, D-8, BSEC and EU integrations. According to the results obtained from the analysis of foreign trade growth for these integrations ECO and BSEC Turkey's future and attract foreign capital investments are expected to deliver more in terms of benefits.