Orta gelir tuzağından çıkışta beşeri sermayenin önemi: Yüksek ve üst-orta gelirli ülkeler üzerine bir uygulama
Middle income trap from the exi̇t importance of human capital: High and upper-middle income countries on an application
Yazar: MURAT AYKIRI
Danışman: PROF. DR. KEREM KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Orta gelir tuzağı = Middle income trap ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; İnsani gelişmişlik endeksi = Human development index

Özet:
Büyüme hızının yavaşlaması sonucu ülkelerin uzun yıllar orta gelir düzeyinde kalmaları ve yüksek gelir düzeyine ulaşma başarısı gösterememeleri durumu son yıllarda ekonomi literatürüne yeni giren "Orta Gelir Tuzağı (OGT)" kavramı ile tanımlanmaktadır. Büyüme hızlarında görülen yavaşlamalar geleneksel büyüme modellerinin ekonomik büyümeyi açıklama gücünü zamanla azaltırken teknolojik gelişmeleri ve beşeri sermayeyi ön plana çıkaran yeni büyüme anlayışlarının ortaya çıkmasına vesile olmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, ekonomilerde büyümenin yavaşlaması, güncel tabiriyle orta gelir tuzağı sorununun çözümü ve büyümenin devamlılığı açısından beşeri sermayenin önemini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda orta gelir tuzağına yakalanmadan yüksek gelir düzeyine ulaşma başarısı göstermiş bir grup yüksek gelirli gelişmiş ülkeyle, orta gelir tuzağında bulunan veya en azından böyle bir riskle karşı karşıya olan bir grup üst-orta gelirli gelişmekte olan ülkelerin durumu incelenmiştir. Bu doğrultuda, Beşeri sermaye göstergesi olarak kabul edilen ve İnsani Gelişme Endeksi (İGE) hesaplanırken de dikkate alınan değişkenler aracılığıyla 2010-2014 dönemi için Panel Veri Analiz Tekniği kullanılarak ampirik olarak incelenmektedir. Elde edilen genel sonuçlar, genel olarak beşeri sermaye unsurlarında zaman içerisinde meydana gelen iyileşmelerin, ekonomik büyümenin sağlanması ve büyümenin devamlılığı üzerinde pozitif etkiye sahip olduğunu ve beşeri sermaye unsurlarının ekonomik büyümeyi açıklama gücünün ve ekonomik büyümeye olan katkılarının, üst-orta gelirli ülkelere kıyasla yüksek gelirli ülkelerde daha fazla olduğunu göstermektedir.


Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Büyüme, Orta Gelir Tuzağı, İnsani Gelişme ve Beşeri Sermaye.

Abstract:
Recently the concept of the Middle İncome Trap (MIT) in the economics literature explains the case of a country which keeps the middle income level position for many years and fails to reach a high income level. Owing to the fact that decreasing growth rates has been undermining the explanatory power of the traditional growth models, the new growth models, which emphasized the technological advancement and human capital, have been arising in recent years. 
The main objective of this dissertation is to reveal the importance of human capital with regard to the solution of the middle income trap and to the sustainable growth. For this, both the middle income countries and high income countries were analyzed by using the Panel Data Analyzing Technic, which contains variables in order to calculate the Human Development Index (HDI), for the period of 2010 – 2014. According to consequences of the analysis, human capital has a positive effect on economic growth and its continuity. Also it is seen that both the explanatory power of human capital and its contributions to the gowth process are stronger in the high income countries than middle income countries.


Key Words: Sustainable Growth, Middle Income Trap, Human Development,Human Capital.