Türkiye'de 1991-2011 döneminde gerçekleşen linç eylemlerinin analizi
Analysis of lynching acts between the years of 1991-2011 in Turkey
Yazar: BETÜL BAKİ
Danışman: ÖĞR. GÖR. EVREN BALTA PAKER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Kimlik = Identity ; Linç = Lynching ; Suç = Crime ; Şiddet = Violence

Özet:
1991-2011 yılları arasında Türkiye?de çok sayıda linç eylemi meydana gelmiştir ve bu eylemler özellikle 2000?li yıllarla beraber yükselişe geçmiştir. Gazete haberleri ve bu konuda yayınlanan makaleler ve kitaplar son yıllarda linç eylemlerinin artışına vurgu yapmakta ve bu durumun öneminden bahsetmektedir. Yine de bu artışı anlayabilmek için henüz sistemli bir çalışma yapılmamıştır. Bu araştırma, meydana gelen linç eylemlerinin kapsamlı bir analizini yapmayı hedeflemektedir. Bu çalışma, linç eylemlerinin nedenlerini ve dinamiklerini anlamak için vaka kataloğu yöntemi kullanmaktadır. Öncelikle, gazete taraması ile 1991-2011 yılları arasında meydana gelen linç eylemlerinin kapsamlı bir verisi oluşturulmuştur. Bir sonraki aşamada, elde edilen bu veriler, vaka kataloğu yöntemine göre kodlanmıştır. İlk olarak niceliksel bir analiz yöntemiyle, meydana gelen linç eylemlerinin zamansal ve mekânsal özellikleri, eylemlerin zamanı, katılımcıları, süresi gibi temel özelliklerinin bir haritası çıkarılmıştır. Bir sonraki aşamada, yine niceliksel bir yöntem olan regresyon analiziyle bu eylemlerin işsizlik, ekonomik kriz gibi değişkenlerle ilişkisine bakılmıştır. Bu araştırma, böylelikle, Türkiye?de 1991-2011 yılları arasında meydana gelen linç eylemlerinin kapsamlı bir datasını çıkartarak bu alandaki önemli bir veri eksikliğini doldurmuş olacaktır. Linç eylemleri dünya literatüründe genellikle üç kuramsal yaklaşım çerçevesinde ele alınmaktadır. Bunlardan ilki engellenme-saldırganlık, kimliksizleşme ve günah keçisi yaklaşımlarını içeren sosyal psikolojik yaklaşımlardır. İkincisi linç eylemlerini ekonomik durum, politik durum, demografik durum ve göç gibi olgularla açıklayan yapısal açıklamalardır. Üçüncüsü ise, linç eylemlerinin belirleyici motivasyonunun kültürel kodlar ve önyargılar olduğunu belirten kültürel açıklamalardır. Bu araştırmada, bu üç farklı kuramsal yaklaşım, Türkiye örneği üzerinden bir değerlendirmeye tabii tutulacaktır. Bu verileri dünya literatüründeki kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde analiz ederek ve Türkiye örneğinin bu kuramsal yaklaşımlardan hangileri ile örtüştüğünü test ederek Türkiye?deki linç literatürüne katkıda bulunacaktır.

Anahtar Kelimeler: Linç, grup kimliği, kolektif şiddet, suç

Abstract:
There have been many lynching acts between the years of 1991-2011 in Turkey and they have been on the rise since the 2000s. New reports articles and books on the issue have emphasized the importance of the increase in lynching acts. However yet, there was no systematic study to understand the causes of such increase. This study aims to analyze the lynching acts systematically and extensively. In order to understand the causes and dynamics of lynching this study utilizes event-data analysis. First of all, data set collected on lynching acts by surveying the newspapers between 1991-2011. Then, the events coded by using the event data analysis method.  The data set first was descriptively analyzed by using statistical analysis to show temporal and spatial patterns in lynching acts and specific characteristics of these events, such as time of occurrence, participants, duration, type of violence. This analysis  was further supported by structural analysis to show whether there is a causal relation between variables such as unemployment, economic crisis and lynching. As such, this study will be contribution in understanding the causes and consequences of the lynching acts. Lynching acts are usually analyzed with in three different conceptual approaches. The first approach underlines the importance psycho-social motivations such as frustration-aggression hypothesis, deindividuation and scapegoat theory. Second approach underlines the relationship of lynching acts with the economic conditions, political conditions, demographical conditions and changes in immigration patterns. Final approach underlines the importance of framing, collective culture and prejudice to understand lynching acts. This study will mainly work with the assumptions of the structural approaches and test their hypothesis first. 

Keywords: Lynching, group identity, collective violence, crime