Kronik böbrek hastalığı olan altmış yaş ve üzeri hastalarda antikolinerjik ilaç yükü sıklığının incelenmesi ve klinik açıdan öneminin incelenmesi
Investigation of the frequency of anticholinergic drug burden and its clinical effect in patients aged 60 years and over with chronic kidney disease
Yazar: MİKAİL DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET CEMAL KIZILARSLANOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: KBH'sı olan, 60 yaş ve üzeri hastalarda ilaçlardan kaynaklanan antikolinerjik yük sıklığını ve bu yükün kognitif düzeye, yaşam kalitesine ve yaşam aktivitesine etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Metod: Çalışmaya KBH'sı olan, 60 yaş ve üstü, 234 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, kronik hastalıkları ve ilaç kullanım öyküleri kaydedildi. Katılımcılara Mini-cog test, Katz günlük yaşam aktiviteleri ölçeği, European Quality of Life 5- Dimensions (EQ-5D-5L) yaşam kalitesi ölçeği uygulandı. Antikolinerjik kognitif yük (ACB) skalası kullanılarak antikolinerjik ilaç yükü hesaplandı. 
Bulgular: Katılımcıların [ortanca yaş 67 (60-89) yıl ve %52,6'ü kadın] %47'si en az bir antikolinerjik etkili ilaç kullanmaktaydı. Antikolinerjik ilaç kullanım sıklığının, Evre 4-5 KBH evresi olan hastalarda, evre 2-3 KBH evresi olanlara nazaran daha fazla olduğu görüldü (p=0,044). ACB skoru ile kullanılan ilaç sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü, orta düzeyde korelasyon olduğu tespit edildi (rho=0,342, p<0,001). ACB skorunun KAH, konjestif kalp yetmezliği ve ağız kuruluğu olanlarda daha fazla olabileceği gösterildi (sırasıyla; p=0,031, p=0,010 ve p=0,030). Antikolinerjik ilaç kullanan hastalarda öz bakım ve olağan aktivite konusunda bozukluk olabileceği anlaşıldı (sırasıyla; borderline significance, p=0,074, p=0,091). Kabızlık şikâyeti olanlarda (borderline significance, p=0,098) ve Mini-Cog testi anormal olanlarda (borderline significance, p=0,058) ACB skoru daha yüksekti. 
Sonuç: Çalışmamızda KBH'lı hastalarda antikolinerjik ilaç yükü maruziyetinin fazla olabileceği, kognitif fonksiyon ve yaşam kalitesini etkileyebileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
Aim: To identify the the frequency of anticholinergic burden caused by drugs and the effect of this burden on cognitive level, quality of life, and daily living activities in older patients with CKD.
Methods: A total of 234 patients with CKD, aged 60 years and older, were included in the study. Demographic characteristics, chronic diseases and drug use histories of the patients were recorded. Mini-cog test, Katz daily living activities scale, European Quality of Life 5-Dimensions (EQ-5D-5L) quality of life scale were applied to the participants. Anticholinergic drug burden was calculated using the anticholinergic cognitive burden (ACB) scale.
Results: Forty seven percent of the participants [median age 67 (60-89) years and 52.6% women] were using at least one anticholinergic drug. The frequency of use of anticholinergic drugs was found to be higher in patients with stage 4-5 CKD than in patients with stage 2-3 CKD (p=0.044). A statistically significant, positive and moderate correlation was found between the ACB score and the number of drugs used (rho=0.342, p<0.001). It was shown that the ACB score could be higher in patients with CAD, congestive heart failure and dry mouth (p=0.031, p=0.010 and p=0.030, respectively). It was found that patients using anticholinergic drugs may have impairment in self-care and usual activities (borderline significance, p=0.074, p=0.091, respectively). ACB scores were higher in those with constipation (borderline significance, p=0.098) and those with an abnormal Mini-Cog test (borderline significance, p=0.058).
Conclusıon: In our study, it was determined that exposure to anticholinergic drug burden may be high in patients with CKD and may affect cognitive function and quality of life.