Sürdürülebilir tarım kapsamında Dalaman Ovası'nın mekânsal analizi
Spatial analysis of the Dalaman Plain within the scope of sustainable agriculture
Yazar: ALİ ÇEKER
Danışman: PROF. DR. SUNA DOĞANER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Coğrafya = Geography ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Dalaman Ovası = Dalaman Plain ; Mekan = Space ; Mekan kullanımı = Space usage ; Mekansal değişim = Spatial change ; Muğla-Dalaman = Muğla-Dalaman ; Ova = Plains ; SWOT analizi = SWOT analysis ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tarım = Agriculture ; Tarım alanları = Agricultural lands

Özet:
Dalaman Ovası MÖ 500'lü yıllardan itibaren oluşmaya başlamıştır. Oluşum tarihinden günümüze değin ova, amaç doğrultusunda tarımsal faaliyetler adına kullanılmıştır. 1980 ve sonrası dönem olmak üzere ovada mekânsal kullanım açısından amaç dışı kullanım artmış ve bu durum riskli bir boyut kazanmıştır. Mutlak tarım alanları üzerinde; yerleşmelerin yoğunluğu, ulaşım, turizm ve sanayi gibi farklı amaç dışı kullanımların artması sürdürülebilir tarım açısından önemli risklerdir.
Tez çalışmamızın tüm bölümlerinde inceleme sahasında mekanı oluşturan coğrafi unsurlar tarım odaklı bir yaklaşımla ele alınarak bir bütünlük içerisinde analiz edilmiştir.
Sürdürülebilirlik ilkesi esas alınarak Dalaman Ovasının, sürdürülebilir tarımsal uygulamalar kapsamında mekânsal ölçütlerin ve mevcut tarımsal uygulamaların coğrafi bir bakış açısıyla analizinin yapıldığı çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Tez çalışmasının gerekçesinin ortaya konarak amacının belirlendiği giriş bölümünde çalışma alanının sınırları ortaya konmuştur. Bu kapsamda tarımsal faaliyetler çerçevesinde güvenli gıda üretiminin ne denli önemli olduğu vurgulanarak sürdürülebilir tarım ve sürdürülebilir tarımsal uygulamalar dikkate alınmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde mekân unsurunu oluşturan doğal ortama ait özellikler ile beşeri özellikler ele alınmıştır. Fiziki Coğrafya ve Beşeri Coğrafya özelliklerinin yapılan tarımsal faaliyetler üzerindeki etki düzeyleri ve tarımla ilişkileri irdelenmiştir.
İnceleme sahasının tarımsal özelliklerinin tüm yönleriyle irdelendiği ikinci bölümde öncelikle tarımın gelişim süreci ele alınmıştır. Yine aynı bölüm kapsamında günümüze ait tarımsal özellikler ortaya konmuştur. Dalaman Ovasında bitkisel üretim, hayvancılık, arıcılık ve balıkçılık ele alınan belli başlı konulardır.
Tez çalışmasının son bölümünü oluşturan üçüncü bölümde tarımsal sürdürülebilirliği sağlayan faktörler ve tarımsal sürdürülebilirliği riske eden faktörler tek tek belirlenmiş ve başlıklar altında irdelenmiştir. Bu bölümde tarımsal faaliyetlerde mevcut sürdürülebilir tarımsal uygulamaların geldiği aşama belirlenerek yeterlilik durumu tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise Dalaman Ovası'nın tarım perspektifli bir SWOT Analizi yapılarak ovada tarımsal sürdürülebilirliği sağlayan güçlü yanlar ve fırsatlar ile tarımsal sürdürülebilirlik açısından tehdit unsuru olan zayıf yönler ve tehditler belirlenmiştir.



Anahtar Kelimeler: Dalaman Ovası, Sürdürülebilir Tarım, Tarım Coğrafyası,Mekânsal Analiz, SWOT Analizi

Abstract:
The history of the formation of the Dalaman Plain goes back to 500 BC. From the date of formation to the present, the plain has been used for the purpose of agricultural activities. And the period after 1980, including the use of spatial in terms of in Dalaman Plain misuse has increased and it has become a risky size. On the agricultural areas; an increase in the density of the settlement, transportation, tourism, and industry as well as the misuse of different for sustainable agriculture has achieved significant risks.
In the dissertation, the geographic factors that affecting space has been analyzed with its all aspects. In this case the characteristics of its components such as natural environment, human factors, spatial planning and agricultural properties have been investigated. Dalaman Plain has been analyzed in the basis of the principle of sustainability, sustainable agricultural practices and spatial extent of the scope of our study. Our study is consisted of three parts.
In the introduction part, the purpose of thesis and the scope of the study area have been put forward.  In this context, the importance of safe food production has been emphasized within the framework of sustainable agricultural activities. In the first part of our study, human characteristics and properties of the natural environment are discussed. The effects of physical and human aspects on the agricultural activities on the naturel environment have been analyzed. In addition the relationships between human geographic futures and agricultural have been researched.  
In the second part, all aspects of the agricultural properties and development process of agriculture in plain have been discussed. Again ın the same part the present agricultural features of Dalaman Plain have been demonstrated. The food crop production, animal husbandry, agricultural activities are the main issues that are discussed.
In the third part of the thesis, the   factors that risk for sustainability of agricultural and the factors that provide agricultural sustainability has been identified. Also in this part, the reached stage of sustainable agricultural activities in the Dalaman plain has been identified.
In the conclusion part, within the agricultural perspective a SWOT analysis of Dalaman Plains has been conducted. By this method, strengths and opportunities that provide the sustainability and also the factors that affect weaknesses and threats in the agricultural plains have been determined.


Key Word: Dalaman Plain, Sustainable Agriculture, Agricultural Geography, Spatial Analysis, SWOT Analysis.