Felsefe Dergisi'nin sistematik incelemesi: Felsefe araştırmalarındaki yeri ve önemi (1972-1990)
Systematic review of philosophy journal: Its place and importance in philosophy research (1972-1990)
Yazar: AKAY YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ ÇAVDAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Tarih = History

Özet:
Bu yüksek lisans tezi Afşar Timuçin öncülüğünde 1972-1990 yılları arasında
çıkarılan Türkiye'nin önde gelen felsefe dergilerinden olan Felsefe Dergisi'nin tasnifini
yapmak, yazarlarını, yazılan konu başlıklarını analiz etmek ve nihayetinde literatüre
kaynak olarak sunmayı amaçlayan bir çalışmadır.
Felsefe Dergisi çeşitli zamanlarda yayın hayatı sekteye uğrasa da Türk fikir
hayatına katkı sunan devrin felsefe alanındaki sınırlı sayıdaki süreli yayınlarından
olmuştur. Dergiyi incelemeyi konu edinen bu çalışma, ana hatlarıyla şu amaçlara
ulaşmayı hedeflemiştir: Dünyada ve Türkiye'de fikir hayatında felsefenin gelişimini
incelemek, söz konusu derginin içerik analizi yapmak, yazarlar ve içindekiler dizini
oluşturmak, derginin tüm sayılarında yayınlanan felsefi içeriklere dayanarak felsefi
eğilimleri saptamaya çalışmak, derginin Türk felsefi düşünce hayatındaki yerini
belirlemeye çalışmak, derginin Türk düşünce yaşamına kazandırdıklarını anlamaya
çalışmak.
Sırasıyla tezin bölümlerinde: İlk Çağdan günümüze dünyada felsefenin ortaya
çıkışı, gelişimi ve önemi üzerinde durulmuş, Batı'da ve Osmanlı Devleti'nde felsefe
çalışmaları ele alınmış, nihayetinde Türkiye'de felsefi düşüncenin temelleri üzerinde
durulmuştur. Dünyada ve ülkemizde dergiciliğin gelişimi ele alınmış, daha sonra felsefe
dergiciliği özelinde araştırmamızın temelini oluşturan "Felsefe Dergisi" tanıtılmıştır.
Teze konu olan derginin analizi yapılarak, derginin iç ve dış özellikleri, öne çıkan yerli
ve yabancı yazarları üzerinde durulmuş, felsefi yazıların analizinin yapılmasına
çalışılmıştır. Ayrıca Felsefe Dergisi'nin kuruluşu, yayın hayatına girişi, kurucuları ve
görüşlerine dair değerlendirmeler yapılmış, metinlerin fiziksel görünümü ve
organizasyonu incelenmiştir. Dergide genel olarak yazılara konu olmuş, üzerinde en çok
durulan felsefi akımlar tanıtılmış, bunlarla ilgili yazarların felsefi eğilimleri saptanmaya
çalışılmıştır. Yayın tarihine göre dizin, yazar adına göre dizin, geçmişten günümüze
kapak resimleri tablosu gibi çalışmalara yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Felsefe, Dergi, Tarih, Süreli Yayın, Düşünce Hayatı

Abstract:
This master's thesis aims to classify the leading philosophy journal of Türkiye,
Philosophy Journal, published between 1972-1990 under the leadership of Afşar
Timuçin, to analyze its authors and the topics written, and ultimately to present it as a
source for literature. Although the publication life of Philosophy Journal was
interrupted at various times, it was one of the limited number of periodical publications
in the field of philosophy that contributed to Turkish intellectual life.
This study, which examines the journal, tried to find answers to some questions
in general. These questions are: To examine the development of philosophy in
intellectual life in the world and in Turkey. To analyze the content of the journal in
question, to create an index of authors and contents. To try to determine the
philosophical tendencies of the philosophical contents published in all issues of the
journal. To try to determine the place of the journal in Turkish philosophical thought
life. To try to understand what it has brought to the thought life of our country. In the
sections of the thesis, respectively: The emergence and development of philosophy in
the world from ancient times to the present is emphasized, philosophical studies in the
West and the Ottoman Empire are discussed, and finally, the foundations of
philosophical thought in Turkey are emphasized. The development of journalism in the
world and in our country is discussed, and then the "Philosophy Journal", which forms
the basis of our research specifically in philosophy journalism, is introduced.
The journal that is the subject of the thesis is analyzed, the internal and external
features of the journal, prominent local and foreign writers are emphasized, and an
attempt is made to analyze philosophical articles. In addition, the establishment of the
Philosophy Journal, its entry into publication life, its founders and their views are
evaluated, and the physical appearance and organization of the texts are examined. The
journal generally introduces the most emphasized philosophical movements that have
been the subject of articles, and attempts are made to determine the philosophical
tendencies of the authors. Studies such as an index by publication date, an index by
author name, and a table of cover images from past to present are included.
Keywords: Philosophy, Magazine, History, Periodicals, Thought Life