Küresel mal zincirleri yaklaşımı çerçevesinde Türkiye'de yabancı sermaye yatırımları ve imalat sanayiine etkileri
Foreign direct investments in Turkey and its impacts on Turkish manufacturing industry with the approach of global commodity chains
Yazar: CENGİZ EKİZ
Danışman: DOÇ.DR. AHMET HAŞİM KÖSE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Küreselleşme = Globalization ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Bu çalışmada, üretimin küreselleşmesi sürecinin Türkiye imalat sanayii üzerinde yarattığı etkiler incelenmektedir. Burada uluslararası ticaret, çokuluslu şirketler boyutuyla da ele alınmaktadır. Bunun yanı sıra, ülkelerin sektörel olarak yarattığı katma-değer düzeyinde meydana gelen değişimler de vurgulanmaktadır. Bu çalışmada, üretimin küreselleşmesi azgelişmiş ülkelerin dış ticaret hadleri açısından değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, uluslararası ticaret sisteminde dış ticaret hadleri, azgelişmiş ülkelerin aleyhine gelişmektedir. Ayrıca doğrudan yabancı yatırımların büyük bir kısmı, gelişmiş ülkelerde yoğunlaşmaktadır. Çalışmada çokuluslu şirketlerin örgüt yapıları ana hatlarıyla ele alınmaktadır. Bu yüzden küresel mal zincirleri yaklaşımı çerçevesinde belirli ayrımlara gidilmiştir. Çokuluslu şirket tipleri temel olarak, üretici şirket yönetimindeki mal zincirleri ve satın alan şirket yönetimindeki mal zincirleri şeklinde kısıtlanmıştır. Bu çalışmanın Türkiye ile ilgili bölümünde, imalat sanayiinde faaliyet gösteren çokuluslu şirketlerin, yabancı sermaye verileriyle incelenmesi amaçlanmıştır. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının Türkiye'ye girişinin imalat sanayii üzerindeki etkileri çeşitli kısıtlar çerçevesinde incelenmiştir, incelemede Türkiye'nin uluslararası ticarette emek-yoğun imalat sanayii yapısına sahip, katma-değeri düşük sektörlerde uzmanlaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study it was examined the process of globalization of production impact on manufacturing industry in Turkey. International trade was also dealt with dimension of multinational corporations. In addition, changes in sectoral value-added levels in those concerned countries were emphasized, too. In this study globalization of production is examined with regarding to the terms of trade of underdeveloped countries. Consequently terms of trade developed against underdeveloped countries in the international trade. Furthermore, a large amount of the foreign direct investments intensify in developed countries. Organizational structures of the multinational corporations are taken up with the main lines in this study. For this reason we have brought up specific point of separation within the framework of the global commodity chains approach. We referred to use multinational corporations in to two types: The first one is buyer-driven commodity chains and, second is producer-driven commodity chains. We aim to examine multinational corporations in Turkish manufacturing industry by using foreign direct investments data for Turkey. The effects of foreign direct investments flow in Turkey's manufacturing industry were examined with various limitations. In this study we reached to a conclusion that in international trade, Turkey was specialized in the sectors those were low value-added and has a labour- intensified manufacturing industry.