Sitcom türü dizilerde kültürel etkilerin konut temsilleri üzerinden incelenmesi
An examination of cultural influences on housing representations in sitcom series
Yazar: RÜVEYDA MÜBERRA KAPLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN NİHAN HACIÖMEROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Durum komedisi = Situation comedy ; Gerçeklik = Reality ; Konut tasarımı = Housing design ; Kurgu = Fiction ; Kültür = Culture ; Kültürel özellikler = Cultural characteristics ; Mimari temsil = Architectural representation

Özet:
Mimari tasarımın sonuç ürünü olan mekân, görsel-işitsel medya ürünlerinin temel unsurlarından biri olarak kullanılmaktadır. Mimarlık izleyiciye sunulan mekân ile medyada temsil edilmektedir. Oluşturulan mekân temsilleri, oluşturulma biçimleri ve taşıdıkları göstergeler ile; karakterler, hikâyenin ritmi, atmosfer ve mekânın beslendiği kültür hakkında izleyiciye bilgi vermektedir.

Çalışma, görsel-işitsel medyada mimari temsilin kültüre bağlı şekillenişini mekân kullanımları üzerinden incelemektedir. İnsan yaşamı için en temel mekân olan konutu ana mekân olarak kullanması ve günlük yaşam ile sıkı bir bağ kurarak izleyiciye yakın bir konumda bulunması sebebiyle medya türü olarak sitcom seçilmiştir. Sitcom, televizyon programları içinde erken dönem örneklerinden sayılabilecek ve günlük hayatı izleyiciye en komik haliyle sunan bir türdür. Sitcomlarda mekân genellikle dekor kurgu olarak tasarlanmakta ve kendisini üreten toplumun değerlerini, yaşam biçimini, günlük eylemlerini, beğenilerini ve trendlerini çeşitli temsiller ile aktarmaktadır.

Çalışma kapsamında, Türkiye ve ABD'de üretilen sitcomlarda konut mekânlarının temsili ve iki toplumun kültürel normlarının bu temsillere yansımaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu bağlamda, Amerikan yapımı "The Nanny" ile yerli uyarlaması "Dadı" ve Amerikan yapımı "The Jeffersons" ile yerli uyarlaması "Tatlı Hayat" vaka analizi yöntemiyle ele alınarak, mekân uyarlamalarındaki kültürel etkiler ortaya konmuştur. 

Bu tez, sitcom türünde konut mekânlarının temsiline odaklanarak, mekânın kültürel ve toplumsal kodları nasıl yansıttığını ve iki farklı toplumdaki benzerlikler ve farklılıklar üzerine saptamalar ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, çalışma, kültürün, mimarlık ve görsel medyanın ortak noktası olan mekân temsili üzerindeki etkilerinin anlaşılması ve iki kültürü kıyaslayarak kültürler arasındaki etkileşimleri ve dönüşümleri ortaya koyması açısından özgün bir yaklaşım sunmaktadır.

Abstract:
The architectural design's final product, space, is utilized as a fundamental element in audiovisual media productions. Architecture is represented in the media through the space presented to the audience. The spatial representations, along with the manner of their creation and the signs they convey, provide viewers with insights about the characters, the rhythm of the story, the atmosphere, and the culture from which the space draws.

This study examines how architectural representation in audiovisual media is shaped by culture, focusing on the uses of space. Sitcoms were chosen as the primary media type due to their use of housing, the most fundamental space in human life, as a central setting, and their strong connection to daily life, which brings them close to the audience. As one of the earliest examples of television programming, sitcoms are a genre that humorously presents daily life to the audience. In sitcom productions, space is typically designed as a set and reflects the values, lifestyle, daily actions, preferences, and trends of the society that produces it through various representations.

In this study, a comparative analysis was conducted on the representation of residential spaces in sitcom productions from Turkey and the United States and how the cultural norms of the two societies are reflected in these representations. In this context, the American production "The Nanny" and its local adaptation "Dadı" as well as the American production "The Jeffersons" and its local adaptation "Tatlı Hayat" were examined through case study analysis, revealing the cultural influences in space adaptations.

By focusing on the representation of residential spaces in the sitcom genre, this thesis offers observations on how space reflects cultural and social codes and identifies the similarities and differences between the two societies. In this regard, the study provides a unique approach to understanding the influence of culture on spatial representation, which intersects architecture and visual media, and sheds light on the interactions and transformations between cultures through comparison.