Öğretmenlerde evlilik doyumu ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki: Adana ili örneği
The relationship between marriage satisfaction and psychological well-being among teachers: Sample of Adana
Yazar: ADNAN KALKAN
Danışman: PROF. DR. ASIM YAPICI
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, öğretmenlerde evlilik doyumu ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin; cinsiyet, çocuk sahibi olma durumu, sosyodemografik değişkenler (yaş, kıdem yılı, çocuk sayısı, evlilik süresi, gelir düzeyi anlayışı), ev işlerini kimin yaptığı, çocuk bakımını kimin üstlendiği açılarından incelemektir.
Araştırmanın çalışma evreni, Adana ili merkez ilçelerindeki (Çukurova, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir) okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan ve evli olan 20.492 öğretmendir. Bu kapsamda araştırmanın örneklemi ise; iki aşamalı tesadüfi küme örnekleme (Two-Stage Rondom) yöntemi (Fraenkel and Wellen, 1993:86) kullanılarak toplam 62 okulda görev yapan 535 öğretmenden oluşmuştur. 
Araştırmada kişisel verilere ulaşılması amacıyla, araştırmacının geliştirdiği "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Bireylerin evlilik doyumlarına yönelik görüş ve düşüncelerini belirlemek için, Canel tarafından Türkçe 'ye uyarlanan (2007) "Evlilik Doyumu Ölçeği",  psikolojik iyi oluş düzeylerini belirlemek için de Ryff tarafından geliştirilen (1989) "Psikolojik İyi Oluş Ölçekleri" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, t-testi, X2, tek yönlü ANOVA ve korelasyon teknikleri kullanılmıştır. ANOVA'da görülen farklılıkların hangi değişkenlerden kaynaklandığını belirlemek için ise Scheffe F, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testlerinden yararlanılmıştır.
Evlilik doyumu alt ölçeklerinden öfke düzeyi, eşin ailesiyle iletişim düzeyi, ekonomik anlayış, ebeveynlik anlayışı ile Psikolojik iyi oluş ölçekleri toplam puanı arasında negatif anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Evlilik doyumu toplam puanı ile psikolojik iyi oluş toplam puanı ve PİO alt ölçekleri (özerklik, çevresel hâkimiyet, bireysel gelişim, olumlu ilişkiler, yaşam amaçları, özkabul düzeyleri) arasında negatif ilerleyen anlamlı ilişkiler bulunmuştur.   Araştırma bulgularına göre, evlilikte doyum düzeyi yükseldikçe, öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin yükseldiği, evlilik doyum düzeyleri düştükçe psikolojik iyi oluş düzeylerinin düştüğü görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationship between the satisfaction of marriage and psychological well-being among teachers according to "the relationship, sex, the situation of having children, sociodemographic variables ( age, years of seniority, the number of children, the duration of the marriage, the income level conception) the ones who assumes the housework and children care". 
The target population of the study is 20.492 married teachers who work in pre-, primary, elementary and high schools in the central towns of Adana (Çukurova, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir). Within this scope, the samples of the research have been formed of 535 teachers who work in 62 different schools by using "Two-Stage Random Method" (Fraenkeland Wellen, 1993:86). 
In the research, "Personal Information Form" which has been formed by the researcher has been used in order to reach personal data. In order to get the thoughts of the individuals about satisfaction of marriage;  "Marriage Satisfaction Scale" which was adapted into Turkish by Canel (2007) has been used. Also, in order to identify the level of psychological well-being; "Psychological Well-being Scale" which was developed by Riff (1989) has been used. SPSS 21 has been used to enter the info into the system. T-Test, one-way ANOVA and correlation techniques have been used in analysing the data. Also, to identify the sources of variables in differences seen in ANOVA, Scheffe F Kruskal Wallis and Mann Whitney U Tests have been used.
Negative meaning relations have been found between; anger level, the spouse's level of communication with his/her family, economical understanding, parental understanding from the marriage satisfaction subscales; and the total point of psychological well-being scales. Negative proceeding meaningful relations have been found between marriage satisfaction total point with psychological well-being total point and PIO subscales (autonomy, environmental dominance, individual development, positive relations, life goals, self-acceptance levels) According to the findings of the research, it has been observed that "as the contentment in the marriage arises, the level of the psychological  well-being of teachers arises; and as the contentment in the  marriage decreases, the level of the psychological  well-being of teachers decreases.