Bir öğretim materyali olarak baskıresim kılavuzu hazırlamak: İç içe geçmiş tekli durum çalışması
Preparing the printmaking guide as a teaching material: A single case study
Yazar: ESİN SELİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BERNA COŞKUN ONAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada; öğretmen, öğretmen adayları, sanatçı, sanat eğitimcisi alan uzmanı ve
araştırmacıların meslek yaşamlarında kullanımına yönelik baskıresim tekniklerin uygulama
aşamalarını, öğretim süreçlerinde faydalı olabilecek öğretim yöntemlerini içerecek bir öğretim
kılavuzu geliştirmek amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan iç içe geçmiş tekli
durum deseniyle yürütülen bu araştırmada, veri toplama süreci bir dizi döngüsel adımdan
oluşan bir yapı içinde tasarlanmıştır. Bu döngü, kılavuz geliştirme amacıyla gerçekleştirilen
veri toplama ve analiz süreçlerinin eş zamanlı tekrarlayan aşamalarından oluşmaktadır. Veri
toplama süreci aşamalarından ilki, maksimum çeşitlilikle belirlenmiş katılımcılarla
görüşmelerin yapılması ve dokümanların toparlanması, bu aşamaya eş zamanlı olarak kamu
kayıtlarından elde edilen dokümanların ve görüşmelerden elde edilen verilerin analizini
içermektedir. Bir sonraki aşamada, analiz sürecinde elde edilen veriler doğrultusunda materyal
taslağı hazırlanmış ve son olarak oluşturulan materyal hakkında katılımcıların görüşleri
alınarak taslağa son hali verilmiştir. Bu araştırmanın analiz sürecinde benimsenen
tümdengelimci betimsel yaklaşıma göre, öğretim materyali olarak baskıresim kılavuzu
hazırlamak amacına yönelik olarak yürütülen durum çalışmasının sonuçları, içerik kapsamı,
öğretici nitelikler ve tasarım boyutu temalarından oluşmuştur. Bu sonuçlara göre, bir baskıresim
kılavuzu hazırlanırken içeriğin kapsamında; bilginin tipolojik kurgulanması, kapsamının
belirlenmesi, hiyerarşik yapılanması, tekniğe dair bilgilere ve görsel bağlantılara yer verilmesi,
çok yönlü tasarıma ve referans noktalı eğitime değinilmesi önemlidir. Ayrıca, içerik
kapsamında benimsenen dilin bütünlüğünün sağlanmasına, sağlık ve güvenlik önerilerine ve
etik hususlara yer verilmesi gerekmektedir. Bu kılavuzda bulunması gereken öğretici nitelikler
arasında; kuramsal hazırlık, durumlu öğrenme, içeriği planlama, uygulamayı planlama,
değerlendirmeyi planlama gibi niteliklerin temel olduğu söylenebilir. Bir baskıresim
kılavuzunun tasarım boyutunda; kapak tasarımına, içindekiler tasarımına, tipografik kullanıma
ve grid sistemine yönelik bütünsel bir anlayışın benimsenmesi ve kılavuzun sanatsal
yaratımında hedef kitleye yönelik baskın öğe ve ilkelerin belirlenmesi, bu araştırmanın önerileri
arasında sıralanabilir.
Anahtar Sözcükler: El kitabı, Görsel sanatlar öğretimi, Öğretimde materyal geliştirme, Rehber
kitap.

Abstract:
In this study; it is aimed to develop a teaching guide that will include the application stages of
printmaking techniques for using of teachers, teacher candidates, artists, art education experts
and researchers in their professional lives and instruction methods that can be useful in teaching
processes. The data gathering approach in this study was structured using a sequence of cyclical
processes and was carried out using a nested single case design, one of the qualitative research
methodologies. The first stage of cycle simultaneous repetitive phases consisting of data
gathering and analysis processes includes conducting interviews with participants determined
with maximum diversity and gathering documents, and simultaneously analyzing the
documents obtained from public records and the data obtained from the interviews. In the next
stage, a draft material was prepared in line with the data obtained during the analysis process,
and finally, the draft was finalized by taking the opinions of the participants about the created
material. According to the deductive descriptive approach used in the analysis process, the
results consist of the themes of content scope, didactic qualities and design dimension. When
preparing a printmaking guide, it is crucial to organize the information typologically within the
content. It is essential to define the scope, hierarchically structure the data, incorporate technical
details and visual links, and offer multi-way design and educational reference points. In
addition, the integrity of the language must be ensured, health and safety recommendations and
ethical issues must be included. The instructive qualities can be listed such as theoretical
preparation, situated learning, content planning, application planning, and evaluation planning.
For the design process; adopting a holistic understanding of cover design, contents design,
typographic use, grid system, and determining the dominant elements and principles for the
target audience can be listed among the recommendations of this research.
Keywords: Handbook, Visual arts teaching, Material development in teaching, Guidebook.