Rusya Federasyonu dış politikasında diasporanın araçsallaştırılması: Estonya örneği
The instrumentalization of the Russian diaspora in Russian foreign policy: The case of Estonia
Yazar: HANNA REIDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM KÖREMEZLİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Diaspora = Diaspora ; Estonya = Estonia ; Milli kimlik = National identity ; Rusya = Russia ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tez, Rusya Federasyonu'nun diaspora politikasına odaklanmaktadır. Bu politikaların hedef kitlesi eski Sovyet ülkelerindeki etnik Ruslar ve Rusça konuşan nüfustur. Bu çalışma, Rus diaspora politikalarının tüm eski Sovyet ülkelerinde aynı şekilde yürütülmediğini iddia etmektedir. Rus soydaşlık politikası, eski Sovyet coğrafyasında Rusya liderliğindeki entegrasyon projelerine katılmaya gönülsüz olan, "yakın çevredeki" ülkeleri hedef almaktadır. Bu ülkelerin başında Baltık ülkeleri, Ukrayna, Moldova ve Gürcistan gelmektedir. Bu tez özellikle Estonya'ya odaklanarak diasporanın Rusya Federasyonu'nun eski Sovyet ülkelerine karşı gittikçe sertleşen politikalarında bir dış politika aracı vazifesi gördüğünü savunmaktadır.
Bu tez ilk olarak Rus diasporasının Rus dış politika literatüründeki yerini ve anlamını ele almaktadır. Çalışmanın bir sonraki kısmında teorik çerçeveyi oluşturan sosyal inşacı perspektif tartışılmakta, "ulusal kimlik", Rusya ve Baltık ülkeleri arasındaki sorunlu ilişkilerin tanımlanmasında yararlı bir kavram olarak özellikle vurgulanmaktadır. Bu çalışmada Rus diaspora politikaları Boris Yeltsin dönemi ve Vladimir Putin dönemi olmak üzere iki kronolojik kısımda ele alınmaktadır. Rus diasporası kavramının Rusya'da 1990'lı yılların başlarında entelektüel bir tartışma olarak ortaya çıkışı incelendikten sonra diaspora siyasetinin Putin dönemi Rus dış politikasının şekillenmesi ve eski Sovyet coğrafyasında Rus yumuşak güç politikaları üzerindeki rolü değerlendirilmektedir. Böylelikle bu çalışma Rus diasporasının Soğuk Savaş sonrası Rus dış politikası için araçsallaştırıldığını iddia ederken, yakın dönem tarihinin, özellikle de II. Dünya Savaşı mirasının Baltık devletleri ve Rus milli kimliğinin şekillenmesindeki mühim rolünü vurgulamaktadır.

Abstract:
This thesis focuses on the diaspora policies of the Russian Federation. The object of these policies is the ethnic Russian and Russian-speaking population in post-Soviet states. This thesis argues that Russian diaspora policies are not directed at all post-Soviet states in a similar manner: the Russian compatriot policy mainly targets the countries in the "near abroad" that are reluctant to take part in Russian-led integration projects, i.e. the Baltic states, Ukraine and Georgia. This thesis focuses on the case of Estonia in particular and claims that the diaspora is seen by the Russian Federation as significant resource in expanding Russia's influence in the "near abroad" and as a foreign policy leverage in Moscow's increasingly assertive policy towards the post-Soviet space.
The thesis starts with a discussion of the relevance and the meaning of Russian diaspora in Russian foreign policy literature. The next part of the thesis considers social constructivism as the theoretical framework. This section emphasizes national identity as a useful concept in describing the problematic relations between Russia and the Baltic states. In this study the Russian diaspora policies are considered in two chronological periods: Boris Yeltsin and Vladimir Putin presidencies. After a discussion over the emergence of the diaspora concept in a form of debate by Russian intellectuals in early 1990's, this thesis evaluates the role of diaspora policies in Russian foreign policy formulation and Russia's soft power politics in the former Soviet territories during the Putin era. Thus, this work argues that the Russian diaspora has been instrumentalized for the Russian foreign policy aims after the Cold War. Moreover, it underlines the significance of the recent history and particularly the legacy of WWII which has an important role in shaping both the Baltic states' and Russian national identities.