İmar Hukukunda kazanılmış haklar
Vested rights at Zoning Law
Yazar: ALKIM AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT KENT
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kazanılmış hak = Vested right ; Temel haklar = Fundamental rights ; Yapı ruhsatları = Construction permits ; İdare hukuku = Administrative law ; İmar hakları = Development rights ; İmar hukuku = Zoning law

Özet:
Çalışmada idare hukuku alanında karşılaşılan kazanılmış haklar kavramının imar
hukuku alanındaki yeri tartışılmıştır. Kazanılmış haklar kesin bir tanımının yapılamaması
dolayısıyla oldukça tartışmalıdır. Kavramın amacının ve unsurlarının belirlenmesi
uygulamadaki problemleri çözmeyi kolaylaştırma kabiliyetine sahiptir. İdare hukukunda
kazanılmış haklar tek taraflı işlemler yapmaya yetkili güçlü idare karşısında bireylerin
haklarını korumayı amaçlamaktadır. Bu yüzden kazanılmış hakların korunması idareyi
sınırlayan bir yükümlülük olarak görülmektedir.
İmar hukukunda ise kazanılmış hakların amacı, yapısına usulüne uygun ruhsat ile
başlayan kişinin sonradan yapılan değişiklikler ve düzenlemeler karşısında korunmasıdır.
İmar alanında idare yapılan her değişiklik karşısında daha önce verilen ruhsatları kişilerden
alma isteği içerisindedir. İşte kazanılmış haklar konusunda açık düzenlemeler olmadığı için
idarenin işlemleri ile bireylerin hakları arasındaki dengeyi sağlama konusunda yargı
organlarına önemli yükümlülükler düşmektedir. Yargı organlarından beklenen eski
düzenlemelere göre alınmış ruhsatların koruma altına alınması, kişilerin bu ruhsatlara göre
inşa ettiği yapılara dokunulmasının önüne geçilmesidir. Kazanılmış haklar için nesnel 
v
unsurlar belirlenmemiş olması, uygulamada hak kayıplarına neden olabilmektedir. Bu tür
hak kayıpları, bireylerin hukuka olan güvenini sarsacağı için çalışmamızda kazanılmış
hakların unsurları ve amaçları irdelenmiştir. Bu değerlendirme yapılırken idare
hukukundaki kazanılmış haklar sorununa, yargı kararlarına ve daha nesnel ölçütler getirmiş
ABD hukukuna yer verilmiştir. Değerlendirme sonucunda ise imar hukukunda kazanılmış
hakların korunması gerektiği ve bu koruma olmadığı takdirde hukuk devleti ilkesine
aykırılık olacağı tespit edilmiştir. Kazanılmış hakların korunmaması halinde ise yapıların
her değişikliğe uygun olması aranacaktır. Bu durum, hem düzenli kentleşmenin önüne
geçmeye sebep olacak hem de çok ciddi zararlara yol açacaktır.

Anahtar Kelimeler: 
Kazanılmış Hak, İmar Hukuku, İmar Planları, Yapı Ruhsatı

Abstract:
In this study, replaced by the concept of acquired rights in zoning law, which is
adopted in the field of administrative law, was discussed. Vested rights are quite
controversial because of absence of a precise definition. Determination of the components
and the purpose of the concept have the ability to facilitate solving problems in practice.
Vested rights in administrative law aim to protect the rights of individuals against the
competent and powerful authority which can make unilateral operations. Therefore, the
protection of vested rights is seen as an obligation that limits the administration.
The purpose of vested rights in zoning law is protect individuals who started
structure with duly permit, against subsequent changes and regulations. In zoning the
administration is willing to take permits previously granted from individuals on the
grounds that performed changes. Because of lacking clear regulations on vested rights,
judicial organs have significant liabilities about providing a balance between
administration procedures and the rights of individuals. Expectations from judicial organs
are the conservation of the permit taken according to the previous regulations and to
prevent the violations of structures which is built according to this permit. Due to not 
vii
determined objectively elements for vested rights, loss of rights may occur in application.
Because of such rights losses will undermine confidence in the law, the vested rights
elements and objectives of our study were examined. By this evaluation is been included
vested rights issue in administration law, judicial decisions and United States law which
brings more objective criteria. In conclusion of evaluation, it has been determined that in
zoning law, protection of vested rights is a necessity and without protection of vested
rights would be contrary to the rule of law. If the vested rights does not protect, it will be
sought that structures must be suitable for any changes. This situation will prevent regular
urbanization and lead serious damage.

Key Words: 
Vested Right, Zoning Law, Development Plans, Construction Permit