Romatoid artrit hastalarında karotis arter sertliğinin, kardiyovasküler hastalık riski artışını belirmede rolü ve değerlendirilmesi
The role and evaluation of carotis artery strength in determining the increased risk of cardiovascular disease in patients with rheumatoi̇d arthritis
Yazar: VOLKAN TAŞÇI
Danışman: PROF. DR. ALPARSLAN ÜNSAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Giriş: RA uzun yıllar devam eden kronik bir hastalıktır. RA'da mortalite artmıştır ve hastalığın yaygınlığı ve ciddi ekstraartiküler tutulum kötü prognozla birliktedir. Romatoid artrit (RA), inflamatuar belirteçlerin yüksek plazma seviyesiyle ilişkilidir. Kronik inflamasyonun, subklinik ateroskleroz ve artmış kardiyovasküler riskin önemli bir belirteci olan endotel disfonksiyonuna ve artmış arteriyel sertliğe yatkınlık oluşturduğu bilinmektedir. Bu araştırmada, non invaziv bir yöntem olan ultrason (US) ve STCS yazılımıyla, T.C. Aydın ADÜ Tıp Fakültesi EAH Romatoloji Kliniğine başvuran RA hastalarında subklinik bir kardiyovasküler hastalık göstergesi olan arteriyel sertliğin gösterilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, ADÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AD'nda gerçekleştirilmiştir. Analitik olgu-kontrol tipte bir araştırmadır. Araştırma 01.07.2021-31.12.2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. 01.07.2021-31.12.2021 tarihleri arasında romatoloji kliniğine başvuran romatoid artrit tanılı ve araştırmaya alınma kriterlerini karşılayan hastalar araştırmaya dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak, ilgili literatür doğrultusunda geliştirilen araştırmacı tarafından hazırlanan 11 soruluk olgu rapor formu ve karotis US (Samsung Medison Co., Ltd., Seoul, Korea) kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 21 istatistik programı kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 75 RA hastası (60'ı kadın, 15'i erkek), 68 kontrol hastası (54'ü kadın, 14'ü erkek) olmak üzere toplamda 143 olgu dahil edilmiştir. RA grubunun yaş ortalaması 50,9±11,4 yıl (minimum 25,0, maksimum 74,0); kontrol grubunun yaş ortalaması (minimum 20,0, maksimum 77,0) olarak bulunmuş ve sistolik kan basıncı RA ile kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı saptanmıştır. CRP'nin ise romatoid artrit hastalarında kontrol hastalarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Longitudinal planda CIMT QI ve transvers planda gerilim circumferential DP haricindeki diğer tüm gerilim ve sertlik parametreleri romatoid artrit ve kontrol grupları arasında anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur. Longitudinal planda CIMT mean erkeklerde kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Cinsiyet, total kolesterol, HDL, LDL gibi karıştırıcı etkenler dışlandıktan sonra RA'nın sertlik ve gerilim parametrelerinden bazılarını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilediği görülmüştür.
Tartışma ve Sonuç: Klasik ultrasonografik bulgular olan İMT kalınlık artışı ve plak oluşumu gibi daha geç dönemi yansıtan morfolojik bulgulardan çok daha önce, fonksiyonel olarak arteryel sertlik ve gerginlik düzeylerini belirleyebilmemizi sağlayacak parametrelerin kullanımı, KVS hastalık riskinin erken dönemde tespiti ve uygun olgu yönetimi açısından kıymetlidir. Bu doğrultuda RA hastalarında yapmış olduğumuz STCS ölçümleri sonucunda elde ettiğimiz bulgular, bu hasta grubunda kardiyovasküler hastalık riskinin belirlenmesinde henüz emekleme döneminde olmakla birlikte ümit vericidir.
Anahtar Kelimeler: Benek İzleme Karotis Gerilme Ultrasonografisi, Rheumatoid Arthritis, Arteryel Sertlik

Abstract:
Introduction and Aim: RA is a chronic disease that lasts for many years. Mortality is increased in RA, and the extent of the disease and severe extra-articular involvement are associated with a poor prognosis. RA is conjunction with high plasma levels of inflammatory markers. Kronik inflamasyonun, endotel disfonksiyonuna ve artmış arteriyel sertliğe yatkınlık oluşturduğu bilinmektedir. It is valued that chronic inflammation predisposes to endothelial dysfunction and increased arterial stiffness. In this research, with ultrasound (US) and STCS software, which is a non-invasive method, It was aimed to demonstrate arterial stiffness, which is a subclinical cardiovascular disease indicator, in RA patients who applied to the T.R. Aydın ADU Faculty of Medicine Training and Research Hospital Rheumatology Clinic.
Material method: Our study was realized in Aydın ADU, Faculty of Medicine, Department of Radiology. It is an analytical case-control type study. The research was carried out between 01.07.2021 and 31.12.2021. Patients with a diagnosis of rheumatoid arthritis who applied to the rheumatology clinic between 01.07.2021 and 31.12.2021 were incorporated into the study. As data collection tools, an 11-question case report form got set by the researcher, developed with relevant literature, and carotid US were used. Data were evaluated using SPSS 21 program.
Results: A total of 143 cases, including 75 RA patients (60 female, 15 male), 68 control patients (54 female, 14 male) were incorporated into study. The mean age of rheumatoid arthritis patients was 50.9±11.4 years (minimum 25.0, maximum 74.0); The mean age of control patients was found to be (minimum 20.0, maximum 77.0), and systolic blood pressure was discovered to be significantly different between RA patients and control patients. CRP was dicovered to be significantly higher in the rheumatoid arthritis patients than control patients. All strain and stiffness parameters, except CIMT QI in longitudinal plane and strain circumferential DP in transverse plane, were statistically significantly different between the two groups. In the longitudinal plan, CIMT mean was discovered to be statistically significantly higher in men. After excluding confounding factors such as gender, total cholesterol, HDL, and LDL, it was monitored RA have a statistically significant affect on some of the stiffness and strain parameters.
Conclusion: The use of parameters that allow us to functionally determine arterial stiffness and tension levels, long before the classical ultrasonographic findings such as IMT thickness increase and plaque formation, are valuable in terms of early detection of CVS disease risk and appropriate case management. In this direction, the findings we obtained as a result of STCS measurements performed in RA patients are promising in determining the risk of cardiovascular disease in this patient group, although they are still in their infancy.
Keywords: Speckle Tracking Carotid Strain Ultrasonography, Rheumatoid Arthritis, Arterial Stiffness