Stent restenozu ve hedef lezyon revaskülarizasyona etki eden  faktörler /
Yazar: AYLA IRAK
Danışman: PROF. DR. BEYHAN ERYONUCU
Turgut Özal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Koroner restenoz = Coronary restenosis ; Neovaskülarizasyon = Neovascularization ; Stentler = Stents ; Uzun etkili ilaçlar = Delayed action preparations

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Koroner arter hastalığı tedavisinde stentler en çok uygulanan 
tedavi yöntemidir. İlaç salınımlı ve çıplak metal stentlerin birbirine üstünlüğünü 
araştıran birçok çalışma yapılmıştır.  Birçok çalışma, seçici kriterler kapsamında 
yapıldığı için gerçek şartları ve klinik sonuçları temsil etmemektedir. Biz çalışmamızda; 
kliniğimizde 6 ay üzerinde takip edilen Haziran 2007-Ağustos 2011 tarihleri arasında 
stent implantasyonu yapılmış tüm hastaları inceleyerek gerçek klinik sonuçları 
yansıtmaya çalıştık. Amacımız kliniğimizde tüm endikasyonlarla çeşitli markalardaki 
stentlerin uygulandığı hasta grubunda stent tipine göre restenoz ve hedef lezyon 
revaskülarizasyon sıklığını tespit etmek ve klinik, anjiyografik ve işlemle ilişkili 
değişkenlerin bu sıklığa olan etkisini değerlendirmektir.  
METOD: Stent uygulanan ardı ardına 805 hasta arşiv kayıtlarından retrospektif 
olarak incelenmiştir. Hedef lezyona ait kantitatif anjiyografik parametreler özel 
bilgisayar programı yardımı ile işlem öncesi, işlem sonrası ve kontrol anjiografi 
sırasında hesaplandı. Sürekli değişkenlerdeki farklılıkları belirlemek için Student? s t 
testi ya da Mann-Whitney testi; kategorik değişkenler arasındaki farklılıklar için ki-kare 
testi uygulandı. Anjiyografik restenoz, klinik restenoz ve hedef damar 
revaskülarizasyonu ile ilişkili prediktörleri belirlemek için Çoklu Değişkenli Lojistik 
Regresyon Analizi kullanıldı. 
BULGULAR: Takip süresi 6 ay üzerinde olan 374 hasta ve bu hastalarda 523 
lezyon çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamızda 294 (%56,2) adet ÇMS ve 229 
(%43,8) adet İSS stent implantasyonu yapılmıştır. Ortalama yaş 61.51 (± 10.51) yıl idi. 
Ortalama takip süresi 20±13 ay idi.  301 lezyon ortalama 14±11 ay sonra koroner 
iii  
aniyografi ile değerlendirildi. Çalışmamızda ilaç salınımlı stentlerde anjiyografik 
restenoz oranı %13 iken, çıplak metal stentlerde restenoz oranı  %34 saptanmıştır 
(p<0,001).  İlaç salınımlı stentlerde klinik restenoz oranı  %13 iken, çıplak kaplı 
stentlerde restenoz oranı  %23 saptanmıştır (p<0,001). HDR ve HLR çıplak metal stent 
grubunda sırası ile %20,7 ve %16,7, ilaç salınımlı stentlerde ise %12,7,%5,7 
saptanmıştır (p=0,006, p=0,001). Çoklu Değişkenli Lojistik Regresyon Analiz 
sonucunda anjiyografik restenozu ile ilişkili risk faktörleri ÇMS, predilatasyon 
uygulanması, stent çapıdır (p<0,001, p=0,017, p=0,012). Klinik restenozu ile ilişkili risk 
faktörleri ÇMS, predilatasyon uygulanması, girişim öncesi referans damar çapı, girişim 
öncesi lezyon uzunluğu ve HPL`dir (p<0,001, p=0,002, p=0,014, p=0,038, p=0,005). 
Hedef lezyon revaskülarizasyonu ile ilişkili risk faktörleri ÇMS ve predilatasyon 
uygulanmasıdır (p<0,001, p=0,004). 
SONUÇ: Restenoz ve HLR ilişkili en önemli risk faktörü olarak ÇMS 
implantasyonu saptanmıştır. Stent seçiminde ilk tercih ilaç salınımlı stent olmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: İSS, ÇMS, anjiyografik restenoz, klinik restenoz, hedef lezyon 
revaskülarizasyonu.

Abstract:
BACKROUND: Stenting is the most widely performed procedure for the treatment of 
coronary arter disease. Many studies have investigated the superiority of one another 
about drug-eluting and bare metal stents.  Many studies do not represent real conditions 
and clinic outcomes that they have been applied for the selective criteria. We tried to 
reflect real clinical outcomes in our study, reviewing  all patients with stent 
implantation that followed over six months from June 2007 to August 2011 in our 
clinic. Our aim is to evaluate the frequency of stent restenosis and target lesion 
revascularization in patients with various brands of stents in all indications in our clinic 
and to identify the effect of clinical, angiographic, and procedure-related variables about 
this frequency, according to the type of stent.  
METHOD: 805 consecutive patients with stents were evaluated from our 
registry retrospectively. The quantitative angiographic parameters of target lesions were 
examined with the help of a quantitative coronary analysis software at pre-procedure, 
post-procedure and at the time of kontrol CAG.  Differences between groups were 
compared using Student t test, Mann-Whitney test, chi-square test for continuous and 
categorical variables, respectively. A multiple logistic regression analysis was used to 
identfy independent predictor of angiographic or clinic restenosis and target lesion 
revascularization. 
RESULTS: 374 patients who have followed up over 6 months and 523 lesions 
in these patients were included in the study. There were 294 (56,2%)  BMS and 229 
(43,8%) İSS implanted in the study.  The mean age was 61.51 (± 10.51) years. Mean 
follow-up time was 20±13 months. 301 lesions were evaluated by coronary angiography 
v  
after mean 14±11 months. In our study, angiographic restenosis rate in drug-eluting 
stents group is 13%, in contrast to, the restenosis rate in BMS group was 34% (p 
<0.001). Clinic restenosis rate in drug-eluting stents group was 13%, in contrast to, the 
restenosis rate in BMS group was 23% (p <0.001). TLR and TVR rates in BMS group 
were 20.7% and 16.7%, respectively, in contrast to, TLR and TVR rate in DES group 
were 12.7%, 5.7%, respectively (p=0.006, p=0.001). As a result of Multivariate logistic 
regression analysis; BMS, predilatation, stent diameter were independent predictors for 
angiographic restenosis (p<0,001, p=0,017, p=0,012). BMS, predilatation, pre-
procedure reference vessel diameter, pre-procedure lesion length and hyperlipidemia 
were independent predictors for clinic restenosis (p<0,001, p=0,002, p=0,014, p=0,038, 
p=0,005). BMS, predilatation were independent predictors for target lesion 
revascularization (p<0,001, p=0,004). 
CONCLUSION: The most important risk factor associated with restenosis and 
HLR was BMS implantation. DES should be the first choice in the selection of stent.  
Keywords: DES, BMS, angiographic restenosis, clinic restenosis, target lesion 
revascularization.