Sağ alt ekstremitesi dominant olan hemiplejik hastalarda hemisfer tutulumunun denge, diz eklem pozisyon hissi ve taban altı basınç duyusuna etkisi
The effects of hemisphere involvement on balance, knee joint position sense and plantar foot sensation in hemiplegic patients with dominant right lower extremity
Yazar: SÖNMEZ HAKAN UMUT
Danışman: PROF. DR. DEFNE KAYA
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Beyin baskınlığı = Brain dominance ; Denge = Equilibrium ; Diz eklemi = Knee joint ; Dominans-serebral = Dominance-cerebral ; Duyu bozuklukları = Sensation disorders ; Hemipleji = Hemiplegia ; Postural denge = Postural balance ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Serebral hemisfer = Cerebral hemisphere

Özet:
Bu çalışma, sağ alt ekstremitesi dominant olan hemiplejik hastalarda hemisfer tutulumuna göre denge, diz eklem pozisyon hissi ve taban altı basınç duyu sonuçlarını incelemek amacıyla yapılmıştır.
Çalışma, hemipleji tanılı 14 sağ hemiplejik ve 20 sol hemiplejik olmak üzere toplam 34 hasta ile gerçekleştirildi. Çalışmaya dâhil edilen hastaların yaş, baskın olan alt ekstremite, etkilenen taraf, inme etyolojisi, inme sonrası geçen süresi, Mini Mental Test sonuçları ve alt ekstremite Brunnstrom evreleri kaydedildi. Hastaların dengeleri Berg Denge Skalası ile değerlendirildi. Diz eklem pozisyon hissi değerlendirmesi için "Knee Goniometer®" isimli akıllı telefon uygulaması kullanıldı. Taban altı basınç duyusu değerlendirmesi için hafif dokunma, vibrasyon ve iki nokta ayrımı testi kullanıldı. 
Denge ile ilgili sonuçlar incelendiğinde, sol hemiplejik hastaların dominant ve sağ hemiplejik hastaların dominant olmayan taraflarına ait denge skorları diğer ekstremitelerine göre daha iyi bulundu (p<0,001). Diz eklem pozisyon hissi sonuçları gruplar arasında kıyaslandığında, dominant taraflar arasında 45° hedef açıda sol hemiplejik hastaların (p<0,019), dominant olmayan ekstremiteler arasında 15° hedef açıda sağ hemiplejik hastaların daha iyi olduğu bulundu (p<0,016). Hafif dokunma ve iki nokta ayrımı duyu sonuçlarına bakıldığında, grupların dominant ekstremitelerinin kıyaslamasında sol hemiplejik hastaların ve dominant olmayan ekstremitelerinin kıyaslamasında sağ hemiplejik hastaların hafif dokunma duyuları daha iyi olsa da, ölçüm yapılan hiçbir bölgede gruplar arasında fark bulunmadı (p>0.05). Sağ ve sol hemiplejik hastaların vibrasyon sonuçları kıyaslandığında dominant ekstremiteler arasında fark bulunmazken (p>0.05), dominant olmayan ekstremite sonuçlarında sol hemiplejik hastalar lehine fark bulundu (p<0.042). 
Bu çalışma, sağ ve sol hemiplejik hastaların dominant olan ve olmayan taraflarının denge, diz eklem pozisyon hissi ve taban altı duyularının karşılaştırıldığı ilk çalışmadır. Sol hemiplejik hastaların dominant taraflarında ve sağ hemiplejik hastaların dominant olmayan taraflarında denge, diz eklem pozisyon hissi, hafif dokunma duyusu ve iki nokta ayrımı duyu sonuçlarının diğer ekstremitelerine göre daha iyi olduğu bulundu. 
Anahtar Kelimeler: Hemipleji, Dominant, Denge, Diz Eklem Pozisyon Hissi, Taban Altı Basınç Duyusu.

Abstract:
This study was planned to compare the results of balance, knee joint position sensation, and plantar foot sensation of dominant and non-dominant sides in patients with right and left hemiplegia.
The study was carried out with a total of 34 individuals, 14 right hemiplegic and 20 left hemiplegic, with a diagnosis of hemiplegia. Age, dominant lower extremity, affected side, aetiology of stroke, duration after stroke, mental status, and lower extremity Brunnstrom and Ashworth stages were recorded. Functional balance level was determined using the Berg Balance Scale. A smartphone application called "Knee Goniometer®" was used to evaluate the knee joint position sense. Light-touch pressure, vibration, and two-point discrimination tests were used to assess plantar foot sensation.
When the results related to balance were examined, the dominant side of the left hemiplegic patients and non-dominant sides of the right hemiplegic patients got better results than the other extremities (p<0,001). When the knee joint position sensation results were compared between the groups, it was found that left hemiplegic patients were better at 45 ° target angle on dominant sides and right hemiplegic patients at 15 ° target angle on non-dominant extremities.When the light touch sensation and two-point discrimination results are examined; there was no difference between right and left hemiplegia patients in any area.When the vibration results of right and left hemiplegic patients were compared, there was no difference between the dominant extremities (p>0.05), whereas non-dominant extremities results showed a difference in favor of the left hemiplegic patients (p<0.042).
This study is the first study comparing the dominant and non-dominant sides of right and left hemiplegic individuals with balance, knee joint position sensation, and plantar foot sensation. It was found that balance, knee joint position sense, light touch sensation, and two-point discrimination sensory results were better in the dominant sides of left hemiplegic patients and in the non-dominant sides of right hemiplegic patients.
Keywords: Hemiplegia, Dominant, Balance, Knee Joint Position Feeling, Plantar Foot Sensation.