Analitik hiyerarşi süreci esaslı gri ilişkisel analiz yöntemiyle bilişim ve teknoloji endeksinde finansal oran analizi
Analytical hierarchy process based grey relational analysis method for financial ratio analysis of information and technology index
Yazar: TUNAHAN TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL AYDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Finansal oranlar = Financial rates ; Gri ilişkisel analiz = Grey relational analysis ; Menkul kıymetler borsası = Stock exchange ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Finansal oran analizi, birçok alt sektör endeksine sahip borsalar için önemli bir konudur. Endüstri 4.0 devrimi ve geçiş sürecinde bilişim ve teknoloji sektörü, küresel değişim ve gelişim sürecinde büyük stratejik öneme sahip sektörlerden biri olarak gösterilmektedir. Dolayısıyla bilişim ve teknoloji sektörünün performansı ekonomilere önemli bir katma değer sağlamaktadır. 
Bu tez çalışmasında, bilişim ve teknoloji sektörü alanında faaliyet gösteren şirketlerin finansal performanslarının değerlendirilmesinde kullanılan uzman görüşleri dikkate alınarak ölçütlerin ağırlıklarının belirlenmesinde çok ölçütlü karar verme (ÇKKV) yaklaşımları kullanılmıştır. ÇKKV yöntemleri ile şirketlerin finansal performanslarını ölçmek için finansal tablolardan elde edilen likidite, operasyonel/faaliyet, finansal yapı ve kârlılık oranları bilimsel yazında sıklıkla uygulanmaktadır. Çalışmada, ilk olarak, analitik hiyerarşi süreç yönteminin ikili karşılaştırma özelliği ile uzman görüşleri kullanılarak ölçüt ağırlıkları tespit edilmiştir. 
Son olarak 2020 yılında üçer aylık dönemlerdeki finansal oran değerlerinin en küçük ve en büyük değerleri ile oluşan belirsizlik gri ilişkisel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Sonuçta; finansal performans açısından öncelikli yatırım portföyüne alınacak XUTEK hisse senetleri belirlenmiştir.

Abstract:
The financial ratio analysis is an important issue for the stock exchange markets which have many sub-sectoral indexes. During Industry 4.0 revolution and transition, the sector of information and technology is shown as one of the sectors that have great strategic importance in the global change and development process. So, the performance of the information and technology sector provides a significant added value to the economies.
In this thesis, multi-criteria decision-making (MCDM) approaches will be used to determine the weights of the criteria with considering the experts' opinions used in the evaluation of the financial performance of the companies operating in the field of Information and Technology Sector of BIST Stock Index (XUTEK). In order to measure the financial performance of companies with MCDM methods, the ratios of the liquidity, operational/activity, financial structure, and profitability are obtained from the financial statements are frequently applied in the scientific literature. Criteria weights were determined by using the pairwise comparison feature of the analytical hierarchy process method and expert opinions.
Then, the smallest and largest values of the financial ratio values in quarterly periods in 2020 and the uncertainty formed were evaluated with the gray relational analysis method. After all; XUTEK stocks to be included in the priority investment portfolio in terms of financial performance have been determined.