Alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik tutum, motivasyon ve başarılarına etkisi
The effect of alternative measurement and evaluation techniques on middle school seventh-grade students' attitudes, motivation, and achievement towards science course
Yazar: İLKAY KUTLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM YILDIRIM
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Fen bilimleri dersi öğretim programları incelendiğinde öğretimde geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerinin yanı sıra bireysel farklılıkları dikkate alan, süreç içinde ve öğrencilerin üst düzey bilişsel davranışlarını ölçen alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine de yer verilmesi gereği vurgulanmaktadır. Bu çalışma da ortaokul 7. Sınıf Fen Bilimleri dersindeki ''Hücre ve Bölünmeler, Kuvvet ve Enerji, Saf Madde ve Karışımlar'' ünitelerinde alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanılmasının öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutum, motivasyon ve başarıları üzerine nasıl bir etkisi olduğunu belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2019-2020 eğitim-öğretim yılı Van'daki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmanın uygulama basamağını araştırmacı gerçekleştirmiş ve 14 hafta sürmüştür. Araştırma yarı deneysel yöntem ve ön test–son test kontrol gruplu deneysel desenin kullanılmasıyla tasarlanmıştır. 7.sınıf şubelerinden kura çekimiyle bir tanesi kontrol, bir tanesi de deney grubu olarak seçilmiştir. Araştırmada kontrol grubunda 35, deney grubunda 37 öğrenci olmak üzere, toplam 72 öğrenci ile çalışma grubu oluşturulmuştur. Kontrol ve deney grubunda fen bilimleri dersi öğretim programına uygun ve öğrenci merkezli bir biçimde fen öğretimi gerçekleştirilirken, öğrenme-öğretme sürecinde kontrol grubunda geleneksel ölçme ve değerlendirme araçları, deney grubunda ise alternatif ölçme ve değerlendirme araçları kullanılmıştır. Deney grubunda öğretim sürecinde uygulanan alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri içinde Yapılandırılmış Grid, Öz, Akran ve Grup Değerlendirme, Tanılayıcı Dallanmış Ağaç, Dereceli Puanlama Anahtarı, Kelime İlişkilendirme Testi, Poster, Kavram Haritası, Anlam Çözümleme Tabloları, Kavram Karikatürü, Kavram Ağı, Portfolyo, Proje, Performans Görevi vb. yer almaktadır. Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği" ve '' Fen Başarı Testi'' çalışmanın başında ön test, çalışmanın bitiminde ise son test şeklinde kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde Bağımsız Gruplar İçin t-Testi ve Bağımlı Gruplar için t-Testi analizleri yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre araştırma sürecinin sonunda deney grubunda bulunan öğrencilerin fen dersine yönelik motivasyon, tutum ve başarılarında anlamlı seviyede artış görülmüştür. Kontrol grubunda bulunan öğrencilerin ise araştırma sürecinin sonunda tutum ve motivasyon düzeylerinde anlamlı seviyede bir gelişme gerçeklemediği ancak başarı düzeylerinde anlamlı seviyede bir artış olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin uygulandığı deney grubunun tutum, motivasyon ve başarı düzeylerinin, geleneksel ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanıldığı kontrol grubundan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin tutum, motivasyon ve başarı seviyeleri üzerindeki olumlu ve anlamlı etkisine dayanarak, öğretimde ölçme ve değerlendirme sürecinde alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine de yer verilmesi gerektiği önerilebilir.

Abstract:
In addition to traditional measurement and evaluation techniques, alternative measurement and evaluation techniques that consider individual differences and measure students' high-level cognitive behaviors during a learning process should be included in teaching, as emphasized by the science course teaching programs. This study aimed to determine the effect of using alternative measurement and evaluation techniques in the Cell and Divisions, Force and Energy, Pure Substance and Mixtures units of the seventh-grade science course on students' attitudes, motivation, and achievement towards science course. The study was carried out with seventh-grade students from a public school in Van, Turkey during the 2019–2020 academic year. The researcher of the study performed the study's implementation stage which lasted 14 weeks. The study used the quasi-experimental design and experimental design with the pretest-posttest control group. One of the seventh-grade classes was assigned as the control group and one as the experimental group by drawing. A total of 72 students, 35 in the control group and 37 in the experimental group, comprised the study sample. The science lessons were taught in a student-centered way in line with the science education teaching program in the control and experimental groups. In the learning-teaching process, traditional measurement and evaluation tools were used in the control group and, comparatively, alternative measurement and evaluation tools in the experimental group. The followings are some examples of the alternative measurement and evaluation techniques that were applied for teaching the experimental group: Structured Grid, Abstract, Peer and Group Evaluation, Diagnostic Tree, Rubric, Word Association Test, Poster, Concept Map, Semantic Analysis Table, Concept Cartoon, Concept Tree, Portfolio, Project, and Performance Task. Attitude towards Science Course Scale, Motivation for Learning Science Scale, and Science Achievement Test were used to collect data as pretest before the implementation and posttest after the implementation. Independent samples t-test and paired samples t-test were used for the data analysis. The study results revealed a significant increase in the experimental group students' attitudes, motivation, and achievement towards science course. No significant increase was found in the control group students' attitudes and motivation level at the end of the study. However, the increase in the achievement level of these students was significant. Furthermore, the attitude, motivation, and achievement level of the experimental group for which the alternative measurement and evaluation techniques were applied were found to be significantly higher than those of the control group in which the traditional measurement and evaluation techniques were used. By looking at the positive and significant effect of alternative measurement and evaluation techniques on attitudes, motivation, and achievement levels, it can be recommended that alternative measurement and evaluation techniques be included in the measurement and evaluation process of teaching.