Abdominal BT anjiyografi yapılan hastalarda abdominal aorta ana dallarının anatomik varyasyonları
Anatomic variations of the main branches of the abdominal aorta in patients undergoing abdominal CT angiography
Yazar: MEHMET SALİH KARACA
Danışman: DOÇ. DR. AHMET SELİM KERVANCIOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Anatomi = Anatomy ; Anjiyografi = Angiography ; Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Aort-abdominal = Aorta-abdominal ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Amaç: Abdominal aortanın (AA) ana dallarının bilgisayarlı tomografi anjiografi (BTA) ile varyasyonlarının saptanması amaçlandı.
Materyal ve Metod: Ocak 2012 ile Ocak 2015 tarihleri arasında çeşitli nedenlerle abdomen BTA ile değerlendirilen 145'i erkek 136'sı bayan, toplam 281 olgu çalışmaya dahil edildi. Olgular 64 kesitli bilgisayarlı tomografi cihazıyla 0,625 mm kesit kalınlığı ve tek faz kontrastlı inceleme ile tarandı. Aksiyel görüntülerden 2 boyutlu multiplanar reformatlar, MIP ve volume rendering yöntemleri ile 3 boyutlu görüntüler oluşturuldu. AA ana dallarının anatomik varyasyonları belirlendi.
Bulgular: AA'dan çıkan visseral dalların orjin düzeyleri en sık olarak, çöliak trunk (ÇT) için T12-L1 intervertebral disk mesafesi düzeyi (%26,4), superior mezenterik arter (SMA) için L1 vertebra üst 1/3 düzeyi (%27,1), sağ ve sol renal arterler için L1 vertebra alt 1/3 düzeyi (%26,3 ve %28,1) ve inferior mezenterik arter (İMA) için L3 vertebra üst 1/3 düzeyi (%25,3) olarak saptandı. Visseral dallardan ÇT'ta ve SMA'da %11 sıklığında varyasyon mevcut olup en sık saptanan varyasyon, AA'dan direkt çıkan sol gastrik arter (%3,9) idi. ÇT dallarından olan hepatik arterde (HA) %40,9 sıklığında varyasyon saptandı. En sık HA varyasyonları Michels tip III (%13,2) ve Michels tip V (%12,4) idi. Renal arterde en sık görülen varyasyon sağda aksesuar renal arter (%9,9) iken solda erken dallanma (%12,4) ve aberan renal arter (%12,4) idi. İMA'da varyasyon saptanmadı. AA'nın incelenen visseral dallarında saptanan tüm varyasyonlar için istatistiksel olarak cinsiyetler arasında anlamlı farklılık saptanmadı.
Sonuç: HA ve RA başta olmak üzere ÇT, SMA, HA ve RA'de sık varyasyon görülmektedir. Bu varyasyonların bilinmesi gerek girişimsel radyololik işlemlerin, gerekse transplat, kardiyovasküler, hepatobiliyer, gastrointestinal, pankreatik ve renal cerrahi işlemlerin başarısını arttıracak, komplikasyonları azaltacaktır.

Anahtar Kelimeler: Abdominal aorta, varyasyon, BT anjiografi.

Abstract:
Aim: It was aimed to detect variations in main branches of the abdominal aorta (AA) with computed tomography angiography (CTA).
Material and Method: Totally 281 cases, of which 145 were male and 136 were female, who were examined with abdominal CTA due to various reasons between January 2012 and January 2015 were included in the study. Cases were scanned with 64 slice computed tomography device using a slice thickness of 0.625 mm and single phase contrast examination. Axial scans were processed to construct 2 dimensional multi-plane reformats and 3 dimensional images using MIP and volume tendering techniques. Anatomical variations in the main branches of abdominal aorta were determined.
Results: Most frequent levels of origin for the visceral branches originating from AA were as follows: level of T12-L1 intervertebral disc space for celiac trunk (CT) (%26,4), level of upper 1/3 of L1 vertebra for superior mesenteric artery (SMA) (%27,1), level of lower 1/3 of L1 vertebra for right and left renal arteries (%26,3 and %28,1), level of upper 1/3 of L3 vertebra for inferior mesenteric artery (IMA) (%25,3). Of the visceral branches, frequency of variation in CT and SMA was 11%, and the most frequent variation was left gastric artery directly coming out of AA (3,9%). Frequency of variation in hepatic artery (HA), which is a branch of CT, was 40,9%. Most frequent variations in HA were Michels type III (13,2%) and Michels type V (12,4%). The most common variation were the accessory renal artery (%9,9) on the right renal artery, while the most common variations of the left renal artery were early division (%12,4) and aberrant renal artery (%12,4). No variation was observed in IMA. Statistically, there was no significant difference between the sexes for all variations detected in the examined visceral branches of AA.
Conclusion: The frequent variation has been observed in CT, SMA, HA, RA in particular to HA, RA. Knowing these variations will enhance the success of the interventional radiological proceedings and transplant, cardiovasculer, hepatobiliary, gastrointestinal, pancreatic, renal surgical proceedings and decrease the complications.

Key Words: Abdominal aorta, variation, CT angiography.