Acil tıp asistanlarının nöbet sürelerinin ve nöbet düzenlerinin çalışma ve sosyal hayatlarına etkisi
Impact of emergency medical assistants' working durations and working orders on their working and social lives
Yazar: İSMAİL AĞI
Danışman: ÖĞR. GÖR. BEDRİYE MÜGE SÖNMEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Anketler = Questionnaires ; Doktorlar = Physicians ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Sosyal hayat = Social life ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bizim bu çalışmadaki amacımız ülkemizde acil tıp asistanlarının çalışma düzenlerini, kişisel tercihlerini ve çalışma düzenlerinin asistanların çalışma ve sosyal hayatını nasıl etkilediğini tespit etmektir. Bu çalışma Ankara Numune EAH Acil Tıp Kliniği'nde prospektif olarak gerçekleştirildi. Çalışma 01.06.2016 – 31.08.2016 tarihleri arasında herhangi bir hastane acil tıp biriminde görev yapan asistanlara uygulanan anket çalışması olarak yapıldı. Çalışmamıza 182 acil tıp asistanı katıldı. Anket çalışması 2 aşama olarak planlandı. Sorgulanan demografik bilgiler asistanlık süresi, yaş, cinsiyet, hastalık, boy, kilo, sigara-alkol kullanımı, hastane türü (eğitim ve araştırma hastanesi/üniversite hastanesi), nöbet sayısı, vardiya tipi ve vardiya düzeninden oluşmaktadır. İkinci grup ise katılımcının meslek hayatı ve sosyal hayatı ile ilgili düşüncelerini sorgulayan pek çok sorudan oluşmaktadır. Verilerin analizinde Kolmogorov Smirnov, Kruskall Wallis ve pearson ki-kare testleri kullanıldı. Asistan hekimlerin yaş ortalamaları 30,1±3,9 olup, %59,9'u erkekti. Asistan hekimlerin ayda ortalama çalışma saatleri 213,4±26,8 saatti. Hekimlerin 104'ü (%57,1) 8 saat gündüz-16 saat gece, 47'si (%25,8) 24 saat esaslı, 13'ü (%7,1) 12 saat gündüz 12 saat gece ve 18'inin (%9,8) değişik saat aralıklarında nöbet tuttuğu saptandı. Asistanların çoğunlukla 8-10 saat sonra yorulduğu, tükenmeye başladığı, konsantrasyonlarının azaldığı, hata yapma ve iş kazasına yol açma ihtimalinin arttığı ve mesleki açıdan olumsuz düşünmeye başladığı saptandı. Hobilere zaman ayırma, uyku problemleri, nöbet arası dinlenme zamanı ile vardiya şekli arasında ilişki haricin-de (p<0,05); asistanlardaki vardiya sisteminin sağlık/sosyal etkilerinin nöbet düzeni, vardiya şekli, mesai saati ve nöbet sayısı arasında ilişki saptanmadı (p>0,05).  24 saatlik nöbet usulünde asistanların hobilerine daha çok vakit ayırdığı, nöbetler arasında yeterince dinlenebildiği, uyku problemlerinin daha az olduğu tespit edildi. Asistan sorunlarının nöbet düzeni ile arasında ilişki saptanırken (p<0,05); vardiya şekli, mesai saati ve nöbet sayısı arasında ilişki saptanmadı (p>0,05). Asistanların düzenli nöbet sisteminde çalışma ve sosyal problemlerinin daha az olduğu tespit edildi. Asistanların %71,4'ü periyodik olarak düzenli nöbet usulünü tercih ederken; vardiya tipi için %31,3'ü 8/16 usulünü, %30,2'si 24 saatlik şiftleri, %24,7'si ise 8/8/8 usulünü tercih etmektedir. Sonuç olarak; acil çalışma sisteminin vazgeçilmezi olan vardiya sistemlerinin ve nöbet sayılarının uygun şekillerde düzenlenmesi sadece hekimin sosyal hayatını değil, asistan hekimlerin hastalara olan yaklaşımlarını değiştirmektedir. 
Anahtar kelimeler: nöbet, acil tıp, çalışma-sosyal hayat

Abstract:
Our aim in this study is to determine how emergency medical assistants' working patterns, personal preferences and working arrangements affect the working and social life of assistants in our country. This study was performed prospectively in Ankara Numune EAH Emergency Medical Clinic. The study was conducted as a questionnaire survey applied to assistants working in any hospital emergency department between 01.06.2016 - 31.08.2016. 182 emergency medicine assistant accepted to join our study. The survey study was planned as 2 stages. These demographic data are composed of the duration of assistantship, age, sex, illness, height, weight, smoking and alcohol use, type of hospital (education and research hospital / university hospital), number of working days, shift type and shift regularity. The second group consists of many questions that question participants' thoughts about professional life and social life. Kolmogorov Smirnov, Kruskal Wallis and Pearson Chi-square tests were used in the analysis of the data. The average age of assistant doctors is 30.1 ± 3.9, 59.9% is male. The average working hours of the residents were 213.4 ± 26.8 hours per month. Of the physicians, 104 (57.1%) were working 8 hours a daytime-16 hours nighttime shifts, 47 (25.8%) were working 24 hours shifts, 13 (7.1%) were working 12 hours daytime 12 hours nighttime shifts, and 18 (9.8%) had different shifts. It was determined that commonly 8-10 hours later,  the physicians became tired, started to run out, decreased in concentration, increased in probability of making mistakes and job accidents and started to think negatively in terms of occupation. Except for the relationship between taking time for hobbies, sleep problems, rest time between shifts and shift type (p <0,05); there was no relationship between the health/social effects of the shift type, shift regularity, working hours and shift number (p> 0,05). It is noticed that assistants, working belong 24 hours based shift type, have much time for hobbies, can get enough rest between shifts and have less sleep problems. While there was a relationship between the problems of the assistants' and shift regularity (p <0,05); there was no correlation between shift type, working hours and number of working days (p> 0,05). It is found that assistants working on regular shift system, have less working and social problems. Of the physicians, 71,4% prefer regular shift type; 31,3% prefer 8/16 shift type, 30,2% prefer 24 hours shift type and 24,7% prefer 8/8/8 shift type. As a result; the regulation of shift systems and number of working days, which are indispensable for the emergency work system, changes not only the physician's social life, but also the assistant doctors' approach to the patient. 
Key words: Shift work, emergency medicine, working-social lives