Genç yetişkinlerde deneyimsel kaçınma düzeyi ve duygu düzenleme becerilerinde güçlüğün psikosomatik belirtiler üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of experiential avoidance and difficulties in emotion regulation skills on psychosomatic symptoms in young adults
Yazar: AYŞENUR VERKHOVETS
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL SELCEN GÜLER
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Organik bir sebebe bağlı olmadan ortaya çıkan ve baş ağrısı, yorgunluk, karın ağrısı, mide bulantısı gibi belirtilerle kendini gösteren, psikolojik kökenli belirtilere psikosomatik belirtiler adı verilmektedir. Bu çalışmada, psikosomatik belirtilerin ortaya çıkmasıyla ilişkili olabilecek iki değişken olan duygu düzenleme becerilerinde güçlük ve deneyimsel kaçınmanın bu belirtileri genç yetişkinler üzerinde yordama gücü test edilmiştir. Çalışmaya 18-26 yaş aralığında 321 Beykoz Üniversitesi lisans ve lisansüstü öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar Sosyodemografik Veri Formu, Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği, Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği, Somatik Duygusal Çatışma Ölçeği ve 20 Soruluk Toronto Aleksitimi Ölçeği'ni doldurmuşlardır. Literatürdeki çalışmalarda psikosomatik belirtilerin sıklığı ve şiddeti ele alınırken, bu araştırmada psikosomatik belirtilerin sıklığı ve şiddetinin yanında söz konusu belirtileri deneyimlerken ortaya çıkan duygular da ele alınmıştır. Verilerin yapısal eşitlik modeli ile analizi sonucunda, duygu düzenlemede güçlüğün Açıklık, Farkındalık, Dürtü, Kabul Etmeme ve Stratejiler alt boyutlarının psikosomatik belirtileri yordadığı, deneyimsel kaçınma alt ölçeklerinin ise psikosomatik belirtileri yordamadığı gözlenmiştir. Bunun yanında, aleksitimi bir kontrol değişkeni olarak modele eklendiğinde, duygu düzenlemede güçlüğün psikosomatik belirtiler üzerinde yordayıcı etkisinin arttığı gözlenmiştir. Araştırma bulguları, psikosomatik belirtilerin tedavisinde ve önlenmesinde belirli duygu düzenleme güçlüklerine odaklanılmasının faydalı olacağına işaret etmektedir.

Abstract:
Psychosomatic symptoms refer to symptoms that occur without any organic cause and manifest themselves in various ways such as headaches, fatigue, abdominal pain, nausea, etc., and are attributed to psychological origins. In this study, the predictive role of difficulties in emotion regulation skills and experiential avoidance, two variables that may be associated with the emergence of psychosomatic symptoms, was tested in young adults. A total of 321 undergraduate and graduate students from Beykoz University aged between 18-26 participated in the study. Participants completed the Sociodemographic Data Form, Difficulties in Emotion Regulation Scale, Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire, Somatization of Emotional Conflict Scale and 20-Item Toronto Alexithymia Scale. While studies in the literature examine with the frequency and severity of psychosomatic symptoms, this study examines the emotions that occur while experiencing psychosomatic symptoms as well as the frequency and severity of these symptoms. The research results indicated that difficulties in emotion regulation predict psychosomatic symptoms, particularly in the sub-dimensions of Openness, Awareness, Impulse, Acceptance, and Strategies. However, experiential avoidance subscales did not predict psychosomatic symptoms. Besides, when alexithymia was added to the model as a control variable, it was observed that the predictive effect of difficulty in emotion regulation on psychosomatic symptoms increased. The findings of the study suggest that focusing on specific difficulties in emotion regulation may be beneficial in the treatment and prevention of psychosomatic symptoms.