Mülteci çocukların eğitiminde sivil toplum kuruluşlarının eğitim politikalarının incelenmesi
The investigation of non-governmental organizations' policy on the education of refugee children
Yazar: FATİH ÖZKAN
Danışman: DR. HASAN KAVGACI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Eğitim faaliyetleri = Education activities ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Çocuklar = Children

Özet:
Son yüzyıllarda özellikle Ortadoğu merkezli savaşların etkisiyle çeşitli uluslardan dünyanın dört bir tarafına göçler yapılmaktadır. Coğrafi olarak önemli ve transit bir bölgede bulunan Türkiye, Müslüman olmasının da etkisiyle; yakın coğrafyasında meydana gelen savaşların sebep olduğu göçlerin hedef ülkesi haline gelmiştir. Özellikle yedi yılı aşan bir süredir devam eden Suriye'deki savaşla 3 milyondan fazla Suriyeli Türkiye'ye iltica etmiş ve ülke mülteci ve sığınmacılara aşina olmasına rağmen bu kadar sayıda Suriyelinin ülkeye girişiyle beklenmedik bir durumla karşı karşıya kalmıştır. Bunun yanı sıra Afganistan, Irak ve Somali gibi ülkelerden de önemli oranda göçler mevcuttur. Mülteciler Türkiye'ye geldiği andan itibaren hem devlet organları hem de sivil toplum kuruluşları ekonomik yardımlar başta olmak üzere birçok alanda çalışmalar yürütmektedir. Kayıtlı mültecilerin büyük bir kısmının okula alınmış olmasının yanında hala kayıt dışı okula devam etmeyen mülteci çocuklar da bulunmaktadır. Bununla birlikte eğitim anlamında ciddi sorunlar göze çarpmakta ve sivil toplum kuruluşlarının bu anlamda devletle işbirliği yeterli görünmemektedir.
Mevcut araştırmada Türkiye'de özellikle mültecilerin eğitimi hususunda aktif çalışan sivil toplum kuruluşlarının mülteci çocuklara yönelik eğitim politikalarının incelenerek, sivil toplum kuruluşlarının mülteci çocukların eğitimine nasıl destekler verdikleri ve bu kapsamda karar alma süreçlerine katılım sağlayıp sağlamadıklarının araştırılması amaçlanmaktadır. Durum çalışması olarak tasarlanan bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde araştırmacı tarafından geliştirilen ve 12 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu farklı sivil toplum örgütlerinde yöneticilik görevi yürüten 7 katılımcıya uygulanmış ve veriler üzerinde betimsel analiz ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada özellikle sivil toplum kuruluşlarının karar alma süreci ile ilişkisine yönelik temalar ve mülteci çocukların eğitimi ile ilgili sorunlara yönelik bulgular önemli görülmektedir. Elde
ii
edilen bulgular ışığında STK'ların mültecilerin eğitimi ile ilgili politikalara ve sivil toplum örgütlerine yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In recent centuries, people have been migrating to various parts of the world due to wars and conflicts especially centered in the Middle East. Turkey, which is geographically located in a significant and transit region, has become a target country of the migrations which have been caused by the wars and conflicts occurred nearby geography. More than 3 million Syrian refugees have migrated to Turkey because of the war in Syria that has continued for more than 7 years. Although Turkey is familiar to refugees and asylum-seekers, it has faced an unexpected situation with migration of great number of Syrians to the country. In addition to this condition, there are migrations from countries such as Afghanistan, Iraq and Somalia. Both government bodies and non-governmental organizations have carried out works and studies in many areas particularly on economic supports since the refugees came to the country. Although registered refugees have been schooled, there are still many child refugees who are out of school. Additionally, there exist serious problems about the education of the refugees, and the collaboration between the state and the non-governmental organizations also seems insufficient. This study aims to investigate the non-governmental organizations' policy on the education of the refugee children in Turkey. In this context, it is intended to uncover how the non-governmental organizations support the education of the refugee children and whether they participate the decision making about refugee education. This qualitative study has been designed as a case study. Research data were gathered from 7 participants working in the administrative positions in non-governmental organizations by a semi structured interview form consisting twelve open ended questions. Descriptive and content analysis were conducted on the data. The analysis of the data showed significant results about the non-governmental organizations decision making process and the problems encountered about the
iv
education of refugee children. Finally, some suggestions have been made about the education policy of refugee children and non-governmental organizations.