Multifonksiyonel epidural elektrod ile pulse radyofrekans işleminin etkilerinin araştırılması
Investigation of effectiveness of pulsed radiofrequency with multifunctional epidural electrode
Yazar: LEMAN GÖKÇENUR GÜLDÜREN
Danışman: PROF. DR. ALP GURBET
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ağrı = Pain ; Bel ağrısı = Back pain ; Elektrotlar = Electrodes ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Radyofrekans = Radiofrequency ; Spinal kanal = Spinal canal ; Spondilolistezis = Spondylolisthesis ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Bel ağrısı birçok insanı hayatının belli döneminde etkileyen bir durumdur (1). Kronik ağrı tedavisinde farmakolojik ve diğer konservatif yaklaşımlar yetersiz kaldığında; ablatif ve girişimsel metodlar, sinir iletimini kesintiye uğratarak santral bölgede ağrı algılamasını engellediği varsayımı ile uygulanır (2). Girişimsel yöntemler arasında multifonksiyonel epidural elektrod ile pulse radyofrekans (PRF) uygulamaları, görece daha az yan etkisi olan ve çeşitli patolojilerden kaynaklanan bel ve bacak ağrılarında uygulanabilen bir yöntemdir (3). 
	Çalışmamız, Algoloji Bilim Dalı Kliniği'ne başvuran Ekim 2014 - Mart 2017 tarihleri arasında Multifonksiyonel Epidural Elektrod ile PRF işlemi uygulanan 188 hastanın dosyalarının retrospektif olarak taranması ile tamamlandı. Vizüel analog skala (VAS), düz bacak kaldırma testi (DBK)'ne yanıt, lomber eklem hareket açıklığı, analjezik kullanımı, hasta memnuniyet düzeyi ve takibinde operasyon veya invaziv işlem yapılıp yapılmadığı incelenmiştir. 
	VAS ve DBK testi girişim öncesi değerleri ile kıyaslandığında anlamlı derecede iyileşme olduğu görüldü. Olguların 10.gün, 1., 3. ve 6. ay VAS değerleri, işlem öncesi VAS değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulundu (p<0.001). Olguların 10.gün, 1., 3. ve 6. ay DBK testi değerleri, işlem öncesi DBK testi değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düzelmiş bulundu (p<0.001).  
	Multifonksiyonel epidural elektrod ile pulse radyofrekans işlemi, çeşitli patolojilerden kaynaklanan bel ağrısı durumlarında kullanılabilecek etkin ve güvenli bir yöntemdir. Multifonksiyonel epidural elektrod, perkütan yönteme göre uygulama kolaylığı sağlayabilmektedir. 
Anahtar kelimeler: Lomber disk hernisi, spinal dar kanal, spondilolistezis, pulse radyofrekans, multifonksiyonel epidural elektrod.

Abstract:
Investigation of Effectiveness of Pulsed Radiofrequency with Multifunctional Epidural Electrode 
	Low back pain affects a lot of people at some point in their life (1). Whenever pharmacologic and other conservative treatments of chronic pain fail, ablative and interventional methods are attemted on the assumption that interrupting nerve conduction prevents central pain cognition (3). Among the invasive techniques, pulsed radiofrequency with multifunctional epidural electrode can be used for low back and leg pain that caused by several pathologies and has relatively less side effects (4).
	The records of the 188 patients who underwent pulsed radiofrequency  with multifunctional epidural electrode between october 2014-march 2017  in our Algology clinic  were examined retrospectively. Visual analog scale (VAS) for pain, response to straight leg rising test (SLR), lomber range of motion, analgesic use, patient satisfaction score, follow-up operation or invasive procedure are evaluated.
	VAS and SLR tests were found to be significantly improved compared with the preoperative values. The VAS scores at 10th day,1st, 3rd and 6th months were found significantly decreased compared to baseline scores (p<0.001). Also, SLR tests were significantly improved compared to baseline scores at the same intervals (p<0.001).
	Pulsed radiofrequency  with multifunctional epidural electrode is a safe and effective method for low back pain which is caused by several pathologies. Multifunctional electrode solves many of the technical problems associated with the use of percutaneus methods.

Key words: Lomber disc hernia, spinal stenosis, pulsed radioquency, multifonctional epidural electrode.