Kentsel yenileme ve iki şehir hikayesi: Tarlabaşı - Süleymaniye
Urban renewal and the story of two cities: Tarlabasi - Suleymaniye
Yazar: CEREN BALCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. RIFAT AKBULUT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent planlama = Urban planning ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Yenileme = Renovation ; İstanbul-Beyoğlu-Tarlabaşı = İstanbul-Beyoğlu-Tarlabaşı ; İstanbul-Süleymaniye = İstanbul-Süleymaniye

Özet:
Kentler fiziksel, sosyal ve ekonomik nedenlerin yanı sıra, doğal afetler ya da savaşlar gibi nedenlerle köhnemekte ve çeşitli boyutlarda bozulmalar yaşamaktadırlar. Ülkemizde özellikle hızlı göçe bağlı kentleşme sebebiyle bu köhneme yaşanmıştır. Kentsel yenileme, köhneyen ve eskiyen kent dokularının kapsamlı plan ve programlar doğrultusunda yeniden kent bütününe katılması çalışmalarını içermektedir. Kentsel yenileme deneyimleri ile ülkemiz henüz yeni tanışmaktadır. Hazırlanan yasal düzenleme, içerik olarak pek çok eksiği bünyesinde bulundurmakta ve bu nedenle pek çok eleştiri almaktadır. Gelinen süreçte kentsel yenilemenin sadece fiziksel boyutu ile ele alındığı, sosyal boyutun ise çoğunlukla göz ardı edildiği görülmektedir. Bu doğrultuda iki yenileme alanı olan Tarlabaşı ve Süleymaniye bölgeleri çalışma alanları olarak belirlenmiştir. Son iki yüzyıllık süreçte Tarlabaşı bölgesinin geçirdiği pek çok plan operasyonları dikkat çekmektedir. 5366 sayılı yasa ile Yenileme Alanı ilan edilen bölgenin, hazırlanan projelere yönelik pek çok eleştiri aldığını söylenebilir. Özellikle proje sonrasında alandaki korunması gerekli yapıların büyük oranda yok olacağı açık bir şekilde görülebilmektedir. Bunun yanı sıra bölgenin önemli bir sosyo-ekonomik sınıf değişimi yaşayacağı kesindir. Süleymaniye bölgesinin de Tarihi Yarımada'daki konumu sebebiyle, önemli plan kararlarının ortasında kalan bir yerleşim olduğunu söylemek mümkündür. 5366 sayılı yasa ile hazırlanan projeler, Tarlabaşı'na kıyasla daha korumacı bir yaklaşım sergilese de, projede alanın sosyo-ekonomik gelişimine yönelik bir konudan bahsedilmemektedir. Proje sonrası diğer bölgelerde olduğu gibi, Süleymaniye'de de bir zorunlu göç yaşanacağını tahmin etmek hiç de zor değildir. Mevcut yasal düzenlemeler, kentsel yenilemenin sosyal ve ekonomik yönlerini eşit ve adaletli bir şekilde oluşturmadığı sürece, kente dair sorunlar bir bölgeden diğerine artarak ve yayılarak devam edecektir.

Abstract:
Cities become outmoded because of wars and natural disasters, and also physical,social and ecomonic reasons. Especially in our country this is the because of emigration to bigger cities. Urban renewal means taking in, after restoring with a programmed plan the outmoded parts of the cities. In our country there are not so many experiences with the urban renewal. There are many missing parts in the legal arrengement, because of that it recieves so much negative comments. Urban renewal intrests mostly in physical procedures, but it gives less intrest in social parts. At this point two urban renewal regions Tarlabası and Suleymaniye were investigated. In the last two centruies there were many plans of operations for Tarlabasi. Urban Renewal region which had been planned with law code 5366 had many negative comments. Many structures, which must be protected will be destroyed by the time when the project finishes. And also there will be a big social and economical exchange. Because of its historical importance urban transformation of Suleymaniye must be planned and programmed very well. Projects of Suleymaniye planned with law code of 5366 are more protective compared to Tarlabasi project. But it does not mention any social and economical subject. It is not difficult to presume that there will be an emigration when the the Suleymaniye project finishes. Problems of the cities will grow up from one region to another unless legal arregements of urban renewal does not develop economically and social justice equally.