Toplu iş sözleşmelerinde dinlenme süreleri
Rest periods in collective bargaining agreements
Yazar: ÖZGÜN ÇELİK AYGÜN
Danışman: PROF. DR. HEDİYE ERGİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dinlenme = Relaxation ; Dinlenme hakkı = Right to rest ; Kanunlar 4857 sayılı = Laws 4857 numbered ; Sözleşmeler = Contracts ; Toplu iş hukuku = Turkish labor law ; Toplu iş sözleşmeleri = Collective labor agreements ; İşçiler = Workers

Özet:
Dinlenme hakkı, çalışanların belirli günler ya da senenin belirli zamanlarında dinlenerek izin kullanabilmeleri için anayasa ile güvence altına alınmış sosyal bir haktır. İşçiler, kanunlardaki dinlenme hakkına ilişkin düzenlemeler ile hafta tatillerinde, ulusal bayram ve genel tatillerde ve yıllık ücretli izin dönemlerinde tatil yaparak dinlenme imkânı bulabilmektedir.  4857 sayılı İş Kanunu'nda yer alan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve yıllık ücretli izin haklarına ilişkin düzenlemelerin birçoğu nispi emredici nitelikte olduğundan, bu hakların toplu iş sözleşmeleriyle işçi lehine geliştirilebilmesi mümkün olmaktadır. Bu bağlamda, toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunan işyerlerinde, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatiller ve yıllık ücretli izne ilişkin iş kanununda bulunan hakların üzerinde haklar düzenlenerek, işçilerin korunmaları sağlanabilmektedir. Toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunmayan işyerlerinde ise, iş sözleşmesinde geliştirici hüküm olmaması halinde, iş kanunu hükümleri geçerli olmaktadır. Uygulamada, işçilerin hafta tatilinde çalıştırılması, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin bitiminin Cuma akşamına rastlaması halinde kanunen müteakip Cumartesi gününün tatil edilmesi gerektiği halde tatil edilmemesi, işçilerin hak etmiş oldukları yıllık ücretli izinlerini hak kazanılan yıl içinde kullanamaması gibi durumlar söz konusu olabilmektedir.
Bu tezde hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve yıllık ücretli izin haklarına ilişkin kanuni düzenlemelere yer verilerek bu düzenlemelerin eksiklikleri, uygulamada ortaya çıkan sorunlar, Yargı kararları ve öğreti görüşleri ile incelenmiş ve toplu iş sözleşmeleriyle bu dinlenme sürelerine ilişkin işçilere sağlanan haklar aktarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The right to rest is a social right guaranteed by the constitution to allow employees to rest and exercise at certain times or days of the year. With the regulations on the right to rest in the law, workers may have the opportunity to rest during the week holidays, national holidays, public holidays and annual paid leave periods. Since the week holidays, national holidays, general holidays and annual paid leave are relatively mandatory according to the Labor Law No. 4857, it is possible to develop these rights in favor of workers through collective labor agreements. In this context, in the workplaces covered by the collective labor agreement, rights can be regulated over the rights in the labor law regarding week holidays, national holidays, general holidays and annual paid leave periods. In the workplaces that are not covered by the collective labor agreement; the provisions of the labor law apply, unless there is a developer clause in the labor agreement.  In practice, it is possible that the workers should be employed during the week holiday, if the national holidays and general holidays come to an end on Friday evening, the following Saturday should not be vacationed even though it should be holiday, and the workers may not be able to use the annual paid leave they deserve during the year.
In this dissertation, the legal regulations regarding the rights of week holidays, national holidays, general holidays and annual paid leave periods were included and the deficiencies of these regulations, problems arising in practice, judicial decisions and doctrine views and collective labor agreements were examined and the rights granted to the workers for these periods of rest were tried to be expressed.