Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuran annelerin çocuklarında antibiyotik kullanmak isteme nedenleri, antibiyotiğe erişim şekilleri, antibiyotik kullanımı konusunda bilgi düzeylerinin araştırılması ve akılcı antibiyotik kullanımı için bilgi verilmesi
With mothers who applied primary health care institutions, we asked about reasons of antibiotic usage for their children , forms of access to antibiotics; their knowledge about the use of antibiotics and giving information to mothers about rational antibiotic use
Yazar: CEREN KARAMAN KENESARI
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ÖZÇAKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anneler = Mothers ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Doktorlar = Physicians ; Çocuklar = Children ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Antibiyotik direnci; bir mikroorganizma türünün bazı suşlarının antibiyotikten
etkilenmemesi ya da antibiyotiğe duyarlı bir suşun çeşitli direnç mekanizmalarından biri ile
dirençli hale dönmesi olarak tanımlanır. Antibiyotiklerin bilinçsiz kullanılması dirençli
bakterilerin hızla yaygınlaşmasına yol açan en önemli faktördür.
Yaptığımız çalışma ile annelerin antibiyotik konusundaki bilgi düzeylerini
değerlendirerek, gereksiz antibiyotik kullanımının sınırlandırılmasına katkı sağlamayı
amaçladık.
Araştırmamız 2013 yılı Kasım ayında İzmir Hatay 24 nolu ASM de gerçekleştirildi.
Çalışma verileri okul öncesi yaşta en az bir çocuğu bulunan 223 anneye yüz yüze anket
uygulanarak toplanmıştır. Annelere sosyodemografik bilgileri içeren 6,antibiyotik bilgi düzeyi
ile ilgili 6,davranışları ile ilgili 10,tutumlarını değerlendirmek için de 3 soru yöneltildi. Anket
yapıldıktan sonra annelere akılcı antibiyotik kullanımı ile ilgili kısa bir bilgilendirme yapıldı.
Ankete katılan annelere bir ay sonra telefon ile ulaşılarak aynı anket tekrar yapıldı. İki grup
arası bilgilendirme öncesi ve sonrası fark olup olmadığına bakıldı. Veriler SSPS 15.0 ile
bilgisayar ortamına aktarıldı. McNemar istatistiksel yöntemle analiz edildi. p<0.05 anlamlı
kabul edilmiştir.
Çalışmamızın sonunda antibiyotik kullanım amacının doğru bilinmesi ile ilgili bir
farkındalık oluşturduk. Çalışmamızın en büyük katkısı ise annelerin antibiyotik yan etkileri
konusundaki bilgi düzeylerine olmuştur. Bu çalışma ile antibiyotik doğru kullanım ve akılcı
ilaç kullanımı konusunda farkındalık yaratmayı amaçladık. Yaptığımız kısa bilgilendirme ile
belli konularda fark oluşmasını sağladık. Antibiyotik doğru kullanımı ülkemizde halen
önlenmesi gereken sağlık problemleri arasındadır.

Abstract:
Antibiotic resistance is defined as; a certain strain of microorganism species not
influenced by the antibiotic or antibiotic-sensitive strains which has became resistant with
various resistance mechanisms. The wrong or unnecessary use of antibiotics is the most
important factor that led to the rapid spread of resistant bacteria.
In our study we aimed to evaluate the level of knowledge of mothers about antibiotics
and contribute to limiting the unnecessary use of antibiotics.
Our research was carried out in November 2013 in Hatay, İzmir, health care center with
number 24. Study data is collected by a face to face survey with mothers who have at least
one preschool age child. Mothers were asked 6 questions including sociodemographic
information, 6 questions related to knowledge about antibiotics, 10 questions related with
behavior and also 3 questions to assess their attitudes. After the survey, there was brief
information to mothers about the rational use of antibiotics. A month later, the mothers were
surveyed by telephone with the same questionnaire. We viewed whether the difference
between the two groups before and after the information was. Data were analyzed with SSPS
15.0. Mc Nemar analysis performed. P <0.05 was considered as statistically significant.
We have created an awareness of the true knowledge of the intended use of antibiotics
at the end of our study. The most important contribution of this study for mothers was the
improvement of knowledge about antibiotic side effects. By this study we aim to create
awareness about the correct use of antibiotics and rational drug use. With brief information
we have provided difference on certain issues. Rational antibiotic use is still an important
health issue in our country.