20-65 yaş arası evli kadınlarda çocukluk çağı travmaları ile çift uyumunun ilişkisi nasıldır ve ilişkisini etkileyen faktörler nelerdir?
What is the relationship between childhood trauma and dual adjustment in married women aged between 20-65 and what are the factors affecting the relationship?
Yazar: MİNE ERDOĞAN DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. BERAY GELMEZ TAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: 20-65 yaş arası evli kadınlarda çocukluk çağı travmaları ile çift 
uyumunun ilişkisi ve ilişkisini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: 1 aylık zaman dilimi arasında Şişli Hamidiye Etfal Sağlık 
Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran ve
araştırmaya katılım sağlayan 20 yaşından büyük, 65 yaşından küçük evli kadınlara; ilk 
kısmı sosyo-demogrofik verilerden, ikinci kısmı 'Çocukluk Çağı Travmaları 
Ölçeği'nden ve son kısmı 'Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği'nden oluşan 64 soruluk bilgi 
formu yüz yüze sorgulama tarzı ile uygulanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 25.0 
yazılımı tercih edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza, 206 evli kadın birey katılmış olup katılımcıların yaş 
ortalaması 37,96±8,72, %67,5'inin (n=139) kentte doğduğu, %74,8'inin (n=154) lise 
ve üstü eğitim durumuna sahip olduğu,%49,5'inin (n=102) annesinin eğitiminin lise 
altı olduğu ve %55,3'ünün babasının eğitiminin lise altı olduğu, %87,4'ünün (n=180) 
ailesi ve/veya eşi ile olan ilişkisini genel olarak uyumlu bir ilişki olarak tanımladığı, 
%66,5'inin (n=137) eşiyle arkadaş ortamında tanıştığı, %40,3'ünün (n=83) evlilik 
öncesi 1 yıldan az süredir görüştüğü, %32,5'inin (n=67) evlilik sürelerinin 11-20 yıl 
arasında olduğu, %38,3'ünün (n=79) 2 çocuğa sahip olduğu saptanmıştır. Yaş ile 
ÇÇTÖ arasında pozitif yönlü, YÇUÖ arasında ise negatif yönlü istatistiki ilişki 
mevcuttur(p<0,05). Evlenme yaşı ile ÇÇTÖ arasında negatif yönlü, YÇUÖ ile pozitif 
istatistiki ilişki saptanmıştır(p<0,05). ÇÇTÖ toplam ve tüm alt kategori puanları ile 
YÇUÖ toplam ve tüm alt kategori puanları arasında negatif yönlü istatistiki anlamlı 
bir ilişki saptanmıştır(p<0,05). Doğduğu yer kır/kasaba/köy olanların ÇÇTÖ puanı 
daha yüksek, kentte doğanların ise YÇUÖ puanı daha yüksektir, istatistiki anlamlı bir 
farklılık saptanmıştır(p<0,05). Eğitimi lise altı eğitim düzeyinde olan kişilerin ÇÇTÖ 
puanı, lise ve üstü düzeyinde olanların ise YÇUÖ daha yüksek saptanmıştır, istatistiki 
anlamlıdır(p<0,05). Anne ve baba eğitimi ile ÇÇTÖ fiziksel ihmal puanı arasında, 
anne eğitim düzeyi ile de YÇUÖ arasında belirgin bir ilişki tespit edilmiştir.(p<0,05). 
Aile ve/veya eşi ile olan ilişkisini sürekli çatışırız hiç anlaşamayız olarak tanımlayan 
kişilerin ÇÇTÖ puanı daha yüksek saptanmıştır, genel olarak uyumlu bir ilişkimiz var diyen grup ile kıyaslandığında aralarında istatistiki anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir 
(p<0,05). Eşleri ile nasıl tanıştıkları, evlilik öncesi görüşme süreleri ve evlilik süreleri 
ile ÇÇTÖ ve YÇUÖ kıyaslandığında arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür 
(p<0,05). Eşi ile arkadaş ortamında tanışanların ve 5 yıldan az süredir evli olanları 
diğer gruplara kıyasla YÇUÖ puanı daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sahip oldukları 
çocuk sayısı ile ÇÇTÖ ve YÇUÖ arasında istatistiki anlamlı ilişki olduğu görülmüştür
(p<0.05). 3 ve daha fazla çocuğu olanların diğer gruplara kıyasla ÇÇTÖ puanları, 
çocuğu olmayanların ise diğer kategorilere kıyasla YÇUÖ puanları daha fazla 
bulunmuştur.
Sonuç: Çiftlerin sosyo-demografik özellikleri, çocukluk çağı travmaları ve çift 
uyumu düzeylerini etkileyen önemli faktörlerdir. Özellikle, çocukluk çağı 
travmalarının çift uyumu üzerinde olumsuz etkileri olduğu belirlenmiştir. Çocukluk 
çağı travmalarının çiftler arasındaki uyumu olumsuz etkilediği göz önüne alındığında, 
bu konunun çiftlerin ilişki dinamiklerini anlamak ve iyileştirmek için daha fazla 
araştırılması gerektiği açıktır. Çocukluk çağı travmalarının önlenmesi için toplumda 
farkındalığın artırılması ve travma yaşayan çocuklar ile ailelerine profesyonel yardım
ve destek sunulması önemlidir. Çocukluk çağı travmalarının etkilerini hafifletmek ve 
çift uyumunu artırmak için psikolojik danışmanlık ve terapi gibi destek hizmetlerinin 
önemi büyük rol oynamaktadır.

Abstract:
Aim: This research aims to evaluate the relationship between childhood 
traumas and dyadic adjustment in married women between the ages of 20-65 and the 
factors affecting the relationship.
Materials and Methods: The study was conducted between November 2023 
and December 2023 at the Şişli Hamidiye Etfal Health Application and Research 
Center Family Medicine Clinics. It included individuals aged 20-65 married women 
who visited the clinics for any reason and agreed to participate in the study. The 64-
question information form, the first part of which consists of sociodemographic data, 
the second part of the 'Childhood Trauma Scale' and the last part of the 'Renewed 
Dyadic Adjustment Scale', was applied by face-to-face questioning strategy. SPSS 
25.0 software was preferred for statistical analysis.
Results: A total of 206 married women individuals participated in the study. 
In our study, it was determined that the average age of the participants was 37.96 ± 
8.72, with 67.5% (n=139) born in urban areas, 74.8% (n=154) having high school 
education or above, 49.5% (n=102) having mothers with education level below high 
school, and 55.3% having fathers with education level below high school. It was found 
that 87.4% (n=180) described their relationship with their family and/or spouse as 
generally harmonious, 66.5% (n=137) met their spouse in a friend environment, 40.3% 
(n=83) had been dating for less than 1 year before marriage, 32.5% (n=67) had been 
married for 11-20 years, and 38.3% (n=79) had 2 children. A statistically significant 
positive relationship was found between age and Childhood Trauma Questionnaire
(CTQ), and a statistically significant negative relationship was found between Revised 
Dyadic Adjustment Scale(RDAS)(p <0.05). A statistically significant negative 
relationship was found between the total and all sub-dimension scores of CTQ and the 
total and all sub-dimension scores of RDAS (p <0.05). There was a statistically 
significant difference between those born in rural areas and those born in cities, with 
higher CTQ scores for those born in rural areas and higher RDAS scores for those born 
in cities (p <0.05). It was statistically significant that the CTQ score of individuals with 
education level below high school was higher, and the RDAS score of those with high 
 school education or above was higher (p <0.05). There was a significant relationship 
between maternal and paternal education levels and CTQ physical neglect score, and 
maternal education level and RDAS (p <0.05). The CTQ score was higher for those 
who described their relationship with their family and/or spouse as constantly 
conflicting and never agreeing, compared to those who described having a generally 
harmonious relationship (p <0.05). There was a significant relationship between how 
they met their spouses, pre-marital dating periods, and marital durations with CTQ and 
RDAS (p<0.05). Those who met their spouses in a friend environment and had been 
married for less than 5 years had higher RDAS scores compared to other groups. There 
was a statistically significant difference between the number of children they had and 
CTQ and RDAS(p <0.05). Those with 3 or more children had higher CTQ scores 
compared to other groups, while those with no children had higher RDAS scores 
compared to other groups.
Conclusion: The socio-demographic characteristics of couples are important 
factors that influence childhood trauma and marital harmony levels. Particularly, it has 
been determined that childhood trauma has negative effects on marital harmony. 
Considering the negative impact of childhood trauma on marital harmony, it is evident 
that further research is needed to understand and improve the dynamics of 
relationships. Increasing awareness in society about preventing childhood trauma and 
providing professional assistance and support to children and families who have 
experienced trauma are crucial steps. Psychological counseling and therapy play a 
significant role in mitigating the effects of childhood trauma and enhancing marital 
harmony.