Öğretmenler için bakım etiği mesleki gelişim program taslağının hazırlanması
Drafting a ethics of care professional development curriculum for teachers
Yazar: MERT ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. OKTAY AKBAŞ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Meslek ahlakı = Professional ethics

Özet:
İnsan ilişkilerinin temelinde bulunan bakım istek ve sorumluluğu; önemseme, duyarlılık, özen ve ilgi kavramlarıyla önem kazanmaktadır. Bakım etiği, bakım gösteren-bakım gösterilen ilişkisini empatiden daha güçlü bir duygudaşlık ve sorumluluk ile okuyarak bu ilişkiyi bir etik yaklaşım temelinde ele alması yönüyle diğer etik yaklaşımlardan ayrılır. Eğitimde bakım etiği, öğretmen ve öğrenci ilişkisini inceleyerek çeşitli öneriler sunmuştur. Bu öneriler öğretmen-öğrenci ilişkisini zenginleştiren ve eğitim yaşantısının etik boyutlarını inceleyen nitelik taşımaktadır. Bu çalışmada eğitimde bakım etiği yaklaşımının kavram, ilke ve uygulamalarını içerecek bir mesleki gelişim program taslağının hazırlanması amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli bir nitel araştırma yöntemi olan durum çalışmasıdır. Durum çalışmaları bir konunun ayrıntılarına derinlemesine inilen çalışmalardır. İhtiyaç analizi aşamasında çalışma grubu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Kırıkkale ilinde bulunan devlet okullarındaki farklı kademe ve branşlarda yer alan toplam 16 ilkokul-ortaokul öğretmeninden ve altı alan uzmanından oluşmaktadır. Öğretmenlerden veri toplama sürecinde görüşme tekniği kullanılmıştır. Hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu, ek sorularla ve literatür alıntılarıyla desteklenmiş, daha zengin veri elde etmek amaçlanmıştır. Alan uzmanlarından veri toplama sürecinde açık uçlu sorular kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılarak kod, kategori, tema sınıflandırması yapılmıştır. İhtiyaç analizi aşamasında tüm öğretmenler bakım etiği mesleki gelişim programına ihtiyaç olduğunu, tüm uzmanlar bakım etiği yaklaşımına öğretmen rolleri kapsamında daha çok ihtiyaç duyulacağını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin model olma boyutunda doğal bakım davranışlarını etik bakım davranışlarına ulaşmakta kullanmadıkları, diyalog boyutunda diyalog kurmaya yeterli vakti ayıramadıkları, uygulama boyutunda yardımlaşmaya yönelik etkinlik planlamayı göz ardı ettikleri, onaylama boyutunda onaylama davranışlarını sınıf kültürünü etkilemeye yönelik olarak sergilemedikleri görülmüştür. Bu ihtiyaçlara yönelik olarak bakım etiği kavram, ilke ve uygulamalarının yanında öğretmenlerin ve uzmanların önerilerini içeren 20 saatlik Öğretmenlere Yönelik Bakım Etiği Mesleki Gelişim Program Taslağı hazırlanmıştır. Program taslağı Giriş-Tanıtım-Isınma, Değerler Eğitimi Bağlamında Bakım Etiği, Kültür ve Bakım Etiği, Bakım Etiği Yaklaşımı Çerçevesi, Model Olma, Diyalog, Uygulama, Onaylama, Çıkarımlar-Öneriler-Kapanış temalarından oluşmuştur.

Abstract:
The desire and responsibility of care, which is the basis of human relations; It gains importance with the concepts of caring, sensitivity, care and interest. Ethics of care reads the caregiver-caregiver relationship with a stronger empathy and responsibility than empathy, and deals with this relationship on the basis of an ethical approach. In this respect, it differs from other ethical approaches. Ethics of care in education examined the relationship between teacher and student in this context and offered various suggestions. These suggestions have the quality of enriching the teacher-student relationship and examining the ethical dimensions of educational life. In this study, it is aimed to prepare a draft of a professional development program that will include the concepts, principles and practices of the care ethics approach in education. The model of the research is the case study, which is a qualitative research method. Case studies are studies that delve into the details of a topic. In the needs analysis stage, the working group consists of 16 primary-secondary school teachers and six field experts from different levels and branches in public schools in Kırıkkale in the 2022-2023 academic year. The interview technique was used in the data collection process from the teachers. The prepared semi-structured interview form was supported with additional questions and literature citations, and it was aimed to obtain richer data. Open-ended questions were used in the data collection process from field experts. In the analysis of the data, code, category and theme classification was made using the content analysis method. All teachers stated that there was a need for a care ethics professional development program during the needs assessment phase, and all experts stated that the care ethics approach would be needed more within the scope of their teacher roles. It was observed that teachers did not use their natural care behaviors to reach ethical care behaviors in the modeling dimension, they could not spare enough time to establish a dialogue in the dialogue dimension, they ignored the activity planning for cooperation in the practice dimension, and they did not exhibit their affirmation behaviors in the approval dimension to affect the classroom culture. For these needs, a 20-hour Ethics of Care Professional Development Curriculum Draft for Teachers has been prepared, which includes the concepts, principles and practices of care ethics, as well as the suggestions of teachers and experts. The draft of the program consisted of the themes of Introduction-Presentation-Warm-Up, Ethics of Care in the Context of Values Education, Culture and Ethics of Care, Ethics of Care Approach Framework, Modeling, Dialogue, Practice, Confirmation, Conclusions-Suggestions-Closure.