Anarşizm ve 1980 sonrası dönemde Türkiye'de anarşizm
Anarchism and anarchistic thougth after 1980 in Turkey
Yazar: HAMDİ TURŞUCU
Danışman: PROF. DR. AHMET ÇİĞDEM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anarşi = Anarchy ; Anarşizm = Anarchism ; Devlet = State ; Otorite = Authority ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Anarşizm, modern dönemde ortaya çıkmasına rağmen, hem moderniteye hem de modern ulus devlet ve onunla bağlantılı olarak bireyin üzerindeki tüm otoritelere karşı çıkar. Bu anlamıyla anarşizm, günlük dildeki kaos, kargaşa, düzensizlik gibi olumsuz çağrışımlarından farklıdır. Ülkemizde akademik olarak üzerinde nispeten daha az çalışılan bir ideoloji olan anarşizm konusunda yapılan bir çalışma, sosyalizm, Marksizm, sosyal demokrasi, liberalizm, liberteryenizm gibi ideoloji ve fraksiyonlarının da incelenmesini gerektirmektedir.Temelde otorite karşıtlığı ve devletsiz bir düzen fikri ile yaşantısına dair örnekleri insanlık tarihi içerisinde çok gerilere götürmek mümkündür. Net bir şekilde ifade etmek gerekirse, Fransız Devrimi'yle beraber devlet ve toplum arasındaki ayrılığın adı konmuş bir çocuğudur, anarşizm. Tabiri caizse bu boşanma sonrası devleti velilikten reddederek birey ve toplumun yanında yer alan bir çocuktan bahsedebiliriz. Devletsiz, otoritesiz, efendisiz de ?saadet?in olabileceğini hep göstermeye çalıştı.Türkiye'de anarşist hareket uzun yıllar boyunca gösteremediği etkisini ilginç bir zamanda, 12 Eylül darbesinin sonrasında hissettirmeye başlamıştır. Özellikle üniversite çevrelerinde başlatılan bir dizi girişimle anarşistler seslerini duyurmaya başlamışlar, bu yönde yayınlara başlamışlardır. İlk dönemlerde Kara ve Efendisiz gibi dergilerle başlayan bu çabalar izleyen süreçte daha entelektüel mecralara taşınmış, anarşizm sorununu daha entelektüel bir bağlamda ele alan Siyahî gibi dergiler yayın hayatına atılmışlardır. Bu durum aslında anarşizm içindeki genel eğilimlerin değişimini göstermesi bakımından da önem taşımaktadır. Önceleri popülist bir tavra ve dile sahip olan anarşizm izleyen süreçte daha derinlikli ve felsefi bir bakış açısına sahip olmuştur.Özgür birey vurgusu açık ara belirgin olan bir anarşist omurganın Türkiye'de yer etmesi, belki de şiddetin ve otoriterizmin önündeki en büyük engel olabilecektir. Bu aynı zamanda karşılıklı birbirini besleyen de bir süreçtir. Bir yerden başlamak gerekirse, iktidarın tahakkümünün bilincinde olan birey ve kesimlerin ?olumlu? ve ?gerçek? anlamıyla bireyci bir anarşizmin farkındalıklarını göstermesiyle başlanabilir.

Abstract:
Though it has been a product of modern times, anarchism as an ideology can be contextualized against modernity and its political form, nation-state. From an anarchistic point of view, all modern forms of existence, all modern social constructions are tools of the domination and submission. The daily usage of the concept involves an inclination for chaos, clutter and disarray, but it should not be forgotten that anarchism is a search for a freer individuality and sociality that includes a strong motivation for ?order?. In addition, a study on anarchism have to consider some other dominant modern ideologies such as socialism, Marxism, social democracy, liberalism and liberterianism.The history of ideas clearly shows that there is a strong tradition of intellectual and theoretical tendency culminated in a determined opposition to all kind of authority and power structures. After all, anarchism historically lies in the differentiation of society from state through the French Revolution. The human happiness becomes visible when the individual gets itself free from the coercive external forces, mainly state, authority, and property. The main ego of anarchism, an eternal child who never grows up, can only reproduce itself through the unforced calling of happiness against the current structuration of civilization.In Turkey, anarchism has not created a political influence at the public sphere nor it has an history of intellectual challenge and courage. But after the coup d?etat in 1980, an unexpected date though, especially in universities, an anarchistic turn took place through the journals Kara (The Black) and Efendisiz (Masterless) After that, the anarchist journal Siyahî (Blackish) has transformed these early attitudes into a more intellectual and philosophical dimension. In fact, this version of anarchism is almost equal to its original history in the sense that it began as a public resistance and opposition, then later it turned out to be a coherent ideological and political position.To tell the truth, anarchism is not a strong political and social movement in Turkey, and it is very obvious that there is no possibility that it will gain some momentum later on. But the anarchistic insistence of the individuality, and individual and societal emancipation through overcoming of authority structures and totalitarian obstacles, can be a starting-point for a democratic and liberal organization of public and political agendas in the future.