Isparta koşullarında altın otu (Helichrysum italicum) bitkisinin tarımsal ve endüstriyel değerinin belirlenmesi
The determination of agricultural and industrial value of immortelle (Helichrysum italicum) in Isparta conditions
Yazar: MAHMUT KAÇMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ ERBAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekotipler = Ecotypes ; Helichrysum italicum = Helichrysum italicum ; Isparta = Isparta ; Kalite = Quality ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışma Isparta koşullarında altın otu (Helichrysum italicum) bitkisinin tarımsal ve endüstriyel değerinin belirlenmesi amacıyla 2020 yılında yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak tohumları Bosna-Hersek ve Fransa'dan temin edilen ve fideleri 2016 yılında dikilen 4 yaşındaki altınotu bitkileri kullanılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülmüştür. Ayrıca uçucu yağ oranı, konkret ve absolüt verim ve randımanı için farklı hasat zamanlarında gözlem alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre; Bosna ekotipinde bitki boyu daha uzun ve kapitulum sayısı daha fazla, Fransa ekotipinde ise çiçek sayısı daha fazla olduğu gözlemiştir. Taze ve kuru herba verimi en yüksek Fransa ekotipinde sırasıyla 2.649 kg/da ve 1.086 kg/da olarak belirlenmiştir. Yine ortalama uçucu yağ oranı en yüksek Fransa ekotipinde %0.238 olarak tespit edilmiş ve çiçeklenme süresi boyunca en fazla çiçeklenme ortası ve sonunda %0.270 olarak ölçülmüştür. Uçucu yağ verimi Bosna ekotipinde 2.40 kg/da ve Fransa ekotipinde 7.13 kg/da olarak hesaplanmıştır. Çalışmamızda 1 kg konkret üretimi için Bosna ekotipinde ortalama 106.6 kg ve Fransa ekotipinde 85.4 kg taze çiçek kullanılması gerekmektedir. Bir kg absolüt üretimi için ise sırasıyla 1.71 kg ve 1.49 kg konkret ihtiyacı bulunmaktadır. Hasat zamanı ve ekotiplere göre uçucu yağ, konkret ve absolüt bileşenlerine göre, uçucu yağda Bosna ekotipinin ana bileşenleri ar-curcumene (%19.02-24.72), neryl acetate (%12.32-19.28) ve α-pinene (% 9.57-14.72) iken, Fransa ekotipinin ise neryl acetate (%64.05-69.83), geranyl isovalerate (%6.27-8.97) ve geranyl butyrate (%1.27-14.29) olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; Fransa ekotipinin taze herba verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi bakımından daha iyi bir performans sergilediği ve yüksek oranda neryl acetate içermesi nedeniyle tarımında öncelik verilmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study was carried out in 2020 to determine the agricultural and industrial value of immortelle (Helichrysum italicum) in Isparta conditions. In the study, 4-year-old immortelle plants, whose seeds were supplied from Bosnia-Herzegovina and France and whose seedlings were planted in 2016, were used as material. The study was carried out as random blocks trial design. According to our results; it was observed that plant height was longer and number of florets was higher in Bosnian ecotype, while the number of flowers was higher in France ecotype. Fresh and dry herb yields were determined as 2.649 kg/da and 1.086 kg/da, respectively, in France ecotype. Morever, the average essential oil content was found to be 0.238% in the highest France ecotype, and it was measured as 0.270% in the middle and end of flowering during the flowering period. The essential oil yield was calculated as 2.40 kg/da in Bosnia ecotype and 7.13 kg/da in France ecotype. In our study, an average of 106.6 kg of fresh flowers in the Bosnian ecotype and 85.4 kg of fresh flowers in the France ecotype are required to produce 1 kg of concrete. For the production of one kg of absolute, 1.71 kg and 1.49 kg of concrete are needed, respectively. The main components of the essential oil of Bosnian ecotype are ar-curcumene (19.02-24.72), neryl acetate (12.32-19.28) and α-pinene (9.57-14.72%), according to the harvest time and ecotypes, essential oil, concrete and absolute components. The French ecotype was found to be neryl acetate (64.05-69.83%), geranyl isovalerate (6.27-8.97%) and geranyl butyrate (1.27-14.29%). Finally it can be suggested that the French ecotype should be cultivated because it has a better performance in terms of fresh herb yield, essential oil content and essential oil yield and contains high neryl acetate.