Çoklu ekran bağımlılığının öncül ve çıktılarının kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi ve taslak bir psikoeğitim programının önerilmesi
Exploring antecedents and outcomes of multiple screen addiction with partial least squares structural equation modeling and proposing a draft psychoeducation program
Yazar: RÜVEYSA GÜNHAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET MURAT UZUN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin çoklu ekran bağımlılıklarının öncül ve çıktılarının kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi ve bir taslak psiko-eğitim programlarının önerilmesidir. Araştırma kapsamında Konya ili, Selçuklu ilçesinde öğrenim gören 841 öğrenciden veri toplanmıştır; ancak veri düzeltme işlemlerinden sonra 676 öğrencinin verileri analize dâhil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Depresyon, Anksiyete, Stres-21 Öçeği'', ''Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği'', ve ''Ekran Yorgunluğu'' ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma çerçevesinde toplanan veriler, analiz yöntemlerinden kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analiz edilmiştir. Kısmi en küçük kareler-yapısal eşitlik modellemesi için SmartPLS 3.3.9 programından yararlanılmıştır. Öncelikle ekran bağımlılığını, öncül ve çıktılarını içeren değişkenler üzerinden bir ölçme modeli oluşturulmuş, uygunluğu test edilmiştir. Modelin geçerli ve güvenilir olduğu ortaya koyulmuştur. Yapılan yol analizi sonucunda depresyon ve anksiyetenin çoklu ekran bağımlılığını anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Öte yandan, çoklu ekran bağımlılığı ile fiziksel ve bilişsel yorgunluk arasında pozitif yönde anlamlı ilişki, davranışsal yorgunluk arasında negatif yönde anlamlı ilişki görülürken duyuşsal yorgunluk ile çoklu ekran bağımlılığı arasında ilişkinin olmadığı saptanmıştır. Elde edilen bu bulgulara göre sekiz oturumluk bir psiko-eğitim programı hazırlanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the antecedents and outcomes of high school students' multiple screen addictions using partial least squares structural equation modeling and to propose a potential psychoeducation program. Within the scope of the research, 841 students studying in the Selçuklu district of Konya province were reached; however, after data correction procedures, data of 676 students were included in the analysis. ''Personal Information Form'', ''Depression, Anxiety, Stress-21 Scale'', ''Multiple Screen Addiction Scale'', and ''Screen Fatigue'' scales were used as data collection tools. The data collected during the research were analyzed using partial least squares structural equation modeling. SmartPLS 3.3.9 program was used for partial least squares-structural equation modeling. First of all, a measurement model is created based on variables including screen addiction, its antecedents and outcomes, and its suitability is tested. The model is found to be valid and reliable. As a result of the path analysis, it is seen that depression and anxiety significantly predict multiple-screen addiction. On the other hand, there was a significant positive relationship between multiscreen addiction and physical and cognitive fatigue, a significant negative relationship between behavioral fatigue, and no relationship between affective fatigue and multiscreen addiction. Depending on these results, an eight-session psycho-education program is prepared.