Hastanemiz çocuk acil servisi, çocuk servisi ve cerrahi servislerdeki pediyatrik transfüzyon uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of pediatric transfusion applications in pediatric emergency, child service and surgical service in OUR hospital
Yazar: TUNÇ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TÜFEKÇİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Cerrahi = Surgery ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Çocuk acil servisi = Pediatric emergency medicine ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Giriş: Kan ürünü transfüzyonu klinik pratikte sıkça kullanılan ve yeri geldiğinde hayat kurtarıcı olan önemli destek tedavilerden biridir. Hematolojik-onkolojik hastalıklar, majör travma ve yoğun bakım üniteleri kan ürünlerinin en sık kullanıldığı alanlardır. Kan ürünleri her yaş grubunda bu kadar sık kullanılmasına rağmen kullanım endikasyonları ve transfüzyon eşik değerleri ile ilgili evrensel bir görüş birliğine varılamamıştır. Çoğu klinisyen, eritrosit transfüzyonu için hemoglobin/hematokrit gibi laboratuvar verilerini klinik bulgular (taşikardi, nefes darlığı, gibi hipoksi bulguları) ile birlikte değerlendirerek transfüzyon kararı vermektedir; ancak transfüzyon için konulan endikasyonlar ve uygulamalar bahsedilen hasta ilgili faktörlerin yanısıra hekimler, uzmanlık branşları (cerrahi ve cerrahi dışı) ve merkezler arasında da önemli ölçüde farklılık göstermektedir.
Amaç: Hematoloji-onkoloji ve yoğun bakım dışı çocuk hastalarda transfüzyon uygulamalarını, altta yatan hastalıklar ve branşlara göre dağılımını incelemeyi, transfüzyon öncesi eşik değerleri, konulan endikasyonları ve gelişen komplikasyonları araştırmayı ve mevcut durumu gözler önüne sermeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Şubat 2018 ile Ocak 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi çocuk acil servisi, çocuk servisi ve cerrahi servislerinde tedavi görmüş olan, hematoloji-onkoloji hastaları dışında, yoğun bakım yatışı olmayan 0-18 yaş arası eritrosit süspansiyonu, trombosit süspansiyonu ve taze donmuş plazma ile transfüze olan 454 hasta dahil edilmiştir. Uygulanan eritrosit, trombosit ve taze donmuş plazma transfüzyonları kan bankası kayıtları ve probel sistemi aracılığıyla retrospektif olarak taranmıştır. Hastaların demografik özellikleri, tanıları, klinik özellikleri, transfüzyon gereksiniminin sebebi, transfüzyon öncesi trombosit ve hemoglobin değerleri, koagülasyon parametreleri belirlenmiştir. Transfüzyon endikasyonu, transfüzyon reaksiyonları ve diğer komplikasyonlar araştırılmıştır. Veriler, IBM ® SPSS ® 26 programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 454 hastada dahil edilmiştir. Bu hastalara en az bir kan bileşeni ile toplam 922 transfüzyon uygulandığı saptanmıştır. Uygulanan transfüzyonların %61,7'si (569/922) eritrosit süspansiyonu ile, %33,1'i (305/922) taze donmuş plazma ile, %5,2'si (48/922) trombosit süspansiyonu ile yapılmıştır. Yaş gruplarına göre transfüzyon oranları incelendiğinde transfüzyonların %26,9'unun 1 ay-1 yaş arası hastalara, %20,5'inin 1-6 yaş arasındaki hastalara, %18,1'inin 6-12 yaş arasındaki hastalara, %34'ünün ise 12-18 yaş üstü hastalara uygulandığı saptandı. Kan ürünü transfüzyonu alan hastaların tanılara göre dağılımına bakacak olursak; %23,3 hasta konjenital kardiyak anomali nedeniyle, %20,5 hasta ortopedik hastalıklar nedeniyle operasyon sonucu, %16,7 hasta çoklu travma, %4,6 hasta da akut batın cerrahisi olmak üzere toplamda %65 hasta cerrahi nedenlerle kan ürünü aldı. Bu tanılarla uyumlu olarak hastaların %68'i cerrahi servislerde takip ve tedavi edilen hastalardan oluşmaktaydı. Dahili ve cerrahi servisleri transfüzyon öncesi hemoglobin değerlerine göre karşılaştırdığımızda: dahili servislerin transfüzyon öncesi ortalama Hb değeri 7,2 ± 1,2 (2,2-12,8) g/dL, transfüzyon öncesi ortanca Hb değeri 7,3 (6,6-7,8) g/dL, cerrahi servislerin transfüzyon öncesi ortalama Hb değeri 8,3 ± 1,8 (3,5-16) g/dL, transfüzyon öncesi ortanca Hb değeri 7,9 (7,3-8,9) g/dL olarak saptandı. Cerrahi servislerin transfüzyon öncesi Hb değerleri dahili servislere göre yüksek saptanmış olup, istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). Dahili ve cerrahi servisleri transfüzyon öncesi trombosit değerlerine göre karşılaştırdığımızda: dahili servislerin transfüzyon öncesi ortalama trombosit değeri 40,3 ± 47 (7-252) x103/mm3, transfüzyon öncesi ortanca trombosit değeri 23 (15-46) x103/mm3, cerrahi servislerin transfüzyon öncesi ortalama trombosit değeri 81,3 ± 66,5 (17-187) x103/mm3, transfüzyon öncesi ortanca trombosit değeri 49,5 (38-151,7) x103/mm3 saptandı. Cerrahi servislerin transfüzyon öncesi trombosit değerleri dahili servislere göre yüksek saptanmış olup, istatiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,044). Koagülasyon parametreleri karşılaştırıldığında cerrahi servislerde dahili servislere göre INR, PT ve APTT değerleri daha düşük saptandı, fark istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (p<0,001). Tüm transfüzyonlarda transfüzyon reaksiyonu oranı sadece %0,6 saptandı. 
Sonuç: Çalışmamız sonucunda; transfüzyon uygulamalarının pediatrik hastalarda yaş grubu, altta yatan hastalık ve branşlara göre önemli oranda değişiklik gösterdiği; cerrahi branşların dahili branşlara göre transfüzyon eşik değerlerini daha yüksek ve endikasyonlarının daha geniş tutulduğu gözlenmiş, transfüzyon kararının hastayı takip eden hekimlerin klinik öngörü ve alışkanlıklarından etkilendiği sonucuna varılmıştır. Hasta kan yönetimi kavramının benimsenmesi ve ilkelerinin uygulanması kan ürünlerinin yerinde, zamanında ve doğru şekilde kullanımını sağlayacak ve transfüzyon uygulamalarının standardize edilmesine katkıda bulunacaktır.

Abstract:
Introduction: Blood product transfusion is one of the important supportive treatments that is frequently used in clinical practice and is life-saving when appropriate. Hematologic-oncologic diseases, major trauma and intensive care units are the areas where blood products are used most frequently. Although blood products are used so frequently in all age groups, there is no universal consensus on usage indications and transfusion threshold values. Most clinicians make transfusion decisions by evaluating laboratory data such as hemoglobin/hematocrit together with clinical findings (hypoxia findings such as tachycardia, shortness of breath, etc.) for erythrocyte transfusion, but the indications and practices for transfusion vary considerably among physicians, specialties (surgical and non-surgical) and centers, in addition to the patient-related factors mentioned.
Aim: We aimed to analyze the transfusion practices, the distribution according to the underlying diseases and branches, the pre-transfusion threshold values, the indications and the complications that developed in pediatric patients out of hematology-oncology and intensive care units, and to reveal the current situation.
Materials and Methods: The study included erythrocyte suspension, thrombocyte suspension and fresh frozen plasma between 0-18 years of age, who were not hospitalized in the intensive care unit, except for hematology-oncology patients who were treated in the pediatric emergency service, pediatric service and surgical services of Dokuz Eylul University Faculty of Medicine between February 2018 and January 2020. A total of 454 patients who were transfused were included. Administered erythrocyte, platelet and fresh frozen plasma transfusions were screened retrospectively through blood bank records and probel system. Demographic characteristics, diagnoses, clinical conditions, reason for the need for transfusion, pre-transfusion platelet and hemoglobin values, coagulation parameters were determined. Transfusion indication, transfusion reactions and other complications were investigated. The data were analyzed with the IBM ® SPSS ® 26 program.
Results: 454 patients were included in the study. It was determined that a total of 922 transfusions were administered to these patients with at least one blood component. 61,7% (569/922) of the transfusions administered were with erythrocyte suspension, 33,1% (305/922) with fresh frozen plasma, and 5,2% (48/922) with platelet suspension.  When the transfusion rates according to age groups are examined; transfusions were given to patients aged 1 month to 1 year in 26,9%, 20,5% to patients aged 1-6, 18,1% to patients aged 6-12, and 34% to patients aged 12-18. It was found that it was applied to the patients above. If we look at the distribution of patients receiving blood product transfusion according to the diagnoses; A total of 65% of the patients received blood products for surgical reasons, 23,3% of whom were due to congenital cardiac anomaly, 20,5% of them were operated due to orthopedic diseases, 16,7% were from multiple trauma, and 4,6% were from acute abdominal surgery. Consistent with these diagnoses, 68% of the patients consisted of patients who were followed up and treated in surgical services. When we compare internal and surgical services according to pre-transfusion hemoglobin values: mean Hb value before transfusion of internal services is 7,2 ± 1,2 (2,2-12,8) g/dL, median Hb value before transfusion is 7,3 (6,6 -7,8) g/dL, pre-transfusion mean Hb value of surgical services 8,3 ± 1,8 (3,5-16) g/dL, median Hb value before transfusion 7,9 (7,3-8,9) g/dL was determined as. Pre-transfusion Hb values of surgical services were found to be higher than internal services and were found to be statistically significant (p<0.001). When we compare internal and surgical services according to pre-transfusion platelet values: mean platelet value before transfusion of internal services is 40.3 ± 47 (7-252) x103/mm3, median platelet value before transfusion is 23 (15-46) x103/mm3, surgical services have transfusion mean platelet value before transfusion was 81.3 ± 66.5 (17-187) x103/mm3, and median platelet value before transfusion was 49.5 (38-151.7) x103/mm3. Pre-transfusion platelet values of surgical services were found to be higher than internal services, and it was found to be statistically significant (p=0.044). When coagulation parameters were compared, INR, PT and APTT values were found to be lower in surgical services compared to internal services, the difference was statistically significant (p<0.001). Transfusion reaction rate was only 0.6% in all transfusions.
Results: As a result of our study; transfusion practices vary significantly in pediatric patients according to age group, underlying disease and branches; It was observed that surgical branches had higher transfusion thresholds and wider indications compared to internal branches, and it was concluded that the decision of transfusion was affected by the clinical predictions and habits of the physicians following the patient. The adoption of the concept of patient blood management and the application of its principles will ensure the appropriate, timely and correct use of blood products and contribute to the standardization of transfusion practices.