Gastroözofagel bölgenin mikroskobik anatomisi veklinik önemi
The microscopic anatomy and the clinical significance of the gastroesophageal region
Yazar: NİHAL APAYDIN
Danışman: DOÇ.DR. AYSUN UZ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
ÖZET Bir çok araştırmacı için gizemini koruyan gastroözofageal bölgenin anatomik yapısı radyolojik ve endoskopik olarak görüntülenenden çok daha detaylı ve karmaşık özellikler göstermektedir. Alt özofagus sfinkterini meydana getiren tartışmalı yapılar bu bölgede görülen klinik problemleri anlamak ve tedavi alternatifleri getirmekte yeterli olmamaktadır. Amacımız, bu bölgenin mikroskopik anatomisini ortaya çıkarmaktır. Bu çalışma 13'ü tespit edilmiş ve 2'si de taze olmak üzere, toplam 15 kadavrada yapılmıştır. Gastroözofageal bölgede bulunan ait özofagus sfinkteri. diaphragma kuruşları, ligamentum phrenicooesophagealis ve mukozal kıvrımlar ile bu bölgenin kadranal anatomisi diseksiyon mikroskobu eşliğinde incelenmiştir. Ayrıca ligamentum phrenicooesophagealis'ın histolojik yapısı da farklı yaş gruplarından seçilen üç kadavradan alman doku örnekleri üzerinde araştırılmıştır. Bulgularımız gastroözofageal bölgede belirgin bir sirküler kas kalınlaşmasının bulunduğu göstermektedir. Bu sirküler kaslar üst üste konmuş tabaklar gibi dizilim göstermektedir. Bu kas kalınlaşması en çok orta böigede belirgin olmaktadır. Sfinkteri oluşturan liflerin diziliminin bu bölgede bulunan yüksek basınç bölgesiyle uyumlu olması özofagusun alt ucunda anatomik bir sfinkter olduğu düşüncesini destelemektedir. Diaphragma kuruşlarının ve özellikle crus dextrum'un hiatus oesophageus'u bir kıskaç gibi sarması nedeniyle eksternal bir sfinkter gibi çalıştığı görüşündeyiz. Ligamentum phrenlcooesophagealis'in özofagusa sağlam bir şekilde tutunan bağ yapısında olması ve distal özofagusun üst kısmını bir etek gibi sarması sfinkter mekanizmasında önemli olabileceğini göstermektedir. Ligamentin yapısında histolojik olarak tespit edilen koliajen tellerdeki yaşa bağlı azalma ve bu azalmaya bağlı elastik tellerin kollajen telleri sarmak yerine daha gevşek bir seyir göstermesi, ligamentum phrenicooesophagealis'ın direncini ve esnekliğini bozarak herni oluşumuna yatkınlığın yaşla beraber artışını açıklayabilir. Mukozal kıvrımlar, gastroözofageal bölgede kalınlaşmaları ve sayılarının artması nedeniyle sfinkter mekanizmasında bir kapak gibi görev yapabilir. Sonuç olarak bizim bulgularımıza göre bu bölgedeki sfinkter sanıldığından daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu nedenle gastroözofageal bölge cerrahisinde ve buradaki patolojilerin açıklanmasında bu bulguların göz önünde bulundurulması gerekir. Anahtar Kelimeler: Gastroözofageal bileşke, anatomi, reflü, hiatal herni. ait özofagus sfinkteri. 57

Abstract:
SUMMARY The anatomic structure of the gastroesophageal region that has long been surrounded by mystery shows more detailed and complicated features than its radiological and endoscopical images. The controversial structures producing the lower esophageal sphincter are not explained satisfactory enough to understand the clinical problems seen in that region and to bring forth treatment alternatives. Our aim is to bring to light the microscopic structure of that region. This study has been carried out on 13 fixed and 2 fresh cadavers. The lower esophageal sphincter, the diaphragmatic cruras, the phrenoesophageal ligament, the mucosal rosette and the sectional anaiomy of the gastroesophageal region has been examined under the dissection microscope. The histological structure of the phrenoesophageal ligament has been studied on tissue samples of 3 cadavers chosen from different age groups. Our findings show that there is an evident thickening of circular muscle layer at the gastroesophageal region. These circular muscles show an arrangement just iike plates placed on top of each other. The thickest of these muscle rings are placed at the middle of the thickening. The concordance of this arrangement with the high pressure zone located in this region is supporting the idea of presence of an internal anatomical sphincter in the lower esophageal segment. We think that the diaphragmatic crura particularly the right crus work as an external sphincter because of its plnchcock action. Since the phrenoesophageal ligament is a strong structure that firmly attaches on the esophageal wall and surrounds the upper part of the distai esophageus like a skirt, it probably has an import role in the sphincter mechanism. The histological evidences of the decrease in the collagen fibers by age and the loose arrangement of the elastic fibers due to this decrement might demolish the resistance and the elasticity of the phrenoesophageal ligament. This situation may explain the increase in predisposition to hiatal hernias by an increase in age. The mucosal folds may play a role like a valve in the sphincter mechanism since they become thicker and increase in number at the gastroesophageal region. As a result, our findings show that the sphincter structure in this region is more complicated than it is thought. For this reason, ail these structures must be kept in mind in planning the surgical procedures directed to this region and in explaining the pathologicai situations regarding the gastroesophageal region. Keywords: Gastroesophageal junction, anatomy, reflux, hiatal hernia, lower esophageal sphincter 58