Uçak bakım teknisyenlerindeki tükenmişlik sendromunun uçuş emniyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of burnout syndrome in aircraft maintenance technicians on flight safety
Yazar: ZÜLAL YÜRÜK
Danışman: DOÇ. DR. EBRU YAZGAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uçak Gövde Motor Bakım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Bu tez çalışmasında havacılık sektörünün en önemli parçalarından olan uçak bakım teknisyenlerinin (UBT), iş doyumu ve tükenmişlik sendromu düzeylerinin ölçülmesi ve demografik etkenlere göre uçuş emniyetine olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Genel olarak psikolojik ve fiziksel açıdan enerjinin bitmesi olarak tanımlanan bu sendrom, son yıllarda daha fazla dikkat çekmiş ve birçok araştırmaya yer verilmiştir.
Havacılık sektörünün olmazsa olması uçuş emniyetidir. Uçuş emniyetini sağlayan sistemin en önemli parçası ise şüphesiz uçak bakım teknisyenleridir. Uçak bakım teknisyenleri ağır çalışma koşulları, düzensiz mesai saatleri gibi birçok olumsuz çalışma şartlarından dolayı psikolojik ve fiziksel olarak yorulmaktadırlar. İş hayatlarının getirdiği bu zorluklar karşısında uçak bakım teknisyenlerinin tükenmişlik sendromu yaşamaları söz konusu olabilmektedir. Araştırma da veri toplama aracı olarak Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılmış olup anket çalışmamız ise ülkemizdeki havayolu örgütlerinde çalışan uçak bakım teknisyenlerine uygulanmıştır.
Çalışan ve örgüt açısından yapılan değerlendirmeler sonucunda çalışanın eve iş götürmemesi, hobiler edinmesi, aileye zaman ayırması, alkol ve tütün kullanımına dikkat etmesi, örgütün personelini düzenli olarak takip etmesi, çalışanın üslerle iletişimini arttırması, bakım operasyonlarının gerçekleştirileceği ortamda ki fiziksel şartların yeterli olması, teknolojik aletlerin kullanımı ile ilgili eğitimler verilmesi önerilmektedir.
Uçak bakım teknisyenlerin tükenmişlik düzeylerini ölçüp erken fark etmek ve proaktif yaklaşımla önleyici faaliyetler almak için yapılan bu çalışma havacılık sektörüne, yöneticilere, uçak bakım teknisyenlerine ve akademik olarak literatüre katkı sağlamak açısından oldukça kritik ve önemli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Uçak Bakım Teknisyeni, Havacılık Emniyeti, Tükenmişlik, İş Doyumu

Abstract:
In this thesis, it is aimed to measure the job satisfaction and burnout syndrome levels of aircraft maintenance technicians (UBT), one of the most important parts of the aviation industry, and to examine their effects on flight safety according to demographic factors. This syndrome, generally defined as psychological and physical energy depletion, has started to attract more attention in recent years and many studies have been included.
Flight safety is very important to the aviation industry. The most important part of the system that ensures flight safety is undoubtedly the aircraft maintenance technicians. Aircraft maintenance technicians are psychologically and physically tired due to many adverse working conditions such as heavy working conditions and irregular working hours. Faced with these difficulties brought about by their work lives, it is possible for aircraft maintenance technicians to experience burnout syndrome. Maslach Burnout Inventory and Minnesota job Satisfaction Scale were used as data collection tools in the research, and our survey was applied to aircraft maintenance technicians working in airline organizations in our country. As a result of the evaluations made for the employee and the institution, the employee should not take work home, acquire hobbies, spend time with his family, be careful about alcohol and tobacco use, follow the institutional staff regularly, and increase the employees communication with employees. Ensures that the physical conditions in the environment where maintenance operations will be carried out at the bases are sufficient and uses technological tools. It is recommended to provide training on its use.
This study, which was carried out to measure the burnout levels of aircraft maintenance technicians, with a proactive approach and to take preventive activities, provides very critical and important information in terms of contributing to the aviation industry, managers, aircraft maintenance technicians and academic literature.

Keywords: Aircraft Maintenance Technician, Aviation Safety, Burnout, Job Statisfaction