Uyum ve hazırlık çalışmaları programının ilk okuma yazmaya hazıroluşluğa etkisi ve uygulamaya ilişkin öğretmen görüşleri
Effect of orientation and preparation programs on first grade literacy readiness, ideas of teachers on the application
Yazar: BURAK DELİCAN
Danışman: PROF. DR. HAYATİ AKYOL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinleme becerisi = Listening skill ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Hazırlık programları = Preparatory classes ; Okuma öncesi = Pre-reading ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Uyum = Adjustment ; Çocuk gelişimi = Child development ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmada Uyum ve Hazırlık Çalışmaları programının ilk okuma yazmaya hazıroluşluğa etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilkokul birinci sınıfa başlayan 61 ? 78 aylık öğrencilerin dinleme, konuşma, okumaya hazıroluşluk, yazmaya hazıroluşluk, görsel algı ve dikkat becerileri; başarı testi, gözlem, görüşme ve doküman analizi teknikleri ile incelenmiştir. Aynı zamanda örneklemde yer alan birinci sınıf öğrencilerinin ilkokula başladıklarındaki okuma yazmaya hazıroluşluk durumları çeşitli değişkenler (sosyo-ekonomik düzey, okul öncesi eğitim, okula başlama yaşı, anne ve baba eğitim durumu) açısından incelenmiştir. 
Araştırmanın evrenini 2012 ? 2013 eğitim öğretim yılında Sivas il merkezindeki Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokulların birinci sınıfları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini farklı sosyo-ekonomik düzeylerde bulunan üç farklı ilkokulun birinci sınıflarında eğitim - öğretim gören 93 birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklemde yer alan 93 birinci sınıf öğrencisinin 28?i düşük sosyo-ekonomik düzeyde, 32?si orta sosyo-ekonomik düzeyde ve 33?ü yüksek sosyo-ekonomik düzeyde bulunan ilkokulların birinci sınıf öğrencileridir. Araştırmanın örneklemi tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir.
Araştırmada, Uyum ve Hazırlık Çalışmaları Programının birinci sınıf öğrencilerinin okuma yazmaya hazıroluşluk düzeylerine etkisini belirlemek için ön test ? son test kontrol grupsuz model kullanılmıştır. Üç aylık Uyum ve Hazırlık Çalışmaları programının başlangıcında ve sonunda birinci sınıf öğrencilerinin dinleme, konuşma, okumaya hazıroluşluk, yazmaya hazıroluşluk, görsel algı ve dikkat becerilerini belirlemek amacıyla ?Öğrenci Bilgi Formu?, ? Metropolitan Okul Olgunluğu Testi?, ?Okuryazarlığa Hazıroluşluk Kontrol Listesi?, ?Yazma Becerileri Dereceli Puanlama Anahtarı?, ?Dinleme Becerileri Kontrol Listesi? kullanılmıştır.  Uyum ve Hazırlık Çalışmaları programı kapsamında uygulanan çalışmalardaki öğrenci başarısını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan ?Etkinlik Takip Çizelgesi? ve puanlama anahtarı kullanılmıştır. Uyum ve Hazırlık Çalışmaları programının birinci sınıf öğrencilerinin dinleme, konuşma, okumaya hazıroluşluk, yazmaya hazıroluşluk, görsel algı ve dikkat becerilerine etkisini öğretmen görüşleri doğrultusunda belirlemek için ?Öğretmen Görüşme Formu? kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda Uyum ve Hazırlık Çalışmaları programının birinci sınıf öğrencilerinin dinleme, konuşma, okumaya hazıroluşluk, yazmaya hazıroluşluk, görsel algı ve dikkat becerilerini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.  Bunun yanı sıra okul öncesi eğitim alan ve almayan öğrencilerin okuma yazmaya hazıroluşluk ön test puanları okul öncesi eğitim alan öğrenciler lehine farklılaşmıştır. Cinsiyet ve baba eğitim durumu açısından öğrenciler arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Anne eğitim düzeyi ve okula başlama yaşı açısından birinci sınıf öğrencilerinin okuma yazmaya hazıroluşluk durumları anlamlı derecede farklılaşmıştır. 
Birinci sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre, Uyum ve Hazırlık Çalışmaları programı hakkında yeterince bilgilendirilme yapılmamıştır. Öğretmenlerin Uyum ve Hazırlık Çalışmaları programının, çocukların gelişim özelliklerine uygunluğuna, sınıfların olanaklarına uygunluğuna, program hakkında yapılan bilgilendirmelere ve programın uygulanmasında karşılaşılan sorunlara ilişkin görüşleri sonuçlar bölümde ifade edilmiştir.
Bu bulgulara dayalı olarak, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin dinleme, konuşma, okumaya hazıroluşluk, yazmaya hazıroluşluk, görsel algı ve dikkat becerilerini geliştirmek amacıyla araştırmacılara, öğretmenlere, alan uzmanlarına ve ailelere yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aims to show the effect of orientation and preparation programs on first grade student?s literacy readiness. Thus, listening, speaking, literacy readiness, writing readiness, visual perception and attention of students (ages between 61 and 78 months) were analyzed by techniques such as observation, interview and document analysis. In addition, first grade student?s literacy readiness were analyzed by different variables (socio-economic status, pre-school education, starting age, educational status of parents).
Participants of this research were from primary schools (of National Education Ministry) of Sivas city center in 2012 - 2013 education seasons. Research includes 93 first grade students (of different socio-economic status) from 3 different schools .28 of them were from low socio-economic status, 32 of them were from middle-class and 33 of them were from high socio-economic status. Sample group was chosen according to stratified sampling method.
In order to show the effect of orientation and preparation programs on first grade literacy readiness, pretest-posttest model without a control group was used. In order to understand the listening, speaking, reading readiness, writing readiness, visual perception and carefulness ; ?Student  information form?, ?Metropolitan Readiness Test? ?Literacy Readiness Control List? ?Writing Skills Gradual Scoring Key? ?Listening Skills Control List? were used at  the beginning and at the end of the orientation and preparation program (of 3 months) .In order to show student?s success in the programs applied in Orientation and Preparation Applications Program, scoring key and ?Activity Tracking Chart? (prepared by the researcher) were used. In order to understand teachers? perspective on listening, speaking, literacy readiness, writing readiness, visual perception and carefulness of students, ?Teacher Perspective Form? were used.
We learned at the end of the program that Orientation and Preparation program affected students? listening, speaking, reading readiness, writing readiness, visual perception and carefulness positively. Literacy readiness pretest points are in favour of students who joined preschool programs. There is not an important difference according to gender and father?s educational background. There is an importance difference according to mother?s educational background and the age of beginning of education.
According to the first grade teachers, there is not enough education about orientation and preparation programs. Teachers? perspectives on the suitability of orientation and preparation programs to the students? development conditions, conditions of the classes; given information about the program and problems occurred during the application were expressed in the deduction.
There are different advices to the researchers, teachers, professionals and families in order to develop students? listening, speaking, reading readiness, writing readiness, visual perception and carefulness. These advices were developed according to the results of the research.