Subklinik B12 vitamin eksikliği saptanan hastalarda nötrofil segment ve LOB sayıları
Neutrophil segment and lobe count in patients with subclinical vitamin B12 deficiency
Yazar: HATİCE ÖNER
Danışman: PROF. DR. YAHYA BÜYÜKAŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Nötrofiller = Neutrophils ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin B 12 eksikliği = Vitamin B 12 deficiency

Özet:
Subklinik B12 vitamin eksikliği saptanan hastalarda nötrofil segment ve lob sayıları. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2018.
Giriş ve Amaç: Vitamin B12 insan vücudunda yapılamadığından diyetle dışarıdan alınması gereken ve suda çözünen bir vitamindir. Temel fonksiyonu folik asit ile birlikte DNA sentezinde koenzim ve kofaktör olarak görev yapmaktır. Özellikle normal hematopoezin sürdürülmesi ve sinir sisteminin devamlılığı için gereklidir. Eksikliğinde hematolojik, gastrointestinal ve nörolojik birtakım rahatsızlıklar görülmektedir. Bu çalışmada günümüzde çok sık rastladığımız subklinik ve aşikar vitamin B12 eksikliğinde nötrofil çekirdeğinde görülen segmentasyon ve lobasyon sayılarının saptanması ve günümüzde B12 vitamin eksikliği tanısına katkısı açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Hematoloji polikliniğinde Nisan 2018 ve Eylül 2018 arasında yapılan tanımlayıcı prospektif bir çalışmadır. Çalışmaya alınan B12 vitamin eksikliği saptanan 45 hasta ve 50 sağlıklı gönüllü bireyin periferik yayma örneği incelendi. Hastaların demografik bilgileri hastane elektronik siteminden alındı. Çalışmaya alınan hastaların her bir periferik yaymasında 20 adet nötrofilde lob ve segment sayıldı. Segment her iki lobun ince bir kromatin ağ ile ayrıldığında sayıldı. Loblar ise en az 2/3 oranında boğumlanmış kromatin ile ayrılmış çekirdek bölgeleri olarak tanımlandı.
Bulgular: Hastaların % 52'si kadın, %48'i erkek; kontrol grubunun ise % 68'i kadın, %32'si erkek idi. Aşikar B12 eksikliği olan hastaların en fazla lobasyon oranına sahip olduğu görüldü (ortalama ± standart sapma=3,44±0,8). Ortalama lob sayısı aşikar B12 eksikliği, subklinik eksiklik, kontrol grubu sırasına göre azalıyordu. Ancak segment sayısı için böyle bir eğilim izlenmedi. 4 lob eşik değer kabul edildiğinde, bunu üstünde lob sayısı varlığının B12 eksikliği saptamada en uygun duyarlılık (%75) ve özgüllüğe (%94) haiz olduğu belirlendi. Segment sayısı kullanılması düşük duyarlılık (%20) düzeyi gösteriyordu.
Sonuçlar: Günümüzde B12 vitamin düzeyinin sık taranması ve laboratuar tetkiklerinin kolay ulaşılabilir olması nedeniyle eksiklik saptanan hastalarda hipersegmentasyon olmadan periferik yaymada lobülasyon artışının da B12 eksikliği tanısını saptamada değerli olduğu görülmüştür. Klinisyene, vitamin B12 değeri düşük olan hastada henüz homosistein yüksek olmadan yahut anemi ve makrositoz olmadan da nötrofil hücre çekirdeğindeki lobasyon artışının yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: B12 vitamin eksikliği, nötrofil, lob, segment

Abstract:
Neutrophil segment and lobe count in patients with subclinical vitamin B12 deficiency. Hacettepe University Faculty of Medicine Department of İnternal Medicine, Specialization Thesis, Ankara, 2018.
Introduction and Purpose: Vitamin B12 is a water-soluble vitamin and it can not be made in human body. Its main function is to act as a coenzyme and cofactor in DNA synthesis together with folic acid. It is especially necessary for the maintenance of normal hematopoiesis and continuity of the nervous system. Some hematological, gastrointestinal and neurological disorders occur in case of vitamin B12 deficiency. The aim of this study was to determine the number of segmentation and lobation numbers in neutrophil nuclei and to evaluate the contribution of these parameters to the diagnosis of vitamin B12 deficiency.
Patients and Methods: This is a descriptive prospective study conducted at the Hacettepe University Hematology Outpatient Clinic between April 2018 and September 2018. Forty-five patients with vitamin B12 deficiency and 50 healthy volunteers were evaluated. The demographic data of the patients were obtained from the hospital electronic system. The lobes and segments were counted in 20 neutrophils in each peripheral smear. A segment was considered when both lobes were separated by a fine chromatin network. Lobes were defined as core regions separated by at least 2/3 knotted chromatin.
Results: 52% of the patients were female and 48% were male; 68% of the control group were female and 32% were male. Patients with apparent B12 deficiency had the highest lobation rate (mean ± standard deviation = 3,44 ± 0,8). Mean lobation rate was decreasing in the order of manifest B12 deficiency, subclinical deficiency and control group. However such a trend was not present for segment count. A lobe count higher than 4 had the most appropriate sensitivity (75%) and specificity (94%) in detecting B12 deficiency. Using higher than 4 segments as a treshold showed low sensitivity (%20).
Nowadays, in patients with deficiency due to frequent screening of vitamin B12 levels and easy access of laboratory tests, increased lobulation increase in peripheral smear without hypersegmentation was found to be valuable in detecting B12 deficiency.It is thought that in patients with low vitamin B12 levels, the increase in lobulation in the neutrophil cell nucleus without homocysteine or without anemia and macrocytosis is thought to be helpful.

Keywords: B12 vitamin deficiency, neutrophil, lobe, segment