Çankırı ili merkez ve Kızılırmak ilçesinde kullanılan hayvan yemlerinde bulunan mikotoksinlerin tespiti
Detection of mycotoxins in animal feed used in Çankırı province central district and Kızılırmak district
Yazar: ELVAN EMİR GÜLDEN
Danışman: PROF. DR. SEÇİL AKILLI ŞİMŞEK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Bulaşma etkisi = Contagion effect ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Fumonisin = Fumonisin ; Küf = Mould ; Mantarlar = Fungi ; Mikotoksinler = Mycotoxins ; Okratoksinler = Ochratoxins

Özet:
Araştırmada bulunduğumuz bölgede (Merkez ve Kızılırmak ilçeleri) büyük baş hayvancılık yapan çiftçilerimizin kullanmış oldukları yemlerin mikotoksinlerle kontamine olma durumlarını tespit etmek ve yemlerin toksin yönünden durumlarını değerlendirme amaçlanmıştır. Bu nedenle değerlendirme yapabilmek amacıyla bölgemiz çiftçilerinin kullandığı yemlerden aynı tarihlerde ve yem torbalarına dikkat etmeden random şekilde 32 adet yem örneği toplanmıştır. Topladığımız yem örneklerini LC/MS-MS (Simadzu LCMS-8040) cihazı yardımıyla 11 farklı mikotoksinle (AFB1, AFB2, AFG1, AFG2, FB1, FB2, OTA, ZEA, DON, T-2, HT-2) bulaş durumlarının analizi yapılmıştır. Yapmış olduğumuz analiz sonucunda yem örneklerimizin birden fazla mikotoksin çeşidi ile bulaş olduğu tespit edilmiştir. Hayvan yemlerimizin büyük bir kısmında mikotoksin bulaş oranlarının yüksek seviyelerde olduğunu gözlemledik. Yem örneklerimizi geliştirme, büyütme, besi, tamamlayıcı ve karma yem grupları içerisinde detaylıca analiz ettik. Elde ettiğimiz veriler bölgemizde kullanılan yemlerin funguslar tarafından kontamine olduğunu ortaya koymuştur. Tespit edilen mikotoksin miktarları Yemlerde istenmeyen maddeler tebliğinde belirtilen toksin üst sınırlarıyla karşılaştırdığımız 2 yem örneğinin Aspergillius tarafından AFB1 ve 1 yem örneğinin ise Fusarium türleri tarafından üretilen ZEA üst limitinin üzerine çıktığı görülmüştür.  Ayrıca HT-2 ve T-2 mikotoksinleri ile yem örneklerimiz yüksek oranlarda kontamine olmalarına rağmen bu mikotoksinler için tebliğde üst limit belirlenmediğinden bu yemlerin ilerde hayvanlarda ve hayvan ürünlerinden faydalanan canlıların sağlıklarında çıkartacağı sorunlar tam olarak öngörülememektedir.

Abstract:
It is aimed to determine the contamination status of the feeds used by our cattle raising farmers in the region we are researching (Center and Kızılırmak districts) and to evaluate the toxin status of the feeds. For this reason, 32 feed samples were collected randomly from the feed used by the farmers of our region on the same dates and without paying attention to the feed bags. Analysis of the contamination status of the collected feed samples with 11 different mycotoxins (AFB1, AFB2, AFG1, AFG2, FB1, FB2, OTA, ZEA, DON, T-2, HT-2) with the help of LC/MS-MS (Simadzu LCMS-8040) device. As a result of the analysis we have made, it has been determined that our feed samples are contaminated with more than one mycotoxin type. We observed high levels of mycotoxin contamination in most of our animal feeds. We analyzed our feed samples in detail in development, rearing, fattening, complementary and compound feed groups. The data we obtained revealed that the feeds used in our region were contaminated by fungi. It was observed that 2 feed samples, which we compared with the toxin upper limits specified in the notification of undesirable substances in feed, exceeded the upper limit of ZEA produced by Aspergillius and 1 feed sample by Fusarium species. In addition, although our feed samples are highly contaminated with HT-2 and T-2 mycotoxins, since the upper limit for these mycotoxins is not determined in the communiqué, the problems that these feeds will cause in the future in animals and in the health of animals benefiting from animal products cannot be fully predicted.