İdarenin adam çalıştıran olarak Borçlar Kanunu'na göre sorumluluğu
Liability of the administrations as liability of employers according to the Law of Obligations
Yazar: MELTEM ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN AYAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar Kanunu = Code of Obligations ; Kamu hizmetleri = Public services ; Kamu personeli = Public personnel ; Kanunlar 6098 sayılı = Laws 6098 numbered ; Sorumluluk = Responsibility ; Tazminat = Compensation ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Çalışanlar = Workers ; İdari sorumluluk = Administrative responsibility ; İşveren sorumluluğu = Employer responsibility

Özet:
Kamu hizmetlerinin idare tarafından yerine getirilmesi sırasında, kişilerin zarara uğraması mümkündür. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun yürürlüğe girmesinden önce, idarenin kamusal faaliyetleri sebebiyle, kişilerin vücut bütünlüğünün ihlal edilmesi nedeniyle oluşan zararlardan idarenin sorumluluğu, idare hukukunun sorumluluk sistemine göre çözümlenmekteydi. Ancak, 6098 Sayılı Kanunu'nun 55/II. maddesinde yer alan hükümle, idari eylem ve işlem ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerden meydana gelen kişilerin vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesi ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir. Benzer bir düzenleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 3. maddesinde de yer almaktaydı. Hükümde, insan zararları olarak kategorize edilen bu zararlara ilişkin davaların Asliye Hukuk Mahkemelerinde görüleceği belirtilmişti. Ancak, yargılama usulüne ilişkin bu hüküm Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. 
Mevcut durumda, idarenin kamusal faaliyetlerini yerine getirirken, çalışanlarının vücut bütünlüğünün ihlalinden kaynaklanan zararlara yol açması halinde, idare (başka özel bir sorumluluk öngörülmemişse) adam çalıştıran olarak Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre sorumlu tutulmalıdır. Fakat, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan düzenlemenin iptal edilmesi nedeniyle, davaların özel hukuk sorumluluk esaslarına göre idari yargıda görülmesi gerekmektedir. Buna rağmen, uygulamada, idarenin sorumluluğu halen idare hukuku sorumluluk sistemine göre çözümlenmektedir.
Bu çalışmada, kamu görevlilerinin, görevleriyle ilgili faaliyetlerinden doğan insan zararlarından, idarenin adam çalıştıranın sorumluluğu hükümlerine göre sorumluluğunun niteliği, koşulları ve sonuçları; Türk idare hukuku ile karşılaştırmalı hukuktaki sorumluluk sistemleriyle birlikte incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İdarenin Sorumluluğu, Adam Çalıştıranın Sorumluluğu, İnsan Zararları, Sorumluluk, Tazminat

Abstract:
During the fulfillment of public services by the administration, it is possible for people to be harmed. Before the entry into force of Turkish Code of Obligations No 6098, liability of the administration for the damage of the violation of a person's body integrity, which caused by the public activity of the administration, was solved according to the responsibility system of the administrative law. However, in accordance with Law No. 6098 article 55 / II, in the event of damages of a person's partially or completely lost of body integrity or death of a person, caused by an administrative action or act or any other reason, which the administration is responsible, the provisions of the Turkish Code of Obligations will be enforced. A similar arrangement took place in Article 3 of the Code of Civil Procedure. In this article, it was stated that, cases related to these damages, which are categorized as human damages, will be seen in the Civil Court of First Instance. However, this provision concerning the procedural procedure was annulled by the Constitutional Court.
In this case, the administration is liable in accordance with the provisions of the Turkish Code of Obligations, as an employer (if there is no other specific liability provision), when administration's employee caused damages to someone's body integrity while he/she is performing public activities. However, due to the annulled of the regulation which contained in the Code of Civil Procedure, the cases should be seen in administrative jurisdiction and according to the principles of private law liability. However, in practice, the liability of the administration is still being resolved according to the administrative law liability system.
In this study, the charecter, conditions and consequences of administrations' liability arising from human damages which occur as a result of  the public employees' activities related to their duties, according to the employers' liability provisions, have been examined together with comparing the responsibility systems in comparative law and Turkish administration law.

Keywords: Liability of Administration, Liability of Employers, Human Damages, Liability, Compensation