Açık abdominal cerrahi uygulanan hastaların ambulasyon sürelerinin hasta sonuçlarına, anksiyete ve depresyona etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of ambulation periods on patient results,anxiety and depression of patients who had open abdominal surgery
Yazar: SERAP BAYRAM AKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEVSER KARACABAY
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Cerrahi-abdominal = Surgery-abdominal ; Depresyon = Depression ; Hareketlilik = Mobility

Özet:
Amaç: Bu çalışma, açık abdominal cerrahi uygulanan hastaların ambulasyon sürelerinin hasta sonuçlarına, anksiyete ve depresyona etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı kesitsel türdedir. Araştırma Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi (KSBU) Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniklerinde 15.02.2019- 30.10.2019 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini açık abdominal cerrahi girişim geçiren ve çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan 157 hasta oluşturmuştur. Veriler ameliyat sonrası ilk 72 saatlik dönemde olan hastalar ile yüz yüze görüşülerek ve hasta dosyasındaki bilgilerden (protokol numarası, tanısı, cerrahi girişim, ASA skoru, anestezi süresi) toplanmıştır. Elde edilen veriler Statistical Package for Social Science (SPSS) (24)  programı ile analiz edilmiştir. İki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi, sürekli değişkenlerin ilişkisinin değerlendirilmesinde de spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 49,5±18,1 olup, %44,6'sı kadındır. Hastaların %40,2'sinin apendektomi ameliyatı olduğu ve ambulasyon zamanlarının ortalaması 12,45±9,07 saat olarak bulunmuştur. Hastaların %66,2'sinin oda içinde yürüyerek ambulasyonlarını gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Hastaların ameliyat sonrası dönemde %72'sinde bulantı görülmüştür. Bireylerin HADÖ anksiyete puan ortalaması 4,0±2,6 ve HADÖ depresyon puanı ortalaması 4,4±3,0'tür. Çalışma kapsamındaki hastaların ambulasyon süreleri ile depresyon puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf anlamlı ilişki saptanmıştır. Bireylerin son 24 saatteki ortalama ağrı düzeyi 3,7±1,7, ağrı tedavisiyle son 24 saatte ağrıdan kurtulma yüzdesi 82,7±16,0 olarak elde edilmiştir. Ağrı için en sık kullanılan ağrı kesicinin %40,8 ile iv parasetamol grubu ilaçlar olduğu belirlenmiştir. Bulantısı, konstipasyonu, nazogastrik sondası, üriner kateteri ve dreni olan hastaların ambulasyon zamanının anlamlı olarak daha geç olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Hastaların derin solunum ve öksürük, yürüme, genel aktivite ve uyuma sırasında ağrı düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hastaların yaş, anestezi süresi ve hastanede kalma süresi ile ambulasyon zamanı arasında pozitif yönde zayıf anlamlı korelasyon  saptanmıştır. (p<0,05). 
Sonuç: Sonuç olarak hastaların ambulasyon zamanı geciktikçe hastanede kalış süresinin arttığı ve hastalarda konstipasyon geliştiği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra hastalarda anestezi süresi ve yaş arttıkça ambulasyon zamanının geciktiği saptanmıştır. Ameliyat sonrası bulantısı, konstipasyonu, dreni, üriner kateteri ve nazogastrik sondası olan hastaların da ambulasyon zamanlarının anlamlı düzeyde geciktiği saptanmıştır. Ayrıca hastaların derin solunum ve öksürük, yürüme, genel aktivite ve uyuma sırasında ağrı düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Hastaların erken ambulasyonu iyileşme sürecini olumlu etkileyen bir girişim olması nedeniyle, etkileyen faktörlerin saptanıp ortadan kaldırılması ve hemşirelerin hastaların ambulasyon zamanlarını ertelememesi önerilmektedir.

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the effect of ambulation time on patient outcomes, anxiety and depression in patients undergoing open abdominal surgery. 
Materials (Patients) and Methods: The research is descriptive cross-sectional. The research was carried out at KSBU Evliya Çelebi Training and Research Hospital General Surgery Clinics between 15.02.2019 and 30.10.2019. The sample of the study consisted of 157 patients who underwent open abdominal surgery and met the criteria for participation in the study. The data were collected face-to-face with patients who were in the first 72 hours postoperatively and from the information in the patient file (protocol number, diagnosis, surgical intervention, ASA score, duration of anesthesia). The data obtained were analyzed with Statistical Package for Social Science (SPSS) (24) program. Mann-Whitney U test was used in two group comparisons, and spearman correlation analysis was used to evaluate the relationship of continuous variables.
Results: According to the findings obtained from the research, the average age of the patients participating in the research is 49.5 ± 18.1, and 44.6% are women. It was found that 40.2% of the patients had appendectomy surgery and the mean of ambulation time was 12.45 ± 9.07 hours. It was determined that 66.2% of the patients performed ambulation by walking in the room. Nausea was observed in 72% of patients in the postoperative period. The mean score of the HADS anxiety is 4.0 ± 2.6 and the mean of the HADS depression is 4.4 ± 3.0. A significant relationship was found between ambulation times and depression in patients in the study. The average pain level of individuals in the last 24 hours was 3.7 ± 1.7, and the percentage of relief from pain in the last 24 hours was 82.7 ± 16.0. It was determined that the most commonly used painkiller for pain was IV paracetamol group drugs with 40.8%. Ambulation time of patients with nausea, constipation, nasogastric catheter, foley catheter and drain was determined to be significantly later (p <0.05). It was determined that the patients had high levels of pain during deep breathing and cough, walking, general activity and sleep. In addition, there was a weak positive correlation between the age, anesthesia time,  hospital stay.with ambulation time.
Conclusion: As a result, it was determined that the length of hospital stay and the constipation developed in the patients due to late ambulation. In addition, it was found that ambulation time was delayed as the anesthesia time and age of the patients increased. Ambulation times of patients with nausea, constipation, drainage, urinary catheter and nasogastric catheter were found to be significantly delayed. Also, patients were found to have high levels of pain during deep breathing and cough, walking, general activity and sleep. Since early ambulation of patients is an attempt to positively affect the healing process, it is recommended that the influencing factors are identified and eliminated, and nurses should not delay the ambulation time of patients.