İzmir Bölgesi, Urla Limantepe Tepe tunç çağı yerleşimi koruma ve alan yönetim modeli
Preservation and site management model of a bronze age settlement, Urla-Liman Tepe in İzmir region
Yazar: MÜGE BAHÇECİ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ GÜNEL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Tunç Çağı, Bakırçay, Gediz ve Büyük ve Küçük Menderes nehirlerinin doldurduğu alüvyon düzlüklerdeki höyüklerle ortaya çıkan Orta-batı Anadolu'nun (izmir, Manisa ve Aydın' m kuzeyi) prehistorik kültürel peyzaj nn belirlemede önemli bir dönem olarak kabul edilir. Tunç Çağı ile birlikte kültürel peyzaj; yerleşim yerleri, ekili alanlar ve ölü gömme yöntemleri ile hızla insan elinden çıkmış bir çevre haline gelmeye başlamıştır. 1992 yılından bu yana Batı Anadolu bölgesindeki prehistorik yerleşmeler üzerinde sürdürülen detaylı çalışmalar bölgedeki diğer prehistorik yerleşimlere göre Liman Tepe'nin Tunç Çağı'ndaki yaşam tarzım daha iyi anlatan bir potansiyele sahip olduğunu göstermiştir. Bu yüzden alam korumanın asıl amacı bölgede öne çıkan az bulunur bu Tunç Çağı yerleşim kompleksinin varlığım sürdürmek olarak belirlenmiştir. İzmir İli Turizmi Gelişme Planına (1998) göre Urla-Liman Tepe, Karaburun ve Çeşme İlçelerini de kapsayan Turizm Gelişme Aksı üzerindeki Çeşme-Karaburun Turizm Alt Bölgesi içinde yer almaktadır. Gelişmekte olan turizmin dezavantajlarım ortadan kaldırmak ve avantajlarını prehistorik yerleşimin lehine çevirmek için Ege ve Batı Anadolu'daki benzer merkezlere yakınlığı ve ulaşım kolaylığı nedeniyle bu merkezlere de örnek teşkil edecek bir yönetim planı hazırlanması gerekli bulunmuştur. Her arkeolojik alanın sorun ve olanakları, ilgili tarafları ve koruma önlemleri farklılıklar gösterse de sunuma yönelik ortak kriterler geliştirilmesi Yönetim Planının ana hedeflerinden biri olmuştur. Liman Tepe, aynı döneme ait benzer merkezlerle yapılan karşılaştırmalı çalışmaların sonuçlarına ve yönetim planlaması metotlarına göre çalışılmış ve değerlendirilmiştir.IV Ege'deki önemli Tunç Çağı yerleşimlerindeki mimarî, fizikî kalıntılar ve buluntular, prehistoryanın bugünkü kültür mirasımıza nasıl katılacağım anlamamız ve geliştirmemiz için bir araç olarak kullamlmıştır. Liman Tepe Yönetim Planı modeliyle pratik ve uygulanabilir bir sunum ve yönetim çerçevesi oluşturulmuş ve koruma gereksinimleri ile ekonomik gelişme ve yerel halkın ilgisi arasında bir denge oluşturmak için uygun yöntemler geliştirilmiştir. Bu model aynı zamanda Ege'deki Tunç Çağı yerleşimleri arasında kültürel turizmi geliştirici ve ortak Ege kültürleri kavramını prehistorya yararına güçlendirici bir örnek obuası benimsenmiştir. Ayrıca, Tunç Çağı merkezleri arasındaki kültürel ve ticari ilişkilerin, prehistorik alanların korunması ve sunumu amaçlanarak, Ege Adaları ve Batı Anadolu arasında yeniden canlandırılması yönetim planı tarafından önerilmiştir.

Abstract:
The Bronze Age can be seen as a crucial period in the determination of the prehistoric cultural landscape of central west Anatolia (İzmir, Manisa, and northern parts of the Aydın provinces), evidenced by mounds on the alluvial plains of Bakırçay, Gediz, the little and grand Menderes rivers. From the Bronze Age onwards the prehistoric landscape increasingly became an environment structured by humans, in which settlements, field systems and cemeteries are the best preserved elements of the archaeological record. The detailed studies carried out since 1992 has indicated that among the prehistoric settlements of the region, Liman Tepe has a great deal of potential for telling us more about Bronze Age ways of life. So it is determined that the main reason to preserve the site is the unique survival of a unique complex of a Bronze Age settlement which has dominated in the region. According to İzmir Tourism Inventory and Development Plan (1998), Urla- Liman Tepe takes part on the tourism development line of Urla- Karaburun and Urla- Çeşme. To eliminate the disadvantages of the development progress of tourism, and to use the advantages of tourism in favour of the prehistoric site, the management plan has been required so that can be a model for also these settlements due to its closeness to Bronze Age settlements in the Aegean islands and existence of the maritime connections. It is a fact that each archeological site is a case of its own, with its special features, problems, interest groups and measures for conservation. However, one of the main objectives of the management plan is to develop common criteria for preservation. It should be realized that while each case should be treated according to their own data and conditions; all the efforts for conservation, especially when using management as a means, provides valuable information for sites of similar character and problems.VI Liman Tepe is examined and evaluated according to results of comparative studies and methods of management planing. The artifacts, physical remains and architecture of the important Bronze Age settlements in Aegean is used as a means of developing an understanding of how prehistory contributes to our cultural heritage today. By the model of management plan for Liman Tepe, a practical operational framework for the site is created and appropriate means for establishing a balance between the needs of conservation, sustainable economic development and the interest of local community are developed. Besides, this model is appreciated as an example for the Bronze Age sites in Aegean to develop cultural tourism and to strengthen the concept of common Aegean heritage for the benefit of prehistory. Furthermore, the management plan proposes revitalization of cultural and commercial relations of Bronze Age settlements between Aegean Islands and west Anatolia by aiming at preservation and presentation of prehistoric sites.