Kıbrıs Rum basınında barış harekatına giden süreç
The process leading to the peace operation in the Greek Cypriot press
Yazar: SİMGE ALAN
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT ÇELEBİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Barış harekatı = Peace operation

Özet:
Kıbrıs, 1571-1878 yılları arasında Osmanlı hakimiyetinde, 1878-1960 yılları arasında ise İngiltere hakimiyetinde yaşamış jeopolitik açıdan kıymetli bir adadır. 1930'lu yıllarda İngiltere hakimiyetine tepki göstermeye başlayan Kıbrıs Rumları, şiddet içerikli Enosis kampanyalarıyla gerilla savaşları başlatmıştır. Rumlar, 1955 yılında EOKA'ın kurulması ile terör eylemlerine başlamıştır. Kıbrıslı Türkler, çeşitli saldırılardan kendilerini savunma amacıyla Türk Mukavemet Teşkilatını kurmuştur. 1960 yılında İngiltere, Yunanistan ve Türkiye'nin garantörlüğünde Londra ve Zürih Antlaşmaları imzalanarak Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmuştur. 
   Yunanistan ile birleşme ülküsü yolunda Kıbrıs Cumhuriyeti'ni bir basamak olarak gören Rumlar, 1963 yılında Türklere karşı tedhiş hareketlerine başladı. Çünkü Türkler, Rumlar için Enosis yolunda bir engel olarak görülüyordu. 
1970 ve sonrası yıllarda adada giderek artan gerginlik, Makarios'un Türklere karşı olumsuz tutumu ve nihayet 15 Temmuz 1974 darbesi ile Kıbrıs Cumhuriyeti'nin başına geçen Nikos Sampson, Türkiye'nin harekete geçmesi için sebep oldu. Öyle ki Nikos Sampson, Türkler arasında "Küçük Kaymaklı Kasabı" olarak tanınıyor ve Kıbrıs Türkleri hakkında kin ve nefret içeren beyanatlar veriyordu. Böylece Türkiye, garantörlük haklarını kullanarak müdahalede bulundu ve 20 Temmuz 1974 günü Kıbrıs'a harekat düzenledi. Bu tarih, Kıbrıs Rum basınında "Türk işgali" olarak anıldı. 
   Bu çalışmada, Kıbrıs Rum basınından çeşitli gazeteler incelenmiş ve tüm süreç Rum perspektifinden analiz edilmiştir. Bu kaynakların dışında Yunan gazeteleri ve Türk gazeteleri de kullanılarak sürecin aydınlatılması için tüm bakış açıları objektif bir biçimde ele alınmıştır. Bu çalışmada, daha önce kullanılmamış kaynaklar kullanılarak Kıbrıs meselesine farklı bir yerden ışık tutulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Cyprus is a geopolitically valuable island that was under Ottoman rule from 1571 to 1878 and under British control from 1878 to 1960. In the 1930s, the Greek Cypriots, who had begun opposing British rule, initiated guerrilla warfare through violent Enosis campaigns. In 1955, the Greeks began carrying out terrorist acts with the establishment of EOKA. In response to various attacks, the Turkish Cypriots formed the Turkish Resistance Organization to defend themselves. In 1960, the London and Zurich Agreements were signed under the guarantorship of Britain, Greece, and Turkey, establishing the Republic of Cyprus.
   Viewing the Republic of Cyprus as a stepping stone toward unification with Greece, the Greek Cypriots began acts of terror against the Turks in 1963, seeing them as an obstacle to Enosis. The increasing tension on the island during the 1970s, Makarios' negative stance toward the Turks, and the coup on July 15, 1974, which placed Nikos Sampson in power, led Turkey to take action. Sampson, known among the Turks as the "Butcher of Küçük Kaymaklı," was infamous for his statements filled with hatred toward the Turkish Cypriots. Thus, Turkey intervened, invoking its guarantor rights, and launched a military operation on Cyprus on July 20, 1974. This date was referred to in the Greek Cypriot press as the "Turkish invasion."
   In this study, various newspapers from the Greek Cypriot press were examined, and the entire process was analyzed from the Greek perspective. In addition to these sources, Greek and Turkish newspapers were also utilized to provide a comprehensive and objective analysis of the events. This research sheds new light on the Cyprus issue by using previously unexplored sources.