Fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inanışlarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulamasındaki yansımaları: Durum çalışması
A case study: How prospective science teachers' epistemological beliefs inform their practice teaching
Yazar: AYSUN ÖZTUNA KAPLAN
Danışman: DOÇ.DR. ESRA MACAROĞLU AKGÜL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETFEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ EPİSTEMOLOJİK İNANIŞLARININOKUL DENEYİMİ VE ÖĞRETMENLİK UYGULAMASINDAKİ YANSIMALARI:DURUM ÇALIŞMASIBu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inanışlarınınöğretmenlik uygulamaları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla 49 kişiliköğretmen adayı grubuyla başlayan araştırma derinlemesine yapılabilmesi için 5 kişilikçalışma grubuyla sürdürülmüş; nitel bir durum çalışması yapılmıştır. Araştırma ?ÖzelÖğretim Yöntemleri I, Okul Deneyimi II ve Öğretmenlik Uygulaması? derslerikapsamında üç eğitim-öğretim dönemi boyunca sürdürülmüştür. Özel ÖğretimYöntemleri I dersinde öğretmen adaylarının genel olarak epistemolojik inanışları tespitedilmiştir. Bunun için özgün formu Pomeroy (1993)'e ait olup Deryakulu ve Bıkmaz(2003) tarafından Türkçe'ye adaptasyonu ve geçerlik, güvenirlik çalışmaları yapılmış 30maddeden oluşan beşli likert tipi ?Bilimsel Epistemolojik İnanışlar Ölçeği?kullanılmıştır. Ayrıca derste öğretmen adaylarına araştırma kapsamında çalışmalaryaptırılmıştır. İkinci dönem çalışması olan Okul Deneyimi II dersine bu 49 kişilikgruptan gönüllü olan 36 öğrenci ile devam edilmiş; öğretmen adayları uygulamaokullarında Okul-Fakülte işbirliği kapsamında yer alan etkinlikleri yapmışlardır.Araştırmanın özünü oluşturan durum çalışmaları ise iki dönemlik bu çalışmalardanelde edilen verilerin değerlendirme sonuçlarına ve gönüllülük esasına dayanarak 5kişilik öğretmen adayı ile devam etmiştir. Bu öğretmen adayları uygulama yaptıklarıokullarda bizzat araştırmacı tarafından gözlenmiş ve öğretmen adaylarının derslerikayıt altına alınmıştır.Araştırmanın birinci dönem çalışmaları nicel olarak değerlendirilmiş veöğretmen adaylarının bilimsel epistemolojik inanışları bakımından geleneksel bir yapıyasahip olduğu bulunmuştur. Durum çalışmalarının veri tabanını oluşturan gözlem,görüşme ve dokümanlar ise nitel veri analizi ile değerlendirilmiştir. Sonuçta beşöğretmen adayından epistemolojik olarak dördünün geleneksel, birinin yapılandırmacıbir anlayışa sahip olduğu bulunmuştur. Durum çalışmasını oluşturan bu öğretmenadaylarının öğretmenlik uygulamaları ile epistemolojik inanışları arasında paralelyönde bir ilişki bulunmuştur. Öğretmen adayları sahip oldukları epistemolojikinanışlara uygun öğretim faaliyetlerinde bulunmuşlardır.

Abstract:
ABSTRACTA CASE STUDY: HOW PROSPECTIVE SCIENCE TEACHERS'EPISTEMOLOGICAL BELIEFS INFORMTHEIR PRACTICE TEACHINGThis research study examined ?how prospective science teachers?epistemological beliefs influenced their classroom practice?. Forty-nine prospectivescience teachers participated to research and five of them were examined in detail. Theresearch was designed in a qualitative manner, throughout three consecutive semesters,within the context of the following courses: Special Methods of Teaching Science I,School Experience II, and Practice Teaching. In the first part of the study prospectivescience teachers? epistemological beliefs were determined in the first course, SpecialMethods of Teaching Science I, by administering ?Scientific Epistemological BeliefsScale? of Pomeroy (1993). The scale, consisted of thirty likert type items. It wastranslated into Turkish by Deryakulu and Bıkmaz (2003) and its validity and reliabilitystudies were carried out by the same researchers. Besides administering the scale,participants were asked to participate in the in-class activities designed to getinformation about their epistemological beliefs. Thirty six out of forty nine participantswere involved in the second part of the research study. They took part participated inthe activities listed in school-faculty cooperation book within the framework of theSchool Experience II course. The research lasted with the observation and recording ofthe five participants? ?Practice Teaching? experience. These five participants were theones who volunteered to be followed up by the researcher. The researcher videotapedtheir practice teaching.The first phase of the research study was evaluated in a quantitative manner.The prospective teachers? epistemological beliefs were determined to be ?traditional?.Case studies belonging to the five volunteer participants were evaluated qualitatively.Observation, interview and document analysis were the three sources of data in thisqualitative evaluation. Data analysis indicated that four of the participants were?traditional? and one of them was ?constructive? according to their epistemologicalbeliefs. Data analysis also showed that prospective teachers? epistemological beliefs werereflected in their practice teaching.