Elma bahçelerinde erken dönemde yapılan yaprak analizlerinin yorumlanmasına imkân tanıyan referans eğrilerin oluşturulması
Forming reference curves providing to interpretation of leaf analyses in early vegetation in apple orchards
Yazar: KADİR UÇGUN
Danışman: PROF. DR. SAİT GEZGİN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Elma ağacı = Apple tree ; Isparta = Isparta ; Yaprak analizi = Leaf analysis

Özet:
Yaprak analizleri, meyve ağaçlarının beslenme durumlarının tespit edilmesinde tüm dünyada güvenle kullanılan bir yöntemdir. Ancak, yaprak analizlerinin vejatatif gelişme döneminin ortasında yapılmasından dolayı beslenme hatalarının düzeltilmesinde çok geç kalınmaktadır. Gelişmenin ilk döneminde meyve ağaçlarının besin ihtiyacı çok fazla olmakta ve kullanacağı toplam besin miktarının büyük bir bölümünü bu dönemde kullanmaktadır. Son zamanlarda vejetasyonun erken dönemlerinde bitki analizleri ile bitkilerin beslenme durumu arasında ilişkileri ortaya koyan birçok çalışma yapılmıştır. Türkiye'de bu konuda yapılan çalışmalar yetersizdir.Yapılan bu çalışma ile vejetasyonun erken dönemlerinde elma ağaçlarının beslenme durumunun ortaya konmasında esas olacak referans değerler elde edilmiştir. Bu amaçla Isparta ilinde elma yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı yerlerden üretim potansiyeli ve toprak sınıflarına bağlı olarak bahçeler belirlenmiştir. Bu bahçelerden vejetasyonun farklı dönemlerinde yaprak örnekleri alınarak N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn ve B miktarları tespit edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçlarında her bir dönemde her bir besin elementi için alt ve üst limit değerlerini ifade eden %25 ve %75. değerler tespit edilerek bu değerlerden tüm örnekleme dönemine ait regresyon eğrileri oluşturulmuştur.Tam çiçeklenmeden sonra geçen gün sayısı arttıkça yapraklardaki N, P ve Cu sezon başında hızlı, sonraki dönemlerde ise yavaş azalan bir değişim göstermiştir. Ca sürekli artmış, Mg başlangıçta nispeten stabil olan ve sonradan artan, Zn ise başlangıçta fazla değişmeyen fakat sonradan azalan bir görünüm sergilemiştir. K önce artan sonra azalan, B önce azalan sonra artan, Mn ise belli bir zamana kadar artan sonra sabit kalan bir değişim izlemiştir. Fe ise genel olarak artan fakat düzenli olmayan bir eğri oluşturmuştur. Vejetasyon ortasında ve daha erken dönemde alınan yaprakların besin elementi miktarı arasındaki korelasyon incelenerek erken dönemde yaprak analizlerinin yapılabilirliği belirlenmiştir. Sonuç olarak; Fe ve Cu dışındaki tüm besin elementlerinde vejetasyon başlangıcında herhangi bir zamanda analizlerinin yapılabileceği gibi genel olarak tam çiçeklenmeden 28 ve daha sonraki günlerde daha güvenilir sonuçlar elde edileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
Plant analyses is a method that have used for determination of nutrition status of fruit orchards at all over the world. However, it has been late to revision of nutrition disorders because of plant analyses which analysed at middle of summer. Nutrition requiriment of plants is very high during first growing period (first half of June) and, also it has been used almost all of plant nutrition requirement at this period. Lately, a lot of studies were done with respect to relationships which between plant analyses and plant nutrition status at early periods of vegetation. In Turkey, conducted researches about this subject are inadequate.In this study, it was obtained reference values which will be the basis for evaluation of the nutritional status of apple trees in the early stages of vegetation. For this purpose, firstly, it was determined apple orchards in Isparta province where have cultuivated intensively apple as the production potential and depending on soil classes of the places. The leaf samples collected at different stages of vegetation from determined orchards and N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn and B amounts were determined analysied. As obtained analysis results, it was formed regreation curves which belong to all sampling periods which express to upper (75th %) and lower (25th %) limit values for each element at each period.N, P and Cu showed highly increasing at the begining of season as paralel to day number of after full blossom. But they showed slowly decreasing change at next periods. Ca increased consistently, Mg was stabil at first in some degree but it increased after that. Zn was stabil athe begining of period, after that it showed decreasing. K increased at the begining of period and after it decreased, B decreased at first and after increased, Mn increased at the beginig of period and after it was stabil. Fe increased, but it showed generally irregular curve. It was determined that leaf analysis can be done at early period as examined correlations which between nutrient element quantities of leaves at middle of vegetation and more early periods. As result, it was determined that analysis can be done at anytime of beginnig of vegetation for all elements except Fe and Cu, but generally it can be obtain more reliable results at after 28 days from full blossom.