1962 nükleer gemi konvansiyonu çerçevesinde nükleer gemilerin işletilmesinden doğan sorumluluk
Liability arising out of the operation of nuclear ships under the 1962 nuclear ship convention
Yazar: MURAT YENİGÜN
Danışman: DOÇ. DR. MELDA TAŞKIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Donatan = Shipowner ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kulüp sigortası = Club insurance ; Kusursuz sorumluluk = Irreproachable respensibility ; Nükleer enerji = Nuclear energy ; Reaktör kabı = Reactor vessel ; Savaş gemileri = Naval ships ; Uluslararası deniz taşımacılığı = International maritime transport ; Yük gemileri = Cargo vessels ; Zorunlu sigortalar = Compulsory insurance

Özet:
Çalışmamızda nükleer gemilerin denizde işletilmesinden ileri gelen nükleer kaza sonucu ortaya çıkan nükleer zarardan, nükleer gemi işletenlerin sorumluluğu incelenmiştir. Nükleer gemilerin denizde işletilmesinin konvansiyonel gemilerden farklı olarak denizcilik rizikolarının yanında nükleer zarar rizikosuna maruz bulunması, konvansiyonel gemi donatanları başta olmak üzere muhtemel zarar görenlerin etkin bir şekilde korunması ve nükleer gemilerin deniz ticaretinde kullanılabilmesi için nükleer gemi işleteninin sorumluluğunun uluslararası seviyede düzenlenmesi ihtiyacını doğurmuş ve bu husus, 1962 tarihli Nükleer Gemi İşletenlerin Sorumluluğu Hakkında Brüksel Konvansiyonu uyarınca münhasıran düzenlenmiştir. Söz konusu Konvansiyon yürürlükte olmamakla birlikte, nükleer gemilerin işletilmesinden doğan sorumluluğa ilişkin hukuki mevzuatın oluşturulmasında pek çok denizci devletin hukuk sistemi için yol gösterici olmuş; ABD ve Federal Almanya'nın nükleer gemilerinin yabancı limanlara girebilmesi için akdedilen iki taraflı uluslararası sözleşmelerinde atıf yoluyla da uygulama alanı bulabilmiştir. Bu sebeple, nükleer gemilerin işletilmesinden kimin sorumlu olacağı, sorumluluğun hukuki niteliği ve sınırlandırılması, nükleer gemilerin işletilmesinden doğan hukuki sorumluluğa dair halen temel bir kaynak teşkil etmekte olan 1962 Nükleer Gemi Konvansiyonu ışığında yabancı devletlerin ulusal düzenlemeleri ile karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur.

Abstract:
The present study examines the liability of nuclear ship operators for nuclear damage resulting from a nuclear accident caused by the operation of nuclear ships at sea. The operation of nuclear ships is subject to the risk of nuclear damage in addition to those inherent to maritime activities, which distinguishes them from conventional ships. This has resulted in the necessity of regulating the liability of the operators of nuclear ships at the international level to effectively protect the potential victims, particularly the owners of conventional ships, and to ensure the operation of nuclear ships at sea. This issue has been exclusively regulated under the 1962 Brussels Convention on the Liability of Operators of Nuclear Ships. Notwithstanding the fact that the Convention is not currently in force, it has served as a guiding principle for the legal systems of numerous maritime states in the development of legal frameworks pertaining to liability associated with the operation of nuclear ships. Moreover, the provisions of the Convention have been referenced in bilateral international agreements concluded by the USA and the Federal Republic of Germany for the entry of their nuclear ships into foreign ports. In light of the 1962 Nuclear Ship Convention, which remains a foundational source of legal liability for the operation of nuclear ships, the legal nature and limitation of liability of the nuclear ship operator have been analyzed in comparison with the national regulations of other states in which the Convention's provisions are reflected.