Cerrahi ve dahili birimlerde çalışan hemşirelerin mesleki risklerinin yaşadıkları iş kazaları üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the impact of occupational risks of nurses working in surgical and internal units on occupational accidents
Yazar: ÇAĞLA KÖSTEKCİ
Danışman: PROF. DR. MELEK ARDAHAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Mesleki risk = Career risk ; Risk faktörleri = Risk factors ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Araştırma, cerrahi ve dâhili birimlerde çalışan hemşirelerin mesleki risklerinin yaşadıkları iş kazaları üzerine etkisinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma, karşılaştırmalı- tanımlayıcı bir çalışmadır. İzmir Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin dâhili birimde çalışan 64 hemşire, cerrahi birimde çalışan 64 hemşire toplamda 128 hemşire araştırmanın örneklemini oluşturacaktır. Ancak istenilen örneklem büyüklüğüne ulaşılamamıştır. Araştırmanın örneklemini dahili birimde çalışan 38 hemşire, cerrahi birimde çalışan 66   hemşire toplam 104 hemşire  oluşturmuştur. Dâhili ve cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerden "Tanıtıcı Veri Toplama Formu" ve "Mesleki Risk Faktörleri Ölçeği" kullanılarak Aralık 2020- Temmuz 2021 tarihleri arasında Google form kullanılarak veriler toplandı. Araştırma sonucu elde edilen verilerin değerlendirilmesi SPSS (IBM SPSS Statistics 23.0) programında yapıldı. Anlamlılık seviyesi olarak 0,05 kullanılmış olup, p<0,05 olması durumunda anlamlı farklılığın olduğu, p>0,05 olması durumunda ise anlamlı farklılığın olmadığı kabul edildi.
Dahili birimlerde çalışan hemşirelerin %52.6'sı 21-28 yaş aralığında iken cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin %54.5'i  21-28 yaş aralığındadır. Dahili birimlerde çalışan hemşirelerin %92.1'i  kadın, cerrahi birimde çalışan hemşirelerin  ise  %81.8'i  kadındır. Dahili birimlerde çalışan hemşirelerin %52.6'sı bekar iken cerrahi birimde çalışan hemşirelerin %56.1'i bekardır. Dahili birimlerde çalışan hemşirelerin %57.9'u lisans mezunu iken cerrahi birimde çalışan hemşirelerin %69.7'si lisans mezunudur.
Dahili birimlerde çalışan hemşirelerin %44.7'si,  cerrahi birimde çalışan hemşirelerin ise %37.9'u son bir yıl içerisinde iş kazası geçirmiştir. Dahili birimde çalışan hemşirelerin %73.1'inin kesici delici alet yaralanması, %15.4'ünün düşme ve %11.5'inin diğer nedenlerle iş kazası geçirdiği belirlenmiştir. Cerrahi birimde çalışan hemşirelerin %70.9'unun kesici delici alet yaralanması, %10.9'unun düşme, %10.9'unun diğer, %5.6'sınin Covid 19 ve %1.8'inin yanma gibi iş kazaları geçirdiği saptanmıştır. Dahili birimde çalışan hemşirelerin iş kazalarının bağlı olduğu risklerden %47.4'ü fiziksel risk, %36.8'i kimyasal risk, %65.8'i biyolojik risk, %65.8'i psikolojik risk, %42.1'i ergonomik risk ve %26.3'ü radyasyon riski olduğu düşüncesinde iken cerrahi birimde çalışan hemşirelerin iş kazalarının bağlı olduğu risklerden %48.5'i fiziksel risk, %37.9'u kimyasal risk, %53'ü biyolojik risk, %75.8'i psikolojik risk, %53'ü ergonomik risk ve %24.2'si radyasyon riski olduğu düşüncesindedir. Dahili ve cerrahi birimde çalışan hemşirelerin mesleki risklerinin iş kazaları üzerine etkisi gözlenmiştir (X^2:172,00 p<0.01).Dahili ve cerrahi birimde çalışan hemşirelerde mesleki risk faktörleri ölçeğinden elde edilen genel risk orta düzeydedir. Dahili ve cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin mesleki risk faktörleri ölçeği toplam puanı ve alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05).
Sonuç olarak, dahili ve cerrahi birimde çalışan hemşirelerde en sık rastlanan iş kazası  kesici delici alet yaralanmasıdır. Dahili ve cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin en çok biyolojik ve psikolojik risk faktörlerinden etkilendiği saptanmıştır. Mesleki riskleri orta düzeydedir. Mesleki risklerinin iş kazaları üzerine etkisi olduğu belirlenmiştir. Dahili ve cerrahi birimde çalışan hemşirelere mesleki riskler ve çalışan güvenliği konusunda eğitimler verilmesi, kişisel koruyucu donanım kullanımının arttırılması ve enfeksiyon kontrol birimlerinin güçlendirilmesi önerilebilir.

Abstract:
The research was conducted to compare the impact of occupational risks on occupational accidents experienced by nurses working in surgical and internal units.The universe of the comparative descriptive study.64 nurses working in the indoor unit of İzmir Ege University Medical Faculty Hospital and 64 nurses working in the surgical unit will form the sample of the research with a total of 128 nurses.However, the desired sample size could not be reached. The sample of the study consisted of 38 nurses working in the internal unit, 66 nurses working in the surgical unit, a total of 104 nurses.Data were collected from nurses working in internal and surgical units using the "Descriptive Data Collection Form" and "Occupational Risk Factors Scale" between December 2020 -July 2021by using google form.The data obtained from the questionnaries have been analyzed using SPSS 23.0 statistical software. The significance level was 0.05, and it was accepted that there was a significant difference in case of p<0.05, and no significant difference in case of p>0.05.

While 52.6% of the nurses working in the internal units are between the ages of 21-28, 54.5% of the nurses working in the surgical units are between the ages of 21-28.92.1% of the nurses working in the internal units are female, and 81.8% of the nurses working in the surgical unit are female.While 52.6% of the nurses working in the internal units are single, 56.1% of the nurses working in the surgical unit are single.While 57.9% of the nurses working in the internal units have a bachelor's degree, 69.7% of the nurses working in the surgical unit have a bachelor's degree.

44.7% of the nurses working in the internal units and 37.9% of the nurses working in the surgical unit had a work accident in the last year. It was determined that 73.1% of the nurses working in the internal unit had a sharp object injury, 15.4% had a fall and 11.5% had a work accident due to other reasons.It was determined that 70.9% of the nurses working in the surgical unit had occupational accidents such as sharps injuries, 10.9% falling, 10.9% other, 5.6% Covid 19 and 1.8% burns. Among the risks related to occupational accidents of nurses working in the internal unit, 47.4% physical risk, 36.8% chemical risk, 65.8% biological risk, 65.8% psychological risk, 42.1% ergonomic risk and 26.3% radiation risk. While the nurses working in the surgical unit think that occupational accidents are related, 48.5% is physical risk, 37.9% is chemical risk, 53% is biological risk, 75.8% is psychological risk, 53% is ergonomic risk and 24.2%. thinks that there is a risk of radiation.The effect of occupational risks of nurses working in internal and surgical units on occupational accidents was observed (X^2:172.00 p<0.01). The overall risk obtained from the occupational risk factors scale for nurses working in internal and surgical units is moderate. Statistically significant difference wasn't found between the occupational risk factors scale total score and sub-dimension scores of nurses working in internal and surgical units (p>0.05).

Consequently, the most widespread occupational accident in nurses working in internal and surgical units is sharps and stab wounds. It has been determined that nurses working in internal and surgical units are mostly affected by biological and psychological risk factors. Occupational risks are moderate. It has been determined that occupational risks have an effect on occupational accidents.It can be recommended to train nurses working in internal and surgical units on occupational risks and employee safety, increase the use of personal protective equipment and strengthen infection control units.