Travmatik deneyimin meydana geldiği yaşın ve sıklığının şizofreni hastalarının beyinlerinde yarattığı yapısal değişikliklerin incelenmesi
The investigation of structural alterations in the brains of schizophrenia patients based on the age and frequency of traumatic experiences
Yazar: DEFNE DAKOTA MULL
Danışman: PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Travma = Trauma ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni, beyin üzerinde birçok yapısal ve fonksiyonel değişime sebep olan psikiyatrik bir hastalıktır. Bu hastalığın ortaya çıkmasında rol oynayan çevresel faktörlerden biri çocukluk çağı travmatik yaşam olaylarıdır. Çocukluk çağı travmalarının, sağlıklı yetişkinlerde beynin belli bölgelerinde hacim kaybı ile bağlantılı olduğu gözlemlenmiştir. Travmatik deneyimlerin de beyin üzerinde gözlemlenebilir yapısal etkileri olması, ve şizofreni hastalarında travmatik deneyim yaşamış olmanın genel popülasyona göre daha sık görülmesi, şizofreni hastalarının beyin bölgelerinde gözlemlenen yapısal değişikliklerin ne derecesinin çocukluk çağı travmatik deneyimlere atfedilebilir olabildiği sorusunu ortaya çıkarmaktadır. Güncel araştırmanın hedefi, çocukluk çağında yaşanan travmatik deneyimlerin şizofreni hastalarının beyinleri üzerinde yarattığı yapısal değişikliklerin incelenmesidir. Travmatik deneyimlerin çocukluk sürecinde gerçekleştiği zaman aralığının (erken çocukluk, orta çocukluk ve ergenlik) davranışsal, yapısal ve bağlantısal etkileri olduğu gözlemlenmiştir. Bu bulgulara dayanarak, güncel araştırmada şizofreni hastalarının ilk travmatik deneyimlerini yaşadıkları yaş temel alınarak beyin yapıları karşılaştırılmıştır. İlk travmatik deneyim yaşı Travma Geçmişi Ölçeği (THQ) ile belirlenmiştir. Yapısal manyetik rezonans görüntüleme sonrası katılımcıların beyin yapısı voxel tabanlı morfometri ile beyin yapılarının karşılaştırılması yapılmıştır. Araştırmada hedeflenen şekilde erken, orta ve geç çocukluk döneminde ilk travmatik deneyimlerini yaşayan gruplar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonrasında analiz için çocukluk çağı travması yaşayan gruplar birleştirilmiş, 18 yaş öncesi ilk travmasını yaşayan grup (Erken Travma (ET) Grubu, n=14) ile 18 yaş sonrası ilk travmasını yaşayan grup (Geç Travma (GT) Grubu, n=11) karşılaştırılmıştır. Bu durumda, ET grubunun sağ precuneus, sağ postcentral gyrus ve sağ oksipital fusiform gyrus bölgelerinde hacimleri daha az olduğu gözlemlenmiştir. Uygulanan Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ), Travma Geçmişi Ölçeği (THQ), Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS) ve Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SANS) ölçekleri sonucunda gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuçlar, ilk travmatik deneyim yaşının belli beyin bölgelerinde hacim kaybı ile korele ettiğini göstermektedir ve bu beyin bölgelerinin işlevlerinin travma etkileri ile bağlantılı olduğu yorumlanmıştur.

Abstract:
Schizophrenia is a psychiatric disorder that associated with many differences in the structure and connectivity of the brain. One of the environmental factors that plays a role in the emergence of this disorder is childhood traumatic experiences. Childhood trauma has been observed to correlate with volume loss in several regions of the brain even in mentally healthy people. The fact that traumatic experiences are associated with significant changes in brain structure and that schizophrenia patients have higher rates of childhood traumatic experiences, leads to the question of, to what degree are the structural changes observed in the brains of schizophrenia patients, caused by childhood traumatic experiences. The purpose of the current experiment is to explore the structural effects of childhood traumatic experiences on the brains of schizophrenia patients. Research shows that the age range at which the traumatic experience occurs (early childhood, middle childhood, adolescence), has differing behavioral, structural, and connectivity effects. Based on these findings, the current experiment examines the effect of trauma on schizophrenia patients based on the age of their first traumatic experience. The age of the first traumatic experience was determined using the Trauma History Questionnaire (THQ). After Structural Magnetic Resonance Imaging, the brain structures of the groups were compared using voxel-based morphometry analysis. No significant results were found in the first analysis, comparing groups with their first traumatic experiences in early childhood, middle childhood, and adolescence. For further analysis the groups were combined, to compare the group with their first traumatic experience before the age of 18 (Early Trauma (ET) Group, n=14), and the group with their first traumatic experience after the age of 18 (Late Trauma (GT) Group, n=11). VBM analysis showed that the ET group had a smaller volume in the right precuneus, right postcentral gyrus, and right occipital fusiform regions. The results of the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), and the Scale for the Assessment of Negative Symptoms (SANS) showed no significant differences between the groups. Results show that the age of the first traumatic experience is correlated with lower volume in certain brain areas, and it is believed that the functions of these areas are connected to the effects of trauma.