Din eğitiminde mizah algısı(Edebü'd-Dünya ve'd-dîn ve Ahlak-ı Alâî kitapları çerçevesinde)
Perception of humor in religious education (in the framework of Edebü'd-Dünya ve'd-dîn and Ahlak-i Alâî books)
Yazar: CELALETTİN KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. HAMİT ER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Hiciv = Satire ; Mizah = Humour ; İslamiyet = Islam

Özet:
Düşüncelerin şaka ve nüktelerle süslenerek, söz ve yazı ile ifade edilmesi olarak tanımlanan mizah, din eğitiminin konusu olabilir mi? Mizah ile din eğitimi nasıl yapılabilir? Mizahın din eğitiminde kullanılmasının sınırları nelerdir? Çalışmada bu sorulara cevap aranmıştır.
Mizah kavramının incelenmesi ile araştırmaya başlanmış; benzer manalara gelen latife, şaka, hiciv, nükte gibi kavramlara, mizah kuramlarına ve mizah tarzlarına da değinmek suretiyle kavram açıklaması yapılmıştır.
Mizahın din eğitimindeki yerinin ve sınırlılıklarının belirlenmesi için İslam'ın mizaha bakış açısının ortaya konması gerekmektedir. Bu sebeple önce kavram bilgisi daha sonra mizahın İslam'da algılanış biçimi daha sonra da mizah örneklerine değinilerek İslam'da mizah konusu açıklanmıştır.
Mizahın eğitim alanında kullanılması konusunda çeşitli çalışmalar incelenmiştir. Din eğitimin mizah yolu ile nasıl verilebileceği de bu bölümde örnekleri ile birlikte verilmiştir. Eğitimde mizah konusu, İslam'ın mizah konusunda çizdiği sınırlar perspektifinden bakılarak değerlendirilmiştir. 
Son olarak İslam'ın mizaha bakış açısını bize gösterebilecek iki kitap olan Edebü'd-Dünya ve'd-Dîn ve Ahlak-ı Alâî kitapları incelenmiştir. Bu iki örnekten hareketle İslam'ın mizaha bakışı ortaya konulmuş, din eğitiminin mizah yolu ile yapılabilmesi konusu ile birlikte değerlendirilmiştir.
 
Anahtar Kelimeler, Din Eğitimi, Mizah, Latife, Şaka, Nükte, Hiciv, Ahlâk-ı Alâî, Edebü'd-Dünya ve'd-Dîn

Abstract:
Can humor, which is defined as the expression of thoughts adorned with jokes and wit, be expressed in words and writing, can be the subject of religious education? How can religious education be done with humor? What are the limits of using humor in religious education? In the study, answers to these questions were sought.
Research began with the study of the concept of humor; the concept of waggery, joke, satire, wit, and humor theories and humor styles.
In order to determine the place and limitations of humor in religious education, Islam's perspective on humor needs to be put forward. For this reason, first of all, the concept of humor is perceived in Islam and then the humor examples are explained and the subject of humor in Islam is explained.
Various studies on the use of humor in education have been examined. This section also provides examples of how religious education can be given through humor. The issue of humor in education is evaluated from the perspective of the limits that Islam draws on humor.
Finally, two books that could show us Islam's point of view of humor, Edebü'd-Dünya ve'd-Dîn ve Ahlak-ı Alâî were examined. From these two examples, Islam's view of humor has been put forward and evaluated along with the issue of humor through religious education.
Keywords: Religious Education, Humor, Quip, Joke, Satire, Wit, Ahlâk-ı Alâî, Edebü'd-Dünya ve'd-Dîn