Vertigolu hastalarda santral ve periferik vertigo ayrımında hematolojik parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of hematological parameters in central and peripheral vertigo discrimination in vertigo patients
Yazar: ORHAN TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇAKIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Hematoloji = Hematology ; Kan testleri = Hematologic tests ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Lenfositler = Lymphocytes ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Vertigo = Vertigo

Özet:
Giriş: Vertigo semptomu özellikle ilerleyen yaşla beraber sıklığı artan ve 75 yaş üzerindeki kişilerde en sık görülen şikayetlerden biridir. Hastalar birçok şikayeti anlatmada baş dönmesi ifadesini kullanabilmektedir. Vertigo etyolojisine göre santral vertigo ve periferik vertigo olarak iki sınıfa ayrılır. Periferik vertigo daha benign olup, genellikle ayaktan takip ve tedavi edilebilen hastalıklardan kaynaklanırken, santral vertigo çoğunlukla acil tedavi gerektiren ve yatırılarak takip edilmesi gereken patolojiler sebeplidir. Vertigo şikayetli hastalar değerlendirilirken önce anamnez ve fizik muayene ile "baş dönmesi" nin diğer tipleriyle ayrımı yapılmalı sonra santral ve periferik patolojiler açısından ayırıcı tanı yapılmalıdır. Gerekli durumlarda kan tetkikleri (hemogram, biyokimya) istenmeli, elektrokardiyografi (EKG) çekilmeli ve gereken görüntüleme yöntemleri (manyetik rezonans, bilgisayarlı tomografi) yapılmalıdır.
Amaç: Bu çalışma Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp AD'a vertigo şikayetiyle başvuran hastaların dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun olarak 179'u periferik vertigo, 36'sı santal vertigo olmak üzere toplam 215 hastanın dahil edildiği retrospektif bir çalışmadır. Acil servisimize vertigo şikayetiyle başvurup taburcu edilen ya da kulak burun boğaz kliniğine yatırılan hastalar periferik vertigo olarak, nöroloji veya nöroşirurji kliniklerine yatırılan hastalar santral vertigo olarak kabul edildi. Santral ve periferik vertigolu hastaların ayırıcı tanısında hematolojik parametrelerin (hemoglobin, beyaz küre, lökosit, nötrofil, lenfosit, monosit, bazofil, eozinofil ve trombosit sayıları, kırmızı küre dağılım genişliği (RDW), platelet dağılım genişliği (PDW) ve MPV değerleri, platelet/lenfosit, nötrofil/lenfosit oranları) kullanılabilirliği araştırıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan hastaların %83.3'ü periferik vertigo %16.7'si santral vertigoydu. Demografik özelliklerinin dağılımı incelendiğinde, periferik vertigo tanısı konulan hastaların %33.5'inin 58 yaş ve üzeri, %54.7'sinin kadın olduğu; santral vertigo tanısı konulan hastaların ise %66.7'sinin 58 yaş ve üzeri, %77.8'inin erkek olduğu saptandı. Periferik ve santral vertigo tanısı konulan hastalarda, hastada ve ailesinde vertigo bulunma öyküsü, koroner arter hastalığı (KAH), konjestif kalp yetmezliği (KKY) ve tromboembolik hastalık öyküsü bakımından santral vertigolu hastalarda fazla görülmek üzere gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.05). Periferik vertigo ve santral vertigo hasta gruplarının hematolojik parametrelerinin ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlılık oluşturacak fark yoktu (p>0.05).
Sonuç: Santral vertigo için ileri yaş, erkek cinsiyet ve bazı kronik hastalıklar (KKY, KAH, tromboembolik hastalık) risk faktörü olarak doğrulandı. Bu çalışmayla vertigolu hastalarda RDW, PDW, MPV, MCV değerleri, nötrofil/lenfosit, platelet/lenfosit oranları, hemoglobin, platelet, lenfosit, monosit, WBC, nötrofil sayıları gibi parametrelerin ayırıcı tanı için ek bir yarar sağladığı gösterilememiştir. Bu konuda daha kapsamlı, prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction: Vertigo symptom is one of the most common complaints in people over the age of 75, especially with increasing age and increasing frequency. Patients can use the expression of dizziness to describe many complaints. According to Vertigo etiology, two classes are separated as central vertigo and peripheral vertigo. While peripheral vertigo is more benign and usually caused by distant follow-up and treatable diseases, central vertigo is usually the pathology that requires urgent treatment and should be followed up. Before evaluating the patients with vertigo, patients should be distinguished from other types by "dizziness" by physical examination and physical examination, then differential diagnosis should be made in terms of central and peripheral pathologies. If necessary, electrocardiography (ECG) should be performed, blood tests (hemogram, biochemistry) should be performed and necessary imaging methods (magnetic resonance, computerized tomography) should be performed.
Aim: This study is a retrospective study in which a total of 215 patients, 179 of which were peripheral vertigo and 36 of which were central vertigo, were included according to the inclusion and exclusion criteria of the patients admitted to the emergency department of Atatürk University Medical Faculty Hospital Emergency Medicine AD. Patients who were admitted to our emergency department with a vertigo complaint and discharged to the otorhinolaryngology clinic were considered as peripheral vertigo. Patients who were admitted to neurology or neurosurgery clinics were considered as central vertigo. Hematologic parameters (white cell, leukocyte, neutrophil, lymphocyte, monocyte, basophil, eosinophil and platelet count, red cell distribution width (RDW), platelet distribution width (PDW), and MPV values, platelet / lymphocyte , Neutrophil / lymphocyte ratios).
Results: Of the patients included in the study, 83.3% were peripheral vertigo and 16.7% were central vertigo. When the distribution of demographic characteristics was examined, 33.5% of patients with peripheral vertigo were 58 years old and 54.7% were female; It was determined that 66.7% of the patients diagnosed with central vertigo were 58 years old and over, and 77.8% were male. A statistically significant difference was found between the groups with peripheric and central vertigo diagnoses, vertigo finding narrative, coronary artery disease (CAD), congestive heart failure (CHF) and thromboembolic disease in patients and families with central vertiginous disease (p <0.05) . There was no statistically significant difference between the mean of hematological parameters of peripheral vertigo and central vertigo patient groups (p> 0.05).
Conclusion: Elderly, male sex, and some chronic diseases (CHF, CAD, thromboembolic disease) were confirmed as a risk factor for central vertigo. It has not been shown in this study that parameters such as RDW, PDW, MPV, MCV values, neutrophil / lymphocyte, platelet / lymphocyte rates, hemoglobin, platelet, lymphocyte, monocyte, WBC, neutrophil counts provide additional benefit for differential diagnosis. We think there is a need for more comprehensive, prospective work in this area.