Tüketici satın alma karar sürecinde gıda güvenliği: GDO'suz etiketli ürünler üzerine bir araştırma
Food safety in consumer purchase decision process: A research on non-GMO labeled products
Yazar: CENK AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİGEN YILDIRIM
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics ; Genetik = Genetics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gıda güvenliği = Food safety ; Pazarlama = Marketing ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior

Özet:
Çalışmanın amacı, gıda ürünlerinde marka tercihini belirleyen temel faktörlerin başında ambalaj özelliklerinin bulunmasından yola çıkılarak, GDOsuz etiketinin yerli üreticilere satışlarında önemli ölçüde farklılık sağlayıp sağlamayacağını tespit etmek olup İstanbul'da ikamet eden ev içinde gıda/bakkal alışverişlerinde sorumluluk sahibi olan 156 kişiye anket uygulanmıştır. Çalışma betimsel ve nicel bir özelliktedir. Ayrıca katılımcıların tutumlarının cinsiyet, yaş, eğitim ve gelir durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.Anket formu ile tüketicilerin güven/kaygı, gıda güvenliği konusundaki algıları, beslenme alışkanlıkları, gıda etiketlenmesinin tüketim alışkanlıklarına etkisi ve gıda güvenliği düzenlemeleri hakkındaki görüşleri tespit edilmiştir. Anket formunun son kısmında katılımcıların demografik özellikleri de betimlenmeye çalışılmıştır.Elde edilen bilgiler frekans, yüzde, çapraz tablo, t?testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, araştırmaya katılanların % 53,8'si bayan, % 46,2'si ise erkektir. Katılımcıların endişelerinin başında çevre felaketleri gelirken gıda güvenliği ikinci sırada yer almaktadır. Araştırmaya katılanların % 88,0'ı ilk defa aldıkları bir gıda ürününün etiketine her zaman baktıklarını belirtmişlerdir. Ankete cevap verenlerin % 69,0'ı gıda güvenliğinin kötüye gittiğini belirtmiştir.Katılımcıların % 51,9'u meyve ve sebzelerin uzun süre taze kalmasını sağlayabilmek amacıyla genlerinin değiştirilmesine karşı olduklarını beyan etmişlerdir.GDO'lu ürünlerin etiketlenmesi çok yaygın olmadığı için tüketicilerin etikette GD ürün olup olmadığı bilgisini aramadığı yapılan bu çalışmada gözlenmiştir. Biyogüvenlik yasası gereği GD ürünlerin etiketlenmesi arttıkça GDOsuz üretim yapan yerel üreticiler zamanında ve etkili biçimde GDOsuz etiketini kullandıkları taktirde tüketicilerin satın alma alışkanlıkları değişecek ve dünya devi bir çok marka ile rekabet ortamı sağlanmış olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
A questionnaire was applied on 156 people living in Istanbul that are responsible for buying the food supplies, to determine whether or not products with non-GMO label considerably affected the sales of local manufacturers. The study displays the features of quantitative descriptive model. Further more it has been examined if the attitude of this focus group differs within sex, age, education or income.Consumer generall habits on confidence/trust, perception of the food security, focus on nutrition, the effect of habits to consumption and food security arrangement has been evolved with the questionnaires. Participant?s demographic background has been identified in the last part of the questionnaire.Obtained knowledge were evaluated by using frequency, percentage, crosstabs, t-test and one way test (ANOVA) statistical analysis methods. By the means of obtained knowledge, 53,8% of the participants are women and 46,2% are men. According to the results of the research, it is understood that consumer?s major concern is environmental disaster, the second is food security. By the means of obtained knowledge 88,0% of the participants always pay attention for the labeling of the food products every time. 69,0% of the participants point out that food security has grown worse. 51,9% don?t support gene transfering to make vegetable or fruit stay fresh for a longer period of time.It was observed that consumers do not care if the products are GMO or not due to the reason that GM ingredients aren't labelled on the food products. If non-GMO products are labelled officially in accordance with biosecurity law, local manufacturers may get the chance to effectively increase their sales and comsumers? purchasing habits might alter so that these local manufacturers will be able to compete with the biggest world wide food corporates.