2007-2015 yılları arasında gençlik danışmanlık ve sağlık merkezi'ne başvuran ergenlerin demografik ve laboratuvar verilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of demographic and laboratory data of adolescents and administrators of the youth consultancy and health service center between 2007-2015 years
Yazar: ZELİHA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA PARILDAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anemi = Anemia ; Danışmanlık = Consulting ; Demografi = Demography ; Ergenler = Adolescents ; Gençlik = Youth ; Halk sağlığı = Public health ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Obezite = Obesity ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
AMAÇ: Yaşamın en önemli temellerinin atıldığı ergenlik dönemi riskli bir dönemdir. Bu dönemde sağlık problemleri zor fark edildiğinden sağlık sistemine başvuru sıklıkları oldukça düşüktür. Bu durum, ergenin sağlık hizmetlerine başvurmasını beklemeden onlara doğru yöntemlerle ve etik kuralları gözeterek yapılandırılacak toplum yönelimli müdahalelerle birinci basamakta ulaşılmasının daha etkin olabileceğini düşündürmektedir. Birey ve toplum sağlığı açısından aynı zamanda bir fırsat dönemi haline getirebilmektedir. Bu çalışmamızdaki amacımız bu fırsat dönemini daha iyi değerlendirebilmek adına özellikle hangi ergenlerde nelere yönlenmemiz gerektiğine bir nevi ışık tutmaktır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma evrenini İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Alsancak ÇİDEM/Gençlik Danışmanlık ve Sağlık Hizmet Merkezi'ne veri toplama tarihlerinde başvuran ergenler oluşturmaktadır. Merkez bünyesinde bir aile hekimliği uzmanı, aile hekimliği asistanları, çocuk psikiyatristleri, bir ergen sağlığı psikoloğu ve de bir ergen sağlığı hemşiresi barındırmaktadır. Örneklem seçimi, dahil edilme ve dışlanma kriterlerine göre yapılmış olup sonuçta 1023 ergen çalışmanın örneklem grubunu oluşturmuştur. Ergenlerin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, ebeveyn mesleği, ebeveyn birlikteliği, kilo durumu, anemi varlığı, tiroid hormon düzeyleri durumu, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu(DEHB) tanısı varlığı, puberteye girme yaşı verileri retrospektif olarak, hasta dosyaları ve hastane bilişim sisteminden taranmıştır. Veriler SPSS 21 veri analiz sistemi ile Ki-kare, Student's, Fisher ve Kruskal Walis testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. 
BULGULAR: Yaş ortalaması 13,7±1,76 olan 1023 ergenin %49,7'si kadın, %50,3'ü erkek saptanmıştır. Kadınların %21,9'unda, erkeklerin %13,8'inde anemi saptandı (p<0,05). Erkeklerin %8,5'inde, kadınların %0,1'inde DEHB tanısı vardı (p<0,05). 11-14 yaş arası ergenlerin %19,2'si, 15-17 yaş arası ergenlerin %11,9'u, 18-24 yaş arası ergenlerin %8,5'i düşük kiloluydu (p<0,05). 11-14 yaş arası ergenlerin %4,8'inde, 15-17 yaş arası ergenlerin %8,5'inde, 18-24 yaş arası ergenlerin %12,4'ünde hipotiroidi saptandı (p<0,05). Düşük kilolu ergenlerin %21,9'unda, obez ergenlerin %9,8'inde anemi saptandı (p<0,05). Hipotiroidik ergenlerin %15,1'inde, ötiroidik ergenlerin %5,3'ünde obezite saptandı (p<0,05). 
SONUÇ: Yaptığımız çalışmada tüm sağlık hizmetlerinde olduğu gibi birinci basamak hekimliğinin ergenlikte de ilk tıbbi temas noktası olduğunu görmekteyiz. Bu nedenle birinci basamak hekimliğinin ulaşılabilir olması, koruyucu olması, kapsamlı olması, aile ve toplum yönelimli olması, bütüncül yaklaşımlı olması gerekmektedir. Ayrıca bir ekip hizmeti olmakla beraber entegre ve koordine olmalıdır. Süreklilik arz etmelidir. Ergen muayenesi ve takibinde yaş, cinsiyet gibi özelliklerin yanında eğitim durumu, medeni durumu ve aile yapısı gibi özelliklerin de dikkate alınması gerekmektedir.
ANAHTAR KELİMELER: Ergen, Anemi, DEHB, Obezite, Düşük Kiloluluk, Hipotiroidi, Aile Hekimliği

Abstract:
EVALUATION OF DEMOGRAPHIC AND LABORATORY DATA OF ADOLESCENTS AND ADMINISTRATORS OF THE YOUTH CONSULTANCY AND HEALTH SERVICE CENTER BETWEEN 2007-2015 YEARS

AIM: The adolescence period in which the most important bases of life are laid is a risky period. Since health problems are hardly recognized during this period, the frequency of health system visits is very low. This situation suggests that it may be more effective to reach the first step of the society-oriented interventions to be structured by considering the ethical rules and the right methods without waiting for the adolescent to apply to health services. It can also make it an opportunity period for the individual and society at the same time in terms of health. Our aim in this study is to shed some light on which adjectives we should be directed in order to better evaluate this opportunity period.
MATERIALS AND METHODS: Our work is cross-sectional and descriptive. The study population is composed of adolescents referenced in the data collection dates of İzmir Tepecik Training and Research Hospital Alsancak ÇİDEM / Youth Counseling and Health Service Center. The center has a family medicine specialist, family medicine assistants, child psychiatrists, an adolescent health psychologist and an adolescent health nurse. Sampling choice was made by randomization, inclusion and exclusion criteria, resulting in a sample group of 1023 adolescent study participants. Age, gender, marital status, educational status, parental occupation, parental status, weight status, presence of anemia, thyroid status, presence of Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD), presence of puberty and age of adolescents were retrospectively screened from patient files and hospital information system. Data were analyzed using the SPSS 21 data analysis system using Chi-square, Student's, Fisher and Kruskal-Wallis tests. Ethics committee approval was obtained for the study.
RESULTS: Of the 1023 adolescents with a mean age of 13.7 ± 1.76, 49.7% were female and 50.3% were male. Anemia was detected in 21.9% of the women who applied and in 13.8% of men (p<0,05). 8.5% of the men who applied and 0.1% of the women had ADHD (p<0,05). 19.2% of the adolescents aged between 11-14, 11.9% of the adolescents between the ages of 15-17 and 8.5% of the adolescents between the ages of 18-24 were low (p<0,05). Hypothyroidism was detected in 4.8% of adolescents aged 11-14 years, in 8.5% of adolescents between 15-17 years and in 12.4% of adolescents between 18-24 years of age(p<0,05). Anemia was detected in 21.9% of low weight overweight adolescents who applied and in 9.8% of obese adolescents (p<0,05). Obesity was detected in 15.1% of the hypothyroid adolescents who applied and 5.3% of the euthyroid adolescents (p<0,05). 
CONCLUSION: As we do in our work, we see that primary health care is the first medical point of contact in adolescence as well as in all health services. For this reason, the primary care physician must be accessible, protective, comprehensive, family and community oriented, holistic approach. It must also be integrated and coordinated with a team service. It should be continuous. In addition to features such as age and gender, the characteristics such as educational status, marital status and family structure can not be denied.
KEYWORDS: Adolescent, Anemia, ADHD, Obesity, Low Weight, Hypothyroidism, Family Medicine