Ebeveynleri boşanmış lise öğrencilerinin duygu düzenleme yöntemleri ile okul davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bartın ve Zonguldak illeri örneği
Examination of the relationship between school behavior problems and emotion regulation methods of high school students with diverse parents: The case of Bartın and Zonguldak
Yazar: BEREN BAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYZA NAZ DENİZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Boşanma = Divorce ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Lise öğrencileri = High schools students ; Öğrenci davranışı = Behavior of student

Özet:
Aile, hem birey hem de toplum için hayati derecede önemli işlevleri yerine getirir. Ailenin bu öneminden dolayı aile kavramı bireyler, toplumlar ve devletler için değerlidir. Son yıllarda boşanma oranlarının giderek arttığı ve bu olumsuz durumun ailenin yapısını ve işlevini bozduğu bilinmektedir. Ailede boşanmadan öncelikli etkilenen gruplar çocuklar ve ergenlerdir. Bu araştırmada ebeveynleri boşanmış ergenlik dönemindeki bireylerin yaşadıkları bu olumsuz olay ardından onlarda görülen duygu düzenleme yöntemleri ile davranış problemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmada ayrıca cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş durumu, ebeveyn eğitim düzeyi, algılanan gelir düzeyi, disiplin cezası alma durumu ve akademik başarı durumuna göre ergenlerin duygu düzenleme yöntemlerinin ve davranış problemlerinin farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Bu çalışmada nicel bir araştırma deseni ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri anket yöntemiyle Bartın ve Zonguldak illerindeki MEB'e bağlı liselerde farklı sınıf düzeylerinde eğitim gören ve ebeveyni boşanmış olan 269 ergenden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği ve Davranış Problemleri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları ebeveynleri boşanmış ergenlerin içsel işlevsel duygu düzenleme yöntemlerini, dışsal işlevsel duygu düzenleme yöntemlerine göre ve içsel işlevsel olmayan duygu düzenleme yöntemlerini, dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme yöntemlerine göre daha fazla kullandıklarını göstermiştir. Ebeveynleri boşanmış ergenlerin okulda nadiren davranış problemi gösterdikleri saptanmıştır. Ebeveynleri boşanmış ergenlerin duygu düzenleme yöntemleriyle okulda davranış problemi sergilemeleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ebeveynleri boşanmış ergenlerin içsel işlevsel duygu düzenleme ve dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme yöntemlerinin onların davranış problemleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Boşanma, Ergen, Duygu Düzenleme, Davranış Problemi, Eğitim, Okul.

Abstract:
Family performs vitally important functions for both the individual and society. Due to this importance of the family, the concept of family is valuable for individuals, societies and states. It is known that divorce rates have increased gradually in recent years, and this negative situation disrupts the structure and functions of the family. The groups that are primarily affected by divorce in the family are children and adolescents. This research study aims to examine the relationship between the behavioral problems and emotion regulation methods seen in adolescent individuals whose parents were divorced after this negative event. In the study, it was also examined whether behavioral problems and emotion regulation methods of adolescents differ according to gender, class level, sibling status, parental education level, monthly household income, disciplinary punishment and academic achievement. A quantitative research design and relational survey model were used in this study. The data of the study were collected from 269 adolescents whose parents were divorced and who were educated at different grade levels in the high schools affiliated to the Ministry of National Education in the provinces of Bartın and Zonguldak. Personal information form, emotion regulation scale for adolescents and behavioral problems scale were used as data collection tools. The findings of the study have showed that adolescents with divorced parents used internal functional emotion regulation methods more than external functional emotion regulation methods and internal dysfunctional emotion regulation methods more than external dysfunctional emotion regulation methods. It has been determined that adolescents whose parents are divorced rarely show problematic behavior at school. It has been found that there is a significant relationship between the emotion regulation methods of adolescents whose parents are divorced and their problematic behaviors at school. It has been concluded that internal functional emotion regulation and external dysfunctional emotion regulation methods of adolescents whose parents are divorced are effective on their problematic behaviors. 

Keywords: Divorce, Adolescent, Emotion Regulation, Problematic Behavior, Education, School.