Levotiroksin replasman tedavisi alan hastaların yüksek veya yetersiz doz ile tedavi edilme oranlarının belirlenmesi
Determination the rate of patients exposed to overdose or inadequate dose under receiving levothyroxine replacement therapy
Yazar: MEHMET KILINÇ
Danışman: PROF. DR. FERİDUN KARAKURT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Dislipidemi = Dyslipidemia ; Doz-cevap ilişkisi-ilaç = Dose-response relationship-drug ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Tedavi = Treatment ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Primer hipotiroidi, en yaygın endokrin hastalıktır. Hipotiroidinin teşhisi ve tedavisi genellikle basit kabul edilse de, bu durumda olan ve suboptimal olarak tedavi edilen çok sayıda hasta vardır.Leviroksin (L-T4) tedavisi altındaki ötiroid hastaların önemli bir kısmı, TSH düzeyleri normal seviyede olmasına rağmen, fT3 veya fT4 seviyeleri referans aralıkta tutulamamaktadır. Bu çalışmada optimal tedavi edilemeyen hastaların değerlendirilmesi, aşırı doz veya yetersiz dozla tedavi edilen hasta sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem
Bu çalışma 18 yaş üzeri, tiroid malignitesi olmayan, LT4 replasman tedavisi altındaki 500 primer hipotiroidizm hastası üzerinde gerçekleştirilmiştir. Hastaların tiroid hormon durumunun belirlenmesinde serum TSH, fT3 ve fT4 seviyeleri kullanılmıştır. LT4 tedavisi altındaki normal popülasyon için hedef TSH seviyeleri 0.4-2.5 mU/l, normal fT4 seviyeleri 0.78-1.81 ng/dl, normal fT3 seviyeleri 2.2-4.0 pg/ml kabul edilmiştir. Tüm hastaların beden kitle indeksleri (BKİ) değerlendirilmiştir. Hastaların LDL, HDL, VLDL, trigliserit ve total kolesterol verileri analizlere dahil edildi. Dislipidemi sıklığı değerlendirildi.
Bulgular
Hastaların yaş ortalaması 45 ± 15 yıldı. Hastaların çoğu (% 86.2) kadındı. Hastaların sadece % 20.6'sı normal vücut ağırlığındaydı. Hipotiroidi hastalarının % 30'u obez olarak değerlendirildi. Hastaların sadece % 66.8'i ideal doz çizelgesini takip ediyordu.
iv
LT4 replasman tedavisi altındaki hastaların %66.8'inde (n=334) TSH seviyeleri istenen hedef aralığında değildi. Hastaların %50.8'inde TSH seviyesi istenen hedef aralığından yüksekken (yetersiz doz ile tedavi) %16.0'sında TSH seviyesi istenen hedef aralığından düşüktü (fazla dozla tedavi). LT4 replasman tedavisi altındaki hastaların %48.8'i (n=244) ötiroid, %25.8'i (n=129) subklinik hipotiroid, %9.4'ü (n=47) subklinik hipertiroid, %9.4'ü'i (n=47) aşikar hipotiroid, %6.6'sı (n=33) aşikar hipertiroidti.
Dislipidemi prevalansı % 69 (erkeklerde %69.2, kadınlarda % 68.9, p = 0.968) bulundu. Hastaların %43.7'sinde hipertrigliseridemi varken, %52.7'sinde hiperkolesterolemi vardı. Hastaların %30.3'ünde ise hem hipertrigliseridemi hem de hiperkolesterolemi vardı.
Sonuç
Çalışmamızda LT4 replasman tedavisi altındaki çoğu hastanın istenen TSH aralığında olmadığı görüldü. LT4 tedavisi ile serum TSH seviyeleri normalize edilemediğinde disiplinler arası bir tanısal yaklaşım ve dikkatli öykü alınması gerekmektedir. Aynı zamanda TSH konsantrasyonlarıyla ilişkili hastalık ve/veya politerapi gibi nedenler dikkate alınmalıdır. Replasman tedavisi aç karnına alınan yaşam boyu devam eden bir tedavi olup, her gün hasta uyumu gerektirmektedir.

Abstract:
Primary hypothyroidism is the most common endocrine disease. Although the diagnosis and treatment of hypothyroidism is often considered simple, there are large numbers of people with this condition who are suboptimally treated. An important part of euthyroid patients supplemented with levothyroxine (LT4) do not maintain FT3 or FT4 values in the reference range, despite normal TSH levels. The aim of this study was to evaluate patient with primer hypothriodism, treated suboptimally and to assess frequency of patients treated with overdose or inadequate dose.
Methods
This study was conducted with 500 patients with primary hypothyroidism, over the age of 18 years, who underwent LT4 without thyroid malignancy. Serum TSH, fT3 and fT4 were used to determine each patient's hormonal status. We measured serum TSH, fT4 levels using a chemiluminescent immunoassay. Normal values for the target TSH in normal population under replacement treatment, ranged between 0.4 and 2.5 mU/l and for fT4 between 0.78-1.81 ng/dl, for fT3 between 2.2-4.0 pg/ml. Body mass index (BMI) was assessed in all patients. LDL, HDL, VLDL, triglyceride and total cholesterol data of patients were analyzed. The frequency of dyslipidemia was assessed.
vi
Results
The mean age of the patients was 45 ± 15 years. Most of the patients (86.2%) were female. Only 20.6% of the patients were normal weight. 30% of hypothyroid patients were obese. Only 66.8% of (n=334) patients were following the ideal dose schedule.
TSH levels were not in the target range in 66.8% (n = 334) of patients under LT4 replacement therapy. In 50.8% of patients, the TSH level was higher than the target range (treated with inadequate dose), whereas in 16.0%, the TSH level was lower than the desired target range (treated with overdose). 48.8% (n = 244) of patients under LT4 replacement therapy were euthyroid, 25.8% (n = 129), subclinical hypothyroid, 9.4% (n = 47), subclinical hyperthyroid, 9.4% were hypothyroid, and 6.6% (n = 33) were hyperthyroid.
Dyslipidemia prevalence were found in 69% (69.2% in men and 68.9% women, p=0.968). 43.7% of the patients had hypertriglyceridemia and 52.7% had hypercholesterolemia. In 30.3% of the patients, both hypertriglyceridemia and hypercholesterolemia were present.
Conclusion
Most of the primer hypothyroid patients under LT4 replacement therapy were not in the target TSH interval. When encountered, ineffectiveness of LT4 usage to normalize serum TSH levels requires an interdisciplinary diagnostic work-up and careful history taking. The replacement therapy is lifelong, requires daily compliance with LT4 ingestion on an empty stomach, and must be accounted for changes in associated TSH concentrations due to illnesses and/or polytherapy