Wittgenstein'da anlam arayışı
The quest for meaning in Wittgenstein
Yazar: ÖMER ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÇİÇEK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Analitik felsefe = Analytical philosophy ; Anlam = Meaning ; Dil = Language ; Dil oyunları = Language games ; Wittgenstein, Ludwig = Wittgenstein, Ludwig

Özet:
Bu çalışmada, 20.yüzyılın en önemli filozoflarından biri sayılan Ludwig Wittgenstein'ın dilde yer alan anlam fenomenine dair düşüncelerinin seyri ele alınmaktadır. Wittgenstein'ın dilde yer anlam fenomenine dair düşüncelerine genel olarak bakıldığında; onun erken dönem düşüncelerinde, sözcüklerin sabit ve tek anlamlı olduğu ideal bir dil yapısı oluşturulmaya çalışıldığı göze çarpmaktadır. Onun erken döneminin temel eseri olarak kabul edilen Tractatus'da amaçlanan bu ideal dil, dünyayla benzer bir yapıda örgütlenmiş sabit, tek anlamlı ve günlük dilden uzak, mantıksal bir dili ifade etmektedir. Ancak Wittgenstein'ın erken döneminde oluşturmaya çalıştığı ideal dil, onun son dönem eseri olan Felsefi Soruşturmalar'da yoğun olarak eleştirilen biçimsel bir anlayış olarak görülmektedir. Onun son döneminde dil,  genel anlamda sabit ve tek anlamlılığı barındıran bir dil olmaktan çok, anlamın daima farklılaştığı ve sözcüğün kullanıldığı her bağlamda yeni anlam kazandığı bir yapıyı ifade etmektedir. Bu anlamda, Wittgenstein'ın dile dair düşüncelerinde "anlam" mephumu, sabit ve tek anlamlı bir ideal dil kurma amacından, dil oyunlarının etkili olduğu gündelik dilci ve çok anlamlılığı barındıran bir dil yaratma amacına doğru gitmektedir. Bu bakımdan Wittgenstein'ın dile dair düşünceleri ideal bir dil oluşturma amacından, var olan gündelik dili ele alma amacına doğru bir yönelim göstermekte ve anlam fenomenine dair düşüncelerde bu seyre göre şekillenmektedir.



Anahtar Kelimeler: Gündelik dil, dil oyunları, ideal dil, analitik felsefe

Abstract:
The process of Ludwig Wittgenstein's thoughts, regarded as one of the most important philosophers in 20th century, about meaning phenomenon in language is dealt with in this study. When considering the ideas of Wittgenstein about language in general, it is seen that in his early thoughts, there is an attempt to form an ideal language structure in which which words are single and stable. This ideal language aimed in Tractacus, which is accepted as his principal work in his early period, stands for a language that is rational, stable, single and far from daily language and formed in a structure similar to world's.  However, in his late period work, Philosophical Investigations, this ideal language, which Wittgenstein tries to form in his early period, is seen as a formal concept that is intensively criticized. In Wittgenstein's last period language represents a stucture in which meaning always varies and words have new meanings in each contexts rather than a structure consisting of stable and single word. In this frame, the notion of "meaning" in Wittgenstein's thoughts about language progresses from the idea of creating an ideal language with stable and single meaning to the idea of creating a language including language games, daily use language and multiple meanings. In this regard, Wittgenstein's thoughts about language evolves from the idea of forming an ideal language to the existing daily language and his ideas about meaning phenomenon is shaped in accordance with this progress.




Key Words: Daily language, language games, ideal language, analytical philosophy