Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Jinekolojik Onkoloji Kliniğinde jinekolojik kanser tanısı alan hastaların yaşam kalitesi durumu ve etkili faktörler
Quality of life and affectin effective factors who took gynaecologic cancer diagnosis at the Depatement of Gynaecology and Oncology of Gazi University, Faculty of Medicine Hospital
Yazar: GÖZDE ÖZARAS
Danışman: PROF. DR. FERDA ÖZYURDA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Jinekolojik kanserlerin kadın sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri çok boyutludur. Bu araştırmada jinekolojik kanser tanısı almış bireylerin yaşam kalitesi durumunun saptanması, jinekolojik kanser tanısı alan hastalarla, kanser tanısı almamış kontrol grubunun yaşam kalitesi durumunun karşılaştırılması ve jinekolojik kanser tanısı alan hastaların yaşam kalitesini etkileyen demografik ve sosyokültürel etmenlerin incelenmesi amaçlanmıştırÇalışma, Haziran-Aralık 2008 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın olgu grubunu, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin Jinekolojik Onkoloji kliniğinde yatarak tedavi alan jinekolojik kanser tanısı almış 120 hasta, kontrol grubunu ise Kadın Doğum polikliniğine ayakta başvuran, jinekolojik kanser tanısı almayan ve olgu grubuna uygun yaş ve eğitim düzeyinde olan 123 kişi katılmıştır. Araştırmanın verileri, hastaların sosyo-demografik, kültürel özelliklerini içeren anket formu ve yaşam kalitesi ölçeği (Short Form-36, SF-36) aracılığıyla toplanmıştır. Veri girişi ve analizi SPSS 11.5 paket program ile yapılmış ve bireylerin sosyo-demografik özellikleri, hasta ve hastalık özelliklerine göre karşılaştırmalar yapılmıştır. SF-36 puanlarının normal dağılıp dağılmadıkları incelenmiş ve tüm puanlarda normallik varsayımı sağlanamamıştır. Bu nedenle, gruplar arası karşılaştırmalarda iki kategori olduğu durumda Mann-Whitney U testi, 2'den çok kategori olduğu durumlarda Kruskal-Wallis tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Araştırmanın olgu ve kontrol grupları yaş ortalaması, medeni durum, öğrenim durumu, çalışma durumu ve sahip olunan yaşayan çocuk sayısı açısından karşılaştırıldığında arada bir farklılık bulunmamıştır; Olgu ve kontrol grupları benzer özelliktedir. Olgu grubunun SF-36 Ölçeği'nin tüm bileşenler ve toplam puanlara ait ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktür. Medeni durum, öğrenim durumu, çalışma durumu, sosyal güvence, eşinin öğrenim durumu, eşinin çalışma durumu, tedavi gören kişilerin bakıcı durumu ve tedavi gören kişilerin gelecek hakkında düşünceleri faktörleri için SF-36 bileşeninin genel puan ve alt ölçeklerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Ayakta ve yatarak tedavi alan kişilerin hastalık tanıları ve evreleri yaşam kalitelerini etkilememektedir.Sonuç olarak; Jinekolojik kanser tanısı almış bireylerin yaşam kalitesinin jinekolojik kanser tanısı almamış bireylerin yaşam kalitesinden düşük olduğu saptanmış olup; özellikle jinekolojik kanserlerden etkilendiği belirlenen yaşam alanlarına yönelik multidisipliner yaklaşımlar getirmek ve yaşam kalitesini yükseltici çabalarda bulunmak gerekliliğinden yola çıkarak kimi önerilerde bulunulmuştur.Anahtar kelimeler: SF-36, jinekolojik kanserler, yaşam kalitesi, olgu-kontrol, onkoloji, yaşam kalitesi ölçeği.

Abstract:
Negative impacts of gynecologic cancers on women?s health are multi-dimensional. The aim of this study was to determine the quality status of life of patients diagnosed with gynecological cancer, and comparing the quality of life between gynecological cancer patients and control group who were diagnosed with gynecological problems other than gynecological cancer and to investigating some demographic and socio-cultural factors potentially affecting quality of life of patients diagnosed with gynecological cancer.The study was administered between June-December 2008. Case group of this study was consisted of 120 inpatient women who were diagnosed with gynecological cancer at the Gynecologic Oncology Department of Gazi University Medical School and control group was composed by 123 outpatient women who were not diagnosed with gynecological cancer; and educational level and age were matched at Department of Obstetrics and Gynecology Outpatient Unit of the same center. The data of the study were collected through a face to face questionnaire form including basic socio-cultural and demographc characteristics of both study groups and a quality of life scale (Short Form-36, SF-36). Data entry and analysis were performed with SPSS v11.5 package program and comparisons were conducted according to socio-demographical and disease-related characteristics of participants. It was examined whether SF-36 scores ranged normal; and normality assumption was not obtained for all measurements. Thus, for comparing the median values, Mann-Whitney U test was used for bivariate variables and Kruskal-Wallis unidirectional analysis of variance was used for more than two categories.There were no differences among case and control groups regarding average age, marital status, educational status, working status and number of children alive they had. So, case and control groups were similar about in terms of required features (matching requirement was realised). Averages of total scores and all components of SF-36 Scale of the case group were significantly low when compared with the control group. Significant differences were determined in the overall score and sub-scales of SF-36 component regarding marital status, educational status, working status, social insurance, working status of spouse, status of accepting treatment to date, caretaker status of individuals that underwent treatment, thoughts of patients who underwent therapy. Disease diagnosis and stages of inpatients and outpatients cases do not affect the quality of life of the study groups.Consequently, the quality of life of patients who diagnosed with gynecological cancer is determined to be lower than the patients who were not diagnosed with a gynecological cancer. It is essential to ensure multidisciplinary approaches especially for living areas determined to be affected by gynecological cancer and also to make efforts for enhancing quality of life; therefore, some suggestions were made regarding these issues peculiarly considering early diagnosis of gynecological cancer.Keywords: SF-36 Short Form, gynecologic cancers, quality of life, oncology, quality of life measurement scale, case and control study.