2018 imar barışı üzerine mimari bir okuma
An architectural reading on the 2018 zoning peace
Yazar: NESLİHAN DERE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA YASİN ÖZKUŞ
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Dünyada ve Türkiye'de yapılaşmaya dair düzenlemeler imar kanunları ile şekillenirler. Kanunların amacı çevre şartlarına ve sağlık koşullarına uygun düzenli yerleşim alanları ve yapılaşma sağlamaktır. Ancak kanunlara rağmen tüm dünyada yasadışı yapılaşma ciddi bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Kentlerin oluşumu sırasında artan yasadışı yapılaşma sorununu çözmek amacı ile zaman zaman yasal düzenlemeler yapılarak yasadışı yapıları meşrulaştırma yoluna gidilmiştir. Türkiye'de sonuncusu 2018 İmar Barış'ı olarak adlandırılan kaçak yapıların meşrulaştırılmasına yönelik 15 kez yasal düzenleme yapılmıştır.  
Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki imar kanunlarına aykırı ya da kaçak yapılaşmaya dair 2018 yılında çıkarılan 'İmar Barışı'nın incelenmesidir. Türkiye'de yasadışı yapılaşmanın meşrulaştırılmasına yönelik 1948-1988 yılları arasında 'İmar Affı' olarak anılan 14 kanun yürülüğe girmiştir. 
Çalışma, araştırma amacının ve yönteminin anlatıldığı giriş bölümünün ardından tarihsel boyutunda 2018 İmar Barışı öncesinde kaçak yapılaşmayı engellemek amacıyla çıkarılan 'imar affı' yasalarının ortak hedefleri, dönemsel olarak amaç ve içerikleri arasındaki farklarının değerlendirildiği birinci bölümü, süreci oluşturan nedenler, kanun tasarısının hedefleri, başvuru koşulları ve basında yer alan tepkilerin yer aldığı ikinci bölümü ve İmar Barış'ının kamuoyuna sunuluş şekline ve nasıl inşa edildiğine dair basında çıkan bazı haberler ele alınarak önceki dönemlerde 'imar affı' olarak nitelendirilen kanunlar ile arasındaki benzerlikler veya farkların tartışıldığı üçüncü bölümü içermektedir. Bu üç ana bölümde tartışmayı genişletmek adına çeşitli basın yayın organlarından haberlere yer verilmiş, özellikle dördüncü bölümde İmar Barış'ının kamuoyuna sunuluşu üzerinden nasıl inşaa edildiği bir tür söylem analizi yöntemi ile ele alınmıştır. Sonuç bölümünde 2018 yılında 'af' yerine 'barış' vurgusu ile farklı tanımlanarak kavramsallaştırılan bu kanuna dair kısa bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
Regulations about construction in the world and Turkey are shaped by zoning laws. The purpose of the law is to provide regular settlement areas and housing suitable for environmental and health conditions. However, despite the law, illegal construction all over the world is a serious problem.
With the aim of solving the problem of illegal construction, which increased during the formation of the cities, legal arrangements were made from time to time to legitimize the illegal structures. In Turkey, the latter which was named as Zoning Peace in 2018, 15 regulations have been made for the legitimization of illegal structures. 
The purpose of this study is to investigate "Zoning Peace" which was enacted in 2018 against to lawless and illegal housing in Turkey. In Turkey, 14 laws which are referred as "Zoning Peace" have been enacted in order to legitimate the illegal housing between 1948-1988.
The first part of the study includes the purpose and method of the research. Then, it covers the common objectives of the "zoning amnesty" laws, which were enacted in order to prevent illegal construction prior to the 2018 Zoning Peace in its historical dimension, and includes the section where the differences between the purpose and content are evaluated periodically. The second part includes the reasons that make up the process, the objectives of the draft law, the application conditions and the reactions in the press. The last part includes the similarities and differences between the laws, which were described as "Zoning Peace" in the previous periods and these similarities and differences are discussed by taking into consideration some news in the press about the way "Zoning Peace" is presented to the public and how it was built. In these three main sections, news from various media organs were included in order to expand the discussion, and especially in the fourth section, how the Zoning Peace was constructed through the presentation to the public was discussed with a discourse analysis method. In the conclusion section, a brief evaluation of this law, which was defined and conceptualized differently with the emphasis on 'peace' instead of 'amnesty' in 2018, was made.