Okul çağı çocuklarında aile stilleri ve bağlanmanın dikkat eksikliği ve hiperaktivite üzerine etkisi
An investigation of the effect of attachment and family styles on attention deficit and hyperactivity in children in school age
Yazar: PELİN YİRİ
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile tutumu = Family attitude ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Okul çağı dönemi = Latency period

Özet:
Giriş: Bu çalışmanın amacı;  11-15 yaş arasındaki okul çağı çocuklarında aile stilleri ve bağlanmanın çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite üzerine nasıl bir etkisi olduğunu incelemektir.
 Yöntem: Araştırma nicel yöntemle tasarlanmış 40 çocuk - 40 ebeveyn ile görüşülmüştür. Araştırmanın katılımcıları İzmir ilinde yaşayan 11-15 yaş arasındaki okul çağı çocukları ve annelerinden oluşmaktadır. Araştırmada araştırılmak istenen verilerin toplanmasında anket formları ve ölçekler kullanılmıştır. İlk olarak ebeveynlere Sosyo-demografik form, Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği ve Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği verilmiştir. Çocuklara ise Anne ve Baba Tutum Ölçeği, Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği, İşaretleme Testi, Stroop Testi, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Dönemi Envanteri Orta Çocukluk Dönemi Ölçeği, Burdon Testi, Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri verilmiştir. 
Bulgular: ÇYT ölçeği baba formunda sıkı denetim alt boyutunun yükselmesiyle çocukların Stroop testinin 1.bölümünü daha kısa sürede yaptığı görülmüştür. Annelerine bağlanma düzeyi arttıkça İşaretleme ve Stroop testi 2.bölümünün daha kısa sürede yapıldığı görülmüştür. Çocukların babalarına yönelik bağlanma düzeyi arttıkça CEDÖ ölçeğinin alt boyutu Karşı Gelmede azalma olduğu görülmüştür. Annelere yönelik bağlanma düzeyleri ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu arasındaki değerlendirmede çocukların bağlanma düzeyi arttıkça CEDÖ'nün alt boyutu olan Karşı Gelme-Hiperaktivitede azalma görülmüştür. Kaygılı bağlanma düzeyi arttıkça CEDÖ alt boyutları olan Karşı Gelme-Psikosomatikte artış olduğu ve kaçınmacı bağlanma düzeyi arttığındaysa CEDÖ alt boyutu olan Kaygı-Utangaçlıkta artış olduğu görülmüştür. 
Sonuç: Ailelerde çocuğa gösterilen tutumda ilgi azalıp denetleme arttıkça dikkat testini yapma süreleri kısalmakta ve anneye ve babaya bağlanma düzeyleri arttıkça dikkat düzeyleri daha iyi olmakta, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma gösteren çocuklarda ise daha fazla sosyal, fizyolojik ve davranışsal problem yaşandığı saptanmıştır.


        Anahtar sözcükler: okul çağı, hiperaktivite, dikkat, aile stilleri, bağlanma.

Abstract:
Introduction: The aim of this study was to examine the effects of family styles and attachment on attention deficit and hyperactivity in school aged children aged 11-15. 
Method: The research was designed with a quantitative method and conferred with 40 children and 40 parents. The participants of the study consisted of school age children and mothers aged 11-15 years living in Izmir. The information intended to research used Questionnaire form and scales. Demographic form, Parental Attitude and Research Instrument, Conners Parent Rating Scale Renovated Long Form given to parent. Parenting Style Scale, Child Rearing Attitude Scale, Cancellation Test, Stroop Test, and The Experiences in Close Relationships Scale-Revised Middle Childhood, Burdon Attention Test, and Inventory of Parent and Peer attachment –Short form were given to children. Results: CRAS father form shows that increasing tight control leads to finish the 1st part of the Stroop shorter time .Higher attachment to mother leads finish Cancellation test and 2nd part of the Stroop test shorter time. Conners Parent Rating Scale (CPRS) subscale oppositional defiant decreases children higher attachment to father. Higher attachment to mother is related with less hyperactivity and oppositional defiant. Higher avoidant attachment is related with the subscale of shame-anxiety of CPRS and anxious attachment leads to subscale of oppositional defiant -psychosomatic.
Conclusion:  Families decreasing care/increasing control level leads to finish attention tests in short time,  higher level of attachment to their families have a better attention level. Also, children have anxious/avoidant attachment experiences more behavioral, social and physiological problems.
         Keywords: school age, hyperactivity, attention, parent styles, attachment