Klasik galaktozemili hastaların klinik ve moleküler değerlendirilmesi
Clinical and molecular evaluation of patients with classical galactosemia
Yazar: SEZEN UGAN ATİK
Danışman: DOÇ. DR. SERVET ERDAL ADAL ; DR. HASAN ÖNAL
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Galaktosemi = Galactosemia ; Hastalık = Disease ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Klasik Galaktozemi galaktoz-1-fosfat üridiltransferaz enzim eksikliği sonucu gelişen, galaktoz metabolizmasının en sık rastlanan bozukluğudur. Hastalık yenidoğan döneminde galaktoz alımından sonra başlayan, sarılık, hepatosplenomegali, kusma, hipoglisemi, sepsis ve katarakt ile karakterizedir. Tedavide galaktoz ve laktoz içermeyen diyetin kullanılmasına rağmen hastaların uzun dönem takiplerinde nörogelişimsel sorunlar izlenebilir.Amaç: Bu çalışmamızda ülkemizde dünya geneline göre daha sık görülen galaktozemi hastalığının kendi olgularımızdaki klinik, laboratuvar ve genetik özelliklerini incelemeyi amaçladık.Yöntem: İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim Araştırma hastanesinde 2009 ile 2011 yılları arasında tanı alan 14 hasta değerlendirildi. Galaktozemi tanısında sık kullanılan mutasyonlar açısından hastalar tarandı. Yaş, tanı alma süresi, ilk başvurudaki şikayetleri, başlangıçtaki klinik ve laboratuvar bulguları, takiplerdeki fiziksel ve nörolojik gelişimleri incelendi.Bulgular: 2009 ile 2011 yılları arasında galaktoz-1-fosfat üridiltransferaz aktivitesi düşük saptanan 14 hastaya galaktozemi tanısı konuldu. Vakaların ortalama tanı alma yaşları 17±8 gün idi. En erken tanı alma yaşı 7 gün, en geç tanı alma yaşı 33 gün idi. 14 hastanın değerlendirilmesinde hiperbilirubinemi (%64,3), hipoglisemi (%14,3) ve sepsis (%14,3) tanı anında en sık izlenen bulgular idi. Genetik analizleri yapılan hastalarımızın 13'ünde homozigot Q188R mutasyonu saptanırken, 1 hastada homozigot N314D ve E340X mutasyonları izlendi. Yedi hastanın anne ve babaları arasında akrabalık varken 1hastanın kardeşi Galaktozemi nedeniyle kaybedilmişti. Danver II Gelişimsel Tarama Testi'ne göre 11 hastanın gelişimi normal iken, 3 hastada kaba motor, ince motor, kişisel sosyal ve dil gelişimi becerilerinde gerilik saptandı.Sonuç: Galaktozemi olgularımızın klinik özellikleri literatürle benzer özelliktedir. Q188R aleli türk çocuklarında izlenen en sık mutasyondur. Hastalığın ilk haftalarda bulgu vermesine rağmen tanı almada gecikme olduğu görülmüştür. Ülkemizde diğer ülkelere gore daha sık izlenen galaktozeminin ulusal yenidoğan tarama programına alınması bu hastalıktan kaynaklanan Bebek ölümlerinin önlenmesi için gereklidir.

Abstract:
Clasical galactosemia, caused by the deficiency of galactose-1-phosphate uridyltransferase, is the most common disease of galactose metabolism. In the neonatal period galactosemia is characterized by jaundice, hepatosplenomegaly, vomiting, hypoglycaemia, sepsis and cataract after ingestion of galactose. Allthough the treatment, lactose and galactose free diet, is used, in long term follow up some neurodevolopmental proplems would be observed.Objectives: The objective of this study was to decument the clinical, laboratory and genetic features of galactosemia, whic has higher insidance in Turkey than in the world population.Methods: 14 patients, followed at İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Education and Investigation Hospital with the diagnosis of clasical galactosemia between 2009-2011 were evaluated. Patients were screened for the common transferase gene mutations. Age, age at diagnosis, initial complaints, initial clinical and laboratory findings, growth and development during the follow up were investigated.Results: A positive diagnose of galactosemia was made in 14 patients between the years 2009 to 2011. All had very low or absent galactose-1-phosphate uridyletransferase activity. The mean age at diagnosis was 17 days (range 7 days to 33 days). A evaluation of 14 patients showed that hypoglisemia (%64,3), hyperbilirubinemia (%14,3) and septisemia (%14,3) were the most frequent features at diagnosis. Fourteen patients were submited to DNA analysis. All 13 patients were homozygous for Q188R allele, while 1 patient was both homozygous for N314D and E340X alleles. Seven patients (%50) had history of consanquinity and 1 patient? sibling had been died because of galactosemiia. Neurologic development acording to Danver Developmental Screening test II was normal in 11 patients, while 3 patients who diagnosed 15 days after birht had deficit in gross motor, fine motor adaptive, personal social and language skills.Conclusion: Clinical features of our patients were smilar with the literature. Q188R allele is the most common mutation in Turkısh children. We determined that despite symptoms were began at first weeks, galactosemia diagnosis was delayd. Because the high insidance of galactosemia, national neonatal screening programe is nececary for prevention of baby deaths related to galactosemia in Turkey.