Türkiye'de döviz kuru değişimi ile finansal performans arasındaki ilişkinin BİST imalat sektöründe analizi
Analysis of the relationship between currency exchange rate change in Turkey and financial performance at BIST manufacturing sector
Yazar: EMRE KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA DEREKÖY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Finansal performans = Financial performance ; Karlılık = Profitability ; Öz sermaye = Equity capital

Özet:
Bu çalışmanın amacı, döviz kuru değişimi ile finansal performans arasındaki ilişkiyi
inceleyerek firmalar üzerinde ampirik araştırma yapmaktır. Bu amaçla; uluslararası para
sistemleri, döviz kuru ve döviz piyasası, döviz kuru riski ve döviz kuru riskine karşı korunma
ile Türkiye'de uygulanan döviz kuru sistemleri ve döviz piyasası çalışmanın birinci
bölümünde açıklanmıştır. Performans ve performans ölçümü kavramları, finansal
performans göstergeleri, finansal performansı etkileyen faktörler çalışmanın ikinci
bölümünde incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise BİST100 endeksine tabi
imalat sektöründe faaliyet gösteren firmalara yönelik panel veri analizi yöntemi kullanılarak
ampirik bir araştırma yapılmıştır.
Araştırma bölümünün ilk kısmında; aktif büyüklük, döviz kuru değişimi ve yurtdışı
satışların aktif kârlılığı ve özsermaye kârlılığına olan etkisi araştırılmıştır. Aktif büyüklük,
döviz kuru değişimi ve yurtdışı satışların; aktif kârlılık ve özsermaye kârlılığı üzerinde
önemli bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma devamında; aktif büyüklük, döviz kuru
değişimi, yurtdışı satışlar ile aktif kârlılık ve özsermaye kârlılığı verileri kullanılarak; döviz
kuru değişiminin, aktif büyüklüğün ve yurtdışı satışların aktif kârlılık ile özsermaye kârlılığı
arasındaki nedensel ilişkileri incelenmiştir. Örneklemdeki verilerine ulaşılan 37 firmanın
aktif büyüklük, döviz kuru değişimi ve yurtdışı satışlarının hem aktif kârlılığı hem de
özsermaye kârlılığı ile kısa dönemli nedensellik ilişkisi olduğu belirlenmiştir.
Araştırma bölümünün ikinci kısmında ise döviz kurundaki değişim ile aktif kârlılık
ve özsermaye kârlılığı arasında aktif büyüklük ve yurtdışı satışlar değişkenlerinin
düzenleyici etkisi analiz edilmiştir. Bu değişkenlerden sadece aktif büyüklüğün, döviz kuru
değişimi ile aktif kârlılık arasında anlamlı düzenleyici etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru, Finansal Performans, Yurtdışı Satışlar, Aktif
Kârlılık, Özsermaye Kârlılığı

Abstract:
The purpose of this study is to empirically investigate the firms by examining the
relationship between exchange rate change and firm performance. To achieve this purpose,
the concepts of international monetary system, exchange rate and foreign exchange market,
exchange rate risk and hedging on exchange rate risk along with the foreign exchange rate
regimes applied in Turkey are investigated in the first section of this study. The concepts of
performance and performance measurement, financial performance indicators, factors of
affecting financial performance are explained in the second section of this study. In the third
and last section of the study, empirical analysis is made by using panel data analysis for
firms operating in the manufacturing sector which are dependent to BIST100 index in
Turkey.
In the first part of the empirical analysis, the effect of total assets, exchange rate
change and export sales on return of assets and return on equity are investigated. It is
determined that total assets, exchange rate change and export sales do not have a significant
impact on return of assets and return on equity. Furthermore, the casual relationships of
return on assets and return on equity among exchange rate change, total assets and export
sales are examined by using datas of total assets, exchange rate change, export sales, return
on assets and return on equity. It is determined that short term casuality between total assets,
exchange rate change and export sales are within the sample of 37 firms in the return on
assets and return on equity.
In the second part of the empirical analysis, the regulatory impact of the variables of
total assets and export sales between the exchange rate change through return on assets and
return on equity are analyzed. From these variables, only total asset is significant regulatory
impact between exchange rate change and return on assets.
Keywords: Exchange Rate, Financial Performance, Export Sales, Return on Assets,
Return on Equity