Ani çocuk kaybı yaşamış ebeveynlerin yas süreçleri: Gömülü Teori yaklaşımı
A Grounded Theory approach to grief processes of parents with sudden child loss
Yazar: SEDANUR CAYDI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ERŞAHİN
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Yas = Mourning

Özet:
Her kaybın farklı sonuçları olduğu iyi bilinse de ani çocuk kaybının doğası hakkında sınırlı literatür bulunmaktadır. Bu bağlamda, mevcut araştırmada ani çocuk kaybı yaşamış ebeveynlerin kayıpla ilişkili görüşlerini, algılarını ve deneyimlerini keşfederek ebeveynlerin yas süreçlerini anlamak, yaslı ebeveynler için kayıp sonrası süreci zorlaştıran ve kolaylaştıran faktörleri belirmemek amaçlanmaktadır. Veriler, en az bir yıl önce ani şekilde çocuğunu kaybeden ve psikoz tanısı olmayan 18 ila 65 yaş arasındaki biri erkek olmak üzere 7 katılımcıdan amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verisi Sosyodemografik Bilgi Formu, Uzamış Yas Ölçeği kullanılarak ve yüz yüze gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Veriler, Gömülü Teori yöntemi ile MAXQDA24 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, ani çocuk kaybı yaşamış ebeveynlerin yas sürecini açıklayan "kayıp sonrası "yeni normal": ölümle yaşam arasında", "ilişki dinamiklerindeki değişim", "kayıp yaşantısını özümsemek" ve "dönüşen benlik imajı" olmak üzere dört ana kategori ile bu kategoriler arasında düzenleyici bir değişken olarak "başa çıkmanın" yer aldığı Gömülü Teori ortaya çıkmıştır. Bu araştırma uygun yas davranışlarına dair belirli kuralların olmadığını vurgulayarak Türkiye örnekleminde ani çocuk kaybı yaşamış ebeveynlerin yas süreçlerini anlamak üzere bir bakış açısı sunmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Çocuk kaybı, Ani kayıp, Yas, Gömülü teori

Abstract:
While it is well understood that each loss has varied repercussions, there is limited literature on the nature of sudden children loss. On that note, the purpose of this study is to gain a thorough understanding of the grief processes by exploring the perspectives, perceptions, and experiences of parents who have endured sudden children loss, and to identify the factors that make the post-loss process difficult and facilitating for bereaved parents. Data is collected using purposive sampling method from 7 participants, one of whom was a male between the ages of 18 and 65, who had suddenly lost their children at least one year ago and had no diagnosis of psychosis. The research data were obtained by using the Sociodemographic Information Form, Prolonged Grief Scale, and face-to-face semi-structured interviews. The data were analyzed using the Grounded Theory Methodology and MAXQDA24 software. Based on the findings, four main categories, namely 'the "new normal" after loss: between life and death', 'changes in relationship dynamics', 'internalizing the loss' and 'transformation of self-image', and a Grounded Theory with 'coping' as a moderating variable between these categories, were found to explain the grief process of parents who experienced sudden children loss. This research highlights that there are no specific rules regarding appropriate grief behaviors and offers a perspective to understand the grief processes of parents who have experienced sudden children loss in the Turkish sample.

Keywords: Children loss, Sudden loss, Grief, Grounded theory