Dil öğretiminde iletişimsel yaklaşım kapsamında stratejik yeti üzerine yapılan çalışmaların meta sentezi
Meta-synthesis of studies on strategic competence within the scope of communicative approach in language teaching
Yazar: ÖMER ACAR
Danışman: PROF. DR. NERMİN YAZICI
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dil öğretiminin temel amacı, bireylerin dil becerilerini kullanarak çeşitli amaçlarla nasıl etkili iletişim kuracaklarını öğretmektir. Bu süreç, dil eğitimcileri arasında uzun yıllar boyunca tartışılan çeşitli yöntemsel yaklaşımları içerir. Bu yaklaşımlardan biri olan İletişimsel Yaklaşım, günümüzde güncel bir yöntem olarak kabul edilmekte ve "iletişimsel yeti" kavramını içermektedir. Türkçenin ana dili veya yabancı dil olarak öğretimi konusunda, iletişimsel yaklaşım üzerine birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen, iletişimsel yetinin önemli bileşenlerinden biri olan "stratejik yetiyle" ilgili, bu yetiyi konu alan bir çalışmaya (bu çalışmada taranan veri tabanlarında ve süre aralığında) rastlanmamıştır. Bu çalışma, İletişimsel Yaklaşım çerçevesinde, iletişim sırasında karşılaşılan zorlukları tanıma ve bu zorlukların üstesinden gelme becerisini içeren stratejik yetinin detaylı bir incelemesini amaçlamaktadır. Bunun yanında stratejik yeti kavramı ile ilgili sosyal ağ analizi yaparak ileride bu kavram üzerine yapılacak çalışmalara da katkı sağlamak amaçlanmıştır. Stratejik yeti, dil öğrenicilerinin anlamadıkları veya yanlış anladıkları durumları fark etmelerini, etkili sorular sormalarını ve iletişim sürecini sürdürebilmeleri için alternatif yollar geliştirmelerini sağlar. Stratejik yeti, dil öğretiminde, öğrencilerin hem dilsel hem de kültürel açıdan yetkinleşmelerini, iletişimde daha etkin ve uyumlu olmalarını sağlaması açısından da önem taşımaktadır. Çalışmada stratejik yeti üzerine yapılan çalışmaların farklı bağlamlarda meta sentezi yapılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden meta sentez yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama yöntemi olarak belge incelemesi tercih edilmiş, veriler nitel veri analiz türlerinden tematik içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde nitel araştırma örneklem yöntemlerinden 'ölçüt örnekleme' yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular ilgili bölümlerde verilmiş bu bölümü izleyen kısımlarda yorumlanmıştır.

Anahtar sözcükler: dil öğretim yaklaşımları, iletişimsel yaklaşım, iletişimsel yeti, stratejik yeti, meta sentez.

Abstract:
The main goal of language teaching is to teach individuals how to communicate effectively for various purposes using their language skills. This process involves various methodological approaches that have been discussed among language educators for many years. One of these approaches, the Communicative Approach, is accepted as a current method and includes the concept of "communicative competence". Although there have been many studies on the communicative approach in the field of teaching Turkish as a first language or as a foreign language, there is no study (in the databases searched in this study and in the time interval) on "strategic competence", which is one of the important components of communicative competence. This study aims to examine strategic competence, which includes the ability to recognize and overcome difficulties encountered during communication, within the framework of the Communicative Approach. In addition, it is aimed to contribute to future studies on this concept by conducting a social network analysis on the concept of strategic competence. Strategic competence enables language learners to recognize situations that they do not understand or misunderstand, to ask effective questions and to develop alternative ways to continue the communication process. Strategic competence is also important in language teaching in terms of enabling students to become both linguistically and culturally competent and to be more effective and harmonious in communication. In this study, a meta-synthesis of studies on strategic competence in different contexts was conducted. The research was conducted using the meta-synthesis method, one of the qualitative research methods. Document analysis was preferred as the data collection method, and the data were analyzed by thematic content analysis method, one of the qualitative data analysis types. Criterion sampling method, one of the qualitative research sampling methods, was used to determine the study group. The findings are given in the relevant sections and interpreted in the sections following this section.

Keywords: language teaching approaches, communicative approach, communicative competence, strategic competence, meta-synthesis.