Septik şoktaki hastalarda, plazma kortizol düzeyinin ve steroid tedavisinin mortalite üzerine etkileri
Effects of serum cortisol level and steroid therapy on mortality in septic shock patients
Yazar: LEYLA TALAN
Danışman: PROF. DR. NURİ ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hastalık = Disease ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Hipotalamo hipofizeal sistem = Hypothalamo hypophyseal system ; Sepsis = Sepsis ; Steroidler = Steroids ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Septik şok günümüzde yoğun bakım ünitelerinde gözlenen en önemli ölüm nedenlerinin başında gelmektedir. Bu nedenle septik şoklu hastalara yaklaşım ve uygulanacak tedaviler halen üzerinde çalışılan konulardandır.Şiddetli sepsis ve stres durumalrında hipotalamopitüiter adrenal aks aktivasyonu beklenen tablodur. Bu aktivasyon sonucu hipofizden ACTH salınımı artar ve ACTH etkisiyle adrenal kortizol salınımı artmaktadır.Bu aktivasyon vücudun hastalık ve strese karşı adaptasyonunda önemli rol oynamaktadır ve bu sayede hücre ve organ hemostazı korunmaktadır. Bu nedenle sıvı ve vasopressör tedavisine yanıtsız septik şok hastalarında steroid tedavisi uygulanması birçok çalışmada ve ACCP/ SCCM konsensusunda önerilmiştir.Bu çalışmada plazma kortizol düzeyi düşük olan hastalarda verilen steroid tedavisinin survival üzerine etkisi olup olmadığını göstermeyi planladık. Bu amaçla Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi'ne septik şok tanısı ile kabul edilmiş hastalar retrospektif olarak incelendi. Plazma kortizol düzeyi görülmüş toplam 91 hasta çalışmaya alındı. Bunlardan 22 tanesinin plazma kortizol düzeyi <15µgr/ dl idi. 69 hastanın ise plazma kortizol düzeyi >15µgr/ dl idi. Her iki grup demografik veriler açısından istatiksel fark taşımıyordu. Yapılan incelemelerde ölüm oranlarının steroid tedavisinden bağımsız şekilde plazma kotizol değeri >15µgr/ dl olan grupta istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu saptandı. Sonuç olarak steroid tedavisinin mortalite üzerine belirgin bir etkisi saptanmamıştır ve hastaların plazma kortizol düzeyi arttıkça mortalite de artış tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Hipotalamohipofizer adrenal aks, adrenal yetmezlik, steroid tedavisi

Abstract:
Septic shock is a major cause of mortality in intensive care units. The trials on diagnosis and treatment of this condition still continue.Severe illness and stres strongly activate the hypothalamic- pituitary- adrenal axis and stimulate the release of ACTH from the pituitary, which in turn increases the release of cortisol from the adrenal cortex. Many critically ill patients develop reversible failure of the HPA axis. This activation is an essential component of the general adaptation to illness and stres and contributes to the maintenance of cellular and organ homeostasis. Therefore, many studies and The ACCP/SCCM Consensus Conference Committee advocated steroid therapy in septic shock patients who remained hypotensive after the resuscitation with fluid and vasopressors.In this study we want to assess, is there a survival benefit in the patients with low plasma cortisol levels who was given steroid therapy. The study performed in the Gazi University Faculty of Medicine the Intensive Care Unit of Internal Medicine, patients who diagnosed as septic shock and also plasma cortisol levels were measured, analyzed retrospectively. 91 patients whose plasma cortisol levels were seen enrolled in the study. 22 of those plasma cortisol level was <15?gr / dl. And 69 patients the plasma cortisol level was > 15?gr / dl. The two groups was not statistical difference in terms of demographic data. Independent of steroid therapy death rate in the group that plasma cortisol level > 15?gr / dl was statistically significantly higher. There was no significant effect on mortality of the steroid therapy. We determined that increased mortality in patients with increased plasma cortisol levels.Key words: Hipothalamo- pituitary- adrenal axis, adrenal insufficiency, steroid therapy.