Hemodiyalız hastalarında nötrofil-lenfosit, lenfosit-monosit, platelet-lenfosit oranlarının ve ortalama platelet volümünün tünelli kateter yönetimindekı rolü
The role of neutrophil-lymphocyte, lymphocyte-monocyte, platelet-lymphocyte ratio and mean platelet volume in tunneled catheter management of hemodialysis patients
Yazar: MELİS BAYKARA ULUSAN
Danışman: DOÇ. DR. NURİ ÖZGÜR KILIÇKESMEZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kan trombositleri = Blood platelets ; Kateterizasyon = Catheterization ; Lenfositler = Lymphocytes ; Monositler = Monocytes ; Nötrofiller = Neutrophils ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Çalışmamızda beş yıllık klinik işlemlerimizin ayrıntılı analizine ek olarak nötrofil lenfosit oranı (NLO), platelet lenfosit oranı (PLO), lenfosit monosit oranı (LMO) ve ortalama platelet hacmi (MPV) parametrelerinin tünelli kateter sağkalımına ve komplikasyon gelişimine olan etkisinin araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya kliniğimizde Mart 2014- Ekim 2018 tarihleri arasında tünelli hemodiyaliz kateteri takılan veya kateter değişimi yapılan 1238 hasta dahil edilmiştir. 1238 hastanın 110'u malignite, hematolojik hastalık ve/veya kortikosteroid kullanımı sebebiyle; 218'i işlem öncesi hemogram veya diğer verilerinde eksik olduğu için çıkartılmıştır. Değerlendirme ve istatistikler kalan 910 hasta ve bu hastalara uygulanan 1326 işlem üzerinden yapılmıştır. Araştırılan laboratuvar parametreleri; nötrofil, lenfosit, monosit, trombosit sayıları ve ortalama trombosit hacmi, hastaların rutin hemogramından kaydedilmiştir. NLO, PLO ve LMO sırasıyla bu hemogramlardaki nötrofil/lenfosit, platelet/lenfosit, lenfosit/monosit sayımları oranlanarak hesaplanmıştır. Çalışma hastaları, ilk defa gelenler ve kateter değişimi için gelenler olarak ikiye ayrılmıştır. Daha sonra değişim grubu kendi içinde enfeksiyon, disfonksiyon, kaf ilişkili komplikasyon ve geçici kateterden kalıcı katetere geçenler olarak dörde ayrılmıştır. Gruplar arasında NLO, PLO, LMO, MPV değerleri karşılaştırılmış, değişim nedeni ile kateter yeri verileri ilişkisine bakılmıştır.
Bulgular: Hastalara yapılan işlemler değerlendirildiğinde, 372 işlemin ilk girişim olduğu görüldü. Kateter değişimi grubundaki 954 işlemden 395'i kateter disfonksiyonu, 121'i enfeksiyon şüphesi ile, 45'i kaf hasarı nedeniyle yapılmıştı. Kateter en sık sağ internal juguler vene uygulanmıştı. Katater değişim nedenlerinin, MPV, NLO, LMO ve PLO oranlarına bakıldığında MPV ve NLO değeri için gruplar arasında anlamlı fark saptandı. Enfeksiyon nedeniyle değişim yapılan grupta MPV değerinin ilk geliş ve geçiciden kalıcıya geçiş grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü. İlk geliş NLO değerinin anlamlı olarak değişim yapılan hastalara göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Anlamlı bulunan MPV ve NLO için cut-off değeri bulmak amacıyla yapılan ROC analizlerinde güvenilir bir sonuç bulunamadı. Kaf problemi nedeniyle değişim
x
yapılan hastalarda subklavian ven girişimleri diğer gruplara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Disfonksiyon komplikasyonunun anlamlı olarak sol taraflı ve subklavian vene uygulanan kateterlerde daha fazla görüldüğü saptandı. Hastalardan 74 kişide santral ven darlığı saptandı. Enfeksiyon anamnezli 121 hastadan 101'inde kültür gönderilmiştir. 51 hastada kültürde üreme görülmüş, en fazla üreyen bakteri Staphylococcus aureus olmuştur. Kültür pozitif ve negatif hastaların MPV, NLO, LMO, PLO değerleri arasında ve kateter takılma yerleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır.
Sonuç: Tüm hastalarda rutinde alınan hemogram değerleriyle öngörülebilecek inflamasyon- enfeksiyon belirteçleri (NLO, PLO, LMO ve MPV) klinik bulgularla birlikte sorunu çözmede yardımcı olabilir ancak tek başına yeterli değildir. Bu parametreler ile oluşturulacak bir skorlama sistemi kateter sağkalımını değerlendirmede katkı sağlayabilir. Hemodiyaliz hastalarında güncel kılavuzların takibi, değişim endikasyonları ve komplikasyon yönetiminin bilinmesi ile damar yolu kaybı olmaksızın sağlıklı ve uzun süreli kateter kullanımı sağlanabilecektir.

Abstract:
Aim: In addition to the detailed analysis of our five-year clinical procedures, we investigated the effect of neutrophil-lymphocyte ratio (NLR), platelet-lymphocyte ratio (PLR), lymphocyte-monocyte ratio (LMR) and mean platelet volume (MPV) on tunneled catheter survival and complications.
Material and Methods: A total of 1238 patients who underwent a tunneled hemodialysis catheter application or catheter exchange in our clinic between March 2014 and October 2018 were included in the study. Patients were excluded from the study if they had been diagnosed with hematological diseases, active malignancies, or using any corticosteroids. They were also excluded if any relevant hemogram or other data is missing. Evaluations and statistics were performed on the remaining 910 patients and 1326 procedures applied to these patients. Neutrophils, lymphocytes, monocytes, platelet counts, and mean platelet volume were recorded from patients' routine hemogram. NLR, PLR, and LMR were calculated by proportioning the neutrophil/lymphocyte, platelet/lymphocyte, lymphocyte/monocyte counts in these hemograms, respectively. The study patients were divided into two main groups as first-time arrivals and those for catheter exchange. All exchange patients were further classified into four subgroups: infection subgroup, dysfunction subgroup, cuff-related complication subgroup, and transient to permanent catheter exchange subgroup. NLR, PLR, LMR, MPV values were compared between the groups and the relationship between catheter location and reason for the exchange was evaluated.
Results: When the procedures were evaluated, 372 procedures were the first intervention. Of the 954 procedures in the catheter exchange group, 395 were performed for catheter dysfunction, 121 for suspected infection, and 45 for cuff damage. The catheter was most often applied to the right internal jugular vein. When the MPV, NLR, LMR, and PLR ratios of catheter exchange were evaluated, there was a significant difference between the groups for MPV and NLR. MPV values were significantly higher in the exchange group due to infection than the first arrival and transient to permanent catheter exchange group. NLR value of the first arrival group was significantly higher than the catheter exchange group. No
xii
reliable results were found in the ROC analyzes to find the cut-off value for the significant MPV and NLR. Subclavian vein interventions were significantly higher in cuff- related complication subgroup compared to other groups. Dysfunction complication was found to be more frequent in left-sided and subclavian vein catheters. Central vein stenosis was detected in 74 patients. Catheter culture was available in 101 out of 121 patients with anamnesis of infection. The culture was positive in 51 patients, and Staphylococcus aureus was the most common causative bacteria. There was no significant difference between MPV, NLR, LMR, PLR values, and the site of catheter insertion of culture-positive and negative patients.
Conclusion: Inflammatory-infection markers (NLR, PLR, LMR, and MPV), which can be predicted by routine hemogram values in all patients, may help to solve the problem together with clinical findings but are not sufficient alone. A scoring system with these parameters may contribute to the evaluation of catheter survival. Follow-up of current guidelines, knowledge of exchange indications, and complication management in hemodialysis patients will enable healthy and long-term catheter use without loss of vascular access.