Perkütan nefrolitotomide stres yanıtı ve yanıtı etkileyen faktörler
The stress response and the factors contributing to the response in percutaneous nephrolithotomy
Yazar: İBRAHİM DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT AKDUMAN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Akut faz reaksiyonu = Acute phase reaction ; C reaktif protein = C reactive protein ; Nefrostomi-perkütan = Nephrostomy-percutaneous ; Stres = Stress ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Üriner sistem taş hastalığında cerrahi tedavinin tarihçesi milattan önce 5. milenyuma kadar uzanır. İnsanoğlunun evrimine paralel olarak renal taş hastalığında cerrahi tedavi seçenekleri gelişmiştir. Perkütan nefrolitotomi (PNL), renal taş hastalığı tedavisinde popülaritesi gittikçe artan, güncel bir tedavi yaklaşımıdır. Bununla beraber, PNL bir cerrahi travmadır ve stres yanıtı oluşturur. PNL ve açık nefrolitotomi karşılaştırılarak stres yanıtı değerlendirilmiş olmakla beraber bu çalışmalar sadece hangi cerrahi operasyonun daha fazla stres yanıtı oluşturduğuna önem vermişlerdir. Bildiğimiz kadarıyla, PNL'nin neden olduğu stres yanıtının boyutu ve katkıda bulunan faktörler hakkında yapılmış bir çalışma mevcut değildir. Çalışmamızda, PNL'de ortaya çıkan stres yanıtının boyutunu ve bu yanıta neden olabilecek faktörleri tespit edebilmek için, Ocak 2010 ile Şubat 2011 arasında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalında PNL uygulanan 100 olguda stres yanıtı göstergeleri olan akut faz reaktan (CRP, albümin, transferrin ve lökosit) seviyeleri ölçülmüştür. PNL sonrası stres yanıtını arttırabileceği düşünülen gerek hasta gerekse operasyona ait faktörlerde ortaya çıkan değişimler yukarıda bahsedilen stres yanıtı göstergeleri ile değerlendirilmiştir. Bu analizler, hasta yaşı, taş yükü, taş lokalizasyonu, kan transfüzyonu, anestezi süresi ve preoperatif kreatinin düzeyi yüksekliği ile PNL sonrası stres yanıtı arasında pozitif bir korelasyon olduğunu göstermiştir. Buna karşılık, akses sayısı, daha önce geçirilen böbrek taşı cerrahisi, rezidü taş varlığı ve lokalizasyonu, akses lokalizasyonu, DJ stent varlığı, nefrostomi çekim veya hospitalizasyon süresi ve önceki ESWL işlemi ile stres yanıtı arasında korelasyon tespit edilmemiştir. Stres yanıtını arttıran risk faktörleri arasında yer alan taş yükü, kan transfüzyonu ve anestezi süresi manipüle edilebilir faktörler olup, bu faktörlerin azaltılması veya kaçınılması ile stres yanıtı azaltılabilecektir.

Abstract:
The history of surgical treatment of urinary system calculus disease dates to 5th millennium BC. Surgical treatment options in renal stone diseases have improved parallel to evolution of humankind. Percutaneous nephrolithotomy (PCNL) is a contemporary treatment modality in renal stone disease with increasing popularity. Nevertheless, PCNL is a surgical trauma and causes stress response. Although stress response has been evaluated by comparing PNL and open nephrolithotomy, these studies only focused on which surgical treatment caused most stress response. As far as we are concerned, no study has ever evaluated the extent and contributing factors of stress response in PCNL. In our study, in order to determine the extent of the stress respond in PCNL and factors that might cause such response, the level of stress response indicators, acute phase reactants (CRP, albumin, transferrin and leukocyte), were measured in 100 cases who underwent PCNL in our clinic between January 2010 and February 2011. Factorial changes that associated with both characteristic of the patients and the operation which might increase the stress response after PCNL were evaluated with previously mentioned stress response indicators. These analyses indicated a positive correlation between patients? age, stone burden, stone localisation, blood transfusion, duration of anaesthesia, high preoperative creatinine level and stress response after PCNL. On the other hand, no correlation was found between stress response and access number, history of prior renal stone surgery, existence or localisation of residual stones, access localisation, existence of DJ stent, duration of nephrostomy or hospitalisation, history of prior ESWL. The risk factors that increase stress response such as stone burden, blood transfusion and duration of anaesthesia are amendable factors, and stress response could be reduced by decreasing or avoiding these factors.