Bazı susam (Sesamum indicum L.) mutantlarının yağ içeriklerinin ve yağ asitleri kompozisyonlarının belirlenmesi
Determination of oil content and fatty acid compositions in some sesame (Sesamum indicum L.) mutants
Yazar: ÇİĞDEM ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT UZUN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Sesamum indicum = Sesamum indicum ; Susam = Sesame ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
ÖZET BAZI SUSAM {Sesamum indicum L.) MUTANTLARININ YAĞ İÇERİKLERİNİN VE YAĞ ASİTLERİ KOMPOZİSYONLARININ BELİRLENMESİ Çiğdem ARSLAN Yüksek Lisans Tezi, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Bülent UZUN Mayıs 2005, 45 sayfa Bu çalışmada; kapalı kapsüllü, determinant büyüme ve solgunluğa tolerans gibi susamın entansif tarım şartlarına uyumunu sağlayabilecek farklı mutantların yağ ve yağ asitleri kompozisyonu araştırılmıştır. 25 farklı mutant dört kontrolle birlikte 2004 yılı vejetasyon döneminde, Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak ekilmiştir. Elde edilen tohumların % yağ içeriği sokselet ile saptanmış ve yağ asitleri analizi ise Gaz Kromotografi'de yapılmıştır. Araştırmada; % yağ miktarı, oleik asit, linoleik asit, palmitik asit, stearik asit, araşidik asit gibi kalite özelliklerinin yanında, verim, bitkide kapsül sayısı, kapsülde dane sayısı, ilk kapsül yüksekliği, bitki boyu, bin tohum ağırlığı ve dal sayısı gibi tarımsal özellikler değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda, cc3 mutantmın en yüksek yağ miktarına, ccl mutantının en yüksek oleik asit miktarına ve dt45-6157 mutantmın en yüksek linoleik asit miktarına sahip olduğu belirlenmiştir. Mutantlar yağ miktarı bakımından genel olarakkontrollerin gerisinde kalırken, yağ asitleri kompozisyonu bakımından kontrollere çok yakın değerler sergilemişlerdir. Sonuç olarak, mutantların verim gibi bazı tarımsal özelliklerin yanında yağ miktarı bakımından da geliştirilmeleri halinde, yağ asitleri kompozisyonu bakımından entansif tarım şartlarında değerlendirilmeye uygun olacağı kanısına varılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Susam, Sesamum indicum L., Yağ İçeriği, Yağ Asitleri, Gaz Kromotografi JÜRİ: Yrd.Doç.Dr. Bülent UZUN Doç.Dr. Cengiz TOKER Doç.Dr. Salih ÜLGER

Abstract:
ABSTRACT DETERMINATION OF OIL CONTENT AND FATTY ACID COMPOSITIONS IN SOME SESAME (Sesamum Indicum L.) MUTANTS Çiğdem ARSLAN M.S. Thesis in Department of Field Crops Adviser: Assist. Prof. Dr. Bülent UZUN May 2005, 45 Pages This study was carried out to determine oil content and fatty acid compositions of the mutants (closed capsule, determinate growth habit and tolerance to wilting) which are useful under intensive management conditions of sesame. A total of twenty five different mutants with 4 controls were grown in a randomised complete blocks design with 3 replications in the growing period of 2004. The obtained seeds were subjected to oil extraction using soxholet apparatus and subsequent fatty acid composition was determined by gas chromatography. Besides quality characters such as oil content, oleic acid, linoleic acid, palmitic acid, stearic acid, and arachidic acid, some agronomic traits, seed yield, number of capsules per plant, number of seeds per capsule, stem height to the first capsule, plant height, number of fruiting branch and 1000-seed weight were also evaluated in the study. cc3, ccl and dt45-6157 were found in terms of oil content, oleic acid, and linoleic acid, respectively. The mutants were generally behind of the control genotypes for oil content while they showed very close means to the controls for fatty acid compositions. As a result, if the mutants will be improved for both oil content and some agronomic traits like seed yield, then they are suitable for evaluating in intensive farming conditions for fatty acid compositions. KEY WORDS: Sesame, Sesamum indicum L., Oil Content, Fatty Acids, Gas Chromotography COMMITTEE: Assist. Prof. Dr. Bülent UZUN Assoc. Prof. Dr. Cengiz TOKER Assoc. Prof. Dr. Salih ÜLGER u