Klinik olan ve olmayan örneklemde temel psikolojik ihtiyaçlar ile irrasyonel inanışlar ve depresyon değişkenlerinin ilşkiselliğinin incelenmesi
Investigation of relationship between irrational beliefs and depression variables in basic psychological needs in clinical and non-clinical
Yazar: FATMA BAHAR YAĞCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ARTIRAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Depresyon = Depression ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, klinik olan ve olmayan örneklemde temel psikolojik ihtiyaçlar ile irrasyonel inanışlar ve depresyon değişkenlerinin ilişkiselliğini araştırmaktır. Araştırma verileri kolaydan örneklem yöntemiyle seçilen 100 klinik örneklem, 100 klinik olmayan örneklem olmak üzere 200 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmaya katılan bireylere Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Form, Genel Tutum ve İnanışlar Ölçeği Kısa Formu, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri uygulanmıştır. Verilerin analizinde, IBM SPSS 22 programı aracılığıyla, bağımsız örneklem t testi, varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, temel psikolojik ihtiyaçlar, depresyon ve irrasyonel inanışların birbirleriyle anlamlı bir ilişki içinde oldukları bulgulanmıştır. İrrasyonel inanışlar, depresyonla pozitif, temel psikolojik ihtiyaçlarla negatif yönlü bir ilişki; depresyon ve temel psikolojik ihtiyaçlar ise, negatif yönlü bir korelasyon ilişkisi göstermektedir. Klinik olan ve olmayan örnekleme göre, depresyon puan ortalamaları farklılık gösterirken, irrasyonel inanışlar ve temel psikolojik ihtiyaçlar puan ortalamasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Buna göre, klinik örneklemde depresyon puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur. 
        İrrasyonel inanışlar, depresyon ve temel psikolojik ihtiyaçların ilişkiselliğine ilişkin yeterli çalışmanın olmaması noktasında, literatürdeki eksikliğin giderilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between basic psychological needs and irrational beliefs and depression variables in clinical and non-clinical sample and to contribute to science. The study data consisted of 200 participants, 100 clinical samples and 100 non-clinical samples selected by easy sampling method. Informed Consent Form, Demographic Form, General Attitude and Beliefs Scale Short Form, Basic Psychological Needs Scale and Beck Depression Inventory were applied to the participants. Independent sample t test, variance analysis and Pearson correlation analysis were used in the analysis of the data through the IBM SPSS 22 program. According to the findings of the study, it was found that basic psychological needs, depression and irrational beliefs had a significant relationship with each other. Irrational beliefs, positive relationship with depression, negative relationship with basic psychological needs; Depression and basic psychological needs indicate a negative correlation. According to the clinical and non-clinical sample, the mean scores of depression differed, while no significant difference was observed in the mean scores of irrational beliefs and basic psychological needs. Accordingly, the mean depression score was higher in the clinical sample.
        In the absence of sufficient studies on the relationality of irrational beliefs, depression and basic psychological needs, it is recommended that the literature be overcome.