Uluslararası hukukta ve Türk ceza hukukunda soykırım suçu
The crime of genocide in international law and Turkish criminal law
Yazar: YENER YILDIRIMKAL
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKCEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu tezde soykırım suçu incelenmeye gayret edilmiştir. Çalışmamızın ilk bölümü
soykırım teriminin ortaya çıkmasına ve kavramın tarihsel gelişimine ayrılmıştır. Bu bölümde
"genocide" terimini ilk defa kullanan Raphael Lemkin ve 1944 tarihli "İşgal Edilen Avrupa'da
Mihver Devletleri İdaresi" eseri ele alınmıştır. Buna ilave olarak 1940'lardan itibaren Türk
hukukçuları tarafından ortaya konulan literatüre yer verilmeye çalışılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki gelişmeler, Nürnberg Uluslararası Ceza Mahkemesi
ve bilhassa suçun maddi ceza hukuku içeriğinin ilk defa düzenlendiği 1948 Soykırım
Sözleşmesi, çalışmanın ikinci bölümde, kronolojik sırayla ve orijinal metinler üzerinden takip
edilmiştir.
Çalışmamızın üçüncü bölümünde, suçun uluslararası hukuktaki yapısı; Soykırım
Sözleşmesi'nde yer verilen suç tarifi, ad hoc mahkemelerin statüleri, Roma Statüsü ve ekinde
yer alan "Suçun Unsurları" metninde yer alan hükümler gözetilerek, uluslararası
mahkemelerin bu suça ilişkin içtihadı ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 76 ile ilgili yargısal içtihat bulunmadığından, Türk ceza
hukukundaki düzenleme, 2001 TCK tasarısı, TBMM çalışmaları, kanun gerekçesi ve öğretide
ileri sürülen görüşler doğrultusunda dördüncü bölümde yorumlanmıştır. Bu bölümde, diğer
uluslararası suçların Türk ceza hukukundaki durumu ile ilgili bazı genel bilgilere de
verilmeye çalışılmıştır.
Bazı siyasi aktörlerin soykırım kavramıyla birlikte gündeme getirmeye çalıştığı Ermeni
meselesine beşinci bölümde değinilmiş, uluslararası hukuktaki durum öncelikle Soykırım
Sözleşmesi'nin geriye yürümezliği noktasından ele alınmıştır. Bölümün devamında, 20.
Yüzyılın başlarında geçerli olan uluslararası kurallarının çizdiği hukuki çerçeve ortaya
konulmuş ve son olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Perinçek-İsviçre kararı
üzerinden, konuya ifade hürriyeti perspektifiyle yaklaşılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this dissertation, effort has been made to examine the crime of genocide. The first
chapter of our dissertation is devoted to the emergence of the term "genocide" and the historical
development of the concept. In this chapter, Raphael Lemkin who coined the term "genocide"
and his 1944 dated book, "Axis Rule in Occupied Europe" is discussed. In addition, an attempt
has been made to include the literature put forward by Turkish jurists since the 1940s.
The developments after the Second World War, the Nuremberg International Military
Tribunal and especially the 1948 Genocide Convention, by which the substantive criminal law
content of the crime was regulated for the first time, were followed in the second chapter,
chronologically and through original texts.
In the third chapter of our dissertation, the structure of the crime in international law
thus, the definition of the crime included in the Genocide Convention has been tried to be put
forward in the light of the jurisprudence of international criminal tribunals, taking into account
the statutes of ad hoc tribunals, the related provisions of the Rome Statute and the "Elements
of Crime" annexed to it.
Since there is no judicial precedent regarding Turkish Penal Code (TPC) Article 76, the
regulation in Turkish criminal law is interpreted in the fourth chapter in line with the 2001
TPC draft, the preparatory work of the Turkish Grand National Assembly and the opinions
put forward in the doctrine. In this chapter, we have also tried to give some general
information about the status of other international crimes in Turkish criminal law.
The Armenian issue, which some political actors are trying to raise together with the
concept of genocide, was mentioned in the fifth chapter,
and the status in international law was discussed primarily from the perspective of nonretroactivity
of the Genocide Convention. In the next title of the chapter, the legal framework
drawn by the international rules valid at the beginning of the 20th century is presented.
Finally, the issue is tried to be approached from the perspective of freedom of expression
through the Perincek v. Switzerland judgment of the European Court of Human Rights.