65 yaş üstü COVİD-19 vakalarının acil servise ilk başvuru şikayetlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the first application complaints of COVİD-19 cases over 65 YEARS old
Yazar: ELİF METİN
Danışman: DOÇ. DR. NAZİRE BELGİN AKILLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Geriatri = Geriatrics ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Amaç. Bu çalışmanın amacı, Acil Servise başvuran 65 yaş üstü COVID-19 vakalarının ilk başvurudaki tipik olan ateş, öksürük, solunum sıkıntısı gibi semptomların görülme sıklığı ile birlikte tipik olmayan ancak sık rastlanan, göğüs ağrısı, ekstremite güç kaybı, bilinç değişikliği gibi semptomların sıklığını belirlemektir.

Gereç ve Yöntem. Tek merkezli, hastane tabanlı ve retrospektif kohort tasarımına sahip bu araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisine çeşitli semptomlar ile başvurmuş ve Sağlık Bakanlığı COVID-19 Rehberinde yer alan vaka yönetim algoritmasına göre COVID-19 tanısı almış, 65 yaş ve üzeri hastalar ile yürütülmüştür. Hastaların Acil Servise başvuru sırasındaki semptomların dağılımı ve sıklığı değerlendirilmiştir. Göğüs ağrısı, genel durum bozukluğu, ekstremite güç kaybı ve ekstrapiramidal bulgular gibi atipik semptomu olanlar ile olmayanlar hastaneye yatış, mekanik ventilasyon ihtiyacı ve mortalite açısından karşılaştırılmıştır. Ayrıca atipik semptomu olan ve olmayan grupların kendi içinde mekanik ventilasyon ve mortaliteye etki eden faktörler incelenmiştir.

Bulgular. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 77,7±8,1 yıl, 127'si (%41,9) kadın, 176'sı ise (%58,1) erkektir. Hastaların acil servise başvuru sırasında en sık belirttiği tipik semptom öksürük (%62,7), en sık belirttiği atipik semptom genel durum bozukluğudur (%54). Hastaların %61,4'inde BT'de tipik COVID-19 görüntüsü saptanmıştır. Çalışmaya alınan hastaların %51,8'i yatarak tedavi görmüştür ve yatış süresi ortalaması 6,4±11,0 gündür. Çalışmaya alınan hastaların 42'sinde (%13,9) izlem sırasında tromboembolik olay gelişirken, 244'ünde (%80,5) sitokin fırtınası gelişmiştir. Atipik semptomu olanlar olmayanlara göre  2 kat daha fazla yatarak tedavi edilmiştir. Atipik semptomu olanlarda olmayanlara göre daha fazla mekanik ventilasyon ihtiyacı olmuştur. Ayrıca atipik semptomu olanlar olmayanlara göre yaklaşık 100 kat daha fazla ex olmaktadır. Ortalama sağkalım süresi atipik semptom göstermeyen hastalarda 83,2 gün ve atipik semptom gösteren hastalarda ise 9,2 gün olarak saptanmıştır. Atipik semptom göstermeyenlerde SaO2 artışı MV ihtiyacı açısından koruyucu olsa da, atipik semptomu olan grupta bu koruyucu özelliğini kaybetmektedir. Atipik semptom varlığında BT'de COVID-19 görünümü, yatarak tedavi olma durumu, tedavide antikoagülan kullanımı ve steroid tedavisinin mekanik ventilasyon ihtiyacı üzerindeki etkisi kaybolmaktadır. Hem atipik göstermeyen hem de gösteren grupta tromboembolik olay gelişenlerde ventilasyon ihtiyacı daha fazladır. Atipik semptomu olan grupta yatarak tedavi görenlerde, antikoagülan tedavi görenlerde ve steroid tedavisi görenlerde mortalite 7 kat daha fazladır.

Sonuç. COVID-19 saptanan, 65 yaş ve üzeri yaşlı hastaların atipik semptomlar ile Acil Servise başvurması durumunda Acil Servis çalışanlarının daha yakın izlem ve risk değerlendirmesi ile olası morbidite ve mortalite risklerinin minimalize edilebileceği söylenebilir. Bu nedenle, Acil Servis hekimleri ve konsültan hekimlerin bu tür hastaların daha fazla yatış ve mekanik ventilasyon ihtiyacı olacağını göz önüne alarak tedavi planlamalarını yapmaları gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler. COVID-19, Yaşlı, Semptom, Mekanik Ventilasyon, Mortalite.

Abstract:
Aim. This study aims to determine the frequency of typical symptoms such as fever, cough, respiratory distress, as well as the frequency of atypical symptoms such as chest pain, loss of limb strength, and change in consciousness, in the first admission of COVID-19 cases aged 65 years and over to the Emergency Department.

Material and Methods. This study, which has a single-center, hospital-based and retrospective cohort design, was conducted with patients aged 65 and over who applied to the Emergency Service of Health Sciences University Konya Training and Research Hospital with various symptoms and was diagnosed with COVID-19 according to the case management algorithm in the COVID-19 Guidelines of the Ministry of Health. The distribution and frequency of symptoms on the admission to the emergency department were evaluated. Patients with and without atypical symptoms such as chest pain, general condition impairment, loss of limb strength and extrapyramidal findings were compared in terms of hospitalization, need for mechanical ventilation, and in hospital mortality. In addition, the factors which may affect mechanical ventilation and in-hospital mortality were examined within the groups with and without atypical symptoms.

Results. The mean age of the patients included in the study was 77.7±8.1 years, 127 (41.9%) women and 176 (58.1%) men. The most common typical symptom reported by the patients during admission to the emergency department was cough (62.7%), and the most common atypical symptom was altered general condition (54%). A typical COVID-19 image was detected on CT in 61.4% of the patients. 51.8% of the patients included in the study was hospitalized and the average length of stay was 6.4±11.0 days. Thromboembolic event developed in 42 (13.9%) of the patients included in the study, while cytokine storm developed in 244 (80.5%) patients. Patients with atypical symptoms were hospitalized, which was statistically significantly two 2 times more often than those without. Those with atypical symptoms required statistically significantly more mechanical ventilation than those without. In addition, those with atypical symptoms are statistically significantly about 100 times more likely to die. The mean survival time was 83.2 days in patients without atypical symptoms and 9.2 days in patients with atypical symptoms. Although the increase in SaO2 is protective in terms of MV requirement in those without atypical symptoms, it loses this protective feature in the group with atypical symptoms. In the presence of atypical symptoms, the effects of the appearance of COVID-19 on CT, inpatient treatment, the use of anticoagulants in the treatment and steroid therapy on the need for mechanical ventilation disappeared. The need for ventilation was higher in those who develop thromboembolic events in both the non-atypical and the presenting groups. The in-hospital mortality rate was 7 times higher in the patients who received anticoagulant treatment and/or steroid treatment, and in hospitalized patients.

Conclusions. The possible morbidity and mortality risks in elderly COVID-19 patients with atypical symptoms can be minimized by closer follow-up and risk assessment of emergency service staffs. Therefore, emergency room physicians and consultant physicians should plan their treatment considering that such patients will need more hospitalization and mechanical ventilation.

Keywords. COVID-19, Elderly, Symptom, Mechanical Ventilation, Mortality.