Karbonmonoksit zehirlenmesinde karboksihemoglobin düzeyi,zehirlenmenin şiddeti ve mini mental durum testi skalası arasındaki ilişki
The relationship between carboxyhemoglobin level, severity of poisoning and mini-mental status examination scale in carbonmonoxide poisoning
Yazar: SELİM GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. DURSUN AYGÜN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Amaç: Karbonmonoksit zehirlenmesi (KMZ) hipoksik ensefalopati nedenlerinden biridir. Zehirlenmenin şiddetinin hipoksinin şiddeti ile korele olduğu bildirilmektedir. Hipoksik ensefalopatinin şiddetinin değerlendirilmesinde Mini Mental Durum Değerlendirme Skalası (MMDDS) yol göstericidir. Bu çalışmanın amacı acil serviste KMZ tanısı alan hastalarda karboksihemoglobin (COHb) düzeyi, zehirlenmenin şiddeti ve MMDDS arasındaki ilişkiyi araştırmaktırMateryal ve Metod: Çalışmamızda Şubat 2006- Şubat 2007 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisinde akut karbonmonoksit zehirlenmesi tanısı alan hastalar prospektif olarak değerlendirildi. Değerlendirmeye alınan hastalara COHb düzeyi için kan alımı ile eş zamanlı olarak Mini Mental Durum Muayenesi Testi yapıldı. Zehirlenmenin şiddetine göre hastalar hafif, orta ve ağır zehirlenme olarak üç gruba ayrıldı. COHb düzeyinin, zehirlenmenin şiddeti ve MMDDS ile ilişkisi incelendi.Bulgular: Çalışmaya 51 hasta dahil edildi. Kadın erkek oranı 1,125 idi. Hastaların başvuru sırasındaki ortalama yası 38,4±16,5 yıl idi. KMZ'nin tüm başvurular arasındaki sıklığı % 0,34 ve zehirlenme olguları arasındaki sıklığı % 7 idi.Başvuruların sıklıkla odun, kömür kullanılan soba ve propan gazı kullanılan şofbene maruz kalma sonucu kış mevsiminde olduğu görüldü.Eşlik eden semptom ve bulgular arasında baş ağrısı, bulantı, baş dönmesi ve halsizlik/dermansızlık en sık görülenleriydiZehirlenme şiddetine bakıldığında hastaların 20'si (%39,2) hafif düzeyde zehirlenme, 26'sı (%51) orta düzeyde zehirlenme, 5'i (%9,8) şiddetli düzeyde zehirlenme bulguları göstermekteydiZehirlenme şiddeti ile COHb düzeyi arasında anlamlı bir ilişki görülmezken MMDDS ile hem COHb düzeyi hem de zehirlenme şiddeti arasında anlamlı bir ilişki görüldü.Sonuç: KMZ nedeniyle acil servise başvuran hastalarda başvuru anındaki MMDDS skorları, hastaların kan COHb düzeylerini ve zehirlenmenin şiddetini tahmin etmede yol gösterici olduğu söylenebilir.Anahtar kelimeler: karbonmonoksit zehirlenmesi, karboksihemoglobin, mini mental durum değerlendirme skalası, zehirlenmenin şiddeti.

Abstract:
Objective: Carbonmonoxide poisoning (COP) is one of the causes of hypoxic encephalopathy. According to reported literature, severity of poisoning is related with the severity of hypoxy. Mini-Mental Status Examination Scale (MMSES) is useful for evaluating the severity of hypoxic encephalopathy. Our aim in this study is to investipate in the patients with carbonmonoxide poisoning, to the relationship amoung their carboxyhemoglobin (COHb) levels, the severity of poisoning and MMSESMaterial and Method: In our study patients who took the diagnosis of acute carbonmonoxide poisoning between the dates of February 2006 and February 2007 at Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine Emergency Department were evaluated prospectively. Blood samples were taken for COHb measurement and at the same time MMDTs was applied to the patients. According to the severity of poisoning patients were subdivied into three groups of mild, moderate and serious.Results: There were 51 included patients in our study. Proportion of females to males was 1,125. Average age of the patients at admission was 38,4±16,5. Frequency of carbonmonoxide poisoning among all ES admissions was 0,34% and frequency among all posioning cases was % 7Emergency department admissions were more frequent at Winter as for the use of wood and coal stoves and flash heaters that work with propan gas.Headache, nausea, dizziness and weakness were the most frequent accompanied symptoms and findings.Accoording to the severity of poisoning, 20 of the patients (39,2%) had mild level, 26 of the patients (51%) had moderate level and 5 of the patients (9,8%) had serious level of poisoning.While the relationship between severity of poisoning and COHb level was not meaningful, the relationship between MMSES and COHb level and between MMSES and severity of poisoning were meaningful.Conclusion: MMSES of patients admitted to emergency department with carbonmonoxide poisoning is useful for estimating blood COHb levels and severity of poisoning.Key words: carbonmonoxide poisoning, carboxyhemoglobin, Mini-Mental Status Examination Scale, the severity of poisoning.