Midyat ilçesindeki kültürel zenginliğin oluşturduğu geleneksel mekansal dizgenin korunması için bir yöntem araştırması
An investigation of methodology for the conservation of the traditional spatial syntax formed by the cultural diversity in the province of Midyat
Yazar: NESLİHAN DALKILIÇ
Danışman: DOÇ.DR. IŞIK AKSULU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
MİDYAT İLÇESİNDEKİ KÜLTÜREL ZENGİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU GELENEKSEL MEKANSAL DİZGENİN KORUNMASI İÇİN BİR YÖNTEM ARAŞTIRMASI (Doktora Tezi) Neslihan DALKILIÇ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Haziran 2004 ÖZET Türkiye'nin tüm bölgelerinde nitelikli geleneksel konut alanlarının yoğun şekilde bulunması; bunların doğru tespit edilip, incelenmesi ve değerlendirilmesi sorununu da beraberinde getirmiştir. Tez kapsamında incelenen Midyat, Mardin iline bağlı bir ilçe olup, Güneydoğu Anadolu Bölgesi' nde bulunmakta ve bu bölgenin kültür çeşitliliğini büyük ölçüde yansıtmaktadır. İlçede yoğun bir konut potansiyeli mevcuttur. Midyat'ta, kültürel zenginliğin oluşturduğu geleneksel konut biriminin korunabilmesi için, mimari ve sosyal yapının birlikte korunması gerekliliği bu tezin temel hipotezini oluşturmaktadır. Hazırlanan kuramsal çerçevede bu iki birim arasındaki karşılıklı ilişki incelenmiştir. Araştırma kapsamında inceleme-gözlem, görüşme- mülakat ve belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Tez yedi bölümden oluşmaktadır. 1.Bölüm'de problemin tanımı yapılmış, amaç, kapsam ve yöntem sunulmuştur. 2. Bölümde tezin kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Bölüm 2.1. 'de koruma kavramı incelenmiş, tarihi çevrelerin kültürel zenginlikleri ile birlikte, sosyal ve mimari açıdan korunması gerekliliği tartışılmıştır. Bölüm 2.2'de ise tez kapsamında, incelenen geleneksel konut biriminin sosyal ve mimari açıdan incelenmesi için gerekli olan kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. 3. Bölüm' de, önerilen metodolojinin uygulanacağı yer olarak seçilen Midyat'ın bölge11 mimarisi içindeki yeri ile fiziki, tarihi ve genel yerleşim özellikleri incelenmiştir. 4. Bölüm'de, sosyal yapıyla ilgili olarak yapılan anket ve mülakat çalışmalarının sonuçları ile yerinde yapılan gözlemler ve literatür taraması sonucu elde edilen bilgiler, tablo ve grafiklerle sunulmuştur. 5. Bölüm'de, evlerin mimari özellikleriyle ilgili bilgi verilmiştir. Bu bilgiler hazırlanacak bir koruma projesine veri oluşturabilmek için detaylı bir biçimde hazırlanmıştır. 6. Bölüm'de evlerin sosyal ve fiziksel özelliklerinde görülen değişiklikler, bugünkü koşullar içerisinde değerlendirilmiştir. 7.Bölüm'de ise Midyat geleneksel konut birimiyle ilgili yapılan değerlendirme çalışmalarının sonuçları tartışılmış, restorasyon/koruma teorilerine göre alanın korunması için geleceğe yönelik öneriler getirilmiştir. Bilim Kodu : 601.04.00 Anahtar Kelimeler : Midyat, Koruma,Restorasyon, Geleneksel konut mimarisi, Aile Sayfa Adedi : 393 Tez Yöneticisi : Doç.Dr. B. Işık AKSULU

Abstract:
III AN INVESTIGATION OF METHODOLOGY FOR THE CONSERVATION OF THE TRADITIONAL SPATIAL SYNTAX FORMED BY THE CULTURAL DIVERSITY IN THE PROVINCE OF MİDYAT (Ph.D. Thesis) Neslihan DALKILIÇ GAZI UNIVERSITY INSTITUTE OF SCHCNCE AND TECHNOLOGY June 2004 ABSTRACT Almost all regions of Turkey have dense areas of traditional houses this creates a problem of an accurate determination, investigation and evaluation process. Midyat, which is examined in the scope of this thesis, is a province of Mardin, located in the southeastern part of Anatolia, and reflects the cultural diversity of the region to a great extent. The town has a dense house potential. The main hypothesis of this thesis is that the architectural and social structures should be conserved together in Midyat to maintain the traditional housing units created by cultural diversity. In the theoretical framework of the study, the relationship between these two structures has been examined. During the research process, investigation-observation, interview, and documentation studies have been performed. The thesis contains seven chapters: In the first chapter, the problem has been clarified and the purpose, scope and methodology of the thesis are presented. In Chapter 2, the theoretical framework of the thesis has been formed. In Section 2.1, the concept of conservation has been examined and it has been discussed that historical surroundings should be conserved with respect to their architectural and social values, along with their cultural richness. In Section 2.2, a theoretical framework, necessary for investigating the traditional housing unit, examined in this thesis from social and architectural perspectives, has been presented.IV In the third chapter, Midyat, the province selected for the application of the foregoing methods, has been examined with regard to its significance in the architecture of region, and its physical, historical and settlement characteristics. In the fourth chapter, the results of the questionnaires and interviews concerning the social structure, the information acquired from the original sources by means of observations and the literature review have been presented with tables and graphics. In Chapter 5, some information has been proposed about the architectural characteristics of the houses. That information has been prepared in detail so that it can provide data for a conservation project, which may be prepared in the future. The sixth chapter evaluates the social and physical changes that the houses have been faced to fulfill the requirements of contemporary life styles. In Chapter 7, the results of the evaluation of the above mentioned researches, pertaining to the Midyat traditional housing unit, have been discussed, and some proposals for future have been presented to conserve the area according to the restoration and conservation theories. Science Code : 601.04.00 Key Words : Midyat, Conservation, the Architecture of Traditional Houses, Family Page Number: 393 Adviser : Associate Prof. Dr. B. Işık AKSULU