Ispartalı Hakkı Efendi'nin Lisân-ı Osmânî Tedrîsâtı adlı konferans serisinin çeviri yazısı ve değerlendirilmesi
Ispartali Hakki Efendi's conference series called Lîsân-i Osmanî Tedrîsâti translation and evaluation
Yazar: AYŞE AKYOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YENİKALE
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Lehçeleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tanzimat'tan sonra Türkçenin zenginliği ve dil bilgisi kuralları konusunda farklı fikirler ileri süren düşünürlere rastlamak mümkündür. İleri sürülen bu fikirler ve beraberinde getirdiği dil konusundaki tartışmalar, başta eğitim faaliyetleri olmak üzere toplum üzerinde oldukça etkili olmuştur. II. Meşrutiyet döneminde ileri sürülen fikirler ve tartışmalar o dönem sonrasında da oldukça ses getirmiştir. Okullarda Türkçe eğitiminin nasıl yapılması gerektiği hakkında görüşler ortaya atılmıştır. Türk dilinin sadeleştirilmesi tartışılan konular arasındadır. Ispartalı Hakkı Efendi, 1867-1923 yılları arasında yaşamış ve o dönemin önemli siyasetçi ve düşünürlerinden biri olmuştur. Ispartalı Hakkı Efendi, Türkçenin sadeleşmesi için önemli fikirler sunmuş ve Türkçenin eğitimi ve öğretimi üzerine oldukça önemli çalışmalar yapmıştır. Bu konudaki görüşlerini katıldığı konferanslarda dile getirmiştir. Bu konferanslardan ikisi 22 Ağustos ve 29 Ağustos 1325 (1909) tarihlerinde Mekteb-i Hukuk'ta rüştiye (ortaokul) öğretmenlerine verilmiş, Sırat-ı Müstakim dergisinin farklı sayılarında "Lisan-ı Osmanî Tedrîsatı Hakkında" başlığıyla on üç bölüm olarak yayımlanmıştır. Ispartalı Hakkı Efendi'nin "Lisan-i Osmanî Tedrîsatı Hakkında" konferansları üzerine yapılan bu tez çalışması bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde eserin müellifi Ispartalı Hakkı Efendi'nin hayatı, eserleri, dil ve edebiyat üzerine düşünceleri hakkında bilgi verilmiştir. Asıl bölüm olan ikinci bölümde metnin oluşturulmasında izlenen yöntem üzerinde durulmuş ve devamında metnin transkripsiyonu yapılmıştır. Çalışmanın amacı olarak Ispartalı İsmail Hakkı Efendi'nin ismi geçen konferanslarındaki fikirleri ortaya koyulmuş ve dönemin Türkçe eğitimi hakkında çıkarımlarda bulunulmuştur. Son olarak ise ekler kısmında metnin sözlüğü oluşturulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Ispartalı Hakkı Efendi, dilde sadeleşme, Türkçe öğretimi, imlâ, kelime tasnifleri.

Abstract:
ty, especially on educational activities. The ideas and discussions put forward
during the Second Constitutional Era made a great impact after that period as well.
Opinions were put forward about how Turkish should be taught in schools.
Simplification of the Turkish language was among the topics discussed. Ispartalı Hakkı
Efendi lived between 1867-1923 and was one of the important politicians and thinkers
of that period. Ispartalı Hakkı Efendi presented important ideas for the simplification of
Turkish and made very important studies on the education and teaching of Turkish. He
expressed his views on this subject at the conferences he attended. Two of these
conferences were given to secondary school teachers at the Mekteb-i Hukuk on August
22 and August 29, 1325 (1909) and were published in thirteen parts under the title
"About Ottoman Language Education" in different issues of Sırat-ı Müstakim
magazine. This thesis study on the conferences of Ispartalı Hakkı Efendi "About
Ottoman Language Education" consists of an introduction and three parts. In the
introduction section, information is given about the life, works, and thoughts of the
author of the work, Ispartalı Hakkı Efendi, on language and literature. In the second
section, which is the main section, the method used in the creation of the text is
emphasized and the text is transcribed afterwards. The aim of the study is to present the
ideas of Ispartalı Ġsmail Hakkı Efendi in the aforementioned conferences and to make
inferences about the Turkish education of the period. Finally, the dictionary of the text
is created in the appendix section.
Key Words: Ispartalı Hakkı Efendi, language simplification, Turkish teaching, spelling,
word classifications