Hayatın ilk bir yılında mikrolitiazis ve daha büyük taşı olan bebeklerin izlemi ve sonuçları
Evaluation and implication of microlithiasis and larger kidney stones of babies for the first year of age
Yazar: GÖKÇE BÜŞRA ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ CANDAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebekler = Infant ; Böbrek taşları = Kidney calculi ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; Üriner taşlar = Urinary calculi ; Ürolitiyaz = Urolithiasis

Özet:
HAYATIN İLK BİR YILINDA MİKROLİTİAZİS ve DAHA BÜYÜK TAŞI OLAN BEBEKLERİN İZLEMİ ve SONUÇLARI

GİRİŞ: Üriner sistem taş hastalığı çocuklarda insidansı giderek artan önemli bir sağlık sorunudur. Üriner sistem taşlarının oluşum etiyolojisi multifaktöriyeldir. Metabolik faktörler, anatomik bozukluklar ve üriner sistem enfeksiyonları önemli paya sahiptir. Özellikle metabolik bozukluğu olan çocuklarda nüks riski yüksek olduğu için taş hastalığı etiyolojisini belirlemek için detaylı incelemelerin yapılması gereklidir. Mikrolitiazis renal kaliks, pelvis veya üreterde ≤ 3mm olan hiperekojenik depositlerin ultrasonografik tespiti olarak tanımlanır. Mikrolitiazisin tanı, inceleme, yönetim, uzun dönem takip ve nihai sonuçları hakkında az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı bir yaş altında üriner sistem taş hastalığı tanısı alan bebeklerin klinik prezantasyon, etiyolojik faktörlerini belirlemek; klinik önemi ve gelişimi hala tartışmalı olan mikrolitiazis olgularına dikkat çekmektir.
GEREÇ ve YÖNTEM: Hastane kayıtlarından Haziran 2015 ile Haziran 2018 tarihleri arasında poliklinik takibinde olan ve bir yaş altında tanı alan 110 hastanın geriye dönük olarak bilgileri elde edildi. Hastaların başvuru sırasındaki ve takiplerindeki laboratuvar bulguları ile görüntüleme bulguları kaydedildi.
BULGULAR: Hastaların 52'si kız, 58'i erkekti. Kız/erkek oranı 1.1/1 idi. Ortalama tanı yaşı 5,6±3,7 aydı. Hastaların 67'si mikrolitiazis, 43'ü ürolitiazis tanıları ile izleme alındı. Risk faktörleri incelendiğinde idrar yolu enfeksiyonu %44,5, anatomik risk faktörü %22,7 ve metabolik risk faktörü %53,6 oranlarında tespit edildi. Metabolik bozukluklar değerlendirildiğinde ise %28,2 ile hipositratüri en sık bozukluk olup hiperoksalüri %20,9 ve hiperkalsiüri %17,3 diğer sık görülen metabolik bozukluktu. Bütün hastalara sıvı alımının arttırılması ve tuzdan kısıtlanmış diyet önerildi. Takip sonunda mikrolitiazisli böbreklerin %38,3'ünde taşlar son USG'ye göre yok olurken %55,8'inin mikrolitiazis olarak kaldığı ve %5,8'inin ise ürolitiazise dönüştüğü saptandı. Ürolitiazisli böbreklerin ise %41,4'ünde taşlar son USG'ye göre yok olurken %24,1'inin mikrolitiazise dönüştüğü ve %34,5'inin ürolitiazis olarak kaldığı saptanmıştır.
SONUÇ: Sonuç olarak infantil ürolitiazis çocukluk çağı taş hastalıkları arasında gerek etiyolojik özellikleri gerekse hastalığın klinik seyri açısından ayrı bir klinik durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Olguların büyük çoğunluğunda altta yatan metabolik bozukluk bulunabilir. Bunun yanında idrar yolu enfeksiyonu taş gelişiminde önemli bir faktördür. Bu yaş grubunda aile öyküsü olan, üriner sistem taş hastalığı açısından spesifik olmayan semptomlarla, İYE veya sürekli huzursuzluk ile başvuran olgularda üriner sistem taş hastalığı araştırılmalıdır. USG ile değerlendirilen hastalarda ürolitiazis için ilk adımı işaret eden mikrolitiazis saptanması invazif diagnostik prosedürlerin azaltılmasında yardımcı olabilir. Gene bu olgularda altta yatan metabolik anormalliklere yönelik müdahaleler de bu bozukluklarla ilgili klinik sonuçların gelişmesini engelleyebilir. Ek olarak bebeklerde beslenme anamnezi, D vitamini desteği dikkatle izlenmelidir.
Anahtar Kelimeler: mikrolitiazis, ürolitiazis, süt çocukluğu, metabolik bozukluk, idrar yolu enfeksiyonu

Abstract:
EVALUATION AND IMPLICATION OF MICROLITHIASIS AND LARGER KIDNEY STONES OF BABIES FOR THE FIRST YEAR OF AGE

OBJECTIVE: The incidence of urinary system stone disease for children is an incrementing and significant health problem. The etiology of urinary system stones is multifactorial. Metabolic factors, anatomical disorders and urinary system infections are leading aspects and do have a significant share. The risk of recurrences in children with stones is high, especially when the cause is metabolic. Therefore a comprehensive evaluation is necessary of every child with urinary stones. Microlithiasis is defined as ultrasonographic detection of hyperechogenic deposits of 3 mm in the renal calyx, pelvis or ureter. There have been limited amount of reports regarding diagnosis, investigation, management, long term follow-up and final outcome of microlithiasis. Clinical significance and development of microlithiasis still remains controversial. The purpose of this study is the determination of the clinical presentation and etiologic factors of the patients who were diagnosed with urinary system stone disease within the first years of life. 
METHOD: The retrospective data of diagnosed 110 patients, aged under 1 years, that have been followed in our pediatric nephrology clinic between the dates of June 2015 to June 2018 is extracted from the hospital records. Mentioned data presents symptoms, demographics, serum biochemistry, urinary metabolic factors, and diagnosis on that time. Also follow ups of renal sonography results were obtained from patient files. 
RESULTS: 52 of the patients were female, 58 were male. The ratio of girls / boys was 1.1 / 1. Mean age of diagnosis was 5.6 ± 3.7 months. Patients were followed-up for microlithiasis 67 and urolithiasis 43. When the risk factors were evaluated, urinary tract infections were found with a ratio of 44.5%, anatomic risk factor ratio of 22.7% and metabolic risk factor ratio of 53.6%. When metabolic disorders were evaluated, hypocitraturia has been the most common disorder with 28.2%, hyperoxaluria has been the second factor with 20.9% ratio and hypercalciuria is the following and other common metabolic disorder. Increased fluid intake and salt-restricted diet were recommended for all patients. At the end of follow-up, 38.3% of the microlithiasis kidneys were found to be resolved compared to the last USG, 55.8% were microlithiasis and 5.8% were converted to urolithiasis. In 41.4% of the patients with urolithiasis, the stones that were observed are to be resolved according to the last USG, while 24,1% were converted to microlithiasis and 34,5% were left as urolithiasis.

CONCLUSION:
The ethiologic characteristics and clinical course of the disease infantile urolitiasis differs among the pediatric urinary stone diseases. The majority of the cases may have the underlying metabolic disorders. In addition, urinary tract infection is an important factor in stone development. For this age group, urinary stone disease should be investigated as cases, such as family history, non-specific symptoms, uriner tract infections or cases of recurrence or persistent restlessness. Microlithiasis may be the first step in urolithiasis. The detection of microlithiasis on USG may help reducing invasive diagnostic procedures in patients. An expectant therapy along with correction of underlying metabolic abnormalities may prevent  clinical deterioration in the course of microlithiasis. In addition, nutritional anamnesis and vitamin D supplementation should be monitored carefully.
Key words: microlithiasis, urolitiasis, infant, metabolic abnormalities, urinary tract infection