Topluma hizmet uygulamaları  dersini alan öğretmen adaylarının sosyal sorumluluk düzeylerinin belirlenmesi ve derse yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi
Determination of social responsibility levels of candidates teacher taking community servi̇ce pratices course and evaluation of their views about the course
Yazar: FUNDANUR YANIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK İLGAZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Ders programları = Curriculum ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Topluma hizmet uygulamaları dersi = Community service practise course ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Topluma Hizmet Uygulamaları dersini alan öğretmen adaylarının sosyal sorumluluk düzeylerini belirlemek ve derse yönelik görüşlerini değerlendirmektir.
Yöntem: Araştırmada nicel ve nitel metotların birlikte kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Erzurum Atatürk Üniversitesi, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nde 2017-2018 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Topluma Hizmet Uygulamaları (THU)  dersini alan, Fen Bilgisi Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği, Özel Eğitim Öğretmenliği, Almanca Öğretmenliği ve İngilizce Öğretmenliği bölümlerinin 3.sınıfında öğrenim görmekte olan 283 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, nicel veriler için "Hizmet Ederek Öğrenme ölçeği", nitel veriler için ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde, SPSS 18.0 istatistik programı kullanılmış, çözümlenen veriler aritmetik ortalama, standart sapma,  Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi analizinden yararlanılarak yorumlanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Çıkan sonuçlar frekans ve yüzde değerleriyle sunulmuştur.
Bulgular: Öğretmen adaylarının sosyal sorumluluk düzeylerini gösteren görüşlerinde en yüksek katılımın gerçekleştirme ( =3.07), en düşük katılımın ise içselleştirme ( =2.77) alt boyutunda olduğu görülmüştür.  Öğretmen adaylarının sosyal sorumluluk düzeylerini gösteren görüşleri cinsiyet, ailenin yaşadığı yer ve  aile gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmazken, bölüm değişkeninde anlamlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Nitel verilere göre, öğretmen adayları, dersin teori ve uygulama kısımlarında bir takım sorunlar yaşadıklarını dile getirmişlerdir.
Sonuç: Topluma Hizmet Uygulamaları dersi, öğretmen adaylarında içselleştirme düzeyinde sosyal sorumluluk kazandırmakta yetersiz kalmıştır. Bu durumun nedenlerinin dersin işleniş sürecinde yaşanan sorunlardan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, dersin daha verimli işlenebilmesi için öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Topluma hizmet uygulamaları, öğretmen adayları, sosyal sorumluluk

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determinate the social responsibility levels of candidates teacher  who take Community Service Practices course and to evaluate their opinions about the course.
Method: In the study, mixed method approach which consists of quantitative and qualitative methods is used. Study group of the Research consists of 283 candidate teachers who take Community Service Practices (CSP) Lessons and have education of the 3rd grade in the department of  Science Teaching, Classroom Teaching, Computer and Instructional Technology Teaching, Preschool Teaching, Mentally-Handicapped Teaching, German Teaching, English Teaching in Kazım Karabekir Faculty of Education in Erzurum Atatürk University in the second period of 2017-2018 academic year. As a data collection tool, "Learning Scale By Serving'' was used for the quantitative datum, semi-structured interview form was used for the qualitative datum. In the analysis of quantitative datum, SPSS 18.0 statistical program was used, the datum anayzed were commented by benefitting from arithmetic average, standard deviation, the analysis of Mann Whitney U test and Kruskal Walis test. Qualitative datum were analysed with content analysis. Conclusions which were deduced were presented with frequency and percentage value.
Findings:  In the candidate teachers opininons which show the level of their social responsibility, it was seen that  the highest participation was in the realization of subdimension of the scale ( =3.07),   the  lowest participation was in the internalisation of subdimension of the scale ( =2.77). While  the candidate teachers' opininons which show the level of their social responsibility dont  differentiate exprressively according to the gender, the place where family live and income state of the family, it was seen that  department factor differentiated expressively. According to the Qualitative datum,  the candidate teachers explained  that  they had some difficulties in theory and practice sections of the the lesson.
Results:  Community Service Practices Lesson remained incapable of providing  candidate teachers  social responsibility in the level of internalisation. It was determined that The reasons of this situation arised from the problems during the process of teaching a lesson. According to the results of the research, suggestions were offered in order to teach a lesson efficiently.
Keywords : Community service practices, candidate teachers,  social responsibility