İnsan, zaman, mekân perspektifinden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti jeopolitiği
Geopolitics of the Turkish Republic of Northern Cyprus from the perspective of human, time, space
Yazar: ONUR KOVACI
Danışman: DOÇ. DR. KAAN KAPAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Bölgesel coğrafya = Regional geography ; Coğrafya = Geography ; Jeopolitik = Geopolitic ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Kıbrıs = Cyprus ; Kıbrıs sorunu = Cyprus problem ; Siyasi coğrafya = Political geography

Özet:
Bir cümle içinde birini kullandıktan sonra diğerinin hemen ardından gelmesinin neredeyse zorunluluk teşkil ettiği iki kavram; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Jeopolitik kavramları. Her ikisi de 1970'li yılların başlarında Türk akademisinin ve dahi sokaktaki sıradan insanın lügatinde kendine sarsılmaz bir yer edindi. Türkiye'nin siyasasının hem coğrafi hem de tarihi ve kültürel bağlamda bu kadar yakınında olan bir ülkenin jeopolitik önemi, "önemli" başlığının altının doldurulmasıyla şüphesiz daha büyük bir anlam kazanacaktı.

Jeopolitik, kendi içinde değişen ve değişmeyen unsurlar olmak üzere iki alt başlığa ayrılmıştır. Değişen unsurlar olarak adlandırılan özellikler, bir ülkenin sosyal ve kültürel değerleri, ekonomik değerleri, askeri değerleri ve politik değerlerinden oluşmaktadır. Değişmeyen unsurlar şeklinde nitelenen özellikler ise coğrafi konum, anakara ve denizlere göre konum, yeryüzü şekilleri ve yükseltilere göre konum, iklim özelliklerine göre konum, ülkenin sınırları şekli ve yüzölçümüne göre konum ve doğal ve beşerî kaynaklara göre konum olarak sıralanan, aslında coğrafi özellikleri içeren unsurlardır.
 
Çalışmada, dış ve iç politikada gündemi belirleyen, gündemi etkileyen ve gündemden etkilenen KKTC ülkesinin sahip olduğu coğrafi özellikler, fiziki ve beşeri coğrafya unsurları olarak tek tek ele alınmıştır. Beşeri coğrafya özellikleri insanı, fiziki coğrafya özellikleri ise mekânı temsil etmektedir. İnsan ve mekân arasındaki bu ilişki tarihsel bir ölçeğe oturtulmuş; geçmiş, şimdi ve gelecek projeksiyonuyla bakılmış, ülkenin jeopolitik tahayyülü ve vizyonu hakkında anlamlı çıktılar elde edilmiş ve bu sayede KKTC'nin jeopolitik önemi ve gerçekliği bir forma bürünmüştür.
 
Elde edilen bulgular ve yapılan çıkarımlar neticesinde KKTC'nin jeopolitik önemini artıracağı düşünülen hususlar, yapması gereken hamleler, atması gereken adımlar ve eksik kısımlara dair düzenleme ve geliştirme önerileri sunulmuş, KKTC siyasasına yönelik jeostratejik bir yol çizilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Two concepts that almost necessitate the immediate following of each other in a sentence are the Turkish Republic of Northern Cyprus and the concept of geopolitics. Both have firmly established themselves in the vocabulary of Turkish academia and even the ordinary person on the street in the early 1970s. The geopolitical importance of a country that is so close to Türkiye both geographically and in terms of historical and cultural context would undoubtedly gain even greater significance when the "important" heading is filled in.

Geopolitics is divided into two subheadings, namely changing and unchanging elements. The characteristics referred to as changing elements consist of a country's social and cultural values, economic values, military values, and political values. The characteristics referred to as unchanging elements include geographical location, location relative to mainland and seas, location based on landforms and elevations, location based on climate characteristics, location based on the shape and surface area of the country's borders, and location based on natural and human resources. These elements actually encompass geographical characteristics.

In this study, the geographical characteristics of the Turkish Republic of Northern Cyprus, which determine the agenda in foreign and domestic politics, influence the agenda, and are influenced by the agenda, are individually addressed as physical and human geography elements. Human geography characteristics represent the human being factor, while physical geography characteristics represent the space. This relationship between humans and space is placed on a historical scale, examined through the lenses of the past, present, and future projections, and meaningful outputs are obtained regarding the geopolitical imagination and vision of the country. In this way, the geopolitical importance and reality of the Turkish Republic of Northern Cyprus has taken a shape.

Based on the findings and deductions, various suggestions for improvement and development are presented regarding aspects that are believed to enhance the geopolitical importance of the Turkish Republic of Northern Cyprus, including necessary moves, steps to be taken, and areas that need improvement. An attempt is made to outline a geostrategic path for the politics of the Turkish Republic of Northern Cyprus.