Türkiye'nin makroekonomik göstergelerinin betimsel analizi
Detailed analysis of Turkey's macroeconomic indicators
Yazar: ROHULLAH HAKIMI
Danışman: DOÇ. DR. SENA TÜRKMEN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Betimsel analiz = Descriptive analysis ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enflasyon = Inflation ; Faiz = Interest ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Ülkelerin makroekonomik yönetim ve koordinasyon sürecinde temel hedefleri; pozitif ve sürdürülebilir büyüme, düşük enflasyon, düşük işsizlik, düşük faiz oranı, cari ödemeler dengesi fazlası ya da en azından sürdürülebilir bir açık, düşük bütçe açığı ve kamu borç stoku, döviz kuru istikrarı şeklinde sıralanmaktadır. Bu hedeflere ulaşabilmek ve başarılı makroekonomik politikalar planlama ve uygulamak, birbirine bağımlı olan, karşılıklı etkileşimlere sahip değişkenlerin birlikte ele alınması ile mümkün olabilmektedir. Uzun vadede, reel ve net ölçümlerle ekonomik büyüme, ülkenin daha yüksek yaşam standartlarına ulaşması anlamına gelmektedir. Ancak kısa vadede büyüme oranının diğer ekonomik değişkenler ile farklı ilişki ve etkileşimine bağlı olarak farklı sonuçları olabilmekledir. Büyüme oranı, potansiyel/doğal büyüme oranından daha yüksek bir oranda devam ederse enflasyon artma riski vardır. Öte yandan düşük büyüme oranın, işsizlik oranını artırma riski bulunmaktadır. Artan işsizlik oranı, tipik olarak ekonomik daralma veya durgunluklarla ilişkili olsa da, ekonomik büyüme süreçlerinin yapısına ve özelliğine bağlı olduğundan, işsizlik oranının yükselmesini önlemek için uygun karar ve uygulama örneği üretmek kolay değildir. Ekonomik büyüme oranının düzeyinin ve bileşenlerinin bilinmesi, işsizlik oranını azaltmak ya da en azından yükselmesini engellemek için politika yapıcılarına önemli ipucu ve yol haritası sağlayacaktır. Türkiye bulunduğu konum, sınırları ve temsil ettiği ideolojik fikirler nedeni ile büyük coğrafi kesime hitap etmekte olup, bu durum Türkiye açısından hem olumlu hem de olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Ekonomisi geçmiş yıllarda ağırlıklı olarak komşu ülkeleri ile olan dış ticarete bağlı olmasına karşın, son yıllarda istikrarsız bir durum sergileyene Suriye, Irak gibi ülkeler ile dış ticareti durma noktasına gelmiştir. Bunun yanında NATO, ABD ve Rusya ekseninde de çoğu zaman sıkışma noktasına gelen Türkiye, bütün gelişmelerden dolaylı ya da dolaysız olarak en çok etkilenen ülkelerden birisi haline gelmiştir.

Abstract:
The main objectives of the countries in the macroeconomic management and coordination process; positive and sustainable growth, low inflation, low unemployment, low interest rate, current balance of payments surplus or at least a sustainable deficit, low budget deficit and public debt stock, exchange rate stability. Achieving these goals and planning and implementing successful macroeconomic policies is possible by considering variables that are interdependent and have mutual interactions. In the long run, economic growth in real and net terms means that the country achieves higher living standards. However, in the short run, the growth rate may have different results depending on its different relationship and interaction with other economic variables. If the growth rate continues at a higher rate than the potential/natural growth rate, there is a risk of increasing inflation. On the other hand, there is a risk that a low growth rate will increase the unemployment rate. Although rising unemployment rate is typically associated with economic contractions or recessions, it is not easy to produce appropriate decision and practice examples to prevent the unemployment rate from rising, as it depends on the nature and nature of economic growth processes. Knowing the level and components of the economic growth rate will provide important clues and roadmaps to policy makers in order to reduce the unemployment rate or at least prevent it from rising. Turkey appeals to a large geographical segment due to its location, borders and the ideological ideas it represents, and this has both positive and negative consequences for Turkey. Although its economy has been mainly dependent on foreign trade with neighboring countries in the past years, its foreign trade with countries such as Syria and Iraq, which has exhibited an unstable situation in recent years, has come to a standstill. In addition to this, Turkey, which has often come to the point of compression in the axis of NATO, the USA and Russia, has become one of the countries most directly or indirectly affected by all developments.