Rusya'da Gorbaçov, Yeltsin ve Putin dönemleri küreselleşme süreci ve dış politika uygulamaları
Gorbachev, Yeltsin and Putin Periods in Russia globalisation process and foreign policy
Yazar: AHMET TANÖREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GİRAY SAYNUR BOZKURT
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Gorbachev, Mikhail Sergeyevich = Gorbachev, Mikhail Sergeyevich ; Küreselleşme = Globalization ; Putin, Viladimir = Putin, Viladimir ; Rusya = Russia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yeltsin, Boris = Yeltsin, Boris

Özet:
Bu tezin yazılmasındaki amaç, SSCB sonrası dönemde Rusya'nın içine girmiş bulunduğu siyasi, ekonomik ve sosyokültürel atmosferin ?küreselleşme? terimi kapsamında incelenmesi ve bu dönemde Rus düşüncesini yönlendiren ve şekillendiren sürece dair daha derinlemesine bir analizin gerçekleştirilmesidir. Tezimiz, SSCB sonrası dönemde, zamanın liderleri tarafından Rusya'nın yeni ideali olarak ifade edilen küreselleşme ve Batı düşüncesinin ve yaşam kalıplarının hayata geçirilmesi vizyonuna, çizgisel bir zaman anlayışı perspektifinde, Gorbaçov, Yeltsin ve Putin dönemlerindeki uygulamalarına ışık tutmak amacını taşımaktadır.Beş bölümden oluşan tezimizin ilk bölümü uluslararası ilişkiler teorileri küreselleşme kavramları ve ideolojik yaklaşımlar çerçevesinden küreselleşmeye bakışı ele almaktadır. İkinci bölüm, Gorbaçov'un yönetimde bulunduğu geç SSCB dönemi ve dağılma sonrası Rusya'sını incelemektedir. Gorbaçov'un ?glasnost? ve ?perestroyka? çerçevesinde gerçekleştirdiği ekonomik ve sosyal reformlara ve bu reform sürecine dikkat çekilmektedir. Üçüncü bölüm bütünüyle Boris Yeltsin'in yönetimi dönemindeki gelişmelere ve uygulamalara ayrılmıştır. Bu dönemde Yeltsin'in yönetime geldiği günden 1993 yılına kadar politikaları ve uygulamaları ile 1993 sonrasında benimsediği davranış biçimi detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. 1993 öncesindeki Atlantikçi, her ne pahasına olursa olsun küreselleşme ve Batı medeniyeti ile yakınlaşma idealinden, 1993 sonrası Avrasyacı ve salt Rus milli çıkarlarına yönelik politikalar uygulama dönemine geçiş Yeltsin'in uygulamalarının yönünü teşkil eder. Dördüncü bölümde Putin'in küreselleşme ve Batı Dünyası'na yaklaşma temelindeki politikaları analiz edilmektedir. Küresel terör dalgasının ABD'yi tehdit edişinin arkasından, ABD'ye ve ABD'nin terörle savaş politikalarına verilen destek bu bölümde incelenmiştir. ABD'nin terör ile savaş kapsamında tüm dünya enerji coğrafyalarına askeri güç yığma eğilimi ile Rusya'nın politikalarındaki değişimler de bu bölümde yer almıştır. Bu bölüm özellikle Rusya'nın geçiş dönemleri liderleri adlandırılan Gorbaçov ve Yeltsin politikalarından, geniş halk kitleleri lehine hareket eden Putin dönemi politikaları arasındaki farklılıkları ortaya koyması açısından da oldukça önemlidir.Tezimiz, SSCB'nin son günlerinden başlanılarak, Rusya'nın bu döneminin üç lideri önderliğinde, küreselleşme çabalarının ve iktisadi olarak Batı dünyasınca kabul edilmiş ve yüceltilmiş uygulama olan liberal ekonominin ve siyasi olarak dünyanın tüm müreffeh ülkelerinin sistemi olarak propagandası yapılan demokrasinin tesisi için gösterdiği çabaların objektif bir analizinin yapılması gayesiyle ortaya konmuştur. Bu noktada Rusya'nın küreselleşmesinin, Batı medeniyetlerinden oldukça farklı bir toplumsal değişim karakterine sahip olduğu görülmüştür; çünkü Batı Dünyası'nın liberal ekonomiye ve demokrasiye geçiş mücadelesi toplumsal olarak alttan gelen bir değişim iken, Rusya'da bu olgu yöneten elit sınıfın yukarıdan aşağı empoze ettiği bir toplumsal mühendislik çalışması karakterini taşımaktadır.Beşinci ve son bölümümüzde Rusya Federasyonu'nun eski kardeş cumhuriyetleri, şimdinin Yakın Çevre'sinde yer alan Ukrayna ve Gürcistan ile olan ilişkileri masaya yatırılmıştır; ayrıca bu bölümde Çin ile olan ilişkiler de detaylı olarak incelenmiştir.

Abstract:
The underlying reason in getting this thesis prepared, is to analyze the political, economic and socio-cultural athmosphere that Russia stepped into in the post-USSR period in the light of the term ?globalisation?, and to bring into the process that shaped and directed the Russian forms of thought in this period in a more analytical manner. Our thesis aims to enlighten the post-USSR period that globalisation and accepting Western thought, fundamental societal norms and liberal economic system were introduced by the leaders of the period as the new Russian ideal vision, in a linear time sequence in the order of Gorbachev, Yeltsin and Putin leadership.Our thesis has five sections; and the first part tries to analyze globalisation in guidance of international relations theories, globalisation concepts and ideologic approaches. Second section analyzes the periods of late-USSR and the disentegration of USSR under Gorbachev rule. The interest, in this section, is aimed to be taken on the economic and finacial reforms and the periods of reforms Gorbachev has implemented in the frame of ?glasnost? and ?perestroika?. Third section as a whole is spared for the implementations and improvements under Yeltsin?s administration. All along this section, a detailed analysis of Yeltsin period from the day that he stepped into office, his Pro-Atlantist policies up until the year 1993, and his Pro-Eurasian approach in the post-1993 policies, are portrayed. His policies of carrying out the programs of globalisation and the integration with the Western Civilisation in ?no matter what price? approach in pre-1993 period are replaced by the post-1993 period of implementation of Yeltsin policies that the benefits of Russian people are closely taken into consideration. In the fourth section, Putin?s policies of globalisation and reaching out to the Western Civilisation are being analized. With the global terror threat over USA, the support given to USA and its counter-terrorism campaigns is analyzed in this section. The changes in the Russian policies with the USA?s attempts to control all the world?s energy resources regions in the name of ?US?s fight against terrorism program? is also portrayed in this section. This section is also quite important in the sense that it portrays Russia moving away from the period of transitional leadership of Gorbachev and Yeltsin to the transactional leadership of Putin, who mainly acted in the benefit of the majority of the Russian people and carried out the different policies within this period.Our thesis, starting out from the last days of USSR, with the leadership of the period?s three leaders, tries to picture the efforts spent in the name of globalisation, implementing the necessary policies in order to build up a system that had been accepted by all the prosperous developed nations of the world; implementing democracy as the political ideal, implementing liberal market economy as the national economic ideal, in an objective manner. In this sense, the globalisation of Russia has quite a different characteristic that of the Western civilisations; the reason that lies behind this is that the struggle of Western civilisations to implement liberal economy and democracy had rised from bottom-up; whereas this concept in Russia has been carried out as a social-engineering project by the managing elite classes of the Russian society.The fifth section is spared for the relationship of Russia with its former USSR republics, previous Near Abroad countries Georgia and Ukraine; and the relations with China is also enclosed in this section.