Asfiktik yenidoğanlarda hipoksi ile eritropoietin düzeyleri arasındaki ilişki ve önemi
In newborn, the relationship between hypoxia and erythropoietin and its importance
Yazar: GÜLDANE AYLİN İNAL
Danışman: PROF.DR. MEHMET AKİF ÖZDEMİR
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ASF KT K YEN DOĞANLARDA H POKS LE ER TROPO ET N ARASINDAKL ŞK VE ÖNEMÖZETAmaç: Perinatal asfiksi, yenidoğan döneminde sık karşılaşılan önemli bir problemdir.Özellikle hipoksi ile beynin etkilenmesi sonucunda ortaya çıkan hipoksik iskemikensefalopati, ölümlere veya hayat boyu sürebilecek sakatlıklara sebep olabilmektedir.Santral sinir sistemi hasarına karşı günümüzde etkin bir tedavi şekli yoktur. Sonyıllarda, iskemi sonrası beyin hücrelerinin iyileşmesini sağlayan mekanizmalardan yolaçıkılarak EPO sistemi keşfedilmiş, çeşitli çalışmalarda da etkisi ve önemi gösterilmiştir.Bu çalışmada amacımız asfiksiye maruz kalmış bebeklerde, hipoksinin şiddeti ve seyrisırasında kandaki eritropoietin düzeylerinin değişimini belirlemek ve ilerde klinikuygulamalar açısından önemini belirtmekti.Hastalar ve Yöntem: Bu çalışmaya, Kasım 2005-Temmuz 2006 tarihleri arasındaErciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Ünitesinde takib edilen hastalaralınmıştır. Hastalar 37 hafta ve üzeri matür, klinik ve laboratuar olarak asfikside kalmışolduğu belirlenmiş olan yenidoğanlardan oluşmaktadır. 28 asfiktik hasta ve 10 sağlıklıkontrol bebek çalışmaya alınmış ve asfiktik hastalar Sarnat ve Sarnat' ın hipoksikiskemik ensefalopati evreleme sistemi öncülüğünde üç gruba ayrılmıştır. Sağlıklıkontrol grubundaki bebekler ise perinatal asfiksi ile karışan durumları ve EPOdüzeylerini etkileyecek bulguları olmayan, indirek hiperbilirubinemi nedeniylefototerapi uygulanan bebeklerden oluşmaktadır. Takiplerinde, bebeklerin 12 saat ara ilenörolojik değerlendirmeleri yapılarak eritropoietin düzeyleri ölçümü için toplam beşVIdefa kan numuneleri alındı ve beraberinde hematokrit düzeyleride kaydedildi. EPOdüzeyleri EL SA yöntemi ile çalışıldı. Sonuçlar mU /ml olarak ifade edildi. statistikselsonuçlarda, nonparametrik olarak ortanca (minimum-maksimum) şeklinde değerlerverildi. Cinsiyetler ile EPO düzeyleri arasındaki dağılımı göstermek için, bağımsız ikigrup arasındaki farkı belirten Mann-Whitney U testi, Hematokrit ile eritropoietindüzeyleri arasındaki ilişki için Spearman's korelasyon testi, asfiksi ve eritropoietindüzeyleri arasındaki ilişki içinde Sigmastat 3,1 programından Kruskal Wallis One Waytesti ve bu testin çoklu karşılaştırma analizini yapan Dunn metodu, Friedman analiztestleri ile Tukey testi uygulandı.Bulgular: Çalışmada, Asfiktik hastalar Sarnat ve Sarnat' ın hipoksik iskemikensefalopati evreleme sistemine göre Evre 1, Evre 2 ve Evre 3 olmak üzere 3 asfiktikgrub, bir sağlıklı kontrol grubu ile beraber toplam 4 grup oluşturuldu. Bebeklerincinsiyetleri ile EPO düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde erkekler ile kızlar arasındaistatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0.05 ). Hematokrit ile EPO düzeyleriarasında herhangi bir korelasyon olmadığı ve ilişkinin zayıf olduğu görüldü. Asfiktikhastaların EPO düzeyleri, kontrol grubunun düzeylerine göre yüksek olarak ölçüldü. Bufarklılık istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Grup 1' den grup 3' e doğru EPOdeğerlerinin giderek yükselmekte olduğu tespit edildi. Hipoksinin şiddeti ile artan budeğerler istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Hastaların hipoksiye maruzkaldıkları erken dönemde EPO düzeyleri belirgin yüksekti ve bu yükseklik hipoksikolayın ortadan kalktığı ilerleyen saatlerde düşme eğilimindeydi. lk saatler ile ilerleyensaatlerdeki EPO düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).Sonuç: Perinatal asfiksili hastaların, kontrol grubundaki bebeklere göre hipoksininşiddeti ile orantılı giderek artan EPO düzeyleri olduğu ve özellikle hipoksiye maruzkalınan saatlere yakın alınan değerlerin daha yüksek olduğu görüldü. Hipoksik streskarşısında yükselerek hücreleri korumaya çalışan eritropoietin, belkide nöron korumatedavileri için gelecekteki başarılı yaklaşımların anahtarı olacaktır.Anahtar Kelimeler : Perinatal asfiksi, hipoksi, eritropoietinVII

Abstract:
IN NEWBORN, THE RELAT ONSH P BETWEENHYPOX A AND ERYTROPOE T N AND TSMPORTANCEABSTRACTAim: Perinatal asphixia is an important problem that is commonly seen in newbornperiod. Especially, hypoxic ischaemic encepholopathy that is caused by hypoxicinjury can lead to death or some inabilities in whole life. There is no efficienttreatment against to central nervous system injuries. In the last years, Epo systemwas found by the studies that were done on the mechanism of brain cell impairmentafter the ischaemia. Further studies show the effects and importance of the Eposystem. In this study, our aim was to compare the severity of hypoxia and serumErytropoeitin level in the asfictic newborns and evaluate of importance thisrelationship in the manner of clinical use.Patients and methods:In this study, the examination was done on the patients whowere followed up by newborn units in the medical department of the ErciyesUniversity in the time period between November 2005-July 2006. Patients were 37weeks and above mature infants who were determined as having asficsy bylabrotary analysis and clinical tests. 28 asfictic patients and 10 healthy controlbabies were examined in this study and by the use of Sarnat and Sarnat?s hypoxicischaemic encepholopathy scale system, asfictic patients divided into 3 asficticgroups. The infants in the healthy control group were consist of babies that have noVIIIasfictic clinic outcome but treated by phototherapy becuse of indirecthyperbilirubinemy. The cases that can be confused with perinatal asficsy and thebabies who has a conditions changing their Epo levels were excluded from thisstudy. In the following up of patients, babies were evaluated neurologically in every12 hours and for the Epo level measurement blood samples were taken 5 times intotal. Hematokrit levels of babies also measured. In this study ELISA method wasused. Results are in mU / ml. The statistical results are shown as nonparametricmeans. Mann-Whitney U tests that shows the relationship 2 independent groupswas used to show relatiionship between EPO level and gender. Spearman?scorelation test was used for the relationship between Hemotokrit and EPOlevels.For the relationship between asficsy and EPO levels Kruskal Wallis OneWay test form the Sigmastat 3,1 program was used. For the multiple comparence ofthe result of this test, Dunn?s method and the analysing test of Friedman and Tukeytest was used.Result: 4 groups were formed in this study. One is from healthy control babies, 3groups were formed from the asfictic newborns according to Sarnat and Sarnat?shypoxic ischaemic encepholopathy scale system. In the comparance of the genderof infant with their EPO levels, no statistically important difference observedbetween females and males (p>0,05). In this study Hematokrit level changes byEPO levels or EPO level changes by Hematokrit level were not observed. It wasseen that there was no corelation between Hematokrit and EPO levels and therelationship between them was weak. EPO levels of asfictic patients were measuredhigher than the control group?s values. This difference was statistically significant(p<0,05). In the asfictic patient groups, from group 1 to group 3, EPO levelsincreased by severity of the hypoxia and this result was also statistically significant(p<.0,05) The EPO level values measured in the first hours after the hypoxia wassignificantly higher and this high values dicrease by hours. The values measuredjust after the hypoxia and later different from each other were statisticallysignificant (p<0,05). EPO that try to protect cells by increasing in the hypoxic strescan be the key of neuron protection treatment studies in the future.Key Words : Perinatal asphixia, hypoxia, erythropoietin.IX