Aile hekimlerinin sosyal medya kullanım özellikleri ve sosyal medyanın mesleki yaşamlarındaki yeri
Social media usage characteristics of family physicians and the place of social media in their professional lives
Yazar: YASEMİN KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. MEHTAP KARTAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Mesleki gelecek = Occupational aspirations ; Sosyal medya = Social media ; İş hayatı = Work life

Özet:
Amaç: Gelişen teknoloji ve artan ihtiyaçlar, sosyal ağlar gibi yeni iletişim araçlarının
gelişmesini sağlamıştır. Sosyal medya ortamı, kitleleri bir araya getirmesi ve etkileşimi
arttırması bakımından önem taşır. Günümüzde sosyal medya hem toplumun önemli bir sağlık
bilgi kaynağı hem de hekim-hasta iletişimi için artan sıklıkta kullanılan bir araç olmuştur. Bu
kullanımın boyutu, kullanımı etkileyen faktörler ve uygun kullanıma ilişkin rehberler sağlık
çalışanlarının da gündemine girmiştir. Bu çalışmanın amacı İzmir il merkezinde çalışan aile
hekimlerinin sosyal medya kullanım özelliklerini ve mesleki yaşamlarındaki yerini
belirlemektir.
Yöntem: Kesitsel analitik olarak planlanan çalışma İzmir il merkezinde Aralık 2018-
Ocak 2019 tarihleri arasında ASM'lerde çalışan 259 aile hekimiyle yapıldı. Aile hekimlerinin
sosyodemografik özellikleri, sosyal medya kullanım durumu, literatürden faydalanılarak
hazırlanan sosyal medya kullanımıyla ilişkili tutum ve davranışları içeren toplam 47 soruluk
anket uygulandı. Elde edilen bulgular, SPSS 22.0 programında ki-kare, t testi ile ANOVA
testleri kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 kabul edildi.
Bulgular: Katılan hekimlerin %51,7'si erkek ve yaş ortalamaları 49,5±7,68'di. Aile
hekimlerinin %94,2'si sosyal medya kullanırken, %83,8'i sosyal medyayı her gün
kullandığını belirtti. Aile hekimlerinin en sık kullandığı sosyal medya platformları Whatsapp
(%81,1), Facebook (%73,7), Youtube (%57,9)'du. Mesleki amaçlı en sık kullanılan sosyal
medya platformları Whatsapp (%64,1), Facebook (%49,4), Youtube (%39,8) idi. Aile
hekimlerinin %53,7'si sosyal medyada geçirdiği zamanın %25'inden azını mesleki amaçlı
kullanıyordu.
Sosyal medya kullanan katılımcıların tutum puanları (52,78±8,03) kullanmayanlara
(34,86±8,33) göre anlamlı yüksekti (p<0,001). Sosyal medyada günde ortalama 1 saatten az
zaman geçirenler (tutum puanı=51,37±7,71; davranış puanı=45,42±11,67), 5 saatten fazla
geçirenlere (tutum puanı=58,60±8,77; davranış puanı=51,70±11,35) göre anlamlı (p=0,004;
p=0,003) düşük tutum ve davranış puanı aldılar. Sosyal medyada mesleki amaçla geçirilen
zamanın payı arttıkça davranış puanlarında da (<%25=45,70±9,84; >%75=55,67±15,26)
anlamlı (p<%0,001) artış belirlendi. Hekimlerin çoğunluğu sosyal medyayı mesleki amaçla
kullanımda hastalarımın mahremiyetinden endişe ederim önermesine 'her zaman' (n=86,
%=33,2) yanıtını verirken, hastalarıma sosyal platformlar üzerinden randevular veririm
(n=150,%61,5), önermesine ise 'hiçbir zaman' yanıtını verdi.
Sonuç: Aile hekimlerinin sosyal medya kullanım oranları yüksek olmakla beraber
mesleki amaçlı kullanım oranları düşüktür. Sosyal medyanın aile hekimleri tarafından mesleki
amaçlı kullanımına yönelik uygun platformlar, uyulması önerilen kurallar ve bireysel politika
seçenekleri konusunda bilgilendirilmeleri hem etkin, uygun kullanımı sağlayacak, hem de
endişelerin önüne geçebilecektir.
Anahtar kelimeler: sosyal medya, aile hekimi, sosyal medyanın mesleki amaçlı
kullanımı

Abstract:
Aim: Developing technology and increasing needs enabled the development of new
communication tools such as social networks. The social media environment is important in
terms of bringing the masses together and increasing the interaction. Today, social media has
become an important source of health information of the society and an increasingly used tool
for physician-patient communication.The size of this use, the factors affecting its use, and
guidelines on proper use have also been brought into the agenda of healthcare professionals.
The aim of this study is to determine the social media usage characteristics and the place of
professional physicians working in İzmir city center.
Methods:The study, which was planned as a cross-sectional analytical study, was
carried out with 259 family physicians working in family health centers between December
2018 and January 2019 in İzmir city center. A 47-question questionnaire including
sociodemographic characteristics of family physicians, social media use status, and attitudes
and behaviors related to social media use prepared using the literature was applied. The
findings were evaluated in SPSS 22.0 program using chi-square, t test and ANOVA tests and
p <0.05 was accepted for statistical significance.
Results: Of the attending physicians 51.7% were male and mean age was 49.5±7.68.
Among them 94.2% used social media, while 83.8% stated that they use social media every
day. Social media platforms that family physicians use most frequently were Whatsapp
(81.1%), Facebook (73.7%), Youtube (57.9%). The most frequently used social media
platforms for professional purposes were Whatsapp (%64.1), Facebook (49.4%), Youtube
(39.8%) and %53.7 used less than 25% of their time on social media for professional
purposes. Attitude scores of participants using social media (52.78±8.03) were significantly
higher than those who did not use (34.86±8.33) (p <0.001). Those who spend less than 1 hour
a day on social media (attitude score=51.37±7.71; behavior score=45.42±11.67), those who
spend more than 5 hours (attitude score=58.60±8.77; behavior score=51.70±11.35), they
scored significantly lower (p=0.004; p=0.003) attitude and behavior score. As the share of
time spent for professional purposes on social media increased, a significant (p<0.001%)
increase in behavioral scores (<25% = 45.70 ± 9.84;> 75% = 55.67 ± 15.26) was determined.
While the majority of physicians respond 'Always' (n=86, 33.2%) to the proposition that 'I am
concerned about the privacy of my patients in the use of social media for professional
purposes', 'I make appointments to my patients through social platforms' (n=150; 61.5%),
'Never 'answered.
Conclusions: Social media usage rates of family physicians are high, but their use for
professional purposes is low. Family physicians should be informed about appropriate
platforms for professional use of social media by family physicians, recommended rules to be
followed and individual policy options.This will both ensure effective and appropriate use and
prevent worries.
Keywords: social media, family physicians, social media using for proffesional purposes