Hidroksiapatitin özelliklerine sodyum fosfat esaslı ilavelerin etkisi
Eeffects of sodium phosphate based additives on the properties of hydroxyapatite
Yazar: ŞENOL AVCI
Danışman: DOÇ. DR. RECEP ARTIR ; PROF. DR. SAKİN ZEYTİN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Teknolojik gelişmelere paralel olarak dünyada malzeme biliminin en önemli uygulamalarından biri de biyomalzeme alanı olmuştur. Biyomalzeme terimi insan vücudunda kullanılabilen malzemelerin genel adıdır.Son yirmi yılda biyomalzemeye olan ilgi artmıştır. Biyomalzemeler insan vücudunun zarar görmüş kısımlarının eksiklerinin giderilmesinde kullanılan malzemeler olarak tanımlanabilir. Biyomalzemeler metaller, seramikler, cam ve cam seramiklerden yapılabilir. İnsan vücudunda kullanmak üzere yapılan seramiklere biyoseramik adı verilir.Bilinen çok sayıdaki seramiğe karşılık insan vücudu ile uyumlu seramiklerin sayısı sınırlıdır. Bunlardan en önemlisi hidroksiapatittir [(HAp), Ca10(PO4)6(OH)2]. Bir kalsiyum fosfat olan hidroksiapatit, kemiğin mineral yapısını oluşturan esas bileşen olduğundan, tıp alanında implant veya kaplama olarak yaygın kullanım alanı bulmuştur. Hidroksiapatit implant olarak yetersiz mekanik özellikleri nedeniyle genellikle yüke maruz kalmayan alanlarda kullanılır.Biyomalzeme alanında büyük öneme sahip hidroksiapatitin sinterlenebilirliğinin ve özelliklerinin geliştirilmesi ve karakterizasyonu bu çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır.Bu çalışmada, sodyum fosfat esaslı ilavelerin (Na4P2O7, (NaPO3)n, [(NaPO3)n+Na5P3O10], ve Na5P3O10) % 5 oranında Hap'e katılarak HAp'nin 1000, 1100, 1200 °C'de sıcaklıklarda 2, 3 ve 4 saatlik sürelerde sinterlenebilirliğe etkileri incelenmiştir. Numunelerde boyut, yoğunluk, porozite, hacim değişimleri, XRD analizi, SEM ve EDS analizleri, sertlik ölçümü ve eğme mukavemeti testleri yapılmıştır.Yapılan çalışmalar sonucunda tüm ilavelerin sıvı faz sinterlemesi sağladığı ve ilavesiz bileşime göre; ilavelerin fiziksel özellikleri ve mikroyapıyı geliştirdiği tespit edilmiştir. Sinterleme sıcaklığı ve süresindeki artışa paralel olarak hacim, ağırlık ve porozite azalmasına karşılık kitlesel yoğunlukta ve sertlik ve eğme mukavemetinde artış olduğu bulunmuştur. Sinterlemede yoğunluk artışı için 1000 °C nin yeterli olmadığı ve en iyi sinterlemenin ve özelliklerin 1200 °C de 4 saatte ve Na4P2O7 ilavesiyle elde edildiği görülmüştür.

Abstract:
Paralel to the technological developments in the World one of the important application area of material science would be biomaterials field. Biomaterials could be generally defined as materials which may be used in human body.Of the large number of ceramics known, only a few are suitably biocompatible with the body. One of the important of them is hydroxyapatite [(HAp), Ca10(PO4)6(OH)2]. Since hydroxyapatite is a calcium phosphate which most resembles the primary inorganic component of bone, is widely used in medical applications as implant or as coating on prostheses. Applications for synthetic HAp are restricted to areas free of dynamic load bearing, as synthetic HAp is known for its weakness and brittleness.This study is based on a work for sinterability, improvement of properties and characterisation of hydroxyapatite which is an important biomaterial.In this study, in order to enhance of sinterability of HAp, some sintering additives (Na4P2O7, [(NaPO3)n+Na5P3O10], (NaPO3)n, Na5P3O10) were added into pure HAp as 5 wt %. Samples were then sintered at 1000, 1100 and 1200 oC for 2, 3 and 4 hours to investigate the sinterability effect of additives. Characterisation of sintered samples was included volumetric shrinkage, weight and dimensional changes, bulk density, apparent porosity, hardness, flexural strength, XRD, SEM and EDS analysis.Consequently, it was concluded that all additives promoted liquid phase sintering of HAp and enhanced its sinterability and physical properties and microstructure were improved comparing with the no addition sample. Parallel to the increase in sintering temperature and sintering time volume shrinkage, weight lost and porosity were all decreased meanwhile bulk density, hardness and flexural strength values were increased. Sintering samples at 1000 °C was found to be insufficient for sintering but among all samples Na4P2O7 added samples and sintering at 1200 °C for 4 hour were found to be the most efficient additive and conditions respectively among all additives studied in terms of sintering and properties.