hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
3-boyutlu lorentz uzayında tımelıke asal normalli spacelıke salkowskı eğrisi üzerine
On the spacelike salkowski curve with timelike principal normal in 3-dimensional lorentzian space
Yazar: BİRKAN AKSAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYYE GÜR MAZLUM
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasının Giriş bölümünde, çalışmanın amacına, teknolojideki yerine, uygulama alanlarına ve bu alanda yapılmış diğer çalışmalara yer verilmiştir. Genel Bilgiler bölümünde, Bulgular bölümünde kullanılacak olan temel kavramlardan detaylıca bahsedilmiştir. Materyal ve Yöntem bölümünde, çalışmanın ana konusu olan, 3-boyutlu Lorentz uzayında timelike asal normalli spacelike Salkowski eğrisi hakkında bilgi verilmiştir. Bulgular bölümü ise çalışmanın orijinal kısmını oluşturmaktadır. Bu bölümde öncelikle Lorentz uzayındaki timelike asal normalli spacelike Salkowski eğrisinin yay uzunluğu ve Darboux vektörü hesaplanmıştır. Daha sonra bu eğrinin küresel gösterge eğrilerinin Frenet çatıları, eğrilikleri, Frenet türev formülleri, Darboux vektörleri, yay uzunlukları,  ,   (hiperbolik birim küre) ve   (Lorentzian birim küre) ye göre geodezik eğrilikleri hesaplanmıştır. Ayrıca bu küresel gösterge eğrilerinin bu küreler üzerindeki grafikleri çizilmiştir. Sonuç ve Öneriler bölümünde ise bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ve yapılabilecek olan yeni çalışmalar hakkında öneriler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Frenet çatısı, Geodezik Eğrilik, Salkowski eğrisi, Küresel gösterge eğrileri.

Abstract:
In the Introduction part of this thesis, the purpose of the study, its place in technology, application areas and other studies in this field are given. In the Preliminaries section, the basic concepts that will be used in the Findings section are mentioned in detail. In the Materials and Methods section, the information about the timelike prime normal spacelike Salkowski curve in 3-dimensional Lorentz space, which is the main subject of the study is given. The Findings section is the original part of the study. In this section, firstly, the arc length and Darboux vector of the timelike principal normal spacelike Salkowski curve in Lorentzian 3-space are calculated. Then, the Frenet frames, the curvatures, the Frenet derivative formulas, the Darboux vectors, the arc lengths and the geodesic curvatures according to  ,   (hyperbolic unit sphere) and   (Lorentzian unit sphere) of the spherical indicatrix curves of this curve are calculated. In addition, the graphs of these spherical indicatrix curves on these spheres are drawn. In the Conclusion and Suggestions section, the results obtained from this study and the suggestions about new studies that can be done are given.
Keywords: Frenet frames, Geodesic curvature, Salkowski curve, Spherical indicatrix curves.
Sezgisel Bulanık TOPSIS yöntemiyle finansal performans analizi: bankacılık sektöründe bir uygulama
Financial performance analysis with the Intuinistionic Fuzzy TOPSIS method: An aplication in banking industry
Yazar: VAHİDE YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT ERDOĞAN
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Finansal sistemin en önemli unsuru olan bankalar ülke ekonomileri için hayati öneme sahip kurumlardır. Bankaların göstereceği performans ülke ekonomilerinin göstereceği performansın belirleyicisi konumundadır. Bu nedenle bankacılık sektörünün performansını sürekli analiz etmesi ve bu analizler ışığında zayıf ve güçlü yönlerini belirleyerek bu doğrultuda performansında sürekli iyileştirmeler yapması gerekmektedir.
Bu çalışmayla, Türkiye'de faaliyet gösteren yerli ve yabancı bankaların finansal performanslarının analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, bankaların finansal performansını analiz etmek için Sezgisel Bulanık TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada bankaların 2019-2022 yılları arasında 4 yıllık süredeki performansını belirlemek için bilançolardan elde dilen 14 finansal oran kriter olarak kullanılmıştır. Kriter ağırlıkları entropi yöntemiyle belirlenmiş olup her yıl için ayrı ayrı performans sıralaması yapılmıştır.
Çalışmanın sonucunda, yapılan değerlendirmede genel itibariyle en iyi performans gösteren banka ING Bank olurken, en kötü performans gösteren banka ise Halkbank olmuştur.

Abstract:
Banks, which are the most important component of the financial system, are institutions of vital importance for national economies. The performance of banks is the determinants of performance of country economies. Therefore, the banking sector needs to continuously analyze its performance and make continuous improvements based on identifying its weaknesses and strengths through these analyses.
This study aims to analyze the financial performance of domestic and foreign banks operating in Turkey. To analyze the financial performance of banks, the Intuitive Fuzzy TOPSIS method has been used. In this study, 14 financial ratio criteria obtained from balance sheets have been used to determine the performance of banks over a 4-year period from 2019 to 2022.  
The criteria weights were determined by the entropy method and performance rankings were made separately for each year.
As a result of the study, the best performing bank in general was ING Bank, while Halkbank showed the worst performance.
Newtonyen olmayan sumudu dönüşümü ve bazı uygulamaları
Non-Newtonian sumudu transform and some applications
Yazar: NAGİHAN DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAN GÜNGÖR
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Matematik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın amacı klasik kalkülüste tanımlanan Sumudu dönüşümünü Newtonyen olmayan kalkülüse genişletmek ve bu Newtonyen olmayan Sumudu dönüşümü yardımıyla uygulamalı matematikte bazı problemlere alternatif bir çözüm yöntemi kazandırmaktır.
  Beş bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde; Sumudu dönüşümü ve Newtonyen olmayan kalkülüs ile ilgili şimdiye kadar gerçekleştirilen çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; Newtonyen olmayan kalkülüs tanıtılarak, ihtiyaç duyulacak temel tanım ve teoremler verilmiştir. 
Tez çalışmasını oluşturan bulgulara üçüncü ve dördüncü bölümde yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Newtonyen olmayan kalkülüse göre Sumudu dönüşümü tanımlanarak klasik Sumudu dönüşümü tanımı genelleştirilmiş, tanımlanan Newtonyen olmayan Sumudu dönüşümünün varlığı için gerekli koşullar incelenmiş ve bazı temel özellikleri ispatlanmıştır. Dördüncü bölümde ise elde edilen bu özelliklerden yararlanılarak Newtonyen olmayan diferansiyel denklemler ve Newtonyen olmayan diferansiyel denklem sistemleri ile ilgili uygulamalar yapılmıştır.
Son olarak beşinci bölümde bu tezde elde edilen bulgular ifade edilip değerlendirilmiş ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of this paper is to extend the Sumudu transformation defined in classical calculus to non-Newtonian calculus and to provide an alternative solution method to some problems in applied mathematics with the help of this non-Newtonian Sumudu transformation.
In the first part of this study, which consists of five chapters, information is given about the studies on Sumudu transformation and non-Newtonian calculus so far. In the second part, non-Newtonian calculus is introduced and basic definitions and theorems are given.
The findings of the thesis are presented in the third and fourth chapters. In the third section, the classical definition of the Sumudu transform in generalized by defining the Sumudu transform according to non-Newtonian calculus, the necessary conditions for the existence of the defined non-Newtonian Sumudu transform are examined and some basic properties are proved. In the fourth section, these properties are utilized in the applications of non-Newtonian differential equations and systems of non-Newtonian differential equations. 
Finally, in the fifth chapter, the findings obtained in this thesis are expressed and evaluated and recommendations are given.
Bayramzade Abdullah Edib'in Din Yolunda adlı eserinde hükümlerin hikmeti
The Wisdoms of the Rulings in Bayramzade Abdullah Edib's Work Named Din Yolunda
Yazar: BURAK BALCI
Danışman: DOÇ. DR. FETULLAH YILMAZ
Gümüşhane Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahkam = Provisions ; Hikmet = Wisdom ; Müdafaa = Defence

Özet:
Din Yolunda adlı eser 1908 yılında Bulgaristan'ın Varna şehrinde Hristiyan olduğu anlaşılan bir müellif tarafından kaleme alınan ve Muhammed ile Mesih Arasında Hadsiz Farklar başlığıyla neşredilen, İslamiyet aleyhine önü sürülen birtakım eleştirilerin yer aldığı esere reddiye olarak Abdullah Edib tarafından kaleme alınmıştır. A. Edib eserinde öne sürülen eleştirilerin tutarsızlıktan ibaret olduğunu ortaya koyarak İslam dinini müdafaaya çalışmıştır.
Bu çalışma da Din yolunda adlı eser esas alınarak hazırlanmıştır. Çalışma bir giriş ve iki bölümden oluşturulmuştur. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı ve genel özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde A. Edib'in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş, Din Yolunda adlı eserin fıkıh tarihindeki yeri, eserde ortaya konulan ve fıkha konu olan cihad, nikah, yalanın haram olması ile hükümlerin zamana yayılması konuları tetkik edilmiş, A.Edib'in bu konularda ortaya koyduğu şer'i ahkamın hikmetleri ele alınmış, hükümlerin hikmetleri tetkik edilmiştir. Bununla birlikte bahsedilen konularda Rahmetullah Hindî'nin İzhâru'l-Hak adlı eserinde ortaya koyduğu görüşlere de kısaca yer verilmiş ve iki eser mukayese edilmiştir. İkinci ve son bölümde ise Osmanlıca matbu olan eserin latinizesine yer verilmiştir.

Abstract:
The work Din Yolunda was written by A. Edib in 1908 in Varna, Bulgaria, as a refutation of the work called Endless Differences Between Muhammad and the Messiah, which was written by an author who was understood to be a Christian. A. Edib tried to show that the work, which contained some criticisms of Islam, was made up of inconsistencies and tried to defence the religion of Islam.
This study was prepared on the basis of the work called Din Yolunda. The study consists of an introduction and two parts. In the introduction, information is given about the subject, purpose and general characteristics of the study. In the first chapter, information about the life and works of A. Edib is given, the place of the work titled Din Yolunda history of fiqh, the subjects of jihad, marriage, the prohibition of lying and the spread of the provisions over time, which are the subject of fiqh and revealed in the work, are examined. The wisdom of the shar rules he put forward on the issues were discussed and the wisdoms of the rules were examined. In addition to this, the views of Rahmetullah Hindi in his work titled Izhâru'l-Hak are also briefly mentioned and the two works are compared. In the second and last part, the latinized version of the work, which is printed in Ottoman Turkish, is given.
Türkiye'nin inanç diplomasisi bağlamında Bosna Hersek'te yürüttüğü kamu diplomasisi faaliyetleri
Public diplomacy activities carried out by Turkey in Bosnia and Herzegovina within the context of faith diplomacy
Yazar: HAYRETTİN KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. KADİR SANCAK
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Diyanet İşleri Başkanlığı = Presidency of Religious Affairs ; Kamu diplomasisi = Public diplomacy

Özet:
Yumuşak güç uygulamalarının geçmişi çok eski olmakla beraber kavram Soğuk Savaş'ın bitiminden itibaren Joseph Nye tarafından literatüre kazandırılmış ve özellikle 11 Eylül saldırılarından sonra daha çok konuşulur hale gelmiştir. Yumuşak güçle bağlantılı bir kavram olan kamu diplomasisi, devletlerin yumuşak gücünü oluşturan kültür gibi kaynakların başka ülkelerde etkisini artırmaya çalıştığı faaliyetler olarak ifade edilmektedir. Kamu diplomasisinin bir alt dalını oluşturan kültür diplomasisi ise dil, din ve eğitim gibi birçok alanda gösterilen faaliyetlere karşılık gelmektedir. Bu bağlamda kültürün bileşenlerinden biri olan din üzerinden gerçekleştirilen inanç diplomasisi de kültürel diplomasinin unsurlarından birini oluşturmaktadır. Günümüzde devletlerin önemle üzerinde durduğu inanç diplomasisi alanında birçok faaliyet yürütülmektedir.  Bunlardan biri de Türkiye'nin resmi olarak inanç diplomasisi alanında faaliyet gösteren Diyanet İşleri Başkanlığı ve ona bağlı Türkiye Diyanet Vakfı'dır. Türkiye, Soğuk Savaş'ın bitmesiyle beraber bağımsızlığını kazanan Balkan ülkelerindeki bağını koparmamak amacıyla inanç diplomasisi faaliyetlerinde etkili olmaya çalışmaktadır. Özellikle Bosna Hersek olmak üzere Türkiye bölgede etkili bir yumuşak güç politikası uygulamaktadır.

Abstract:
Although the historical background of soft power is very old, the concept has been brought to the literature by Joseph Nye since the end of the Cold War and has become more talked about after the September 11 attacks in the USA. Public diplomacy is the activities in which the resources such as culture, which constitute the soft power of the states, try to increase their influence in other countries. Cultural diplomacy, which is a sub-branch of public diplomacy, operates in many fields such as language and education. Today, studies are also being carried out in the field of religious/belief diplomacy, which states emphasize. One of them is the Presidency of Religious Affairs, which operates offices in the field of faith diplomacy in Turkey, and the Turkish Religious Foundation, which is affiliated with it. Turkey is trying to be effective in faith diplomacy activities in order not to break its ties with the Balkan countries that gained independence at the end of the Cold War. Turkey implements an effective soft power policy in the region, especially in Bosnia and Herzegovina.
Kemal Sayar'ın eserlerinde gelenek ve modernizm
Tradition and modernism in Kemal Sayar's works
Yazar: HÜLYA ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYYILDIZ
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Fikir gelenekleri = Tradition of thoughts ; Geçmodernizm = Late modernizm ; Türk şiiri = Turkish poem

Özet:
Kemal Sayar'ın edebi yönünü ortaya çıkarmak ve edebi eserlerinin gelenek ve modernizm ile ilişkisini belirlemek amacıyla kaleme alınan; betimsel nitelikte genel tarama modeli kullanılan bu tez çalışması toplamda altı bölümden oluşmaktadır. 
Giriş bölümünde gelenek, modernizm kavramlarına kısaca değinilmiş Kemal Sayar'ın edebi kişiliği hakkında genel bir çerçeve çizilmiştir. 
 İkinci bölümde araştırmanın problem durumu, araştırmanın amacı, önemi, varsayımlar, sınırlılıklar belirtilmiştir. Üçüncü bölümde kavramsal çerçeve ele alınmış; Kemal Sayar'ın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde ise araştırmanın modeli, evreni, verilerin toplanması ve analizi hakkında bilgi verilmiştir. Beşinci bölümde ise Kemal Sayar'ın edebi eserlerinde gelenek ve modernizme dair unsurlar yorumlanıp ortaya konulduktan sonra altıncı bolümde tespit edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. 
Kemal Sayar ile ilgili yapılan ilk tez çalışması olması nedeniyle alanda bir boşluğu dolduran çalışmada Sayar'ın edebi eserleri ilk kez incelenerek nitelikleri belirlenmiştir. İncelenen eserlerde modernizm ve gelenek arasındaki çatışmanın insan ve toplum üzerine etkilerinin eleştirel bir yaklaşımla ele alındığı tespit edilmiştir

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the concepts of tradition and modernism in Kemal Sayar's poems and stories.
In the first part of the research, the purpose, importance, assumptions and limitations of the research and the method used in the research are revealed. In the third chapter, the conceptual framework has been discussed, the definitions of tradition and modernism have been made, and the meaning and importance of both concepts in terms of human-society and literature has been stated.
In the fourth chapter, Kemal Sayar's life, his literary personality, his views on art and literature and his works are emphasized.
In the fifth and sixth chapters of the research, in which the descriptive general scanning model was used, 3 poems and one story book were scanned within the framework of the concepts of tradition and modernism, and findings and comments about these two concepts were revealed.
Since it is the first thesis study on Kemal Sayar, his literary works were examined for the first time and their qualifications were determined in the study, which filled a gap in the field. In the analyzed works, it has been determined that the effects of the conflict between modernism and tradition on people and society are handled with a critical approach.
Bigeometrik analizde laplace integral dönüşümü ve uygulamaları
Laplace integral transform and it's applications in bigeometric calculus
Yazar: SİNEM KAYMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUMAN YALÇIN
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında, klasik analizin integral dönüşüm metotlarından biri olan Laplace integral dönüşümünün temel tanım ve teoremlerinden yararlanılarak, Newtonyen olmayan analizlerden biri olan bigeometrik analizde	Laplace integral dönüşümünden bahsedilmiştir. Öncelikli olarak Newtonyen olmayan analizlerin temelini oluşturan üstel aritmetik verilmiştir. Klasik analizde olduğu gibi bigeometrik analizde de limit, süreklilik, türev ve integral kavramlarının tanımları verilmiştir. Ardından, bigeometrik analizde bigeometrik Laplace integral dönüşümünün tanımı yapılmıştır. Sonra, bigeometrik Laplace integral dönüşümünün bazı temel kavramları ve teoremleri verilmiştir. Bunun için bigeometrik analizde yer alan bigeometrik türev, bigeometrik belirsiz integralin ve bigeometrik belirli integralin tanımları ve bunların özellikleri kullanılmıştır. Ayrıca, bigeometrik Laplace integral dönüşümünün özellikleri incelenmiş ve bigeometrik Laplace integral dönüşümü yardımıyla bazı bigeometrik lineer diferansiyel denklemlerin çözümleri araştırılmıştır. Yapılan bu çalışmalar örneklerle desteklenmiştir.

Abstract:
In this thesis, the Laplace integral transform in bigeometric analysis, which is one of the non-Newtonian analysis, is introduced by making use of the basic definitions and theorems of the Laplace integral transform, which is one of the integral transform methods of classical analysis. First of all, exponential arithmetic, which forms the basis of non-Newtonian analysis, is given. As in classical analysis, definitions of the concepts of limit, continuity, derivative and integral are given in bigeometric analysis. Afterwards, the definition of bigeometric Laplace integral transform in bigeometric analysis is made. Then, some basic concepts and theorems of the bigeometric Laplace integral transform are given. For this purpose, the definitions of bigeometric derivative, bigeometric indefinite integral and bigeometric definite integral in bigeometric analysis and the properties of these are used. In addition, the properties of the bigeometric Laplace integral transform are examined and the solutions of some bigeometric linear differential equations are investigated with the help of the bigeometric Laplace integral transform. These studies are supported by examples.
Parabolik denklemler için integral tipi lokal olmayan problemler
Integral type nonlocal problems for parabolic equations
Yazar: RUKİYE AÇIKEL
Danışman: PROF. DR. CHARYYAR ASHYRALYYEV
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada, parabolik diferansiyel denklemler için ikinci tip sınır değer ve
integral koşulları ile lokal problem ele alındı.

Parabolik denklemler için integral tipi lokal olmayan problemlerin çözümü önce
Fourier seri yöntemi, sonra Fourier integral dönüşümü yöntemi ve en son Laplace
integral dönüşüm yöntemi ile ele alındı.

Ayrıca, Neumann şartları ile verilen çok boyutlu parabolik kısmi diferansiyel
denklem için birinci mertebeden sonlu fark şemaları araştırıldı

Abstract:
In this study will be discussed, the local problems with the second type of
boundary value and integral conditions for parabolic differential equations will be
discussed.

Finding the solution of integral type non-local problems for parabolic equations
will be discussed first with the Fourier series method, then with the Fourier integral
transform method, and finally with the Laplace integral transform method.

In addition, first order finite difference schemes for the multidimensional
parabolic partial differential equation given by Neumann conditions will be
investigated.
Sezgisel bulanık normlu uzaylarda yaklaşık sabit nokta özelliği
Approximate fixed point property in intuitionistic fuzzy normed spaces
Yazar: GİZEM GÜZEL TAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE CONA
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde tez çalışmasına temel teşkil eden konunun daha iyi anlaşılması için genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde tez çalışmasında kullanılacak fonksiyonel analizin temel kavramları, daralma dönüşümleri ile sabit nokta teorisi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise bulanık küme ve temel özellikleri, sezgisel bulanık metrik uzay ve sezgisel bulanık normlu uzay yapıları literatürdeki gelişimlerine göre incelendi. Dördüncü bölümde sezgisel bulanık daralma dönüşümleri ve bu daralma dönüşümleri için yaklaşık sabit nokta özelliği üzerine yapılan çalışmalar irdelendi. Tezin son kısmında ise yeni sezgisel bulanık daralma dönüşümleri tanımlanarak bu dönüşümler için yaklaşık sabit nokta teoremleri ispatlandı.

Abstract:
This thesis consists of four parts. In the first chapter, general information is given for a better understanding of the subject that forms the basis of the thesis study. In the second part, the basic concepts of functional analysis, contraction mappings and fixed point theory, which will be used in the thesis, are emphasized. In the third chapter, fuzzy sets and their basic properties, intuitionistic fuzzy metric space and intuitionistic fuzzy normed space structures are examined according to their developments in the literature. In the fourth chapter, studies on intuitionistic fuzzy contraction mappings and the approximate fixed point property for these contraction mappings are discussed. In the last part of the thesis, new intuitionistic fuzzy contraction mappings are defined and approximate fixed point theorems for these mappings are proved.