Yetişkinlerde alkol ve madde kullanımına; çocukluk çağı olumsuz yaşantı deneyimi, psikolojik sağlamlık ve algılanan sosyal destek etkisi
The effects of adverse childhood experiences, psychological resilience, and perceived social support on alcohol and substance use in adults
Yazar: DİLARA BEŞKARDEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU YÜCE AKALIN
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada yetişkinlerde alkol ve madde kullanımına; çocukluk çağı olumsuz yaşantı deneyimi, psikolojik sağlamlık ve algılanan sosyal destek etkisine bakılmıştır. Çalışmaya, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşayan 205 yetişkin katılımcı katılmıştır. Google Forms aracılığı ile toplanan veriler Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Bilgi Formu, Bağımlılık Profil İndeksi Risk Tarama Formu, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği, Psikolojik Sağlamlığı Değerlendirme Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği olmak üzere altı bölümden oluşan bir anket formu kullanılarak elde edilmiştir. Nicel araştırma yöntemi, verilerin değerlendirilmesinde kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda katılımcıların alkol kullanımında, değişkenlerin etkisini belirlemek amacı ile yapılan çoklu regresyon analiz sonucunda; çocukluk çağı olumsuz yaşantı deneyimi ve algılanan sosyal destek değişkeninin alkol kullanımında etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Alt boyutların etkisinin bakıldığı hiyerarşik regresyon analizi sonucunda, çok boyutlu algılanan sosyal destek değişkeninin arkadaş alt boyutunun, alkol kullanımı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcıların madde kullanımı incelendiğinde; değişkenlerin etkisine bakma amacı ile yapılan çoklu regresyon analizinde: çocukluk çağı olumsuz yaşantıların ve psikolojik sağlamlığın anlamlı bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Alt boyutların incelendiği hiyerarşik regresyon analizi sonucunda psikolojik sağlamlığı değerlendirme ölçeğinin özyeterlilik alt boyutunun anlamlı bir etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcıların alkol ve madde kullanımı üzerinde demografik veriler incelendiğinde cinsiyet, medeni durum ve çalışma durumunda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar elde edilmiştir.

Abstract:
This study examines the effects of childhood adverse experiences, psychological resilience, and perceived social support on alcohol and substance use in adults. The study included 205 adult participants living in different regions of Turkey. The data collected through Google Forms was obtained using a questionnaire consisting of six sections: Informed Consent Form, Demographic Information Form, Addiction Profile Index Risk Screening Form, Adverse Childhood Experiences Scale, Psychological Resilience Assessment Scale, and Multidimensional Perceived Social Support Scale. The data were obtained using a questionnaire consisting of six sections: Informed Consent Form, Demographic Information Form, Addiction Profile Index Risk Screening Form, Adverse Childhood Experiences Scale, Psychological Resilience Assessment Scale, and Multidimensional Perceived Social Support Scale. Quantitative research method was employed for data analysis. Through multiple regression analysis aimed at understanding the influence of various factors on participants' alcohol use, findings revealed that adverse childhood experiences and perceived social support variables singnificantly impacted on alcohol use. In the hierarchical regression analysis examining the effects of sub-dimensions, it was observed that the friend sub-dimension of multidimensional perceived social support had a significant effect on alcohol use. When examining the substance use of participants, in the multiple regression analysis conducted to investigate the effects of variables, it was observed that adverse childhood experiences and psychological resilience had a significant effect. In the hierarchical regression analysis examining the sub-dimensions, it was observed that the self-efficacy sub-dimension of the Psychological Resilience Assessment Scale had a significant effect. When examining participants' alcohol and substance use based on demographic data, significant differences were obtained in gender, marital status, and employment status.