Calgary aile müdahale modeline temellendirilmiş motivasyonel görüşmenin serebral palsisi olan çocukların ebeveynlerinde bakım yükü öz yeterlik ve stresle başa çıkmaya etkisi
The effect of motivational interviewing based on the calgary family intervention model on care burden, self-efficiency and coping with stress in parents of children with cerebral palsy
Yazar: GÜLÇİN AŞUT
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KARDAŞ ÖZDEMİR
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Calgary Aile Müdahale Modeline temellendirilmiş motivasyonel görüşmenin serebral palsisi olan çocukların ebeveynlerinde bakım yükü öz yeterlik ve stresle başa çıkmaya etkisini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırma randomize kontrollü deneysel türde gerçekleştirildi. Araştırma Iğdır‟da özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde Aralık 2022- Haziran 2024 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini bu merkezlere eğitim ve terapi almak amacıyla gelen, serebral palsisi olan çocukların ebeveynleri oluşturdu. Araştırmanın örneklemine 30 motivasyonel görüşme ve 30 kontrol grubu olmak üzere toplam 60 ebeveyn alındı. Araştırmada motivasyonel görüşme grubuna haftada bir kez 6 oturumluk Calgary Aile Müdahale Modeline temellendirilmiş motivasyonel görüşme programı uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. Araştırmada veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Bakım Verme Yükü Ölçeği (BVYÖ), Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği (EÖYÖ) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) ile toplandı. Araştırmanın verileri SPSS 23 programı ile analiz edildi. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metodlar, ki-kare, iki grup karşılaştırılması için bağımsız örneklem t testi, tekrarlı ölçümlerde ise ANOVA kullanıldı. Araştırmada motivasyonel görüşme grubundaki ebeveynlerin BVYÖ‟nin puan ortalamasının anlamlı bir şekilde azaldığı, EÖYÖ‟nin puan ortalamasının anlamlı bir şekilde arttığı belirlendi (p<0,05). SBÇTÖ‟nin "Kendine Güvenli Yaklaşım, İyimser Yaklaşım, Sosyal Destek Arama" alt boyut puan ortalamalarının anlamlı bir şekilde arttığı ve "Çaresiz/Kendini Suçlayıcı Yaklaşım, Boyun Eğici Yaklaşım" alt boyut puan ortalamalarının ise anlamlı bir şekilde azaldığı belirlendi (p<0,05). Bu etkinin 1 ay sonra yapılan takipte de devam ettiği saptandı. Sonuç olarak, serebral palsisi çocuğu olan ebeveynlerde Calgary Aile Müdahale Modeline temellendirilmiş motivasyonel görüşmenin etkili bir yöntem olduğu tespit edildi. 
Anahtar Sözcükler: Bakım yükü, ebeveyn öz yeterlik, motivasyonel görüşme, serebral palsi, stresle başa çıkma.

Abstract:
This research was conducted in a randomized controlled experimental manner to determine the effect of motivational interviewing based on the Calgary Family Intervention Model on coping with care burden, self-efficacy and stress in parents of children with cerebral palsy. The research was conducted in special education and rehabilitation centers in Iğdır between December 2022 and June 2024. The population of the research consisted of parents of children with cerebral palsy who came to these centers to receive education and therapy. A total of 60 parents, including 30 motivational interviews and 30 control groups, were included in the sample of the study. In the study, a 6-session motivational interview program based on the Calgary Family Intervention Model was applied to the motivational interview group once a week, while no intervention was applied to the control group. In the study, data were collected with the Introductory Information Form, Caregiving Burden Scale (CAWS), Parental Self-Efficacy Scale (EDSS) and Stress Coping Styles Scale (SBCTS). The data of the study were analyzed with SPSS 23 program. Descriptive statistical methods, chi-square, independent sample t test for comparison of two groups, and ANOVA for repeated measurements were used to evaluate the data. In the study, it was determined that the average score of the parents in the motivational interview group on the BVYS decreased significantly and the average score on the EÖYS increased significantly (p<0.05). It was determined that the "Self-Confident Approach, Optimistic Approach, Seeking Social Support" subscale mean scores of the SBCTS increased significantly, and the "Helpless/Self-Blame Approach, Submissive Approach" subscale mean scores decreased significantly (p<0, 05). It was found that this effect continued in the follow-up 1 month later. As a result, motivational interviewing based on the Calgary Family Intervention Model was found to be an effective method for parents of children with cerebral palsy. 
Key Words: Care burden, parental self-efficacy, motivational interviewing, cerebral palsy, coping with stress