Ergenlerde çevrimiçi oyun bağımlılığı ile somatizasyon bozukluğu ve zihin kuramı arasındaki ilişki
The relationship between online game addiction, somatization disorder and mind theory in adolescents
Yazar: ZÜLEYHA İCLAL BALAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bedenselleştirme = Somatization ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Oyunlar = Games ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Çevrimiçi oyunlar = Online gaming ; İnternet = Internet

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ergenlerde çevrimiçi oyun bağımlılığı alt faktörleri ile somatizasyon bozukluğu ve zihin kuramı arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmek ve bu ilişkiyi cinsiyet, yaş, internette kalma süresi gibi bağımsız değişkenlere göre incelemektir.

Yöntem: Araştırma; çevrimiçi oyun oynayan 14-18 yaş arası 333 ergen üzerinde yapılmıştır. Çalışma Nisan 2015- Mayıs 2015 tarihleri arasında Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünün izni ile liselerde gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi uygulanmıştır. Çevrimiçi oyun oynama sıklığının belirlenmesi için "çevrimiçi oyun bağımlılığı (ÇOB)", "somatizasyon" (SOMA) süreçlerinin değerlendirilmesi için "çocuk somatizasyon envanteri (ÇSE 24)" zihin kuramı aktivasyonlarının görülmesi amacıyla "gözlerden zihin okuma (GZO)" ölçekleri ve kişisel bilgi formu uygulanmış,  elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır.

 Çalışmada verilerin analizi SPSS 16.0 (Sosyal Bilimler için İstatistik Programı) ile programı ile yapılmış ve %95 güvenirlik düzeyinde çalışılmıştır. Veriler ile herhangi bir istatistikî işleme geçilmeden önce bir yanlışlık barındırıp barındırmadıkları ve araştırmanın amacı ile belirlenen sınırlar içinde olup olmadıkları kontrol edilmiştir. Çalışma kapsamında; ÇOB ve alt faktörleri ile GZO ölçeğinden elde edilen puanların ilişki düzeylerinin ve söz konusu ölçek puanlarının demografik ve oyun oynama alışkanlıklarına göre anlamlı farklılık gösterme durumunun analiz edilmesinde parametrik ve non-parametrik test teknikleri kullanılmıştır. İlişki analizi için pearson korelasyon testi kullanılırken farklılık analizi için bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.

Bulgular: Ergenlerin  yaşı ortalaması 15,8±1,2  olarak bulunmuştur.  İnternette en çok "facebook" ağında (%26,7) vakit geçirdikleri ve 2. dereceden önemli olan etkinliğin oyun oynamak (%13,8) olduğu tespit edilmiştir. Ergenlerin yaş değişkenleri açısından ÇOB, SOMA, GZO puanları arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır (p>.05). Cinsiyet değişkeni açısından bakıldığında ise: ÇOB (t(330)=1,95 ve  Kız=55,36 -  Erkek=59,63, p<.05) ve SOMA (t(330)=2,90 ve  Kız=17,51 -  Erkek=12,90,  p<.05) puanları farklılık gösterdiği görülmüştür. Ergenlerin ÇOB puanı ile SOMA puanı arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır (r Çevrimiçi Oyun Bağımlılığı*Somatizasyon=.148 ve p<.05). Ergenlerde ÇOB ile GZOT puanları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r Çevrimiçi Oyun Bağımlılığı*Gözlerden Z.O.=-.137 ve p<.05). GZOT puanı ile SOMA puanı arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>.05). Ergenlerin seçtiği çevrimiçi oyun türü, SOMA puanlarını etkilemezken (p>.05); ÇOB (t(331)=3,23 ve  savaş oyunu evet =61,40 -  savaş oyunu hayır=54,41, p<.05) ile GZOT (t(331)=2,50 ve  savaş oyunu evet=18,38 -  savaş oyunu hayır=19,50 p<.05) puanlarını etkilediği görülmüştür. 

Sonuç: Yapılan araştırma sonucu: ÇOB ile somatik yakınmalar ve kendi ile başkalarının duygularının farkında olma arasında bir ilişki olduğunu, bu ilişkinin cinsiyet, kimliğini gizleme durumu ve seçilen oyun türüne göre değişebileceğini ortaya koymuştur. ÇOB genel olarak yaşamı etkileyen faktörleri ele alması, zihin kuramının duyguları anlama ve anlamlandırma açısından önemli olması, SOMA yaşam fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilme durumu nedeniyle; ergenlerin çevrimiçi oyun oynama alışkanlıklarının daha ileriki dönemlerde çeşitli psikolojik ve psikiyatrik problemlere ortam oluşturabileceği düşünülmüştür.


Anahtar Kelimeler: Çevrimiçi oyun bağımlılığı, somatizasyon bozukluğu, zihin kuramı

Abstract:
Objective: The aim of this research is to determine whether or not there is a relationship between sub-factors, somatization disorder and mental theory for the online game addiction among adolescents. This relationship is examined by looking at independent variables such as gender, age, and duration of stay on the Internet.

Method: Research has done with 333 adolescents aged 14-18 who play online games. The study was conducted in the high schools with the permission of the provincial directorate of education in Şanlıurfa between April 2015 and May 2015. Survey method was applied. In order to determine the frequency of online gaming, "online gaming addiction scale" was applied; to assess somatization processes , "child somatization inventory (CSE 24)" was applied; to see the activations of mind theory  "mind reading from the eyes" (GZO) and personal information form were applied. The results obtained were compared.

In the study, data analysis was conducted with SPSS 16.01 and with 95% confidence level. Before starting any statistical processing with the data obtained, it was checked that whether or not there was any mistake and whether or not they were within the limits set by the purpose of the investigation. In the scope of the study, parametric and non-parametric test techniques were used in analyzing the relation levels and in finding statistical significance of scale scores according to demographic and gaming habits that were obtained from ÇOB and its sub-factors and GZO scale. While pearson correlation test was used for the relationship analysis, one way variance analysis (ANOVA) and t test were used for difference analysis. 

Findings: The average age of the adolescents was found to be 15,8 ± 1,2. It has been determined that they spend most of their time on the "facebook" network(26,7%)  on the Internet. Playing games (13,8%)  was the second significant activity. In terms of age variables of adolescents, no relation was found between ÇOB, SOMA and GZO scores (p>.05). In terms of gender variable, ÇOB(t(330)=1,95 and  girl=55,36 -  boy=59,63, p<.05)  and SOMA (t(330)=2,90 ve  girl=17,51 -  boy=12,90,  p<.05) scores were found to vary. There was a positive relationship between  ÇOB scores and SOMA scores(r Online Game Addiction*Somatization=.148 ve p<.05). There was a negative relationship between GSPI scores and ÇOB scores (r Online Game Addiction *Mind reading F.E.=-.137 ve p<.05).  There was no relationship between the GZOT scores and the SOMA scores(p>.05). The choice of game was found to affect the scores of the ÇOB(t(331)=2,23 ve  war game yes=61,40 -  war game no=54,41 p<.05)  ;  and GZOT (t(331)=2,50 ve  war game yes=18,38 -  war game no=19,50 p<.05)  while not affecting the scores of  SOMA(p>.05).

Conclusion: The result of the research; there is a relationship between ÇOB and somatic complains and being aware of their own and others' feelings. Besides, this relationship may vary depending on gender, the state of hiding identity, and the type of game chosen. Because of the ÇOB dealing with the factors that affect the life in general, the importance of theory of mind in understanding and  expressing emotions, and the possibilty of  the negative impact of SOMA in life functions; it was thought that the gaming habits of the adolescents may create an environment for various psychological and psychiatric problems in later periods of their lives..


Key words: Online game addiction, somatization disorder, mind theory