Rafineri inşaatındaki iskele faaliyetlerinin ergonomik risk değerlendirmesi ve geliştirilmiş Ovako çalışma duruşları analiz sistemi (OWAS) önerisi
Ergonomic risk assessment of scaffolding activities in refinery construction and proposal of the improved Ovako working posture analysis system (OWAS)
Yazar: HAKAN ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YAĞIMLI ; PROF. DR. HAKAN TOZAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
İskele grubu çalışanlarında Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (KİSR) yaygın olarak görülebilmektedir. Sağlık sorunlarına ilave olarak işgücü kaybı ve maddi kayıplarda söz konusudur. Rafineri inşaatında boru, mekanik, kaynak, boya, izolasyon, elektrik, inşaat gibi grupların işlerini yapabilmesi için iskele kullanmaları gerekmektedir. İskele kurulum ve söküm faaliyetleri şantiye bitene kadar devam etmektedir. 
Rafineri inşaatında iskele çalışanlarının %34,4'ü KİSR yaşamaktadır. Bunun sonucu olarak kaslar, tendonlar, ligamentler, eklemler, sinirler ve kemiklerde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı görülmektedir. Pearson Korelasyon Katsayısına göre iskele grubu çalışanlarının yaptıkları işe bağlı olarak KİSR'na yakalandığı ve işe devamsızlık yaptığı çalışan yaşlarına göre incelenmiş ve aralarında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Bu akademik çalışma, rafineri inşaatında iskele çalışanları arasında yaygın olarak görülen KİSR'in ergonomik risk faktörlerini ve bu risklerin azaltılması için önerilen iyileştirme stratejilerini ele almaktadır. Çalışanların postürleri; Hızlı Tüm Vücut Değerlendirmesi (REBA), Hızlı Üst Uzuv Değerlendirmesi (RULA), Ovako Çalışma Duruşları Analiz Sistemi (OWAS) ve Geliştirilmiş Ovako Çalışma Duruşları Analiz Sistemi (G-OWAS) ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme yapılmasına, iskele grubundaki çalışanların KİSR'nın fazla olmasından dolayı kök sebep analizi sonucunda karar verilmiştir. OWAS yöntemine frekans eklenerek G-OWAS yöntemi önerilmiştir. Uygulanan ergonomik risk değerlendirmesi sekiz farklı ekipmanın montajı için yapılmış genel olarak iskele çalışanlarına yönelik düzenleyici ve önleyici tedbirlerin alınması gerekliliği sonucu ortaya çıkmıştır.
İskele montaj faaliyetlerine ilişkin detaylı bir çalışma eksikliği, bu çalışmanın saha gözlemlerine dayalı olarak gerçekleştirilmesi ve G-OWAS yönteminin ilk kez uygulanması, çalışmamızın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. Bu çalışma, gelecekte yapılacak akademik araştırmalara da rehberlik etme potansiyeline sahiptir.
Sonuç olarak çalışmamız, büyük ölçekli projelerde ergonomik risklerin önemini vurgulamakta ve ergonomik yaklaşımların işçi sağlığını koruma ve iş verimliliğini artırma konusundaki kritik rolünü ortaya koymaktadır. 
Anahtar Kelimeler: RULA, REBA, OWAS, G-OWAS, İskele, Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları, Pearson Korelasyon Katsayısı, Ergonomik Risk Değerlendirmesi.

Abstract:
Musculoskeletal Disorders (MSDs) are common among scaffold group workers. In addition to health problems, there are labour and financial losses. Scaffolding is necessary for groups such as piping, mechanical, welding, painting, insulation, electrical, and construction to perform their tasks in refinery construction. Scaffold installation and dismantling activities continue until the site is completed.
In refinery construction, 34.4% of scaffold workers experience MSDs. As a result, pain, swelling, and limited movement are observed in muscles, tendons, ligaments, joints, nerves, and bones. According to the Pearson Correlation Coefficient, a significant relationship has been found between scaffold group workers' tasks, the incidence of MSDs, and absenteeism, analyzed according to the workers' ages. This academic study addresses the ergonomic risk factors of MSDs commonly seen among scaffold workers in refinery construction and the proposed improvement strategies to mitigate these risks. Workers' postures were assessed using the REBA, RULA, OWAS, and G-OWAS. The decision to conduct this assessment was made based on a root cause analysis due to the high incidence of MSDs among scaffold workers. The G-OWAS method was proposed by adding frequency to the OWAS method. The ergonomic risk assessment applied was conducted for the assembly of eight different types of equipment, highlighting the urgent need for regulatory and preventive measures aimed at scaffold workers.
The uniqueness of our study lies in the absence of a detailed analysis of scaffolding assembly activities, the fact that it is based on field observations and the first-time application of the G-OWAS method. This research has the potential to guide future academic studies as well. In conclusion, our study underscores the importance of ergonomic risks in large-scale projects and highlights the critical role of ergonomic approaches in protecting worker health and enhancing work efficiency.
Keywords: RULA, REBA, OWAS, G-OWAS, Scaffolding, Musculoskeletal Disorders, Pearson Correlation Coefficient, Ergonomic Risk Assessment.