Milletlerarası yatırımların ev sahibi devletin mevzuat değişikliklerinden korunması amaçlı hükümler
Provisions to protect international investments from legislative changes of the host state
Yazar: AHMET FATİH KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. LALE AYHAN İZMİRLİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Devletler Özel Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Yatırımcılar, milletlerarası yatırımlarda belirli bir düzeyde hukuki istikrarı aramaktadır. Zira yatırım faaliyeti anlık olarak gerçekleşmemekte, kayda değer bir süre devam etmektedir. Ayrıca birçok yatırım faaliyetinde yatırımcı faaliyetinin başlangıcında azımsanmayacak bir sermaye harcayarak girişimini başlatmakta, belirli bir süre sonra kâr elde etmeye başlamaktadır. Bu nedenle hem milletlerarası yatırım sözleşmeleri hem de milletlerarası yatırım hukuku düzenlemeleri yatırımcının bu niyetini karşılamak yönünde gelişmiştir. Yatırım sözleşmelerinde yatırım faaliyetinin istikrarını etkili bir şekilde korumak amacıyla; tahkim kaydına, milletlerarası tahkime doğrudan başvurmayı sağlayan kayıtlara, hukuk seçimi kaydına, belirli bir koşula bağlı olarak tazminat kaydına, faaliyetten doğan kazancı yönetebilmek amacıyla döviz transferi kaydına ve istikrar kayıtlarına yer verilebilmektedir. Milletlerarası yatırım antlaşmalarında ise yatırımcının istikrar beklentisi; muamele standartlarıyla, şemsiye kloz korumasıyla ve kamulaştırma düzenlemeleriyle korunmaktadır. Diğer taraftan devletlerin egemenliğine ve polis gücü doktrinine dayanan karşıt anlayış, olası bir uyuşmazlıkta yatırımcının niyet ettiği hukuki istikrarı korumayabilecektir. Bu tezde yalnızca hukuki istikrara ilişkin bir çalışma yürütülmüş, ev sahibi devletin ekonomik istikrarsızlığına değinilmemiştir. Tez çalışması neticesinde yabancı yatırımcının hukuki istikrarının azami düzeyde korunması için ev sahibi devletin bu yönde yükümlülükler üstlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan ev sahibi devlette gerçekleşen olağanüstü durumlarda devletin menfaatleri üstün tutulacak ve işlem ve eylemlerinden sorumlu olmayacaktır.

Abstract:
Investors seek a certain level of legal stability in international investments because investment activity does not occur instantly, it continues for a significant period of time. In addition, in many investment activities, the investor starts his venture by spending a considerable amount of capital at the beginning of his activity and begins to make a profit after a certain period of time. For this reason, both international investment contracts and international investment law practice have developed to meet this will of the investor. In order to effectively protect the stability of investment activity in investment contracts; arbitration clause, clauses which allowing direct application to international arbitration, choice of law clause, compensation clauses, foreign exchange transfer clause and stabilisation clauses may be included. In international investment treaties the investor's expectation of stability is protected by; treatment standards, umbrella clause protection and expropriation articles. On the other hand, the opposing understanding based on the sovereignty of states and the police power doctrine, may not protect the investor's expectation of legal stability in a potential dispute. In this thesis, only a study on legal stability was conducted and the economic instability of the host state is excluded. In order to protect the legal stability of foreign investments at the maximum level, we came to the conclusion by this study, investor should take some guarantees from the host state. On the other hand, in extraordinary situations, the interests of the host state shall prevail and it shall not be responsible for it's actions.