Şizofren hastaların aile üyelerinin algılanan aile yükünün ve yaşam kalitesinin belirlenmesi
Evaluating the perceived burden of care and the quality of life among family members of patients with schizophrenia
Yazar: BİRNUR YEŞİLDAĞ BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA TEL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aile = Family ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu araştırma şizofren hastaların aile üyelerinin algılanan aile yükü ve yaşam kalitesini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştrımanın 01.07.2012-30.09.2012 tarihleri arasında Sivas Toplum Ruh Sağlığı Merkezine başvuran örneklem kriterlerini karşılayan 70 şizofren hastanın bakımından sorumlu 140 hasta yakını ile yapılmıştır. Araştırma verileri Sosyodemografik bilgi formu, Algılanan Aile Yükü Ölçeği ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF TR) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik dağılım, Mann Whitney U, Kruskal-Walliss Varyans analizi testi ve Pearson Korelasyon analizi testleri kullanılmıştır. 
Hasta yakınlarında algılanan aile yükü puanları ile yaşam kalitesinin ruhsal alan ve çevresel alan puanları arasında anlamlı zayıf negatif bir ilişki olduğu (p<0.05), hasta yakınlarında algılanan aile yükü puanları arttıkça ruhsal ve çevresel alan puanının azaldığı belirlenmiştir Hasta yakınının yaşı ve hastaya bakım verme süresi ile yaşam kalitesi ve algılanan aile yükü arasında anlamlı negatif yönde bir ilişki olduğu (p<0.05), hasta yakınının yaşı ve hastaya bakım verme süresi arttıkça yaşam kalitesi puanının azaldığı,  bakım verenin yaşı arttıkça subjektif algılanan aile yükü ve toplam yük algısı puanının azaldığı saptanmıştır (p<0.05).
Hasta yakınlarının meslek, ailede yaşayan başka hasta olması, hastaya yakınlık durumu, hastanın bakımında destek almama nedenine, hastanın ilaç tedavisini sürdürme durumuna göre aile yükü ve yaşam kalitesi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Hasta yakınlarının yaş grubu, cinsiyet, medeni durum, aile yapısı, ailede yaşayan birey sayısı, ailede yaşlı birey olması, hastaya bakım verme süresi, hasta bakımında destek alma durumuna göre yaşam kalitesi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Şizofren hasta yakınlarının algıladığı aile yükü yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Hasta yakınlarının bakım yükünün azaltılmasına yönelik planlamaların yapılması ve desteklenmesi onların yaşam kalitesinin sürdürülmesine katkı sağlayacaktır. 

Anahtar sözcükler: Şizofreni, Aile Yükü, Yaşam Kalitesi, Psikiyatri Hemşiresi, Bakım Verici

Abstract:
This study of family members of patients with schizophrenia perceived family burden and quality of life is a descriptive study to determine. Sivas between 01.07.2012-30.09.2012 of Scientific Research Community Mental Health Center meets the criteria applied to the sample of 70 patients with schizophrenia were made responsible for the care of 140 patients with relatives. Research data sociodemographic questionnaire, the Perceived Family Burden Scale and World Health Organization Quality of Life Questionnaire-Short Form, Turkish Version (WHOQOL-BREF TR) were used. In evaluating the data, percentage distributions, Mann-Whitney, Kruskal-Walliss analysis of variance test and Pearson's correlation tests were used for analysis.
Patients near the perceived family burden scores and quality of life, mental, environmental domain scores significant negative correlation (p <0.05), patients near the perceived family burden scores increased mental and environmental domain scores decreased was determined that the patients' relatives, the age of the patient and experienced a period of quality of life and perceived family burden significantly negative relationship (p <0.05), patients 'relatives, the age of the patient care giving time increases quality of life scores decreased, caregivers' age increases, subjectively perceived family burden and the total load perception scores were significantly decreased (p <0.05).
Relatives of patients occupation, family living in the other to be patient, patient proximity condition, the patient's care to accept any support to the cause of the patient's drug therapy to maintain status by the family burden and quality of life scores between the statistically significant difference was determined (p <0.05).
Relatives of patients age group, gender, marital status, family structure, family living in the number of individuals, families, elderly individuals to be patient caregiving time in patient care receive support according to the state of quality of life scores between the statistically significant difference was detected (p <0.05).
Perceived negative impact on the quality of life burden of relatives of patients with schizophrenia. And to plan for the reduction of the burden of care and support for relatives of patients they will contribute to the maintenance of the quality of life.

Key Words: Schizophrenia, Family Burden, Quality of Life, Psychiatric Nurse, Caregivers