Türk kadın roman yazarlarında göç kaynaklı toplumsal sorunlar
Migration-related social problems in Turkish women writers
Yazar: BURCU TÜTAK
Danışman: PROF. DR. ZEKİ TAŞTAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Beyin göçü = Brain migration ; Kadın yazarlar = Female writers ; Kafkasya göçleri = Caucasian emigrations ; Kırsal göç = Rural youth ; Toplumsal sorunlar =   ; Türk romanı = Turkish novel ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İç göçler = Internal migrations ; İş gücü göçü = Labour migration

Özet:
Göç, tarih öncesi çağlardan günümüze kadar birey ve toplumların hayatını derinden etkileyen; sosyal, psikolojik, ekonomik ve kültürel boyutları olan karmaşık bir olgudur. Birey ve toplum yaşamında bu kadar etkili bir faktör olmasından ötürü göç, sosyolojiden eğitime, psikolojiden sanata, hukuktan siyaset bilimine birçok disiplinin üzerinde önemle durduğu bir konudur. Bu olgunun en çok ele alındığı alanlardan biri de hiç şüphesiz edebiyat olmuştur. Jeopolitik, jeostratejik konumu ve sosyo-tarihsel geçmişinden ötürü tarih boyunca sayısız göç akınına sahne olan Anadolu coğrafyası, büyük oranda göç hareketlerinin yol açtığı değişimlere bağlı olarak şekillenmiştir. Göç olgusu, varlığını iç göçler, Balkan ve Kafkas göçleri, nüfus mübadeleleri, yurt dışına yapılan iş gücü göçleri ile daima sürdürmüştür. Yazarlar da birey ve toplum yaşamında sosyal bir gerçeklik olarak hep var olan bu göçlere duyarsız kalmamış romanlarında bu göçlerin sosyo-tarihsel ve psiko-sosyal sonuçlarına, sosyo-kültürel ve iktisadi yaşam üzerindeki etkilerine yer vermişlerdir. 
Cumhuriyet dönemi boyunca birçok yazar tarafından göç konusunu odağa alan çok sayıda roman kaleme alınmış. Bu yazar kadrosu içinde önemli kadın yazarlar da önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada Halide Edip Adıvar, Güzide Sabri (Aygün), Safiye Erol, Samiha Ayverdi, Mükerrem Kâmil Su, Peride Celal (Yönsel), Pakize Başaran, Adalet Ağaoğlu, Latife Tekin, Füruzan, Gülten Dayıoğlu, Sevgi Soysal, Afet Ilgaz (Muhteremoğlu), Ayla Kutlu, Ayşe Kulin ve Buket Uzuner gibi kadın yazarların göçü ana tema olarak işledikleri romanları, bütünlükçü bir bakış açısıyla irdelenecektir. Ayrıca bu romancıların eserlerinde göç kaynaklı hangi sorunlara, ne ölçüde ağırlık verdikleri ortaya konulacaktır. Bu noktada bu çalışmayla hem kadın yazarların göçe ilişkin düşüncelerinin tespit edilmesi hem de göçün ve göç kaynaklı toplumsal sorunların kadın yazarların gözünde nasıl bir anlam ifade ettiğinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır.

Abstract:
Migration has profoundly affected the lives of individuals and societies from prehistoric times to the present; It is a complex phenomenon with social, psychological, economic and cultural extents. Migration has a great impact on individual and social life. For this reason, migration has been the subject of research in disciplines such as sociology, education, psychology, art, law and political science. This phenomenon has undoubtedly been one of the most researched areas in literature. The geography of Anatolia, which has witnessed numerous influxes of migration throughout history due to its geopolitical, geostrategic location and socio-historical background, has been shaped by the changes caused by migration movements. Migration has always existed with internal migrations, Balkan and Caucasian migrations, population exchanges, and international migration of labor. The authors have not remained insensitive to migration, which has always existed as a social reality in individual and social life. In their novels, authors have written about both the socio-historical and psycho-social consequences of migrations and their effects on socio-cultural and economic life.
During the Republic period, many writers wrote many novels on the subject of migration. There are also important women writers among these writers. In this study, the novels of women writers such as Halide Edip Adıvar, Güzide Sabri (Aygün), Safiye Erol, Samiha Ayverdi, Mükerrem Kâmil Su, Peride Celal (Yönsel), Pakize Başaran, Adalet Ağaoğlu, Latife Tekin, Füruzan, Gülten Dayıoğlu, Sevgi Soysal, Afet Ilgaz (Muhteremoğlu), Ayla Kutlu, Ayşe Kulin and Buket Uzuner, in which migration is the main theme, will be examined from a holistic perspective. It will be revealed migrational problems in the works of women writers. The aim of this study is to determine the thoughts of women writers on migration and to reveal the meaning of both migrational and social problems are examined by women writers.