Yetişkin bireylerde kendilik algısı ve bağlanma stillerinin aleksitimi üzerindeki etkisi
Impact of self perception and attachment styles on alexithymia in adult individuals
Yazar: ÖZGE DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Benlik algısı = Self perception ; Kendilik = Self ; Yetişkinler = Adults ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Bu araştırmanın amacı; yetişkin bireylerde kendilik algısı ve bağlanma stillerinin aleksitimi üzerindeki etkisini saptamaktır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinin Kağıthane, Okmeydanı ve Üsküdar ilçelerinde yaşayan rastgele yöntemle seçilmiş yaşları 20-50 arasında değişen 132 kadın ve 118 erkek oluşturmaktadır. Araştırmada yer alan değişkenlerin ölçülmesi amacıyla katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Yakın İlişkiler Yaşantılar Envanteri (YİYE) ve Sosyal Karşılaştırma Ölçeği (SKÖ) uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda bireylerin kaygılı bağlanma ölçeğinden aldıkları puanlar arttıkça bireylerin duyguları tanımada güçlük ve Toronto Aleksitimi ölçeklerinden aldıkları puanların düştüğü görülmüştür. Bireylerin kendilik algısı ölçeğinden aldıkları puanlar arttıkça bireylerin duyguları tanımada güçlük, duyguları ifade etmede güçlük, dışa dönük düşünce ve Toronto Aleksitimi ölçeklerinden aldıkları puanların düştüğü görülmektedir. Kadınların kendilik algısı düzeylerinin erkeklerin kendilik algısı düzeylerine oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların dışa dönük düşünce düzeylerinin erkeklerin dışa dönük düşünce düzeylerine oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bireylerin yaşı arttıkça kendilik algısı düzeylerinin de artmakta olduğu görülmüştür. Lise mezunu olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinin ilkokul mezunu olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Üniversite mezunu ve üzeri olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinin ilkokul mezunu olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Güvenli bağlanmaya sahip olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinin korkulu bağlanmaya sahip olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Kayıtsız bağlanmaya sahip olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinin korkulu bağlanmaya sahip olan bireylerin kendilik algısı düzeylerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Bireylerin kendilik algısı ölçeğinden aldıkları puanlar arttıkça kaygılı bağlanma ölçeğinden aldıkları puanların düştüğü görülmüştür. Bireylerin kendilik algısı düzeyinin aleksitimi düzeyini düşürmekte olduğu görülmüştür. 
Bu sonuçlar güncel literatür eşliğinde tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to determine the impact of self-perception and attachment styles on alexithymia in adult individuals. The sample group consisted of people who were randomly selected as 132 women and 118 men in the age range of 20-50, who had been living in Kağıthane, Okmeydanı, and Üsküdar districts of İstanbul. Personal Information Form, Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), Experiences in Close Relationships Scale (ECR-S), and Social Comparison Scale (SC-S) were used and implemented on participants in order to evaluate and calculate the variables of research.
Analysis and results of study demonstrated that the higher score individuals had in Anxious Attachment Scale, the lower score they had in Toronto Alexithymia Scale and faced with difficulties in identifying feelings. The higher the scores individuals had in Self-Perception Scale, the lower the score they had in externally oriented feelings and Toronto Alexithymia Scales, and encountered difficulties in both identifying and describing feelings. Based on gender variable, the level of women's self-perception was found to be higher than the level of men's self-perception. The level of women's externally oriented feelings was found to be higher than the level of men's externally oriented feelings. According to the age variable, it was determined that self-perception level of individuals tended to increase in parallel with their ages. Based on education level variable, self-perception level of high school graduates has been found to be higher than the self-perception level of elementary school graduates. In addition, self-perception level of university or higher degree graduates has been found to be higher than the self-perception level of elementary school graduates.
Considering attachment styles, individuals who had secure attachment  styles were found to have higher levels of self-perception than the individuals who had fearful attachment style. Individuals who had preoccupied attachment style were found to have higher levels of self-perception than the individuals who had fearful attachment styles.Through researches, it has been seen that the higher the scores individuals had in Self-Perception Scale, the lower the scores they had in Anxious Attachment Scale. Consequently, the level of individuals' self-perception was determined to  decrease  the levels of alexithymia.
These findings were discussed in light of the current literature.