Tanzimat sonrası İslâm düşüncesi ve Namık Kemal
Islamic thought after Ottoman Reforms and Namık Kemal
Yazar: KÂMİL ÖZER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM EMİROĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Din = Religion
Dizin: Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Modern İslam düşüncesi = Modern İslam thought ; Namık Kemal = Namık Kemal ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
ÖZET "Tanzimat Sonrası İslâm Düşüncesi ve Namık Kemal" adı altında yaptığımız bu çalışmada modern İslâm düşüncesinin önemli simalarından Namık Kemal'in düşünceleri incelenmeye gayret gösterilmiştir. Günümüz modern dünyasını, modern Türkiye'sini ve günümüz İslâm düşüncesini daha iyi anlamanın ve anlamlandırmanın en iyi ve en doğru yolunun, Namık Kemal'de olduğu gibi, bu modem yönelişlerin tarihi kökenlerini ortaya koymaktan geçtiğini düşünmekteyiz. Bu temel düşünce ve sorgulamadan yola çıkarak, köklü dönüşümün başlangıç noktası olarak kabul edilen Tanzimat dönemini, ancak kendi özel şartları içinde doğru okuyarak, doğru sonuca ulaşmak mümkündür. Çalışmamızın ana çerçevesi bu problematik etrafında çizilmiştir. Birinci bölümde, Tanzimat'a genel bir bakış ile modernleşme, İslamcılık, İslâm modernizmi, ıslahat düşüncesi gibi temel kavramlar ele alınmış, bu kavramlar çerçevesinde Namık Kemal'in probleme yaklaşım biçimi incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, Namık Kemal'in modernleşme teorisini üzerine bina ettiği ilerleme (terakki) ve medeniyet düşüncesi ele alınarak, bu çerçevede ahlâk, hürriyet ve gelecek tasavvurunu ortaya koyma biçimi ve bir çeşit hümanizmi ele alışı irdelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, Namık Kemal'in siyaset felsefesinin epistemolojik temellerini oluşturan, hukukun üstünlüğü, tabii hukuk, anayasa, eşitlik meselelerini ve bu meselelerin şer'î dayanaklarını nerede ve nasıl temellendirdiği hususu üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde ise, devlet-millet-hakimiyet kavramları çerçevesinde, yine Namık Kemal'in din-devlet ilişkilerini, kuvvetler ayrılığı prensibini, halk hakimiyetini ve meşveret usulünü nasıl ele aldığı ortaya konulmuştur. IV

Abstract:
ABSTRACT In this study which is titled "Islamic Conception after Ottoman Reforms and Namık Kemal" I have endeaveured to analyse the view of Namık Kemal who was one of the most distinguished figures of modern Islamic conception. I believe that the best way of understanding today's modern world, modern Turkey and today's Islamic thought better is to produce the historical roots as Namık Kemal did. Only by this means can one reach an accurate conclusion about the period of Ottaman reforms which is accepted as the beginning of this fundamental thought; this is what is aimed at this problematic study. In the first chapter basic concepts such as modernisation with a general look at Ottaman reforms, islamism, modernization of Islam, the thought of improvements are dealt with, and Namık Kemal's way of approach to the problem is investigated. In the second chapter Namık Kemal's view of progress and civilization, which is based on theory of modernization is included, and his imagination of moral qualities, freedom, and future and humanism has been studied in this frame. The third chapter includes the proplems of superiority of law, natural law, constitution, equality, and legal supports of these problems, and how and where they are founded. In the fourth chapter, It has been put forward how Namık Kemal dealt with relations between State and Religion, the principle of seperation of powers, dominitation of people, and way of consultation within the frame of concepts of State-Nation domination. V