Ektopik gebelikte metotreksat tedavisi sonrası hemogram parametreleri üzerinden elde edilen ı̇nflamasyon göstergelerinin prognoz ı̇le ı̇lişkisi
Correlation of inflammation indicators obtained from hemogram parameters with prognosis after methotrexate treatment in ectopic pregnancy
Yazar: CEREN BİLİR
Danışman: DOÇ. DR. CENK SOYSAL
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik-ektopik = Pregnancy-ectopic

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ektopik gebelikte metotreksat tedavisi sonrasında hemogram parametreleri üzerinden elde edilen inflamasyon göstergelerinin (nötrofil-lenfosit oranı, trombosit-lenfosit oranı gibi), hastaların tedavi yanıtı ve prognozu ile ilişkisini incelemektir. Tedavi sonrası inflamasyon belirteçlerinin rüptür riski ve diğer komplikasyonlarla olan bağlantısı araştırılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan bu çalışma, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde metotreksat tedavisi uygulanmış 85 ektopik gebelik hastasını kapsamaktadır. Çalışmaya katılan hastaların demografik özellikleri (yaş, vücut kitle indeksi, parite), hemogram parametreleri (beyaz küre, hemoglobin, hematokrit, lenfosit, monosit, nötrofil ve trombosit) ve tedavi süreçlerindeki βhCG seviyeleri analiz edilmiştir. Ayrıca inflamasyon göstergeleri olarak nötrofil-lenfosit oranı (NLO), trombosit-lenfosit oranı (PLO), monosit-lenfosit oranı (MLO) ve sistemik immün inflamasyon indeksi (SII) hesaplanmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 32.1±6.3 yıl, vücut kitle indeksi ortalaması 24.95±3.87 kg/m² ve parite ortalaması 0.8±0.9 olarak bulunmuştur. Hemogram parametrelerine göre beyaz küre sayımı 8.51±2.22 10³/uL, hemoglobin 12.6±1.3 g/dL, nötrofil sayısı 5.48±2.05 10³/uL ve trombosit sayısı 283.1±54.5 10³/uL olarak hesaplanmıştır. βhCG seviyelerinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. MTX 4. gün βhCG düzeyi rüptür olmayan grupta 2569.9±3894.5 mIU/mL iken, rüptür olan grupta 10178.7±11236.1 mIU/mL olarak ölçülmüştür (p=0.010). MTX 7. gün βhCG düzeyi rüptür olmayan grupta 1811.1±3393.4 mIU/mL, rüptür olan grupta 9671.9±10468.7 mIU/mL olarak bulunmuştur (p=0.001). Ektopik kitle boyutu rüptür olmayan grupta 46.59±155.52 mm², rüptür olan grupta 129.94±414.88 mm² olup, aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.034). NLO ortalaması sadece metotreksat grubunda 2.70±2.8, metotreksat tedavi ve cerrahi grubunda ise 3.03±3.2 olarak tespit edilmiş olup, gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0.813). MLO ve PLO değerleri açısından da gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (MLO p=0.740; PLO p=0.804). SII metotreksat grubunda 759.96±865.4, metotreksat tedavi ve cerrahi grubunda ise 914.96±1055.4 olarak hesaplanmış, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0.594).
Sonuç: Çalışmanın bulguları, metotreksat tedavisi sonrası βhCG düzeylerinin ektopik gebelikte rüptür riskini öngörmede önemli bir belirteç olabileceğini göstermektedir. Tedavi sonrası 4. ve 7. gün βhCG değerlerinin düzenli olarak izlenmesi, yüksek riskli hastaların erken dönemde belirlenmesine ve tedavi planlarının bu doğrultuda yapılmasına katkı sağlayabilir. 
Ayrıca, SII değerlerinde sadece metotreksat tedavisi alan grup ile metotreksat tedavisi sonrası cerrahi müdahale yapılan grup arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmese de metotreksat tedavisi sonrası cerrahi yapılan grupta SII değerlerinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Diğer belirteçler ise (NLO, PLO, MLO) her iki grupta da benzer olarak izlenmiştir.
Sonuç olarak ektopik gebelikte metotreksat tedavisi sonrası hemogram parametreleri üzerinden elde ettiğimiz inflamasyon göstergeleri ile prognoz arasında ilişki görülmedi.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the relationship between inflammatory markers (such as neutrophil-lymphocyte ratio, platelet-lymphocyte ratio), obtained from hemogram parameters after methotrexate treatment in ectopic pregnancy, with patient treatment response and prognosis. The connection between post-treatment inflammation markers and the risk of rupture and other complications has been explored.
Materials and Methods: This retrospective study includes 85 ectopic pregnancy patients who received methotrexate treatment at Kütahya Health Sciences University. The demographic characteristics of the patients (age, body mass index, parity), hemogram parameters (white blood cell count, hemoglobin, hematocrit, lymphocyte, monocyte, neutrophil, and platelet counts), and βhCG levels during the treatment process were analyzed. Additionally, neutrophil-lymphocyte ratio (NLR), platelet-lymphocyte ratio (PLR), monocyte-lymphocyte ratio (MLR), and systemic immune inflammation index (SII) were calculated as inflammation markers.
Results: The mean age of the participants was 32.1±6.3 years, the mean body mass index was 24.95±3.87 kg/m², and the mean parity was 0.8±0.9. According to hemogram parameters, the white blood cell count was 8.51±2.22 10³/uL, hemoglobin was 12.6±1.3 g/dL, neutrophil count was 5.48±2.05 10³/uL, and platelet count was 283.1±54.5 10³/uL. Significant differences were found in βhCG levels. On day 4 of methotrexate treatment, the βhCG level in the non-rupture group was 2569.9±3894.5 mIU/mL, while in the rupture group, it was 10178.7±11236.1 mIU/mL (p=0.010). On day 7 of methotrexate treatment, the βhCG level in the non-rupture group was 1811.1±3393.4 mIU/mL, while in the rupture group, it was 9671.9±10468.7 mIU/mL (p=0.001). The size of the ectopic mass was 46.59±155.52 mm² in the non-rupture group and 129.94±414.88 mm² in the rupture group, with the difference being statistically significant (p=0.034). The mean NLR was 2.70±2.8 in the methotrexate-only group and 3.03±3.2 in the methotrexate and surgery group, with no statistically significant difference observed between the groups (p=0.813). Similarly, no statistically significant differences were found between the groups regarding the mean MLR (p=0.740) and PLR (p=0.804). The SII was calculated as 759.96±865.4 in the methotrexate-only group and 914.96±1055.4 in the methotrexate and surgery group, with no statistically significant difference between the two groups (p=0.594).
Conclusion: The findings of this study suggest that βhCG levels after methotrexate treatment may be an important predictor of rupture risk in ectopic pregnancy. Regular monitoring of βhCG values on days 4 and 7 post-treatment may aid in early identification of high-risk patients and contribute to the planning of treatment accordingly.
In addition, although there was no statistically significant difference in SII values ​​between the group that received only methotrexate treatment and the group that underwent surgery after methotrexate treatment, it was observed that SII values ​​were higher in the group that underwent surgery after methotrexate treatment. Other markers (NLR, PLO, MLO) were observed similarly in both groups.
As a result, there was no intercourse between prognosis and inflammation indicators obtained from hemogram parameters after methotrexate treatment in ectopic pregnancy.