Ahmed el-Menînî'nin (1089-1172 h-1678-1759 M.) hayatı, eserleri ve hadis ilmindeki yeri
The life and works of Ahmad al-Manînî and his position on the science of hadith,
Yazar: MEDET COŞKUN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI ÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahmed el-Menini = Ahmad al-Manini ; Biyografi = Biography ; Hadis = Hadith ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Rivayetler = Rumours ; İslamiyet = Islam

Özet:
'Ahmed el-Menînî'nin Hayatı, Eserleri ve Hadis İlmindeki Yeri' konulu bu
araştırmamızda Osmanlı dönemi muhaddislerinden el-Menînî'nin hayatı, eserleri ve
hadis ilmindeki yeri, başta kendi eserleri olmak üzere konu ile ilgili diğer biyografik
eserlere müracaat edilerek incelenmeye çalışılmıştır.
Araştırmamızın giriş bölümünde el-Menînî'nin yaşadığı dönemdeki siyâsî,
sosyal, ekonomik ve ilmî durum hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Birinci bölümde elMenînî'nin hayatı, eserleri, hocaları, öğrencileri, eğitimi ve ilmî kişiliği ortaya
konulmaya çalışılmıştır. el-Menînî'nin el yazması olan eserlerinden günümüze kadar
ulaşanlardan Türkiye'de mevcut olanlar Süleymâniye Kütüphânesi'nden alınmış,
Türkiye'de bulamadığımız 'İdaetü'd-derârî alâ Şerhi Sahihi'l-Buharî' adlı şerhi ise
Suudi Arabistan, Mektebetü'l-Harem kütüphanesinden temin edilmiştir. İkinci bölümde
el-Menînî'nin, araştırmamızın odak noktasını oluşturan hadis ilmindeki yeri ele alınmış,
bu bağlamda bazı hadis kavramlarını tarifi, eserinde yer verdiği ve hakkında zayıf
olduğu yönünde değerlendirmeler bulunan bazı rivayetlerle ilgili sıhhat
değerlendirmeleri incelenmiştir.
Üçüncü bölümde ise el-Menînî'nin 'İdâetü'd-Derârî..' adlı şerhi hakkında bilgi
verilmiş, kaynakları, şerhindeki üslubu, metodu ve hadislerin muhtevasıyla ilgili
açıklamaları örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır.
Bu çalışmada Osmanlı dönemi hadis çalışmalarının sadece Anadolu ile sınırlı
tutulamayacağı, Osmanlı Devleti'nin hâkimiyeti altında bulunan bütün coğrafyalardaki
hadis çalışmalarını da kapsayacağı, konu ile ilgili araştırmacıların dikkatlerine
sunulmuştur

Abstract:
In this PhD thesis which about the life of Ahmad al-Manînî who was one of the
scholars of the hadith in the last period of the Ottoman Empire, it will try to investigate
the life of al-Manînî, his manuscripts and his position in the science of hadith by
referring mainly to his own works and to the other biographical literatures which related
to the subject. In the introduction of the study, it is tried to point out chronologically the
political, social and scientific situation of the Ottoman Empire in the lifetime of alManînî. In the first section of our study Ahmad al-Manînî's life, also his name, family,
tutors and pupils were primarily tried to put forward a motion from his own works. The
manuscripts which have been survived till today and that of available in Turkey from alManînî's manuscripts have been taken from 'the Presidency of Manuscripts Works
Institution'(Library of Suleymaniye in Istanbul). The Commentary that called 'Idaat alDarârî alâ Sahîh al-Bukharî' has been obtained from the Library of Maktabat alḤaram in Saudi Arabia. In the second section as the focal point of our research alManînî's position in the science of hadith is discussed. In that context, the definition of
soma hadith concepts, the authenticity of the some hadiths narratives in his works were
evaluated. In the third section information about al-Manînî's commentary so-called
'Idâet ad-Derârî' was presented. The sources of him, the style and method of al-Manînî
in the commentary, and the definition related to the content of the hadiths were tried to
put forward by instances. In conclusion, in this study it is pointed out that the hadiths
studies of the Ottoman period cannot be only limited with Anatolia. Moreover it
contains in all geographic areas which under the domination of the Ottoman Empire. As
a result this study presented to the attention of the researchers on the subject