Cumhuriyet Dönemi'nde öğretmen yetiştirme meselesi ve çözüm arayışları: İlk öğretmen okulları (1954-1974)
The problem of teacher training and seeking solutions in the republic period: Primary teacher schools (1954-1974)
Yazar: ÖZLEM MUTLU
Danışman: PROF. DR. İSMET TÜRKMEN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Köy enstitüleri = Village institutions ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history ; Öğretmen okulları = Teacher schools ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Eğitimin en önemli unsurlarından biri olan öğretmenler, öğrencilerin eğitiminden birinci derecede sorumlu, onların geleceklerini şekillendiren ve eğitimin nitelikli olmasını sağlayan kişilerdir. Toplum yaşamında stratejik noktada bulunan öğretmen önce kendisi öğrenen, sonra karşısındaki kitleye öğrenmeyi öğreten bir filozof, bilim insanı, danışman, kılavuz, rol- model, aydın, mimar, gelecek kuşakların rehberi ve her şeyden önce de bir insandır. Aynı zamanda kendi öğretmenleri sayesinde yetişmiş insandır.
1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nun 43. maddesinde, öğretmenliğin, "devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleği" olduğu belirtilmiştir. Öğretmenlerin görevlerini bu madde kapsamında Türk Millî Eğitimi'nin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak yerine getirmeleri gerekmektedir. Öğretmenlik mesleği toplumların tarihî, ekonomik, sosyal ve kültürel, bilimsel ve teknolojik alanlarıyla ilgili uzmanlık isteyen, akademik eğitim ve formasyon gerektiren bir meslektir. Evrensel ve yerel mirasın iletilmesinde aracılık etmekte ve bireylerin gizli potansiyellerini ortaya çıkarıp gerçekleştirebilmelerini sağlamaya yönelik misyonuyla toplumlarda diğer mesleklerden farklı bir yer tutmaktadır. Bu nedenle öğretmen yetiştirme meselesi tüm toplumlarda önemli bir konu olmuş ve olmaya devam edecektir. 
 Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte öğretmen yetiştirme ve öğretmen okulları, gündemi meşgul eden önemli bir mesele haline gelmiştir. Savaştan çıkmış ülkedeki okuma- yazma oranının artırılabilmesi, ilköğretime öğretmen yetiştirilerek eğitim-öğretim hizmetlerini ülkenin en ücra köşelerine kadar götürülmesi sorunsalı gündeme gelmiştir. Öğretmen, yeni rejimin kökleşip gelişebilmesi için önemli bir araç olarak görülmüştür. Yine bu konuda bir araç olarak kurulmuş Köy Enstitülerinde, 1947'den itibaren bazı düzenlemelerle müfredat programları değiştirilmiş ve bu okullar 1954 yılından itibaren İlk öğretmen okulları haline dönüştürülmüştür. İlk öğretmen okulları 1974'e kadar öğretmen yetiştirmeye devam etmiştir.

Abstract:
Teachers, one of the most important elements of education, are primarily responsible for the education of students, shaping their futures and ensuring that education is qualified. The teacher, who is at a strategic point in social life, is a philosopher, scientist, consultant, guide, role-model, intellectual, architect, guide for future generations, and above all a human being, who learns first and then teaches learning to the audience. At the same time, he is a person who has been trained thanks to his own teachers.
In Article 43 of the National Education Basic Law No. 1739, it is stated that teaching is a "special specialization profession that undertakes the education, training and related management duties of the state". Teachers are required to fulfill their duties in accordance with the aims and basic principles of Turkish National Education within the scope of this article. The teaching profession is a profession that requires expertise in the historical, economic, social and cultural, scientific and technological fields of societies and requires academic education and formation. It mediates in the transmission of universal and local heritage and occupies a distinctive place in societies with its mission to enable individuals to reveal and realize their hidden potentials. For this reason, the issue of teacher training has been and will continue to be an important issue in all societies.
 With the proclamation of the Republic, teacher training and teacher schools have become an important issue that occupies the agenda. The problem of increasing the literacy rate in the war-torn country and bringing education and training services to the farthest corners of the country by training teachers for primary education has come to the fore. The teacher was seen as an important tool for the new regime to take root and develop. In the Village Institutes, which were also established as a tool in this regard, the curriculum programs were changed with some arrangements as of 1947 and these schools were transformed into primary teacher schools as of 1954. The first teacher schools continued to train teachers until 1974.