Döviz kuru dalgalanmalarının firmaların ihracat performansına etkisi,firma bazlı bir uygulama
Effect of exchange rate fluctuations on firms' export performance, firm-based application
Yazar: ORKUN KÜPCÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCAN YAŞAR
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru sistemleri = Exchange rate systems ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Performans = Performance ; İhracat = Export ; İhracat politikaları = Export policies

Özet:
Ulusal para biriminin yabancı para cinsinden değerini ifade eden döviz kurları, uluslararası ticaretin artması ve ekonomilerin birbirlerine bağımlı hale gelmesiyle birlikte ekonomideki en önemli göstergelerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışmada döviz kuru değişmelerinin firmaların ihracat performansına olan etkisini araştırmak amacıyla ISO 500 listesindeki 2005 – 2016 yılları arasında kesintisiz verileri olan 6 farklı sektör grubundaki 69 firma temel alınarak model oluşturulmuş ve ekonometrik yöntemlerle katsayı tahmininde bulunulmuştur.  Çalışmada geliştirilen modelde, firmaların ihracat değerleri bağımlı değişken, döviz kuru, katma değer ve sermaye emek oranı bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Veri seti İstanbul Sanayi Odası ISO 500 listesinden ve TCMB elektronik veri tabanından temin edilmiştir. Veri setinin kullanımında havuzlanmış modelin uygun olup olmadığı F-Testi ve Breusch –Pagan testi sonuçlarına göre karar verilmiş, daha sonra rassal ya da sabit etkiler modeli seçimi için Hausmann Testi yapılmıştır.  Kesitler arasında otokorelasyon, yatay kesit ve değişen varyans problemleri olup olmadığını sınamak için sırasıyla, Wooldrigde, Greene Likelihood ve Pesaran testleri uygulanmış, panel verilerin hepsinde bu problemlerden en az birinin varlığı tespit edilince, bu sorunlara dirençli analiz yöntemi Driscoll Kraay yöntemi kullanılarak, katsayı tahmininde bulunulmuştur.  Tüm istatistiki testler için Eviews ve Stata istatistik programları kullanılmıştır.
Anahtar Kelimler: Döviz Kuru, İhracat, Panel Veri Analizi, Driscoll Kraay.

Abstract:
Foreign exchange rates, which express the value of the national currency in foreign currency, have become one of the most important indicators of the economy with the increase in international trade and economies becoming interdependent. In this study, in order to investigate the effect of exchange rate changes on the export performance of firms, a model was created based on 69 firms in 6 different sector groups with uninterrupted data in the ISO 500 list between 2005 and 2016, and coefficients were estimated by econometric methods. In the model developed in the study, export values of firms are used as dependent variable, exchange rate, value added and capital labor rate as independent variables. The data set was obtained from the Istanbul Chamber of Industry ISO 500 list and from the CBT electronic database. Whether the pooled model is suitable for the use of the data set was determined according to the results of the F-Test and Breusch-Pagan test, and then Hausmann Test was made for the selection of random or fixed effects model.  Wooldrigde, Greene Likelihood and Pesaran tests were performed to test whether there are autocorrelation, horizontal cross-section and variance of variance problems between the sections. When the presence of at least one of these problems was detected in all of the panel data, the coefficient estimation was made using the resistant analysis method Driscoll Kraay method. Eviews and Stata statistics programs were used for all statistical tests.
Keywords: Exchange Rate, Export, Panel Data Analysis, Driscoll Kraay.