Konya/Çumra ilçesi ve köylerinde bulunan halı ve kilim örnekleri
Samples of carpets and kilim in Konya province, Çumra district and villages
Yazar: SAFİYE ÜNALDI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİNÇ EREN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dokuma sanatı = Weaving art ; Dokumalar = Weavings ; El sanatları = Handicrafts ; Halı dokumacılığı = Carpet weaving ; Halılar = Carpets ; Kilimler = Rugs ; Konya-Çumra = Konya-Çumra ; Köyler = Villages

Özet:
Konya ilinin geniş toprakları üzerinde birçok sanat eseri üretilmiştir. El
sanatlarımız içerisinde yer alan halı ve kilimler hem ihtiyaç karşılamak için hem
de satış yapmak amacıyla bir gelenek olarak yıllarca dokunmuştur. Yapılan
dokumalar geçmişten izler taşıyan ve günümüze kadar ulaşmış en değerli kültürel
miraslarımızdan biridir. Günümüzde geleneksel dokumaların üretimi durmuş olsa
bile bölgede ki eski dokuma örneklerine hala ulaşılabilmektedir. Buna rağmen
Çumra ve köylerinde bulunan dokumalar bugüne kadar pek tanıtılmamıştır.
Çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Anadolu'da, kökleri Orta Asya
konargöçer yaşamına dayanan dokuma geleneği, toplumun kültürel yapısı,
gelenek ve görenekleri doğrultusunda devam etmiştir. Bu geleneğin devamı
niteliğinde Çumra İlçesi ve civar köylerinde incelenen 65 adet dokuma örneği
araştırmaya dâhil edilmiştir. Günlük kullanım ya da çeyiz amacıyla dokunan halı,
kilim, yastık, seccade, heybe ve çanta gibi dokumalar malzeme, dokuma tekniği,
kullanım amacına göre tanıtılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca motif, desen,
kompozisyon ve renk açısından Çumra ve köylerinde incelenen dokumaların ana
karakterleri ortaya konularak Konya dokumaları arasındaki yeri belirlenmeye
çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dokuma, Düğüm, Konya Halıları, Motif, Türk Halı Sanatı

Abstract:
Many works of art were produced on the vast territory of Konya. Carpets
and kilims, which are included in our handicrafts, have been woven for years as a
tradition both to meet needs and to sell. The weavings made are one of our most
valuable cultural heritages that carry traces of the past and have reached the
present day. Even though the production of traditional weavings has stopped
today, old weaving samples in the region can still be reached. Despite this, the
weavings found in Çumra and its villages have not been introduced until today.
In Anatolia, which has hosted various civilizations, the tradition of
weaving, whose roots are based on the nomadic life of Central Asia, continued in
line with the cultural structure, customs and traditions of the society. As a
continuation of this tradition, 65 weaving samples examined in Çumra District
and its surrounding villages were included in the research. Weavings such as
carpets, rugs, pillows, prayer rugs, saddlebags and bags woven for daily use or
dowry were introduced and evaluated according to their material, weaving
technique and purpose of use. In addition, the main characters of the weavings
examined in Çumra and its villages in terms of motif, pattern, composition and
color were tried to be determined among Konya weavings.

Key Words: Weaving, Knot, Konya Carpets, Motif, Turkish Carpet Art