Öğretmen adaylarının türkçe kullanımına karşı duyarlılıkları ile kitap okuma alışkanlığına ilişkin tutumlarının incelenmesi
The survey of the relationship between the sensitivity against turkish language usage and the attitudes related to reading habits of teacher candidates
Yazar: AHMET BALLI
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİ DURSUN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Dil kullanımı = Language usage ; Kitap okuma = Book reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, eğitim fakültesi öğrencilerinin Türkçe kullanım duyarlılıkları ve kitap okuma alışkanlıklarını keşfetmek ve var olan ilişkiyi tespit etmektir. Araştırma Tokat'ta bulunan Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesinde 2014-2015 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 562 kız, 294 erkek olmak üzere toplam 856 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanması 2014-2015 eğitim öğretim yılında Kişisel Bilgi Formu, Türkçe Kullanımına Karşı Duyarlılık (TKDÖ) ve Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum (KOAİTÖ) ölçeklerinin kullanılmasıyla gerçekleştirilmiştir. Türkçe'nin Kullanımına Karşı Duyarlılık Ölçeği, Coşkun (2012) tarafından, Kitap Okuma Alışkanlığına İlişkin Tutum Ölçeği ise,  Gömleksiz (2004) tarafından geliştirilmiştir. 
 Verilerin analizinde katılımcılara ilişkin bilgiler verilirken frekans, yüzde, minimum-maksimum puanlar, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi verilerin betimsel istatistik analizi yapılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlıkları ile yaş, cinsiyet, sınıf düzeyleri, mezun oldukları lise türü, branş, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve aile gelir durumu değişkenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve Türkçe kullanım duyarlılığı ile yaş, cinsiyet, sınıf düzeyleri, mezun oldukları lise türü, branş, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve aile gelir durumu arasındaki ilişkiyi belirlemek için öncelikle Kolmogorov-Smirnov (K-S) sınaması yapılmış ve verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Bundan dolayı ilişkiyi belirlemek için Kruskal Wallis H testi ve Mann-Whitney U gibi nonparametrik testler uygulanarak analizler yapılmıştır. 
Bu araştırmada öğretmen adaylarının hem Türkçe kullanım duyarlılıkları hem de kitap okuma alışkanlıkları açısından orta bir seviyede oldukları tespit edilmiştir. Kitap okuma alışkanlıkları açısından sevgi, alışkanlık, gereklilik, istek, etki ve yarar altı alt boyutundan yarar ve sevgi alt boyutlarının seviyelerinin diğer alt boyutlara göre yüksek olduğu görülmektedir. Bu bakımdan öğretmen adaylarının çoğunun kitap okumayı sevdiklerini ve yararına inandıklarını söylenebilir.
 Öğretmen adaylarının Türkçe kullanım duyarlılıkları düzeyleri Sosyal Hayatta Türkçe (SHT), Sözlü ve Yazılı Anlatımda Türkçe (SYAT), Anadilde Yabancılaşmaya Karşı Türkçe (AYKT) ve Eğitim-Öğretimde Türkçe (EÖT) alt boyutları bakımından ele alındığında Türkçe kullanım duyarlılık düzeyleri bakımından öğretmen adaylarının seviyesinin orta olduğu saptanmıştır. 
Bu araştırmada öğretmen adaylarının hem Türkçe kullanım duyarlılıkları hem de kitap okuma alışkanlıkları cinsiyet ve branş değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Cinsiyet değişkeninde kadın öğretmen adayları lehine bir tablo karşımıza çıkarken branş değişkeni yönüyle Türkçe öğretmenleri lehine sonuçlar tespit edilmiştir.
Sonuç olarak öğretmen adaylarının kitap okuma alışkanlıkları ile Türkçe kullanım duyarlılıkları arasında istatiksel olarak anlamlı düşük düzeyde pozitif bir ilişki tespit edilmiştir.  
Anahtar Kelimeler : Kitap Okuma Alışkanlığı, Türkçe Kullanım Duyarlılığı, Öğretmen Adayları

Abstract:
The aim of this study is to determine the current status of  the students at the Faculty of Education about the sensitivity against Turkish Language usage and reading habits. The study was carried out with a total of 856 teacher candidates, 562 girls and 294 boys, who were studying in Gaziosmanpasa University, Faculty of Education in Tokat. Data was collected in 2014-2015 academic year by using Personal Information Form, Sensitivity to Use of Turkish Language and Attitude towards Reading Habits (KOAITI) Scale. The scale of sensitivity to the use of Turkish, which is the scales, was developed by Coşkun (2012) and the attitude scale related to reading habit was developed by Gömleksiz (2004).
In the analysis of the data, descriptive statistical analysis of the data such as frequency, percentage, minimum-maximum points, arithmetic mean and standard deviation were given. Again, determining the relationship between the reading habits of the pre-service teachers and age, gender, class levels, high school type, branch, mother education status, father's education status and family income status variables and age, gender, class levels, Kolmogorov-Smirnov (CS) test was used to determine the relationship between high school type, branch, mother education, father's education status and family income status. It was established that the data didn't show normal distribution. For this purpose, non-parametric tests such as Kruskal Wallis H test and Mann-Whitney U were applied.
In this study, it was found that the teacher candidates were at a moderate level both in Turkish use sensibilities and book reading habits. In terms of reading habits, it is seen that the levels of benefit and affection sub-dimensions are higher than other sub-dimensions from six sub-dimensions of love, habit, necessity, desire, effect and benefit. In this respect, it can be said that most of the teacher candidates like reading books and believe in the benefit of them.
When Turkish language sensitivity levels are evaluated in terms of sub-dimensions which are Turkish in social life, Turkish in verbal and written lecture, Turkish against alienation in native language and Turkish in education and training, it is located that teacher candidates have a good level related to the sensitivity against Turkish language use.
In this study, high level of significant relationship was found between the pre-service teachers in terms of gender and branch variable. While there is a table in favor of female teacher candidates in gender variable; in terms of branch variable, results were found in favor of Turkish teachers.
As a result, it is detected that a statistically significant low positive relationship between the reading habits of teacher candidates and their Turkish usage sensitivities.
Keywords: Book Reading Habits, Turkish Sensitivity, Teacher Candidates