Tarımsal artıkların hayvan yemi olarak kullanımında Pleurotus eryngii'nin etkinliğinin araştırılması
The studies on the effectiveness of Pleurotus eryngii for the utilization of agricultural wastes as animal feed
Yazar: NUMAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ABDUNNASIR YILDIZ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Beyaz çürükçül mantarlar = White rot fungus ; Lakkaz = Laccase

Özet:
Çalışmamızda Pleurotus eryngii'nin üç farklı suşu olan Pleurotus eryngii (H.), Pleurotus eryngii (T.) ve Pleurotus eryngii var. ferulae (E.) kullanılmıştır. Bunlardan Pleurotus eryngii (H.), Hacettepe Üniversitesi Fen Endebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünden sağlanmıştır. Pleurotus eryngii (T.) Tunceli-Mazgirt çevresinden, Pleurotus eryngii var. ferulae (E.) ise Elazığ çevresinden elde edilmiştir.Bu Çalışmada, pamuk, buğday ve soya sapı gibi tarımsal artıklar Güney Doğu Anadolu Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü'nden temin edilmiştir.. Bu tarımsal artıklardan pamuk sapı, buğday sapları ve soya sapları ile gerçekleştirilen katı substrat fermentasyonunun farklı gelişim dönemlerinde meydana gelen redükte şeker miktarları, pH değişimleri, lignin giderim oranları, lakkaz aktivitesi, ham protein miktarlarındaki değişimler ile ortamın C/N oranındaki değişimler belirlenmiştir. Yapılan çalışmada; aynı zamanda farklı oranlarda pirinç kepeği katkısının çalışılan parametrelere etkileri de araştırılmıştır.Sonuç olarak; buğday, pamuk ve soya sapında en etkin lignin yıkımı ve ham protein artışı sırasıyla; P. eryngii var. ferulae (E), P. eryngii (T) ve P. eryngii (H)'de tespit edilmiştir. Lakkaz aktivitesinin genel olarak fermentasyonun ileri safhalarında arttığı görülmüştür. Ayrıca P. eryngii'nin farklı suşlarının aynı tarımsal materyal üzerinde farklı sonuçlar oluşturduğu ve farklı tarımsal artıkların P. eryngii'nin aynı suşunda farklı yanıtlar meydana getirdiği belirlenmiştir. Pamuk sapında en yüksek lignin giderim oranı, redükte şeker miktarı ve ham protein artışı P. eryngii (T)'de sırasıyla; %69,68, 35,26 mg/mL ve %13,42 olarak belirlenmiştir. Buğday sapında en yüksek lignin giderim oranı, redükte şeker miktarı ve ham protein değerleri P. eryngii (E)'de sırasıyla %74,11, 43,95 mg/mL ve %5,45 olarak tespit edilmiştir. Soya sapında ise en yüksek lignin giderim oranı P. eryngii var. ferulae (E)'de %24,43 olarak, en yüksek protein değeri ise %13,32 olarak P. eryngii (H)'de saptanmıştır.

Abstract:
In this study, three different strains of Pleurotus eryngii; Pleurotus eryngii (H.), Pleurotus eryngii (T.) and Pleurotus eryngii var. ferulae (E.) were used. Pleurotus eryngii (H.) was obtained from Hacettepe University, Faculty of Science, Biology Department. Pleurotus eryngii (T.) was obtained from Tunceli-Mazgirt province and Pleurotus eryngii var. ferulae (E.) was obtained from Elazığ province.In this study, agricultural wastes such as cotton, wheat and soy stalk have been obtained from Southestern Agricultural Research Institue. Reducing sugar, pH alteration, lignin degradation rates, laccase activites, crude protein levels and C/N ratio difference were determined during different growth periods of solid-state fermentation realized with cotton, wheat and soy stalk from the agricultural wastes. Besides, in this study the effects of the addition of different rates of rice bran on studied parameters were investigated.Consequently, it was found that the most effective lignin degradation and crude protein increase at wheat stalk, cotton stalk and soy stalk were obtained by Pleurotus eryngii var. ferulae (E.), Pleurotus eryngii (T.) and Pleurotus eryngii (H.), respectively. We found that laccase activities generally increased at late phase of fermentation. Furthermore, we observed that different strains of P. eryngii revealed different results on the same agricultural wastes and different agricultural wastes resulted in different responses at the same strain of P. eryngii. It was found that the most highest lignin degradation rate, reducing sugar level and crude protein rate obtained by P. eryngii (T) (%69,68, 35,26 mg/mL ve %13,42 respectively) on cotton stalk and most highest lignin degradation rate, reducing sugar level and crude protein rate obtained by P. eryngii (T) (%74,11, 43,95 mg/mL and %5,45 respectively) on wheat stalk. The most highest lignin degradation rate was determined to be %24,43 by P. eryngii var. ferulae (E) and the most highest protein level was found to be %13,32 by P. eryngii (H) on soy stalk.