Farklı liglerde mücadele eden elit futbolcuların ego durumları belirlenerek yılmazlık ve kindarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the correlation between resiliency and spitefulness levels of elite football players competing in different leagues by finding out their ego states
Yazar: MEHMET DERELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SONER ÇANKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ben durumları = Ego states ; Benlik = Ego ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kindarlık = Grudge ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yılmazlık = Resiliency

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı farklı liglerde mücadele eden elit futbolcuların ego durumlarını bazı sosyo-demografik özellikler açısından belirlenerek yılmazlık ve kindarlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 futbol sezonunda Türkiye liglerinde mücadele eden elit futbolcular, örneklemini ise elit futbolcular arasından tesadüfi örnekleme yöntemi ile 18 farklı futbol takımdan seçilmiş toplam 340 birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Arı (1989) tarafından geliştirilen "Ego Durumları Ölçeği", Gürgan (2006) tarafından geliştirilen "Yılmazlık Ölçeği", Marcus vd. (2014) tarafından geliştirilen ve Yılmaz (2019) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Kindarlık" ölçekleri kullanılmıştır. Çalışmada, ölçek toplam puanlarının medeni durumuna göre farklılık gösterip göstermediği Student t-test ile, eğitim durumu, gelir düzeyi, ailedeki kaçıncı çocuk, mevki, ailedeki kardeş sayısı, şuanki kulupte oynama süresi değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği ise Tek Yönlü Varyans Analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi ile belirlenmiştir. Araştırmada, futbolcuların EGO, Yılmazlık ve Kindarlık düzeyleri arasında anlamlı fakat zayıf ilişkiler tespit edilmiştir. Önlisans ve lisans mezunu olan katılımcıların doğal çocuk ego alt boyut toplam puanı, düşük gelire sahip olduğunu beyan eden sporcuların koruyucu ego ve doğal çocuk ego alt boyut toplam puanları, kulüpte oynama süresi 1-2 yıl arası olanlar ile açık mevkide oynayan futbolcuların koruyucu ebeveyn ego ve doğal çocuk ebeveyn Ego durumları en yüksek bulunmuştur. Araştırmada gelir düzeyi düşük, ailedeki kaçıncı çocuk durumu 4 ve üzeri ve Şu an Oynadığınız Kulüpte Kaç Yıldır Oynadıkları durumu 2 yıldan fazla 3 yıldan az olduğunu beyan eden futbolcuların yılmazlık toplam puanları en düşük bulunmuştur. Araştırmada futbolcuların bazı demografik özelliklerine göre kindarlık toplam puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu bağlamda özellikle futbol alanında gözlemlenen olumsuz durumların engellenmesi amacıyla yaptırımların gerçek anlamda uygulanması ve bu hususta sporun tüm paydaşlarının ahlak ve etik değerler kapsamında teşvik edici tedbirler alması önem arz etmektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to find out the ego states of elite football players competing in different leagues in terms of some socio-demographic features and to examine the correlation between their resiliency and spitefulness levels. Population of the study consists of elite football players competing in Turkey leagues during the 2019-2020 football season, while the sample consists of 340 individuals selected from 18 different football teams with random sampling method. "Ego States Scale" developed by Arı (1989), "Resiliency Scale" developed by Gürgan (2006), "Spitefulness Scale" developed by Marcus et al. (2014) and adapted into Turkish by Yılmaz (2019) were used as data collection tools in the study. It was found with Student t-test whether scale total scores differed in terms of marital status, while it was found with one-way ANOVA and Tukey multiple comparison test whether scale total scores differed in terms of educational status, level of income, the order of children in the family, position, number of siblings in the family and the time spent playing in the club. Significant but poor correlations were found between ego, resiliency and spitefulness levels of footballers in the study. It was found that participants who had associate and undergraduate degree had the highest natural child ego sub-dimension total score, athletes who had low level of income had the highest nurturing ego and natural child ego sub-dimension total scores, while nurturing ego and natural child ego states of those who played in the club and those who played for 1-2 years and those who played in the open position were the highest. It was found in the study that football players who stated that they had low level of income, who were the fourth child in the family, and 4 and lower how many years they have been playing in their current team state had the lowest resiliency total scores. No significant difference was found between spitefulness total scores of football players in terms of some demographic characteristics. In this context, it is important for all stakeholders of sports to take encouraging measures within the context of morals and ethical values and to enforce sanctions in order to prevent negative situations especially in the field of football.