Milli Nizam Partisi (MNP): Siyaset sosyolojisi bakımından bir inceleme
National Order Party: A study in political sociology perspective
Yazar: MUSTAFA OSMANOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL COŞKUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Erbakan, Necmettin = Erbakan, Necmettin ; Milli Görüş Hareketi = Movement of National Idea ; Milli Nizam Partisi = Milli Nizam Party ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Milli Nizam Partisi Türkiye'nin yakın tarihine damga vuran MGH'nin temelini oluşturan önemli bir siyasi tecrübedir. 26 Ocak 1970 tarihinde kurulan MNP, yaklaşık bir yıl faaliyet yürütebilmiş 12 Mart Muhtırasından sonra kapatılmıştır. MNP'nin faaliyet gösterdiği süre zarfında MGH'nin toplumsal tabanı ve ideolojisi şekillenmiş, bu tecrübe günümüzde varlığı hala devam eden toplumsal bir harekete dönüşmüştür. Çalışmamızda Türk siyasi hayatı için büyük öneme haiz MNP'nin kurucuları, toplumsal tabanı ve partinin kuruluş motivasyonu Siyaset Sosyolojisinin sunduğu metodoloji ve teorik çerçeve içerisinde analiz edilmiştir.    

MNP'nin kuruluşu dönemin koşulları ve Adalet Partisi tabanının heterojen yapısıyla doğrudan ilişkilidir. AP içerisindeki hizipleşmelerin olgunlaşmasıyla Necmettin Erbakan'ın Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinde verdiği mücadelenin kesişmesi MNP'nin kuruluşu için uygun zemini oluşturmuştur. MNP'nin ortaya çıkışı literatürde yaygın şekilde kabul edildiği gibi farklı sınıflar arası ekonomik çıkar çatışmasının sonucu değil, siyasi ve toplumsal hayatta inandıkları dinin daha belirleyici olmasını isteyen İslami duyarlılığı yüksek halk kesimlerinin temsiliyet arayışının bir neticesidir. Partinin kuruluş ve teşkilatlanmasında dini yapıların oynadığı rol, partinin hızla toplumsal taban kazanmasında ve daha sonra toplumsal bir harekete dönüşmesinde etkili olmuştur.

Abstract:
The National Order Party is an important political experience that laid the foundation for the MGH, which has left its mark on Turkey's recent history. Founded on January 26, 1970, the MNP was active for about a year and was shut down after the March 12 Memorandum. During the time the MNP was active, the social base and ideology of the MGH was shaped and this experience turned into a social movement that still exists today. In our study, the founders, social base and the motivation behind the MNP, which is of great importance for Turkish political life, are analyzed within the methodology and theoretical framework offered by Political Sociology.    

The founding of the MNP is directly related to the conditions of the period and the heterogeneous structure of the base of the Justice Party united in opposition to the CHP. The intersection of the maturation of factions within the AP and Necmettin Erbakan's struggle in the Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey created the appropriate ground for the establishment of the MNP. The emergence of the MNP was not the result of a conflict of economic interests between different classes, as is widely accepted in the literature, but rather a result of the search for representation by segments of the population with high Islamic sensitivity who wanted their religion to be more determinative in political and social life. The role played by religious structures in the establishment and organization of the MNP was instrumental in the party rapidly gaining a social base and later transforming into a social movement.