II. Abdülhamit'ten günümüze sosyolojik,siyasal ve hukuki açıdan Süryaniler
Syriacs from a sociological,political and legal perspective,from the reign of Abdulhamid II until nov
Yazar: MUTAY ÖZTEMİZ
Danışman: PROF. DR. GÜLİZ ERGİNSOY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Genel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Etnik azınlık = Ethnic minority ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Ortodoks = Orthodox ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Süryaniler = Syrians

Özet:
On dokuzuncu yüzyılın başından itibaren Osmanlı Devleti'ni de etkisi altına alanulusçuluk akımları, devletin bünyesinde bulunan; gayrimüslimlerle beraber tümtoplulukları etkisi altına almıştır. Aynı dönemde ekonomik, siyasi, bilimsel ve dinialanlarda çok değişik çıkar gruplarının da ilgi odağı haline gelen Osmanlı Devleti,egemenliği altında bulunan ülkelerin tek tek ayaklanmasıyla karşı karşıya kalmıştır.Benzer ayaklanmalar, 1878 Berlin Konferansı'nda Sultan Abdülhamit'ingayrimüslimlerle ilgili olarak verdiği sözleri tutmaması üzerine, devletin asıl merkeziolarak görülen Anadolu topraklarında da görülmeye başlanacaktır. Osmanlı'nın tebaasıiçinde yer alan, Anadolu ve Ortadoğu'nun en eski halklarından olan Süryanilerin deulusçuluk akımlarından en az diğer etnikler kadar etkilendikleri söylenebilir. Üstelikkendi içlerinde de yüzyıllar önce Doğu ve Batı Süryanileri olarak ayrılmış olanSüryaniler, Doğu Süryanilerinin isyanları sonucunda ortaya çıkan olaylardan en az onlarkadar etkileneceklerdir. I. Dünya Savaşı'ndan sonra ve Cumhuriyet'in ilanıyla girilenyeni süreçte, devletin geçmiş yıllardan kalan azınlıkların dönemsel olarakayaklanmasından kaynaklanan önyargıları nedeniyle, zaman zaman ayrımcılığa maruzkalan Süryaniler, Lozan Antlaşması'nda da haklarını alamayan gayrimüslim bir halkolarak varlığını sürdürmektedir. Lozan'da azınlık olarak yer alamadıkları için,azınlıklara ait diğer haklardan da yoksundurlar; örneğin; anadillerinde eğitim yapan birokullarının olmaması, vakıf mülkiyetlerine ilişkin herhangi bir maddenin yer almamasıbu haklar arasında en belirgin olanlarıdır. Cumhuriyet'in hemen her döneminde farklıuygulamalarla karşılaşan Süryanileri en çok etkileyen olaylar askerlik görevleriniyaparken yaşadıkları sorunlar ve belirli yıllarda ivme kazanan göç olgusu olmuştur.Göçün nedenleri üzerine yapılan çalışmada birden fazla nedene rastlanmış ve bunedenlerin nasıl ortadan kaldırılabileceği üzerinde durulmuştur. 1990'lardan bugünegöçün Güneydoğu bölgesinde yaşanan sorunlara koşut olarak arttığı gözlemlenmiştir.2000'li yılların başına gelindiğinde Süryanilerin ülkelerine tekrar dönme girişimindeoldukları fakat devlet tarafindan hâlâ gerekli güvenlik önlemlerinin alınamadığıgörülmektedir. Bölgenin koşullarının iyileştirilmesi, hem diğer halklar hem deSüryaniler için oldukça önemlidir ayrıca Türkiye'nin uluslararası saygınlığı, birlikbütünlüğün korunması ve sürdürülmesi açısından da anlam taşımaktadır.ixANAHTAR SÖZCÜKLER: Etniklik ? Süryaniler ? Osmanlı İmparatorluğuOrtodoks Hıristiyanlık ? Gayrimüslimler ? Tanzimat ? Lozan AntlaşmasıVarlık Vergisi ? Göç ? Sözlü tarih

Abstract:
Nationalist movements that had been exerting their influence throughout the OttomanEmpire since the beginning of the 19th century, were active among all peoples withinthe Empire, but especially among the non-Muslims. The Ottoman Empire, which hadbecome the focus of interest for a great variety of groups seeking advantage in the fieldof economics, politics, science, or religion, was being confronted by uprisings in thecountries that were under its control. Upon Sultan Abdulhamid II?s failure to complywith the promises he had made at the 1878 Berlin Conference concerning non-Muslimminorities, similar uprisings began in Anatolia, which was seen as the very heart of theOttoman State.The Syriac people, who are considered to be one of the oldest peoples of Anatolia andthe Middle East that formed part of the Ottoman citizenry, were influenced by thesenationalist movements at least as much as the other people within the Empire.Nevertheless, the Syriacs, who had been divided into West and East Syriacs forcenturies, were at least as much affected by the uprisings among the East Syriacs, as aresult of which many of them were sent into exile or killed. Due to prejudice from theside of the State that continued as a result of the previous years, in the post-First WorldWar era, after the declaration of the Republic, the remaining Syriacs continued theirexistence as the sole non-Muslim people who had not been able to profit from the rightsthat were provided to the other non-Muslim peoples by the signing of the Treaty ofLausanne. Because the Syriacs were not mentioned in the Treaty as a minority, theyhave not been able to found schools that taught their own language, neither were theyable to profit from the property rights, which were the most important rights awarded tothe minorities.The events that have had the most profound impact on the Syriacs, who had beenconfronted with different approaches almost every period of the Republic, were theproblems they experienced in military service, and the migration waves that hadaccelerated in certain years. While trying to uncover the causes for this migration, morethan one factor has been encountered, and attention has been paid to how these causescan be taken away.xiIt has been observed that the migration that has taken place from the 1990s until nowhas increased due to the troubles in the Southeast of Turkey. In the beginning of the2000s, some Syriacs have taken initiatives to return to their lands, however, theauthorities have noted that the security measures that have been taken so far appeared tobe insufficient. The improvement of the conditions in the region is not only ofimportance for the Syriacs and the other peoples in the region, but is also invaluable forthe international prestige of Turkey, and for the protection and continuation of itsterritorial integrity.KEYWORDS: Ethnicity ? Syriacs ? Otoman Empire ? Orthodox ChristianityNon-Muslims ? Tanzimat ? Treaty of Lausanne ? Varlık Vergisi ? MigrationOral History