Diyabetik ratlarda liraglutide tedavisinin erektil fonksiyonlar üzerine etkileri
The impact of liraglutide treatment on the erectile function of the diabetic rats
Yazar: SERKAN GÖNÜLTAŞ
Danışman: PROF. DR. ATİLLA SEMERCİÖZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Ereksiyon = Erection ; Erektil disfonksiyon = Erectile dysfunction ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Kollajen = Collagen ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Peptidler = Peptides ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Glukagon benzeri peptid-1 (GLP-1) gastrointestinal sistemde L hücrelerinden salınan bir peptid hormondur. Tip 2 Diyabetes Mellitus (Tip 2 DM) tedavisinde GLP-1 agonistlerinin kullanılması pankreatik beta hücrelerinden insülin salgılanmasını arttırır. Çalışmamızda ekstrapankreatik dokularda da reseptörleri olduğu bilinen GLP-1 hormon agonisti Liraglutide tedavisinin diyabetik ratlarda erektil fonksiyonlar üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmak amaçlandı.
GEREÇ YÖNTEM
Toplam 30 adet, 240-335 gr ağırlığında sağlıklı, 13 haftalık Sprague-Dawley cinsi erkek rat çalışmaya alındı. İki hafta yağdan zengin diyet ile beslenme sonrası ratlar; Kontrol Grubu (Grup-K), Diyabet Grubu (Grup-D) ve Diyabet + Tedavi Grubu (Grup-DT) olmak üzere 3 gruba randomize edildi. Grup D ve Grup DT'yi oluşturan 20 rata 3 gün içinde 2 kez streptozosin (30mg/kg) enjeksiyonu yapılarak Tip 2 DM oluşturuldu. 12 hafta boyunca Grup-DM'ye sitrat buffer (0.25 ml/kg/12sa), Grup-DT'ye Liraglutide (0,3mg/kg/12saat) enjeksiyonu subkutan yapıldı. Erektil fonksiyonların değerlendirilmesi için İntrakavernöz Basınç (IKB) ile Ortalama Arteryel Basınç (OAB) ölçümü, serum analizileri için Testosteron, FSH, LH ölçümü ve histopatolojik inceleme için midpenil dokuda Kollajen Tip IV, RECA-1, nNOS ekspresyonları karşılaştırmalı olarak değerlendirildi.
BULGULAR
Maksimum İKB/OAB oranı Grup-K: 0,790±0,164; Grup-D: 0,263±0,139; Grup-DT: 0,652±0,131 olarak saptandı ve Grup-K ile Grup-DT ölçüm sonuçları arasında istatistiksel anlamlı fark gözlemlenmedi (p=0,076). Grup-D'de ölçüm sonuçları diğer gruplara göre anlamlı derecede düşük saptandı (p<0,001). İmmunfloresan mikroskobik incelemede nNOS (p<0,001) ile Rat Epitelyal Hücre Antijeni (RECA-1) ekspresyonlarının (p=0,016) ve kas/kollajen oranlarının (p=0,015) Grup-D'de diğer gruplara nazaran azalmış olduğu görüldü. Testosteron, FSH ve LH ölçüm sonuçları Grup-D de diğer gruplara nazaran azalmış olarak ölçüldü (p=0,01).
SONUÇ
GLP-1 agonisti Liraglutide, diyabetik ratlarda erektik fonksiyonlar üzerine olumlu etkiler göstermiştir. Liraglutide tedavisinin Tip 2 DM'li erkeklerde benzer yararlı etkilere sahip olup olmadığını doğrulamak için klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Erektil Disfonksiyon, Liraglutide, GLP-1 Agonist, Tip 2 Diyabetik Rat, IKB, Kollojen Tip IV, RECA-1, Nnos

Abstract:
OBJECTIVES
Glucagon-like peptide-1 (GLP-1) is a peptide hormone released from intestinal L cells following nutrient consumption. It potentiates secretion of insulin from pancreatic beta cells thus GLP-1 analogues are used for the treatment of type 2 diabetes mellitus (T2DM). The aim of this study is to evaluate the impact of GLP-1 receptor agonist liraglutide on the erectile function of the diabetic rats. 
MATERIAL AND METHODS
A total of 30 male Sprague-Dawley rats (13 weeks old, 240-335 gr) were fed with fatty diet for 2 weeks. The rats were divided into 3 groups (n=10 each). The rats in the first group served as controls (group C) whereas the rats in the remaining two groups were injected with streptozosin and became T2D for forming diabetic group (group D) and treatment group (group DT). Rats in group D received citrate buffer injections whereas rats in the group T received liraglutide injections (0.3mg/kg/12h) subcutaneously. Erectile functions of all rats were evaluated with intracavernosal pressure (ICP)/mean arterial pressure (MAP) measurements. Moreover, sex hormone levels (Testosteron, FSH, LH) were evaluated and histological assessment of the midpenile tissue were performed (Collagen Type IV, rat epithelial antigen 1, nNOS). RESULTS Maximum ICP/MAP ratios were 0,790±0,164, 0,263±0,139and 0,652±0,131 in groups C, D and DT. Although mean ICP/MAP ratios were similar in groups C and DT (p=0,076), mean ICP/MAP ratio was significantly lower in group D (p<0.001). Histological analyses revealed that nNOS (p<0,001) rat epithelial antigen 1 (RECA-1) (p=0.016) and muscle/collagen ratio (p<0.015) were also lower compared with the other groups. Testosteron, FSH and LH results were significantly lower in the group D (p=0.01). 
CONCLUSIONS
GLP-1 receptor agonist liraglutide demonstrated protective effects on the erectile tissues of the diabetic rats. Clinical trials are required to confirm if liraglutide treatment has similar beneficial effects on men who have T2D. 
Key Words: Erectile Dysfunction, Liraglutide, GLP-1 Agonist, Type 2 Diabetic Rat, Intracavernosal pressure (ICP), Collagen Type IV, RECA-1, Nnos