Gaziantep'te Suriyeli ve yerli kadınlar arası iktidar ve güçlenme pratikleri
Practices of power and empowerment between Syrian and local women in Gaziantep
Yazar: HİLAL SEVLÜ
Danışman: PROF. DR. VEFA SAYGIN ÖĞÜTLE
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Düzensiz göç = Irregular immigration ; Sosyo-mekansal ayrışma = Socio-spatial segregation ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Toplumsal sınıf =   ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Günümüzde uluslararası göçe sebebiyet veren siyasal, ekonomik ve toplumsal istikrarsızlık koşulları altında kadınlar göç süreçlerine daha fazla dahil olmaktadır. Uluslararası göçün hız kazanması ve göçün kadınlaşması ile birlikte hem dünyada hem de Türkiye'de cinsiyetçiliğe dair söylemler geçmişte hiç olmadığı kadar görünürlük kazanmıştır.  "Öteki Kadın" klişelerinin dünya çapında çokça dolaştığı bu özel tarihsel anı göz önüne alarak bu çalışmada hatırı sayılır bir Suriyeli nüfusa ev sahipliği yapan Gaziantep'te kent sokaklarında karşılaşan yahut karşılaşmayan Suriyeli ve yerli kadınların toplumsal cinsiyet bağlamında birbirlerine atfettikleri anlamları, nihayetinde aralarında cereyan eden tahakküm ve direniş ilişkilerini konu alıyorum. Suriye göçü özelinde Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmaların içeriğe göz atıldığında Suriyeli kadınların bakımlı olduklarına ve yerli erkekleri etkilemeye çalıştıklarına dair birçok anlatıya rastlanabilir. Ancak, bu konuya Gaziantep'te yerli ve Suriyeli kadın etkileşimi üzerinden özel olarak odaklanan bir çalışma henüz yapılmamıştır. Kesişimsellik kavramı etrafında farklı sınıf, etnisite, yaş, inanç ve göçmenlik konumlarından gelen kadınların birbirlerine karşı sergiledikleri tutumları en sık dile getirdikleri konular olan mekansallık, kadın bedeni, cinsellik, güzellik, annelik, evlilik, emek pratikleri ve eğlence anlayışları ekseninde karşılaştırmalı ve betimsel bir analize tabi tutarak literatürdeki bu boşluğu doldurmaya gayret ediyorum. Kadınlık üzerine mevcut hegemonik söylemleri ve feminist suskunluğu eleştirel bir şekilde yeniden ele alan ve kavrayan bir yaklaşımla verilere yaklaşıyorum. Bir buçuk sene süren ve altı mahalleyi (Hacıbaba, Beydilli, Ünaldı, Yavuzlar, Batıkent, Atatürk) kapsayan etnografik saha çalışmasına ve bu süre içerisinde gerçekleştirdiğim 47 adet yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelere dayanan bu çalışma en genel manada kadınların artan çatışma ve belirsizlik döneminde meydana gelen derin sosyal ve ekonomik değişimlere verdiği sosyo-kültürel tepkileri vurguluyor. Kadınların birbirlerine karşı verdikleri mücadeleler asimetrik ve karmaşık bir toplumsal cinsiyet müzakeresi ağını açığa çıkarıyor. Bu müzakereler patriyarkanın hep aynı ya da her yerde mevcut olduğuna dair doğal kabul edilen varsayımları kimi zaman destekleyip kimi zaman baltalayabiliyor. Kadınların zorunlu bir göç sonucu gündelik yaşamda karşılaşmalarına ve bu karşılaşmalardan çıktığını gördüğüm eril dilin sorgulanması potansiyeline dair bulgular, bu yerelin de ötesinde yani siyasal, ekonomik ve toplumsal olarak belirsizliğin egemen olduğu bir dünyada kritik bir yer tutuyor.

Abstract:
Today, women are more involved in migration processes under conditions of political, economic and social instability that lead to international migration. With the acceleration of international migration and the feminization of migration, discourses on sexism in both Turkey and the world have become more visible than ever before.  Considering this particular historical moment when the stereotypes of the "Other Woman" are widely circulated around the world, in this study, I focus on the meanings that Syrian and local women attribute to each other in the context of gender, and the relations of domination and resistance that ultimately take place between them in Gaziantep, which hosts a significant Syrian population. A review of the content of studies conducted in Turkey on Syrian migration reveals many findings that Syrian women are well-groomed and try to impress local men. However, there has not yet been a study that specifically focuses on this issue through the interaction between local and Syrian women in Gaziantep. I try to fill this gap in the literature by conducting a comparative and descriptive analysis of the attitudes of women from different classes, ethnicities, ages, beliefs and immigration positions towards each other around the concept of intersectionality in terms of their most frequently expressed issues of spatiality, the female body, sexuality, beauty, motherhood, marriage, labor practices and entertainment. I approach the data with an approach that critically reconsiders and comprehends existing hegemonic discourses on femininity and feminist silence. Based on a year-and-a-half-long ethnographic fieldwork covering six neighborhoods (Hacıbaba, Beydilli, Ünaldı, Yavuzlar, Batıkent, Atatürk) and 47 semi-structured in-depth interviews I conducted during this period, this study highlights women's socio-cultural responses to the profound social and economic changes occurring in a period of increasing conflict and uncertainty. Women's struggles against each other reveal an asymmetrical and complex web of gender negotiations. These negotiations sometimes support and sometimes undermine the taken-for-granted assumptions that patriarchy is always the same or omnipresent. The findings on women's encounters in everyday life as a result of forced migration and the potential for questioning the masculine language that I see emerging from these encounters hold a critical place beyond this locale, in a world dominated by political, economic and social uncertainty.