Ortaokul öğrencilerinin grafik algılarının ve grafik oluşturma yeterliklerinin incelenmesi
Examining of graph sense and graph construction competences of secondary school students
Yazar: TUĞBA TOSUN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN AKSU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ÖZEN ÜNAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Grafikler = Graphics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Veri işleme = Data processing ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Amaç: Bu araştırmada Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı "Veri İşleme" öğrenme alanı kapsamında yer alan grafikler konusuna ilişkin sekizinci sınıf öğrencilerinin grafik algılarının ve grafik oluşturma yeterliklerinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Materyal ve Yöntem: Araştırmanın yöntemi durum çalışmasıdır. Araştırmada veri toplamak amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilmiş klinik görüşme görevleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ölçüt örnekleme ile seçilen farklı iki devlet okulundan akademik başarıları yüksek beş öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerle bireysel olarak gerçekleştirilen klinik görüşmeler kamera ile kayıt altına alınmıştır. Elde edilen veriler nitel veri analizi yöntemlerine göre grafik algısı teorik çatısı kapsamında analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın bulgularında öğrencilerin veri okuma düzeyindeki alt sorulara kolaylıkla cevap verebildikleri, akıl yürütmelerini gerektirmeyen durumlarda başarılı oldukları, veriler arası okuma ve veri ötesi okuma düzeyleri için gerekli akıl yürütme becerilerine ve ön bilgilere sahip olmadıkları görülmüştür. Grafik oluşturma yeterlikleri bakımından ise sütun grafiklerinde daha başarılı oldukları tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırmanın sonucunda, grafik algısı teorik çatısı bağlamında sekizinci sınıf öğrencilerinin veri okuma düzeyinde herhangi bir sorun yaşamadıkları fakat üst düzey beceriler gerektiren veriler arası okuma ve veri ötesi okuma düzeyindeki beceriler noktasında zorluklar yaşadıkları tespit edilmiştir. Grafik oluşturma aşamasında elde edilen sonuçlarda ise grafik eksenlerinin ölçeklendirilmesi, eksenlerin adlandırılması, verilen noktalardan geçen doğrusal grafiği çizme ve uygun grafik türüne karar verme gibi bir takım zorluklarla karşılaştıkları ve bu noktada yanılgılara sahip oldukları görülmüştür.

Abstract:
Objective: The aim of the present study was to thoroughly investigate eight grade students' graph senses and graph construction abilities which are related to the subject of graphs within the scope of the mathematics curriculum "Data Processing" learning area.
Material and Methods: The method of the research is case study. The participants of the study were selected through criteria sampling as five eight grade students from two public schools. The data were collected using the clinical interviews which contains open-ended questions. Clinical interviews with students individually were recorded with a camera. The obtained data were analyzed within the scope of the graph sense theoretical framework according to qualitative data analysis methods. 
Results: In the findings of the study, students can easily answer the sub-questions at read the data level which that they are successful in situations that do not require reasoning. Another finding is for read between the data and read beyond data level's they did not have the high order thinking reasoning skills and prior knowledge. Also it has been determined that they are more successful in bar charts in terms of their ability to construct the graphs.
Conclusion: As a result of the research, in the context of graph sense as a theoretical framework, in eight grade students do not have any problems at read the data level. But also they have difficulties in read between the data and read beyond the data levels which are required high order thinking skills. As for the results obtained the graphic construction phase; they have some difficulties and misconceptions such as scaling of chart axes, naming the axes, drawing the linear line through the given points and deciding the appropriate graph type.