Ramazan ayının MR ile ölçülebilen karaciğer yağ indeksine etkisi
The effect of ramadan month on liver fat fracti̇on which can be measured by MRİ
Yazar: İLYAS DÜNDAR
Danışman: DOÇ. DR. ALPASLAN YAVUZ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Lipidler = Lipids ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Ramazan ayı = Fasting month

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda Ramazan ayı 30 günlük oruç sürecinin MRG kimyasal şift yöntemi kullanarak karaciğer yağlanma indeksine etkisini kantitatif olarak belirlemeyi ve aynı zamanda bu dönemin bu kişilerdeki kan-yağ profiline etkisini ortaya koymayı amaçladık.

Materyal-Metod: Bu çalışma bilinen kronik karaciğer hastalığı olmayan, alkol kullanmayan, beden kitle indeksi (BMI) 25 ve üzeri olan ve Ramazan ayında oruç tutacağını beyan eden 18 yaş üstü 70 yaş altı toplam 34 birey ile yapıldı. Hastalara Ramazan orucundan bir hafta önceki ve oruç dönemi bitimi itibari ile takip eden bir hafta sonraki periyotlarda toplamda iki defa olacak şekilde üst batın MRG tetkiki (in-phase/IP ve out-phase/OP içeren) ve yapılan çekimlerle eş zamanlı olarak biyokimyasal kan tetkikleri yapıldı. Ramazandan önce ve sonra elde edilen görüntülerden uygun yazılım programları kullanılarak karaciğer parankimine IP ve OP görüntülerden 3 ayrı seviyeden ROI kurularak elde edilen verilerden FF = (IP - OP) / (2 × IP) formülü ile karaciğer sinyali yağ oranları ve farklı bir yazılım programı kullanılarak karaciğer volümleri hesaplandı. İstatistiksel veriler bağımlı T-Testi ve Pearson korelasyon analizi ile değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmamız 28 erkek (%82,4) ve 6 kadın (%17,6) toplam 34 birey ile yapıldı. Bireylerin yaş ortalaması 44,5 (19-68), kilo ortalaması 86,76 (63-111) ve BMI ortalaması 30,29 (25,46-38,06) idi. Ramazandan sonra istatistiksel olarak anlamlı olmayan karaciğer sinyal yağ oranında artış ve karaciğer volümünde azalma tespit edildi (p>0,05). Kan-yağ profilinde trigliserit ve HDL'de çok anlamlı azalma (p<0,001), LDL'de çok anlamlı artış (p<0,001) ve total kolesterolde anlamlı artış (p<0,05) bulundu. Karaciğer fonksiyon testlerinde ALT'de anlamlı azalma (p<0,05), direkt bilirübinde anlamlı artış (p<0,05) ve istatistiksel olarak anlamlı olmayan AST'de azalma (p>0,05) saptandı.
  
Sonuç: Ramazan ayında tutulan oruç ile oruç sonrası iftar-sahur dönemi beslenmesinin uygun ve sıhhatli yapılmasının önemli olduğu, aksi takdirde bu dönemde uygulanan uzun gündüz açlık periyodlarının sağlık açısından sağlayacağı avantajlardan yoksun kalınacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to determine the effect of 30-day period of fasting worship in Ramadan month on the liver fat fraction with MRI chemical shift method and also to determine the effect of this period on the blood-fat profile of these individuals.

Material and Methods: This study was carried out with a total of 34 individuals between the age of 18 and 70 years who declared that they would fast in Ramadan month. Individuals with no chronic liver disease, no use of alcohol and with body mass index (BMI) of 25 or more were admitted to the study. An upper abdominal MRI examination (including in-phase (IP) ve out-phase (OP) sequences) was performed as a total of two times a week before the Ramadan and one week after the end of the fasting period. Biochemical blood tests were performed simultaneously with MRI. In the images before and after the Ramadan, ROI was obtained from IP and OP images of the liver parenchyma at three different levels with using the appropriate software program. Then the liver fat fraction (FF) were calculated by the formula FF = (IP - OP) / (2 × IP). Liver volumes were also calculated using a different software program. Statistical significance was assessed by dependent T-test and Pearson's correlation analysis.

Results: Our study were performed with a total of 34 individuals 28 men (%82.4) and 6 women (%17.6). The mean age of the individuals was 44.5 (19-68), the weight average was 86.76 (63-111) and the mean BMI was 30.29 (25.46-38.06). There was a statistically insignificant increase in liver fat fraction and a decrease in liver volume after the Ramadan (p>0,05). There was a significant decrease in triglyceride and HDL (p <0.001), a significant increase in LDL (p <0.001) and a significant increase in total cholesterol (p <0.05) in blood-fat profile. Significant decrease in ALT (p <0,05), significant increase in direct bilirubin (p <0,05) and non-significant decrease in AST (p> 0,05) were found in liver function tests.

Conclusion: We believed that it is very important to make night and midnight (iftar-sahur) period feeding properly and healthy during Ramadan fast. Otherwise the long daytime fasting periods applied during this period would be deprived of the advantages provided by health.