Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin üst düzey kişilik özellikleri ile öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkide büyüme korkusu ve dürtüselliğin aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of growth fear and impulsivity in the relationship between the personal characteristics and the levels of subjective wellness of individuals in the event of emerging adulthood
Yazar: NURGÜL SALMAN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, beliren yetişkinlik döneminde yer alan bireylerin kişilik özellikleri ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkide büyüme korkusu ve dürtüselliğin aracı rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma kapsamında, yaşları 18- 29 aralığında değişen 300 kadın ve 280 erkek olmak üzere toplamda 580 katılımcıdan oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Demografik Bilgi Formunun yanı sıra, Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği, Büyüme Korkusu Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği ve Öznel İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 25 programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin betimsel analizinde (descriptive analysis), aritmetik ortalama (mean), standart sapma, yüzde ve frekans değerleri kullanılmıştır. Verilerin normalliği 'çarpıklık' ve 'basıklık' değerleri ile ölçülmüştür. Verilerin normal dağılması göz önünde bulundurularak parametrik testler uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde ise, korelasyon ve çoklu regresyon analizi uygulanmasının yanı sıra, gruplar arası farklılıklarda ise ANOVA ile Bağımsız Örneklem t-Testi uygulanmıştır. Varyansların homojenliğine bakılmış ve homojen olup olmama durumlarına uygun testler kullanılmıştır.  Buna göre doğru verinin elde edilmesi için aracılık etkisinin incelendiği analizde, PROCESS SPSS Makro programı kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, üst düzey kişilik özelliklerinden esnekliğin öznel iyi oluş üzerindeki etkisinde büyüme korkusunun ve dürtüselliğin kısmi aracı rolün olduğu bulunmuştur. Üst düzey kişilik özelliklerinden bir diğeri olan durağanlığın ise öznel iyi oluş üzerindeki etkisinde büyüme korkusunun kısmi aracı rolü olduğu bulunmuştur, ancak durağanlığın öznel iyi oluş üzerindeki etkisinde dürtüselliğin tümden aracılık ettiği görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: üst düzey kişilik, durağanlık, esneklik ve öznel iyi oluş, büyüme korkusu, dürtüsellik,

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the mediating role of growth fear and impulsivity in the relationship between the personality traits of individuals in emerging adulthood and subjective well-being. The study group consisted of a total of 580 participants, 300 women and 280 men, aged between 18 and 29. In addition to the Demographic Information Form, the Five Factor Personality Scale, the Fear of Growth Scale, the Barratt Impulsivity Scale and the Subjective Well-Being Scale were used to collect the data. The analysis of the data was carried out with the SPSS 25 program. In the descriptive analysis of data, arithmetic mean, standard deviation, percentage and frequency values were used. The normality of the data was measured by skewness and kurtosis values. Parametric tests were applied considering the normal distribution of the data. Correlation and multiple regression analysis were used to determine the relationships between the variables. For differences between groups, ANOVA and Independent Sample t-Test were applied. The homogeneity of the variances was checked and tests suitable for homogeneity were used. The PROCESS SPSS Macro program was used in the analysis of the mediation effect. When the results obtained from the study were evaluated, it was found that fear of growth and impulsivity had a partial mediating role in the effect of flexibility, which is a high-level personality trait, on subjective well-being. It has been found that stasis, another high-level personality trait, has a partial mediator role in the effect of growth fear on subjective well-being. However, it was observed that impulsivity completely mediated the effect of stagnation on subjective well-being.
Key Words: higher-order personality, stability, plasticity, growth fear, subjective well-being, impulsivity