Sol-jel yöntemi ile güç tutuşur kumaş eldesinin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü analiziyle incelenmesi
Investigation of environmental impacts of the flame retardant fabrics obtained via sol-gel method by life cycle analysis
Yazar: YEŞİM ÜNVAR
Danışman: PROF. DR. AYSUN AKŞİT ; DOÇ. DR. EYLEM KILIÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Sol-jel yöntemi = Sol-gel method

Özet:
Bu tez çalışmasının ilk kısmını, daha önce bir yüksek lisans tez çalışması kapsamında gerçekleştirilmiş olan sol-jel yöntemi ile güç tutuşur kumaş eldesine yönelik bir, iki ve üç adımlı kaplama proses koşullarının ve elde edilen kumaşın çevresel etkilerinin incelenmesi oluşturmaktadır. İkinci kısımda anılan çalışmadan alınan sol-jel reçetesinin farklı özellikte pamuklu, keten ve viskon kumaşlara hem standart işlem akışı hem de ön kurutma prosesinin eklenmesiyle elde edilen yeni işlem akışına dayanarak tek adımda uygulanmasının proses dinamiklerine ve çevresel etkilere olan katkısı incelenmiştir.  

	Çalışma kapsamında sol-jel yöntemi ile güç tutuşur kumaşlar elde edilmiştir. Kumaşların güç tutuşur özellikleri limit oksijen indeksi (LOI) testi ile belirlenmiştir. Deneysel çalışmalardan elde edilen kütle ve enerji verileri çevresel etkilerin değerlendirilmesi amacıyla bir metrekare güç tutuşur kumaş üretimiyle ilişkilendirilmiştir. Yaşam döngüsü analizi yöntemi GaBi 6 (Thinkstep) yazılımı ve veri tabanı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve potansiyel çevresel etkiler, Leiden Üniversitesi Çevre Bilim Merkezi'nin geliştirmiş olduğu CML2001 karakterizasyon faktörleri kullanılarak değerlendirilmiştir.

	Elde edilen sonuçlar, kaplama sayısı arttıkça güç tutuşur özelliğin ve ilişkili çevresel etkilerin arttığını göstermiştir Öte yandan, pamuk, keten ve viskon kumaşların ön kurutma prosesine tabi tutulması ile kumaşların güç tutuşurluk özellikleri artırılmıştır. Ancak ön kurutma prosesi ile enerji tüketimi arttığından, enerji tüketimi ile ilişkili çevresel etki değerlerinde de artış görülmüştür.

Abstract:
The first part of this dissertation is composed of investigation of the coating process conditions with one, two and three layers of flame retardant coating and its environmental impacts that of the flame retardant fabric with the sol-gel method within an exist master thesis. In the second part, the contribution to the process dynamics and environmental impacts of applying the sol-gel recipe, which is taken from the above-mentioned study, to the cotton, linen and viscose fabrics with different properties in a single step based on the new process flow obtained by adding both the standard process flow and the pre- drying process is examined.

In the scope of the study, flame retardant fabrics were obtained by sol-gel method. The flammability properties of fabrics were determined by the limit oxygen index (LOI) test. Mass and energy data obtained from experimental studies have been associated with the production of one square meter of flame retardant fabric in order to evaluate the environmental impacts. Life cycle analysis was performed using GaBi 6 (Thinkstep) software and database, and the potential environmental impacts were assessed using CML 2001 characterization factors developed by Leiden University Environmental Science Center.

The results show that as the number of coatings increases, the flammability and associated environmental impacts increase. On the other hand, when the cotton, linen and viscose fabrics were subjected to the pre-drying process, the flammability properties of the fabrics have been increased. However, due to increased energy consumption at the pre-drying process, energyassociated environmental impacts also were increased.