Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 2000-2022 yıllarıarasında takip edilen periton diyalizi hastalarındahematolojik parametrelerin peritonite bağlı mortaliteve morbiditeyi belirlemedeki yeri
The role of hematological parameters in determination of peritonitis-related mortality and morbidity in patients followed at Ege University Medical Faculty Hospital between 2000-2022
Yazar: TÜLAY YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜMTAZ YILMAZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Peritonit = Peritonitis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada PD hastalarında diyaliz ilişkili peritonit öyküsü olanların klinik ve laboratuvar parametreleri geriye dönük incelenerek, peritonit ve peritonite bağlı mortalite ve morbiditeyi etkileyen parametrelerin incelenmesi, ayrıca kliniğimizde peritonit olanların genel özelliklerinin ortaya konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: 2000 ve 2022 yılları arasında Erişkin PD Ünitesinde takip edilmiş olan ve ilk peritonit atağını geçirmiş olanlar çalışmaya alınmış ve verileri retrospektif olarak incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 184 hasta dahil edildi ve ilk peritonit atağı anındaki laboratuvar sonuçları incelendi. Hastaların yaş ortalaması 47,8±14,6'ydı. Tüm hastaların  % 48,9'unu erkekler, % 51,1'ini kadınlar oluşturuyordu. 184 hastanın 62 (% 33,7)  tanesi enfeksiyon nedenli PD'den ayrılırken 122  (66,7)  tanesi PD'den enfeksiyon dışı nedenle ayrılan veya PD'den ayrılmayan gruptu. 184 hasta içinde en sık görülen KBH etyolojisi % 17,4 ile DM idi. PD'den ayrılma durumu ile IgA nefropatisi arasında anlamlı ilişki bulundu  (p=0,03). Diğer etyolojilerle PD'den ayrılma durumu arasında anlamlı ilişki bulunmadı. 
Hemogramda bulunan parametrelerle PD'den ayrılma durumu arasında anlamlı ilişki saptanmadı. PD'den enfeksiyon nedenli ayrılanlar kıyaslandığında ise hemoglobinin ölen hastalarda anlamlı şekilde daha düşük olduğu görüldü (p=0,03). Hematolojik oranlar incelendiğinde oranlarla PD'den ayrılma durumu arasında anlamlılık saptanmadı. PD'den ayrılanlar incelendiğindeyse HD'ye geçenler ve ölen hastalarda lenfosit/ monosit oranı, MPV/ platelet oranı arasında anlamlı ilişki vardı (sırasıyla p=0,04, p=0,007).
Biyokimyasal parametrelere bakıldığında PD'den ayrılma durumuyla aralarında anlamlı ilişki olmadığı görüldü. PD'den ayrılanlar kendi aralarında kıyaslandığındaysa albumin, potasyum ve CRP/ albumin oranıyla aralarında anlamlı ilişki olduğu görüldü  (sırasıyla p=0,03, p=0,02, p=0,02). Albumin ve potasyum değerlerinin ortalaması ölenlerde anlamlı şekilde daha düşükken, CRP/ albumin oranıysa anlamlı şekilde daha yüksekti.
PD süresi ve daha önce HD almışsa HD süresi ile PD'den ayrılma durumu arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). 
184 hastanın % 77,2'sinde SAPD kullanıldığı görüldü. PD'den ayrılma durumu ile PD tipi arasındaki anlamlı ilişki olmadığı saptandı.
PD'den ayrılma durumuyla rezidü idrar miktarı arasında anlamlı ilişki bulunamadı.
Kültürde üreme olup olmaması ve üreme alt tipine göre ayrı ayrı sınıflama yapıldığında PD'den ayrılma durumuyla aralarında anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). Fakat enfeksiyon nedenli ölenlerde, polimikrobiyal etkenler, enfeksiyon nedenli HD'ye geçenlere göre anlamlı şekilde daha yüksekti (p=0,04). Tüm hasta popülasyonunda en sık görülen etken gram (+)'lerdi. 
Kültür etkenlerindeyse genel hasta popülasyonunda ve enfeksiyon nedenli PD'den ayrılanlarda en sık görülen sırasıyla % 34,5  ve % 20,5'le koagulaz (-) stafilokoklardı. Enfeksiyon nedenli ölen hastalarda ise % 33,3 ile en sık etken Klebsiellaydı ve HD'ye geçenler ölenlerle kıyaslandığında klebsiella ile aralarında anlamlı ilişki saptandı (p=0,009).
Hastaların komorbiditeleri incelendiğinde % 66,8'le ilk sırada kardiyovasküler hastalıklar gelirken, % 22,3'le ikinci sırada DM geliyordu. Komorbiditelerin varlığıyla PD'den ayrılma durumu arasında anlamlı bir ilişki yoktu (p>0,05). 
Sonuç: PD hastalarının ilk peritonit atağı sırasında; daha düşük Hb, daha yüksek MPV, daha düşük lenfosit/ monosit oranı, daha yüksek MPV/ platelet oranı, hipoalbuminemi ve hipokaleminin, CRP/ albumin oranlarının daha yüksek olmasının enfeksiyon ilişkili mortaliteyi öngörme konusunda yardımcı olabileceği görüldü. Ayrıca kültürde polimikrobiyal etken üremesi ve Klebsiella üremesinin de mortaliteyi arttırıcı etkisinin olduğu saptandı. Merkezimizde; kültürde üreme olup olmama durumu, rezidü idrar miktarı ve ek komorbidite olarak DM'ye sahip olmak, tanı anında CRP, Wbc, nötrofil değerinin de ileriki dönemde enfeksiyon ilişkili mortalitede etkisi olmadığı görüldü.
Anahtar kelimeler: Peritonit, periton diyalizi, mortalite, hipoalbuminemi, MPV/ platelet oranı, hipokalemi

Abstract:
Objective: The aim of this study was to retrospectively analyze the clinical and laboratory parameters of PD patients with a history of dialysis-associated peritonitis, to examine the parameters affecting peritonitis and peritonitis-related mortality and morbidity, and to reveal the general characteristics of patients with peritonitis in our clinic.
Materials and Methods: Between 2000 and 2022, patients who were followed up in the Adult PD Unit and had their first episode of peritonitis were included in the study and their data were retrospectively analyzed.
Results: A total of 184 patients were included in our study and laboratory results at the time of the first episode of peritonitis were analyzed. The mean age of the patients was 47.8±14.6 years. Of all patients, 48.9% were males and 51.1% were females. Of 184 patients, 62 (33.7%) left PD due to infection, while 122 (66.7%) left PD for non-infectious reasons or did not leave PD. Among 184 patients, the most common etiology of CKD was DM with 17.4%. There was a significant correlation between PD dropout status and IgA nephropathy (p=0.03). There was no significant association between other etiologies and PD dropout status. 
There was no significant correlation between hemogram parameters and PD dropout status. When those who dropped out of PD due to infection were compared, hemoglobin was significantly lower in patients who died (p=0.03). When hematologic rates were analyzed, no significant correlation was found between the rates and the status of dropout from PD. Among those who left PD, there was a significant correlation between the lymphocyte/monocyte ratio and MPV/platelet ratio in patients who dropped out of PD and those who died (p=0.04, p=0.007, respectively).
When biochemical parameters were analyzed, there was no significant correlation with PD dropout status. When those who dropped out of PD were compared among themselves, albumin, potassium and CRP/albumin ratio were significantly correlated ( p=0.03, p=0.02, p=0.02, p=0.02, respectively). The mean albumin and potassium values were significantly lower in those who died, while the CRP/albumin ratio was significantly higher.
There was no significant difference between the duration of PD, duration of HD if previously on HD, and dropout from PD (p>0.05). 77.2% of 184 patients were on SAPD. There was no significant relationship between PD dropout status and PD type. There was no significant correlation between PD dropout status and the amount of residual urine.
When classified separately according to the presence or absence of growth in culture and subtype of growth, there was no significant difference with the status of dropout from PD (P>0.05). However, polymicrobial agents were significantly higher in those who died due to infection compared to those who dropped out of HD due to infection (p=0.04). The most common causative agent in the overall patient population was gram (+). 
As for culture agents, coagulase (-) staphylococci were the most common in the general patient population and in patients who dropped out of PD due to infection with 34.5% and 20.5%, respectively. In patients who died due to infection, the most common agent was Klebsiella with 33.3% and a significant association was found between Klebsiella in patients who dropped out of HD compared to those who died (p=0.009).
When the comorbidities of the patients were analyzed, cardiovascular diseases ranked first with 66.8%, followed by DM with 22.3%. There was no significant correlation between the presence of comorbidities and dropout from PD (p>0.05).
Conclusion: Lower Hb, higher MPV, lower lymphocyte/monocyte ratio, higher MPV/platelet ratio, lower albumin and potassium, and higher CRP/albumin ratios during the first episode of peritonitis in PD patients may be helpful in predicting infection-related mortality. In addition, culture growth of polymicrobial agents and Klebsiella growth were also found to have a mortality-increasing effect. In our center, culture growth, residual urine amount, having DM as an additional comorbidity, CRP, Wbc, neutrophil value at the time of diagnosis had no effect on infection-related mortality in the future.
Key words: Peritonitis, peritoneal dialysis, mortality, hypoalbuminemia, MPV/platelet ratio, hypokalemia