Kıraat vucûhatı bağlamında medlerin kıraatlara göre ses fonetiği ve morfolojik kıraat açısından değerlendirilmesi
Evaluation of meds in the context of kiraat wujûhati in terms of phonetics and morphological kiraat according to kiraats
Yazar: NUH KÜYÜK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KARAGÖZ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Kıraat ilmi Kurân'ın hem lafız hem anlam hem de fonetik yönünden  korunmasına yöne-lik uğraşan bir ilim dalıdır. Muhteviyatında ferşü'l-hurûf ve usûl farklılıkları vardır. Bu tez çalışmasında usûl farklılıklarından olan  kıraat vucühatı bağlamında medlerin kıraat-lere göre ses fonetiği ve morfolojik kıraat açısı değerlendirilmiştir. Bir giriş üç ana başlık-tan oluşmaktadır. Birinci bölümde kıraat tanımları yapıldıktan sonra Hz. Peygamber, Sahâbe ve Tâbiîn döneminde kıraat'ın seyri işlenmiştir. Aynı bölümde kıraat ilminin di-ğer İslâmî ilimlerle ilişkisi, faydası ve hükmüne geçilmiştir. Ardından kıraat imamlarının onları temsil eden rumuzları ve kıraatleri sahih, mütevâtir, meşhur, şaz, ahad, müdrec ve mevzu olarak incelenmiştir. Kıraat çeşitleri, eserler ve med mertebelerine göre de değer-lendirilmiştir. İkinci bölümde, med tanımları ve çeşitlerinin (tâbiî, arızî, muttasıl, munfa-sıl, lâzım, lîn, sıla, temkin, tebrie, ıvaz, bedel) tanımları yapılmıştır. Kıraat imamlarına göre medlerin seyri incelenmiştir. Sonrasında üçüncü bölümde ses fonetiğinin tanımları yapıldıktan sonra medd-in ses seyrinin mânaya etkileri araştırılmıştır. Devamında medler morfolojik (sarf) açıdan incelenmiş, medde etki eden  aksâm-ı seb'a ve hemzenin nevileri anlatılmıştır. Akabinde şekilsel olarak tez konusuyla irtibatlı kavramlar olan  teshil, hazif, harf-i nidâ, işmam, ravm ve i'lal konuları detaylandırılmıştır.

Abstract:
The science of Qiraat is a branch of science that deals with the preservation of the Qur'an in terms of both wording, meaning and phonetics. There are differences in its content in terms of farshu'l-hurūf and usul. In this thesis, the phonetics of the meds ac-cording to the qiraat and the morphological qiraat angle have been evaluated in the con-text of qiraat wujuhat, which is one of the differences of usul. An introduction consists of three main chapters. In the first chapter, after the definitions of Qiraat, the course of Qiraat during the Prophet, Sahāba and Tābiîn period is discussed. In the same chapter, the relationship of Qiraat with other Islamic sciences, its usefulness and its ruling are discussed. Afterwards, the pseudonyms representing the imams of Qiraat and their Qiraat were analyzed as sahih, mutawâtir, famous, shaz, ahad, mudraj and mubasaw. The types of qiraat were also evaluated according to the works and the levels of med. In the second part, the definitions and types of meds (tābiī, incidental, muttaqasıl, mun-fasıl, lâzım, lîn, sıla, temkin, tebrie, ıvaz, bedel) were defined. The course of meds ac-cording to the imams of Qiraat was analyzed. Then, in the third section, after the defini-tions of phonetics, the effects of the sound course of the med on the meaning were in-vestigated. Subsequently, the meds were analyzed morphologically (sarf) and the types of axam al-sab'a and hemza that affect the med were explained. Subsequently, the top-ics of teshil, hazif, harf-i nidā, ismam, ravm and i'lal, which are concepts formally related to the subject of the thesis, are elaborated.