Marka Hukukunda itibar tazminatı
Reputation compensation in Trademark Law
Yazar: JAMAL ZEYNALLI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT GÜREL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Marka kavramı, endüstri ve ticaretin gelişmesi ile 19. yüzyıldan önemli bir faktör
haline gelmiştir. Türk Marka Hukuku, uluslararası anlaşmalara taraf olarak markaların
korunmasını sağlamaktadır. Marka imajı ve itibarının, tüketicilerin markalar hakkındaki
düşünceleri ve tercihleri üzerinde etkili olduğu görülmektedir. Markaların olumlu itibar
ve imaj oluşturabilmesi için tutarlı iletişim çalışmaları ve stratejiler benimsemeleri
gerektiği bilinmektedir. Markaya tecavüz, marka sahibinin haklarını ve itibarını
zedeleyen önemli bir sorundur ve Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK), bu durumlarla
mücadele etmek için yasal düzenlemeler içerir. Marka sulandırması, sınai mülkiyet
hukukunda önemli bir kavram olup, markaların değerini ve benzersizliğini korumaya
yöneliktir. Sulandırma, bulanıklaştırma, lekelenme ve haksız yararlanma şeklinde
gerçekleşir. Marka sahiplerinin, sulandırma eylemlerine karşı yasal çözüm yolları
kullanmaları, markalarının değerlerini ve itibarlarını korumak için gereklidir.
Lekeleyerek sulandırma, markanın itibarına zarar veren ve marka değerini düşüren bir
kavramdır. Marka hukukunda önemli bir yer tutan bu kavram, markaların kötü kalitede
ürünlerle ve sağlıksız bağlamlarda kullanılması sonucu ortaya çıkar. Ünlü ve tanınmış
markaların itibarını koruma amacıyla lekeleyerek sulandırma davaları açılır. İtibar
kavramı, markanın tüketiciler ve toplum tarafından nasıl algılandığıyla ilgilidir. Bu tür
davaların başarısı, markanın itibarının doğru bir şekilde değerlendirilmesine bağlıdır.
Lekeleme ve bulanıklaştırma yöntemleriyle itibar zararının ispatı, farklı zorluklar içerir.
Yargıtay kararları ve doktrin örnekleri incelendiğinde, marka itibarının zarar görmesi ve
kötü kullanımın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İtibar
tazminatı ise, markanın itibarının zarar görmesi durumunda talep edilebilen, maddi ve
manevi tazminattan farklı bir tazminat türüdür. İtibar tazminatı, markaların kötü ya da
uygun olmayan kullanımı sonucu oluşan zararları gidermek için önemli bir hukuki araçtır.
Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında belirlenen
şartların sağlanması gerekmektedir. Tecavüz eylemleri sonucu markanın itibarının zarar
görmesi durumunda, tazminat hesaplanırken marka değerleme uzmanlarından destek
alınır ve hâkimin takdir yetkisi kullanılır. Bu çalışma sonucunda, itibar kavramının sadece
tanınmış markalarla sınırlı olmaması, hedef kitlelerinin güvenini kazanmış tüm markalar
için geçerli olması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sınai Mülkiyet Kanunu, marka imajı, marka itibarı, markaya
tecavüz, marka sulandırılması, itibar tazminatı.

Abstract:
The concept of branding has become an important factor since the development of
industry and commerce, particularly in the 19th century. Turkish Trademark law provides
protection for trademarks as a party to international agreements. It is observed that the
image and reputation of a brand have an effect on consumers' thoughts and preferences.
Consistent communication efforts and strategies are known to be necessary for brands to
create a positive reputation and image. Trademark infringement is a significant problem
that damages the rights and reputation of the trademark owner, and the Industrial Property
Law includes legal regulations to combat these situations. Trademark dilution is an
important concept in industrial property law, aimed at protecting the value and uniqueness
of trademarks. Dilution occurs in the form of blurring, tarnishment, and unfair
exploitation. It is necessary for trademark owners to use legal remedies against dilution
actions to protect their brand values and reputations. Tarnishing dilution is a concept that
damages the reputation of the brand and reduces its value. This concept holds an
important place in trademark law and arises as a result of the use of brands with poorquality products and in unhealthy contexts. Dilution by tarnishing lawsuits are filed to
protect the reputation of famous and well-known brands. The concept of reputation is
related to how the brand is perceived by consumers and society. The success of such
lawsuits depends on the proper evaluation of the brand's reputation. Proving reputation
damage through tarnishment and blurring methods poses different challenges. When
examining decisions of the Supreme Court and doctrine examples, it is concluded that
reputation damage and misuse must be evaluated separately. Reputation compensation is
a different type of compensation that can be demanded in cases where the reputation of
the brand is damaged. Reputation compensation is an important legal tool for mitigating
damages resulting from the improper use of brands. The conditions determined within the
scope of the Industrial Property Law and the Turkish Code of Obligations must be
fulfilled. In cases where the reputation of the brand is damaged as a result of infringement
actions, brand valuation experts are consulted for calculating compensation, and the
judge's discretion is used. As a result of this study, it is concluded that the concept of
reputation should not be limited to well-known brands but should be valid for all brands
that have gained the trust of their target audiences.

Keywords: Industrial Property Law, trademark image, trademark reputation,
trademark infringement, trademark dilution, reputation compensation