Lise öğrencilerinin kimyasal reaksiyonlar konusundaki zihinsel döndürme becerilerine bilgisayar destekli öğretim ve somut nesnelerin etkisi
The effects of using tangible materials and computer supported teachings to the skills of mental rotation of high school students on chemical reactions issues
Yazar: EYÜP DÜZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. NUSRET KAVAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Kimyasal reaksiyon = Chemical reaction ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Uzamsal yetenek = Spatial ability ; Zihinsel döndürme = Mental rotation ; Zihinsel yetenekler = Mental talents

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kimyasal Reaksiyonlar konusunun,  dönüşümlü olarak kullanılan bilgisayar destekli öğretim ve somut materyallerle anlatılmasının uzamsal düşünme becerileri ile kimyasal reaksiyon konusundaki zihinsel döndürme becerilerine etkisinin belirlenmesidir.
Çalışmada yarı deneysel desenlerden kontrol gruplu ön test-son test deney modeli kullanılmıştır. Araştırma yapılan okulda sınıflar önceden oluşturulduğu için öğrencilerin deney ve kontrol grubuna rastgele atanması mümkün olmamıştır. Nicel veriler her katılımcı için ayrı ayrı incelenerek analiz edilmiş ve elde edilen sonuçlar bir araya getirilmiştir. Nicel verilerin analizi için içerik analizi metodu kullanılmıştır. Araştırma 2013-2014 Öğretim yılında Yozgat ili merkezinde yer alan Yozgat Anadolu Lisesi'nde pilot ve asıl olmak üzere iki basamakta gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışma, aynı okulda 2013–2014 eğitim-öğretim yılında 10. sınıf öğrencileri (N= 42) ile yürütülmüştür. Pilot çalışma sonrasında deney grubu öğrencilerinin kimyasal reaksiyonlar konusundaki zihinsel döndürme becerilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla olduğu gözlenmiştir.
Asıl araştırmada ise, deney ve kontrol gruplarının her birinde 60 öğrenci olmak üzere toplam 120 tane 9. sınıf öğrencisi yer almıştır. Öğrenci gruplarına çalışmanın başında Bilgisayar Tutum Ölçeği ile Mantıksal Düşünme Yetenek Testi uygulanmıştır. Bu testler sonucunda grupların bilgisayar tutumları ile mantıksal düşünme becerileri arasında istatistiksel olarak herhangi bir fark tespit edilememiştir.
Deney ve kontrol gruplarında, araştırmacı tarafından yürütülen dersler 4 hafta sürmüş ve bu süre içerisinde deney grubunda dönüşümlü olarak bilgisayar destekli öğretim ile somut materyaller birlikte verilmiştir. Kontrol grubunda ise bu süre içerisinde aynı konular ders kitabı ve onaylanan yardımcı kaynaklardan işlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen verilerden elde edilen sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir: 
1.	Bilgisayar destekli öğretim ile somut materyalin bir arada dönüşümlü kullanılması öğrencilerin uzamsal düşünme becerilerini anlamlı şekilde daha fazla geliştirmiştir.
2.	Bilgisayar destekli öğretim ile somut materyalin bir arada dönüşümlü kullanılması öğrencilerin kimyasal reaksiyonlar konusundaki zihinsel döndürme becerilerini anlamlı şekilde daha fazla geliştirmiştir.
3.	Öğrencilerin kimyasal reaksiyonlar konusundaki zihinsel döndürme becerileri ile uzamsal düşünme becerileri arasında pozitif yönlü ve güçlü bir ilişki vardır.
4.	Öğrencilerin son test sonuçlarına göre kimyasal reaksiyonlar konusundaki zihinsel döndürme becerilerindeki artış oranı uzamsal yetenek testindeki artış oranına göre daha fazladır.
5.	Öğrenci seçiminde kontrol altına almak amacıyla yapılan mantıksal düşünme yetenek testi puanlarında deney ve kontrol grupları arasında herhangi bir fark gözlenmemiştir.
6.	Öğrenci seçiminde kontrol altına almak amacıyla yapılan bilgisayar tutum ölçeği puanlarında deney ve kontrol grupları arasında herhangi bir fark gözlenmemiştir.

Abstract:
The main aim of this research is to specify the effects of the alternately used computer supported teaching methods and tangible materials to the stereoical thinking and chemical reactions mental rotation abilities.
A quasi-experimental pre-test post-test research design was followed at the study. Because the classes had been arranged previously in the school that this research was carried out; It wasn't possible to separate the students randomly into the groups of experiment and control. The quantitative data for each participant was analyzed one by one and the outcomes were brought together. The content analysis method was used for qualitative data analysis. The research was carried out in two steps by separating the groups into two as pilot and major and it was carried out in Yozgat Anatolian High School which is located in the center city of Yozgat in 2013-2014 educational year. Pilot research was practiced with the 10th grade students (N=42). Pilot study in the aftermath of the experiment on the chemical reactions of the students of the group mental rotation skills of control group students according to observed a statistically significant way more.
According to the original, experimental and control group for a total of 60 students in each of the 120 9th grader has taken place. Student groups at the beginning of the Computer Attitude Scale with Logical Thinking Ability Test was applied. As a result of this test group computers with logical thinking skills, attitudes of any difference between such phenomenon.
In experiment and control groups, the lessons, which were instructed by the researcher, continued for four weeks and during the time of research; The participants of the experiment group were alternately instructed by both computer supported teaching methods and tangible materials. At the same time the participants of the control group were instructed by the ordinary course book and affirmed assistant book. The results of this research is shown as below.
1.  Altenately using computer supported teaching methods and tangible materials stereoical thinking of the students.
2. Altenately using computer supported teaching methods and tangible materials has widened the chemical reactions mental rotation abilities of the students.
3. There is a strong positive relationship between stereoical thinking abilities and the chemical reactions mental rotation abilities of the students.
4. According to the final test results of the students; the rise in the chemical reactions mental rotation abilities of the students is higher than their stereoical thinking abilities.
5. In Logical Thinking Ability Test results which were used to have control over the selection of the students showed no difference between the experiment group and the control group.
6. The results of Computer Attitude Scale which were used to have control over the student selection of the students showed no difference between the experiment group and the control group.