Benzer iklim ve anamateryal üzerinde oluşmuş farklı kullanım altındaki toprakların kalite parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluating quality parameters of soils formed on similar parent material and climatic conditions but under different land use types
Yazar: MİRAÇ GÜLNAR
Danışman: YRD. DOÇ. KENAN BARİK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı Doğu Karadeniz Bölgesinde yaygın olan podzolik toprakların farklı kullanım koşulları altındaki durumlarını toprak kalite parametrelerine göre değerlendirmektir. Bu amaçla bölgenin yaygın toprak özelliğini temsil eden Rize'de 3 farklı arazi kullanımı (çay, çayır, orman)  altında çalışma yürütülmüştür. Belirlenen her bir örnekleme noktasında toprak profili açılmış ve profil tanımlaması yapılmıştır. Çalışma her bir profilin tespit edilen horizonlarından ayrı ayrı örnekler alınarak yürütülmüştür. Alınan toprak örnekleri ile toprak kalitesini belirleyen parametrelere göre çeşitli kimyasal ve fiziksel analizler yapılmıştır. Araştırmada, alınan toprak örneklerinin tekstür, toprak reaksiyonu, kireç, organik madde, elektrik iletkenliği, katyon değişim kapasitesi, değişebilir katyon, azot, fosfor, mikroelement, tane yoğunluğu, agregat stabilitiesi, hidrolik iletkenlik durumları değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda farklı arazi kullanım koşulları altında bulunan arazilerin 4 farklı toprak kalite değerlendirme kriterine (Akdeniz Çölleşme ve Arazi Kullanımı [MEDALUS]), Parametrik Yöntemle Arazi Kalite İndeksi, Kalite Skor Tablosu, Orman Toprak Sağlığı Değerlendirmeleri için Toprak Kalite İndeksi) göre yorumlanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda her 3 farklı kullanım koşulları altındaki araziler, 4 farklı toprak kalite değerlendirme kriterine göre orta, iyi, çok iyi kalitede oldukları, her 3 farklı kullanım koşulları altındaki araziler arasında kıyaslama yapıldığında ise çayır ve orman arazisinin çay tarımı yapılan araziye göre kalitelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the status of podzolic soils commonly found in the Eastern Black Sea Region, under different land use conditions according to soil quality parameters. For this purpose, the study was carried out under 3 different land use (tea, grassland, forest) in Rize, representing the area's common land property. At each sampling point, the soil profile was excavated and profile description was done. The study was carried out by separately taking samples from each profile's identified horizons. Several chemical and physical analyses were carried out with these samples according to the parameters that used to determine soil quality. In this research, texture, soil acidity, lime, organic material, electric conductivity, cation exchange capacity, exchangeable cation, nitrogen, phosphorus, microelement, particle density, aggregate stability, hydraulic conductivity of these soil samples were evaluated. As a result of these evaluations, areas under different land use conditions were interpreted according to 4 different land assessment criteria (Mediterranean Desertification and Land Use, Land quality index with parametric method, Quality Score Table, Soil Quality Index for assessing forest soil health). At the end of the study, it has been identified that the areas under 3 different land use are of moderate, good, very good quality according to 4 different soil assessment criteria. However, if we compare the areas under these 3 different land use conditions, it's clear that forest and grassland areas are in high quality in accordance with the tea areas.