Horasan'dan Anadolu'ya Oğuz Türklerinin giyim kuşamı /
Yazar: MİNARA GULIYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL MEYDAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Giyim-kuşam; kültürün, sosyal yapının, coğrafi koşulların, dini inanışların, ekonomik özelliklerin, değer yargılarının, gelenek ve göreneklerin en önemli doğal göstergelerindendir. Tarih boyunca her medeniyet, çeşitli yaşam biçimlerinden ve yaşam koşullarından etkilenen benzersiz özellikler sergilemiştir. Bunun sonucunda da etnik ve geleneksel giyim zamanla ortaya çıkmıştır.
"XI.-XIII. yüzyıl Horasan'dan Anadolu'ya Oğuz Türklerinin Giyim Kuşamı" adlı bu çalışmada, yazılı ve görsel kaynaklardan elde edilen veriler; tematik, işlevsel ve yapısal bakımdan tahlil edilerek değerlendirilecektir. Döneme ait kıyafetler; başta seyahatnameler olmak üzere ağırlıklı olarak çeşitli tarihi belgeler, sözlü kaynaklar ve çini, seramik, heykel ve minyatürler gibi görsel sanat eserlerinden yola çıkılarak yorumlanmaya çalışılmıştır. 
Tarihsel kaynaklardan elde edilen verilerle ortaya konulacak olan "XI.-XIII. yüzyıl Horasan'dan Anadolu'ya Oğuz Türklerinin Giyim Kuşamı" adlı çalışma, mevcut kaynaklar eşliğinde hazırlanmıştır. Araştırma, Malazgirt Zaferi sonrası Oğuz Türklerinin Horasan'dan Anadolu'ya göçünden Moğol istilasına kadar geçen dönemi kapsamaktadır. 
XI-XIII. yüzyıllar arasında Horasan'dan Anadolu'ya Oğuz Türklerinin Giyim Kuşamı, üç bölümde ele alınan araştırmanın evrenini kapsamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde; Oğuz Türklerinin giyim kuşamında coğrafya, iklim; kültürel, ekonomik ve dini faktörler değerlendirilecektir. İkinci bölümünde; Oğuz Türklerinin giyim kuşamının genel özelliklerine (temel kavram ve terimlere) değinilecek,  bunlar işlevsellikleri bakımından ve estetik yönleri açısından ele alınacaktır. Ayrıca döneme ait giyim kuşam, hammadde ve kumaş niteliği açısından incelenip kumaşlar üzerindeki desen ve motif unsurları da değerlendirilecektir. İşlevsellik açısından giyim kuşam; günlük yaşamda, kültürel törenlerde, mesleki yaşamda ve savaşlarda olmak üzere dört başlık altında incelenecektir. Üçüncü bölümde; "Üçok ve Bozok" isimli koleksiyon çalışması öngörülmüş ve güncel giysilere dönüştürülerek tasarım ve uygulamalar yapılmıştır. 
Bu çalışmada, Türk milli giyim kültürünün çeşitli belge ve kaynaklar ışığında bir değerlendirilmesi yapılmakla birlikte bu kültür hakkında bir takım tespitler ortaya konulmaktadır. Horasan'dan Anadolu'ya Oğuz Türklerinin Giyim Kuşamı hakkındaki bilgilerin mümkün olduğunca detaylı olarak bir arada verilmeye çalışılacağı bu araştırmada; konu bütünlüğünün de teknik bağlantılar ve renkli çizimlerle desteklenerek sağlanması amaçlanmaktadır. 
Oğuz Türklerinin kültür mirasının önemli parçasını oluşturan giyim kuşamlarının ele alınmasının bir taraftan kültürü daha yakından tanımamıza olanak sağlarken diğer taraftan günümüz giyim kültürünün genişlemesine yararlı olacağı düşünülmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Horasan'dan Anadolu'ya, Oğuz Türkleri, giyim kuşam, kültür, kumaş

Abstract:
Clothes are one of the most important indicators of culture, social structure, geographical conditions, religious beliefs, economical features, standards of judgement, customs and traditions. Throughout history, each civilization has shown unique characteristics affected by various lifestyles and conditions. As a result, ethnical and traditional clothes have gradually appeared.
In this study of Clothes of Ghuzz Turks from Khorasan to Anatolia in the centuries of XI-XIII, the data gathered from written and visual sources will be evaluated after the analysis in terms of theme, function and structure. Clothes of the period are interpreted notably with travel books and mostly with various historical documents, oral resources and with artwork based on tile, ceramics, sculptures and miniatures.
The study named as Clothes of Ghuzz Turks from Khorasan to Anatolia in the centuries of XI-XIII which will be revealed with the data gathered from historical resources has been prepared with current resources. The research includes the period starting with the immigration of Ghuzz Turks from Khorasan to Anatolia after Malazgirt Victory till Mongolian invasion.
Clothes of Ghuzz Turks from Khorasan to Anatolia in the centuries of XI-XIII which will be analyzed in three parts contains the population. In the first part of the study, geographical, climatic, cultural, economical and religious factors in the clothes of Ghuzz Turks will be reviewed. In the second part, the general characteristics of the clothes of Ghuzz Turks (basic concepts and terms) will be mentioned and in terms of function and aesthetics. Besides, clothes of the period will be analyzed from the angle of raw material and fabric quality, and patterns and motives on the fabric will also be evaluated. Clothes from the view of function will be analyzed under four headings that are daily life, cultural ceremony, professional life and war. In the third part, the collection study named as "Üçok and Bozok" has been predicted and turned into daily clothes, and design and applications have been made.
In this study, together with the evaluation of Turkish national clothes culture in the light of various documents and sources, a few determinations are presented about this culture. In this study in which possible detailed information about Clothes of Ghuzz Turks from Khorasan to Anatolia is given, it is aimed that subject integrity is discussed with the help of technical relations and colorful drawings.
The fact that the discussion of clothes, as important elements cultural heritage of Ghuzz Turks, provides opportunities for us to recognize the culture more closely. On the other hand, we believe it to be beneficial in today's clothes culture's expansion.

Keywords: From Khorasan to Anatolia, Ghuzz Turks, clothes, culture, fabric