Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerin ve ailelerinin psikososyal özellikleri
Psychosocial aspects of adolescents with deliberate self harm and their families
Yazar: DAMLA EYÜBOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TANER GÜVENİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Ergenler = Adolescents ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features

Özet:
Amaç: Bu çalışmada çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları kliniğine kendine zarar verme davranışı ile başvuran ergenlerde sosyal destek algısı, kendine zarar verme davranışının özellikleri, aile işlevselliği, ebeveynlerinin ruhsal iyilik hallerinin araştırılması ve ergenlerdeki kendine zarar verme davranışı arasında ilişki olup olmadığının saptanması amaçlanmıştır.
Yöntem: Ekim 2012-Mart 2013 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği?ne ardışık başvurarak takip ve tedavi edilen, son 1 yıl içerisinde kendine zarar verme davranışı olan 37 olgu ve 51 ebeveyni ile aynı klinikte herhangi bir psikopatoloji ile takip ve tedavi edilen aynı yaş grubunda 31 kontrol ve 47 ebeveyni alındı. Çalışmaya katılan ergenler ile tanısal bir psikiyatrik görüşme yapılmış (Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- ÇDŞG-ŞY), ergenlere sosyodemografik veri formu, Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ), Arkadaşlardan ve Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, kendine zarar verme davranışı olan ergenlere Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri uygulanmıştır. Çalışmaya katılan ergenlerin ebeveynlerine Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) ve Genel Sağlık Anketi-12 uygulanmıştır. 
Bulgular:Kendine zarar verme davranışı olarak en sık kesme yönteminin kullanıldığı, KZVD?nın çoğunlukla affekt regülasyonu, kendini cezalandırma ve kendiyle ilgilenme amacıyla yapıldığı, KZVD olan gruptaki ergen ve ebeveynlerinin ADÖ alt ölçek puanlarının daha yüksek olduğu ve bu gruptaki ebeveynlerin GSA-12 ölçeğinden daha yüksek oranda 2 ve üstü puan aldıkları gözlenmiştir.
Sonuç: KZVD olan ergenlerin aile işlevselliğinin daha bozuk olduğu, kendine zarar verme davranışı ile aile işlevselliği arasında anlamlı bir ilişki olduğu, ebeveynlerinin daha yüksek oranda psikopatoloji riski taşıdıkları bulunmuştur. KZVD olan ergenlerle çalışırken ebeveynlerle aile işlevselliğindeki sorunlara yönelik görüşmeler yapılması ve ruhsal iyilik hallerinin desteklenmesi önemlidir. 

Anahtar Kelimeler: Kendine zarar verme davranışı, ergen, psikososyal özellikler

Abstract:
Background: The aim of this study was to investigate the perception of social support, the features of deliberate self harm (DSH) behaviors, family functioning and parental well-being in adolescents with self harm referred to psychiatry department and also to detect the association between the act of DSH and the issues above mentioned.
Method: 37 cases with DSH in the last year and their 51 parents and 31 controls with any psychopathology and their 47 parents referred to Child and Adolescents Psychiatry Clinic in Dokuz Eylul University Hospital between October 2012 and March 2013 were included. Psychiatric diagnostic interview (Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children Lifetime Version- K-SADS-PL), sociodemographic data form, Mc Master Family Assessment Device, Perceived Social Support from Friends and Family Scales- PSS-Fr/Fa were applied to all participants, and Inventory of Statements About Self Injury was applied to the cases with DSH. Mc Master Family Assessment Device and General Health Questionnaire were also applied to all participants?s parents.
Results: Cutting was the most common self harm method. Mostly used functions of DSH were affect regulation, self-punishment and self care. The adolescents with DSH and their parents had greater scores in Mc Master Family Assessment Device subscales. The parents of adolescents with DSH had greater ratio 2 and upper scores in GHQ-12.
Conclusion: The family functioning of adolescents with DSH was poorer. A significant association was between DSH behaviors and poor family functioning. The parents of adolescents with DSH had more risks in mental health disorders. It is important to interview with parents about family functioning problems and to support parental well-being.

Key words:  Deliberate self harm behaviors, adolescent, psychosocial aspects