Sakız (Pistacia lentiscus var. Chia) bitkisinde ince hücre tabaka tekniği ile farklı eksplant kaynaklarından in vitro rejenerasyonların sağlanması
In vitro regeneration of lentisk (Pistacia lentiscus var. Chia) plant with thin cell layer technique from different explant sources
Yazar: NURBERAT ÇETİN
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu tez çalışmasında, erkek sakız (Pistacia lentiscus var. Chia) bitkisinde ince hücre tabaka (TCL) tekniği ile farklı eksplant kaynaklarından in vitro rejenerasyon durumlarının incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın ilk basamağında sakız bitkisinin yaprak, nod ve gövde kısımlarından TCL tekniğiyle kesim yapılarak, elde edilen kesitler farklı konsantrasyonlarda (0.1, 0.2, 0.5 ve 1.0 mg/L) 2,4-D ve Kin ile desteklenmiş yarı katı MS ortamlarında kültüre alınmıştır. Çalışmada, kullanılan tüm eksplant tiplerinde en düşük kallus oluşum yüzdesi üç eksplant tipinde de (enine yaprak, enine gövde, boyuna nod kesitleri) %26.67 olarak belirlenirken, en yüksek kallus oranları ise N16 besin ortamında, enine gövde ve boyuna nod kesitlerinde %100,00 olarak saptanmıştır. Elde edilen kalluslar altkültüre alındıklarında karardığı gözlemlenen kallus dokuları farklı antioksidanlar (askorbik asit, sitrik asit, PVP ve aktif karbon) içeren MS, ROM ve WPM bazlı yarı katı ortamlara transfer edilmişlerdir. En düşük kararma yüzdesi; N16B, N16C, N16D, R16A, R16F, R16G, R16H, W16D, W16F, W16H ve W16K besin ortamlarında %86,00 olarak belirlenmiştir. Farklı sıvı besin ortamlarına aktarılan kallus dokuları rejenerasyon gerçekleştirmezken, en düşük kararma yüzdesi %33,33 MS1I1B yarı-katı besin ortamında elde edilmiştir. Bu besin ortamında herhangi bir rejenerasyon gözlemlenmemiştir. Kararmayı engellemek adına enkapsüle edilen sakız kalluslarında en düşük kararma yüzdesi (%80,00), 100 mg/L askorbik asit ve 100 mg/L sitrik asit ihtiva eden NA4 denemesinde elde edilmiştir. Sakız kallus dokuları Aloe vera yaprak dokusu ve Gossypium hirsutum kallus dokuları ile beraber kültüre alındıklarında en düşük kararma yüzdesi, PKb olarak kodlanan (pamuk kallusları üzerine sakız kalluslarının yerleştirilmesi) nörs kültür denemelerinde %53,33 olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Daha sonra doldurulacaktır.In this study, it was aimed to provide in vitro regeneration from different explant sources of the mastic plant (Pistacia lentiscus var. Chia) by using the thin cell layer technique so that a rapid and effective propagation procedure was tried to create for this valuable plant. In the first step of the study, the leaf, node and stem parts of the mastic plant were cut by TCL technique and these explants has been cultured in semi-solid MS media supplemented with 2,4-D and Kin at different concentrations (0.1, 0.2, 0.5 and 1.0 mg / L). In the study, the lowest callus formation percentage was determined as 26.67% in all three explant types (transverse leaf, transverse stem, longitudinal node layers) used, while the highest callus formation percentage was found as 100,00% in transverse stem layers and longitudinal node layers in N16 medium.When the obtained calluses were subcultured, the callus tissues that were observed to darken were transferred to semi-solid MS, ROM and WPM-based media containing different antioxidants (ascorbic acid, citric acid, PVP, active carbon). The lowest blackening percentage (%) was determined to be 86.00% in N16B, N16C, N16D, R16A, R16F, R16G, R16H, W16D, W16F, W16H and W16K trials. Callus tissues transferred to different liquid nutrient media did not regenerate, while the lowest percentage of darkening was achieved with 33.33% in MS1I1B semi-solid medium. Mastic callus tissues are not differentiated. In order to prevent blackening, mastic calli are encapsulated and the lowest rate of blackening was achieved in the NA4 trial which containing 100 mg / L ascorbic acid and 100 mg / L citric acid with 80.00% each. When mastic callus tissues were cultured together with Aloe vera leaf tissue and Gossypium hirsutum callus tissues, the lowest rate of blackening was determined as 53.33% in culture trials, coded as PKb (placing mastic callus on cotton callus). Callus tissues of Aloe vera and Gossypium hirsutum tissues, showed the lowest rate of blackening with 53.33% in the nurse culture trials code as PKb (placing mastic calli directly over cotton calli). As a result of culturing the nodal explants of the mastic plant, 6,67% shoot formation percentage was observed in the semi-solid medias coded as M5B, SS and S5B. Mastic callus tissues did not differentiate in any of the different culture techniques (liquid culture, encapsulation, nurse culture).