Irak hukukunda terör eylemi mağdurlarının hakları ve ceza hukuku kapsamında korunmaları
The rights and protection of victims of terrorist action in Iraq law under criminal law
Yazar: ALI MOHAMMED SAKRAN SAKRAN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İnsanın hayatı, sahip olduğu en değerli şeydir ve bedeninin güvenliği, yaşamının temelini oluşturur. İnsan, topluma karşı görevini yerine getirebilmesi için güçlü bir bedene ve sağlam organlara sahip olmalıdır. Ancak terör eylemleri, her patlamada onlarca insanın hayatını kaybetmesine neden olurken, yaralananlar ise tam veya kısmi sakatlık yaşamaktadır. Bunun yanı sıra, terör eylemleri kamuya ve özel mülklere de zarar vermektedir. Bu nedenle, terör eylemlerinden zarar görenlerin tazminat alma konusundaki önemi, İslam hukuku ve mevzuatında hem iç hukukta hem de uluslararası düzeyde önemli bir yer tutması şaşırtıcı değildir. Bir terör suçu (terör eylemi) meydana geldiğinde bilinen bir gerçektir ki iki hak ortaya çıkar. İlk hak, devletin suçu işleyen kişiye yüklediği kamu hakkıdır, yani ceza hakkıdır. İkinci hak ise özel haktır ve zarar görenin veya suçun mağduru olanın tazminat talep etme hakkını içerir. Bu hak, terör eylemlerinden zarar görenlerin bu tür davalar için tazminat taleplerini mahkemelerde iddia etme yasağıyla sınırlıdır. Bu, çoğu ülkenin ve Irak'ın da dahil olduğu çoğunluğun yasalarının bir duruşudur. Bu durumda terör eylemlerinin mağdurlarının dava açan ve davada taraf olarak konumlandırılmaları engellenmektedir. Daha önce tazminatın ne olduğunu ve terör eylemlerinde uygulanan yöntemlerini açıkladık ve bunlar "maddi ve manevi tazminat" olarak adlandırdık ve fark ettik ki çoğu yasa, terör eylemlerinin kurbanlarına tazminat ödenmesini öngörmektedir.
Ayrıca, bu çalışma analitik yönteme dayanarak sunulan fikrin analiz edilmesi ve uygun görüşlerin ışığında tartışılması üzerine yapılmıştır. Bu analizler, konuyla ilgili yasal metinlere dayandırılarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, 2009 yılında değiştirilen 20 sayılı yasaya dikkat çekilmiş ve bu yasaların devlet tarafından terör mağdurlarının tazminatını ele alıp almadığı ve bu tazminatın tam veya kısmi olup olmadığı incelenmiştir.
Araştırmacı, terörün zarar gören tarafının, maruz kaldığı zararın telafisi için sadece hukuki sorumluluk kuralları tarafından belirlenen sorumlu şahsın önünde başka bir seçeneği olmadığı sonucuna vardı. Zarar gören, zararları tek başına taşımalıdır ve toplum, zararların telafisiyle ilgili bir rol oynamamaktadır. Aynı şekilde, zarar görenin hata veya kusuru kanıtlayamaması durumunda veya sorumlu kişi maddi olarak yetersiz durumdaysa, zararların telafisi yalnızca zarar gören ve sorumlu arasındaki ilişkiye sınırlıdır.
Anahtar Kelimeler: Sorumluluk, Terör Eylemleri, Tazminat, Zarar, Irak Yasası

Abstract:
Man's life is the most precious thing he has, and the safety of his body is the basis of his life. A person must have a strong body and sound organs in order to fulfill his duty towards society. However, terrorist acts cause tens of people to die in each explosion, while those who are injured experience full or partial disability. In addition, terrorist acts damage public and private property. Therefore, it is not surprising that the importance of receiving compensation for those who have been harmed by terrorist acts has an important place in Islamic law and legislation, both at the domestic and international level. When a terrorist crime (terrorist act) occurs, it is a known fact that two rights emerge. The first right is the public right that the state imposes on the perpetrator, that is, the right to punishment. The second right is the private right and includes the right of the injured person or the victim of the crime to demand compensation. This right is limited to the prohibition of those who have suffered from terrorist acts to claim compensation for such cases before the courts. This is a stance of the laws of most countries and the majority, including Iraq. In this case, it is prevented that the victims of terrorist acts are positioned as litigants and parties in the case. We explained what reparations are and the methods applied in terrorist acts before, and we called them "pecuniary and non-pecuniary damages" and we realized that most laws stipulate compensation to the victims of terrorist acts.
In addition, this study is based on the analysis of the presented idea based on the analytical method and its discussion in the light of appropriate opinions. These analyzes were evaluated based on the relevant legal texts. In this context, attention was drawn to Law No. 20, which was amended in 2009, and it was examined whether these laws addressed the compensation of victims of terrorism by the state and whether this compensation was full or partial.
The researcher concluded that the injured party of terrorism has no other option before the responsible person, which is determined only by the rules of civil liability, for the compensation of the damage he has suffered. The injured must bear the damages alone, and society does not play a role in reparation. Likewise, if the injured party cannot prove fault or fault, or if the person responsible is financially incapable, compensation for damages is limited only to the relationship between the injured and the responsible.

Keywords: Liability, Acts of Terrorism, Compensation, Damage, Iraq Law