İşitme kayıplı çocuk ve ergenlerin dinleme ve anlama becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of listening and understanding skills of children and adolescents with hearing loss
Yazar: ZEHRA ÇELEBİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL ÖLÇEK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Anlama = Understanding ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Ergenler = Adolescents ; Gürültü = Noise ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme cihazları = Hearing aids ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Bu tez çalışması işitme kayıplı çocuk ve ergenlerin dinleme ve anlama becerilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Özel bir rehabilitasyon merkezinde 41 kız, 44 erkek olmak üzere 7-18 yaş aralığında toplam 85 işitme kayıplı çocuk ve ergen ile çalışıldı. Aileler ve öğretmenlerden çocuğun dinleme ve anlama becerilerini değerlendirmeye yönelik Çocuklarda İşitsel Performans Değerlendirme Ölçeğinin (ÇİPDÖ / Children's Auditory Performance Scale, CHAPS) doldurulması istendi. Koklear implant ve işitme cihazı kullanıcılarında gürültülü, sessiz, ideal ve çok uyaranlı ortamda dinleme ve anlama becerilerinin birbirinden anlamlı derecede farklı olduğu anlaşıldı. Ardından yapılan ortamların ikili istatistiksel karşılaştırmalarında işitme cihazı ve koklear implant kullananlarda; sessiz ile gürültülü ortam arasında (p<0.008), ideal ile gürültülü ortam arasında (p<0.008), çok uyaranlı ile gürültülü ortam arasında (p<0.008), ideal ile sessiz ortam arasında (p<0.008) ve çok uyaranlı ile ideal ortam arasında (p<0.008) istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. İşitme engelli bireyin yaşı, cihazlanma yaşı, implantlanma yaşı ve eğitime başlama yaşının sadece gürültülü ortamdaki dinleme ve anlama becerisinin üzerine anlamlı etkisinin olduğu anlaşıldı. Benzer şekilde, cihazlanma yaşı, implantlanma yaşı ve eğitime başlama yaşının işitsel dikkat süresi üzerine anlamlı etkisinin olduğu anlaşıldı. Tüm dinleme ortamları ile işitsel dikkat süresi ve tüm dinleme ortamları ile işitsel hafıza arasında (p<0.01) pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. Sonuç olarak, dinleme ortamlarının dinleme ve anlama becerilerini etkileyen önemli bir etken olduğu, ayrıca erken tanı ve müdahalenin özellikle gürültülü ortamda dinleme ve anlama becerileri ile işitsel dikkat üzerinde iyileştirici bir etkisinin olduğu anlaşıldı.

Abstract:
This thesis study was carried out to evaluate the listening and comprehension skills of children and adolescents with hearing loss. The study was conducted in a private rehabilitation center with a total of 85 children and adolescents (41 girls and 44 boys) with hearing loss, aged between 7-18 years. Children's Auditory Performance Scale (CHAPS) was filled in by families or teachers to assess the child's listening and comprehension skills. From the CHAPS subscales for cochlear implant and hearing aid users; a statistically significant difference was found between noisy, quiet, ideal and multi stimulus environment (p<0.05). Pairwise comparisons of environments are also available for hearing aid and cochlear implant users; between quiet-noisy environment, between ideal-noisy environment, between multi stimulus-noisy environment, between ideal-quiet environment and very a statistically significant difference was found between the multi stimulus and the ideal environment (p<0.008). There was a significant effect of age, device age,  age of implantation and age of initiation of education independent variables (p<0.05) on the noisy environment measurement value. The device age, age of implantation and age of initiation of education (p<0.05) had a significant effect on the auditory attention span measurement value. A positive correlation and statistically significant relationship was found between all listening environments and auditory attention span and auditory memory (p<0.01). As a result, it is thought that listening environment is an important factor which may affect listening and comprehension skills. Early diagnosis and intervention has a beneficial effect on especially listening in noisy environments and auditory attention.