Çevresel gürültüde algısal farklılıkların incelenmesi
Investigation of perceptional differences in environmental noise
Yazar: NAZLI SEDA YALÇINDAĞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KILIÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Gürültü, kabul edilmeyen, istenmeyen ya da hoşa gitmeyen ve genellikle rahatsızlık ile sonuçlanan seslere denir. Yaşamın doğal akışına ait olmayan her unsur kirleticidir ve bunun yaşama verdiği her türlü zarar kirliliktir. Gürültü kirliliği; nüfus artışı, kentleşme, sanayileşme, ulaşım vb. gelişme faktörleri ile birlikte artış göstermekte ve her geçen yıl etkileri artmaktadır. Fizyolojik, psikolojik ve sosyo-ekonomik etkileri üzerine yapılan araştırmalarda çarpıcı sonuçlar elde edilmektedir. Tanımından da anlaşıldığı üzere gürültü kişiye, mekâna ve zamana göre farklılık gösterir. Bu sebeple yönetimi ve kontrolü çok zor bir kirlilik şeklidir.
Gürültü kontrol yöntemlerinin başında gürültü haritası ve eylem planları gelmektedir. Gürültü haritalama uzun zaman ve veri gereksinimi olan şehirleşme ve demografik değişimler kaynaklı dinamik değişim gösteren bir yöntemdir. Haritalama sonucunda yapılan eylem planları ise yüksek maliyetli ve bazen yetersiz olabilmektedir. 
Bu çalışmada, gürültünün öznel tarafı ele alınarak Soundscape yöntemi ve sanal yürüyüş ortamları birleştirilmiş; gürültü algısı ve bu algının yönetiminin sayısal olarak değerlendirilebilir olduğu gösterilmiştir. Bunun için anketler oluşturulmuş; farklı yaş, cinsiyet ve eğitim gruplarında 140 kişiye Ekim 2018- Ocak 2020 arasında belirli zamanlarda uygulanmıştır.
Gürültü önlemleri alınması aşamasında sanal ortam yürüyüşlerinin hem ses yürüyüşlerine hem de gürültü kontrolüne alternatif bir yöntem olarak kullanılacağı ve bununla birlikte zaman ve mali kaynak tasarrufu sağlanabileceği değerlendirilmektedir.

Abstract:
Noise is called sounds that are not accepted, undesirable or unpleasant, and often result in discomfort. Any element that does not belong to the natural flow of life is pollutant and any damage to life is pollution. Noise pollution increases with the development factors as like population growth, urbanization, industrialization, transportation, etc. and its effects increase every year. Striking results are obtained in researches on physiological, psychological and socio-economic effects. As it is understood from its definition, noise differs according to person, place and time. For this reason, it is a form of pollution that is very difficult to manage and control.
Noise maps and action plans are among the noise control methods. Noise mapping is a method that shows dynamic change due to urbanization and demographic changes, which require long time and data. The action plans made as a result of mapping can be costly and sometimes insufficient.
In this study, the Soundscape method and virtual walking environments are combined by considering the subjective side of the noise; noise perception and management of this perception have been shown to be numerically evaluable. Surveys were created for this; It was applied to 140 people in different age, gender and education groups at certain times between October 2018 and January 2020.
It is considered that during the stage of taking noise precautions, virtual environment walks can be used as an alternative method to both sound walks and noise control and with it time and financial resources can be saved.