Haksız fiil sorumluluğunda tazminatın belirlenmesi bakımından zarar görenin kusuru
Effects of contributory negligence in determination of compensation in tort liability
Yazar: YELİZ KARAN
Danışman: PROF. DR. HASAN SEÇKİN OZANOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar hukuku = Law of obligations ; Haksız fiil = Torts ; Kusur = Fault ; Sorumluluk = Responsibility ; Tazminat = Compensation

Özet:
Zarar görenin kusuru, normal, makul ve orta zekâlı bir insanın, kendi menfaati gereği, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken davranış tarzı olarak tanımlanmaktadır.Zarar görenin kusuru, BK m. 44/I'in en önemli uygulanma durumunu oluşturmakta olup; bu hüküm, haksız fiil sorumluluğunun yanı sıra BK m. 98/II uyarınca, sözleşmeden doğan sorumlulukta da uygulanır. Ayrıca, sadece Borçlar Kanunu'nda yer alan sorumluluk türlerinde değil, aksine bir hüküm bulunmadıkça, özel kanunlarla düzenlenen tüm sorumluluk türlerinde de uygulanabilir. Yine, bu hüküm, kusur sorumluluğu ile birlikte sebep sorumluluğunda da göz önünde bulundurulacağı gibi, hem maddi hem manevî tazminata hükmedilirken de göz önünde bulundurulur. Bu itibarla, BK m. 44/I hükmünün çok geniş bir uygulama alanı bulunmaktadır.BK m. 44/I uyarınca zarar görene kusur olarak isnat edilen iki hâl bulunmaktadır. Bunlar; zarar görenin, zararın doğmasına yardım etmesi ve zararın artmasına sebep olmasıdır. Zarar görene kusur olarak isnat edilememekle birlikte, BK m. 44/I uyarınca tazminattan indirim yapılması sonucunu doğuran bazı hâller de bulunmaktadır. Bunlar zarar görenin, zarara razı olması ve zarar tehlikesini göze almasıdır.BK m. 44/I'e göre, zarar görenin kusuru hâlinde, hâkim, tazminattan indirim yapma ya da tazminata hükmetmekten vazgeçme yetkisine sahiptir. Bununla birlikte, zarar görenin kusuru nedeniyle tazminata hükmetmekten vazgeçilmesi, ancak istisnai durumlarda söz konusu olmaktadır.

Abstract:
Contributory negligence is the negligence of plaintiff who fails to take necessary measures which a normal, reasonable and prudent person would take in order to avoid or mitigate damage. It is also defined as the disregard of one?s own safety or interests.Contributory negligence is settled in Turkish Code of Obligation Art. 44/I, which has a wide range of scope of application. Namely this provision could be applied not only in tort liability but also in contractual liability. Moreover said provision could also be applied in defect liability, strict liability and determination of pecuniary and non-pecuniary damages.Personal misconduct during the injury and the violation of the duty to mitigate damage are the two concepts which constitute contributory negligence. Consent and voluntary assumption of risk are taken into consideration in reduction of compensation although these concepts do not typically constitute contributory negligence.According to Turkish Code of Obligation Art. 44/1, in case of contributory negligence, judge has either the power of reduction of compensation or the power of dismissal of claim for compensation. However judge?s power regarding dismissal of claim for compensation could only be used in exceptional cases.