Kişilerarası ilişkisel rol analizi'nin hemşirelik öğrencilerinin anksiyete düzeylerine, toplumsal cinsiyet rol tutumlarına ve kişilerarası problem çözme yönelimlerine etkisi
The effect of interpersonal relational role analysis on nursing students' anxiety levels, gender role attitudes and interpersonal problem solving orientation
Yazar: VEYSEL KAPLAN
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM ANÇEL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Hemşirelik = Nursing ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Araştırma, Kişilerarası İlişkilerde Rol Analizi'nin (KAİRA) hemşirelik öğrencilerinin hissettikleri anksiyeteye, kişiler arası problem çözme yönelimlerine ve toplumsal cinsiyet rol tutumlarına olan etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, deneysel olarak yapıldı, randomize ön test-son test deney-kontrol gruplu, izleme desenli model ilkelerine uygun olarak yapılmıştır. 
Yozgat Bozok Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı Güz dönemi içerisinde yapılan çalışmanın evreni, hemşirelik ikinci sınıfta iki şubede eğitim-öğretime devam eden toplam 100 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmanın örnekleminde ise; ölçekleri doldurmasına engeli olmayan ve gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 8 deney ve 8 kontrol olmak üzere toplam 16 öğrenci yer almaktadır.
Araştırmada öğrencilerin sosyodemografik bilgilerine ilişkin veriler araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, anksiyete düzeylerine ilişkin veriler Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile toplumsal cinsiyet rol tutumlarına ilişkin veriler Toplumsal Cinsiyet Rol Tutumları Ölçeği (TCRTÖ) ile ve kişilerarası problem çözme yönelimlerine ilişkin veriler Kişilerarası Problem Çözme Envanteri (KPÇE) kullanılarak toplandı.
Verilerin değerlendirilmesinde; normal dağılımı belirlemek için Kolmogorov-Smirnov testi, grupların homojenliğini belirlemek için kategorik değişkenlerde ki-kare testi, sayısal değişkenlerde veri özelliğine göre bağımsız gruplarda t testi, deney ve kontrol gruplarında ölçeklerin puan ortalamaları arasında grup, zaman ve grup*zaman etkileşimine göre karşılaştırılmasında Tekrarlı Ölçümlerde Çok Yönlü Varyans Analizi, Deney ve kontrol gruplarında ölçeklerin puan ortalamaları arasındaki farkın ileri analizinde, grupların puan ortalamalarını kendi içinde karşılaştırmak için Tekrarlı Ölçümlerde Tek Yönlü Varyans Analizi, ölçümleri birbiri ile karşılaştırmak için Bonferroni Düzeltmeli Bağımlı Gruplarda T-Testi kullanılmıştır.
Uygulama sonrasında deney grubundaki bireylerin girişim sonrası son test ve izlem anksiyete puan ortalamalarının anlamlı düzeyde azaldığı (p<0,05), deney grubunun kişilerarası problem çözme alt boyutlarından probleme olumsuz yaklaşma ve kendine güvensizlik puanlarında anlamlı düzeyde azaldığı (p<0,05), deney grubunun toplumsal cinsiyet rol tutumları ölçeğinden aldıkları puanların olumlu şekilde yükseldiği ancak istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05).
Çalışma sonucunda KAİRA'nın hemşirelik öğrencilerinin yaşadıkları anksiyete düzeyini azalttığı, olumlu kişiler arası problem çözme yönelimleri sağladığı ve toplumsal cinsiyet rol tutumlarında olumlu değişim sapladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The research has carried out to determine that the effect of Interpersonal Relational Role Analysis (KAIRA) by nursing students on the level of anxiety, interpersonal problem-solving orientation and gender role attitudes. This is an experimental study and was conducted in accordance with the principles of a patterned model with randomized pretest-posttest experimental-control group. 
The population of the study consists of 100 students who are continuing second class of nursing education in Yozgat Bozok University Faculty of Health Sciences 2018-2019 academic year during the fall semester. In the sample of the study consists of 16 (8 experiment and 8 control) students who is volunteer, met the inclusion criteries and has no any barrier to understand scales.
In this study data of the students' personal characteristics were collected using sociodemographic data collection form developed by researcher, the data relating to the anxiety were collected using Beck Anxiety Inventory, the data relating to gender role attitudes were collected using Gender Role Attitudes Scale and the data relating to the interpersonal problem-solving tendencies were collected by using Interpersonal Problem Solving Inventory . 
In the evaluation of the data; Kolmogorov-Smirnov test to determine normal distribution, chi-square test in categorical variables to determine homogeneity of groups, t test in independent groups according to data feature in numerical variables, chi-square test for categorical variables to determine the homogeneity of groups, t test for independent groups according to data characteristic in numerical variables, Multivariate Analysis of Variance in Repeated Measures for comparison of the mean scores of the scales between the groups, time and group*time interaction in the experimental and control groups, One-Way Analysis of Variance in Repeated Measures to compare the mean scores of groups for the advanced analysis of the difference between the mean scores of the scales in the experimental and control groups, to compare measurements with each other for Bonferroni Corrected  T test Dependent Groups.
After group session, it was found that the experimental group's posttest and follow-up anxiety scores decreased significantly (p<0.05),  lack of self confidence and negatives approach scores which are sub-dimensions of interpersonal problem solving of the experimental group decreased significantly (p <0.05) and the scores of the experimental group on the gender role attitude scale increased positively but this result is not statistically significant (p> 0.05).
As a result, it was determined that KAIRA reduced the level of anxiety experienced by nursing students, provided positive interpersonal problem solving tendencies and positively affected the gender role attitudes.