Keten tohumu ve diyabetik kardiyovasküler komplikasyonlar
Flaxseed and diabetic cardiovascular complications
Yazar: NİLAY TARHAN
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN OZANSOY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glükoz = Glucose ; Kardiyovasküler fizyolojik fenomen = Cardiovascular physiological phenomena ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Keten tohumu = Linseed

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar tüm dünyada görülme sıklığı giderek artan, morbidite ve mortaliteye neden olan bir hastalıktır. Diyabetiklerde kardiyovasküler hastalık görülme olasılığı daha fazladır. Keten tohumu lipit düzeyleri, endotel fonksiyonlar üzerindeki olumlu etkisi ve antioksidan özelliği nedeniyle kardiyoprotektif bir etki gösterir. Diyabette keten tohumunun etkisini araştırmak için streptozotosin (STZ)-diyabetik dişi sıçanlara 12 hafta boyunca keten tohumu (0,714 g/kg/gün; oral olarak) verilmiştir. Sıçanlar kontrol (K), kontrol tedavi (KT), diyabet (D) ve diyabet tedavi (DT) olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Çalışma sonunda beden ağırlıkları, kan basınçları, kan glukozları, serum HDL kolesterol (HDL-K), insülin, GOT, GPT düzeyleri ölçülmüş, torakik aortaları izole edilerek in-vitro olarak fenilefrin ile oluşturulan (10-9-10-4M) kümülatif kasılma yanıtları incelenmiştir. Siklooksijenaz (COX) yolağının incelenmesi için indometazin (10-5M; 20 dk ) (nonspesifik inhibitör), NO'in etkisinin incelenmesi için L-nitro arjinin metil ester (L-NAME; 10-5M), (endotelyal nitrik oksit sentaz inhibitörü) süperoksit radikallerinin rolünü saptamak için süperoksit dismutaz (SOD; 1500 U; 20 dk) inkübasyonu yapılarak FE ile doz yanıt eğrisi elde edilmiştir. Keten tohumu tedavisi kontrol grubunda kan basıncını anlamlı olarak düşürmüştür. Serum HDL-K düzeyinde DT grubunda artış oluşturmasına rağmen KT grubunda azalma meydana gelmiştir. Glukoz düzeyinde DT grubunda belirgin bir azalma gözlenmesine rağmen KT grubunda fark oluşmamıştır. Serum insülin miktarında hem KT hem de DT grubunda azalma meydana gelmiştir. Aynı zamanda diyabetteki yüksek GPT düzeyini düşürmüştür. FE ile oluşturulan kasılma yanıtlarında sırasıyla en çok kasılma D grubunda görülmekle birlikte, KT grubunda da D grubuna yakın kasılma yanıtı gözlenmiştir. K ve DT gruplarındaki yanıtlar ise birbirine yakın bulunmuştur. İndometazin inkübasyonu sonrasında özellikle D grubu olmak üzere bütün grupların kasılma yanıtlarında belirgin bir azalma meydana gelmiştir. L-NAME inkübasyonu sonrası D grubu hariç tüm grupların kasılma yanıtlarında artma olduğu, DT grubunda elde edilen yanıtların ise K grubuna yakın olduğu bulunmuştur. SOD inkübasyonu en çok diyabetik grupta kasılma yanıtlarını azaltmıştır. DT grubunda kasılma yanıtlarındaki azalma D grubuna göre çok daha az olmasına karşın KT grubunda zıt etki gözlenmiştir. Sonuç olarak keten tohumu tedavisinin D grubunda hiperglisemiyi ve vasküler kasılma yanıtlarını düzelttiği bulunmuş ancak aynı olumlu etkinin kontrol grubunda meydana gelmediği gözlenmiştir. Bu nedenle keten tohumu ancak gerekli durumlarda kullanılmalıdır.

Abstract:
Cardiovascular diseases have an increasing rate of incidence and causes morbiditiy and mortality. Cardiovascular diseases are observed more in diabetic patients. Flaxseed is cardioprotective because of its positive effects on lipid levels and endothelial functions and its antioxidant impact. To search the effect of flaxseed in diabetes female streptozotocin (STZ)-diabetic rats were treated with flaxseed (0,714 g/kg/day; orally) during 12 weeks. The rats were divided into four groups: control (C), control treated (CT), diabetic (D) and diabetic treated (DT). At the end of the study, body weight, blood pressure, blood glucose, serum HDL cholesterol (HDL-C), insülin, GOT, GPT levels were measured and cumulative contraction (10-9-10-4M) responses curves were obtained with phenylephrine (Phe) on isolated thorasic aortic rings. Aortas incubated 20 minutes with indomethacin (10-5M; nonspecific inhibitor) to research the cyclooxygenase (COX) pathway, L-nitro arginin methyl ester (L-NAME; 10-5M) (endothelial nitric oxide synthase inhibitor) to research the effect of NO and superoxide dismutase (SOD; 1500 U) to determine the role of superoxide radicals and cumulative response curves were obtained with Phe. Flaxseed treatment significantly decreased the blood pressure levels in control groups. In spite of an increase in serum HDL-C level in diabetic treated group, a decrease in control treated group occured. Although the glucose level of diabetic treated groups were decreased significantly, there was no change in the control treated group. The treatment decreased the level of serum insülin in both groups. At the same time, it decreased the rise of GPT level in D groups. The maximum level of contraction with Phe was seen in D group, while a similiar level was observed in KT group. On the other hand, the responses were similiar in K and DT groups. Following the indomethacin incubation, there was a significant decrease in contraction levels of all groups particularly the D group. After L-NAME incubation, there were increases in contraction levels in all groups except in D group. The contraction levels of DT and K groups were close. SOD incubation decreased the contraction levels mostly in diabetic group. Despite the decrease in contraction levels of DT group, that was much lower compared to D, opposite effects were observed in KT group. As a result, it is seen that flaxseed treatment had a positive effect on hyperglycemia and on vascular contractile responses in D group, but the similar positive effects did not occur in control groups. Therefore, flaxseed must be used in necceasary conditions.