Eğitim hacimlerinde yutucu gereç yerleşimlerine göre hacim akustiği parametrelerinin incelenmesi
Investigation of room acoustics parameters according to absorbing materials placements in education rooms
Yazar: RABİA SARIOĞLU KILIÇ
Danışman: PROF. DR. NEŞE YÜĞRÜK AKDAĞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Öğrenmenin büyük ölçüde sözlü olarak gerçekleştirildiği eğitim hacimlerinde iyi bir akustik ortamın sağlanması, konuşmanın anlaşılabilirliği ve ders öğrenimi açısından büyük bir önem taşımaktadır. Akustik açıdan iyi tasarlanmamış hacimlerde öğrencilerin derslere katılım ve dikkat düzeyleri azalabilir. Akustik koşulların belirleyicileri arasında, hacmin geometrik özelliklerinin yanı sıra, hacim iç yüzeylerinin ses yutuculuk özellikleri yer almaktadır. Bu doğrultuda hacimlerin akustik koşullarını denetlemek ve iyileştirmek amacıyla hacimlerin tavan ve duvarlarında ses yutucu gereçler kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, eğitim hacimlerinde yutucu gereçlerin farklı konumlara yerleştirilmesi durumunda akustik parametrelerin nasıl farklılık göstereceğine dair bir karşılaştırma yaparak yutucu malzemelerin optimum yerleşim durumunu belirlemektir Yutucu gereçlerin yerleşim durumlarının hacim akustiği parametrelerine etkisini daha detaylı değerlendirebilmek adına hacmin işlevi ve boyutunun da akustik parametreleri etkilediği göz önünde bulundurularak farklı büyüklüklerdeki bir derslik ve bir konferans salonu için incelemeler gerçekleştirilmiştir. Söz konusu değerlendirme, bir hacmin akustik durumunu belirten akustik parametrelerden Yansışım Süresi (RT), Erken Düşme Süresi (EDT), Ayırdedilebilirlik (D50) ve Konuşmanın İletim Göstergesi (STI) parametreleri baz alınarak yapılmıştır. Belirlenen hacimlerde en iyi akustik şartların sağlanabilmesi için optimum yerleşim durumunun belirlenebilmesi amacıyla frekansa göre dengeli değerlere sahip belirli bir yutucu gereç seçilmiş ve toplamda aynı yüzey alanına sahip olacak şekilde dokuz farklı yutucu yüzey yerleşim senaryosu oluşturulmuştur. Yutucu gerecin hacmin iç yüzeylerindeki konumunun değişmesi her iki hacimde de hacim akustiği parametrelerini etkilemiş ancak derslik ve konferans salonu için bu etkiler farklı düzeylerde olmuştur. Odeon programında gerçekleştirilen hesaplamalar sonucunda akustik parametreler için optimum koşullar farklılık göstermekle birlikte yansışım süresi ve STI parametreleri açısından en ideal durumun yutucu malzemelerin oda geneline mümkün olan en homojen şekilde yerleştirilmesiyle sağlandığı görülmüştür. Bu çalışma kapsamında hacmin akustik açıdan optimum koşulları sağlamasında gerekli ses yutucu gereçlerin kullanım yerlerinin seçiminin önemi, derslik ve konferans salonu örneği için elde edilen sonuçlardan da açıkça görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hacim akustiği parametreleri, yansışım süresi, yutucu gereç yerleşimi, derslik, konferans salonu.

Abstract:
Providing a good acoustic environment in education areas where learning is largely carried out orally is of great importance in terms of speech intelligibility and lesson learning. In rooms that are not well designed acoustically, students' participation and attention levels may decrease. The geometric features of the room and the sound absorption properties of its interior surfaces are among the determinants of acoustic conditions. In this regard, sound-absorbing materials are used on the ceilings and walls of the rooms to control and improve the acoustic conditions of the rooms. The aim of this study is to determine the optimum placement of absorbing materials by making a comparison of how the acoustic parameters will differ if the absorbing materials are placed in different positions in the education rooms. In order to evaluate the effect of the placement of absorbing materials on the acoustic parameters of the room in detail, examinations were carried out for a classroom and a conference hall of different sizes, taking into account that the function and size of the room also affect the acoustic parameters. The evaluation in question was made based on the acoustic parameters that indicate the acoustic conditions of a room: Reverberation Time (RT), Early Decay Time (EDT), Definition (D50) and Speech Transmission Index (STI). Determining the optimum placement situation to provide the best acoustic conditions in the specified rooms, an absorber material with balanced frequency values was selected and nine different absorber surface layout scenarios were created with the same surface area in total. Changing the position of the absorbing material on the inner surfaces of the room affected the room acoustic parameters in both rooms, but these effects were at different levels for the classroom and school auditorium. As a result of the calculations carried out in the Odeon program, the optimum conditions for acoustic parameters differs from each other. Furthermore, it has been observed that the most ideal situation in terms of reverberation time and STI parameters is achieved by placing absorbing materials as homogeneously as possible throughout the room. The importance of choosing the places of use of the necessary sound-absorbing materials in ensuring that the room provides optimum conditions in terms of acoustics is clearly seen from the results obtained for the classroom and school auditorium examples within the scope of this study. Keywords: Room acoustics parameters, reverberation time, absorber placement, classroom, school auiditorium.