Değerler eğitimi açısından sosyal bilgiler ders kitaplarında tarihi şahsiyetler
Historical figures in social studies textbooks in terms of values education
Yazar: AMİNE NUR DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERAY ALACA
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Tarihi şahsiyetler = Historical figures

Özet:
Değerlerin toplumsal hayatımıza yön veriyor olması birey ve toplum açısından öncelikli bir konudur. Değerler eğitimine ailede, okulda ve tüm sosyal hayatımızda yer veririz. Örgün eğitimde değerler eğitiminin verilmesinin en iyi yolu kazanımlara ilişkin olarak öğretimin temel kaynağı olan ders kitaplarında bulunmasıdır. Temel amacı "etkin yurttaşlar" yetiştirmek olan Sosyal Bilgiler dersinde toplumsal ve kültürel değerlerimiz öğrencilere kazandırılmaktadır. Bu süreçte değeri kazandıran öğretmen model olup, atasözleri ve deyimlerden, güncel ve tarihi olaylardan yararlanmaktadır. Yararlanılan en önemli materyal ise ders kitaplarıdır. Ders kitaplarında tarihi şahsiyetler üzerinden örneklere yer verilmektedir. 
Bu çalışmanın amacı Sosyal bilgiler ders kitaplarında örtük bir şekilde yer alan değerlerin öğretiminde tarihi şahsiyetlere nasıl yer verildiğinin incelenmesidir. Bu araştırmanın modeli betimsel analize dayalı bir doküman incelemesidir. Araştırmada Sosyal Bilgiler 4, 5, 6 ve 7. Sınıf ders kitapları içerisinde yer alan değerler ve bu değerlerin tarihi şahsiyetlerle ilişkisi incelenmiştir. Araştırma sonucunda bulgular tanımlanmış ve yorumlanmıştır. Araştırmanın evreni bütün sosyal bilgiler öğretim programları ve ders kitaplarıdır. Araştırmanın örneklemini 2018 sosyal bilgiler öğretim programı ve 2018'den itibaren 5 yıl süreyle kullanılacak olan 4, 5, 6 ve 7. Sınıf sosyal bilgiler ders kitapları oluşturmaktadır.
Değerlerin şahsiyetler üzerinden nasıl aktarıldığını araştıran bu çalışmada Sosyal Bilgiler Ders Kitaplarında programda yer alan 18 değerin tarihi şahsiyetler, bilim insanları, kadın kahramanlar gibi kişiler ile verildiği tespit edilmiştir. Fakat bazı değerlere şahsiyetler üzerinde oldukça yoğun yer verildiği bazılarında ise oldukça az rastlandığı görülmüştür. Tarihi ve kültürel mirasımızın aktarılması konusunda bir araç olan değerlerimizin ders kitaplarında daha fazla ve daha belirgin yer alması gerekmektedir.

Abstract:
The fact that values direct our social life is a priority issue for the individual and society. We include values education in the family, school and all our social life. The best way to give values education in formal education is to include it in textbooks, which are the main source of education regarding the achievements. Our social and cultural values are taught to students in the Social Studies course, the main purpose of which is to raise "effective citizens". In this process, the teacher who gains values is a model and makes use of proverbs and idioms, current and historical events. The most important material used is textbooks. In the textbooks, examples are given through historical figures.
The aim of this study is to examine how historical figures are included in the teaching of values implicitly in social studies textbooks. The model of this research is a document review based on descriptive analysis. In the research, the values in the Social Studies 4, 5, 6 and 7th grade textbooks and the relationship of these values with historical figures were examined. As a result of the research, the findings were defined and interpreted. The scope of the research is all social studies curricula and textbooks. The sample of the research is 2018 social studies curriculum and 4, 5, 6 and 7th grade social studies textbooks, which will be used for 5 years as of 2018.
In this study, which investigates how values are transferred through figures, it has been determined that 18 values included in the program in Social Studies Textbooks are given with people such as historical figures, scientists, and heroines. However, it has been observed that some values are included quite heavily through figures, while others are very rare. Our values, which are a tool for transferring our historical and cultural heritage, should be included more and more clearly in textbooks.