Kraft yöntemiyle üretilen bambu (Phyllostachys bambusodies) ve melez kavak (Populus x eurameicana (Dode) Guinier) kağıt hamurlarının ağartılması
Bleaching of bamboo (Phyllostachys bambusodies) and populus (Populus x euramericana (Dode) Guinier) kraft pulp
Yazar: ONUR TOLGA OKAN
Danışman: PROF. DR. İLHAN DENİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ağartma = Bleaching ; Kavak ağacı = Populus ; Kağıt hamuru = Pulp ; Sodyum perborat = Sodium perborate

Özet:
Bu çalışmada kağıt endüstrisinde hammadde sorununa ve ağartma sonrasında oluşan çevresel sorunlara çözüm bulmak amacıyla hızlı yetişen Bambu (Phyllostachys bambosoides) ve Kavak (Populus x euramericana (Dode) Guinler) türlerinin kağıt yapılabilme özellikleri incelenmiş ve bunlar çevreye dost ağartıcılar ile ağartılmıştır. Bu sebeple bu türlere öncelikle düşük kappa numarası ve yüksek verim elde etmek amacıyla çeşitli şartlarda pişirmeler yapılmıştır. Pişirmelerin sonucunda ağartılabilir hamur için en düşük kappa ve en yüksek verim bambu için sülfat-AQ pişirmesinde, kavak için sülfat-NaBH4 pişirmesinde elde edilmiştir. Her iki tür için optimum pişirmeler yapıldıktan sonra elde edilen hamurlara en uygun oksijen delignifikasyonu şartlarını bulmak için farklı basınçlar altında optimizasyon çalışması yapılmıştır. Oksijen basıncı 5 bar ve NaOH oranı % 3 olarak % 12 konsantrasyondaki delignifikasyon şartları bu çalışmada her iki türden üretilen kağıt hamurunun mekanik özelliklerini en az etkileyen ve en ekonomik koşullar olarak tespit edilmiştir. Oksijen delignifikasyonu uygulanmış kağıt hamurlarına ara basamak olarak da bir çelatlama basamağı uygulanmış olup her iki türe de aynı koşullar altında bu yıkama yapılmıştır. Bu ağartma basamağından sonra son basamak olarak sodyum perborat basamağı uygulanmıştır. Sodyum perborat basamağında ağartma değişkenleri olarak sodyum perborat tetrahidrat oranı ve ağartma süresi seçilmiştir. Bambu ve kavak için SPBTH ağartmasına uğartılmış kağıt hamurlarının çekme indisinde, patlama indisinde ve yırtılma indisinde artış gözlemlenmiştir. Kappa numarası ve viskozite de azalma söz konusudur. Optik özelliklerden beyazlık, parlaklık'da artış tespit edilmiş fakat opaklık ve sarılık da azalma tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to solution of enviromental pollution after the bleaching and raw material problem in a pulp and paper industry. So, fast growed species of bamboo (Phyllostachya bambusodies) and poplar (P. Euramericana x (Dode) Guinier) trees were choosen as a raw material. Pulp from this species were bleached by enviromental friendly bleaching. Cooking were done various conditions to obtain high yield and low kappa number for bleachable pulping. The lowest kappa number and higest yield were determined in sulfate-AQ cooking for bamboo and sulfate-NaBH4 cooking for Poplar. Optimization study under the different pressure were done to find convient condition of oxygen delignification for obtained pulping after the optimum cooking both of the two species. Mechanical properties of pulping obtained from both of two species were effected the lowest and also best economical conditions were determined in delignification conditions on O2 pressure 5 bar, NaOH rate % 3 and concentration % 12. Chelatin sequence was applyed after the oxygen delignification both of two species. Sodium perborate tetrahydrade bleaching as a last step After the chleating bleaching sequence. The rate of SPBTH and bleaching time were choosen as bleaching parameter in SPBTH sequence. For Bamboo and Poplar tensile index, burst index and tear index were rised after SPBTH. Kappa number and viscosity were decrease. Whitenes, brightness were increased but TAPPI Opacity and yellowness were decrease from Optical properties