Osmanlı modern dönem tefsir usulü örneği: Debreli Vildan Faik bey (1853-1925) ve el-Multekat fi-usulü't-tefsir adlı eseri
A case of methodology of tafsir from modern Ottoman era
Yazar: MUSTAFA MURAT BATMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF KOÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tefsir = Commentary ; Vildan Faik = Vildan Faik

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Debreli Vildan Faik Bey'in el-Multeḳaṭ fî usûlü't-tefsîr adlı eseri örneği üzerinden Osmanlı modern dönemi tefsir usulü anlayışına dair fikir sahibi olmak ve daha önce üzerinde çok fazla bir çalışma yapılmamış müellifi ve eserini gün yüzüne çıkarmaktır. Konu seçiminde Vildan Faik Bey'in Osmanlı İlmiye Teşkilatındaki konumu, sosyal yönü ve müellifin üzerinde araştırma yaptığımız eserinin görev yaptığı medresede tefsir usûlü derslerinde kaynak olarak kullanılması, etkili olmuştur.
	Çalışmamızın ilk kısmı eserin müellifi Debreli Vildan Faik Bey'e ayrılmıştır. Burada müellifin hayatı, eğitimi, ilmî şahsiyeti ve müfessir kimliğiyle Osmanlı İlmiye Teşkilatı içerisindeki konumu hakkında bilgi verilmektedir. Ayrıca bu bölümde kısaca müellifin sosyal ve siyasal ilişkileri de incelenmiştir.
	İkinci bölümde ise Vildan Faik Bey'in eseri el-Multeḳaṭ fî usûlü't-tefsîr, mercek altına alınmaktadır. el-Multeḳaṭ'ın belirlenen kaynakları zikredilmiş ve bunlar arasında müellifin kendisinden en fazla istifade ettiği ana kaynakları tespit edilmiş daha sonra el-Multeḳaṭ'ın klasik Kur'ân İlimlerine dair on dört konu başlığı incelenmiştir. Eserde var olan on dört konu başlığının incelenmesi sonucunda el-Multeḳaṭ'ın Kur'ân ilimlerine dair özgün bir eser olmadığı ve dolayısıyla Osmanlının, son dönemine kadar medrese bünyesinde yürüttüğü tefsir eğitiminde klasik usûlden vazgeçmediği belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to figure out the modern period Ottoman tafsir approach by means of Debreli Vildan Faik Bey's el-Multeḳaṭ fî usûlü't-tefsîr and to make known the work and its author who hasn't been analysed carefully so far. While we were choosing the topic, the position of Vildan Faik in Ottoman Ulama Union, his social aspect directed us to this theme. The fact that the work we study in this study is being used as a reference in the madrasah he works have an effect on our decision. 
The first part was reserved for the author of the work, Debreli Vildan Faik Bey. In this section, the life of the author, educational background have been operated.
In the second part, the work of Debreli Vildan Faik Bey, el-Multeḳaṭ fî usûli't-tefsîr  were projected.  Firstly, the position of the work in the tafsir approach history was expressed and in this context, the relation between "Usûlü't-Tefsîr" and "Ulûmu'l-Kur'ân" were treated. After the constitutional aspect was analysed, the content of it was begun to work out. In this section, four theme on el-Multeḳaṭ's classical Kur'ân Sciences were analysed. After the analyses of these four themes, it can be said that el-Multeḳaṭ is not an unique work on Kur'ân Sciences. Therefore, it can be said that classical approach was continued on tafsir training until the last period of Ottoman Empire. 
In the result part, the achievements are being discussed.