Anaokuluna devam eden 5 yaş çocuklarının anne babalarının ebeveyn tutumları, sosyoekonomik ve sosyokültürel özellikleri bakımından okula hazır bulunuşluklarının incelenmesi
Examination of school preparedness of 5-year old preschoolers with their parents' attitudes, sociocultural, and socioeconomic variables
Yazar: ESİN DURNA
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SARI GÖKTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anaokulları = Kindergartens ; Ebeveynler = Parents ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, anaokuluna devam eden 5 yaş çocuklarının anne-babalarının ebeveyn tutumları, sosyoekonomik ve sosyokültürel özellikleri bakımından okula hazır bulunuşluklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma için 8'i özel okul 64'ü devlet okulu olmak üzere, anaokuluna devam eden 5 yaş çocukları ve ebeveynleri araştırmaya katılmıştır. Araştırmada, ebeveynlere Sosyodemografik Bilgi Formu ve Ebeveyn Tutumu Ölçeği uygulanmış; anaokuluna devam eden 5 yaş çocuklarına ise Okula Hazırlık Testi uygulanmıştır. Anaokuluna devam eden 5 yaş çocuklarının okula hazır bulunuşluğu, ebeveynlerin bildirdiği sosyodemografik veriler ve ebeveyn tutumlarıyla karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda, sosyodemografik veriler kapsamında, aileye ilişkin sosyoekonomik ve sosyokültürel değişkenler, anaokulu çocuklarının okula hazır bulunuşluk düzeyleri ve ebeveyn tutumlarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, 72 ebeveyn (Yaş 32,182,53) ve 72 çocuğun (Yaş (ay)= 64,551,44) katıldığı araştırmada, ebeveyn tutumları ile çocukların okula hazır bulunuşluğu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,037; p<0,05). Okula hazır oluş genel bilgi alt boyutu ile koruyucu tutum arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,037; p<0,05). Ayrıca, sosyokültürel ve sosyoekonomik değişkenler olarak ele alınan ebeveyn eğitim düzeyi ve gelir düzeyi bakımından anaokuluna devam eden 5 yaş çocuklarının okula hazır bulunuşluk düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Anne ve babaları lise ve üzeri mezunu olan çocuklar, özel okulda okul öncesi eğitim alan çocuklar, ailenin gelir düzeyinin yüksek olduğu çocuklar, okula hazır oluş düzeylerinin yüksek olduğuna işaret eden daha yüksek puanlar elde etmiştir. Ebeveyn tutumunun karşılaştırılmasına ilişkin bulgulara göre, 5 yaş erkek çocuklarının ailelerinin daha izin verici tutuma sahip olduğu; ilkokul mezunu annelerin demokratik ebeveyn tutumlarının anlamlı düzeyde daha düşük düzeyde olduğu sonucu elde edilmiştir (p=0,008; p<0,01).
Araştırmada elde edilen bulgular ışığında, okula hazır oluş düzeylerinin ailenin sosyokültürel ve sosyoekonomik özelliklerine göre farklılıklar gösterdiği; ancak ebeveyn tutumlarından yalnızca koruyucu tutumun okula hazır bulunuş ile negatif yönlü ilişkisi olduğu bulunmuştur. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre ailelere yönelik geliştirilecek rehberlik ve psikoeğitim uygulamalarının yapılandırılabileceği düşünülmektedir. İleri araştırmalarla bu çalışmada elde edilen bulguların karşılaştırılabileceği ve araştırmanın farklı örneklem gruplarıyla tekrarlanabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Anaokulu Çağı Çocukları, Ebeveyn Tutumları, Sosyodemografik, Sosyoekonomik Faktörler, Okula Hazır Bulunuş

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the parents' attitude of 5-year-old children who attend kindergarten in terms of parental attitudes, socioeconomic and sociocultural characteristics. For the research, children and their parents of 5 years old attending the kindergarten and 8 of them are private schools and 64 of them are public schools. In the research, the Sociodemographic Information Form and Parental Attitude Scale were applied to the parents; School Preparation Test was applied to 5-year-old children attending kindergarten. School readiness of 5-year-old children attending kindergarten was compared with socio-demographic data reported by parents and parental attitudes. At the same time, within the scope of sociodemographic data, socioeconomic and sociocultural variables related to the family were compared with kindergarten children's school readiness levels and parental attitudes. According to the findings obtained in the study, there was a significant relationship between 72 parent (Age 32,182,53) and 72 children (Age (month) = 64.551.44) in terms of the attitude regarding school readiness related to parental attitudes (p = 0.037; p <0.05). It is also used in school readiness levels of 5-year-old children attending kindergarten under parental education level and income level, which are considered as sociocultural and socioeconomic variables. Children whose mothers and fathers are graduates of high school and above, children who receive preschool education in private school, children with high income for the family, the reasons why they are ready for school. The families of 5-year-old boys are more permissive; It is obtained that primary school graduate mothers have a significantly lower level of democratic parental attitudes (p = 0.008; p <0.01).
In the light of the findings obtained in the study, the levels of school readiness differ according to the sociocultural and socioeconomic characteristics of the family; however, it was found that only protective attitude was a negative relationship with school readiness. According to the results obtained in the study, it is thought that guidance and psychoeducation applications to be developed for families can be structured. It is thought that the findings obtained in this study can be compared with advanced researches and the research can be repeated with different sample groups.

Keywords: School Preparedness, Preschoolers, Parental Attitudes, Sociodemography, Socioeconomy