Bazı pirazol bileşikleri ile tek ve çok çekirdekli metal komplekslerinin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of mono and polynuclear metal complexes with some pyrazole compounds
Yazar: ÇİĞDEM HOPA
Danışman: DOÇ. DR. RAİF KURTARAN ; PROF. DR. MAHİR ALKAN
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Metal kompleksleri = Metal complexes ; Tek kristaller = Single crystals ; Termal analiz = Thermal analysis ; X ışını = X ray

Özet:
2,6-bis(3,4,5-trimetil-pirazol)piridinin (btmpp) ve bazı yalancı halojenürler ilebirlikte btmpp'nin yeni metal kompleksleri sentezlendi. Btmpp, 3,4,5-trimetilpirazol'ün (tmp) sodyum tuzu ve 2,6-dikloropiridinin diglim içinde 110 oC'de2 gün reaksiyonu sonucunda elde edildi. Tmp ve btmpp'nin yapısı elementel analiz,IR spektroskopisi, UV-Vis spektroskopisi, termal analiz, 1H-NMR ve 13C-NMR ilekarakterize edildi. Tmp'nin yapısı aynı zamanda 100 K'de tek kristal X-ısınlarıteknigi ile aydınlatıldı. Btmpp-metal, btmpp-metal-tiyosiyanat, btmpp-metaldisiyanamid(dca) ve btmpp-metal-nitrit kompleksleri sentezlendi ve karakterizeedildi. Btmpp'nin, tüm komplekslerinde metale azot atomları ile baglanarak üç dislibir ligand olarak davrandıgı gözlendi. Btmpp'nin Co(II), Fe(III) ve Ni(II)komplekslerinde, metal iyonları btmpp'nin üç azot atomu ve yalancı halojenürve/veya çözücü molekülleri ile altılı koordinasyon olusturmustur. Cu(II) ve Cd(II)komplekslerinde ise metal merkezi besli kooordinasyondadır. Tiyosiyanat iyonlarıtüm komplekslerinde N atomu üzerinden koordinasyona girmistir. Tiyosiyanat iyonuNi(II) kompleksinde son-bas konumunda ? köprüsü olusturmasına ragmen, Cd(II)kompleksinde metale N atomu ile terminal baglanmıs ve klor atomları ? köprüsüolusturmuslardır. Dca, tüm kompleks yapılarda yalnızca bir azot atomu ile metaleterminal olarak baglanmıstır. Btmpp-metal-nitrit komplekslerinde nitrit, metaliyonlarıyla O atomu üzerinden baglanmıstır. Co(II), Ni(II) ve Cd(II) komplekslerindebir nitrit molekülü iki O atomu üzerinden baglanarak selat olusturmustur. Buçalısmada elde edilen tüm kompleks bilesiklerin yapısı elementel analiz, IRspektroskopisi, UV-Vis spektroskopisi, termal analiz, 1H-NMR ve 13C-NMR ilekarakterize edildi. [Co(btmpp)(H2O)2(NO3)]NO3, [Fe(btmpp)Cl3], [Cd(btmpp)Cl2],[Co(btmpp)(DMSO)(NCS)2], [Ni(btmpp)(NCS)?1,1-NCS]2, [Cd(btmpp)(NCS)?-Cl]2,[Co(btmpp)(H2O)(dca)2], [Ni(btmpp)(ONO)2], [Cu(btmpp)(ONO)2] kompleksleri tekkristal olarak elde edilebildi ve yapıları tek kristal X-ısınları teknigi ile aydınlatıldı.ANAHTAR SÖZCÜKLER: 3,4,5-trimetilpirazol, 2,6-bis(3,4,5-trimetilpirazol)piridin, metal kompleksleri, yalancı halojenür, termal analiz, tek kristal Xısınlarıteknigi.

Abstract:
New metal complexes of 2,6-bis(3,4,5-trimethyl-pyrazolyl)pyridine (btmpp) andsome pseudo halogen complexes with btmpp were synthesized. Btmpp wassynthesized the reaction between sodium salt of 3,4,5-trimethylpyrazole (tmp) and2,6-dichloropyridine in diglyme at 110 oC for 2 days. The structure of tmp and btmppwere characterized by elementel analysis, IR spectroscopy, UV-Vis spectroscopy,thermal analysis, 1H-NMR and 13C-NMR. The structure of tmp was also solved bysingle crystal X-ray technique at 100 K. Btmpp-metal, btmpp-metal-thiocyanate,btmpp-metal-nitrite and btmpp-metal-dicyanamide(dca) complexes were synthesizedand characterized. The btmpp ligand behaved as a tridentate ligand via the nitrogenatoms in all complexes. In the Co(II), Fe(II), Ni(II) complexes of btmpp, metal ionsare six-coordinated by three nitrogen atoms from btmpp and other pseudo halogenand/or solvent molecules. In the Cu(II) and Cd(II) complexes, metal centres are fivecoordinated.Thiocyanate ions were bonded with N atom in all complexes.Although it formed ? bridge with end-on position in Ni(II) complex, thiocyanate ionsare bonded as terminally to Cd(II) ion and chloro atoms formed ? bridge. Dca wasbonded with only one nitrogen atom to metal ion as terminally in all complexstructures. In btmpp-metal-nitrit complexes, all nitrite molecules was bonded with Oatoms to metal ions. Nitrite ligands were chelated by bonding to Co(II), Ni(II) andCd(II) complexes via two O atoms. The complexes obtained in the study werecharacterized by elementel analysis, IR spectroscopy, UV-Vis spectroscopy, thermalanalysis, 1H-NMR and 13C-NMR. [Co(btmpp)(H2O)2(NO3)]NO3, [Fe(btmpp)Cl3],[Cd(btmpp)Cl2], [Co(btmpp)(DMSO)(NCS)2], [Ni(btmpp)(NCS)(?1,1-NCS)]2,[Cd(btmpp)(NCS)?-Cl]2, [Co(btmpp)(H2O)(dca)2], [Ni(btmpp)(ONO)2],[Cu(btmpp)(ONO)2] complexes were able to be obtained as single crystals and theirstructures were determined by single crystal X-ray technique.KEY WORDS: 3,4,5-trimethylpyrazole, 2,6-bis(3,4,5-trimethyl-pyrazolyl)pyridine,metal complexes, pseudo halogen, thermal analysis, single crystal X-ray tecnique.