Althusser düşüncesi ışığında ideoloji ve sanat ilişkisi
The relation between ideology and art in the view of Althusser's thoughts
Yazar: SERKAN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. SİNAN ÖZBEK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Althusser, Louis = Althusser, Louis ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Marksizm = Marxism ; Sanat = Art ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu tez çalışması, Louis Althusser düşüncelerinin oluşturduğu zeminde ideolojinin incelenmesinden ve bunun sanat ile olan ilişkisinin tartışılmasından oluşmaktadır.Bunun için, Althusser'in öncelikle genel olarak felsefe ve bilim ile ilgili düşünceleri, ardından da Marx ve Marksizm ile ilgili özgün açılımları incelendi. Bu noktada Althusser'in özellikle sorunsala yaklaşımı, epistemolojik kopuş düşüncesi, yapısal bütün ve üstbelirlenim gibi kavramları ve öznesiz ve ereksiz süreç fikri ele alındı. Aynı zamanda bu açılımların ortak noktasını oluşturan teorik anti-hümanizm anlayışı da değerlendirildi.Ardından tezin çalışma alanı açısından temel oluşturan ideoloji konusunun araştırılmasına geçildi. Bunun gerçekleştirilebilmesi için, öncelikle ideoloji kavramının genel olarak tarihsel gelişimi ve Althusser'e kaynak oluşturan isimler (Marx, Lenin, Gramsci, Foucault) incelendi. Sonra bu tarihsel arkaplan üzerinde ideoloji kavramına yönelik filozofun kendi düşüncelerinin tartışılmasına başlandı. Toplumsal formasyon, üretim koşullarının yeniden-üretimi, devletin ideolojik aygıtları, genel olarak ideoloji ve özne kategorisi ele alındı.Son olarak, yukarıda bahsedilen konulardan toplanan yapıtaşları ile çalışmanın nihai amacını oluşturan sanatın değerlendirilmesine geçildi. Althusser'in genel olarak düşüncelerine ve ideolojiyi kavrayışına tezde verilen bu önem, filozofun sanata yaklaşımının anlaşılabilmesi için gerekli olan bir tutumdur. Althusser'in düşüncelerinin üzerinde yükseldiği zemin net olarak ortaya çıkarılınca sanat anlayışı da kendisini net olarak göstermektedir.

Abstract:
This thesis study consists of researching the ideology on a platform that is formed by Louis Althusser?s thoughts and the argument of the relation between this study and art.Therefore, firstly Althusser?s general thoughts about philosophy and science have been analysed and then his unique approach to Marx and Marxism have been analysed. At this point, Althusser?s approach particularly to the problematic and the idea of epistemological break, as well as concepts such as the structural whole and the overdetermination and the idea of subjectless and objectless process have been dealt with. The theoretical anti-humanism understanding which is the intersection of these thoughts has also been examined.The research on the concept of the ideology that forms the basis of the thesis? study area has been analysed thereafter. In order to make this possible, first of all the history of the concept of the ideology and the philosophers who inspired Althusser (Marx, Lenin, Gramsci, Foucault) have been examined on the whole. Next, the argument of the philosopher?s own thoughts regarding the concept of the ideology has been examined on this historical background. Social formation, the re-production of the production conditions, the ideological devices of the state, ideology as a whole and the category of subject have been dealt with.Finally, the evaluation of art that forms the final aim of this study has been done with the basic elements gathered from the afore-mentioned concepts. This focus on Althusser?s general thoughts and his comprehension of the ideology is a vital attitude of the thesis in order to understand his approach to art. Once it has been made possible to reveal the foundation on which Althusser?s thoughts have risen, his understanding of art has also become clearly visible.