Total diz artroplastisi geçiren bireylerde ameliyat öncesi verilen eğitimin ameliyat sonrası yaşanan ilk mobilizasyon korkusu üzerine etkisi
The effect of preoperative education on fear of first mobilization experienced after total knee arthroplasty in individuals
Yazar: AYŞEGÜL KAYA İMREK
Danışman: PROF. DR. MERYEM YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi hemşirelik =   ; Hasta eğitimi = Patient education ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing

Özet:
Bu çalışma total diz artroplastisi geçiren bireylere verilen ameliyat öncesi eğitimin ameliyat sonrası yaşanan ilk mobilizasyon korkusu üzerine etkisini belirlemek amacı ile yürütüldü. 
Çalışma, Şubat - Kasım 2023 tarihleri arasında, tek gruplu ön test-son test tasarım yöntemiyle yapıldı. Çalışmanın örneklemi Sivas Devlet Hastanesi Ortopedi kliniğinde total diz artroplastisi uygulanan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 36 bireyden oluştu (n=36). Eğitim total diz artroplastisi sonrası ilk mobilizasyon, tuvalet kullanımı, merdiven inip-çıkma, dini ritüellerini yerine getirme ve araç kullanma ile ilgili bilgileri içeren eğitim kitapçığı rehberliğinde verildi. Çalışmaya katılan bireylere eğitim öncesinde Anket Formu, Eğitim Öncesi Düşme Korkusu ve Düşme Öyküsü Belirleme Formu ile eğitim öncesi, eğitim sonrası ve ilk mobilizasyon öncesinde mobilizasyon korkusunu belirlemek için Visual Analog Scale-10 uygulandı. Eğitim sonrasında Eğitim Sonrası Düşme Konusunda Bilgi Değişim Formu dolduruldu, mobilizasyon korkusunu belirlemek üzere eğitim sonrası (Son test-1) ve ameliyat sonrası ilk mobilizasyondan önce (Son test-2) Visual Analog Scale-10 uygulandı. 
Veriler SPSS v.22 istatistik paket programı ile frekans, yüzde, Ki-kare analizi, bağımlı örneklemler için t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Pearson Korelasyon aracılığı kullanılarak analiz edildi. 
Ameliyat öncesi dönemde eğitim öncesi mobilizasyon korkusu (Ön test) puan ortalaması 5,09±1,57, ameliyat öncesi dönemde eğitim sonrası mobilizasyon korkusu (Son test-1)  puan ortalaması 3,73±0,68, ameliyat sonrası ilk mobilizasyon korkusu (Son test-2) puan ortalaması 4,08±0,81 olarak bulundu. Eğitim öncesi (Ön test) ve eğitim sonrası (Son test-1) mobilizasyon korkusu arasında (t=8,324 p=,000) ve eğitim sonrası mobilizasyon korkusu (Son test1) ile ilk mobilizasyon öncesi mobilizasyon korkusu (Son test-2) arasında (t=22,293 p=,000) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi. 
Çalışma sonucunda total diz artroplastisi geçiren bireylere verilen ameliyat öncesi eğitimin ameliyat sonrası yaşanan ilk mobilizasyon korkusu üzerinde olumlu etkisinin olduğu belirlendi.
Anahtar Kelimeler: total diz artroplastisi; ameliyat öncesi eğitim; mobilizasyon korkusu; hemşirelik.

Abstract:
This study aimed to determine the effect of preoperative education given to individuals undergoing total knee arthroplasty on the initial mobilization fear experienced after the surgery.
The study is of a quasi-experimental nature and was conducted using a single-group pretest-posttest research design. The sample of the study consisted of 36 individuals who underwent total knee arthroplasty at the Orthopedics Clinic of Sivas State Hospital and met the inclusion criteria (n=36). The study was conducted between February 27, 2023, and November 20, 2023. The participants were assessed using a Questionnaire Form, Pre-Education Fear of Falling, and Fall History Determination Form before the education, after the education, and before the first mobilization to determine the fear of mobilization using the Visual Analog Scale-10. The education, provided through an educational booklet, included information about the first mobilization after total knee arthroplasty, toilet use, stair ascending and descending, performing religious rituals, and driving. After the education, the Post-Education Change in Knowledge Form and Visual Analog Scale-10 were applied to assess the change in knowledge and determine the fear of mobilization after the education and before the first mobilization after the surgery, respectively.
The data were analyzed using SPSS v.22 statistical package program with frequency, percentage, chi-square analysis, dependent samples t-test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, and Pearson correlation.

In the preoperative period, the pre-training mobilization fear (Pre-test) mean was found to be 5.09±1.57, the post-training mobilization fear (Post-test 1) mean score was 3.73±0.68, and the initial postoperative mobilization fear (Post-test 2) mean score was 4.08±0.81. Statistical analysis revealed a significant relationship between pre-training (Pre-test) and post-training (Post-test 1) mobilization fear (t=8.324, p=.000), as well as between post-training mobilization fear (Post-test 1) and initial postoperative mobilization fear (Post-test 2) (t=22.293, p=.000).
The study concluded that preoperative training given to individuals undergoing total knee arthroplasty reduced the fear of initial mobilization after the surgery, but this fear increased again before mobilization after the surgery.
Keywords: Total knee arthroplasty; Preoperative education; Fear of mobilization; Nursing.