Okul yöneticilerinin ruhsal liderlik özelliklerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi: Mersin örneği
Some of the features of variables examining in terms of the spiritual leadership of school administrators: Example of Mersi̇n
Yazar: UĞURCAN TOGAY
Danışman: PROF. DR. FATİH TÖREMEN
Zirve Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Mersin = Mersin ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Ruhsal liderlik = Spiritual leadership ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Bir örgütün etkili olabilmesinin, onun örgütsel amaçları gerçekleştirme derecesi ile doğru orantılı olduğunu söylemek mümkündür. Örgütler insanlardan oluşan sosyal sistemler olduğu için örgütsel amaçları gerçekleştirirken yöneticilerin, çalışanların ihtiyaçlarını ve isteklerini dikkate almaları önemlidir. Çalışanlarının gereksinimlerinin istenen düzeyde karşılanmasının, çalışanın örgütün amaçlarına ulaşması için daha fazla katkıda bulunmasına neden olacağı söylenebilir. Başka bir ifadeyle çalışanın güdülenmesi örgütsel motivasyonu / etkililiği artıran bir faktördür. Bu örgüt bağlılığına uygun bir motivasyon tipinin kullanılması, örgütsel amaçları gerçekleştirme açısından önemlidir. Bugün klasik, otoriter ve baskıcı güce dayalı idarecilik ve liderlik yaklaşımları çağ dışı kalmış olup, bütün dünyada yeni liderlik modelleri geliştirilmiştir. Çünkü klasik yöneticilik anlayışını kullanan yönetici ve eğiticiler, takipçilerinin kalbini, zihnini ve ruhunu anlamakta yetersiz kalmaktadırlar. Bu çalışma, ruhsal liderlik kavramını açıklamak ve ruhsal liderliğin eğitim örgütlerinde uygulanabilirliği hakkında bir durum değerlendirmesi yapmak amacını da taşımaktadır. Aynı zamanda bu çalışmanın amacı okul yöneticilerinin ruhsal liderlik özelliklerinin öğretmenlerin iş doyumuna etkisini incelemek ve ruhsal liderlik algısının yordama gücünü tespit etmektir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Mersin ili Yenişehir ilçesindeki ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan 420 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Fry (2007) tarafından geliştirilmiş olan ve Kurtar (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan "Ruhsal Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon analizi tekniği kullanılmıştır. Öğretmenlerin iş doyumu ile ruhsal liderlik algıları arasında yüksek düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ruhsal liderlik ölçeği alt boyutlarındaki değişkenlerle birlikte öğretmenin bağlılığındaki toplam varyansın %52'ini açıklamaktadır. Analiz sonucuna göre öğretmenin örgüte bağlılığı üzerinde 'vizyon', 'özveri' ve 'ruhsal yaşam' değişkenlerinin önemli bir yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde, öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinin düşük olduğu görülmektedir. Bununla beraber yapılan analiz sonucu, yaş ve kıdem değişkenleri iş doyumu puanları açısından anlamlı farklılık ifade etmemektedir. Öğrenim ve branş değişkenleri açısından öğretmenlerin iş doyumu puanlarında p< .05 düzeyinde anlamlı bir farklılık mevcuttur.

Abstract:
Organization's effectiveness is related to its level of reaching the organizational objectiveness. Since organizations are social systems composed of people , administrators should consider the needs and desires of employees while performing the organizational goals.Meeting employee's needs at the desired level may cause employees contributing more  for the organization to achieve its objectives. In other words motivation of employees is a leading factor increasing the motivation / effectiveness of an organization. Today, the classical management and leadership approaches based on authoritarian and oppressive power have been outdated, and modern leadership models have been developed all over the world, as organizational and educational leaders of such approaches have failed to comprehend the heart, mind and spirit of their followers. This thesis also aims at explaining the concept of spiritual leadership and making an evaluation of its applicability in educational organizations. At the same time the aim of this study spiritual leadership of school administrators to examine the effect of the teachers' organizational commitment and spiritual leadership is to determine the predictive power of perception. Descriptive scanning model was used in this study. The sample of the study consisted of the 420 teachers who worked in primary,secondary and high schools of Yenişehir Province, Mersin in 2014-2015 academic year. The data in the study was obtained by "Spiritual Leadership" questionnaire composed by Fry (2007) and translated into Turkish by Kurtar (2009)".Correlation analysis technique was applied to identify the relationship between the variables. Teachers' perceptions of organizational commitment and a high level of spiritual leadership and significant relationship was found to be positive. Also the results revealed that the factors in the spiritual leadership questionnaire predict 52% of teacher motivation. According to  analysis results "vision", "altruism" and "spiritual living" are important predictive variables. As the result of the study teachers job satisfaction levels found low . As the result of analysis differences among job satisfaction and gender age and promotion are not significant. As the result of analysis differences between job satisfaction and education and branch of teachers are found significant at the p<.05 level.