Oral kontraseptif kullanan kadınlarda bakır ve oksidatif stres düzeylerinin araştırılması
Investigation of copper and oxidative stress levels in women using oral contraceptives
Yazar: HACER SERİN GÜREL
Danışman: DOÇ. DR. AKIN DAYAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Oral Kontraseptif kullanan ve kullanmayan kadınlarda oksidatif stres belirteçleri ve bakır seviyelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışma vaka-kontrol çalışmasıdır. Çalışmaya 01.06.2024-01.08.2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Hastanesi Jinekoloji Polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuran 18-45 yaş arası dahil edilme kriterlerine uygun 72 vaka 82 kontrol olmak üzere 154 hasta dahil edildi. Hastalardan onam alındıktan sonra kişisel bilgi formu dolduruldu ve rutin alınan venöz kanlardan örnek alınıp santrifüjlendikten sonra -80 derecede toplandı. Hasta toplama tamamlandıktan sonra ticari kitlerle total oksidan seviye (TOS), total antioksidan seviye (TAS), total tiyol, natif tiyol, iskemi modifiye albümin (İMA) ve bakır çalışıldı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya katılan 154 bireyin yaş ortalaması 31,51±6,57 yıl, VKİ ortalaması 22,61±2,92 kg/m2'dir. OKS kullanım durumuna göre bireylerin yaş değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=2,051, p=0,040). OKS kullanım durumuna göre bireylerin gebelik sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=4,859, p<0,001). OKS kullanım durumuna göre küretaj açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (χ2=29,231, p<0,001). OKS kullanım durumuna göre bireylerin Total Antioksidan değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (z=9,451, p<0.001). Ayrıca OKS kullanım durumuna göre bireylerin Total Tiyol, Natif Tiyol, Natif Tiyol/Total Tiyol, değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). OKS kullanmayan bireylerin Total Tiyol, Natif Tiyol, Natif Tiyol/Total Tiyol ortalaması OKS kullananlara göre daha yüksektir. OKS kullanım durumuna göre bireylerin Total Oksidan değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (z=10,042, p<0.001). Ayrıca OKS kullanım durumuna göre bireylerin Oksidatif Stres İndeksi, Disülfit, Disülfit/Total Tiyol, IMA, Bakır değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). OKS kullanan bireylerin Oksidatif Stres İndeksi, Disülfit, Disülfit/Total Tiyol, IMA, Bakır ortalaması OKS kullanmayanlara göre daha yüksektir. Tüm olgularda Bakır değeri ile Total Antioksidan ve Total Tiyol arasında orta düzeyde, negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-0,590;p<0,001, r=-0,450;p<0,001). Bakır değeri ile Total Oksidan arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,698;p<0,001). Bakır değeri ile Oksidatif Stres İndeksi ve IMA arasında orta düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,498;p<0,001, r=0,429;p<0,001). Bakır değeri ile Natif Tiyol arasında yüksek düzeyde, negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-0,639;p<0,001). Bakır değeri ile Disülfit arasında çok zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,188;p=0,020). Bakır değeri ile Natif Tiyol/Total Tiyol arasında zayıf düzeyde, negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-0,329;p<0,001). Bakır değeri ile Disülfit/Total Tiyol ve Disülfit/ Natif Tiyol arasında zayıf düzeyde, pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,357;p<0,001, r=0,271;p=0,001).

Sonuç: Bu çalışmada OKS kullanımının kadınlarda oksidatif stres düzeylerini ve bakırı arttırdığı, antioksidan düzeyleri ise azalttığı görüldü. Ayrıca OKS kullanımından bağımsız olarak bakır artışı tüm bireylerde oksidatif stresi arttırmaktaydı. Bu oksidatif stresin artışının klinik önemi henüz net aydınlatılamamış olup OKS'lerle ilgili daha geniş popülasyonlarda yapılmış daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Oral Kontraseptifler, Bakır, Oksidatif Stres

Abstract:
Aim: This study aimed to evaluate oxidative stress markers and copper levels in women using oral contraceptives (OCs) compared to non-users.
Material and Method: A case-control design was utilized, including 154 women aged 18–45 years who met the inclusion criteria. Of these, 72 were OC users, and 82 were non-users. Participants were recruited from the Gynecology Outpatient Clinics at Haydarpaşa Numune Hospital, University of Health Sciences, between June 1, 2024, and August 1, 2024. After obtaining informed consent, personal information was collected, and venous blood samples were drawn during routine procedures. Samples were centrifuged and stored at -80°C for subsequent analysis. Oxidative stress markers, including total oxidant status (TOS), total antioxidant status (TAS), total thiol, native thiol, ischemia-modified albumin (IMA), and copper levels, were measured using commercial kits. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 21.0 and Microsoft Excel 2007. A p-value of <0.05 was considered statistically significant.

 	Results: The mean age of the 154 participants in the study was 31.51±6.57 years, and the mean BMI was 22.61±2.92 kg/m². A statistically significant difference in age was identified based on oral contraceptive (OC) use (z=2.051, p=0.040). A statistically significant difference was also found in the number of pregnancies between users and non-users of OCs (z=4.859, p<0.001). Additionally, OC usage showed a statistically significant difference concerning curettage status (χ²=29.231, p<0.001). There was a statistically significant difference in Total Antioxidant levels between users and non-users of OCs (z=9.451, p<0.001). Furthermore, statistically significant differences were detected in Total Thiol, Native Thiol, and Native Thiol/Total Thiol values based on OC use (p<0.05). The Total Thiol, Native Thiol, and Native Thiol/Total Thiol averages were higher in non-users compared to OC users. A statistically significant difference in Total Oxidant levels was identified between users and non-users of OCs (z=10.042, p<0.001). Statistically significant differences were also found in Oxidative Stress Index, Disulfide, Disulfide/Total Thiol, Ischemia-Modified Albumin (IMA), and Copper levels based on OC use (p<0.05). The averages of Oxidative Stress Index, Disulfide, Disulfide/Total Thiol, IMA, and Copper were higher in OC users than non-users. In all cases, a moderate negative correlation was found between Copper levels and both Total Antioxidant and Total Thiol levels, which was statistically significant (r=-0.590, p<0.001; r=-0.450, p<0.001). A strong positive correlation was found between Copper levels and Total Oxidant levels (r=0.698, p<0.001). A moderate positive correlation was identified between Copper levels and both the Oxidative Stress Index and IMA (r=0.498, p<0.001; r=0.429, p<0.001). A strong negative correlation was detected between Copper levels and Native Thiol (r=-0.639, p<0.001). A very weak positive correlation was observed between Copper levels and Disulfide (r=0.188, p=0.020). A weak negative correlation was identified between Copper levels and Native Thiol/Total Thiol (r=-0.329, p<0.001). Additionally, weak positive correlations were found between Copper levels and both Disulfide/Total Thiol and Disulfide/Native Thiol (r=0.357, p<0.001; r=0.271, p=0.001).

Conclusion: The findings of this study suggest that oral contraceptive use is associated with increased oxidative stress and copper levels while reducing antioxidant capacity in women. Furthermore, copper was identified as an independent contributor to increased oxidative stress in all individuals, regardless of OC use. The clinical implications of these findings remain uncertain, necessitating further research on larger populations to elucidate the potential health effects of OCs.

Key Words: Oral Contraceptives, Copper, Oksidative Stress