Farklı çeşitlerden elde edilen pamuk yağlarınıntrigliserit ve sterol bileşimlerinin belirlenmesi
Determination of triglyceride and sterol compositonof cottonseed oils from different varieties
Yazar: ŞEYMA NUR AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ASLI YORULMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Çalışmanın amacı; 17 farklı pamuk çeşidi tohumlarından, iki farklı ekstraksiyon
metodu kullanılarak (soğuk pres ve çözücü ekstraksiyonu) elde edilen pamuk
yağlarının trigliserit ve sterol bileşimlerinin belirlenmesidir. Çalışmada kullanılan
pamuk çeşitleri Akdemir, Aydın 110, Barut 2005, ES 1, ES 2, Gloria, Harem 2,
İpek, Lodos, Naz 07, Nazilli 84S, Poyraz, SC 2079, SC 62, Sezener 76 Özaltın
112, Özaltın 404'dür. Elde edilen yağ örnekleri yağ asidi, trigliserit ve sterol
bileşimleri bakımından analiz edilmiştir. Pamuk yağının temel yağ asitleri miristik,
palmitik, palmitoleik, stearik, oleik, linoleik ve linolenik asitlerdir. Baskın yağ
asidi linoleik asit olup, soğuk pres yağlarda % 52,85-64,25, çözücü ekstraksiyonu
yağlarında % 51,70-61,74 arasında değişen değerler almıştır. Pamuk yağlarının
temel trigliseritleri PLL, LLL, PLO, OLL, PLP'dir. Pamuk yağının baskın
trigliseridi olan PLL, soğuk pres yağlarda % 24,16-28,64, çözücü ekstraksiyonu
yağlarında % 25,72-29,50 arasında değişen değerler almıştır. Pamuk yağının
baskın sterolü β-sitosteroldür. Soğuk pres yağların toplam sterol miktarı 3215,80-
5568,59 mg/kg, çözücü ekstraksiyonu ile üretilen yağların toplam sterol miktarı
3308,36-6268,87 mg/kg aralığında değişim göstermiştir. Çözücü ekstraksiyonu ile
elde edilen yağların toplam sterol miktarının soğuk pres yağların toplam sterol
miktarından yüksek olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Çözücü Ekstraksiyonu, Pamuk Yağı, Soğuk Pres, Sterol,
Trigliserit

Abstract:
The aim of the study was to determine the sterol and triglyceride compositions of
cottonseed oils obtained from 17 different cottonseeds varieties using two different
extraction methods (cold press and solvent extraction). Cotton varieties used in the
study were Akdemir, Aydın 110, Barut 2005, ES 1, ES 2, Gloria, Harem 2, İpek,
Lodos, Naz 07, Nazilli8 4S, Poyraz, SC 2079, SC 62, Sezener 76, Özaltın 112,
Özaltın 404. The obtained oil samples were analyzed for fatty acid, triglyceride
and sterol compositions. The main fatty acids of cottonseed oils were myristic,
palmitic, palmitoleic, stearic, oleic, linoleic and linolenic acids. Linoleic acid,
which is the dominant fatty acid of cottonseed oil, had values ranging from 52.85-
64.25 % in cold press oils and 51.70-61.74 % in solvent extraction oils. PLL, LLL,
PLO, OLL, PLP were the main triglycerides of cottonseed oils. PLL, which is the
dominant triglyceride of cottonseed oil, had values ranging from 24.16-28.64 % in
cold press oils and 25.72-29.50 % in solvent extraction oils. The dominant sterol
of cottonseed oil was β-sitosterol. The total sterol amount of cold press oils varied
between 3215.80-5568.59 mg/kg and the total sterol amount of solvent extracted
oils varied between 3308.36-6268.87 mg/kg. The total sterol content of the oils
obtained by solvent extraction was found to be higher than the total sterol content
of cold press oils.
Key words: Cottonseed Oil, Cold Press, Solvent Extraction, Sterol, Triglyceride