Kadınların serviks kanserinden korunma ve erken tanıya yönelik tutumları ile sağlık algıları arasındaki ilişki
The relationship between women's attitudes towards prevention of cervical cancer and early diagnosis and health perceptions
Yazar: SEDANUR ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. NURAN GÜLER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Sağlık tutumları = Health attitudes

Özet:
Bu çalışma kadınların serviks kanserinden korunma ve erken tanıya yönelik tutumları ile sağlık algısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
          Araştırma, Şubat 2023-Haziran 2023 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisinde obstetrik ve jinekolojik nedenlerle tedavi almakta olan, evli olan 20-65 yaş arası kadınlar ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, son bir yıl süresince serviste tedavi gören toplam kadın hasta sayısı (3631 kadın) oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğünün hesaplanmasında, evreni bilinen evren standart sapması formülü kullanılmıştır. α=0,05 iken, %95 güven aralığı ile N=3631 d=±1 ve evren standart sapması s=8,8 olarak alındığında 275 birey örneklem büyüklüğü olarak alınmıştır ve tam sayıya ulaşılamayacağı düşünülerek 5 kişi daha çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; Kişisel Bilgi Formu, Servikal Kanserden Korunmaya Yönelik Tutum Ölçeği, Servikal Kanserin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği ve Sağlık Algısı Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Kişisel Bilgi Formu ve ölçekler yüz yüze görüşme tekniği ile bireyle birlikte doldurulmuştur. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde; sayı ve yüzdelik dağılımlar, aritmetik ortalama, ortanca standart sapma, minimum ve maksimum değerlerin analizi, normallik varsayımı için Kolmogorov-Smirnov ve Shapıro Wılk testi kullanılmıştır. Normallik varsayımını sağlayan değişkenler için parametrik testler, normallik varsayımını sağlamayan değişkenler için parametrik olmayan testler kullanılmıştır. p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. 
          Kadınların Serviks Kanserinden Korunmaya Yönelik Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 84.82±13.5, Serviks Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 84.42±14.65 ve Sağlık Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması 48.28±8.21 olarak tespit edilmiştir. Kadınların serviks kanserinden korunmaya yönelik tutumları yüksek, serviks kanserinin erken tanısına yönelik tutumları yüksek ve sağlık algılarının ise ortalamanın üzerinde olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın korelasyon analizi sonuçlarına göre kadınların Serviks Kanserinden Korunmaya Yönelik Tutum Ölçeği ile Serviks Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki ve Serviks Kanserinin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği ile Sağlık Algısı Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. 
          Sonuç olarak, kadınların serviks kanserinden korunmaya yönelik tutumları arttıkça erken tanıya yönelik tutumlarının azaldığı ve erken tanıya yönelik tutumları arttıkça sağlık algısına yönelik tutumlarının azaldığı belirlenmiştir. Kadınların serviks kanserinden korunma ve erken tanıya yönelik tutumlarının artırılması, risk faktörlerine yönelik bilgilendirilmelerin sağlanması ve düzenli kontrollere katılarak sağlık algılarının güçlendirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between women's attitudes towards cervical cancer prevention and early diagnosis and their health perception.
          The research was conducted between February 2023 and June 2023 with women aged 20-65 who were married, receiving treatment for obstetric and gynecological reasons at Sivas Cumhuriyet University Practice and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Service. The population of the research consists of the total number of female patients treated (3631 women) in the ward during the last year. In calculating the sample size, the standard deviation formula for the known population was used. When α=0.05, N=3631 with a 95% confidence interval, d=±1 and population standard deviation s=8.8, 275 individuals were taken as the sample size and 5 more people were included in the study considering that the full number could not be reached. Data of the research; The Personal Information Form was obtained using the Attitude Scale towards Cervical Cancer Protection, Attitude Scale towards Early Diagnosis of Cervical Cancer and Health Perception Scale. The Personal Information Form and scales were filled in together with the questions using the face-to-face interview technique. In evaluating research data; Kolmogorov-Smirnov and Shapiro Wilk tests were used for analysis of number and percentage distributions, arithmetic mean, median standard deviation, minimum and maximum values, and normality assumption. Parametric tests were used for variables that met the normality assumption, and non-parametric tests were used for variables that did not meet the normality assumption. p<0.05 was considered significant. 
          The total score average of the Women's Attitude Scale towards Protection from Cervical Cancer was determined as 84.82±13.5, the total score average of the attitude Scale towards the Early Diagnosis of Cervical Cancer was 84.42±14.65, and the total average score of the Health Perception Scale was 48.28±8.21. It was determined that women's attitudes towards protection from cervical cancer are high, their attitudes towards early diagnosis of cervical cancer are high, and their health perceptions are above average. According to the correlation analysis results of the study, it was determined that there was a statistically significant negative relationship between the Attitude Scale towards Cervical Cancer Protection and the Attitude Scale towards the Early Diagnosis of Cervical Cancer, and a statistically significant negative relationship between the Attitude Scale towards the Early Diagnosis of Cervical Cancer and the Health Perception Scale. 
          As a result, it was determined that as women's attitudes towards protection from cervical cancer increased, their attitudes towards early diagnosis decreased, and as their attitudes towards early diagnosis increased, their attitudes towards health perception decreased. Women's attitudes towards cervical cancer prevention and early diagnosis should be increased, they should be informed about risk factors, and their health perception should be strengthened by participating in regular check-ups.