Diasporik bir örgütlenme biçimi olarak Almanya'daki Alevi dernekleri
Alevi associations in Germany as a diasporic form of organisation
Yazar: AŞKIN CAN BACIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ITIR ALADAĞ GÖRENTAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tez diaspora kavramını ve literatürdeki tartışmaları derinlemesine analiz ettikten sonra, 1960'lı yıllarda Türkiye'den Almanya'ya göç eden Alevilerin göç sürecini, göç etme sebeplerini, diaspora haline nasıl geldiklerini, bunu yaparken hangi stratejileri ve politikaları uyguladıkları, kolektif kimliği nasıl inşa ettiklerini anlatmaktadır. Bunların yanı sıra dernekleri ele alan bu çalışmam, Almanya'daki Alevi derneklerinin nasıl ortaya çıktığını, örgütlenme aşamalarını, örgütlenirken kendi içindeki farklılıkları, kurumsallaşma sürecini, derneklerin hem ulusötesi hem yerel faaliyetlerini ve dernekler arasındaki çeşitlenmeyi ortaya koymaktadır. 1961 yılında ikili anlaşma ile başlayan Alevilerin Almanya'ya göçü Alevi diasporasının ortaya çıkmasında yeterli olmamış, kültürel ve dini farklılıklarının tanınması ve kimliklerini koruma gibi konularda birtakım zorluklarla karşılaşmıştır. Bu zorlukların temel sebebi Almanya toplumunun göçmenleri homojen bir şekilde değerlendirmesi olmuştur. Böyle bir ortamda Aleviler kendilerini saklamak durumunda kalmışlardır. Almanya'da Çokkültürlülük tartışmalarının ortaya çıkmasıyla birlikte, Alevilerde kamusal alana çıkma fırsatı bulmuşlardır. Böylece ilk süreçte, siyasi ve kültürel nitelikli dernekler kurmuşlardır. Başlangıçta kurulan bu kültürel nitelikli dernekler, Almanya devletinin sağlamış olduğu fırsatlar çerçevesinde dini nitelikli örgütler haline gelmiştir. Alevilere sağlanan bu fırsatlar, doğal olarak Alevi hareketinin yönünü de değiştirmiştir. Böylece, kurumsallaşma süreci kültürel değil, dini çerçevede gerçekleşmiştir. Ortaya çıkan kurumsallaşma, Alevi diasporasında çeşitlenmeye sebep olmuş ve birbirinden farklı Alevilik yorumları içeren çeşitlenmeler ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Diaspora, Alevi Diasporası, Alevi Dernekleri, Alevi Göçmenler, Alevilik, AABF

Abstract:
After analyzing the concept of diaspora and the debates in the literature in depth, this thesis describes the migration process of Alevis who migrated from Turkey to Germany in the 1960s, their reasons for migrating, how they became a diaspora, what strategies and policies they applied in doing so, and how they constructed collective identity. In addition to these, this study, which deals with associations, reveals how Alevi associations in Germany emerged, the stages of organization, the differences within the associations, the process of institutionalization, the transnational and local activities of the associations, and the diversification among the associations. Beginning in 1961 with the bilateral agreement, the migration of Alevis to Germany was not enough to create an Alevi diaspora, and Alevis have faced some difficulties in terms of recognizing their cultural and religious differences and protecting their identities. The main reason for these difficulties was the homogeneous evaluation of immigrants by the German society. In such an environment, Alevis have had to hide themselves. With the emergence of multiculturalism debates in Germany, Alevis have had the opportunity to enter the public sphere. Thus, in the first process, they established political and cultural associations. These cultural associations, which were initially established, became religious organizations within the framework of the opportunities provided by the German state. These opportunities provided to Alevis naturally changed the direction of the Alevi movement. Thus, the process of institutionalization took place within a religious framework rather than a cultural one. The resulting institutionalization has led to a diversification in the Alevi diaspora, and different interpretations of Alevism have emerged.
Keywords: Diaspora, Alevi Diaspora, Alevi Associations, Alevi Immigrants, Alevism, AABF