Akademisyenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ile ruhsal hastalıklara yönelik inançları arasındaki ilişki
The relationship between academicians' mental health literacy level and beliefs towards mental illness
Yazar: CEMRE SİNEM GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK AVCI
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akademik personel = Academic personnel ; Akademisyenler = Academicians ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Öğretim elemanları = Instructors ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırma akademisyenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ve ruhsal hastalıklara yönelik inançlarının belirlenerek aralarındaki ilişkinin incelenmesi ve ruhsal hastalıklara yönelik inançlarını etkileyen değişkenlerin saptanması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımdaki araştırma, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi'nde görev yapan 357 akademisyen ile Temmuz 2021- Şubat 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada sürekli değişkenler ortalama±standart sapma (X±SS), kategorik değişkenler ise frekans (n) ve yüzde (%) ile gösterilmiştir.  Değişkenlere göre ruhsal hastalıklara yönelik inançlar arasında fark olup olmadığı bağımsız örneklem t testi veya tek yönlü varyans analiziyle, ruh sağlığı okuryazarlığı ve ruhsal hastalıklara yönelik inançlar arasındaki ilişki Pearson korelasyon analiziyle, değişkenlerin ruhsal bozukluklara yönelik inançları yordama durumu ise çoklu doğrusal regresyon analiziyle değerlendirilmiştir. Akademisyenlerin Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği ve Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeği puan ortalamaları sırasıyla 17,05±3,75 ve 69,40±16,64 olarak belirlenmiştir. Ruh sağlığı okuryazarlığı ile ruhsal hastalıklara yönelik inançlar arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca ruhsal hastalıklara yönelik inançları etkileyen değişkenlerin çalışılan birim, ruh sağlığı okuryazarlığı eğitimi alma, daha önce psikiyatrik yardım alma, ailesinde ruhsal bozukluğa sahip bireyin bulunması, ruhsal bozukluğu olan biriyle çalışmayı isteme, mesleki yaşamında ruhsal sorunu olan öğrenciyle karşılaşma durumu ve ruhsal bozukluğu olan öğrencilerin eğitime devam etmesine yönelik düşünceler olduğu belirlenmiştir. Modeldeki tüm değişkenler ruhsal hastalıklara yönelik inançları %52,6 oranında açıklamaktadır. Araştırma sonucunda akademisyenlerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyinin ortalamanın üzerinde olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra akademisyenlerin ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inançlara sahip oldukları ve bu inançların birçok faktörden etkilendiği saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Akademisyen, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar

Abstract:
This research was carried out in order to determine the mental health literacy level of academicians and their beliefs towards mental illness, to examine the relationship between them and to determine the variables that affect their beliefs towards mental illness. The research in descriptive and correlational design was carried out with 357 academicians working at Bandırma Onyedi Eylül University between July 2021 and February 2022. The data of the study were collected through the Personal Information Form, the Mental Health Literacy Scale and the Beliefs towards Mental Illness Scale. In the study, continuous variables were shown as mean±standard deviation (X±SD), and categorical variables were shown as frequency (n) and percentage (%). Independent samples t test or one-way analysis of variance was used to determine whether there was a difference between beliefs towards mental illness according to variables, the relationship between mental health literacy and beliefs towards mental illness was evaluated with Pearson correlation analysis, and the predictive status of beliefs towards mental illness was evaluated with multiple linear regression analysis. Academicians' Mental Health Literacy Scale and Beliefs towards Mental Illness Scale mean scores were determined as 17.05±3.75 and 69.40±16.64, respectively. It was found that there is a negative significant relationship between mental health literacy and beliefs towards mental illness. Also, it was determined that the variables affecting the beliefs towards mental illness were the studied department, receiving mental health literacy education, receiving psychiatric help before, having a family member with a mental disorder, wanting to work with someone with a mental disorder, encountering a student with a mental disorder in his professional life, and thoughts on the continuation of education of students with mental disorders. All variables in the model explain beliefs towards mental illness by 52.6%. As a result of the research, it was determined that the mental health literacy level of the academicians was above the average. In addition, it has been determined that academicians have negative beliefs towards mental illness and these beliefs are affected by many factors.

Keywords: Academician, Mental Health Literacy, Beliefs towards Mental Illness