COVİD 19 pandemisi döneminde tanı amaçlı artan sıklıkta kullanılan toraks tomografilerinde rastlantısal saptanan patolojilerin analizi ve mortalite üzerine etkileri
Increased diagnostic purpose during the COVID 19 pandemic periodfrequently used thoracic tomography analysis of incidently detected pathologies and effects on mortality
Yazar: DAVUT DAĞLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Pandemiler = Pandemics ; Teşhis = Diagnosis ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Giriş ve Amaç : Covid-19 pandemisi ile beraber hastalığın erken tanısı ve  organ tutulumunun incelemesi amacıyla, acil servislerde geleneksel endikasyonları haricinde yoğun bir şekilde tomografik görüntüleme kullanıldı. Tomografilerde rastlantı eseri saptanan ve insidentolama olarak isimlendirilen kitle lezyonları ile karşılaşılmaktadır. Çalışmamızda acil serviste geleneksel endikasyonlar haricinde pandemi sebebiyle yoğunlaşan tomografi incelemeler ile ikincil kazanç olarak yakalan insidentalomaların sıklığı ve bunun hastaların sağ kalımları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem : 2019 ve 2020 yıllarında yani pandemi öncesi ve pandemi sırasında 11Mart-31Haziran arasında dörder aylık dönemde çekilen toraks BT'lere ait raporlar tarandı. Hastane Bilgi Sistemi (HBS), e-nabız , biyopsi ,PET-BT sonuçları, metastatik yaygın tutulum, biopsi yapılamamış hastalarda radyolojik görüntüye uyumlu çoklu konsültasyon hekim görüşüne göre malign ve benign ayrımı yapıldı. 2020 yılında insidental  malign kitle saptanan hastalar 12 aylık dönemde sağkalım açısından takip edildi. 
Bulgular ; 2019 yılında 1006, 2020 yılında ise 5277 olacak toplamda 6283 Toraks BT çalışmaya alındı. Çalışma hastalarının yaş ortalaması 54,5±19,7 idi  ve %59.4 ü erkekti. Bu hastalardan 110'unda kitle saptandı. Bu kitlelerinde 52'i malign 58'i benigndi.  Malign kitlesi olan hastaların median yaş değeri 68 (IQR: 57,5-79) iken, diğer hastaların 54 (IQR: 38-70) idi (p<0,0001). Erkeklerde malign kitle daha sıktı (%80,8 vs %59,3; p=0,002) 2020 yılında saptanan yeni 44 maligniteli hastanın 12 aylık sağ kalımı incelendiğinde 30'unun hayatını kaybettiği saptandı. 12 ay sonunda hayatını kaybedenler ve yaşayanlar arasında yaş açısından anlamlı olarak fark vardı (73±12 vs 60±17; sırasıyla; p:0,007). 2020 yılında 2019 yılına kıyasla 5 kat fazla toraks BT çekilmesine rağmen hiç erken evre malignite saptanmadı .
Tartışma ve Sonuç ; pandemi döneminde acil servis başvuruları azalmış ancak çekilen Toraks BT sayısı artmıştır. Toraks BT'lerde tespit edilen malign insidenataloma  sayısında da artış olmuştur. Malign insidentaloma saptanan hastalar , kitle saptanmayan hastalara göre daha yaşlıdır ve erkek cinsiyet oranı bu hasta gurubunda daha yüksektir. 2020 yılında malign kitle tanısı konulan hastaların 12 ay içinde %77inin ölmesi, bunları tamamının ileri evre ve ileri yaş grubu olması çalışmanın bir başka sonucudur.
Anahtar Kelimeler : İnsidentaloma , acil servis , covid-19 , toraks tomografisi

Abstract:
ABSTRACT
	Introduction and Aim:  With the Covid-19 pandemic, for the early diagnosis of the disease and the examination of organ involvement, tomographic imaging was used extensively in emergency services, except for traditional indications. Mass lesions, which are incidentally detected in tomography and called incidentalomas, are encountered. In our study, we aimed to examine the frequency of incidentalomas detected as a secondary gain by intensified tomography examinations due to the pandemic, except for traditional indications in the emergency department, and its effects on the survival of the patients.
	Materials and Methods: The reports of thorax CTs taken in a four-month period between 11 March and 31 June in 2019 and 2020, that is, before and during the pandemic, were scanned. Malignant and benign distinction was made according to the opinion of multiple consultation physicians compatible with radiological image in patients who could not undergo a biopsy, including Hospital Information System (HBS), e-pulse, biopsy, PET-CT results, metastatic diffuse involvement. Patients who were found to have an incidental malignant mass in 2020 were followed up in terms of survival in a 12-month period.
	Results ; A total of 6283 Thoracic CTs, which will be 1006 in 2019 and 5277 in 2020, were included in the study. The mean age of the study patients was 54.5±19.7 years and 59.4% were male. A mass was detected in 110 of these patients. In these masses, 52 were malignant and 58 were benign. The median age of the patients with malignant mass was 68 (IQR: 57.5-79), while the other patients were 54 (IQR: 38-70) (p<0.0001). Malignant masses were more common in men (80.8% vs 59.3%; p=0.002). When the 12-month survival of 44 newly diagnosed patients with malignancy was examined in 2020, 30 died. There was a significant difference in age between those who died and those who survived after 12 months (73±12 vs 60±17; respectively; p:0.007). Although 5 times more thorax CT was performed in 2020 compared to 2019, no early-stage malignancy was detected.
	Discussion and Conclusion ; During the pandemic period, applications to the emergency department decreased, but the number of Thorax CT scans increased. There has also been an increase in the number of malignant insidenatalomas detected in thorax CT scans. Patients with malignant incidentaloma are older than patients without a mass, and the male sex ratio is higher in this patient group. Another result of the study is that 77% of the patients diagnosed with a malignant mass in 2020 died within 12 months, and that all of them were in the advanced stage and advanced age group.
	Keywords : Incidentaloma , emergency room , covid-19 , thoracic tomography