Erken Cumhuriyet Dönemi aydını Sabiha Zekeriya Sertel'in fikir yazılarında modernleşme bağlamında kadın, toplum ve siyaset
Women, society and politics in the writings of Sabiha Zekeriya Sertel
Yazar: BURCU ERTUNA BİÇER
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL YARAMAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada, erken Cumhuriyet döneminde gazetecilik yapan Sabiha Zekeriya Sertel'in fikir yazıları üzerinden kadın, toplum ve siyasetin yazar tarafından değerlendirilişi ele alınmış ve bu değerlendirmeler dönemin modernizasyon süreciyle ve bu sürecin bir uzantısı olan ulus-devlet yapılanmasıyla ilişkilendirilmiştir. Amaç, söz konusu irdelemeyle ülkenin o dönemdeki toplumsal, siyasal ve düşünsel tartışmaları ortaya konarak dönemin yeni bir okumasının yapılmasıdır. Yazarın kadınlık durumuyla ilgili düşüncelerini incelemek için, modernleşme bağlamında kadınlık imgesinin birinci dalga feminist hareketle etkileşim içinde nasıl tanımlandığı ele alınmaktadır. Yazarın kadın konusundaki düşünceleri, modernleşmenin toplumsal cinsiyet tanımlamalarının, dolayısıyla yer yer modern ataerkilliğin, yer yer sosyalist duyarlılığın etkisinin ve etkilenilen çeşitli düşünsel süreçlerin yol açtığı zihinsel gel-gitlerin veya çelişkilerin hissedildiği düşüncelerdir. Kadınların yurttaşlığının annelik üzerinden tanımlanması, kadınların modern ama iffetli ve mütevazı olmalarına yapılan ataerkil olarak nitelendirilebilecek olan vurgu, modern kadın-erkek ilişkileri, kadınların çalışma hayatlarına ilişkin sorunlar ve Türkiye'deki feminist hareketin değerlendirmesi bu çerçevede incelenmektedir. Yazarın siyasal görüşleri ise, yine modernleşme çerçevesinde toplumsal ve siyasal sorunları ele aldığı bağlamı ile irdelenmektedir. Yazarın düşüncesini ve dönemi anlamlandırmak açısından önemli olan demokrasi, milliyetçilik, erken Cumhuriyet dönemi reformları ve kadrosu ile ilgili görüşleri değerlendirilmektedir. Döneminin modernleşme süreci içinde oluşmakta olan ?çağdaş? toplum düzeni yazarın idealindeki toplum düzeniyle de, en azından ideal düzeyinde, uyuşmakta ve söz konusu düzeni kendi ?insancıl? idealine uygun bir biçimde iyileştirmeye dönük yazılarına konu olmaktadır.

Abstract:
In this work, the writings of the journalist Sabiha Sertel who wrote her articles during the period of the foundation and the consolidation of the Turkish Republic concerning the women, the society and the politics are analysed. This study tries to highlight the bonds between the evaluation of these subjects by the journalist and the process of the modernization which also evolves in the policies designed during the construction of the nation-state. The analysis also tends to highlight the intellectual, social debates and policies of the period in order to provide a different view of it and to look further into understanding of the period in question. To analyze the ideas of the journalist on women, this study tries to elucidate how the image of the woman is built in the process of modernization in relation to the first wave of the feminist movement which is itself the product of this process. The ideas of the journalist on the status and the image of women are impregnated by contradictions owing to the fact that it is influenced by various currents of thought and intellectual processes, namely the ideas resulting from modernization reflected by the policies of gender, socialism and the various ideas related to the emancipation of women. To evaluate her political ideas and for better understanding of the period to which it relates, her ideas on the democracy, nationalism, the reforms and the leaders of this period are analyzed.