Çanakkale yöresinde bulunan yaşlı kiraz ağaçlarının bazı bitkisel ve pomolojik özelliklerinin incelenmesi
Determination of some plant and pomological characteristics of over mature sweet cherry trees
Yazar: GÜLDEN TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞEKER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ilıman iklim meyve türleri arasında önemli bir yere sahip olan kirazın, Dünya‟da ve 
ülkemizde yetiĢtiriciliğine son zamanlarda büyük önem verilmektedir. Gerek görünüm, 
gerekse tat ve kaliteli meyveleri sebebiyle tüketici tarafından aranılan bir meyve 
özelliğinde olan 0900 Ziraat kiraz çeĢidi, Çanakkale yöresinde yaygın olarak 
yetiĢtirilmektedir. Ancak, yörede son zamanlarda yaĢanan aĢırı yağıĢlar, bilinçsizce 
kullanılan büyümeyi düzenleyiciler, çeĢitlerin aĢılandığı uyumsuz anaçlar ve yanlıĢ bakım 
uygulamaları, hastalık ve zararlılar sebebiyle genç kiraz bahçelerinde kurumalar 
yaĢanmaktadır. Buna karĢın aynı yörede sınırlı sayıda bulunan 30 yaĢ ve üstü kiraz ağaçları 
bu olumsuz durumlardan etkilenmeyerek, meyve vermeye devam etmektedir. Bu 
çalıĢmada Çanakkale yöresinde yaygın olarak yetiĢtiriciliği yapılan kuĢ kirazı üzerine aĢılı 
0900 Ziraat kiraz çeĢidine ait 30 yaĢ ve üzeri kiraz ağaçları belirlenmiĢ, standart 0900 
Ziraat kiraz çeĢidine ait ağaçların bazı bitkisel ve pomolojik özellikleri ile 
karĢılaĢtırılmıĢtır. AraĢtırma sonucunda meyve ağırlığı (9,94 g), meyve eni (27,29 mm), 
meyve boyu (24,38 mm), meyve eti oranı (% 94,698) ve SÇKM değeri (% 16,93) 
bakımından Umurbey-3 kodlu klon, standart 0900 Ziraat ve diğer tiplerden üstün 
bulunmuĢtur. SeçilmiĢ yaĢlı kiraz ağaçlarının hem çeĢit hem de anaç ıslahı açısından 
önemli özellikler taĢımaları nedeniyle ıslah programlarında değerlendirilmesi gerekir.
 
Anahtar Sözcükler: Prunus avium, 0900 Ziraat, KuĢ Kirazı, Pomoloji, Seleksiyon Islahı.

Abstract:
Sweet cherry is being important among temperate fruit species in the world. Its 
production gained importance in the world and in Turkey. Cheery is being sought due to its 
taste and quality by consumers so that there are widespread growth of the variety of 0900 
Ziraat in Canakkale region. However, dead and dried cherry trees have been seen because 
of heavy rain, growth regulators used unconsciously, uncompatible rootstocks and 
unproper management applications. In spite of these poor conditions, cherry trees with 30 
years old and more which have over productive is existed in the same area. This study 
which carried out in Canakkale was surveyed with 0900 Ziraat grafted on Prunus avium. 
Those selected mature trees were compared with standard 0900 Ziraat trees for their plant, 
phenological and pomological characteristics. As a result of this research, the type coded 
Umurbey-3 was found superior than standard variety and other types in terms of fruit 
weight (9.94 g), fruit width (27.29mm) , fruit length (24.38 mm), fruit flesh ratio ( 94.698 
% ) and TSS (total soluble solids) value (16.93 %). Selected over mature sweet cherry trees 
should be included both of variety and rootstock breeding programs due to their superior 
characteristics.
 
Keywords: Prunus avium, 0900 Ziraat, Cherry rootstock, Pomology, Selection Breeding