Kanıta dayalı rehber kullanımında personel eğitiminin dahiliye yoğun bakım ünitesinde ventilatörle ilişkili pnömoniyi önlemeye etkisi
The effect of personal education about using an evidence-based guideline to prevent ventilator-associated pneumonia in a medical intensive care unit
Yazar: GÖNÜL SUNGUR
Danışman: DOÇ. DR. SULTAN TAŞÇI
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Pnömoni = Pneumonia ; Ventilasyon = Ventilation ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Ventilatör ilişkili pnömoni (VİP) 48 saatten fazla mekanik ventilasyona bağlı kalan hastalarda gelişen, mortalite oranı en yüksek nozokomiyal enfeksiyondur. Bu araştırma, kanıta dayalı rehber kullanımında personel eğitiminin dahiliye yoğun bakım ünitesinde ventilatör ilişkili pnömoni gelişimine etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır.Çalışmaya, dahiliye yoğun bakımda görev yapan fizyoterapist ve hemşireler (n=23) ile bu personelin 6 ay süresince bakım verdiği (01 Mayıs 2010- 31 Ekim 2010 ), en az 48 saat ventilatöre bağlı kalan hastalar (n=140) alınmıştır. Araştırmanın verileri; fizyoterapist ve hemşire bilgi formu, hasta bilgi formu, kanıta dayalı VİP önleme rehberi ve bu rehberin uygulanıp uygulanmadığını kontrol eden kontrol listesi, VİP sürveyansı ve verilen eğitimin etkinliğini ölçen ön test-son test soru formu ile toplanmıştır. Çalışmada etik kurul onayı ile bireylerden yazılı bilgilendirilmiş onam formu alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki kare testi, bağımsız iki örnek t testi, bağımlı örnek t testi, Mann-Whitney U testi, Z testi, McNemar testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.Fizyoterapist ve hemşireler ön testteki soruların %53.0'ını, eğitim ve motivasyon toplantıları sonrası testteki soruların %82.0'ını doğru cevaplamışlardır (p<0.001). Aylara göre kanıta dayalı rehbere uyum %37.4-60.0 arasında olup, uyum giderek artmıştır (p<0.001). Fizyoterapist ve hemşirelerin rehberin tüm basamaklarını hastaların %39.3'üne uyguladıkları belirlenmiştir. Tüm aylarda uyumun en az olduğu basamak, devamlı subglottik aspirasyon basamağıdır. Hastaların %27.9'unda VİP gelişmiş, hastanede yatma süresi, yoğun bakımda yatma süresi ve mekanik ventilasyon süresi ile VİP gelişimi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Rehbere uyum ile VİP gelişme durumu arasındaki fark anlamlı değilken (p>0.05) rehberin alt basamaklarından subglottik uyumsuzluk ile VİP gelişme durumunda anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Kanıta dayalı rehber kullanılmadan önce ve kullanılırken VİP sürveyansında anlamlı bir azalma gözlenmemiştir (p>0.05).Çalışma sonucunda, kanıta dayalı VİP önleme rehberinin kullanımında personel eğitiminin önemli olduğu, verilen eğitimler ve motivasyon toplantıları sonucunda bilgi düzeylerinin arttığı, rehbere uyum ile VİP gelişme durumu arasındaki fark bulunmamasına karşın, uyumun sağlanamadığı subglottik uyumsuzluk ile VİP gelişme durumunda anlamlı fark bulunduğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: VİP; Kanıta dayalı rehber; Hemşirelik; Personel eğitimi

Abstract:
Ventilator-associated pneumonia (VAP) developed in patients on mechanical ventilation longer than 48 hours has the highest mortality rate of nosocomial infection. This study was performed to identify the effect of educating health care staff about evidence based guideline on prevention of ventilator associated pneumonia in medical intensive care unit.Physiotherapists and nurses (n=23) working in the medical intensive care unit and patients on mechanical ventilation for at least 48 hours (n=140) during a six months period (01 May 2010 ? 31 October 2010) included into the study. Data were collected with using physiotherapist and nurse data form, patient data form, check list for compliance to guideline, VAP survey data, pre and post test to identify the effect of education. Written informed which is confirmed by ethical committee of the hospital consents were taken from the patients. Chi square test, independent t test, Mann-Whitney U test, Z test, McNemar test and one way variance analysis test were used for statistical analysis.Physiotherapists and nurses answered correctly as 53.0% at pre-test and as 82.0 % at post-test (p<0.001). Compliance to the evidence based guideline is between 37.4 to 60.0 % on different months and improved significantly during the time course (p<0.001). Physiotherapists and nurses applied all steps of the guideline to only 39.3% of the patients. The worst compliance rates were in subglottic aspiration at all months. VAP developed in 27.9% of the patients and length of hospital stay, length of ICU stay, duration of mechanical ventilation were correlated with the development of VAP (p<0.05). There was no relation with the compliance to the guideline (p>0.05) and VAP development, although relation was significant between subglottic aspiration and VAP development (p<0.05). There was no decrease in VAP survey before and during implementation of evidence based guideline (p>0.05).As a conclusion, staff education is important in use of evidence based guideline for prevention VAP. Educational and motivational meetings improve level of knowledge. Not comply with subglottic aspiration is found to be related with VAP development although we could not find a relation between compliance to the guideline and VAP development.Key words: VAP, evidence based guideline, nursing, staff education