Türbe ziyaretlerinin psiko-sosyolojik boyutu (Eyüp Sultan Türbesi örneği)
The psychosocial dimensions of tomb visitation (Eyüp Sultan Tomb sample)
Yazar: AYSUN ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ULVİ MEHMEDOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Efsaneler = Mythologies ; Eyyüp Sultan = Eyyüp Sultan ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Psikososyal nedenler = Psychosocial causes ; Türbeler = Tombs ; Ziyaret = Visit ; Ziyaret yerleri = Visiting places

Özet:
İnsan doğduğu andan itibaren bir toplum içerisinde bulunur. Buna bağlı olarak diğer insanlarla etkileşim içerisine girmesi ve topluma uyma davranışı sergilemek istemesi çok tabiidir.Toplum içinde doğan ve büyüyen insan temel ihtiyaçlarını giderdikten sonra, üstün bir varlığı kabullenme ve içinde bulunduğu zor durumlarda ona sığınma ihtiyacı hissedebilir. Bazen bu durumlarda, aşkın varlıkla birebir iletişim kurabilmek insanlar için çok da kolay olmayabilir. İşte bu durumlarda insanlar, kutsal yerine onun tezahürleriyle etkileşim içinde olmayı tercih edebilirler. Buna bağlı olarak da, içinde bulunduğu çevrede gördüğü, hazır bulduğu değerleri kullanmak birey için daha anlamlı olabilir.Toplumumuzda kutsalın tezahürlerinin sergilenmesinde, türbe ziyaretleri popüler bir yere sahiptir. İnsanlar, türbede yatan kişinin kutsallığına inanıp, onların manevî yönden çok yüce zâtlar olduğunu düşünmektedirler. Onlara göre, türbede yatan kişiler Allah'ın sevgili kullarıdır ve çok çeşitli mucizevî olayları gerçekleştirmeye kadirdirler. Bu doğrultuda insanlar, bu mekanları bir sığınma ve umut kapısı olarak görmektedirler. İçersinde bulundukları zor durumlarda, sıkıntılarda, umutsuz olduklarında ve geleceğe yönelik isteklerinin artması gibi durumlarda bu mekanları ziyaret etmelerinin faydalı olacağına inanmaktadırlar.Günümüzde, gelişen ve modernleşen toplum yapısına rağmen, türbede yatan kişiyi yüceltme inancı sürmekte ve insanlar türbeleri ziyaret etmeye devam etmektedirler.Bu araştırmamızla, insanları türbe ziyaretine yönelten psiko-sosyolojik sebepleri, türbe ziyareti ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlar ile, ziyaret esnasında sergilenen davranışları ve ziyaret sonunda ziyaretçilerde psiko-sosyal boyutta meydana gelen değişiklikleri Eyüp Sultan Türbesi bağlamında irdelemeye çalıştık.

Abstract:
Man has been in several societies according to his social position since he was born it?s very natural to be in interaction with others, more over he is likely to adapt in every community on behalf of his social built while it is inevitable to be in different terms.The person who was born in the community and grown up with the other members may be in need of praying, obeying and admitting a superior agent in order to be under his arms in difficult and impossible situations. That superior are so hard to communicate emotionally that human might prefer to have relation with that power?s other dimensions. In addition to his belief human always imitate the behaviors of his near environment so that it may be more meaningful to believe the same things and also easier.Recently, visiting the tombs of holy people is a populer activity in many communities. This is because of the belief of people that they are really holy and when they pray for them something sipirutual happens so they feel comfort. According to them, those holy people are most loved ones by Allah and whatever they reguest from, those will help things come true because, they have got those powers. And they are sort of bridges that people accept them as places where they can hide and hope. In hopeless situations, in difficult times and whenever they expect something, those placers might be the best sources for them. In case they need a hero people believe holy people?s souls.Nowadays, even though the modern technology people tend to exaggerate the holy people who are lying in their graves and they are stil continually visiting them.In this research, I have tried to illustrate and prove that people have psycologial reasons to visit tombs and I wanted to show their moods behaviours related to the visits and following the visits they have different beliefs, emotions and differences in psycological terms. We have demonstrated those differences by using Eyüp Sultan visits.