Edirne il merkezindeki ilköğretim okulları 1-5. sınıf öğrencileri arasında ilaç reaksiyonlarının prevalansı
The prevalence of adverse drug reactions among 1st to 5th grade primary schoolchildren in Edirne city center
Yazar: ERSİN SAYAR
Danışman: PROF. DR. MEHTAP YAZICIOĞLU
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Prevalans = Prevalence ; Çocuklar = Children ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Edirne il merkezindeki ilköğretim okulu çocuklarında ters ilaç reaksiyonları prevalansını ve özelliklerini çalışmamızda saptamayı amaçladık. Çalışma Nisan-Aralık 2007 tarihleri arasında iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada, 1- 5. sınıflar arasındaki 8939 öğrenci ziyaret edildi ve bunlara velilerinin dolduracağı soru formu dağıtıldı. Toplanan formlarda, çocuklarında herhangi bir ters ilaç reaksiyonu geliştiğini bildiren veliler, ikinci aşamada ayrıntılı soru formları doldurmak üzere görüşmeye çağrıldı.Edirne il merkezindeki ilköğretim okulu çocuklarında aileler tarafından bildirilen ters ilaç reaksiyonları prevalansı ve doğrulanan ters ilaç reaksiyonları prevalansı sırasıyla %8.3 ve %1.6 olarak belirlendi. ters ilaç reaksiyonları prevalansı çocukların cinsiyetine göre değişiklik göstermiyordu. 9 yaş ve altı ile 9 yaş üstündeki olguları karşılaştırdığımızda ters ilaç reaksiyonları prevalansı belirgin olarak farklı değildi. Ancak kızlarda yüksek yaşın ters ilaç reaksiyonları gelişiminde bir risk faktörü olduğu saptandı.Deri semptomları en sık bildirilen reaksiyondu (%82.1). Ayrıca reaksiyonlara en sık antibiyotiklerin neden olduğu belirlendi (%67.9). En fazla gözlenen etken madde penisilin (%18.5) olarak tanımlandı. Parenteral uygulanan ilaçlara bağlı reaksiyonların ve ilk 1 saat içinde gözlenen reaksiyonların ciddiyetleri daha fazla idi.Çocuklarda ters ilaç reaksiyonları sık olarak gözlenmez. Bununla birlikte, bu reaksiyonlar ölümcül sonuçlara yol açabilir. Diğer taraftan yaşam kalitesini bozabilir ve tedavi sürecini etkileyebilirler. Bu konuda çok merkezli çalışmaların yapılması ve ilaç izlem merkezlerine her şüpheli ters ilaç reaksiyonunun bildirilmesi ile hekimlerin, sağlık personelinin ve ailelerin ters ilaç reaksiyonları hakkında bilgi ve duyarlılıkları arttırılabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
In our study, we aimed to determine the prevalence of adverse drug reactions among primary schoolchildren in Edirne city center. The study was conducted between April and December 2007, and in two steps. At the first step, 9332 students from 1st to 5th grade were visited and questionnaires were distrubuted to be filled by parents. As the second step, from the recruited documents, parents who reported that their child experienced any adverse drug reaction were invited for interview and to fill a detailed questionnare.Parent-reported adverse drug reactions prevalence and confirmed adverse drug reactions prevalence were found to be 8.3% and 1.6% respectively. The prevalence of adverse drug reactions was not different according to the sex of the children. When we compared those cases who are 9 years of age or younger with are older than 9 years of age, the prevalence of adverse drug reactions was not significantly different. However, it was found that older age in females was a risk factor for the development of adverse drug reactions.Skin symptoms were most frequently reported adverse reactions (82.1%). It was also noted that reactions were caused mostly by antibiotics (67.9%). The most common drug was identified as peniciline (18.5%). Reactions caused by parentally administered drugs and reactions those occured during the first hour of treatment were more severe.Adverse drug reactions are not common among children. However these reactions may have fatal outcomes. On the other hand, they can blemish life quality and affect treatment processes. We suggest that multicenter studies performed on this subject and recording of any adverse drug reaction would be helpful to increase the knowledge and interest of the phsycians, health personnel and families about the adverse drug reactions.