20. Yüzyıl İngiliz romanında mizah ve hiciv: Samuel Beckett, Kingsley Amis ile P.G. Wodehouse
Humour and Satire in 20th Century English novel: Samuel Beckett, Kingsley Amis  and P.G. Wodehouse
Yazar: YAKUP YAŞAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ZEREN ATAYURT FENGE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Amis, Kingsley = Amis, Kingsley ; Beckett, Samuel = Beckett, Samuel ; Hiciv = Satire ; Kara mizah = Black humor ; Mizah = Humour ; Roman = Novel ; Trajikomedi = Tragicomedy ; Wodehouse, P.G. = Wodehouse, P.G. ; İngiliz edebiyatı = English literature

Özet:
Mizahın doğrudan çok yanlışı göstermeyi amaçladığı ve doğrunun bulunması için harekete geçirdiği fikri, Antik Edebiyattan bu yana bu kavramın başlıca işlevleri arasında gösterilmektedir. Bu görüşün bir uzantısı olarak mizahın dünyayı değiştirmediği, fakat sürekli değişmekte olan dünyayı etkilediği fikri ortaya çıkmıştır. Mizah, tezde Samuel Beckett (1906-1989)'in Watt (1953), Kingsley Amis (1922-1995)'in Lucky Jim (1954) ile P.G. Wodehouse (1881-1975)'un Pigs Have Wings (1952) başlıklı eserlerinde ortaya konan mizahın beraberinde getirdiği çeşitli anlamlar çerçevesinde ele alınmıştır. Modern dünyada giderek değişen güç dengeleri ve bu durumun oluşturduğu sosyokültürel yapı içerisinde insan ilişkilerinin anlatıldığı bu romanlarda mizah-toplum ilişkisi gerçeklik-kurgu denkleminde irdelenmiştir. Ayrıca tezde Beckett, Amis ve Wodehouse'un romanlarında mizahın ne şekilde temsil edildiği ve bu mizahi temsillerin altında yatan çeşitli hicvi anlamlar, mizahın toplumsal ve psikanalitik işlevleri bağlamında tartışılmıştır. 
Samuel Beckett, Kingsley Amis ve P.G. Wodehouse benzer tarihi olaylara tanıklık ettikleri dönemde yazmalarına rağmen eleştirilerini farklı mizahi perspektiflerde sunmaktadırlar. Beckett'in eserlerindeki mizah uyumsuzluk ve olay örgüsüzlüğü üzerine kurulu olup, bu durum karakterlerin iletişimsizliği, diyalogların anlamsızlığı ve tükenen zamanın tükettiği insanların tasviriyle ortaya konur. Watt romanında yazar kara mizah yoluyla ile II. Dünya Savaşı ve sonrasında insanların yaşadığı travmayı betimler. Ayrıca bu romanında yazar insanların yaşadığı psikolojik sorunlara varoluşsal açıdan yaklaştığı için eserinde kullandığı anlatım metoduna felsefi mizah adı verilmiştir. Yazar Watt'ta evrensel olarak insanı yani bireyin kendisini hicveder. Öfkeli Genç Adamlar akımının temsilcilerinden biri olan Kingsley Amis ise Lucky Jim adlı edebi yapıtında daha çok hiciv yöntemini kullanarak bizzat işçi sınıfının orta ve üst sınıf ile mücadelesini irdeler. Her ne kadar işçi sınıfı geleneğinin savunucusu olsa da yazar bu eserinde her sınıftan bireyleri eleştirir ve düştükleri komik durumları hicveder. Örneğin, romanın başkişisi Jim Dixon'ın Profesör Welch ile yaşadıkları olaylarda hem alt sınıfı temsil eden Jim hem de üst sınıftan biri olan Welch aracılığı ile söz konusu sınıflar hicvedilmektedir. P.G. Wodehouse da Pigs Have Wings romanında insanın birey olarak yozlaşmasını eleştirir. Ağırlıklı olarak üst sınıftan kişileri alaycı bir dil ile hicvettiği eserinde yazar eleştirilerini kullandığı karikatürize edilmiş karakterler/ tipler üzerinden sunar.  Bahsi geçen üç yazarın eserlerinde mizahı özgün bir şekilde kullanmaları, aynı dönem içinde bulundukları topluma getirdikleri eleştirinin meydana getirdiği etkinin derecesinde de farklılık arz etmektedir. Bu nedenle, seçili eserlerdeki mizahın farklı temsillerinin ve bu temsillerin taşıdığı anlamların incelenmesiyle, bu yazarların hem birbirleriyle hem de mizah kuramcılarıyla nasıl bir eleştirel diyalog içinde oldukları, daha da önemlisi mizaha getirdikleri yeni bakış açıları ortaya konmuştur. 
Sonuç olarak bu çalışma birçok yazınsal türde kullanılan önemli yöntemlerden biri olan mizahın kendi içerisinde barındırdığı alt yöntemleri araştırmayı, 20. yüzyıl boyunca yaşanan tarihsel olayların toplumu ve dolayısıyla edebiyatta mizahı nasıl etkilediğini saptamayı seçili eserler bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Tez kapsamındaki eserleri mizahın kamusal ve kişisel uzamlardaki etkileri doğrultusunda incelemek her bir yazarın aynı dönemde aynı olaylara tanıklık etmelerine rağmen yazdıkları metinlerde mizahı farklı şekillerde kullanarak olaylara nasıl farklı eleştiriler getirdiklerinin ortaya çıkmasına katkı sağlamaktadır. 
Anahtar Sözcükler: Mizah, Hiciv, Komedi, Gülme,  Watt, Talihli Jim (Lucky Jim), Domuzlar Kanatlanınca (Pigs Have Wings), Samuel Beckett, Kingsley Amis, P. G. Wodehouse, II. Dünya Savaşı

Abstract:
The idea that humour aims at demonstrating wrong deeds rather than the truth and prompts people to find out the truth itself has been shown as one of the main functions of this concept. As an extension to this idea, the opinion that humour does not change but influences the ever-changing world has emanated. Thus, this dissertation explores various implications of humour in Watt (1953), Lucky Jim (1954), and Pigs Have Wings (1952) by Samuel Beckett (1906-1989), Kingsley Amis (1922-1995) and P.G. Wodehouse (1881-1975) respectively. To this end, the humour-community relationship has been scrutinised within the reality-fiction equation in these novels in which the fluctuating balances of power in the modern world and human relations within this socio-cultural structure are narrated. In so doing, the representations of humour and their satirical implications are discussed within the scope of the social and psychoanalytic functions of humour in the selected novels.
Even though Samuel Beckett, Kingsley Amis and P.G. Wodehouse wrote at a period during which they witnessed similar historical incidents (i.e. during and after World War II), they presented their criticisms from distinct humorous perspectives.  Humour in Beckett's works is based on incongruity and anti-plot, a tendency that is made manifest by the lack of communication, the meaninglessness of the dialogues and people exhausted by the depleted time. In his novel Watt Beckett employs black humour  as he depicts people who went through a traumatic experience during and after World War II . In addition to this, since the writer approaches his characters from an existential viewpoint the narrative strategy employed in his novel is described as philosophical humour. In Watt, the author satirizes universally the human being, namely the individual.  Kingsley Amis, one of the representatives of the Angry Young Men Movement, offers a satirical representation of the struggle of the working class against the middle and upper classes in Lucky Jim. Although he supports the working class tradition, he criticises individuals from each class and satirizes the ridiculous situations they fall into, as represented in the interaction between Jim Dixon and Professor Welch.On the other hand, P.G. Wodehouse in his novel Pigs Have Wings (1952) criticises the corruption of the human being. The writer presents his criticisms over the caricatured characters/ types in his work in which he satirizes predominantly the people from the upper class. These authors' use of humour in a peculiar way propounds differences in the degree of the influences created by the criticism they have directed towards the community in which they lived. Thus, the analysis of the diverse representations of humour and their implications in the selected novels  opens up a critical dialogue between these authors  and the humour theorists while pointing out these writers' unique way of constructing humour.      
To conclude, this study aims to investigate the sub-techniques of humour while examining how the historical events in the 20th century influenced society and humour in literature within the context of the selected works. Analyzing these novels in relation to the effects of humour on public and private spaces contributes to an understanding of the ways in which Beckett, Amis, and Wodehouse respond to similar events in their social landscape through their distinct use of humour. 
Keywords: Humour, Satire, Comedy, Laughter, World War II, Watt, Lucky Jim, Pigs Have Wings, Samuel Beckett, Kingsley Amis and P. G. Wodehouse