Benign nedenlerle yapılan histerektominin ameliyat tipine göre erken postoperatif dönemde over rezervine etkisi
The effect of benign reasons hysterectomy onthe ovary reserve in the EARLY postoperativeperiod according to the TYPE of surgery
Yazar: ÖZDEN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUR ÇİFT ; DR. SÜLEYMAN SERKAN KARAŞİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn. ; Folikül uyarıcı hormon = Follicle stimulating hormone ; Histerektomi = Hysterectomy ; Over = Ovary ; Over rezervi = Ovarian reserve ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Östradiol = Estradiol

Özet:
Amaç: Bu çalışmada benign nedenlerle yapılan histerektominin tiplerine göre
over rezervini erken postoperatif dönemde ultrasonografi ve statik over testleri ile
değerlendirmeyi bunun yanı sıra yapılan histerektomi tipinin over rezervini ne kadar
etkilediğini öngörmek postoperatif dönemde premenapoz öncesi hasta konforunu
artırmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız benign nedenlerle yapılan histerektominin
operasyon tipleri ile erken dönem over rezervine etkilerini karşılaştıran tek merkezli
prospektif kesitsel bir araştırmadır. Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa
Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'nun
10/06/2021 tarihli 2011-KAEK-25 karar numaralı onayını takiben Sağlık Bilimleri
Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları
ve Doğum Kliniğinde Temmuz 2021 – Mart 2022 tarihleri arasında benign uterin
nedenli histerektomisi yapılan 82 hasta dahil edildi. Hastalar abdominal histerektomi
(n:54) ve laparoskopik (L/S) histerektomi (n:28) olarak 2 grupta sınıflandırıldı.
Histerektomi öncesinde ve sonrası 1. ayında TVUSG (transvaginal ultrasonografi),
hormon profillerine bakılarak kendi aralarında değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamız Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Yüksek İhtisas Eğitim
ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum kliniğinde gerçekleştirildi. 82
hasta dahil edildi. Hastalar abdominal (n=54) ve laparoskopik (n=28) histerektomi
olarak 2 grupta sınıflandırıldı. Operasyon öncesi AMH (Anti Mullerian Hormon)
değeri 0,01 ng/dl den büyük ve FSH (Follikül Stimülan Hormon) değeri 15 IU/L den
küçük hastalar çalışmaya dahil edildi. Sigara kullanım öyküsü olan hastalar
çalışmamıza alınmadı. Histerektomi sonrası laboratuvar kaynaklı FSH değeri
ölçülemeyen 2 hasta, AMH değeri ölçülemeyen 6 hasta ve usgde overlerin visualize
viedilememesinden dolayı 2 hasta ameliyat tiplerine göre karşılaştırılmasında çalışma
dışı bırakıldı. Yaş, parite, süre, kanama açısından anlamlı bulunuldu. Beden kitle
endeksi (BKİ) açısından anlamlı fark bulunulmadı. Abdominal ve laparoskopik olarak
yapılan histerektomilerin kendi aralarında karşılaştırıldığında gruplar arasında AMH
parametrelerindeki
azalma
yüzdesinin
karşılaştırmasında
anlamlı
farklılık
saptanılmadı. Over Hacmi ve Antral Folikül Sayısı (AFS) parametrelerindeki azalma
miktarı açısından karşılaştırmasında anlamlılık izlenilmedi. Serum Östradiol
değerlerinin analizinde 33 hastada artış, 49 hastada düşüş izlenildi. Artış gösterenlerin
%63,7'si, düşüş gösterenlerin %67,3'ü abdominal histerektomi geçirenlerdi. Östradiol
değerlerinde anlamlılık izlenilmedi. FSH parametrelerindeki artış miktarı ve oranı
açısından karşılaştırmalı analizde 2 grup arasında anlamlılık izlenildi. L/S tipte yapılan
histerektomi abdominal histerektomiye göre daha anlamlı bulundu. (p:0,03)
Sonuç:
Bu
çalışmada
abdominal
ve
laparoskopik
tipte
yapılan
histerektomilerin erken dönem over rezervine etkisi araştırıldı. Gruplar kendi içlerinde
karşılaştırıldığında ameliyat öncesi ve sonrası over rezervinde düşüş izlenildi. Kendi
aralarında yapılan analizde anlamlı bir farklılık izlenilmedi. FSH düzeylerindeki artış
L/S lehine daha anlamlı izlenildi. L/S histerektomide elektrotermal enerji kullanımına
bağlı over foliküllerinde İnhibin-B düzeyinin araştırılmasının da içinde olduğu
abdominal cerrahiye göre over rezervine etkisinin araştırılması için ileriye dönük
büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Histerektomi, Over rezervi, AMH, FSH, E2, AFS

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to evaluate the ovarian reserve by
ultrasonography and static ovarian tests in the early postoperative period according to
the types of hysterectomy performed for benign reasons, as well as to predict how
much the type of hysterectomy performed affects the ovarian reserve, to increase
patient comfort before premenopause in the postoperative period.
Materials and Methods: Our study is a single-center, prospective cross-
sectional study comparing the operation types of hysterectomy performed for benign
reasons and the effects on early ovarian reserve. Following the approval of Health
Sciences University Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital Clinical
Research Ethics Committee with the decision number 2011-KAEK-25 dated
10/06/2021, Health Sciences University Bursa Yüksek İhtisas Training and Research
Hospital Gynecology and Obstetrics Clinic between July 2021 –March 2022 82
patients who underwent hysterectomy for benign uterine reasons were included. The
patients were classified into 2 groups as abdominal hysterectomy (n:54) and
laparoscopic (L/S) hysterectomy (n:28). Before and after hysterectomy, TVUSG
(transvaginal ultrasonography) was evaluated among themselves by looking at their
hormone profiles.
Results: Our study was carried out in the Gynecology and Obstetrics Clinic of
the University of the Ministry of Health, Yüksek İhtisas Training and Research
Hospital. 82 patients were included. Patients were classified into 2 groups as
abdominal hysterectomy (n=54) and laparoscopic (n=28). Patients with a preoperative
AMH value greater than 0.01 ng/dl and a FSH value less than 15 IU/L were included
in the study. Patients with a history of smoking were not included in our study. After
hysterectomy, 2 patients whose laboratory-derived FSH value could not be measured,
viii6 patients whose AMH value could not be measured, and 2 patients due to the inability
to visualize the ovaries on USG were excluded in the comparison of surgery types.
Age, parity, duration and bleeding were found to be significant. No significant
difference was found in terms of body mass index. When the abdominal and
laparoscopic hysterectomies were compared among themselves, no significant
difference was found in the comparison of the percentage of decrease in Anti-
Müllerian Hormone parameters between the groups. No significance was observed in
the comparison in terms of the amount of decrease in the Ovarian Volume and Antral
Follicle Count parameters. In the analysis of serum estradiol values, an increase in 33
patients and a decrease in 49 patients were observed. 63.7% of those who increased
and 67.3% of those who decreased were those who had undergone abdominal
hysterectomy. No significance was observed in estradiol values. Significance was
observed between the 2 groups in the comparative analysis in terms of the amount and
rate of increase in Follicle Stimulating Hormone parameters. L/S type hysterectomy
was found to be more significant than abdominal hysterectomy. (p:0.03)
Conclusion: In this study, the effect of abdominal and laparoscopic
hysterectomies on early ovarian reserve was investigated. When the groups were
compared within themselves, a decrease was observed in ovarian reserve before and
after surgery. No significant difference was observed in the analysis performed
between them. The increase in FSH levels was more significant in favor of L/S.
Prospective large-scale studies are needed to investigate the effect of L/S hysterectomy
on ovarian reserve compared to abdominal surgery, including the investigation of
Inhibin-B levels in ovarian follicles due to electrothermal energy use.
Keywords: Hysterectomy, Over reserve, AMH, FSH, E2, AFS