Arap dilinde delâlet gelişimi(İbn Mâlik'in İkmâlu'l-İ'lâm bi Teslîsi'l-Kelâm adlı eseri örneği)
Semantic development in Arabic language (The book of Ibn Mâlik Ikmâlu'l-İ'lâm bi Teslîsi'l-Kelâm a sample)
Yazar: BOZAN ALHAMAD
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA SUZAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Anlamsal değişim = Semantic change ; Arapça = Arabic ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Lafız = Listeral ; İbn Malik = İbn Malik

Özet:
Bu çalışma, İbn Mâlik'in İkmâlu'l-İ'lâm bi Teslîsi'l-Kelâm adlı eseri bağlamında evrim olgusunu tahsîs, ta'mîm ve anlamın intikali şeklindeki üç tezahürüyle ele almaktadır. 
Çalışmamızda İbn Mâlik'in eserinde geçen bazı müselles lafızların delâlet gelişimi tespit edilmekle yetinilmemiş, bu lafızların ilk anlamları en önemli lügat ve dil kaynaklarına başvurularak açıklanmıştır.Lafzın gelişimdeki kaynağı tahlil edilmiştir. Lafızların delâlet gelişimde tahsîs, ta'mîm ya da mecâz yoluyla intikalleri sayesinde edindikleri şekiller açıklanarak lafızların gerçek ve mecâz anlamlarının birleşmesindeki alaka izah edilmiştir. Bütün bunlar yapılırken modern dilbilimin verilerinden istifade edilmiştir.
Müselles kapsamına giren lafızların gelişim sürecinde kazandıkları yeni anlamları üzerinde de durduğumuz bu çalışmada şu sonuca varılmıştır: Arap dilindeki kelimeler, sosyal gelişime bağlı olarak sürekli bir gelişim halindedir. Dolayısıyla klasik kaynaklarda çeşitli tezahürleriyle delâlet gelişimin bir esasının bulunduğunu söylemek mümkündür. Buna bağlı olarak çalışmamız, klasik kaynaklardan biri olan el-İkmâl'de delâlet gelişimin tezahürlerini incelemek suretiyle bu esası desteklemektedir.

Abstract:
The research is an attempt to identify the phenomenon of semantic development in its three manifestations-which the modern linguists have explained (customization, generalization and the transfer of significance) in the book (İkmâlu'l-İ'lâmbi Teslîsi'l-Kelâm) to İbn Mâlik.
	The research has monitored the development of some of the trigonometric words  that mentioned by İbn Mâlik in his book, besides to that, the research is basing on these words, by indicating its origin through the reference to the most important dictionaries and language books, by analyzing the meaning of the word and the form it has been taken from ,the development of the allocation, (Metaphor and metaphor) by explaining the relationship that concluded from the involvement of real and figurative stakeholders, all this was in line with the modern linguistic lesson and his attitude towards this semantic development.
	The research also focused on the meaning and the study of it which leaded the research to the following results of are: that the words in the Arabic language in a constant development because of social development, and it can be said that there is a basis for the development of semantic different manifestations in the books of the ancients, and this is what the research sought to emphasize by monitoring the manifestations of the development of all kinds of semantic books of ancient books.