Erken dönem uyumsuz şemaların ve duygu düzenleme güçlüğünün borderline kişilik bozukluğu ve bipolar bozukluk üzerindeki yordayıcı etkisi
Erken dönem uyumsuz şemaların ve duygu düzenleme güçlüğünün borderline kişilik bozukluğu ve bipolar bozukluk üzerindeki yordayıcı etkisi
Yazar: İPEK BURCU ŞAŞMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET TOSUN
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Sınırda kişilik bozukluğu = Borderline personality disorder ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, erken dönem uyumsuz şemaların ve duygu düzenleme güçlüğünün borderline kişilik bozukluğu ve bipolar bozukluk üzerindeki yordayıcı etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Buna ek olarak borderline kişilik bozukluğunun ve bipolar bozukluğunun örtüşen ve ayrışan yordayıcılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi 344 kişiden oluşmaktadır. Veriler, Young Şema Ölçeği - Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ), Borderline Kişilik Envanteri (BKE) ve Duygudurum Bozuklukları Ölçeği (DBÖ) ile toplanmıştır. Veriler üzerinde yapılan korelasyon ve regresyon analizleri ile değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Buna göre, şema alanlarından zedelenmiş sınırların ve duygu düzenleme güçlüğünün alt boyutlarından dürtünün hem borderline kişilik bozukluğunu hem bipolar bozukluğu yordadığı, ek olarak şema alanlarından kopukluk ve duygu düzenleme güçlüğünin alt boyutlarından açıklığın borderline kişilik bozukluğunu yordadığı görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda borderline kişilik bozukluğu ile bipolar bozukluğun ortak olarak şema alanlarından ve duygu düzenleme güçlüğü alt boyutlarından birer tane yordayıcılarının olduğu görülmüş, ayrı olarak borderline kişilik bozukluğunun, şema alanlarından ve duygu düzenleme güçlüğü alt boyutlarından birer tane yordayıcıcısının olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, tanı konulmasında birbirinden ayrıştırılması zaman zaman güç olabilen borderline kişilik bozukluğu ile bipolar bozukluk arasında örtüşen ve ayrışan özelliklerinin neler olabilceğine dair bilgi vermektedir. Çalışmanın bulguları ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the predictive effect of early maladaptive schemas and difficulties in emotion regulation on boderline personality disorder and bipolar disorder. In addition, it was aimes to establish the common and different predictors of borderline personality disorder and bipolar disorder was aimed. The subjects of the study contains 344 people. The data was collected with Young Schema Questionnaire - Short Form 3 (YSQ-SF3), Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS), Borderline Personality Inventory (BPI) ve Mood Disorder Questionnaire (MDQ). Correlation and regression analyses were performed and the relationship between the variables was examined. Accordingly, it is found that both borderline personality disorder and bipolar disorder were predicted by impaired limits from the schema domains and by impulse from the difficulties in emotion regulation and in addition, bipolar disorder was predicted by disconnection from the schema domains and clarity from the difficulties in emotion regulation. According to these results, it is shown that both borderline personality disorder and bipolar disorder were predicted by the same one from the schema domains and by the same one from the difficulties in emotion regulation, whereas borderline personality disorder was predicted differently by one other schema domain and by one other sub-dimention of difficulties in emotion regulation. The results provided a clue about the similarities and differences between borderline personality disorder and bipolar disorder, which could be hard to dianose separetely from each other. The findings of the present study were discussed with current literature.