Tekirdağ bölgesinde çoklu jeofizik parametreler kullanılarak deprem zararlarının azaltılmasının araştırılması
Research on the earthquake hazard mitigation in the Tekirdag province by multi geophysical parameters
Yazar: MEHMET SAFA ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ASIM OĞUZ ÖZEL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Elektromanyetik = Electromagnetic ; Yüzey gravitesi = Surface gravity

Özet:
Çalışmanın amacı, Tekirdağ Bölgesinde deprem zararlarının azaltılması kapsamında yürütülen çalışmalara ek olarak, çoklu jeofizik yöntemler ile bölgenin ana kaya derinliğinin değişimini incelemektir. Depremlerde anakaya seviyesinden litosfere doğru hareket eden deprem dalgaları, içinden geçtikleri zemin tabakalarının mühendislik özelliklerini değiştirirken, zemin tabakaları da kalınlık ve özelliklerine bağlı olarak deprem dalgalarının özelliklerini değiştirir. Bu değişim zemin yüzeyinde deprem ivme genliklerinin büyümesi veya küçülmesi, ivme zaman kayıtlarının süre ve frekans özelliğinin değişmesi şeklinde olur. Olası bir depremin zemin yüzeyinde meydana getirecek zemin davranışlarının belirlenebilmesi için zemin tabakalarının detaylı bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Jeofizik biliminde yer yapısını belirlemeye yönelik birçok yöntem bulunmaktadır. Bu çalışmada kullanılan yöntemlerden ilki olan gravite metodunda; gravite değerlerini profiller boyunca ölçülerek gravite anomalilerini bulmak ve bu anomalilerden faydalanarak yeraltı yoğunluk değişimini ortaya koymaktır. Kullanılan ikinci yöntem manyetik yöntem olup; bu yöntemde aynı profil noktaları üzerinde yer manyetik alan değişimleri incelenmiştir. Her iki jeofizik ölçmeden elde edilen veriler birbirleri ile karşılaştırılarak ana kaya derinliğine dair bilgiler elde edilmeye çalışılmıştır.
Tekirdağ bölgesindeki çalışma alanı, önceki bilimsel çalışmalardan bilinen basen yapısı dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu arazi 50x65 kilometre karelik bir alanı kapsamakta ve yapılan ölçümler ise bu alan içinde kalmaktadır. Gravite ve Manyetik yöntemde bu alan kuzey-güney doğrultusunda ve olabildiğince düz hatlar boyunca taranmıştır. Ölçüm noktaları kuzey-güney doğrultusunda 500 metre aralıklarla alınmıştır.
Modellemeler ZondGM2D programı ile yapılmış ve litosferin 10 km altından bilgi alacak şekilde tasarlanmıştır. Yer altı model yapılarından elde edilen sonuçlara göre jeolojik formasyon kalınlıkları; Ergene formasyonu 500-1000 m, Osmancık formasyonu 1000-1500 m, Mezardere formasyonu 1000-2000 m, Ceylan formasyonu 1800-2000 m olarak bulunmuştur. Anakaya derinliği (Hamitabat) ise kuzey-güney doğrultusunda 4000 metreden 7000 metreye yani kuzeye doğru dalmakta olduğu ve ayrıca doğu-batı doğrultusunda 5000 metreden 7000 metreye yani batıya doğru derinleşmekte olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This aim of this study is to examine variations in depth along the bedrock in Tekirdağ province by using multiple geophysics methods, in addition to the activities concerning mitigation of earthquake damage in the region. In earthquakes, while earthquake waves moving from the bedrock level to the lithosphere changing the engineering characteristics of the ground layers that pass through them, and also the ground layers change the characteristics of earthquake waves depending on their thickness and properties. This change may occur in two different ways. One of them is a growth or a shrinkage of earthquake acceleration magnitudes on the ground surface and the other one is the change of the time and frequency characteristics of acceleration time records. In order to be able to determine the behavior of the ground which will bring about a possible earthquake on the surface of the earthquake, the ground layers must be determined in detail. There are several methods in geophysics to determine the topography. The gravity method which has been used as the first method of this study is to obtain gravity anomalies via measuring gravity values throughout the profiles, revealing the underground concentration changes by using these data. The magnetic method which has been used as the second method is used to examine the changes of the earth magnetic field on the identical profile spots. The data which are obtained from the both geophysical surveys have been compared with each other to determine the depth variations of the bedrock.
The study field in Tekirdağ region is determined by considering the structure of the basin, which is known from previous scientific studies. This particular area covers an area of 50X65 square kilometers and the measurements are restricted to this area. The area has been scanned along the north-south oriented profiles as straight lines as possible by using both the gravity and magnetic methods. The measurement points have been placed with 500 meters spacing.
Modeling results were designed to get information down to 10 kilometers from by using ZondGM2D software. According to the results obtained in the study is that the geological formations thicknesses are Ergene formation 500-1000 meters, Osmancık formation 1000-1500 meters, Mezardere formation 1000-2000 meters and Ceylan formation 1800-2000 meters. In the region the depth of the bedrock has been determined to extend from 4000 meters to 7000 meters dip toward north in the direction of north-south, and further to the east-west direction from 5000 meters to 7000 meters deeper toward west. Because of that, the bedrock surface dips toward north and it gets deeper toward west, as well.