Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin yakın çevre farkındalığının incelenmesi: Kayseri ili örneği
The analysis of the middle school 6th grade students' near environment awareness: The sample of Kayseri province
Yazar: BERAT NAZLI ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Farkındalık = Awareness ; Kayseri = Kayseri ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Çevre = Environment ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness

Özet:
Öğrencilerin yaşadıkları mekânı bilmeleri ve tanımaları çevre bilincinin ve yakın çevre farkındalığının oluşması için önemlidir. Bu kapsamda çalışmanın amacı ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin yakın çevre farkındalıklarını demografik değişkenler bakımından incelemektir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen anket yardımıyla veriler toplanmıştır. Anket, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı 4 ve 5. sınıf "İnsanlar Yerler ve Çevreler" öğrenme alanında yer alan kazanımlar dâhilinde hazırlanmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kayseri ili merkez ilçelerinde MEB'e bağlı farklı sosyo-ekonomik düzeydeki beş ortaokulda 6. sınıf 452 öğrenciyle yürütülmüştür. Veriler SPSS 20 yardımıyla frekans, yüzde ve ki-kare analizlerine göre tablolaştırılmıştır. Çalışma sonuçlarında Öğrencilerin çoğunlukla yakın çevrelerinde yer alan mekânları bilme durumlarına ilişkin farkındalıklarının olduğu ancak bu mekânların ziyaret edilme durumlarının ise beklenenden daha az gerçekleştiği belirlenmiştir. Öğrencilerin temel bilgiler açısından ise yetersiz oldukları görülürken yakın çevrede yer alan mekânları çoğunlukla aileleri veya çevrelerinden öğrenmiş oldukları, mekânlara büyük oranda aile ve akrabalarıyla gittikleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin yakın çevre farkındalıkları ve öğretimine ilişkin eğitimler düzenlenebilir. Ders kitapları ve Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı arasındaki kopukluğu giderecek şekilde Talim Terbiye Kurulu ve kitap yazarları ekseninde çalışmalar yürütülmesi, okul dışı öğrenme etkinlikleri ve arazi çalışmalarının arttırılması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: coğrafya öğrenimi, sosyal bilgiler, yakın çevre farkındalığı, 6.sınıf öğrencileri

Abstract:
It is important for students to know and recognize the place they live in for the formation of environmental awareness and awareness of the immediate environment. In this context, the aim of the study is to examine the awareness of the close environment of middle school 6th grade students in terms of demographic variables. In this study, in which quantitative research method was used, data were collected with the help of a questionnaire developed by the researcher. The questionnaire was prepared within the scope of the acquisitions in the "People, Places and Environments" learning area of the 4th and 5th grade Social Studies Curriculum. The research was carried out with 452 6th grade students in five secondary schools of different socio-economic levels affiliated to the Ministry of National Education in the central districts of Kayseri province in the 2021-2022 academic year. The data were tabulated according to frequency, percentage and chi-square analysis with the help of SPSS 20. In the results of the study, it was determined that the students were mostly aware of their knowledge of the places in their immediate surroundings, but the visitation of these places was less than expected. While it is seen that the students are insufficient in terms of basic information, it has been determined that they mostly learned about the places in the close environment from their families or their surroundings, and that they mostly went to the places with their families and relatives. In this context, trainings can be organized for classroom and social studies teachers' awareness of the immediate environment and their teaching. It is recommended to carry out studies on the axis of the Board of Education and the book writers, to increase the out-of-school learning activities and field studies in a way to eliminate the gap between the textbooks and the Social Studies Curriculum.
Keywords: awareness of the immediate environment, geography learning, social studies, 6th grade students