Gastronomi turizmi kapsamında Diyarbakır'ı ziyaret eden turistlerin yerel yemek deneyimlerinin memnuniyete etkisi
Experiential effects of touristlocal food on s visiting Diyarbakır within the scope of gastronomy tourism
Yazar: FIRAT SOLMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FERİDUN DUMAN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Ağırlama deneyimi = Experience of hospitality ; Bölgesel turizm = Regional tourism ; Moleküler gastronomi = Molecular gastronomy ; Yemek yemek = Eating

Özet:
İnsanoğlunun en temel ihtiyaçlarının başında gelen yeme-içme faaliyeti günümüz imkânları ve teknolojisiyle birleştiğinde destinasyonlara olan ilginin artmasına hatırı sayılır bir ivme kazandırmıştır. Bu bağlamda Turizm faaliyetlerinin doğuşundaki ana etkenlerinden olan merak ve keşif etme dürtüleri; yeni yerler görme ve yeni lezzetler tatma eğilimleri insanları destinasyonlara olan ilgiyi bu doğrultuda arttırdığı bilinmektedir. Bu sebeple; Diyarbakır ili destinasyon açısından değerlendirildiğinde; yerel ve yöresel lezzetleri, coğrafi yapısı, dini değerleri, kültürel zenginliği, insanoğlunun ilk yerleşik hayata geçişinin temelinin atıldığı köklü tarihi ile birlikte, bir bütün olarak değerlerin gelecek kuşaklara güvenle aktarılması gerekmektedir. Yukarıdaki bilgiler ışığında; kültürel mirasımız olan Diyarbakır'a ait yerel yemeklerin turistler üzerindeki deneyimlerinin memnuniyete etkileri araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırmanın yöntemi nicel araştırma olup; çalışmada anket ile veriler toplanılarak Diyarbakır ilinde bulunan toplam 12 yerel ve zincir konaklama işletmesindeki misafirlerden yerel yemeklerin deneyimi üzerine duygusal, bilgiye dayalı, sağlık, prestij, kalite, fiyat, etkileşim, tadımsal, memnuniyet ve destinasyon imajı gibi değerlerin beklenti ve seçimlerindeki algılarının tespiti adına toplamda 457 adet anket uygulanmıştır. Elde edilen bilgiler ve veriler SSPS programı ile analizi yapılıp değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Anket uygulanan misafirlerin demografik özellikleri ve yerel yemekler ile ilgili suallere ilişkin olarak; geçerlilik ve güvenilirlik analizi, faktör analizi ve hipotezleri test etmek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. 
Yapılan analizler neticesinde; yerel yemek sunan konaklama işletmelerinin müşterilerine sunduğu yerel yemeklerin; gastronomi kapsamında deneyimlerine ait değerler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, gastronomi turizmi kapsamında Diyarbakır'ı ziyaret eden turistlerin yerel yemek deneyimlerinin memnuniyete etkileri pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin olduğu bilgisine varılmıştır.

Abstract:
Eating and drinking is one of the most basic human needs. Combining these needs with today's facilities and technology, it has given a considerable impetus to the increase of interest in destinations. It is known that tendencies such as curiosity, exploring, seeing new places and tasting delicacies, which are among the main factors in the emergence of tourism activities, increase the interest in destinations. In this study, it was aimed to determine the effect of local dishes of Diyarbakır on tourists within the scope of gastronomic tourism. In this context, a survey was applied to the guests of twelve local and chain accommodation establishments in the city of Diyarbakir on their experiences with local dishes. A total of 457 questionnaires applied to tourist visiting the city were analyzed for the statistical analysis, explanatory factor analysis and regression analysis, which are among descriptive statistical techniques were used.
As a result of this study, when the data of the gastronomy experiences that offer local food to their customers in Diyarbakır are evaluated as a whole, it was determined that the combinational perception of Diyarbakır local dishes on tourists had a positive and significant effect.