Kızılçam(Pinus brutia Ten.) ve Anadolu Karaçamı[Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe]' nda biyolojik bağımsızlığa ulaşma yaşlarının Isparta Orman Bölge Müdürlüğündeki doğal karışık meşcerelerinde belirlenmesi
The Determination of biological independence reazhing ages in natural mixed brutian pine(Pinus brutia Ten.)and Aanatolian Black Pine [Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) holmboe] stands of Isparta Regional Forestry Directorate
Yazar: BABÜR GÜZEL
Danışman: PROF. DR. MUSA GENÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Anadolu karaçamı = Anatolian black pine ; Kızılçam = Red pine

Özet:
Yüksek lisans tez çalışması olan bu araştırmanın amacı, yüzlerce yılın genetik mirası kızılçam ile Anadolu karaçamı doğal karışık meşcerelerini gelecek nesillere aktarmada öncelikle kullanılması gereken doğal gençleştirme çalışmalarına altlık oluşturacak büyüme özelliklerinden ?türlerin biyolojik bağımsızlığa ulaşma süreleri?ni incelemektir. Hâlihazır uygulamada, büyüme özellikleri ve ışık istekleri farklı bu iki türün karışık meşcereleri, en iyimser yaklaşımla asli meşcereyi oluşturan türün bol tohum yılı dikkate alınıp gençleştirilmekte ve bu bağlamda kızılçam ve karaçam gençlikleri aynı yılda alana getirilmektedir. Özellikle, karaçama kıyasla daha hızlı büyüyen kızılçamın optimal yayılış alanlarında, ışık isteği daha düşük olmasına rağmen büyüme performansı da zayıf olan karaçam gençliği, kızılçam gençliği ile çoğu kez rekabet edememekte ve karışık meşcerelerde ya karışım oranı karaçamın aleyhine azalmakta ya da serpili halde karaçam bulunan saf kızılçam meşcereleri oluşmaktadır. Bu olumsuzluğu gidermek çoğu kez basit olup çözüm, gençlikte yavaş büyüyen karaçam gençliğini kızılçamdan daha önce alana getirip, kızılçam gençliği ile baş edebileceği kadar yeterli yaş ve boy üstünlüğü kazanmasını sağlamaktır. Göller Yöresi sınırları içinde kalan Isparta Orman Bölge Müdürlüğü; Isparta ve Burdur illerinin tamamını ve Afyon ilinin bir kısmını kapsamaktadır. Çalışma alanı oldukça geniş olup yükselti, bakı, eğim ve bonitet sınıfı açısından değişkenlikler göstermekte; böylece farklı koşullarda oluşmuş karışık meşcereleri inceleme fırsatı doğmaktadır. Nitekim Isparta Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde farklı bonitet ve yaş sınıflarından kızılçam ve Anadolu karaçamı doğal karışık meşcereleri (karışım oranı ve kapalılığı farklı meşcereler) resmi kayıtlara göre toplam 15.466 ha alan kaplamaktadır ki, çalışılan örnek alanlar, söz konusu bu meşcerelerden örneklenmiştir. Projede temel yaklaşım, örnek ağaçların, kızılçam ve Anadolu karaçamı karışık meşcerelerinde farklı bonitet, bakı (ışıklı ve gölgeli) ve yaş sınıflarınayeterli düzeyde dağılımını sağlamak olmuştur. Nitekim bonitet esas alınıp yetişme ortamı verimliliği ve yaş sınıfları da dikkate alınarak uzun yıllar ortalamasına göre ?türlerin biyolojik bağımsızlığa ulaşma süreleri? ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda, ivdeğişik özellikte meşcerelerin her birinden ve her türden en az 15?er adet olmak üzere toplam 600 ağaçta biyolojik bağımsızlığa (50, 75 ve 100 cm boya) ulaşma yaşı tespitleri yapılmıştır. Tür, bonitet, kapalılık ve yaş sınıfları bazında elde edilen ?türlerin biyolojik bağımsızlığa ulaşma süreleri? ne ilişkin bilgilerden birinci derecede Orman Genel Müdürlüğü (OGM) bünyesinde çalışan uzman elemanlar yararlanacaktır. Kızılçam ile Anadolu karaçamının saf meşcerelerinde doğal gençleştirme uygulaması zaten bilinmektedir ve başarılı uygulama örnekleri mevcuttur. Ancak kızılçam-karaçam karışık meşcerelerinin grup işletmeleri ile doğal gençleştirmesi bağlamında, mevcut Türkçe kaynaklarda gözleme dayalı öneriler olarak verilmiş olan ?yaş-boy üstünlüğü süresi? varsayımları, Isparta Bölge Müdürlüğü ormanlarında ve hatta Türkiye?de ilk defa bu çalışmayla denetlenmiş ve özgün verilerle ortaya koyulmuştur. Böylece, saf kızılçam ve karaçam meşcerelerinde uygulanan doğal gençleştirme yöntemlerinin, bu türlerin karışık meşcerelerinde de bire bir uygulanıp uygulanamayacağı belirlenmiş, karışık meşcereleri gençleştirmede karşılaşılan çok yönlü kayıplardan en önemlisi genotip zayiatı, büyük ölçüde önleyecek teorik gençleştirme önerileri geliştirilmiştir.Elde edilen sonuçlara baktığımızda, 50 ve 100 cm boya kızılçam bireyleri 5 ve 11 yıl, Anadolu karaçamı bireyleri ise 9 ve 13 yılda ulaşmaktadır. Ayrıca 80 cm boya ortalama ulaşma süresi kızılçamda 8, Anadolu karaçamında ise 10 yıldır. Bu değerler dikkate alındığında da Anadolu karaçamına kızılçama göre 2 yıl yaş-boy üstünlüğü vermenin şart olduğu sonucuna varılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kızılçam, Anadolu Karaçamı, Karışık Meşcereler, Biyolojik Bağımsızlık, Yaş-Boy Üstünlüğü Süresi2013, 133 sayfa

Abstract:
The aim of this study at the same time with a master's thesis investigated growth characteristics creating a base to regeneration of natural mixed stands of brutian pine and Anatolian black pine stand should be passed on to future generations. This mixed stands of two different species that growth characteristic and the light requirements be considered as pure stands in the same year are brought into the area of youth and these species which are different growth performance and light requirements are often unable to compete in their habitat and mixed stands are transformed pure stands. If you type enough of the youth until the slow growth is possible given the age and size advantage, it will return the stands mixed stands of pure, forestry practices wherever possible, be maintained at the desired mixed stands. Other purpose, in mixed stands of the red pine that fast growing in the youth and light-tree with Anatolian black pine that half the light tree and slowgrowing in youth from brutian pine are exhibited of size field (cluster, group, large group or multiple large group) that species can be brought in regeneration methods that possible clusters, groups or large groups. By the second objective is to performance-oriented in the mixed stands of brutian pine-Anatolian black pine stands, to be created methods and information for small regeneration which orientation of world forestry for regeneration work methods.Isparta Regional Forestry Directorate where in the Lakes Region is cover all of Burdur, Isparta and a piece of Afyon. Study area is quite extensive and shows the variability from altitude, aspect, slope and site index class, so we can investigation that mixed stands the different conditions have occurred. Indeed, within the boundaries of the Isparta Regional Forestry Directorate in different mixing ratio, diameter class, stand closure, age, stage and site of the class of natural mixed stands of brutian pine and Anatolian black pine covers 15 466 ha area. Samplings for the aims of project can be carrying out will be this mixed stands. The basic approach in the project is to ensure adequate distribution of samples trees that different site indexes, aspects (light and shadow) and slope groups in brutian pine and Anatolian viblack pine mixed stands. In this context, age of biological independence (length=50, 75 and 100 cm) reach at least 600 trees will be determined to per 15 from different characteristics stands of each species. In additional leader of exploited and not being able to exploit the qualities advance reproductions at brutian pine and Anatolian black pine will be primarily determined, then, can be useful in leading the advance reproduction groups and advance reproduction rates change according to group size, this ratio will be reviewed. For this purpose, to 5 for each type of grain to various site index, aspect and slope in group a total 30 advance reproductiongroups leader and size of groups could be exploited if the youth will be revealed.Professionals who worked in The General Directorate of Turkish Forestry (OGM) will benefit from information that ?period of reaching biological independence on species? to be obtained at the species, site index and age classes and will be used regeneration method of should be application brutian pine and Anatolian black pine natural mixed stands. Additionally, the lead will be for studies of the other mixed stands by natural regeneration methods applied in the natural regeneration of mixed stands is revealed awareness of error.When the project is carried, the solutions are produced for the natural regeneration which big problem of brutian pine Anatolian black pine mixed natural stands in our country and multiple losses encountered for mixed stands regeneration will be avoided.Keywords: Brutian Pine, Anatolian Black Pine, Mixed Stands, Biological Independence, Period of Age and Height Advantage2013, 133 pages