Meme kanserli kadınlara uygulanan gülme terapisinin algılanan stres düzeyi ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of laughter therapy on perceived stress level and quality of life in women with breast cancer
Yazar: HACER KARAKAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ZORBA BAHÇELİ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gülme = Laughter ; Gülme terapisi = Laughter therapy ; Kadınlar = Women ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stres = Stress ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, kemoterapi tedavisi alan meme kanserli kadınlara uygulanan gülme terapisinin algılanan stres düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacı ile yapıldı.
Bu araştırma tek kör, paralel grup, randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırma, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Bakırçay Üniversitesi Çiğli Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Birimi Ayaktan Kemoterapi Ünitesine Şubat- Mayıs 2022 tarihleri arasında tedavi almak için gelen ve dâhil edilme kriterlerine uyan 42 meme kanserli kadın ile yürütüldü. Müdahale (n=21) ve kontrol (n=21) gruplarına meme kanserli kadınlar rastgele atandı. Araştırmada blok randomizasyon yöntemi kullanıldı. Müdahale grubuna sekiz hafta boyunca haftada iki kez 40 dakika gülme terapisi uygulandı. Kontrol grubuna ise rutin tedavi ve bakım dışında herhangi bir girişimde bulunulmadı. Müdahale ve kontrol grubuna müdahale öncesi, beşinci ve dokuzuncu haftalarda ölçümler yapıldı. Araştırmanın verileri; meme kanserli kadınların sosyo-demografik ve hastalığa ilişkin özelliklerini içeren Tanıtıcı Bilgi Formu (EK-1), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) (EK-2) ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği (EK-3) ile toplandı. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson ki-kare, bağımsız gruplarda t-test, Repeated Measures ANOVA ve Mixed ANOVA (Repeated Measures with between subjects factor) kullanıldı. Tüm analizler için istatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. 
Müdahale grubundaki meme kanserli kadınların başlangıca göre beşinci ve dokuzuncu haftalarda ASÖ puan ortalamalarında kontrol grubundakilere göre önemli düzeyde azalma olduğu ve ölçüm haftalarına göre farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,001). Müdahale grubundaki kadınların kontrol grubundakilere göre beşinci ve dokuzuncu haftalarda daha yüksek SF-12 Fiziksel Bileşen Özet puan ve SF-12 Mental Bileşen Özet puan ortalamalarına sahip oldukları ve gruplar arası puan ortalamalarındaki farkın zamana göre değişiminde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu bulundu (p˂0,001).
Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda gülme terapisi uygulaması, kemoterapi alan meme kanserli kadınların algılanan stres düzeylerini azaltmak ve yaşam kalitelerini arttırmak için güvenilir bir hemşirelik müdahalesi olarak kullanılabilir.
Bu randomize kontrollü deneysel araştırma ClinicalTrials.gov'a kayıtlıdır (NCT05391373). 
Anahtar sözcükler: Meme kanseri; Kadın; Gülme terapisi; Algılanan stres; Yaşam kalitesi

Abstract:
This study was conducted to assess the effect of laughter therapy applied to women with breast cancer receiving chemotherapy treatment on perceived stress level and quality of life. 
This study was conducted as a single-blind, parallel group, randomized controlled experimental trial. The study was conducted with 42 women with breast cancer who applied to Izmir Provincial Directorate of Health Bakırçay University Çiğli Training and Research Hospital Medical Oncology Unit Outpatient Chemotherapy Unit for treatment between February and May 2022 and met the inclusion criteria. The women with breast cancer were randomly assigned to the intervention (n=21) and control (n=21) groups. The block randomization method was used in the study. The intervention group received 40 minutes of laughter therapy twice a week for eight weeks. In the control group, no intervention was applied other than routine treatment and care. Measurements were made in the intervention and control groups before the intervention, and the fifth and ninth weeks. The data of the study were collected using the Introductory Information Form (Appendix-1), which includes the socio-demographic and disease-related characteristics of the women with breast cancer, Perceived Stress Scale (PSS) (Appendix-2), and SF-12 Quality of Life Scale (Appendix 3). Descriptive statistics, Pearson chi-square, independent samples t-test, Repeated Measures ANOVA, and Mixed ANOVA (Repeated Measures with between subjects factor) were used in the analysis of the data obtained from the study. Statistical significance was accepted as p<0.05 for all analyses.
It was determined that there was a significant decrease in the mean PSS scores of the women with breast cancer in the intervention group, compared to the control group, on weeks five and nine compared to the baseline, and the difference was statistically significant based on the measurement weeks (p<0.001). It was found that the women in the intervention group had higher SF-12 Physical Component Summary and SF-12 Mental Component Summary mean scores on weeks five and nine compared to the control group, and the time-based difference in the mean scores between the groups was statistically significant (p˂0.001).
According to the results obtained from the study, laughter therapy can be used as a reliable nursing intervention to reduce the perceived stress levels of the women with breast cancer receiving chemotherapy and increase their quality of life. 
This randomized controlled experimental trial is registered on ClinicalTrials.gov (NCT05391373). 
Key Words: Breast cancer; Woman; Laughter therapy; Perceived stress; Quality of life