Katılım ile geleneksel bankaların finansal performanslarının karşılaştırılması: Türkiye örneği
Comparison of financial performance of participation and traditional banks: The case of Türkiye
Yazar: LALE ALİYEVA
Danışman: DOÇ. DR. CANAN YILDIRAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration

Özet:
Türkiye'de finansal sektörde, katılım bankacılığı son yıllarda önemli bir ivme kazanmıştır. Yapılan çalışmanın amacı, Türkiye'de katılım bankaları ve geleneksel bankalar arasında finansal performans karşılaştırması yaparak her iki banka türü için performans durumlarının ampirik düzeyde incelenmesidir. Çalışmada bankacılık sektörünün tarihsel gelişimi ve temel kavramlar ele alınmış, ardından katılım bankacılığının özellikleri incelenmiştir. Katılım ve geleneksel bankacılığın temel fonksiyonları karşılaştırılarak aralarındaki farklar ve benzerlikler ortaya konulmuştur. Finansal karşılaştırma yapılarak iki bankacılık türünün farkları belirlenmiş ve katılım bankalarının Türkiye ekonomisindeki yeri değerlendirilmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren katılım (Albaraka Türk, Kuveyt Türk, Vakıf Katılım ve Ziraat Katılım) ve geleneksel (Fibabank, HSBC Bank, ING Bank, Türk Ekonomi Bankası) bankaların finansal performans göstergeleri Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) resmi raporlarından derlenmiştir. Çalışmada 2016-2023 yılları temel alınarak TOPSIS yöntemi uygulanmıştır. Katılım bankaları için yapılan analiz sonuçlarına göre Vakıf Katılım ve Ziraat Katılım bankalarının katılım bankaları arasında öne çıktığı gözlemlenmiştir. Geleneksel bankalar arasında ise, HSBC Bank finansal istikrar açısından diğer bankalara kıyasla daha başarılı olduğu tespit edilmiştir.  Analizde kullanılan finansal performans göstergeleri dikkate alındığında, katılım bankalarının, geleneksel bankalara göre yatırım ve finansman kararlarının etkinlik ve tutarlılığı açısından daha başarılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, finansal performans açısından katılım bankalarının sektördeki önemli rolüne işaret etmektedir.

Abstract:
In recent years, participation banking has gained significant momentum in Turkey's financial sector. The purpose of this study is to conduct a financial performance comparison between participation banks and conventional banks in Turkey, providing an empirical analysis of the performance levels of both banking types. The study examines the historical development and fundamental concepts of the banking sector, followed by an in-depth analysis of the characteristics of participation banking. The core functions of participation and conventional banking are compared, highlighting their differences and similarities. A financial comparison is conducted to identify the distinctions between the two types of banking, and the role of participation banks in the Turkish economy is evaluated. The financial performance indicators of participation banks (Albaraka Türk, Kuveyt Türk, Vakıf Katılım, and Ziraat Katılım) and conventional banks (Fibabanka, HSBC Bank, ING Bank, Türk Ekonomi Bankası) were derived from the official reports of the Banking Regulation and Supervision Agency (BRSA). The study employs the TOPSIS method, focusing on the period between 2016 and 2023. The analysis results reveal that, among participation banks, Vakıf Katılım and Ziraat Katılım stand out in terms of financial performance. Among conventional banks, HSBC Bank demonstrate superior financial stability compared to their counterparts. Considering the financial performance indicators used in the analysis, it is concluded that participation banks are more successful than conventional banks in terms of the effectiveness and consistency of investment and financing decisions. These findings underline the significant role of participation banks in the financial sector in Turkey.