Ekonomik entegrasyon teorileri çerçevesinde Şanghay İşbirliği Örgütü ve Türkiye ilişkileri
Shanghai Cooperation Organization and Turkey relations within the framework of the theory of economic integration
Yazar: GÜLDEN ŞENSOY
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇALIŞIR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Türkiye = Turkey ; Şanghay İşbirliği Örgütü = Shanghai Cooperation Organization

Özet:
Bu çalışmanın amacı ekonomik entegrasyon teorileri ve Türkiye'nin AB'ne alternatif birlik arayışlarının değerlendirilmesi bağlamında Şanghay İşbirliği Örgütü'nün incelenmesidir. Araştırma alternatif olarak Şanghay İşbirliği Örgütü'nün doğru bir tercih olup olmadığının ortaya konulması için yapılmıştır. Araştırmanın problemi Şanghay İşbirliği Örgütü AB'ne bir alternatif olur mu? Sorusunun cevabına ulaşabilmektir. Çalışmanın birinci bölümünde ekonomik entegrasyon ve teorileri açıklanmıştır. İkinci bölümünde ekonomik entegrasyon örneklerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümünde ŞİÖ dünden bugüne açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ŞİÖ Türkiye ilişkileri incelenmiştir.
Çalışmanın beşinci bölümünde ekonomik veriler kullanılarak ŞİÖ-Türkiye ve AB-Türkiye benzerlik analizi hiyerarşik kümeleme yöntemi kullanılarak yapılmıştır.
Çalışmanın sonucunda iç ekonomik verilere kullanılarak yapılan analiz sonucunda Türkiye ŞİÖ üyelerinden, Rusya, Çin, Kazakistan, İran ve Sri Lanka ile aynı kümede yer almıştır. AB üyelerinden ise Birleşik Krallık, Fransa, İspanya, İtalya, Finlandiya ve Yunanistan ile aynı kümede yer almıştır. Dış ticaret verileri ile yapılan analiz sonucunda Türkiye. ŞİÖ üyelerinden Tacikistan, Afganistan, Pakistan, Özbekistan, Sri Lanka ve Hindistan ile aynı kümede yer almıştır. AB üyelerinden ise Romanya, Portekiz, Finlandiya,  İsveç, Avusturya, Polonya, Danimarka ve İspanya ile aynı kümede yer almıştır. Elde edilen veriler sonucunda Şanghay İşbirliği Örgütü'ne üyelikte bir engelin olmadığı kurucu ülkelerle aynı kümede yer aldığı tespit edilmiştir. Aynı şekilde Avrupa Birliği ülkeleri ile yapılan analizde de Türkiye'nin üye ülkelerle benzer özelliklere sahip olduğu görülmüştür. Analizler neticesinde Türkiye'nin üyeler ile benzer ekonomiye sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Bu da Türkiye'nin iki birliğe de ekonomik bağlamda üyelik açısından bir engelinin olmadığını ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine Shanghai Cooperation Organization within the context of economic integration theories and investigation of pursuits for an alternative cooperation out of the European Union. The search has been done for if Shanghai Cooperation Organization is a best choice. Focus is on answer of the problem of Shanghai Cooperation Organization would replace for European Union?
In the first section of the study, economic integration and theories have been explained after that it is allowed for some economic integration examples. For the third part, the background of Shanghai Cooperation Organization is presented from past to today. In latter section which is forth, the relationship between Shanghai Cooperation Organization and Turkey has been investigated. In fifth, similarity analysis is performed by using hierarchical clustering method between Shanghai Cooperation -Turkey and EU-Turkey. For last part of study, according to the results of analysis which was done by using domestic economic data, Turkey has taken part in same cluster with countries of Russia, China, Kazakhstan, Iran, Sri Lanka among Shanghai Cooperation Organization participants. The EU side, our country is together with the members of UK, France, Spain, Italy, Finland and Greece. 
In reference to foreign trade data, results show that Turkey is aligned to Tajikistan, Afghanistan, Pakistan, Uzbekistan, Sri Lanka and India in Shanghai Cooperation Organization. Romania, Portugal, Finland, Sweden, Austria, Poland, Denmark and Spain are the EU countries which Turkey is in same cluster. 
As the result of data received, for Shanghai Cooperation Organization, it is seen that there are no any barriers to membership and Turkey has placed in same cluster with founder countries. Identically, in accordance with studied analysis, there are evidences which Turkey has similar characteristics with EU members. In consequences of analysis, it is inferred that Turkey has a similar economy with members. Thus, it is also referred that there are no any barriers for both membership with respect to economic context.