Tilbaşar Höyük Erken Tunç Çağı taş aletlerinin arkeometrik yöntemlerle incelenmesi
Archaeometric investigation of the Early Bronze Age stone tools from Tilbeshar Mound
Yazar: FATMA FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. ELİF GENÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Arkeometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeometri = Archaeometry
Dizin: Arkeometri = Archaeometry ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Orta Fırat bölgesi = Middle Euphrates region ; Taş aletler = Stone tools

Özet:
Gaziantep ili sınırları içinde yer alan Tilbaşar Höyük'te 2015-2018 yıllarında yürütülen kazılarda ele geçen 167 adet taş alet tez kapsamında değerlendirilmiştir. Taş aletlerin tamamı Güney Aşağı Kentte yaşayan halkın konutlarından ve sur alanından ele geçmiştir. Bu çalışmanın amacı, Erken Tunç Çağı'na ait taş aletleri tipolojik ve arkeometrik yöntemlerle analiz ederek, söz konusu çağda yaşayan halkın ekonomik faaliyetlerine ışık tutmaktır. Taş aletler öncelikle üretim tekniklerine göre yontma ve sürtme taş alet olmak üzere iki grupta incelenmiştir. Yontma taş aletler, taş alet topluluğunun sadece %10'luk bir kısmını temsil etmektedir. Bunlar kesici ve delici aletlerdir. Sürtme taş aletler hammadde ve tipolojik bakımında oldukça çeşitlilik göstermiştir. Taş aletlerin yarıdan fazlasını besin hazırlama aletleri oluşturur. Bazalt öğütme taşları ve havanlar besin hazırlama aletlerinin başında gelmektedir. Ayrıca taş aletler burada yaşayan halkın ahşap ve taş işçiliğinin yanı sıra dokumacılık, madencilik ve ticaretle uğraştığını göstermiştir. Arkeometrik çalışma, etütlük nitelikte olmayan ve taş aletlerle aynı türü temsil eden örneklerin ince kesit, X-ışınları toz difraktometre (XRD) ve AAS atomik absorpsiyon spektrometresi analizlerini içermektedir. Analiz sonuçları burada yaşayan halkın büyük bir oranda yerel taş kaynaklarından yararlandığını ortaya koymuştur.

Abstract:
One hundred sixty-seven stone tools were found in the excavations carried out in Tilbaşar Höyük, located within the borders of Gaziantep province, in the years 2015-2018 evaluated within the scope of the thesis. All the stone tools were recovered from the houses of the people living in the south lower city and the city wall area. This study aims to shed light on the economic activities of the people living in the age in question by analyzing the stone tools belonging to the EBA with typological and archaeometric methods. According to their production techniques, stone tools were primarily examined in two groups, as chipped and ground stone tools. Chipped stone tools represent only 10% of the stone tool assemblage. These are cutter and driller tools. Ground stone tools showed great diversity in terms of raw materials and typology. More than half of stone tools are food preparation tools. Basalt grinding stones and mortars are among the food preparation tools. In addition, stone tools show that the people living here were engaged in weaving, mining, and trade, besides the wood and stonework. The archaeometric analysis includes thin-section, X-ray powder diffractometry (XRD), and atomic absorption spectrometry (AAS) analyses of non-study specimens representing the same species the stone tools. The analysis results revealed that the people living here mostly benefited from the local stone resources.