Talcott Parsons'ın sosyal eylem teorisinde iktisat biliminin metodolojisi ve ona yönelik eleştiriler
The methodology of science of economics in Talcott Parsons' the theory of social action and criticisms towards to the theory of social action
Yazar: ATA DEVRİM
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN DURAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Eylem teorisi = Action theory ; Klasik ekonomi = Classical economy ; Parsons, Talcott = Parsons, Talcott ; İrade = Will

Özet:
Talcott Parsons; Marshall, Pareto, Durkheim ve Weber'in teorilerine dayanarak eylem teorisinin geniş çaplı çalışmalarında faydalanabilecek "sosyal eylemin referans çerçevesi" olarak bilinen basit teorik yapıyı geliştirdi. Referans şeması basitçe sabit üç öğeden oluşur. Amaç, durum ve normlar. Durum amaç için olası araçlar ve koşulları içermektedir.
Koşulların varlığı gerekli olası araçların normlara göre dönüşümüne adanmış çabayı ima eder. Çaba çoğunlukla idealist düşünce tarafından yadsınırken, Klasik İktisat'ta normlar ya ihmal edilir ya da koşullar içerisinde ele alınırlar. Parsons'ın "Crousoe İktisadı"nın eleştirisi değerli bir katkı olmakla birlikte, onun iktisatta "rasyonellik normu" analizi bir tür basitleştirme olarak değerlendirilmelidir. Rasyonellik normu bireylerin beklentilerini ya da eylemlerini piyasa koşullarına uyumlandırma sürecinde hata yapabileceklerini iddia eder. Arz ve talep dengesi bu tür ayarlamaların bir sonucudur.
Parsons basit Hobbesçu modeli karmaşık klasik modelin temeli olarak değerlendirmiştir. Bu tür bir görüş modelin temel öğelerini ihmal etmeyi gerektirir: (1) Özel mülkiyet, (2) sosyal sınıflar, (3) etkin bir aktör olarak devlet, (4) rasyonellik normu ve (5) maliyet. Metodolojik olarak, bu öğelerin göz ardı edilmesi Parsons'ı Klasik İktisat'ı az sayıda değişken ile analiz etmeye itmiştir. Böylece Parsons tarafından analitik gerçekçiliğin hatalı uygulaması önemli yanlış anlaşılmalara ve yanılgılara neden olmuştur.

Abstract:
Based on the theories of Marshall, Pareto, Durkheim and Weber; Talcott Parsons developed a simple theoretical structure known as "the frame of reference of social action" which could be utilized for extensive studies on the human action. The reference scheme simply consists of three fixed components: End, situation and norms. Situation embodies the potential means to the end and conditions.
The presence of conditions implies the effort devoted to the transformation of the required potential means according to the norms. While effort mostly denied by idealistic thought, norms are either neglected or tackled within conditions in Classical Economics. Though Parsons' critique of "Crousoe Economics" is a valuable contribution, his analysis of "rationality norm" in economics must be regarded as a type of simplification. Rationality norm affirms that individuals might make errors in the process of adjusting their expectations or actions to the market conditions. The equilibrium of supply and demand is an outcome of such adjustments.
Parsons had evaluated the simple Hobbesian model as a basis for the complex classical model. Such a view requires omitting the basic components of the model: (1) Private property, (2) social classes, (3) state as an active agent, (4) rationality norm and (5) cost. Methodologically, overlooking those components leads Parsons to analyse Classical Economics with minimum amount of variables. Thus the false exercise of analytical realism by Parsons had caused crucial misunderstandings and fallacies.