Türkiyede İslamcılık (1975 – 1990)
Islamism in Turkey (1975 - 1990)
Yazar: AYDIN YERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH EROL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Akıncılar = Akıncılar ; Milli Türk Talebe Birliği = National Turkish Student Union ; Nurculuk = Nurculuk ; Süleymancılık = Süleymancılık ; Tevhid = Tevhid ; İslamcılık = Islamism ; İslami hareketler = Islamic movements

Özet:
İslamcılık, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden itibaren tartışmaya
başlanmıştır. Osmanlı Devleti'nin yıkılmasından sonra, hilafetin kaldırılması İslam
dünyasında otorite boşluğu yaşanmasına neden olmuş ve Mısır, Pakistan gibi bazı
ülkelerde aydınlar, öğretmenler, akademik çevreler, öğrenciler ve Müslüman alimler
önderliğinde İslami Hareketler yeni bir anlayış ile yeniden yapılanmıştır.
Çoğunluğunu Müslüman nüfusun oluşturduğu bölgeler işgal altında olduğundan, bu
duruma karşı yerelde hareketler ortaya çıkmıştır. İslamcılar, eski güçlü dönemlere
dönmek için İslami esaslara ve asli kaynaklara dönmenin gerekliliğine inanmışlardır.
Çalışmamızda Osmanlının son dönemlerinde yaşanan İslamcılık
tartışmalarına yer verilmiş ve o dönemde İslamcılık fikrinin devlet eliyle
uygulanmasının nedenlerine değinilmiştir. Cumhuriyet döneminde yeni bir tarzla
ortaya çıkan cemaatler ele alınmış ve bunların geçirdiği süreç irdelenmeye çalışılmış,
araştırmalar sonucunda elde edilen bilgiler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Bu çalışmanın kapsamını yeni bir tarz ve söylemle ortaya çıkan İslamcılık
anlayışı çerçevesindeki yapıları belirlemeye çalıştık. Bu nedenle Türkiye'de 1975-
1990 arası belirginleşen bu yapılanmalara etki eden birçok parametre arasından
özellikle, İran İslam Devrimi, Afgan cihadı ve Pakistan, Mısır gibi ülkelerden
yapılan çeviri eserlerin etkisi irdelenmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra tercüme
eserlerin etkisiyle bu toprakların yabancısı olduğu söylem ve tavırlar da ele alınmaya
çalışılmıştır. Ayrıca bu yapıların yaşadıkları iç tartışmalar ve geçirdikleri evreler de
incelenmeye dâhil edilmiştir. Çalışma da literatür taraması yöntemiyle, kitaplar,
dönemsel dergiler, İnternet siteleri, makaleler incelenmiştir. Ayrıca belirgin
kimliklerle telefonla görüşmeler yapılarak bilgi edinilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Islamism began to be discussed since the last periods of the Ottoman
Empire. After the fall of the Ottoman Empire, the abolition of the hymn caused a
vacuum of authority in the Islamic world, and islamic movements led by
intellectuals, teachers, academic circles, students and Muslim scholars in some
countries such as Egypt and Pakistan were re-structured with a new
understanding. Since predominantly Muslim areas are occupied, local movements
have emerged against this situation. Islamists believed in Islamic principles and the
necessity of returning to the original resources in to return to the strong old eras.
In our study, the discussions of Islamism in the last periods of the Ottoman
Empire were discussed and the reasons for the implementation of the idea of
Islamism by the state at that time were mentioned. The congregations that emerged
in a new style during the Republican period were discussed and the process they
went through was tried to be studied and the information obtained as a result of the
researches was tried to be revealed.
We tried to determine the structures within the framework of the
understanding of Islamism, which revealed the scope of this work with a new style
and discourse. For this reason, among the many parameters that influenced these
structures that became evident in Turkey between 1975 and 1990, especially the
influence of translation works made from countries such as the Islamic Revolution of
Iran, Afghan jihad and Pakistan and Egypt was tried to be studied. In addition, the
discourses and attitudes that this land is foreign to were tried to be addressed with the
influence of translated works. In addition, the internal discussions and stages of these
structures are included in the study. In the study, books, periodic journals, websites,
articles were examined by literature review method. In addition, it was tried to get
information by making phone calls with prominent identities.