Evli çiftlerin evlilik doyumlarının, eşe kendini açma ve bağlanma yaralanmaları açısından incelenmesi
An examination of marital satisfaction of married couples in terms of marital self disclosure and attachment injuries
Yazar: ZERRİN UĞUR
Danışman: PROF. DR. ASLI UZ BAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma yaralanmaları = Attachment injury ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Kendini açma = Self disclosure

Özet:
Araştırmanın amacı, evli bireylerin evlilik doyumlarının, eşe kendini açma ve
bağlanma yaralanmalarını nasıl yordadığı ve aralarında anlamlı bir ilişkinin bulunup
bulunmadığını Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlı Modeli (APKM) ile incelemektir. Ayrıca
evli bireylerin evlilik doyumları, eşe kendini açmaları ve bağlanma yaralanmalarının
cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, yaşadıkları yer, gelir sağlayıcı bir işte çalışma durumu, algılanan
gelir düzeyi, evlilik biçimi, evlendikleri yaş, evlilik süresi, evlilik öncesi ilişki süresi, eşler
arasındaki yaş farkı, ev işlerini paylaşma sıklığı, eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyi
değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi de amaçlanmıştır.
Araştırmanın APKM'nin kullanıdıldığı çift analizi için çalışma grubu 150 çiftten
(300 kişi) oluşmaktadır. Bireysel analizler için çalışma grubu ise 209'u (%62,2) kadın ve
127'si (%37,8) erkek olmak üzeri 336 evli bireyden oluşmaktadır. Araştırmada "Evlilik
Yaşamı Ölçeği", "Eşe Kendini Açma Ölçeği", "Evlilikte Bağlanma Yaralanmaları Ölçeği"
ve "Kişisel Bilgi Formu" veri toplama araçları kullanılmıştır. Analizler için SPSS 26.0 ve
AMOS 24.0 istatistik paket programlarından yararlanılmış ve t testi, MANOVA, Pearson
Korelasyon Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve APKM analizi yapılmıştır.
Araştırma sonucunda eşe kendini açma ve evlilik doyumu ilişkisinde aktör
etkilerinin anlamlı olduğu, kadının ve erkeğin eşe kendini açmasının evlilik doyumlarını
pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Partner etkilerinde ise sadece kadının
partner etkisinin anlamlı düzeyde olduğu ve kadının eşe kendini açmasının erkeğin evlilik
doyumunu arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bağlanma yaralanmaları ve evlilik doyumu
ilişkisinde aktör etkilerinin ve partner etkilerinin anlamlı düzeyde olduğu bulunmuştur.
Kadının ve erkeğin bağlanma yaralanmalarının kendi evlilik doyumlarını negatif yönde
yordadığı bulunmuştur. Kadının bağlanma yaralanmalarının erkeğin evlilik doyumunu
negatif yönde yordadığı ve erkeğin bağlanma yaralanmalarının kadının evlilik doyumunu
negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Bağlanma yaralanmaları ve eşe kendini açma ilişkisi
incelendiğinde aktör etkilerinin anlamlı düzeyde olduğu bulunmuş, kadının ve erkeğin bağlanma yaralanmalarının eşe kendini açmalarını negatif yönde yordadığı sonucuna
ulaşılmıştır. Kadının bağlanma yaralanmalarının erkeğin eşe kendini açmasını negatif yönde
yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada bağlanma yaralanmaları ile evlilik
doyumu ilişkisinde eşe kendini açmanın kadının aktör etkisinde tam aracılık, erkeğin aktör
etkisinde kısmi aracılık ve kadının bağlanma yaralanmaları ile erkeğin evlilik doyumu
ilişkisinde tam aracılık rolünün olduğu saptanmıştır.
Araştırma sonucunda evlilik doyumunun cinsiyete, evlilik biçimine, evlendikleri
yaşa, ev işlerini paylaşma sıklığına ve eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyine göre
farklılaştığı bulunmuştur. Evli bireylerin eşe kendini açma düzeylerinin yaşa, evlilik
biçimine, evlendikleri yaşa, eşleri ile aralarındaki yaş farkına, ev işlerini paylaşma sıklığına
ve eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Evli
bireylerin bağlanma yaralanmalarının yaşa, evlilik biçimine, evlilik süresine, algıladıkları
gelir düzeyine, evlendikleri yaşa, eşleri ile aralarındaki yaş farkına, ev işlerini paylaşma
sıklığına ve eşin kök ailesi ile memnuniyet düzeyine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.
Çalışma sonunda elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Evlilik doyumu, eşe kendini açma, bağlanma yaralanmaları.

Abstract:
The aim of the study is to examine how married individuals' marital satisfaction
predicts spousal self-disclosure and attachment injuries and whether there is a significant
relationship between them using the Actor-Partner Interdependent Model (APKM). In
addition, marital satisfaction, marital self-disclosure and attachment injuries of married
individuals are related to gender, income-generating job status, marriage type, duration of
marriage, age at which they got married, age difference between spouses, education level,
age, perceived income level, duration of relationship before marriage. It is also aimed to
examine whether it differs according to the variables of place, frequency of sharing
household chores, root family of the spouse and level of satisfaction.
For the couple analysis of the research using APKM, the study group consists of 150
couples (300 people). The study group for individual analyzes consisted of 336 married
individuals, of whom 209 (62.2%) were women and 127 (37.8%) were men. Data collection
tools such as "Married Life Scale", "Spousal Self Disclosure Scale", "Marriage Attachment
Injuries Scale" and "Personal Information Form" were used. SPSS 26.0 and AMOS 24.0
statistical packages were used for the analysis and t-test, MANOVA, Pearson Correlation
Analysis, Confirmatory Factor Analysis and APKM analysis were performed.
As a result of the research, it was found that actor effects were significant in the
relationship between self-disclosure and marital satisfaction, and that the self-disclosure of
women and men predicted marital satisfaction in a significant way. In the partner effects, it
was concluded that only the partner effect of the woman was at a significant level and that
the woman's self-disclosure to her spouse increased the marital satisfaction of the man. Actor
effects and partner effects were found to be significant in the relationship between
attachment injuries and marital satisfaction. It was found that attachment injuries of women
and men negatively predicted their marital satisfaction. It was found that women's
attachment injuries predicted men's marital satisfaction and men's attachment injuries
predicted women's marital satisfaction at a low level. When the relationship between
attachment injuries and self-disclosure to the spouse was examined, it was found that the
actor effects were at a significant level, and it was concluded that the self-disclosure of
women and men negatively predicted marital satisfaction. It was concluded that women's
attachment injuries negatively predicted the man's self-disclosure to his partner at a low level. In addition, in the study, it was determined that self-disclosure to the spouse has a full
mediating role in the relationship between attachment injuries and marital satisfaction, in the
actor effects and the partner effect of the woman.
As a result of the research, it was found that marital satisfaction differed according to
gender, marriage type, age at marriage, frequency of sharing housework, and satisfaction
level with the spouse's root family. It was concluded that the level of self-disclosure of
married individuals differed according to age, type of marriage, age at which they were
married, the age difference between them and their spouses, the frequency of sharing
housework, and the level of satisfaction with the spouse's root family. It has been concluded
that attachment injuries of married individuals differ according to age, type of marriage,
duration of marriage, perceived income level, age at which they were married, age difference
with their spouses, frequency of sharing housework, and satisfaction level with the spouse's
root family. It was concluded that married individuals' marital satisfaction, self-disclosure
levels and attachment injuries were significantly related to each other. The findings obtained
at the end of the study were discussed within the framework of the relevant literature.

Keywords: Marital satisfaction, marital self disclosure, attachment injuries.