Finlandiya ve Türkiye'de ilkokul ve ortaokul programlarının çevre eğitimleri açısından karşılaştırılması
A comparison of primary and secondary school programmes in Finland and Türkiye in terms of environmental education
Yazar: EKREM ARSLAN
Danışman: PROF. DR. SEVGİ COŞKUN KESKİN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türk ve Finlandiya ilkokul ve ortaokul programlarını çevre eğitimi açısından karşılaştırmayı amaçlamıştır. Bu kapsamda; Finlandiya eğitim sisteminde çevreyle ilgili hangi konuların nasıl ele alındığı incelenmiş, Finlandiya çevre eğitimi uygulamaları ile Türkiye'de Sosyal Bilgiler derslerinde yer alan çevre eğitimi uygulamaları karşılaştırılmıştır. Araştırmada tarama yöntemlerinden belgesel tarama yöntemi kullanılarak doküman analizi yapılmıştır. Verilerin toplanmasında doküman incelemesinden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu aynı zamanda veri toplama araçlarını oluşturmuştur. Araştırma verilerinin analizi için nitel veri analiz yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye'de ve Finlandiya'da çevre eğitimi, müfredat kapsamı, politika ve uygulama açısından bazı farklılıklar göstermektedir. Finlandiya'da öğrenciler, doğayı tanıma, çevre sorunlarına duyarlılık kazanma, doğal kaynakları koruma ve sürdürülebilirlik konularında bilinçlenme gibi hedeflere farklı derslerde yapılan projeler ve etkinliklerle ulaşmaktadır. Türkiye'de ilkokul ve ortaokul Sosyal Bilgiler ders müfredatında çevre konuları geniş bir yelpazede ele alınmaktadır. Temel başlıklar arasında doğanın korunması, çevre kirliliği, atık yönetimi, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir kalkınma yer almaktadır. Bu konular, öğrencilere farklı sınıf seviyelerinde aşamalı bir şekilde öğretilmektedir. Finlandiya'nın bütüncül yaklaşımına karşın, Türkiye'nin çevre konularına daha fazla vurgu yapması beklenmektedir. Her iki ülkede de çevre bilincinin artırılması ve çevresel sorunlara çözüm üretme becerilerinin kazandırılması ön planda tutulmaktadır. Finlandiya ve Türkiye ilkokul ve ortaokul çevre eğitimi karşılaştırması noktasında müfredat geliştirme, politika ve anlayış ile uygulamalar ve kazanımlarla ilgili neler yapılabileceği tartışılmış; eğitimciler, politikacılar ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to compare primary and secondary school programmes in Finland and Türkiye in terms of environmental education. In this context; which topics related to the environment the Finnish education system deals with, how environmental issues are handled in the Finnish education system, environmental education practices in Finland and environmental education practices in social studies courses in Türkiye were compared. In the research, document analysis was conducted by using documentary scanning method, one of the scanning methods. Document analysis was utilised in data collection. The study group of the research also constituted the data collection tools. Document analysis method, one of the qualitative data analysis methods, was used to analyse the research data.
According to the results of the research; environmental education in Finland and Türkiye shows some differences in terms of the scope of curriculum, policy, and practice. In Finland, students achieve the objectives such as getting to know nature, improving sensitivity to environmental problems, protecting natural resources and raising awareness on sustainability issues through projects and activities in different courses. In Türkiye, a wide range of environmental issues are covered in primary and secondary school social studies curricula. The main topics include nature conservation, environmental pollution, waste management, renewable energy and sustainable development. These topics are taught to students progressively at different grade levels. In contrast to Finland's holistic approach, Türkiye is expected to emphasise environmental issues more. In both countries, raising environmental awareness and improving the ability to produce solutions to environmental problems are prioritised. Suggestions on curriculum development, policy and understanding, practices and outcomes are presented at the point of comparison of primary and secondary school environmental education in Finland and Türkiye. Furthermore, suggestions for educators, policy makers and researchers have been developed.