Davranış sorunları olan ergenlerin ebeveynlerine uygulanan eğitimin ebeveyn tutumu, ebeveyn ruh sağlığı ve ergen davranışına etkisi
Effects of education given to parents of adolescents with behaviour disorders on parents' attitude and their mental health, and adolescent behaviours
Yazar: BURCU ARKAN
Danışman: DOÇ. DR. TANER GÜVENİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Ebeveynler = Parents ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Mental durum ölçeği = Mental status schedule ; Ruh sağlığı = Mental health

Özet:
Amaç: Davranış problemi olan ergenlere sahip anne babaların ebeveyn eğitimi gereksinimlerini belirlemek ve davranış sorunları olan ergenlerin ebeveynlerine yönelik Ergen Üç P Programı (Group Teen Triple P) uygulamak ve etkinliğini değerlendirmektir.Yöntem: Araştırma tanımlayıcı kalitatif ve deneysel (randomize kontrollü) tipte araştırma bölümlerinden oluşmaktadır. Araştırmanın kalitatif bölümü; örneklemini amaçlı (purposive) örnekleme tekniği kullanılarak seçilen 15 ebeveyn oluşturmuş ve verilerin değerlendirilmesinde tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın girişimsel bölümü; örneklemini blok randomizasyon yöntemi ile 38 deney ve 38 kontrol olmak üzere ayrılan 76 ebeveyn oluşturmuştur. Veriler, Sosyo-demografik Veri Toplama Formu, Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Genel Sağlık Anketi?12 (GSA?12), Güçler ve Güçlükler Anketi (SDQ), Çatışma Davranışı Anketi, Ebeveyn Memnuniyet Anketi kullanılarak toplanmıştır. Deney grubuna 8 hafta süren Ergen Üç P Programı uygulanmıştır. Veriler eğitimden hemen sonra ve üç ay sonra toplanmıştır. Veriler varyans analizi, t-testi, ki-kare analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Kalitatif bölüm için; yapılan analizler sonrası ebeveynlerin davranış problemlerini tanımlamaları, baş etmeleri ve eğitim gereksinimlerine yönelik önerileri için üç tema belirlenmiştir. Girişimsel bölüm için; Ergen Üç P Programı'nın anne baba tutumlarını değiştirmede etkili olmadığı, ebeveynlerin ruh sağlığı düzeyini değiştirmede etkili olduğu, ergenlerin problemli davranışlarını azalttığı, ergenlerin ebeveynleriyle ebeveynlerin de ergenlerle daha az çatışma yaşamasını sağladığı saptanmıştır.Sonuç: Kalitatif bölüm için; ülkemiz için geliştirilecek ya da yeni uygulanacak ebeveyn eğitimi programında tüm bu sonuçların göz önüne alınarak değerlendirilmesine, girişimsel bölüm için ise; Ergen Üç P Programı'nın yaygınlaştırılmasına gereksinim vardır.

Abstract:
Purpose: This study aimed to implement Group Teen Triple P in order to determine the potential needs of parents for a parent education program who had adolescent children with behavior problems, and to evaluate its efficiency.Method: This study consisted of descriptive qualitative and experimental (randomized controlled) steps. The qualitative step included a sample of 15 parents chosen with purposive sampling and the data were evaluated with thematic analysis method. The interventional step included a sample of 76 parents, 38 in test group and 38 in control group, chosen with block randomization method. The study data were collected with a Sociodemographic Data Collection Form, the Parent Attitude Scale (PAS), the General Health Questionnaire-12 (GSA-12), the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), the Conflict Behaviour Questionnaire, and the Parent Satisfaction Questionnaire. The test group participated in Group Teen Triple P for eight weeks. The study data were collected both right after the implementation and 3 months after the implementation of the program. The study data were evaluated with variance analysis, t test, chi-square analysis.Findings: In light of the results, three main themes were found in the qualitative steps, defining behavior problems, coping with these problems and suggestions for their needs of education. As for the interventional step, it was further noted that Group Teen Triple P failed to achieve any changes in parents' attitudes, but the program proved quite useful in improving their ental health. It was also added that the program helped to reduce behavior problems and enabled parents to experience relatively less conflicts with their adolescent children.Conclusions: It was concluded according to the results of the qualitative steps that parent education programs, whether specially designed for Turkey or tested with new groups in future, should be evaluated considering the results of this study. It was also suggested in the interventional step that Group Teen Triple P be extensively used.