Biberde bazı fungal ve bakteriyel hastalıklar ile kök-ur nematoduna karşı dayanıklılığın araştırılması
Screening of pepper lines confers resistance to bacterial leaf spot, root rot damage and root-knot nematodes
Yazar: ALİ KÜN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA İLBİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Biber Ülkemizde toplam ekiliş alanı, üretimi ve ticareti açısından sebze grubunun en önemli ürünlerinden birisini oluşturmaktadır. Biber yetiştiriciliğinde üretimi kısıtlayan ve her yıl ciddi ürün kayıplarına neden olan en önemli etmenler bakteriyel ve fungal hastalıklar ile kök ur nematodlarıdır. Bu patojenlerle mücadelede temiz tohum ve fide kullanımı, ekim nöbeti, toprak dezenfeksiyonu gibi kültürel işlemler ile kimyasal mücadele yöntemleri çoğu zaman yetersizdir. Bunun yanı sıra, kimyasal mücadelede kullanılan tarımsal ilaçların gerek insan sağlığına gerekse çevreye olan olumsuz etkileri düşünüldüğünde dayanıklı çeşit kullanımı en etkin ve çevreci yöntemdir. Bu çalışmada, moleküler markör yardımlı seleksiyon (MAS) teknikleri kullanılarak birden fazla dayanıklılık geni içeren hibrit biber çeşitlerinin geliştirilmesine olanak sağlamak amaçlanmıştır.  Bu amaçla LİDER tohum ve AD-ROSSEN tohum firmalarından temin edilen saf ve ileri hatlar bakteriyel leke hastalığına dayanıklılık sağladıkları bilinen Bs3, bs5 ve bs6 genleri, kök boğazı çürüklüğüne dayanıklılığı kontrol eden Phyto gen bölgeleri ve kök ur nematodlarına dayanıklılık sağladıkları bildirilen Me1, Me3, Me7 ve N genleri bakımından taranmıştır. Toplamda 221 bitkinin dayanıklı (homozigot veya heterozigot) ya da hassas karakterli olup olmadıkları belirlenmiştir. Yapılan taramalar sonucunda nematodlara homozigot dayanıklı (RR) 84, heterozigot dayanıklı (Rr) 19 birey,  bakteriyel leke' ye RR dayanıklı 41 ve Rr dayanıklı 6 birey ve P. capsici'e RR dayanıklı 2 ve Rr dayanıklı 8 birey tespit edilmiştir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda MAS' la ıslah süreleri kısaltılıp birden fazla dayanıklılık genini tek bitkide toplamak mümkün olacaktır.

Abstract:
Pepper has a great significance in Turkey as well because of its product area, yield and import. The most important factors that restrict cultivation are the pathogens including Xanthomonas euvesicatoria, P. capsici and Root-knot nematodes. Methods to control these pathogens such as cultural practices, the use of pathogen free seed/seedlings, crop rotation, soil disinfection etc., and chemical control are inadequate. These problems have led to the use of genetically controlled resistances as an alternative technique of disease control.
In this study we aimed to develop pepper varieties have several resistant genes (gene pyramiding) by using marker assisted breeding techniques. Pure and breeding lines were obtained from Lider and AD-ROSSEN seed companies, have been screened by molecular markers closely linked to genes confers resistance to bacterial leaf spot (Bs3, bs5 and bs6), P. capsici (Phyto linkage groups) and nematodes (Me1, Me3, Me7 and N). 221 individuals have been examined to identify their behaviors as an example of resistant or susceptible against the pathogens so far. After screening and scanning processes, 84 homozygous resistant, 19 heterozygous resistant individuals to root knot nematodes, 41 homozygous resistant, 6 heterozygous and 2 homozygous resistant individuals to bacterial leaf spot, 8 heterozygous resistant individuals to P. capsici. been founded. It will be possible to reduce breeding time via Molecular Assisted Selection and will be possible to compile more than one resistant gene in one pepper line in future studies.