İstanbul Anadolu yakasındaki kayaçların içyapı özellikleri'nin mekanik özelliklere etkisi
The effect of microstructural properties on the mechanical properties of the rock from Anatolian side of Istanbul
Yazar: BUĞRA CAN ÇOBANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ÜNDÜL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Laboratuvar ağırlıklı bu çalışma, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nde Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanmıştır. Araştırmada, İstanbul Anadolu yakasındaki farklı lokasyonlardan kayaç örnekleri üzerinde çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bilindiği gibi İstanbul'da 1900'lü yılların sonundan itibaren yoğun bir yapılaşma söz konusudur. Altyapı ve üstyapı çalışmalarını kapsayan bu inşaat faaliyetleri İstanbul'un çeşitli jeolojik özelliklerinden etkilenmektedir. İnşaat faaliyetleri sırasında İstanbul'un jeolojisinde önemli bir yer tutan kaya birimleri sık sık temel ve/veya malzeme olarak kullanılmaktadır. Ancak söz konusu bu kayaların yük altındaki davranışları ile içyapı özelliklerine bağlı yenilmelerini kapsayan çalışmalar bilimsel literatürde oldukça sınırlıdır. Bunun yanında bölgede sıkça rastlanan dayklar ve diğer magmatik kayaçlar ile yan kayalarının dayanım ve deformasyon özelliklerindeki farklılıkları içeren çalışmalar çok sınırlıdır. Bu nedenle, bu tez çalışması kapsamında İstanbul'un Anadolu yakasındaki farklı formasyonların belirli seviyelerinden ve bunları kesen dayklardan ve diğer magmatik kayaçlardan örnekler derlenmiştir. Örnekler derin kazılardan, yeraltı kazılarından, sığ temel kazılarından, tünellerden ve sondajlardan elde edilmiştir. Elde edilen örneklerin içyapı özellikleri mineralojik ve petrografik araştırmalar ile ortaya konmuş ardından aynı örneklerin fiziksel ve mekanik özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca örneklerin yük altındaki davranışları da incelenmiştir. Örnekler üzerinde gerçekleştirilen fiziksel ve mekanik deneyler ile elde edilen veriler mensubu olduğu formasyonun tümünü temsil edecek nitelikte olmadığı gerçektir. Ancak çalışmada kullanılan taşların iç yapı özellikleri ve ayrışma durumları ile alındıkları derinlikler gözetildiğinde bundan sonra yapılacak çalışmalarda ilk değerlendirmeler için önemli bir veri tabanı sunacağı aşikardır. Bu yönüyle bu çalışmada sunulan sonuçlar araştırmacılara ve uygulayıcılara ilk değerlendirme için önemli ön bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
This laboratory based study was conducted as a Master Thesis in İstanbul University-Cerrahpaşa, Graduate Education Institute. In this research, studies on rock samples compiled from different localities in the Anatolian side of İstanbul. As generally known, the dense construction facilities incerased in İstanbul since late 1900's. These construction facilities which covers infrastructural and superstructures were effected by geological conditions. Rock units being an important member in the geology of İstanbul are used as foundation and/or construction material. But the studies related with the failure mechanisms of these rocks and micro-textural properties under loads are very limited. Besides, studies investigating the strength and deformation contrasts of dikes, other magmatic rocks (which are very common in the study area) and the host rocks for the region are also very limited. For these reasons in this research, sedimentary rock samples were gathered from different formations, with dikes and other magmatic rocks. Samples were obtained from deep excavations, subsurface excavations, shallow excavations, tunnels and boreholes. The microtextural properties of rocks samples were determined by mineralogical and petrographic studies before physical and mechanical tests on the same sample groups. Furthermore, the deformation characteristiks of rock samples under loads were investigated. It is obvious that the data obtained from this study can not be valid for the enite formations of each sampling region. But the micro-textural properteis and weathering characteristics with depth of samples provide very useful data for preliminary investigations for both the researchers and engineers.