Türk sağlık sisteminde sağlık hizmet sunumunun finansmanı ve genel sağlık sigortasının sürdürülebilirliği
Financing of providing health service in the Turkish health system and sustainability of general health insurance
Yazar: RABİA NİLÜFER MISIRLI
Danışman: PROF. DR. AHMET İNCEKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Osmanlı döneminin ?saray merkezli? saglık anlayısı, Cumhuriyet döneminde yerinidevletin ?halka hizmet?i anlayısına bırakmıstır. Bu dönemden günümüze devletin en önemligörevlerinden biri, tüm vatandaslara saglıklı yasam hakkını sunması olmustur. Bu amaçdogrultusunda tüm hükümetlerce pek çok saglık politikası ve reformu gelistirilmistir.Daha önceki pek çok hükümetin, uygulamaya koyma arzusunu dile getirdigi ancakgerçeklestiremedigi, benzer saglık programları gibi, 59.hükümet de 2003 yılında ?SaglıktaDönüsüm Programı?nı açıklamıs ve 2002 yılı Genel Seçimlerinde elde ettigi siyasi gücünedayanarak uygulamaya geçmistir. 2006 yılında ?Sosyal Güvenlik Reformu? yasalasmıstır.Tüm nüfusu kapsayan tek bir emeklilik ve saglık sistemi, adil bir sosyal yardım sistemi vesosyal güvenlik kurumlarını tek çatı altında birlestiren kapsamlı bir reform hedeflenmistir.Yasal zeminde yasanan bazı aksaklıklara ragmen süreç islemektedir.Reformun getirdigi bir yenilik olarak tüm vatandasları kapsayacak ve finansmanın tekelden yürütülecegi ?Genel Saglık Sigortası Kanunu? çıkarılmıstır. Saglık harcamalarında enönemli finansman kaynaklarından biri vergiler, bir digeri kamu ve özel saglık sigortaları içinödenen primler ve dogrudan kisinin cebinden ödemesidir. GSS de ise saglık hizmetlerininfinansmanı prim esasına dayandırılmıstır. Sistemin tüm vatandasları kapsayacagı kabul edilsebile uygulamada primi ödeyemeyen vatandasların saglık hizmetlerinden yararlanamayacagıöngörülmektedir.Yine bu reform kapsamında Cumhuriyet tarihinin önemli kazanımlarından kabuledilen Saglık Ocaklarının yerine pilot uygulamaları devam eden Aile Hekimligi uygulamasınageçilmesiyle de sorunlar olusacagı, geçmis hükümetlerin politikalarından kaynaklı nedenlerleçok iyi isledigi söylenemeyecek saglık ocagı sisteminin de kaybedilme ve bozulma riskimevcut görünmektedir.Çalısmada kısaca; son dönem hükümetlerinin (59. ve 60.) uygulamaya koydugusaglıkta reform ve dönüsüm programlarının gelisim süreci, ekonomi üzerindeki etkileri, saglıkfinansman yapısının isleyisi, GSS'nin olumlu ve olumsuz etkileri ile sürdürülebilirligiislenmis ve tartısılmıstır.Anahtar Kelimeler: Türk saglık sistemi, saglık politikaları, saglık ekonomisi, saglıkharcamaları, saglık hizmet sunumunun finansmanı, sosyal güvenlik reformu, sosyal güvenlikkurumu, genel saglık sigortası.

Abstract:
Palace centered? health policy of the Ottoman period has left its place to thegovernment?s policy of ?service to public? in the republican period. Upon now from thatperiod one of the most important duties of the government has been to provide the public withthe right of healthy living. Along with this objective, numerous health policies and reformshave been developed by all of the governments.Like many previous governments who sought to realize similar health programs,however not able to make it, 59th government announced the ?Health TransformationProgram? in 2003 and put that into practice by relying on the political power it has beenawarded. In 2006, ?Social Security Reform? has became law. A single retirement and healthsystem, fair social welfare system covering the entire population and a comprehensive reformcombining the social security establishment under the same roof were aimed. The process isprogressing against some interruptions being encountered on the legal basis.An innovation brought by the reform ?General Health Insurance Law? (GSS) wasestablished to cover all the citizens and to execute financing from a single source. One of themost important financing resources in health expenses is taxes and another one is premiumspaid for public and private health insurances and directly paid by persons. In GSS, financingof health services is based on premium basis. Though the system is considered to cover all ofthe citizens, in practice it is proposed that citizens who have not paid the premium will not beable to benefit from the health services.Again under the scope of this reform, it is thought that upon transition to FamilyMedicine practice which is under pilot application, from village clinics which are consideredas one of the most important achievements of the Republican history, problems will occur anda risk of corruption of village clinic system which is already considered to be not functioninggood as a result of the policies of the previous governments, is present.Briefly in the study; the improvement process of health reform and transition programsput into practice by recent period governments (59th and 60th), their impacts on economy,functioning of health financing structure, favorable and unfavorable aspects and sustainabilityof GSS have been discussed.Key Words: Turkish health system, health policies, health economy, health expenses,financing of providing health service, social security reform, general health insurance