Ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin prososyal davranışlar ve üst bilişsel farkındalık açısından incelenmesi
An Examination of middle school student's psychological resilience levels in terms of prosocial behaviors and metacognitive awareness
Yazar: EDA DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ASYA ÇETİN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken ergenlik = Early puberty ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul eğitimine devam eden 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin prososyall davranışlar ve üst bilişsel farkındalık açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kırşehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı il merkezindeki 7. ve 8. sınıf düzeylerinde öğrenim gören toplam 4245 ortaokul öğrencisi, örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen okullardaki 535 7. ve 8. sınıf ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada; nicel araştırma yöntemi benimsenmiş olup betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında, Genel Bilgi Formu, Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Ergen Prososyallik Ölçeği ve Biliş Üstü Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov-Simirnov, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon testlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlık, prososyal davranış ve üst bilişsel farkındalık düzeyleri gerek ölçeklerin geneli gerekse faktörleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile prososyal davranış düzeyleri arasında negatif yönde çok zayıf düzeyde; üst bilişsel farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki görülmüştür. Öğrencilerin prososyal davranış düzeyleri ile üst bilişsel farkındalık düzeyleri arasında ise negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the psychological resilience levels of 7th and 8th grade students in terms of prosocial behaviors and metacognitive awareness. The population of the study consisted of a total of 4245 middle school students studying at the 7th and 8th grade levels in the city center of Kırşehir Provincial Directorate of National Education in the 2023-2024 academic year, and the sample consisted of 546 7th and 8th grade middle school students in schools selected by simple random sampling method. In the study; quantitative research method was adopted and descriptive and relational survey model was used. General Information Form, Child and Adolescent Resilience Scale, Adolescent Prosociality Scale and Metacognition Scale were used to collect the data. Kolmogorov-Simirnov, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Pearson Correlation tests were used to analyze the data. According to the results of the study, a statistically significant relationship was found between the psychological resilience, prosocial behavior and metacognitive awareness levels of secondary school students both in general and in the factors of the scales. There was a very weak negative correlation between students' psychological resilience levels and prosocial behavior levels, and a moderate positive correlation between students' metacognitive awareness levels. A negative and weakly significant relationship was found between student's prosocial behavior levels and metacognitive awareness levels.