Gastronomide yeni trend yenilebilir böcekler: Antalya Belek bölgesindeki yerli ve yabancı turistlerin yenilebilir böceklere karşı tutumunun ölçülmesi
New trend in gastronomy edible insects: Measuring the attitudes of domestic and foreign tourists in Antalya Belek region towards edible insects
Yazar: BEGÜM YAĞMUR KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. YAŞAR BİROL SAYGI
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Dünya genelinde nüfusun hızla artması ve buna bağlı olarak özellikle geleneksel ürünlerin besin ihtiyacını karşılayacak ölçüde yeterli olmaması, kişilerin sürdürülebilir farklı besin kaynaklarına yönelmesine neden olmaktadır. 2050 yılına kadar nüfustaki artış hızı dikkate alındığında, insan nüfusunun 9 milyardan daha fazla olacağı ve hali hazırda var olan gıda talebinin yaklaşık %70 artacağı öngörülmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde kişi başına düşen protein miktarında günden güne bir düşüş gözlenmektedir. Bu durumun her geçen gün insanları daha çok etkileyeceği, hayvansal protein ihtiyaçlarını karşılayamayan insanların protein ihtiyaçlarını karşılayabilmek adına alternatif besin kaynaklarına yönelecekleri düşünülmektedir. Yenilebilir böcekler, içeriğindeki protein miktarı bakımından hayvansal gıdalara alternatif nitelikte olup dünyanın birçok ülkesinde yaygın olarak tüketilmektedir. Günümüzde iki milyar insanını diyetinde böcekler yer almaktadır. İlerleyen yıllarda insanların artan gıda talebinin sürdürülebilir bir kaynak olan yenilebilir böcekler ile sağlanması beklenmektedir. Bu çalışmada Antalya Belek bölgesinde bulunan yerli ve yabancı turistlerin böcek tüketimine yönelik tutumlarının ölçülmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nicel araştırma özelliği taşımakta olup, betimsel tarama modeli benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak 4 bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formu Antalya Belek bölgesinde 30 Mart 2023 ve 30 Nisan 2023 tarihleri arasında yerli ve yabancı turistlere gönüllülük esas alınarak uygulanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılım sağlayan yabancı turistlerin cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve vatandaşlık durumuna göre bir farklılığa rastlanılmamıştır. Ancak yabancı katılımcıların gelir düzeylerine göre böcek tüketim durumları değişiklik göstermektedir. Araştırmaya katılım sağlayan yerli turistlerin yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve vatandaşlık durumuna göre bir farklılığa rastlanılmamıştır. Ancak yabancı katılımcıların cinsiyet ve vatandaşlık durumuna göre böcek tüketim durumları değişiklik göstermektedir. Yabancı katılımcıların böcek ya da böcek bazlı ürünleri deneyimleme durumları ile böcek tüketim tutumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak yerli katılımcılarda ise böcek ya da böcek bazlı ürünleri deneyimleme durumları ile böcek tüketim tutumları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Dolayısıyla yerli katılımcıların böcek ya da böcek bazlı ürünleri deneyimleyenlerin böcek tutumlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: yenilebilir böcekler, gastronomi, sürdürülebilirlik, beslenme

Abstract:
The rapid increase in the population worldwide and the fact that traditional products are not sufficient to meet their nutritional needs cause people to turn to different sustainable food sources. Considering the rate of increase in population until 2050, it is predicted that the human population will be more than 9 billion and the existing food demand will increase by approximately 70%.  A decrease is observed in the amount of protein per capita in developing countries day by day. It is thought that this situation will affect people more and more, and people who cannot meet their animal protein needs will turn to alternative food sources in order to meet their protein needs. Edible insects are an alternative to animal foods in terms of protein content and are widely consumed in many countries of the world. Today, two billion people have insects in their diet. In the coming years, it is expected that the increasing food demand of people will be met with edible insects, which is a sustainable resource. In this study, it is aimed to measure the attitudes of domestic and foreign tourists in Antalya Belek region towards insect consumption. The research has a quantitative research feature and a descriptive survey model has been adopted. A questionnaire consisting of 4 parts was used as a data collection tool. The questionnaire was applied to local and foreign tourists in Antalya Belek region between 30 March 2023 and 30 April 2023 on the basis of volunteerism. The findings obtained within the scope of the research were analyzed using the SPSS program. No difference was found according to gender, age, marital status, education level and citizenship status of foreign tourists participating in the research. However, the insect consumption status of foreign participants varies according to their income levels. No difference was found according to the age, marital status, education level, income level and citizenship status of the domestic tourists participating in the research. However, insect consumption status of foreign participants varies according to gender and citizenship status. There was no significant difference between the foreign participants' experience of insects or insect-based products and their insect consumption attitudes. However, a significant difference was found between the domestic participants' experience of insects or insect-based products and their insect consumption attitudes. Therefore, it was concluded that domestic participants had higher insect attitudes of those who experienced insect or insect-based products.

Keywords: edible ınsects, gastronomy, sustainability, nutrition