Bazı yeni N-heterosiklik schiff bazları ve metal komplekslerinin sentezi: Oksidatif radikal türlerine karşı antioksidan özelliklerinin araştırılması
Synthesis of the some novel N-heterocyclic schiff bases and their metal complexes: Investigation of their antioksidant properties against the oxidative radical species
Yazar: MECİT ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET SÖNMEZ
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Anorganik kimya = Inorganic chemistry

Özet:
Schiff bazları ilk kez 1864 yılında Hugo Schiff tarafından sentezlenmiştir. Genel olarak bakıldığında bu bileşikler birçok alanda kullanılmaktadır. Epoksidasyon reksiyonlarında katalizör, iletken polimerlerin eldesinde monomer, antifungal, antibakteriyel, antimikrobiyal ve bazı oksidatif radikal türlerine karşı antioksidan olarak kullanıldıkları literatürde görülmüştür. Bugünlerde hala birçok Schiff bazları türevi sentezlenmeye devam edilmektedir. Bunların önemli bir kısmı organik sentezlerde yeni bileşiklerin tasarımında ara basamak olarak kullanılmaktadır.
Bu çalışmada antioksidan özellik gösteren yeni beş tane (L1, L2, L3, HL4 ve L5) N-Heterosiklik bileşik türevleri ve onların Cu(II), Mn(II), Co(II) ve Ni(II) kompleksleri sentezlenmiştir. Bu bileşiklerin karakterizasyonu için Elementel, FT-IR, NMR (1H, 13C), LC-MS, UV-Vis. spektral analizler ve Magnetik moment ölçümleri alınarak yapılmıştır. Tek kristal yapıları elde edilen L1 ve L2 ligandlarının kesin yapıları X-ışınları kırınımı yöntemiyle aydınlatılmıştır. Sentezlenen ligandlar ve metal komplekslerinin UV-Vis. ve EPR (Elektron Paramagnetik Rezonans) spektroskopik yöntemleri kullanılarak DPPH, Rhodamine TEMPO ve Hidroksil radikallerine karşı antioksidan özellikleri araştırılmıştır. Bu çalışmalarda referans madde olarak Quercetin ve Vitamin C kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, sentezlenen ligandlar ve metal komplekslerinin antioksidan özellik gösterdikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Schiff bazları, kompleks, karakterizasyon, radikal, antioksidan aktivite

Abstract:
Schiff bases were first synthesised in 1864 by Hugo Schiff and these compounds have been used in various research areas. In the literature, they have been observed in epoxidation reactions as a catalyst; in the synthesis of conductor polymers as a monomer; in biological applications as an antifungal, antibacterial and antimicrobial; and against some oxidative radical species as an antioxidant. Synthesis of Schiff bases continues to this day. A significant number of Schiff bases have been used in the organic synthesis and design of novel compounds.
In the current work, novel N-heterocyclic Schiff bases (L1, L2, L3, HL4 and L5), which have antioxidant potential, and their Cu(II), Mn(II), Co(II) and Ni(II) complexes were synthesised. The characterisation of those compounds was successfully carried out by Elemental, FT-IR, NMR (1H, 13C), LC-MS and UV-Vis spectral analysis and magnetic moment measurements. The molecular structures of L1 and L2, which were obtained as singlet crystal forms, were elucidated by means of X-ray analysis. The antioxidant properties of ligands and their metal complexes were carefully investigated using UV-Vis and electron paramagnetic resonance spectral methods toward DPPH, Rhodamine TEMPO and hydroxyl radical species. In this study, quercetin and vitamin C were used as controls. Consequently, it was found that N-heterocyclic ligands and their metal complexes exhibited antioxidant activity, as did the control group.

Key Words: Schiff bases, complexes, characterisation, radical, antioxidant activity