Cam tavan algısı ve kurumsallaşma arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between glass ceiling perception and institutionalization
Yazar: SİMGE AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU TOPLU YAŞLIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Kariyer engelleri = Career barriers ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Son dönemlerde dünyadaki değişim ve gelişimler ile birlikte pek çok alanda da değişimler meydana gelmiştir. Kadın çalışan sayısı yıllar içinde artmasına rağmen bu artış işletmelerde üst kademe pozisyonlara yansıtılamamış ve bu durum "cam tavan sendromu" kavramını gündeme getirmiştir. Cam tavan kavramı kurumsal bir olgudur. Buradan hareketle de kurumsallaşma düzeyinin yüksek olduğu işletmelerde cam tavan sendromunun daha az görülmesi beklenilmektedir. Buna istinaden çalışmamızda cam tavan sendromu ve kurumsallaşma düzeyi arasındaki ilişki incelenmiştir.  
Bu çalışmada öncelikle konu ile ilgili literatür taraması üzerinde durulmuştur. İlk bölümde, cam tavan sendromu ele alınmış; tanımlarına, nedenlerine ve çözüm için önerilere yer verilmiştir. Ardından ikinci bölümde, kurumsallaşma kavramı, kurumsallaşmanın amaçları, göstergeleri, avantaj ve dezavantajları ile boyutları açıklanmıştır.
Üçüncü bölümde ise, İstanbul ilindeki banka çalışanları üzerinde gerçekleştirilen bir araştırma yer almaktadır. Araştırmanın amacı, kurumsallaşma düzeyi ile cam tavan algısı arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Bu doğrultuda banka çalışanlarına üç bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Bu üç bölüm; katılımcıların tanımlayıcı özelliklerinden (cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, eğitim durumu, çalışılan sektör, mevcut kurumda çalışılan süreye), cam tavan algısına ilişkin sorulardan ve kurumsallaşma düzeyini ölçen sorulardan oluşmaktadır. Araştırmaya katılan kişi sayısı 444 olup katılımcılardan elde edilen veriler SPSS paket program kullanılarak analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, kurumsallaşmanın cam tavan algısı üzerindeki etkisine bakıldığında negatif ilişki bulunmaktadır. Kurumsallaşma cam tavan algısı düzeyini azaltmaktadır. Kurumsallaşmanın alt boyutlarından hesap verebilirlik cam tavan algısı düzeyini azaltmaktayken; formalleşme, profesyonelleşme, kültürel güç ve tutarlılık cam tavan düzeyini etkilememektedir.

Abstract:
In recent years, along with the changes and developments in the world, there have been changes in many areas. Although the number of female employees has increased over the years, this increase has not been reflected in the upper-level positions in businesses and this situation has brought the concept of "glass ceiling syndrome" to the agenda. The concept of glass ceiling is an institutional phenomenon. Based on this, it is expected that glass ceiling syndrome is less common in businesses with a high level of institutionalization. Based on this, the relationship between glass ceiling syndrome and the level of institutionalization was examined in our study.
In this study, the literature review on the subject was primarily focused on. In the first section, the glass ceiling syndrome was discussed; its definitions, causes and suggestions for solutions were given. Then, in the second section, the concept of institutionalization, the purposes of institutionalization, indicators, advantages and disadvantages and dimensions were explained.
The third section includes a study conducted on bank employees in Istanbul. The aim of the study is to reveal the relationship between the level of institutionalization and the perception of the glass ceiling. In this context, a three-section survey was applied to bank employees. These three sections consist of the descriptive characteristics of the participants (gender, age, marital status, having children, education level, sector of employment, length of service in the current institution), questions regarding the perception of the glass ceiling, and questions measuring the level of institutionalization. The number of participants in the study was 444, and the data obtained from the participants was analyzed using the SPSS package program.
As a result of the analysis, when the effect of institutionalization on the glass ceiling perception is examined, there is a negative relationship. Institutionalization reduces the level of glass ceiling perception. While accountability, one of the sub-dimensions of institutionalization, reduces the level of glass ceiling perception; formalization, professionalization, cultural power and consistency do not affect the level of glass ceiling.