COVİD-19 pandemi öncesi ve döneminde akut bronşiolit etkenlerinin mevsimsel dağılımı ve hastalık ciddiyeti üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the seasonal distribution of acute bronchiolitis agents and their effects on disease severity before and during the COVID-19 pandemic
Yazar: AYSEL MEHDILI
Danışman: PROF. DR. DENİZ TEKİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronşiyolit = Bronchiolitis ; COVID 19 = COVID 19 ; Karantina = Quarantine ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Respiratuvar sinsityal virüsleri = Respiratory syncytial viruses ; Rinovirüs = Rhinovirus

Özet:
Amaç: İlk olarak Çin'in Wuhan eyaletinde tespit edilen Koronavirus hastalığı kısa sürede dünyaya yayılması üzerine 11 Mart 2020' tarihinde 'Dünya Sağlık Örgütü' (WHO) tarafından pandemi olarak ilan edildi. Çalışmamızın birincil amacı, Covid-19 pandemi öncesi ve dönemi solunum yolu viral panel'de Polimeraz Zincir Reaksiyon (PCR) yöntemi ile RSV ve Rinovirüs etkeni saptanan viral patojenlerin mevsimsel dağılımını, gecikmeli bir iletim dalgasının olup olmadığını ve sosyal mesafe önlemlerin akut bronşiolit insidansı üzerindeki etkisini değerlendirmektir
Çalışmamızın bir diğer amacı da, SYVP'de PCR yöntemi ile SARS CoV-2 dışı virüs    tespit edilen hastaların hospitalizasyon özellikleri, çocuk yoğun bakım ünitelerine kabul ihtiyacı, viral etkenlerinin klinik hastalık ciddiyetine etkisini göstermektir.
Materyal ve metod: Bu çalışmaya, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim' Dalı, Çocuk Acil Bilim Dalı'na 11 Mart 2019- 11 Mart 2022 yılları arasında (36 ay) akut bronşiolit tanısı ile başvuran, 1-24 ay aralığında olan, SYVP'de PCR incelemesi ile viral etken saptanan, çocuk enfeksiyon servisinde yatırılarak tedavi edilen, immun yetmezliği olmayan ya da immunsüpresif tedavi almayan hastalar dahil edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilme kriterini karşılayan 315 hastanın %40,6'nın (n=128) kız , %59,4 (n=187) erkekdir. Hastaların ortalama yaşları 8,08 ± 6,4 aydır. Hastaların  %52,1 (n=164) pandemi öncesi döneminde, %6,6 (n=21) pandemi dönemin ilk yılında,  %41,3 (n=130) ise pandemi dönemin 2. yılında görülmüştür. SYVP'de birinci en sık 111/315 ( %35,2) RSV, ikinci en sık ise 61/315 (%19,4)  Rinovirüs etkeni saptanmıştır. RSV grubunda erkek/kız oranı 1,2:1, Rinovirüs grubunda ise 1,3:1 olarak görülmüştür.
RSV grubunda hastaların 65/111/ (%85,5)'i, Rinovirüs grubunda hastaların 11/61 (%14,5)'i 1-3 ay aralığında görülmüştür. Rinovirüs grubunda hastaların 23/65 (%37,7)'i, RSV grubunda hastaların 17/111 (%15,3)'ü tekrarlayan atak sıklıklarına sahip olduğu görülmüştür. Prematüre doğum oranı RSV grubunda olan hastalarda 21/111 ( %18,9),  Rinovirüs grubunda olan hastalarda ise 19/61 (%31,1) olarak görülmüştür. Eşlik eden kronik hastalık varlığı Rinovirüs grubunda 13/61 (%21,3) ile RSV grubundaki 9/111 (%8,1) oranından fazla bulunmuştur.
Pandemi dönemi öncesi ve pandemi dönemin 2. yılında en sık RSV ilişkili bronşiolit hastalar, pandemi dönemin ilk yılında ise Rinovirüs ilişkili bronşiolit hastalar görülmüştür. Mevsimler olarak değerlendirdiğimizde Covid-19 pandemi dönemin 2. yılında RSV etkeninde gecikmeli bir iletim dalgası gözlemledik.
Toplamda 59/315 hastanın (%18,7) yoğun bakımda izlem ihtiyacı, 111/315 hastanın (%35,2) NİMV tedavi ihtiyacı, 4/315 hastanın (%1,7) ise İMV ihtiyacı olmuş. 
RSV+ Rinovirüs birlikteliği olan hastaların 8/16 (%50)'sinde yoğun bakıma izlem ihtiyacı ve NIMV tedavi gereksinimi görülmüştür. Covid-19 pandemi dönemin ilk yılında daha az hastanın yoğun bakım ünitesine yatışı olmuştur. Yoğun bakım ihtiyaç sıklığı her 3 dönemde benzer oranlar görülmüştür. NİMV tedavi sıklığı ise pandemi öncesi dönemde 76/167 (%46,3) oranla diğer dönemlerle kıyasladığımızda daha yüksek görülmüş ve anlamlı bulunmuştur.
Sonuç: Tüm dünyada ve ülkemiz'de Covid-19 pandemi döneminde çocuk acil servis ziyaretlerin ve hastaneye yatış insidansının azaldığını gözlemledik. Bu azalmanın nedeni hastaların ciddi şekilde kendilerini izole etmeleri, acil birimine gereksiz başvuruların azalması, insanların kapalı alanlarda bulunmaması ve maske kullanımına bağlı mevsimsel viral enfeksiyonların azalmasına bağladık. Özellikle RSV etkenine göre Rinovirüs etkeninde daha az olan değişikliği el dezenfektanlarına nispeten dirençli olması ve günlerce canlılığını koruyabilmesine bağladık. Viral etkenlerin klinik hastalık ciddiyetine etkisini incelediğimizde ise RSV+ Rinovirüs birlikteliği olan hastalarda yoğun bakıma izlem ihtiyacı ve NIMV tedavi gereksinim sıklığı tekli virüslere göre daha yüksek oranda görüldüğü ve en az RSV kadar Rinovirüs etkenin de klinik olarak ağır seyredebileceğini, ilerleyen dönemlerde tekrarlayan hışıltı açısından yakın takip edilmesi gerektiği unutulmamalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Covid-19, Karantina, Bronşiolit, RSV, Rinovirüs.

Abstract:
Objective: Coronavirus disease, which was first detected in Wuhan, China, was declared a pandemic by the 'World Health Organization' (WHO) on March 11, 2020, upon its spread to the world in a short time. The primary aim of our study is to evaluate the seasonal distribution of viral pathogens with RSV and Rhinovirus reproduction in the respiratory tract virus panel before and during the Covid-19 pandemic, whether there is a delayed transmission wave, and the effect of social distancing measures on the incidence of acute bronchiolitis. 
 Another aim of our study is to show the hospitalization characteristics, the need for admission to pediatric intensive care units, and the effect of viral agents on clinical disease severity of patients with virus detected in the respiratory viral panel. 
Material and method: This study was carried out between 11 March 2019 and 11 March 2022 (36 months) in the Department of Pediatrics, Faculty of Medicine, Ankara University, Department of Pediatric Emergency. Patients who applied with the diagnosis of acute bronchiolitis, were aged 1-24 months, had a viral agent by PCR examination in the respiratory viral panel, were hospitalized in the pediatric infection service, had no immune deficiency or did not receive immunosuppressive therapy were included in this study. 
 Results: Of the 315 patients who met the inclusion criteria in our study, 40.6% (n=128) were female and 59.4% (n=187) were male. The mean age of the patients was 8.08 ± 6.4 months. It was seen in 52.1% (n=164) of the patients in the pre-pandemic period, 6.6% (n=21) in the first year of the pandemic period, and 41.3% (n=130) in the second year of the pandemic period. In the respiratory tract viral panel, the first most common 111/315 ( %35.2) RSV, the second most common 61/315 (%19.4) Rhinovirus agent was detected. The male/female ratio was 1.2:1 in the RSV group and 1.3:1 in the Rhinovirus group. 65/111/(85.5%) of the patients in the RSV group and 11/61 (14.5%) of the patients in the Rhinovirus group were seen between 1-3 months. It was observed that the frequency of recurrent attacks was 23/65 (37.7%) of the patients in the rhinovirus group and 17/111 (15.3%) of the patients in the RSV group. The rate of premature birth was 21/111 (18.9%) in patients in the RSV group, and 19/61 (31.1%) in patients in the Rhinovirus group. The presence of concomitant chronic disease was higher than 13/61 (21.3%) in the Rhinovirus group and 9/111 (8.1%) in the RSV group. RSV-associated bronchiolitis patients were most frequently seen before the Pandemic period and in the 2nd year of the Pandemic period, while Rhinovirus-associated bronchiolitis patients were seen in the first year of the Pandemic period. Considering the seasons, we observed a delayed transmission wave in the RSV agent in the second year of the Covid-19 pandemic period. In total, 59/315 patients (18.7%) needed follow-up in the intensive care unit, 111/315 patients (35.2%) needed NIMV treatment, and 4/315 patients (1.7%) needed IMV. 
In 8/16 (50%) of the patients with RSV + Rhinovirus association, the need for intensive care follow-up and NIMV treatment was observed. In the first year of the Covid-19 pandemic period, fewer patients were admitted to the intensive care unit. The frequency of intensive care need was similar in all 3 periods. The frequency of NIMV treatment was found to be higher in the pre-pandemic period compared to 76/167 (46.3%) and found to be significant.
Conclusion: We observed that the incidence of pediatric emergency visits and hospitalizations decreased during the Covid-19 pandemic period all over the world and in our country. We attributed this decrease to the decrease in seasonal viral infections due to the severe isolation of patients, the decrease in unnecessary applications to the emergency unit, the absence of people in closed areas and the use of masks. We attributed the less change in the Rhinovirus agent, especially compared to the RSV agent, to its relatively resistance to hand disinfectants and to its ability to maintain its vitality for days. When we examine the effect of viral agents on clinical disease severity, it should not be forgotten that Rhinovirus agents can have a severe clinical course as well as RSV and should be followed closely in terms of recurrent wheezing in the following periods.

Keywords: Covid-19, Quarantine, Bronchiolitis, RSV, Rhinovirus.