Palyatif bakım hemşirelerinin basınç ülserini önlemeye yönelik bilgi, tutum ve karşılaştıkları engellerin belirlenmesi
Determination of knowledge, attitudes and obstacles of palliative care nurses towards preventing pressure ulcers
Yazar: İZEL GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM KILIÇ
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Hospis ve palyatif bakım hemşireliği = Hospice and palliative care nursing

Özet:
Palyatif bakım hastaları, basınç ülseri gelişimi açısından yüksek risk taşıyan gruptadır. Hemşirelik bakımının ve bu bakım sırasında karşılaşılan zorlukların, basınç ülserlerinin önlenmesi ve yönetiminde önemli bir rolü bulunmaktadır. Bu çalışma, palyatif bakım hemşirelerinin basınç ülserini önlemeye yönelik bilgi, tutum ve karşılaştıkları engellerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Haziran 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında, tanımlayıcı nitelikte karma model tasarımı olarak yürütülmüştür. Araştırmaya 156 hemşire (nicel:142; nitel:14) dahil edilmiştir. Çalışmada çevrim içi anket ve derinlemesine bireysel görüşme yöntemleri kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında Hemşire Tanıtıcı Özellikleri Formu, Modifiye Pieper Basınç Yarası Bilgi Testi, Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği, Hemşire Görüşme Formları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Pearson ve Spearman Korelasyon, Mann Whitney U, Anova, Kruskal Wallis ve t testleri kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi Atlas.ti yazılımı ile tematik içerik analizi yapılmıştır. Temalar arasındaki ilişkiler Sankey diyagramları ve eş zamanlı bulunma matrisleriyle görselleştirilmiştir. Çalışmanın nicel kısmında, hemşirelerin %71,8'inin kadın, hemşirelik hizmeti süresinin 62,74±54,95 ay ve palyatif bakımda çalışma süresinin 25,66±23,02 ay olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin basınç ülseri bilgi testi (MPBYBT) puanı 27,71±6,08 olarak bulunmuştur. Erkek cinsiyet olan, standart bakım protokolü kullanan, hızlı başvuru kılavuzunu okuyan, basınç ülseri ile ilgili eğitim alan ve makale okuyan hemşirelerin bilgi testi puanları istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hemşirelerin basınç ülserini önlemeye yönelik tutum ölçeği puanı (BÜÖYT) 43,11±4,76 olarak saptanmıştır. Basınç ülseri ile karşılaşma sıklığı ve pansuman sayısı fazla olan, devlet hastanesinde çalışan, makale/yayın okuyan hemşirelerin tutum ölçeği puanları istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Çalışmanın nitel kısmına, katılan hemşirelerin %57,14'ü kadın, %85,71'i lisans mezunudur. Hemşirelerin en sık karşılaştığı engeller, malzeme ve personel yetersizliği, eğitim eksikliği, hasta yakınlarının olumsuz tutumu ve hastanın durumundan kaynaklanan zorluklardır. Sonuç olarak hemşirelerin basınç ülseri önleme konusundaki bilgi ve tutumlarının yanı sıra karşılaştıkları engellerin, basınç ülserini önleme çabalarını nasıl etkilediğini anlamak büyük önem taşımaktadır. Hemşirelerin bilgi ve tutumlarını iyileştirmek için yapılacak girişimlerde, bu engellerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Abstract:
Palliative care patients are at high risk of developing pressure ulcers. Nursing care and the challenges encountered during this care have an important role in the prevention and management of pressure ulcers. This study was conducted to determine the knowledge, attitudes and barriers faced by palliative care nurses towards pressure ulcer prevention. The study was conducted between June 2023 and June 2024 as a descriptive mixed model design. The study included 156 nurses (quantitative: 142; qualitative: 14). Online questionnaire and in-depth individual interview methods were used in the study. Nurse Descriptive Characteristics Form, Modified Pieper Pressure Ulcer Knowledge Test, Attitude Scale for the Prevention of Pressure Ulcers, and Nurse Interview Forms were used to collect the data. Pearson and Spearman Correlation, Mann Whitney U, Anova, Kruskal Wallis and t tests were used to analyze quantitative data. Qualitative data were analyzed using thematic content analysis with Atlas.ti software. The relationships between themes were visualized with Sankey diagrams and co-occurrence matrices. In the quantitative part of the study, it was determined that 71.8% of the nurses were female, the duration of nursing service was 62.74±54.95 months and the duration of working in palliative care was 25.66±23.02 months.The pressure ulcer knowledge test (PUKT) score of the nurses was found to be 27.71±6.08. The knowledge test scores of the nurses who had male gender, used standard care protocol, read the quick reference guide, received training on pressure ulcers and read articles were found to be statistically significantly higher (p<0.05). The nurses' attitude scale score towards prevention of pressure ulcers (APUP) was found to be 43.11±4.76. The attitude scale scores of nurses who had a higher frequency of pressure ulcer encounters and number of dressings, who worked in a public hospital, and who read articles/publications were found to be statistically significantly higher (p<0.05). In the qualitative part of the study, 57.14% of the participating nurses were female and 85.71% were undergraduate graduates. The most common obstacles encountered by nurses were inadequate materials and personnel, lack of training, negative attitudes of patient relatives and difficulties arising from the patient's condition. In conclusion, it is of great importance to understand how nurses' knowledge and attitudes about pressure ulcer prevention, as well as the barriers they face, affect their efforts to prevent pressure ulcers. These barriers should be taken into consideration in interventions to improve nurses' knowledge and attitudes.