Eğitim teknolojisinde araştırma planlamaya yönelik bir elektronik performans destek sisteminin tasarlanması ve geliştirilmesi
Design and development of an electronic performance support system for research planning
Yazar: SERKAN DEMİRÖREN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ŞİMŞEK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Elektronik performans destek sistemi = Electronic performance support system ; Elektronik performans destek sistemi = Electronic performance support system ; Elektronik sistemler = Electronic systems ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Planlama = Planning ; Tasarım = Design

Özet:
Üniversitelerde lisansüstü eğitimde tezli programlar bağlamında tez önerisi hazırlama, tezin ana hatları ile planlandığı bir süreç ve çoğu durumda başarılı bir tez çalışmasının önkoşuludur. Öğrenciler bu süreçte pek çok güçlükle karşılaşırlar; bunlarla baş etmek için çok bilinen şablon yöntemler yanında, kendi özel koşullarına uygun yollara da başvururlar.
Bu araştırmanın ilk aşamasında Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi alanındaki lisansüstü öğrencilerin tez önerisi hazırlama sürecinde yaşadıkları sorunlar ile destek gereksinimleri incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre; kişisel sorunların yanı sıra, araştırma probleminin tanılanması ve tanımlanması, araştırma yönteminin kurgulanması ve akademik yazma ile ilgili sorunlar, öğrencilerin sıkça karşılaştıkları sorunlardır. Bu sorunların çözümü için öğrencilerin etkileşime dayalı akademik destek ve deneyime dayalı bir araştırma eğitimine gereksinim duydukları belirlenmiştir. Katılımcıların önerileri; öğrencilere sağlanacak performans desteğinin, onların yaşadığı güçlüklerin aşılmasında, önemli işlevler üstlenebileceğine işaret etmektedir.
 Araştırmanın ikinci aşamasında akademisyenler ve öğrencilerden elde edilen verilere dayalı olarak bir EPDS tasarlanmıştır. Tasarlanan EPDS'ye Araştırma Planlama Destek Sistemi (APDS) adı verilmiştir. Daha sonra APDS tasarımı araştırmanın ilk aşamasına katılan akademisyen ve lisansüstü öğrencilerin katılımı ile değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmenin sonucuna göre tasarım yeniden düzenlenmiştir. Tasarımı tamamlanan APDS araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. APDS' nin fonsiyonel testleri araştırmacı tarafından yapılmış ve kullanıma uygun hale getirilmiştir. 
Araştırmanın son aşamasında geliştirilen APDS'nin kullanılabilirliği değerlendirilmiştir. Kullanılabilirlik değerlendirmesi yapılandırılmış görüşme formu ile yapılmıştır. Bu değerlendirmede görsel tasarım, içerik tasarımı, gezinme kolaylığı, erişim kolaylığı, hata yönetimi ve sistemin etkililiği boyutları incelenmiştir. Ayrıca öğrencilere açık uçlu sorularla sisteme yönelik önerileri sorulmuştur. Değerlendirmenin sonucuna göre sistemin %74 oranında kullanılabilir, %24 oranında iyileştirilmesi gereken yanları olduğu ve %2 oranında da kullanışsız olarak değerlendirildiği görülmüştür. 
Yapılan araştırma ile APDS'nin tez önerisi hazırlayan lisansüstü öğrencilerin performansını destekleyebileceği ve EPDS yaklaşımının genel olarak araştırma planlama sürecine destek sağlamak için etkili olabileceği ortaya konmuştur.

Abstract:
In the context of postgraduate programs in universities a thesis proposal is planning process with outlines of an thesis and is a prerequisite for a successful thesis study in most cases. Students face many difficulties in this process; in addition to well-known template methods for dealing with them, they also apply to their own personal solutions. 
In the first phase of this research, the problems and support needs of the students, who are in the field of Computer Education and Instructional Technology, and in the process of preparing the thesis proposal were examined. According to findings; in addition to personal problems, identification and writing of the research problem, designing of the research method, and problems related to academic writing are the problems most frequently encountered by students. In order to solve these problems, it has been determined that students need academic support based on interaction, and research education based on experience. Proposals of participants; suggests that performance support to be provided to students may have important functions in overcoming the difficulties they are experiencing. 
In the second phase of the research, an EPSS was designed based on the data obtained from academicians and students. The EPSS is called the Reseach Planning Support System (RPSS). Then RPSS design was evaluated with the participation of academicians and graduate students who participated in the first phase of the research. According to the results of the evaluation, RPSS was redesigned. The RPSS, whose design was completed, was developed by the researcher. The RPSS' functional tests has been made by the researcher and made suitable for use. 
In the last stage of the research, the usability of RPSS was evaluated. The usability assessment was done by structured interview form. In this evaluation, visual design, content design, ease of navigation, ease of access, error management and the effectiveness of the system were examined. In addition, students were asked open-ended questions about the system. According to the results of the evaluation, it was seen that the system could be used at a rate of 74%, it had 24% improvement points, and 2% evaluated it as useless. 
It has been shown that RPSS can support the performance of postgraduate students who prepare a thesis proposal and that EPSS can be an effective tool to support the research planning process.