Erkek infertilitesi olan hastalarda serum ve seminal plazma çinko düzeylerinin sperm parametreleri üzerine etkisi
Effect of serum and seminal plasma zinc levels on semen analysis of infertile men
Yazar: AYŞEN YÜCETÜRK
Danışman: PROF. DR. ÖZDEMİR HİMMETOĞLU
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Eser elementler = Trace elements ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Oligospermi = Oligospermia ; Sperm = Spermatozoa ; Sperm mobilitesi = Sperm mobility ; Sperm sayısı = Sperm count ; Çinko = Zinc

Özet:
İnfertilite giderek daha sık izlenen bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Ancak yardımcı üreme teknikleriyle elde edilen başarı; halen doğru teşhis ve yerinde tedavi endikasyonlarına bağlıdır.İnfertil erkeğin değerlendirilmesine öykü alınması ile başlanmalı ve fertiliteyi etkileyecek alanlara özellikle dikkat edilmelidir (cinsel ilişki sıklığı ve zamanlaması, infertilite süresi ve önceki fertilite öyküsü, çocukluk hastalıkları ve gelişim öyküsü, sistemik hastalıklar ve önceki cerrahiler, cinsel yolla bulaşan hastalıklar, gonadal toksinler gibi). Hikaye alımını takiben fizik muayene yapılmalıdır (penis muayenesi, testis, epididim, ve vaz palpasyonu, testis volüm ölçümü, varikosel muayenesi ve parmakla rektal tuşe gibi). Sonrasında infertile tedavi planının yapılabilmesi için, semen analizi ve hormon profilinin bakıldığı laboratuar çalışmaları yapılır.Bazı eser elementlerin spermatogenez ve testiküler gelişim açısından gerekli olduğu bilinmektedir. İnsan seminal plazmasındaki çinko konsantrasyonu, diğer dokulardan daha yüksektir. Semende, spermatozoanın fizyolojisinde ve testisin gelişiminde çinko önemli bir role sahiptir. Eksikliğinde gonadal disfonksiyon, testiküler volümde azalma, sekonder seksüel karakterlerde yetersiz gelişim, antioksidan savunma mekanizmalarında bozulma ve seminifer tübüllerde atrofi tespit edilir.Sigara sperm miktarı, konsantrasyonu ve motilitesi gibi bir çok sperm parametresinde bozulmaya neden olmakta ve bu da erkekte ki fertilizasyon potansiyelini azaltmaktadır.Bu çalışmanın amacı infertil erkeklerde serum ve seminal plazmadaki çinko düzeyi ile sperm parametreleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca sigara kullanımının sperm parametreleri, serum ve seminal plazma çinko düzeyleri üzerindeki etkisi de incelenmiştir. Çalışmaya merkezimize başvuran 101 infertil erkek hasta dahil edilmiştir. Semen analizi sonrasında olgulardan serum ve seminal plazma örnekleri alınarak, atomik absorpsiyon spektrofotometresi ile çinko düzeylerine bakılmıştır. Elde edilen bulgular bireylerin semen analizi ve serum hormon düzeyleri ile karşılaştırılarak, aralarındaki etkileşim ve erkek infertilitesi üzerindeki sonuçları incelenmiştir. Ortalama serum çinko düzeyi normozoospermik erkeklerde daha yüksek bulunmuştur. Ortalama seminal plazma çinko düzeyi ise hafif olgizoospermi grubunda daha yüksek iken; şiddetli oligozoospermi ve azospermi grubunda daha düşük olarak saptanmıştır. Ancak bu bulgular istatistiksel olarak anlamlı değerlendirilmemiştir. Bununla birlikte, serum çinko düzeyi ile seminal plazma çinko düzeyi arasında pozitif bir korelasyon görülmektedir. Serum ve seminal plazma çinko düzeyi ile sperm hareketi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05); ancak ortalama çinko düzeylerine baktığımızda hareketli grupta çinko düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Sadece serum çinko düzeyi ile + 2 motilite arasında pozitif bir korelasyon saptanmıştır. Sigara kullanan hastalarda serum çinko düzeylerinde bir artış olduğu tesbit edilmiş; ancak bu bulgu istatistiksel olarak anlamlı değerlendirilmemiştir. Sigara kullanan bireylerde seminal plazmadaki çinko düzeylerinde de bir artış saptanmıştır ve bu bulgu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, çinko eksikliğinin sperm kalitesinde azalma ve idiyopatik erkek infertilitesi ile ilişkili olabileceği yönünde değerlendirmeye ulaşılmıştır.

Abstract:
Infertility has become a widely encountered health issue. But success in artificial reproductive technology still depends critically on right diagnosis and treatment indications.The evaluation of infertile men is initiated by obtaining detailed history with particular emphasis on factors that may affect fertility (coital frequency and timing, duration of infertility and previous fertility, childhood illnesses and developmental history, systemic illnesses and previous surgeries, sexual history including sexually transmitted infections and exposure to gonadal toxins). This should be followed by a physical examination (examination of secondary sex characteristics and the penis, palpation of both the testes, epididymides and vasa, measurement of testicular volume, presence of a varicocele and digital rectal examination ). Following this, the seminal evaluation and hormonal studies should be done in order to make clinical decisions regarding the strategy for infertility treatment.Several trace elements have been shown to be essential for testicular development and spermatogenesis. The concentration of zinc in human plasma is higher than in other tissues. In human semen, Zn plays an important role in spermatozoa physiology and testes development. Therefore its deficiency has been implicated in gonadal dysfunction, a decreased testicular weight, inadequate development of secondary sexual characteristics, impaired antioxidant defences and atrophy of seminiferous tubules.Smoking impairs most of the sperm parameters including sperm counting, concentration and motility. These eventually lead to a decrease in the fertilizing potential of men.The primary objective of the present study was to assess the relationship between zinc levels in serum and seminal plasma and sperm quality in infertile men. Also the effects of the smoking on the sperm parameters and serum and seminal plasma zinc levels are determined. One hundered and one infertile men were recruited. After semen analysis, the patients? blood and seminal plasma zinc levels were determined by atomic absorption spectroscopy. The results were correlated with the patients? spermiogram and serum hormonal levels in order to determine their relationship and significance in male infertility. The mean serum concentration of zinc was higher in normozoospermic males and lower in azoospermic males when compaired to other groups. Also the mean seminal plasma zinc level was higher in mild oligozoospermic patients and lower in severe oligozoospermic and azoospermic patients. But no significant differences were observed. However a significant positive correlation was observed between serum Zn and seminal Zn levels. No significant relation was established between the serum and seminal plasma zinc level and the motility of spermatozoa. But a trend was observed for a higher zinc levels in serum and semen of the cases whose sperms were motile. And also, a significant positive correlation was observed between serum Zn and +2 motility of the spermatozoa. The geometric means of the serum zinc concentration were insignificantly high in the smoking infertile group. A significant trend was observed for higher zinc levels in seminal plasma of the smokers compaired with nonsmokers. In conclusion, poor zinc nutrition may be an important risk factor for low quality of sperm and idiopathic male infertility.