Açık ve uzaktan öğrenenlerin transaksiyonel uzaklık algıları
Open and distance learners erceptions of transactional distance
Yazar: NİLÜFER ALTUNKAYA
Danışman: PROF. DR. EVRİM GENÇ KUMTEPE ; DOÇ. DR. HASAN UÇAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Algılama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, açık ve uzaktan öğrenenlerin algılanan uzaklık düzeylerini ve bu bağlamda transaksiyonel uzaklık kuramının bileşenlerinden diyalog, yapı ve özerklik ilişkisini incelemektedir. Nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel-tahmine dayalı ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilen çalışma, 2018-2019 öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bağlamında, 1200 gönüllü Açıköğretim öğrencisi öğrenme yönetim sistemi üzerinden paylaşılan Algılan Uzaklık Ölçeği ve Transaksiyonel Uzaklık Ölçeğini yanıtlanmıştır. Transaksiyonel uzaklık kuramını sınamak ve modeldeki temel değişkenler arasındaki ilişkilerin varlığını ve tahmin edici rollerini incelemek amacıyla yordayıcı ilişkisel tasarım kullanılmıştır. Yordayıcı desenleri betimlemek ve kuramsal yapıyı değerlendirmek amacıyla yapısal eşitlik modeli kullanılmış ve verilerin analizi betimsel ve çıkarımsal istatistiklerle gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, algılanan uzaklık ölçeğinin üç faktörlü yapısı doğrulanmış ve böylelikle yapı geçerliliği sağlanmıştır. Ayrıca, algılanan uzaklık ölçeğinin boyutlarının ve transaksiyonel uzaklık boyutunun yüksek derecede güvenilir oldukları söylenebilir. Bulgular, öğrenenlerin algılanan diyalog durumlarının, yapı esnekliği ile içerik organizasyonunun uzaktan eğitimde transaksiyonel yakınlık ve uzaklık için önemli göstergeler olduğunu göstermiştir. Uzaktan eğitimde öğrenen-öğrenen ve öğrenen-öğreten arasında etkileşimin artması öğrencinin hem diğer öğrencilerle ve öğretenlerle hem de kurumla aralarında algıladıkları transaksiyonel uzaklığı düşürdüğü hipotezi doğrulanmıştır. Her ne kadar öğrenen özerkliği ve kontrolü boyutunun transaksiyonel uzaklık/yakınlık üzerinde bir etkiye sahip olmadığı gözlenmiş ise de söz konusu ilişkinin negatif yönlü olması hipotez edilen yapıyı desteklemektedir. Son olarak, araştırmanın bulgularına ve sonuçlarına dayanarak uzaktan eğitim ortamlarında transaksiyonel uzaklık konusuna ilişkin uygulamaya ve araştırmaya ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the perceived distance levels of open and distance learners and the relationships among dialogue, structure and autonomy, which are the main components of transactional distance theory. The study was carried out with the cross-sectional predictive based correlational survey model. Within the context of the research, 1200 volunteer online learners answered the Perceived Distance Scale and Transactional Distance Scale shared through the learning management system in the spring semester of 2018-2019 academic year. Predictive correlational design was used to test the transactional distance theory and to examine the existence and predictive roles of relationships among the main variables in the model. Structural equation modeling was used to define the predictive patterns and evaluate the theoretical structure. The three-factor structure of the perceived distance scale was confirmed by the research findings and its construct validity was ensured. In addition, it can be said that the dimensions of the perceived distance scale and the transactional distance dimension are highly reliable. The findings showed that learners' perceived dialogue situations, structure flexibility and content organization are important indicators for transactional distance and proximity in online distance education. The hypothesis that the increase in the interaction between the learner-learner and the learner-teacher in online distance education decreases the student's perceived transactional distance with both the other students, the teachers and the institution has been confirmed. Although it has been observed that the learner autonomy and control dimension do not have a significant effect on transactional distance/closeness, the negative aspect of the relationship supports the hypothesized model. Finally, suggestions for future research were discussed in the context of research and practice in the field.