Gestasyonel diabetes mellitus tanılı gebelerin sağlıklı yaşam farkındalıkları
Healthy life awareness of pregnant women diagnosed with gestational diabetes mellitus
Yazar: GÜLŞEN TUĞÇE AKTAN
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ HANÇERLİOĞULLARI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; İyi yaşam = Good life

Özet:
''Gestasyonel Diabetes Mellitus Tanılı Gebelerin Sağlıklı Yaşam Farkındalıkları''
Giriş ve amaç: Her geçen yıl prevalansı artmakta olan obezite ve diyabetin, nondiyabetik bireylerde dahi metabolizma üzerinde ek yük oluşturan gebelik ile birlikteliği maternal ve fetal risklerde artışa neden olmaktadır. Bu nedenle yapılan bu çalışmada gestasyonel diyabetli gebelerde daha önemli bir durum haline gelen sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturarak aile hekimliğinin temel görevi olan primer korumanın önemine dikkat çekmektir. Genellikle gebeliğin ikinci trimesterinde ortaya çıkan gestasyonel diyabet, tıbbi beslenme tedavisi ve fiziksel aktivite ile %75-80 oranında kontrol altına alındığını kanıtlayan çalışmalar mevcuttur. Önlenebilir risk faktörlerinin belirlenmesi ve önlenmesi prevalansı azaltacağı gibi gestasyonel diyabet tanısı almış olan gebelerde sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturmak maternal ve fetal komplikasyonları da azaltacaktır. Bu bağlamda, yapılacak olan çalışmada sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturarak hem komplikasyonları azaltmak hem de tip 2 diyabet riski artan bu gebelerin postpartum dönem kontrolleri hakkında bilgilendirme yapmaktır. 
Gereç ve yöntem: Araştırma gözlemsel tipte tanımlayıcı kesitsel bir araştırmadır. 15.02.2023-15.04.2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Gebe Polikliniği'ne başvuran 24 hafta ve üzeri olan  Oral Glukoz Tolerans Testi sonucunda gestasyonel diyabet tanısı almış olan gönüllü katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Önceden hazırlanmış anket formu ve Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Analizlerde SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 189 gestasyonel diyabet tanısı alan gebeler dahil edildi. Gebelerin %40,74'ü (n=77) üniversite eğitim seviyesine sahipti. Yine katılımcıların %54,5'ü çalışmıyordu. Eğitim ile Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği puanları anlamlı farklıydı (p<0,001). Eğitim düzeyi yükseldikçe doğum sayısının anlamlı düştüğü görüldü (p<0,001). Gebeliği planlı olanların Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği puanlarının anlamlı yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Primipar veya Multipar olma durumu ayrıca incelendi. Primiparların gebeliklerinin anlamlı fazla oranda planlı olduğu görüldü (p<0,001) ve Sağlıklı Yaşam Farkındalık Ölçeği puanları multiparlara göre anlamlı yüksekti (p<0,001).
Sonuç: Gestasyonel diyabetin gebelikte tanınması ve tedavi edilmesi, anne ve bebek sağlığı açısından çok önemlidir. Bu durum, gelişebilecek komplikasyonları önlemeye yardımcı olur. Gestasyonel diyabeti olan gebelerde sağlıklı yaşam farkındalığı oluşturmak kişinin postpartum dönemde ve ilerleyen yaşamında diyabet gelişimini önlemek için alacağı önlemleri artırabilir. Kadınlara gebelik öncesi dönemden itibaren doğru bilgilerin verilmesi ve gerektiğinde eğitimlerle farkındalığın artırılması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Gebelik, Gestasyonel Diyabet, Sağlıklı Yaşam, Farkındalık.

Abstract:
"Healthy Life Awareness of Pregnant Women Diagnosed with Gestational Diabetes Mellitus"

Introduction and aim: The coexistence of obesity and diabetes, the prevalence of which is increasing every year, with pregnancy, which creates an additional burden on metabolism even in nondiabetic individuals, causes an increase in maternal and fetal risks. For this reason, this study aims to draw attention to the importance of primary prevention, which is the main task of family medicine, by creating awareness of healthy living, which has become a more important situation in pregnant women with gestational diabetes. There are studies proving that gestational diabetes, which usually occurs in the second trimester of pregnancy, can be controlled by medical nutrition therapy and physical activity at a rate of 75-80%. Identification and prevention of preventable risk factors will reduce the prevalence, as well as creating awareness of healthy life in pregnant women who have been diagnosed with gestational diabetes will also reduce maternal and fetal complications. In this context, the aim of the study is to create awareness of healthy living, to reduce complications and to inform about the postpartum period controls of these pregnant women with an increased risk of type 2 diabetes.
Materials and Methods: The research is an observational type descriptive cross-sectional study. It was carried out with the participation of volunteers who applied to Ankara City Hospital Gynecology and Obstetrics Clinic Pregnancy Polyclinic between 15.02.2023-15.04.2023 and were diagnosed with gestational diabetes as a result of Oral Glucose Tolerance Test, which was 24 weeks and over. The pre-prepared questionnaire and the Healthy Life Awareness Scale were applied face-to-face to the participants. SPSS 23.0 package program was used in the analysis.
Results: 189 pregnant women diagnosed with gestational diabetes were included in the study. 40.74% (n=77) of the pregnant women had a university education level. Again, 54.5% of the participants were not working. Education and Healthy Life Awareness Scale scores were significantly different (p<0.001). It was observed that the number of births decreased significantly as the education level increased (p<0.001). It was observed that the Healthy Life Awareness Scale scores of those who had planned pregnancy were significantly higher (p<0.001). Primiparous or Multiparous status was also examined. It was seen that the pregnancies of primiparas were significantly more planned (p<0.001) and their Healthy Life Awareness Scale scores were significantly higher than those of multiparas (p<0.001).
Keywords: Pregnancy, Gestational Diabetes, Healthy Life, Awareness.