5-8. sınıf öğrencilerinin ayrılma anksiyetesi, irritabilite ve davranışsal sorunları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between separation anxiety, irritability and behavioral problems of 5th-8th graders
Yazar: ARZU KAYA
Danışman: PROF. DR. CEBRAİL KISA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ölçekler = Scales ; İrritabilite = Irritability

Özet:
Bu araştırmada, 5-8. Sınıf öğrencilerinde ayrılma anksiyetesi, irritabilite ve davranışsal sorunlar arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma kapsamında, 714 ortaokul öğrencisinde, Sosyodemografik Bilgi Formu, Ayrılma Anksiyetesi Ölçeği, DSM 5 İrritabilite Ölçeği ve Güç ve Güçlükler Anketi uygulanmıştır. Araştırmanın hipotezi doğrultusunda, ortaokul öğrencilerinin ayrılma anksiyetesi düzeylerinin irritabilite ve davranış sorunlarıyla ilişkisi incelenmiştir. İstatistiksel analizler için SPSS 23.0 paket yazılımı kullanılmıştır. İlişkisel desende yürütülen araştırmada Bağımsız örneklem t testi, ANOVA, Pearson Korelasyonu ve Hiyerarşik Regresyon Analizi uygulanmıştır. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre, kız öğrencilerin ayrılma anksiyetesi ve davranış sorunları puanları erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Öte yandan, anne-baba çalışma durumu ve anne-baba eğitim düzeyi değişkenleri bakımından öğrencilerin ayrılma anksiyetesi ve davranış sorunları puanlarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Bununla birlikte, kardeş sayısı, doğum sırası, sınıf ve gelir düzeyi değişkenleri bakımından anlamlı farklılıklar saptanmamıştır. 
Korelasyon bulgularına göre, öğrencilerin ayrılma anksiyetesi puanları irritabilite ve davranış sorunları puanlarıyla pozitif yönlü ve anlamlı ilişkili bulunmuştur. Öğrencilerin davranış sorunlarının yordayıcıları incelendiğinde, kız öğrenci olmak, irritabilite ve ayrılma anksiyetesi puanlarının yüksek oluşunun davranışsal sorunlar puanlarının yüksek oluşunu anlamlı düzeyde yordadığı sonucu elde edilmiştir. Öte yandan, irritabilite ve ayrılma anksiyetesi düzeyleri, davranış sorunları üzerinde cinsiyetin yordayıcı etkisinden daha yüksek bulunmuştur. 
Araştırma bulguları, ortaokul öğrencilerinin psikososyal gelişim sürecindeki psikolojik belirtilerinin anlaşılmasında ve buna yönelik müdahaleler geliştirilmesi açısından önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. İleri araştırmalarla güncel bulguların elde edilebileceği ve araştırmanın farklı örneklem gruplarıyla tekrar edilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this research, 5-8. The relationship between separation anxiety, irritability and behavioral problems in class students was examined. Sociodemographic Information Form, Separation Anxiety Scale, DSM-5 Irritability Scale and Strengths and Difficulties Questionnaire were applied to 714 secondary school students. In line with the hypothesis of the study, the relationship between secondary school students' separation anxiety levels with irritability and behavioral problems was examined. SPSS 23.0 software package was used for statistical analysis. Independent sample t test, ANOVA, Pearson Correlation and Hierarchical Regression Analysis were used in this correlational research. 
According to the findings of the study, the scores of separation anxiety and behavioral problems of girls were found to be significantly higher than that of boys. On the other hand, significant differences were found in the separation anxiety and behavioral problems scores of the students in terms of the variables of the parents' employment status and the education level of the parents. However, no significant differences were found in terms of the variables including number of siblings, birth order, grade, and income level. 
According to the correlational findings, the separation anxiety scores of the students were found to be positively and significantly related to their irritability and behavioral problems scores. When the predictors of students' behavioral problems were examined, it was found that being a female student, high irritability and separation anxiety scores significantly predicted higher behavioral problems scores. On the other hand, irritability and separation anxiety levels were found to be higher than the predictive effect of gender on behavioral problems.
The findings of the research are thought to make important contributions to understanding the psychological symptoms of middle school students in the psychosocial development process and to develop interventions for this. It is thought that with advanced research, current findings can be obtained and the study can be repeated with different sample groups.