Sağlık çalışanlarının dijital okuryazarlık düzeyinin bilgi sistemlerine yönelik davranışsal niyet üzerindeki etkisi: Düzce örneği
The effect of healthworkers' digital literacy level on their behavioral intention towards information systems: The case of Düzce
Yazar: HEDİYE SEİS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ŞAHİN
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Dijital teknolojilerde yaşanan hızlı değişim neticesinde bilgi sistemleri, yaşamın her alanında olduğu gibi sağlık alanında da gelişmekte ve yaygın kullanılmaya devam etmektedir. Hızlı gelişim, sağlık çalışanlarının kullanmak durumunda oldukları bilgi sistemlerine farklı uyum süreci gerektirmektedir. Araştırmanın amacı sağlık bilgi sistemlerini kullanan sağlık çalışanlarının dijital okuryazarlık düzeyini belirlemek ve bilgi sistemlerine olan etkisini Birleşik Teknoloji Kabulü ve Kullanımı Teorisi (UTAUT) çerçevesinde değerlendirmektir. Araştırma verileri Düzce ilinde bulunan iki Sağlık Bakanlığı, bir Özel ve bir Üniversite Hastanesi olmak üzere toplam 4 hastanede elde edilmiştir. Araştırma bilgi sistemlerini kullanan gönüllülük esasına uygun olarak yüz yüze ve çevrimiçi olarak anketi tamamlayan 334 sağlık çalışanı ile yürütülmüştür. Veri analizlerinde merkezi eğilim ölçütleri hesaplanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenirlilikleri test edilmiştir. Gruplar arası farklılıklara ilişkin analizlerde t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezleri Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile test edilmiştir. Analizler sonucunda, dijital okuryazarlığının Birleşik Teknolojik Kabul ve Kullanım Teorisi (UTAUT) alanlarına etkisine bakıldığında dijital okuryazarlığın; performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki, teknoloji kullanımına karşı tutum üzerinde pozitif anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ancak dijital okuryazarlığın doğrudan kullanım niyetine olan etkisi olmamakla birlikte, teknoloji kullanımına karşı tutum aracılığı ile etkilenmektedir.  Araştırma modeli kapsamında davranışsal niyeti teknoloji kullanımına karşı tutum pozitif ve anlamlı olarak etkilemiştir. Ancak diğer değişkenlerden olan performans beklentisi, çaba beklentisi ve sosyal etki davranışsal niyet üzerinde herhangi bir anlamlı etkisi olmamıştır (p<0,05).

Abstract:
As a result of the rapid change in digital technologies, information systems continue to develop and be widely used in the field of health, as in all areas of life. Rapid development requires a different adaptation process to the information systems that healthcare workers have to use. The aim of the research is to determine the digital literacy level of healthcare workers using health information systems and to evaluate its impact on information systems within the framework of the Unified Technology Acceptance and Use Theory (UTAUT). The research data was obtained in a total of 4 hospitals in Düzce province, including two Ministry of Health hospitals, one private hospital and one university hospital. The research was conducted with 334 healthcare workers who completed the survey face to face and online on a voluntary basis using information systems. Measures of central tendency were calculated in data analyses. The validity and reliability of the scales used in the research were tested. T test and ANOVA test were used in the analysis of differences between groups. The hypotheses of the research were tested with Structural Equation Model (SEM). As a result of the analysis, when looking at the impact of digital literacy on the Unified Theory of Technological Acceptance and Use (UTAUT) areas, digital literacy; It was determined that it had a positive significant effect on performance expectation, effort expectation, social impact, and attitude towards technology use. However, although digital literacy does not directly affect the intention to use, it is affected through "attitude towards technology use". Within the scope of the research model, "attitude towards technology use" affected behavioral intention positively and significantly. However, other variables such as performance expectation, effort expectation and social influence did not have any significant effect on behavioral intention (p <0.05).