Farklı kurşun dozlarının susam çeşitlerinde (Sesamum indicum L.) bazı büyüme parametreleri ile fizyolojik ve biyokimyasal özellikler üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of different lead doses on some growth parameters and physiological and biochemical properties of sesame varieties (Sesamum indicum L.)
Yazar: NURSEL KARASU
Danışman: PROF. DR. MURAT TUNÇTÜRK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Kurşun = Lead ; Sesamum indicum = Sesamum indicum ; Çeşitlilik = Diversity

Özet:
Yürütülen çalışmada bitki materyalini tohumdan yetiştirilen Cumhuriyet, Orhangazi ve Sarısu susam çeşitleri oluşturmaktadır. Çalışmada susam bitkilerine 4 farklı Kurşun dozu (kontrol, 25, 50, 100 mg.L-1 PbSO4) uygulanmıştır. Deneme, 500 cc'lik plastik bardak saksılarda, Tesadüf Parselleri Deneme Desenine göre faktöriyel düzende 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür.
Çalışmada ağır metal stresinin Cumhuriyet, Orhangazi ve Sarısu susam çeşitlerinin morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'ne ait Fizyoloji Laboratuvarı'nda bitkilerin gövde uzunluğu, kök uzunluğu, gövde yaş ağırlığı, kök yaş ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı, klorofil miktarı, yaprak alanı, lipidperoksidasyon düzeyi (MDA), yaprak dokularında membran dayanıklılık indeksi,yaprak dokularında iyon sızıntısı ve yaprak dokularında bağıl su içeriği belirlenmiştir. Uygulanan kurşun dozlarına bağlı olarak incelenen parametrelerde farlılıklar gözlemlenmiştir. Artan kurşun dozları ortalamalarına bakıldığında MDA ve yaprak dokularında iyon sızıntısı hariç tüm parametrelerde en yüksek değerlerin kontrol grubundan en düşük değerlerin ise 100 mg.L-1PbSO4 uygulamasından elde edildiği görülmüştür. Stres koşullarında artış gösteren MDA ile yaprak dokularında iyon sızıntısında en yüksek değer en yüksek Pb uygulamasından, en düşük değer ise kontrol grubundan elde edilmiştir.

Abstract:
In the study carried out, the plant material consists of Cumhuriyet, Orhangazi and Sarısu sesame varieties grown from seed. In the study, 4 different Lead doses (control, 25, 50, 100 mg.L-1PbSO4) were applied to sesame plants. The experiment was carried out in 500 cc plastic glass pots, in factorial order according to the Random Plots Trial Design with 4 replications.
In the study, the effects of heavy metal stress on the morphological, physiological and biochemical parameters of Cumhuriyet, Orhangazi and Sarısu sesame cultivars were investigated. Stem length, root length, stem fresh weight, root fresh weight, stem dry weight, root dry weight, chlorophyll amount, leaf area, lipid peroxidation level (MDA) of plants in the Physiology Laboratory of Van YüzüncüYıl University, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops. İon leakage in leaf tissues, membrane durability index and relative water content in leaf tissues were determined. Differences were observed in the parameters examined depending on the applied lead doses. When the averages of increasing lead doses were examined, it was seen that the highest values were obtained from the control group and the lowest values were obtained from 100 mg.L-1PbSO4 application in all parameters except ion leakage in MDA and leaf tissues. The highest value in MDA and ion leakage in leaf tissues, which increased under stress conditions, was obtained from the highest Pb application and the lowest value was obtained from the control group.