Heykel sanatında doğanın mekânsal temsili ve manzara heykeli
Landscape sculpture and spatial representation of nature in sculpture art
Yazar: SANEM TUFAN AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURETTİN BEKTAŞ
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı / Heykel Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Fiziksel bir mekân olan doğanın, heykel sanatındaki temsil biçimlerinin konu olarak seçildiği bu çalışmada, manzara olarak tanımladığımız ve manzarayı oluşturan doğanın fiziksel unsurlarının heykelde içerdiği anlam üzerinde durulmuştur.  İnsan-doğa ilişkisi bağlamında, birbirine temas eden olgu ve kavramların ele alınarak açıklandığı çalışmada, özne olan sanatçının doğadaki edinimlerinden damıtılmış duyumsal bir ifadenin varlığına işaret eden heykeller, insan-doğa etkileşiminde oluşa gelmiş yapıtlardır. Bu bağlamda "Sanatta Temsil, Doğa ve İnsan" başlığı altında öncelikle temsil kavramı ve kavramın sanat içindeki rolü incelenmeyi gerektirmiş, daha sonra; tüm düşünsel ve duyumsal oluşların yapılanış bahçesi olan doğa-insan ilişkisinin değişen boyutu ve Antroposen kavramı ele alınmıştır. Aynı ana başlık altında fiziksel bir mekân olan doğanın deneyimlenişi üzerinde durulmuş; bunun fenomenolojik görme ve sanatla ilişkisine değinilmiştir. Bir fenomenolojik olgu olan, doğada-doğayla meydana gelen yüce kavramı ve deneyimi açıklanmış; akabinde, doğanın mekânsal temsili, diğer sanat dallarındaki biçimleriyle örnekler üzerinden incelenmiştir. "Heykel Sanatında Doğanın Mekânsal Temsili ve Yorumu" başlığı altındaysa, çalışmanın genel hattını oluşturan konu çerçevesinde öncelikle heykel sanatı tarihinde doğanın mekânsal ifadesi örneklerle anlatılmış, daha sonra güncel sanat yapıtları örnekleri, ayrılan muhtelif başlıklar altında incelenmiştir. "Doğada An Kesitleri, Poetik olanın Peşinde", "Doğa Temsilinde Manzaraları Algılamak", "Yücenin Deneyimi ve İfadesi" alt başlıkları doğrudan öznel deneyim ve fenomenal görme ile ilişkiliyken; "Antroposen Etkisinde Doğal Mekânın Temsili" bununla beraber doğa-insan ilişkisinin değişen boyutları karşısındaki duyumsayışa odaklanılmıştır. Son olarak "Manzara Heykeli" olarak tanımlanan, çalışma sürecine eşlik eden kişisel önermeler; doğanın hissedilen, duyumsanan, dönüşen bir izlek olarak heykelde temsiline pekiştirici örnekler olarak sunulmuştur.

Abstract:
In this study, where nature, which is a physical space, and the forms of representation in sculpture art were chosen as the subject, the meaning of the physical elements of nature that we define as landscape and that make up the landscape, contained in sculpture, was emphasized. In the study where the facts and concepts that come into contact with each other are discussed and explained in the context of human-nature relationship, the sculptures that point to the existence of a sensory expression distilled from the acquisitions of the artist, who is the subject, in nature are works that were created in human-nature interaction. In this context, under the title of "Representation in Art- Nature and Human", first the concept of representation and the role of the concept in art required to be examined, and then; The changing dimension of the nature-human relationship, which is the structuring garden of all intellectual and sensory formations, and the concept of Anthropocene are discussed. Under the same main heading, the experience of nature, which is a physical space, is emphasized; Its relationship with phenomenological seeing and art is mentioned. The concept and experience of the sublime, which is a phenomenological phenomenon and occurs in and with nature, has been explained; Subsequently, the spatial representation of nature was examined through examples from other branches of art. Under the title of "Spatial Representation and Interpretation of Nature in Sculpture Art", within the framework of the subject that forms the general line of the study, firstly the spatial expression of nature in the history of sculpture art is explained with examples, and then examples of contemporary works of art are examined under various headings. While the subheadings "Sections of Moment in Nature, Pursuit of the Poetic", "Perceiving Landscapes in the Representation of Nature", "Experience and Expression of the Sublime" are directly related to subjective experience and phenomenal vision; "Representation of Natural Space under the Effect of the Anthropocene" also focuses on the perception of the changing dimensions of the nature-human relationship. Finally, the personal propositions accompanying the work process, defined as "Landscape Sculpture"; They are presented as reinforcing examples of the representation of nature in sculpture as a felt, sensed and transforming theme.