Genç yetişkinlerde duygusal yemenin incelenmesi
Examination of emotional eating in young adults
Yazar: MERVE ÖZBENT
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER BALTACI
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal yeme = Emotional eating ; Genç yetişkinler = Young adult ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Strese yatkınlık = Tendency to stress ; Yemek yemek = Eating

Özet:
Bu araştırmanın amacı duygusal yemenin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir.
Alanyazında henüz yeni bir kavram olan duygusal yeme Türkiye'de yeni bir çalışma
alanıdır. Literatürde yeme bozukluğuyla alakalı fazlaca araştırma olup, duygusal yeme ile
alakalı sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Uluslararası alanyazında yeme bozukluğu ve
duygusal yeme ile alakalı çeşitli araştırmalar olsa da Türkiye'de de duygusal yeme
durumuna dikkat çekilmelidir. Türkiye'de duygusal yeme ile sosyal kaygı, stres, anksiyete,
depresyon ve kaygı değişkenlerinin birlikte incelendiği çalışmalara rastlanamamıştır bu
nedenle, bu değişkenlerin duygusal yeme ile incelenmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu
araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre hazırlanan betimsel
bir araştırmadır. Bu araştırmada duygusal yeme bağımlı değişken olup, ölçülen diğer
değişkenler cinsiyet, diyetisyene başvurma durumu, ilişki durumu, BKİ, kendini kabul, kilo
memnuniyeti, eğitim düzeyi, akademik başarı, depresyon, anksiyete, sosyal kaygı bağımsız
değişkenlerdir.
Gönüllü katılımcılar demografik bilgilerini (yaş, cinsiyet, boy, kilo, eğitim durumu,
akademik başarı, romantik ilişki durumu, diyetisyene başvurma durumu, kilo memnuniyeti,
kendini kabul) doldurmuşlardır. Veriler yüz yüze ve Google docs aracılığıyla toplanmıştır.
Araştırmanın çalışma evreni araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 18-29 yaş
aralığında olan 416 genç yetişkin oluşturmuştur. Burada çalışılacak örneklem grubu rastgele
iv
değil bir amaç bağlamındaki kişilerin seçilmesiyle oluşmuştur. Bu araştırma ölçüt örnekleme
yöntemi kullanılmıştır. Ölçütün araştırmacı tarafından belirlendiği yöntem ölçüt araştırma
yöntemi olarak adlandırılır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon
Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi, Bağımsız Örneklem T testi ve One Way Anova,
kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, depresyon toplam puanları ile duygusal yeme
puanları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir.
Anksiyete toplam puanları ile duygusal yeme puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde
anlamlı bir ilişki vardır. Stres toplam puanları ile duygusal yeme puanları arasında pozitif
yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. DASS 21 ölçeği toplam puanı
ve duygusal yeme toplam puanları arasındaki pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki
vardır. Sosyal kaygı toplam puanları ile duygusal yeme puanları arasında pozitif yönde zayıf
düzeyde anlamlı bir ilişki vardır. BKİ ve duygusal yeme değişkenleri arasında pozitif yönde
çok zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki vardır. Duygusal yeme davranışı puanındaki değişimin
%37'sinin modeldeki bağımsız değişkenler olan DASS 21, BKİ ve sosyal kaygı tarafından
açıklandığını göstermektedir. Duygusal yeme puanlarının cinsiyete göre anlamlı bir fark
gösterdiği bulunmuştur. Kadınların duygusal yeme puan ortalamalarının, erkeklere göre
anlamlı düzeyde farklı olduğu görülmüştür. Duygusal yeme puanları ile eğitim durumu
değişkeni arasında anlamlı bir farklılaşma olmadığı görülmüştür. Duygusal yeme puanları
ile akademik başarı, ilişki durumu değişkeni arasında anlamlı bir farklılaşma olmadığını
ortaya koymuştur. Diyetisyene başvurma değişkenine göre duygusal yeme puanları arasında
anlamlı bir farklılık vardır. Daha önce diyetisyene başvurmayanların duygusal yeme puan
ortalamaları daha düşük, başvuranların ise duygusal yeme puanlarının daha yüksek olduğu
görülmektedir. Duygusal yeme ile kilo memnuniyeti değişkeni arasında anlamlı bir fark
olduğu görülmektedir. Kilo durumundan memnun olma ve olmama durumları kendi arasında
anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Duygusal yeme puanları ile kendini kabul değişkeni
arasında anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Kilolu olma ve zayıf olma düzeylerinde
çoklu anlamlı farklılıklar vardır. Duygusal yeme puanları ile beden kitle indeksi arasında
anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. BKİ düzeylerinde çoklu anlamlı farklar vardır.
Duygusal yeme puanları ile depresyon arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.
Depresyon düzeyleri kendi aralarında çoklu anlamlı farklılık oluşturmaktadır. Duygusal
yeme puanları ile anksiyete arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Anksiyete
düzeyleri kendi aralarında çoklu anlamlı farklılık oluşturmaktadır. Duygusal yeme puanları
ile stres arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Stres düzeyleri kendi aralarında çoklu
anlamlı farklılık oluşturmaktadır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine emotional eating in terms of various variables.
Emotional eating, which is a new concept in the literature, is a new field of study in Turkey. There
is a lot of research in the literature on eating disorders, but there is a limited number of studies on
emotional eating. Although there are various studies on eating disorders and emotional eating in the
international literature, attention should be drawn to the emotional eating situation in Turkey. In
Turkey, no studies were found examining emotional eating and social anxiety, stress, anxiety,
depression and anxiety variables together. Therefore, it was decided that these variables should be
examined together with emotional eating. This research is a descriptive research prepared according
to the relational screening model, one of the quantitative research methods. In this study, emotional
eating is the dependent variable, and other variables measured are gender, status of applying to a
dietitian, relationship status, BMI, self-acceptance, weight satisfaction, education level, academic
success, depression, anxiety, and social anxiety are independent variables.
Volunteer participants filled in their demographic information (age, gender, height, weight,
educational status, academic success, romantic relationship status, application to a dietitian, weight
satisfaction, self-acceptance). Data were collected face to face and via Google docs. The study
population of the research consisted of 416 young adults between the ages of 18-29 who agreed to
participate in the research voluntarily. The sample group to be studied here was not formed randomly,
but by selecting people for a purpose. Criterion sampling method was used in this research. The
method in which the criterion is determined by the researcher is called the criterion research method.
Pearson Product Moment Correlation Analysis and Multiple Regression Analysis, Independent
Sample T test and One Way Anova were used to analyze the data. According to the research results,
there is a weakly significant positive relationship between depression total scores and emotional
eating scores. There is a positive, moderately significant relationship between anxiety total scores
and emotional eating scores. There appears to be a positive, moderately significant relationship
vi
between stress total scores and emotional eating scores. There is a positive, moderately significant
relationship between the Dass 21 scale total score and emotional eating total scores. There is a weakly
positive and significant relationship between social anxiety total scores and emotional eating scores.
There is a very weakly significant positive relationship between BMI and emotional eating variables.
It shows that 37% of the change in emotional eating behavior score is explained by the independent
variables in the model: DASS 21, BMI and social anxiety. It was found that emotional eating scores
showed a significant difference according to gender. It was observed that the emotional eating score
averages of women were significantly different from those of men. It was observed that there was no
significant difference between emotional eating scores and the educational status variable. It revealed
that there was no significant difference between emotional eating scores and academic achievement
and relationship status variables. There is a significant difference between emotional eating scores
according to the variable of consulting a dietician. It is seen that the average emotional eating scores
of those who have not consulted a dietitian before are lower, while those who have applied have
higher emotional eating scores. There appears to be a significant difference between emotional eating
and the weight satisfaction variable. Satisfaction and dissatisfaction with weight status differ
significantly among themselves. There appears to be a significant difference between emotional
eating scores and the self-acceptance variable. There are multiple significant differences in
overweight and underweight levels. There appears to be a significant difference between emotional
eating scores and body mass index. There are multiple significant differences in BMI levels. It was
observed that there was a significant difference between emotional eating scores and depression.
Depression levels create multiple significant differences among themselves. It was observed that
there was a significant difference between emotional eating scores and anxiety. Anxiety levels create
multiple significant differences among themselves. It was observed that there was a significant
difference between emotional eating scores and stress. Stress levels create multiple significant
differences among themselves