Koruma bağlamında parametrik nesne koleksiyonu oluşturulması: Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemi Giyotin Pencereleri HBIM Kütüphanesi
Creating a parametric object collection in the context of Conservation: HBIM Library of Late Ottoman and Early Republican Period Guillotine Windows
Yazar: KADİR BERK DEMİRKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİGİN TÖRE
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Teknolojinin gelişmesiyle her disiplin gibi koruma süreçlerinin yürütülmesinde de daha etkin ve yetkin çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi gündemdedir. Günümüzde Mimarlık, Mühendislik ve İnşaat sektörü (MMİ) tarafından yaygın biçimde kullanılan, yeni yapıların uygulama öncesi, sırası ve sonrası süreçlerinin parametrik dijital modellerle desteklendiği, proje ve yapı yönetim süreçlerinin daha verimli hale getirildiği BIM (Building Information Modelling) çalışma metodunun koruma bağlamındaki uyarlaması olan HBIM (Historic Building Information Modelling) halihazırda koruma paydaşlarının ve akademik çevrelerin popüler bir araştırma sahasıdır. BIM'in koruma süreçlerine entegrasyonu, koruma proje üretim ve belgeme süreçlerinin hızlandırılması, uygulamada verimlilik ve tutarlılıkların sağlanması açılarından önemli bir olgudur. Koruma literatüründe HBIM olarak geçen bu olgunun HBIM nesne kütüphaneleri aracılığıyla, koruma bağlamına uygun olarak geliştirilip, yaygınlaştırılması koruma disiplinin geleceğine yön vermesi beklenmektedir. Bu doğrultuda araştırmada BIM, HBIM, nesne kütüphaneleri kavramları hakkında gerekli literatürün yanında, bir HBIM nesne kütüphanesi oluşturma çalışması ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın amacı İstanbul'da Erken Cumhuriyet ve Geç Osmanlı konut dokusunda sıklıkla karşılaşılan bir mimari öğe olan "giyotin pencere" kapsamında HBIM ortamında parametrik nesne kütüphanesinin oluşturulmasını denemek, oluşturulan bu ve benzeri kütüphanelerin koruma ve restorasyon proje süreçlerine getireceği olası katkılar ve yenilikleri tartışmaktır. Yapılan araştırmadan hareketle kütüphaneleri oluşturan HBIM nesnelerine tanımlanmış anlamsal ve geometrik parametrik bilgilerden istifade edilmesiyle koruma ve restorasyon proje süreçlerinin daha sistematik, etkin ve hızlı yürütülmesinin mümkün olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
With the development of technology, it is on the agenda to develop more effective and competent working methods in the execution of conservation processes like every discipline. HBIM (Historic Building Information Modelling), which is an adaptation of the BIM (Building Information Modelling) working method, which is widely used by the Architecture, Engineering and Construction sector (AEC) today, where the pre-, during and post-implementation processes of new buildings are supported by parametric digital models, making project and building management processes more efficient, is currently a popular research area of conservation partners and academic circles. The integration of BIM into conservation processes is an important phenomenon in terms of accelerating conservation project production and documentation processes, ensuring efficiency and consistency in practice. The development and dissemination of this phenomenon, which is referred to as HBIM in the conservation literature, through HBIM object libraries in accordance with the conservation context is expected to shape the future of the conservation discipline. In this regard, in this study, besides the necessary literature on the concepts of BIM, HBIM, object libraries, a HBIM object library creation process has been carried out. The aim of this study is to test the creation of a parametric object library in the HBIM environment within the scope of the "guillotine window", an architectural element frequently encountered in the Early Republican and Late Ottoman housing pattern in Istanbul, and to discuss the possible contributions and innovations that these and similar libraries will bring to the conservation and restoration project processes.