Ekonomik kalkınmada dinsel tutum ve davranışların çift yönlü rolü
Double roles of religious attitudes and behaviors on the economical
Yazar: HASAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. RECEP YAPAREL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu araştırmanın esas amacı dinî tutum ve davranışlarla demografik değişkenler ve ekonomik kalkınma kriterleri arasındaki ilişkileri incelemektir.Bu çalışmanın örneklem grubunu, üç ekonomik bölgede, farklı meslek gruplarında çalışanlar arasından tesadüfî yöntemle seçilmiş 1128 kişi (Bay: 953, Bayan: 171) oluşturmaktadır. Deneklerin yaş ranjı (18-80) olup yaş ortalamaları 38'dir.Veri toplama araçları olarak DEÜ İlâhiyat Fakültesi din psikolojisi ana bilim dalı öğretim elemanları tarafından geliştirilmiş olan dinî hayat ölçeği ve ekonomik kalkınma kriterleri ile kişisel bilgi sorularını içeren bir anket kullanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre dinî tutum ve davranışlarla eğitim, yaş grupları, medeni durum, cinsiyet, meslek grupları ve sosyo-ekonomik durum arasında p< 0.01 düzeyinde bir korelasyon bulunmuştur.Dini tutum ve davranışlarla tasarruf ve tutumluluk, çalışmaya verilen önem, zaman planlaması, eğitim bilim ve teknolojik gelişmelere verilen önem, insanların güvenilir olmaları, müteşebbislik zihniyeti (negatif), sahip olduklarıyla yetinme (negatif), kutsal gün, gece ve mekanlara verilen önem, doğruluk ve dürüstlüğe verilen önemle, ekonomik imkânlarının gelişmesi, tüm yaşam ve çalışma hayatında sevgi unsuruna verilen önemle p< 0.01; ekonomik bölgelere göre ekonomik imkanların gelişmesinde dinin rolü olup olmadığını düşünenler ve Ekonomik bölgelere göre dinî davranışlar arasında p< 0.01 düzeyinde bir korelasyon bulunmuştur. İşe verilen önemle dini tutum ve davranışlar ve ekonomik bölgelere göre sahip olduklarıyla yetinme anlayışı arasında p< 0.05 düzeyinde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur.Dinî tutum ve davranışlarla, beraber iş yapma anlayışı, tüketim harcamaları, tembelliğe yer vermeyen bir kader ve tevekkül anlayışı, modern bir hayatın gerektirdiği düzeyde enerji kullanımı, ekonomik bölgelere göre kutsal gün, gece ve bayramlara verilen önem arasında bir korelasyon bulunmamıştır.Anahtar kelimeler: 1) Dinî tutum ve davranışlar, 2) Ekonomik kalkınma,3) Dinî hayat, 4) Dindarlık.

Abstract:
The main aim of this study is to examine the relationships between religious attitudes, behaviors, demografical variables and economic criterias.The sampling group of study (m=953, f=171 total: 1128) are randomly selected from the pool of persons who work at three economic areas from the different occupations. The age of samples range from 18 to 80 (Mage=38).The instruments used for gathering data were Religious Life Inventory, which was constructed and developed by a group of members of The Faculty of Divinity, and a Questionnaire that includes several economical developmental criteras and personal informations.The results showed that, religious attitudes and behaviors were correlated with education, age groups, marital status, sex, occupational groups and socio-economic status at p<.01 significant level. However religious attitudes and behaviors were correlated with saving and thriftiness, valuing the working, science and technology, planning the time, reliability of people, enterprising mind, resignation, valuing the holy day, night, places, and honesty, development of economical possibility, valuing the love in all life and working life, those who think whether the role of religion in the development of economical possibilities or not respecting to economical areas, and inter-religious behaviors dealing with economical areas at p<.01 and valuing the job, resignation respecting to economical areas at p<.05 significant level.In addition, religious attitudes and behaviors were not correlated to understanding of working together with others, consumptions, understanding of destiny and resignation that dont give place the lazyness, energy consumption level in case of need with the modern life and valuing the holy day, night and ceremonies respecting the economical areas.Key Words: 1) Religious Attitudes and Behaviors, 2) Economic Development,3) Religious Life, 4) Religiosity.