Omuz sıkışma sendromlu hastalarda alt trapez ve serratus anterior kaslarının nöromuskuler elektriksel uyarımı sırasında akromiyohumeral mesafenin ultrasonografik değerlendirilmesi
Evaluati̇on of acromi̇yohumeral di̇stance duri̇ng neuromuscular electri̇cal sti̇mulati̇on of the lower trapezi̇us and serratus anteri̇or muscles i̇n pati̇ents wi̇th shoulder impi̇ngement syndrome
Yazar: ZOZAN SONGUR
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI DERYA SOY BUĞDAYCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Kaslar = Muscles ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Omuz sıkışma sendromu = Shoulder impingement syndrome ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı tek omuzunda omuz sıkışma sendromu (OSS) tanısı olan hastaların, her iki omuzunda serrratus anterior (SA) ve alt trapez (AT) kaslarının nöromuskuler elektriksel stimülasyon (NMES) ile tek tek ve beraber uyarılmasının akromiyohumeral mesafe (AHM) üzerine etkilerini ultrasonografiyle (USG) ortaya koymak, NMES'in OSS'lu ve sağlıklı omuz üzerindeki etkilerini karşılaştırmaktır. 
       Gereç ve yöntemler: Bu çalışma deneysel, tek merkezli klinik bir araştırma olarak planlandı. Çalışmaya bir omuzu OSS tanısı almış diğer omuzu sağlıklı olan 50 hastanın toplam 100 omuzu dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, hastalık süreleri kaydedildi. Tüm hastaların bilateral omuzlarının herhangi bir müdahalede bulunmaksızın bazal AHM'leri ultrasonografik olarak ölçüldü. Daha sonra sonra hem sağlıklı hem OSS'lu omuzda SAve alt trapez kasları önce tek tek sonra kombine halde olmak üzere üç farklı protokolle uyarılırken AHM dinamik USG ile ölçüldü. Her bir ultrasonografik değerlendirme için üç ölçüm alınarak aritmetik ortalamaları kaydedildi. Ölçümler aynı kişi tarafından yapıldı.
        Bulgular: OSS'lu omuzlarda bazal AHM sağlıklı omuzlara kıyasla azalmış saptandı. Hem hasta hem sağlıklı omuzlarda her üç NMES protokolü ile AHM' de artış sağlandı (p=0,000). Sağlıklı omuzlarda üç NMES uygulama yönteminin bazale göre sağladığı AHM artışı kıyaslandığında NMES'un serratus anterior ve alt trapez kaslarına ayrı ayrı uygulanması yöntemleri birbirine üstün değildi (p= 0,276). Ancak her iki kasa kombine halde uygulanması tek başına AT ve SA'a uygulanmasından üstündü (p=0,001, p= 0,000). OSS'lu omuzlarda ise her üç yöntemin birbirine üstünlüğü yoktu (p=0,472, p=0,061, p=0,017). NMES uygulamalarının bazal AHM'de sağladığı yüzdelik artışlar ise her üç protokolde de sağlıklı omuzlarda hasta omuzlara göre fazlaydı. (p=0,001, p=0,010, p=0,08)
       Sonuç: Çalışmamızda OSS hastalarında AHM'nin azaldığı saptandı. SA ve AT kasları tek tek veya kombine halde uyarıldığında hem sağlıklı hem OSS sendromlu hastalarda AHM'de artış saptandı. Sağlıklı omuzlarda SA ve AT kasları kombine halde uyarıldığında tek tek uyarılmalarına kıyasla bazal AHM'de daha büyük oranda bir artış sağladı. OSS'lu hastalarda ise bu kasları tek tek uyarmak ve kombine halde uyarmak metodlarının birbirine üstünlükleri yoktu. Bazal AHM'lerdeki yüzde artışın ise her üç NMES protokolünde de hasta omuzlarda daha büyük olduğu ortaya kondu.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to stimulate the serrratus anterior (SA) and lower trapezius (LT) muscles on both shoulders of patients diagnosed with unilateral shoulder impingement syndrome (SİS) both separately and simultaneously by  neuromuscular electrical stimulation (NMES), and to put forward effect of this on acromiohumeral distance (AHD), to compare the effects on the sick and healthy shoulders, and to reveal the difference between the methods of applying NMES to the muscles separately and simultaneously
       Materials and Methods: This study was planned as an experimental, single-center clinical trial. A total of 100 shoulders of 50 patients whose one shoulder was diagnosed with SİS and the other shoulder was healthy were included in the study. 
Demographic and clinical characteristics of the patients and duration of illness were recorded. Baseline AHD of the bilateral shoulders of all patients were measured ultrasonographically without any intervention. Later, SA and LT of all shoulders were stimulated both separately and simultaneously as three different protocols, while AHM was measured by dynamic ultrasonography (USG). Three measurements were taken for each ultrasonographic evaluation, and their arithmetic averages were recorded. Measurements were made by the same person
        Results: Baseline AHD was found to be decreased in the sick shoulders compared to the healthy shoulders. An increase in AHD was achieved with all three NMES protocols in both sick and healthy shoulders (p=0,000). The methods of applying NMES separately to the serratus anterior and lower trapezius muscles were not superior to each other in the healthy shoulders (p= 0,276). However, the combined application of both cases was superior to the application alone (p=0,001, p= 0,00). All three methods were not superior to each other in the sick shoulders (p=0,472, p=0,061, p=0,017). The percentage increases in baseline AHD provided by NMES applications were higher in sick shoulders than healthy shoulders in all three protocols (p=0,001, p=0,010, p=0,08).
           Conclusion: In our study, it was found that AHD decreased in SİS patients. It was determined that an increase in AHM could be achieved by stimulating the serratus anterior and lower trapezius muscles in both sick and healthy shoulders, and this increase was greater when these muscles were stimulated simultaneously. It was revealed that the percent increase in baseline AHD was greater in the sick shoulders in all three NMES protocols.