Depresif bozukluğu veya anksiyete bozukluğu olan, aktif tedavisi devam eden hastalarda pankreas beta hücre rezervi tespiti ve metabolik belirteçlerle ilişkisinin araştırılması
Determination of pancreas beta cell reserve in patients with depressive or anxiety disorders and with continuing active treatment and investigation of relationship with metabolic markers
Yazar: KAMER KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET GÜRKAN GÜROK
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Antidepresif ajanlar = Antidepressive agents ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Hücreler = Cells ; Pankreas = Pancreas ; Tedavi = Treatment

Özet:
Depresif Bozukluk ve Anksiyete Bozukluğu en sık görülen psikiyatrik hastalıklardandır. Tedavilerinde Antidepresanlar önemli bir yere sahiptir. Çalışmalar, Antidepresanların kullanım sıklığının artması nedeniyle kilo alımı, diyabet, hiperlipidemi gibi çeşitli metabolik yan etkilerin ortaya çıkabileceğini göstermiştir. Bu tez çalışmasının amacı, depresif bozukluğu veya anksiyete bozukluğu olan ve güncel kullanım sıklığı giderek artan antidepresan ilaç kullanan hastalarda pankreas beta hücre rezervinin belirlenmesi ve metabolik belirteçlerle ilişkisinin araştırılırmasıdır. 
 Çalışmaya psikiyatri polikliniğine başvuran ve aktif tedavisi devam eden 60 hasta dahil edildi. 60 kişiden oluşan sağlıklı kontrol grubu, endokrinoloji polikliniğine rutin kontrol amacıyla başvuran ve herhangi bir tıbbi hastalığı olmayan kişilerden oluşturuldu. Verilerin analizinde ki-kare analizi (Pearson Chi-kare), Kolmogorov-Smirnov testi, student t-testi, Mann Whitney-U testi, Spearman Korelasyon testi kulanılmıştır. Verilerin analiz edilirken SPSS 22 program paketi kullanılmıştır. Anlamlılık değeri p≤ 0.05 olarak alınmıştır.
 Vaka grubunun kilo, VKİ, bel çevresi, boyun çevresi, kalça çevresi değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Vaka grubunun HOMA-IR, insülin, C-peptit değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Ancak vaka ve kontrol grupları arasında AKŞ ve HbA1c değerleri açısından anlamlı fark yoktu (p>0,05) Vaka grubunun T. kolesterol ve LDL değerleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksekti. Bununla birlikte HDL, TG, VLDL açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Vaka grubunun kalp hızı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001). Korelasyon analizinde kilo ile VKİ, bel çevresi, bel/boyun, bel/kalça, insülin ve C-peptit arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulundu.
 Sonuç olarak; depresif bozukluğu veya anksiyete bozukluğu olan, aktif tedavisi devam eden hastaların çoğunda metabolik belirteçlerde anlamlı düzeyde artış saptanmıştır. Obezite, insülin direnci, hiperlipidemi, prediyabet ve diyabet açısından yüksek risk faktörlerine sahip vakaların yakından izlenmesinin faydalı olacağına inanıyoruz.
Anahtar Kelimeler: Antidepresanlar, Pankreas beta hücresi, Metabolik belirteçler

Abstract:
Depressive Disorder and Anxiety Disorder are also among the most common psychiatric illnesses. Antidepressants have an important place in the treatment of these disorders that reduce the quality of life. Studies have shown that various side effects may occur due to the increasing frequency of use of antidepressants. The aim of this thesis study is to investigate the determination of pancreatic beta cell reserve and its relation with metabolic markers in patients with depressive disorder or anxiety disorder who are currently using antidepressant drugs, and to highlight early markers before the development of prediabetes, diabetes and MS in this patient population.
 Sixty patients who applied to the psychiatry outpatient clinic and whose active treatment continues were included in the study. The healthy control group, consisting of 60 people, was composed of people who applied to the endocrinology outpatient clinic for routine check-up and had no medical illness. Chi-square analysis (Pearson Chi-square), Kolmogorov-Smirnov test, student t-test, Mann Whitney-U test, Spearman Correlation test were used in data analysis. SPSS 22 package program was used to analyze the data. Significance value was taken as p≤ 0.05.
 The weight, BMI, waist circumference, neck circumference, hip circumference values of the case group were found to be significantly higher than the control group (p <0.05). HOMA-IR, insulin, C-peptide values of the case group were found to be significantly higher than the control group (p <0.05). However, there was no significant difference between the case and control groups in terms of FPG and HbA1c values (p> 0.05). The T. cholesterol and LDL values of the case group were significantly higher than the control group. However, no significant difference was found in terms of HDL, TG, VLDL. Heart rate of the case group was found to be significantly higher than the control group (p <0.001). In the correlation analysis, a positive significant relationship was found between weight and BMI, waist circumference, waist / neck, waist / hip, insulin and C-peptide.
 As a result; Significant increase in metabolic markers was found in most of the patients with depressive disorder or anxiety disorder who were under active treatment. We believe that close monitoring of cases with high risk factors in terms of obesity, insulin resistance, hyperlipidemia, prediabetes and diabetes will be beneficial.
Keywords: Antidepressants, Pancreatic beta cell, Metabolic markers