Kastamonu ili bağcılığı ve burada yetiştirilen bazı üzüm çeşitlerinin ampelografik özellikleri üzerinde bir araştırma
A Research on vine cultivation of Kastamonu country and morphological charecteristics of some grape varieties grown in this province
Yazar: HÜSEYİN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. FERHAT ODABAŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1990
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bağcılık = Viticulture ; Kastamonu = Kastamonu ; Üzüm = Grape

Özet:
6. ÖZET Bu araştırma, 1989 yılında Kastamonu ili Tosya ilce mer kezi ve Çifter Köyündeki bağlarda yapılmıştır. Deneme materya li olarak Tosya'daki üretici bağları ve bu bağlarda yetişti rilen Kahta, Kadı nparmag ı, Terkabuk, Tilkikuyruğu, Kara üzüm, Sam ve Ama t uzüm çeşitleri ele alınmıştır. Araştırmanın birinci kısmında Tosya ilçesinin iklim fak törleri ve buranın bağcılığına olan etkileri ayrıntılı olarak incelenmiştir, ikinci kısmında bağlarda uygulanan teknik ve kültürel çalışmalar belirlenmiştir. Üçüncü kısmında ise ilçede yetiştirilen önemli çeşitlerinden yedisinin ayrıntılı ampelog- rafik özellikleri tespit edilmiştir. Yapıları araştırmanın sonuçları su şekilde Özetlenebilir: 1. Tosya ilçesi, 41-° - 42° kuzey enlemleri arasında bu lunduğu için son derece uygun bir bağcılık bölgesi içinde yer- almak tadı r. 2. Tosya ilçesinde asmaların gelişme ve üzümlerin olgun laşması üzerine sıcaklık, güneşlenme süresi, don, yağış ve nem gibi iklim faktörleri etkili olmaktadır. 3. Yöredeki bağların çoğu etrafı meyve ağaçları ile çev rilmiş, içerisinde çok üzüm çeşidine yer verilmiş kolleksiyon bağı niteliği taşımaktadırlar. 4. Kastamonu iline Filoksera böceği girmediğinden eski bağcılık yapılabilmektedir. 5. Dikim genelde dikdörtgen seklinde olup, sıra üzeri 1.5-2 m, sır a arası 2-2.5 m olacak şekilde aralık bırakılmıştır. 6. Bağlardaki toprak isleme, gübreleme ve hastalıklarla mücadele isleri yeter derecede yapılamamaktadır.- B3 - 7. Bağların sulanması bilinçsiz bir şekilde yapılmakta dır. 8. Omcalar genelde çok alçaktan taçlandırılmış goble sis teminde terbiye edilmiştir. 9. Budama mart sonu ile nisan ayının başlarında yapılmak ta ve çeşit farkı gözetilmeksizin yıllık çubuklar iki göz üze rinden kısa budanmaktadır. 10. Yaz budaması islerinden olan obur sürgünlerin kopa rılması, koltuk alma, uç alma ve yaprak seyreltmeye gereği ka dar önem verilmemektedir. 11. Bağlarda en çok görülen hastalıklar Külleme, Mildiyo, zararlı ise Bag Maymuncuğu olup bunlarla mücadele son yıllar da etkili bir şekilde yapılmaktadır. 12. Bag bozumu üzümlerin olgunlaşma devrelerine göre, ey lül ayının ilk haftasından itibaren başlayıp ekim ayının ilk haftasına kadar devam etmektedir. 13. Tosya ilçesindeki bağlarda tespit edilen yedi üzüm çeşidinin ayrıntılı ampelografik Özellikleri saptanmıştır. Çe şitlerin tanınmasında salkım, tane, çiçek, yaprak ve çekirdek Özelliklerinin büyük önem taşıdığı bulunmuştur. 1 <+. Ampelograf i ler i yapılan 7 üzüm çeşidinden 3'ü siyah, 4`u beyaz renkli olup çiçek yapılarınca bütün çeşitlerin erse lik olduğu tespit edilmiştir. 15. üzüm çeşitlerinin hasatta elde edilen salkımlarının şırasında genel asit, suda eriyebilir SCKM ve SÇKM/asit oran ları tespit edilmiştir. Buna göra, en fazla SÇKM Sam üzüm çe şidinin ( (% 19.2) ve en a.z SÇKM (% 12.6) Arnat üzüm çeşidi nin ihtiva ettikleri, asit içeriği ise en az Kahta üzüm çeşi-- dinde (0.603 g/100 cc) ve en fazla Arnat üzüm çeşidinde (2.49 g/100 cc olduğu tespit edilmiştir. 16. Bölgede yetiştirilen üzüm çeşitleri genelde sofralık olarak, az bir kısmı da sıralık, pekmezlik ve sirkelik olarak değerlendirilmektedir. 17. Ampe 1 ograf i 1 er i yapılan üzüm çeşitlerinin olgunlaşma durumlarına gore Kahta, Kadı nparmagı, Terkabuk ve Tilkikuyruğu üzümlerinin vakitli (orta mevsim), Kara üzüm, Sam ve Arnat ü züm çeşitlerinin son turfanda çeşit olduğu bulunmuştur.

Abstract:
7. SUMMARY A RESEARCH ON VINE CULTIVATION OF KASTAMONU COUNTY AND MORPHOLOGICAL CHARECTERI ST I CS OF SOME GRAPE VARIETIES GROWN IN THIS PROVINCE This study was carried out in the vineyards of Çifter village and Tosya county of Kastamonu province in 19S9. Kahta, Kadı np ar magi, Terkabuk, Tilkikuyruğu, Kara üzüm, Sam and Arnat grape varieties and the vineyards located in this region were experimented as experimental materials. The climatic factors and their effects to the vine culti vation of Tosya county were studied in detail firstly. Then technical and cultural practices applied in the vineyards and the ampel ograph i c identification of seven grape varieties were deter mi ned. The results of this study can be summarizeo as follows: 1 - Tosya county is in a very suitable vine culture belt due to its situation that is between ^ 1 - ^2° North latitudes. 2 - The climatic factors such as temperature, sunshining period, frost, humidity and rainfall have important effect on growing vines and ripening of grapes in Tosya county. 3 - All vineyards located in this county are surrounded by fruit trees. And they are in the position of collection vineyard because of their high variety number. t* -Phylloxera has not been entered in Kastamonu province. Conventional vıtı-culture method is allready used. 5 - Plantings of the vines are usualy rectangular that is 1.5-2 m i n- the-row-spac ing and 2-2.5 m between-the-rows spa cing. b - The technical and cultural practices such as pruning of the vines, irrigation, fertilizing, cultivating of the land- 86 - and the control of diseases applied in vineyards couldn't done by taking care of their importance. 7 - Irrigation in vineyards is not done, in time and o 1 so, vineyarders do not have enough experience and knowledge about the time of irrigation and the amount of giving water. 8 - Vines are generally pruned in Goble system that the shoots were very near to the ground and the trunk is very shor t. 9 - Pruning time begins from the end of the March and continues to the begining of the April. All grape varieties are pruned in short (over 2 or 3 buds) without taking care of the cultivar difference. 10 - Summer prunings such as succering, crown succering, pinching and the removal of leaves have not been done care fully and throughly in both young and old vineyards. 11 - The most common diseases and pest shown in vineyards are vine downy mildew, povdery mildew and black vine weevil. In recent years, almost all vineyarders are applying chemicals to control them. ]£ ~ In accordance with the maturation period of grapes, vine harvest starts from the first week of September and con tinues to the first week of October. 13 - In this research, vegetative and generative ampelog- raphic characters (shoot apex, leaves, flower type, cluster and berry characteristics, yield) and phenological properties of seven grape varieties grown in Tosya county were inves tigated. It was found that the charec ter i st ics of flower, cluster, berry, leaf and seed are playing important role to- 87 know and identify the varieties. 14 - Three from investigated grape cultivars were black and other four were white. And the flower type of all vari eties was hermaphrodite. 15 - It was found that Sam had the highest TSS content ( V. 19.8) and Arnat had the lowest ( '/. 12.6), Kahta had the lowest (0.603 g/100 cc ) and Arnat had the highest (2.49 g/100 cc) acidity at harvest time. 16 - The grape varieties grown in this county a.re gene rally presented to consumption as table grape but some portion of them Are used in making must, vine and vinegar. 17 - Considering ripening periods, it was found that Kah ta, Kadı nparmagı, Terkabuk and Tilkikuyruğu were mid-season varieties and Kara Ü2üm, Sam and Arnat were late grape varie ties.