1980?2009 yılları arası hükümetlerin eğitim politikaları ve bu politikaların ilköğretim sosyal bilgiler ders kitaplarına yansıması
Educational policies of the governments between 1980?2009 and their reflections on social sciences books elementary schools
Yazar: AYLİN MIZRAK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ÇUKUROVA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Ders programları = Curriculum ; Eğitim = Education ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim sistemi = Education system ; Hükümet politikaları = Government policies ; Hükümetler = Governments ; Kitaplar = Books ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Yapılan bu çalışma ile Cumhuriyet dönemi sonrası 1980?2009 yılları arasında hükümetlerin politikaları ve bu politikalara bağlı olarak sosyal bilgiler ders kitaplarındaki değişiklikler tartışmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada sosyal bilgiler, eğitim ve ele alınan yıllar arası hükümetlerin politikaları ilişkilendirilerek giriş niteliğinde sunulmuştur. Sonraki bölümlerde ilköğretim ders programları, yıllara bağlı olarak okutulan ders kitaplarındaki içerik değişiklikleri açıklanmıştır.Değişiklikler, toplum tarafından ideolojik algılanarak zaman zaman kaygılara yol açmıştır. Özellikle bir toplumun geçmişi, milli ve manevi değerleri, kültürel yapısı açısından sosyal bilgiler dersinin işlenişi ve eğitimde nasıl düzenlemelerle yer aldığı çok büyük önem arz etmektedir.Yeni bir yüzyılda insanlık tarihinde her türlü gelişme eğitimi doğrudan etkilemektedir. 20. yüzyılda yaşanmış dünya savaşları insanlığı derinden etkileyen bir ize ve dünyada kutuplaşmalara neden olmuştur. Savaşlar ve yaşanmış olaylar toplumu geleceğe değiştirerek aktarmaktadır. Bu nedenle çoğu zaman sosyal bilgiler ve tarih dersleri ve ders kitapları, iktidar partilerinin özellikle kalıcı izler bırakma amacıyla nesiler üzerinde etkili olarak kullandıkları araçlar olmuştur.Bu araştırmada da 1980?2009 yılları arasında iktidardaki siyasi partilerin politikalarının ilköğretim kurumlarında okutulan sosyal bilgiler ders kitaplarına yansıması betimlenmeye çalışılacaktır.Alan yazın taraması yapılarak 1980?2009 arası iktidar hükümetlerinin politikaları doğrultusunda alınan kararlar, okutulan sosyal bilgiler ders kitaplarında ilköğretim müfredatı doğrultusunda ders saatleri, eklenen-çıkarılan konuların ders kitaplarına yansıması, hükümetlerin ders kitaplarının nasıl yazılacağına ilişkin kararları, hangi kurum ve kişilerle (yazar, basımevi, vb) işbirliği yapıldığı, ulaşılan kitaplar, belgeler ve kaynaklar doğrultusunda açıklanmıştır. Taramanın genel amacı 1980?2009 yılları arasında hükümetlerin politikalarının sosyal bilgiler ders kitaplarına yansıması konusuna yöneliktir. Bu yıllar arasında iktidar olan hükümetlerin politikaları incelenerek M.E.B tarafından 1980-2009 yılları arası alınan kararların yer aldığı Tebliğler Dergileri taranmış önceki ilkokul şu an ilköğretim kademesi olan okullarda okutulan sosyal bilgiler ders kitaplarına yönelik yönerge, kararnameler, bu alanda yapılan araştırma ve basın yayın haberleri incelenerek, politikaların eğitim açısından getirdiği olumlu ve olumsuz yansımalar tartışılmış ve değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Hükümet Politikaları, Ders Kitapları, Eğitim-Öğretim.

Abstract:
With this study, governments policies and the changes in Sosyal Bilgiler books linked to these policies past Republic period between 1980?2009 have been discussed and evaluated. Sosyal Bilgiler, education and the governments policies in the mentioned period have been related and presented in the work. In following chapters amendments made in primary school curriculum and course books are explained.Amendments, seen as ideological by the society caused concern from time to time. How Sosyal Bilgiler is tought and with what kind of arrangements it takes part in education is especially important in terms of a societies past, national and moral values and cultural structure.In the new century all kinds of developments in human history have direct effect on education. Great wars of 20th century effected humankind deeply and caused polarisation in the world. Wars and occurences transform societies in the course of history. For that reason, social knowladge and history lessons and their books were often used by parties in power as efficient means of leaving permanent traces on generations.Consequently, this study is an attempt to describe the reflection of government parties policies in Sosyal Bilgiler course books used in primary schools between 1980?2009.Subject literature has been scanned and decisions taken following the governments policies, course times in parallel with the curriculum, topics incloded-excluded in books, governments resolutions on how to write course books, with which institutions and individuals are cooperated between 1980?2009 have been explained. The main reason for scanning is focused on how policies reflect in course books. Tebliğler Dergileri publishing the resolutions of M.E. B. between 1980?2009 have been scanned; the policies of the govenments between these dates were studied under the light of directives, resolutions, studies, press news; and Positive and negative outcomes of policies in terms of education are discussed and evaluated.Keywords: Sosyal Bilgiler, Government Policies, Course Books, Education.