Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda dipeptidil peptidaz- 4 inhibitörleri'nin açlık-tokluk kan şekeri, HbA1C, kreatin, ALT, amilaz ve lipaz değerleri üzerine etkileri
The effects of dipeptidyl peptidase-4 inhibitors on fastingthickness blood glucose, HbA1C, creatin, ALT, amylase and lipase values in diagnosed with type 2 diabetes mellitus
Yazar: GAMZE İNAN DEMİROĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARAZ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Amilazlar = Amylases ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Dipeptidil peptidazlar ve tripeptidil peptidazlar = Dipeptidyl-peptidases and tripeptidyl-peptidases ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kan glükozu = Blood glucose ; Kreatin = Creatine ; Lipaz = Lipase ; Sitagliptin = Sitagliptin ; Vildagliptin = Vildagliptin

Özet:
Giriş ve amaç: Diabetes mellitus sistemik etkileri olan kronik bir metabolizma
hastalığıdır. Tip 2 DM tedavisinde kullanılan DPP-4 inhibitörleri HbA1c' yi orta
derecede düşüren oral antidiyabetik ajanlardandır. DPP-4 inhibitörlerinin pankreatit
riskini arttırabileceği bildirilmektedir.
Çalışmamızda ülkemizde klinik kullanımda olan DPP-4 inhibitörlerinin
(sitagliptin, vildagliptin, saxagliptin) etkilerini (açlık-tokluk kan şekeri, HbA1c) ve
güvenliliklerini (serum kreatinin, ALT, amilaz, lipaz) araştırmayı ve birbirleri ile
karşılaştrımayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Gaziantep Üniversitesi Endokrinoloji ve
Metabolizma Hastalıkları polikliniğine başvuran 87 Tip 2 DM hastası alındı. Hastalar
saxagliptin, sitagliptin ve vildagliptin kullanmalarına göre 3 gruba ayrıldı. Dosya
kayıtlarından hastaların tedavi başlangıcındaki ve 3. ayın sonundaki açlık kan şekeri,
tokluk kan şekeri, HbA1c, serum kreatinin, ALT, amilaz ve lipaz sonuçları kaydedildi
ve karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı
fark yoktu. 87 Tip 2 diyabetik hastanın 30'u sitagliptin, 30'u vildagliptin, 27'si
saxsagliptin kullanıyordu.
3. ayın sonunda APG ve HbA1c değerinde 3 grupta da anlamlı düşüş vardı.
Tokluk kan şekerine bakıldığında vildagliptin ve saxsagliptin ile anlamlı düşüş varken
(p<0.05) sitagliptin ile yoktu (p>0.05 ). Gruplarda; serum kreatinin değerinde anlamlı
fark yokken, serum ALT değerinde saxsagliptin grubunda anlamlı artış vardı (p<0.05).
Serum amilaz, lipaz değerlerinde sitagliptin grubunda tedavi başlangıcına göre anlamlı
artış saptandı (p<0.05).
Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda DPP-4 inhibitörü kullanan Tip 2 DM
hastalarında hafif düzeyde amilaz ve lipaz artışı saptandı. Bu artış sitagliptin grubunda
istatistiksel olarak anlamlı düzeydeydi. Pankreatit ve pankreas kanseri açısından risk
altındaki hastalarda DPP-4 inhibitörleri dikkatli kullanılmalıdır. DPP-4 inhibitörleri ve
özellikle sitagliptin kullanan hastalar pankreatit risk faktörleri açısından
değerlendirilmeli ve takip edilmelidir. DPP-4 inhibitörlerinin pankreas üzerine
güvenliliklerinin değerlendirileceği geniş olgu sayılı, prospektif çalışmalar faydalı
olacaktır.

Abstract:
Introduction and Aim: Diabetes mellitus is a chronic metabolic disease with
systemic effects. DPP-4 inhibitors are oral antidiabetic agents that lower HbA1c
moderately. DPP-4 inhibitors have been reported to increase pancreatitis risk.
We aimed to investigate and compare the efficacy(fasting-postprandial blood
glucose, HbA1C) and safety (serum creatinine, alt, amylase, lipase) of DPP-4
inhibitors(sitagliptin, vildagliptin, saxagliptin) which are in clinical use in our country.
Materıal and Method: 87 type 2 DM patients were admitted to Gaziantep
University Endocrinology and Metabolic Diseases Policlinic were enrolled into the
study. The patients were divided into 3 groups according to the use of saxagliptin,
sitagliptin and vildagliptin. Fasting and postprandial blood glucose, HbA1c, serum
creatinine, ALT, amylase and lipase levels were recorded and compared at the
beginning of the treatment and at the end of the 3rd month.
Findings: There were no significant differences between the groups in terms of
age and gender. Of the 87 type 2 diabetic patients, 30 used sitagliptin, 30 used
vildagliptin, and 27 used saxagliptin.
There was a significant decrease in APG and HbA1c values in the 3 groups at
the end of the study. There was a significant decrease with vildagliptin and saxagliptin
(p <0.05) but not with sitagliptin in postprandial glucose levels (p> 0.05). Serum
creatinine levels were not significantly different but serum ALT values were
significantly increased in saxagliptin group (p <0.05). Serum amylase and lipase values
increased with all three DPP-4 inhibitor but there was a significance only with
sitagliptin (p <0.05).
Conclusion: In our study, slight elevation of amylase and lipase was detected in
Type 2 DM patients using DPP-4 inhibitors. This increase was statistically significant in
the sitagliptin group. DPP-4 inhibitors should be used with caution in patients at risk for
pancreatitis and pancreatic cancer. Patients using DPP-4 inhibitors, especially
sitagliptin, should be evaluated and monitored for pancreatitis risk factors. A large
number of prospective studies to evaluate the safety of DPP-4 inhibitors on the pancreas
will be helpful.