İlköğretim 4. sınıf öğrencilerinin karar verme becerilerine ilişkin  
sınıf öğretmenlerinin görüşleri
Teachers opinions about the primary 4th graders decision making skills
Yazar: BİLAL ÖNCÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURÇİN TÜRKCAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toplumun ve bireylerin ihtiyaçlarının çeşitlendiği günümüz koşullarında verilen kararların toplumsal etkisi dikkate alındığında, etkili ve mantıklı karar veren bireylerin yetişmesi önemli bir gerekliliktir. Türkiye?de 2012 yılında değişen sistem gereğince kesintili dörder yıl olmak üzere 12 yıllık zorunlu eğitime geçilmiştir. Öğrencilerin 4. sınıf sonunda karşılarına çıkan, üst öğrenim basamağı konusunda tercih yapabilmeleri, günlük hayatta karşılaştıkları sorunlara çözümler üretebilmeleri ve ortaya çıkan çözümlerden birini tercih edebilmeleri önemlidir. Bir başka deyişle demokratik ve toplumsal yaşamın bir gereği olarak seçimler yapabilmek, yetişmiş bireylerin ödevleri arasında yer almaktadır. Gelişimsel olarak ergenlik sürecinde tam anlamıyla kazanılmış olması gereken karar verme becerisine etki eden faktörlerin belirlenmesi, bu becerinin uygun biçimde geliştirilmesi ve kullanılması açısından önemli görülmektedir.
Bu araştırmanın amacı ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin karar verme becerisine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin ortaya konması biçiminde belirlenmiştir. Araştırma, 2012-2013 öğretim yılında Eskişehir ili Tepebaşı ve Odunpazarı merkez ilçelerine bağlı ilkokullarda görev yapan 171 sınıf öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma betimsel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ve uygulanan anket yardımıyla toplanmıştır. Verilerin analizi yüzde, frekans değerleri hesaplanarak sunulmuştur. Bunun yanında araştırmaya dahil olan öğretmenlerin kişisel ve mesleki niteliklerinin ankete verilen yanıtlara etkisini belirlemek amacıyla ki-kare bağımsızlık testi uygulanmıştır. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre; ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin karar verme becerileri kişisel ve çevresel özelliklere bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bunun yanında öğrencilerin karşılarına çıkan kararın niteliği de kararın şekillenmesi açısından önemli özellikler arasında yer almaktadır. Araştırmada karar verme sürecinde öğrencilerin kullandıkları alt beceriler de incelenmiştir. İnceleme sonucunda akademik başarı, cinsiyet, geçmiş deneyimler ve karar verme stili gibi kişisel özelliklerin; aile, öğretmen ve arkadaş grubu gibi çevresel özelliklerin karar verme becerisine etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Kararın niteliği olarak, önemli ve karmaşık kararlar alırken öğrencilerin zorlandıkları ortaya konmuştur. İlköğretim 4. sınıf öğrencilerinin bilgi toplama konusunda zorlanmadıkları fakat problemin anlaşılması konusunda sorun yaşadıkları süreç becerilerine ilişkin olarak belirlenmiştir. 
Sonuçta öğretmen görüşlerine dayalı olarak, ilköğretim 4. sınıf öğrencilerinin kişisel ve çevresel özellikler ile kararın niteliği ve süreç becerileri gibi özelliklerin etkisiyle kararlarını şekillendirdikleri söylenebilir. Bu sonuçlar çerçevesinde, kararların şekillendirilmesinde ilgisi olan tüm paydaşların bilgilendirilmesi ve öğrencilerin karar alma sürecinde desteklenmesi önerilmiştir.



Anahtar Sözcükler: ilköğretim, sosyal bilgiler, karar verme becerisi

Abstract:
Considering the effect of decisions made in present conditions in which the society and individuals have a variety of needs, it is an important necessity to raise individuals who can make effective and reasonable decisions.  Due the change in the education system in 2012, Turkey has 12-year compulsory education with three interrupted 4-year periods. Therefore, it is important for 4th graders to able to make a preference for the next education period, generate solutions for the problems they encounter in daily life and choose one of these solutions. In other words, making choices as one of the necessities of democratic and social life is one of the duties of educated individuals. In this sense, identifying the factors affecting the decision making skills which are supposed to be acquired during adolescence is considered as significant in terms of developing and using these skills appropriately.
The aim of this study is to identify the opinions of primary school teachers about factors affecting primary 4th graders? decision-making skills. The study was conducted with 171 primary school teachers working at the schools in the Tepebasi and Odunpazari districts of Eskisehir in the 2012-2013 academic year. The descriptive scanning method was used in this study. 
As for the findings primary 4th graders? decision-making skills vary depending on personal and environmental feature. Besides, the characteristics of the decisions students face is among the determiner factors. It was also examined the sub-skills that the students use in their decision-making skills. Considering the findings of the study, it was concluded that personal feature such as academic success, gender, past experiences and decision-making style, and environmental feature such as family, teachers and friends affected the participants? decision-making skills. It was presented that students had difficulties in making important and complicated decisions. Considering the decision-making process skills, it was found that primary 4th graders didn?t have any trouble with gathering information; however, they had difficulty in understanding the problem.
To sum up, depending on the primary school teachers? opinions, it can be concluded that primary 4th graders? decisions can be shaped by the effects of personal and environmental characteristics, and factors such as the characteristics of the decision and the decision-making process skills. 



Key Words: primary school, social studies, decision-making skills