Jean Paul Sartre felsefesinde insan ve eğitim sorunu
Human and education problem in Jean Paul Sartre philosopy
Yazar: NURSEL KURAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CİHAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Eğitim sorunları = Education problems ; Felsefe = Philosophy ; Sartre, Jean Paul = Sartre, Jean Paul ; İnsan = Human ; İnsan felsefesi = Human philosophy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Jean Paul Sartre felsefesinde insan ve eğitim sorununun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda Sartre'ın insan anlayışının özellikleri, insan ve eğitim anlayışı arasındaki ilişki, eğitim ve kültür ilişkisi, aydınlar, ideoloji ve eğitim arasındaki ilişki gibi konuların açıklanması da çalışmanın amaçları arasındadır.
Yöntem: Bu çalışmada nitel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan veriler betimsel araştırma deseni ile açıklanmış, doküman analizi tekniği ile veriler oluşturulmuştur. Bu bağlamda araştırmada Sartre'ın kendi yazdığı eserlerinden ve Sartre üzerine yazılmış ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. Elde edilen verilerden hareketle çıkarım ve yorumlamalarda bulunulmuştur.
Bulgular: Sartre felsefesine göre insan evrende kendi özünü oluşturabilecek olan tek varlıktır. Sadece insanda "varoluş, özden öncedir." Buna dayanarak insanın belirlenmiş bir özü yoktur. İnsan dışındaki varlıklar kendinde varlıktır. İnsan ise kendisi için varlıktır. O, seçimler yapar, özgür ve sorumludur. Sartre, yaşadığı dönemin de etkisiyle eğitim sistemlerine eleştirel bir şekilde yaklaşarak insanın kendi özünü oluşturmasında özgür olduğunu savunur. Sartre, eğitimin kültür aktarıcısı olmasını eleştirir. Yine Sartre, yaşadığı dönemin eğitim sistemlerine, sadece belirli ideolojileri bireye aşılayan bir araç olduğunu söyleyerek karşı çıkar. 
Sonuç:Varoluşçu bir düşünür olan Sartre'a göre insan özünü belirleme sürecinde özgür ve bu süreçte yapacağı seçimlerden sorumlu olan varlıktır. Varoluşçuluğun eğitime yansıması ile öğrenci geleneksel çizgilerden kurtularak, kendi öğrenme ortamını kurabilmelidir. Bu noktada Sartre'ın felsefesinde yer alan özgürlük ve sorumluluk kavramları, eğitimde öğrencinin kendi özünü oluşturmasında etkili olacaktır. Eğitimde insanı merkeze almalı ve öğrenci özgür bir birey olmaya yöneltilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Sartre, insan, eğitim, özgürlük, sorumluluk, varlık, varoluş

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to examine the human and education problem in Jean-Paul Sartre's philosophy. In this context, explaining issues such as the characteristics of the way in which Sartre understands humans, the relationship between human and education, education and culture, and intellectuals, ideology. and education is also among the objectives of the study
Method: Qualitative research model was used in this study. The data obtained from the study were explained with descriptive research design and the data were generated by the document analysis technique. In this sense, Sartre's own works and secondary sources written on Sartre were used in the research. Based on the obtained data, inferences and interpretations were made.
Findings: According to Sartre's philosophy, man is the only being in the universe that can create his essence. Only in human beings, "existence precedes essence." In this respect, man has no predetermined essence. Beings other than men are beings in themselves. Man, however, is being for himself. He makes choices, he is free and responsible. Approaching the systems of education critically with the influence of the period in which he lived, Sartre argues that man is free to create his own essence. Sartre criticizes education as a cultural transmitter. He also opposes the education systems of his time by arguing that it is only a tool that engrains certain ideologies in individuals.
Results: According to Sartre, an existentialist philosopher, man is the being who is free in the process of determining his essence and who is responsible for the choices he will make during this process. With the reflection of existentialism on education, the student should be able to establish his/her own learning environment by avoiding traditional styles. At this point, the concepts of freedom and responsibility in Sartre's philosophy will be effective for the student to form his/her own essence in education. In education, the person should be at the center and the student should be directed to be a free individual.
Keywords: Sartre, human, education, freedom, responsibility, being, existence