Mekanik ince ve kalın bağırsak tıkanıklıklarında mortaliteyi etkileyen faktörler
Factors affecting mortality in mechanical small and large bowel obstructions
Yazar: MEHMET EMRE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MEVLÜT HAZİNEDAROĞLU
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Mortalite = Mortality ; Risk faktörleri = Risk factors ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases ; İntestinal obstrüksiyon = Intestinal obstruction

Özet:
Amaç: Amacımız mekanik bağırsak tıkanıklıklarında (MBT) mortaliteyi etkileyen faktörleri araştırıp, bu hastalığa yaklaşımda yararlı bulgular sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: MBT nedeniyle opere edilen 258 hasta (137 erkek, 121 kadın; ortalama yaş 63,6 ± 15,3, dağılım 21-94) retrospektif olarak incelendi. Yaş, cinsiyet, ek hastalık durumu, geçirilmiş batın cerrahileri, etyoloji ve tıkanıklık seviyesi, yapılan ameliyat gibi birçok parametre kayıtlardan bulunarak not edildi ve bu parametrelerin mortalite üzerine etkilerinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı araştırıldı. 
Bulgular: Çalışmamıza toplam 258 hasta dahil edildi. Bunların 137'si (%53,1) erkek ve 121'i (%46,9) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 63,6 ± 15,3 (21-94) yıl olarak hesaplandı. Hastaların 185'inde ince bağırsak tıkanıklığı, 73 hastada ise kalın bağırsak tıkanıklığı olduğu görüldü. İnce bağırsak tıkanıklığında en sık görülen patolojiler herni (78 hasta- %42,1) ve brid (68 hasta- %36,8) iken; kalın bağırsak tıkanıklığında ise kolorektal tümörler (57 hasta- %78,1) ve sigmoid volvulus (8 hasta- %10,9) idi. Yapılan ameliyatlara bakıldığında hastalara en çok rezeksiyon + anastomoz (72 hasta- %27,9) prosedürünün uygulandığı görüldü.
Ek hastalığı olan 138 hastanın 26'sında, ek hastalığı olmayan 120 hastanın 2'sinde mortalite geliştiği görülmüştür (p: 0,001). Ayrıca mortalite gelişenlerin yaş ortalaması 69 (30-94) yıl iken, mortalite gelişmeyenlerde yaş ortalaması 62,95 (21-94) yıl olarak bulundu.
Laboratuvar parametreleri incelendiğinde lökosit değeri mortalite gelişenlerde ortalama 15,80 (7,58-39,37) /mm3 iken mortalite gelişmeyenlerde 10,89 (1,26-27,93) /mm3 olarak bulundu (p: 0,001). Albümin değeri mortalite gelişenlerde ortalama 31,1 (14,8-47,7) g/dl iken mortalite gelişmeyenlerde 38,7 (23,3-52) g/dl olarak bulundu (p: 0,04). Kreatinin değeri mortalite gelişenlerde ortalama 2,22 (0,64-11,93) mg/dl iken mortalite gelişmeyenlerde 1,03 (0,42-9,92) mg/dl olarak bulundu (p: <0,001).
Toplam 68 hastaya stoma açıldı. Bunların 12'sinde mortalite gerçekleşti. Stoma açılmayan 190 hastanın ise 16'sında mortalite gelişmiştir. (p: 0,036)
Çalışmamızda özellikle sepsis ve renal komplikasyonlar mortalite ile ilişkili görülmüştür. Respiratuvar komplikasyonlar sık izlenmekle birlikte mortalite ile ilişkilendirilememiştir.
Sonuç: İnce ve kalın bağırsak tıkanıklığında hastalar klinik durumları değerlendirilerek gerekli tedavi yaklaşımı belirlenmeli. Ameliyat öncesinde konservatif tedavi kararı alınan hastalara uygun sıvı-elektrolit ve kolloid replasmanları yapılmalı, yaş ve sistemik hastalıklar göz önünde bulundurularak takibi gerçekleştirilmelidir. Ayrıca cerrahın komplike olmuş ileus olgularının tanımasının önemi ve hastanın klinik durumu bozulmadan yapılacak cerrahinin hayat kurtarıcı olabileceği unutulmamalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Kalın bağırsak tıkanıklığı İnce bağırsak tıkanıklığı, risk faktörleri, mortalite

Abstract:
Objectives: Our aim is to investigate the factors affecting mortality in mechanical intestinal obstruction (MBO) and to provide useful findings in the approach to this disease.
Materials and Method: 258 patients (137 males, 121 females; mean age 63.6 ± 15.3 years, range 21 to 94 years) who were operated on for MBO were retrospectively analyzed. Many parameters such as age, gender, additional disease status, previous abdominal surgeries, etiology and obstruction level, and surgery were noted from the records and it was investigated whether the effects of these parameters on mortality were statistically significant.
Results: 258 patients were included in our study. Of these, 137 (53.1%) were male and 121 (46.9%) were female. The mean age of the patients was calculated as 63.6 ± 15.3 (21-94) years. It was observed that 185 of the patients had small bowel obstruction and 73 patients had large bowel obstruction. The most common pathologies in small bowel obstruction were hernia (78 patients- 42.1%) and brid (68 patients - 36.8%); in large bowel obstruction, it was colorectal tumors (57 patients-78.1%) and sigmoid volvulus (8 patients- 10.9%). Considering the surgeries performed, it was seen that the resection + anastomosis procedure was mostly applied to the patients (72 patients- 27.9%). 
Mortality was observed in 26 of 138 patients with comorbidity and in 2 of 120 patients without comorbidity (p: 0.001). In addition, the mean age of those who developed mortality was 69 (30-94) years, while the mean age of those who did not develop mortality was 62.95 (21-94) years. 
When the laboratory parameters were examined, the mean leukocyte value was found to be 15.80 (7.58-39.37) /mm3 in those who developed mortality, while it was 10.89 (1.26-27.93)/mm3 in those who did not develop mortality (p: 0.001). While the mean albumin value was 31.1 (14.8-47.7) g/dl in patients with mortality, it was found as 38.7 (23.3-52) g/dl in patients who did not develop mortality (p: 0.04). The mean creatinine value was 2.22 (0.64-11.93) mg/dl in those who developed mortality, while it was 1.03 (0.42-9.92) mg/dl in those who did not develop mortality (p: <0.001). 
Stoma was created in 68 patients in total. Mortality occurred in 12 of them. Mortality developed in 16 of 190 patients whose stoma did not open. (p: 0.036) 
In our study, especially sepsis and renal complications were associated with mortality. Although respiratory complications are common, they could not be associated with mortality.
Conclusion: In small and large intestine obstruction, the clinical status of the patients should be evaluated and the necessary treatment approach should be determined. Appropriate fluid electrolyte and colloid replacements should be made for patients for whom conservative treatment decision is made before the operation, and follow-up should be carried out considering age and systemic diseases. In addition, it should not be forgotten that the surgeon's recognition of complicated ileus cases is important and that surgery performed before the patient's clinical condition deteriorates can be life-saving
Keywords: Colonic obstruction, small bowel obstruction, risk factors, mortality.