Klinik onkoloji araştırmalarının bilimsel kalitesinin yargılanmasında kullanılacak ölçüt listesinin tasarlanması
Identification of the criteria list providing the evaluation of the clinical oncology researchs scientific quality
Yazar: HİLAL KÖKSALAN
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA ŞENOCAK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics

Özet:
Klinik kararların alımında başvurulan kanıta dayalı tıp kaynaklarının içerisindeRandomize kontrollü araştırmalar, yüksek bilimsel kaliteye sahip olması ve güçlüdeliller içermesi nedeni ile ilk sırada yer almaktadırlar. Bu kadar etkili bir kaynağıngeçerli ve güvenilir sonuçlar çıkarabilmesi için doğru kurgulanması oldukça önemlidir.Randomize kontrollü araştırmalar oldukça büyük emek ve maliyetlerle ortayaçıkarlar. Bu kadar emek ve maliyetin boşa gitmemesi, en kötüsü de yanlış sonuçlaraneden olmaması için uygulama kadar elde edilen her verinin yorumu ve okuyucuyaaktarımının da eksiksiz olması gerekir. Randomize kontrollü araştırma sonuçlarınınokuyucuya doğru ve eksiksiz aktarımı geçerliliğin yargılanması ve kurgunundeğerlendirilmesi açısından da büyük önem taşır.Bizim de çalışma sahamız olan Onkoloji alanında şu ana kadar yüzlerceRandomize kontrollü klinik araştırma sonucu yayınlanmıştır. Bu yayınlar her ne kadaryüzlerle de ifade edilse tüm çalışmalarda sabit olarak vurgulanan Randomize kontrollüaraştırma kalitesinin; tasarım, yürütme, analiz ve rapor edilmesinin geliştirilmesineihtiyaç olduğudur.Biz bu çalışmamızda günümüze kadar genel kabul görmüş ölçek ve skalalardan(Jadad, Delphi, Pedro, Consort vb.)eleyerek ortaya çıkardığımız yöntembilimselmaddeleri uygulanabilirlik ve önem düzeyi bakımından, onkoloji alanında randomizekontrolü klinik araştırma yapan hekimlere uyguladığımız anketlerle vurgulamaya vegeliştirmeye çalıştık.Çalışmamızdan elde edilen sonuçlara göre alt alan uzmanlıklarının bile,(alanların doğası gereği) kendi aralarında ters düşebildikleri (örneğin: RKA-Yayınanketimizin 18.sorusu olan ?çalışma odak noktasının tanımlaması? ile ilgili madde)özellikle en çok kabul gören (yaklaşık 200 kadar uluslararası dergide kullanımı zorunlu)Consort listesindeki bazı maddelerin bile uygulanamaz olduğu veya önem taşımadığıdurumların bulunabildiği tespit edilmiştir.Sonuç olarak onkoloji örneğinden gözlemlendiği üzere farklı tıpsal alançalışmalarının kendilerine özgü yöntembilim ve yayın koşulları bulunduğu bu nedenlegenel bir ölçektense temel bir bölüme eklenecek alana has ölçek sorgulamalarının dahaverimli olabileceği anlaşılmaktadır.

Abstract:
The randomized controlled clinical research which is one of ?the medical sourcesbased on a proof? approved for clinical decisions, has to be planned in an accurate andreliable vision in order to provide the high scientific quality and strong references. Inaddition, the transfer of the randomized controlled clinical research?s results to thereader as right and complete has also a high importance due to the evaluation of itsdesign and validity.Hundreds of randomized controled research data were published in the field ofoncology. Although the number of these researches are very high, it is emphasized byall of them that the randomized controlled clinical investigations have to be improveddue to the quality, design, application, analysis and reporting.We have tried to improve and emphasize the applicability and importance level ofmethodological criteria selected from generally accepted scales (Jadad, Delphi, Pedro,Consort, etc) by applying questionnaries to the physicians dealing with the randomizedcontrolled clinical research in the oncology field.In our study, our findings suggested that, there was discordance due to applicationof some criteria in Consort list which have an obligation to be used in approximately200 journals or the importance of them in some manners among subfield specialties (forexample 18. question in our RKA-publication questionnary.In conclusion, it is suggested that different medical field studies have specificconditions due to the methodology and the publication. Therefore, it is understood thatinstead of general scaling, an interrogation scaling which is specific to a basic field maybe more efficient.