Allojeneik kemik iliği nakli yapılan hematolojik maligniteli hastalarda nakil sonrası erken dönemde siklosporin düzeyleri ile akut graft versus host hastalığı ilişkisinin retrospektif değerlendirilmesi
Evaluation of relationship retrospectively blood cyclosporin levels and acute graft versus host disease in early posttransplant period in patients with hematological malignancies who underwent allogeneic bone marrow transplant
Yazar: NESLİHAN HAZEL SAYDAM
Danışman: PROF. DR. VİLDAN ÖZKOCAMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Greft versus host hastalığı = Graft versus host disease ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kemik iliği = Bone marrow ; Kemik iliği nakli = Bone marrow transplantation ; Kök hücre taransplantasyonu = Stem cell transplantation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Siklosporinler = Cyclosporins

Özet:
Akut graft versus host hastalığı (aGVHH); AHKHT'nin en önemli
ölümcül komplikasyonudur. Siklosporinin (CsA) metotreksat (MTX) ile
kombinasyonu GVHH profilaksisinde standart rejim olarak sıklıkla kullanılan
bir immünsupresif rejimdir. Önceki çalışmalar düşük kan CsA düzeylerinin
aGVHH ie ilişkili olduğunu göstermektedir. Çalışmamız, kan CsA düzeylerinin
ilk 100 gün içindeki 4 ayrı zaman aralığında (0-14 gün, 1. ay, 1-2. ay, 2-3. ay)
aGVHH gelişimini önlemeyi öngörecek kan CsA düzeyini belirlemeyi
amaçlamıştır.
Merkezimizde Haziran 2011 – Mart 2021 tarihleri arasında AHKHT
yapılan 120 akut lösemili hasta (% 64 AML, %36 ALL) retrospektif olarak
değerlendirilmiştir. Hastaların tümünde GVHH profilaksisi CsA+MTX
kombinasyonu şeklinde başlanmıştı. AHKHT uygulanan 120 hastadan
34'ünde (%28) aGVHH gelişmiştir. Ortanca aGVHH gelişme günü 48. gündü.
aGVHH gelişen hastaların 13'ü (%38) ileri evre (grade III-IV) aGVHH'ye
sahipti.
aGVHH gelişimi; 0-14. günde kan CsA seviyesi 100-200 µg/L
aralığında olan hastalarda, diğer zamanlar aralıklarında ise 200-300 µg/L
aralığında olan hastalarda anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Kan CsA
düzeyinin 1-2. ayda ≤274 µg/L olmasının aGVHH gelişimini p=0,002
anlamlılık değerinde %77,3 sensitivite, %63 spesifite ile öngördüğü
belirlenmiştir. aGVHH dereceleri ile kan CsA düzeyleri arasında ilişki
bulunmamıştır (p>0,05).
aGVHH gelişen hastalarda 2-3. ayda artan kan CsA düzeyleriyle
hipomagnezemi arasında (r=0,650 korelasyon katsayısı ve p=0,009) pozitif
korelasyon görülmüştür. CsA'dan başka profilaksi rejimine geçişe en sık
neden olan yan etki %53 oranında akut renal hasardır. Kan CsA düzeyleri ile
CsA toksisiteleri ve toksisite gradeleri arasında bir ilişki bulunmamıştır.
iv
Literatürde aGVHH gelişimini engelleyebilecek fikir birliğine varılmış
kan CsA düzeyi cut-off değeri henüz belirlenmemiştir. Çalışmamız tek
merkez deneyimi olması ve aGVHH gelişimini öngörecek kan CsA değerini
saptayabilmesi yönüyle literatüre katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Acute graft versus host disease (aGVHH) is the prime fatal
complication. Combining cyclosporine (CsA) with methotrexate (MTX) is an
immunosuppressive regimen frequently used as the standard regimen for
graft-versus-host disease (GVHD) prophylaxis. Previous studies have shown
that low blood CsA levels are associated with aGVHD. Our study aimed to
examine the effects of blood CsA levels on the development of aGVHD in
four different time intervals (0-14 days, 1st month, 1-2. months, 2-3. months)
in the first 100 days and determine the target blood CsA level that will predict
the development of aGVHD.
In this study, patients with acute leukemia who underwent AHSCT
(n=120, 64% AML, 36% ALL) between June 2011 and March 2021 were
evaluated retrospectively. In all patients, GVHD prophylaxis was initiated as a
combination of CsA+MTX. AGVHD developed in 34 (28%) patients who
underwent AHSCT. The median day of aGVHD was 48. The findings showed
that thirteen (38%) patients with aGVHD had high-stage (grade III-IV)
aGVHD.
The development of aGVHD was significantly higher in patients with
blood CsA levels in the range of 100-200 µg/L between 0-14 days, and
aGVHD was significantly higher in patients with blood CSA levels in the 200-
300 µg/L range at other time intervals. A blood CsA level of ≤274 µg/L in the
1-2 month period predicted the development of aGVHD with a significance
vi
value of p=0.002 with 77.3% sensitivity and 63% specificity. There was no
significant relationship between aGVHD grades and blood CsA levels
(p>0.05).
In patients who developed aGVHD, a positive correlation was
obtained regarding hypomagnesemia (r=0.650 correlation coefficient and
p=0.009) with increased blood CsA levels over a 2-3 month. Acute renal
injury was the most common side effect leading to the transition from CsA to
another prophylaxis regimen at a rate of 53%. No correlation was found
between blood CsA levels and CsA toxicities and toxicity grades.
The agreed cut-off value of blood CsA level that can prevent the
development of aGVHD in the literature has not been determined yet. Our
study contributes to the literature as it is a single-center experience and can
determine the blood CsA value that will predict the development of aGVHD.