Kritik hastalarda nozokomiyal diyare insidansı ve risk faktörlerinin retrospektif incelenmesi
Evaluation of risk factors and incidence of nosocomial diarrhea in critically ill patients
Yazar: MUSTAFA ÖZGÜR
Danışman: DOÇ. DR. NERMİN KELEBEK GİRGİN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Clostridium difficile = Clostridium difficile ; Diyare = Diarrhea ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Diyare, yoğun bakım ünitesi(YBÜ)'nde tedavi edilen kritik hastalarda yaygın olarak karşılaşılan bir komplikasyondur. Sıvı ve elektrolit kaybına, malnutrisyona neden olur. Aynı zamanda hemşire iş yükünü artırır, hastanın konforunu olumsuz etkiler ve hastanede kalış süresini uzatır. Çalışmamızda YBÜ'de tedavi edilen kritik hastalarda nozokomiyal diyare insidansını ve risk faktörlerini araştırmayı amaçladık.Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Ünitesi(YBÜ)'nde 1 Haziran 2004 ? 30 Mayıs 2009 tarihleri arasında tedavi edilen 786 erişkin hastanın dosyası retrospektif incelendi. Günde üç kez ve daha fazla, gevşek ve sulu dışkılama diyare olarak kabul edildi. Kontrol grubu olarak diyare gelişen hastalarla eş zamanlı YBÜ'de tedavi edilen, demografik verileri, Glasgow Koma Skalası (GKS) ve Akut Fizyolojik ve Kronik Sağlık Değerlendirme (APACHE) II skorları benzer hastalar alındı.Çalışma süresi içinde ünitemizde tedavi edilen 786 hastanın 78 (%9.92)'inde diyare geliştiği saptandı. Yoğun bakım ünitesine yatış ile diyare başlama arasında geçen süre 12.4 ± 21.7 gün, diyare süresi 4.38 ± 2.13 gün idi. Diyare gelişen olgularda, kontrol grubuna (n=80) göre enteral beslenme hızı yüksek olup, yoğunluğu yüksek enteral beslenme ürünleri, proton pompa inhibitörleri, sorbitol ve Mg+2 içeren ilaçlar, klindamisin ve sefalosporinler anlamlı olarak fazla kullanılmıştı (tümü için p<0.05). Ayrıca olguların albümin düzeyleri düşük, hastane yatış süreleri de uzundu (her ikisi için p<0.05).Diyare görülen 11 hastada (%14.1) Clostridium difficile (CD) toksini pozitif tespit edilmişti. Bu olgular daha yaşlı, yoğun bakım yatış süreleri ve diyare süreleri daha uzundu (p ? 0.05).Sonuç olarak YBÜ'de tedavi edilen kritik hastalarda gelişen nozokomiyal diyarenin hastane yatış süresini uzattığını saptadık. Bu nedenle diyare gelişen olgularda risk faktörleri incelenmeli ve gerekirse tedavi edilmelidir. Retrospektif olması çalışmamızı sınırlamasına rağmen, sonuçlarımızın ülkemizle ilgili eksik verilerin tamamlanmasına katkıda bulunacağını düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: nozokomiyal diyare, yoğun bakım, kritik hasta, enteral beslenme, Clostridium difficile enfeksiyonu

Abstract:
Diarrhea is a common complication that is met in critical patients in the intensive care unit. Dehidration, electrolit loss, malnutrition and pressure ulcer risks increases the nursery stuff and effects the patients? comfort negatively and lengthens the period of hospitalization. In our study we aimed to search for the incidence and risk factors of nosocomial diarrhea in patients cured at Intense Care Unit (ICU).We analysed the files of 786 adult patients in Anestesiology and Reanimation Department Intense Care Unit (ICU) between January 2004 and May 2009 retrospectively. Diarrhea was defined as loose or watery stools in a frequency of three times a day or more. Patients with smilar demographic features, GKS and APACHE II scores but without diarrhea were included in the control group.During the study period, diarrhea was obtained in 78 of 786 patients (9.92%) cured in in our unit. The interval between internalisation into ICU and diarrhea onset was 12.4 ± 21.7, the period of diarrhea was 4.38 ± 2.13. In patients with diarrhea enteral feeding speed was higher, high density products were more used, parenteral nutrition support was higher, proton pump inhibitors and drugs containing sorbitol and Mg+2, clindamycin and cephalosporins were more used (p<0.05) comparing with the control group. Beside these patients? albumin levels were lower and hospitalisation period was longer (p<0.05).Clostridium difficile (CD) toxin was obtained positive in 11 patients (14.1%) with diarrhea. These cases were older, their hospitalisation and diarrhea period were longer (p<0.05).As a result, we found that the existence of nosocomial diarrhea in critical patients cured in ICU lengthens the hospitalisation period. Therefore; risk factors should be defined in patients with nosocomial diarrhea and treated in need. We think that in spite of our study was retristicted because of its retrospectiveness the results will contribute to complete the datas about our country.Key words: Nosocomial diarrhea, critical care, critically ill, enteral feeding, Clostridium difficile infection.