Mekanda yön bulma davranışının Zorlu Center Alışveriş Merkezi üzerinden incelenmesi
Research on the behaviour of direction finding in space through the Zorlu Centre Shopping Mall
Yazar: ASLI ATALI
Danışman: PROF. DR. DENİZ ÖNDER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsan hareket eden bir varlıktır ve gün içinde yaptığı farklı aktivitelerde bulunduğu konumu sıkça değiştirir. İster iç mekan ister dış mekan olsun bir yerden başka bir yere ulaşım günlük hayatın en önemli faaliyetidir.
Bireyin zaman içindeki mekansal deneyimleri yer-yön bulmada etkilidir. Kişi fiziksel mekandan aldığı bilgiyi kendi altyapısı ile birleştirerek yönelme eylemini gerçekleştirir. Yön bulma duyusunun insanda doğuştan var olduğu düşünülse de; özellikle alışveriş merkezleri, hastane ve havaalanı gibi karmaşık yapılarda, iç mekanlar insanlara biçim ve algı bakımından farklı deneyimler sunar ve yön bulma daha zor hale gelir. Bu noktada mimari çözüm ve mimari çözüme destek olarak modern yönlendirme elemanları ile kullanıcılar için yön bulma daha kolay hale getirilebilir. 
Yapılan çalışmada; yön bulma davranışının iç mekanda deneyimlenmesini mekan kurgusu, mimari yönlendirme sistemleri ve mekanı deneyimleme sayısı bakımından ele almıştır.
Çalışmada ilk olarak yön bulmanın ilgili kavramları olan algı, zihinsel harita, yön bulma ve oryantasyon kavramları açıklanmıştır. Sonraki başlıklarda bu kavramların insan, mekan, çevre, psikoloji ve hareketle olan ilişkilerine yer veren literatür çalışmalarına değinilmiştir.  
Çalışma alanı olarak Zorlu Center Alışveriş Merkezi belirlenmiştir. Uygulamalı alan çalışması ile deneklerin belirtilen alış-veriş merkezindeki yön bulma davranışları sorgulanmıştır. Zorlu Center Alışveriş Merkezini daha önce deneyimleyen ve deneyimlemeyen toplam 28 kişiye yapılan uygulamada, yaya hareketleri gözlemlenmiş ve benzer özellikler gösteren yaya davranışlarından yola çıkarak bir takım bulgulara ulaşılmıştır. 
Yapılan çalışmada bulgulardan hareketle varılan sonuçlarda; mekan kurgusu, iç mekandaki yönlendirme elemanlarının ve mekana aşina olma durumunun yön bulmadaki etkisi detaylı olarak açıklanmış ve bir sonraki çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The human being is a mobile creature who frequently changes their location with the various activities they do during the day. Wether it be indoors or outdoors, transportation from one place to another is the most significant activity of everyday life.
The spatial experiences of an individual in the course of time is effective in direction finding. The human being combines the information from the material space with their own background and thus performs the act of orientation. Despite direction finding being an inherent ability; especially in complex buildings i.e shopping malls, hospitals and airports, interior spaces provide diversified experiences in terms of form and perception, which makes it more complicating to find directions. At this point, modern instruments for guidance as an architectural solution could simplify the problem of direction finding.
This work addresses the experience of the behaviour of direction finding indoors in terms of space setup, architectural guidance systems and the frequence of experiencing the given space. 
To begin with,notions related to direction finding - such as perception, mental map, direction finding and orientation - have been clarified. The next topics refer to literature researches examining the relationship between these notions and humans, spaces, environment, psychology and motion.
Zorlu Centre Shopping Mall was chosen as the field of study. The subjects' behaviour of direction finding in the mall was questioned by a survey. During the study of 28 subjects who had or had not experienced Zorlu Centre Shopping Mall, the movements of pedestrians have been observed and certain findings have been obtained due to similar behaviours of pedestrians.
In the conclusions I have come to, based on the findings of the study, the impact of space setup, tools of guidance in the interior space and the familiarity to the given space on direction finding has been explained thoroughly and suggestions have been made for subsequent studies.