Akdeniz foku Monachus monachus (Hermann,1779) un Foça bölgesindeki dağılımı
The distribution of the mediterranean monk seal Monachus monachus (Herman 1779) in Foça area
Yazar: AYHAN DEDE
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / Deniz Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1994
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Akdeniz foku = Mediterranean seal ; Monachus monachus = Monachus monachus ; İzmir-Foça = İzmir-Foça

Özet:
Bu araştırmada, Akdeniz Foku Projesinde pilot bölge olan Foça'da Akdeniz Foku {^fonachus monachus, Hermann 1779) için habitat özelliği taşıyan alanlar incelenmiş 7 mağara ve 7 kovuk tesbit edilmiştir. Aynı zamanda araştırma alanında fauna ve floraya ilişkin incelemeler yapılmıştır. Foça pilot bölgesindeki mağaraların bulunduğu kıyı alanlarında 2 fîlum'a ait 2 klasis, 1 ordo, 1 familya ve 2 tür flora elemanı ve 7 fîlum'a ait 8 klasis, 4 ordo, 19 familya ve 29 tür fauna elemanı belirlenmiştir. Mağara içlerinde ise 7 ayrı tür fauna elemanı tesbit edilmiştir. Bölge balıkçıları ile görüşmeler yapılarak, 1991 yılmda 29 kez (max.), 1992 yılında 14 kez ve 1993 yılında 5 kez fok gözlendiği belirlenmiştir. Aynca, bu görüşmelerde Foça'da 3 ayn fok bireyinin bulunduğu ve en çok fok görülen bölgelerin Orak adası ve İncir adası olduğu belûtümiştir. Bununla birlikte bölgede fok bireyi tesbit etmek amacı ile doğrudan gözlemler yapılmış fakat araştırma yapılan tarihlerde fok gözlemlenememiştir. Bu nedenle; Foça-Karaburun ve Foça-Mordoğan arasındaki bölge de incelenerek Karaburun ve Mordoğan bölgesinde 1992 yılında Foça'ya oranla daha çok fok gözlemi belirlenmiştir. Foça bölgesinde değişik tarihlerde çekilmiş 3 Akdeniz foku fotoğrafı tesbit edilmiştir. Balıkçılık gücü üzerinde yapılan incelemelerde bölgedeki balıkçılık yöntemleri, avlanan su ürünleri, avlanma bölgeleri ve kullanılan av araçları tesbbit edilerek, ağlarda görülen hasarlar ve boyutları araştırılmıştır. Bölgenin gırgır, trol ve uzatma ağlan ile yapılan avcılığın etkisi altında olduğu görülmüştür. Araştırma süresince belirlenen hasara uğramış 87 uzatma ağından sadece 20'sinde fok yırtıkları tesbit edilmiştir. Yine, potasiyel fok habitatlannın yakınında Akdeniz fokları için stres nedeni olabilecek balıkçılık faaliyetleri tesbit edilmiştir. Önemli fok habitatlannın, turistik faaliyetler etkisinde olduğu görülerek, türün korunması için fok habitatlannın korunmasına önem verilmesinin gerektiği belirlenmiştir.

Abstract:
Monachus monachus (Hermann, 1779) IN FOÇA AREA. In this research, the areas bearing habitat features for Monachus monachus (Hermann, 1779) were searched in Foça, a pilot region for the project of Mediterranean Monk Seal, 7 caves and 7 shelters were found as a result. At the same time, in this research area fauna and flora have also been examined. In the area around the caves 2 species of flora belongs in 1 Family, 1 Order, 2 Classis, 2 Phylum and also 29 species of fauna belongs in 19 Family, 4 Order, 8 Classis and 7 Phylum have been found. On the other hand, 7 different species of fauna have been observed inside the caves. Some interviews were made with the local fishermen showing that in 1991; (max.) 29 times, in 1992; 14 times and in 1993; 5 times the seals were observed. Besides, according to these interviews, 3 different seals were defined in Foça and the seals were mostly observed in Orak and İncir islands. In Foça region, in order to find seal individuals, direct observations were made, no seal were seen. For that reason the areas between Foça-Karaburun and Foça-Mordoğan were also searched. Compared to Foça, more seal observations were made by the fishermen in Karaburun and Mordoğan in 1992. 3 Seal photos taken in Foça on different dates were found out. The researches made on the Fishing effort of the area, the fishing methods, the aquatic products caught, the fishing areas and the fishing gears were determined. The size of the damages that were occured in the nets are searched. It was determined that the area was influenced by the fishing that was made by using purse sein nets, trawl and gill nets. Out of 87 harmed gill nets examined during the study, only 20 included seal damages. Beside this, in the area near the potential seal habitats, some fishing activities that can cause stress for the seals were observed. Observing that the important seal habitats are under the effect of tourism activities, it's been determined that the protection of the species should be given more importance.