İntihar girişiminde bulunan depresyon tanılı bireylere çevrimiçi uygulanan bilişsel davranışçı terapinin intihar düşüncesi, bilişsel esneklik ve umutsuzluk üzerine etkililiği: randomize kontrollü çalışma
The effectiveness of online cognitive behavioral therapy on suicidal thoughts, cognitive flexibility and despair (in individuals diagnosed with depression) WHO attempted suicide: a randomized controlled study
Yazar: RAHİME ASLAN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ARSLANTAŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı intihar girişiminde bulunan depresyon tanılı bireylere çevrimiçi uygulanan bireysel bilişsel davranışçı terapinin intihar düşüncesi, bilişsel esneklik ve umutsuzluk üzerine etkililiğini incelemektir.
Gereç ve yöntem: Araştırma randomize kontrollü ön test, 1., 3. ve 6. ay izlem desenlidir. Araştırma Haziran 2021-Kasım 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini bir devlet hastanesinin psikiyatri polikliniğine başvuran son altı ay içinde en az bir kez intihar girişiminde bulunmuş standart tedavi alan depresyon tanılı 50 birey oluşturmuştur. Basit randomizasyon yöntemi ile müdahale ve kontrol grubuna 25'er birey atanmış ve müdahale grubundaki bireylere 20 seans bireysel Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi uygulanmıştır. Araştırma verileri öz bildirime dayalı İntihar Olasılığı Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U, tekrarlayan ölçümlerde ANOVA ve Wilcoxon Signed Ranks Test kullanılmıştır.
Bulgular: Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi sonrası 1. ve 3. ay izlem ölçümlerinde İntihar Olasılığı Ölçeği puan ortalamaları müdahale grubu lehine anlamlı düzeyde düşmüştür (p=0,000). Müdahale grubuna uygulanan Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapinin etkisinin 1. ve 3. aylarda korunduğu saptanmıştır (F=26,132; p=0,000). Uygulanan Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi müdahale grubu bireylerinin İntihar Olasılığı Ölçeği puan ortalamaları üzerine anlamlı düzeyde etki etmiştir (F=72,589; p=0,000). Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi sonrası 1., 3. ve 6. ay izlem ölçümlerinde Bilişsel Esneklik Envanteri puan ortalamaları müdahale grubu lehine anlamlı düzeyde yükselmiştir (p=0,000). Müdahale grubuna uygulanan Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapinin Bilişsel Esneklik Envanteri puan ortalamaları üzerine etkisinin 1., 3. ve 6. aylarda korunduğu saptanmıştır (F=31,260; p=0,000). Uygulanan Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi müdahale grubu bireylerinin Bilişsel Esneklik Envanteri puan ortalamaları üzerine anlamlı düzeyde etki etmiştir (F=223,568; p=0,000). Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi sonrası 1., 3. ve 6. ay izlem ölçümlerinde Beck Umutsuzluk Ölçeği puan ortalamaları müdahale grubu lehine anlamlı düzeyde düşmüştür (p=0,000). Müdahale grubuna uygulanan Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapinin Beck Umutsuzluk Ölçeği puan ortalamaları üzerine etkisinin 1., 3. ve 6. aylarda korunduğu saptanmıştır (F=7,199; p=0,000). Uygulanan Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi müdahale grubu bireylerinin Beck Umutsuzluk Ölçeği puan ortalamaları üzerine anlamlı düzeyde etki etmiştir (F=19,688; p=0,000). Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi sonrası müdahale grubu bireylerinin Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği puan ortalamalarının anlamlı düzeyde düştüğü saptanmıştır (p=0,015; p=0,002). Araştırmada 6 aylık izlem boyunca kontrol grubunda 4 birey ve müdahale grubunda 1 birey intihar girişimini tekrarlamıştır.
Sonuç: Bu araştırmada uygulanan Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi'nin bireylerin intihar riskini, intihar girişiminin tekrarlanmasını, umutsuzluğu azalttığı ve bilişsel esnekliği arttırdığı saptanmıştır. Çevrimiçi Bilişsel Davranışçı Terapi'nin bireylerin depresyon ve anksiyete düzeylerini de düşürdüğü saptanmış olup klinik seyirlerinde de iyileşme sağlanmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the effectiveness of individual cognitive behavioral therapy applied online to individuals with depression who attempt suicide on suicidal ideation, cognitive flexibility and hopelessness.
Materials and Methods: The study was randomized controlled pre-test, 1st, 3rd and 6th month follow-up design. The research was carried out between June 2021 and November 2022. The sample of the study consists of 50 individuals with a diagnosis of depression, who applied to the psychiatry outpatient clinic of a state hospital, and who attempted suicide at least once in the last six months and received standard treatment. With the simple randomization method, 25 individuals were assigned to the intervention and control groups, and 20 sessions of individual Online Cognitive Behavioral Therapy were applied to the individuals in the intervention group. Research data were collected with self-reported Suicide Probability Scale, Cognitive Flexibility Inventory, Beck Hopelessness Scale, Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale. Descriptive statistics, t test for independent groups, Mann Whitney U, repeated measures ANOVA and Wilcoxon Signed Ranks Test were used in the analysis of the data.
Results: In the 1st and 3rd month follow-up measurements after Online Cognitive Behavioral Therapy, the Suicide Probability Scale mean scores were significantly lower in favor of the intervention group (p=0.000). The effect of Online Cognitive Behavioral Therapy applied to the intervention group was found to be preserved at 1 and 3 months (F=26.132; p=0.000). The Online Cognitive Behavioral Therapy intervention group had a significant effect on the Suicide Probability Scale mean scores (F=72,589; p=0,000). Mean Cognitive Flexibility Inventory scores increased significantly in favor of the intervention group in the 1st, 3rd and 6th month follow-up measurements after Online Cognitive Behavioral Therapy (p=0.000). It was determined that the effect of Online Cognitive Behavioral Therapy applied to the intervention group on the Cognitive Flexibility Inventory mean scores was preserved at the 1st, 3rd and 6th months (F=31,260; p=0,000). The Online Cognitive Behavioral Therapy intervention group had a significant effect on the Cognitive Flexibility Inventory mean scores (F=223,568; p=0.000). In the 1st, 3rd and 6th month follow-up measurements after Online Cognitive Behavioral Therapy, Beck Hopelessness Scale mean scores decreased significantly in favor of the intervention group (p=0.000). It was determined that the effect of Online Cognitive Behavioral Therapy applied to the intervention group on Beck Hopelessness Scale mean scores was preserved at the 1st, 3rd and 6th months (F=7.199; p=0.000). The Online Cognitive Behavioral Therapy intervention group had a significant effect on the Beck Hopelessness Scale mean scores of the individuals (F=19,688; p=0.000). After Online Cognitive Behavioral Therapy, the Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale mean scores of the individuals in the intervention group decreased significantly (p=0.015; p=0.002). In the study, 4 individuals in the control group and 1 individual in the intervention group repeated the suicide attempt during the 6-month follow-up.
Conclusion: It was determined that Online Cognitive Behavioral Therapy applied in this study decreased the risk of suicide, repeated suicide attempts, hopelessness and increased cognitive flexibility. Online Cognitive Behavioral Therapy has also been found to reduce the depression and anxiety levels of individuals, and their clinical course has also been improved.