Aleksitiminin sosyodemografik özelliklere göre suçluluk ve utanç duygusuyla olan ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of alexitimm with sociodemographic characteristics with the sensation of guilty and shame
Yazar: SEHER EDİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Duygu = Emotion ; Duyguları ifade etme = Emational expression ; Olumlu duygulanım = Positive mood ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Suçluluk = Criminality ; Suçluluk duygusu = Guilt ; Utanma duygusu = Shame ; Ölçekler = Scales

Özet:
Aleksitimi kavramına baktığımızda temelde kişilerin duygularını tanımlayamama ifade edememeyle ilgili yaşadığı belli başlı sorunları işaret etmektedir. Bu çalışmanın amaçlarından biri Aleksitiminin sosyodemografik özelliklere göre suçluluk ve utanç duyguları ile olan ilişkisini incelemektir. Bu çalışmada 18-65 yaş aralığında olan 712 (438 kadın, 274 erkek) kişi ile yapılmıştır. 712 kişiye de Sosyodemografik Bilgi formu, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, Suçluluk ve Utanç Ölçeği ve en son olarak Toronto Aleksitimi ölçeği uygulanmıştır. Uygulanan bu ölçeklerin analiz sonuçları için SPSS-21 programı kullanılarak analizleri yapılmıştır. Aleksitiminin hangi sosyodemografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı, aleksitiminin suçluluk ve utanç üzerinde nasıl bir etkisi olduğu üzerinde korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Suçluluk, utanç, aleksitimi ve pozitif ve negatif duyguların birbiriyle olan ilişkisini bulabilmek için pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Duyguları tanıma zorluğu ve pozitif duygular arasında negatif yönlü bir ilişki, negatif duygu ve utanç arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki sonucuna ulaşılmıştır. Duyguları ifade etme zorluğunda ile Pozitif ve Negatif duygular arasında da negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Negatif duygular ile utanç arasında pozitif yönlü ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Duyguları ifade etme zorluğunda ise pozitif ve negatif duygu ve suçluluk ve utanç arasında negatif yönlü, negatif duygu ve dışavuruk düşünce ve suçluluk utanç arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Çalışmanın neticesinde elde edilen sonuçlar ile ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, Suçluluk ve Utanç, Pozitif ve Negatif Duygu, Duyguları ifade etme zorluğu, Dışavuruk düşünce, Duyguları tanıma zorluğu

Abstract:
When we look at the concept of alexithymia, it basically points to certain problems experienced by people related to not being able to describe their emotions. One of the aims of this study is to examine the relationship between Alexithymia and feelings of guilt and shame according to sociodemographic characteristics. This study was conducted with 712 (438 women, 274 men) people between the ages of 18-65. Sociodemographic Information Form, Positive and Negative Affect Scale, Guilt and Shame Scale and lastly Toronto Alexithymia Scale were applied to 712 people. Analyzes of these applied scales were made using the SPSS-21 program for analysis results. Correlation and regression analyzes were carried out on whether alexithymia differentiated according to sociodemographic characteristics, and what effect alexithymia had on guilt and shame. Pearson correlation analysis was conducted to find the relationship between guilt, shame, alexithymia and positive and negative emotions. A negative relationship was found between difficulty in recognizing emotions and positive emotions, and a positive significant relationship between negative emotion and shame. A negative significant relationship was also found between the difficulty in expressing emotions and Positive and Negative emotions. It is concluded that there is a positive relationship between negative emotions and shame. On the other hand, a positive correlation was found between positive and negative emotions and guilt and shame in difficulty expressing emotions, and a positive correlation between negative emotion and expressive thinking and guilt shame. The results obtained as a result of the study were discussed in the light of the relevant literature.

Keywords: Alexithymia, Guilt and Shame, Positive and Negative Emotion, Difficulty expressing feelings, Expressive thinking, Difficulty recognizing feelings