Femoral interkondiler çentik  ve tibial interkondiler eminens morfometrisinin ön çapraz bağ lezyonlarina etkisinin radyolojik olarak değerlendirilmesi
Radiologic evaluation of the effect of the femoral intercondylar notch and tibial intercondylar eminence morphometry on anterior cruciate ligament lesions
Yazar: NURDAN ÇAY
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM AÇAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anatomi = Anatomy ; Femur = Femur ; Morfometri = Morphometry ; Tibia = Tibia ; Ön çapraz bağ = Anterior cruciate ligament

Özet:
Ön çapraz bağ lezyonları diz ekleminde oluşturabildikleri hasar nedeniyle tanı ve tedavide önemli yer tutmaktadır. Lezyon gelişiminde yaş, travma ve anatomik faktörler gibi birçok etyolojik faktör bulunmaktadır. Bu çalışmada amaç normal bireyler ile ön çapraz bağ lezyonu bulunan bireylerin femoral interkondiler çentik ve tibial interkondiler eminens morfometrisinin patolojik durumun ortaya çıkmasındaki etkisini göstermektir.
Ocak 2010 - Ocak 2014 tarihleri arasında Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniği'nde çekilmiş diz Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) tetkikleri retrospektif olarak tarandı. Tetkikler içerisinden ön çapraz bağa yönelik yapılan çekimler ayrıldı. Ayrılan bu tetkikler içerisinden operasyon-major travma öyküsü olan, dejeneratif değişikliği bulunan tetkikler çalışma dışı bırakıldı. Dejenerasyon, kısmi yırtık veya tam yırtığı içeren ön çapraz bağ patolojilerine göre patolojik grup 3'e ayrıldı. Kontrol grubu normal diz MRG tetkiklerini içeriyordu. Her grup, 3 patolojik ve 1 kontrol grubu, 50 tetkik içeriyordu. Mevcut gruplar içerisinde koronal düzlemde femoral interkondiler çentik genişliği, interkondiler mesafe, çentik genişliği indeksi ölçüldü. Koronal düzlemde ayrıca çentik genişliği ile ön-arka çapraz bağ kalınlıklarının ilişkisi, tibial platolar ile interkondiler  eminensler arası açı, interkondiler eminens tepe açısı, ön-arka çapraz bağ arasındaki açı da ölçüldü. Aksiyel düzlemde interkondiler çentik açısı hesaplandı. Sagittal kesitte tibial slope açısı ölçüldü. Mevcut ölçümler uygun testler ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Yapılan ölçümler sonucunda iki grup arasında femoral interkondiler çentik genişliği, interkondiler çentik indeksi, interkondiler çentik açısı, lateral tibial eğim açısı değerlerinde literatüre benzer şekilde  istatistiksel olarak anlamlı morfometrik farklılıklar bulundu. Ayrıca ön çapraz bağ kalınlığı, lateral tibial plato üst yüzeyine çizilen teğet ile interkondiler eminens'in lateral tüberkülünün kenarına çizilen teğet ile arasında bulunan açı ve  interkondiler eminens'in lateral ve medial interkondiler tüberküllerinin kenarlarına çizilen teğetlerin birbiri ile yaptığı açı da 2 grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi. 
Bu sonuçların ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu yapılacak bireyler için cerrahi yöntem seçimine yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Pathologies of the anterior cruciate ligament have major role in the diagnosis and treatment due to their injury effects on the knee joint. Many etiological factors such as age, trauma and anatomic factors are responsible from the lesion development. In the current study, the aim was to evaluate the effect of the femoral intercondyler notch and tibial intercondylar eminence morphometries on the development of pathological condition in patients with and without anterior cruciate ligament pathology.
Previously performed Magnetic Resonance Imaging (MRI) studies between January 2010 and January 2014 in the Department of Radiology, Ataturk Education and Research Hospital were evaluated retrospectively. Specific studies performed for the evaluation of the anterior cruciate ligament were chosen among all studies. From these selected studies, imagings having operation-major trauma history and degenerative changes were excluded from the study. According to type of anterior cruciate ligament pathology including degeneration, partial rupture or complet rupture, pathologic group was divided into 3. Control group included normal knee MRI studies. Each group, 3 pathologic and 1 control groups, included 50 studies. In study groups, femoral intercondylar notch width, intercondylar distance and notch width index were measured in the coronal plane. In addition, the relationship between notch width and anterior - posterior cruciate ligament thickness, the angle between tibial plateu and intercondylar eminence, intercondylar eminence peak angle, and the angle between anterior and posterior cruciate ligaments were measured in the coronal plane. Intercondylar notch angle was measured in the axial plane. Tibial slope angle was measured in the sagittal plane. Obtained measurements were compared with appropriate statistical methods.
Significant morphometric differences regarding measurements of femoral intercondylar notch width, notch width index, intercondylar notch angle, and lateral tibial slope angle were found between the 2 groups as in the literature. It was also found that the thickness of the anterior cruciate ligament, the angle between lateral tibial plateu and intercondylar eminence and intercondylar eminence peak angle demonstrated significant differences between the 2 groups.
These results may help the operator in chosing the most appropriate surgical method in patients requiring anterior cruciate ligament reconstruction.