Ledünni İlmin Hz.Musa-Hızır(a.s.)kıssası bağlamında kelami açıdan değerlendirilmesi
The evaluation of scret kowledge acording to Hz.Musa and Hızır's sories in the Quran
Yazar: YUSUF KENAN ATILGAN
Danışman: DOÇ.DR. METİN ÖZDEMİR
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
Bilgi problemi, dünden bugüne insanın ilgi duyduğu en temel konulardan biriolmuştur.Bilginin mümkün olup olmadığı, mahiyeti, kaynağı, değeri ve konusu gibimeseleler sürekli gündemde tutulmuş ve üzerinde çeşitli değerlendirmeleryapılmıştır.lim kavramı hem Allah'ın bir sıfatı olarak Allah için ve hem de yaratıklarınilmi için kullanılır.Bu anlamda ilmi iki kısma ayırmak mümkündür; Allah'ın her şeyikuşatan sınırsız ilmi ve birde yaratıkların sınırlı olan ilmi.Peygamberlerin hem beşeri bilgileri, hem de kendi akıl ve tecrübeleriyanında vahiy kaynaklı nebevi bilgileri vardır. nsanların ilimleri ise sonradankazanılan ve doğuştan getirilen bilgiler olmak üzere iki türlüdür.Ledün ilmi Allah katından melek veya peygamber aracılığı olmadan Allah'ındilediği kuluna verdiği ilim olup, sadece o ilme sahip olan kul sorumludur.Duyusal bilgi , insanların duyu organlarıyla algıladıkları şeyler, gaybla ilgilibilgi ise, duyu organlarının algı alanı dışında kalan hususların bilgisidir.YalnızcaAllah'ın bileceği gayblar olacağı gibi , belirli kişiler tarafından duyulup bilindiğihalde , diğer insanlar tarafından bilinip idrak edilemeyen gayblarda olabilir.Kuran'ın muhtevası içinde önemli yer tutan konulardan birisi de geçmişmilletler, peygamberler ve bazı önemli tarihi olayları anlatan kıssalardır.Kurankıssayı genelde indiği çevrede bilinen,tanınan ve yaygın olan ögeler üzerine inşaetmiştir.Kuran kıssalarını sadece tarihi birer vakıa olarak veya sanatlı bir şekildegeçmiş haberlerin tasviri olarak düşünmek abes olur.Kuran kıssaları hakkında hertürlü yanlışlık ve eksiklik Kuran'dan değil, hissi veya kasti bir temele dayanandüşünce ve fikirlerle Kuran'ı anlamak isteyen insanlardadır.Kuran'da Kehf suresi 65-82.ayetlerde geçen kıssayı kendi ifade bütünlüğü vehedeflediği amaç çerçevesinde anlamak gerekir.Allah'ın ezeli sıfatlara sahip olduğu noktasından Kader konusuna baktığımızzaman, sonradan olma her şeyin yaratılmış olduğunu ve bu yaratılıştan önce de bütünbunların Allah tarafından bilinmiş ve takdir edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.Kader bağlamında insanın sorumluluğu değerlendirildiğinde şu sonuç ortayaçıkmaktadır; nsanla Allah arasında karşılıklı özgür ilişkide ?belirlenmemiş kader?vardır.Bunun nasıl olacağı , insanın özgür iradesiyle yapacağı tercihin yönünebağlıdır.Günümüzde hakkında en çok soruların başında kader ve özgürlük konusu yeralmaktadır.Fakat bu sadece günümüzde ortaya çıkmış bir sorun değildir. nsanınözgür olup olmadığı meselesi , her devirde insanoğlunun aklına arız olan enkompleks bir problem olmuştur.Bu konuda bir çok filozof , düşünür, bilim adamıfikir yürütmüş ; bazıları insanın özgür olduğu neticesine ulaşırken , bazıları dainsanın zorunluluk altında olduğu sonucuna varmışlardır.

Abstract:
Knowledge problem is one of the basic subjects that human beings have beeninterested in during the history. Whether the knowledge is possible or not, it?scontent, source, value, theme and such issues are always put on the agenda and therehave always been appraised on them.The concept of ?science? is used both as an adjective for God and to expressthe science of creatures. In this context, it is possible to separate the science into twoparts: one is the God?s endless and comprising knowledge, the other one is thelimited knowledge of the creatures.Prophets have knowledge related to human life; they also have their ownwisdom and experiences together with the special information that is only given toprophets obtained by means of divine inspiration. As for human beings, they havetwo types of knowledge: one comes with the birth and one acquired during theworldly life.?Ledün lmi? is a kind of knowledge that is given to a special person who ischosen by the God and again given by the God himself without the mediation of aprophet or any angel. And only that particular person is responsible for thatknowledge.Emotional information is the result of the senses human beings get by meansof their sensory organs, but the information related to the unknown world- we callthis world as ?gayb?- can not be obtained by sensory organs. This information isbeyond our senses. Some of this information is only known by God. However therealso may be some kind of information that can be felt or known by certain people,but others can not perceive it.Past civilizations, prophets and some historical tales have an important part inthe content of Koran. In fact, Koran generally built those tales on the elements thatare known, recognized and common in the area that it was given. It is absurd to thinkthose tales as just historical cases or artistic descriptions of past events.Every kind of mistakes and deficiencies found in the tales are not arousedfrom the Koran itself. On the contrary, they are aroused from the people who want tounderstand Koran with the thoughts and opinions that are based on sentimental andintentional basis.For instance, a tale that was told in the sura of Kehf and the verse 65-82should be understood with its message conveyed and in the frame of its intention.We accept that God has eternal adjectives so when we deal with the topic?fate? in this respect; it is easy to understand that everything that comes later must becreated by God and before the creation God already knows and appreciateseverything.When we think of people?s responsibility in the frame of fate, we canconclude that there is a ?undetermined fate? in the free relationship between a personand the God. How the fate will be, is depended upon the person?s free will andhis/her preferences. Nowadays, ?fate? and ?freedom? are two concepts that take partamong the most commonly asked questions. However they are not just a problem oftoday, they have always left a question mark in minds. ?Whether human beings arefree or not?, it was the most complex problem for the past, it is still so and probablyit will be so. During the history many philosophers, thinkers and scientists havequestioned this, some of them have concluded that human beings are free; othershave thought that human beings are not free, they are weak under the power of Godso it is a kind of ?compulsory? freedom.