Türkiye'de tarifesiz yolcu taşımacılığı yapan havayolu şirketi kurulması ve örnek bir uygulama
To set up a company that is carrying passenger by charter at Turkey and implementation
Yazar: ESER SERBEST
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞLIGİL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Sistem Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Dünyanın gelişiminin, teknoloji gelişimi ile doğru orantılı olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Geçmiş yüzyıllardan günümüze insanoğlu her dönemde hızlı bir şekilde, bulunduğu konumdan başka bir konuma gitmek için çeşitli yöntemler denemiş ve başarılı olmuştur. Günümüzden yaklaşık yüzyıl öncesinden bu yana havada seyahat etme fikri pratiğe dönüşmüş ve hızla gelişerek günümüz havacılığı şu andaki teknolojik seviyesine ulaşmıştır. 


Günümüz dünyasında, zaman kavramının oldukça önem arz eden bir noktaya geldiği göz önüne alınırsa, hızlı ve güvenilir ulaşım ihtiyacı yüzünden, havayolu taşımacılığının önemi dünden bugüne dahada artmaktadır. 2000' li yıllardan sonra uzun mesafeli, okyanus aşırı yolculukların neredeyse tamamı hava taşımacılığı ile yapılır olmuştur. Ticari ürünlerin taşınması için günümüzde hala ilk sırada deniz ve kara yolu taşımacılığı aktif olarak öne çıkmaktadır. Fakat ilerleyen teknoloji ile maliyetlerin azalacağını göz önünde bulundurursak, kargo taşımacılığının genel ekseriyetinin yakın gelecekte havayolları ile taşınmasının zor olmayacağını söyleyebiliriz.

Türkiye' de son yıllarda havacılık sektöründe, özel ve kamu yatırımlarının giderek arttığını gözlemliyoruz. Yeni yapılan havalimanları ve bunun yanısıra mevcut da bulunan havayolu şirketlerinin her geçen gün uçak sayılarını ve destinasyonlarını arttırmaları sektörün gelişimini gözler önüne seriyor. Fakat bu gelişimin yanında şirketler arasında rekabet gün geçtikçe artarak devam ediyor. Piyasada birbirleri ile rekabet halinde olan ticari işletmeler yeni alanlar oluşturabilmek için çaba sarf ediyorlar. Yeni pazarlar ve yeni yolcular oluşturmak şirketlerin rekabet ortamında yapabileceği en iyi çözüm olarak görünüyor. Son yıllarda turizm sektöründe, deniz turizmi dışında alternatif turistik bölgelerle ilgili arayışlar ve Türkiye'nin coğrafi durumundan kaynaklı, turizm bölgesi haline dönüşmesi havayollarının yeni pazarlar oluşturmakta ki en büyük fırsatı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sebeple çalışmamızda gelişen turizm pazarları göz önünde bulundurulup, turizm odaklı bölgesel tarifesiz yolcu taşımacılığı yapan havayolu işletmesi tasarımı yapılmıştır.

Çalışma içerisinde ilk olarak havacılık ve havayolları kavramları üzerinde durulmuş, genel olarak dünyada ve Türkiye'de havacılık gelişimine değinilmiş ve buradan yola çıkarak günümüz Türkiye'sinin havacılık sektöründe ki mevcut durumuna bakılıp potansiyeli hakkında birtakım bilgilere yer verilmiştir. Son yıllarda havacılık sektöründe sıkça adı duyulan bölgesel havayolları tanımlarına değinilmiş ve Türkiye'ye özgü pratikler esas alınarak uygulama çalışması yapılmıştır.

Çalışmanın bir sonraki bölümünde resmi olarak Türkiye'de kurulacak havayolu işletmesinin hangi kanun, yönetmelik ve talimatlara göre oluşacağına detaylı olarak yer verilmiştir. Türkiye Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı SHY-6A yönetmeliği doğrultusunda yeni kurulacak olan havayolunun hangi aşamalardan geçmesi gerektiği açıkça ortaya konulmuştur.

Uygulama bölümünde, Türkiye'de gelişen havayolu taşımacılığını farklı bir çerçeveden ele alan ve bölgesel taşımacılığı tarifesiz seferler ile icra edecek, az sayıda uçak filosu ile sınırlı destinasyonlarda uçuşlar yapacak bir havayolu şirket modeli üzerinde çalışılmıştır. Kurulacak bu havayolu şirketinin hangi sebeplerden dolayı kurulması gerektiği ve hangi destinasyonlarda, hangi uçak tipleri ile uçuşlar yapması gerektiği araştırma sonuçlarından elde edilen bulgulara göre karar verilmiştir.

Türkiye'de bulunan mevcut havayollarına nispeten, az sayıda uçuşlar yapacak olan işletmelerde yönetim mekanizmasının nasıl işletilmesi, gerekli personel sayıları ve nitelikleri, kullanılacak olan uçakların sigorta, bakım ve yakıt gibi genel maliyetleri, sabit işletme giderleri ve değişken işletme giderleri detaylı olarak incelenip ilk üç yıllık maliyetler bulunmuştur. Tahmini olarak ilk üç yıl boyunca kurulacak olan işletmenin satışlardan elde edeceği gelirler ile gelir gider tabloları hazırlanıp şirket karlılığı hesaplanmıştır.        

Çalışmamızın sonuç ve öneriler bölümünde, incelenen tüm bilgilerin ışığında kurulması planlanan, tarifesiz seferler ile yolcu taşımacılığı yapacak olan işletmenin kar elde etmek anlamında fırsatlar bulundurduğu fakat bunun yanı sıra az da olsa riskler barındırdığı sonucuna ulaşılmıştır.  Bu sebeple doğru bir pazar içerisinde doğru bir yönetim anlayışı ile oluşturulacak bir havayolu işletmesi karlı olabileceği ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
It is an undeniable fact that the development of the world is directly proportional to the development of technology. From the past centuries to the present, human beings have tried a variety of methods in order to go from one location to another in a fast manner. The idea of traveling in the air since about one hundred years ago has become a practice and has rapidly developed and today's aviation has reached its current technology.

Considering the fact that the concept of time has come to a very important point in today's world, the importance of air transport is increasing more than ever since due to the need for fast and reliable transportation. After the 2000s, long-distance, almost all of the ocean-wide journeys have been made by air transport. Today, sea and road transportation is active for the transportation of commercial products. However, considering that the costs will be reduced by advancing technology, we can say that it will not be difficult to carry the general cargo with the airlines in the near future.

In Turkey, we observe an increasing public and private investment in the aviation sector in recent years. New airports, as well as the number of airline companies in the current day to increase the number of aircraft and destinations reveal the development of the sector. But this development as well as the competition between companies is increasing day by day. Commercial enterprises competing with each other in the market are making efforts to create new areas. Creating new markets and new passengers seems to be the best solution that companies can do in a competitive environment. In recent years, the tourism industry in the state of marine origin other than the quest for alternative tourism and tourist areas of Turkey's geographical, tourist regions as the biggest opportunities that are creating new markets for airlines to expand into emerges. For this reason, considering the developing tourism markets in our study, a tourism-oriented regional non-scheduled passenger transportation company has been designed.

Have focused on the first aviation and airlines concepts in the study, in general, it was touched on in the world and the aviation development in Turkey and have been given some information about it here out starting today the current situation through the lens potential of the aviation sector in Turkey. Frequent heard name in the aviation industry in recent years has been referred to the definitions needed regional airlines and Turkey are made on the basis of specific practical study.

In the next part of the study as the official law of the airline company which will be established in Turkey, are given in detail will occur according to the regulations and instructions. Turkey's Directorate General of Civil Aviation in accordance with regulations issued by the SHY-6A pass through the stages of the airline which has been demonstrated clearly to be established it should.

In the application part, considers the issue from a different frame of developing air transport in Turkey and regional transport will perform the nonscheduled voyages, few have been studied for an airline model will make flights in limited destinations with a fleet of aircraft. It was decided according to the findings obtained from the research results that the airline company should be set up for which reasons and which destinations, which aircraft types and flights should be made.

Relative to the existing airlines in Turkey, a company, that has small number of flights, how operation of the management mechanism of enterprises which made flights, required staff numbers and qualifications, insurance of aircraft, general costs, such as maintenance and fuel, fixed operating costs and variable operating costs were found to be three annual costs examined in detail. Estimated income and income statement of the company which was established for the first three years was prepared and company profitability has been calculated.

In the conclusion and recommendations section of our study, it is concluded that the enterprise, which is planned to be established in the light of all the information examined, has the opportunity to make profit by the non-scheduled flights and passenger transportation, but it also has a small amount of risks. For this reason, it can be seen that an airline company which will be formed with the right management approach in a right market can be profitable.