Bitlis il merkezindeki öğretmenlerin gıda güvenliği ve gıda hijyeni bilgi düzeylerinin tutumlarına etkisi
The effect of teachers' attitudes on food safety and food hygiene knowledge levels in bitlis provincial center
Yazar: FIRAT TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA OĞUR
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Tüketici tutumları = Consumer attitudes

Özet:
Yürütülen tez çalışmasında, Bitlis il merkezinde görev yapan öğretmenlerin gıda güvenliği ve gıda hijyeni bilgi düzeylerinin tutumlarına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Bitlis ili Merkez ilçesinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Döneminde görev yapan öğretmenler (n=1220) oluşturmuş ve gönüllü katılım esasına göre nihai örneklem sayısı 450 olarak ortaya çıkmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Çalışmada kategorik ve sürekli değişkenler için tanımlayıcı istatistikler verilmiş, bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki karşılaştırma ve ilişkiler uygun test yöntemleriyle analiz edilmiştir. p<0,05 ve p<0,01 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Katılımcı öğretmenlerin %55,8'inin (n=251) gıda güvenliği ve gıda hijyeni konusunda yeterli bilgiye sahip olduğunu düşündüğü, gıda güvenliği ve gıda hijyeni hakkındaki bilgileri çoğunlukla (%49,3) internetten edindikleri saptanmıştır. Gıda güvenliği ve gıda hijyeni konusunda yeterli bilgiye sahip olan öğretmen oranı ise %28,0 olarak bulunmuştur. Gıda güvenliği ve gıda hijyenine yönelik olumlu tutum gösterme oranının düşük olduğu (%17,3), ancak erkek öğretmenlerde (%20,1) kadın öğretmenlerden (%15,2) daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gıda güvenliği ve gıda hijyeni bilgi düzeyi puanı ortalamaları kadın öğretmenlerde daha yüksek iken erkek öğretmenlerin gıda güvenliği ve gıda hijyenine yönelik tutumun önemseme boyutu, özümseme boyutu ve toplam tutum puanlarının kadın öğretmenlerin ilgili puanlarına göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyet ile gıda güvenliği ve gıda hijyeni bilgi düzeyi puanı, gıda güvenliği ve gıda hijyenine yönelik tutumun önemseme boyutu puanı ve toplam tutum puanı arasındaki farkın anlamlı olduğu (p<0,05) belirlenmiştir. 
Bu bulgular sonucunda; Bitlis il merkezindeki okullarda görev yapan öğretmenlerin gıda güvenliği ve gıda hijyeni konusunda yeterli düzeyde bilgi sahibi olmadığı, gıda güvenliği ve gıda hijyeni ile ilgili olumlu tutum gösterme düzeyinin oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin gıda güvenliği ve gıda hijyeni konularındaki bilgi düzeylerinin arttırılması, bilgilerinin tutuma ve tutum sonucu doğru davranışa dönüştürülebilmesi için nitelikli eğitim programlarının düzenlenmesinin ve sürekli hale getirilmesinin faydalı olacağı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In the thesis study carried out, it was aimed to determine the effect of food safety and food hygiene knowledge levels on the attitudes of teachers working in the city center of Bitlis. The universe of the research consisted of teachers (n=1220) worked in primary, secondary and high schools in the central district of Bitlis province in the Spring Semester of the 2019-2020 Academic Year, and the final sample number was 450 on the basis of voluntary participation.
SPSS 25.0 statistical package program was used to evaluate the data. In the study, descriptive statistics were given for categorical and continuous variables, comparisons and relationships between dependent and independent variables were analyzed with appropriate test methods. p<0.05 and p<0.01 levels were considered statistically significant.
It was determined that 55.8% (n=251) of the participating teachers thought that they had sufficient knowledge about food safety and food hygiene, and that they obtained information about food safety and food hygiene mostly (49.3%) from the internet. The rate of teachers who have sufficient knowledge about food safety and food hygiene was found to be 28.0%. It was determined that the rate of showing positive attitudes towards food safety and food hygiene was low (17.3%), but it was higher in male teachers (20.1%) than female teachers (15.2%). While the mean scores of food safety and food hygiene knowledge level were higher for female teachers, it was seen that the caring dimension, assimilation dimension and total attitude scores of male teachers' towards food safety and food hygiene were higher than the related scores of female teachers. It was determined that the difference between gender and food safety and food hygiene knowledge level score, caring dimension score of attitude towards food safety and food hygiene, and total attitude score was significant (p<0.05).
As a result of these findings; It has been determined that the teachers working in the schools in the city center of Bitlis do not have sufficient knowledge about food safety and food hygiene, and the level of positive attitudes towards food safety and food hygiene is quite low. It has been revealed that it would be beneficial to organize and sustain qualified training programs in order to increase the knowledge level of teachers on food safety and food hygiene, and to transform their knowledge into attitudes and the right behavior as a result of attitude.