İlk ve ortaöğretim okullarında besin alerjileri ve anafilaksi konusunda öğretmenler ve diğer okul çalışanlarının bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Determination of knowledge levels of teachers and other school personnel on food allergies and anaphylaxi̇s in primary and secondary schools
Yazar: BURCU ÇİL
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM AYDOĞMUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anafilaksi = Anaphylaxis ; Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Amaç: Anafilaksi hızla gelişen ve hayatı tehdit eden genel veya sistemik aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Besin alerjileri çocuklarda anafilaksinin en yaygın nedeni olup genellikle toplumsal alanlarda ortaya çıkmaktadır. Önceki araştırmalar her yıl 10.000 çocuktan birinin anafilaksi atağı geçirdiğini ve yaklaşık %82'sinin okul çağındaki çocuklarda görüldüğünü bildirmiştir. Çocuklarda anafilaksi potansiyeli yüksek olan besin alerjileri okullarda kritik bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışma öğretmenler ve diğer okul çalışanlarının besin alerjileri ve anafilaksi hakkındaki farkındalık ve bilgi düzeyleri, acil müdahale gerektiren durumlardaki tutumları, okullarda müdahale için gerekli ekipman ve ilaçların bulunup bulunmadığı ve hayatı tehdit edici alerjileri olan öğrencilerin yönetimi hususunda mevcut durumu belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. 	
Gereç ve Yöntem: Okullar İstanbul ili Küçükçekmece İlçesi'nden rastgele seçilerek toplam 20 adet ilköğretim ve ortaöğretim okulları ile görüşülmüş ve aralarından araştırmaya onam veren 16 okulda toplam 659 okul çalışanına anket formu uygulanmıştır.
Bulgular: Anket formu uygulanan okul çalışanlarının %53'ü devlet, %47'si özel kurumlarda görev yapmaktaydı. %77,5'i okullarında alerjisi olan öğrencilerin bulunduğunu ve bunlar içerisinde ilk sırada alerjik astımı (%49,6) olanlar bulunurken ikinci sırayı besin alerjilerinin (%33,8) aldığını belirtti. Katılımcıların %79,2'si besin alerjilerinin ölümcül seyredebileceğini bilmelerine rağmen yalnızca %40,7'si alerjik reaksiyonların belirti ve bulgularını tam olarak biliyordu. Okul çalışanlarının yalnızca %7,4'ü anafilaksi durumunda ilk verilecek ilacın adrenalin olduğunu bilirken sadece %2,6'sı acil durumda müdahale edebileceğini belirtti. Tüm katılımcıların %96,1'i anafilaksi müdahalesine dair eğitim almadıklarını belirtirken devlet kurumlarının %96,8'inde sağlık çalışanı bulunmuyordu. Katılımcıların %61,8'i okullarında müdahale için gerekli ekipmanın bulunmadığını ve %95,6'sı anafilaksi yönetimi için herhangi bir yazılı eylem planının olmadığını bildirdi.  
Sonuç: Bu çalışma besin alerjileri ve anafilaksi riski altındaki çocukların yönetimi konusunda okul organizasyonlarında kritik boşluklar olduğunu, okul çalışanlarının bu konuda iyi bilgilendirilmediğini ve acil durumlarda müdahale edemeyeceklerini göstermiştir. Bu çalışmadan elde edilen veriler ilgili yetkililere besin alerjileri ve anafilaksi hakkında okul politikalarının mevcut durumunu gözden geçirme ve okul anafilaksi yönergelerini oluşturma girişimi sağlayacaktır. Okullarda alerji ve anafilaksi yönetimi için plan ve politikaların geliştirilmesine, okul çalışanlarının bu reaksiyonları tanıyıp acil durumlarda müdahale edebilecek düzeyde eğitilmelerine acilen ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: adrenalin, anafilaksi, gıda alerjisi, okul.

Abstract:
Objective: Anaphylaxis is a rapidly developing and life-threatening general or systemic hypersensitivity reaction. Food allergies are the most common cause of anaphylaxis in children and usually occur in social areas. Previous studies reported that one in 10,000 children had an anaphylaxis attack each year, and about 82% were seen in school-age children. Food allergies with high anaphylaxis potential in children are a critical public health problem in schools. This study was carried out to determine the current status of teachers and other school staff about their level of awareness and knowledge about food allergies and anaphylaxis, their attitudes in situations that require urgent intervention, the availability of equipment and drugs for intervention in schools, and the management of students with life-threatening allergies.
Methods: Schools were selected randomly from Küçükçekmece District of Istanbul province, and a total of 20 primary and secondary schools were interviewed and a questionnaire was applied to 659 school employees in 16 schools that gave consent to the research.
Results: 53% of the school personnel, whose survey forms were applied, were working in public institutions and 47% in private institutions. 77.5% stated that there are students with allergies in their schools and among them, those with allergic asthma (49.6%) were in the first place, while food allergies (33.8%) took the second place. Although 79.2% of the participants knew that food allergies could be fatal, only 40.7% knew the signs and symptoms of allergic reactions. While only 7.4% of school staff know that the first drug to be given in case of anaphylaxis is adrenaline, only 2.6% stated that they can intervene in an emergency. While 96.1% of all participants stated that they did not receive training on anaphylaxis intervention, 96.8% of state institutions did not have a health worker. 61.8% of the participants stated that there was no equipment required for intervention in their schools and 95.6% stated that there was no written action plan for anaphylaxis management
Conclusion: This study showed that there are critical gaps in school organizations regarding the management of children at risk of food allergies and anaphylaxis, school staff are not well informed about this and cannot intervene in an emergency. The data from this study will provide relevant authorities with an attempt to review the current state of school policies on food allergies and anaphylaxis and to establish school anaphylaxis guidelines. There is an urgent need to develop plans and policies for the management of allergies and anaphylaxis in schools, and to educate school personnel at such a level that they can recognize these reactions and respond in an emergency.
Keywords: adrenaline, anaphylaxis, food allergy, school.