Türkiye'de yetişen Salvia L. (adaçayı) cinsi Sclarea altcinsine ait bazı türlerin moleküler teknikler kullanılarak karakterizasyonu
Characterization of using molecular techniques of some species belonging to Sclarea subgenus of Salvia L. (sage) growing in Turkey
Yazar: SEHER SELİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ ULUKUŞ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Genetik = Genetics
Dizin: Filogeni = Phylogeny ; Genetik = Genetics ; Moleküler sistematik = Molecular systematic ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction

Özet:
Türkiye'de yetişen Salvia L. (adaçayı) cinsi Sclarea altcinsine ait olan 10 adaçayı türü ve Melissa officinalis türünün genetik benzerlik ve farklılıklarını inceleyip akrabalık ilişkilerini belirlemek amacıyla yapılan çalışmada DNA markörü olarak SRAP moleküler markörü kullanılmıştır. Polimorfizm oranı en yüksek olan SRAP kombinasyonlarını belirlemek için 9 adaçayı DNA'sında 22 SRAP primer kombinasyonu ön taramaya tabi tutulmuş bunlardan yüksek oranda polimorfizm gösteren 9 SRAP primer kombinasyonu tüm örneklerde test edilmiştir. Toplam 10 adaçayı ve dış grup olarak seçilen Melissa officinalis örneklerinde 9 SRAP primer kombinasyonu ile 93'ü polimorfik olan 97 bant tespit edilmiştir. Ortalama polimorfizm oranı %94.70 olarak tespit edilmiştir. Ortalama polimorfizm bilgi içerik (PIC) değerinin 0.36 olduğu ve 0.29-0.43 aralığında değiştiği belirlenmiştir. 10 adaçayı ve dış grup olarak seçilen Melissa officinalis genotipinin birbirine olan uzaklıklarının, Dice ve Ochiai benzerlik katsayısı ile UPGMA ve NJ algoritmaları kullanılarak filogenetik karşılaştırmaları yapılmıştır. Buna göre Dice benzerlik katsayısı ile ortalama genetik farklılık değeri %54.34 olarak tespit edilmiştir. Minimum genetik farklılığa %28.57 oranı ile Salvia argentea ve Salvia vermifolia türleri arasında rastlanırken, maksimum farklılığa ise %92.85 oranı ile Melissa officinalis ve Salvia atropatana türleri arasında rastlanılmıştır. Ochiai benzerlik katsayısı ile ortalama genetik farklılık değerinin ise %52.54 olduğu belirlenmiştir. Minimum farklılığa %28.51 oranı ile Salvia argentea ve Salvia vermifolia türleri arasında rastlanırken, maksimum farklılığa ise %91.29 oranı ile Melissa officinalis ve Salvia atropatana türleri arasında rastlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda SRAP markör sisteminin evrimsel analizlerde kullanılabilir olduğu ve güvenilir sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Bu çalışma ile Türkiye'de yetişen Salvia L. (adaçayı) cinsi Sclarea altcinsine ait türlerin SRAP moleküler markörü kullanılarak ilk kez evrimsel olarak incelemesi sağlanmıştır.

Abstract:
In a study conducted to examine the genetic similarities and differences of Melissa officinalis and 10 Salvia species belonging to the Sclarea subgenus of the Salvia L. (Sage) genus grown in Turkey and determine their relationship, the SRAP molecular marker was used as a DNA marker. In order to determine the primer combinations with the highest polymorphism rate, 22 SRAP primer combinations in 9 sage DNA were pre-screened and 9 SRAP primer combinations showing high polymorphism were evaluated for all samples. In the Melissa officinalis samples selected as 10 sage and outgroup, 97 bands, 93 of which were polymorphic, were detected with a combination of 9 SRAP primers. The average polymorphism rate was determined as 94.70%. It was determined that the average polymorphism information criterion (PIC) value was 0.36 and varied between 0.29-0.43. Phylogenetic comparisons were made using UPGMA and NJ algorithms with the Dice and Ochiai similarity coefficient and the proximity of Melissa officinalis genotype selected as 10 sage and outgroup. Accordingly, the ratio similarity coefficient and the average genetic difference value were determined as 54.34%. While the minimum genetic difference was found between Salvia argentea and Salvia vermifolia species with a rate of 28.57%, the maximum difference was found between Melissa officinalis and Salvia atropatana species with a rate of 92.85%. It was determined that the average genetic difference value with the Ochiai coefficient was 52.54%. The Minimum difference was found between Salvia argentea and Salvia vermifolia species with a rate of 28.51%, while the maximum difference was found between Melissa officinalis and Salvia atropatana species with a rate of 91.29%. As a result of the analysis, it was concluded that the SRAP marker system can be used in evolutionary analysis and gives reliable results. In this study grown in Turkey Salvia L.(sage) method Sclarea first evolutionarily examined by the species of the subgenus SRAP molecular marker is provided.