Sosyal bilgiler eğitimi öğrencilerinin afetlerle ilgili tutumları
The attitudes of social studies education students related to disaster
Yazar: VEYSİ KORTAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAZİYE TEMİZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Afet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Eğitimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afet eğitimi = Disaster education ; Afetler = Disasters ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada, sosyal bilgiler eğitimi öğrencilerinin afetler ile ilgili bilişsel, duyuşsal, davranışsal tutumlarının ortaya çıkarılması ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada betimsel araştırma modellerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Eğitimi Lisans Programında öğrenim gören toplam 218 kayıtlı öğrenciden ulaşım sağlanabilen 164 (107 kadın, 57 erkek) kişi çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmada üç veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri analizinde istatistik programından yararlanılmıştır. Analiz işleminde frekans ve yüzde dağılımı, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri bulunmuştur. Çapraz karşılaştırmada Crosstabs yöntemine başvurulmuştur. Öğrencilerin afet tutumlarında cinsiyet, sınıf değişkenlerine ve bazı bireysel özelliklere göre farklılaşma olup olmadığı t testi ve ANOVA analizi ile incelenmiştir.
Katılımcıların %57,9'u daha önce en az bir afet yaşamıştır. Yaşadıkları afetlerde yakınlarını kaybedenlerin oranı %3,7,  maddi kayıp yaşayanların oranı ise %14'tür. Katılımcılardan %41,5'i afet ve ilgili, %47'si ilk yardım ile ilgili eğitim almamıştır. Çalışmada katılımcıların afete yönelik bilişsel ve davranışsal tutumlarının düşük, duyuşsal tutumlarının ise yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bir başka deyişle katılımcıların afetler ile ilgili bilgi düzeyleri ve hazırlık durumları yetersiz; endişe, korku ve kaygı durumları yüksektir. Çalışmada ayrıca afet tutumlarında cinsiyet, afeti yaşama, eğitim alma ve STK faaliyetlerine katılma değişkenlerine göre farklılık tespit edilmiştir. Çalışmada sınıf düzeyine, ailesinden birinin afeti yaşama durumuna ve yaşadıkları afette maddi kayıp yaşama durumuna göre afet tutumlarında ise istatistiksel düzeyde bir farklılık bulunmamıştır.

Abstract:
This study aims to explore the cognitive, affective and behavioral attitudes of social studies education students regarding to disasters and to examine them according to several variables. The study follows survey research design as descriptive research model. The sample of the study includes 164 (107 female, 57 male) students out of totally 218 ones enrolled in Social Studies Teaching Program at Çanakkale Onsekiz Mart University. A survey was used as the data collection tool of the study. Three data collection tools were used in the study. Statistics program was used for the data analysis process. For data analysis, frequency, percentage distribution, mean and standard deviation values were found and presented in crosstabs analysis method. Independent sample t-test and one-way ANOVA test were applied to analyze the statistical differences in disaster attitudes of teacher candidates according to some variables such as gender, grade level and several demographic characteristics of the participants.
The participants of 57,9% have experienced a disaster before at least once. In addition, 3,7% of them had lost their relatives during the disaster(s) while 14% of them had only financial loss. Besides, 41,5% of the participants had not taken any trainings related to disasters and 47% of them had not taken first-aid training. Moreover, cognitive and behavioral attitudes of the participants toward disasters were found low while their affective attitudes were high. Thus, knowledge level and readiness situation of the participants were found as insufficient while their concern, anxiety and fear levels were found as high. Furthermore, the results showed that there were significant differences between the participants' disaster attitudes and the variables such as gender, state of experiencing a disaster, taking trainings, and participation in NGO activities. On the other hand, the study results revealed that there were no significant differences between the participants' disaster attitudes and the variables such as grade level, experiencing a disaster by the participant' relatives, and financial loss situation in the disaster.