Prostat lezyonlarının karakterizasyonunda manyetik rezonans görüntülemede ıntravoxel ıncoherent motion (ıvım) sonuçlarının perfüzyon haritalaması ile karşılaştırılması
Comparison of intravoxel incoherent motion (ivim) results with perfusion mapping in magnetic resonance imaging in the characterization of prostate lesions
Yazar: FURKAN BULUT
Danışman: DOÇ. DR. MERVE GÜLBİZ KARTAL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Perfüzyon görüntüleme = Perfusion imaging ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat hiperplazisi = Prostatic hyperplasia ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyografi = Radiography

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Son yıllarda multiparametrik prostat manyetik rezonans görüntüleme (Mp-MRG) ile klinik olarak anlamlı kanseri tanımada başarı oranını yükseltmek için çalışmalar yapılmaktadır. MRG için kullanılan gadolinyum şelatlarının yan etkileri göz önüne alındığında bu maddelerin kullanımının gerekliliğinin de araştırılması kaçınılmazdır. Ayrıca difüzyon ağırlıklı görüntülemelerde de daha iyi sonuç eldesi hedeflenmektedir. Bu çalışmada IVIM modelinin klinik olarak anlamlı prostat kanserinin saptanmasında perfüzyon görüntüleme parametrelerinden Ktrans  ile karşılaştırılmasını amaçladık.

YÖNTEM: Çalışmamızda Ocak 2016 – Mart 2018 tarihleri arasında anabilim dalımızda PSA yüksekliği nedeniyle yapılan dinamik kontrastlı serileri içeren Mp-MRG tetkiki olan hastalar ardışık olarak sistemden bulundu. Bu hastaların histopatolojik sonuçları mevcut olanları çalışmaya dahil edildi. Biyopsi sonucu kanser olduğu konfirme edilen olgularda patoloji sonucunda saptanan lezyon düzeyi, benign olgularda ise şüpheli olan bölgelerden sırasıyla artan b değerlerinde sinyal intensite ölçümleri yapıldı. Kontralateral benign periferik zon ve internal obturator kas referans olarak alındı. Bu değerlerle IVIM modeline göre hesaplamalar yapıldı. Elde olunan IVIM parametrelerinin Ktrans değerleriyle korelasyonu değerlendirildi. Ayrıca prostat kanseri saptanan olgular Gleason skorlarına göre gruplandı ve değerlendirilen parametrelerle Gleason skorları arasında korelasyon araştırıldı.

BULGULAR: Klinik olarak anlamlı kanser tanısı olan olgularda lezyon düzeyinden yapılan ölçümlerde perfüzyon fraksiyonu ve saf difüzyon katsayısındaki düşüş ile Ktrans değerlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Klinik olarak anlamlı kanser ile anlamlı olmayan kanseri ayırt etmede Dt ve Ktrans değerleri anlamlı sonuçlar vermiştir. Ayrıca Dt ölçümleri ile Gleason skoru 3+3=6 olan olgular da klinik olarak anlamlı kanseri olan olgulardan ayırt edilebilmiştir. Ancak Gleason skoru 7 ve üzeri olan olgularda Dt ile korelasyon bulunamamıştır.

SONUÇ:  IVIM parametreleri olan perfüzyon fraksiyonu ve difüzyon katsayısı kanserli dokudan sağlıklı periferik zonu ayırt etmede başarılıdır. Ancak bu parametreler ile Gleason skoru arasında korelasyon bulunamamıştır. Fp klinik olarak anlamlı kanser ile klinik anlamı olmayan kanser ayrımı yapamamaktadır. Kontrast madde kullanılarak elde olunan  Ktrans parametresi bu yönden perfüzyon fraksiyonuna üstündür. IVIM DAG ve dinamik kontrastlı MRG ile ölçülen perfüzyon parametreleri arasındaki ilişki hala belirsiz olmakla birlikte, her iki teknikle ilişkili perfüzyon parametrelerinin altında yatan mekanizmaların açıklığa kavuşturulması için daha ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
OBJECTIVE: In recent years, studies have been done to improve the success rate in diagnosing clinically significant cancers with multiparametric prostate magnetic resonance imaging (Mp-MRG). Because of the side effects of gadolinium chelates used for MRI, it is inevitable to investigate the necessity of using them. In addition, it is aimed to get better results in diffusion weighted images. In this study, we aimed to compare the IVIM model with Ktrans parameters in the detection of clinically significant prostate cancer.

MATERIAL AND METHOD: In our study, the patient who had Mp-MRG scan between January 2016 and March 2018 were consecutively found. Those with histopathologic results were included in the study. In biopsy-proven cancer cases, signal intensity measurements were made at lesion level determined as a pathologic result in ascertained cases and at increasing b values respectively in suspected lesions in benign cases. Contralateral benign prostate tissue and contralateral internal obturator muscle were accepted as reference. These values were calculated according to the IVIM model. Correlation of the obtained IVIM parameters with Ktrans values was evaluated. Patients who were diagnosed with prostate cancer were also grouped according to Gleason scores and the correlation between the parameters assessed and Gleason scores was investigated.

RESULTS: In clinically significant cancer, the decrease in perfusion fraction and in pure diffusion coefficient and the increase in Ktrans values were found to be statistically significant in the lesion-level measurements. Dt and Ktrans values are statistically significant in distinguishing clinically significant and non-significant cancer. In addition, Dt measurements can distinguish Gleason score 3+3=6 from clinically significant cancers. However, no correlation was found with Dt in Gleason score 7 and above.

CONCLUSIONS: Perfusion fraction and diffusion coefficient are successful in distinguishing healthy peripheral zone from cancerous tissue. However, no correlation was found between these parameters and Gleason score. Fp can not distinguish between clinically significant and non- significant cancer. In tis respect, Ktrans parameter obtained by using contrast agent overcomes perfusion fraction. Although the relationship between perfusion parameters measured by IVIM DWI and dynamic contrast-enhanced MRI is still unclear, further work is needed to clarify the underlying mechanisms of perfusion parameters associated with both techniques.