Yeraltı maden ocaklarında yersel lazer tarayıcı kullanımı ve İHA ile yersel lazer tarayıcının entegrasyonunun araştırılması
Investigation of local laser scanner use and integration of UAV and local laser scanner in underground mines
Yazar: HACI SAİT ARSLAN
Danışman: PROF. DR. LEVENT TAŞÇI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Coğrafi Bilgi Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Jeodezik ölçüler = Geodetic measurements ; Lazer tarayıcısı = Laser scanner ; Maden ocakları = Mine ; İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Madenciliğin birçok aşamasında Maden Haritacılığına ve arazi ölçmelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Arama, etüt, proje, hazırlık, üretim, üretim sonrası aşamalar, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'ne (MAPEG) her yıl sunulan İmalat, Havalandırma ve Termin haritaları başlıcalarıdır. Yeraltı maden işletmeleri çalışma koşullarının zorluğu ve çalışma ortamında meydana gelebilecek tehlikelerin fazla olması nedeniyle çok tehlikeli işyerleri sınıfındadır. Bu nedenle galeri içerisinde uzun süre ölçüm yapmak tehlikeli ve risklidir. Yeraltı maden ocaklarında kullanılan Geleneksel Jeodezik ölçme yöntemleri birçok açıdan ihtiyacı karşılamamaktadır. Ayrıca yeraltında bu yöntemle yapılan ölçümler uzun zaman almaktadır.
1960'lı yılların başında ortaya çıkan yersel lazer tarayıcı (YLT) teknolojisi ile birlikte uzun zaman alan ölçümler kısa sürede yapılmaya başlanmıştır. Ayrıca YLT ile yapılan ölçümlerle oluşturulan yoğun nokta bulutu yardımıyla 3 boyutlu (3B) modelleme elde edilmektedir. Yeraltı maden ocaklarında 3B modelleme ile galeri kesitleri net bir şekilde oluşturulup planlama, projelendirme, analiz, sunum, görselleştirme gibi birçok özellik ile birlikte farklı mühendislik dallarına önemli bir altlık kazandırılmaktadır. Bilgisayar ortamında işlenen verilerden oluşturulan CAD dosyalarıyla modelden bilgi elde edilmektedir. 
YLT entegrasyonlu insansız hava aracı (İHA) kullanımı da iş sağlığı ve güvenliğini (İSG) bir adım öteye taşıyarak YLT yardımıyla yapılan ölçümü daha da güvenli hale getirmektedir. İHA yardımıyla ölçümü riskli olan bölgelerin modellenmesi, galeri içerisinde risksiz olan bölgelerden durularak yapılmasına olanak sağlar. Bu sayede yaşanabilecek iş kazası minimum seviyeye indirilir. Yeraltı İHA teknolojisinin henüz gelişmekte olan bir teknoloji olması araştırmaları daha da anlamlı kılmaktadır.

Abstract:
In many stages of mining, we need mine cartography and land surveys. Exploration, survey, project, preparation, production, post-production stages and manufacturing maps, ventilation maps, Termin maps which are submitted to the General Directorate of Mining and Petroleum Affairs (MAPEG) each year. They are the main ones which we need. Underground mining is classified as very dangerous workplaces due to the difficulty of working conditions and numerous dangers that may occur in the work area. Measuring in the entries for a long time is dangerous and risky. Traditional Geodetic surveying methods used in underground mines do not meet the needs in many aspects. In addition, underground measurements With the terrestrial laser scanner (TLS) technology that emerged in the early 1960s, measurements that took a long time began to be made in a short time. In addition, 3D modeling is achieved with the help of dense point clouds created by measurements made with TLS. When we use 3D modeling in underground mines, entries sections are created clearly and an important base is provided for different engineering branches. We can get enough information from CAD files which is created from computer.
The use of TLS integrated with unmanned aerial vehicle (UAV) also takes occupational health and safety one step further and makes the measurement made with the help of TLS even safer. Modeling the areas where the measurement is risky with the help of UAV allows it to be done by avoiding the risk-free areas within the entries. In this way, we can minimize possible work accidents. The fact that the underground UAV technology is a developing technology makes the research even more meaningful.