Endüstri yapılarının uyarlanabilir yeniden kullanımında strüktürün mekândaki dönüşüme etkisinin incelenmesi
Examining the effect of structure on the transformation of space in the adaptive reuse of industrial buildings
Yazar: CANBERK ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER TOLGA AKBULUT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mekân ve strüktür arasındaki ilişki hem yapısal hem de algısal açıdan önemli etkileşimleri içerir. Yapının taşıyıcı unsurlarını tanımlayan strüktürün, teknolojiye bağlı olarak gelişen ve değişen koşullarda mekân üzerindeki etkisi ve rolü̈ farklılaşmıştır. İlk örneklerinde mekânda yalnızca taşıyıcılık görevi üstlenen bir öge olarak yer alırken, tarihsel süreç içinde sistemin formunu ve organizasyonunu da şekillendiren kritik bir öge haline gelmiştir. Yalnızca yeni inşa edilen yapılarda değil, yapıların yeni kullanımlar için uyarlanması sürecinde de strüktür aynı öneme sahiptir. Her ne kadar işlevselliğini yitirmiş yapıların yeni kullanımlar için uyarlanması tarih boyunca kullanılan bir yöntem olsa da zaman içerisinde sürecin mimarlık disiplini içinde yer almaya başlaması önemli bir dönüm noktası olmuştur. Yapıların yeni ve farklı fonksiyonlara uyum sağlayacak şekilde dönüşümü gerçekleştirilirken strüktür salt taşıyıcı olarak değil, aynı zamanda mekânı dönüştüren ve şekillendiren bir öge olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda strüktürün mekânsal dönüşüm üzerindeki etkisi özellikle önem kazanmaktadır. 
Tez çalışması kapsamında konu endüstriyel yapılar üzerinden ele alınarak, uyarlanabilir yeniden kullanım süreçlerinde strüktürün mekânsal dönüşüm üzerindeki etkisini araştırmak üzere gerçekleştirilmiştir. Uyarlanabilir yeniden kullanım kapsamında fonksiyonu değiştirilerek yeniden projelendirilen endüstri yapıları ele alınarak, her bir örnekte strüktürün mekânsal dönüşüme olan etkisi analiz edilmiştir. İncelemeler sonucunda elde edilen kriter ve bulgular, gelecekte gerçekleştirilecek olan uyarlanabilir yeniden kullanım projelerinde rehber ve tasarım kriterleri olmak üzere veriler sunmaktadır.

Abstract:
The relationship between space and structure involves significant interactions both structurally and perceptually. The structure, which defines the load-bearing elements of a building, has differentiated its impact and role on space due to evolving and changing conditions tied to technology. Initially, structure served solely as a load-bearing element within the space, but over time it has become a critical element shaping the form and organization of the system. The importance of structure extends not only to newly constructed buildings but also to the process of adapting buildings for new uses. Although adapting functionally obsolete buildings for new uses has been a method employed throughout history, the process becoming part of the architectural discipline marks a significant turning point. As buildings are transformed to accommodate new and different functions, structure has begun to be used not merely as a load-bearing element but also as an element that transforms and shapes the space. In this context, the impact of structure on spatial transformation becomes particularly important.
This thesis focuses on industrial buildings to investigate the impact of structure on spatial transformation within adaptive reuse processes. By examining industrial buildings that have been re-designed with a change of function, the thesis analyzes the impact of structure on spatial transformation in each example. The criteria and findings obtained from these analyses provide data that serve as guidance and design criteria for future adaptive reuse projects.