Türk romanında din ve inanç algısı (1945-1946)
Perception of religion and belief in Turkish novel (1945-1946)
Yazar: ÖMER TOPCU
Danışman: PROF. DR. KEMAL TİMUR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini iman = Religious faith ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Sosyal bilimlerin en çok konuşulan mevzularından biri de din ve inanç anlayışıdır. Üzerine ne kadar söz söylenmiş olsa da noktalanamayacak kadar göreceli ve zor bir konu olan din ve inanç, çoğu araştırmanın temelini oluşturur. Sosyal bilimlerin birbirleriyle ilişkisi bazı disiplinleri de birbirine yakınlaştırır. Edebiyat, özelde roman ve din bu durum için güzel bir örnek teşkil etmektedir. İki alanın da temel bileşeninin insan olması bu iki disiplinin birlikte ele alınmasını olanaklı kılar. Dinin güzel olanı emretmesi, ilk edebi örneklerin dini metinler oluşu ve yine sosyal hayatı konu alan roman türünün din diliyle, din ve inanç ögeleriyle zenginleşmesi çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmada 1945 ve 1946 yılları arasında yayımlanan Türk romanları din ve inanç unsurları bağlamında incelenmektedir. Çalışmanın temel amacı yazarların din ve inanç unsurlarını ne şekilde, ne sıklıkla kullandıklarını belirlemek ve elde edilen verilerle dönemin sosyal, kültürel ve siyasal yapısını analiz etmektir. Araştırma, söz konusu döneme ait kırk romanla sınırlandırılmıştır. Random tekniğiyle belirlenen kırk roman, doküman analiz yöntemiyle incelenmiştir.
Bu bağlamda zikredilen yıllarda yazılan kırk romanda, romancıların çoğunluğunun din dilinden etkili faydalanmaya çalıştıkları söylenebilir. Nitekim yazarların din ve inanç ögelerini sık kullanmaları, din ve inanç ögelerinin romanlarda önemli yer tutması bu durumun en açık göstergesidir. Çalışmanın en kapsamlı bölümünü İslam inancı oluşturmaktadır. Hristiyanlık inancı ve Yahudilik inancına ait epey ögelerin de eserlerde kullanıldığı görülür. Batıl inanç unsurları, mitoloji, diğer din ve inanç ögelerine de çalışmada yer verilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Din, Din Duygusu, İnanç, Edebiyat, Roman.

Abstract:
One of the subjects of social sciences mostly talked about is the understanding of religion and belief. No matter how much has been said about it, religion and belief, which is too relative and difficult to end, form the basis of most research. The interconnection of social sciences with each other brings some disciplines closer. Literature, in particular the novel and religion are good examples of this situation. The fact that the basic component of both fields is human makes it possible to discuss these two disciplines together. The fact that religion commands the beauty, that the first literary examples are religious texts, and that the novel genre, which is also about social life, is enriched with the language of religion , religion and belief elements constitute the basis of the study. In this study, Turkish novels published between 1945 and 1946 are examined in the context of religion and belief. The main purpose of the study is to determine how and how often the authors used the elements of religion and belief and to analyze the social, cultural and political structure of the period with the data obtained. The research has been restricted to forty novels belonging to the period in question. Forty novels determined by the random technique were analyzed with the document analysis method.
In this context, it can be said that in the forty novels written in the mentioned years, the majority of the novelists tried to make effective use of the language of religion. As a matter of fact, the writers' frequent use of religion and belief elements and the fact that religion and belief elements have an important place in the novels are the clearest indicators of this situation. The most comprehensive part of the study is the Islamic belief. It is seen that many elements of the Christianity and Judaism are also used in the works. Elements of superstition, mythology, other religions and beliefs are also included in the study.

Keywords: Religion, Sense of Religion, Belief, Literature, Novel.