Ailevi akdeniz ateşi hastalarında (fmf) serum hepsidin ve kalprotektin düzeylerinin mefv (medıterranean fever)  gen mutasyonu ile ilişkisi
Comparison of serum hepcidin and calprotectin levels and mefv gene mutation in patients withfamilialmediterranean fever (fmf)
Yazar: GÖKMEN ASAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ŞAHİN
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Genler = Genes ; Hepsidin = Hepcidin ; Kalprotektin = Calprotectin ; Mutasyon = Mutation

Özet:
Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF), kendi kendini sınırlayan inflamatuvar poliserozit ataklarıyla seyreden otoinflamatuvar bir hastalıktır. Hepsidin, peptid yapıda bir proteindir ve karaciğerden sentezlenir. Hepsidin demir metabolizmasında rol oynar. Özellikle hepsidin inflamasyon sırasında artmaktadır ve serumdaki demir düzeyini düşürmektedir. IL-6 uyarımı, hepsidin seviyesini arttırır. Kronik hastalıklardaki anemi hepsidin ile ilişkilidir. Kalprotektin, doku travması ve inflamasyona yanıt olarak monositler ve nötrofillerden salınan yeni tanımlanmış bir sitokindir. Bu çalışmada sağlıklı bireylerde ve ataksız dönemdeki FMF hastalarında hepsidin ve kalprotektin düzeylerini karşılaştırmayı ve genetik mutasyonlarla ilişkisini araştırmayı amaçladık. Temmuz 2017-Şubat 2018 tarihleri arasında Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Romatoloji Anabilim Dalı'na başvuran 60 FMF hastası ve herhangi bir romatizmal, sistemik ve metabolik hastalığı olmayan altmış sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların klinik bulguları ve PRAS skorları kaydedildi. Serum hepsidin ve kalprotektin seviyeleri Cumhuriyet Üniversitesi Biyokimya bölümünde ELISA yöntemi ile ölçüldü. Ortalama serum hepsidin düzeyi FMF grubunda 468.1 (210.3-807.8) pg/ml ve sağlıklı kontrol (SK) grubunda ise 890.0 (495.0-1716.9) pg/ml olarak ölçüldü. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p <0.001). FMF grubundaki ortalama kalprotektin serum seviyeleri 1331.4 (969.3-1584.6pg/ml, SK grubunda ise 73.8 (45.0-147.9) pg/ml olarak ölçüldü ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p <0.001). ROC analizine göre optimal serum hepsidin düzeyi <581.25 pg/ml; (duyarlılık%66.7 ve özgüllük%71.7, p <0.05) ve kalprotektin düzeyi >238 pg/ml; duyarlılık% 96.7 ve özgüllük% 100, p <0.05) idi. M694V homozigot ve M694V heterozigot mutasyona sahip olan FMF hastalarında serum hepsidin ve kalprotektin düzeyleri arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). Artrit, proteinüri ve amiloidoz bulgusu olan ve olmayan FMF hastaları arasında ise serum hepsidin düzeylerinde anlamlı bir fark yoktu (p >0,05).Laboratuvar bulguları, cinsiyet, yaş ile serum kalprotektin ve hepsidin düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p> 0.05, r <0,25). Sonuç olarakatak dışı dönemdeki FMF hastalarında serum kalprotektin düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre yüksek saptandı.  FMF hastalarında serum hepsidin düzeyleri ise sağlıklı kontrol grubuna göre düşük saptandı.Düşük hepsidin düzeyleri, çalışmaya ataksız dönemdeki FMF hastalarının dahil edilmesiyle açıklanabilir.  Kalprotektin, FMF'de önemli bir biyobelirteç olabilir. Bu biyobelirteçlerin FMF'deki rolünü anlamak için daha kapsamlı çalışmalarda değerlendirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Familial Mediterranean fever (FMF) is an autoinflammatory disease which has self-limiting inflammatory polyserosistis  attack .Hepcidin is a protein in peptide structure and it is synthesized from the liver. Hepcidin plays a role in iron metabolism. Especially hepcidin is increased during inflammation and it decreases the serum level of iron. IL-6 stimulation increases the level of hepcidin. The cause of anemia in chronic diseases is associated with hepcidin. Calprotectin is a recently defined cytokine released from monocytes and neutrophils in response to tissue trauma and inflammation. In this study, we aimed to compare the levels of hepcidin and calprotectin in healthy individuals and FMF patients in their attack free period and to investigate  relation with genetic mutations.Between July 2017 and February 2018, sixty patients diagnosed as FMF in Cumhuriyet University Faculty of Medicine Department of Internal Medicine Rheumatology Clinic and sixty healthy volunteers without any rheumatic, systemic and metabolic diseases were enrolled in this study. Clinical findings and PRAS scores of all patients were recorded. Hepcidin and calprotectin levels were determined by ELISA method in Cumhuriyet University Department of Biochemistry. Mean serum hepcidin level was measured as 468.1(210.3-807.8)pg/ml in FMF group and 890.0(495.0-1716.9)pg/ml in the healthy control (HC) group. There was statistically significant difference between two groups (p<0.001). The mean serum levels of calprotectin in the FMF and HC groups were measured as1331.4(969.3-1584.6pg/mland 73.8(45.0-147.9)pg/ml respectively. There was statistically significant difference between the two groups (p<0.001).According to ROC analysis optimal levels of serum hepcidin (<581.25 pg/ml) sensitivity was66.7% and specificity was 71.7% (p<0.05) and calprotectin (>238 pg/ml) sensitivity was96.7% and specificity was 100% (p<0.05).There was no significant difference by means of serum hepcidin and calprotectin levels between the  FMF patients who were M694V homozygous and M694V heterozygous (p>0.05).There was no significant difference by means of serum hepcidin levels between FMF patients with and without arthritis, proteinuria and amyloidosis (p>0,05). There was no significant correlation between laboratory findings, sex, age, and serum calprotectin and hepcidin levels (p>0,05, r<0,25).Serum calprotectin levels in FMF patients in the attack-free period were significantly higher than they were in the HC group. Serum hepcidin levels in FMF patients were significantly lower than in the HCgroup.Low levels of hepcidin in FMF patients  may be  attributed to the attack-free period. Calprotectin may be an important biomarker in FMF. More comprehensive studiesare needed to  understand the role of these biomarkers in  FMF.