Ortaokul öğrencilerinin Eğitim Bilişim Ağı (EBA) sınıf gruplarındaki paylaşımlarının fen bilimleri dersindeki akademik başarılarına, eğitsel sosyal ağ kullanım öz-yeterliklerine ve EBA kullanımına yönelik görüşlerine etkisi
The effect of secondary school students' Educational Information Network (EIN) sharings in class groups on academic success in science, educational social network use self-efficiency and opinions about EIN
Yazar: ABDULLAH TAŞ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN TATAR
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Eğitim Bilişim Ağı = Education Information Network ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Eğitsel unsurlar = Educational element ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal ağlar = Social networks ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
İletişim teknolojilerinin gelişmesi ile birlikte sosyal ağlar sıklıkla kullanılmaya
başlanmıştır. Sosyal ağlar insanların iletişim, çalışma ve hatta öğrenme sürecini yeniden
şekillendirmiştir. Sosyal ağların öğrenme ortamı olarak kullanılmasının önemi artmıştır.
Bu düşünceden yola çıkarak bu araştırmanın amacı sekizinci sınıf öğrencilerinin Fen
Bilimleri dersi "Basit Makineler" ünitesini Eğitim Bilişim Ağı (EBA) sosyal ağ
platformunu kullanarak öğrenmelerinin akademik başarılarına, eğitsel sosyal ağ
kullanımı öz-yeterliklerine ve eğitsel sosyal ağlara yönelik görüşlerine etkisini
araştırmaktır. Ayrıca EBA sosyal ağ platformunda öğrencilerin konu ile ilgili
paylaşımlarının içeriğini analiz edip, öğrenme sürecinde sosyal ağların kullanımını
belirlemektir. Bunun yanı sıra öğrencilerin EBA sosyal ağını kullanmaya yönelik
görüşlerini ortaya koymaktır.
Eşzamanlı/paralel karma desen kullanılan araştırmada nicel ve nitel veriler
birbirini tamamlamaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test-son test kontrol gruplu
yarı deneysel desen, nitel boyutunda durum çalışması esas alınmıştır. Nicel verilerin
toplandığı örneklemi 2019-2020 yılında Antalya'nın Alanya ilçesindeki bir devlet okulun
iki farklı sınıfında öğrenim gören 38 [Deney (n=18), Kontrol (n=20)] sekizinci sınıf
öğrencisi oluşturmuştur. Durum çalışması kapsamında incelenen dokümanlar deney
grubundaki (n=18) tüm öğrencilerden, görüşme verileri ise deney grubundaki beş
öğrenciden toplanmıştır. Görüşmeye katılan öğrenciler EBA sosyal ağındaki paylaşım
sayılarına göre seçilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilere Fen Bilimleri dersi
öğretim programındaki "Basit Makineler" ünitesi öğrenci merkezli öğretim yöntemleriyle
öğretilmiştir. Deney grubundaki öğrencilere ayrıca EBA sosyal ağında sınıf grubu
oluşturulmuştur. Bu grupta öğrencilerle eğitsel içerikler paylaşılmış, öğrencilerin de
konuya yönelik paylaşımlar yapmaları sağlanmıştır. Öğrenciler sosyal ağ platformunda konu ile ilgili paylaşımları tartışarak, içeriklere yorum yaparak, birlikte çalışarak,
etkileşim kurmuşlardır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak "Basit Makineler
Akademik Başarı Testi", "Eğitsel Sosyal Ağ Kullanım Öz-Yeterlik Ölçeği" ve
"Öğrencilerin EBA Web Sitesi ile İlgili Görüşlerini Belirleme Anketi" kullanılmıştır.
Nitel veri toplama aracı olarak ise "öğrenci paylaşımlarından oluşan dokümanlar" ve
"yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. İncelenen dokümanlarda
öğrencilerin EBA'da ne sıklıkta, ne amaçla, ne tür paylaşım yaptıkları, paylaşımlarına
yapılan beğeni ve yorum sayıları ve yorumların içeriği belirlenmiştir. Yarı yapılandırılmış
görüşme ile öğrencilerin EBA sosyal ağında paylaşım yapmaya yönelik görüşleri tespit
edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri SPSS 22 programı ile analiz edilmiştir. Veriler
normallik varsayımını karşıladığı için ilişkisiz ve ilişkili örneklemler için t-testleri
kullanılmıştır. Araştırmadaki dokümanlar ve görüşmelerden elde edilen veriler betimsel
analiz yapılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre, EBA sosyal ağ destekli öğretimin öğrencilerin
akademik başarıları, eğitsel sosyal ağ kullanım öz-yeterlikleri ve EBA kullanımına
yönelik görüşlerine olumlu etkisi olduğu tespit edilmiştir. Her iki grubun öğrencilerinin
akademik başarı puanlarında artış kaydedilmesine rağmen, deney ile kontrol grubu
öğrencilerinin son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur.
Eğitsel sosyal ağ kullanım öz-yeterlik ölçeğinin ve EBA web sitesi ile ilgili öğrenci
görüşlerini belirleme anketinin alt faktörlerinin tümünden alınan puanlarda deney grubu
lehine anlamlı fark vardır. EBA sosyal ağında yapılan paylaşımlar incelendiğinde,
öğrencilerin ileti, tartışma ve oylama bölümlerinde konu ile ilgili paylaşımlar yaptıkları,
bunların soru, görsel içerikli bilgi ve EBA kullanımına yönelik görüş türünde paylaşımlar
olduğu tespit edilmiştir. Paylaşımların öğrendikleri konuya ilişkin örnek sunma, açıklama
yapma ve pekiştirme amacıyla yapıldığı belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerle öğrencilerin
EBA'ya yönelik olumlu görüş geliştirdikleri ortaya konmuştur. Öğrenciler EBA sosyal
ağ platformunda akranlarının paylaşımlarından yeni bilgiler edindiklerini, paylaşımların
derse hazırlanmaya ve konuyu pekiştirmeye yardımcı olduğunu dile getirmişlerdir.
Paylaşımları eğlenceli, yararlı ve akılda kalıcı bulmuşlardır. Elde edilen sonuçlara dayalı
olarak EBA sosyal ağ destekli fen öğretimi temelinde araştırmacılara, öğretmenlere,
öğretmen eğitimcilerine ve EBA platformunu geliştirenlere önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Eğitim bilişim ağı, Sosyal ağ, Sosyal ağ öz-yeterliği, Çoklu ortam, Basit makineler, Karma yöntem araştırması.

Abstract:
With the development of communication technologies, social networks have
begun to be used frequently. Social networks have reshaped the way people communicate,
work and even learning process. The use of social networks as a learning environment
importance has increased. Based on this idea, the aim of this study is to investigate the
effects of eighth grade students' learning of the "Simple Machines" unit in science lesson
using the social network platform in the Education Information Network (EIN) on their
academic success, their self-efficacy in using educational social networks and their
opinions on those educational social networks. On the other hand, it aims to analyze the
content of the students' posts about the subject in EIN social network platform and to
determine the effect of social networks on learning products. In addition to this, it aims
to reveal students' opinions on using EIN social network in their learning process.
In the study, which was planned as a simultaneous/parallel mixed method
research, quantitative and qualitative data complemented each other. The quantitative part
of the research is based on quasi-experimental design with pretest-post-test control group.
The qualitative part is based on case study. The sample in which the quantitative data was
collected consists of 38 [Experimental (n=18), Control (n=20)] eighth grade students
studying in two different classes of a public school located in Alanya district of Antalya
in 2019-2020. The documents examined in the study were collected from all students in
the experimental group (n=18), and the interview data were collected from five students
in the experimental group. The students who participated in the interview were chosen
according to their posts on the EIN social network. The "Simple Machines" unit in the
science curriculum was taught to the students in the experimental and control groups with
student-centered teaching methods. In addition, a class group was created in the EIN
social network for students in the experimental group. In this group, educational content was shared, and students were enabled to share on the subject. Students interacted by
discussing the posts related to the subject on the social networking platform and
commenting on contents and working together. "Simple Machines Academic
Achievement Test", "Educational Social Network Usage Self-Efficacy Scale" and "The
Questionnaire to Determine the Students' Opinions about the EIN Website" were used as
a quantitative data collection tool in the research. As a qualitative data collection tool,
"documents consisting of student shares" and "semi-structured interview form" were
used. It was determined how often, for what purpose, what kind of posts the students
share, the number of likes and comments on their posts and the content of the comments
in documents. With the semi-structured interview, the opinions of the students about
sharing in the EIN social network were determined. The quantitative data of the study
was analyzed with the SPSS 22 program. Since the data met the assumption of normality,
t-tests for unrelated and related samples was used. The data obtained from the documents
and interviews were analyzed descriptively.
According to the findings of the research, it has been determined that EIN social
network support education has a positive effect on students' academic achievement,
educational social network use self-efficacy, and their opinions on EIN use. Although
there was an increase in the academic achievement scores of the students of both groups,
a significant difference was found between the post-test scores of the students in the
experimental and control groups in favor of the experimental group. There was a
significant difference in favor of the experimental group in the scores obtained from all
of the sub-factors of the educational social network usage self-efficacy scale and the
questionnaire for determining student opinions about the EIN website. When the posts in
EIN social network were examined, it was determined that the students share about the
subject in the message, discussion and voting sections, and these are questions,
information with visual content, and opinions on the use of EIN. It has been determined
that the shares are made in order to present example, explain and reinforce toward subject
they have learned. In addition, in the interviews, it has been revealed that the students
develop positive opinions on EIN. According to these results, the students state that they
learn new information from the posts of their peers on the EIN social networking
platform, and that these posts help them to prepare for the less on and reinforce the
subject. They found the posts fun, useful and catchy. Based on the results, some
suggestions are made to researchers, teachers, teacher educators and those who developed
the EIN platform on the basis of EIN social network supported science teaching.

Keywords: Educational Information Network, Social network, Self-efficacy towards social network, Multimedia, Simple machines, Mixed method research.