Sjögren sendromlu ve romatoid artritli hastalarda anti-CCP2 düzeylerinin araştırılması ve kollajen tip 1 ?1 S/s, vitamin d reseptör b/b allel tayini
The assesment of anti-CCP2 levels and collagen type 1 ?1 S/s, vitamin d receptor B/b binding site polymorphisms in rheumatoid arthritis and sjogren's syndrome
Yazar: NESRİN ÖZLEN
Danışman: DOÇ. DR. CEVVAL ULMAN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Osteoporoz risk allellerinden vitamin D reseptör (VDR) gen BsmI polimorfizmi, tip I kollajen alfa1 (COLIA1) Sp1 gen polimorfizmi ve kemik yıkım markırları arasındaki ilişkiyi ve anti-siklik sitrulline protein antikorları (anti-CCP2)'nın Sjögren sendromu için tanı markırı olarak kullanılabilirliğini araştırmak amaçlandı.Materyal-metod: Celal Bayar Üniversitesi Romatoloji polikliniğine geliş sırasına göre 17 primer Sjögren sendromlu (Grup 1), 16 romatoid artritle beraber Sjögren sendromlu (Grup 2), 25 romatoid artritli kadın hasta (Grup 3) ile sağlıklı 18 kadın çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol gruplarından COLIA1 ve VDR gen polimorfizmi tayinleri, kemik dansitometrisi (DEXA) ölçümleri, deoksipiridinolin (DPD), idrar gama-glutamil transferaz (GGT), idrar kreatinin, C-reaktif protein (CRP), anti-CCP2 tayinleri yapıldı. İstatistiksel analizlerinde SPSS 10.0 programı kullanıldı.Bulgular: Romatolojik hasta grubunda en az bir `s' alleline sahip olan kişilerde, SS genotipine sahip olan kişilere göre sekonder osteopeni ve/veya osteoporoz gelişmesi riski 2.63 kat (%95 GA, 0.75?9.19, p=0.131), kontrol grubunda ise 0.8 kat (%95 GA, 0.093?6.85, p=0.893) artmış, yine romatolojik hasta grubunda en az bir `B' alleline sahip olan kişilerde, bb genotipine sahip olan kişilere göre osteopeni veya osteoporoz gelişmesi riski 0.636 kat (%95 GA, 0.166?2.45, p=0.511), kontrol grubunda ise 1.5 kat (%95 GA, 0.195?11.54, p=0.697) artmış olarak saptandı. Romatolojik hasta grubu ve kontrol grubunda COLIA1 ve VDR genotiplerinin BMD, DPD/kreatinin ve idrar GGT/kreatinin düzeyleri ile ilişkisi değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamazken, gruplar arası değerlendirmede boyun BMD(p=0.033) ve wards BMD(p=0.048) düzeyleri romatolojik hasta grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı düşük, DPD (p=0.001) düzeyleri ise anlamlı yüksek bulundu. Anti-CCP2 pozitifliği (>25 U/mL) sırasıyla Grup1, Grup2, Grup 3'te %11.8, %62.5, %28 oranında bulundu. Anti-CCP2'nin sensitivite, spesifite, (+)PD, (-) PD değerleri Sjögren grubunda sırasıyla %11.8, %100, %100, %45, RA+Sjögren grubunda %62.5, %100, %100, %75, RA grubunda %28, %100, %100, %50, olarak hesaplandı.Sonuçlar: Romatolojik hasta grubunda BMD düzeyleri anlamlı düşük, DPD düzeyleri ise anlamlı yüksek bulunmuştur. Genetik incelemelerde istatistiksel fark bulunamamasının grupların sayıca yetersiz olmasıyla ilişkili olabileceği ve daha geniş popülasyonlarla yapılan çalışmalarda daha anlamlı sonuçlar elde edilebileceği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, Romatoid artrit, Sjögren sendromu, Kollajen, Deoksipiridinolin, Gen polimorfizmi, Kemik mineral yoğunluğu.

Abstract:
Aim: To evaluate the relationship between risk allels of osteoporosis [BsmI polimorphism of vitamin D receptor (VDR) gene, Sp1 polimorphism of the collagen I alpha 1 (COLIA1) gene], biochemical markers of bone turnover and to evaluate the feasibility of using anti-CCP2, as a possible diagnostic marker for sjogren syndrome.Methods: We enrolled 48 consecutive patients from Celal Bayar University Rheumatology out patient clinic follow-up patients consisting of 17 primary Sjogren?s syndrome (Group 1), 16 Sjogren?s syndrome with rheumatoid arthritis (Group 2) and 25 rheumatoid arthritis (Group 3) female patients. Our control group consisted of age-matched 18 healthy female volunteers. COLIA1 and VDR gene polymorphisms, Dual X-ray absorptiometry (DEXA) measurements, deoxypyridinoline (DPD), urine gamma-glutamyl transferase (GGT), urine creatinine, C-reactive protein (CRP) and anti-cyclic citrullinated protein antibodies (anti-CCP2), assesments were done from the patient and the control groups. SPSS 10.0 program was used in the statistical analysis.Results: The odds ratio for secondary osteopeni and/or osteoporosis was for having at least one `s? allel 2.63 (95% CI, 0.75?9.19, p=0.131) in rheumatologic disease patients, 0.8 (95% CI, 0.093?6.85, p=0.893) in the control group, when compared with the SS homozygotes. The odds ratio for secondary osteopeni and/or osteoporosis was for having at least one `B? allel 0.636 (95% CI, 0.166?2.45, p=0.511) in rheumatologic disease patients, 1.5 (95% CI, 0.195?11.54, p=0.697) 0.8 (95% CI, 0.093?6.85, p=0.893) in the control group, when compared with the bb homozygotes. When the relationships of COLIA1 and VDR genotypes with bone mineral density (BMD), DPD, and urine GGT/urine kreatinine levels were assessed in terms of genotypes in rheumatologic disease patients group and control group no significant relationship was found, whereas in within groups evaluations, neck BMD (p=0.033) and wards BMD (p=0.049) levels in rheumatologic patient group were statistically lower and DPD levels (p=0.002) were statistically higher relative to the control group. Anti-CCP2 positivity (>25 U/mL) in Group 1, Group 2, Group 3 was found as 11.8%, 62.5% and 28% respectively. The calculated sensitivity, specificity, pozitif predictivity, negatif predictivity for anti-CCP2 was, in the Sjogren group 11.8%, 100%, 100%, 45%, in the RA+Sjogren group 62.5%, 100%, 100%, 75% and in the RA group 28%, 100%, 100%, 50% respectively.Conclusions: BMD levels in rheumatologic patient group were statistically lower and DPD levels were statistically higher relative to the control group. The statistical insignificance in genetic assesments could be related to the limited number of patients in groups, further research is needed conducted with larger populations.Key Words: Osteoporosis, Rheumatoid arthritis, Sjogren?s syndrome, Collagen, Deoxypyridinoline, Gene polymorphism, Bone mineral density.