Havaalanlarında uçak park yeri tahsisi ve taksi hareketleri optimizasyonu
Optimization of aircraft taxi movements and gate allocation in the airports
Yazar: ORHAN ERTUĞRUL GÜÇLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEM ÇETEK
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Hava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering

Özet:
Havayolu ulaşımına hızlı bir şekilde artan talep, her geçen gün büyük havalimanlarında gecikme ve çakışmalar gibi ciddi kapasite problemlerine yol açmaktadır. Havayolu şirketleri ve işletmecileri için bu gecikmelerden kaynaklı ekstra maliyetler ve müşteri memnuniyetsizliği büyük bir önem arz etmeye başlamıştır. Bu olumsuz etkilerin operasyonel yönetim organizasyonunda aksaklıklara neden olması da Park Yeri Tahsisi Problemi (PYTP) olarak tanımlanmıştır. PYTP özellikle uçakların kalkış, yol safhası ve son yaklaşmadaki gecikmelerin toplam etkisi sonucu oluşmaktadır. Bu gecikmeler park yerlerinin verimli bir şekilde kullanılmasının önüne geçmesinin yanı sıra taksi yolu kesişimlerindeki uçakların çakışmalarından kaynaklı beklemelerin artmasına da neden olmaktadır. Park yeri tahsisinde mevcut yöntemlerin hepsi slot tahsisi tekniklerine dayandığı için uçakların gecikmelerinin toplam etkisi göz önüne alınamamaktadır. Bu tez çalışması, toplam gecikmelerin etkisini azaltmak için daha taktiksel park yeri tahsisi algoritması olan Hibrit Dinamik Park Yeri Tahsisi Modelini ortaya konmuştur. Bu model algoritma temel anlamda uygun park yerlerinin ve taksi yollarının son yaklaşma hattında önceden belirlenmiş bölgelere giriş yapmış uçaklara tahsis edilmesini ön görmektedir. Bu model hızlı zamanlı simülasyon tekniği kullanılarak sınanmış ve mevcut durum modeli ile karşılaştırılmıştır. Dinamik bir planlama, daha esnek bir park yeri tahsisinin yapılmasını ve havaalanlarındaki özellikle en yoğun olduğu zamanlarda karşılaşılan gecikmelerin etkilerinin en aza indirilmesini sağlamaktadır.

Abstract:
Rapidly increasing demand for air transportation leads to serious capacity problems at major airports such as delays and congestions. The extra operational costs introduced by these delays become more important for the airline companies and enterprises. The allocation of parking gates plays an active role in reduction of these delays. Well planned gate allocation reduces or even eliminates ground holds at taxiway intersections between arriving and departing traffic. This situation is defıned as Gate Assignment Problem (GAP). The GAP especially occurs because of the cumulative effects of delays during take-off, en-route and final approach. These delays cause not only in-efficient use of the gates but also increase of ground holds at taxiway intersections. In the conventional approach gates are assigned using slot allocation techniques which require strategic planning done before flights. Therefore they do not take the possible cumulative delays during the flight into account. This study proposes a hybrid dynamic gate allocation model in attempt to minimize the effect of these delays using a more tactical gate allocation algorithm. The proposed algorithm assigns available gates to arriving aircraft when they establish on the final approach course. Using fast time simulation technique, this model have been analized and compared with the conventional gate allocation method. Dynamic planning provides more robust gate assignment and delay management at the airports especially in the peak hours.