Kamu politikası aracı olarak sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi
The effect of health expenditures as a tool of public policy on economic growth
Yazar: MÜZEYYEN ÖZAVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ORKUN ORAL
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Büyüme = Growth ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Kamu politikaları = Public policies ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; İçsel büyüme = Endogeneous growth

Özet:
Sağlık kavramı dar anlamda, bireylerin zihinsel veya fiziksel açıdan iyi durumda olmaları şeklinde açıklanabilir. Açıklamadan da görülebileceği gibi sağlık kavramı sadece fiziksel olan iyi olmama durumunu değil, zihinsel iyi olmama durumunu da dikkate almaktadır. Yapılan bu tanımlamadan hareketle dikkat edilecek bir diğer husus ise; iyi olma durumunun sürdürülebilirliği ve korunmasıdır. Bu bağlamda, destekleyici, koruyucu, tedavi edici önlemlerin alınmasında politika yapıcılarına büyük rol düşmektedir. Ayrıca toplum sağlığını koruyacak öncü önlemlerin alındığı politikaların ülke ekonomisi açısından da bir önem arz ettiği ifade edilebilir. Buradan hareketle özellikle içsel büyüme modellerinden sonra sağlığın beşerî sermaye ile ilişkilendirilmesi yeni büyüme modellerini ortaya çıkarmıştır.  Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, beşerî sermaye ile ilişkilendirilebilen sağlık harcamalarının yeni büyüme modelleri çerçevesinde ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla kurulacak olan ekonometrik modele kamu sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme oranları dâhil edilmiştir. Çalışmanın zaman boyutu 1996-2018 olarak belirlenmiştir. Analiz aşamasında öncelikle birim kök sınaması, VAR modelinin kurulması, nedensellik testinin yapılması ve etki-tepki fonksiyonlarının elde edilmesi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda kamu sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi elde edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Sağlık Harcaması, Sağlık Politikaları, İçsel Büyüme

Abstract:
The concept of health can be explained in a narrow sense in terms of individuals being mentally or physically well. As can be seen from the explanation, the concept of health takes into consideration not only physical well-being but also mentally unwell. Another point to be considered based on this definition is; is the sustainability and conservation of well-being. In this context, policy makers have a big role in taking supportive, protective and therapeutic measures. In addition, it can be stated that policies that take pioneering measures to protect public health are important for the country's economy. From this point of view, associating health with human capital especially after internal growth models has created new growth models. In this context, the main purpose of the study is to examine the effect of health expenditures, which can be associated with human capital, on economic growth within the framework of new growth models. Public health expenditures and economic growth rates are included in the econometric model to be established for this purpose. The time dimension of the study was determined as 1996-2018. During the analysis phase, unit root testing, establishment of the VAR model, causality test and obtaining effect-response functions were performed. As a result of the analysis, a two-way causality relationship was obtained between public health spending and economic growth.

Key Words: Health Expenditure, Health Policies, Internal Growth