Kimyasal değişim temalı farklılaştırılmış 
etkinliklerin 7. sınıf özel yetenekli 
öğrencilerin kavramsal anlamalarına ve 
farkındalıklarına etkisi
The effect of differentiated activities about chemical 
change theme on 7th grade special talented students' 
conceptual understandings and awarenesses
Yazar: HANDAN ÜREK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GAMZE DOLU
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Farkındalık = Awareness ; Günlük yaşam = Daily life

Özet:
Ülkemizde 1996 yılından beri, okul dışında, özel yetenekli öğrencilere
eğitim veren kurumlar, Bilim ve Sanat Merkezleri'dir (BİLSEM). Bu kurumlarda
karşılaşılan problemlerle ilgili yapılan araştırmalarda tespit edilen başlıca sorun,
özel yetenekli öğrencilerin eğitiminde kullanılacak yeterli öğretim etkinliğinin
olmamasıdır. Öte yandan, fen eğitiminin ana amaçlarından birisi, öğrenilen
kavramların günlük yaşamdaki yerinin öğrencilere kazandırılmasıdır. Bu durum,
aynı zamanda, öğrencilerin fen dersine karşı ilgisini artırmakta ve onları derse
güdülemektedir. Bu çerçeve kapsamında yapılan çalışmada, özel yetenekli
öğrenciler için 5E modeline göre kimyasal değişim temalı etkinliklerin geliştirilip
bu etkinliklerin 7. sınıf seviyesindeki özel yetenekli öğrencilerin kavramsal
anlamalarına ve kimyasal değişimlerle ilgili farkındalıklarına etkisinin
araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ülkemizin batısında yer alan bir
BİLSEM'e devam etmekte olan 13 özel yetenekli öğrenci ile bir durum çalışması
yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Kelime İlişkilendirme Testi, Kavramsal
Anlama Testi, Yarı Yapılandırılmış Görüşmeler ve Araştırmacı Notları yardımıyla
toplanmıştır. 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi'nde, geliştirilen
etkinliklerin deneme çalışması yapılmıştır. 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Bahar
Dönemi'nde ise aynı BİLSEM'de gerçek çalışma yürütülmüştür. Veri analizinde,
nitel yaklaşımlardan yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen çalışma sonucunda,
uygulanan öğrenme-öğretme etkinliklerinin öğrencilerin konuyla ilgili kavramsal
anlamalarına ve farkındalıklarına olumlu etkilerde bulunduğu görülmüştür.
Ayrıca, çalışmaya katılan öğrenciler, uygulanan etkinlikler hakkında olumlu
görüşler belirtmişlerdir. Geliştirilen etkinliklerin, BİLSEM'lerde ve özel yetenekli
öğrencilerin yetiştirilmesine destek veren diğer kurumlarda da etkili bir şekilde
kullanılabileceği düşünülmektedir. Bu etkinliklerin, araştırmada yapıldığı gibi bir
bütün ya da bölümler halinde uygulanabileceği önerilmektedir.

Abstract:
The institutions which provide education for special talented students apart
from normal schools in our country since 1996 are Science and Art Centers
(SACs). The main issue detected in the studies related to the problems
encountered in SACs is the limitation of the sufficient number of teaching
activities to be used for specieal talented students' education. On the other hand,
one of the fundamental aims of science education is the introduction of the
relevance of the subjects in daily life to the students. This situation also triggers
the interest of the students on science course and motivates them. In the study
conducted at this perspective, it has been aimed to investigate the effect of
activities developed on the theme, chemical change considering 5E model on 7th
grade level special talented students' conceptual understandings and awarenesses
about chemical changes. At this respect, a case study was conducted with 13
special talented students who were attending a SAC located in the western part of
Turkey. Data of the study were collected via Word Association Test, Conceptual
Understanding Test, Semi-structured Interviews and Researcher's Notes. The pilot
study of developed activities was conducted in 2014-2015 Teaching Year's Spring
Term. The real study was conducted in the same SAC in 2015-2016 Teaching
Year's Spring Term. Qualitative methods were utilized in data analysis. It has
been seen that conducted teaching-learning activities contributed to the conceptual
understanding and awareness levels of the students as a consequence of the study.
In addition, the participants of the study pointed out positive statements related to
the activities implemented. It is thought that developed activities might be utilized
effectively in SACs and in other institutions which support the education of
special talented students. It is recommended that those activities can be
implemented as a whole as in the present study or in seperate parts.