Konteyner terminal saha planlama optimizasyonu
Container terminal yard planning optimization
Yazar: ELİFCAN DURSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENDER GÜRGEN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Alan planlama = Field planning ; Konteyner = Container ; Konteyner terminali = Container terminal ; Optimizasyon = Optimization ; Planlama = Planning ; Tam sayılı programlama = Integer programming

Özet:
Konteyner terminallerde gerçekleşen planlama ışığında, tez konusu olarak saha planlama optimizasyonu belirlenmiştir. Konteyner terminallerin dinamik doğasından ötürü planlama, operasyonu aksatmamak için esnek olmalıdır. İstif saha kapasitesi, gemiye yüklenecek konteyner sayılarının anlık değiştirilebilme durumu ve çeşitli sebeplerden ötürü sahalar terminal operasyonları için darboğaz yaratabilmektedir. Terminal Operasyon Sistemleri ile desteklenen saha planlamaları, gemiden tahliye edilen ve gemiye yüklenecek olan konteynerlerin terminalde geçirecekleri süre boyunca istif yerlerini belirlemektedir. Konteyner terminallerde saha planlamaları uzmanlar tarafından yapıldığı gibi belirli bir Terminal Operasyon Sistemi tarafından otomatik olarak da gerçekleştirilmektedir. Tez çalışmasında seçilen örnek bir konteyner terminalde, oluşturulan 0-1 tam sayılı model ile CPLEX optimizasyon programından yararlanılarak ihraç konteyner istif saha planlamasını optimize etmek hedeflenmiştir. Modelin amacı gemi-gemi ve kapı girişi- gemi çakışması olarak adlandırılan; aynı anda, aynı sahadan, farklı gemilere yükleme talebi olan konteynerlerin ekipman sayısı gibi kısıtlardan dolayı sahada çakışmasını en aza indirgemektir. Bir başka deyişle çakışmama durumu en büyüklenmek istenmektedir. En uygun saha planlaması için ilk aşama olarak örnek konteyner terminale ait veri analizi gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada, odaklanılan problem olan sahadaki konteyner çakışmalarının azaltılması amacıyla konteyner gruplarının, saha bloklarına atanma işlemini gerçekleştirecek 0-1 tamsayılı programlama modeli oluşturulmuştur. Üçüncü aşamada oluşturulan saha optimizasyon modeli, CPLEX optimizasyon programında model çözümlendirilmiştir. Örnek konteyner terminalde gerçekleştirilen uygulama sonuçlarının neticesinde, modelin çakışmaların en küçüklenmesinde önemli iyileştirmeler sağlayarak konteyner gruplarını, saha bloklarına atadığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Konteyner Terminal, Optimizasyon, Konteyner Terminal Saha Planlama, 0-1 Tam Sayılı Programlama

Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Ender Gürgen, İşletme Anabilim Dalı, Mersin Üniversitesi, Mersin.

Abstract:
Container yard planning has been determined as thesis subject considering the planning in container terminals. Planning should be flexible due to the dynamic nature of container terminals to prevent operational interruptions. Yards can create bottlenecks for container terminals due to stacking capacity, instantaneous change of container numbers to be loaded and other various reasons. Yard planning which is supported by Terminal Operating Systems determines the container location during the time container is discharged from the vessel or loaded to vessel. Yard planning can be performed automatically by a specific Terminal Operation System as well as by yard planning experts in container terminals. Thesis study has tried to optimize the export yard stacking plan by generating a binary integer model and using the CPLEX optimization program in a sample container terminal. For the most appropriate yard planning, data analysis of the sample container terminal was performed as the first step. In the second step, 0-1 integer programming model was created to assign the container groups to the yard blocks in order to reduce the container clashes in the yard which is the focused problem. In the third stage, the yard optimization model was analyzed in the CPLEX optimization program. As a result of the application results of the sample container terminal, it was observed that the model assigns container groups to field blocks by providing significant improvements in minimizing the clashes.

Keywords: Container Terminal, Optimization, Container Terminal Yard Planning, 0-1 Integer Planning.

Advisor: Assistant Professor Ender Gurgen, Department of Business Administration, University of Mersin, Mersin.