Transfer fiyatlandırmasında peşin fiyatlandırma anlaşmaları
Advance pricing agreements in transfer pricing
Yazar: ÖZGE DUYAR
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞKIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Anlaşmalar = Agreements ; Mali hukuk = Fiscal law ; Peşin fiyatlandırma anlaşması = Advance pricing agreement ; Peşin ödeme = Prepayment ; Transfer fiyatlandırma = Transfer pricing ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Çifte vergilendirme = Double taxation

Özet:
Günümüzde küreselleşen dünyada ülkelerin birbirileri ile hem ekonomik, hem de sosyal açıdan ilişkileri süregelmektedir. Uluslararası dış ticaret ve uluslararası mali piyasalar büyük gelişme göstermiştir. Birden fazla ülkede faaliyet gösteren çok uluslu şirketler, bazı vergisel sorunlara maruz kalmaktadır. Ülkelerin vergi kurallarının/düzenlemelerinin diğer ülkelerin düzenlemelerine uymaması durumunda, yeni düzenlemeler getirilmesi kaçınılmaz olacaktır. Bununla birlikte her ülkenin kendi vatandaşını koruma içgüdüsü de vergi sistemlerinde yeni düzenlemeleri ve anlaşmaları gerektirmektedir. Türk vergi sistemine dahil olan peşin fiyatlandırma anlaşmaları da bu düzenlemelerden biridir.

Uluslararası alanda faaliyet gösteren çok uluslu işletmeler, ülkeler arasındaki mal ve hizmet transferleri yoluyla karlarını en üst seviyeye çıkarmayı hedeflemektedir. Anılan hedef doğrultusunda, çok uluslu işletmeler, yatırım yaptıkları ülkelerin yasaları kapsamında kendilerine maksimum fayda sağlayan faaliyetleri yapma eğilimindedir. Transfer fiyatlandırma yöntemlerinden biri olan peşin fiyatlandırma anlaşmaları,  işletmelerin çifte vergilendirmeye tabi olmalarını engellemek adına yapılmaktadır. Başka bir ifadeyle, peşin fiyatlandırma anlaşmaları, ülkeler arasında vergi sistemi uyumsuzluğunun yol açtığı çifte vergilendirme sorununu ortadan kaldırmak ve vergi idareleri için yararlı sonuçlara ulaşmak adına, uygulamalar arasında standardizasyon sağlamak gayesiyle yapılmaktadır. 

Bu çalışmada, Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yer alan düzenlemeler ve OECD düzenlemeleri çerçevesinde transfer fiyatlandırmaları kapsamında idare ile anlaşma usulüne dayanan peşin fiyat anlaşmaları, hem idare hem de mükellef açısından ele alınmaktadır. Ulusal vergi mevzuatımız çerçevesinde peşin fiyatlandırma anlaşmalarının uygulanma süreçleri, aşamaları, avantaj ve dezavantajları irdelenmiş, ülkemizde uygulanabilirliği hakkında yorumlamalar yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Transfer Fiyatlandırması, Peşin Fiyatlandırma Anlaşmaları, Türk Vergi Sistemi, Çifte Vergilendirmeyi Önleme, Vergi Anlaşmaları

Abstract:
It is inevitable that new regulations will be introduced in case the tax rules / regulations of the countries do not comply with the regulations of other countries, since countries' economic and social relations with each other continue in a globalizing world. However, the instinct of each country to protect its own citizens requires new arrangements and treaties in tax systems. Advance pricing arrangements included in the Turkish tax system is one of these issues. 

Businesses with international position aim to maximize profits through transfers of goods and services between countries. In line with these objectives, international enterprises tend to carry out activities that provide maximum benefit to them within the scope of price laws and laws of the countries where they invest. For this reason, the advance pricing agreements, one of the transfer pricing methods, is made in order to prevent the enterprises from being subject to double taxation. In other words, advance pricing agreements are made with the aim of eliminating the double taxation problem caused by the tax system mismatch between countries and providing standardization between the practices in order to achieve beneficial results for tax administrations. 

In this study, advance price agreements based on mutual agreement procedure are examined theoretically for both administration and taxpayer.

Keywords: Transfer Pricing, Advance Pricing Agreements, Turkish Tax System, Double Taxation, Tax Treaty