Thomas Reid'in algı teorisi
Thomas Reid's theory of percetion
Yazar: ÖZLEM KARA
Danışman: PROF. KEMAL BATAK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Algı = Perception ; Algı teorileri = Perception theories ; Algısal bilgi = Perceptional knowledge ; Episteme = Episteme ; Reid, Thomas = Reid, Thomas ; Sağduyu = Common sense ; Zihin = Mind

Özet:
Thomas Reid (1710-1796)'i öne çıkaran yönü, kendiliğinden apaçık bilgi ve inançların varlığını savunan Sağduyu Felsefesinin kurucusu olmasıdır. Algı da bu özellikteki bilgi ve inancı üretme aracı olarak Reid'in felsefesinde önemli bir yerde durmaktadır. İdeal Felsefenin ve çağdaşı olan Hume'un ortaya koyduğu algı teorisi, dış dünyanın varlığını ortadan kaldırdığı için, Reid algı teorisi sayesinde iletişim kurulan dış dünyanın varlığının gerçek olduğunu ispatlamaktadır.  Platon'un "gerekçelendirilmiş doğru inanç" tanımı ile başlattığı bilgi ile ilgili tartışmalar günümüz epistemolojisinde güncelliğini devam ettirmektedir. Tezimiz, temel bir ekol olan Reformcu Epistemolojinin dayandığı, gerçekten basit inançların olması gerektiği savına tarihsel bir altyapı sunma adına önemlidir. Şüpheciliğin dayanağı olan bilgiye gerekçe arama koşulunun karşılanmasının imkânsızlığı karşısında temel bilgi kaynaklarından olan algının ortaya konulması, şüphecilikle mücadelede Din Felsefesi açısından teist bakış açısını güçlü kılmaktadır.  Reid'in ortaya koyduğu  "An Inquiry Into the Human Mind" eseri, tümü ile algı teorisini ortaya koyduğu eseri olarak tezimizi ortaya koymakta bize yol haritası olmuştur.  "Essays on the Intellectual Powers of Man, 1785" eserinin yanında Reid ile ilgili çalışmalar ortaya koyan pek çok filozofun eserleri araştırılmıştır. Reid, Aristotelesçi sistemin zihni ve operasyonlarını somutlaştırma; Kartezyen sistemin ise cismi ve niteliklerini ruhsallaştırma yaklaşımlarını hatalı bulmakta,  bu iki yanlış anlayışın karşısında sağduyu temeline dayalı algı teorisi ile durmaktadır.    Buna göre, gördüğümüz, hissettiğimiz ve bilinçli olduğumuz şeylerin varlığını kabul etmeyi ve cismin nitelikleri hakkındaki görüşlerimizi duyularımızın tanıklığından, duyumlarımız hakkındaki düşüncelerimizi ise bilincin tanıklığından almayı teklif etmektedir. Reid, duyuların her bir işleminin basit algılamanın yanı sıra bir yargı veya inanç içerdiğini, bu inancın ise ideaların etkisi ile değil duyumun doğasına dâhil edilmiş bir sonuç olduğunu savunmaktadır.

Abstract:
The feature that high lights Thomas Reid (1710-1796) is that he is the founder of the Philosophy of Common Sense, which advocates the existence of self-evident knowledge and beliefs. Perception also plays an important role in Reid's philosophy as a means of producing knowledge and belief with this feature. Since the perception theory put forward by the ideal philosophy and its contemporary Hume eliminates the existence of the outside world, Reid proves that the existence of the outside world communicated through the theory of perception is real. The debates about the information that Plato initiated with the definition of "justified true faith" continue to be current in today's epistemology. Our thesis is important in order to provide a historical background for the argument that Reformist Epistemology, which is a basic school, is based on and where really simple beliefs should be. Revealing the perception that is one of the basic sources of information in the face of the impossibility of meeting the grounds for skepticism on the grounds of knowledge, makes the viewpoint strong in terms of Philosophy of Religion in the fight against skepticism. "An Inquiry Into the Human Mind" by Reid has been a road map for putting forward our thesis as his work, which reveals the theory of perception. In addition to his work "Essays on the Intellectual Powers of Man, 1785", the works of many philosophers who have been working on Reid have been investigated. Reid, embodying the mind and operations of the Aristotelian system; The Cartesian system, on the other hand, finds the spiritualization approaches of the body and its qualities erroneous, and stands by the theory of perception based on common sense based on these two misunderstandings. Accordingly, it proposes to accept the existence of what we see, feel and be conscious, and to take our opinions about the qualities of the body from the testimony of our senses and our thoughts about our sensations from the testimony of consciousness. Reid argues that each process of the senses includes a judgment or belief in addition to simple perception, and that belief is not a result of ideas, but a result that is included in the nature of sensation.