Öncesi ve sonrasıyla 1980 Askeri Darbesinin Erzurum basınına yansıması
Before and after reflections on the 1980 Military Coup on Erzurum  press
Yazar: DİLARA BALTAKESMEZ
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜT YÜKSEL
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Yerel basın organları, bulundukları bölgelerin tanıtımında etkili olan ve ulusal basının kaynağı ve destekçisi olma özelliğine sahiptirler. Kamuoyu birçok kere ulusal ve uluslararası haberlerden veya bölgesel ekonomik, sosyal ve siyasi konulardan yerel basın sayesinde haberdar olmaktadır. Bu çalışmanın konusu olan 1980 Askeri Darbesi de kamuoyunun yerel basın organları sayesinde bilgi sahibi olduğu olaylardan birisidir. Bu darbe sonrasında medya; sansür, kapatma ve yasaklarla kontrol ve her sektör gibi büyük bir baskı altına alınmıştır. Söz konusu bu baskı ise basın organların yayın politikalarında zorunlu bir değişikliğe gitmelerine neden olmuştur. Dolayısıyla bu açıdan bakıldığında 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinin, Türk siyasi ve demokrasi tarihi açısından önemli bir yere sahip olduğu bilinen bir gerçektir.
Bu çalışmada, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesinin Erzurum Yerel Basınına (Albayrak, Hür Söz, Devrim, Doğu Ekspres, Halkın Sesi ve Milletin Sesi Gazeteleri) yansımaları konu edilmiştir. Türk basın tarihi içerisinde oldukça köklü bir yapıya sahip olan Erzurum, sadece kendi içerisinde ve yakın coğrafyalarda değil aynı zamanda Anadolu topraklarının bütününde çok güçlü bir yapıya sahiptir. Bu bağlamda, 12 Eylül 1980 Darbesinin Erzurum kamuoyunda nasıl algılandığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın amacı ise; basın ve siyaset ilişkisi ele alınarak, söz konusu sürecin Erzurum'da faaliyet gösteren Albayrak, Hür Söz, Devrim, Doğu Ekspres, Halkın Sesi ve Milletin Sesi gazetelerine ekonomik, siyasal ve sosyal yansımalarını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla yöntem olarak adı geçen altı gazetenin 1978-1980 yılları arasındaki mevcut sayıları tek tek incelenmiş, çalışma bu kapsamda şekillendirilmiştir.

Abstract:
Local press organs have the feature of being effective in the promotion of the regions in which they are located and being the source and supporter of the national press. The public is often informed about national and international news or regional, economic, social and political issues thanks to the local press. The 1980 Military Coup, which is the subject of this study, is one of the events that the public became aware of thanks to the local press. After this coup, the media was tried to be controlled through censorship, closure and bans, and like every other sector, it was put under great pressure. This pressure caused the press organs to make a necessary change in their publishing policies. Therefore, when viewed from this perspective, it is a known fact that the Military Coup of September 12, 1980 has an important place in Turkish political and democratic history. 
In this study, the reflections of the 12 September 1980 Military Coup on Erzurum Local Press (Albayrak, Hür Söz, Devrim, Doğu Ekspres, Halkın Sesi and Milletin Sesi Newspapers) are discussed. Erzurum, which has a very deep-rooted structure in the history of the Turkish press, has a very strong structure not only within itself and in nearby geographies, but also throughout Anatolia. In this context, it was tried to reveal how the 12 September 1980 Coup was perceived by the public in Erzurum. 
The aim of this study is to reveal the economic, political and social reflections of the process in question on the newspapers Albayrak, Hür Söz, Devrim, Doğu Ekspres, Halkın Sesi and Milletin Sesi operating in Erzurum, by considering the relationship between press and politics. Therefore, as a method, the existing issues of the six newspapers mentioned above between the years 1978 and 1980 were examined one by one, and the study was shaped in this context.