Türk ve mülteci 5 yaş çocukların vatan ve Türkiye kavramlarına yönelik algılarının incelenmesi
Investigation of Turkish and refugee 5 year old children's perception on homeland and Turkiye concepts
Yazar: ZEHRA GÜNEYSU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dış Türkler = Turkish diaspora ; Göçmenler = Emigrants ; Milliyetçilik = Nationalism ; Mülteciler = Refugees ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Türkiye = Türkiye ; Türkler = Turks ; Vatan = Homeland

Özet:
Erken çocukluk dönemi çocuğun bedensel, bilişsel, duygusal ve sosyal yönden hızla geliştiği, çocukların çevrelerindeki dünyayı tanımalarına ve anlamlandırmalarına yardımcı olacak ilk kavramların kazanıldığı bir dönemdir. Somut kavramların ardından çocuklar özellikle sosyal ve duygusal gelişimleri için önemli olan vatan gibi soyut kavramları geliştirmeye başlarlar. Ülkeler arası hareketliliğin hızlandığı, grupların asimile olma tehlikesine karşı kültürel değerlerine daha sıkı bağlandığı çok kültürlü bir yapıda yetişen çocukların ülkemizin gelecek profilinin oluşturacağı düşünüldüğünde bulundukları ülkeye yönelik algılarının önemi anlaşılmaktadır. Erken çocukluk dönemi çocuklarının vatan kavramına ve ülkelerine yönelik algılarının bilinmesi hem çocuğun milli kimliğinin gelişerek toplum ile ilişkisini güçlendirmesini hem de bu ilişkinin aşırı milliyetçilikten uzak insancıl ve demokratik bir biçimde şekillendirilmesi adına oldukça önemlidir. Bu çalışma Türk ve mülteci 5 yaş çocuklarının vatan ve Türkiye kavramlarına yönelik algılarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma nitel araştırma desenlerinden olgu bilim (fenomenoloji) deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme tekniği ile İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokulu ve anasınıflarında eğitimine devam eden 12 Türk, 8 mülteci 20 çocuk ile oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri odak grup görüşmeleri, drama oturum planları ve çocuklara vatan ve Türkiye kavramlarına yönelik resim çizdirilmesi ve Okul Öncesi Eğitim Programı2nın vatan ve Türkiye kavramları açısından incelenmesiyle toplanmıştır. Araştırma verileri nitel veri analizi tekniklerinden içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda çocukların vatan algılarının vatan kavramına yönelik ifadeleri duygusal bağ ilişkiler, yaşam alanı temalarını ortaya çıkarmıştır. Türk çocuklar ebeveynlerinin memleketleri olan şehirleri, mülteci çocuklar ise geldikleri ülkeleri vatanları olarak görmektedirler. Çocuklar vatanı doğa, yakın çevre, dini ögeler, sınır, korunma-savunmaya yönelik ögeler ile resmetmişler, bayrak ve cami ile sembolize etmişlerdir. Türkiye kavramı çocuklar tarafından olumlu ifadeler, çevresel betimlemeler, milli-manevi ögeler ve bilişsel boyut ile açıklanmıştır. Türkiye kavramı çocuk resimlerinde doğa, yakın çevre, olumlu duygular, sınır ve savaş temaları ile yer almış; bayrak, cami ve ok Türkiye sembolü olarak kullanılmıştır.

Abstract:
Early childhood is a period in which the child develops rapidly physically, cognitively, emotionally and socially, and the first concepts that will help children to recognize and make sense of the world around them are acquired. After concrete concepts, children begin to develop abstract concepts such as homeland, which will be important for their social and emotional development. Considering that the future profile of our country will be formed by the children who grow up in a multicultural structure where the mobility between countries accelerates and the groups are more firmly attached to their cultural values against the danger of assimilation, the importance of their perceptions towards the country they live in is understood. Knowing the perceptions of early childhood children towards the concept of homeland and their country is very important in terms of both the development of the child's national identity and strengthening its relationship with the society, and the shaping of this relationship in a humane and democratic way away from extreme nationalism. This study was carried out to examine the perceptions of Turkish and refugee 5-year-old children about the concepts of homeland and Turkey. The research was designed with the phenomenology pattern, one of the qualitative research designs. The study group of the research was formed with snowball sampling technique, one of the purposive sampling methods, with 20 children, 12 Turks and 8 refugees, who continue their education in kindergartens and kindergartens affiliated to the Ministry of National Education in the province of Istanbul. The data of the study were collected through focus group interviews, drama session plans, children's drawings of the concepts of homeland and Turkey, and the analysis of the Pre-School Education Program in terms of the concepts of homeland and Turkey. The research data were analyzed with content analysis technique, one of the qualitative data analysis techniques. As a result of the research, the expressions of children's perceptions of homeland regarding the concept of homeland revealed the themes of emotional bonds, relationships, and living space. Turkish children see their parents' hometowns as their homeland, while refugee children see their home country as their homeland. The children painted the homeland with nature, close environment, religious elements, borders, protection-defense elements, and symbolized it with the flag and the mosque. The concept of Turkey was explained by the children with positive expressions, environmental descriptions, national-spiritual elements and cognitive dimension. The concept of Turkey took place in children's paintings with the themes of nature, close environment, positive emotions, border and war; flag, mosque and arrow were used as symbols of Turkey.