Sınıflar, toplumsal hareketler ve medya: Türk Hava Yolları grevi ile Cerattepe direnişinin medyadaki sunumu
Classes, social movements and the media: Presentation of the Turkish Airlines strike and the Cerattepe resistance in media
Yazar: NURSEN AYDIN
Danışman: PROF. DR. ERDAL DAĞTAŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Grev = Strike ; Medya = Media ; Sosyal hareketler = Social movements ; Sınıf mücadelesi = Class struggle ; Yazılı basın = Written press ; Yeni medya = New media ; Çevre hareketleri = Environmental movements ; İşçi hareketleri = Workers movements ; İşçi sınıfı = Working class

Özet:
Bu çalışma işçi sınıfı ve mücadelesinin sona erdiğini ileri süren post-modern görüşlerin egemen hale gelmesinde medyanın işlevini sorgulamaktadır. Bu doğrultuda, sınıf temelli toplumsal hareket örneği olan THY grevi ile yeni toplumsal hareket örneği olan Cerattepe direnişinin basılı gazeteler (Evrensel, Hürriyet, Yeni Şafak) ve alternatif haber sitelerindeki (Bianet, Sendika.org, T24) sunumu eleştirel ekonomi politik yaklaşım çerçevesinde incelenmiştir. Temsil ettikleri ideolojiler temelinde belirlenen medya kuruluşlarının THY grevi ve Cerattepe direnişi özelinde, işçi sınıfı ve çevre hareketleri konusunda nasıl bir tutuma sahip oldukları ortaya konulmuştur.
Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, konuyla ilgili verilerin toplanmasında yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme ve metin çözümlemesi tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın çözümleme nesnesi basılı gazetelerin ve alternatif haber sitelerinin editöryal kadrosundan toplam 12 gazeteciyle yapılan görüşmelerde haber üretim süreçlerinin yanı sıra THY grevi ve Cerattepe direnişiyle ilgili içerikler hakkında sorular yöneltilmiştir. Sözü edilen medya kuruluşlarının haber üretim aşamasına ilişkin elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Ardından, incelenen basılı gazeteler ve alternatif haber sitelerinde yer alan THY grevi (15 Mayıs-21 Aralık 2013) ve Cerattepe direnişi (21 Haziran 2015-29 Şubat 2016) ile ilgili haber, fotoğraf, köşe yazısı ve söyleşi türündeki içerikler çözümlenmiştir. Metin çözümlemesinden elde edilen bulgular, gazetecilerin içeriklere ilişkin görüşleriyle de desteklenerek yorumlanmıştır. 
Sonuç olarak, sınıf hareketlerinin yeni toplumsal hareketler karşısında ideolojik açıdan ayrımcılığa uğradığı gözlenmiştir. Sınıf mücadelelerinin sona erdiğini ileri süren post-modern görüşler anaakım medya aracılığıyla yeniden üretilerek egemen hale getirilmektedir. Sermaye ve iktidar çıkarlarının baskısı altında olmadan "bağımsız habercilik" anlayışını sürdüren gazeteler ve alternatif haber siteleri ise işçi sınıfının ve sınıf temelli hareketlerin toplumsal gerçekliğinin kamuoyuna doğru yansıtılması bakımından önem taşımaktadır.

Anahtar Sözcükler: Sınıf hareketi, Çevre hareketi, Eleştirel ekonomi politik çözümleme, Geleneksel medya, Alternatif medya

Abstract:
This study questions the function of the media in the domination of post-modern views that claim the working class and its struggle are over. The representations of the THY strike, a case of class-based social movements, and of the Cerattepe resistance, a case of new social movements, in printed newspapers (Evrensel, Hürriyet, Yeni Şafak) and alternative news sites (Bianet, Sendika.org, T24)  are analyzed through the lens of critical political economy approach. The stances, in the cases of the THY strike and the Cerattepe resistance, taken by the media organizations which are determined on the basis of the ideologies they represent towards the working class and environmental movements are disclosed.
In this qualitative research, semi-structured in-depth interview and textual analysis techniques are used to collect the data on the subject. In the interviews with 12 journalists from the editorial staff of printed newspapers and alternative news sites, who are the object of the analysis of the study, questions about the news production processes as well as the contents of the THY strike and the Cerattepe resistance are posed. The findings obtained regarding the news production stage of the aforementioned media organizations are evaluated. Subsequently, contents in the form of news, photos, columns and conversations about the THY strike (from May 15th to December 21th, 2013) and the Cerattepe resistance (from June 21st, 2015 to February 29th, 2016) in the examined printed newspapers and alternative news sites are analyzed. The findings obtained from the textual analysis are interpreted, supported by the opinions of journalists on the content.
In conclusion, it is observed that class movements are ideologically discriminated against the new social movements. Post-modern views claiming the end of class struggles are reproduced and dominated by the mainstream media. Newspapers and alternative news sites that maintain the understanding of "independent reporting" without being under the pressure of capital and government interests are important in terms of reflecting the social reality of the working class and class-based movements to the public.

Keywords: Class movement, Environmental movement, Critical political economy analysis, Traditional media, Alternative media