Türk tipi başkanlık sistemi ve 2017 sonrası sistem tartışmaları
Turkish type presidential system and system discussions after 2017
Yazar: MUHAMMET YASİN BAŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇAVUŞOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi = Presidential government system

Özet:
Türkiye'de 2018 sonrasında uygulamaya geçen Türk tipi başkanlık sistemi bir başkanlık sistemi yorumudur. Söz konusu sistem, Türkiye gündemine bir anda giriş yapmamıştır. Farklı dönemlerde farklı siyasetçiler başkanlık sistemi hakkında pozitif veya negatif yaklaşımlar sergilemişlerdir. Süleyman Demirel, Turgut Özal bu konuda öne çıkan siyasetçilerdir. Ancak başkanlık sistemine geçişe ilişkin en ciddi atılımlar Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) iktidarı döneminde gerçekleşmiştir. Hatta özelde Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlık sistemine ilişkin ciddi pozitif söylemleri olmuştur. 2017 yılında referanduma sunulan hükümet modeli kabul edilmiş ve 2018 yılında resmen uygulamaya geçmiştir. Türk tipi başkanlık sistemi uygulamaya geçmeden önce ve sonra çeşitli tartışmalara ve değerlendirmelere konu olmuştur. Başkanlık sistemine yönelik olumlu değerlendirmeler yapıldığı gibi olumuz değerlendirmeler de yapılmıştır. Tez çalışması kapsamında siyasal iktidar, Türk tipi başkanlık sistemi, sistemin işleyişi, çeşitli dinamikleri ve yasal dayanakları incelenmiştir. Bu çerçevede farklı siyasi görüşlerin Türk tipi başkanlık sistemine ilişkin yaklaşımlarına yer verilmiştir. Tez çalışması neticesinde Türkiye'de uygulanmakta olan başkanlık sistemini Türk tipi kılan unsurlar belirlenmeye çalışılmış, sisteme ilişkin tartışmaların genel çerçevesi çizilmiştir.

Abstract:
The Turkish type presidential system, which was put into practice in Turkey after 2018, is an interpretation of the presidential system. The system in question did not enter the agenda of Türkiye all of a sudden. Different politicians in different periods exhibited positive or negative approaches about the presidential system. Süleyman Demirel and Turgut Özal are prominent politicians in this regard. However, the most serious breakthroughs regarding the transition to the presidential system took place during the Justice and Development Party (AK Party) government. In fact, Recep Tayyip Erdoğan, in particular, had serious positive statements about the presidential system. The government model submitted to a referendum in 2017 was accepted and officially put into practice in 2018. The Turkish type presidential system has been the subject of various discussions and evaluations before and after its implementation. As well as positive evaluations regarding the presidential system, negative evaluations were also made. Within the scope of the thesis, political power, Turkish type presidential system, the functioning of the system, various dynamics and legal bases were examined. In this context, the approaches of different political views on the Turkish type presidential system are included. As a result of the thesis study, the elements that make the presidential system applied in Turkey a Turkish type were tried to be determined, and the general framework of the discussions on the system was drawn.