Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığında kafein tüketiminin serum CK18 proteini üzerine etkisi
The effect of caffeine consumption on serum CK18 protein in non-alcoholic fatty liver disease
Yazar: KÜBRA UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÖKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Kafein = Caffeine ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Sitokeratinler = Cytokeratins

Özet:
Bu çalışmanın amacı, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) görülen bireylerde kafein alımı ile karaciğer fibrozu göstergesi olan serum sitokeratin 18 (CK18) seviyesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya gerekli muayeneler ve testler sonucunda NAYKH tanısı almış, 19-64 yaş aralığındaki 20 kadın ve 20 erkek birey katılmıştır. Bireylere genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktivite durumlarını belirlemek amacıyla yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanmıştır. Bireylerin beslenme durumlarını saptamak amacıyla 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı, kafein alımlarını belirlemek amacıyla kafein tüketim sıklığı kayıtları alınmıştır. Bireylerle yapılan görüşme sırasında antropometrik ölçümleri alınmış ve kan örnekleri toplanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması erkeklerde 39,7 ± 10,66 yıl, kadınlarda ise 48,1 ± 13,01 yıldır (p>0,05). Bireylerin yaşları ile diyetle aldıkları günlük toplam kafein miktarı arasında negatif ilişki bulunmuştur (p=0,013). Diyetle alınan günlük toplam kafein miktarı ile ALT düzeyi (p=0,003) ve AST düzeyi arasında (p=0,039) pozitif ilişki, açlık plazma glikozu arasında (p=0,022) negatif ilişki bulunmuştur. Diyetle alınan günlük toplam kafein miktarı ile antropometrik ölçümler arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Serum CK18 düzeyi ile toplam kafein alımı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Bireylerin vücut yağ yüzdesi ve serum CK18 düzeyi arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (r=0,510; p=0,002). Kafein kaynaklarına göre incelendiğinde, bireylerin günlük bitter çikolata ile aldıkları kafein miktarı ile serum CK18 düzeyi arasında negatif (r=-0,420; p=0,019) ilişki bulunmuştur. NAYKH'lı bireylerde kafein tüketiminin hastalıkla ilişkili parametrelere etkisinin netleşmesi için daha çok araştırmaya gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the association between caffeine intake and serum cytokeratin 18 level (CK18), which is a liver fibrosis indicator in individuals with non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD). A total of 20 female and 20 male subjects between the ages of 19-64, who were diagnosed with NAFLD, were included in the study. A questionnaire was administered face-to-face in order to determine individuals' general characteristics, nutrition habits and physical activity status. Twenty-four hour dietary recall and food frequency questionnaire we administered, to determine the nutritional status. Caffeine frequency questionnaire we administered, to determine the caffeine consumption. Anthropometric measurements were taken and blood samples were collected during interviews. The average age of the participants in the study was 39.7 ± 10.66 years in male and 48.1 ± 13.01 years in female subjects (p> 0.05).  There was a negative correlation between age and the total amount of daily caffeine consumption (p=0.013). There were positive correlations between the daily caffeine consumption and ALT level (p = 0.003), AST level (p = 0.039), and a negative correlation between the daily caffeine consumption and fasting plasma glucose (p = 0.022). There were no significant correlations between the daily caffeine consumption and anthropometric measurements (p>0.05). There were no significant correlations between serum CK18 level and total caffeine intake (p> 0.05). There was a positive correlation between body fat percentage and serum CK18 level (r = 0.510; p = 0.002). When analyzed according to caffeine sources, there was a negative correlation between the caffeine intake from dark chocolate and serum CK18 level (r =-0.420, p = 0.019). More research is needed to clarify the effect of caffeine consumption on disease-related parameters in individuals with NAFLD.