Dijital eve iş verme sistemi olarak çevrimiçi çalışma modeli
Online working model as digital putting out system
Yazar: FATİH GENÇER
Danışman: PROF. DR. ALTUĞ YALÇINTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dijital platformlar = Digital platforms ; Eve iş verme = Outwork ; Kayıt dışı istihdam = Informal employment ; Sayısallaştırma = Digitization ; Uzaktan çalışma = Remote worker ; İstihdam = Employment

Özet:
Eve iş verme sistemi (putting out system), ön-kapitalizm (proto-capitalism) ya da ön-sanayileşme (proto-industrialization) olarak da adlandırılabilecek, kapitalizmin ve Sanayi Devrimi'nin ortaya çıktığı ilk coğrafyalarda/ekonomilerde Orta Çağ'ın sosyoekonomik düzeninin tezahürü olan feodalizmden kapitalizme geçiş sürecinde ortaya çıkan ve kapitalist üretim şeklinin (mode of production) ekonomiler/toplumlar üzerinde egemen olan üretim şekli olabilmesi için gerekli ön koşulları sağlamakta başat rol oynayan üretim şekline adını veren sistemdir. Öte yandan, son yıllarda emek piyasasında mesafeye yönelik kısıtların azalması (spatial restrictions), internetin yaygınlaşması, BT (Bilgi Teknolojileri) altyapısının daha da güçlenmesi, dijitalleşme ve bunlara benzer birçok gelişme, çevrimiçi çalışma platformlarını ortaya çıkarmıştır. Bu tez çalışmasında esas olarak, "çevrimiçi çalışma modeli" olarak adlandırdığım çalışma modelinin, tarihsel eve iş verme sisteminin dijital bir yansıması olarak görülmesi gerektiği savunulmaktadır. Öte yandan, tezin bir diğer önemli iddiası, çevrimiçi çalışma modelinin emek piyasalarında gerçekleşecek olduğunu iddia ettiğim dönüşüm için tetikleyici bir rol üstlendiği iddiasıdır. Tüm bu iddialar, kayıt dışı istihdam, Gabriel Tarde'ın değer teorisi, dijitalleşme gibi kavramlardan yararlanılarak sınanacak ve Google Hareketlilik Verileri incelenerek sorgulanacaktır.
Anahtar Kelimeler: Eve iş verme sistemi, çevrimiçi çalışma platformları, çevrimiçi çalışma modeli, kayıt dışı istihdam, dijitalleşme.

Abstract:
Putting out system, which can also be called as proto-capitalism or proto-industrialization, is the system that emerges in transition period of from feudalism which is manifestation of socioeconomic order of Medieval to capitalism at the geographies/economies where capitalism and Industrial Revolution emerged and it is the system that gives its name to the mode of production, which plays a leading role in providing the necessary preconditions for the capitalist mode of production to be the dominant mode of production over economies/societies. On the other hand, ın recent years, the reduction of spatial restrictions in the labor market, the widespread use of the internet, the strengthening of IT (Information Technologies) infrastructure, digitalization and many similar improvements have revealed online working platforms. In this thesis, it is argued that the working model, which I call the "online working model", should be seen as a digital reflection of the historical putting out system. On the other hand, another important claim of the thesis is that the online working model plays a triggering role for the transformation that I claim will take place in the labor markets. All these claims will be tested by using concepts such as informal employment, Gabriel Tarde's theory of value, and digitalization, and will be questioned by examining Google Mobility Data.
Keywords: Putting out system, online working platforms, online working model, informal employment, digitalization.