Türkiye'de Suriyeli sığınmacı çocuk işçiliği: İstanbul'da bir alan araştırması
Syrian refugee child labour in Turkey: A field research in İstanbul
Yazar: NİHAT KİREÇDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL URHAN ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Suriyeliler = Syrians ; Sığınmacı = Asylum seeker ; Uluslararası göç = International migration ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk iş gücü = Child labor ; Çocuklar = Children ; İstanbul = Istanbul ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Suriye'de yaşanan iç savaş nedeniyle milyonlarca Suriyeli başka ülkelere göç etmiştir. Bu göç sürecine refakatli veya refakatsiz bir şekilde dahil olan Suriyeli sığınmacı çocuklar, göç sürecinden en çok etkilenen ve en savunmasız grup olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Her ne şekilde olursa olsun bu göç sürecinde çocukların yaşamış oldukları travmalara ek olarak bir başka ülkede çalışmak zorunda kalmaları bu savunmasızlık durumunu daha da derinleştirmektedir. Suriyeli sığınmacı çocuk işçilerin Uluslararası Çalışma Örgütü'nün tanımladığı en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliği türlerinden; insan ticareti, zorla sokakta çalıştırma, çeteler tarafından organize dilencilik faaliyetlerine zorlama gibi işlerde çalıştırıldıkları bazı medya haberlerinde sıkça karşımıza çıkmaktadır
Bu çalışma, Türkiye emek piyasasında önemli bir yere sahip Suriyeli sığınmacı çocuk işçilerin; eğitim durumlarını, çalışma geçmişlerini, emek piyasasındaki çalışma koşullarını, çalışmaya iten nedenleri, yaptıkları işten dolayı karşı karşıya kaldıkları riskleri, sorunları ve gelecek beklentilerini konu edinmektedir. Konu kapsamında olan bu sorunların, çocuklar üzerindeki etkilerinin tespit edilebilmesi amacıyla Suriyeli sığınmacıların en yoğun yaşadığı kent olan İstanbul'da bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, uluslararası kuruluşlar, sivil toplum kuruluşları, devlet kurumları gibi çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasına yönelik mücadele eden öznelerin rollerini de tartışmaktadır.
Çocuk işçiliği olgusu, Suriyeli sığınmacı çocuk işçilere bedensel, ruhsal ve zihinsel kapasitelerinin üzerinde sorumluluklar yüklemekte ve onlara zarar vermektedir. Bu nedenle Suriyeli sığınmacı çocukların üstün yararı göz önünde bulundurularak, çalışma hayatından kaynaklı karşı karşıya kaldıkları risk ve sorunları tespit etmek; onların hayatına ve en önemlisi geleceklerine etki eden sorunlara karşı sosyal politika çerçevesinde çözüm önerileri sunmak bu tez çalışmasının temel amacını oluşturmaktadır. İşverenler tarafından emek arzında çok fazla tercih edilen Suriyeli sığınmacı çocukların sorunlarının tartışılması ve çözüm önerilerinde bulunması çalışmamızı önemli kılmaktadır.

Abstract:
Due to the civil war in Syria, millions of Syrians left their country to seek asylum in other countries. Syrian refugee children, accompanied or unaccompanied appear to be the group that is most affected by the migration process and constitutes the most vulnerable group.
In addition to the traumas experienced by refugee children during this migration process,  the necessity to work in another country further deepens this vulnerability. Syrian refugee child workers are among the worst forms of child labor as defined by the International Labor Organization; and it is frequently reported in the media that they are employed in jobs such as human trafficking, forced labor on the street, and forced into organized begging activities by gangs.
This study shows that Syrian refugee child workers, who have an important place in the Turkish labor market; it focuses on their educational status, their work history, working conditions in the labor market, the reasons that push them to work, the risks they face due to their work, their problems and their expectations from the future. In order to determine the effects of these problems on children, a field study was carried out in Istanbul, the city where Syrian refugees live most. It also discusses the roles of the subjects struggling to eliminate child labor, such as international organizations, non-governmental organizations, and state institutions. 
The phenomenon of child labor imposes responsibilities on Syrian refugee child workers above their physical, mental and mental capacities and harms them. For this reason, considering the best interests of Syrian refugee children, to identify the risks and problems they face due to working conditions; the main purpose of this thesis is to offer solutions within the framework of social policy against the problems that affect their lives and, most importantly, their future. Examining the problems of Syrian refugee children, who are highly preferred by the employers in the labor market, and proposing solutions make our work important.