Genç yetişkinlerin romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançları ile algıladıkları ebeveyn tutumlarının incelenmesi
Examination of young adults' irrational beliefs and perceived parental attitudes in romantic relationships
Yazar: TÜRKAN MERVE CEYLAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KILIÇ
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Genç yetişkinler = Young adult

Özet:
Bu araştırmanın amacı, genç yetişkinlerin romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançları ile algıladıkları ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesine dayanmaktadır. Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar ve algılanan ebeveyn tutumları araştırma kapsamında cinsiyet, eğitim durumu, ilişki durumu ve ebeveyn birliktelik durumu demografik değişkenleri ile birlikte incelenmiştir. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline göre yapılandırılmıştır. Araştırmada amaca dayalı örnekleme yöntemi ile veri toplama işlemi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni Ankara ilinde yaşayan 20-40 yaş arası genç yetişkinler iken araştırma örneklemi Ankara ilinde yaşayan 20-40 yaş arası 531 genç yetişkin oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulmuş Kişisel Bilgi Formu, Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği ve Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği Çocuk Formu kullanılmıştır. Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar ve Algılanan Ebeveyn Tutumları arasındaki ilişki pearson momentler çarpımı ile analiz edilmiştir.  Elde edilen verilere göre Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar ile Algılanan Ebeveyn Tutumları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulgulanmıştır. Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar cinsiyet, ilişki durumu ve ebeveyn birliktelik durumu değişkenlerine göre bağımsız örneklem t- testi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda erkek genç yetişkinlerin romantik ilişkilerinde akılcı olmayan inançları kadın yetişkinlere göre daha yüksek düzeyde olduğu, romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançların ilişki durumu ve ebeveyn birliktelik durumu değişkenlerine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlar eğitim durumu değişkenine göre kruskal wallis analizi ile incelenmiş. Analiz sonucunda lise mezunu genç yetişkinlerin romantik ilişkilerde akılcı olmayan inançlarını yüksek lisans ve lisans mezunu genç yetişkinlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma kapsamında algılanan ebeveyn tutumları anne ve baba ayrı olmak üzere duygusal sıcaklık, aşırı koruyuculuk ve reddedicilik boyutları olarak üç farklı boyutta incelenmiştir. Algılanan ebeveyn tutumlarının cinsiyet, ilişki durumu ve ebeveyn birliktelik durumu değişkenlerine göre incelenmesinde bağımsız örneklem t- testi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda nne ve baba aşırı koruyuculuk tutumları cinsiyete göre anlamlı fark göstermekte, kadınların erkeklere göre ebeveynlerinin aşırı koruyucu tutumlarını daha fazla algıladığı sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre anne algılanan reddedici tutum anlamlı olarak farklılık göstermektedir, kadınların erkeklere göre anne reddedici tutumlarını daha yüksek düzeyde deneyimlediği bulgusu ortaya çıkmıştır. İlişki durumu değişkenine göre algılanan anne ve baba duygusal sıcaklık, aşırı koruyuculuk ve reddedicilik tutumları arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Ebeveyn birliktelik durumuna göre baba duygusal sıcaklık arasında anlamlı fark ortaya çıkmıştır. Ebeveyni birlikte olan genç yetişkinlerin ebeveyni ayrı olan genç yetişkinlere göre daha yüksek düzeyde baba duygusal sıcaklık tutumunu deneyimledikleri ortaya çıkmıştır. Eğitim durumu değişkenine göre algılanan ebeveyn tutumları kruskal wallis testi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda, algılanan anne duygusal sıcaklık tutumları eğitim durumuna göre anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Mezuniyeti lisansüstü, lisans ve lise olan genç yetişkinlerin ilkokul mezunu genç yetişkinlere göre daha yüksek düzeyde anne duygusal sıcaklık tutumunu algıladıkları ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular paylaşılmış, tartışılmış, yorumlanmış ve son olarak bulgular ışığında önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: Genç Yetişkinlik, Romantik İlişkilerde Akılcı Olmayan İnançlar, Algılanan Ebeveyn Tutumları

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between young adults' irrational beliefs in romantic relationships and their perceived parental attitudes. 
Irrational beliefs and perceived parental attitudes in romantic relationships were examined together with demographic variables such as gender, educational status, relationship status and parental coexistence status. The research was structured according to the relational survey model, one of the general survey models. In the study, data were carried out with the purposeful sampling method. While the population of the research is young adults aged 20-40 living in Ankara, the research sample consists of 531 young adults aged 20-40 living in Ankara. Personal Information Form, Irrational Beliefs in Romantic Relationships Scale, and Abbreviated Perceived Parental Attitudes Scale Child Form were used as data collection tools in the study. The relationship between Irrational Beliefs and Perceived Parental Attitudes in Romantic Relationships was analyzed by Pearson Product of Moments. According to the data obtained, it was found that there was no significant relationship between Irrational Beliefs in Romantic Relationships and Perceived Parental Attitudes. Irrational beliefs in romantic relationships were examined with the ındependent sample t-test according to the gender, relationship status and parental relationship status variables. It was found that male young adults had higher irrational beliefs in romantic relationships than female young adults. Additionally, it was concluded that irrational beliefs in romantic relationships did not differ according to the relationship status and parental relationship status variable. Irrational beliefs in romantic relationships were analyzed by kruskal wallis analysis according to the educational status variable. As a result of the analysis, it was revealed that high school graduates' irrational beliefs in romantic relationships were significantly higher than those of graduate and undergraduate young adults. Perceived parental attitudes within the scope of the research were examined in three different dimensions as emotional warmth, overprotectiveness and rejection, apart from mother and father. Independent sample t-test was used to analyze perceived parental attitudes according to gender, relationship status and parental relationship status variables. The overprotective attitudes of mothers and fathers found a significant difference according to gender, and it has been concluded that women perceive their parents' overprotective attitudes more than men. According to the gender variable, the perceived maternal rejecting attitude differs significantly, and it was found that women experienced mother-rejecting attitudes at a higher level than men. According to the relationship status variable, no significant difference was found between perceived parental attitudes. In addition, there was a significant difference between the emotional warmth of the father according to the parental relationship status. It was revealed that young adults with their parents together experienced a higher level of paternal emotional warmth than young adults with separated parents.  Perceived parental attitudes according to the educational status variable were examined with the kruskal wallis test. As a result of the analysis, it was concluded that the perceived maternal emotional warmth attitudes differed significantly according to the educational status. It has been revealed that young adults with graduate, undergraduate and high school graduation perceive a higher level of maternal emotional warmth than young adults with primary school graduates. The findings were shared, discussed, interpreted, and finally, suggestions were made in the light of the findings.
Keywords: Young Adulthood, Irrational Beliefs in Romantic Relationships, Perceived Parental Attitudes