Yenilenebilir kaynaklardan elde edilen biyoplastikler ile tekstil malzemelerinin tasarımda kullanımı üzerine deneysel bir çalışma
An experimental study on the use of textile materials in design with bioplastics obtained from renewable resources
Yazar: ÖZGE ÖZEN
Danışman: PROF. DR. ŞEHRİBAN ÖZLENEN İŞMAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Gelişen teknoloji ve beraberinde giderek artan ihtiyaçlar doğrultusunda şekillenen dünyamızda doğal kaynakların hızla tükenmesiyle birlikte hammadde rezervlerinin azalması çevre kirliliği sorunlarını arttırmıştır. Tekstil ve moda endüstrisinde toksik kimyasalların kullanımı, gereğinden fazla su ve enerji tüketimi, tekstil atıkları vb. nedenlerle çevre ve insan sağlığı fazlasıyla etkilenir hale gelmiştir. Bu sorunlar tekstil ve moda sektöründe farkındalığın oluşmasına zemin hazırlamış ve yenilikçi bir yaklaşımla biyoesaslı malzemelerin geliştirilmesine neden olmuştur.
Yenilenebilir kaynaklardan üretilen doğa dostu bir malzeme olan biyoplastikler, tekstil ve moda sektörünün yanı sıra birçok sektörde de fosil kaynaklara alternatif olabilecek potansiyele sahip sürdürülebilir malzemeler kapsamında çözümün bir parçası olarak kabul edilmektedir. Ancak biyoplastikler üzerine çok çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da tekstil ve moda endüstrisine yönelik yapılan çalışmalarda yeterli veri olmadığı görülmüştür. Bu çalışmayla bu alanda literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Bu tez çalışmasında, biyoplastikler incelenmiş, yenilenebilir kaynaklardan biyoplastik yapılar elde edilmiş ve bunların çeşitli çevre dostu tekstil malzemeleriyle birlikte tekstil tasarımında kullanım olanakları üzerine araştırma ve deneysel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Yenilenebilir kaynaklardan bitkisel atıklar kullanılarak farklı doku ve renklerde biyoplastik yapılar elde edilmiş ve tasarımların bir kısmında sadece bu biyoplastik yüzeyler, bir kısmında ise doğal boyama yapılan rejenere selüloz esaslı bir lif olan Tencel™ Lyocell kumaş ile biyoplastik yüzeyler birlikte kullanılarak özgün tasarımlardan oluşan bir giysi koleksiyonu hazırlanmıştır.

Abstract:
In our world, which is shaped by rapidly increasing needs with developing technology, the depletion of natural resources and the decrease in raw material reserves have increased environmental pollution problems. The use of toxic chemicals in the textile and fashion industry, excessive water and energy consumption, textile wastes have greatly affected the environment and human health. These problems have paved the way for awareness in the textile and fashion industry and led to the development of bio-based materials with an innovative approach.
Bioplastics, which are environmentally friendly materials produced from renewable resources, are considered as a part of the solution as sustainable materials with the potential to be an alternative to fossil resources, not only in the textile and fashion sector, but also in many sectors. Although various studies have been carried out on bioplastics, it has been observed that there is not enough data in studies conducted specifically in the textile and fashion industry. With this study, it is aimed to contribute to the literature in this field.
In this thesis, bioplastics were examined, bioplastic structures were obtained from renewable resources, and research and experimental studies were carried out on the possibilities of using these materials in textile design together with various environmentally friendly textile materials. Bioplastic structures in different textures and colors were obtained by using vegetable wastes from renewable sources, and an original clothing collection consisting of unique designs was prepared by using only these bioplastic surfaces in some designs and using bioplastic surfaces together with Tencel™️ Lyocell fabric, a regenerated cellulose-based fiber with natural dyeing, in some designs.