COVİD-19 pandemi  sürecinde erken  dönem şemaların depresyon ve kaygı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of early  maladaptive schemas with depression and  anxiety in the covid-19 pandemic process
Yazar: NURŞAH HİZAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÇEBİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bilişsel şemalar = Cognitive schemas ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Duygusal şema = Emotional schemes ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Bu çalışmada, pandemi sürecinde yaşanan depresyon ve kaygı ile erken dönem uyumsuz şemaların ilişkisi  incelenmiştir ve bu ilişki sosyodemografik değişkenler açısından da değerlendirilmiştir. Araştırmaya 20-45 yaşları arasında herhangi bir psikiyatrik ve nörolojik öyküsü olmayan rastgele seçilmiş 177'si kadın, 55'i erkek olmak üzere toplam 222 kişi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak katılımcılara, Hamilton Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği,  Young Şema Ölçeği, Koronavirüs Anksiyete Ölçeği ve Sosyodemografik bilgi formu uygulanmıştır. Katılımcıların sosyo-demografik değişkenlerinin dağılımlarının belirlenmesi amacıyla betimsel istatistikler yapılmıştır. Verilerin normallik testi ile normal dağılıma uygup uymadığı ile belirlenmiş ve verilerin shapiro wilk ya da kolmogorov smirnov değerlerine bakıldığında normal dağılıma uymadığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda tüm testler non parametrik testlerden seçilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçeklerin birbirleri ile ilişkilerine yönelik Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. Son olarak demografik değişkenlerle ölçeklerin ve alt ölçeklerinin karşılaştırılması için Mann Whitney U ile Kruskall Wallis testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların Young Şema Ölçeği skorlarının pandemi sürecinde yaşanan endişe düzeylerine göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir  (p<0.001). Hamilton Anksiyete ölçeği skorlarının endişe düzeylerine göre anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir  (p<0.001). Ayrıca çalışmada kullanılan Beck Depresyon Ölçeği skorlarının katılımcıların endişe düzeylerine göre anlamlı farklılaştığı görülmüştür. (p<0.001). Son olarak da Koronavirüs Anksiyete Ölçeği skorlarının ile  pandemi sürecindeki endişe düzeyine göre anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir (p<0.001). Ayrıca korelasyon analizi sonucunda Young Şema Ölçeği alt ölçek skorlarının Koronavirüs Anksiyete Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği ve Beck Depresyon ölçeği skorlarına göre de anlamlı farklılaştığı bulunmuştur (p<0.001).

Abstract:
In this study, the relationship between the depression and anxiety experienced during the pandemic process and the early maladaptive schemas was examined and this relationship was further evaluated in terms of sociodemographic variables. A total of 222 participants (177 women and 55 men) without a psychiatric or neurological history and aged between 20-45 were randomly selected , . Hamilton Anxiety Scale, Beck Depression Scale, Young Schema Scale, Coronavirus Anxiety Scale and a Sociodemographic form were applied to the participants as data collection tools. Descriptive statistics were used to determine the distribution of socia-demographic variables of the participants. When the Shapiro Wilk and Kolmogorov Smirnov test were applied, it was found that the data did not fit the normal distribution. Accordingly, all test were chosen from non-parametric tests. Spearman Correlation analysis was performed for the relationship between scales and subscales . In order to compare demographic variables with scales and subscales Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used.As a result, the Young Schema Scale score was found to be signficantly different between different anxiety levels.  (p<0.001). Statistically difference was found between the avarage total score of Hamilton Anxiety Scale and the level of anxiety during pandemic process.  There was a statistically significant difference between Beck Depression Scale average scores and the level of anxiety in pandemic process (p <0.001), also the between Coronavirus Anxiety Scale mean scores and the level of anxiety statistically significant difference were examined (p<0.001). In addition, as a result of correlation analysis it was found that the Young schema subscale scores differed significantly compared to the Coronavirus Anxiety Scale, Hamilton Anxiety Scale and Beck Depression Scale scores.