Açık alanlarda depolanan buğdaylarda gelişen funguslar ve bunların oluşturduğu toksinler üzerinde araştırmalar
Studies on the fungi occuring in wheat stored in open areas and their toxins
Yazar: EMİNE SEÇER
Danışman: PROF. DR. Y. ZEKAİ KATIRCIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Buğday = Wheat ; Mantarlar = Fungi ; Toksinler = Toxins ; İnce tabaka kromatografisi = Thin layer chromatography

Özet:
Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'ne bağlı 4 farklı bölgede, açık yığın şeklinde depolanan buğdaylardan, 1993 yılı ürününden 41, 1994 yılı ürününden 34 ve 1996 yılı ürününden 14 olmak Özere alman toplam 89 buğday örneği su aktivitesi, fimgal flora ve mikotoksin içeriği yönünden incelenmiştir. Bütün örneklerin 0.684'den düşük su aktivitesi değerine sahip olduğu saptanmıştır. Fungal floranın belirlenmesinde Blotter ve Agar yöntemi kullanılarak, buğday tohumlarında Acromontella, Alternaria, Ârthrobotrys, Aspergillus, Aureobasidium, Botrytis, Cephalosporium, Chaetomium, Chlamydomyces, Cladosporium, Curvularia, Drechslera, Epicoccum, Fusarium, Gliocladhan, Mvcor, Nigrospora, PaecUomyces, Papularia, Papulospora, Penicillium, Rhizopus, Septonema, Septarta, Stachybotrys, Stemphylhan, Tttletia, Trtchoderma, Trtchothecium, Ulocladhtm ve piknit oluşturan fimguslar izole edilmişlerdir. Her yıla ait örneklerde, tarla funguslanndan Alternaria spp., Septonema sp., Tilletla sp. Cladosporium spp. ve Ulocladtum spp.'nin yaygın olduğu belirlenmiş, toplam 89 örnekteki ortalama değerleri sırasıyla % 47.61, % 45.28, %16.5, % 15.46 ve % 3.78 olarak bulunmuştur. Depo funguslanndan Rhizopus stolonifer, Penicillium spp. ve Aspergillus spp.'nin yaygın olduğu saptanmış, toplam 89 örnekteki ortalama değerleri sırasıyla % 42, % 40.06 ve % 13.28 olarak tespit edilmiştir. Fusarium türleri ortalama % 1.61 oranında saptanmıştır. Toksijenik fungus cinsleri olan Aspergillus, Fusarium ve Penicillium emsine ait izolattarm tür düzeyinde teşhisleri yapılmıştır. Aspergillus cinsine ait 16 tür, Fusarium cinsine ait 15 tür, 2 varyete ve Penicillium cinsine ait 13 tür.l varyete teşhis edilmiştir. Aspergillus emsine ait türler içinde A.oryzae' mn (% 11.42), Fusarlvm cinsîne ait türler İçinde F. menll(forme var. intemedlum'm (%1.15), Penicillium türleri içinde P. solitum'va (% 43.09) en yaygın türler olduğu saptanmıştır. Mikotoksin analizlerinde, örneklerde Aflatoksin B^ Okratoksin A, Sterigmatosistin ve Zeralenon mikotoksinleri yönünden ince tabaka kromatografi yöntemiyle multi mikotoksin analizi yapılmıştır. Toplam 89 örnekte Okratoksin A, Sterigmatosistin ve Zeralenon tespit edilmemiştir. Aflatoksin Bı ise sadece 1994 yılma ait bir örnekte 1.12 ug / kg düzeyinde saptanmıştır. Kullanılan metodun geri alma oranı, Aflatoksin Bı için % 68.25, Okratoksin A için % 84.12, Sterigmatosistin için % 93.3 ve Zeralenon için % 82.94 bulunmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Buğday, fûnguslar, mikotoksin, Aflatoksin, Okratoksin A, Sterigmatosistin, Zeralenon, ince tabaka kromatografi. ^?SUntanu

Abstract:
For this study, open area stored wheat samples from 4 different region of Turkish Grain Board ' vere taken. Forty one, 34 and 14 wheat samples totalling 89 were taken in the years of 1993, 1994 and I 996, respectively. Samples were examined for water activity, fungal flora and mycotoxin content.V ater activity levels of all samples were below 0.684. In order to determine the fungal flora of the san pies blotter and agar methods were used. From the wheat seeds Acromoniella, Allernaria, Anhrobotrys, Aspergillus, Aureobasidium, Bolrytls, Cephalosporium, Chaetomium. Chlamydomyces, Qatlosporium, Curvularia, Drechslera, Epicoccum, Fusarium, Gliocladium, Mucor, Nigrospora. Paecilomj'ces, Papularia, Papulospora, Penicillium, Rhaopus, Septonema, Septorla, Slachybotrys, Slempliyllum, Tillelia, Trichoderma, Trkhothectum, Ulocladium and undetermined fungi which produce pycnidia rare isolated. In each year, from the field fungi Allernaria spp., Septonema sp., Tillelia sp., Cladospo ium spp. and Ulocladium spp. were common and the percentage of these fungi were 47.61 %, 45.28 %, I6.S %, IS.46 % and 3.78 %, respectively. Among the storage fungi Rhaopus slolonifer, Penkillium spp and Aspergillus spp. were common and the percentage of these fungi were 42 %, 40.06 % and 132 1 %, respectively. The percentage of Fusarium spp. in all samples were 1.61 %. Species identification of the Aspergillus. Fusarium and Penicillium which are toxigenic, were done.Slxteen species of Aspergillus, IS species and 2 varieties of Fusarium and 13 species and I vc riety of Penicillium were present Among the Aspergillus species, A. oryzae was the most common spKles (1 1.42 */.). Fusarium moniliforme