Organik incir yetiştiriciliğinde farklı toprak iyileştiriciler ve besin maddelerinin verim ve kalite üzerine etkileri
Effects of different soil improvers and nutrients on yield and quality in organic fig cultivation
Yazar: EZGİ OKAN ARIKAN
Danışman: PROF. DR. ENGİN ERTAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sarılop çeşit incir Türkiye de üretim açısından önemli bir değere sahiptir. Yetiştiriciliği yapılan illerin başında yer alan Aydın, üretimin büyük kısmını üstlenmiş durumdadır. Bölgenin iklim özelliklerinin uygun olmasıyla birlikte kurutmalık olarak yetiştirilen önemli bir meyve türü konumundadır. Sarılop incir yetiştiriciliğinde, organik tarım kapsamında toprak verimliliğinin sürdürülebilir olması ve besin madde ihtiyaçlarının karşılanması açısından söz konusu yönetmelikte geçen maddelerin kullanımı ve etki şekilleri ile ilgili olarak yeterince literatür bilgisi bulunmamaktadır. Bu tez çalışmasında, organik incir yetiştiriciliğinde bazı toprak iyileştiriciler ve besin maddelerinin ağaç gelişimi ile incir verim ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.  Bu amaçla bölge de sarılop incir ağaçlarının yer aldığı ve organik tarım yapılan bahçede 2020-2021 yıllarını kapsayan tez çalışması yürütülmüştür. Çalışma materyalini sarılop çeşit incirde uygulanan organik tarım yönetmeliğin izin verdiği toprak iyileştiriciler ve besin maddelerinden yeşil gübre (adi fiğ+arpa), büyükbaş çiftlik gübresi, vermikompost, yarasa gübresi ile organik sertifikalı potasyum sülfat içeren organik gübrelerin kombinasyonları oluşturmuştur. Yeşil gübre, yeşil gübre+K2SO4, katı çiftlik gübre, katı çiftlik gübre+K2SO4, katı vermikompost, katı vermikompost+K2SO4, katı vermikompost+vermikompost sıvı+K2SO4, toz yarasa gübresi+ sıvı yarasa gübresi, toz yarasa gübresi+ sıvı yarasa gübresi+K2SO4, doğal vejetasyon, doğal vejetasyon+K2SO4 olmak üzere 12 kombinasyonlu oluşturulan çalışma da fenolojik gözlemler yapılarak, morfolojik analizler, toprak ve yaprak analizleri ile %22-24 nem oranında kurutulmuş meyvelerde kalite analizleri yapılmıştır. Uygulamalar bazında ağaç başına verim ve meyve sayıları belirlenerek, kalite özelliklerine göre sınıflandırmalar yapılmıştır. Ayrıca kuru meyvede renk paremetreleri (L,a,b, hue, chroma), nem (%), su aktivitesi (%),  suda çözünebilir kuru madde (%) , titre edilebilir asitlik (%), pH ve şeker değişimleri (glikoz, fruktoz, sakkaroz) için pomolojik ve biyokimyasal analizler yapılarak uygulamaların etkileri belirlenmiştir. Ağaç üzerinde yıllık sürgünlerde uzunluk, çap ve ortalama meyve sayıları hesaplanmıştır. Elde edilen değerler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde gerek ağaç başına verim ve gerekse de meyve kalite özellikleri açısından incelenen pek çok parametrede yarasa gübresi, vermikompost gübresinin olumlu etkileri saptanmıştır. Özellikle organik sertifikalı potasyum sülfat gübresi ile kombine edilen uygulamalarda meyve kalite özelliklerinde artışlar ortaya çıkmıştır. 
Anahtar kelimeler: Organik tarım, Toprak iyileştiriciler, Sarılop incir, Meyve.

Abstract:
Sarılop variety figs have an important value in terms of production in Turkey. Aydın one of the provinces where cultivation is carried out has undertaken most of the production. It is an important fruit type grown for drying with the suitable climatic characteristics of the region. In Sarılop fig cultivation there is not enough literature information on the use and effects of the substances permitted in the organic agriculture regulation in terms of sustainability of soil fertility and meeting nutrient needs within the scope of organic agriculture. In this thesis study it was aimed to determine the effects of some soil improvers and nutrients on tree development and fig yield and quality in organic fig cultivation. For this purpose a thesis study covering the years 2020-2021 was carried out in a garden located in this region where sarilop fig trees are located and organic farming is carried out. The materials of the study were combinations of organic fertilizers containing organic certified potassium sulfate, green manure (common vetch + barley), cattle manure, vermicompost and bat manure from soil improvers and nutrients permitted by that regulation. In the study with 12 different combinations including green manure green manure+ K2SO4 solid farm manure solid farm manure+ K2SO4 solid vermicompost solid vermicompost+ K2SO4 solid vermicompost+ liquid vermicompost+ K2SO4 powder bat manure+liquid bat manure powder bat manure+liquid bat manure+ K2SO4 natural vegetation natural vegetation+ K2SO4, phenological observations, morphological analyses, soil and leaf analyses and quality analyses of dried fruits at 22-24% moisture content were carried out. By determining the yield and number of fruits per tree on the basis of treatments, classifications were made according to quality characteristics. In addition, pomological and biochemical analyses were performed for colour parameters (L, a, b, hue, chroma), moisture (%), aqua activity (%), total soliple solid (%), total acidity (%), pH and sugar contains (glucose, fructose, sucrose) in dried fruit and the effects of treatments were determined. Length, diameter and average number of fruits were calculated for annual shoots on the tree. The obtained values were assessed statistically. When the results were evaluated in general positive effects of bat manure and vermicompost fertilizer were found in many parameters examined in terms of both yield per tree and fruit quality characteristics. In particular there has been an increase in the fruit quality characteristics of the applications combined with organic certified potassium sulfate fertilizer.
Key words: Organic farming, Soil conditioners, Sarılop fig, Fruit.