Postoperatif yoğun bakım endikasyonu olan hastalarda akut böbrek hasarı gelişimini öngörmede ayak bileği-kol basınç indeksi ölçümünün rolü
Estimation of acute renal failure development in patients with postoperative intensive care indication with measurement of ankle brachial index
Yazar: ADEM TURAN
Danışman: UZMAN MEHMET TOPTAŞ ; DOÇ. DR. SAVAŞ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ayak bileği = Ankle ; Basınç ölçümleri = Pressure measurements ; Böbrek yetmezliği-akut = Kidney failure-acute ; Kol = Arm ; Postoperatif bakım = Postoperative care ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun bakım üniteleri hastanelerin mortalite ve morbiditesinin en yüksek olduğu bölümler olup bu hasta grubunda ortaya çıkan akut böbrek hasarı da hasta sağ kalımı ile yakından ilişkilidir. Bu hastalarda akut böbrek hasarını erken saptamak için birçok çalışma yapılmasına rağmen henüz rutin pratikte, idrar çıkışı ve serum kreatinini hariç, kanıtlanmış tetkik ve yöntem bulunmamaktadır.
Ayak bileği - kol basınç indeksi (ABKİ) tibiyal ve brakiyal arter sistolik kan basıncı değelerinin oranlanması ile elde edilir ve periferik damar hastalıklarının taramasında sıklıkla kullanılmaktadır. Diyabet ve böbrek hastalıklarında da ileri derecede kalsifik arterler yüksek ABKİ'ye sebep olabilmektedir. Çalışmamızda postoperatif yoğun bakım endikasyonu olan hastalarda akut böbrek hasarı (ABH) gelişimini öngörmede ABKİ'nin yardımcı olacağı düşünülerek, ABKİ ile postoperatif dönemdeki akut böbrek hasarı arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Çalışmamıza ortalama yaşı 66,1±15,0 yıl olan toplam 68 postoperatif yoğun bakım hastası alındı ve hastaların 45'i (%66,2) kadındı. Preoperatif dönemde ölçülen ABKİ sağ tarafta 1,09±0,10 ve sol tarafta ise 1,09±0,11 idi. Hastaların %73,5'i genel anestezi alırken, %30,9'u batın operasyonu, %27,9'u ortopedi operasyonu sonrası yoğun bakıma alındı. Hastaların %25'inde peroperatif komplikasyon gelişti. Hastaların 13'ünde (%19,1) postoperatif dönemde akut böbrek hasarı gelişti. ABH gelişen ve ABH gelişmeyen hastaların ABKİ değerleri benzerdi. Ayrıca ABH gelişen hastaların postoperatif ilk 24 saat ve 24-48. saat ortalama saatlik diürezi, ABH gelişmeyen hastalardan anlamlı düşükken diğer parametreler benzerdi. Postoperatif akut böbrek hasarını belirleyen faktörlerin çok değişkenli analizinde de ABKİ değeri anlamlı saptanmadı. Yapılan diğer çok değişkenli analizlerde ABKİ değeri postoperatif komplikasyonu ve ayılma süresini belirlemede bağımsız değişken olarak saptandı. Sonuç olarak ünitemizde yapılan çalışmada non-kardiyak cerrahi sonrası postoperatif yoğun bakımda takip edilen hastaların yaklaşık beşte birinde akut böbrek hasarı geliştiği ve bu hastalarda postoperatif dönemde bakılan ayak bileği kol basınç indeksi ölçümünün akut böbrek hasarının gelişimini öngörmede yerinin olmadığı ortaya konulmuştur. Ayrıca bu hasta grubunda akut böbrek hasarının tespitinde saatlik idrar çıkışı takibinin önemi tekrar vurgulanmıştır. Ayak bileği kol basınç indeksi ölçümü ile ilgili majör kardiyak cerrahi hastalarının postoperatif yoğun bakım takibinde akut böbrek hasarını belirlemedeki rolünü ortaya koyacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract: