Mevcut konutların yapı kabuğunda yapılabilecek enerji etkin iyileştirmeler üzerine bir araştırma: Sivas ili örnek çalışması
A research on energy efficient retrofits that can be made in the building envelope of existing housings: Case study in Sivas
Yazar: AHMET ETHEM ÇULCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TİMUÇİN HARPUTLUGİL
Çankaya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gelişen toplum, kent yerleşiminin artması ve artan nüfusa bağlı olarak çok katlı konutların üretilmesi son yüzyılda artarak çoğalmıştır. Yapılar, yaklaşık olarak dünyadaki toplam enerjinin 40%'ını tüketmekte ve karbon salımının artmasına katkıda bulunmaktadır (Aykal vd. 2009:21). Yapı stoğunun büyük bir kısmını kapsayan konutların, özellikle de ısınma bağlamında enerji etkinlikleri bu anlamda büyük önem kazanmaktadır (Oral 2007:256). Ülkemizde kullanılan enerjinin 73% ithal edilmektedir (Türkyılmaz 2015:15). Bu bağlamda mevcut yapı stoğunun da enerji verimliğinin artması ve günümüz enerji standartlarına ulaşması önemlidir. Bunun için mevcut yapıların yapı kabuklarında bakım, onarım, iyileştirmeler ve çeşitli yenileme çalışmaları yürütülmelidir. Enerjinin verimli ve sürdürülebilir kullanımı, sera gazı etkilerinin azaltılması ve fosil yakıt kullanımından yenilenebilir kaynakların kullanımına geçilmesi gibi konular Türkiye'nin de politikalarında yer bulması ve ilgilenilmesi gereken konulardandır (Satman 2006:7). TS 825'e göre Türkiye'de derece güne bağlı belirlenmiş 4 iklim bölgesi bulunmaktadır (TS 825 2008:34).
Bu çalışma ile mevcut konut stoğunun enerji performansının belirlenmesi, mevcut enerji hedefleri ile kıyaslanması ve güncel yönetmelikler bağlamında iyileştirme stratejilerinin belirlenmesi hedeflenmektedir. Isıtma yükü diğer bölgelere
kıyasla daha fazla olan, TS 825'e göre 4. İklim bölgesinde yer alan Sivas ilindeki orta katlı konut yapıları incelenecektir. Bu çalışma ile Sivas ilinde mevcut bulunan, yakın tarihlerde benzer özellikte inşa edilmiş daha sonraki süreçte farklı enerji etkin önlemler uygulanmış olan orta yükseklikte konut bloklarının bulunduğu Yenişehir bölgesindeki yapılar incelenmiştir. Bu bölgede yapı kabuğunda ısı kayıplarına yönelik uygulama hatalarının ortaya konarak yenileme stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlanması hedeflenmiştir. Yöntem olarak; konu ile ilgili kaynak taraması,
mevcut yapı stoğunun tipolojileri de gözetilerek yapı kabuğu katman ve malzemeleri özelinde tanımlanması için alan çalışması, alan çalışmasında elde edilen verilen işlendiği analizlere bağlı simülasyonların yapılması ve yeni malzeme ve katman önerilerinin kıyaslamalı analizine bağlı olarak değerlendirilmesi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Isıl Performans, İyileştirme Stratejileri, Orta Katlı Mevcut Konutlar, Yapı kabuğu, Sivas

Abstract:
Due to the developing society, the increase in urban settlement and the increasing population, the production of multi-storey houses has increased in the last century. The buildings consume approximately 40% of the total energy in the world and contribute to the increase in carbon emissions (Aykal vd. 2009:21). The energy efficiency of the houses, which cover a large part of the building stock, especially in the context of heating, gains great importance in this sense (Oral 2007:256). 73% of the energy used in our country is imported (Türkyılmaz 2015:15). In this context, it is important to increase the energy efficiency of the existing building stock and to reach today's energy standards. For this, maintenance, repair, improvements and various renovation works should be carried out on the building envelopes of existing buildings. Issues such as the efficient and sustainable use of energy, the reduction of greenhouse gas effects, and the transition from fossil fuel use to the use of renewable resources are among the issues that should be included in Turkey's policies and should be dealt with (Satman 2006:7). According to TS 825, there are 4 climate zones in Turkey that are determined based on degree-day (TS 825 2008). 
The aim of this study is to determine the energy performance of the existing housing stock, compare it with current energy targets, and identify improvement strategies in the context of current regulations. Multi-story residential buildings in Sivas, which is located in the 4th climate region according to TS 825 and has a higher heating load compared to other regions, will be examined. This study focuses on the Yenişehir area in Sivas, which includes mid-rise residential blocks that were constructed with similar characteristics in the same period but have since had
different energy-efficient measures implemented. The aim is to identify renovation strategies by identifying errors in the application of measures to reduce heat losses in the building envelope. The method involved a literature review, fieldwork to define the building envelope layers and materials, simulations based on the data obtained from the fieldwork, and evaluation of new material and layer proposals based on comparative analyses.

Keywords: Thermal Performance, Retrofitting Strategies, Existing Mid-Storey Houses, Building Envelope, Sivas