Okul müdürlerinin katılımcı liderlik davranışları ile öğrenme iklimi arasındaki ilişki
The relationship between participative leadership behavior of school principals and learning climate
Yazar: ALPER AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MESUT SAĞNAK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre okul 
müdürlerinin katılımcı liderlik davranışını ve okulun öğrenme iklimini belirlemek; müdürlerin
katılımcı liderlik davranışı ile okulun öğrenme ikliminin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp 
farklılaşmadığını ve okul müdürlerinin katılımcı liderlik davranışı ile okulun öğrenme iklimi 
arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.
Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. 
Veriler kişisel bilgi formu, katılımcı liderlik ölçeği ve öğrenme iklimi ölçeği kullanılarak elde 
edilmiştir. Araştırmanın örneklemini tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen Niğde ili merkez 
ilçeye bağlı bulunan 25 ortaokulda görev yapan 451 ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. 
Veriler frekans, yüzde, ortalama, t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson 
korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılarak yorumlanmıştır.
Cinsiyet, eğitim düzeyi, branş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre okul müdürlerinin 
katılımcı liderlik davranışlarında herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. Öğrenme iklimi alt 
boyutlarından öğretmenlerin en yüksek özgürlük boyutunu en düşük olarak ise uyum 
boyutunu algıladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokulda görev yapan öğretmenlerin algılarına 
göre okulun öğrenme ikliminde cinsiyet, eğitim düzeyi, branş ve mesleki kıdem 
değişkenlerinin herhangi bir farklılığa yol açmadığı görülmüştür.
Okul müdürlerinin katılımcı liderlik davranışları ile öğrenme ikliminin alt boyutları olan 
liderlik, özgürlük, değerlendirme ve iş birliği boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki 
bulunurken, uyum boyutu arasında herhangi bir ilişki bulunmamaktadır. Araştırmanın
sonuçlarına göre ortaokullarda görev yapan okul müdürlerinin katılımcı liderlik davranışı 
öğrenme iklimini pozitif yönde anlamlı olarak yordamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Okul, Lider, Katılımcı Liderlik, Öğrenme İklimi

Abstract:
The aim of this study is to determine the participative leadership behavior of school 
principals and the learning climate of the school, according to the opinions of teachers 
working in secondary schools; whether the participative leadership behavior of principals and 
the learning climate of the school differ according to various variables and the relationship 
between the participative leadership behavior of school principals and the learning climate of 
the school. 
A descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was used in the 
research. The data was obtained using a personal information form, participatory leadership 
scale and learning climate scale. The sample of the research consists of 451 secondary school 
teachers working in 25 secondary schools in the central district of Niğde province, selected 
through random sampling. Data were interpreted using frequency, percentage, mean, t-Test, 
one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation and simple linear regression 
analysis.
There is no difference in the participatory leadership behaviors of school principals 
according to gender, education level, branch and professional seniority variables. It was 
concluded that among the learning climate sub-dimensions, teachers perceived the freedom 
dimension as the highest and the harmony dimension as the lowest. According to the 
perceptions of teachers working in secondary schools, it has been observed that gender, 
education level, branch and professional seniority variables do not cause any difference in the 
learning climate of the school.
While there is a positive significant relationship between the participative leadership 
behaviors of school principals and the sub-dimensions of the learning climate, namely 
leadership, freedom, evaluation and cooperation, there is no relationship between the harmony 
dimension. According to the results of the research, the participative leadership behavior of 
school principals working in secondary schools significantly positively predicts the learning climate.

Keywords: School, Leader, Participative Leadership, Learning Climate