Neoadjuvan tedavi almış rektum karsinomalarında CDX2 ve SATB2'nin immünohistokimyasal ekspresyonunun histopatolojik regresyon derecesi başta olmak üzere klinikopatolojik veriler ve klinik prognoz ile ilişkisi
Relation of clinicopathological data and clinical prognosis, particularly the grade of histopathological regression with CDX2 and SATB2 immunohistochemical expression in patients with rectum carcinoma after neoadjuvant treatment
Yazar: CEREN SAĞIROĞLU
Danışman: PROF. DR. MÜKERREM SAFALI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Adenokarsinom = Adenocarcinoma ; Gen ifadesi = Gene expression ; Karsinoma = Carcinoma ; Neoadjuvan tedavi = Neoadjuvant therapy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases ; Rektal neoplazmlar = Rectal neoplasms

Özet:
Giriş ve Amaç: Kolorektal karsinomalar gastrointestinal sistemin en sık görülen tümörleri olup mortalite ve morbiditenin önemli nedenleri arasındadır. Rektum kanserleri yüksek lokal nüks, uzak metastaz, lenf nodu metastazı oranlarıyla karşımıza çıkan kanserlerdir. Primer tedavi cerrahi olmakla birlikte lokal ileri evre tümörlerde eklenen neoadjuvan radyoterapi/ kemoradyoterapi tedavileri ile lokal nüks oranlarında azalma olduğu saptanmıştır. CDX2 ve SATB2 belirteçlerin tümördeki ekspresyonu oranı arttıkça hastaların prognozunun daha iyi olduğu ve beş yıllık sağkalımlarının daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Neoadjuvan tedavi almış hastalarda tedavi öncesinde değerlendirilen CDX2 ve SATB2 ekspresyonunun prognostik veriler, tümör regresyon derecesi ve sağkalım ile ilişkisi bilinmemektedir. Çalışmamızda tanı anında değerlendirilecek SATB2 ve CDX2 ekspresyon derecelerinin, regresyon derecesi, prognostik faktörler ve sağkalım ile ilişkisini ortaya koyarak prognozu etkileyen parametreler olarak patoloji pratiğinde uygulanabilirliğini araştırmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntemler: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2001-2017 yılları arasında tanı ve neoadjuvan tedavi almış, rektum yerleşimli, 114 adenokarsinoma tanılı rezeksiyon ve aynı hastaya ait endoskopik biyopsi vakaları retrospektif olarak tarandı ve immünohistokimyasal olarak tümör hücrelerindeki SATB2 ve CDX2 ekspresyonu ışık mikroskopu altında değerlendirildi. Tümör hücrelerindeki ekspresyon oranı %1 ve altı (Skor-0), %2-25 (Skor-1), %26-75 (Skor-2), %76 ve üzeri (Skor-3) olarak skorlandı ve ekspresyon derecesi ile prognostik faktörler, sağkalım ve tümör regresyon derecesi arasındaki ilişki araştırıldı.
Bulgular: CDX2 ekspresyonu vakaların %0.9'unda Skor 0, %0.9'unda Skor 1, %9.6'sında Skor 2, %88.6'sında Skor 3 olarak saptandı. SATB2 ekspresyonu ise %3.5'inde Skor0, %3.5'inde Skor 1, %4.4'ünde Skor 2 ve %88.6'sına Skor 3 olarak saptandı. CDX2 ve SATB2 ekspresyon dereceleri ile prognostik veriler ve sağkalım arasında ilişki saptanmadı. Vakaların %5.3'ünde tedaviye tam yanıt görüldü. Tedaviye yanıt (tümör regresyon derecesi) durumu ile SATB2 ve CDX2 ekspresyon derecesi arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Sonuç: Rektum adenokarsinomlarında neoadjuvan tedavi pratikte oldukça sık uygulanmaktadır. Hastaların neoadjuvan tedaviye yanıtlarını, prognozlarını öncesinden tahmin edebilmek  ve hastaları risk gruplarına göre değerlendirerek tedavi-takip planlanması açısından yararlı olacaktır. Bu amaçla  geniş vaka serileri ile yeni çalışmalara ihtiyaç duymaktadır.
Anahtar Kelimeler: rektum, neoadjuvan, SATB2, CDX2, adenokarsinoma, prognoz

Abstract:
Introduction and Purpose: Colorectal carcinomas are the most common tumors of the gastrointestinal tract and are among the important causes of mortality and morbidity. Rectal cancers are cancers with high rates of local recurrence, distant metastasis, and lymph node metastasis. Although primary treatment is surgery, it has been found that there is a decrease in local recurrence rates with neoadjuvant radiotherapy/ chemoradiotherapy treatments added in local advanced stage tumors. It has been shown that as the rate of expression of CDX2 and SATB2 markers in the tumor increases, the prognosis of the patients is better and their five-year survival rates are higher. Based on prognostic data of pre-treatment CDX2 and SATB2 in patients receiving neoadjuvant therapy, its relationship with the degree of tumor regression and survival is unknown. In our study, we aimed to investigate the applicability of SATB2 and CDX2 expression degrees to be evaluated at the time of diagnosis in pathology practice as parameters affecting prognosis by revealing the relationship between regression degree, prognostic factors and survival.
Materials and Methods: 114 cases of resection and endoscopic biopsy of the same patient diagnosed with adenocarcinoma, located in the rectum, who were diagnosed with neoadjuvant therapy between 2001-2017 in Gülhane Training and Research Hospital, were retrospectively screened and SATB2 and CDX2 expression in tumor cells were evaluated immunohistochemically with a light microscope. The expression rate in tumor cells was scored as 1% and below (Score-0), 2-25% (Score-1), 26-75% (Score-2), 76% and above (Score-3), and the relationship between expression degree and prognostic factors, survival and tumor regression degree was investigated.
Results: CDX2 expression was found to be Score 0 in 0.9%, Score 1 in 0.9%, Score 2 in 9.6%, and Score 3 in 88.6% of the cases. SATB2 expression was found to be Score 0 in 3.5%, Score 1 in 3.5%, Score 2 in 4.4% and Score 3 in 88.6%. There was no correlation between CDX2 and SATB2 expression degrees and prognostic data and survival. A complete response to treatment was observed in 5.3% of the cases. There was no significant relationship between response to treatment (tumor regression score) status and SATB2 and CDX2 expression grade.
Conclusion: Neoadjuvant therapy is applied quite frequently in rectal adenocarcinomas in practice. It will be useful in terms of predicting the patients' responses to neoadjuvant treatment and their prognosis in advance and planning treatment and follow-up by evaluating the patients according to their risk groups. For this purpose, new studies are needed with large case series.
Keywords: rectum, neoadjuvant, SATB2, CDX2, adenocarcinoma, prognosis