Karaciğer vericilerindeki vasküler ve biliyer varyasyonlar
The variations of biliyar and vascular anatomy in living liver donors
Yazar: MUSTAFA ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SÖZBİLEN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Çalışmamızda, karaciğer vericilerindeki normal ve varyatif anatomi oranlarını saptamayı ve elde ettiğimiz verilerinin literatür sonuçlarıyla kıyaslanarak Türk toplumundaki anatomik varyasyon oranlarını saptamayı amaçladık.Çalışma, Ege Üniversitesi Organ Nakli Kliniğinde 1999 ? 2009 yılları arasında verici eleme basamaklarından geçerek operasyona alınan 496 karaciğer vericisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamına 496 karaciğer vericisinin 253 `ü erkek (%51), 243 `ü kadın (%49) idi. Vericilerinin klinik, preoperatif ve intraoperatif bulguları organ nakli arşiv dosyaları taranarak elde edildi. Hepatik arter varyasyonları için Michels sınıflandırılması; Portal ven konfluens varyasyonları için de Cheng ve arkadaşlarının belirttiği sınıflama doğrultusunda veriler kategorize edildi. Hepatik ven varyasyonları için Soyer `in modifiye hepatik ven sınıflandırması ve Safra yollarının sınıflandırmasında ise Couinaud sınıflandırması kullanıldı. İstatiksel analizler statistical package social sciences (SPSS) programının 15.0 versiyonu kullanılarak yapıldı. Gruplar arasındaki istatiksel analiz için Ki-Kare Testi (Fisher Exact Test) kullanıldı. P değeri < 0.05 anlamlı olarak kabul edildi. Çalışma sonuçlarımızı kısaca özetlemek gerekirse;496 karaciğer vericisinin arter varyasyonları Michels sınıflandırması ışığında sınıflandırıldığında; 320 olguda (%64,5) klasik anatomiye rastlanmıştır. En sık gözlenen hepatik arter varyasyonu 43 olgu (% 8,7) ile superior mezenterik arterden kaynaklanan replaced sağ hepatik arterdir. İkinci sıklıkla 36 olguda (% 7,3) gözlenen aksesuar sol hepatik arter varyasyonudur. Busutil'in 1000 vakalık serisinde, klasik anatomiye rastlanma oranını % 75,7; Gruttadauria 701 vakalık serisinde % 57,7 olarak vermiştir. Seri sonuçlarımız literatür oranları ile benzerlik göstermektedir. Portal ven varyasyonları; Cheng ve arkadaşlarının tanımladığı sınıflama eşliğinde kategorize edildi. Klasik portal ven anatomisi 390 vericide (%78,6) saptanırken geriye kalan 106 verici içerisine en sık gözlenen portal ven varyasyonu 63 olgu (%12,7) ile Trifukasyon tipindeki birleşimdir. Cheng ve ark. portal varyasyon yüzdesini % 30; Lee ve ark. % 9; Atri ve ark. % 20 olarak yayınlamışlardır. Serimizde portal ven varyasyonu görülme sıklığı literatür sonuçlarına yakındır. (% 21,4) Hepatik ven anatomisi ve varyasyonları, Soyer ve arkadaşlarının modifiye edilmiş sınıflandırması temel alınarak kategorize edilmiştir. Hepatik venlerin 3 ana trunkus şeklinde `W' harfine benzer imajda VCİ dökülmesi normal anatomi olarak isimlendirilmiş. Soyer ve ark normal hepatik ven anatomisi oranını % 68, Lafortune ve ark. % 70 olarak yayınlamışlardır. Serimizde normal anatomi (Hepatik venlerin W şeklinde VCİ'a drene olması) 496 vakanın 356'sinda (% 71,7) oranında saptanmış ve literatürdeki oranlarla benzerlikler göstermiştir. Couinaud'un 1957 yılında tanımadığı intrahepatik safra yolları anatomik varyasyonları günümüzde de halen en sıklıkla kullanılan sınıflandırma sistemidir. Bu sınıflandırma temel alınarak 398 adet karaciğer sağ lob donör hepatektomi prosedürü uygulanan, karaciğer vericilerinin verileri incelendiğinde; klasik anatomi (A tipi) literatür sonuçlarına nazaran daha az sıklıkta (%49,4) görülmektedir. Sağ anterior ve sağ posterior hepatik kanalın, sol hepatik kanal ile aynı seviyede birleşmesiyle oluşan Trifukasyon (B Tipi) şeklinde varyasyon orijinal sınıflandırma ile aynı oranda (%12) saptanmıştır. Couinaud sınıflandırmasından farklı olarak serimizde D tipi biliyer varyasyon (%11,6), C tipine nazaran ( % 15,7) daha az oranda saptanmıştır. E tipi varyasyon neredeyse orijinal sınıflandırma ile eşit oranda (%4) görülmüştür. Lee ve ark, 108 hastanın 30'unda (%27,7); Cheng ve ark, 210 hastanın 72'sinde (%34) biliyer varyasyonlara rastlamışlardır. Serimizde ise bu oran çok daha fazladır. 398 vericinin 201 `inde (%50,6) biliyer varyasyonlara rastladık. Verilerin istatiksel analizleri yapıldığında safra yolları ve portal ven dağılımı arasında belirgin bir ilişkiye rastlanmıştır. (p:0,019)Bu çalışma olgu sayısı baz alındığında üçüncü en geniş çalışmadır. Kliniğimizin organ nakli biriminde karaciğer vericileri, ekstrahepatik arter, porta ve hepatik ven varyasyonlarına bakılarak elemeye tabi tutulmamaktadır ayrıca demografik veriler incelendiğinde ana merkez konumundaki kliniğimiz ülkemizin her bölgesinden hasta potansiyeline sahiptir. Yukarıda bahsedilen iki ana unsurdan dolayı serimizin sonuçları özellikli bir gruptan daha ziyade Türk toplumundaki anatomiyi yansıtmaktadır.

Abstract:
In our study, we have aimed to investigate the variation of vascular and biliary anatomy in liver donors and to compare outcomes together with nomenclature.Between the years of 1999 - 2009, in Ege University Transplant Center, 496 liver donors who had succeed in the liver donor elimination steps; have been taken into this study. Comprising the 496 liver donors, 51 percent of the total amount has been male and 41 percent of total amount was female. The data of liver donors had been collected retrospectively and had been transmitted to computer environment. In the p<0,05 statistical significance, The connection between variation of vessels and biliary tract have been strived to find out by using statistical package social sciences (SPSS) program version 15,0 and Fisher Exact Test. The summary of our study results;The anatomy of extra hepatic artery in 496 liver donors has been collected by Michels?s classification. We found classical ?Type 1? anatomy in 320 (%64, 5) liver donors. The most common hepatic artery variation, was replaced right hepatic artery, to arise from superior mesenteric artery, has been found in 43 donors (%8, 7). Accessory left hepatic artery, the second most common variation, has been seen in 36 liver donors (% 7, 3). Busuttil et all. reported that the percent of type 1 anatomy was % 75, 7 in 1000 patients. Other author Gruttadauria et all. found %57, 7 in 701 patients. Our result is similar like other authors. According to Cheng classification, the portal vein has been divided into four groups. Classical portal vein anatomy was seen in 390 (%78, 6) liver donors. The numbers of Type 2 variation was seen in 63 (%12, 7) liver donors. The probabilities of portal vein variations are rare. Authors; Cheng, Lee and Atri et all publicated their results. Our conclusion is similar. We establish that the percent of portal vein variation is % 21, 4. The hepatic vein anatomy has been examined with modified Soyer classification. The ordinal hepatic vein anatomy, which the three main hepatic veins join into the inferior vena cava, has been mistaken for W letter. The percent of common hepatic vein anatomy are % 68 in Soyer?s series, %70 in Lafortune? series. In our study, we found %71, 1. That was like others. In 1957, Couinaud described the intrahepatic biliyer anatomy and its classification. This classification, is still most popular, has been practicing by many transplant centers. We separated 398 liver donors, who had been undergone right hepatectomy, into groups by Couinaud?s classification. Our study is emphasized that, normal biliyer anatomy?s seen 49 percent of total amount. This ratio is less than others. However the variation rates are more excessive. The percent of trifurcations are % 12 of total amount. In our study, the percent of Type D group (%11, 6), was bigger than Type C groups (% 15, 7). It was different from ordinal Couinaud classification. The ratio of Type E was similar.(%4) According to nomenclature; The ratio of biliyer tract variation are % 27,7 (lee et all. ) and %34 ( Cheng et all). In our study they are biggest (%50, 6). In statiscal analysis, we found relation between biliary tract and portal vein anatomy. (p: 0,019)Our study was third biggest investigation. In our transplant center, we do not eliminate liver donors in respects of vascular and biliyer anatomy. So we consider that. Our results may demonstrate anatomic variation of Turk?s community. However, we need more study to reach certain results.