Çerçilik mesleğinin dönüşümü üzerine bir araştırma: Malatya Darende örneği
A research on the transformation of the peddling profession: The case of Malatya Darende
Yazar: İNANÇ ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. BEYZADE NADİR ÇETİN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Malatya-Darende = Malatya-Darende ; Mesleki değişim = Accupational change ; Mesleki sosyoloji = Sociolog of profession ; Meslekler = Occupations ; Çerçilik = Çerçilik

Özet:
Bu çalışma da Darende' de yoğun olarak icra edilen çerçilik mesleğine; teorik kısımda meslek sosyolojisi bağlamında, uygulama kısmında ise kültür sosyolojisi açısından bakılmaktadır. Tez çalışmasının konusunu meslek sosyolojisinin temel kavramları ve geleneksel meslekler kategorisinde değerlendirilen çerçilik mesleği oluşturmaktadır. Bu bağlamda çerçilik mesleğinin geçmişten günümüze olan serüveni anlaşılmaya çalışılmıştır. Mesleki dönüşüm faktörleri olarak ele alınan küreselleşme, sanayileşme ve teknolojik yenilikler, temel kavramlar olarak çalışmada önemli rol oynamıştır.
Tezde, çerçilik mesleğinin yoğun olarak icra edildiği bir ilçe olan Darende tercih edilmiştir. Bu bağlamda Darende merkezde bulunan 13 çerçiyle derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Tez çalışmasında, mesleğin inceliklerini ortaya koymak, mesleğin toplumsal hafıza-dil açısından taşıdığı önemi anlaşılır kılmak, çerçilik mesleğinin dönüşümünde etkili olan parametreleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Tezde çerçilere yöneltilecek 3 temadan oluşan toplam 13 soru kılavuzu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında çerçilik yapan/yapmış kişilerden çerçilik mesleğini nasıl tanımladıkları, mesleğin icrasında kullandıkları hazeyince dilinin önemi, çerçilik mesleğinin 'gezici seyyarlık'tan sabit dükkan içinde yapılmaya başlanan meslek haline nasıl dönüştüğü belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
This study focuses on the peddling profession, which is intensely practiced in Darende; In the theoretical level, he looks at it in the context of occupational sociology and in the application part in terms of sociology of culture. The basic concepts of professional sociology and the peddling profession, which is considered as a traditional profession, are discussed. The adventure of the peddling profession from the past to the present has been tried to be understood. While doing this, globalization, industrialization and technological innovations, which are considered as professional transformation factors, played an important role in the study as central concepts.
In Darende, which is one of the important centers of the peddling profession, in-depth interview technique was used with 13 peddlers in Darende center to reveal the intricacies of the profession, to reveal the importance of the profession in terms of social memory and language, and finally to reveal the parameters in the transformation of the peddling profession. A total of 13 question guides consisting of 3 themes to be directed to peddlers were used in the study. Within the scope of the research, it has been tried to determine how the peddlers define the peddling profession, understand the importance of the hazeynce language they use in the practice of the profession, and how the peddling profession has transformed from 'mobile itinerary' to a profession that has started to be done in a fixed shop.