Yaşa bağlı maküler dejenerasyonu olan bireylerin beslenme durumlarının değerlendirilmesi
The evaluation of nutrition status in persons with age related macular degeneration
Yazar: SEDAT ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration

Özet:
Yaşa bağlı
maküler dejenerasyon (YBMD), en sık 50 yaşın üzerinde görülen makulanın
dejenerasyona uğradığı ilerleyici bir hastalıktır. Bu çalışma, sağlıklı ve YBMD'li
bireylerin beslenme durumlarını, antropometrik ölçümlerini, diyet glisemik indeksi
(Gİ), glisemik yükü (GY) ve diyet toplam antioksidan aktivitelerini karşılaştırarak,
YBMD oluşumundaki muhtemel ilişkilerini belirlemek amacıyla, Ankara Hacettepe
Üniversitesi Hastanesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Poliklinikleri'nde takip edilen
gönüllü 100 sağlıklı (kontrol) ve 100 YBMD'li (vaka) birey olmak üzere toplam 200
birey üzerinde yapılmıştır. Vaka grubunun yaş ortalaması (68,09±8,41 yıl), kontrol
grubuyla (67,29±8,45 yıl) benzer bulunmuştur (p>0.05). YBMD'li bireylerin beden
kütle indeksi (BKİ) ile bel ve kalça çevrelerinin kontrol grubuna göre daha yüksek
olduğu bulunmuştur (p<0.001). Vaka grubundaki bireylerin diyetle hayvansal protein,
omega-3, posa, A vitamini, karoten, lutein+zeaksantin, C vitamini, B1 vitamini, B2
vitamini, B6 vitamini, folik asit, kalsiyum, magnezyum, fosfor ve demir alımları
kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur (p<0.05). Vaka grubunun diyet Gİ ve GY
ortalamalarının kontrol grubuna göre yüksek olduğu gözlenmiştir (p<0.001). Vaka
grubunun diyet toplam antioksidan aktivite düzeyi (1232,8±346,6 mmol/gün) kontrol
grubuna göre (1490,6±501,8 mmol/gün) önemli oranda düşük bulunmuştur (p<0.001).
Bu çalışmada, YBMD oluşumunda diyetin bileşimi (enerji ve besin ögeleri), diyet Gİ
ve GY, diyet toplam antioksidan aktivitesi ve antropometrik ölçümlerin önemli etkisi
olduğu sonucuna varılmıştır. YBMD'nin önlenmesinde ve tedavisinde sağlıklı
beslenme ve diyet tedavisi önemli yer tutmaktadır.

Abstract:
Age related macular
degeneration (AMD) is a progressive illness caused by the deterioration of the central
portion of the retina, seen among people age 50 and older. The study was planned to
compare the nutritional status, anthropometric measurements, dietary glycemic index
(GI) and load (GL), dietary total antioxidant activity of participants with and without
AMD and to determine the possible association between them. The study conducted
on 100 participants with AMD as a case group and 100 healthy participants as a control
group total 200 participants recruiting from the Department of Eye Diseases of
Hacettepe University Hospitals in Ankara. The average age of participants 68.09±8.41
years among cases and 67.29±8.45 years among controls and there is no significant
differences (p>0.05). Persons in case group had a higher body mass index (BMI), waist
and hip ratio than persons in control group (p<0.001). Dietary intake of animal protein,
omega-3-fatty acid, dietary fibre, vitamin A, carotene, lutein+zeaksantin, vitamin C,
vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, folic acid, calcium, magnesium, phosphorus and
iron lower in case group compare with control group (p<0.05). Persons in case group
had a higher dietary GI and GY average than persons in control group (p<0.001).
Dietary total antioxidant activity of persons in case group 1232.8±346.6 mmol/day
was significantly lower than control group (0.001). In this study there is a significant
relation between components of diet, dietary GI and GY, dietary total antioxidant
activity and anthropometric measurements and improving AMD. Moreover, healthy
nutrition and medical nutritional therapy are feasible for preventing and management
of AMD.