Uluslararası rejim kuramına göre uluslararası iletişim düzeninin analizi
The Analysis of International Communication Order Accordingto International Regime Theory
Yazar: IŞILAY KARSLI
Danışman: DOÇ. DR. ELİF TOPRAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Telekomünikasyon = Telecommunication ; Uluslararası iletişim = International communication ; Uluslararası rejimler = International regimes ; İnternet = Internet

Özet:
Uluslararası rejim kuramı, üst otoritenin olmadığı uluslararası politikada aktörlerin karşılıklı
olarak üzerinde uzlaşılan düzenleyici unsurlarla birlikte işbirliğinin mümkün olduğunu
varsaymaktadır. İlkeler, normlar, kurallar ve karar alma süreçlerini kapsayan bu düzenleyici
unsurlar, anarşik bir yapıda olan uluslararası politikada düzenin sağlanması için kullanılan
araçlardır. İşbirliği temelli rejimler, üç farklı yaklaşımı içermektedir. Liberal rejim yaklaşımı,
karşılıklı bağımlılığın olduğu bir dünyada ortak çıkarların varlığı ile rejimlerin
kurulabileceğini öne sürmektedir. Ortak çıkarlar ve maliyetlerin en aza inmesiyle birlikte
rejimler, uluslararası politikadaki sorunlu alanlar için bir çözüm olabilmektedir. Güç temelli
bir yaklaşım olarak realist kuram ise işbirliğine liberaller kadar sıcak bakmamaktadır. Bunun
sebebi realistlerin sahip olduğu, uluslararası politikada çatışmanın ve rekabetin kaçınılmaz
olduğu düşüncesidir. Fakat koordinasyon sorununun olduğu alanlarda rejimlerin oluşmasını
desteklemektedirler. Bilişsel yaklaşım ise rejimlerin oluşmasını bilgi toplulukları ile
açıklamaktadır. Uluslararası aktörlerden oluşan bilgi topluluklarının rejimler yoluyla sistemi
değiştireceğini düşünmektedirler. Telekomünikasyon, internet, posta ve fikri mülkiyet
uluslararası iletişim düzeninin unsurları olup, her biri kendi içinde belirli ilkelere, kurallara ve
kuruluşlara sahiptir. Bu durum da uluslararası iletişimde birtakım rejimlerin olduğunu
destekler niteliktedir. Çalışmada, uluslararası iletişim rejimleri telekomünikasyon rejimi,
internet rejimi, posta rejimi ve fikri mülkiyet rejimi olarak ayrı incelenmiş ve sahip oldukları
düzenleyici unsurlar uluslararası rejim teorisinin realist, liberal ve bilişsel yaklaşımlarına göre
tartışılmıştır.

Abstract:
The international regime theory assumes that in international politics where there is no
supreme/central authority, actors can cooperate with mutually agreed regulatory
elements/mechanisms. These regulatory elements, covering principles, norms, rules and
decision-making processes, are tools used to maintain order in an anarchic international
environment. Cooperation-based regimes involve three different approaches. The liberal
regime approach suggests that regimes can be established with the existence of common
interests in a world where there is interdependence. With common interests and costs
minimized, regimes can be a solution for problem areas in international politics. Realist
theory, as a power-based approach, does not regard cooperation as warmly as liberals. The
reason for this is the idea that conflict and competition are inevitable in international politics.
However, they support the formation of regimes in areas where there is a coordination
problem. The cognitive approach explains the formation of regimes with epistemic
communities. They think that through social processes, epistemic communities will change
the system by constructing regimes. Telecommunications, internet, postal services and
intellectual property are elements of international communication, each of which has specific
principles, rules and organizations. This situation supports the existence of regimes in these
issue-areas. In this study, international communication regimes are explained separately as
telecommunication regime, internet regime, postal regime and intellectual property regime
and their regulatory mechanisms are discussed according to the realist, liberal and cognitive
approaches of the international regime theory.