Bazı aktif maddelerin Antalya'dan toplanan Spinosad'a dirençli bir Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) popülasyonu üzerindeki etkinliklerinin tespit edilmesi
Determining the efficacy of some active substances on a Spinosad-resistant Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) population collected from Antalya
Yazar: ALİ BURAK GÖKSAL
Danışman: DOÇ. DR. FATİH DAĞLI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Beauveria bassiana = Beauveria bassiana ; Frankliniella occidentalis = Frankliniella occidentalis

Özet:
Batı çiçek thripsi Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae), Türkiye'de ve Dünya'da çok sayıda tarımsal üründe başlıca zararlılardandır. Doğrudan beslenme yoluyla verdiği zararın yanı sıra TSWV gibi önemli ekonomik kayıplara yol açan virüslerin vektörü olarak da ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. F. occidentalis popülasyonlarının organik fosforlu, karbamatlı ve piretroit sınıftan çoğu aktif maddeye direnç geliştirmiş olması kimyasal mücadelenin başarısını bir ölçüde engellemektedir. Bununla birlikte halen yaygın olarak kullanılan spinosyn sınıftan Spinosad ve Spinetoram'a da bu türde direncin yaygın hale gelmesi mücadeleyi son derece güçleştirmektedir. Yakın zamanda yapılan araştırmalar Antalya ve ilçelerindeki sera popülasyonlarında Spinosad direncinin yaygın ve yüksek düzeylere ulaştığını göstermiştir.
Tez kapsamında, Spinosad'a-dirençli F. occidentalis popülasyonuna karşı farklı etki biçimine sahip, farklı gruplardan farklı özelliklerdeki ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin ne düzeyde etki potansiyeline sahip olduğu araştırılmıştır. Bu amaçla entomopatojen Beauveria bassiana-ATCC-74040-ırkı, iki aktif madde içeren Acrinathrin+Abamectin ve karbamatlı sınıftan Formetanate hydrochloride'in, F. occidentalis'in Duyarlı ve Dirençli popülasyonları üzerinde LC (Lethal konsantrasyon) verileri ve direnç katları belirlenmiştir. Ayrıca B. bassiana-ATCC-74040-ırkının Spinosad'a-dirençli popülasyon üzerinde direnç potansiyeli tespit edilmiştir.
Entomopatojen B. bassiana-ATCC-74040-ırkı ile LC testlerinde, ergin dişi thripsler önce mikropipet ile topikal uygulamaya maruz bırakılmıştır. Hemen ardından aynı thripsler ilaç kalıntılı yaprak diskleri üzerinde tutularak aktif maddenin kalıntı etkisi de aynı anda test edilmiştir. Çalışmada yer alan Spinosad, Acrinathrin+Abamectin ve Formetanate hydrochloride için LC belirleme biyoesseylerinde ise thripsler yaprak daldırma metodu ile ilaç kalıntılarına maruz bırakılmıştır. Thrips üretiminde ve test edilen thripslerin muhafazası için 24±2°C sıcaklık, 16:8 saat (aydınlık: karanlık) gün uzunluğundaki ve 65±5 oransal nemdeki iklim odası kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılan Spinosad'a-dirençli F. occidentalis popülasyonu Duyarlı popülasyona göre yaklaşık 197-kat dirençli bulunmuştur. Spinosad'a-dirençli ve Duyarlı popülasyonların LC50 verileri sırasıyla 121.8 ve 0.6 mg (akt.md) /L'dir.
Spinosad'a-dirençli ve Duyarlı popülasyonlar üzerinde B. bassiana-ATCC-74040-ırkı için elde edilen LC50 verileri sırasıyla 4.4 x 108 ve 4.8 x 107 spor /ml'dir. Spinosad'a-dirençli popülasyon, Duyarlı popülasyona göre B. bassiana-ATCC-74040-ırkına karşı 9.2-kat direnç göstermiştir. B. bassiana-ATCC-74040-ırkı, tavsiye dozunda (1.6x108), Duyarlı popülasyonu %67 öldürürken Spinosad'a-dirençli popülasyonun ise %49'unu öldürmüştür. B. bassiana-ATCC-74040-ırkı ile seleksiyona tabi tutulmayan (Duyarlı) ve seleksiyon yapılan F. occidentalis popülasyonlarında LC50 verileri sırasıyla 4.4 x 108 ve 1.9 x 108 spor /ml olarak bulunmuştur. Bu farklılık güven aralıklarına göre önemli olmadığı için laboratuvar seleksiyonunda önemli bir direnç artışı olmadığı kanısına varılmıştır.
Acrinathrin+Abamectin ile Spinosad'a-dirençli ve Duyarlı popülasyonlar üzerinde elde edilen LC50 verileri sırasıyla 4.9 ve 0.5 mg (akt.md) /L'dir. Spinosad'a-dirençli popülasyon, Duyarlı popülasyona göre Acrinathrin+Abamectin'e 9.4-kat direnç göstermiştir. Acrinathrin+Abamectin'le tavsiye dozundaki testlerde Duyarlı popülasyonun tamamını ölürken Spinosad'a-dirençli popülasyonda %81'lik bir ölüm meydana gelmiştir.
Formetanate hydrochloride ile Spinosad'a-dirençli ve Duyarlı popülasyonlar üzerinde elde edilen LC50 verileri sırasıyla 27.7 ve 3.8 mg (akt.md) /L'dir. Spinosad'a-dirençli popülasyon, Duyarlı popülasyona göre Formetanate hydrochloride'ye 7.4-kat direnç göstermiştir. Bu aktif madde tavsiye dozunda Duyarlı popülasyonun tamamını öldürürken Spinosad'a-dirençli popülasyonun %88'ini öldürebilmiştir.
Araştırma bulguları, B. bassiana-ATCC-74040-ırkının tavsiye dozunda Spinosad'a-dirençli popülasyonlar üzerinde yüksek olmayan (yaklaşık %50 oranında) bir ölüm meydana getirebileceğini göstermiştir. Acrinathrin+Abamectin ve Formetanate hydrochloride tavsiye dozlarında Spinosad'a-dirençli popülasyonlar üzerinde B. bassiana-ATCC-74040-ırkına göre daha yüksek bir etkiye sahip görünmektedirler. Fakat bu iki ilaçla tavsiye dozlarında yapılacak uygulamalarda (%12-19 gibi) kayda değer oranda Dirençli bir thrips popülasyonunun hayatta kalabileceği dikkate alınmalıdır. Spinosad'a-dirençli popülasyonların olduğu lokasyonlarda Acrinathrin+Abamectin ve Formetanate hydrochloride'in sık kullanımının seleksiyon baskısına yol açarak popülasyonlarda Spinosad direncinin daha da yaygın ve yüksek düzeylere ulaşmasına önemli bir avantaj sağlayabileceği beklenmelidir. Bu bakımdan Acrinathrin+Abamectin ve Formetanate hydrochloride'in bir direnç yönetim taktiği olarak dirençli popülasyonların olduğu yerlerde kullanımının uygun olmayacağı düşünülmüştür.

Abstract:
Western flower thrips Frankliniella occidentalis (Pergande) (Thysanoptera: Thripidae) is one of the main pests in many agricultural products in Turkey and in the world. In addition to the damage caused by direct feeding, it also poses a serious threat as a vector of viruses that cause significant economic losses such as TSWV. The fact that F. occidentalis populations have developed resistance to most active substances from organophosphorus, carbamate and pyrethroid class has prevent the success of chemical control to some extent. However, the widespread resistance to Spinosad and Spinetoram from the Spinosyn class, which is still widely used, has made the struggle extremely difficult. Recent studies have shown that Spinosad resistance has reached widespread and high levels in greenhouse populations in Antalya and its districts. 
Within the scope of the thesis, the potency of registered plant protection products with different characteristics from different groups and different modes of action against the Spinosad-resistant F. occidentalis population was investigated. For this purpose, LC data and resistance folds for the entomopathogen Beauveria bassiana-strain-ATCC-74040, Acrinathrin+Abamectin including two active substance and the carbamate class Formetanate hydrochloride were determined on the Susceptible and Resistant populations of F. occidentalis. In addition, resistance potential of B. bassiana-ATCC-74040-strain on Spinosad-resistant population has been detected.
In laboratory tests with determine LC for the entomopathogen B. bassiana-strain-ATCC-74040, adult female thrips were first exposed to topical application with a micropipette. Immediately afterwards, the same thrips were kept on leaf discs with insecticide residues and the residual effect of the active substance was also tested. In the LC determination bioassays for Spinosad, Acrinathrin+Abamectin and Formetanate hydrochloride included in the study, thrips were exposed to insecticide residues by leaf dipping method. A climate chamber with a temperature of 24±2°C, a photoperiod of 16:8 hours (light:dark) and a relative humidity of 65±5 was used for the rearing of thrips and fort he keep of the tested thrips. The Spinosad-resistant F. occidentalis population used in this study was approximately 197-fold resistant to the Susceptible population. LC50 data for Spinosad-resistant and Susceptible populations are 121.8 and 0.6 mg (active ingredient) /L, respectively.
The LC50 data obtained on the Spinosad-resistant and Susceptible populations for the B. bassiana strain ATCC 74040 are 4.4 x 108 and 4.8 x 107 spore / ml, respectively. The Spinosad-resistant population demonstrated 9.2-fold resistance to the B. bassiana-strain-ATCC-74040 relative to the Susceptible population. At the recommended dose (1.6x108), the B. bassiana-strain-ATCC-74040 killed 67% of the Susceptible population and 49% of the Spinosad-resistant population. The LC50 data were found to be 4.4 x 108 and 1.9 x 108 spore / ml in the unselected (susceptible) and selected F. occidentalis populations with B. bassiana-ATCC-74040-strain, respectively. Since this difference was not significant according to the confidence intervals, it was concluded that there was no significant increase in resistance in laboratory selection.
LC50 data obtained with Acrinathrin+Abamectin on Spinosad-resistant and Susceptible populations are 4.9 and 0.5 mg (active ingredient) /L, respectively. The Spinosad-resistant population showed 9.4-fold resistance to Acrinathrin+Abamectin compared to the Susceptible population. Tests with the recommended dose, the entire Susceptible population died, while an 81% death occurred in the Spinosad-resistant population.
LC50 data obtained with Formetanate hydrochloride on Spinosad-resistant and Susceptible populations are 27.7 and 3.8 mg (active ingredient) /L, respectively. The Spinosad-resistant population showed 7.4-fold resistance to Formetanate hydrochloride relative to the Susceptible population. At the recommended dose, this active ingredient was able to kill 88% of the Spinosad-resistant population while killing the entire Susceptible population.
Research findings indicated that the B. bassiana-strain-ATCC-74040 can cause a non-high (approximately 50%) mortality in Spinosad-resistant populations at the recommended dose. Acrinathrin+Abamectin and Formetanate hydrochloride appear to have a greater effect on Spinosad-resistant populations than the B. bassiana-ATCC-74040-strain at recommended doses. However, it should be taken into account that a remarkable rate of resistant thrips population can survive in applications with these two insecticides at recommended doses (12-19%). It should be expected that frequent use of Acrinathrin+Abamectin and Formetanate hydrochloride in locations with Spinosad-resistant populations may lead to selection pressure, leading to even more widespread and higher levels of Spinosad resistance in populations. In this respect, it was thought that Acrinathrin+Abamectin and Formetanate hydrochloride would not be appropriate as a resistance management tactic in areas with resistant populations.