Alt yapı atletizm sporcularının besin tüketimleri ile D vitamini, kan kalsiyum, kan demir ve antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutrient consumption and vit D, blood calcium, blood iron and anthropometric measurements of athletes
Yazar: VEYSEL CİĞERLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHENDE ESİN ŞEKER
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Atletizm = Athletism ; Atletler = Athletes ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Demir = Iron ; Kalsiyum = Calcium ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Ergenlik; bireyin gelişim sürecinde çocukluk döneminin bitmesi ve fizyolojik olarak erişkinliğe ulaşıncaya kadar geçen dönemin adıdır. Ergenlik döneminde hormonal, psikolojik, davranışsal ve fizyolojik değişiklikler iç içedir.
Beslenme,   yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin tüketilmesidir. Yeterli beslenme, bedenin gereksinimi olan enerji, besin öğeleri ve diğer biyoaktif maddelerin yeteri kadar vücuda alınmasıdır.
Sporcuların yeterli ve dengeli beslenebilmeleri için yapılan spor türüne göre harcanan enerji ve besin öğeleri gereksinmeleri iyi  hesaplanmalıdır. Sporcularda günlük enerji gereksinmesi hesaplanmadan önce, sporcunun ağırlığının değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmada; altyapı atletizm kadın sporcuların antropometrik ölçümlerinin fiziksel olarak değerlendirilmesi, besin tüketim sıklıklarının takibi ile birlikte araştırma kapsamında günlük almaları gereken enerji ve makro-mikro besin öğelerinin tespitini yapmaktır. Aynı zamanda kan D vitamini, kan kalsiyum ve kan demir durumları tespit edilmeye çalışılmıştır.
Çalışma; Bursa Büyükşehir Belediye Spor kulübü altyapı atletizm şubesinde 20 kadın altyapı atletizm sporcuları üzerinde yapıldı. Yaş gruplarına göre boy, ağırlık ve BKİ ortalamaları 1.Grupta yer alan sporcuların boy ortalamaları 1,60±0,08 m (1,41-1,68 m), ağırlık ortalamaları 46,15±7,51 kg (30,40-59,30 kg) ve BKİ ortalamaları 17,94±2,15 kg/m^2 (15,30-22 kg/m^2) dir. 2. Grubun 1,63±0,08 m (1,55-1,70 m), 47,17±6,84 kg (42,40-55 kg) ve 17,83±2,89 kg/m^2 (14,70-20,40 kg/m^2), 3. Grubun 1,68±0,06 m (1,57-1,72 m), 56,22±0,46 kg (55,60-56,80 kg) ve 20,02±1,49 kg/m^2 (19-22,60 kg/m^2) olarak belirlenmiştir. Sporcuların kan demir ortalaması 59,59±19,27'dir. Bu değerlere göre sporcuların 13 (%65)'ü kanda normal demir oranına sahipken 7 (%35)'si eksik demir oranına sahiptir. Sporcuların kalsiyum ve D vitamini ortalaması sırasıyla 9,29±0,28 ve 20,40±2,72'dir. Sporcuların günlük aldığı enerji ortalamaları sırasıyla; 1909,16±933,49 kkal, 2245,93±828,14 kkal, 1402,72±183,86 kkal'dir.
Bu çalışmada; altyapı kadın atletizm sporcularına düzenli olarak sporcu beslenmesi eğitimi verilmesi, besin  porsiyon kontrolünü öğrenmeleri, makro-mikro besin öğelerinin sporcunun diyetinde dengeli bir şekilde tüketmesi gerektiğinin aynı zamanda yeterli ve dengeli beslenmenin kan bulguları ve performans üzerine olumlu etkilerinin olabileceği belirtilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Sporcu beslenmesi, Kan bulguları, Antropometrik ölçümler, D vitamini, Kalsiyum, Demir

Abstract:
Puberty; The end of childhood in an individual's development process and the period until the advent of physiologic maturity is called as puberty. Hormonal, psychological, behavioral and physiological changes are one within the other during the puberty. 
Adequate nutrition is taking the energy, nutrients and other bioactive substances as much as the body requires.
The energy and nutrient requirements of sportsmen should be well calculated for adequate and balanced nutrition of the athletes. Before the daily energy requirement is calculated for the sportsmen, the weight of the athlete must be assessed.
In this study; physical assessment of anthropometric measurements of infrastructure athletics women athletes, determination of the energy and macro-micronutrients to be taken daily within the scope of the research together with the follow-up of frequency of food consumption.
Study was built on 20 athletic  women in Bursa Metropolitan Municipality Sport Club infrastructure athletic branch office. The average of height, weight and BMI according to the age groups; The average height of the athletes in the 1st group was 1,60 ± 0,08 m (1,41-1,68 m), the weight was 46,15 ± 7,51 kg (30,40-59,30 kg), and the BMI 17,94 ± 2,15 kg / (15,30-22 kg / d). The second group was determined as 1,63 ± 0,08 m (1,55-1,70 m), 47,17 ± 6,84 kg (42,40-55 kg) and 17,83 ± 2,89 kg / , 70-20,40 kg /), and 3.Group as 1,68 ± 0,06 m (1,57-1,72 m), 56,22 ± 0,46 kg (55,60-56,80 kg) and 20.02 ± 1.49 kg / (19-22.60 kg /), respectively.
The average of blood iron of the athletes was 59,59 ± 19,27. According to these values, 13 (65%) of the athletes have a normal iron ratio whereas 7 of them (35%) have incomplete iron ratio. The average of Ca and vit D of the athletes were 9,29±0,28 ve 20,40±2,72, respectively. The averages of energy taken daily by the athletes are; 1909, 16 ± 933, 49 kcal, 2245, 93 ± 828, 14 kcal, 1402, 72 ± 183, 86 kcal.
According to this study, it was stated that as well as adequate and balanced nutrition, training of athletes on the basis of regular athletic training for women athletics, athlete nutrition training, and learning of nutritional portion control and balanced consumption of macro-micronutrients in the athlete's diet can also have positive effects on the blood findings and performance.
Key words: Sports nutrition, Blood tests, Anthropometric measurements, Vitamin D, Calcium, Blood iron