Doğan Kardeş dergisindeki edebî metinlerin sosyal bilgiler öğretim programındaki değerler açısından incelenmesi
The examination of literal texts in the magazine of Doğan Kardeş in terms of values in social studies curriculum
Yazar: SEHER BÜŞRA ERSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN İSKENDER KILIÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dergiler = Magazines ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Doğan Kardeş dergisi = Doğan Kardeş magazine ; Edebi metinler = Literary texts ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Doğan Kardeş Dergisi'nin 1-100. sayılarında bulunan
edebî metinlerin (hikâye, masal, roman, şiir, tiyatro) 2018 yılında yürürlüğe giren
Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan değerler öğretimi ile uyumu
incelenmek amacıyla hazırlanmıştır. Hikâye, masal, roman, şiir, tiyatro türlerinde
2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programına ait hangi değerlerin bulunduğu, bu
değerlerin ne sıklıkta yer aldığı ve bu metinlerden Sosyal Bilgiler dersinde nasıl
yararlanılacağı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Yöntem: Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği
kullanılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını, Doğan Kardeş Dergisi'nin 1945-1960
yılları arasında yayımlanan sayıları oluşturmaktadır. İkinci Dünya Savaşı'nın
bitmesiyle Türkiye'de ortaya çıkan birtakım gelişmeler, Demokrat Parti'nin başa
gelmesi ile yaşanan iktidar değişikliği ve çok partili yaşama geçiş Türkiye'de
özellikle eğitim, sosyal ve kültürel alanlarda değişimlere sebep olmuştur. Söz konusu
yıl aralığında yaşanan bu gelişmelerin dergide yer alan edebî metinlere yansıdığı ve
bu metinlerde işlenen değerler aracılığıyla günümüze bilgiler sunduğu düşünüldüğü
için evren 1945- 1960 yıl aralığı olarak seçilmiştir. Örneklem ise derginin 1-100.
sayıları olarak belirlenmiştir. Doğan Kardeş Dergisi'nin araştırmaya konu olan tüm
sayılarına İstanbul Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nden ulaşılmıştır. Örnekleme dahil
olan tüm sayıların orijinal içeriklerinin fotoğrafları çekilerek söz konusu veriler elde
edilmiştir.
Bulgular: Araştırma sonucunda, 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programında
yer alan 18 değerden 13'ü tespit edilmiştir. Bunlar sevgi, çalışkanlık, yardımseverlik,
dayanışma, dürüstlük, vatanseverlik, sorumluluk, aile birliğine önem verme, adalet,
saygı, barış, tasarruf, özgürlüktür. Araştırma sonucunda, 2018 Sosyal Bilgiler
Öğretim Programında yer alan 18 değerden 13'ü tespit edilmiştir. Bunlar sevgi,
çalışkanlık, yardımseverlik, dayanışma, dürüstlük, vatanseverlik, sorumluluk, aile
birliğine önem verme, adalet, saygı, barış, tasarruf, özgürlüktür.
Sonuç: Dergide yer alan edebî metinlerin Sosyal Bilgiler dersinde değerler
eğitimi verilirken ders kitaplarına ek yardımcı öğretim materyali olarak
kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Değer eğitimi, Sosyal Bilgiler Öğretim Programı, Doğan
Kardeş Dergisi.

Abstract:
Aim: This research is published in the 1-100th Anniversary of Doğan Kardeş
Magazine. The literary texts (story, fairy tale, novel, poem, theater) in the number of
issues in the Social Studies Curriculum given in 2018 were prepared to be examined
with their values. In the genres of stories, fairy tales, novels, poetry, and theater, it is
unthinkable to think about what heights belong to the 2018 Social Studies
Curriculum, what social values these values are in, and how these texts will be used.
Method: In the study, document analysis technique, one of the qualitative
research methods, was used. The data source of the study consists of the issues of
Doğan Kardeş Magazine published between 1945-1960. Some developments that
emerged in Turkey after the end of the Second World War, the change in power with
the coming to power of the Democratic Party and the transition to multi-party life
caused changes in Turkey, especially in education, social and cultural areas. The
universe was chosen as the year 1945-1960, since it is thought that these
developments in the mentioned year period are reflected in the literary texts in the
journal and that it provides information to the present through the values processed in
these texts. The sample is on the 1-100th of the journal. determined as numbers. All
the issues of Doğan Kardeş Magazine, which are the subject of the research, were
accessed from the Istanbul Beyazıt State Library. The data in question were obtained
by taking photographs of the original contents of all the numbers included in the
sample.
Findings: As a result of the research, 13 of the 18 values in the 2018 Social
Studies Curriculum were determined. These are love, hard work, benevolence,
solidarity, honesty, patriotism, responsibility, giving importance to family unity,
justice, respect, peace, savings, freedom. As a result of the research, 13 of the 18
values in the 2018 Social Studies Curriculum were determined. These are love,
industriousness, benevolence, solidarity, honesty, patriotism, responsibility, giving
importance to family unity, justice, respect, peace, savings, freedom.
Conclusion: It has been concluded that the literary texts in the journal can be
used as supplementary teaching material to the textbooks while providing values
education in the Social Studies course.
Keywords: Values Education, Social Studies Teaching Program, Doğan Kardeş
Magazine