Türkiye'de şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarına uygulanan sosyal politikalar: Erzurum ili örneği
Social policies applied for relatives of the martyrs, veteran and veterans relatives in Turkey: Example for Erzurum province
Yazar: YAKUP ERZİNCANLI
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN KÜÇÜKALİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Gaziler = Veterans ; Sosyal haklar = Social rights ; Sosyal politika = Social policy ; Şehit yakınları = Relatives of martyrs ; Şehitler = Martyrs

Özet:
Dünya'da ülkeler, savaş ve terör olaylarında hayatını kaybedenlerin yakınları ile bu olaylarda yaralananlar ve yakınları için, bir takım sosyal politika uygulamakta ve yaşamış oldukları sıkıntıların en asgari derecede hissedilmesini sağlamaya yönelik çalışmalar yapmaktadır. Bu doğrultuda Türkiye'de gazi ve şehit yakınları için uygulanan sosyal politikaların temel amacı; ülkesinin varlığı için hayatından veya sağlığından olan fedakâr vatandaşların ve ailelerinin toplum içinde, insan şeref ve haysiyetine yaraşır şartlarda, huzur ve refah içinde hayatlarını devam ettirebilmelerini sağlamaktır. 
Literatürde şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarına yönelik politikaların değerlendirildiği çalışmalar oldukça azdır. Erzurum odaklı bir çalışmaya ise rastlanılmamıştır. Erzurum ili özelinde yapılan bu çalışma ile Türkiye genelinde şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarına yönelik yasal uygulamalar bizzat yararlananların deneyimlerden hareketle değerlendirmeye tabi tutulmuştur.  Böylelikle sistemin daha verimli çalışmasına katkıda bulunma ve politika yapıcılara bilimsel sonuçlar sunma adına bir araştırma gerçekleştirilmiştir.
Bahsedilen amaçlar doğrultusunda, Erzurum İlinde yaşayan Şehit ve Gazi yakınlarına uygulanan politikaları değerlendirebilme adına il merkezinde ikamet etmekte olan ailelerden 300 kişiye ulaşılmış ve 240 kişi ile yapılan anket çalışmasında verilerin incelenmesi sonucu 220 katılımcının görüşleri ve beklentileri alınmıştır.
Araştırma ile şehit yakınları, gazi ve gazi yakınlarının devletin kendilerine uygulamakta olduğu sosyal politikalardan yüksek düzeyde memnun olduğu belirlenmiştir. Daha önceden Kore ve Kıbrıs'ta gazi olanlar ile ailelerinin ise maddi yardımlar başta olmak üzere yakın dönemde şehit yakını, gazi ve gazi yakını olan vatandaşlarla benzer haklara sahip olmamaları ve uygulamalarda farklılıklar olması nedeniyle bir rahatsızlık içerisinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Yine bu bağlamda kendilerine gösterilen vefa ve ilginin zamanla azaldığını ve bu durumun kendilerini rahatsız ettiği sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye Cumhuriyetinin varlığı için canlarını ortaya koymuş olan güvenlik güçleri yakınlarına,  gazi ve gazi yakınlarına verilmekte olan hizmet memnuniyetini artırma adına bu çalışma önemli bir saha araştırması niteliğindedir. Özellikle yasa yapıcıların ortaya çıkan verilerden hareketle aksayan hizmetleri giderme adına yeni düzenlemeler yapması sistemi daha işlevsel ve verimli kılacaktır.

Abstract:
Countries in the world, for the relatives of those who lost their lives in war and terrorist incidents and those who were injured and their relatives implements a number of social policies and works to ensure that the troubles that  they experience are felt to a minimum. The main purpose of the social policies for veterans and martyrs in Turkey in this direction; to ensure that the devoted citizens and their families,  who are from their life or health for the existence of their country, can continue their lives in society, in conditions that are worthy of human dignity and dignity in peace and prosperity. 
In the literature, studies evaluating the policies regarding martyrs' relatives, veterans and their relatives are very few. There is no study focused on Erzurum. Erzurum in Turkey, martyrs of this study conducted in private legal practice for veterans and their relatives were subjected to evaluating of the experience mention of the beneficiaries themselves. In this way, a research was carried out to contribute to the more efficient operation of the system and to present scientific result to policy makers. 
In order to evaluate the policies applied to martyrs and veterans living Erzurum Province for the purposes mentioned, 300 people were reached from the families residing in the city center and the opinions and expectations of 220 participants were obtained in the survey study conducted with 240 people.
With the research, it was determined that the relatives of martyrs, veterans and their relatives were highly satisfied with the social policies implemented by the state. It was concluded that those who were formerly veterans in Korea and Cyprus and their families were in discomfort due to the fact that they did not have similar rights with citizens who were recently been martyrs' relatives, veterans and their relatives and differences in practices. Again in this context, it was concluded that loyalty and interest shown to them decreased over time and this situation disturbed them.
Security forces who have laid out their lives for the existence of the Republic of Turkey to the relatives, veterans and their relatives for increasing the satisfaction of service being given to the recent nature is an important area of research in this very study. Especially, making new arrangements for the legislators to eliminate the service that are disrupted by the data that will emers will make the system more functional and efficient.