Zor havayolu tahmininde servikal tomografinin rolü
The role of cervical tomography in the prediction ofdifficult airway
Yazar: MEHMET DEĞERMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE KOŞUCU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Entübasyon = Intubation ; Farenks = Pharynx ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Tomografi = Tomography

Özet:
Zor havayolunun önceden tahmin edilmesi morbidite ve mortaliteyi azaltır.
Bu nedenle entübasyon öncesi zor havayolunu değerlendiren testlerin yapılması
önem taşır. Çalışmamızın amacı nazofarinks, orofarinks ve hipofarinks alan ve
hacimleri ile zor havayolu arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Çalışmamız Karadeniz Teknik Üniversitesi Klinik Araştırmalar etik kurul
onayı (2018/81) alındıktan sonra, 2015-2018 yılları arasındaki dönemde, KTÜ Tıp
Fakültesi Anestezijoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı'nca genel anestezi altında
endotrakeal entübasyon uygulanmış 18-85 yaş arası, tanı ve tedavi amaçlı servikal
vertebra bilgisayarlı tomografisi çekilmiş ve görüntüleri hastane PACS sisteminde
kayıtlı olan 73 hasta ile retrospektif olarak yapıldı.
Tüm hastaların anestezi poliklinik preoperatif değerlendirme kayıtları,
anamnez ve muayene kayıtları, anestezi ameliyat raporları incelendi. Demografik
bilgileri, Mallampati Sınıflaması, temporamandibular eklem hareket kısıtlılığı, baş
boyun hareket kapasitesi, obstriktif uyku apne sendromu öyküsü, tiromental mesafe,
sternomental mesafe, Cormack- Lehanne Sınıflaması, maske ventilasyon zorluğu ve
entübasyon zorluğundan oluşan parametreler kaydedildi. Servikal vertebra
bilgisayarlı tomografi görüntüleri kör bir radyolog tarafından incelenerek orofarinks,
nazofarinks ve hipoarinks alan ve hacimleri ayrı ayrı hesaplandı.
Demografik verilerden yaş ile ölçülen alan ve hacimler arasında fark yokken,
vücut kitle indeksi yüksek olanlarda hipofarinks hacmi ve toplam üst havayolu hacmi
anlamlı derecede daha düşüktü. Kadınlarda entübasyon zorluğu açısından fark
olmamasına rağmen, orofarinks hacmi , hipofarinks hacmi ve toplam üst havayolu
hacmi erkeklere göre daha düşüktü.
Ölçülen tüm alan ve hacimler yönünden Mallampati ve Cormack Lehanne
sınıfları arasında fark yoktu.Temporomandibular eklem kısıtlılığı, baş boyun hareket
kapasitesi ve obstriktif uyku apne sendromu öyküsü ölçülen havayolu alan ve
hacimler açısından anlamlı birer preoperatif değerlendirme parametresi değildi.
Maske ventilasyonu zor olan hastaların nazofarinks hacimleri kolay olanlara
göre daha düşüktü.
Tiromental mesafe ile nazofarinks alanı arasında pozitif yönde düşük-orta
derecede korelasyon mevcuttu. Sternomental mesafe ile nazofarinks alanı ve
nazofarinks hacmi arasında pozitif yönde düşük-önemsiz derecede, hipofarinks
hacmi arasında ise negatif yönde düşük-önemsiz derecede korelasyon vardı.
Sonuç olarak , havayolu alan ve hacimlerindeki azalmanın maske ventilasyon
ve entübasyonu zorlaştırabileceğini, nazofarinks alan ve hacminin özellikle
irdelenmesi gerektiğini, endikasyon dahilinde bilgisayarlı tomografisi preoperatif
çekilmiş hastalarla yapılabilecek yüksek hasta sayılı prospektif bir çalışma ile daha
kesin sonuçlar elde edilebileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Predicting the difficult airway reduces morbidity and mortality. Therefore, it
is important to perform tests evaluating difficult airway before intubation. The aim of
this study was to investigate the relationship between the nasopharynx, oropharynx
and hypopharynx area and volumes with difficult airway.
After the approval of Ethics Committee (2018/81) of Karadeniz Technical
University Clinical Researches was obtained, our study was performed
retrospectively with 73 patients between the ages of 18-85, who were applied
endotracheal intubation under general anesthesia between 2015-2018 at the KTU
Faculty of Medicine Department of Anesthesiology and Reanimation and had
cervical vertebrae computed tomography images taken for diagnostic-treatment
purposes and recorded on the hospital's PACS system.
Preoperative evaluation records, anamnesis and examination records,
anesthesia surgery reports of all patients were evaluated. Demographic data,
Mallampati Classification, temporomandibular joint movement restriction, head and
neck movement capacity, history of obstructive sleep apnea syndrome, thyromental
distance, sternomental distance, Cormack-Lehanne Classification, mask ventilation
difficulty and intubation difficulty parameters were recorded. Computed tomography
images of the cervical vertebrae were examined by a blind radiologist and the
oropharynx, nasopharynx and hypopharynx areas and volumes were calculated
separately.
While there was no difference between age among the demographic data with
area and volume, hypopharynx volume and total upper airway volume were
significantly lower in patients with high body mass index. Although there was no
difference in intubation difficulty in women, oropharynx volume, hypopharynx
volume and total upper airway volume were lower than men.
There was no difference between Mallampati and Cormack Lehanne classes
in terms of all measured areas and volumes. Temporomandibular joint restriction,
head and neck movement capacity and history of obstructive sleep apnea syndrome
were not significant preoperative evaluation parameters in terms of airway area and
volumes measured.
The volume of nasopharynx was lower in patients having difficulty with
mask ventilation than in those with easy mask ventilation.
There was a positively low to moderate correlation between thyromental
distance and nasopharynx area. There was a positively low-insignificant correlation
between sternomental distance and nasopharynx area with nasopharynx volume and
a negatively low-insignificant correlation with hypopharynx volume.
In conclusion, we think that the decrease in airway area and volume may
make mask ventilation and intubation difficult, nasopharyngeal area and volume
should be examined in particular and that a prospective study with high number of
patients who had preoperative computered tomography taken within indication will
provide more accurate results.