Ankilozan spondilit hastalarında nutrisyonel indekslerin                                    hastalık aktivitesi ile ilişkisi
The relationship between nutritional indexes and disease activitiy in ankylosing spondylitis patients
Yazar: EYLÜL AKDENİZ DERMAN
Danışman: PROF. DR. GÜL DEVRİMSEL
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Ankilozan spondilit (AS) omurga, sakroiliak eklem ve periferik eklem tutulumu olabilen kronik inflamatuvar bir hastalık olup seronegatif spondiloartropatiler arasında sınıflandırılmaktadır. Hastalık ilerleyen dönemlerde ciddi disabilite ve fonksiyon kısıtlılığına neden olabilmektedir. Bu nedenle inflamasyonun belirlenmesi ve kontrol altına alınması hastalığın takibinde önemlidir. AS hastalarında eşlik edebilen komorbiditeler, devam eden kronik inflamasyon ve çoklu ilaç kullanımına bağlı olarak malnutrisyon riski görülebilmektedir. Nutrisyonel indeksler inflamasyon üzerinde rol oynamaktadır. Biz bu çalışmamızda AS hastalarının Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNI), Nutrisyonel Durum Kontrol İndeksi (CONUT) ve Nutrisyonel Risk İndeks (NRI) ile değerlendirdiğimiz nutrisyonel durumunun, hastalık aktivitesi ile ilişkisini saptamayı amaçladık.
          Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğimizde Modifiye New York ve Assessment in SpondyloArthritis International Society (ASAS) kriterlerine göre Ankilozan Spondilit tanısı konularak takip ve tedavi edilen, Aralık 2020-Haziran 2021 tarihleri arasında başvuran 100 hasta ve 90 gönüllü sağlıklı hastane personeli dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hasta ve kontrol gruplarının cinsiyet, yaş, boy,  kilogram, sigara kullanımı, eğitim durumu ve medeni durumları kaydedildi. Hasta grubunda ayrıca hastalık süresi, kullandığı ilaçlar, HLAB-27 pozitifliği, üveit, periferik artrit ve entezit öyküsü kaydedildi. Hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI) ve Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS-CRP), fonksiyonel olarak değerlendirilmesinde Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeks (BASFI) , spinal mobilite değerlendirmesi için Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMI) kullanıldı. Hastaların nutrisyonel değerlendirilmesinde ise hemogram ve biyokimya sonuçlarından ilgili parametrelerle hesaplanarak elde edilen PNI, NRI ve CONUT skorlamaları kullanıldı.
          Bulgular: Çalışmaya 100 AS hastası (42 kadın, 58 erkek) ve 90 gönüllü sağlıklı kişi (47 kadın, 43 erkek) olmak üzere toplam 190 kişi dahil edildi. Hasta grubunun yaş ortancası 44 (min 17, max 71) iken; kontrol grubunun 48,5 (min 19, max 70) olarak bulundu. Yaş, vücut kitle indeksi (VKI), cinsiyet, sigara kullanımı, medeni durum ve eğitim durumunda gruplar arasında fark yoktu. PNI değeri, AS hastalarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (p=0.004). AS hastalarını BASDAI skoru ile aktif - inaktif olarak gruplandırdığımızda (24 aktif, 76 inaktif) ise PNI değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p=0.327). AS hastalarını ASDAS- CRP skoruna göre yüksek-çok yüksek ve düşük-orta olarak gruplandırdığımızda ise (60 yüksek-çok yüksek, 40 düşük-orta) PNI değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Hasta grubunda NRI değeri kontrol grubuna göre düşük olup istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0.049). AS hastalarını BASDAI skoru ile aktif ve inaktif olarak gruplandırdığımızda (24 aktif, 76 inaktif) NRI değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.876). AS hastalarını ASDAS-CRP skoruna göre yüksek-çok yüksek ve düşük-orta olarak gruplandırdığımızda ise (60 yüksek-çok yüksek, 40 düşük orta) NRI değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi (p=0.332). AS hastalarında CONUT değeri kontrol grubuna göre daha düşük düzeyde bulundu ancak bu fark istatiksel olarak anlamlı değildi (p=0.058). AS hastalarını BASDAI skoru ile aktif inaktif olarak gruplandırdığımızda (24 aktif, 76 inaktif) ise CONUT değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0.621). ASDAS-CRP skoruna göre yüksek-çok yüksek ve düşük-orta olarak gruplandırdığımızda ise (60 yüksek-çok yüksek, 40 düşük orta) CONUT değerinde anlamlı bir fark bulunmadı.
           Sonuç: Nutrisyonel indekslerin AS hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşük düzeyde olması, nutrisyonel indekslerin inflamasyon üzerinde rolü olabileceğini düşündürmektedir.
           Anahtar kelimeler: Ankilozan spondilit, BASDAI, ASDAS-CRP, PNI, NRI, CONUT

Abstract:
İntroduction: Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic inflammatory disease with spinal, sacroiliac joint and peripheral joint involvement and is classified among seronegative sponyloarthropathies. It can be an important cause of disability in the later stages of the disease and cause serious functional limitation. Therefore, identification and control of inflammation is important in the follow-up of the disease. The risk of malnutrition can be seen in AS patients due to comorbidities, ongoing chronic inflammation and multiple drug use. In this study, we aimed to determine the relationship between the nutritional status of AS patients, which we evaluated with Prognostic Nutritional Index (PNI), Nutritional Risk Index (NRI) and Controlling Nutritional Status Index (CONUT) with disease activity.       
       Material and methods: 100 patients who were diagnosed with Ankylosing spondylitis according to the Modified New York and Assessment of Spondylo Arthritis International Society (ASAS) criteria and followed-up by the, Physical Medicine and Rehabilitation outclinic between December 2020 and June 2021 were included in this study. As the control group, 90 volunteer healty hospital personel were included. Gender, age, body mass index, smoking, educational status, and marital status of the patients and control groups included in the study were recorded. Disease duration, drug use, HLAB-27 positivity, history of uveitis, peripheral arthritis and enthesitis were also recorded in the patient group. Bath Ankylosing Sponylitis Disease Activity Index (BASDAI) and Ankylosing Sponylitis Disease Activity Score- CRP (ASDAS-CRP) scores were used to assess disease activity, Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) was used for functional assessment, and Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI) was used for spinal mobility assessment. In the nutritional evaluation of the patients PNI, NRI and CONUT scores obtained by calculating the relevant parameters from the hemogram and biochemistry results were used.
          Results: A total of 190 people, including 100 patients with Ankylosing spondylitis (42 female, 58 men) and 90 healty volunteers controls (47 female, 43 men) were included in the study. The mean age of the patients group was 44 (range:17-71); countrol group was found to be 48,5 (range:19-70). The groups were similar in terms of age, BMI, gender, smoking, maritial status and educational status. The PNI values were statistically significantly lower in AS patients compared to the control group (p=0.004). When we grouped AS patients as active or inactive by BASDI score (24 active, 76 inactive) however, no statistically significant difference was observed in terms of PNI (p=0.327). When we grouped AS patients as high-very high and low-intermediate according to the ASDAS-CRP score (60 high-very high, 40 low-moderate), no statistically significant difference was found in terms of PNI in among groups. The NRI values were found statistically significant different  in AS patients than control group (p=0.049). When we grouped AS patients from active to inactive (24 active, 76 inactive) by BASDAI score, no statistically significant difference was observed in terms of NRI (p=0.876). When we grouped AS patients as high-very high and low-intermediate according to the ASDAS-CRP scores (60 high-very high, 40 low-intermediate), no statistically significant difference was found in terms of NRI values (p=0.332). The CONUT values were found to be lower in AS patients compared to the control group, but this difference was not statistically significant (p=0.058). When we grouped AS patients from active to inactive (24 active, 76 inactive) by BASDAI score, no statistically significant difference was observed in terms of CONUT (p=0.621).
          Conclusion: The lower level of nutritional indexes in AS patients compared to the healthy control group suggests that nutritional indexes may have a role in inflammation.
          Key words: Ankylosing spondylitis, BASDAI, ASDAS-CRP, PNI, NRI, CONUT