Dahili yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastaların yatış parametreleri ile mortalite ilişkisi
The relationship between hospitalization parameters andmortality in patients followed up in the internal intensivecare unit
Yazar: BİLGEŞAH KILIÇTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. TESLİME AYAZ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Mortalite = Mortality ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş ve Amaç: Yoğun bakım üniteleri, özel olarak eğitilmiş sağlık personeli tarafından
yönetilen akut ve kronik hastalıklar sırasında görülebilen yaşamı tehdit eden organ
yetersizliklerinin izlenmesi ve tedavisi için tasarlanmış özel tedavi üniteleri olarak hizmet
vermektedir. Yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastaların mortalite oranlarının,
mortaliteyi etkileyen faktörlerin ve mortalite riski yüksek hastaların bilinmesi yoğun bakım
yönetimi açısından oldukça önemlidir. Çalışmamızda yoğun bakım ünitesinde takip edilen
hastaların üniteye yatışı sırasında yapılan tetkikleri ile tespit edilen parametrelerinin
mortalite üzerindeki etkilerinin araştırılması planlanmıştır.
Materyal ve Metod: Çalışmamızda 2016-2019 yılları arasında Recep Tayyip Erdoğan
Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Yoğun Bakım Ünitesinde takip edilen hastaların yoğun
bakıma yatış verileri (laboratuvar bulguları, vital parametreleri, yatış süreleri, yatış tanısı
ve ek hastalıkları, beslenme şekilleri ve solunum destekleri) ile mortalite arasındaki ilişki
değerlendirilecektir.
Bulgular: Araştırma kapsamında dahili yoğun bakım ünitesine yatışı yapılıp takip edilen
toplam 498 hasta incelenmiştir. İncelenen 498 hastanın 266'sı (%53,4) exitus olurken
geriye kalan 232'si (%46,6) sağ kalmıştır. Yoğun bakım hastalarının mortalite durumları
arasında yaş, kronik böbrek hastalığı (KBH) ve solunum sistemi hastalığı varlığı, bilinç
durumu, APACHE skoru ve mekanik ventilasyon modu açısından istatistiksel olarak
anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Yoğun bakımda yatan hastalardan exitus olanların yaşı
ve APACHE skoru, sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Ayrıca exitus
olan yoğun bakım hastaları içinde KBH tanısı alanların yüzdesi sağ kalanlardan anlamlı
olarak yüksek iken solunum sistemi hastalığı olanların yüzdesi anlamlı olarak düşük tespit
edilmiştir. Buna ek olarak exitus olan hastalar için konfüzyonda olanların ve mekanik
ventilasyonda olanların yüzdesi sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek tespit edilmiştir.
Diğer taraftan yoğun bakımda yatan hastaların mortalite durumları arasında cinsiyet,
herhangi bir ek hastalık varlığı (hipertansiyon, kardiyovasküler sistem hastalığı, nörolojik
hastalık, diyabetes mellitus, malignite ve hepatobiliyer truct hastalığı varlığı), hemodiyaliz
xii
tedavisi uygulanması, enfeksiyon gelişimi, bilinç durumu ve yatış süresi açısından
istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Hastaların mortalite durumları
arasında kan üre, kreatinin, albümin, total bilirübin, direkt bilirübin, ALT, AST ve CRP
değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Exitus olan
hastaların kan üre, kreatinin, total bilirübin, direkt bilirübin, ALT, AST ve CRP değerleri
sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek iken albümin değeri anlamlı olarak düşük
bulunmuştur. Diğer taraftan hastaların mortalite durumları arasında kan glukoz ve
magnezyum değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır
(p>0.05). İncelenen hastalardan exitus olanlarla sağ kalanlar arasında beyaz küre sayısı,
nötrofil sayısı, eozinofil sayısı, trombosit sayısı ve MPV değeri açısından istatistiksel
olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Exitus olan hastaların kanda beyaz küre sayısı,
nötrofil sayısı ve MPV değeri sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek iken eozinofil sayısı
ve trombosit sayısı anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Diğer taraftan exitus olan ve sağ
kalan hastalar arasında lenfosit, monosit, bazofil ve RBC sayıları ile hemoglobin,
hematokrit ve MCV değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır
(p>0.05). Hastaların mortalite durumları arasında APTT, PT ve INR değerleri açısından
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Exitus olan hastaların APTT, PT ve
INR değerleri sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek tespit edilmiştir. İncelenen
hastalardan exitus olanlarla sağ kalanlar arasında pH, oksijen basıncı (pO2), bikarbonat
(HCO3), baz ekstresi (BE), laktat, sodyum, potasyum ve kalsiyum değerleri açısından
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Exitus olan hastaların pO2, BE,
laktat ve potasyum değerleri sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek iken pH, HCO3,
sodyum ve kalsiyum değerleri anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Diğer taraftan hastaların
mortalite durumları arasında karbondioksit basıncı (pCO2), oksijen satürasyonu (SO2) ve
klor değeri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05).
Hastalardan exitus olanlarla sağ kalanlar arasında vücut ısısı, sistolik kan basıncı (SKB),
diyastolik kan basıncı (DKB), nabız sayısı ve oksijen satürasyonu açısından istatistiksel
olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Exitus olan hastaların vücut ısısı ve nabız sayısı
sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek iken SKB ve DKB değerleri ile oksijen satürasyonu
anlamlı olarak düşük tespit edilmiştir. Hastalardan exitus olanların %86,1'i nazogastrik
sonda (NG) ile beslenirken %8.,'ü oral alımı kapalı, %2,6'sı oral alımı açık ve %2,6'sı
PEG ile, %0,4'ü ise TPN ile beslenmiştir. Sağ kalanların ise %69,0'ı NG ile beslenirken
%10,8'i orali kapalı olarak izlenmiş, %15,5'i orali açık olarak ve %4,7'si PEG ile 
xiii
beslenmiştir. Hastaların mortalite durumları arasında beslenme yöntemi açısından
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Exitus olan hastalar içinde NG ile
beslenenlerin yüzdesi sağ kalanlardan anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Yapılan çok
değişkenli lojistik regresyon analizi sonucu; yaşın, APACHE skorunun, kan üre, albümin,
eozinofil, MPV ve laktat değerlerinin mortaliteyi öngörmede bağımsız etkilerinin olduğu
(p<0.05), CRP, vücut sıcaklığı ve nabız'ın etkili olmadığı (p>0.05) görülmüştür.
Sonuç: Yaptığımız çalışma sonucu elde edilen parametrelerin mortalite ile ilişkisi
gösterilmiş olup bazı farklılıklar olsa da literatürde yapılmış çoğu çalışma ile uyumlu
bulunmuştur. Yoğun bakım üniteleri özellikli birimler olup mortalite tahmin modellerinin
geliştirilmesi yoğun bakımlar için ana kaygılardandır, çalışmamızdan elde ettiğimiz
verilerin mortalite tahmin modellerine katkı sağlayacağı, klinik pratikte yol gösterici
olacağı ve Türkiye verilerine katkıda bulunacağı kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım Ünitesi, mortalite

Abstract:
Introduction: Intensive care units serve as special treatment units managed by specially
trained healthcare personnel, designed for the monitoring and treatment of life-threatening
organ deficiencies that can occur during acute and chronic diseases. Knowing the mortality
rates, factors affecting mortality and patients with high mortality risk is very important for
intensive care management. In our study, it was planned to investigate the effects of the
parameters determined by the examinations performed during the hospitalization of the
patients in the intensive care unit on mortality.
Materials and Methods: In our study, the relationship between hospitalization data
(laboratory findings, vital parameters, length of stay, hospitalization diagnosis and
additional diseases, feeding patterns and respiratory support) and mortality of patients who
were followed up in the Internal Intensive Care Unit of Recep Tayyip Erdoğan University
Faculty of Medicine between 2016 and 2019 will be evaluated.
Results: A total of 498 patients who were hospitalized and followed up in the internal
intensive care unit were examined. Of the 498 patients examined, 266 (53.4%) died, while
the remaining 232 (46.6%) survived. A statistically significant difference was found
between the mortality status of intensive care patients in terms of age, chronic kidney
disease (CKD) and the presence of respiratory system disease, state of consciousness,
APACHE score and mechanical ventilation mode (p <0.05). The age and APACHE score
of the patients who died in the intensive care unit were found to be significantly higher
than the survivors. In addition, the percentage of those diagnosed with CKD among the
intensive care patients who died was found to be significantly higher than the survivors,
while the percentage of those with respiratory system disease was found to be significantly
lower. In addition, the percentage of those in confusion and those on mechanical
ventilation was significantly higher for patients who died than those who survived. On the
other hand, there was not found any statistically significant difference in mortality status of
patients in intensive care unit includes gender, presence of any comorbid diseases,(
hypertension, cardiovascular system disease, neurological disease, diabetes mellitus, 
xv
malignancy and hepatobiliary truct disease ), receiving hemodialysis treatment, having an
infection, state of consciousness and length of hospitalization (p> 0.05). A statistically
significant difference was found between the mortality status of the patients in terms of
blood urea, creatinine, albumin, total bilirubin, direct bilirubin, ALT, AST and CRP values
(p <0.05). The blood urea, creatinine, total bilirubin, direct bilirubin, ALT, AST and CRP
values of the patients with exitus were found to be significantly higher than the survivors,
while the albumin value was found to be significantly lower. On the other hand, there was
no statistically significant difference between the mortality status of the patients in terms of
blood glucose and magnesium levels (p> 0.05). A statistically significant difference was
found between the patients who died and the survivors in terms of white blood cell count,
neutrophil count, eosinophil count, platelet count and MPV value (p <0.05). While the
white blood cell count, neutrophil count and MPV value in the blood of patients with
exitus were evaluated to be significantly higher than those of the survivors, the eosinophil
count and thrombocyte count were found to be significantly lower. On the other hand,
there was no statistically significant difference in lymphocyte, monocyte, basophil and
RBC counts, hemoglobin, hematocrit and MCV values between the patients who died and
survived (p> 0.05). A statistically significant difference was found between the mortality
status of the patients in terms of APTT, PT and INR values (p <0.05). APTT, PT and INR
values of patients with exitus were significantly higher than those of survivors. A
statistically significant difference was found between the patients who died and the
survivors in terms of pH, oxygen pressure (pO2), bicarbonate (HCO3), base extract (BE),
lactate, sodium, potassium and calcium values (p <0.05). Patients with exitus had
significantly higher pO2, BE, lactate and potassium values than survivors, while pH,
HCO3, sodium and calcium values were significantly lower. On the other hand, no
statistically significant difference was found between the mortality status of the patients in
terms of carbon dioxide pressure (pCO2), oxygen saturation (SO2) and chlorine value (p>
0.05). A statistically significant difference was found between the patients who died and
those who survived in terms of body temperature, systolic blood pressure (SBP), diastolic
blood pressure (DBP), pulse rate and oxygen saturation (p <0.05). Patients with exitus had
significantly higher body temperature and pulse rate than survivors, while SBP and DBP
values and oxygen saturation were significantly lower. While 86.1% of the patients who
died were fed with a nasogastric tube (NG), 2.6% were fed with open oral intake, 2.6%
PEG, and 0.4% with TPN and 8.3% were observed as closed oral intake. While 69.0% of 
xvi
the survivors were fed with NG, 15.5% were fed with open oral intake, 4.7% were fed with
PEG and 10.8% were followed with closed oral intake. A statistically significant difference
was found between the patients' mortality status in terms of feeding methods (p<0.05).
Among the patients with exitus, the percentage of those fed with NG was significantly
higher than the survivors. As a result of the multivariate logistic regression analysis; while
age, APACHE score, blood urea, albumin, eosinophil, MPV and lactate values had
independent effects in predicting mortality (p<0.05), CRP, body temperature and heart rate
were not found effective for predicting (p> 0.05).
Conclusion: The relationship of the parameters obtained as a result of our study with
mortality has been shown, and although there are some differences, it has been found
compatible with most studies in the literature. Intensive care units are specialized units and
development of mortality prediction model is one of the main concerns for them, we
believe the data we get from our work will contribute to mortality prediction models, and it
will be guiding clinical practice and contributing to the Turkey data.
Keywords: Intensive Care Unit, mortality