Spor bilimleri öğrencilerinin beslenme değişim ve fiziksel aktivite düzeylerinin araştırılması
Sports sciences research on change in nutrition and international activity levels
Yazar: NESLİHAN ONUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FARUK GÜVEN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı / Rekreasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı; spor bilimleri öğrencilerinin beslenme değişim ve fiziksel aktivite düzeylerinin araştırılmasıdır. Çalışmaya 2022-2023 eğitim öğretim yılında Selçuk üniversitesi Spor bilimleri fakültesinde öğrenim gören 153 erkek, 190 kadın olmak üzere toplam 343 öğrenci dâhil edilmiştir. Çalışmanın verilerinin toplanmasında; kişilerin beslenme alışkanlıkların belirlenmesinde kullanılan 'Beslenme Değişim Süreçleri Ölçeği (BDSÖ)', 'Uluslar Arası Fiziksel Aktivite Ölçeği (Kısa Formu)'' ve araştırmacı tarafından oluşturulan ''Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Alt boyutlar ve toplam sonuçların istatistiksel değerlendirmelerinde nonparametrik testler uygulanmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerin ikili grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi kullanılırken, ikiden fazla grup karşılaştırmaları için Kruskal Wallis-H ve all Pairwise testi, korelasyon için ise spearman korelasyon testi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre cinsiyet değişkeni açısından katılımcıların şiddetli FA alt boyutunda erkeklerin lehine olduğu buunmuştur (p< 0.05). Cinsiyet değişkenine göre BDSÖ verilerinin karşılaştırmalarında DYDC, SSÖ ve KKÖ sıra ortalamaları puanları kadınlarda yüksekken, İK erkeklerde anlamlı yüsek bulunmuştur (p< 0.05). Yaş değişkenine göre FA ölçeğinde orta şiddetli FA 24 yaş ve üstü kişiler lehine bulunmuştur (p< 0.05). Yaş değişkenine BDA, KZD, UK, İK alt boyutlarında ve ölçek toplamına ait sıra ortalamalarının 24 ve üstü yaş olanlarda diğer yaş kategorisindeki katılımcılara göre anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur (p˂0,05). Bölüm değişkenine göre FA ölçeğinde anlamlı farklılık bulunmazken (p˃0.05), BDSÖ alt boyutlarından BDA, DYDC, ÇYD, KZD, KSK ve BDSÖORT'da anlamlı farklılık bulunmuştur. Sınıf değişkenine göre toplam FA alt boyutunda ise 4. sınıfların 2. sınıflardan ve 1. sınıfların da 2. sınıflardan sıra ortalamalarının anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur (p˂0,05). Sınıf değişkenine göre BDSÖ alt boyutlarından BDA ve KZD alt boyutlarında 4. sınıf öğrencilerinin 1. ve 3. sınıf öğrencilerinden anlamlı yüksek sıra ortalamasına sahip oldukları bulunmuştur (p˂0,05). İK alt boyutunda ise 4. sınıf öğrencilerinin 3. sınıf öğrencilerinden anlamlı yüksek sıra ortalamasına sahip oldukları bulunmuştur (p˂0,05). Yaşadığı yer değişkenine göre BDA alt boyutunda aile ile yaşayanların, öğrenci yurdunda yaşayanlardan anlamlı yüksek sıra ortalamasına sahip oldukları bulunmuştur (p˂0,05). Aylık gelire göre Toplam FA alt boyutunda 5001 tl ve üzeri geliri olan katılımcıların 1000-2000 tl geliri olanlardan sıra ortalamalarının anlamlı yükse olduğu bulunmuştur (p˂0,05). Aylık gelirin BDSÖ'nün BDA, YEİ ve UK alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur (p˂0,05). Şiddetli FA ile BDSÖOR, BDA, YEİ, GY, UK, KSK ve İK arasında düşük pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (p˂0.05). Orta şiddetli FA ile BDSÖORT, BDA, DYDC, ÇYD, KKYD, KZD, YEİ, GY, KKÖ, UK, KSK ve İK arasında düşük pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (p˂0.05). Yürüme ile UK ve İK arasında düşük düzeyde negatif yönlü ilişki bulunmuştur (p˂0.05). Oturma ile UK, KSK ve İK arasında düşük düzeyde negatif yönlü ilişki bulunmuştur (p˂0.05). Toplam FA ile BDA ve YEİ arasında düşük pozitif yönlü ilişki bulunmuştur (p˂0.05). Sonuç olarak cinsiyet değişkenin şiddetli FA alt boyutunda erkeklerde daha ön plana çıkarken, BDSÖ altboyutlarında kadınlarını daha biliçli olduğu söylenebilir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the dietary habits and physical activity levels of sports science students. A total of 343 students, including 153 males and 190 females studying at Selçuk University Faculty of Sports Sciences during the 2022-2023 academic year, were included in the study. For data collection, the 'Nutrition Periods of Change Scale (NPCS),' the 'International Physical Activity Scale (Short Form),' and the researcher-created 'Personal Information Form' were utilized to determine individuals' dietary habits. The SPSS 24.0 package program was employed for data analysis. Sub-dimensions and overall results were statistically evaluated using non-parametric tests. The Mann-Whitney U test was employed for binary group comparisons of data that did not exhibit normal distribution, while the Kruskal-Wallis H test and All Pairwise test were utilized for comparisons involving more than two groups. Additionally, Spearman correlation test was applied for correlation analysis. According to the research findings, in terms of the gender variable, it has been observed that participants favor males in the severe Physical Activity sub-dimension (p< 0.05). In comparisons of NPCS data based on gender, the mean scores of DYDC, SSO, and KKO were found to be significantly higher in females, while İK was found to be significantly higher in males (p< 0.05). According to the age variable, moderate-severity Physical Activity (FA) was found to be in favor of individuals aged 24 and above (p< 0.05). In terms of the age variable, it was found that rank averages of BDA, KZD, UK, İK sub-dimensions, and the overall scale were significantly higher in participants aged 24 and above compared to those in the other age category (p< 0.05). "While no significant difference was found in the FA scale according to the department variable (p > 0.05), significant differences were observed in the BDSÖ sub-dimensions BDA, DYDC, ÇYD, KZD, KSK, and BDSOORT (p < 0.05). According to the class variable, it was found that the rank averages of 4th-grade students were significantly higher than those of 2nd-grade students in the total FA sub-dimension, and 1st-grade students were also significantly higher than 2nd-grade students (p< 0.05). According to the class variable, in the BDSO sub-dimensions of BDA and KZD, 4th-grade students were found to have significantly higher rank averages than 1st and 3rd-grade students (p< 0.05). In the IK sub-dimension, it was found that 4th-grade students had significantly higher rank averages than 3rd-grade students (p < 0.05). According to the variable of living location, it was found that in the BDA sub-dimension, individuals living with their families had significantly higher rank averages than those living in student dormitories (p < 0.05). According to the monthly income, it was found that participants with an income of 5001 TL and above had significantly higher rank averages in the total FA sub-dimension than those with an income of 1000-2000 TL (p< 0.05). Monthly income showed significant differences in the BDSO sub-dimensions BDA, YEI and UK (p< 0.05). Severe FA showed a low positive correlation with BDSOOR, BDA, YEİ, GY, UK, KSK, and İK (p< 0.05). Moderate-severity FA showed a low positive correlation with BDSOORT, BDA, DYDC, ÇYD, KKYD, KZD, YEI, GY, KKO, UK, KSK, and İK (p< 0.05). Walking showed a low-level negative correlation with UK and IK (p< 0.05). Sitting showed a low-level negative correlation with UK, KSK, and IK (p < 0.05). Total FA showed a low positive correlation with BDA and YEI (p< 0.05). In conclusion, it can be said that gender prominently manifests in the severe Physical Activity sub-dimension favoring males, while in the BDSO sub-dimensions, females appear to be more conscious.