Câmî-i Mısrî ve Sa'âdet-nâme'si (inceleme-tenkitli metin)
Câmî-i Mısrî and his Sa'âdet-nâme (examination-critical text)
Yazar: ERSİN BAYRAM
Danışman: PROF. DR. KENAN ERDOĞAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cami-i Mısri = Cami-i Mısri ; Kerbela = Kerbela ; Kerbela vakası = Kerbela event ; Ravzatü'ş-Şüheda = Ravzatü'ş-Şüheda ; Saadetname = Saadet-name ; Çeviri = Translation

Özet:
Ravzatü'ş-Şühedâ, Hüseyin Vâiz-i Kâşifî'nin Kerbelâ Hadisesini merkeze alarak 908/1502'de yazdığı maktel türündeki eserlerin en meşhurudur. Eser yazımının ardından ilgiyi üzerine çekmiş ve kısa süre içinde Türkçeye tercümeleri yapılmıştır. Bu tercümelerden biri de Câmî-i Mısrî'ye aittir. Eser takriben 1555-1556 içerisinde tercüme edilmiştir. Bu çalışmanın temel amacı yazma halinde bulunan eserin tamamının "tenkitli neşri"nin ortaya konulmasıdır. Bunun yanında Kerbelâ hadisesi ve maktel türü hakkında bilgi verilmiştir. Batı Türkçesindeki maktel metinleri ele alınmıştır. Hüseyin Vaiz-i Kâşifî'nin ve metnin mütercimi olan Câmî-i Mısrî'nin biyografileri verilmiştir. Sa'âdet-nâme'nin özeti çıkarılmıştır. Eser üslup bakımından tetkik edildiğinde kaynak metne göre daha sanatkârane bir metin ortaya çıktığı anlaşılmıştır. Eser tercüme bakımında incelendiğinde ise Câmî-i Mısrî'nin kaynak metne şekil yönünden sadık kalırken içerik ve düzenleme açısından tercümesinde birtakım değişiklikler yaptığı görülmüştür. Mütercimin içerik olarak metin içinde özetlemek, genişletme, ayıklama, yerelleştirme, kaynak ekleme gibi yollara başvuduğu görülmüştür. Bunların yanında mütercimin tercümesinde ismini andığı eserler hakkında bilgi verilmiş ve bunlar da kaynak metin ile mukayese edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türk Edebiyatı, tercüme, Câmî-i Mısrî, Sa'âdet-nâme, Ravzatü'ş-Şühedâ, Kerbela olayı.

Abstract:
Ravzatü'ş-Şüheda is the most famous of the works in the type of maktel written by Hüseyin Vâiz-i Kâşifî in 908/1502 by centering the Kerbela event. After the work was written, it attracted attention and it was translated into Turkish in a short time. One of these translations belongs to Câmî-i Mısrî. The work was translated approximately in 1555-1556. The main purpose of this study is to reveal the "critical publication" of the entire work in manuscript form. In addition, information was given about the Kerbela event and the type of maktel. The maktel texts are discussed in Western Turkish. The biographies of Hüseyin Vaiz-i Kâşifî and Câmî-i Mısrî, who is the translator of the text, were created. A summary of Sa'âdet-nâme has been made. When the work was examined in terms of style, it was understood that a more artistic work emerged than the text. When the work was analyzed in terms of translation, it was seen that while Câmî-i Mısrî remained faithful to the source text in terms of form, he made some changes in his translation in terms of content and arrangement. It has been observed that the translator resorts to ways such as summarizing in the text, expanding, extracting, localizing, adding resources. In addition to these, information was given about the works whose name was mentioned in the translation and these were compared with the source text.

Keywords: Turkish Literature, translation, Câmî-i Mısrî, Sa'âdet-nâme, Ravzatü'ş-Şüheda, Kerbela event.