Ken loach sinemasında özne ve iktidar ilişkisi: Ben Daniel Blake ve üzgünüz size ulaşamadık örneği
The relationship between the subject and power in ken loach's cinema: The sample of I, Daniel Blake and sorry we missed you
Yazar: GÜLİSTAN ÖNEM
Danışman: DOÇ. DR. BURAK MEDİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Sinema hem kurgusal hem de görsel açıdan toplumsal yansımaları olan bir sanat alanıdır. Sinema filmleri sanatsal ve estetik amaçlarla yapılıyor olsa da seçilen konular doğrudan veya dolaylı olarak toplumsal olaylardan beslenmekte; ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkileri yansıtmaktadır. Toplumsal ilişkiler ve dengeler söz konusu olduğunda öne çıkan düşünürlerden Michel Foucault'nun özne ve iktidar kuramı önem arz etmektedir. Foucault, süre gelen iktidar tanımına yeni bir bakış getirmiş, sömürücü ve yıkıcı iktidarın aksine pozitif ve yapıcı olan biyo-iktidar kavramını ortaya atmıştır. Foucault'nun iktidarı devletle sınırlı olmayan, merkezsiz, her yerde ve toplumun tüm katmanlarına sirayet etmiş mikro iktidarlar bütünüdür. Bu yeni iktidar, toplumun ve güç ilişkilerinin tümüyle içine sızdığından, özne iktidarın bir parçası haline gelmiş ve iktidardan ayrı düşünülemez bir hal almıştır. İktidarın her yerdeliği, özneleri kuşatarak inşa eden ve şekillendiren, görünürde mikro olsa da etki alanı olarak çok daha güçlü yeni bir iktidar modeli olarak doğmuştur. Bu sorunsaldan yola çıkarak çalışma, özne ve iktidar kavramlarını tartışarak; sinema alanındaki toplumsal ilişkilerde bu kavramların görünürlüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda kapsam ve sınırlılık çerçevesinde, toplumsal ve politik filmleriyle öne çıkan İngiliz yönetmen Ken Loach'un sinemasal evreni tercih edilmiştir. Loach'un son dönem filmlerinde mikro iktidar ilişkilerin irdelediği varsayımından hareketle Ben Daniel Blake (2016) ve Üzgünüz Size Ulaşamadık (2019) filmleri çalışmanın araştırma nesnesi olarak belirlenmiştir. Film analizinde Foucault'nun kavramlarından yararlanılarak sosyolojik film analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada sonuç olarak, Ken Loach'un incelenen iki filminde de Foucault'nun öne sürdüğü üzere iktidarın özneleri inşa ettiği ve hayatın kılcal damarlarında ilerleyerek, hissedilmesi güç fakat tümüyle belirleyici rol oynadığı saptanmıştır. 
Anahtar kelimeler: Sinema, Özne, İktidar, Ken Loach.

Abstract:
Cinema is an art field that has social reflections both from a fictional and visual point of view. Even though motion pictures are made for artistic and aesthetic purposes, the selected subjects are directly or indirectly fed by social events; they reflect economic, social and cultural relations. Michel Foucault's theory of subject and power, one of the prominent thinkers, is important when it comes to social relations and balances. Foucault brought a new perspective to the definition of power that has been around for a while, and put forward the concept of bio-power, which is positive and constructive, as opposed to exploitative and destructive power. Foucault's power is not limited to the state, it is decentralized, it is a whole of micro-powers that have spreat everywhere and to all layers of society. Since this new power has completely infiltrated society and power relations, the subject has become a part of power and has become unthinkable apart from power. The ubiquity of power has been born as a new model of power that builds and shapes subjects by surrounding them and is much more powerful as a sphere of influence, even though it is micro in appearance. Starting from this problematic, by discussing the concepts of work, subject and power; it aims to reveal the visibility of these concepts in social relations in the field of cinema. For this purpose, the cinematic universe of director Ken Loach, who stands out with his social and political films, was preferred within the scope and limitation. Based on the assumption that Loach examines micro power relations in his recent films, the films I Am Daniel Blake (2016) and Sorry We Couldn't Reach You (Üzgünüz Size Ulaşamadık) (2019) Were identified as the research objects of the study. In film analysis, the sociological method of film analysis was used by using the concepts of Foucault. As a result of the study, it was found that in both of Ken Loach's films studied, as Foucault suggests, power builds subjects and plays a difficult to feel, but completely decisive role by moving through the capillaries of life. 
Keywords: Cinema, Subject, Power, Ken Loach.