Mekan-kimlik-kimliklendirme: Trabzon sokakları örneği
Space-identity-identification: Examples from Trabzon streets
Yazar: SONAY ÇEVİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZERRİN ENÖN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1991
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimliklendirme = Identification ; Mekan = Space ; Trabzon = Trabzon

Özet:
Bu calısmada, yapılanmış çevre ve onunla sürekli etkileşim için de, birlikte varolan, fiziksel-sosyal çevre kalitesi ve onların bir - likte oluşturdukları yaşama mekanı-yaşam kalitesi ana konu olarak ele alınmakta ve bu ana sorun alanı içinde önemli bir yer tutan "Kimlik ve Kimliklendirme" konusu işlenmektedir. Konuya öznel-nesnel, fiziksel- sosyal bakış açılarından açıklık getirilmeye, ölçütler belirlenmeye ça lışılmaktadır. Konu, yaşayanlarına ve yaşantılarına inerek "Sokak Meka- nı"nda incelenmektedir. Birinci bölümde, problem tanıtılmakta ve konuya yaklaşım açık lanmaktadır. ikinci bölümde, yapılanmış çevre ile sosyal çevre arasındaki et kileşim konusunda kuramsal ve açıklayıcı yaklaşımlar, modeller ele a- lınmaktadır. Üçüncü bölümde, kimlik-yerel (lokal) kimlik ve kimliklendirme konusu, algılama süreci, algılama basamakları, mekana bağlı gereksin meler içinde incelenmekte ve konunun niteliği ve konuya yaklaşım açık lanmaktadır. Dördüncü bölümde, araştırma yeralmaktadır. Araştırma genelde üç basamaktan oluşmakta ve her bölüm de kendi içinde alt bölümlere ayrıl maktadır; 1. Basamakta, Tipoloji-Analiz; Tipoloji, tiplerin genel strüktür- leri, tiplerdeki fiziksel mekan öğelerinin analizleri ve çevreye katkıları (fiziksel kimlik), 2. Basamakta, Öznel Algılama, Değerlendirme: Yaşayanları tarafın dan çevrenin-yakın çevrenin kullanılması, algılanması, ağırlıklı etkilerin ve kriterlerin belirlenmesi (fiziksel kimlik, sosyal kimlik) yani yaşam kimliği ve öznel değerlendirilmesi, 3. Basamakta, Değerlendirme ve Sonuçlar: Konut-Bahçe-Sokak/Mey- dan bağlamı içinde mekan oluşumunun kimlik ve kimliklendirme ü- zerinden açıklanması ve varolan fiziksel ve sosyal çevre-yaşa - yan ve yaşanan mekan kaliteleri ve uygulama potansiyeli konuları çalışılmış; bilgiler saptama, gözlem ve görüşmelerle (anket/ sohbet-Intensiv Interwiev) elde edilmiştir. Beşinci bölümde, sonuçlar ve öneriler yeralmaktadır.

Abstract:
In Turkey, the urban environments are changing rapidly in an undesirable way that creates multidimentional problems are structu ral, spatial, esteti cs, cultural, psyhological, social, economic and transportational, all of which impose further problems on people who live in urban areas, such as psycho-social, cultural and biologic deprivations, maladjustment, aliency, unsatisfaciton, weak social relations etc. The main theme of this study, is the physical environment and the living quality which are exist together and mutually influnce to each other. In other words, this study will deal with the living space and living quality which together are formed by the physical and social environmental quality. The subjects of space-identity- identification, are examined on a small scale space (perceviable space), which can be called "street space", evaluating physical space, social space, socio-pschological and pscho-analitical aspects in terms of space requirements and dimensions of perception and from view points of people who are perceptionist and who live in the street. In the first chapter, the problem and the methodology of the study are introduced. In second chapter, the theoretical and explanatory models and approaches are given in relation to the mutual influence between the physical and social environment. In third chapter, the subject of identity, local identity and identification the process of perception and the steps of perception are examined in relation to space bound requirements. The fourth chapter, covers the field survey, which consists of three main steps. These steps and their contents are: 1. Typological analysis: Typology, the general structure of types, the analysis of physical space elements and their contribution to environment. 2. The subjective perception and evaluation: The way in which an environment is used and percieved by the people who live in, to determine the most influential factors and criterias, physical and social identity and their subjective evaluation.  Evaluation and conclusion: The explanation of space formation in relation to identity and identification of residence-garden open space, the in relation to residence-garden-street/public open space, view point of identity and identification, the quality of physical and social environment-living space and space to be lived in-and their applicabilities under present day conditions. The information about these subjects are gathered by observation, intensive interview and determining the present state of spaces by measuring, photographing etc. The fifth chapter covers the general conslusion and proposals.