ADDIE tasarım modeline göre e-içerik geliştirme çalışması: 6. sınıf matematik ders kitabı örneği
E-content development work via ADDIE instructional design model: An example of mathematics textbook for 6th grade
Yazar: HATİCE BALCI ŞEKER
Danışman: PROF. DR. AHMET ERDOĞAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: ADDIE öğretim tasarımı modeli = ADDIE instructional design model ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Tasarım süreci = Design process ; Tasarım tabanlı araştırma = Design based research

Özet:
Bu çalışmanın amacı ADDIE tasarım modeline göre e-içeriklerle zenginleştirilmiş örnek 6.sınıf matematik ders kitabı geliştirmektir. Çalışmada tasarım tabanlı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ders kitabı geliştirme süreci, tasarım modelinin aşamaları (analiz, tasarımlama, geliştirme, uygulama, değerlendirme) açısından ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Çalışmanın birinci çalışma grubunu Ankara ili Sincan ilçesinde görev yapan 10 yıl ve üzeri kıdeme sahip 25 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından geliştirilen "İhtiyaç Analizi Görüşme Formu" aracılığıyla öğretmen görüşleri alınmıştır. Öğretmen görüşleri ile MEB ders kitabının analizi tasarım modelinin analiz aşamasında gerçekleştirilmiştir. Tasarımlama aşamasında ihtiyaç analizinde belirlenen öğrenme alanı doğrultusunda kazanımlar belirlenmiş, kazanımlara uygun içeriklerin türleri, taslakları ve işe koşulacak programlar planlanmıştır. Geliştirme aşamasında taslak içeriklerin planlanan araçlar ile geliştirilmesi, örnek kitaptaki sayfa düzenine uygulanması ve revizyonları tamamlanmıştır. Tasarımlama ve geliştirme aşamalarında Talim ve Terbiye Kurulu'nun (TTKB) e-içerik geliştirme sürecine yönelik rehberleri ile Eğitim Bilişim Ağı (EBA) kriterleri göz önüne alınmıştır. Uygulama aşaması, Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan bir devlet ortaokulunun 30 tane 6.sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama aşaması 10 hafta devam etmiştir. Deney grubu öğrencileriyle geometri ve ölçme öğrenme alanında e-içerikler ile zenginleştirilmiş 6.sınıf matematik ders kitabına dayalı bir öğretim gerçekleştirilirken, kontrol grubu öğrencileri ile öğretim programı çerçevesinde ders kitabına dayalı bir öğretim gerçekleştirilmiştir. İhtiyaç analizi verilerinden hareketle araştırmacı tarafından geliştirilen "Geometri ve Ölçme Öğrenme Alanı Başarı Testi" deney ve kontrol grubuna, uygulama öncesinde öntest ve uygulama sonrasında sontest olarak uygulanmıştır. Öntest olarak uygulandığında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığını ortaya koyan başarı testi sonuçları sontest olarak uygulandığında deney grubu lehine istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu sonucunu ortaya koymuştur. Uygulama aşamasının ardından deney grubu ile gerçekleştirilen görüşmeler bazı öğrencilerin geometri ve ölçme öğrenme alanında e-içerikler ile zenginleştirilmiş örnek matematik ders kitabına dayalı öğretim sürecine yönelik endişe duyduklarını gösterse de görüşlerin büyük çoğunluğu gerçekleştirilen öğretim sürecine, ders materyaline ve kendi öz değerlendirmelerine yönelik olumlu düşüncelere sahip oldukları sonucunu ortaya koymuştur. Öğrencilerin başarıları üzerindeki etkisine ve olumlu düşüncelerine dayanılarak matematik dersinin farklı öğrenme alanlarına yönelik e-içerikler geliştirilmesi ve materyal olarak hazırlanması, öğrencilerin derslerde bu içeriklerden faydalanmalarının sağlanması önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to develop a sample 6th grade mathematics textbook enriched with e-content according to the ADDIE design model. Design-based research method was used in the study. The textbook development process was explained in detail in terms of the stages of the design model (analysis, design, development, implementation, evaluation). The first study group of the study consisted of 25 secondary school mathematics teachers with 10 years or more seniority working in Sincan district of Ankara province. Teachers' opinions were obtained through the "Needs Analysis Interview Form" developed by the researcher. The analysis of teacher opinions and the MEB textbook was carried out in the analysis phase of the design model. In the design phase, the learning outcomes were determined in line with the learning domain identified in the needs analysis, and the types and drafts of the content appropriate to the outcomes and the programs to be used were planned. In the development phase, the draft contents were developed with the planned tools, applied to the page layout in the sample book and revisions were completed. In the design and development stages, the guidelines of the Board of Education and Discipline (TTKB) for the e-content development process and the criteria of the Education Information Network (EBA) were taken into consideration. The implementation phase was carried out with 30 6th grade students of a public secondary school in Yenimahalle district of Ankara province. The implementation phase continued for 10 weeks. While the experimental group students were taught geometry and measurement learning domain based on the 6th grade mathematics textbook enriched with e-content, the control group students were taught based on the textbook within the framework of the curriculum. The "Geometry and Measurement Learning Area Achievement Test" developed by the researcher based on the needs analysis data was administered to the experimental and control groups as a pretest before the application and as a posttest after the application. The results of the achievement test, which revealed that there was no significant difference between the groups when applied as a pretest, revealed that there was a statistically significant difference in favor of the experimental group when applied as a posttest. Although the interviews conducted with the experimental group after the implementation phase showed that some students were concerned about the teaching process based on the sample mathematics textbook enriched with e-content in the learning areas of geometry and measurement, the majority of the opinions revealed that they had positive thoughts about the teaching process, the course material and their own self-evaluation. Based on the effect on students' achievement and their positive opinions, it was suggested that e-content for different learning areas of mathematics course should be developed and prepared as materials, and students should benefit from these contents in the lessons.