Okulöncesi eğitim alan ve almayan farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin dil gelişimlerinin karşılaştırılması
Comparison of language development in 1st class primary school students from different socioeconomic levels who take and do not take preschool education
Yazar: MERAL TANER
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN ASUDE BAŞAL
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın genel amacı, farklı sosyo-ekonomik düzeylerdeki okulöncesi eğitimi alan ve almayan ilköğretim birinci sınıf öğrencilerinin dil gelişimlerini cinsiyete göre karşılaştırmaktır. Araştırmanın evrenini, 2001-2002 eğitim öğretim yılında Bursa İli sınırlan içerisinde bulunan resmi ilköğretim okulu birinci sınıflarına devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Bursa ili sınırları içerisinde 10 resmi ilköğretim okulunun birinci sınıflarından 120 kız ve 120 erkek öğrenci olmak üzere toplam 240 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak çocukların dil gelişimini ölçmek için, Dunn (1965: Akt. Öner 1994) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye Katz ve arkadaşları (1974: Akt. Öner 1994) tarafından uyarlanan Peabody Resim-Kelime Testi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi bağımsız örneklemler için t testi ve Varyans Analizi ile yapılmış olup, anlamlı farkların kaynağını bulmak için Tukey HSD Testi uygulanmıştır. İstatistiksel karşılaştırmalarda anlamlılık düzeyi.01 ve.05 olarak alınmıştır. Bulgular tablolar halinde özetlenmiştir. Araştırma sonucunda; elde edilen bulgulara göre okulöncesi eğitimi alan öğrencilerin dil gelişimlerinin okulöncesi eğitimi almayan öğrencilere göre daha iyi olduğu saptanmıştır. Orta ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki öğrencilerin dil gelişimlerinin alt sosyo-ekonomik düzeydeki öğrencilere göre daha iyi olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerin dil gelişiminin kız öğrencilere daha iyi olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar; okulöncesi eğitiminin ülkemizde yaygınlaştırılması gerekliliğinin önemini göstermiştir. Okulöncesi eğitimi programlarının dil gelişimine yönelik etkinliklerle zenginleştirilmesi ve özellikle anaokulu öğretmenlerinin sınıf içi etkinliklerinde dil gelişimini destekleyici örneklere daha çok önem vermesinin ıııçocukların dili kullanmasında önemi büyük olacaktır. Ayrıca evde anne ve babaların da, dili kullanmada çocuklarına iyi örnek olmaları, çocuklarıyla konuşmaları ve çocuklarının duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri konusunda desteklemeleri önerilmektedir. ANAHTAR KELİMELER Okulöncesi Eğitimi, Dil Gelişimi, Sosyo-ekonomik Düzey, İlköğretim

Abstract:
The main target of the research is to compare language development in 1st class primary school students from different socio-economic levels who take and do not take pre-school education according to the gender. The universe of the research is comprised of students in 1st class in public primary schools inside the borders of Bursa city, within the 2001 - 2002 education year. Sampling of the research is comprised of a total 240, 120 male and 120 female students from 10 primary public schools within the borders of Bursa city. In order to measure the language development of the students, "Peabody" Picture - Word Test, developed by Dunn (Akt. Öner 1994) and adopted to Turkish by Katz and colleagues, is used as a means of gathering data. Data analysis is carried out through "t test" and "Variant Analysis" for independent samples and Tukey HSD test is applied for finding the source of meaningful differences. In statistical comparisons meaningfulness level is taken as.01 and 05. Findings are summarised in tables. As a result of the research, it is concluded that the language development of the students who take pre-school education is better than those who do not take it. It is determined that the language development of the students from middle and upper socio economic level is better than the students from the lower socio-economic level. It is further found out that the language development of the male students is better when compared to that of the females'. The findings shows the importance of pre-school education's becoming widespread in our country. That the pre-school education programs are enriched with activities aimed at language development and kindergarten teachers give moresignificance to examples supporting language development, shall have an important role in students' using language. It is further advised that parents to should be a good model for their children in using the language, talk with their children and encourage them to express their feelings and opinions. KEY WORDS Preschool Education, Language Developing, Socioeconomic Levels, Primary School