Koçluk desteğinin öğretmenlerin işlevsel iletişim öğretimini uygulama becerileri ile otizm spektrum bozukluğu olan çocukların iletişim becerilerine ve problem davranışlarına etkisi
The effects of coaching on teachers' implementation of functional communication training and communication skills and challenging behaviours of children with autism spectrum disorder
Yazar: EMRAH GÜLBOY
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE YÜCESOY ÖZKAN ; DOÇ. DR. SALİH RAKAP
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Koçluk = Coaching ; Mesleki gelişme = Professional development ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Problem davranış = Problem behavior ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; İşlevsel iletişim öğretimi = Functional communication training

Özet:
Araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin gereksinimlerine dayalı olarak ADDIE modeli temel alınarak geliştirilen ve öğretmen eğitimi ile koçluk içeren mesleki gelişim programının, öğretmenlerin problem davranışların işlevlerini belirleme ve işlevsel iletişim öğretimini uygulama becerileri (İİÖ) ile İİÖ'nün otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların işlevsel iletişim ve problem davranışlarına olan etkisinin değerlendirilmesidir. Ayrıca, bu araştırmada, tasarlanan ve etkililiği test edilen mesleki gelişim programına ilişkin öğretmen görüşleri de incelenmiştir. Araştırma, dört özel eğitim öğretmeni ve bu öğretmenlerin çalıştığı yaşları 3-8 arasında değişen OSB olan dört çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, tek-denekli deneysel araştırma desenlerinden katılımcı çiftler arası çoklu başlama düzeyi deseni kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, öğretmen gereksinimlerine dayalı olarak ve program geliştirme ilkeleri temel alınarak tasarlanan mesleki gelişim programının öğretmen katılımcıların problem davranışların işlevlerini belirlemeleri, İİÖ'yü uygulama becerilerini edinmeleri ve edindikleri İİÖ'yü uygulama becerilerini korumalarında etkili olduğunu göstermektedir. Bulgular, öğretmenler tarafından uygulanan İİÖ'nün OSB olan çocuk katılımcılara işlevsel iletişim davranışlarını öğretmede ve çocuk katılımcıların problem davranışlarını azaltmada, ayrıca çocukların edindikleri işlevsel iletişim davranışlarını ve problem davranış sergileme düzeylerini koruyup farklı kişilere genellemelerinde etkili olduğunu göstermektedir. Sosyal geçerlik bulguları ise öğretmenlerin koçluk desteğini ve İİÖ'yü kabul edilir bulduklarını göstermektedir.

Abstract:
In the present study, a professional development program that includes teacher training and coaching was developed based on the needs of special education teachers, using the ADDIE model. Next, using a multiple baseline across participants design, the effect of this professional development program on special education teachers' ability to determine functions of the problem behaviors children with autism spectrum disorder (ASD) exhibit and their ability to implement functional communication training (FCT) was investigated. Moreover, the impact of special education teachers' implementation of FCT on functional communication and problem behaviors of children with ASD were examined. In addition, teachers' opinions regarding the professional development program were determined. Four teacher-child dyads participated in the present study. Participating children had a diagnosis of ASD and were between the ages of 3-8.  Findings show that the professional development program was effective in increasing special education teachers' skills in determining the functions of children's problem behaviors and implementing FCT. Moreover, teachers were able to maintain the skills during the follow-up sessions. Findings also show that teachers' correct use of FCT resulted in increases in children's functional communication behaviors and decreases in their problem behaviors. Furthermore, children with ASD who participated in the study were able to maintain high levels of functional communication behaviors and low levels of problem behaviors during follow-up sessions and they were able to generalize these performances to different people. Social validity findings reveal that teachers find coaching support and FCT acceptable.