Levetirasetam kullanan epilepsi hastaları ile sağlıklı çocukların QT dispersiyonu ve TP-E intervali değerlerinin karşılaştırılması
Tp-e interval and qt dispersion values of epilepsy patients in healthy children comparison with TP-E interval and QT dispersion values
Yazar: ÜMİT GÜL
Danışman: PROF. DR. MURAT ELEVLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Epilepsi = Epilepsy ; Levetirasetam = Levetiracetam ; QT dispersiyonu = QT dispersion ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç:  Epilepsi hastalığı, SSS'nin artmış uyarılabilirliğinden kaynaklanan; nöronların ani, anormal ve hipersenkron deşarjı sonucu ortaya çıkan ve SSS'nin somatik işlevlerini etkileyen geçici ve yineleyici bozukluğudur. Epileptik nöbet sırasında oluşan epileptik deşarjlar iktal, postiktal ve interiktal dönemde birçok sistemi etkileyebilir. Kardiyovasküler sistem ve otonom sinir sistemi bunların başında gelmektedir. Epileptik hastalarda otonom fonksiyon bozukluğu ve bu durumun kalp üzerindeki olumsuz etkileri hayatı tehdit edici tablolara, kardiyak aritmilere ve ani kardiyak ölümlere sebep olabilir. Ventriküler repolarizasyon süresinde uzama kalbin ventriküler aritmilere olan duyarlılığını arttırmaktadır. Repolarizasyon düzensizliğine bağlı ventriküler aritmilerin önceden belirlenmesinde değişik yöntemler kullanılmaktadır. Çalışmamızda epilepsi hastalarının QT dispersiyonu ve Tp-e intervali değerlerini sağlıklı çocuklarla karşılaştırarak epilepsi hastalığının ve levetirasetam tedavisinin pediatrik yaş grubunda kardiyak elektriksel aktiviteye etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 40 yeni tanı konmuş epilepsi hastası, 40 levetirasetam kullanan epilepsi hastası ve 40 sağlıklı olgu dahil edilmiştir. Epilepsi hastalarının tanı yaşları, levetirasetam kullanım süreleri, ailede kalp hastalığı öyküsü varlığı standardize edilmiş bir form ile kayıt altına alınmıştır. Tüm olguların EKG parametreleri hesaplanmış ve ekokardiyografi bulguları ile birlikte not edilmiştir. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 15.0 programında değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen levetirasetam (LEV) kullanan hastaların 19'u (%47,5) erkek, 21'i (%52,5) kız; yeni tanı epilepsi hastalarının 22'si (%55) erkek, 18'i (%45) kız hastalardan oluşmaktaydı. Kontrol grubunun 20'si (%50) erkek, 20'si  (%50) kız olgudan oluşmaktaydı. LEV kullanan epilepsili hasta grubunun yaş ortalaması 118,8±53,9 ay; yeni tanı epilepsi hastalarının yaş ortalaması 111,4±52,7 ay; kontrol grubunun yaş ortalaması ise 116,3±35,7 ay olarak saptandı. Her üç grup arasında cinsiyet ve yaş dağılımları açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,792 ve p=0,785). Hasta ve kontrol grupları arasında kalp hızı açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,483). Hasta ve kontrol grupları EKG parametreleri açısından karşılaştırıldı. Hasta ve kontrol grupları arasında P dalgası, PR intervali, QRS kompleksi, QT intervali, QTc değerleri açısından anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,566; p=0,371; p=0,836; p=0,260 ve p=0,099). Hem hasta hem de kontrol gruplarında QTc değeri >440 msn olan hiçbir olgu yoktu. Levetirasetam kullanan hasta grubunda Tp-e intervali ortalama 68,6±7,4 msn olarak saptandı. Yeni tanı epilepsi hasta grubunda Tp-e intervali 93,1±11,2 msn olarak saptandı. Kontrol grubunda Tp-e intervali ortalama 72,9±8,4 msn olarak saptandı. Tp-e intervali yeni tanı epilepsili hasta grubunda diğer gruplar ile kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,001). Yeni tanı epilepsili hasta grubunda Tp-e/QT oranı ve Tp-e/QTc oranı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0,001 ve p=0,007). Hasta ve kontrol grupları arasında QT dispersiyonu ve QTc dispersiyonu değerleri karşılaştırıldı. Gruplar arasında bu parametreler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,073 ve p=0,247). Levetirasetam kullanan epilepsi hastaları ile kontrol grubu arasında EKG parametrelerinde istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı. Hasta ve kontrol grupları EKO parametreleri açısından karşılaştırıldı ve istatistiksel anlamlı fark saptanmadı.

Sonuç: Çalışmamız pediatrik yaş grubu epilepsi hastalarında ileride oluşabilecek kardiyovasküler olayların erken dönem bulgularını yakalamak açısından önemli bulgular vermektedir. Normal popülasyona göre elde edilen repolarizasyon farklılıkları epilepsi hastalığı ile ilişkili erken dönem subklinik bulguları yansıtıyor olabilir. Bu erken dönem değişikliklerin yakalanabilmesi ve ilerideki anlamı için prospektif daha geniş katılımlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Çocuk, Epilepsi hastalığı, QT dispersiyonu, Repolarizasyon, Tp-e intervali

Abstract:
Introduction and Aim: Epilepsy disease is a transient and repetitive disorder related to the somatic functions of CNS that occurs as a result of sudden, abnormal and hyper synchronous neuronal discharge caused by the increased excitability of the CNS. Epileptic discharges that occur during epileptic seizures can affect many systems in ictal, postictal and interictal periods. Cardiovascular system and autonomic nervous system are the leading ones. In epileptic patients, autonomic dysfunction and its negative effects on the heart can cause life-threatening situations, cardiac arrhythmias and cardiac sudden death. Prolonged cardiac repolarization time increases the sensitivity of the heart to ventricular arrhythmias. Various methods are used to predetermine ventricular arrhythmias due to repolarization disorder. The aim of this study was to compare the Tp-e interval and QT dispersion values of epilepsy patients with healthy children and to investigate the effect of epilepsy disease and levetiracetam treatment on cardiac electrical activity in children.

Materials and Methods: 40 newly diagnosed epilepsy patients, 40 epilepsy patients using levetiracetam and 40 healthy patients were included in our study. The diagnosis age of epilepsy patients, the duration of levetiracetam use, the presence of a family history of heart disease were recorded with a standardized form. ECG parameters of all cases were calculated and echocardiography findings were noted. Ethics committee approval was received for this study. The data obtained from the research were evaluated in SPSS 15.0 program.

Results: Of the patients using levetiracetam included in the study, 19 (47,5%) were male and 21 (52,5%) were female; 22 (55%) of the newly diagnosed epilepsy patients were male and 18 (45%) were female patients. The control group consisted of 20 (50%) female and 20 (50%) male patients. The mean age of the epilepsy patient group using LEV was 118,8±53,9 months; the mean age of newly diagnosed epilepsy patients was 111,4±52,7 months; the mean age of the control group was 116,3±35,7 months. There was no statistically significant difference between the three groups in terms of gender and age distributions (p=0,792 and p=0,785). There was no statistically significant difference in heart rate between the patient and control groups (p=0,483). Patient and control groups were compared in terms of ECG parameters. No significant difference was found between the patient and control groups in terms of P wave, PR interval, QRS complex, QT interval, and QTc values (p=0,566; p=0,371; p=0,836; p=0,260 and p=0,099). There were no cases with QTc>440 msec in both patient and control groups. In the patient group using levetiracetam, the mean Tp-e interval was found to be 68,6±7,4 ms. In the newly diagnosed epilepsy patient group, the Tp-e interval was found to be 93,1±11,2 ms. In the control group, the mean Tp-e interval was found to be 72,9±8,4 ms. Tp-e interval was found to be statistically significantly higher in the newly diagnosed epilepsy patient group compared to the other groups (p<0,001). In the newly diagnosed epilepsy patient group, the Tp-e / QT ratio and the Tp-e / QTc ratio were found to be statistically significantly higher than the control group (p=0,001 and p=0,007). QT dispersion and QTc dispersion values were compared between patient and control groups. There was no statistically significant difference between the groups in terms of these parameters (p=0,073 and p=0,247). There was no statistically significant difference in ECG parameters between epilepsy patients using levetiracetam and the control group. Patient and control groups were compared in terms of ECHO parameters and no statistically significant difference was found.

Conclusion: Our study provides important findings in terms of detecting the early signs of future cardiovascular events in childhood epilepsy patients. The differences in repolarization obtained compared to the normal population may reflect the early subclinical findings associated with epilepsy disease. More prospective further studies are needed to capture these early changes and their future meaning.

Keywords: Child, Epilepsy disease, QT dispersion, Repolarization, Tp-e interval