Trakya bölgesi'nde verim ve kalite özellikleri bakımından ümitvar ileri ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) hatlarının belirlenmesi
Determination of the promising advanced bread wheat (Triticum aestivum L.) lines in terms of yield and quality traits in the thrace region
Yazar: OZAN ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. ALPAY BALKAN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2020-2021 buğday yetiştirme döneminde Trakya Bölgesi koşullarında bazı ileri ekmeklik buğday hatlarının tane verimi, verim unsurları ve kalite özellikleri bakımından incelenmesi amacıyla Tekirdağ-Hayrabolu ve Edirne lokasyonlarında yürütülmüştür. Denemelerde 10 ileri ekmeklik buğday hattı (NZFE 197, NZFE 199, NZFE 200, NZFE 201, NZFE 202, NZFE 204, NZFE 209, NZFE 213, NZFE 215 ve NZFE 218) ve 5 standart ekmeklik buğday çeşidi (Gelibolu, Selimiye, Rumeli, NKÜ Lider ve Esperia) materyal olarak kullanılmıştır. Denemeler, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Çalışmada, tane verimi, bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, hasat indeksi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein oranı, yaş gluten miktarı, gluten indeksi, Zeleny sedimantasyon değeri ve gecikmeli sedimantasyon değeri incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre incelenen tüm özellikler bakımından ekmeklik buğday genotipleri arasındaki farklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Sonuç olarak, tane verimi ve verim unsurları bakımından NZFE 200 ve NZFE 201 ileri hatları, kalite özellikleri bakımından NZFE 204 ve NZFE 213 ileri hatları hem tane verimi hem de kalite özellikleri birlikte değerlendirildiğinde ise NZFE 204 ileri hattının Trakya Bölgesi için ümitvar çeşit adayı olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study was carried out in Tekirdağ-Hayrabolu and Edirne locations in order to investigate some advanced bread wheat lines in terms of grain yield, yield components and quality traits under the conditions of Thrace Region during 2020-2021 wheat growing period. In the experiments, 10 advanced bread wheat lines (NZFE 197, NZFE 199, NZFE 200, NZFE 201, NZFE 202, NZFE 204, NZFE 209, NZFE 213, NZFE 215 and NZFE 218) and 5 standard bread wheat varieties (Gelibolu, Selimiye, Rumeli, NKÜ Lider and Esperia) were used as materials. The experiments were conducted in a randomized complete block design with 3 replications. Grain yield, plant height, spike length, number of spikelets in spike, number of grains in spike, grain weight in spike, harvest index, thousand grain weight, hectoliter weight, protein ratio, wet gluten content, gluten index, Zeleny sedimentation value and delayed sedimentation value were investigated in the study. According to the results of the research, the differences among bread wheat genotypes were found statistically significant in all the examined traits. In conclusion, it can be said that NZFE 200 and NZFE 201 advanced lines for grain yield and yield components, NZFE 204 and NZFE 213 advanced lines for quality traits, and NZFE 204 advanced line for both grain yield and quality traits are promising variety candidates for Thrace Region.