18-30 Yaş arası İran kadınlarında beslenme durumu, kalsiyum ve kalsiyum emilimine yardımcı olan diğer besin öğeleri tüketiminin değerlendirmesine yönelik bir araştırma
Research about evaluating nutrition, calcium and the other nutrients which help calcium absorbtion of 18 - 30 years old İran women.
Yazar: KOBRA SİMZARİ
Danışman: PROF. DR. H. TANJU BESLER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Besin Analizleri ve Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu araştırma Kasım 2006 ? Mart 2007 tarihleri arasında, İran'ın Erdebil bölgesinin kır ve kentinde yaşayan, araştırmaya katılmayı kabul eden, yetişkin olan, emzikli veya gebeliği olmayan 18 ? 30 yaş arası 400 kadın üzerinde yapılmıştır. Bu kadınların 100'ü kırdan, 300'u kentten seçilmiştir. Araştırmaya katılan kadınlara sosyoekonomik durumları, fiziksel özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve pişirme yöntemlerini içeren anket formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 16.0 istatistik bilgisayar programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Besin tüketiminin analizi için Food Proccessor bilgisayar programından yararlanılmıştır. Araştırma kapsamına alınan kadınların %75'i kentte, %25'i kırda yaşamaktadırlar. Beslenme alışkanlıklarına göre bireyler değerlendirildiğinde, kahvaltıda süt ürünlerinin tüketim oranları, kentte ve kırda sırasıyla %78.9, %71.6'dır. Her gün süt tüketimi, kentte %25.3, kırda %14.0 olarak ifade edilmiştir. Öğle yemeğinde kenttekilerin %81.5'i, kırdakilerin %65.3'ü pilav ve kebap tüketirken, kenttekilerin %13.5'i, kırdakilerin ise %24.5'i yemekle birlikte ekmek tüketmektedir. Ara öğünde süt tüketenlerin oranı kentte %13.3, kırda ise %4.0' dır. Ortalama tüketilen çay miktarı, kente ve kırda günde 10 çay bardağıdır. Araştırma kapsamına, alınan kadınların günlük tükettikleri enerji, protein, yağ, kolesterol açısından aralarındaki farklılık anlamlı bulunmuştur (p<0.001), (p<0.05). Kentte ve kırda ortalama (±S) protein, karbonhidrat, demir, fosfor,B1, B2 vitaminleri ve niasin alımları önerilen DRI değerlerinin üzerinde bulunmuştur. Enerji, posa, magnezyum, selenyum, çinko, kalsiyum, sodyum, potasyum ve A, E, C, B6 vitaminlerinın alımları ise DRI değerlerinin altında saptanmıştır. Kentte ve kırda yaşayan kadınlar vitamin ve mineral alımları açısından değerlendirildiğinde, niasin, C, E vitaminleri, kalsiyum ve bakır alımları yönünden aralarındaki farklılık önemlidir (p<0.001). Karbonhidrat, posa, diğer vitamin ve mineraller alımları açısından değerlendirdiğinde ise farklılık önemli bulunmamıştır (p>0.05). Kent ve kırda yaşayan lise mezunu kadınların ortalama kalisyum alımları açısından aralarındaki farklılık önemli dir (p<0.001). Antropometrik ölçümlere göre değerlendirildiğinde kent ve kırda yaşayanlar arasındaki farklılık istatistiksel açısından anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Araştırma kapsamına alınan kadınların %68.8'nin BKI'si normal sınırlar içinde iken (18.5-24.9kg/m2), %18.2'sı hafif şişman (25.0?29.9kg/m2), %6.3'ü şişman (>30kg/m2), %6.8'i ise zayıftır (<18.5kg/m2). Ayakta yapılan aktivite türü genelde ev işleri olarak belirtilmiştir. Kentte yaşayan kadınların yarısından fazlası (%50.7), kırda yaşayanların ise %20.0'si yürüyüş yaptıklarını ifade etmişlerdir. Fiziksel aktiviteye harcanan zaman açısından kent ve kırda yaşayanlar arasındaki farklılık istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır (p>0.05).Anahtar Kelimeler: İran kadınları, kalsiyum tüketimi, fiziksel aktivite, kent, kır.

Abstract:
This research has been carried out between November 2006 and March 2007 in 18 ? 30 years old 400 women which live in a village or a city in Erdebil region in Iran. Subjects that accepted to join the research, are adult, are not pregnant or nursing. 100 of those women were chosen from village while 300 of them were chosen from city. Inquiry forms, which have questions about socioeconomic conditions, physical characteristics, nutrition habits and cooking methods, have been given to the women joined that research. The data were evaluated by using SPSS 16.0 statistical computer program. Food Proccessor computer program has been used to analyze food consumption. 25% of those women live in village while 75% of them live in city. Milk consumption of individuals live in city and village are 78.9% and 71.6% respectively. Daily milk consumption is 9% for city and 11% for village. Rice and kebab consumption in lunch are 81.5% and 65.3% in city and village respectively. 13.5% and 24.5% of the sabjects eat bread respectively according to are they live. Average tea consumption is 10 glasses in both village and cities. The difference between daily energy, protein, fat and cholesterol intake of the women examined was found significant (p<0.001),(p<0.05). Average (±S) protein, carbohydrate, iron, phosphorus, B1, B2 vitamins and niasin intakes in village and city were found above suggested DRI values. Fiber, energy, magnesium, selenium, zinc, calcium, sodium, potasium and A, E, C, B6 vitamins intakes were found below DRI values. The difference between niasin, C, E vitamins copper and calcium intakes of women live in village and city is significant (p<0.001). There is no significant difference between carbohydrate, fiber, other vitamins and minerals intake in village and city (p>0.05). There is significant difference in calsium intek between city dweller women and viligious women who completed high school (p<0.001). According to anthropometrical measurements the difference between women live in village and city is not statistically significant (p>0.05). While 68.8% of women shows normal BMI values (18.5-24.9kg/m2) on the other hand 18.2% over weight (25.0?29.9kg/m2), 6.3% are obese (>30kg/m2) and 6.8% are thin (<18.5kg/m2). As a physical activity, house work was chosen most. More than half (50.7%) of women who lived in city and 20% of women who lived in village indicated that they preferred walking as a physical activity. There is no statistically significant difference between time spended for physical activities in village and city women (p>0.05).Key Words: Irani women , calcium intake, physical activity, city, village.