Ders dışı STEM etkinlikleri sürecinde dezavantajlı öğrencilerin iletişim ve iş birliği becerileri ile STEM kimlik gelişimlerinin incelenmesi
Examining the communication and collaboration skills and STEM identity development of disadvantaged students during the process of extracurricular STEM activities
Yazar: GÜLER AKKOR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU TANIŞ ÖZÇELİK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz eğitiminde ülkelerin küresel düzeyde rekabet edebilmesi açısından öğrencinin düşünen, sorgulayan, araştıran ve çözüm üreten bir rolü vardır. Çağın getirdiği bu ihtiyaçlara uygun yeni bir yaklaşım olarak STEM temelli öğrenme ortaya çıkmıştır. Dört disiplini bütünleşik olarak içinde barındıran STEM eğitimi, bireylerin 21. Yüzyıl becerilerini arttırmayı ve STEM disiplin alanlarına ilişkin kariyer ilgilerinin oluşmasını hedeflemektedir. Eğitimin fırsat eşitliği ilkesi düşünüldüğünde STEM temelli öğretimin de toplumun her kesimi için ulaşılabilir durumda olması bir gerekliliktir. Bu çalışmada ders dışı STEM etkinlikleri sürecinde dezavantajlı öğrencilerin iş birliği ve iletişim becerileri ile STEM kimliklerinin nasıl geliştiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını 2023-2024 eğitim öğretim yılında Manisa ili Turgutlu ilçesinde bir ilkokulda 4.sınıfta öğrenim gören dezavantaja sahip 10 öğrenci ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenen bu çalışmada hem nitel hem nicel veriler toplanmıştır. Nitel verileri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu ve alan notları kullanılmıştır. İş birliği ve iletişim becerilerini değerlendirmek amacıyla nicel veri toplama aracı olarak'21.Yüzyıl Öğrenme ve Yenilenme Becerileri Ölçeği'; STEM kimlik gelişimlerini incelemeye yardımcı olmak amacıyla 'STEM Mesleklerine Yönelik İlgi Ölçeği' kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik ve non-parametrik testler; nitel verilerin analizinde ise tematik analizi yöntemi kullanılmıştır. Mühendislik Tasarım Süreci temele alınarak uygulanan STEM etkinliklerinin uygulama süreci 6 hafta sürmüştür.
Araştırmanın hem nicel hem nitel verilerinin analizi sonucu dezavantaja sahip öğrencilerin ders dışı STEM etkinlikleri ile iş birliği ve iletişim becerilerinin arttığını göstermiştir. Öğrencilerin STEM kimlik gelişimleri ise öğrencinin STEM'e olan ilgisi, etkinliklerde mühendislik tasarım süreci basamaklarını ne kadar kullandığı, akranları, öğretmeni ve araştırmacı tarafından STEM kişisi olarak tanınıp tanınmaması ve kişinin kendini STEM kişisi olarak tanımlaması çerçevelerinde ortaya çıkan STEM kimliği gelişmiş, STEM kimliği orta düzeyde gelişmiş ve STEM kimliği sınırlı gelişmiş olarak üç kategori halinde incelenmiştir.

Abstract:
In today's education, students have the role of thinking, questioning, researching and producing solutions in order for countries to compete at the global level. STEM-based learning has emerged as a new approach suitable for the needs of current era. STEM education, which integrates four disciplines, aims to increase individuals' 21st century skills and to create career interests in STEM discipline areas. Considering the principle of equal opportunity in education, it is a necessity for STEM-based education to be accessible to all segments of society. This study aimed to examine the collaboration and communication skills and STEM identities of disadvantaged students through extracurricular STEM activities. . The participants of the study consists of 10 disadvantaged students studying in the 4th grade and their teachers at a primary school in Turgutlu district of Manisa province in the 2023-2024 academic year. In this study, case study, one of the  methods of qualitative research design was used, and data was collected with both qualitative and quantitative data collection tools. In order to collect qualitative data, a semi-structured interview form, observation and field notes were used. '21st Century Learning and Innovation Skills Scale' as a quantitative data collection tool to evaluate collaboration and communication skills; 'Interest in STEM Professions Scale' was used to help examine STEM identity development. While parametric and non-parametric tests were used for the analysis of quantitative data, content analysis method was used to analyze qualitative data. The implementation process of STEM activities based on the Engineering Design Process lasted 6 weeks.
The results of both qualitative and quantitative data showed that the collaboration and communication skills of disadvantaged students increased during the extracurricular STEM activities. The STEM identity development of the students was analyzed in three categories as developed STEM identity, moderately developed STEM identity and undeveloped STEM identity, which emerged within the frameworks of the student's interest in STEM, the extent to which he/she used the steps of the engineering design process in the activities, whether he/she was recognized as a STEM person by his/her peers, teacher and researcher, and the self-identification of the person as a STEM person.