1956-1965 yılları arasında yayınlanan İslam Mecmuası'nda temel dini tartışmalar
Basic religious discussions in the journal of Islam published between 1956-1965
Yazar: SÜLEYMAN SARIGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM HAKKI İNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Dergiler = Magazines ; Modernizm = Modernism ; Tartışmalı ve hassas konular = Controversial and sensitive subjects ; İslam mecmuası = Islamic journal ; İslamcılık = Islamism ; İslamiyet = Islam

Özet:
XIX. yüzyılda İslam devletlerinin Batı karşısında geri kaldığı fark edilmiş ve bunun sebepleri araştırılmıştır. Bu geri kalmışlıktan kurtulmak için birçok yeni fikri akım ortaya çıkmıştır. İslam'ın her alanda hâkim kılınması ve Müslümanlar arasındaki birliğin tesis edilmesi 'İslamcılık' ile bu geri kalmışlıktan kurtulacağını savunanlar olduğu gibi geleneğin sorgulanıp akıl ve bilim merkezli yeni bir anlayışı ifade eden 'Modernizm' ile geri kalmışlıktan kurtulacağını ileri sürenler de olmuştur. Osmanlı imparatorluğunun yıkılıp Türkiye Cumhuriyetinin kurulması ile yeni bir döneme girilmiş oldu. Özellikle tek parti döneminde uygulanan yasaklar ve baskıcı politikalar toplumu hoşnutsuzluğa itmiştir. 1950 yılında tek parti döneminin sona ermesi ve çok partili bir dönemin başlaması halk tarafından memnuniyetle karşılanmıştır. Farklı fikir ve görüşler baskı olmaksızın daha rahat bir şekilde dile getirilip topluma ulaştırılmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra 1950-1960 yılları arasında ülkede siyasi çalkantıların devam ettiği görülmüştür.							
Gündemde olan ve toplum içerisinde tartışılan dini temelli konular yayın organlarının artmasıyla birçok mecrada tartışılır hale gelmiştir. İslam mecmuası böyle bir ortamda 1955 yılında yayın hayatına başlamıştır. Siyasi, dini ve fikri bir dergi olan İslam mecmuası bu konulara değinerek toplumu aydınlatmaya çalışmıştır. Ali Fuad Başgil, Fehmi Cumalıoğlu ve Şakir Berki gibi birçok yazar tartışılan dini konular hakkında yazılar kaleme almıştır. Bu yazılardan iktibaslar yapılarak yazarların görüşlerine yer verilmiştir. Böylece çok partili dönemin ilk yıllarında yayın yapan İslamcı bir derginin içeriği ve dergideki tartışmalı dini konular tahlil edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
İt was noticed that Islamic States fell behind against the West, and the reasons for this were investigated in the 19 th century. Many new currents of ideas have emerged to get rid of this backwardness. There are those who argue that making Islam dominant in all areas and establishing unity among Muslims will decimate this backwardness with "Islamism", while there are those who argue that tradition will be questioned, a new understanding centered on reason and science will decimate backwardness with "Modernism". With the fall of the Ottoman Empire and the establishment of the Republic of Turkey, a new era began. Bans and repressive policies, especially in the one-party era, have pushed society into discontent. The end of the one-party era in 1950 and the start of a multi-party era were welcomed by the public. Different ideas and opinions were expressed more comfortably without pressure and sought to be delivered to society. In addition, political turmoil continued in the country between 1950 and 1960.
With the increase of the publications, the religious-based issues that are on the agenda and discussed in society became controversial in many channels. The Islamic journal began its broadcasting life in 1955 in such an environment. The Islamic journals, a political, religious and intellectual magazine, tried to enlighten society by addressing these issues. Many writers such as Ali Fuad Başgil, Fehmi Cumalıoğlu and Şakir Berki wrote about the religious issues discussed. These articles were quoted to include author comments. This way, the content of an Islamic magazine published in the early years of the multi-party era as well as controversial religious subjects in the magazine were analyzed.