Blokzincir teknolojisi ve kamu yönetiminde uygulanabilirliği
Blockchain technology and its applicability in public administration
Yazar: BİLGEHAN CİHANGİR
Danışman: PROF. DR. SELMA KARATEPE
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Dağıtık kayıt defteri = Distributed ledger ; Elektronik devlet = Electronic government ; Endüstri 4.0 = Industrial 4.0

Özet:
Blokzincir teknolojisi, bilgi teknolojileri alanında son on beş yılın en çok ses getiren konulardan biri olmuş, dünyanın farklı ülkelerindeki ve farklı sektörlerindeki kurum ve kuruluşlarda ilgi görmeye ve benimsenmeye başlamıştır. İlk başlarda sadece kripto para bağlamında ele alınan bu teknoloji, daha sonradan finans, sağlık, tedarik zinciri, sigorta ve nesnelerin interneti gibi alanlarda bireylerin yaşam tarzını etkilemeye başlamış ve aynı şekilde daha birçok alanı da dönüştürme potansiyeline sahip olduğunu göstermeye devam etmektedir.
Blokzincir, en temel anlamıyla işlemlerin, kayıtların vb. verilerin tutulduğu şifreli bir yazılım teknolojisidir. Bu teknolojiyi dönüştürücü kılan ise kayıt defterinin "dağıtık" olmasıdır. Başka bir deyişle ağa bağlı olan bütün paydaşların, defterin tamamına veya bir kısmına aynı anda sahip olmasıdır. Bu yapının blokzincir olarak adlandırılmasının nedeni, defterde yapılan her güncellemenin bir önceki bloğa bir bilgi bloğu olarak eklenerek değiştirilemez ve denetlenebilir bir işlemler zinciri oluşturmasıdır. Defter, üzerinde mutabakat sağlanmadan değiştirilememektedir. Burada blokzincirin getirdiği asıl önemli yenilik ise, tüm bu işlemleri merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan gerçekleştirmesi, böylelikle üçüncü taraflara olan ihtiyacı ortadan kaldırmasıdır.
Kamu yönetimini değişime iten etkenlerin kabullenilmesine yol açan sebepler, geleneksel yönetim anlayışının eksikliklerinden kaynaklanmaktadır. Geleneksel kamu yönetimi anlayışı, istikrarlı dönemlerinde elde ettiği başarılarına rağmen, hızlı ve yaygın bir teknolojik değişimin yaşandığı günümüzde işlevselliğini kaybetmiştir. Bu yönetim anlayışının esneklikten yoksun olması, kamu yönetimlerinin değişen şartlara uyum sağlamada önemli sorunlar yaşamasına neden olmaktadır. Bunun yanında küreselleşme ile bilginin çok hızlı bir şekilde yayılması, farklı ülkelerdeki halkların diğer ülkelerdeki örnekler ile mukayese ederek kendi ülkelerindeki yönetimlerden daha hızlı, güvenilir ve kaliteli hizmet talebinde bulunmalarına sebep olmaktadır.
Blokzincir, sunduğu dağıtık ve güven gerektirmeyen altyapısı, sistemin şeffaf ve izlenebilir olması, işlemlerin kesin ve mutabakat sağlanmadan değiştirilemezliği, maliyet tasarrufu ve verimlilik gibi üstün yönleri ile kamu yönetimine açıklık, etkililik, hesap verebilirlik, güvenilirlik ve katılımcılık bağlamında fayda sağlama potansiyeline sahiptir. Bu yönleriyle kimlik yönetimi, varlık kaydı ve tapu tescili, noter ve kayıtlandırma, elektronik oylama, akıllı kontratlar, sağlık hizmetleri ve gıda güvenliği gibi kamu yönetiminin farklı alanlarında kendine uygulama imkânı bulmaktadır.
Bu araştırmada blokzincir teknolojisinin kamu yönetiminde uygulanabilirliği incelenmektedir.  Öncelikle blokzincirin kavramsal çerçevesi sunulmuş, üstün ve zayıf yönlerine yer verilmiştir. Ardından blokzincir teknolojisi kamu yönetimi bağlamında ele alınarak kamu yönetimine sağlayacağı faydalar ve kamu yönetimindeki uygulama alanları ele alınmıştır.   Müteakiben teknolojiyi daha iyi anlamak için, blokzincir altyapısı ile hayata geçirilmiş, dünyada ve Türkiye'deki uygulamalarından örnekler verilmiştir.  Son olarak mevcut riskler ve engeller ele alınarak, blokzincir teknolojisinin kamu yönetiminde uygulanabilirliği konusunda değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Blockchain technology has been one of the most prominent topics in the field of information technologies in the last fifteen years, and it has started to attract attention and be adopted by companies in different countries and different sectors of the world. This technology, which was initially considered only in the context of cryptocurrency, later started to affect the lifestyle of individuals in areas such as finance, health, supply chain, insurance and the internet of things, and it continues to show that it has the potential to transform many more areas.
Blockchain, in its most basic sense, is an encrypted software technology in which transactions, records, etc. are kept. What makes this technology transformative is that the ledger is "distributed". In other words, all stakeholders connected to the network have all or some part of the ledger at the same time. The reason why this structure is called a blockchain is that each update to the ledger is added to the previous block as an information block, creating an unalterable and auditable chain of transactions. The ledger cannot be changed without consensus of the nodes. The main innovation brought by the blockchain is that it performs all these transactions without the need for a central authority, thus eliminating the need for third parties.
The reasons that lead to the acceptance of the factors that push the public administration to change are due to the deficiencies of the traditional management approach. Despite the success it has achieved in its stable periods, the traditional public administration approach is losing its functionality in today's world, where a rapid and widespread technological change is experienced. However, the rapid spread of information with globalization results people in different countries to make new demands from the governments in their own countries by comparing them with the examples in other countries.
Blockchain has the potential to provide benefits to the public administration in terms of openness, effectiveness, accountability, reliability and participation, with its distributed and trustless infrastructure, transparency and traceability of the system, certainty, unchangeability of transactions without consensus, cost savings and efficiency. With these aspects, it finds the opportunity to be applied in different areas of public administration such as identity management, asset registration and land registry, notary and registration, electronic voting, smart contracts, health services and food safety.
In this study, the applicability of blockchain technology in public administration is examined. First of all, the conceptual framework of the blockchain is presented, and its advantages and disadvantages are reviewed. Then, the benefits of blockchain technology in the context of public administration and its application areas are discussed. Subsequently, in order to better understand the technology, the use cases of blockchain technology in the world and Turkey are reviewed. Finally, the current risks and obstacles are discussed and evaluations are made on the applicability of blockchain technology in public administration.