Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin umut kavramına yönelik algılarının metaforla incelenmesi
Metaphor investigation of talented secondary school students' perceptions of hope
Yazar: LEYLA DENİZ UYGUR YOLÇUN
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE IŞIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Umut = Hope ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin umut kavramı hakkındaki düşüncelerini metaforlar aracılığı ile nasıl kavramsallaştırdıklarını ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomonolojik (olgubilim) desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa, Karaman ve Samsun illerinde 5., 6., 7. ve 8. sınıfa devam eden BİLSEM'lerde eğitim gören 70 özel yetenekli ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada öğrencilere aynı örneğin yer aldığı metafor cümlesi içeren form dağıtılmış, katılımcıların "umut" kavramına ilişkin metaforlarını ortaya çıkarmak için "Umut…………ya benzer, Çünkü …………." cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin analizinde "içerik analizi" tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda özel yetenekli ortaokul öğrencileri "Umut" kavramı ile ilgili 70 farklı metafor üretmiştir. Öğrencilerin ortaya çıkardığı bu metaforlar benzetme yönleri dikkate alınarak kategorileştirilmiştir. Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin oluşturduğu metaforlar benzerlik durumlarına göre kategorileştirildiğinde 6 ayrı kategoriye ulaşılmıştır. Bunlar; "Bağımlılık Unsuru Olarak Umut'', "Besleyici Unsur Olarak Umut'', "Vazgeçilmez Unsur Olarak Umut'', "Güdüleyici Unsur Olarak Umut'', "Neşe veya Hüzün Kaynağı Olarak Umut'' ve "Diğer" başlıkları altında toplanmıştır. Katılımcıların cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre umut kavramına ilişkin farklı metaforlar kullandıkları ve farklı metaforik algılara sahip oldukları bulunmuştur. Bu kategoriler değerlendirildiğinde öğrenciler tarafından "Güdüleyici Unsur Olarak Umut" metaforları en fazla üretilirken "Bağımlılık Unsuru Olarak Umut" metaforları en az üretilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre; özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin umut kavramına yönelik kişisel algılarını anlamak, açıklamak ve ortaya çıkarmak için metaforların etkin bir araştırma aracı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to reveal how talented middle school students conceptualize their thoughts about the concept of hope through metaphors. Phenomonological (phenomenological) design, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research was determined by experts determined by the ministry of national education, who is in the 5th, 6th, 7th and 8th grades in Şanlıurfa, Karaman and Samsun in 2018-2019 academic year. The students who were studying at different grade levels were distributed the form containing the same sample metaphor sentence and the participants were asked to complete the sentence hope, to reveal the metaphors related to the concept of "Hope is similar to …………………….., because …………….…. In the analysis of the data obtained in the study, "content analysis" technique was used. According to the general findings of this study, 70 different kinds of metaphors which are valid for the concept of hope  have been produced by talented secondary school students. These metaphors produced by the students were categorized by considering the analogy aspects. When the metaphors created by talented students were categorized according to similarity aspects, 6 different categories were obtained. These categories are; "hope as an addictive element", "hope as a nutrient element", "hope as an indispensable element", "hope as a motivating element", "hope as a source of joy or sadness" and "other". It was found that the participants used different metaphors related to the concept of hope according to gender and grade level variables and had different metaphoric perceptions. Most of the students produced metaphors representing "hope as a motivating factor" while the least produced metaphors representing "hope as addictive factor". According to the findings of the research; ıt has been concluded that metaphors can be used as a powerful research tool in revealing, understanding and explaining the personal perceptions of talented secondary school students about the concept of hope.