Paylı mülkiyette paylaşmayı isteme hakkı ve bu hakkın sınırları
The right to request dissolution in joint ownership and the limits of this right
Yazar: YILDIRIM ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ARBEK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eşya hukuku = Real law ; Gayrimenkuller = Real estates ; Ortaklığın giderilmesi davası = The case of elimination of joint ownership ; Paylaşma = Sharing ; Paylaşmayı isteme hakkı = Right to want to share ; Paylı mülkiyet = Joint ownership ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code

Özet:
Paylaşmayı isteme hakkı, paylı mülkiyette her paydaşa tanınmış bir haktır. Bu hakkın niteliği, hakkın kullanıldığı durumlarda diğer paydaşların hukuki durumu, paylı mülkiyet ilişkisinin sona ereceği zaman gibi konularla birlikte özellikle bu hakkın sınırlandırıldığı haller çalışma konumuz olarak belirlenmiştir. Konu bütünlüğünün sağlanması açısından incelememiz Türk Medeni Kanunu'nun 698 inci maddesi kapsamı ile sınırlı olarak yapılmıştır.
Çalışmamızın ilk bölümünde paylaşmayı isteme hakkının tanımı ve hakkın hukuki niteliği hakkında doktrinde ileri sürülen gerek mülga Medeni Kanun gerekse TMK kapsamında ileri sürülen görüşler çerçevesinde ele alınmaya çalışılmıştır. Yine hakkın kullanılması durumunda paylı mülkiyet ilişkisinin sona ereceği zaman ile ilgili gerek doktrin gerekse uygulamada ortaya çıkan fikirler üzerine değerlendirme yapılmış, hakkın kimler tarafından kullanılabileceği ve özellik arz etmesi sebebiyle bazı özel kişiler bakımından hakkın kullanılıp kullanılamayacağı incelenmiştir.
Çalışmamızın ikinci bölümünde ise paylaşmayı isteme hakkının TMK'nun 698 inci maddesinde düzenlenen sınırlamaları incelenmiştir. Bu kapsamda mülga MK ile TMK arasındaki düzenlemeler arasındaki farklılıklar ortaya konularak, doktrinde ileri sürülen görüşlere de detaylı olarak yer verilmiştir. Paylı mülkiyetin devamı sözleşmesine ilişkin olarak TMK ile getirilen şekil şartı ve şerh imkânına ilişkin olarak doktrinde ortaya konulan fikirler incelenmiş ve görüşümüz belirtilmiştir. Doktrinde üzerinde çokça tartışma bulunan sürekli amaca özgüleme kavramı ile özellikle zaman içerisinde uygulamada bu kavrama dayanılarak ortaya çıkmış bazı özel uygulamalara da değinilmiştir. Uygun olmayan zamanda hakkın kullanılamayacağına ilişkin son paylaşma engeli de gerek doktrindeki görüşler gerekse içtihatlarda engelin nasıl uygulandığı belirtilerek incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Request the dissolution is a granted right for every co-owner in the co-ownership. The nature of this right, exercising conditions with the legal status of the involved co-owners, and the limiting conditions are the main issues of this study. The scope of the study was limited to Article 698 of the Turkish Civil Code (TCC) to ensure non-discursive thematic progress.
In the first part, the definition, and the legal nature of the right to request the dissolution were reviewed within the framework of the opinions in the doctrine consisting of both the abolished Civil Code and the TCC. Claims in doctrine and practice were discussed regarding the time for ending co-ownership in case of exercising the right and – due to the extraordinary importance – the conditions for and against exercising the right in terms of co-owners.
The second part presents the limitations of the right to request the dissolution in the scope of TMK article 698. Differences between the regulations of abolished Civil Code and TCC were reviewed. In addition, opinions defended during the MK period were given in detail. New regulations about the continuation agreement of the co-ownership have been reviewed. The concept of the constant purpose allocation is more ambiguous than the continuation agreement of the co-ownership. There are lot of discussions in the doctrine about those both topics. Some special applications, which have emerged based on this concept in practice over time, have also been mentioned. An inopportune time was evaluated using the doctrinal opinions and the jurisprudence as the last limitation of the dissolution that the right cannot be used.