Ofis çalışanlarında kronotiplerine göre vücut kompozisyonu, fiziksel aktivite ve uyku düzeylerinin incelenmesi
Investigation of body composition, physical activity and sleep levels in office workers according to chronotypes
Yazar: MERVE SEVİM DOĞANAY
Danışman: DOÇ. DR. SEMA CAN
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı; kronotiplerine göre ofis personellerinin vücut kompozisyonu, fiziksel aktivite (FA) düzeyi ve uyku düzeylerinin incelenmesi ile Garmin Vivoactive 4S akıllı saat ile Yamax SW-200 pedometreden elde edilen adım sayısı arasındaki uyumun incelenmesidir.
Araştırma 20-65 yaş aralığında, 579 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada subjektif ve objektif ölçüm yöntemleri uygulanmıştır. Objektif yöntem olarak 80 kişiye eş zamanlı olarak 7 gün Garmin Vivoactive 4S akıllı saat ve SW-200 Yamax pedometre takılmıştır. Tanita BC-1000 tartı ile vücut kompozisyon ölçümleri alınmıştır. Katılımcılara kişisel bilgi formu, Sabahçıl-Akşamcıl anketi, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Uzun Form (UFAA-UF), Pitsburg Uyku Kalitesi (PUKİ) Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerle birlikte, One-Way ANOVA, Kruskal-Wallis testi ve Tukey-post hoc testleri kullanılmıştır. Garmin Vivoactive 4S ve Yamax SW-200 pedometre arasındaki uyumluluk, Mean Absolute Percentage Error (MAPE) ve Bland-Altman analizleri ile değerlendirilmiştir. 
Kronotip gruplarına göre vücut kompozisyonu, adım sayısı ve uyku düzeyi değerlerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Subjektif ölçüm ile elde edilen FA puanları incelendiğinde, kronotiplerine göre erkek bireylerde iş, ulaşım, ev ve bahçe işleri, serbest zaman FA ve yürüme skorunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0,05), sabahçıl erkek bireylerin akşamcıl erkek bireylere göre toplam FA skoru daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadınlarda, aratip grupta olan bireylerin akşamcıl grupta olan bireylere göre işteki FA skorlarının daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca vücut kompozisyonu ve uyku düzeyleri arasında anlamlı ilişki görülmemiştir (p>0,05). 
Uyum analizlerine bakıldığında, MAPE değeri %18,82 ile kabul edilebilir sınırın üzerindedir. Bland-Altman analiz sonucunda, bias değeri -1048,88 bulunmuştur (t=-17,08, df=79, p=0,000).
Sonuç olarak, kronotip kategorilerinin her iki cinsiyette uyku düzeyi, vücut kompozisyonu ve adım sayısı üzerinde etkili olmadığı fakat sabahçıl erkeklerin toplam FA skorunun ve akşamcıl kadınların işteki FA skorunun diğer kronotip gruplarına göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca Garmin Vivoactive 4S cihazının adım sayımı ölçümünde tutarlı bir sonuç vermediği belirlenmiştir.

Abstract:
The objective of this study is to examine the body composition, physical activity (PA) level and sleep levels of office personnel according to their chronotype and the agreement between the number of steps recorded by the Garmin Vivoactive 4S smart watch and the Yamax SW-200 pedometer.
The research was conducted on 579 individuals aged between 20 and 65. Both subjective and objective measurement methods were employed in the study. As an objective method, 80 participants simultaneously wore a Garmin Vivoactive 4S smartwatch and a SW-200 Yamax pedometer for 7 days. Body composition measurements were taken using the Tanita BC-1000 scale. The participants completed a Personal information form, Morningness-Eveningness questionnaire, International Physical Activity Questionnaire-Long form (UFAA-UF) and Pitsburg Sleep Quality Index (PSQI). In the analysis of the data, One-Way ANOVA, Kruskal-Wallis test and Tukey-post hoc tests were used in addition to descriptive statistics. The compatibility between the Garmin Vivoactive 4S and the Yamax SW-200 pedometer was evaluated using Mean Absolute Percentage Error (MAPE) and Bland-Altman analyses. 
No significant differences were found between chronotype groups in terms of body composition, step count, and sleep level (p>0.05). When the PA scores obtained through subjective measurement were examined, no statistically significant differences were found in work, transportation, housekeeping, leisure and walking scores in male individuals according to their chronotype (p>0.05), while the total PA score of morningness male individuals was found to be higher than eveningness male individuals (p<0.05). 
Among females, individuals in the intermediate chronotype group had lower PA scores at work than those in the eveningness group (p<0.05). Additionally, no significant relationship was found between body composition and sleep levels (p>0.05). In addition, no significant relationship was found between body composition and sleep levels (p>0.05). Regarding the compliance analysis, the MAPE value was above the acceptable limit with 18.82%. As a result of the Bland-Altman analysis, the bias value was found to be -1048.88 (t=-17.08, df=79, p=0.000).
In conclusion, it was found that chronotype categories did not have a significant effect on sleep level, body composition and step count in both genders, but the total PA score of morningness men and eveningness women at work were higher than the other chronotype groups. Additionally, it was determined that the Garmin Vivoactive 4S device does not provide a consistent result in the step count measurement.