Sanal topluluklarda izlenimi yönetme
Impression management in the virtual communities
Yazar: NİHAN GÜMRÜKÇÜ ÖZDEMİR
Danışman: PROF.DR. ESER KÖKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Çalışmada, sanal topluluklarda kişilerin kimlik sunumlarını izlenim yönetimikavramına göre gerçekleştirip gerçekleştirmedikleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamdaizlenim yönetiminin kişilerin, kendilerini diğerlerine sunmalarındaki etkenler,kriterler sanal alanlar sorunlaştırılarak incelenmiştir. Çalışmada, sanal alanlardaizlenim yönetimi kavramının pratikleri ile kimlik sunumlarının diğerlerine göregerçekleştirildiği yönündeki tartışmalara yer verilmiştir. Goffman'ın izlenimyönetimine göre geliştirdiği kavramlar ve kişilerin toplumsal yaşamda göstermekistedikleri yönde kimliklerini kurguladıkları görüşü dikkate alınarak, sanal sohbetalanlarında izlenim yönetiminin işleyişi, kişisel sunumlar ve bu sunumların neye göreve nasıl yapıldığı, yüzyüze iletişimdeki etkinliklerin yerini bu alanlarda ne gibikarşılıkların aldığı tartışılarak ele alınmıştır. Kişilerin biraraya gelerek görüşalışverişinde bulundukları, sohbet ettikleri, sanal veya yüz yüze ilişkiler kurupyaşadıkları alanlar olarak sanal alanlar ele alındığında, izlenim yönetimi kavramınauygun sunumlar gerçekleştirildiği öne sürülmüştür. Bu bağlamda, kimlik sunumununsanal alanlarda nasıl şekillendiğine ilişkin betimsel bir profil oluşturularak, bualanlarda hangi taktiklerin kullanıldığı, yaş, eğitim düzeyi, cinsiyet ve medeni durumgibi değişkenlerin kişilerin sunumlarını nasıl etkilediği ortaya koymaya çalışılmıştır.Bu doğrultuda, veri toplama aracı olarak örneklemde belirlenen sanal alanda 20 kişiile çeşitli zamanlarda görüşmelerde bulunulmuş, sanal alanların pratiklerine uygunbiçimde sohbetler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda kimliksunumunun belirlenen değişkenlere göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı, bu alanlardakimlik sunumunun toplumsal yaşamda değer ve onay gören kimlik özelliklerine göreyapıldığı ve bunu yapabilmek için de en çok kendini sevdirme, kendini ve diğeriniyüceltme, lütufta bulunma taktiklerinin kullanıldığı ve taktiklerinin kullanımının dabelirlenen değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür.Bu veriler ışığında sanal alanların izlenim yönetimine bir zemin olduğu,kişilerin kimlik sunumlarını arzu edilene göre konumlandırdıkları belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is evaluated that in the virtual communities whether there isan impression management for people to present their identities or not. In addition,impression management?s impact on people?s identity presentation has beenrepresented as a problem and examined. Moreover, some debates on applications ofimpression management and identity presentation in virtual areas has been discussed.Considering the concepts that Goffman had elaborated using impression managementand the view that speculative identities of people are affected by their desires in theirreal lives, impression management in the virtual chat areas, identity presentations andthe elements that affect these presentations and the equivalent of face-to-facecommunications in these areas had been argumentatively dealed with. Regardingvirtual areas as an opportunity for people to come together and share their ideas, chatwith each other and develop virtual or face-to-face relationships; it is suggested thatimpression management had been correctly realized. In this context, a descriptiveprofile had been developed for the identity presentation process in virtual areas and,the tactics used by people to develop identity presentations and the use of variablessuch as age, educational level, sex and marital status that affect these presentations.To this effect, in a sample for collecting data for the study, a research had been madeon 20 people, by chatting with them realized by using appropriate applications ofvirtual areas.As a result of these meetings, it has been observed that the identitypresentation develops and changes meaningfully according to some determinedvariables; identities are similar to valuable and acceptable persons in the real livesand in order to build these identities a person needs to use some tactics like;ingratiation oneself, build a self-enhancement and favor-doing.Taking this data into consideration, it has been observed that virtual areas canbe a background for impression management and people develop their identitypresentations according to what is desirable.