2000'ler popüler müziğini küreselleşme, binyıl sonu ve milenyum paradigmaları çerçevesinde yorumlamak: Hegemonya kalıplarının dönüşümü üzerinden popüler müziklere tını ideali ekseninde bir yaklaşım
Iterpreting 2000s popular music in the context of globalization, fin de siècle, and millenium paradigms: An approach to popular music on the axis of sound ideal through the transformation of hegemony patterns
Yazar: ALİ KAZIM DOĞUŞ KOÇ
Danışman: PROF. DR. HAKKI ALPER MARAL
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Popüler müzik = Populer music ; Ses = Voice ; Tını = Tone ; Yeni dünya düzeni = New world order

Özet:
Toplumlarda sanayileşme ve kentleşmenin hızlanmasıyla sosyal bilimlerin sahip olduğu ilgi etnografik incelemelerden popüler kültür gibi daha geniş kapsamlı olduğu düşünülen başlıklara kaymıştır. Tarih içerisinde bazı düşünürlere göre "dejenere" bazılarına göreyse meta anlamıyla bir "ürün" olarak hakir görülen popüler kültür, başka kanattan, daha güncel yaklaşımlarda, hatırı sayılır göstergeleriyle bir anlam dolaşımına sahip, önemli bir toplumsal olgu olarak değer görmeye başlamıştır. Bu bağlamda öne çıkan başlıklardan olan popüler müzikler, genellikle popüler kültürü tekil bir kütle olarak ya da en azından sayısız bileşenleriyle ele alan yaklaşımlarda hak ettiğince derinlikli ya da müstakil incelemelere/değerlendirmelere konu olamamakta; afakî saptamaların, üstün-körü yargıların gölgesinde  kalmakta, ya da, gene bambaşka, tersine bir hattan yaklaşımlarda, diğerinin yüzeyselliğini aratmayacak biçimlerde yüceltilmekte, kutsanmakta, fetişleştirilmektedir. İki durumda da toplum bilimcilerin ya da pseudo-entelektüellerin genel geçer yargılarına sıkışıp kalan popüler müzikler, izlerkitleleri hakkındaki tasavvurlar ve tahayyüllerin sınırlılıklarında, özellikle de duysal gerçeklik alanlarının—tınısal karakteristik ve içeriklerinin, daha kestirme bir ifadeyle de bizatihi kurucu nesnelerinin—dikkate alınmadığı, alınamadığı; böylelikle de araştırmayı şekillendiren veriler açısından noksan kalan bir atıflar örüntüsü hâline gelmektedir. 
Öte yandan, tüm bu bakış açıları çeşitliliğinden ve etkilerinden faydalanan; dahası, kimi kollarıyla toplum bilimleri alanına şubelendirilen müzikolojinin, disiplinlerarası kazanımlarını saklı tutarak bir yandan da öznelleşmesinin zamanı gelmiştir: Toplumsal, ekonomi-politik hamlelerin, söylem analizlerinin, vb. yörüngesinde, toplumbilimlerinin genelleyici, yanlınkat perspektifleriyle yetinilemeyeceği düşüncesi giderek yaygınlaşmaya başlamıştır. 21. Yüzyılda daha da keskinleştirilerek insan hayatına direkt etkisi olan bir konuma gelen neo-liberal Yeni Dünya Düzeni, müziğin üretim ve tüketim alışkanlıklarının da değişimine sebep olmuştur. Bu değişimlerle ortaya çıkan türler, tını ideali ekseninde bir popüler müzikler üretimini müzik endüstrisine empoze etmiştir. Müziğin hem üretim hem de tüketim kanadının ilgisine sahip olan popüler tınılar zamanla müzik endüstrisindeki yerlerini kuvvetlendirerek, müzik üretiminin merkezinde yer almaya başlamıştır. 
Hülasa, her ne kadar 21. Yüzyıl sonrası gerçekleşen ekonomik, politik ve toplumsal hareketler, Dünya düzeninde yaşanan değişimlerin anlamlandırılması açısından kritik öneme sahiplerse de, müzikal üretimler hakkındaki değerlendirmelerin salt bu çerçevede yorumlanması gene "araştırma nesnesini" eksik tanımlama riskini taşıyacaktır. Böylesi bir önermeden hareketle, bir yandan toplum bilimcilerin işlevsel çıkarımlarını—referans alanı ve bağlamı göz ardı etmeksizin bir potada eriterek, bir yandan da yenice bir müzikoloji perspektifinden popüler müziklere yaklaşarak, tını merkezli bir çıkarım sağlamak, bu çalışmanın başat hedeflerindendir.  
Çalışmada, popüler kültür içerisinde önemli bir yere sahip olan popüler müziklerin "milenyum miti" ekseninde yaşadıkları dönüşüm; popüler türlerin yerlerini popüler tını ideallerine ve ses örgülerine bıraktığı önermesi üzerinden irdelenmektedir. Popüler müziğin her evresinde var olan başat, karakteristik, tanımlayıcı ses örgülerinin 21. Yüzyıl ile birlikte, anıldığı şekilde öne çıkışı, müziğin üretim, tüketim ve özellikle de dağıtım pratiklerindeki dönüşüme de koşuttur: Bu dönemde, özellikle Yeni Dünya Düzeni söylemi ekseninde şekillenen ekonomi-politik, toplumsal ve iletişimsel olgu ve paradigmalar yepyeni türlerin ortaya çıkmasını tetiklemiş ve bu türler de ayırt edici kimlik bildirimlerini semiyotik öğeler yerine daha çok sonik verilere, duysal parametrelere dayandırma yoluna gitmiştir. Bu durum, cazip birer araştırma alanı olan popüler müzik türlerinin kuramsallaştırılmaları raddesinde salt kültürel, toplum-bilimsel analizlerle değil, müziğin temel malzemeleri olan zaman ve sesin kompleks örüntüleri olan tını ve ses örgüsü matrisleri üzerinden işleyecek, duysal tasarım alanında, disiplin-içi bir çalışmayı da zorunlu kılmaktadır. Çalışmanın umudu, anılan duysal parametrelere dikkat çekerek, günümüz müzikolojisini müziğin aslî nesnesiyle tekrar yakınlaştırma çabasına bir katkı sağlamaktır.

Abstract:
The subject of interest of social sciences has shifted from ethnographic research to more comprehensive fields of study such as popular culture with the increased rate of industrialization and urbanization. Popular culture, as deemed throughout the history by many as either degenerate or a "product" to be undermined in a meta level, has started to become a significant social phenomenon that possesses a respectable amount of semantic recognition. Popular music, in this context, has failed to to be considered as a subject for comprehensive analyses —which it deserves— under shallow approaches that perceive popular culture as a single entity; has been overshadowed by ungrounded assumptions and sloppy judgements, or from a totally different but equally superficial angle it has been glorified, sanctified, and fetishized. Either way, constrained to the clichés of social scientists or pseudo-intellectuals, popular music becomes a pattern of references that lacks the essential data for study where the fields or auditory reality— timbral characteristic and content, or simply its constituent aspects— are not taken into consideration, within the limitations of its audiences' contemplation and imagination.
On the other hand, it is time for musicology that benefits from this diversity of approaches and in certain ways seen to be a sub-branch of social sciences to become subjective in while preserving its interdisciplinary achievements: it has started to become evident that the generic, univalent perspectives of social sciences around the notions of social, political-economic moves, discourse analyses, etc. are hardly satisfactory. The neo-liberal New World Order that now has a much more direct effect on human life in the 21st century, has caused the production and consumption habits of the music industry to change. The styles that were born during this change have imposed upon the music industry the production of popular music pursuant to the notion of sound ideal. Popular sounds, that concern both the production and the consumption spheres of the music industry have solidified their position and assume a more central function regarding music production. 
In short, although the economic, political, and social movements of the 21st century have indisputable significance for the interpretation of the changes that the world is going through, analyzing musical production merely with respect to these will eventually cause the problem of ill-defining the "object of research". With this in mind, without disregarding the functional deductions of the social scientists—regarding point of reference and context— developing an approach from the perspective of a new musicology and reaching and argument based on sound are among the primary goals of this study.                      
In the study, the transformation that popular music —which has a significant place within the popular culture— has been going through regarding the "millennium myth" is examined with respect to the hypothesis that popular styles/genres are being replaced by popular sound ideals and patterns. The becoming prominent of the primary, characteristic and defining sound patterns that exist at all the stages of popular music in the 21st century is in parallel with the transformation in the production, consumption and distribution spheres of music industry: political-economic, social and communicational phenomena that were shaped especially during the New World Order have triggered the genesis of brand new styles which base their distinctive identity values on sonic data and auditory parameters instead of semiotic features. Regarding the conceptualization of popular music styles, this dictates a study within the discipline of auditory design that will revolve around the timbre and sound pattern matrices which are the complex manifestations of the constituent elements of music —time and sound—, instead of an approach based merely on cultural, social-scientific analyses. This study hopes to contribute to contemporary musicology in trying to bring it closer to the essential objects of music through underlining the aforementioned auditory parameters.