Postmodernizm bağlamında Niyazi Zorlu'nun eserlerinde toplumsallık ve eğitim
Sociality and education in Niyazi Zorlu's works in the context of postmodernism
Yazar: GİZEMNUR ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN KOÇER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Postmodernite = Postmodernity ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sosyal yapı = Social structure ; Toplumsallık = Sociality ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Yoksulluk = Poverty ; Zorlu, Niyazi = Zorlu, Niyazi ; Şiddet = Violence

Özet:
Çalışmada Niyazi Zorlu'nun Hergele Âşıklar ve Şehiriçi Öyküleri isimli eserleri üzerinden postmodern edebiyatın imkânları sınanacaktır. Postmodern edebiyat kuramının biçimi önceleyen yapısına karşılık içerik konusu üzerinde yeterince durulmamıştır. Söylenebilecek her şeyin söylendiği, yeni yazarlara söyleyecek bir şey kalmadığı düşüncesi; gerçeğin temsili sorunsalı gibi konular yazarları toplumsal meselelerden gittikçe daha çok uzaklaştırmıştır. Salt biçimsel kaygı peşinden koşulan yeni eserlerde içerik, fantastik ve polisiye unsurlar veya bireysel dertler üzerinden ilerlemektedir.
Seneler boyu toplumsal meseleleri ele alan yazarlar eleştirilmiş, edebi yetkinlikleri sorgulanmıştır. Anlatacak derdi olan yazarlar bazen estetik kaygıları unutarak edebiyatın toplumsal misyonunu öne çıkarmışlardır. Seneler süren birikimi arkasına alarak biçimsel mükemmelliği yakalamayı başaran postmodern edebiyat ise yaslandığı postmodern felsefe gereği toplumsalın izini sürmez. Postmodernizm kuramı, toplumsalın sonunun geldiğini dile getirmektedir. Bir tarafta bazı kuramcılar toplumsalın sonunun geldiğinden bahsederken öte yandan toplumsal sorunlar çığ gibi büyümeye devam etmekte ve insanlar bireysel hayatlarında toplumsal sorunların ortaya çıkardığı bedelleri ödemektedir. Toplumun afaziye uğratılmış, ses çıkaramayan halini onun artık yalnızca bir kitle olduğu gerçeği ile açıklayan Baudrillard'a karşılık bizce bireylerin bir araya gelme yetilerini kaybetmiş olmaları onları toplum olmamaktan alıkoymaz. Şayet aynı şartlarda yaşayan ve o şartların ortaya çıkardığı durumlardan aynı şekilde etkilenen geniş halk kitleleri toplumu oluşturur. Toplumun sonunun geldiğini iddia etmek yapacak bir şey kalmadığı düşüncesini yaygınlaştırarak toplumu edilgenliğe sürükler. Edilgenlik var olmamak anlamına gelmez.
 Edebiyatta her zaman toplumsal konulardan bahsetmenin eserin edebî değerinden alıp götüreceği yargısı vardır. Postmodern edebiyat kuramının açtığı biçimsel çığır edebiyatın imkânlarını genişletmektedir. Ancak postmodern edebiyatın zihinlerde oluşturduğu algı sebebiyle içerik açısından kısırlaşmalara mahal verilmektedir.
Hergele Âşıklar ve Şehiriçi Öyküleri teknik olarak postmodern metnin bütün özelliklerini göstermenin yanında belirgin bir ideolojik altyapıya da sahiptir. Kentin varoşlarına sığınmış alt sınıf insanların yaşama uğraşlarına odaklanan eserler sistemdeki çürümeyi ve insanın çaresizliğini açıkça ortaya koyar. Bu sebeple metin toplumsallık bağlamında değerlendirilmeye son derece uygundur. Eğitim meselesi ise metinlerdeki temel konular arasında yer almaz. Formel eğitimin alt sınıf çocuklar için içinde bulundukları çaresizlik sarmalının bir parçası olmaktan ileri gidemediği görülür. Toplumun içinde gerçekleşen informel eğitim ise itaatin, suçun ve yılgınlığın aktarılmasından ibarettir.  
Anahtar Kelimeler: Postmodern edebiyat, eğitim, toplumsallık

Abstract:
In this study, the possibilities of postmodern literature will be tested through Niyazi Zorlu's works named Scoundrel Lovers and Urban Stories. Despite the form prioritizing structure of postmodern literary theory, the subject of content has not been sufficiently emphasized. The idea that everything that can be said has been said, that there is nothing left to be said to new writers; Issues such as the problematic of the representation of reality have distanced writers more and more from social issues. The content of the new works, in which only formal concern is pursued, proceeds through fantastic and detective elements or individual troubles.

Writers who have dealt with social issues for years have been criticized and their literary competencies have been questioned. Writers who have troubles to tell sometimes forget about aesthetic concerns and emphasize the social mission of literature.

Postmodern literature, which has succeeded in capturing formal perfection by taking years of accumulation behind it, does not follow the social traces due to the postmodern philosophy on which it is based. Postmodernism theory expresses the end of the social. On the one hand, while some theorists talk about the end of the social, on the other hand, social problems continue to grow like an avalanche and people pay the price of social problems in their individual lives. Contrary to Baudrillard, who explains the aphasic state of society with the fact that it is now only a mass, the fact that individuals have lost their ability to come together does not prevent them from being a society. If large masses of people living in the same conditions and affected by the situations created by those conditions in the same way constitute the society. Claiming that the end of society has come, spreads the idea that there is nothing left to do, and drives the society into passivity. Passivity does not mean non-existence.

In literature, there is always a judgment that talking about social issues will take away the literary value of the work. The formal breakthrough opened by postmodern literary theory expands the possibilities of literature. However, due to the perception created in the minds of postmodern literature, sterilizations are allowed in terms of content.

In addition to showing all the features of the postmodern text technically, the analyzed works also have a clear ideological background. The works focusing on the living struggles of the lower class people who took refuge in the suburbs of the city clearly reveal the corruption in the system and the helplessness of people. For this reason, the text is very suitable to be evaluated in the context of sociality. The issue of education is not among the main topics in the texts. It is seen that formal education cannot go beyond being a part of the spiral of helplessness for lower-class children. The informal education that takes place in the society consists of the transmission of obedience, guilt and intimidation.


Keywords: Postmodern literature, education, sociality