Edward Burnett Tylor ve Clifford Geertz tarafından öne sürülen kültür tanımlarının semantik analizi
The semantic analysis of culture definitions put forward by Edward Burnett Tylor and Clifford Geertz
Yazar: GÜZİN AKPARLAK
Danışman: DOÇ. DR. N. SERPİL ALTUNTEK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Antropoloji = Anthropology ; Geertz, Clifford = Geertz, Clifford ; Kültür = Culture ; Tylor, Edward Burnett = Tylor, Edward Burnett ; Yapısalcılık = Structuralism

Özet:
Bu çalışmada, antropoloji disiplini içerisinde iki farklı ekolün temsilcisi olarak, Edward Burnett Tylor ve Clifford Geertz tarafından öne sürülen kültür tanımları konu edinilmiştir. Düşünsel biçimlenişleri ile neredeyse tüm ilgiyi, dikkatleri ve eleştirileri üzerine çeken bu iki önemli figürün, kültür tanımları aracılığıyla aktardıkları anlam analiz edilmiştir. Literatürde görülen tanım zenginliğinin yanı sıra, kavrama ilişkin ortak bir anlamlama bulunmayışı, çalışmanın yürütülmesinde temel nedenlerden birini teşkil etmiştir. Bu noktadan hareketle, Dilbilim ve Antropoloji disiplinlerinde kilit birer kavram olarak karşılaşılan dil ve kültür fenomenleri arasındaki ilişkiden yola çıkarak, her iki disiplin içerisinde de etkili olduğu görülen Yapısalcılık akımının ışığında ilgili figürlerin kültür kavramsallaştırmaları izlenmiştir. Kültür üzerine yeniden bir düşünüş sergileyen bu çalışmada, amaç, kültürün, çıkarsanan, yorumlanan, adlandırılan, anlamlandırılan ve anlamı aktarılan semantik bir gösterge olduğuna dikkatleri çekebilmektir. Antropoloji disiplininin tarihsel gelişim süreci içerisinde şekillenen çeşitli ekollere ve kültür tanımlarına ana hatları ile yer verilmesinin ardından, ilgili iki tanımın analizinde öncelikle sentaktik sonrasında ise semantik çözümleme gerçekleştirilmiştir. Sentaktik aşamada farklı birer yapı teşkil eden tanımların ihtiva ettiği anlamlar, Semantik aşamada elde edilen bulgular üzerinden açığa çıkarılmıştır. Çözümlemelerin ve bulguların bütünü ile değerlendirilmesi - her ne kadar farklı anlamlar yüklenmiş ve farklı ifadelerle öne sürülmüş olsa da - Tylor'un dolaylı yoldan Geertz'in ise kültür kavramını doğrudan göstergeleştirdiğini ortaya koymuştur.Anahtar Sözcükler: Kültür, dil, anlam, Tylor, Geertz, evrimci antropoloji, yorumsamacı antropoloji, yapısalcılık, gösterge, semantik analiz

Abstract:
In this study, the focus is on the culture definitions put forward by Edward Burnett Tylor and Clifford Geertz as the pioneers of two different schools in Anthropology discipline. Meaning conveyed by means of the culture definitions pertaining to these two considerable figures drawn nearly all interest, attention and critics towards themselves with their intellectual formations has been analyzed. Besides the abundance of descriptions seen in literature, lack of a common signification concerning the concept has constituted one of the main reasons for this study?s being carried out. From thispoint of view, by heading out of the relation between language and culture phenomena which are encountered as key concepts in Linguistics and Anthropology disciplines, concerning figure?s culture conceptualizations have been followed in the light of Structuralism recognized that it is influential in both disciplines. Within the scope of this study presenting a rethinking about culture, aim is being able to attract the attentions on the fact that culture is a semantic sign which is inferred, interpreted, named and of which its sense is made and conveyed. After dealing with varied schoolsand culture descriptions shaped within the historical development process of Anthropology with the main lines, in the analysis process of two relevant definitions, firstly syntactic and then semantic analysis have been carried out. In syntactic stage, meanings involved in definitions constituting singly different structures have been revealed on the basis of findings gained in semantic stage. Evaluation of analysis and findings in total - although different meanings have been assigned and put forward by different expressions - has proved that Tylor is in a roundabout way but Geertz isstraightforwardly handling culture concept as a sign.Keywords: Culture, language, meaning, Tylor, Geertz, evolutionary anthropology, interpretive anthropology, structuralism, sign, semantic analysis