Çoklu zekâ kuramının öğretmen adaylarının psikolojik iyi oluş düzeylerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of multiple intelligences theory on the psychological well-being levels of teacher candidates
Yazar: AYŞEGÜL ÇOLAKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA GÜNDÜZYELİ
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, psikolojik iyi oluş ve çoklu zekâ kuramı esas alınarak yürütülmüştür.Yapılan çalışmada, çoklu zekâ kuramının öğretmen adaylarının psikolojik iyi oluş düzeyine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğretmen adayı öğrencilerin çoklu zekâ kuramına ilişkin bakış açıları ve psikolojik iyi oluş algıları bazı demografik değişkenlere göre incelenmiştir.Çalışma grubu; Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi, Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Samsun On Dokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Kilis Üniversitesi Kilisli Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi 2022-2023 eğitim öğretim yılı 1. dönem öğretmen adayı öğrencilerinin gönüllülüğü esas alınarak oluşturulmuştur.Veri toplama aşamasında öğretmenlik alanı lisans öğrencilerinin demografik niteliklerini (yaş, cinsiyet, vb.) incelemek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", Özden tarafından geçerliliği ve güvenirliği hesaplanıp Türkçeye uyarlanan "Çoklu Zekâ Envanteri", Diener, Scollon ve Lucas tarafından geliştirilen ve Telef tarafından Türkçeye uyarlanan "Psikolojik İyi Oluş" ölçeğinden yararlanılmıştır. Yapılan veri analizlerinde, çalışmanın amacına uygun olmak kaydıyla tanımlayıcı istatistiklerin beraberinde t-Testi, Mann-Whitney U Testi, Anova, Spearman Korelasyon Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Elde edilen veri analizleri sonucunda araştırma grubunun çoklu zekâ alanları ile cinsiyet, öğrenim türü ve ilgilenilen aktivite türüne bağlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Psikolojik iyi oluş hususunda ise yalnızca ilgilenilen aktivite türüne bağlı farklılıkolduğu bulunmuştur. Katılımcıların yaş değişkeni ile bedensel zekâ, bireysel zekâ, müzikal zekâ ve sözel zekâ alanları arasında pozitif yönde düşük düzey ilişki olduğu gibi yaş değişkeni ile psikolojik iyi oluş arasında da pozitif yönde düşük düzey ilişki olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların çoklu zekâ alanlarının tümü ile psikolojik iyi oluş ortalama puanları arasında da pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre üniversite öğrencilerinin çoklu zekâ alanlarından aldıkları puanların artışı ile psikolojik iyi oluş düzeylerinin de artış gösterebileceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Zekâ, Çoklu Zekâ, Psikolojik İyi Oluş, Öğretmen Adayları

Abstract:
This study was conducted based on psychological well-being and multiple intelligence theory. The aim of the study was to examine the effect of multiple intelligence theory on the psychological well-being level of teacher candidates. For this purpose, prospective teachers' perspectives on the theory of multiple intelligences and their perceptions of psychological well-being were examined according to some demographic variables. Working group; It was created based on the volunteerism of Trabzon University Fatih Education Faculty, Giresun University Education Faculty, Samsun On Dokuz Mayıs University Education Faculty and Kilis University Kilisli Muallim Rıfat Education Faculty 1st term teacher candidate students of the 2022-2023 academic year. During the data collection phase, "Personal Information Form" was used to examine the demographic characteristics (age, gender, etc.) of undergraduate teaching students, "Multiple Intelligence Inventory", whose validity and reliability was calculated by Özden and adapted to Turkish, "Multiple Intelligence Inventory" developed by Diener, Scollon and Lucas and translated into Turkish by Telef. The adapted "Psychological Well-Being" scale was used. In the data analysis, t-Test, Mann-Whitney U Test, Anova, Spearman Correlation Analysis and Pearson Correlation Analysis were used along with descriptive statistics, provided that they were suitable for the purpose of the study. As a result of the data analysis, it was determined that there were differences in the multiple intelligence areas of the research group depending on gender, type of education and type of activity of interest. Regarding psychological well-being, it was found that there was only a difference depending on the type of activity involved. It was determined that there was a low positive relationship between the age variable of the participants and the areas of physical intelligence, individual intelligence, musical intelligence and verbal intelligence, as well as a positive low level relationship between the age variable and psychological well-being. It was also determined that there was a positive relationship between all of the participants' multiple intelligence domains and their psychological well-being average scores. According to these results, it is predicted that the psychological well-being levels of university students may increase with the increase in the scores they receive from multiple intelligence areas.

Keywords: Intelligence, Multiple Intelligences, Psychological Well-Being, Teacher Candidates