"Aşk-ı Memnu" dizisinin Arapça dublajında kültürel ögelerin çevirisi
Translation of culture-specific items in Arabic dubbing of "Aşk-ı Memnu"
Yazar: ABDULLAH YEŞİLYURT
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAKKI SUÇİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Arapça = Arabic ; Aşk-ı Memnu = Aşk-ı Memnu ; Dizi film = Serial film ; Görsel-işitsel çeviri = Audiovisual translation ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Televizyon dizileri = Television serials ; Çeviri = Translation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Aixéla'nın (1996) mikro stratejileri bağlamında Aşk-Memnu dizisinin Arapçaya dublajı yapılmış 40 bölümündeki kültürel ögelerin aktarılmasında hangi stratejilerin kullanıldığını ve bu stratejilerin Venuti'nin (1998) makro stratejileri bağlamında dağılımını belirlemektir. Araştırmacı, kültürel ögeleri belirlemek için Newmark'ın sınıflandırmasını kullanmanın yanı sıra akrabalık ifadeleri, deyimler ve kalıp ifadeler gibi eklemelerle genişletilmiş bir sınıflandırma kullanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi deseni benimsenmiştir. Kültürel ögelere ilişkin yeterli veri toplanabilmesi için Aşk-ı Memnu dizisinin Arapçaya dublajı yapılan ilk kırk bölümü incelenmiştir. Bu bölümlerden ulaşılan veri setinden yola çıkarak kod, kategori ve temalar bağlamında kültürel ögeler incelenmiştir. Kodlamalardan elde edilen veriler neticesinde araştırma problemlerine yanıt aramak için betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Bu veriler ışığında bin yirmi dört kültürel öge tespit edilmiş olup bu ögelerin Aixelà'nın Kültüre Özgü Ögelerin Çevirisi için belirlediği stratejiler doğrultusunda çevirmenler tarafından kullanım oranları saptanmıştır.  Elde edilen veriler Venuti'nin (1998) makro stratejileri bağlamında değerlendirildiğinde Aşk-ı Memnu dizisindeki kültürel ögelerin Arapçaya aktarımında yerlileştirme stratejilerinin daha sık tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to determine which methods are utilized to convey cultural specific items in the 40 Arabic-dubbed episodes of Aşk-ı Memnu in the context of Aixéla's (1996) micro strategies and the allocation of these strategies within Venuti's (1998) macro strategies. In addition to Newmark's classification to identify culture specific items, the researcher employed an enlarged classification that included kinship expressions and idioms. The document analysis pattern, one of the qualitative research approaches, was utilized in this study. In search of appropriate data on culture spesific items, the first forty Arabic-dubbed episodes of Aşk- Memnu were analyzed. Examining culture spesific items in the context of codes, categories, and themes, based on the data set gathered from these sections. As a result of the coding data, descriptive statistics were employed to seek solutions to the research problems. In light of these statistics, one thousand twenty-four culture spesific items have been discovered, and the rate at which translators apply these items has been determined in accordance with Aixelà's methods for the Translation of culture specific items. When the gathered data was assessed within the context of Venuti's (1998) macro methods, it was determined that domestication strategies were favored more frequently in the transfer of cultural aspects from the Aşk-ı Memnu series to Arabic.