Total abdominal histerektomi ameliyatı sonrası ağrının ve anksıyetenin azaltılmasında refleksolojinin etkisi
The effect of reflexology for decreasing postoperative pain and anxiety after total abdominal hysterectomy
Yazar: NİLGÜN AVCI
Danışman: DOÇ. DR. ÜMRAN OSKAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Histerektomi = Hysterectomy ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Vital kapasite = Vital capacity

Özet:
Cerrahi girişim yapılacağının bilinmesi bile hastada ciddi bir anksiyete kaynağı oluştururken, kadınların üreme organlarını yükledikleri anlamların fazla olması nedeniyle histerektomi ameliyatlarında çok daha fazla görülmektedir. Anksiyete gibi ameliyat ağrısı da, hastalar tarafından ameliyatın kaçınılmaz bir sonucu olarak görülmekte ve ağrıya tahammül edilmeye çalışmaktadır. Oysaki; anksiyetesi yüksek veya yetersiz ağrı tedavisi alanlarda daha fazla tıbbi komplikasyon gelişmektedir. Teknolojik gelişmelere rağmen ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında kullanılan farmakolojik yöntemler yetersiz kalmaktadır. Pekçok ülkede bu alanlarda etkinliği gösterilmiş olan refleksolojinin ülkemizde de kullanımının arttırılması sağlanmalıdır.  Araştırma, total abdominal histerektomi ameliyatı olan hastaların ameliyat sonrası ağrı ve anksiyetesinin azaltılmasında refleksolojinin etkisini belirlemek amacıyla randomize deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini; İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD'nda, Şubat 2012-Aralık 2014 tarihleri arasında, total abdominal histerektomi ameliyatı olmuş olan hastaların tümü; örneklemini ise; power analiz sonrası (min.:74) evren kapsamındaki kadınlardan araştırmaya katılmayı kabul eden 100 kadın (deney:54, kontrol:46) oluşturdu. Cerrahi girişim yapılacağının bilinmesi bile hastada ciddi bir anksiyete kaynağı oluştururken, kadınların üreme organlarını yükledikleri anlamların fazla olması nedeniyle histerektomi ameliyatlarında çok daha fazla görülmektedir. Anksiyete gibi ameliyat ağrısı da, hastalar tarafından ameliyatın kaçınılmaz bir sonucu olarak görülmekte ve ağrıya tahammül edilmeye çalışmaktadır. Oysaki; anksiyetesi yüksek veya yetersiz ağrı tedavisi alanlarda daha fazla tıbbi komplikasyon gelişmektedir. Teknolojik gelişmelere rağmen ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında kullanılan farmakolojik yöntemler yetersiz kalmaktadır. Pekçok ülkede bu alanlarda etkinliği gösterilmiş olan refleksolojinin ülkemizde de kullanımının arttırılması sağlanmalıdır.  Araştırma, total abdominal histerektomi ameliyatı olan hastaların ameliyat sonrası ağrı ve anksiyetesinin azaltılmasında refleksolojinin etkisini belirlemek amacıyla randomize deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini; İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD'nda, Şubat 2012-Aralık 2014 tarihleri arasında, total abdominal histerektomi ameliyatı olmuş olan hastaların tümü; örneklemini ise; power analiz sonrası (min.:74) evren kapsamındaki kadınlardan araştırmaya katılmayı kabul eden 100 kadın (deney:54, kontrol:46) oluşturdu. Örneklem kapsamındaki hastalar rastgele sayılar tablosu kullanılarak gruplara dahil edildi. Verinin toplanmasında; hasta bilgi formu, STAİ-1, sayısal değerlendirme skalası (SDS), VAS anksiyete skalası, BRİEF ağrı envanteri ve hastanın vital bulgularının kayıt edildiği hasta izlem çizelgesi kullanıldı. Deney ve kontrol grubundaki kadınların sosyodemografik ve obstetrik özelliklerinin, geçmiş hastalık ve ağrı deneyimleri ile histerektomi ameliyatına ilişkin özeliklerinin benzer olduğu belirlendi. Deney grubunda olan olguların tamamının (n=54) yapılan refleksolojinin kendisini rahatlattığını ifade ettiği saptandı. Refleksoloji yapılan grupta kontrol grubuna kıyasla SDS ağrı ile VAS ve STAİ anksiyete ortalamasının tüm saatlerde daha düşük olduğu görüldü. Refleksolojinin ağrıyı ve anksiyeteyi azaltmada etkili olduğu sonucu bulundu.

Anahtar Kelimeler: histerektomi, ağrı, anksiyete, vital bulgu, refleksoloji

Abstract:
Knowing that surgery have performed a serious source of anxiety in patients, also hysterectomy is much more than surgery because of the face that women's reproductive organs are very important. It is considered that both postoperative pain and anxiety have been results of surgery by patients and also they have been trying to be seen and tolerate pain. However, patients who have either high anxiety or inadequate pain threatment have seen more medical complications. Despite of technological advances, Pharmacological methods are inadequate to decrasing postoperative pain and anxiety. Reflexology has been implemented to be effective in these areas for many countries. It may be provided to implement in our country. To determine the study of the effect of reflexology for decreasing postoperative pain and anxiety after total abdominal hysterectomy was an experimental randomized study. The population of the investigation is all patients who had a total abdominal hysterectomy between February 2012-December 2014 in the Istanbul University Obstetrics and Gynecology service. The sample is 100 women who choose after analyzing power (min. 74) (experiment: 54 control: 46) that within the population of the investigation who agreed to participate in the study. Using a table of random numbers, Patients in the sample were created groups. To collect of information was used patient information form, STAI-1, numeric rating scale (SDS), VAS anxiety scale, BRIEF pain inventory and the form which was recorded patient's vital signs. The women in the experimental and control groups were found to be similar with, socio-demographic, obstetric, pain characteristics,  past experience of illness and characteristics related to hysterectomy. All of the patients with the experimental group (n = 54) had stated that reflexology had been felt better. Reflexology group compared to the control group had performed lower than the average SDS pain, VAS and STAI anxiety at all times. It is found that reflexology are the result to be effective in reducing anxiety and pain.
 
Keywords: Hysterectomy, Postoperative Pain, Anxiety, Vital Signs, Reflexology