Çok düşük doğum ağırlıklı prematüre bebeklerin okul çağında gelişimlerinin değerlendirilmesi
Developmental assessment at school age of children with very low birth weight
Yazar: ÖZLEM ÜNAL
Danışman: PROF.DR. NURTEN GİRGİN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Çalısmamızın amaçları 1) Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı veHastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde çok düsük doğum ağırlığı ileizlenmis olan olguların okul çağında gelisimsel durumlarını belirlemek 2) çok düsükdoğum ağırlıklı bebeklerin okul döneminde gelisimsel izlemlerini kolaylastırmayısağlayacak bir değerlendirme rehberi olusturmaktır.Arastırmanın deseni, kesitsel (cross-sectional), gözlemsel (non-experimental)arastırma desenidir. 1 Ocak 1999 - 31 Aralık 1999 tarihleri arasında yatarak yoğunbakım tedavisi görmüs, 1500 g ve altında çok düsük doğum ağırlığı (ÇDDA) olan yada 32. doğum haftası öncesinde prematüre doğan 46 bebekten, 7 yasına ulasan veAnkara içinde yasayan 25 çocuk (%54,3) örnekleme alınmıstır. Bu arastırmanınbulguları, örneklem grubunun %84'ü olan 21 çocuğu içermektedir.Çocuk hekimi değerlendirmesinde, öykü, fizik inceleme ve nörolojik muayene,Gelisimsel Durum için Aile Değerlendirmesi (PEDS), Çocuklar ?çin DavranısSorunu Kontrol Listesi (PSC), PSC'de yer almayan davranıs sorunu ile ilgilimaddeler için Vineland Uyum Ölçeği, Okul Basarısı Tarama Testi, Weefim Çocuklariçin ?slevsel Bağımsızlık Ölçütü ve Bir Adam Çiz Testi kullanılarak gelistirilen?Okul Çağında Gelisimi ?zleme ve Destekleme Rehberi? uygulanmıstır.Olguların %67'si tekiz, 9'u kız (%43), 12'si erkektir (%57). Doğum ağırlıklarınınortancası 1200 g (en düsük 850 g ? en yüksek 1500 g; %25-75 aralığı: 925-1430 g),gestasyon haftalarının ortancası 30 haftadır (en düsük 26 ? en yüksek 32 hafta, %25-75 aralığı: 29-31 hafta). Değerlendirme tarihinde olguların yaslarının ortancası 7,1yıldır (en düsük 6,5 ? en yüksek 7,9 yıl).Olgulardan 10'unda davranıs sorunu (%47,6), 7'sinde DEHB (%33,3), 5'inde sınırdabilissel gelisim (%23,8), 1'inde özgül öğrenme güçlüğü (%4,7), saptanmıstır. Majörnörolojik sekel (spastik kuadriparezi ve ağır bilissel gecikme), 21 olgudan 1'indesaptanmıstır (%4,7).Çalısmamızda farklı tarama araçları bütünlestirilerek uyarlanmıs olan `sensitivitesi%80 (CI:0,54 ? 0,92), spesifitesi %66,7 (CI:0,66 ? 0,90) bulunmustur. Rehberinkullanımı standart bir çocuk hekimi izlen muayenesine 20 dakika eklemektedir. Enaz bir gelisimsel sorun saptanan 16 olgudan yalnız 5'i bu değerlendirme öncesind etanı almıs ve hizmetlere yönlendirilmistir.Arastırmamız gelismekte olan bri ülke olan Türkiye'de ÇDDA olan çocuklardamortalite ve major gelisimsel morbidite sıklığının düsük, ancak, davranıs sorunları,DEHB, bilissel sorunlar, öğrenme güçlüğü olarak tanımlanan minör gelisimselmorbidite sorunlarının sıklığının yüksek ve tanı alma oranlarının düsük olduğunubelirlemistir. Okul Çağında Gelisimi ?zleme ve Destekleme Rehberi, sağlık izlemlerisırasında, okul çağındaki çocukların gelisimsel sorunlarının erken saptanması vehizmetlere yönlendirilmesi amacıyla gelistirilmistir.

Abstract:
This study aims to: 1) determine the developmental status at school age of childrenwho received care in the Newborn Intensive Care Unit (NICU) at Ankara UniversityDepartment of Pediatrics due to very low birth weight (VLBW) and 2) to develop anassessment method which can facilitate the developmental follow up of thesechildren during health care encounters.The design of the study is cross sectional and non experimental. Of the 46 childrenchildren born with VLBW and cared for in the NICU in the year 1999, 8 died and 13were living outside of Ankara. If the 25 living in Ankara, 21 could be contacted atage 7 and comprised the study sample (88%).The pediatrician?s evaluation included an interview with the parents and a thoroughphysical examination including neurological examination and vision screening. Thepediatric assessment package referred to as the Guide for Monitoring ChildDevelopment in the School Age (GMCD-SA) was developed by adapting andcompiling different screening tests such as Parent?s Evaluation of DevelopmentalStatus (PEDS), the Pediatric Symptom Checklist (PSC), problem behavior itemsfrom Vineland Adaptive Behavior Scales (VABS), School Performance ScreeningTest, Functional Independence Measure For Children (Weefım) and Draw-A-PersonTest. The child psychiatrist?s evaluation was conducted one week within thepediatric assessment. This included results of the WISC-R administered by apsychologist, and a diagnostic assessment with the Schedule For Affective DisordersAnd Schizophrenia For School Age Children Present And Life Time Version (KSADS-PL). The pediatrician and child psychiatrist were blinded to each other?sresults throughout the study until completion of all data collection.Most children were singleton (67%), boys (57%) and with birth weights between1000-1500 grams (median 1200 g). Median age at assessment was 7,1 years (6,5 ?7,9).The morbidity rates in 21 children were as follows: 10 children were diagnosed withbehavior problems (47,6%), 7 with attention deficit hyperactivity disorder (33,3%), 5(23,8%) with borderline IQ, 1 with learning disability (4,7%), and 1 child wasdiagnosed with major neurologic sequel involving spastic cerebral palsy.The overall sensitivity and specificity of the pediatrician?s screen using the GMCDSAto detect at least one problem that would lead to difficulties in functioning inschool when compared to the gold standard assessment by the child psychiatrist was80% (CI:0,54 ? 0,92) and 66,7% (CI:0,66 ? 0,90), respectively. The GMCD-SAadded 20 minutes to the standard pediatric visit. Of the 16 children detected with atleast one diagnosis only 5 had been detected before this evaluation and had receivedservices.This study of the school age outcome of VLBW children from Turkey -a low tomiddle income country- has shown that although rates of mortality and majormorbidity are low, minor morbidity including, behavioral problems, attention deficithyperactivity disorder, cognitive problems, and learning disability is high andremains undetected at age seven. The GMCD-SA developed for the purposes of earlydetection during health visits has the potential to be used in countries such as Turkeyto guide health providers and caregivers to determine the child?s need for additionalsupport and services.