Bir üniversitenin merkez kampüsünde çalışan idari personelin kanser taramalarına yönelik tutumu ve ilişkili faktörler ile kanser tarama testi yaptırma durumları
The attitudes of fhe administrative staff working on the central campus of a university towards cancer screening and the related factors and the situations to have the cancer screening test
Yazar: SERVET DERYA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET NESİMİ KİŞİOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Tutumlar = Attitudes ; Üniversite personeli = University personnel ; Üniversiteler = Universities ; İdari personel = Administrative personnel

Özet:
Kanser günümüzde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Hem bireylere hem de
topluma önemli sosyoekonomik yük getirmektedir. Kanserin, taramalar ile
aseptomatik kişilerde erken teşhisi, hem hastalığın mortalite ve morbiditesini
azaltmakta, hem de tedavi maliyetlerini düşürmektedir.
Bu kesitsel, analitik tipte gözlemsel çalışmada Süleyman Demirel Üniversitesi
merkez kampüsünde çalışan idari personelin kanser taramalarına yönelik tutumu ve
ilişkili faktörler ile kanser tarama testi yaptırma durumlarının incelenmesi amaçlandı.
Evrenin tamamına ulaşılması hedeflendi. Çalışmada 402 kişiye ulaşıldı (ulaşma oranı
%85,5). Kanser taramalarına yönelik tutumu ölçmek için Kanser Taramalarına Yönelik
Tutum Ölçeği (KTYTÖ) kullanıldı. Analizlerde p değerinin 0,05'ten küçük olduğu
durumlar anlamlı kabul edildi.
Katılımcıların yaş ortalaması 43,9±8,0 olup %54,7'sini erkekler
oluşturmaktaydı. Araştırma grubunun %22,1'i kanser taraması yaptırmıştı. 50 ve üzeri
yaştaki katılımcıların %7,4'ü sadece Gaitada Gizli Kan (GGK) testi, %8,3'ü sadece
kolonoskopi, %5,6'sı da hem GGK testi hem de kolonoskopi yaptırmıştı. Kadınların
%45,1'i Pap Smear ve/veya HPV-DNA testi yaptırmıştı. Meme kanseri taramasına
yönelik, kadınların %13,7'si her ay kendi kendine meme muayenesi (KKMM)
yaptığını, %26,4'ü klinik meme muayenesi (KMM) yaptırdığını ve 40 ve üzeri yaştaki
kadınların %37,5'i de mamografi tetkiki yaptırdığı saptandı. Grubun KTYTÖ puan
ortalaması 97,8±11,6 olarak hesaplandı. Ölçekten alınan puan ile yaş, gelir durumu
algısı, sağlıklı beslenme, kendisinde kanser öyküsü olması, yaşanılan şehirdeki Kanser
Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM)'in yerini bilme, daha önce
KETEM'e gitme, sağlık çalışanı tarafından kanser taramaları hakkında
bilgilendirilme, kanser taramaları hakkında eğitime katılma, kanser taramaları
hakkında yeterince bilgi sahibi olduğunu düşünme, daha önce kanser taraması
yaptırma arasında anlamlı ilişki saptandı.
73
Sonuç olarak araştırma grubunun kanser taramalarına özellikle de kolorektal
kanser taramalarına katılımı düşük saptanmıştır. Katılımın artırılması konusunda
kişilerin taramalara yönelik daha olumlu tutuma sahip olmalarının sağlanması için
yapılacak müdahaleler önem taşımaktadır. Bu konuda da sağlık çalışanlarına büyük
görev düşmektedir.

Abstract:
Cancer is an important public health problem today. It imposes a significant
socioeconomic burden on both individuals and society. Early detection of cancer in
asymptomatic people through screening reduces both the mortality and morbidity of
the disease and the cost of treatment.
In this study, it was aimed to examine the attitudes of the administrative staff
working at the central campus of Süleyman Demirel University towards cancer
screening and related factors and the status of having cancer screening tests. It was
aimed to reach the whole universe. 402 people were reached in the study (reaching rate
%85,5). The Attitude Towards Cancer Screening Scale was used to measure the
attitude towards cancer screenings. In the analyzes, cases where the p value was less
than 0.05 were considered significant.
The mean age of the participants was 43.9±8.0 and 54.7% of them were men.
22.1% of the research group had cancer screening. Of the participants aged 50 and
over, 7.4% had only fecal occult blood (FOB) test, 8.3% had only colonoscopy, and
5.6% had both FOB test and colonoscopy. 45.1% of women had Pap Smear and/or
HPV-DNA testing. For breast cancer screening, 13.7% of women performed breast
self-examination (BSE) every month, 26.4% had clinical breast examination (CBE)
and 37.5% of women aged 40 and over had mammography. The mean Attitude Scale
for Cancer Screening score of the group was calculated as 97.8±11.6. Significant
relations were found between the scale score with age, perception of income, healthy
diet, having a history of cancer, knowing the location of Cancer Early Diagnosis
Screening and Education Center in the city where you live, going to Cancer Early
Diagnosis Screening and Education Center before, being informed about cancer
screenings by the health worker, participating in education about cancer screenings,
thinking that one has enough knowledge and having cancer screening before.
75
As a result, the participation of the research group in cancer screenings,
especially in colorectal cancer screenings, was found to be low. In order to increase
participation, interventions to ensure that people have a more positive attitude towards
screening are important. In this regard, health workers have a great responsibility.