Balıkçı barınaklarındaki su ürünleri kalıntılarının deniz kirliliğine etkisi ve giderme yöntemleri
The effect of aquaculture residues in fishing shelters on marine pollution and removal methods
Yazar: İLHAME BATUR
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ARDALI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Dünyada hızla kirlenen doğal kaynakların başında sular gelmekte, denizler de bu hızlı kirlenmeden payını almaktadır. Denizlere deşarj edilen kirleticiler,  ekosistemi olumsuz etkilemekte ve deniz ekosistemini korumak için acilen önlemler alınması gerekmektedir. Balıkçı Barınaklarında su ürünlerinin eldesinde gerçekleştirilen faaliyetler sonucu çevresel ve ekolojik açıdan olumsuz etkiler şimdiye kadar gözardı edilmiştir. Birçok balıkçı barınağı aynı zamanda hem fiziksel hem biyolojik kıyı çevresi üzerinde önemli çevresel etkilerin kaynağıdır. Çevre bilincinin arttığı günümüz dünyasında,  balıkçı barınakları kıyı çevreleriyle uyumlu olarak planlanmalı ve yönetilmelidir. 
Karadeniz bölgesinde balıkçı barınaklarında balık avlama sonucu kıyı bölgelerde balık artıkları ve yağ büyük problem yaratmaktadır. Bu çalışmada, balıkçı barınaklarındaki faaliyetler sonucu oluşan  su ürünleri kalıntılarının giderimi için alternatif yöntemler incelenmiştir.  Samsun'da balıkçı barınakları izlenerek Yakakent ve Canik ilçelerindeki balıkçı barınaklarının bulunduğu deniz ortamından örnekler alınmıştır. Balıkçılık faaliyetlerinin yoğun olduğu mevsimlerde deniz suyunun çözünmüş oksijen konsantrasyon neredeyse sıfırlara kadar düşmesi o bölgedeki ekolojik bozunmanın ne kadar etkin olduğunu göstermiştir. Deniz suyunda çözünmüş oksijen, kimyasal oksijen ihtiyacı, yağ-gres, azot, fosfor analizleri gerçekleştirilmiştir. İzleme verilerinden balıkçı barınaklarında denizin balık artıkları ve yağdan olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Bu amaçla bu çalışmada balık artıklarından kaynaklanan yağ probleminin çözümünde fiziksel, kimyasal arıtım ile enerji dönüşüm alternatifleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
Water is one of the most rapidly polluted natural resources in the world, and the seas also take their share from this rapid pollution. Pollutants discharged into the seas negatively affect the ecosystem and urgent measures are required to protect the marine ecosystem. As a result of the activities carried out in the Fishermen's Shelters in the production of fishery products, negative environmental and ecological effects have been ignored until now. Many fishing ports are also sources of significant environmental impacts on both the physical and biological coastal environment. In today's world where environmental awareness is increasing, fishermen's shelters should be planned and managed in harmony with coastal environments.
As a result of fishing in fishermen's shelters in the Black Sea region, fish residues and oil create a big problem in coastal areas. In this study, alternative methods for the removal of fisheries residues formed as a result of activities in fishermen's shelters were examined. By following the fishermen's shelters in Samsun, samples were taken from the marine environment where the fishermen's shelters are located in Yakakent and Canik districts. The fact that the dissolved oxygen concentration of sea water drops to almost zero during the seasons when fishing activities are intense has shown how effective the ecological degradation is in that region. Dissolved oxygen, chemical oxygen demand, oil-grease, nitrogen and phosphorus analyzes were carried out in sea water. From the monitoring data, it has been determined that the sea in the fishermen's shelters is adversely affected by fish residues and oil. For this purpose, in this study, physical, chemical treatment and energy conversion alternatives were evaluated in the solution of the oil problem caused by fish residues.