Trafik kazası ile acil servise başvuran 18-65 yaş arası hastalardaki GKS (Glaskow Coma Scale), RTS (Revised Trauma Score) ve CRAMS (Circulation, Respiration, Abdomen, Motor and Speech) skorlarının taburculuk, hastaneye yatış ve mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Admission to the Emergency Department with a traffic accident evaluation of the effect of GCS (Glaskow Coma Scale), RTS (Revised Trauma Score) and Cramps (Circulation, Respiration, Abdominal, Motor and Speech) Scores on Deceleration, hospitalization and mortality in patients aged 18-65
Yazar: MÜŞTEBA BATAKLI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SEYİT
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Trafik kazaları nedeniyle meydana gelen can kayıplarının azaltılması için bilimsel çalışmalar ve önlemlere gereksinim vardır. Biz bu çalışmamızda GKS, RTS ve CRAMS skorlarının hastane yatışı, taburculuk ve kısa-uzun dönem mortaliteyi öngörme güçlerini karşılaştırmayı amaçladık. Böylece trafik kazası nedeniyle acil servise başvuran hastaların hızlı değerlendirilmesi, yatış gerektirecek ve mortalite riski yüksek olan hasta grubunu daha hızlı tanımlayıp tedavi hizmetlerine daha çabuk ulaşabilmeleri sağlanabilecektir. 
Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi acil servisine trafik kazası nedeniyle 18-65 yaş aralığındaki hastalar çalışmaya alınmıştır. Bu çalışmanın verileri hastaların kendilerinden veya yakınlarından onam alındıktan sonra prospektif olarak elde edilmiştir. Hastaların sistolik kan basıncı (mmHg), diastolik kan basıncı (mmHg), ortalama arteryel kan basıncı (mmHg), nabız hızı (atım/dk), satürasyon (%), solunum hızı (/dk), GKS, RTS ve CRAMS skorları ile acil serviste konsülte edilen bölümler kaydedilmiştir. 
Hastalarımızın %65,9'la çoğumluğu erkek hastalardan oluşmakta ve %49,3'ü 18-30 yaş grubundaydı.  Hastalarda en fazla ekstremite travmaları olup bunu kafa ve toraks travmaları izlemekteydi. Hastalar en çok ortopedi bölümüne danışılmış bunu beyin cerrahi ve göğüs cerrahi bölümleri takip etmiştir. Hastaların acil serviste %1'i ölmüş, %76'sı taburcu edilmiş, %15,6'sının hastaneye yatışı yapılmıştır. Hastalarımızın 30 günlük mortalitesi %2,7 olarak bulunmuştur. AİTK geçiren hastalarda PAN-BT, ADTK geçiren hastalarda X-RAY görüntüleme daha fazla yapılmıştır. AİTK geçiren hastaların acil serviste ve 30 günlük mortalite oranları ADTK geçiren hastalara kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Kafa, toraks ve batın yaralanması olan hastaların mortalite oranları istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,050). 
Yüksek enerjili travma geçiren hastalarda GKS, RTS ve CRAMS skorları düşük enerjili travma geçirenlere göre daha düşük bulunmuştur. AİTK geçiren hastaların mortalite oranı ADTK geçiren hastalara göre yüksek olup, bu mortalite oranını tespit etme konusunda CRAMS skoru GKS ve RTS skorlarına üstünlük sağlamıştır. Çalışmamıza göre CRAMS skoru travmalı hastalarda acil serviste ve 30 günlük mortaliteyi öngörme konusunda GKS ve RTS skorlarına göre daha yüksek duyarlılık göstermiştir. Travma hastalarının taburculuk, hastaneye yatış ve mortalitesi üzerine travma skorlarının etkisini araştırmak için daha fazla hasta sayısıyla çalışmalar yapılması gerektiğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: Araç içi Trafik kazası, Araç dışı Trafik kazası, GKS, RTS, CRAMS, Acil servis

Abstract:
Scientific studies and measures are needed to reduce the loss of life caused by traffic accidents. In this study, we aimed to compare the predictive powers of GCS, RTS and CRAMS scores for hospital admission, discharge and short- and long-term mortality. In this study, we aimed to compare the predictive powers of GCS, RTS and CRAMS scores for hospital admission, discharge and short- and long-term mortality. Thus, rapid evaluation of patients admitted to the emergency department due to a traffic accident, faster identification of the patient group that will require hospitalization and at high risk of mortality and faster access to treatment services can be ensured.
Patients between the ages of 18-65 years who were admitted to the emergency department of Pamukkale University Faculty of Medicine Hospital due to traffic accidents were included in the study. The data of this study were obtained prospectively after obtaining consent from the patients themselves or their relatives. Systolic blood pressure (mmHg), diastolic blood pressure (mmHg), mean arterial blood pressure (mmHg), pulse rate (beats/min), saturation (%), respiratory rate (/min), GCS, RTS and CRAMS scores and the departments consulted in the emergency department were recorded. 
The majority of our patients were male with 65,9% and 49,3% were in the age group of 18-30 years.  The most common traumas were extremity traumas followed by head and thorax traumas. Orthopedics department was consulted the most, followed by neurosurgery and thoracic surgery departments. In the emergency department, 1% of the patients died, 76% were discharged and 15,6% were hospitalized. The 30-day mortality rate of our patients was 2,7%. PAN-CT was performed more in patients with AITK and X-RAY imaging was performed more in patients with ADTK. Emergency department and 30-day mortality rates of patients with AITK were statistically significantly higher than those of patients with ADTK. The mortality rates of patients with head, thorax and abdomen injuries were statistically significantly higher (p<0,050).
GCS, RTS and CRAMS scores were found to be lower in patients who had undergone high-energy trauma than in those who had undergone low-energy trauma. The mortality rate of patients undergoing AITK is high compared to patients undergoing ADTK, and the CRAMS score has an advantage over the GCS and RTS scores in determining this mortality rate. According to our study, the CRAMS score showed a higher sensitivity to predicting 30-day mortality in the emergency department and in trauma patients compared to the GCS and RTS scores. We think that studies with more patient numbers should be conducted to investigate the effect of trauma scores on discharge, hospitalization and mortality of trauma patients.
Keywords: In-vehicle Traffic accident, Out-of-vehicle Traffic accident, GKS, RTS, CRAMS, Emergency service