Yüksek basınçlı sıvı kromatografisi yöntemi ile antidepresan ilaçgrubunda yer alan mirtazapinin dsDNA ile etkileşim mekanizmasınınbelirlenmesi ve bu etkileşime dayalı miktar tayin yönteminingeliştirilmesi
Determining the mechanism of interaction with dsDNA ofmirtazapin, which is included in the antidepressant druggroup by the high-pressure liquid chromatographymethod, and the development of the quantitydetermination method based on this interaction
Yazar: ECEM KUZPINAR
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL GÖLCÜ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tez kapsamında, depresyon tedavisinde kullanılan mirtazapin (MIR) molekülünün
dsDNA (çift sarmal deoksiribonükleik asit) ile etkileşim türü kromatografik olarak
belirlenmiş ve ilaç-DNA etkileşim mekanizmalarının kolay, hızlı, daha seçimli ve
güvenli bir şekilde tanımlanması gerçekleştirilmiştir. Etkileşimin belirlenmesi için
belirli derişimde ilaç-dsDNA çözeltisi hazırlanarak farklı inkübasyon sürelerinde
kromatogramları kaydedilmiştir. Etkileşim öncesi ve sonrası benzer sürelerde elde
edilen kromatogramlardan hareketle bağlanma katsayısı 6.09×105 olarak
hesaplanmıştır. Ayrıca, tez çalışmasında, yüksek basınçlı sıvı kromatografi (HPLC)
tekniği ile MIR etken maddesinin farmasötik formundan miktar tayinini de
yapılmıştır. Bu amaçla, HPLC çalışmaları için pH, çalışma kolonu, mobil faz,
sıcaklık ve akış hızı gibi parametreler optimize edilmiştir. Geliştirilen analitik metot
valide edilmiş ve valide edilen kromatografik yöntem kullanılarak MIR'ın farmasötik
formundan miktar tayini gerçekleştirilmiştir. Doğrusal aralık 0.5-15 ppm (r 2 = 0.9),
teşhis sınırı 0.03 ppm ve teşhis alt sınırı 0.01 ppm olarak hesap edilmiştir. Yöntemin
doğruluğu geri kazanım çalışması ile belirlenmiş olup % 98.3 – 100.3 olarak tespit
edilmiştir ve tüm yöntem geçerlilik testleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın final
aşamasında ise MIR molekülü için geliştirilen valide edilmiş analitik metot
kullanılarak DNA-İlaç etkileşim mekanizmalarının ilaç tabletleri üzerindeki etkilerini
gözlemleyebilmek için miktar tayini çalışmaları tamamlanmıştır. Etkileşim öncesi ve
sonrası benzer sürelerde elde edilen kromatogramlardan hareketle ilaç tabletlerinde
bağlanma katsayısı 7.93×105 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
Within the scope of this thesis, the interaction type of mirtazapine (MIR) molecule
used in the treatment of depression with dsDNA (double-stranded deoxyribonucleic
acid) was determined chromatographically, and drug-DNA interaction mechanisms
were identified easily, quickly, more selectively, and safely. In order to determine the
interaction, a certain concentration of the drug-dsDNA solution was prepared and
chromatograms were recorded at different incubation times. Based on the
chromatograms obtained at similar times before and after the interaction, the binding
coefficient was calculated as 6.09×105. Also, in the thesis study, the amount of MIR
active substance from its pharmaceutical form was determined by the high-pressure
liquid chromatography (HPLC) technique. For this purpose, parameters such as pH,
working column, mobile phase, temperature, and flow rate were optimized for HPLC
studies. The developed analytical method was validated and the quantification of
MIR from its pharmaceutical form was performed using the validated
chromatographic method. The linear range was calculated as 0.5-15 ppm (r 2= 0.9),
the diagnostic limit was 0.03 ppm, and the diagnostic lower limit was 0.01 ppm. The
accuracy of the method was determined by the recovery study and it was determined
as 98.3 – 100.3% and all method validity tests were carried out. In the final part of
the study, quantification studies were completed in order to observe the effects of
DNA-Drug interaction mechanisms on drug tablets by using the validated analytical
method developed for the MIR molecule. Based on the chromatograms
obtained at similar times before and after the interaction,
the binding coefficient in drug tablets was calculated as 7.93×105.