Kırsal ve kentsel alanda bulunan iki sağlık ocağında gebe izlemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the follow-up of the pregnant-puerperal women at two health centers in rural and urban areas
Yazar: ŞÜKRİYE KUZÖREN
Danışman: DOÇ. DR. FERRUH NİYAZİ AYOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Puerperal hastalıklar = Puerperal diseases ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kayıtları = Health records ; Üreme = Reproduction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kırsal ve kentsel alanda bulunan iki Sağlık Ocağı'nda gebe lohusa izleme fişlerindeki bilgi kutularının kullanılma sıklığını saptamak ve gebe izlemlerini niteliksel yönden değerlendirmektir.Çalışma kesitsel tiptedir. Çalışmanın evrenini Karadeniz Ereğli Merkez 2 No'lu Sağlık Ocağı ve Süleymanbeyler Sağlık Ocağı'nda 2009 yılında canlı doğum yapan 683 kadına ait gebe-lohusa izleme fişleri oluşturmaktadır. Örnekleme yapılmadan tüm fişlere ulaşılması hedeflenmiştir. Ulaşılabilirlik %92'dir (n=629). Veriler SPSS for Windows ile değerlendirilmiş, analizlerde ki kare testi, student t testi, Mann-Whitnet U testi ve ANOVA varyans analizi kullanılmıştır.Gebe-lohusa izlem fişlerinde genel doluluk oranı, kentsel Sağlık Ocağı'nda %78.3, kırsal Sağlık Ocağı'nda %77.5'dir. Kırsal Sağlık Ocağı'nda gebelerin %49.8'i ilk 14 haftada tespit edilmiş, %56.9'u dört ve üzerinde bakım almıştır; kentsel Sağlık Ocağı'nda gebelerin %48.1'i ilk 14 haftada tespit edilmiş, %48.9'u dört ve üzerinde bakım almıştır. Kırsal Sağlık Ocağı'nda ölçüme dayalı işlemlerden; her izlemde ağırlık ve kan basıncı ölçümü, ödem ve varis bakılması, nabız sayımının doldurulması kentsel Sağlık Ocağı'na göre anlamlı düzeyde yüksektir. İdrarda protein bakılması, hemoglobin ölçümü, çocuk kalp sesi dinlenmesi bilgisi her iki Sağlık Ocağı'nda da düşük doldurulmuştur.Gebe izlem nitelik puanı kırsal Sağlık Ocağı'nda 7.2±1.5, kentsel Sağlık Ocağı'nda 8.0±1.5'dir (p=0.001). Kırsal Sağlık Ocağı'nda izlenen gebelerden, lise ve üstü öğrenimde olanlar, 20 yaş altında olanlar ile ilk gebeliği olanların gebe izlem nitelik puanı anlamlı düzeyde yüksek iken, kentsel Sağlık Ocağı'nda ise, çalışmayanlar, 20 yaş altında olanlar ile ilk gebeliği olan kadınların gebe izlem nitelik puanı anlamlı düzeyde yüksektir.Sonuç olarak, gebe-lohusa izlem fişlerinin doldurulma sıklığı açısından Sağlık Ocakları arasında fark olmamakla birlikte, kırsal Sağlık Ocağı'nın kentsel Sağlık Ocağı'na göre gebe izlem nitelik puanı anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to determine the qualitative and the frequency of filling-up of the pregnant-puerperal women follow-up cards at two health centers in rural and urban areas.This study was a cross-sectional study. Population of this study was the pregnant-puerperal women follow-up cards of 683 women who delivered live birth in 2009 at Karadeniz Ereğli Central Health Center Nr. 2 and Süleymanbeyler Health Center. It was aimed to reach all sheets without sampling. The accessibility was 92%. The data was evaluated by SPSS for Windows and chi-squared test, student t test, Mann-Whitney U test and ANOVA were used.The occupancy rate of the pregnant-puerperal women follow-up cards was 78.3% at urban health center and 77.5% at rural health center. The 49.8% of the pregnants were detected in the first 14 weeks and the 56.9% of those had antenatal care four times and more at rural health center. The 48.1% of the pregnants were detected in the first 14 weeks, 48.9% of had medical care four times and more at urban health center. Every follow-up at the rural health center, filling up of the measurements of weight and blood pressure, oedema and varicosis check-up, pulse count were significantly higher than rural health center. The measurement of haemoglobin, the protein analysis in urine and baby heartbeat had been filled up less at both health centers.The pregnant follow-up quality score was 7.2±1.5 at rural health center, 8±1.5 (p=0.001) at urban health center. Although the pregnant follow-up quality score of the pregnant women who were high school graduates and more, under the age of 20 and had first pregnancy at rural health center was significantly high, at the urban health center the pregnant follow-up quality score of the pregnant women who were unemployed, under the age of 20 and had first pregnancy was significantly high.As a result, there was no difference in the frequency of filling-up the pregnant-puerperal women follow-up cards between two health centers, but the pregnant follow-up quality score at rural health center was significantly lesser than urban health center.