Sınıftaki öğretime ve öğrenci öğrenmelerine okul müdürü liderliğinin etkisi: Öğrenmede aracı yolların incelenmesi
Effect of school manager leadership in classroom teaching and student learning: Investigation of learning tool ways
Yazar: MAHMUT KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. MEHMET KORKMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Sınıf eğitimi = Classroom training ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Çok düzeyli yapısal eşitlik modellemesi = Multilevel structural equation modeling ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme = Learning ; Öğretim = Teaching ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim müdürlerinin öğretimsel liderliğinin, hangi aracı yollarla sınıf öğretimi ve öğrenci öğrenmesi ile ilişkili olduğu, bu ilişkide hangi mekanizmaların öğretimin gelişimi için en önemli olduğu ve öğrenci öğrenmesine hangi mekanizmaların ne derecede katkı sağladığı ortaya konularak,  mevcut araştırmalara katkı sunmaktıryı amaç edinmiştir. Bu çalışmada, öğretmen görüşleri ve öğrencinin sınıf geçme sistemindeki notları esas alınarak, okul müdürünün öğretimsel liderliğinin, sınıftaki öğretim ve öğrencinin akademik başarısı üzerindeki etkisi belirlenecektir. Araştırmada, nicel model benimsenmiştir. Mplus 6.12 yazılımını kullanılarak, veriler çok boyutlu yapısal eşitlik modeli tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırma için evren, Ankara'nın merkez ve taşra ilçelerinde bulunan 168 ortaöğretim okulunda görev yapan 17.476 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada, örnekleme birimi öğretmendir ve örneklemde 940 öğretmen bulunmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Sebastian  ve Allensworth (2012) tarafından geliştirilen ve araştırma kapsamında Türkçeye uyarlaması yapılan "Sınıftaki Öğretime ve Öğrenci Öğrenmelerine Okul Müdürü Liderliği Etkisi Ölçeği" (SÖOMEÖ) kullanılmıştır. Araştırmada, sınıf öğretimi ve öğrenci öğrenmesi üzerinde okul müdürünün öğretimsel liderlik davranışlarının doğrudan ve dolaylı etkisine yoğunlaşan iki model incelenmiştir. (1) Sınıf öğretimi modelinde, okul müdürünün öğretimsel liderlik davranışlarını, sınıf öğretimini oluşturan akademik talep alt boyutunu, öğrenme iklimi aracı faktörünün alt boyutu olan üniversiteye yönelim ve profesyonel topluluk aracı faktörünün alt boyutu olan öğretmenlerin kollektif çalışması ve yenilik oryantasyonu üzerinden dolaylı etkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrenme iklimi aracı faktörünün alt boyutu olan okul güvenliği, sınıf öğretimindeki hem akademik çalışmalara hem de sınıf düzeninin sağlanmasına negatif yönde dolaylı etkisi olduğunu göstermiştir. Diğer bir ifade ile okul müdürünün öğretimsel liderlik davranışları sınıf öğretimini olumlu yönde etkilemektedir. (2) Öğrenci öğrenmesi modelinde, okul müdürünün öğretimsel liderlik davranışlarını, sınıf öğretimini oluşturan hem akademik talep hem de sınıf düzeni alt boyutuna, öğrenme iklimi aracı faktörünün alt boyutu olan üniversiteye yönelim alt boyutu üzerinden dolaylı etkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrenme iklimi aracı faktörünün alt boyutu olan okul güvenliğinin, sınıf öğretiminin akademik çalışmalarına negatif yönde dolaylı etkisi olduğunu göstermiştir. Sınıf öğretimi boyutu üzerinden Lise 1, Lise 2, Lise 3 ve Lise 4 yılsonu sınıf geçme puanları ile OSYM ortalamalarını simgeleyen öğrencinin öğrenmesine ait boyutta, okul müdürünün öğretimsel liderlik davranışlarının dolaylı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Diğer bir ifade ile okul müdürünün öğretimsel liderlik davranışları öğrenci öğrenmesini olumlu yönde etkilemektedir. Araştırma, hem sınıf öğretimi hem de öğrenci öğrenmesi yapısal eşitlik modeline göre, kendini istatistiksel verilerle doğrulamıştır. Okul müdürünün öğretimsel liderlik davranışları hem sınıf öğretimini hem de öğrenci öğrenmesini olumlu yönde etkilemektedir. Bu etkinin, okulun üniversiteye yönelim ve okul güvenliği alt boyutlarını oluşturan öğrenme iklimi ile profesyonel topluluk aracı faktörleri sayesinde, dolaylı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research was to present the contribution of the present researches by showing that the instructional leadership of the secondary school principals is related to classroom teaching and student learning, which mechanisms are most important for the development of teaching and which mechanisms contribute to student learning. This will be based on the views of the teacher and the grades in the class passing system of the student, the instructional leadership of the school principals, the teaching in the classroom and the impact on the academic success of the student. In the research, a quantitative model has been adopted. Using the Mplus 6.12 software, the data were analyzed using the multidimensional structural equation modeling technique. The universe for research consists of 17,476 teachers working in 168 secondary schools located in the central and provincial districts of Ankara. In the survey, there are 940 teachers in the sampling unit and in the sample. In order to collect data in the study, the "School Leadership Effectiveness Scale for School Teachers and Learners" (SÖMEÖ) developed by Sebastian and Allensworth (2012) and adapted to Turkish within the scope of the research was used. In the research, the school principals on classroom instruction and student learning (1) In the model of classroom instruction, the instructional leadership behaviors of the school principals, the academic demand sub-dimension constituting the classroom instruction, the college orientation which is the sub-dimension of the learning climate instrument factor and the sub-dimension of the professional community tool factor are collective study and innovation orientation, and the school climate, which is the sub-dimension of the learning climate instrument factor, academic studies as well as the negative effect of ensuring classroom regulation, in other words, instructional leadership behaviors of the school principals are influencing classroom teaching positively. (2) In the student learning model, the instructional leadership behaviors of the school principals showed that both the academic demand and the classroom subscale forming the classroom instruction were indirect effects on the university subscale, the subscale of the learning climate model factor. Moreover, it has been shown that the school climate, which is the sub-dimension of the learning climate instrument factor, is an indirect influence on the academic work of class education negatively. It was found that the school principals's instructional leadership behaviors indirectly affected the grade passing scores of Lise1, Lise2, Lise3, and Lise4 at the classroom instruction dimension and the learning of the student who symbolized the OSYM averages. In other words, instructional leadership behaviors of the school principals are influencing student learning positively. The research confirms itself statistically according to the model of structural equality, both in classroom teaching and in student learning. Instructional leadership behaviors of the school principals influence both classroom teaching and student learning positively. This effect has been achieved indirectly through the school's orientation to the university and the learning climate that constitutes the school security sub-dimensions and professional community tool factors.