Sinop ili için nükleer santral kaza senaryoları: Santral dışı eylem stratejilerinin araştırılması ve belirlenmesi
Nuclear power plant accident scenarios for Sinop : Investigation and specification of off-site strategies
Yazar: MERTCAN PEHLİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ TİFTİKÇİ
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Nükleer Enerji ve Enerji Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering
Dizin: Acil durum planlaması = Emergency planning ; Nükleer kazalar = Nuclear accidents ; Nükleer santraller = Nuclear plants ; Sinop = Sinop

Özet:
Nükleer enerji ülkelerin enerji üretmekte kullandıkları sürdürülebilir bir enerji modelidir. Buna rağmen geçmiş nükleer kazalar (Çernobil, Three Mile Island ve Fukuşima) ülkelere bu modelin risklerini belirlemeye ve herhangi bir kaza durumunda saha içi ve dışı bir takım hazırlıklar yapmaya odaklanmasını zorunlu kılmıştır. Çalışmamızda kurulması planlanan Sinop Nükleer Güç Santrali'nde oluşabilecek büyük bir kaza sonrasında ve öncesinde yapılması gereken acil durum eylem planlarına yardımcı olabilecek stratejik öneriler ve yenilikçi fikirler sunulmaktadır. Bu öneri ve fikirler saha dışı eylemlere odaklanacaktır. Sinop NGS için hazırlanan bu stratejiler yayılan radyasyonun ölçülmesi, halkın boşaltılması, bölgede üretilen gıda tüketimi ve iyot tabletlerin kullanılması noktasında çözümler üretecektir. Şehrin boşaltılması, hastaneler, ceza evleri, okullar, devlet kurumları gibi detaylı bir boşaltma stratejisi sunulmuştur. Geçmiş kazalardan ders alınarak (özellikle Fukuşima kazası) saha dışı eylemlerde kullanılabilecek teknik adımlar tanımlanmıştır. Radyasyonun ölçülmesi hususunda konvansiyonel metotlara ek olarak yeni çözüm yolları sunulmuştur. Bölgede üretilen gıda özelinde radyasyon kontaminasyonu noktasında teorik bilgiler verilmiş ve kullanılacak potasyum iyodür tabletlerinin kullanımı noktasında dozlar belirtilmiştir.  Çalışmamız Sinop ili özellikleri düşünülerek, radyasyonun yayılımı açısından hâkim rüzgâr yönü incelenerek, dağların konumu, çevre illere ulaşım süreleri, çevre illerdeki havaalanları gösterilerek hazırlanmıştır. İleride kullanılmak üzere kamu ve özel sektör paydaşlarının kullanımına sunulmuştur.

Abstract:
Nuclear energy is a sustainable energy model that countries use to produce energy. However, past nuclear accidents (Chernobyl, Three Mile Island and Fukushima) have obligated countries to focus on identifying the risks of this model and making some on-site and off-site preparations in case of any accident. Our aim is to present strategic suggestions and innovative ideas that can help the emergency action plans to be made before and after a major accident that may occur at the Sinop Nuclear Power Plant planned to be established in our study. These suggestions and ideas will focus on off-site actions. These strategies prepared for Sinop NPP will produce solutions for measuring emitted radiation, evacuation of the public, consuming food produced in the region and using iodine tablets. A detailed evacuation strategy is presented, such as evacuation of the city, hospitals, prisons, schools, government institutions. Taking lessons from past accidents (especially the Fukushima accident), technical steps that can be used in off-site actions are defined. In addition to conventional methods for measuring radiation, new solutions have been presented. Theoretical information on radiation contamination at the food point produced in the region is given and the doses are specified at the point of use of potassium iodide tablets to be used. Our study has been prepared by considering the characteristics of Sinop province, by examining the prevailing wind direction in terms of radiation spread, by showing the location of the mountains, the arrival times to the surrounding provinces, and the airports in the surrounding provinces. It is made available to public and private sector partners and state officials in the future.