Adölesanlarda e-sağlık okuryazarlığı ile fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişki /
Yazar: SEÇİL AYNUR ÇALIK
Danışman: PROF. DR. EMİNE EFE
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı adölesanlarda e-sağlık okuryazarlığı ile fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir.
Yöntem: Araştırma kesitsel, ilişki arayıcı tipte bir çalışmadır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Burdur İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı liseler arasından küme örnekleme yöntemi ile seçilen okullarda gerçekleştirilmiştir. Tabakalı örneklem yöntemi ile seçilen 717 adölesan arasında, "Kişisel Bilgi Formu", "e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'' ve "Adölesan Fiziksel Aktivite Anketi'' kullanılarak yapılmıştır. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 23.0 programı kullanılarak veriler analiz edilmiştir.
Bulgular: Adölesanların e-sağlık okuryazarlığı (e-SOY) ölçeği puan ortalaması 26.84±6.66 bulundu. Araştırmada internetten sağlık araştırması yapan öğrencilerin e-SOY ölçeği puan ortalaması yapmayan öğrencilere göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.014). Adölesanların fiziksel aktivite anketi (AFAA) puan ortalaması 2,42±0,78 bulundu. Adölesanlarda kadınların AFAA puan ortalaması, erkeklerden istatistiksel olarak düşüktü (p<0.001). Sınıflar arası veriler incelendiğinde, 9. sınıfların AFAA puan ortalaması diğer sınıflara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0.004), diğer sınıflar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Adölesan e-SOY ölçek toplam puan ortalaması ile AFAA toplam puan ortalaması arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişki bulundu (p=0.036, r=0,078).
Sonuç: Adölesan e-sağlık okuryazarlığı ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Bu doğrultuda adölesanların fiziksel aktivite düzeyini artırmak ve buna bağlı sağlıklarını geliştirmek amacıyla, e-sağlık okuryazarlığı eğitimleri hemşirelik programlarında yer alabilir.
Anahtar Kelime: Adölesan, e-Sağlık okuryazarlığı, fiziksel aktivite, hemşirelik

Abstract:
Objective: The aim of the study is to determine the relationship between e-health literacy and physical activity levels in adolescents.
Method: The  is a cross-sectional, relationship-seeking type of study. The research was conducted in the 2021-2022 academic year in schools selected by cluster sampling method among the high schools affiliated with Burdur Provincial Directorate of National Education. It was conducted among 717 adolescents selected by the stratified sampling method, using the "Personal Information Form", "e-Health Literacy Scale (eHEALS)" and "Physical Activity Questionnaire for Adolecents (PAQ-A)". The data was analyzed using SPSS for Windows 23.0 program.
Results: The mean score of adolescents on eHEALS was found to be 26.84±6.66. In the study, the mean score on eHEALS of students who conducted health research on the internet was significantly higher compared to those who did not (p=0.014). The mean score of adolescents on PAQ-A was found to be 2.42±0.78. Among adolescents, the mean PAQ-A score of female participants was significantly lower than that of male participants (p<0.0001). When the findings were examined between classes, the mean PAQ-A score of 9th graders was significantly higher than that of other grades (p=0.004), while there was no statistically significant difference between other classes (p>0.05). A positive and weak correlation was found between the total mean score eHEALS and the total mean score of PAQ-A of adolescents (p=0.036, r=0.078).
Conclusion: A significant relationship was found between adolescent e-health literacy and physical activity levels. In this regard, e-health literacy education can be used among nursing plans in order to increase the physical activity level of adolescents and improve their health accordingly.
Keywords: Adolescent, e-health literacy, physical activity level, nursing