Karpal tünel sendromunda sempatik deri yanıtı ve akson sayımı /
Yazar: AYŞE OYTUN BAYRAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. HACER ERDEM TİLKİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
ÖZET Giriş ve Amaç: Karpal tünel sendromu, erken dönemde demiyelinizasyonun, ileri evrelerde aksonal kaybnı eşlik ettiği bir tuzak nöropati olup, akson sayımındaki azalma, tahmini motor ünite sayımı yöntemi ile yapılan bazı çalışmalarla gösterilmiştir. KTS'de duyusal ve motor bulgular iyi bilinmekle birlikte, otonomik tutulumla ilgili çalışmalar az sayıdadır. Bu çalışmada karpal tünel sendromunun motor ünite sayısı ve sempatik deri yanıtı parametreleri üzerine olan etkilerinin, motor ünite sayısı ve sempatik deri yanıtı parametrelerinin karpal tünel sendromunun elektrofizyolojik evresi ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca motor ünite sayısının sinir iletim çalışması parametreleri ile sempatik deri yanıtı parametrelerinin ise sempatik semptom skoru ile ilişkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Olgu-kontrol tipindeki bu çalışmada klinik ve elektrofizyolojik olarak karpal tünel sendromu tanısı alan 31 hastanın 50 eli incelenmiştir. Kontrol grubu herhangi bir yalanması olmayan ve nörolojik muayeneleri normal olan, 25 sağlıklı gönüllünün 50 elinden oluşturulmuştur. Her iki grupta median ve ulnar motor ve duyusal sinir iletim çalışmaları yapılmıştır. Hastalar elektrofizyolojik olarak 5 evreye ayrılmıştır. Karpal tünel sendromu ve kontrol grubu sempatik semptom açısından değerlendirilmiş ve sempatik semptom skoru belirlenmiştir. Her iki grupta iki yanlı sempatik deri yanıtları elde edilmiştir. Abduktor pollisis brevis ve abduktor digiti minimi kaslarından (inkremental teknik kullanılarak) tahmini motor ünite sayımı yöntemi ile akson sayımı yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde Student t testi, Mann Whitney U testi, Sperman ve Pearson korelasyon testleri ve Ki kare testi kullanılmıştır. Bulgular: Karpal tünel sendromu ve kontrol grubu sempatik deri yanıtı parametreleri açısından karşılaştırıldığında, iki grup arasında fark bulunmamıştır. Sempatik deri yanıtı parametreleri ile sempatik semptom skoru ya da elektrofizyolojik evre arasında bir ilişkisaptanmamıştır. Karpal tünel sendromu ve kontrol grubu sempatik semptom skoru açısından karşılaştırıldığında ise anlamlı fark bulunmuştur (X2=6.383, p=0.041). İki grup tahmini motor ünite sayımı açısından karşılaştırıldığında; karpal tünel sendromu grubunda abduktor pollisis brevis kasından elde edilen motor ünite sayısı, hasta grubundan anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p=0.001). Ayrıca hasta grubunda motor ünite sayısı ile karpal tünel sendromunun elektrofizyolojik evresi arasında negatif bir korelasyon bulunmuştur (r=-0.285, p=0.047). Motor ünite sayısı değeri ile median bileşik kas aksiyon potansiyelin latansı arasında negatif (r=-0.313; p=0.029), amplitütü arasında pozitif bir ilişki (r=0.477, p=0.001) gösterilmiştir. Sonuçlar: Sonuç olarak, karpal tünel sendromundaki otonomik tutulumu değerlendirmede sempatik deri yanıtı uygun bir yöntem olarak önerilmemektedir. Karpal tünel sendromunda abduktor pollisis brevis kasından elde edilen motor ünite sayısının kontrol grubundan daha düşük olması ve karpal tünel sendromu evresi ile negatif korelasyonunun varlığı, tahmini motor ünite sayımı yönteminin karpal tünel sendromundaki motor rezerv için iyi bir gösterge olduğunu düşündürmektedir. Bu yönüyle tahmini motor ünite sayımı karpal tünel sendromlu hastaların tedavisinin takibi ve prognozunun belirlenmesinde günlük uygulamada yararlı olabilir. Anahtar Kelimeler: Karpal tünel sendromu, sempatik deri yanıtı, tahmini motor ünite sayımı. VI

Abstract:
ABSTRACT Introduction: Carpal tunnel syndrome is an entrapment neuropathy in which demyelination in early stages and axonal loss in late stages is accompanied. The reduction in the number of the axon count has been showed in some studies which were done by the motor unit number estimation method. While the motor and sensorial findings are well known, there are few studies about the autonomic involvement. In this study, we aimed to examine the effect of carpal tunnel syndrome on motor unit number and sympathetic skin response parameters and also to examine the association between the motor unit number and sympathetic skin response parameters with the electrophysiological stages of carpal tunnel syndrome. Also we examined the association between the motor unit number and nerve conduction study parameters and the association between the sympathetic skin response parameters and sympathetic symptom score. Materials and Methods: In this patient-control study, 50 hands of 31 patients who were diagnosed as carpal tunnel syndrome were examined clinically and electrophysiologically. The control group included 25 healthy volunteers who didn't have any problems and had normal neurologic examinations. In both group median and ulnar nerve conduction studies were done. In the patients who had symptoms associated with carpal tunnel syndrome but whose routine nerve conduction studies were normal, additional tests were made. The patients were divided in 5 stages electrophysiologically. The carpal tunnel syndrome and control group were examined for sympathetic symptoms and sympathetic symptom score were definited. In both groups bilateral sympathetic skin response were obtained. Axon count was made from abductor pollicis brevis and abductor digiti minimi muscles by using motor unit number estimation (using incremental technique) method. The Student's t test, Mann- Whitney U test, Sperman and Pearson correlation tests and Ki square test were used in statistic analysis of the data. VIIResults: When we compared the carpal tunnel syndrome and control group about sympathetic skin response parameters, no difference was found between the groups. No association was found between the sympathetic skin response parameters and sympathetic symptom score or eletrophysiological stage. When carpal tunnel syndrome and control group were compared about sympathetic symptom score a meaningful difference was found between the two groups (X2=6.383, p=0.041). When both of the groups were compared about motor unit number estimation method, the motor unit number that was achieved from the abductor pollisis brevis muscle was found statistically smaller in carpal tunnel syndrome group according to the control group (p=0.001). Also there were found a negative correlation between the motor unit number and the electrophysiologic stage (r=-0.285, p=0.047), a negative correlation between the value of motor unit number and the latency of median compound muscle action potential (r=-0.313; p=0.029), and a positive correlation between the value of motor unit number and the amplitude of median compound muscle action potential (r=0.477, p=0.001). Conclusions: In conclusion, in evaluating the autonomic involvement in carpal tunnel syndrome sympathetic skin response can not be suggested as a suitable method. Because of the motor unit number that was achieved from the abductor pollisis brevis muscle in carpal tunnel syndrome group was smaller from the control group and there was a negative correlation between the motor unit number and the carpal tunnel syndrome stages, we thought that motor unit number estimation method is a good indicator for motor reserve in carpal tunnel syndrome. This attribute-feature of motor unit number estimation method can be useful for following the treatment and prognosis of carpal tunnel syndrome in clinical practice. Key words: Carpal tunnel syndrome, Sympathetic skin response, Motor unit number estimation VIII