Çözeltiler ve kimyasal bağlanma konularına yönelik kavramsal değişim metinleri geliştirilmesi ve uygulanması
Preparation and application of conceptual change texts on solution and chemical bonding concepts
Yazar: SERKAN SEVİM
Danışman: PROF. DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavramsal değişim = Conceptual change

Özet:
Bu çalışma iki genel amaç için planlanmıştır. Birincisi, öğretmen adaylarının çözeltilerve kimyasal bağlanma konularındaki temel kavramlarda sahip oldukları alternatif kavramlarıiçeren kavramsal değişim metinleri(KDM) hazırlamak ve hazırlanan kavramsal değişimmetinlerinin öğretmen adaylarının bu metinler yardımıyla kavramsal değişimi ne ölçüdegerçekleştirdiklerini tespit etmektir. İkincisi ise KDM'nin sürecin hangi aşamasında dahaetkili olduğunu belirlemektir.Çalışmanın örneklemini, KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi ÖğretmenliğiAnabilim Dalında iki öğretim üyesinin verdiği Genel Kimya I-II dersinin farklı üç şubedekitoplam 150 birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada yarı-deneysel yöntemkullanılmıştır. Rast gele seçilen 2 sınıf deney grubunu oluştururken diğer sınıf kontrolgrubunu oluşturmuştur. Deney grubu öğretmen adaylarına ders öncesi ve ders sonrası olmaküzere iki şekilde KDM uygulanırken kontrol grubu öğretmen adayları ise normalöğretimlerine devam etmişlerdir. Çalışmada veri toplamak amacıyla ?Kimyasal BağlarKavram Başarı Testi? (KBKBT), ?Çözeltiler Kavram Başarı Testi? (ÇKBT), ?Bilişsel İşlemBeceri Testi? (BİBT), ?Kimya Karşı Tutum Testi? (KKTT) ve öğretmen adayı mülakatlarıkullanılmıştır. Çalışmada KBKBT, ÇKBT öğretmen adaylarının başlangıç seviyelerinibelirlemek amacıyla ön-test, çalışma sonucunda öğretmen adaylarında meydana gelenilerlemeyi ortaya çıkarmak amacıyla son-test ve ilerlemenin kalıcılığının tespiti içingeciktirilmiş son-test olarak uygulanmıştır. KKTT her üç gruba da ön test ve son test olarakuygulanırken, BİBT sadece ön test olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde tekrarlıölçümler analizi çözümlemesi kullanılmıştır. Uygulama öncesi ön testlerde deney ve kontrolgrupları arasında p=0.05 düzeyinde anlamlı bir fark tespit edilemezken, son testlerde vegeciktirilmiş son testlerde ise deney ve kontrol grupları arasında KDM'nin süreç öncesiuygulandığı deney grubu lehine anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir(p=0.001). Aynızamanda uygulanan yöntemlerin öğretmen adaylarının Kimyaya karşı tutumları arasındadeney grupları lehine anlamlı bir fark meydana getirdiği görülmüştür. Araştırmaaraştırmacılara ve eğitimcilere yapılan önerilerle tamamlanmıştır.Anahtar Kelimeler : Fen Eğitimi, Kavramsal Değişim, Kavramsal Değişim Metni

Abstract:
This research was planned for two general purposes. First aim was to prepareconceptual change texts consisting of science student teachers? alternative concepts withinbasic concepts of solutions and chemical bonds and to determine the efficiency of conceptualchange texts. Second aim was to find out how conceptual change text can best be incorporatedin the instructional sequence.The sample of this study consists of 150 first year student teachers who attended?Chemistry? courses taught by two lecturers in three classrooms at the Middle SchoolDepartment of Science Education in Fatih Faculty of Education in KTU. The quasiexperimentalresearch design was used in this study. Two classes were randomly selected asexperimental groups and the other was selected as a control group. In the study, data wascollected by using ?Chemical Bonds Concept Achievement Test? (CBCAT), ?SolutionChemistry Concept Achievement Test? (SCCAT), ?Cognitive Process Skill Test? (CPST),?Attitude Scale Towards Chemistry as a School Subject? (ASTCASS) and student teachers?interviews. The CBCAT and SCCAT were used as the pre-test to determine student teachers?levels at the beginning of the study, the post-test to find out the student teachers? new levelsof achievement and the delayed post-test to find out the persistency of conceptual change. Inthe analysis of the data, an analysis of repeated measures design was performed, in which thedependent variables were the post-test and delayed post-test scores.Prior to the implementation of the materials, the pretests scores for the groups(experimental and control) were compared with repeated measures design and it was foundthat there were no significant differences between these groups (p=0.05). After theimplementation, the students? scores on the posttests and delayed posttests showed that theexperimental group, at which conceptual change texts were used before instruction, scoredsignificantly higher than the control group and the experimental group, at which conceptualchange texts were used after instruction, with respect to achievement related to chemical bondand solution concepts (p=0.001). At the same time, it was elicited that there was a cleardifference between experimental and control groups as to attitudes toward Chemistry. Fromthe results, some suggestions were made to researchers and teacher educators.Keywords: Science Education, Conceptual Change, Conceptual Change Text,