Prediyaliz dönemdeki kronik böbrek hastalarında oral sodyum bikarbonat tedavisinin hematolojik parametreler üzerine etkisi
Effect of oral sodium bicarbonate treatment on hematological parameters in patients in the predialysis period of chronic renal disease
Yazar: SERKAN DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. TAYYİBE SALER
Sağlık Bakanlığı / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
ÖZET Prediyaliz Dönemdeki Kronik Böbrek Hastalarında Oral Sodyum Bikarbonat Tedavisinin Hematolojik Parametreler Üzerine Etkisi Amaç: Kronik böbrek hastalığı toplumda sık görülen bir sağlık sorunudur. Kronik böbrek hastalığına bağlı metabolik asidoz ve hematolojik anormallikler geliştiği çeşitli çalışmalarla gösterilmiştir. Fakat literatürde kronik böbrek hastalığına bağlı ortaya çıkan çıkan metabolik asidoz ile hematolojik değişiklikler arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada oral sodyum bikarbonat tedavisi ile kronik böbrek hastalığında görülen metabolik asidozun düzeltilmesinin hematolojik parametreler üzerine etkisi araştırıldı. Yöntem ve Gereçler: Retrospektif olarak planlanan bu çalışmaya 111 prediyaliz dönemdeki kronik böbrek hastası arasından  oral sodyum bikarbonat tedavisi almakta olan 62 hasta dahil edildi. 3 ay sonunda venöz kan gazında HCO3 değeri <22 meq/L olanlar kontrol grubuna, HCO3>22 meq/L olanlar çalışma grubuna alındı. Çalışma grubundaki hastaların başlangıçtaki ve çalışma sonundaki hematolojik parametreleri (hemoglobin, hematokrit, lökosit ve platelet değerleri) karşılaştırıldı. Ayrıca grupların başlangıçtaki demografik verileri ve çalışma sonundaki hematolojik parametreleri karşılaştırıldı. İstatistiksel analiz için MedCalc 15.2.2 (Medcalc Belgium) istatistik paket programı kullanıldı. Bulgular: Her iki grubun cinsiyet dağılımı, VKİ, yaş ortalaması benzerdi. Çalışma grubunun 0. ay ve 3. ay sonundaki hemoglobin (p=0,611), platelet (p=0,840), lökosit (p=0,314) değerleri benzerdi. Bununla beraber her iki grup karşılaştırıldığında 3 ay sonunda grupların ortalama hemoglobin değerleri arasında anlamlı fark yoktu (p=0,713). Gruplar arasında platelet ve lökosit sayısı açısından da anlamlı fark görülmedi (p=0,937, p=0,277). Glomerüler filtrasyon hızının çalıĢma grubunda korunduğu görüldü. Sonuç: Bu çalışmada kronik böbrek hastalığına bağlı ortaya çıkan metabolik asidozun sodyum bikarbonat tedavisi ile düzeltilmesinin bu hastalarda sık görülen anemi üzerine etkisinin olmadığı saptandı. Ayrıca kronik böbrek hastalarında metabolik asidoz ile platelet, lökosit sayıları ve serum CRP seviyeleri arasında ilişki olmadığı bulundu.

Abstract:
Aim: Chronic renal disease is a commonly seen health problem in the society. Development of metabolic acidosis and hematological abnormalities secondary to chronic renal disease has been demonstrated in various studies. However, studies evaluating association between metabolic acidosis and hematological changes arising secondary to chronic renal disease in the literature are limited. In this study, the effect of improvement of metabolic acidosis seen in chronic renal disease by oral sodium bicarbonate treatment on hematological parameters is evaluated.
Materials and Method: In this retrospectively analyzed study, among 111 patients with chronic renal disease in the predialysis period 62 patients already received oral sodium bicarbonate treatment were included. After 3 months among those 62 patients, the ones with a HCO3 value <22 meq/L in venous blood were grouped as the control group and the ones with a HCO3 value >22 meq/L were grouped as the study group. At the beginning and at the end of the study hematological parameters (hemoglobin, hematocrit, leukocyte and platelet count) of patients in the study group were compared. Also hematological parameters at the end of study were compared between the groups. MedCalc 15.2.2 (Medcalc Belgium) statistical package program was used for statistical analysis.
Results: Gender distribution, BMI and mean age were similar in the two groups. The hemoglobin (p=0,611), platelet count (p=0,840) and leukocyte count (p=0,314) was similar between the measurements at month 0 and at the end of 3 months in the study group. In addition, no significant difference was found in the mean hemoglobin level at the end of the 3 months between the two groups (p=0,713). No significant difference was found in platelet and leukocyte counts, either (p=0,937, p=0,277) Glomerular filtration rate was maintained in the study group.
Conclusion: It was found in this study that correction of metabolic acidosis that develops secondary to chronic renal disease by sodium bicarbonate treatment had no effect on anemia that is commonly seen in those patients. Also, no association was found between metabolic acidosis and platelet counts or leukocyte counts or serum CRP levels in patients with chronic renal disease.