7-10 yaş aralığındaki Türkçe konuşan tek dilli tipik gelişim gösteren çocukların kişisel anlatı becerilerinin global tales-TR aracılığıyla değerlendirilmesi
Evaluating the personal narrative skills of typically developing 7-10 year old monolingual Turkish speaking children through global tales-TR
Yazar: ESRA YAŞAR GÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA SELVİ BALO
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anlatım bozuklukları = Expression mistakes ; Anlatım dili = Expression language ; Sözlü anlatım = Oral narrative

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçe alanyazına kişisel anlatı değerlendirmesinde 
kullanılabilecek standart bir aracın kazandırılması ve 7-10 yaş aralığındaki tipik gelişim 
gösteren (TGG) çocukların değerlendirme sonuçlarının sunulmasıdır. Bu amaçla 
çalışmaya 7, 8, 9 ve 10 yaşlarından 20'şer çocuk olmak üzere tek dilli Türkçe konuşan 
TGG toplam 80 çocuk dahil edilmiştir. Türkçeye uyarlanan Global TALES-TR 
protokolü çocuklarla çevrim içi uygulanmıştır. Anlatılar, Türkçe Dil Örnekleri Analizi 
Programı (SALT) kullanılarak mikro yapı ölçümleri açısından değerlendirilmiştir. 
İstatistiksel analizde SPSS 22.0 paket programı ve TURCOSA yazılımı kullanılmıştır. 
Analiz sonucunda, incelenen 6 mikro yapı ölçümünün 3 tanesinde 7-10 yaş arasında, 
birinde ise 8-9 yaş arasında farklılık gözlenmiştir. Cinsiyet bakımından yalnızca 9 yaş 
grubunda iki ölçüm parametresinde, tüm katılımcılar dikkate alındığında (n=80) ise bir 
parametrede anlamlı fark görülmüştür. Mikro yapı karşılaştırma sonuçları genel olarak 
çocukların 'sinirli/kızgın' anlatısının daha detaylı, 'gurur duymak' anlatısının daha kısa 
olduğuna işaret etmektedir. İpucu kullanımının ve yanıtlanamayan soruların sıklığı, 
çocukların en zorlandığı sorunun 'sorun/problem' anlatısı olduğunu göstermektedir. 
Anlatılar daha çok aile, arkadaş, okul ve başarı konularına odaklanmıştır. Sonuçlar, 
uyarlanmış protokolün kişisel anlatı değerlendirmesinde kullanılabileceğini 
göstermektedir. Bu sayede dil bozukluğu gibi gruplarda da daha geniş bilgiler
edinilebilir. Bireylerin bu yönden desteklenmesi ise müdahale sürecine katkı
sağlayacaktır. 
Anahtar Sözcükler: Global TALES protokolü, Kişisel anlatı, Mikro yapı, SALT

Abstract:
The aim of this study is to provide the Turkish literature with a standardized tool 
that can be used in personal narrative assessment and to present the assessment results 
of typically developing (TD) children aged 7-10 years. For this purpose, 80 
monolingual Turkish-speaking TD children participated in the study including 20 for 
each age group (7, 8, 9 and, 10 years). The Turkish-adapted Global TALES-TR protocol
was conducted online with the children. The narratives were assessed for microstructure 
measures using the Turkish Systematic Analysis of Language Transcripts (SALT) 
program. SPSS 22.0 package program and TURCOSA software were used for statistical 
analysis. As a result of the analysis, differences were observed in 3 of the 6 
microstructure measures between the ages of 7-10 and one between the ages of 8-9. In 
terms of gender, a significant difference was observed in two measurement parameters 
only in the 9-year age group, and in one parameter when all participants (n=80) were 
taken into consideration. The microstructure comparison results indicate that in general, 
children's 'annoyed/angry' narrative is more detailed and their 'proud' narrative is 
shorter. The frequency of follow-up prompts use and unanswered questions indicate that 
the most difficult prompt for children is the 'problem' narrative. Narratives were mostly 
focused on the topics of family, friends, school and success. The results show that the 
adapted protocol can be used in personal narrative assessment. In this way, broader 
information can be obtained in groups such as language disorders also. Reinforcing 
individuals in this respect will contribute to the intervention process.
Keywords: Global TALES Protocol, Microstructure, Personal narrative, SALT