Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının istihdam üzerine etkisi
Impact of foreign direct investment on employment in Turkey
Yazar: BİLAL ÖZDEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERHAN SAYIN
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; İstihdam = Employment ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Dünyada görülen küreselleşme süreci ile birlikte uluslararası sermaye hareketleri önem kazanmıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin yatırımlarını finanse edecek kaynak bulmakta zorlanmaları ve doğrudan yabancı sermayenin, kaynak kıtlığı çeken ülkelere büyük avantaj sağlaması bu yatırımları elde edebilmek adına ülkeleri birtakım çabalar içerisine itmiştir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları çok tartışılmakla birlikle genel olarak ülke ekonomilerine birçok yönden katkısı olduğu düşünülen yatırım türlerinden biridir.
Teori ile paralel olarak doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının istihdam ve ekonomik büyüme üzerine etkisinin pozitif olması beklenmektedir. Nitekim, Türkiye'nin de son yıllarda bu yatırımları çekebilmekte başarılı olduğu görülmüştür. Ancak gelen bu yatırımların istihdama katkısı şüphelidir.
Bu nedenle bu çalışmamızda, Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının istihdam üzerine etkisini belirlemeyi amaçladık. Bu amaçla Zaman Serileri Analizi kapsamında Vektör Otoregresif (VAR) Model oluşturularak, 1988-2016 yılları itibarıyla Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, İthalat, İhracat, İşsizlik, İstihdam ve Kur değişkenlerinden yararlanarak Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının istihdam üzerine etkisi test edilip araştırılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
International capital movements have gained importance along with the process of globalization in the world. In particular, the fact that the developing countries have been having difficulties in obtaining funds to finance their investments, and that the foreign direct capital provides a great advantage to the countries that suffer from the shortage of resources, have pushed the countries to spend effort in the direction of gaining these investments. Foreign direct capital investment, even though this issue is discussed extensively, is one of the types of investment that is considered to have contributed in many ways to the country's economy in general.
In parallel with the theory, it is expected that the effect of the foreign direct capital investments on employment and economic growth will be positive. Yet, it has been seen that Turkey has succeeded in attracting these investments in the recent years. However, the contribution of these investments on the employment is precarious.
Therefore, in this study, we also aimed to determine the effect of the foreign direct investments on the employment in Turkey. For this purpose, the Vector Autoregressive (VAR) model was created within the scope of Time Series Analysis, and the effect of direct foreign capital investments on employment was tried to be tested and investigated for the time period between 1988 and 2016 by using the Foreign Direct Investments Capital, Gross Domestic Product, Exchange Rate, Import, Export, Employment and Unemployment variables.