Voltaıre'ın "Candide, Ou L'optımısme" adlı eserinin Türkçe çevirilerinin erek odaklı çeviri kuram ve çeviri stratejileri açısından incelenmesi
Analysis of Turkish translations of voltaire's work "Candide, Ou L'optimisme" from the perspective of target-oriented translation theory and translation strategies
Yazar: BÜŞRA SADELER GÖZCÜ
Danışman: PROF. DR. PERİHAN YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fransız Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Erek odaklı çeviri yaklaşımı = Target oriented approach to translation ; Çeviri = Translation

Özet:
Voltaire'in "Candide, ou l'Optimisme" adlı Eserinin Türkçe Çevirilerinin Erek Odaklı Çeviri Kuram ve Çeviri Stratejileri Açısından İncelenmesi" isimli tez çalışmasında Voltaire (François Marie Arouet)'in "Candide, ou l'Optimisme" isimli özgün eseri ile Türkçeye olan beş farklı çevirisinin Gideon Toury'nin erek odaklı yaklaşımı ve Mona Baker'in çeviri stratejileri kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın amacı, çevirmenlerin kaynak metne ne derece bağlı kaldıklarını incelemektir. Bunun yanı sıra, çevirilerin kabul edilebilirliğin veya yeterliliğin nasıl ve hangi düzeyde olduğu da incelemeler arasındadır. Çalışmada; çeviri tarihi, çeviribilim, çeviri kuram ve stratejileri, çeviri eleştirisi, Voltaire'in biyografik verileri ve karşılıklı metin çözümlemeleri ele alınmıştır. Çalışma boyunca kaynak metne sadık kalınarak gerçekleştirilen çeviriler "yeterli"; kaynak metinden uzaklaşılarak erek dil ve kültürünün ışığında yapılan çeviriler ise "kabul edilebilir" olarak isimlendirilmiştir.Genel olarak, ele alınan herbir çeviri metninde ekleme-çıkarma, ödünçleme, açımlama, değiştirme, yerelleştirme, birebir (sözcüğü sözcüğüne), yabancılaştırma çeviri stratejilerine yer verildiği gözlenmiştir. Uygulanan tüm bu çeviri stratejileri kapsamında çeviriler, kaynak dil ve kültürden gerektiği ölçüde uzaklaşarak daha çok erek dil ve kültür ışığında çevirilmiş ve kabul edilebilir nitelikte oldukları sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the thesis titled, "Analysis of Turkish Translations of "Candide, ou l'Optimisme" in Terms of Target-Oriented Theory and Translation Strategies", studied Voltaire's (François Marie Arouet) original work named "Candide, ou l'Optimisme" in five different Turkish translation in terms of Gideon Toury's target-oriented approach and Mona Baker's translation strategies. Main purpose in this study is, analyze the extent to which how translators keep to source text. And also, there are examinations of how and at what level the acceptability or adequacy of translations is. Translation history, translation theory and strategies, translation critique, Voltaire's biographical data and reciprocal text analyzes are discussed in this study. Throughout the study, the translations made by sticking to the source text are "adequate"; Translations made in the light of the target language and culture by moving away from the source text are called "acceptable". In general, it has been observed that in each translation text, the strategies of adding-subtracting, borrowing, paraphrasing, changing, localizing, verbatim (word-by-word), alienation are included. Within the scope of all these translation strategies applied, the translations were translated in the light of the target language and culture by moving away from the source language and culture to the extent necessary, and it was concluded that they were acceptable.