Klasik olmayan O,N,O-pincer tip geçiş metal (Pd, Zn, Cu) komplekslerinin sentezi ve uygulamaları
Synthesis of non-classical O,N,O-pincer type transition metal (Pd, Zn, Cu) complexes and their applications
Yazar: UFUK ŞENOCAK
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN FIRINCI ; DOÇ. DR. RUKİYE FIRINCI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; klasik yapıda olmayan, asimetrik ve dianyonik O,N,O-tipi bir pincer ligandı ile bu ligandı içeren Pd(II), Zn(II) ve Cu(II) komplekslerinin sentezi ve katalitik aktivitelerinin incelenmesidir.
Materyal ve Yöntem: O,N,O-tipi pincer ligand; glisin ve 1,3-dietil-2-tiyobarbitürik asidin reaksiyonu ile sentezlenmiştir. Klasik yapıda olmayan O,N,O-pincer kompleksleri, sentezlenen ligand ile seçilen geçiş metal tuzlarının etkileştirilmesi sonucu elde edilmiştir. Yardımcı ligand olarak piridin, 1-metilimidazol ve trifenilfosfin kullanılmıştır. 
Bulgular: Elde edilen bileşiklerin yapıları, standart spektroskopik yöntemler kullanılarak aydınlatılmıştır. Hazırlanan komplekslerin katalitik aktiviteleri seçilen reaksiyonlarda incelenmiştir. Pd(II) pincer kompleksleri Suzuki-Miyaura (SM) eşleşme reaksiyonlarında iyi düzeyde etkilidir ve Cu(II) pincer kompleksleri de siklohekzanın peroksidatif oksidasyon reaksiyonunda katalitik etkiye sahiptir. Bununla birlikte, Pd(II) ve Cu(II) pincer komplekslerinin, asetofenonun transfer hidrojenasyon (TH) reaksiyonunda etkili olmadıkları gözlemlenmiştir.
Sonuç: Literatürde, yapısında amino asit içeren barbitürik asit türevi pincer komplekslerinin biyolojik aktivitelerinin araştırıldığı çok sayıda çalışma bulunurken, katalitik etkilerinin incelendiği araştırmalar oldukça azdır. Bu çalışmada, O,N,O-tipi bir pincer ligandı ile bunun Pd(II), Zn(II) ve Cu(II) kompleksleri sentezlenmiş, yapısal karakterizasyonları yapılarak katalitik etkileri incelenmiştir. Sentezlenen komplekslerin katalitik uygulamalarda önemli bir potansiyele sahip oldukları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Pincer, O,N,O-Pincer, Glisin, Tiyobarbitürik Asit, Katalitik Etki.

Abstract:
Objective: The aim of this study is the synthesis of novel Pd(II), Zn(II) and Cu(II) transition metal complexes derived from a non-classical, asymmetric and dianionic O,N,O-type pincer ligand and investigation of their catalytic activities.
Material and Methods: The O,N,O-type tridentate ligand was prepared by the reaction of glycine and 1,3-diethyl-2-thiobarbituric acid. Non-classical O,N,O-type pincer complexes were synthesized by the treatment of this ligand with the selected transition metal salts in presence of pyridine, 1-methylimidazole or triphenylphosphine as ancillary ligands.
Results: The structures of the obtained compounds were fully characterized by the standard spectroscopic methods. The catalytic activities of the novel pincer complexes were studied in the selected reactions. Pd(II) pincer complexes showed good catalytic activity in Suzuki-Miyaura (SM) coupling reactions and Cu(II) pincer complexes showed catalytic activity in peroxidative oxidation of cyclohexane. However, it was observed that both Pd(II) and Cu(II) complexes have no activity in transfer hydrogenation (TH) reaction of acetophenone.
Conclusion: There are many studies in literature related to biological activity of pincer complexes bearing amino acid and barbituric acid arms on their backbones, however, publications regarding to the catalytic activities of such complexes are very limited. In this work, an O,N,O-type pincer ligand and its Pd(II), Zn(II) and Cu(II) complexes were synthesized, characterized by the standard spectroscopic methods and their catalytic activities were studied. It has been observed that the synthesized complexes have an important potential in catalytic applications.
Keywords: Pincer, O,N,O-Pincer, Glycine, Thiobarbituric Acid, Catalytic Activity.