Abdurrahman Kızılay ve Kerkük türküleri
Abdurrahman Kızılay and Kerkük folk songs
Yazar: DENİZ ŞENER
Danışman: PROF. BERRAK TARANÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Halk müziği = Folk music ; Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Kerkük Türkleri = Kirkut Turks ; Kızılay, Abdurrahman = Kızılay, Abdurrahman ; Türk halk müziği = Turkish folk music

Özet:
1940 yılında Kerkük'te dünyaya gelen, Abdurrahman Kızılay, gençlik yıllarında, Reşit Küle Rıza, Mustafa Kalayi, Izzeddin Nimet, Mehmet Gülboy ve Abdülvahit Küzecioğlu gibi usta sanatçılarla müzik toplantılarına katılmaya başlamıştır. 1958 yılında Abdülvahit Küzecioğlu ile Türkiye'ye gelen Abdurrahman Kızılay, TRT Ankara ve İstanbul Radyolarında Kerkük türkülerini okuyarak, Kerkük müzik kültürünü Türkiye'ye tanıtan ve kazandıran en önemli isimlerden biri olmuştur.Çalışmanın giriş bölümünde; Kerkük bölgesi tarihi ve Kerkük'te Türk varlığı konuları ele alınmıştır. Kerkük'te önemli bir nüfusa sahip olan Türklerin müzik geleneği, müziğin kullanıldığı ortamlar, sosyal alanda müziğin işlevi, Kerkük'te kullanılan çalgı aletleri ve Kerküklü sanatçıların hayatları kaynaklardan yararlanılarak anlatılmıştır. Ayrıca, Kerkük müziği üzerine yapılan akademik çalışmalar listelenmiştir. Bu liste; kitaplar, tezler ve makaleler olmak üzere üç ayrı başlık altında sunulmuştur.Kerkük müzik geleneği ve Kerkük türküleri, Türk Halk Müziği repertuarında özel bir yere sahiptir. Bu yüzden Kerkük türküleri ve özellikleri başlı başına bir bölüm içinde anlatılmış, kaynaklardan elde edilen bilgiler bir sonraki bölümde Kerkük türkülerinin incelenmesi ile pekiştirilmiştir.Kerkük müzik kültürünü yaşatan ve TRT'ye okuduğu bantlar ve özel şirketlere yaptığı plaklarla tüm yurttaa tanıtan Abdurrahman Kızılay'ın hayatının anlatıldığı bir sonraki bölüm, değişik zamanlarda yapılan derleme kayıtlarının yazıya geçirilmesi ile hazırlandı. Bu bölümde, sanatçının hayatı; ailesi, evliliği ve müzik yaşamı olmak üzere üç konu başlığı altında incelendi. Ayrıca yine aynı bölümde, Abdurrahman Kızılay'dan derlenen türkülerin incelemelerine de yer verildi. Bu inceleme sonunda Abdurrahman Kızılay'dan derlenen türkülerle, repertuarda yer alan diğer türkülerin karakteristik özellikleri karşılaştırıldı.

Abstract:
Abdurrahman Kızılay who was born in 1940 participated music sessions in his youth years with master musicians such as Reşit Küle Rıza, Mustafa Kalayi, Izzeddin Nimet, Mehmet Gülboy and Abdülvahit Küzecioğlu. Abdurrahman Kızılay came to Turkey in 1958 with Abdülvahit Küzecioğlu and sang Kerkük Folk Songs on the TRT Ankara and Istanbul Radio and he became one of the most famous musician who has brought and introduced Kerkük music culture to Turkey.In the first part of this study the history of Kerkük region and Turkish existence in Kerkük will be considered. The musical traditions of the Turks who have a significant population in that region, where the music is used, the function of music in social environment, musical instruments that are used in Kerkük and the life story of the musicians from Kerkük are told in the study by using sources. The sources list consists of three different titles such as books, dissertations and articles.The Kerkük music tradition and Kerkük folk songs have a special place in the Turkish Folk Music repertory. Therefore the Kerkük Folk Songs has been told on its own in a separate part. The information that is received from sources is supported by disquisition of Kerkük Folk Songs in the next part.The next part tells the life story of Abdurrahman Kızılay who conserved and introduced the Kerkük music tradition to the whole country by the records that he sang for TRT and private recording companies. That part is prepared by writing out the selected records that are chosen from different times. In that part the life of the musician is considered under three titles such as family, marriage and musical life. Beside these in the same part some of the selected folk songs of the Abdurrahman Kızılay are included. At the end of that study the characteristics of folk song selected from Abdurrahman Kızılay and other folk songs that are included in the repertory are compared.