Edirne Selimiye Camii Kütüphanesi'nin iç ve dış havasındaki mikrofunguslar
Indoor and outdoor airborne microfungi in Library of Selimiye Mosque
Yazar: HANIM SİNEM KIZILYAPRAK
Danışman: PROF.DR. AHMET ASAN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Müzecilik = Museology

Özet:
ÖZETED RNE SEL M YE CAM KÜTÜPHANES N N Ç VE DIŞ HAVASINDAKM KROFUNGUSLARBu çalışmada, Selimiye camii kütüphanesinde bulunan 15., 16., ve 17.yy dan kalma elyazması eserlerde karşılaşılan mikrobiyoloji kökenli bozulmalara neden olanmikrofungusların tespiti; aylık, mevsimsel ve meteorolojik faktörlerle ilişkisi ve alınacakönlemlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla kütüphanenin 2 farklı iç ortamından, dış ortamından ve el yazmasıeserlerden Nisan 2006- Eylül 2006 tarihlerini kapsayan 6 aylık sürede ayda 1 defa olmaküzere örnekleme işlemi yapılmıştır. ç ve dış ortam atmosferinden örnek almada?Yerçekimine Dayalı Petri Plak Metodu? kullanılmıştır. Bu metotta içlerinde mikrofunguslariçin Rose-Bengal ve Streptomycin ilaveli Pepton Dekstroz Agar besiyerlerinin bulunduğupetri plaklarının hava ile temas ettirilmesi sağlanmak suretiyle ( ç mekânlarda 30 dk. Dışortamda 20 dk) örnekleme işlemi yapılmaktadır. El Yazması Eserlerden örnek almada isesteril eküvyon çubuklar kullanılmıştır. Gözle yapılan incelemede mikrofungus üremesi olanyada şüphelenilen bölgelerden steril eküvyon çubuklarla örnekler alınıp yine steril şartlarauygun olacak şekilde içlerinde Rose-Bengal ve Streptomycin ilaveli Pepton Dekstroz Agarbulunan besiyerlerinin bulunduğu petri plaklarına ekilmiştir.Mikrofungus izolasyonu için toplam 140 petri plağı kullanılmış ve bu plaklarda 322' siiç ortamdan, 114' ü dış ortamdan ve 1350' si eserlerden olmak üzere toplam 1786mikrofungus kolonisi sayılmıştır.Çalışma sonucunda 19 mikrofungus cinsi ( Alternaria, Penicillium, Ulocladium,Scopulariopsis, Cladosporium, Drechslera, Mycotypha, Aspergillus, Trichoderma,Chaetomium, Rhizopus, Fusarium, Acremonium, Botrytis, Stemphylium, Mucor, Epicoccum,Phoma, Curvularia) tespit edilmiştir.Alternaria, Cladosporium, Penicillium en sık izole edilen mikrofungus cinsleridir.Araştırma süresince her ay Alternaria, Cladosporium, Penicillium, Aspergillus, Rhizopus,Ulocladium cinsleri ve Ssporsuz mikrofunguslar bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Mikrofungus, Kağıt Yapısında Meydana Lekelenmeler, KâğıtKonservasyonu, Biyolojik bozunma.

Abstract:
ABSTRACTINDOOR AND OUTDOOR AIRBORNE MICROFUNGI IN LIBRARY OF EDIRNE SELIMIYEMOSQUEThis study was performed in order to determine the microfungi leading todecomposition of hand-written books dating back to 15th, 16th and 17th centuries and kept inSelimiye Mosque library, to reveal their correlations with monthly, seasonal andmeteorological factors and to report possible measurements to be taken.For this purpose, samples were taken from the library once in a month for a 6 monthsperiod between April 2006 and September 2006, from two different indoor airs, from outdoorair and from the books. ?Gravitational Sampling Method? was used for indoor and outdoorsamplings. For this method, petri plates including Rose-Bengal and Streptomycin addedPeptone Dextrose Agar media were exposed to air for 30 minutes in indoor air and for 20minutes in outdoor air. A sterile swab was used for samplings from books. Swabbing wasdone over places of the books where a microfungal growth existed or it was possible to exist,and samples were inoculated in sterile conditions into petri plates including Rose-Bengal andStreptomycin added Peptone Dextrose Agar mediaThe 140 petri plates were used for microfungi isolation and total 1786 mikrofungi (322 of indoor, 114 of outdoor and 1350 of work of arts) colonies were counted in these plates.As a result of this study, 19 microfungal genera (Alternaria, Penicillium, Ulocladium,Scopulariopsis, Cladosporium, Drechslera, Mycotypha, Aspergillus, Trichoderma,Chaetomium, Rhizopus, Fusarium, Acremonium, Botrytis, Stemphylium, Mucor, Epicoccum,Phoma, Curvularia) were isolated.Most populous microfungi were Alternaria, Cladosporium and Penicillium. Duringsampling, Alternaria, Cladosporium, Penicillium, Aspergillus, Rhizopus, Ulocladium andnon-sporulating microfungi were isolated every months.Keywords: Microfungi, Foxing, Paper Conservation, Biodeterioration