Metropolis'deki ion tipi sütun başlıklarının biçimsel gelişimi
Stylistic progress of ionic capitals in Metropolis
Yazar: BURAK ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUAT YILMAZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik mimari = Antique architecture ; Antik şehirler = Antique cities ; Metropolis = Metropolis ; Süslemeler = Ornamentations ; Sütun başlıkları = Column capitals ; Sütunlar = Columns ; İon köşe başlıkları = İon corner headings ; İonik mimari = İonik architecture

Özet:
Metropolis Antik Kenti'nde 1989 tarihinden bu yana gerçekleştirilen kazı çalışmalarında çok sayıda eser ve yapı ortaya çıkarılmıştır. Kentin tarihi ve mimari dokusunun anlaşılmasında bu buluntuların önemi tartışılamaz. İonik tarzdaki sütun başlıkları da bu açıdan bakıldığında çok önemli bir yer tutmaktadır. Metropolis'in ionik sütun başlıklarının ele alındığı bu tezde, ion tarzında inşa edilmiş yapılarının kent içindeki dağılımı ve bu dağılım neticesinde kentte oluşan mimari doku gözler önüne serilmiştir. Bu bağlamda kentin ion tarzında inşa edilmiş yapılarına kısaca değinilmiş ve sütun başlıklarının buluntu yerlerinden bahsedilmiştir.
İon tarzında meydana getirilmiş sütun başlıklarının formlarına, zengin bezeme tipolojisine ve Anadolu'daki yayılımına yönelik bilgiler tez kapsamında ortaya konmuştur. Bununla paralel olarak Metropolis'e ait olan 14 ionik sütun başlığı bu bağlamda incelenmiş ve diğer kentlerde ortaya çıkartılmış olan ionik sütun başlıklarıyla benzer ve farklı yönler gözler önüne serilerek tarihleme önerileri gerçekleştirilmiştir.
Tezin son bölümünde yer alan katalog ve levhalar kısmında Metropolis Antik Kenti'ne ait sütun başlıklarının çeşitli özellikleri, fotoğrafları ve çizimleri gösterilmiştir. Bu sayede kentte görülen ion tipi sütun başlıklarının zengin bezeme tipolojisi daha net bir şekilde anlaşılabilmektedir. Tüm bu çalışmaların sonucunda kentin ionik dokusunun ağırlıklı olarak Roma Dönemi'nin etkisinde geliştiğini de söylemek mümkündür.


Anahtar Kelimeler: Mimari, Sütun Başlığı, Metropolis, Bezeme, Tipoloji.

Abstract:
In Metropolis Ancient City, has revealed a great number of works and structures during was performed to excavations since 1989. Significance of these finds noncontestable for understanding that historical and architectural texture of city. When viewed from this aspect, ionic capitals have a crucial place. In this thesis has tackled of ionic capitals of Metropolis, distribution inside city that had built of constructions as ionic style and outcome this distribution has displayed architectural texture consisted in city. Concordantly has mentioned that ionic structures of city and finding places of capitals.
Had presented scope of thesis that forms of capital had created as ionic style, rich decoration typology and knowledge about spread of ionic capitals in Anatolia. Concordantly, 14 ionic capitals has researched and has showed similar and different features between Metropolis ionic capitals and other cities. Thus has realised dating suggestions.
In the catalog and plaque which taken place last part of thesis, had showed various features, photograps and drawings about ionic capitals of Metropolis Ancient City. By this means rich decoration typology of ionic capitals has seen at city, clearer intelligible. Result of all works this speech can possible, improvment of ionic texture of Metropolis predominantly has been realising of Roma Period effects.


Key Words: Architectural, Capital, Metropolis, Decoration, Typology.