Milliyetçi Demokrasi Partisi'nin siyasi faaliyetleri (1983-1986)
Political activities of the Nationalist Democracy Party (1983-1986)
Yazar: ÖZCAN ÇÖLÜK
Danışman: PROF. DR. VAHDETTİN ENGİN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Milliyetçi Demokrat Partisi = Milliyetçi Demokrat Party ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi tarih = Political history

Özet:
Türkiye 1970'li yılları sosyal, siyasal ve ekonomik bunalımlarla geçirdi.
Ülkedeki bunalım kutuplaşmayı arttırarak iç savaş koşullarının oluşmasını sağladı.
Kendisini ülkenin kurtarıcısı olarak gören ordu, 12 Eylül 1980 tarihinde yönetime el
koydu. Bu dönemde siyasal partiler kapatıldı, demokratik hak ve özgürlükler askıya
alındı, binlerce insan gözaltına alındı ve işkence gördü. 12 Eylül öncesi yaşananları
1961 Anayasasıyla ilişkilendiren ordu, fazla demokratik bulduğu 1961 Anayasasının
yerine yürütmenin güçlendirildiği, demokratik taleplerin göz ardı edildiği 1982
Anayasası'nı hazırladı. Anayasa ile birlikte Kenan Evren Cumhurbaşkanı olurken
Milli Güvenlik Konseyi(MGK) Anayasal bir kurum haline geldi. Ayrıca eski
siyasetçilere on yıl siyaset yasağı getirildi.
1983 Mayıs ayında 1982 Anayasası'na uygun olarak hazırlanan Seçim Kanunu
ve Siyasal Partiler Kanunu ile tekrar çok partili yaşama dönüldü. Siyaset yasağı
sebebiyle eski siyasi partilerin liderlerinin yerine ortaya çıkan yeni siyasetçilerin
kurdukları partilerden yalnızca Milliyetçi Demokrasi Partisi, Anavatan Partisi ve
Halkçı Parti seçimlere katılabildi. Bu dönemde kurulan diğer partilere eski partilerin
devamı oldukları gerekçesiyle MGK tarafından seçime katılma izni verilmedi.
MGK çok partili yaşama geçildikten sonra kontrolü kaybetmek istemiyordu.
Bu sebeple emekli orgeneral Turgut Sunalp 12 Eylül ruh ve felsefesini taşıyan merkez
sağ bir parti kurmak için görevlendirildi. Tamamen MGK güdümünde kurulan parti,
kamuoyu tarafından iktidarın en güçlü adayı olarak görüldü. Buna rağmen 6 Kasım
1983 tarihinde yapılan seçimlerde Anavatan Partisi tek başına iktidar olurken
Milliyetçi Demokrasi Partisi üçüncü olabildi.
Meclis'te Halkçı Parti ile birlikte muhalefet görevi yapan Milliyetçi Demokrasi
Partisi, devletin ve milletin menfaatinin partinin menfaatinden önce geldiğini
vurgulayan bir muhalefet tarzı belirledi. Hükümetle olan ilişkilerini bu çizgi üzerinden
yürüten parti bir yandan da parti içi muhalefetin tazyiki altında yıprandı. Bir yandan
da Doğru Yol Partisi ile birleşme görüşmeleri de yapan Milliyetçi Demokrasi Partisi,
Turgut Sunalp'in ardından seçilen Ülkü Söylemezoğlu liderliğinde yaptığı kongrede
kendini feshetti. Boşta kalan milletvekilleri Mehmet Yazar liderliğinde kurulan Hür
VI
Demokrat Parti, Anavatan Partisi ve Doğru Yol Partisi'ne katıldı. Turgut Sunalp ve bir
grup arkadaşı ise bağımsız kalmayı tercih etti.

Abstract:
Turkey has spent the 70's through social, political and economical depression.
Depression in the country increased the polarization and provided the conditions for a
civil war. Military seeing itself as the rescuer of the country, took the control of the
country at 12 September 1980. Political parties were shut down, democratic rights and
freedoms were suspended, thousands of people incarcerated and tortured during this
period. Military, relating the events happened before September 12 with the
constitıtion of 1961 which it considers "too democratic", prepared the constitution of
1982 in which executive powers were supplemented and democratic demands were
ignored. With the new constitution, Kenan Evren became the President and National
Security Council has turned into a Constitutional Body. Other than that former
politicians were banned from doing politics for 10 years.
In the May of 1983 Turkey has returned to multi party system with the new
Election Law and Political Parties Law which were made in accord with the
constitution of 1982. Due to the political ban, only Milliyetçi Demokrasi Partisi,
Anavatan Partisi and Halkçı Parti were able to enter the elections which were founded
by the new politicians, that emerged in the absence of the banned old political party
leaders.
National Security Council did not want to lose control after the transition to the
multi party system. That's why retired full-general Turgut Sunalp was assigned with
the task of founding a central-right party with the idea and soul of September 12. The
founded party was under full control of National Security Council and was seen as the
most likely candidate for the political power by the public. But they were only be able
to take the third place in the elections of 6 November 1983, while Anavatan Partisi
managed to take the political power single-handedly.
Milliyetçi Demokrasi Partisi acting as the opposition along with the Halkçı
Parti in the parliament, determined a style with the emphasis on the fact that interests
of the nation and state come before the interests of the party. The Party, conducting
relations with the government along these lines, began to wear down due to the
pressure of in-party opposition. Also having talks on mergery with the Doğru Yol
Partisi which comprises the the right wing of the off-parliament opposition. Milliyetçi
VIII
Demokrasi Partisi nullified itself in the convention made under the leadership of Ülkü
Söylemezoğlu who was elected after Turgut Sunalp. Delegates who were left without
a party joined to Anavatan Partisi, Doğru Yol Partisi and Hür Demokrat Parti which
was founded by Mehmet Yazar. Turgut Sunalp and a group of his friends chose to stay
independent.