Eylem kimlikleme düzeyi ile bireycilik-toplulukçuluk boyutlarının öz-kontrolü yordaması
The prediction of self-control of the dimensions of individuality-collaboration and level of action identification
Yazar: NUR BANU YILMAZ ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ERTUĞRUL UÇAR
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Öz kontrol = Self-control

Özet:
Öz-kontrol bireyin duygu, düşünce ve davranışlarını, kendi benliğine ve çevresine uyumlu olabilecek şekilde denetlemesidir. Eylem kimlikleme bireyin eylemlerini anlamlandırması ve adlandırması sürecidir. Birey tarafından bir eylem, yüksek ya da düşük düzeyde kimliklenebilir. Yüksek düzeyde kimliklenen eylemler birey tarafından daha fazla önem arz ederken, düşük düzeyde kimliklenen eylemler birey için daha değersizdir. Bireycilik, bireyin biricik ve özerk olduğu kültür boyutudur. Bireyci kültürü benimseyen bireylerde bağımsızlık ön plandadır. Toplulukçuluk ise bireyin içerisinde bulunduğu gruba sadık ve bağımlı hissettiği kültür boyutudur. Toplulukçu kültürü benimseyen bireylerde ise karşılıklı bağımlılık ön plandadır. Kağıtçıbaşı'nın modelinde kültürlerin etkisiyle benlik yapılarının şekillendiği ve benlik yapılarının kültürel farklılardan etkilendiği savunularak Türk kültüründeki benlik yapıları; özerk, ilişkisel ve özerk ilişkisel olarak üç başlıkta ele alınmıştır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı, eylem kimlikleme ve bireycilik toplulukçuluk boyutlarının öz-kontrolü yordayıp yordamadığını ortaya koymaktır. Araştırma grubunu Türkiye'de öğrenim gören 424'ü kadın, 124'ü erkek toplam 548 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla Kısa Öz-Kontrol Ölçeği, Davranış Kimlikleme Formu ve Özerk İlişkisel Benlik Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların cinsiyet, okudukları bölüm ve okudukları sınıf düzeylerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde ikiden fazla grupların karşılaştırılması için tek yönlü varyans analizi,  ikili grupların karşılaştırılması için t-testi; değişkenler arasındaki yordama ilişkilerinin belirlenmesi için ise Pearson çarpım-moment korelasyon katsayısı ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre öz-kontrol düzeyinin ve bireycilik toplulukçuluk alt boyutları olan ilişkisel benlik ile özerk ilişkisel benlik boyutlarının cinsiyete göre farklılaştığı tespit edilmiş, eylem kimlikleme düzeyinin ise cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmadığı saptanmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre bireycilik toplulukçuluk boyutları ve öz kontrolün öğrencilerin okudukları bölümlere göre anlamlı olarak farklılaşmadığı yalnızca eylem kimlikleme düzeyinin sayısal, sözel ya da eşit ağırlık bölümlerinde okumaya göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca eylem kimlikleme düzeyi, bireycilik toplulukçuluk boyutları ve öz kontrolün öğrencilerin okumakta oldukları sınıf düzeylerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı saptanmıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda eylem kimlikleme düzeyinin ve bireycilik toplulukçuluk alt boyutlarından özerk ilişkisel benliğin öz-kontrolü anlamlı bir biçimde yordadığı görülmektedir.

Abstract:
Self-control is that the individual controls his feelings, thoughts and behaviors in a way that can be compatible with his own self and environment. Action identity is the process of understanding and naming the individual's actions. An action can be identified high or low level by the individual. While high -identity actions are more important by the individual, low -identity actions are more worthless for the individual. Individualism is the cultural dimension where the individual is unique and autonomous. Independence is in the forefront of individuals who adopt individualist culture. Society is the culture dimension in which the individual feels loyal and dependent to the group in which he is located. Mutual dependence is in the forefront of individuals who adopt community culture. In the Kağıtçıbaşı model, it is argued that the self-structures of cultures are shaped and that they are affected by different self-structures, and self-requests in Turks; autonomous, relational and autonomous relational. In this context, the aim of this research is to reveal whether the dimensions of social identification and individualism do not predict the self-control dimensions. The research group consists of 548 university students who are studying in Turkey and 424 women and 124 of them are male. In order to collect the data, short self-control scale, behavioral identity form and autonomous relationship self scale were used. In addition, the personal information form prepared by the researcher was used in order to determine the gender, the department they read and the class levels they read. In order to compare more than two groups in the analysis of data, one-way analysis of variance was T-test for comparison of binary groups; In order to determine the procedure relationships between the variables, Pearson Moments multiplication correlation coefficient and multiple regression analysis were applied. According to the results of the analysis, the level of self-control and individualism was found to differ according to gender and the autonomous relationships of the autonomous relationship with the sub-dimensions of the communityism were found to be significantly differentiated according to gender. According to the results of one -way analysis of variance analysis, individualism is found to be significantly differentiated in the numerical, verbal or equal weight departments of the action identity levels that do not differ significantly according to the departments of the students. In addition, the level of action identity, individualism communism dimensions and self -control of the oxencili did not see the fact that the octigates did not see. As a result of multiple regression analysis, it is seen that the level action identificaiton and the autonomous relational self, one of the sub-dimensions of individualism and collectivism, significantly predict self-control.