hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Abdurrahman Cahit Zarifoğlu'nun hayatında ve eserlerinde tasavvufun etkisi
The effect of sufism on Abdurrahman Cahit Zarifoğlu's life and works
Yazar: İBRAHİM BEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM BAZ
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Edebi eserler = Literary works ; Tasavvuf = Mystic ; Zarifoğlu, Cahit = Zarifoğlu, Cahit

Özet:
Abdurrahman Cahit Zarifoğlu, 1940-1987 yıllarında yaşamış, daha çok edebi yönleri ile ön plana çıkmış mütefekkir bir şairdir. Tasavvuf kültürünün içinde büyüyen Zarifoğlu, üniversite yıllarında kendisini bir anlam arayışının içinde bulmuştur. Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, Fethi Gemuhluoğlu onun bu arayışına kaynaklık eden isimlerin başında gelmektedir. Varoluşsal bir krizden çıkan bu arayış, şeyhi Abdurrahim Reyhan Efendi'ye intisap edinceye kadar devam etmiştir. Tasavvuf yoluna revan olduktan sonra İslami şuurla yazmış olduğu eserler daha da belirginlik kazanmış, etrafındaki gençlere yaptığı rehberlik yoğun bir hal almaya başlamıştır. Hayatını dervişçe yaşamak üzere bina eden Zarifoğlu, bazen ifadeleri, bazen de hali ile anlayanlara sayısız dersler vermiştir. Bu çalışma, tasavvufun Zarifoğlu üzerindeki etkisini, hayatı ve eserlerinden hareketle anlamaya yönelik yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Cahit Zarifoğlu, tefekkür, hakikat arayışı, sükûn

Abstract:
Abdurrahman Cahit Zarifoğlu was an influential poet who lived between 1940-1987 and came to the fore with his literary aspects. Growing up in Sufi culture, Zarifoğlu found himself in search of a meaning during his university years. Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, Fethi Gemuhluoğlu are among the names that have been the source of this quest. This search, which emerged from an existential crisis, continued until he joined his Sheikh Abdurrahim Reyhan Efendi. After he turned to the way of Sufism, the works he wrote with Islamic consciousness became more evident and his guidance to the young people around him began to become intense. Zarifoğlu, who built his life to live as a dervish, gave countless lessons to those who sometimes understand the expressions and sometimes the state. This study was conducted to understand the effect of Sufism on Zarifoğlu, based on his life and works.

Keywords: Mysticism, Cahit Zarifoğlu, contemplation, search for truth, tranquility
Celâleyn tefsirinde sarf uygulamaları
Grammatical (sarf) applications in the Jalâlayn tafsir
Yazar: MEHMET ZEKİ OCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEHMUS ÜLKER
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Arapça = Arabic ; Celaleddin Mahalli = Celaleddin Mahalli ; Celaleddin es-Suyuti = Celaleddin es-Suyuti ; Celaleyn tefsiri = Celaleyn tefsiri ; Dilbilgisi = Grammar ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary

Özet:
Celâleddîn Mahallî ve Celâleddîn Suyûtî'nin oluşturmuş oldukları Celâleyn Tefsiri Kur'ân'ı Kerimin anlaşılmasında önemli bir eserdir. Söz konusu tefsirin en önemli özelliği Kur'ân'ı i'rap, dil, belagat vb. açısından değerlendirmesidir.
Çalışmanın hacmini büyütmemek için Celâleyn Tefsirinin sadece sarf ile ilgili kısmını ele aldık. Çalışmamız "Celâleyn Tefsirinde Sarf Uygulamaları" adıyla isimlendirilmiştir.
Çalışmamızda öncelikle sarf ile ilgili konular belirlenmiş, bu konulara kısaca temas edilmiş ve daha sonra sözkonusu eserin bu konular ile ilgili bölümleri örnekleri ile birlikte açıklanmıştır.
Çalışmamız kısa bir "giriş"ten sonra iki bölüme ayrılmıştır: Birinci bölümde, Celâleyn Tefsiri müellifleri ve Celâleyn Tefsirinin Arap dili ve belagatındaki yeri hakkında; ikinci bölümde, Sarf ilminin tanımı, doğuşu ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca Celâleyn Tefsirinde âyetlerin tefsirinde geçen sarf ilmi ile ilgili konular üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The Jalālayn Tafsîr formed by Celâleddîn Mahallî and Celâleddîn Süyûtî is an important work in understanding the Qur'an. From the point of evaluation, the most important feature of the aforesaid tafsir is the Qur'an, language, balāgha, etc. 
We have dealt with only the part of the Jalālayn Tafsir related to Sarf and our study was named as " Grammatical (sarf) Applications In the Jalālayn Tafsır ", so as not to expand the mass of the study.
In our study, first of all, the subjects related to sarf (Grammar) have been determinated, afterwards these subjects have been briefly mentioned upon, and then the relevant parts of the aforesaid work have been explained with examples.
Our study is divided into three sections after a brief "Introduction". In the first section, about the writers of Jalālayn Tafsîr and the place of the Jalālayn Tafsîr in Arabic language and balāgha; In the second section, information is given about the definition, birth, definition and importance of the sarf. As of that there is in the third section, the subjects related to sarf in the interpretation of the verses in the Jalālayn Tafsir have been dwelt on.
Serbest dış ticaret politikalarının cari denge üzerindeki etkisi: Türkiye üzerine bir uygulama
Free outside influence on current balance of trade policy: An application on Turkey
Yazar: ESRA OĞUZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL SUGÖZÜ
Şırnak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Döviz kuru = Exchange rate ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Küreselleşme = Globalization ; Serbest ticaret = Free trade ; Ticaret politikaları = Trade policies ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Cari açık sorunu, son dönemlerde hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir sorun haline gelmiştir. Özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ekonomik istikrarın sağlanması için cari açığın kontrol altına alınması ve cari dengenin sağlanması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, 1980-2016 yılları arasında gerçekleşen ekonomik gelişmeler çerçevesinde serbest dış ticaret politikalarının cari denge üzerindeki etkisini araştırmaktır. Çalışmada Türkiye'de 1980-2016 dönemi yıllık verileri kullanılarak ekonomik küreselleşme endeksi, gayrisafi yurtiçi hasıla ve döviz kurlarının cari denge üzerindeki etkisi analiz edilmektedir. Çalışmada ilk olarak değişkenlerin durağanlaştırılması için ADF ve PP birim kök testleri uygulanmıştır. Daha sonra değişkenler arasındaki ilişki Johansen Eşbütünleşme Testi ve Granger Nedensellik Testi yardımıyla incelenmiştir. Çalışma sonucunda, değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisinin olduğu saptanmış ve ekonomik küreselleşme endeksi ile döviz kurunun cari dengenin tek yönlü nedeni olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Cari denge, Ekonomik Küreselleşme Endeksi, Döviz Kuru, Gayrisafi Yurtiçi Hasıla.

Abstract:
The current account deficit problem has become an important problem for both developed and developing countries. In particular, in developing countries such as Turkey, in order to ensure economic stability, the current account deficit should be controlled and the current balance should be maintained. The aim of this study is to investigate the effect of free foreign trade policies on current account balance in the context of economic developments between 1980-2016. During the study, the economic globalization index, the effect of gross domestic product and exchange rates on the current balance is analyzed by using annual data of 1980-2016 period. First of all, ADF and PP unit root tests were applied to stabilize the variables. Then, the relationship between the variables was examined with the help of Johansen Cointegration test and Granger Causality test. As a result of the study, it was determined that there is a cointegration relationship between the variables and it is determined that economic globalization index and exchange rate are the one-way cause of the current balance.

Keywords: Current balance, Economic Globalization Index, Exchange Rate, Gross Domestic Product.
İlk dönem mekki surelerde müşrik kimliğinin dönüşümünde Esma-i Hüsna'nın rolü
The role of the beautiful names of Allah in the transformation of the polytheist identity
Yazar: SELİM TUNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÜL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Esma-i Hüsna = Esma-i Hüsna ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mekki sureler = Meccan suras ; Müşriklik = Müşriklik ; Sure = Sura ; İslamiyet = Islam

Özet:
Çalışmamızda, Cabiri'nin "Fehmü'l Kur'an" adlı eserinden yola çıkılarak, Kur'an'ın nazil olan ilk yirmi yedi suresi ve bu surelerin indiği dönemdeki şartlar siyer ile beraber göz önünde bulundurulmuştur. Bu süreç içerisinde esma-i hüsnanın müşrik kimliğinin tevhide dönüşümünde nasıl bir role sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Sureler incelendiğinde görülecektir ki bu konuda esmanın önemli bir rolü vardır. Surelerde mükerrer olarak geçen esmanın, geçtiği her yerde farklı bir bağlamda ele alındığı görülmektedir. Bu dönüşüm realist bir yaklaşımla gerçekleşmiş ve cahile devrindeki müşriklerin adetleri, inançları bir anda yok sayılmamıştır. Bilakis sistemli ve peyderpey olacak şekilde bu dönüşüm kalıcı olarak tahakkuk etmiştir. Bu minvalde ilk etapta putlar eleştirilmekten ziyade yokluktan varlığa, dünya hayatından ahirete ve geçmiş milletlere değinilerek Allah'ın kudretine, putların acziyetine dikkat çekmiştir. Bu şekilde de düşünme, putlardan yüz çevirme ve dağılan vahdaniyetten tevhid inancına dönüş saptanmıştır.

Abstract:
Inspired by Cabiri's Fehm al-Quran, this study examines the first 27 surahs (chapter) of the Quran to understand the role of the beautiful names of Allah in the process of transformation of the infidel identity alongside the siyar of that time. It will be seen that the names have a huge impact during this process. The names repeated many times in the chapters are presented from different angles each time. The transformation of infidel identity is taken realistically and their previous lives, beliefs, and customs are not disregarded. On the contrary, a permanent and systemic transformation is sought. Therefore, in these chapters, instead of criticizing idolatry, issues such as being and non-being, this life and hereafter, the life of previous nations are brought into consideration to underline the power of Allah and the incapacity of the idols. This is how the transformation from infidelity to belief, i.e. turning away from idols and returning to the belief of Oneness is actualized.
Mele Muhemmede Şoşiki'nin "Nura Qelban" adlı tefsiri ve tefsir metodu
Molla Mohammad Shoshiki's tafsir (Qur'an Exegesis) and his interpretation method named "Nura Qelban"
Yazar: MEHMET MUNGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÜL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Dirayet = Comprehension ; Hadis = Hadith ; Kelam = Islamic theology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nura Qelban = Nura Qelban ; Rivayetler = Rumours ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam ; Şoşiki, Mela Muhammed = Şoşiki, Mela Muhammed

Özet:
Hayatın her türlü zorluğuna rağmen ilim tahsilinden ödün vermeyen çağımızın yaşayan müfessirlerinden Molla Muhammed Şoşikî'nin hayatı, eserleri ve tefsirdeki metodunu ele alan bu çalışmanın amacı, Molla Muhammed Şoşikî'nin Nûra Qelban adlı tefsirinin tanıtılması, müfessirin tefsirdeki metodunun ortaya konulması, söz konusu tefsirde Kur'ân ilimleri ve tefsir usûlü alanına giren konulara nasıl yer verildiğini ortaya çıkarmaktır. Müfessir hem Allah rızasını kazanma hem de bu dilde yazılan dini eserlerin az olmasından dolayı bu boşluğu doldurma gayesiyle eserini Kürtçe kaleme almıştır. Şoşikî'nin yaklaşık olarak 6 senede tamamladığı ve Nûra Qelban adını verdiği bu nadide eser, hem dirâyet hem de rivâyet yönüyle tebarrüz etmektedir. Araştırmada Kur'ân ilimleri ve tefsir usûlü konuları genel hatlarıyla ele alınarak, fazla teferruata girmeden müfessirin tefsirdeki metodu ele alınmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This study deals with the life, works and the tafsir (Qur'an exegesis/interpretation) method of Molla Mohammad Shoshikî, one of the living interpreters of our age not compromising on his education despite all the difficulties of life, and aims to introduce his Quran interpretation (tafsir) called Nûra Qelban, to reveal his interpretation method and how the subjects in the field of Quranic sciences and tafsir method are included. The interpreter wrote his work in Kurdish in order to fill this gap, both to gain the consent of Allah and because of the lack of religious works written in Kurdish. This valuable work, which Shoshikî completed in about 6 years and named Nûra Qelban, is distinguished by both verse and narration.In this research, the sciences of the Qur'an and the tafsir method were discussed in general terms, and the method of the interpreter was examined without getting into too much detail.
Bağlarda yaprak alma sıklığının bitki gelişimi, verim ve bazı tane özellikleri üzerine etkilerinin araştırılması
Research of the effects of the frequency of leaf removal on plant development, the yield and some berry properties in the vineyards
Yazar: HASAN SEZGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SETTAR ÜNAL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2020 yılı gelişme döneminde Mardin ilinin Midyat ilçesinde belirlenen bağda gerçekleştirilmiş ve denemede materyal olarak mahalli üzüm çeşitlerinden Marzone kullanılmıştır. Araştırma; "Tesadüf Blokları" deneme desenine göre 4 tekerrürlü, 4 muameleli (dönem) (0, 3, 5 ve 7 defa) ve her muamelede 5 adet olmak üzere toplamda 80 adet omca üzerinde yürütülmüştür. Çalışmada; gelişme gücü birbirine yakın ve sağlıklı omcalardan 3 dönem yaprak toplanırken kontrol (şahit) asmalarından yaprak alınmamıştır. Bağda çiçeklenme sonrası ilk yaprak hasadı yapılmış, 7-10 gün arayla hasat zamanına kadar sürgün üzerinde uçtan itibaren olgun yaprağın 2/3 büyüğüne erişen 4. 5. ve 6. yaprakların tamamı toplanmış, ancak salkımların üstündeki 2 yaprak ile şekil, renk ve bütünlüğünü kaybetmiş uygunsuz yapraklar toplanmamıştır. Asmalarda tepe alma ve uç alma ise yapılmamıştır. Omcalardan yaprak almanın omca gelişimi, ürün verim ve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek üzere, laboratuarda şırada suda çözünebilir toplam kuru madde, toplam asit, pH şıra randımanı, gelişme, verim ile ve salkım ve taneye ilişkin özellikler incelenmiştir.
Eldeki verilerin değerlendirilmesine göre, yaprak alma sıklığı gelişme, ürün verimi, salkım ve bazı tane özellikleri üzerinde istatistiki olarak bir fark oluşturmamıştır.

Abstract:
This research was carried out in the vineyard determined in Midyat district of Mardin province in the development period of 2020 and Marzone , one of the local grape varieties, was used as the material in the experiment.
The research was conducted on a total of 80 vines with 4 replications, 4 treatments (periods) (0, 3, 5 and 7 times) and 5 for each treatment according to the "Random Blocks" trial design. In the study, leaves were collected from healthy and close to each other and healthy vines for 3 periods, but no leaves were taken from control (witness) vines. The first leaf harvest was made after flowering in the vineyard, all the 4th, 5th and 6th leaves reaching 2/3 of the mature leaf from the tip on the shoot until the harvest time between 7-10 days were collected, but with the 2 leaves on the clusters, they lost their shape, color and integrity, unsuitable leaves were not collected. Pinching and topping on grapevines is not done. In order to determine the effects of removing leaf from vine on the development period, yield and quality of the crop, total dry matter soluble in must, total acidity, pH, must yield, growth, yield, and cluster and berry properties were studied in the laboratory.
According to the evaluation of the available data, the removing leaf  frequency did not make a statistical difference on development, yield, cluster and some berry characteristics.
Ahmet Turan'ın hayatı, eserleri ve İslam mezhepleri tarihi alanındaki yeri
Ahmet Turan's life, works and place in the history of İslâmic sects
Yazar: ESRA ORUÇ
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİ RENÇBER
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Mezhepler = Sects ; Mezhepler tarihi = Sect history ; Turan, Ahmet = Turan, Ahmet ; İslamiyet = Islam

Özet:
"Ahmet Turan'ın Hayatı, Eserleri ve İslâm Mezhepleri Tarihi Alanındaki Yeri" konulu çalışmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır.
Ahmet Turan, Hatay'ın Dörtyol ilçesinin Payas nahiyesinde doğmuştur. Paris Sorbonne Üniversitesi'nde doktora çalışmasını bitirdikten sonra 1982 yılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi'ne atanmıştır. İslam Mezhepleri Tarihi alanında yazmış olduğu 'Yezidiler' ve 'Les Nusayrîs de Turquie dans la Region d'Hatay (Antioch)' isimli kitaplar, yaptığı yenilikler arasındadır. Ayrıca İslam Mezhepleri Tarihi alanında danışmanlığını yaptığı doktora öğrencilerine Türkiye'de yaşayan dini akımlar ve gruplar üzerine yaptırdığı saha çalışmaları alana sağladığı bir diğer katkıdır.

Abstract:
Our study on "Ahmet Turan's Life, Works and Place in the History of İslâmic Sects" consists of an introduction and two parts.
Ahmet Turan was born in Payas township of Dörtyol district of Hatay. After completing his PhD at Paris Sorbonne University, he was appointed to Ondokuz Mayıs University in 1982. The books he wrote in the field of History of Islamic Sects, named 'Yezidis' and 'Les Nusayris de Turquie dans la Region d'Hatay (Antioch)', are among his innovations. In addition, his field studies on religious movements and groups living in Turkey for his doctoral students, whom he supervised in the field of History of Islamic Sects, are another contribution he made to the field.
Belediyelerde sosyal bütçe uygulamaları: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi örneği
Social budget practies of municipalities in Turkey:example of Diyarbakir Metropolitan Municipality
Yazar: BERİVAN GÜRBÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA YAŞAR
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Sosyal bütçe = Social budget ; Sosyal devlet = Social state ; Sosyal harcamalar = Social expenditurese ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Sosyal devlet modeli, sosyal refahın üst düzeye çıkarılması ve sosyal barış, adalet kavramlarının sağlanması amacıyla sosyal ve finansal yaşamda gerekli düzenleme ve müdahalelerin yapılmasını öngören bir anlayış olarak görülmektedir. Toplumlarda yer alan ihtiyaç sahibi bireylere insanlık onurları çerçevesinde hayat standartları oluşturmak ve bununla beraber sosyal adalet kavramının oluşması için gerekli ortamı hazırlamak, sosyal devletin asıl vazifelerindendir. Sosyal devlet, sosyal belediyecilik, sosyal politika olguları kaynaklarda teorik olarak tartışılmasına karşın bu olguların uygulamalara ne denli geçirildiği hususunda yeteri kadar araştırma yapılmadığı gözlemlenmektedir. Özellikle sosyal belediyecilik olgusunun Türkiye'de yer alan belediyelerde ne denli benimsendiğine dair bir hayli az araştırma yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmada sosyal bütçe kavramına ve sosyal belediyecilik kavramına değinilmiştir. Son olarak da Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bütçesi sosyal bütçe bağlamında incelenmiş ve bulgular ortaya konulmuştur

Abstract:
The social state model is seen as an understanding that envisages making necessary arrangements and interventions in social and financial life in order to maximize social welfare and to ensure the concepts of social peace and justice. It is one of the main duties of the social state to create living standards for individuals in need within the framework of human dignity and to prepare the necessary environment for the formation of the concept of social justice. Although the social state, social municipality and social policy phenomena are discussed theoretically in the sources, it is observed that there is not enough research on how much these phenomena are put into practice. There has been very little research on the extent to which the concept of social municipality has been adopted in municipalities in Turkey. In this context, the concept of social budget and the concept of social municipality are mentioned in the study. Finally, the Diyarbakir Metropolitan Municipality budget was examined in the context of the social budget and the findings were presented.
GAP koşullarında bazı tane sorgum genotiplerinin verim potansiyellerinin saptanması
Determination of yield potantials of different grain sorghum genotypes under GAP condition
Yazar: AHMET ÖZGE
Danışman: PROF. DR. CELAL YÜCEL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, bazı tane sorgum genotiplerinin, GAP bölgesinde ikinci ürün koşullarında tane verimi ve verim komponontlerini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, ulusal ve uluslararası kaynaklardan elde edilen 18 sorgum (Sorghum bicolor L. Moench) genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Tarla denemeleri, 2020 yılında GAP koşullarını temsil eden Akçakale/Şanlıurfa'da ikinci ürün koşullarında, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ekimler, her genotip 4 sıra, sıra arası 70 cm ve sıra üzeri 15 cm olacak şekilde elle yapılmıştır. Araştırmada genotiplere göre değişmekle birlikte sırasıyla bitki boyunun 122.07 - 238.22 cm, salkım ağırlığının 14.53 - 54.97 g, bintane ağırlığının, 12.57 - 29.35 g, çiçeklenme gün saysısının 65.00 - 82.00 gün, fizyolojik olgunlaşma gün sayısının 96 - 109 gün ve tane veriminin 138.07 - 522.25 kg/da arasında değiştiği saptanmıştır. Tane verimi açısından ön plana çıkan genotiplerin orta geçci ve dik büyüme tabiatına sahip oldukları tespit edilmiştir. Bu çalışmada, Macia Big ve L20 tane sorgum genotiplerinin hem tane verimleri hem de verim öğeleri açısından ön plana çıktığı ve GAP bölgesi ikinci ürün koşulları için önerilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Sorgum (Sorghum bicolor L. Moench), Tane Verimi, Genotip

Abstract:
The aim of the project is to determine grain yield production potentials and related proporties of different grain sorghum genotypes under GAP conditions. In this project, 18 line and commercial of grain sorghum (Sorghum bicolor L. Moench) genotypes used as material. The field experiment will be conducted under Akçakale/Şanlıurfa region representing GAP region conditions during the second crop season in 2020. A randomized complete block (RCB) with 3 replication used as the experimental design. Each plot consisted of 4 rows with 5 m long and 0.7 m apart and 15 cm intra-row spacing. In the study, it was determined that the grain yield was 138.07 - 522.25 kg da-1, the plant height was 122.07 - 238.22 cm, the panicle weight was 14.53 - 54.97 g, 1000 seed weight was 12.57 - 29.35 g, flowering days was 65.00 - 82.00 day, and physiological maturation days 138.07 - 522.25 day, although it varies according to the genotypies. It has been determined that the genotypes that come to the fore in terms of grain yield have a medium late and upright growth nature. In this study, it was concluded that Macia Big and L20 grain sorghum genotypes come to the fore both in terms of grain yields and yield components and can be recommended for second crop conditions in the GAP region.

Keywords: Sorghum (Sorghum bicolor L. Moench), Seed Yield, Genotype