Sporcularda zihinsel yorgunluğun fiziksel performansa etkisi
The effect of mental fatigue on physical performance in athletes
Yazar: BUSE SEVEN
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN GÜNAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Fiziksel performans = Physical performance ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yorgunluk = Fatigue ; Zihinsel yorgunluk = Mental fatigue

Özet:
Zihinsel yorgunluğun dayanıklılık performansını olumsuz etkilediği ve bu durumun katılımcıların algılanan zorluk düzeyinin artması ile gerçekleştiği yapılan araştırma sonuçlarında bildirmiştir. Farklı dayanıklılık antrenman modellerinde oluşan cevaplar ise halen araştırılmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı adölesan sporcularda zihinsel yorgunluğun aralıklı ve artırımlı egzersiz performansı üzerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya iyi düzey antrenmanlı 17 adölesan sporcu (yaş Ort. 13.88 ± 0.85, VO2Max Ort. 48.12 ± 2.6) katılmıştır. Katılımcılarda deney koşulu (zihinsel yorgunluk) ve kontrol koşulu (belgesel izleme) girişimleri sonrası aralıklı ve artırımlı bir test olan 30-15 Aralıklı Fitness Testi uygulanmıştır. Zihinsel yorgunluğun oluşturulması için katılımcılar 45 dakika Stroop renk testine tabi tutulmuşlardır. Oturum süresince katılımcıların zihinsel yorgunluk düzeyleri VAS ve NASA-TLX ölçeği, ruh halleri BRUMS ölçeği, algılanan zorluk düzeyleri ise BORG (6-20) skalası ile ölçülürken tepki süresi ölçümü için Flanker Testi kullanılmıştır. Aynı testler kontrol koşulunda uygulanmış olup zihinsel yorgunluk girişimi yerine 45 dakika belgesel izleme uygulanmıştır. Çalışma sonucunda Stroop Testi sonrası zihinsel yorgunluk değerleri, kontrol koşulundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.01). Brums ölçeğinde zihinsel yorgunluk sonrasında yorgunluk değerinde artış, canlılık değerinde ise azalma gözlemlenmiştir (p<0.01). Zihinsel yorgunluk koşulunda egzersiz sonrası katılımcıların tepki sürelerinin uzadığı bulunmuştur (p<0.05). Fiziksel performans çıktılarına bakıldığında ise 30-15 Aralıklı Fitness testi sonrası algılanan zorluk düzeyinin koşullar arasında farklı olmadığı ancak toplam koşu mesafesinin anlamlı düzeyde azaldığı bulundu (p<0.05). Bulgular zihinsel yorgunluğun adölesan sporcularda artırımlı ve aralıklı egzersiz performansını olumsuz etkilediğini göstermektedir. Adölesan sporcularda zihinsel yorgunluk, algılanan zorluk düzeyinden bağımsız olarak yüksek yoğunluklu egzersiz alanlarında performansı bozucu bir etki oluşturabilir.

Abstract:
It was reported in the results of the research that mental fatigue negatively affects endurance performance and this situation occurs with the increase in the perceived exertion level of the participants. The answers to different endurance training models are still being investigated. The aim of this study is to examine the effect of mental fatigue on intermittent and incremental exercise performance in adolescent athletes. 17 well-trained adolescent athletes (age Mean 13.88 ± 0.85, VO2Max Mean ± 48.12 ± 2.6) participated in the study. The 30-15 Interval Fitness Test, which is an intermittent and incremental test, was applied to the participants after the experimental condition (mental fatigue) and control condition (documentary viewing) interventions. In order to create mental fatigue, the participants were subjected to the Stroop color test for 45 minutes. During the session, the participants' mental fatigue levels were measured with the VAS and NASA-TLX scale, their moods were measured with the BRUMS scale, and their perceived exertion levels were measured with the BORG (6-20) scale, while the Flanker Test was used to measure the reaction time. The same tests were applied in the control condition and instead of mental fatigue attempt, 45 minutes of documentary watching was applied. As a result of the study, mental fatigue values after Stroop Test were found to be significantly higher than the control condition (p<0.01). An increase in the fatigue value and a decrease in the vitality value were observed after mental fatigue in the Brums scale (p<0.01). It was found that the reaction times of the participants were prolonged in the mental fatigue condition (p<0.05). When the physical performance outputs were examined, it was found that the perceived exertion level after the 30-15 Interval Fitness test was not different between conditions, but the total running distance was significantly reduced (p<0.05).  Findings show that mental fatigue negatively affects incremental and intermittent exercise performance in adolescent athletes. Mental fatigue in adolescent athletes can have a detrimental effect on performance in areas of high-intensity exercise, regardless of the perceived level of exertion.