Bir etnik çatışma çözüm yöntemi olarak özerklik
Autonomy as a conflict solving mechanism
Yazar: DİLAN MIZRAK
Danışman: PROF. DR. MİTHAT SANCAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Etnik çatışmalar = Ethnic conflicts ; Kamu Hukuku = Public Law ; Ulus-devlet = Nation-state ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Ulus devlet hâlâ makbul devlet biçimidir. Ancak bu devlet biçimi kendi 
ulusunu yaratma fikri ile ortaya çıkmasına rağmen söz konusu proje başarılı 
olmamıştır, zira çok küçük bazı devletler bir tarafa bırakılacak olursa bugün hemen 
her devletin, bünyesinde çeşitli sayıda azınlık barındırdığı görülmektedir. 
Modernleşmenin sağladığı imkânlar nedeniyle ulus devlet içinde yer alan farklı etnik 
grupların benzer koşullara sahip olacağı, dolayısıyla ülke içinde herhangi bir çatışma 
yaşanmayacağı düşünülmüşse de yaşadığımız yüzyıl devletlerarası çatışmaların çok 
ötesine geçen biçimde devlet içi etnik çatışmaların yaşandığı bir çağ olmuştur. 
Devletler bu etnik çatışmaları öncelikle bastırmaya, ceza ve güvenlik tedbirleriyle 
sorunların üstesinden gelmeye çalışmışsa da etkin yöntemin çatışmaların 
tekrarlanmayacak biçimde çözülmesi olduğu zamanla anlaşılmıştır. Sadece fiziksel 
değil, yapısal şiddetin de ortadan kalkmasını sağlamanın yolu ise azınlık haklarını 
güvence altına almak, demokratik usullerle her grubun yönetime etkin katılımını 
sağlamak ve gerektiği hallerde iktidarı paylaşmak ya da egemenliği kısmen 
devretmek olmuştur. Özerklik de çatışmaların çözümünde diğer bazı usullerin fayda 
sağlamaması üzerine tercih edilen bir yetki devri sistemidir. Özerkliğin üç farklı 
uygulaması söz konusu olup bunlar bölgesel özerklik, kültürel özerklik ve idari 
özerkliktir. Her bir özerklik türünün kendine göre olumlu ya da olumsuz yanları 
bulunmakta, farklı bölge ya da etnik çatışmalar bakımından farklı bir model başarı 
sağlamaktadır. Özerkliğin hukuki altyapısına bakılacak olursa, mevcut uluslararası 
hukuk düzeninde özerklik biçiminde bir hakkın yer almadığı, ancak azınlık hakları, 
ulusların kendi kaderini tayin hakkı gibi haklar ile temellendirilebileceği 
görülmektedir.

Abstract:
Nation state is still accepted to be the ideal form of state. However, despite 
coming out to create its own nation, this project failed for today besides some very 
small states, almost every state comprises of a number of different ethnic minorities. 
Due to the possibilities of modernization, different ethnic groups in a nation state 
were thought to have similar opportunities and consequently, an ethnic conflict 
would not take place. But in contrary, this era has been the century of ethnic 
conflicts. States firstly tried to impress these conflicts, solve the problems by means 
of punishment and security measures; however after a while it was understood that 
the efficient solution was to solve conflicts as preventing to repeat again. The way of 
removing not only physical violance but also structural violance is ensuring minority 
rights, providing every group to to take part efficiently in state administration and if 
necessary sharing power or transfer the sovereignty partially. Autonomy is also a 
system of transferring powers if the other methods to resolve conflicts became 
unsuccessful. Generally three sorts of autonomy are counted. Regional or political 
autonomy for an ethnic group living in a region intensely; if the group is spread out 
through the state cultural autonomy and a way of transferring solely some 
administrative powers local autonomy. All of these sorts of autonomies have 
advantages and disadvantages, for some regions or ethnic groups one kind of 
autonomy is the perfect solution but for the other not. To look over the legal 
substructure of autonomy, present international law does not include a right to 
autonomy, but such a right may be based on minority rights or right to self-
determination.