Manisa'da kırsal kesimdeki bir aile sağlığı merkezine başvuran 25 yaş ve üzeri kişilerin fiziksel aktivite düzeyinin saptanması ve bunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Determination of the physical activity levels of 25 years and over people who applied to a family health center in rural area in Manisa and investigation of the factors affecting that
Yazar: VELİ İŞİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH ÖZCAN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı = Family health ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kırsal bölge = Rural region ; Manisa = Manisa ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Fiziksel aktivite yetersizliği günümüzde erişkin ve yaşlı popülasyonda yaygın olarak görülmektedir. Bireylerin düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı kazanması hareketsizlikle ilişkili hastalıkların önüne geçilmesi için oldukça önemlidir. Hızlı kentleşme, hava kirliliği, günlük hayatta artan teknoloji kullanımı, park, yürüyüş ve spor alanlarının yetersizliği gibi kent yaşamına özgü nedenlerden dolayı şehirlerde yaşayanlarda hareketsizlik ciddi boyutlara ulaşmıştır. Benzer durumun kırsal bölgede yaşayan bireylerde ne düzeyde olduğunu araştırmak önem taşımaktadır. Bu araştırma, Manisa'da kırsal kesimdeki bir Aile Sağlığı Merkezine başvuran 25 yaş ve üzeri kişilerin fiziksel aktivite düzeyinin saptanması ve bunu etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmamız kesitsel tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Çalışmamız, Ağustos 2017- Ocak 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş olup Manisa ili Şehzadeler ilçesi Sancaklıbozköy Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 25 yaş ve üzeri 250 birey üzerinde yürütülmüştür. Araştırma grubunun fiziksel aktivite düzeyini saptamak için "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) kısa formu" kullanılmıştır. Bireylerin sosyoekonomik durumları, günlük aktiviteleri ile fiziksel aktivite yapmama sebepleri literatürden derlenerek hazırlanan anket ile belirlenmiştir. Çalışmaya katılanların %54,1'i kadın %45,9'u erkek olup yaş ortalamaları 52,86±14,51 yıldır. Katılımcıların %47,2'sinin inaktif (hareketsiz), %36,4'ünün düşük düzeyde aktif, %16,4'ünün aktif oldukları saptanmıştır. Çalışmamızda obezite oranı kadınlarda %54,3, erkeklerde %30,9 toplamda %44 olarak bulunmuştur. Araştırmamızda erkekler kadınlardan, gençler yaşlılardan, kronik hastalığı olmayanlar olanlardan, sigara içenler içmeyenlerden anlamlı olarak daha aktif bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin eğitim düzeyi artıkça fiziksel aktivite düzeyinin anlamlı olarak arttığı görülmüştür (p<0,05). Medeni durum, gelir düzeyi, yaşam ortamı, vücut kitle indeksi, alkol kullanma, uyku süresi, tv izleme süresi, cep telefonu kullanma, internet ve sosyal medya kullanma ile fiziksel aktivite düzeyi arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Araştırmamızda kırsal kesimde yaşayan bireylerin fiziksel aktivite düzeyinin kentsel bölgelerde yaşayanlardan pek de farklı olmadığı, kentlerde yaşayan insanların çoğunda görülen hareket azlığının kırsal alanda da geçerli olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, hareketsizlik ve obeziteyle mücadelenin hem kentleri hem köyleri kapsayacak şekilde ne denli geniş ve yaygın olması gerektiğini göstermektedir. Çalışmada kimi bireylerin yeterli zamanı olmayışı ve fiziksel aktivite koşullarının kısıtlı olması, kimi bireylerin de sağlık problemleri nedeniyle fiziksel aktiviteden uzak kaldıkları görülmüştür. Bu önemli sorunun çözümlenebilmesi için "kişiye özel fiziksel aktivite programı" oluşturulması ve bunun takip edilmesi gerekmektedir. Bunun yapılabilmesi için bu alanda yüksek öğrenim görmüş spor eğitmenlerinin sağlık hizmetlerinde istihdam edilmesi doğru bir adım olacaktır. Böylece, sadece aile hekimlerinin sevk ettiği bireylere "fiziksel aktivite danışmanlığı" yapacak ve gerektiğinde bu konudaki grup eğitimlerini yürütecek spor öğretmenlerinin toplum sağlığı merkezlerinde görevlendirilmesinin, bu sorunun ülke çapında çözümlenmesinde önemli katkısı olacağına inanmaktayız. 
Anahtar Kelimeler: Fiziksel aktivite düzeyi, kırsal, Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı kişiler.

Abstract:
Physical inactivity is common at the present time in the adult and elderly populations. It is very important for individuals to acquire regular physical activity habits to prevent illnesses associated with immobility. Inactivity in inhabitants of cities has reached serious dimensions due to reasons specific to urban life such as rapid urbanization, air pollution, increasing technology use in daily life, and the lack of parks, hiking and sports areas. It is important to investigate the level of inactivity in individuals living in rural areas. This study was conducted to determine the physical activity level of 25 years and over persons who applied to a Family Health Center in rural area in Manisa and examine the factors affecting it. Our research is a cross-sectional descriptive study. Our study was realized between August 2017-January 2018 and was conducted on 250 individuals and over 25 years old, who applied to the Sancaklıbozköy Family Health Center in Şehzadeler, Manisa province. The "International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) short form" was used to determine the physical activity level of the research group. Socioeconomic status of individuals, daily activities, reasons for not doing physical activity were determined by a questionnaire prepared from literature. 54.1% of individuals who participated in our study were female, 45.9% were male, and mean age was 52.86±14.51 years. 47.2% of the participants were inactive, 36.4% were active at low level and 16.4% were active. In our study, the rate of obesity was as 54.3% in females, 30.9% in males, and 44% in total. In our research, men were significantly more active than women, young people were significantly more active than aged, smokers  were significantly more active than non-smokers and individuals without chronic disease were significantly more active than those with chronic disease (p<0.05). The level of physical activity increased significantly as the level of education of individuals increased (p<0.05). There was no significant difference between physical activity level and marital status, income level, living environment, body mass index, using alcohol, sleeping time, watching TV, using mobile phone, using internet and social media (p> 0.05). In our study, it has been determined that the level of physical activity of the individuals living in rural areas is not very different from those living in urban areas. The inactivity seen in the majority of people living in urban areas was also found in individuals living in rural areas. These findings show to struggle inactivity and obesity must be both in cities and in villages. In our study, it has been found that some individuals have not enough time and have limited exercise conditions, and some individuals have been away from physical activity due to health problems. In order to solve this important problem, it is necessary to create and follow the "personalized exercise program". In order to be able to do this, it will be a good choice for high-educated sports trainers to be employed in health services. Thus, we believe that the appointment of personal trainers, who will be "exercise counseling" for individuals whom only family physicians refer to, in community health centers will be an important contribution to the solution of this problem nationwide.  
Key Words: Physical activity level, rural, people registered to Family Health Center.