Yaş ve anksiyetenin öğrenme ve hafıza üzerine etkilerinin sıçanlarda araştırılması
Investigation regarding the effects of age and anxiety on learnıng and memory in rats
Yazar: AYŞEGÜL KÜÇÜK
Danışman: PROF.DR. ASUMAN GÖLGELİ ; PROF.DR. CEM SÜER ; PROF.DR. SAMİ AYDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
IVYAŞ VE ANKSİYETENİN ÖĞRENME VE HAFIZA ÜZERİNE ETKİLERİNİNSIÇANLARDA ARAŞTIRILMASIÖZETYaşın ve anksiyetenin davranış, öğrenme ve hafıza üzerine etkilerini araştırmayıplanladığımız bu çalışmada anksiyete modellerinden yükseltilmiş T-labirent düzeneği vekedi dışkısı kullanıldı. Anksiyete oluşturulan sıçanlarda spasyal öğrenmenin nasıletkilendiği ise Moris su tankı kullanılarak test edildi. Tüm bu deneylerin öncesinde vesonrasında açık alan düzeneğinde hayvanların lokomotor aktivite, keşifsel davranış veotonom fonksiyonlarına bakıldı. Davranış deneylerinin başında ve sonunda metabolizmakafeslerinde bekletilen hayvanların 18 saat süresince idrarı toplanarak, 5-HIAA miktarıtesbit edildi. Tüm denemelerin sonrasında anestezi verilen hayvanın kanında CORT miktartayini yapıldı. Bu amaçla 20 adet kontrol ve 20 adet deney grubu olmak üzere toplam 40adet Sprague Dawley cinsi genç ve yaşlı erkek sıçan kullanıldı.Açık alan parametrelerinden defekasyon hariç çizgi geçme, arka ekstremiteleri üzerindeyükselme ve kaşınma sayısı ile oturma süresi stres sonrası hem genç hem de yaşlısıçanlarda azaldı. Özellikle gençlerin yaşlılara göre stresten daha fazla etkilendiği,serotonin metaboliti olan 5-HIAA'nın azalması ve kanda CORT artması ile desteklendi.Yükseltilmiş T-labirent düzeneğinin kapalı koluna koyarak şartlı korku, açık kolunakoyarak şartsız korkularını test ettiğimiz sıçanların emosyonel öğrenmelerininbozulmadığını, ancak yaşlanma ile birlikte kaçma cevaplarının uzayarak öğrenmeninzorlaştığını bulduk.Moris yüzme testine aldığımız hayvanların tekrarlayan denemelerde platformun yerinibulmuş olması çevre ipuçlarını kullanmayı öğrendiğini, ancak deney ve kontrol grubunubirbirleri ile karşılaştırdığımızda deney grubu hayvanların daha uzun sürede platformaulaşmış olması anksiyetenin spasyal öğrenmeyi zorlaştırğını gösterdi.Sonuç olarak yükseltilmiş T-labirent düzeneği ve kedi dışkısı uygulaması ile anksiyeteoluşturduğumuz sıçanlarda, CORT ve 5-HIAA ölçümü ile desteklenen anksiyetenin,özellikle yaşlı sıçanlarda emosyonel ve spasyal öğrenmeyi bozmadığını ama güçleştirdiğinisöyleyebiliriz.Anahtar kelimeler: öğrenme-hafıza, anksiyete, yaş, 5-Hidroksiindolasetik asit,kortikosteron

Abstract:
VINVESTIGATION REGARDING THE EFFECTS OF AGE AND ANXIETY ONLEARNING AND MEMORY IN RATSABSTRACTThis study aims to investigate the effects of age and anxiety on behavior, learning andmemory in rats. Moris water maze was used to asses how spatial learning was affected onrats with anxiety. Before and after all these experiments, locomotor activity, exploratoryactivity and autonomic functions of the rats were tested in open field area. At thebeginning and at the end of behavior tests, urines of those rats kept in metabolism cagesfor 18 hours were collected so as to determine 5-HIAA levels. Following these tests, ratswere anesthetized and their serum CORT levels were analyzed. For this purpose 40Spraque Dawley rats, 20 of which as experiment group and the remaining 20 as controlgroup, were used.Except for defecation, after anxiety, all parameters in open field such as line crossing,rearing, sitting and number of grooming were decreased in both young and aged animals.Having found out that the levels of 5-HIAA, which is a serotonin metabolite, weredecreased and serum CORT were increased, it is supported that especially the aged ratswere much more affected from anxiety compared to the young ones.Elevated T-maze results show that emotional learning did not change while conditionedperformance was tested in the closed arm and unconditioned performance was tested in theopen arm. Nevertheless, it is observed that aging leaded to extensions in avoidanceresponses and thus caused difficulty in learning.In Morris water maze test, rats showed higher performance in reaching the platform inrepetitive trials; this demonstrates that they have learned by environmental cues. Whencomparing the control group with the experimental group, it is observed that experimentalgroup had not better performance in reaching the platform, and this supports that anxietyaffects spatial learning.As a conclusion, it could be stated that especially in aged rats, anxiety that is created byelevated T maze and cat odor, and supported with 5-HIAA and serum CORT, causesdifficulty in emotional and spatial learning.Key words: learning-memory, anxiety, age, 5-Hydroxyindoleacetic acid, corticosterone