Endometrioma dışı benign over kisti nedeniyle yapılan laparoskopik kistektominin over rezervi üzerine etkisi
The effect of laparoscopic cystectomy performed for non-endometrioma benign ovarian cyst on ovarian reserve
Yazar: NECİP DENİZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometriyoz = Endometriosis ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Over = Ovary ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Over kistleri = Ovarian cysts ; Over rezervi = Ovarian reserve

Özet:
AMAÇ: Endometrioma nedenli kistektomi yapılan hastaların over rezervlerinin düştüğü bilinmektedir (1). Endometrioma dışı over kistlerinde yapılan kistektominin over rezervini olumsuz etkilediğine dair şüpheler oluşmakta, over rezervindeki bu düşüşü saptayan çalışma sıklığı da artmaktadır (2). Çalışmamızda endometrioma dışı benign over kisti nedenitle yapılan laparoskopik kistektominin over rezervini nasıl değiştirdiğini operasyon öncesi ve 3 ay sonrası serum antimüllerian hormon ve antral folikül sayısına bakarak over rezervini değerlendirmeyi amaçladık.
GEREÇ ve YÖNTEM: Haziran 2019, Temmuz 2020 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde benign nedenlerle laparoskopik kistektomi olan 41 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların over rezervleri operasyon öncesi ve operasyon sonrası 3. ayda serum antimüllerian hormon ve antral folikül sayılarına bakarak değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 41 hastanın yaş ortalamaları 30.4, vücut kitle indeksi ortalamaları 26.1 (kg/cm2)'dir. Operasyon öncesi hastaların toplam antral folikül sayısı ortalaması 13 ± 4 iken operasyon öncesi ortalama serum antimüllerian hormon değeri 2.7 ± 1.7 ng/ml idi.  Patoloji sonuçlarına göre hastaların %53.7'si (n=22) kistadenom, %46.3'ü (n=19) dermoid kist ile uyumluydu. Operasyon sonrası 3. ayda yapılan over rezerv değerlendirilmesinde serum AMH düzeyleri anlamlı olarak düşük bulunmuştu(p<0.001). Ancak toplam AFS'de istatistiksel olarak anlamlı bir değişme gözlenmedi (p=0.515).

SONUÇ: Endometrioma dışı nedenlerle yapılan kistektomi sonrası serum AMH düzeyleri azalmakla birlikte AFS'da herhangi bir değişiklik olmadığı saptanmıştır. Dolayısıyla, kistektominin over rezervi üzerine negatif etkilerinin olmadığı düşünülmektedir. Ancak, AMH düzeyleri ve AFS over rezervini göstermekte olup hastanın fertilite potansiyelini yani gebe kalıp kalamayacağını öngörememektedir. Bu nedenlerle, hastaya ameliyat öncesi verilen danışmanlıkta kistektominin over rezervine etkisi olabileceği, özellikle rezervi azalmış ya da bilateral kistektomi yapılacak olgularda cerrahi öncesi fertilite prezervasyonu konusunda bilgi verilmelidir. Kistektominin over rezervi üzerine olan etkileri daha geniş serili çalışmalarda daha uzun dönemde hem over rezerv testleri hem de gebe kalma, menopoz yaşı gibi diğer reproduktif sonuçlar açısından değerlendirilmelidir. 
ANAHTAR KELİMELER: Over kistleri, antimüllerian hormon, antral folikül sayısı, laparoskopik kistektomi, fertilite, matür kistik teratom, kistadenom

Abstract:
OBJECTİVES: It is known that ovarian reserves of patients who undergo cystectomy due to endometrioma decrease. There are doubts that cystectomy performed in non-endometrioma ovarian cysts negatively affects the ovarian reserve, and the frequency of studies that detect this decrease in ovarian reserve is increasing. In this study, we aimed to evaluate the ovarian reserve by looking at how laparoscopic cystectomy performed for non-endometrioma benign ovarian cyst changes the ovarian reserve before and 3 months after the operation by looking at the serum antimullerian hormone and antral follicle count.

MATERIAL and METHODS: Fourty-one patients who underwent laparoscopic cystectomy for benign reasons at Helath Sciences University Hamidiye Medical School, İstanbul Kanuni Sultan Suleyman Health Training and Research Medical Center between  June 2019 and July 2020 were included in the study. Ovarian reserves of the patients were evaluated by looking at the serum antimullerian hormone (AMH) and antral follicle count (AFC) before the operation and at the 3rd month after the operation.
FINDINGS: The average age of 41 patients included in the study was 30,4 years, and their mean BMI was 26,1 (kg/cm2). The mean total AFC of the patients before the operation was 13±4, while the mean preoperative AMH value was 2,7±1,7 ng/ml. According to the pathology results %53,7 (n=22) of the patients were compatible with cystadenoma, %46,3 (n=19) dermoid cyst. Serum AMH levels significantly decreased in the evaluation of ovarian reserve at the 3rd month after the operation (p<0.001). However, no statistically significant change was observed in total AFC (p=0,515). 
RESULTS: Although serum AMH levels decreased after cystectomy performed for reaseons other than endometrioma, it was found that there was no change in AFC. Therefore, it is thought that cystectomy does not have negative effects on ovarian reserve. However AMH levels and AFC show ovarian reserve and cannot predict the fertility potential of the patient. For these reasons, the patient should be informed about preoperative counseling that cystectomy may affect ovarian reserve, especially in cases with reduced reserve or undergoing bilateral cystectomy, about fertility preservation before surgery. The effects of cystectomy on ovarian reserve should be evaluated in terms of both ovarian reserve tests and other reproductive outcomes such as pregnancy and menopausal age in larger studies. 
Keywords: ovarian cysts, antimullerian hormone, antral follicle count, laparoscopic cystectomy, fertility, mature cystic teratoma, cystadenom