Sendika üyesi işçilerin hizmet kalitesine yönelik algısı çerçevesinde sosyal sendikacılık: Türk Metal Sendikası örneği
Social unionism in the framework of union member employees' perception of service quality: The case of Turkish Metal Union
Yazar: AZİZ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. YÜCEL UYANIK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Sosyal sendikacılık; sendikaların sadece işçilerin ekonomik ve mesleki haklarını değil, aynı zamanda sosyal, kültürel ve demokratik haklarını da savunmaları anlamına gelmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2023 Ocak ayı istatistiklerine göre, 2022 Ocak ayında yayınlanan istatistiklerinde 2 milyon 189 bin 645 olan sendikalı işçi sayısı, 2 milyon 330 bin 98'e yükselirken, sendikalaşma oranı da yüzde 14,32'den yüzde 14,42'ye çıkmıştır. Sosyal sendikacılık, sendikaların sadece işçilerin ekonomik ve mesleki haklarını değil, aynı zamanda sosyal, kültürel ve demokratik haklarını da savunmaları anlamına geldiğinden, sendikaların toplumsal sorunlara duyarlı olmalarını, işçilerin eğitim, sağlık, hukuk ve sosyal hayat gibi konularda bilinçlenmelerini ve katılımcı olmalarını sağlamaktadır. Sosyal sendikacılık, sendikaların sadece işyerlerinde değil, toplumsal alanda da etkin olmalarını, işçilerin ve halkın yanında yer almalarını, demokratik ve sosyal bir devlet için mücadele etmelerini gerektirmektedir. Sosyal sendikacılık ile sendikalaşma oranı arasında bir ilişki kurmak için sendikaların bu faktörleri nasıl aşabileceklerini, işçilerin ve toplumun sorunlarına nasıl çözüm üretebileceklerini, işçilerin sendikalara olan güvenini nasıl artırabileceklerini ve sendikaların toplumsal bir güç haline nasıl gelebileceklerini düşünmek gerekmektedir. Bu amaç doğrultusunda Servqual hizmet kalitesini ölçme modelini kullanarak Türk Metal Sendikası sendikal hizmetlerden yararlanan bir işçinin (814 sendika üyesi işçiye yüz yüze anket soruları yöneltilerek sonuçlar analiz edilmiştir) algılanan hizmet kalitesi skorları hesaplanmış ve bu skorlar bakımından sendikanın yürüttüğü hizmetlerin kalite algısı karşılaştırılmıştır. Bu şekilde çalışmada öngörülen kalite boyutlarına işçiler tarafından verilen önem düzeylerine göre, sendikal hizmet kalitesini yükseltmek için hangi kalite boyutlarında ne yapılmalı ya da kalite boyutlarından hangisine öncelik verilerek iyileştirme yapılması gerektiği belirlenmiştir. Sendikaların Türkiye'de daha etkili olabilmeleri için öncelikle sosyal sendikacılık anlayışını benimsemeleri; işçilerin sadece ekonomik ve mesleki haklarını değil, sosyal, kültürel ve demokratik haklarını da savunmaları önem arz etmekte olup sendikaların, toplumsal konularda bilinçlenmeli ve katılımcı olması sağlanmalıdır.

Abstract:
Social unionism means that unions defend not only the economic and professional rights of employees, but also their social, cultural and democratic rights. According to the January 2023 statistics of the Ministry of Labour and Social Security, the number of unionised employees, which was 2 million 189 thousand 645 in the statistics published in January 2022, increased to 2 million 330 thousand 98, while the unionisation rate increased from 14.32 percent to 14.42 percent. Since social unionism means that unions defend not only the economic and professional rights of employees but also their social, cultural and democratic rights, it ensures that unions are sensitive to social problems and that employees are aware of and participate in issues such as education, health, law and social life. Social unionism requires unions to be active not only in the workplace but also in the social sphere, to stand by employees and the public, and to fight for a democratic and social state. In order to establish a relationship between social unionism and unionisation rate, it is necessary to consider how unions can overcome these factors, how they can produce solutions to the problems of employees and society, how they can increase employees' trust in unions, and how unions can become a social force. For this purpose, by using the Servqual service quality measurement model, the perceived service quality scores of an employee (814 union members were asked face-to-face survey questions and the results were analysed) benefiting from the union services of the Turkish Metal Union was calculated and the quality perception of the services provided by the union was compared in terms of these scores. In this way, according to the level of importance given by the employees to the quality dimensions envisaged in the study, which quality dimensions should be improved or which of the quality dimensions should be prioritised in order to improve the quality of union services is determined. In order to unions be more effective in Turkey, first of all the adoption of a social unionism approach and defend not only the economic and professional rights of employees but also their social, cultural and democratic rights is of importance.