Türkiye'de faaliyet gösteren devlet üniversiteleri için performansa dayalı bütçe tahsis modeli
Budget allocation model according to performance for state universities in Turkey
Yazar: BAHRİYE ALÇILAR
Danışman: PROF. DR. BİLAL TOKLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics ; Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Türkiye'deki üniversitelerin etkinliğinin ölçülmesi, kaynakların tahsisi vekullanım etkinliği açısından önemlidir. Bu tezde Türkiye'de faaliyet gösteren 49devlet üniversitesinin 2005 yılındaki etkinliği ölçülerek, performanslarına göre2006 yılı bütçe tahsisi yapılmıştır. Öncelikle, bütçe tahsisi için önemliperformans göstergeleri tanımlanarak bu göstergelerden girdi ve çıktıdeğişkenleri belirlenmiştir. Üniversitelerin etkinliğini ölçmek için VeriZarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılmıştır. VZA, doğrusal programlamaprensiplerine dayanan ve çok sayıda girdi ve çıktıya sahip homojen karar vermebirimlerinin (KVB) göreli etkinliğini ölçmek için tasarlanmış olan parametresizbir tekniktir. Çalışmada etkinlik ölçümü ve bütçe tahsisi için iki uygulamayapılmıştır. lk uygulamada 49 üniversitenin tümünün göreli etkinliği ölçülmüşve etkinlik skorları ile üniversitelerin ödenek teklif tavanları toplamını dikkatealan bir bütçe tahsis yöntemi geliştirilmiştir. kinci uygulamada ise yenikurulan veya gelişmekte olan üniversitelerin gelişim özelliğini modele katmakiçin 1992 öncesinde ve sonrasında kurulan üniversiteler olmak üzere iki veri setioluşturulmuştur. Her bir veri seti içinde yer alan üniversitelerin etkinliği ayrıayrı ölçülerek geliştirilen yöntemle bütçe tahsisi gerçekleştirilmiştir.Üniversitelere tahsis edilen bütçe ödenekleri, üniversitelerin verdiği bütçeteklifleriyle iki uygulamada da karşılaştırılmıştır. Üniversiteleri 1992 öncesindeve sonrasında kurulan üniversiteler şeklinde ayırarak yapılan etkinlik ölçümüve performansa göre bütçe tahsisinin daha gerçekçi sonuçlar verdiğigözlenmiştir.Bilim Kodu : 906.1.148Anahtar Kelimeler : Kaynak Tahsisi, Veri Zarflama AnaliziSayfa Adedi : 98Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Bilal TOKLU

Abstract:
Measuring the efficiencies of the universities in Turkey, is important forproviding allocation and usage efficiency of the resources. In this thesis, budgetallocation of 2006 according to performance was realized for 49 stateuniversities by measuring the efficiencies of them in 2005. First, performanceindicators important for budget allocation were defined and input, outputvariables were determined from these indicators. Data Envelopment Analysiswas used for evaluating the relative efficiencies of the universities DataEnvelopment Analysis is a nonparametric technique which is based on linearprogramming principles and is proposed for measuring the relative efficienciesof homogenous decision making units with multiple inputs and outputs. In thisstudy, two practices were done for efficiency measurement and budgetallocation. In the first practice, the relative efficiencies of the entire 49universities were calculated and a budget allocation method consideringefficiency scores and the total of maximum values of fund proposals wasdeveloped. In the other practice, two data sets as universities founded before1992 and after 1992 were formed in order to add improvement properties of theuniversities founded recently or developing universities to the model. Budgetallocation was fulfilled with the developed method by measuring the relativeefficiencies of the universities in every data set separately. In each practicebudget funds allocated to the universities were compared with the budgetproposals given by universities. It was observed that efficiency measurementand budget allocation according to performance realized by separating theuniversities as founded before 1992 and founded after 1992 gave more realisticconclusions.Science Code : 906.1.148Key Words : Resource Assignment, Data Envelopment AnalysisPage Number : 98Adviser : Prof. Dr. Bilal TOKLU