Araklı-bayburt karayolunun fayda-maliyet analizi ve bölge açısından değerlendirilmesi
Benefit-cost analyzing of arakli-bayburt highway and the evaluation in the aspect of the region
Yazar: BAHADIR YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEREF ORUÇ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Ulaştırma = Transportation ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Bir ülkenin ekonomik kaynaklarının değerlendirilmesi ve diğer ülkelerle kültürel, ticari ilişkilerin kurulabilmesinde ulaşım sistemleri önemli bir yere sahiptir. Ülke içi ulaşım sistemlerinin gelişmesiyle bölgeler arasındaki ilişkiler iyileşir ve bir bölgenin fazla yetişen tarım ürünü veya sanayi maddesi ulaşım sistemi aracılığıyla, o ürün veya maddeden yoksun olan bölgelere iletilebilir. Ayrıca iki yerleşim yeri arasındaki mesafe azaldıkça yakıt tüketimi, zaman gibi bileşenlerden elde edilen tasarruflar artar ve fayda sağlanır.Bu çalışmada, Bayburt ve çevre illerdeki taşıtların, Gümüşhane üzerindeki karayolu güzergâhına göre; daha kısa sürede sahil kesimine ulaşabilmeleri için mevcut Araklı-Bayburt karayolu güzergâhının Salmankaş mevkiindeki kesiminin, yaklaşık uzunluğu 3,9 km olan bir tünelle ıslah edilmesi ve bu tünel yapımının getireceği faydaların ve maliyetlerin bölge açısından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.Çalışmada, fayda-maliyet analizi tekniği kullanılmış, tünel yapımının getireceği faydalar ve maliyetler büyük bir özenle incelenmiştir. Ayrıca ıslah çalışmaları devam eden ve tünel yapıldığı takdirde, hem mesafesi kısalacak hem de şartları iyileşecek olan Trabzon-Araklı-Bayburt karayolunun, yıllara göre getireceği faydalar açısından Trabzon-Gümüşhane-Bayburt güzergâhına göre karşılaştırılması yapılmıştır.Çalışma sonucunda, Trabzon-Araklı-Bayburt karayoluna yapılacak olan tünelin 2010 yılı itibari ile ortalama maliyetinin 72.764.640 TL, tünel aydınlatma ve havalandırma maliyetinin 18.657.600 TL, sonuç olarak toplam tünel maliyetinin yaklaşık 91.422.240 TL olacağı belirlenmiştir. Bu maliyetlerin ihale aşamasında daha aşağılara düşeceği de düşünülmektedir. Ayrıca yapılması öngörülen tünelin yaklaşık üç yılda kendini amorti edeceği ve üç yıldan sonra fayda getirmeye başlayacağı ortaya konmuştur.

Abstract:
Transportation systems are the important keys for a country to use the economic resources and to have cultural and commercial relations with other countries. Development of the transportation systems in the country improves the relations among the regions and supports the delivery of excessive agricultural or industrial products from the regions have to the regions which don?t. Also, as the distance between the two points is decreased, saving on fuel consumption and time rise up and it provides huge advantages.Aim of the study is evaluating the vehicles of Bayburt and nearby districts reaching coastline in a shorter time, when compared with Gümüşhane highway, as the tunnel, approximate length of which is 3.9, is constructed on the Salmankaş part of Araklı-Bayburt highway calculating the benefits and cost of tunnel construction in the aspects of the region.In this study benefit-cost analyzing technique is used, benefits of constructing the tunnel and the cost are carefully assessed. Moreover, when the re-conditioning of the highway and tunnel construction is completed, Trabzon-Araklı-Bayburt highway which will be shorter and in better condition is compared with the highway of Trabzon-Gümüşhane-Bayburt in the aspects of benefits through future years.In conclusion, cost of the tunnel which is going to be constructed Trabzon-Araklı- Bayburt highway is approximately 72.764.640 TL in year 2010, cost of the lightening and the air systems are 18.657.600 TL, and total cost is calculated to be approximately 91.422.240 TL. It has been considered that the cost can be reduced during awarding. Besides, it has been projected that this tunnel is going to pay off its cost in three years, and after three years it is going to present benefits.