Türkiye ve Almanya'nın karşılaştırmalı bakım hizmetleri ve finansmanı
Comparative care services and financing of Türkiye and Germany
Yazar: ÖMER FARUK AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SOYTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bakım hizmetleri tarihin ilk yıllarından itibaren var olan bir kavramdır. Özellikle toplumlarda
yaşayan yaşlı bireylerin ve çocukların olması bakım hizmetinin tarihin ilk sayfalarından bu yana
gündemde olmasını sağlamıştır. Bakıma muhtaç bireylere sunulan bakım ilk olarak aileleri ve
özellikle de evde yaşayan kadınlar tarafından sunulmuştur. Sanayileşmeyle birlikte kadının çalışma
hayatına girmesi, bakım gören bireylerin hizmet görmesinde problemlerin oluşmasını sağlamıştır.
Bunun yanı sıra göç hareketleriyle birlikte geniş aile yapısının kırılması özellikle yaşlı bireylerin yalnız kalmasına neden olarak bu konuda kendi güçleriyle mücadele etmelerine sebep olmuştur. İlerleyen yıllarda ortaya çıkan sosyal devlet olgusu, bakıma muhtaçlık kavramıyla birlikte bireylerin bakımına önem veren kurum ve kuruluşların oluşturarak, yaşlı bireylerin çözümlerinin yanında onlara yardımcı olmaya çalışan ve hizmet sunan bireylerin olmasını sağlamıştır. Sosyal politikanın önem verdiği konulardan biri olan bakım hizmetleri ülkelerde yapılan yaklaşımlarla geliştirilmeye çalışılmıştır. Bireylerin daha çok kurum bakımı yerine yaşadığı yerde bakım görmek istemesi, evde bakımın diğer hizmet türlerine göre daha çok önem verilmesi ve üstünde durulmasına neden olmuştur.
 Türkiye'de yaşlıların öneminin büyük olması, Orta Asya Türk devletlerinin kurulmasından bu
yana bakım hizmetlerine önem verilen bir ülke olunmasını sağlamıştır. Ancak ekonomik krizlerin
yaşanması, kentleşmenin artması, yaşlıların eskiye nazaran saygınlığını yitirmesi Türkiye'de de
yaşlıların yalnız kalarak bakıma muhtaç hale gelmelerine sebep olmuştur. Türkiye kamu ve özel bazlı
açılan yaşlı hizmet merkezleri darülacezeler ve huzurevi gibi kurumlar bakıma muhtaç bireylere
hizmet vermektedirler. Bunun yanı sıra bireylere yaşlı aylığı, engelli aylığı ve bakım parası adı
altında yardımlar yapılmaktadır. Ancak yaşlı nüfusun giderek artması ve hastane bakımının
maliyetinin fazla olması evde bakıma öncelik verilmesi gerektiğini göstermektedir.
 Almanya bakım hizmetlerinde ilerlemiş ülkelerden birisidir. Özellikle bakım sigortasını kurarak tüm toplumu kapsam altına alması diğer ülkelere örnek olmasını sağlamıştır. Almanya'da, kentleşme, aile yapısının değişmesi vb. nedenlerle bireyler bakıma muhtaç hale gelmiştir. Özellikle Avrupa bölgesinde yaşlı nüfus oranının en fazla olduğu Almanya'da bakıma yönelik hizmetler çoğaltılmıştır. Yaşlı rezidansları, rehabilitasyon merkezleri ve bakım evi gibi kurumlarda bakıma muhtaç bireylere hizmet sunulmaktadır. Bakım düzeylerine ayrılan bireylere parasal yardımlar da yapılmaktadır. Yapılan araştırmalar sonucu Almanya'daki bakım hizmetlerinin kapsamının, bireylere devlet bazlı sağlanan kolaylıkların ve parasal yardımların daha geniş çapta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bundan hareketle Türkiye'de bakım hizmetlerine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Care services have been a concept since the early years of history. Especially the presence of
elderly individuals and children living in societies has ensured that care services have been on the
agenda since the early pages of history. The care provided to individuals in need of care was first
provided by their families and especially by women living at home. The entry of women into working
life with industrialization has caused problems in the provision of services for individuals receiving care. In addition, the breakdown of the extended family structure with migration movements has caused elderly individuals to be left alone and to struggle with their own strengths in this regard. The social state phenomenon that emerged in the following years, together with the concept of need for care, has ensured that institutions and organizations that care for individuals have been established, and that in addition to solutions for elderly individuals, there are individuals who try to help them and provide services. Care services, which are one of the issues that social policy attaches importance to, have been tried to be developed with approaches taken in countries. The fact that individuals want to receive care where they live rather than institutional care has caused home care to be given more importance and emphasis compared to other types of services. The great importance of the elderly in Turkey has made it a country that has given importance to care services since the first Turks. However, the economic crises, increasing urbanization, and the loss of respect for the elderly compared to the past have caused the elderly to be left alone and need care in Turkey. Institutions such as public and private elderly service centers, hospices and nursing homes provide services to individuals in need of care in Turkey. In addition, individuals are provided with assistance under the names of old age pension, disability pension and care allowance. However, the increasing elderly population and the high cost of hospital care indicate that home care should be prioritized.
 Germany is one of the countries that have advanced in care services. In particular, by
establishing care insurance and covering the entire society, it has set an example for other countries. In Germany, individuals have become in need of care due to reasons such as urbanization, changes in family structure, etc. Care services have increased especially in Germany, where the elderly population rate is the highest in the European region. Services are provided to individuals in need of care in institutions such as elderly residences, rehabilitation centers and nursing homes. Monetary assistance is also provided to individuals who are separated into care levels. In this study, the concept, history, types, positive and negative aspects, financing, what needs to be done for the efficiency of home care services that emerged with the increase in the elderly population, the personnel working in this service, the reasons for its emergence, the problems experienced by family members in this regard and the roles of caregivers providing this service are explained in line with the current situation in Turkey and Germany. Suggestions are given for the creation of a new model by comparing with the services in Turkey. As a result of the research, it has been concluded that the scope of care services, state-based facilities and financial aid provided to individuals in Germany are wider. Based on this, suggestions have been made for care services in Turkey.