Antihiperlipidemik ilaç kullanan hastalarda dişlerin ve yapılmış endodontik tedavilerin incelenmesi
Investigation of TEETH and endodontic treatments in patients using antihyperlipidemic drugs
Yazar: TAHA GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. BERİVAN TUĞBA TÜRK SOMER
Ege Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne Ocak 2015-Aralık 2021 tarihleri arasında başvurmuş antihiperlipidemik ilaç kullanan ve kullanmayan hastaların, tüm dişlerinin ve varsa yapılmış olan kanal tedavili dişlerin radyolojik olarak incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Toplamda 1200 antihiperlipidemik ilaç kullanan hasta, 1200 antihiperlipidemik ilaç kullanmayan hasta radyografları incelenmiştir. Panoramik ve periapikal radyografileri incelenen grupların kök kanal dolum seviyesi, alet kırığı, perforasyon, pulpa taşı varlığı, pulpa kalsifikasyonu varlığı, restorasyonlu diş sayısı, eksik diş sayısı, sosyodemografik verileriyle beraber incelendi ve kayıt edildi. Gruplar arasındaki ilişkinin istatistiksel değerlendirmesi IBM SPSS Statistics Version 25 (IBM©Corp., Armonk, NY, USA) bilgisayar programında pearson ki-kare testi kullanılarak yapıldı (p= 0,05). Kök kanal dolum seviyesi, alet kırığı ve perforasyon varlığı, pulpa taşı ve pulpa kalsifikasyonu varlığı verilerinde 2 gözlemci arasındaki uyuma Kappa testi ile bakıldı ve çalışma sonrası güç analizi (post-hoc) yapıldı.
Bulgular: İlaç kullanan 1200 tane hastanın 187 tanesi, ilaç kullanmayan hastaların da 155 tanesi radyografi kalitesinin yetersiz olması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. 1013 tane hastada toplam 1479 dişte kanal tedavisi vardı. 1045 tane hastada toplam 1536 dişte kanal tedavisi vardı. Çalışmada antihiperlipidemik ilaç kullanan hastalarda yapılmış olan 1479 kanal tedavili dişte ideal dolum seviyesi oranı %75,9 olarak bulunurken, antihiperlipidemik ilaç kullanmayan hastalardaki 1536 kanal tedavili dişte bu oran %88'di. İki grup arasında anlamlı fark vardı (p<0,05). Antihiperlipidemik ilaç kullanan hastalarda röntgende görülebilen alet kırığı oranı %3,3, perforasyon varlığı oranı %1,3 iken antihiperlipidemik ilaç kullanmayan grupta alet kırığı oranı %2,8, perforasyon oranı %1,1'dir. Alet kırığı varlığı ve perforasyon varlığı değerlendirilmesinde iki grup arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Antihiperlipidemik ilaç kullanan grupta pulpa taşı varlığı oranı %8,1, pulpa kalsifikasyonu oranı %32,2'dir. Antihiperlipidemik ilaç kullanmayan grupta ise pulpa taşı varlığı oranı %1,3, pulpa kalsifikasyonu oranı %16'dır. İki grup arasında fark anlamlıdır (p<0,05). Restorasyonlu diş sayısı oranı ilaç kullanan grupta %38 iken ilaç kullanmayan grupta %35,6'dır. İki grup arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Antihiperlipidemik ilaç kullanan grupta, eksik diş sayısı ilaç kullanmayan gruba göre anlamlı olarak fazla idi (p<0,05). 
Sonuç: Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine başvuran, antihiperlipidemik ilaç kullanan ve kullanmayan hastalara yapılmış olan kanal tedavilerinde kök kanal dolgusunun apikal bitim noktası ile radyografik apeks arasındaki mesafe açısından anlamlı farklar bulundu. Antihiperlipidemik ilaç kullanan hastalarda kök kanalında kalsifikasyon ve pulpa taşı görülme oranı yüksek bulundu. Antihiperlipidemik ilaç kullanan hastaların endodontik tedavileri sırasında, bu ilaçların odontoblastik aktiviteyi artırma olasılığı ve bu durumun klinik yansımaları açısından dikkatli olunmalıdır.

Abstract:
Aim: The objective of this study was to compare patients who use antihyperlipidemic drugs with those who do not, by analyzing the radiographs of root canal treatments and teeth of individuals who received treatment at Ege University Faculty of Dentistry between January 2015 and December 2021.
Materials and Methods: A total of 2400 patients were included in the study, with 1200 using antihyperlipidemic drugs and 1200 not using them. The radiographs of the root canal treatments and teeth of these patients were examined. The following data were recorded from the panoramic and periapical radiographs: root canal filling level, instrument fracture, perforation, presence of pulp stone, presence of pulp calcification, number of restored teeth, number of missing teeth, and sociodemographic information of the examined groups. Descriptive statistics including mean, standard deviation, minimum-maximum values, percentages, and frequency tables were utilized to summarize the data. The statistical analysis was conducted using the chi-square test in the IBM SPSS Statistics Version 25 (IBM©Corp., Armonk, NY, USA) software with a significance level of p= 0.05 to examine the relationship between the groups. For the root canal filling level, instrument fracture, perforation, presence of pulp stone, presence of pulp calcification, the agreement between the 2 observers was evaluated with the Kappa test and power analysis(post-hoc) was performed.
Results: 187 of 1200 patients using drugs were excluded from the study because of low quality radiographs. In Drug using group, there was 1479 root canal treated teeth in 1013 patients, there was 1479 root canal treated in 1013 patients. In Non-drug using group, 155 of 1200 patients excluded from the evaluation because of because of low quality radiographs. There were 1536 root canal-treated teeth in 1045 patients. According to the study results, the ideal root filling level was observed in 75.9% of patients using antihyperlipidemic drugs and 88% of patients in the non-drug-using group. There was a significant difference between groups (p<0.05). In the drug-using group, the rate of instrument fracture was found to be 3.3% and the rate of presence perforation was 1.3%. The study also found that in the group that did not use antihyperlipidemic drugs, the rate of instrument fracture was 2.8% and the rate of perforation was 1.1% during the same period. The statistical analysis showed that there was no significant difference in instrument fracture and perforation rates between the group using antihyperlipidemic drugs and the non-drug-using group (p>0.05). It was found that the prevalence of pulp stones in patients using antihyperlipidemic drugs was 8.1%, while the rate of pulp calcification was 32.2%. In non -drug using group the prevalence of pulp stone was found to be 1.3%, and the rate of pulp calcification was 16%. According to the statistical analysis, a significant difference was observed between the group using antihyperlipidemic drugs and the non-drug-using group in terms of the prevalence of pulp stones and pulp calcification (p<0.05). the ratio of teeth with restorations was 38% in the drug-using group and 35.6% in the drug-free group. The statistical analysis revealed no significant difference between the two groups (p>0.05). the number of missing teeth was found to be significantly higher in the group using antihyperlipidemic drugs compared to the group not using the drug (p<0.05).
Conclusion: Significant differences were found in the apical endpoint of root canal filling between patients who visited Ege University Faculty of Dentistry and used or did not use antihyperlipidemic drugs. Additionally, the incidence of pulp stones and calcification in the root canal was found to be higher in patients using antihyperlipidemic drugs. Therefore, during endodontic treatments of patients using antihyperlipidemic drugs, caution should be taken regarding the potential for these drugs to increase odontoblastic activity and their clinical implications.