Mühendislik değişiklik kararlarının çok kriterli karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
The evaluation of engineering change decisions with multi-criteria decision-making methods
Yazar: AYÇAĞ ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN ÇETİNYOKUŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Mühendislik = Engineering ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Ürün yaşam döngüsü içerisinde kaçınılmaz olan Mühendislik Değişikliği, bu döngünün herhangi bir aşamasında tüm firmalarda karşılaşılabilinecek ve farklı yönetim seviyelerinde karar almayı gerektirecek bir süreçtir. Mühendislik Değişikliği Yönetiminde alınacak kararlar firmanın öncelikli hedefleri arasında yer alan süreklilik ve karlılık açısından oldukça önemlidir. Mühendislik Değişiklik Yönetimi kapsamında firmaların çok sayıda karar verici ile değişiklikleri değerlendirmesi ve müşteri memnuniyetini sağlamak için hızlı bir şekilde aksiyon alınması gerekmektedir. Mühendislik Değişiklikleri için karar verilirken etkisi; yayılım ve risk faktörleri ile birlikte göz önünde bulundurularak minimum maliyet amacı ile yönetilmesi beklenmektedir. Mühendislik Değişiklik Yönetimi firmalar açısından stratejik kararlar alınarak yürütülmesi gereken zorlayıcı bir süreçtir. Bu çalışmada Mühendislik Değişiklik Yönetiminin firmalar tarafından daha etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için bir karar destek sistemi önerilmektedir. Çalışma Mühendislik Değişiklik Yönetiminin kritik rol oynadığı Savunma Sanayii sektörü için ele alınmış ve Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden DEMATEL, DANP ve TOPSIS bir arada kullanılarak aynı sektörden iki farklı şirket ile vaka çalışması yapılmıştır. Önerilen çalışma örnek alternatifler senaryosu ile uygulanmıştır. İki farklı şirkette yapılan çalışma ile Mühendislik Değişiklik Yönetiminde şirketler arası farklılık olabileceği tespit edilmiştir ve sürecin şirket kültürüne uygun seçilmesi gerektiği desteklenmiştir. Firmalarda karar vericilerin karar vermesini etkin bir şekilde yürütmesini sağlamak için Mühendislik Değişiklik Kararına neden olan kriterlerin önem ve etki düzeylerini dahil ederek Mühendislik Değişiklik Yönetimi sürecinde karar vermeyi destekleyecek şekilde süreç adımları geliştirilerek bir öneri yapılmıştır.

Abstract:
Engineering Change, which is inevitable in the product life cycle, is a process that can be encountered in all companies at any stage of this cycle and requires decision-making at different management levels. Engineering Change Management decisions are very important in terms of continuity and profitability, which are among the priority goals of the company. Within the scope of Engineering Change Management, companies need to act quickly to evaluate changes with numerous decision-makers and to ensure customer satisfaction. During the engineering change decisions, it is expected to be managed with the aim of minimum cost, considering the spread and risk factors. Engineering Change Management is a challenging process that must be carried out by making strategic decisions for companies. In this study, a decision support system is proposed to carry out Engineering Change Management more effectively and efficiently by companies. The study was handled for the Defense Industry sector, where Engineering Change Management plays a critical role, and a case study was conducted with two companies from the same sector by using DEMATEL, DANP, and TOPSIS Multi-Criteria Decision-Making Methods. The proposed study was applied with a sample alternatives scenario. With the study conducted in two different companies, it was detected that there may be differences between companies in Engineering Change Management and it was supported that the process should be chosen under the company culture. In order to enable decision-makers in companies to carry out their decision-making effectively, a proposal has been made by developing process steps to support decision making in the Engineering Change Management process by including the importance and impact levels of the criteria that cause the Engineering Change Decision.