Kelâm ilminde gayb âlemi
The invisible world in the disciplince of kalam
Yazar: FARUK GÜN
Danışman: PROF. DR. CAĞFER KARADAŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahiret = Hereafter ; Alem = World ; Allah = God ; Cehennem = Hell ; Cennet = Heaven ; Gayb = Invisible ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Varlık = Asset ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada "Kelâm İlminde Gayb Âlemi" konu edinilmiştir. Beş duyu organımızla idrak ettiğimiz âleme şahâdet; idrâk edemediğimiz âleme ise gayb âlemi denilmiştir. Varlık düzeni içinde şehâdet âlemi ilimlerle, gayb âlemi ise vahye dayanan kutsal kitaplarla anlaşılmıştır. Görünür âlemde bilimin ortaya koyduğu görev ve itibar inkâr edilemez. Bununla beraber varlıklığı sadece bilimin ortaya koyduğu evren algısı üzerinden kabul etmek, vahyin bildirdiği gayb âlemini görmezden gelmek doğru değildir.

Kelâm ilminde gayb ve şehâdet âlemi, varlık içerisinde bir bütün olarak kabul edile gelmiştir. Şehâdet âlemini hayal veya gerçek dışı, gayb âlemini ise yanıltıcı ve ispatlanamayan olarak görmek kabule şayan değildir. Nitekim Kelâm ilminde şehâdet âleminin varlığı hayal ürünü olmayıp varlığı olan bir realite, gayb âlemi ise aklen mümkün ve vahiy ile sabit olduğu kabul edilmiştir. İnsan görünür âleminin hikmetine ise ancak gayb âlemine inanmakla ulaşabilir.

Bu çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmamızın amacı, metodu, sınırları; birinci bölümde varlık ve âlem kelimelerinin etimolojik tahlillerine ve çeşitlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde, bilgi edinme yolları, üçüncü bölümde ise gayb âleminin canlı ve cansız olan cennet, cehennem, melek ve cin gibi varlıkları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In this study, 'The Invisible World in the Science of Kalam'has been discussed. The universe we perceive with our five senses is called the testimony and the universe we cannot perceive with our five senses is called the invisible world. In the order of existence, the world of testimony is understood with the science, and the invisible world with the holy books based on revelation. In the visible world, the duty and reputation that science presented cannot be denied. However, it is not right to accept existence only through the perception of the universe revealed by science and to ignore the invisible world revealed by revelation.

The invisible and testimony world in Kalam have been accepted as a whole in existence. It is not acceptable to see the world of testimony as an imaginary or unrealistic, and the invisible world as misleading and unproven. Thus, the existence of the world of testimony is accepted as a reality that is not imaginative but exists, and the invisible world is reasonably possible and fixed by revelation in the science of Kalam. One can only reach the aphorism of the visible world by believing in the invisible world.

This study consists of an introduction and three parts. The aim, method, limits of the study in the introductory part; etymological analysis and types of the words of existence and universe are given in the first part. In the second part, ways of obtaining information are emphasized, in the third part, the living and non-living things of the invisible world such as heaven, hell, angel and gin are emphasized.