Yerel gruplarda iklim değişikliği algısı ve eko-anksiyete: Nitel bir inceleme
Climate change perception and eco-anxiety in local groups: A qualitative study
Yazar: ŞENEL ÖZARPACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL PEKER DURAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çevresel krizlerin ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin insanlar üzerindeki psikolojik etkileri günümüzde sıklıkla araştırılan konulardan biridir. Eko-anksiyete değişen çevre ve belirsiz gelecek nedeniyle ortaya çıkan ekolojik temelli bir kaygı olarak tanımlanmaktadır. Literatüre bakıldığında çevresel krizlere ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı kırılgan gruplar olduğu görülmektedir. Özellikle gençlerin, kadınların, çevresel krizlere maruz kalan ve iklim değişikliği etkilerine birebir tanık olan grupların eko-anksiyete geliştirmeye karşı risk altında oldukları bilinmektedir. Eko-anksiyete ile ilgili yapılan çalışmaların nicel yöntemle ve Batılı topluluklardan elde edilen verilerle çalışıldığı görülmektedir. Türkiye'de ise eko-anksiyete üzerine yapılan nitel çalışmaların sınırlı sayıda olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma sel deneyimine maruz kalmış bir yerel grubun eko-anksiyete deneyimini betimlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca eko-anksiyeteye eşlik eden duygular ve eko-anksiyete ile baş etme becerilerinin anlaşılması da çalışmanın amaçları arasındadır. Çalışma 17 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara demografik veri formu ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiştir. Katılımcılardan toplanan veriler tematik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiş olup "çevre sorunlarına ilişkin farkındalık", "çevre sorunlarının nedenleri", "çevre sorunlarının sonuçları" ve "çevre sorunlarının sonuçlarıyla baş etme" olarak adlandırılan dört ana tema belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, sel deneyimine maruz kalmış katılımcıların yaşadıkları çevresel krizlerin ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin farkına vararak eko-anksiyete geliştirdiklerini göstermektedir. Katılımcıların çevresel krizler ve iklim değişikliği etkileri hakkında kaygı, kızgınlık, öfke, çaresizlik gibi duygular deneyimledikleri fark edilmiştir. Çalışmada katılımcıların eko-anksiyete ile baş etmek için kullandıkları kişisel ilişkileri düzenleme, çevre yanlısı davranışlar, sosyal destek alma, çocuklara doğa sevgisi kazandırma gibi stratejilere de yer verilmektedir. Katılımcılardan elde edilen bulgular literatürdeki çalışmalarla beraber ele alınmıştır. Çalışmanın sınırlılıkları ve güçlü yönleri, gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The psychological effects of environmental crises and the negative effects of climate change on people is one of the most frequently researched topics today. Eco-anxiety is defined as an ecologically based anxiety caused by the changing environment and uncertain future. The literature shows that there are vulnerable groups against environmental crises and the negative effects of climate change. In particular, it is known that young people, women, groups exposed to environmental crises and those who witness the effects of climate change are at risk of developing eco-anxiety. It is seen that studies on eco-anxiety have been conducted with quantitative methods and data obtained from Western communities. In Turkey, on the other hand, qualitative studies on eco-anxiety have been found to be limited. This study aims to describe the eco-anxiety experience of a local group exposed to flooding. The study also aims to understand the emotions accompanying eco-anxiety and coping skills with eco-anxiety. The study was conducted with 17 participants. Participants were asked demographic data form and semi-structured interview questions. The data collected from the participants were analyzed using thematic analysis method and four main themes were identified: "awareness of environmental problems", "causes of environmental problems", "consequences of environmental problems" and "coping with the consequences of environmental problems". The results show that the participants who were exposed to flood experience developed eco-anxiety by realizing the negative effects of environmental crises and climate change. It was noticed that the participants experienced emotions such as anxiety, anger, anger, helplessness about environmental crises and the effects of climate change. The study also includes strategies used by the participants to cope with eco-anxiety such as regulating personal relationships, pro-environmental behaviors, receiving social support, and giving children a love of nature. The findings obtained from the participants are discussed together with the studies in the literature. Limitations and strengths of the study and suggestions for future studies are presented.