Bazı doğal soğutkanların sentetik soğutkanlar ile karşılaştırılması ve emniyetli kullanımının İSG açısından incelenmesi
Comparing some natural refrigerants with synthetic refrigerants and examined of the safe use in terms of OHS
Yazar: MÜKREMİN İLHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ BİNGÖL
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Amonyak = Ammonia ; Hidrokarbonlar = Hydrocarbons ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Soğutucu akışkanlar = Refrigerants

Özet:
Dünya genelinde yaşanan küresel ısınmanın tüm canlılar için gelecekteki en büyük tehdit olduğu bilinmektedir. Kendi elleriyle yarattıkları bu tehdittin ortadan kaldırması veya en aza indirilmesi amacıyla CO2 salınımının kontrol altına alınması, insanoğlunun ve bilim adamların önceliği durumdadır. Bu kapsamda ulus devletler bir araya gelerek ozon tabakasını incelten veya sera etkisini yaratan soğutkanların üretim ve tüketiminin azaltılmasına yönelik takvimler ve yeni alternatiflerin geliştirilmesi gibi birtakım uluslararası taahhütlere imza atmıştır.
Bu çalışmada, dünya genelinde yaşanan küresel ısınmanın bertarafı amacıyla Montreal ve Fgaz (florlu sera gazları) yönetmelikleri kapsamında yürütülen iklimlendirme ve ticari soğutma sektöründe düşük KIP (GWP) (Küresel Isınma Potansiyeli) değerine sahip ve daha çevreci "ozon ve iklim dostu alternatifler" olarak adlandırılan ve gelecekte giderek kullanımının yaygınlaşacağı ön görülen doğal soğutkanların (hidrokarbonlar, amonyak ve karbondioksit)  kimyasal özelikleri incelenmiştir. Emniyetli kullanımı, verilecek servis hizmetlerinde dikkat edilmesi gereken tehlike ve risk içeren hususlar ile çevreye olan etkileri İSG (İş Sağlığı ve Güvenliği)açısından incelenerek, diğer sentetik soğutkanlarla karşılaştırması yapılmıştır.
Bu çalışma, endüstriyel uygulamalarda alternatif doğal soğutkan içeren sistemlere servis hizmetlerinin doğru ve etkin olarak verilmesi, olası iş kazalarının önlenmesine yönelik yöntemler geliştirilmesi ve sektörel farkındalık yaratmayı hedeflemiştir. Aynı zamanda, gelecekteki muhtemel çalışmalar için güncel bir başvuru kaynağı oluşturmayı amaçlanmıştır.

Abstract:
It is known that global warming in the globe is the biggest threat for all living creatures in the future. In order to eliminate or minimize this threat created by our own hands, it is the priority of human beings and scientists to control CO2 emissions. In this context, nations have come together and signed a number of international commitments such as deadlines and development of new alternatives to reduce the production and consumption of refrigerants having ozone depletion or greenhouse effect.
In this study, the chemical properties of natural refrigerants (hydrocarbons, ammonia and carbon dioxide), having low KIP (GWP - Global Warming Potential) value called ozone and environmentally friendly alternatives which are expected to become widespread in the future for eliminating global warming in the air conditioning and commercial refrigeration sector was reviewed within the scope of Montreal and Fgas (fluorinated greenhouse gases) regulations. Safe use, danger and risks to be considered during field service to be provided and their effects on the environment were examined in terms of OHS (Occupational Health and Safety) and compared with other synthetic refrigerants.
This study aimed to provide correct and effective services to systems containing alternative natural refrigerants in industrial applications, to develop methods to prevent possible work accidents and to create sectoral awareness. It also aimed to create an up-to-date reference for possible future studies.