65 yaş ve üzeri bireylerde idrar kaçırma durumları ve etkileyen faktörler
Urinary Incontinence Cases in Individuals 65 Years and Over and Affecting Factors
Yazar: HÜSEYİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence ; İdrar = Urine

Özet:
Amaç: İstanbul Esenyurt Aile Sağlığı Merkezi'ne dahili nedenlerle başvuran 65 yaş ve üzeri bireylerde idrar kaçırma sıklığı ve etkileyen faktörlrin değerlendirilmesi.
Hastalar ve Metod: 01 Eylül 2019 – 31 Aralık 2019 tarihleri arasında başvuran, yaşları 65 – 91 arasında değişen 369 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil olan toplam kadın hasta sayısı 195 ve toplam erkek hasta sayısı 174'tür. Bu hastalar idrar kaçıran ve idrar kaçırmayan şeklinde gruplandırılarak ICIQ-SF (International Consultation on Incontinence Questionnaire Short Form) yüz yüze anket formu uygulandı. Anket formunda demografik özellikler, özgeçmiş, soygeçmiş, ek hastalıklar, idrar kaçırma risk faktörleri ile ilgili anamnez bilgileri sorgulandı. Çalışmada elde edilen bulgular, Bağımsız Gruplar T Testi, Mann Whitney U Testi, Pearson Ki-Kare Test, Fisheer's Exact Ki-Kare Testi, Odds Ratio ve Rölatif Risk hesaplama ile istatistiksel anlamlılık açısından değerlendirildi.
Bulgular: İdrar kaçıran olguların sayısı 182 ve idrar kaçırmayan olguların sayısı 187 olup, idrar kaçırma prevalansı %49,33 idi. İdrar kaçıran olguların yaş ortalaması 69,43± 6,02, idrar kaçırmayan olguların yaş ortalaması 68,39± 5,48 idi. İdrar kaçıran olguların %25,82'sinde sıkışma (urge) tipi, %18,11'inde stres tipi, %50'sinde miks tip, %3,29'unda reflex tip ve %3,29'unda da taşma (overflow) tip idrar kaçırma saptandı. Beden kitle indeksinde artış (p:0,043), eğitim düzeyi düşüklüğü (p:0,03), 24 saatten uzun süren zor doğum yapma (p:0,001), pelvik organ prolapsusu (p:0,0008), sık sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçirme (p:0,00001), genital operasyon geçirme (p:0,044), kabızlık (p:0,00003), bening prostat hipertrofisi (0,00063), Diyabetus Mellitus (p:0,032), Hipotiroidi (0,046) idrar kaçıran grupta anlamlı olarak daha yüksekti.
Sonuç: İdrar kaçırma tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de pek çok hastanın yaşam kalitesini hafif-orta derecede olumsuz olarak etkilerken, tıbbi yardım alma oranları düşük kalmakta ve özellikle artan yaş ile birlikte azalmaktadır. Hastalardaki utanma duygusu, idrar kaçırmanın yaşlanmanın doğal bir sonucu olduğu yanılgısı ve güncel tedavi seçeneklerinden habersiz olmaları düşük tıbbi yardım alma isteklerine yol açabilmektedir. Burada etkin bir sağlık servisi vermek için 
medyaya, sağlık politikası belirleyicilerine, tıbbi yardım servislerine, kaçırmaya yönelik tanı, tedavi ve bakım veren personellere de önemli görevler düşmektedir. Tıbbi tedavi almayan hastaların hastalığı ilerlemekte ve erken tedavi şansı azalmakta, daha karmaşık işlemlerin yapılmasını doğurmakta ve maliyet artmaktadır. Bu yüzden hastalar idrar kaçırmaya neden olan risk faktörleri ve önleyici tedbirler konusunda hekimler tarafından bilgilendirilmelidir.

Abstract:
Aim: Evaluation of urinary incontinence and affecting factors in individuals 65 years and older who apply to Istanbul Esenyurt Yenikent Family Health Center for internal reasons.
Material anMethod: 369 patients, aged between 65 and 91 years, who applied between 01 September 2019 and 31 December 2019, were included in the study. The total number of female patients included in the study is 195 and the total number of male patients is 174. ICIQ-SF (International Consultation on Incontinence Questionnaire Short Form) face-to-face questionnaire was applied to these patients by grouping them as urinary incontinent and urinary continent. In the questionnaire, detailed anamnesis about demographic characteristics, personal history, family history, additional diseases, urinary incontinence risk factors were questioned.
The findings obtained in the study were evaluated for statistical significance with Independent Groups T Test, Mann Whitney U Test, Pearson Chi-Square Test, Fisheer's Exact Chi-Square Test, Odds Ratio and Relative Risk calculation.
Results: The number of urinary incontinent cases was 182, and the number of urinary continent was 187, and the urinary incontinence prevalence was 49.33%. The mean age of the patients who missed urine was 69.43± 6.02, and the mean age of the patients who did not miss urine was 68.39±  5.48. Cases with urinary incontinence; urgent type in 25.82%,  stress type in 18.11%, mixed type in 50%, reflex type in 3.29% and overflow type in 3.29%  urinary incontinence was detected. 
Increment in body mass index (p: 0.043), low educational level (p: 0.03), difficult delivery for more than 24 hours (p: 0.001), pelvic organ prolapse (p: 0.0008), frequent urinary tract infection (p: 0.00001), genital surgery (p: 0.044), constipation (p: 0.00003), bening prostate hypertrophy (0.00063), diabetes mellitus (p: 0.032), hypothyroidism (0.046)  was significantly higher in the incontinent group. 

Conclusion: As in all over the world and in Turkey, urinary incontinence, adversely affected  life-quality of many patients with mild-to-moderate. The ratio of receiving medical care remains low and in particular, it decreases with increasing age. The feeling of shame, the misconception that 
urinary incontinence is a natural result of aging and being unaware of current treatment options in patients may lead to low medical requests. To provide an effective health-care service; media, health-care policy makers, medical aid services, staff who provide diagnosis  treatment and care for urinary incontinence also have important duties. Patients who do not receive medical treatment their illness might progress, and the chances of early treatment decrease, lead to more complex procedures and increase costs. Therefore, patients should be informed by physicians about risk factors causing urinary incontinence and preventive measures.