Centaurea pseudoscabiosa Boiss. & Buhse (Asteraceae) tür kompleksi ve yakın ilişkili taksonların akrabalık ilişkilerinin belirlenmesi
The determination of relationship in Centaurea pseudoscabiosa Boiss. & Buhse (Asteraceae) complex and its closely relatives
Yazar: TUFAN AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. KUDDİSİ ERTUĞRUL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada, Centaurea cinsi Acrocentron seksiyonu içerisindeyer alan, taksonomik bakımdan problemli olan, Centaurea pseudoscabiosa Boiss. & Buhse. vealt taksonları ile morfolojik olarak bu türe yakın akraba olan C. persica Boiss. türünün taksonomik konumları ve bu taksonlar arasındaki akrabalık ilişkileri belirlenmiştir. 
C. pseudoscabiosa tür kompleksiülkemizde C. pseudoscabiosa subsp. pseudoscabiosa Boiss. & Buhse , C. pseudoscabiosa subsp. araratica (Azn.) Wagenitz, ve C. pseudoscabiosa subsp. glehnii (Trautv.) Wagenitz olmak üzere üç alt türle temsil edilmektedir. 
Çalışmada kullanılan örneklerin moleküler ve morfolojik çalışmaları yapılarak C. Pseudoscabiosa Boiss.&Buhse kompleksi ve yakın akraba türleri ile taksonomik benzerlikleri karşılaştırılmıştır. Çalışmamızı oluşturan bitki örnekleri 2015 yılında yayılış alanlarından toplanmıştır. C. persica örnekleri ise KNYA ve GAZI herbaryumlarından temin edilmiştir. Moleküler çalışmalar kapsamında, arazi ve herbaryum örneklerindeki yapraklardan DNA'lar izole edilerek,  DNA'ya ait konsantrasyon ve saflık derecesi ölçümleri yapılmıştır.  Daha sonra izole edilen DNA'lar uygun primerlerle ISSR-PCR (Inter-Repeat-Polymerase Chain Reaction) işlemine tabi tutulmuştur. Oluşan bantlar değerlendirilerek, örneklerin birbirlerine olan genetik uzaklıkları belirlenerek bu genetik uzaklıklara göre ağaçlar oluşturulmuştur. Ayrıca12 örnek üzerinde 58 morfolojik karakter ölçülerek morfolojik bir benzerlik ağacı oluşturulmuştur. Moleküler ve morfolojik sonuçlar; Türkiye Folarası'nda sinonim olarak kabul edilen C.pseudoscabiosa var. spikorensis taksonunun alt tür kategorisinde yeniden canlandırılmasının uygun olacağını, ayrıca Hadim-Gevne Vadisinden toplanan C.pseudoscabiosa  örneklerinin C.pseudoscabiosa altında yeni bir alt tür olarak değerlendirilmesi gerektiğini  desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler:Acrocentron, Dendogram, ISSR-PCR.

Abstract:
In this study, it is determined that taxonomic status and the genetic relationships between the subtaxa of Centauera pseudoscabiosa Boiss. &Buhse. located in the genus Centaurea and the section Acrocentron and C. persica Boiss. closely related to these taxa.
The complex of C. pseudoscabiosa is represented by three subspecies in Turkey such as C. pseudoscabiosa subsp. pseudoscabiosa, C. pseudoscabiosa subsp. araratica and C. pseudoscabiosa subsp. glehnii.
The plant samples were collected from their distribution area in 2015 but,  C. persica samples were supplied from KNYA and GAZI herbaria. By performing the molecular and morphological studies on plant samples, the taxonomic similarity of C. pseudoscabiosa complex was compared with the closely relatedspecies.
As part of molecular examinations, After DNA were isolated from the leaves of the field and herbarium samples, degree of concentration and purity of them were measured. Then, the isolated DNAs were subjected to the operation of ISSR-PCR (Inter-Repeat-Polymerase Chain Reaction) with suitable primers. Result and bands were evaluated and so the genetic distances were determined and the dendogramwere formed according to these distances. In addition, by measuring the 58 morphologic characters on 12 samples a morphologic similarity tree is formed. Molecular and morphologic results support that it will be appropriate to reactivethe C.pseudoscabiosa var. spikorensis regarded as synonym in Turkey Flora under the category of subspecies, and additonally C. pseudoscabiosa samples collected from Gevne Valley in Hadim should be evaluated as a new subspecies under C.pseudoscabiosa.

Key Words:Acrocentron, Dendogram, , ISSR-PCR.