Algılanan ebeveynlik biçimi ile kıskançlık, ikili ilişkilerde güven ve partnere saygı arasındaki ilişkide benlik farklılaşmasının aracı rolü
The role of differentiation of self in the relationship between percieved parenting styles and jealousy, dyadic trust and respect towards partner
Yazar: GİZEM ADALIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YAVUZ GÜLER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Benlik farklılıkları = Self-discrepancy ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Ebeveynler = Parents ; Güven = Confidence ; Kıskançlık = Jealousy ; Partner davranışları = Partner behaviour ; Saygı = Respect ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma; ilişkisi olan bireylerin algılanan ebeveynlik biçimi ile kıskançlık, ikili ilişkilerde güven ve partnere saygı arasındaki ilişkide benlik farklılaşmasının aracı rolü incelenemesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 300 romantik ilişkisi olan birey (140 kadın, 160 erkek) katılmıştır. Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Benliğin Farklılaşması Envanteri – Kısa Form (BFE-KF), Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği-Çocuk Formu, İkili İlişkiler Güven Ölçeği, Çok Boyutlu Kıskançlık Ölçeği Ve Partnere Saygı Ölçeği uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişkiyi görebilmek için Pearson Korelasyon Katsayısı gerçekleştirilmiştir. Aracılık modellerini incelemede ise Process makrosu kullanılarak regresyon temelli bootstrapping tekniği kullanılmıştır. İlişkide kıskançlık, ilişkide güven ve partnere saygının, benlik farklılaşması tarafından anlamlı olarak yordandığı bulunmuştur. Romantik ilişki sahibi bireylerin her iki ebeveynden elde edilen reddedici ve aşırı koruyucu tutumlarının kıskançlık üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olduğu ve bu ilişkide benlik farklılaşmasının tam aracılık rol oynadığı belirlenmiştir. İlişkide kıskançlık ise anne ve babanın duygusal sıcaklık tutumları tarafından anlamlı olarak yordanmamaktadır. Romantik ilişki sahibi bireylerin anneden elde edilen reddedici tutumların ilişkide güven düzeyi üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olduğu ve bu ilişkide benlik farklılaşmasının kısmi aracılık rol oynadığı; babadan elde edilen reddedici tutumların ilişkide güven düzeyi üzerindeki yordayıcı etkisinin de anlamlı olduğu, ancak bu ilişkide farklı olarak benlik farklılaşmasının tam aracılık rol oynadığı bulunmuştur. Bununla birlikte, romantik ilişki sahibi olan bireylerin her iki ebeveynden elde edilen aşırı koruyucu tutumların ilişkide güven düzeyi üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olduğu ve bu ilişkide benlik farklılaşmasının tam aracılık rol oynadığı belirlenmiştir. Romantik ilişki sahibi olan bireylerin her iki ebeveynden elde edilen duygusal sıcaklık tutumlarının ilişkide güven düzeyi üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olduğu ve bu ilişkide benlik farklılaşmasının kısmi aracılık rol oynadığı bulunmuştur. Diğer taraftan, romantik ilişki sahibi olan bireylerin her iki ebeveynden elde edilen hem reddedici hem duygusal sıcaklık tutumlarının partnere saygı düzeyi üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olduğu ve bu ilişkide benlik farklılaşmasının kısmi aracılık rol oynadığı bulunmuştur. Partnere saygı; hem anne hem babadan elde edilen aşırı koruyucu tutum tarafından anlamlı olarak yordanmamıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to study the role of differentiation of self in the relationship between percieved parenting styles and jealousy, dyadic trust and respect towards partner. 300 individuals with romantic relationships (140 females, 160 males) participated in the study. Demographic Form, Differentiation of Self Inventory Short Form (DSI-SF), Egna Minnen Betraffande Uppfostran-Short Form (s-EMBU-C) , Dyadic Trust Scale, Multidimensional Jealousy Scale (MJS) and Respect Towards Partner Scale were applied to the participants. Pearson's correlation coefficient was used to see correlation between variables. Process macro and regression based bootstrapping technique were used as mediation models. Jealousy, trust in dyadic relationships and respect towards partner were found to be significantly predicted by differentiation of self. It was determined that the predictive effect of neglecting and overprotective attitudes obtained from both parents on jealousy was significant and differentiation of self played a full mediating role in this relationship. Jealousy in the romantic relationships is not significantly predicted by the emotional warmth attitudes of the mother and father. While the predictive effect of the neglecting attitudes obtained from the mother on the level of trust in romantic relationship was significant and differentiation of self played a partial mediating role in this relationship; it was found that the predictive effect of neglecting attitudes obtained from the father on the level of trust in romantic relationship was significant, however, in this relationship, differentiation of the self played a full mediating role. Furthermore, it has been determined that the predictive effect of overprotective attitudes obtained from both parents on the level of trust in romantic relationship is significant and that differentiation of self plays a full mediating role in this relationship. It was found that the predictive effect of emotional warmth attitudes obtained from both parents on the level of trust in romantic relationship was significant and that differentiation of self played a partial mediating role in this relationship. On the other hand, it has been found that the predictive effect of both neglecting and emotional warmth attitudes obtained from both parents on the level of respect towards partner is significant and that the differentiation of self plays a partial mediating role in this relationship. Respect towards partner, however, was not significantly predicted by the overprotective attitudes obtained from both mother and father.