İmmun trombositopeni tanılı hastalarda ailevi akdeniz ateşi hastalığı ile ilişkili mefv geni mutasyonları sıklığının ve hastalığın klinik seyri üzerine etkilerinin belirlenmesi
Frequency and clinical impacts of mefv gene mutations in immune thrombocytopenia patients
Yazar: ÇAĞLAYAN KEKLİKKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. IŞIK ATAGÜNDÜZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Genler = Genes ; Mutasyon = Mutation ; Splenektomi = Splenectomy ; Trombositopeni = Thrombocytopenia

Özet:
Amaç: İmmun trombositopeni çocuklarda ve erişkinlerde geçici veya kalıcı
trombositopeni ile seyreden akkiz otoimmun bir hastalıktır. MEFV mutasyonları
ataklar ile seyreden Ailesel Akdeniz Ateşi hastalığı ile ilişkilendirilmiş ve
patogenetik mekanizmalarının aydınlatılması ile birçok otoimmun hastalıkta
incelenmiştir. Bu çalışmada amacımız İTP hastalarında MEFV mutasyon sıklığını
saptamak ve klinik özelliklere etkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: 81 erişkin İTP hastası, 186 sağlıklı kontrol ile ekzon 2 ve
10'da yer alan (E148Q, M694V, M694I, M680I, V726A, A744S ve R761H)
mutasyon varlığı açısından karşılaştırıldı. İTP grubu kendi içerisinde mutasyon olup
olmamasına göre sınıflandırılarak mutasyon varlığının hastalığın klinik şiddeti
üzerine etkileri incelendi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 81 hastadan 61'i kadın (%75.3), kontrol
grubunda ise 186 hastadan 98 tanesi kadındı (%52.7). İTP grubunda hastaların
ortanca yaşı 50 (21-79), kontrol grubunda ise 56 (24-76) saptandı. MEFV mutasyon
varlığı ise İTP grubunda 21 (%25.9) ve kontrol grubunda 46 (%24.7) hastada
saptandı (p=0.963). İTP grubu kendi içerisinde mutasyon varlığına göre sınıflanmış
ve mutasyon varlığının yaş, cinsiyet, tanı anında trombosit sayısı, uygulanan tedavi
sayısı, splenektomize hasta oranı, steroide primer direnç açısından analiz edilmiştir.
Sonuçlar her iki grupta benzer olarak saptanmıştır (p>0.05). Bununla birlikte
mutasyon taşıyan grubun steroid tedavisine yanıt oranları %94.7 iken taşımayan
grupta %82.8 (p>0.05) saptanmış, steroid tedavisi sonrası yanıt kaybına kadar geçen
süre mutant grupta ortanca 60 (0-124.3) iken normal grupta ortanca 42 (19.2-64.8) ay
olarak saptanmıştır (p=0.64). Splenektomiye geçen süre mutasyon olan grupta
ortanca 101 ay (42.5-159.5) iken mutasyon olmayan grupta ortanca 51(46-56) ay
arasında saptanmıştır (p=0.48). Splenektomi sonrası yanıt kaybına kadar geçen süre
ise mutasyon grubunda ortanca 38 (0-90.9) ay iken mutasyon negatif grupta ortanca
54 (14.9-93.1) ay olarak saptanmıştır (p=0.42)
Sonuçlar: Çalışmamız İTP ve MEFV ilişkisi açısından literatürde bildirilen
ilk çalışmadır. MEFV mutasyon varlığının İTP seyrinde istatistiki olarak anlamlı bir
etkisi olmasa da mutasyon taşıyan hastalar steroid tedavisine daha iyi yanıt vermekte,
daha uzun süre remisyonda kalmakta, splenektomiye daha geç gitmekte ve
splenektomi sonrası daha erken relaps yapmaktadırlar.

Abstract:
Aim: Immune thrombocytopenic purpura is an immune-mediated acquired
disease of children and adults characterized by transient or persistent decrease of the
platelet count. MEFV mutations associated with FMF is investigated in many
autoimmune disease after its' pathogenetic mechanisms has been discovered. Our
aim is to detect frequency of MEFV mutations and its effect on clinical features of
ITP patients
Methods: 81 adult ITP patients were controlled with 186 healthy subject in
terms of presence mutation in exon 2 and 10 (E148Q in exon 2, M694V, M694I,
M680I, V726A, A744S and R761H in exon 10). ITP patients is grouped into two
groups if mutation is present or not and both groups were compared according to
sociodemographic and clinical aspects.
Results: In ITP group, 61 (75.3%) patients was female and in healthy control
group 98 (52.7%) of them was female. Median age in ITP and control group were
50(21-79) and 56 (24-76) respectively. MEFV mutation presence were similar in
both groups (25.9% in ITP and 24.7% in control group, p=0.963). ITP patients were
divided into two groups as mutation presence and analysed for age, sex, platelet
count at diagnosis, number of treatment requirement, splenectomy ratios and primary
resistance to steroid therapy. Results were similar in two groups (p>0.05). However
response rates to steroid therapy of patients carrying MEFV gene mutation were
94.7% and in patients with no mutation were 82.8% (p>0.05) and time to relaps after
steroid therapy was median 60 (0-124.3) months in mutant group and median 42
(19.2-64.8) months in wild type MEFV gene carrying group (p=0.64). Median time
from diagnosis to splenectomy was 101 (42.5-159.5) months in mutant group and
was 51 (46-56) months in no mutated group (p=0.48). Relaps time after splenectomy
was median 38 (0-90.9) month in mutation carrying group and median 54 (14.9-93.1)
months in nonmutant group.
Conclusion: This study is the first study in literature that questions frequencies
and clinical effects of MEFV mutations in ITP patients. Presence of MEFV mutation
has no statistically significant effect on course of ITP but patients carrying mutant
allele of MEFV gene have better response rates to steroid therapy, longer remission
time after steroid therapy, longer time to splenectomy and shorter time to relaps after
splenectomy.