Zihin yetersizliği olan bireylere bulaşık makinesi kullanma becerisinin öğretiminde tablet aracılığıyla sunulan video ipucu olma yönteminin etkiliği /
Yazar: YİĞİT YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAŞAK BAĞLAMA
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2023

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, hafif düzeyde zihin yetersizliğine sahip olan bireylerde
bulaşık makinesi kullanma becerisinin öğretiminde video ipucu olma yönteminin
etkililiğini belirlemektir. Araştırmanın bağımlı değişkeni, günlük yaşama
becerilerinden olan bulaşık makinesi kullanarak bulaşıkları yıkama becerisinin
öğretilmesidir. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise, video ipucu olma yöntemiyle
hazırlanan öğretim programıdır. Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden
katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya hafif düzeyde
zihin yetersizliği tanısı olan yaşları 14-16 arasında değişen 2 kız ve 1 erkek öğrenci
katılmıştır. Araştırma Gazimağusa ilçesinde bulunan Gazimağusa Özel Eğitim ve İş
Eğitim Okulunun mutfak atölyesinde gerçekleşmiştir. Araştırma sonucunda hafif
düzeyde zihin yetersizliğine sahip bireylerin video ipucu olma yöntemiyle bulaşık
makinesi kullanma becerisinin kazandırmada etkili olduğu ve bu beceriyi 1, 2 ve 4
hafta sonra sergiledikleri görülmüştür. Ayrıca farklı ortamlarda ve farklı öğretmenlerle
de beceriyi genelleyebildikleri gözlemlenmiştir. Araştırmanın öğretmenlerden
toplanan sosyal geçerlilik bulgularına göre video ipucu yöntemini olumlu buldukları
ve farklı beceri ve öğrenciler için kullanmayı düşündüklerini ifade etmişlerdir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular benzer çalışmaların bulgularıyla tartışılmış
ve ileriki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Bulaşık Makinesi, Günlük Yaşam Becerileri, Kullanma Video
İpucu Olma, Video Model Olma.

Abstract:
The general purpose of this study is to determine the effectiveness of video prompting
method in teaching the skill of using a dishwasher to individuals with mild intellectual
disability. The dependent variable of the study is teaching the skill of washing dishes
using a dishwasher, which is one of the daily life skills. The independent variable of
the study is the instructional program prepared with video prompting method. In the
study, multiple probe between participants model, one of the single-subject research
methods, was used. Two female and one male students aged between 14-16 years with
mild intellectual disability participated in the study. The research was conducted in the
kitchen workshop of Famagusta Special Education and Job Training School in
Famagusta district. As a result of the study, it was observed that the video prompting
method was effective in teaching individuals with mild intellectual disability the skill
of using a dishwasher and that they demonstrated this skill after 1, 2 and 4 weeks. It
was also observed that they were able to generalize the skill in different settings and
with different teachers. According to the social validity findings of the study collected
from the teachers, they found the video prompting method positive and stated that they
would consider using it for different skills and students. The findings obtained as a
result of the research were discussed with the findings of similar studies and
suggestions for future studies were presented.
Keywords: Daily Living Skills, Dishwasher, Video Promptin, Video Modelling.