Ahşap kompozit elemanlarla oluşturulmuş geniş açıklıklı sistemlerin incelenmesi
Investigation of wide span structural systems composed of wooden composites
Yazar: DİDEM GÜNEŞ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA CANAN GİRGİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ahşap = Wooden ; Ahşap yapılar = Wood structures ; Emprenyeler = Impregnations ; Geniş açıklıklı yapılar = Wide span buildings ; Kabuk yapılar = Shell structure ; Tabakalı ahşap = Laminated timber ; Tabakalı kirişler = Laminated beams ; Tabakalı kompozitler = Laminated composites ; Tutkal = Glue ; Tutkallı tabakalı ahşap = Glulam

Özet:
Doğal bir yapı malzemesi olan ahşap, yüzyıllardır insanların barınma ihtiyacını karşılamak için kullanılmıştır. 16.yy.' a kadar basit uygulamalarda masif olarak kullanılan ahşap, 19.yy. sonunda ileri bir seviyeye götürülmüş; uç uca eklemeli, tutkallanmış tabakalardan oluşan kompozit ahşap elemanlar (glulam) geliştirilmiştir. Ahşap eleman üretim teknolojilerinin gelişmesiyle, özellikle 1970'lerden sonra, daha farklı niteliklerde tutkallı ahşap elemanlar üretilmeye başlamıştır. Günümüze dek gelişmeye devam eden kompozit ahşap ürünler, yapılarda taşıyıcı eleman olarak kullanıldıklarından, yapısal ahşap kompozitler olarak sınıflandırılır.Üretilen ahşap kompozitlerin, masif ahşaba göre daha yüksek dayanımlı ve daha dayanıklı olması nedeni ile, eski ahşap yapıların taşıyıcı sistemlerinden daha farklı biçimde daha geniş açıklıklı sistemler oluşturulabilmektedir. Öyle ki, geçmişte konut yapımında kullanılan ahşap, günümüzde; havaalanı terminali, stadyum, kapalı spor kompleksleri gibi büyük ölçekli yapılarda taşıyıcı sistem olarak kullanılmaktadır.Bu tez kapsamında, Türkiye'de yaygın kullanım imkanı bulamayan yapısal ahşap kompozitler hakkında detaylı bilgi verilmiş ve bu elemanlarla oluşturulan geniş açıklık yapı sistemlerinin nitelikleri ortaya konmuştur.Tezin birinci bölümünde, bu konunun seçim nedenleri ve önemi üzerinde durulmuştur.İkinci bölümde, hammadde olan ağacın yapısı; fiziksel, kimyasal ve mekanik özellikleri ile ilgili bilgilere yer verilmiştir.Üçüncü bölümde, ahşap kompozitlerin üretilmesine imkân sağlayan tutkallar ve koruyucu emprenye yöntemlerinden bahsedilmiştir.Tezin dördüncü bölümünde, yapısal ahşap kompozitler, glulam, LVL, PSL ve LSL sırasıyla detaylı olarak anlatılmıştır.Beşinci bölümde ise, bu elemanlarla oluşturulan geniş açıklık taşıyıcı sistemler yedi başlıkta ele alınmış ve dünyadaki önemli örnekleri sıralanmıştır.Son olarak, tezin altıncı bölümünde, sonuç ve gelecek araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
As a natural building material, timber has been used for centuries to provide humankind?s shelter requirement. Until 16th century, timber was massively used in simple structures; but at the end of 19th century, timber technology was upgraded to a next level. Primarily, end-to-end jointed and glued timber laminations, called as `glulam?, were developed. However, as manufacturing technologies has been sophisticated, especially after 1970?s, different compositions of glued timber elements have been produced under the classification of `structural wood composites?.In the past, while wood was preferred for only housing construction, today, it can be used as structural elements even for large scale contemporary projects. More complex and wide span structural systems; such as airport terminals, stadiums or indoor sport centres, by using timber composites having higher strength and durability characteristics in comparison with old solid wood structures are constructed nowadays.Within the scope of this thesis, detailed information is given about structural wood composites not widely used in Turkey and the characteristics of contemporary wide span wood composite structural systems in the world are presented.The scope of this thesis and the importance of the subject are introduced in the first chapter.Information about physical, chemical and mechanical characteristics of wood is presented in the second chapter.The third chapter discusses the types of glue and methods of impregnation.In the fourth chapter, structural wood composites (glulam, LVL, PSL and LSL) are investigated in detail.In the fifth chapter, wide span structural systems built with these composites are classified into seven sections and some important contemporary structures are tabulated.In the conclusion chapter, results of this thesis are discussed and suggestions are proposed for future researches.