Melocan (Smilax excelsa L.) bitkisinin farklı kısımlarının ultrason ve mikrodalga destekli ekstraksiyon ile elde edilen bileşenlerinin tanımlanması
Determination of components of extracted from different parts of melocan (Smilax excelsa L.) plant by microwave and ultrasonic assisted extraction
Yazar: ÖZLEM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HALİL VURAL
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Melocan (Smilax excelsa L.), Karadeniz Bölgesi'nde yetişen, yaprak, meyve ve filizleri günlük diyette tüketilen ve halk ilacı olarak kullanılan bir bitkidir. Bu çalışmada, melocanın yaprak, meyve ve filizleri, üç farklı ekstraksiyon yöntemi (geleneksel ekstraksiyon (GE), ultrasonik destekli ekstraksiyon (UDE) ve mikrodalga destekli ekstraksiyon (MDE)) ile elde edilen ekstraktlarında, toplam fenolik madde (TFM), toplam antioksidan kapasite miktarları (TAK) ve fenolik bileşenleri incelenmiştir. Melocanın toplam fenolik madde miktarı, yaprak, meyve ve filizde sırasıyla; GE ile 55.98±1.98, 55.25±2.81 ve 37.13±2.99 mg gallik asit eşdeğeri (GAE)/g kuru ağırlık; UDE ile 57.30±2.42, 57.12±2.89 ve 38.12±4.24 mg GAE/g kuru ağırlık, MDE ile 67.27±2.05, 66.23±6.59 ve 50.35±4.07 mgGAE/g kuru ağırlık olarak bulunmuştur. Toplam antioksidan kapasitesi, yaprak, meyve ve filizde sırasıyla; GE ile 69.12±1.77, 67.62±9.83 ve 39.18±1.07 mg troloks/g kuru ağırlık; UDE ile 67.01±1.70, 80.69±3.97 ve 40.10±4.97 mg troloks/g kuru ağırlık, MDE ile 83.82±5.72, 76.02±6.96 ve 53.90±3.13 mg troloks/g kuru ağırlık olarak bulunmuştur. Klorojenik asit miktarı, yaprak, meyve ve filizde sırasıyla; GE ile 18.71±0.86,  5.70±0.35 ve 2.72±0.06 mg/g kuru ağırlık; UDE ile 18.61±0.55, 5.90±0.23 ve 18.09±0.29 mg/g kuru ağırlık, MDE ile 5.41±0.04, 3.96±0.34 ve 3.26±0.14 mg/g kuru ağırlık olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar toplu olarak değerlendirildiğinde S. excelsa'da en düşük fenolik içerik filiz örneğinde belirlenmiştir. Ekstraksiyon yöntemleri açısından yöntemler arasında farklılıklar bulunmaktadır. Ultrason destekli ekstraksiyon ve mikrodalga destekli ekstraksiyonun avantajlı olduğu durumlar tespit edilmiştir, bu nedenle bu konuda daha detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Melocan (Smilax excelsa L.) is a plant that grown in the Black Sea Region, whose leaves, fruits and sprouts are consumed in the daily diet and which is used as a folk medicine. In this study, leaves, fruits and sprouts of melocan were extracted with three different extraction methods (traditional extraction (GE), ultrasonic-assisted extraction (UDE) and microwave-assisted extraction (MDE)) and total phenolic contents (TFM), total antioxidant capacity (TAC) and phenolic components of the extracts were measured. Total phenolic contents of leaves, fruits and sprouts were found to be 55.98±1.98, 55.25±2.81 and 37.13±2.99 mg gallic acid equivalent (GAE)/g dry weight with GE, 57.30±2.42, 57.12±2.89 and 38.12±4.24 mg GAE/g dry weight with UDE, 67.27±2.05, 66.23±6.59 and 50.35±4.07 mg GAE/g dry weight with MDE, respectively. Total antioxidant capacities of leaves, fruits and sprouts were found to be 69.12±1.77, 67.62±9.83 and 39.18±1.07 mg trolox/g dry weight with GE; 67.01±1.70, 80.69±3.97 and 40.10±4.97 mg trolox/g dry weight with UDE, 83.82±5.72, 76.02±6.96 and 53.90±3.13 mg trolox/g dry weight with MDE, respectively. Chlorogenic acid content of leaves, fruits and sprouts were found to be 18.71±0.86,  5.70±0.35 ve 2.72±0.06 mg/g dry weight with GE; 18.61±0.55, 5.90±0.23 ve 18.09±0.29 mg/g dry weight with UDE, 5.41±0.04, 3.96±0.34 ve 3.26±0.14 mg/g dry weight with MDE, respectively.

When the obtained results were evoluated, the lowest phenolic content in S. excelsa L. was determined in the sprouts. There were differences between extraction methods. It was found that ultrasound-assisted extraction and microwave-assisted extraction were advantageous, so more detailed studies are needed.