Yoğun bakım hastalarında fiziksel kısıtlama ilişkili cilt yaralanmaları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of skin injuries related with physical restraint and affecting factors in critical care patients
Yazar: YETER ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN USLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Yoğun Bakım Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Fiziksel kısıtlama kişinin serbestçe hareketinin tıbbi ekipman veya araçlar kullanılarak sınırlandırılmasıdır. Bu araştırma yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) tedavi edilen hastalarda fiziksel kısıtlama ilişkili cilt yaralanmaları ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırma prospektif ve gözlemsel olarak Kasım 2023- Nisan 2024 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan bir eğitim ve araştırma hastanesinin  YBÜ'lerinde gerçekleştirildi. Araştırmaya dahil edilme kriterlerinde uyan toplam 260 hasta alındı. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanılama Formu" ile "Fiziksel Kısıtlama İzlem Formu" ve "Cilt Yaralanması Değerlendirme Rehberi" kullanıldı. Hastaların %52'si erkek olup, yaş ortalaması 69,68±28,85 yıldır. Hastaların tedavi gördükleri YBÜ türüne göre dağılımları incelendiğinde sıklıkla  anestezi ve reanimasyon YBÜ (%26,9) ve cerrahi YBÜ (%24,6) olduğu saptandı. Hastalara fiziksel kısıtlama uygulama nedenlerinin başında saldırgan tutum ve uyumsuzluk (%54,2) ile tıbbi cihaz çıkarma eğilim ve davranışları (%43,5) olduğu belirlendi. Hastalarda en sık saptanan cilt yaralanma türleri  sırasıyla; ödem (%71,9), ekimoz (%52,3), skuam (%30,8) ve basınç yaralanması (%20) olduğu belirlendi. Fiziksel kısıtlama ilişkili basınç yaralanmasının en sık nöroşirurji YBÜ, anestezi ve reanimasyon YBÜ'de, ≤70 yaş, erkek, BKİ yüksek olan, antiepileptik tedavi uygulanan, 46 saatten uzun kısıtlama uygulanan, gazlı bezle ve dar bağlanan hastalarda görüldüğü saptandı (p<0,001). Bağımsız risk faktörleri erkek olma, fazla kilolu ve obez olma, kısıtlılık süresinin 46 saat ve üzerinde olması olarak belirlendi. Araştırma sonucunda YBÜ'de bir cihaz türü olan fiziksel tespit materyallerinin de cilt yaralanmasına neden olduğu ve bu hastalarda basınç yaralanması riskinin yüksek olduğu belirlendi. YBÜ'de fiziksel kısıtlama uygulamadan önce alternatif yöntemlerin kullanılması, fiziksel kısıtlama ilişkili cilt yaralanmalarının önlenmesi ve takibine yönelik kanıta dayalı uygulama rehberleri ile prosedürlerin geliştirilmesi, fiziksel tespitin güvenli sürürülmesine yönelik hizmet içi eğitimlerin planlanması önerilmektedir.

Abstract:
The research aimed to determine physical restraint related skin injuries and affecting factors in patients who treated in the intensive care units (ICU). It was conducted in the ICUs of an education and research hospital in Istanbul from November 2023 to April 2024. A total of 260 patients who met the inclusion criteria were included in the study. Data collected by the "Patient Identification Form", the "Physical Restraint Follow-up Form" and "Skin Injury Assessment Guide". The most common reasons for applying physical restraint were aggressive behavior and noncompliance (54.2%) and tendencies to remove medical devices (43.5%). The most commonly observed types of skin injuries in patients were edema (71.9%), bruising (52.3%), squama (30.8%) pressure injury (20%). It was found that physical restraint related pressure injury were most common in neurosurgery ICUs and anesthesia and resuscitation ICUs, in patients aged ≤70, males, those with a high BMI, receiving antiepileptic treatment, subjected to restraint for more than 46 hours, and those tightly bound with a roll of gauze. Independent risk factors were identified as being male, overweight or obese, and having a restraint duration of 46 hours or more. In conclusion, it was determined that physical restraint devices in ICUs can cause skin injuries, with a high occurrence of pressure injuries. It is recommended to use alternative methods before applying physical restraint in the ICU, develop evidence-based practice guidelines and procedures for preventing and monitoring physical restraint related skin injuries, and plan nursing education program for the safe use of physical restraint.