Suriyeliler ve Türk vatandaşlığı: Yazılı basında çıkan haberler üzerine bir inceleme
Syrians and Turkish citizienship: An analysis on the news seen in the printed media
Yazar: BESTE BOYAR NİŞANCI
Danışman: PROF. DR. SEMA BECERİKLİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Haberler = News ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Türk vatandaşlığı = Turkish citizenship ; Uluslararası göç = International migration ; Vatandaşlık = Citizenship ; Yazılı basın = Written press

Özet:
1970'li yılların sonu itibariyle özellikle Ortadoğu ülkelerinde yaşanan savaş ve yıkımlar nedeniyle çok sayıda insan sığınma talebiyle kitlesel olarak Türkiye'ye göç etmiştir. Ülkemiz son olarak Ortadoğu'da "Arap Baharı" olarak bilinen ve 2010 yılında Tunus'ta başlayıp devamında pek çok Arap ülkesinde kendini göstererek 2011'den itibaren iç karışıklıklarla Suriye'yi de etkisi altına alan rejim karşıtı ayaklanmaların yarattığı hareketlilikten büyük oranda etkilenmiştir. Binlerce Suriyelinin ölümüne ve milyonlarcasının zorunlu olarak yer değiştirmesine neden olan ayaklanmalar sonucunda Türkiye, sınırlarına gelen Suriyeliler ile yeni bir kitlesel göç hareketinin hedefi olmuştur.
Bu büyük çaplı yer değiştirme sonucu ev sahibi toplum ve hükümet; politik, ekonomik, sosyolojik, demografik ve hatta psikolojik olarak ciddi bir baskıya maruz kalmıştır. Bu baskı karşısında istenmeyen iç karışıklıkların önüne geçebilmek adına öncelikle kitlesel olarak sınırlarımızı geçen Suriyelilerin statü tanımlaması yapılmış ve toplu olarak Geçici Koruma kapsamına alınmışlardır. Sonraki süreçte ise Suriyeliler ile ev sahibi toplumun karşılıklı uyumlarının sağlanması önem kazanmış olup, devletin bu konuda farklı alanlarda pek çok girişimi olmuştur.
Bu süreçte, Türkiye'ye sığınan ve sayıları milyonlarla ifade edilen Suriyeliler medyada sık sık farklı konu başlıkları altında gündem olmuştur. Bu konu başlıklarından biri de Cumhurbaşkanı'nın Suriyelilere Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı verileceğine dair yaptığı açıklama olmuştur. Ev sahibi toplumun neyi nasıl düşünmesi gerektiği noktasında medyanın rolü ve etkinliği tartışılmaz bir gerçek olup, tam da Suriyelilerin kalıcı olduğu anlayışının yerleşmeye başladığı ve kaynakların Suriyeliler lehine adaletsiz
dağılımına ilişkin şikayetlerin gündeme geldiği dönemde yapılan vatandaşlık açıklaması, medyanın konu hakkında yaptığı haberlere hayati önem yüklemiştir.
Türk basınında sık sık sorunlu temsillerle yer alan Suriyelilerin Türk vatandaşlığına alınacağına dair Cumhurbaşkanı tarafından yapılan açıklama sonrası yazılı basınında yer alış biçimlerinin incelenmesi, haberlerin hangi temalar üzerinde yoğunlaştığı ve ne tür mesajlar vermeye çalıştığının tespiti ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bu çalışmada; ulusal yayın yapan ve 03-15 Temmuz 2016 tarih aralığında en yüksek tiraja sahip ilk 5 gazetede (Hürriyet, Sabah, Sözcü, Posta ve Habertürk) Suriyelilerle ilgili yayınlanan haberler incelenmiştir.
İnceleme sonucunda, örneklemde yer alan tüm gazetelerin konuyu farklı oranlarla da olsa mutlaka haber ve köşe yazıları ile gündeme aldıkları, ancak haber ve köşe yazılarının sunumunda, yayın kuruluşlarının ideolojik duruşları kapsamında gözle görülür fark yarattıkları anlaşılmıştır.

Abstract:
By the end of 1970s, a large number of people seeking asylum in mass migrated to Turkey especially due to war and destruction which was experienced in the Middle East countries. Our country was lastly affected substantially by the mobility created by anti-regime revolts known as the "Arab Spring" in the Middle East, which started in Tunisia in 2010 and continued to show itself in many Arab countries and which has also affected Syria through internal turmoil since 2011. 
As a result of the revolts that caused the deaths of thousands of Syrians and forced displacement of millions, Turkey has become a target of a new mass migration movement with the Syrians arriving at the border. As a result of this large-scale displacement, the host society and government suffered severe political, economic, sociological, demographic and even psychological pressure. In order to prevent unwanted internal disturbances in the face of this pressure, the status definition of the Syrians who crossed our borders massively was made and they were collectively taken under temporary protection. In the following process, the mutual harmony between the Syrians and the host society has gained importance and the state has made many initiatives in different fields. 
In this process, Syrians who took refuge in Turkey and whose number is expressed in millions has been put on the agenda frequently under different topics in the media. One of these topics is the President's statement that the Syrians would receive citizenship of the Republic of Turkey. The role and effectiveness of the media about what and how the host society should think about is an indisputable fact, precisely in the period when the understanding of the permanence of the Syrians began to settle and the complaints about the unfair distribution of resources in favour of the Syrians came up, the citizenship statement made the news vitally important which the media reported on the issue. 
After the statement made by the President that the Syrians who frequently take part in problematic representations in the Turkish press will be admitted to Turkish citizenship, examining the ways of taking place in the printed press, in this study which aims to determine and focus on which themes the news focuses on and what messages it tries to give; the first 5 national newspapers (Hürriyet, Sabah, Sözcü, Posta and Habertürk) with the highest circulation in the period between 03-15 July 2016 were analyzed. 
As a result of the analysis, it was understood that all the newspapers included in the sample had raised the issue with news and column articles, albeit at different rates, but they made a significant difference in the presentation of news and column articles within the ideological positions of the broadcasting organizations.