Kırgızistan'ın  2010'da parlamento sistemine geçişinden sonraki yerel yönetim sistemi
Status of local government system after Kyrgyzstan's transition to parliamentary system in 2010
Yazar: BAİAN KENZHEBEKOVA
Danışman: PROF. DR. AN NADİ LEBLEBİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Muhtarlar = Autonomouses ; Parlamenter sistem = Parliamentary system ; Parlamento = Parliament ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Diğer Sovyet ülkelerinde olduğu gibi Kırgızistan da totaliter rejimin çöküşünün ardından
1991 yılında bağımsızlığını kazandı ve bu durumdan dolayı hem merkezi hem de yerel
yönetiminde köklü değişiklikler yapmak zorunda kaldı. Kırgızistan'da başkanlık sistemi,
bağımsızlığın ilk yıllarında kabul edilen anayasa ile 2010 yılına kadar hüküm sürdü.
Ancak Kırgızistan Cumhuriyeti 2010'da yaşanan halk ayaklanmasından sonra kabul
edilen yeni bir anayasa ile parlamenter sisteme geçti. Sistem değişikliğinin temel
nedenlerinden biri de anayasada yer alan güçler ayrılığı ilkesinin ihlal edilmesi ve
başkanlık sisteminin tanıdığı yetkilerin aşırı şekilde kullanılmasıdır.
Kırgızistan'ın parlamenter sisteme geçişi ile birlikte yerel yönetim anlayışında köklü
değişiklikler meydana gelmiştir. Söz konusu sisteme göre, devletin hesap verilebilirliği
ile ilgili yeni talep ve arzlar, yerel yönetimlere devredilmiştir. Aynı zamanda yerel
yönetim meclis üyelerinin, Ayıl Ökmötü başkanını (Ayıl Ökmötü, köy yönetim birimini
ifade eder) görevden alma yetkisi tanınmıştır. Örneğin, 4 yıl içinde (2011'den 2015'e
kadar) seçim kuralları 8 defa değişti, yerel yönetim yasası ise 15 kere değişikliklere
uğradı. Bu değişiklikler daha çok küçük parti çıkarlarından kaynaklanmıştır. Yukarıda
söz ettiğimiz 6 Temmuz 2012 tarihli Anayasada şehir partisine aday gösterme
konularında siyasi partilere katılmayan seçmen grupları bunların sıradan bir örneğidir.
Tezde Kırgızistan'ın parlamenter sisteme geçtikten sonra yerel yönetim sisteminde
gerçekleşen reformları ve bu reformların mevzuat ışığında uygulama yollarını ele
alınmıştır.
Anahtar Sözcükler: Muhtarlık, Bölge, Yerel Yönetim, Parlamentarizm

Abstract:
As in other Soviet countries, Kyrgyzstan gained its independence in 1991 following the
collapse of the totalitarian regime and was forced to make fundamental changes in both
its central and local government. In Kyrgyzstan, the presidential system reigned until
2010 with the constitution adopted during the first years of independence. However, after
the popular uprising in 2010, the Republic of Kyrgyzstan passed into the Parliamentary
System with a new constitution adopted. A major reason for this was the fact that violation
of the principle of separation of powers in constitution and made maximum use of the
presidential system in a unitary country.
With the transition of Kyrgyzstan to the Parliamentary System, it has made radical
changes in the understanding of local government. According to the said system, new
demands and desires are contacted with regard to the accountability of the state in the
state powers transferred to local governments. At the same time, members of the local
government are declared under the influence of dismissing the Mayor of Ayıl
Ökmötü.(Ayıl Ökmötü represents the village administration unit) For example, in 4 years
(from 2011 to 2016) election rules were changed 8 times, and the local government law
was amended 15 times. These changes were mainly due to small party interests. In the
Constitution of 6 July 2012 mentioned above, voter groups who do not participate in
political parties in terms of nominating a city party are an ordinary example.
In this thesis, after the transition to Kyrgyzstan's parliamentary system, the reforms in the
local government system and the ways of implementing these reforms were discussed in
the light of legislation.
Key Words: Mukhtarship, Region, Local Government, Parliamentarism.