Türk hazır giyim sektöründe atık yönetimine yönelik bir araştırma
A research on waste management at Turkish ready made clothing sectory
Yazar: HANİFE ARABACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURGÜL KILINÇ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı / Giyim Sanatları Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Giyim endüstrisi = Clothing industry ; Giyim sektörü = Clothing sector ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector

Özet:
Günümüz küreselleşen dünyasında kuruluşlardan beklentiler artmaktadır. Artık sadece iyi mal veya hizmeti ucuza sunmak ve sunulan ürünün kalitesini güvence altına almak yetmemektedir. Beklenti, kuruluşların ürün veya hizmeti kaliteli üretirken çevreye saygılı olmaları ve sosyal sorumluluklarını yerine getirmeleri yönündedir. Bunu sağlamak için de çevre yönetim sistemlerini uygulamak firmalar açısından önem kazanmaya başlamıştır.Bu araştırma, Türkiye'deki büyük ölçekli hazır giyim işletmelerinde oluşan katı atık çeşitlerinin, miktarlarının tespiti ve değerlendirilme oranları ile yöntemlerinin incelenmesi ve hazır giyim atıklarının geri dönüşümünü yapan firmaların çalışma şekillerinin incelenmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür.Türkiye'deki büyük ölçekli hazır giyim işletmelerinde oluşan katı atık çeşitlerinin miktarlarının tespit edildiği ve değerlendirme oranları ile yöntemleri ve geri kazanım firmalarının işleyişlerinin incelendiği bu araştırmada tarama modeli kullanılmıştır.Bu araştırmanın verileri, 70 adet büyük ölçekli hazır giyim işletmesi ile 33 adet geri dönüşüm işletmesinden anket yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini oluşturan hazır giyim ve geri dönüşüm işletmelerine uygulanan anketten elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir.Araştırma kapsamındaki işletmelerden elde edilen veriler ışığında; hazır giyim işletmelerinin büyük bir bölümünün geri kazanılabilir atıklarını kaynağında ayırma işlemine tabi tutup geri dönüşüm işletmelerine satarak hem firma bütçelerine ekonomik katkı sağladıkları hem de çevre kirliliğini önlenmeyi hedefledikleri görülmüştür.Geri dönüşüm işletmeleri açısından bakıldığında ise çeşitli yollarla temin ettikleri kumaş atıklarına ayıklama ve ayrıştırma işlemlerini uygulayarak geri dönüşüm sürecine soktukları görülmüştür. Geri dönüşüm işletmelerinin üretim faaliyetlerini %86 ile %100 verimlilik arasında gerçekleştirip, çevreyi ve doğal kaynakları korumayı hedef alarak, bu kumaş atıklarından iplik, keçe, temizlik bezi ve battaniye gibi geri kazanılmış ürün elde ettikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Tekstilde geri kazanım, hazır giyim, hazır giyim atık yönetimi.

Abstract:
In our globalizing world, the expectations from the institutions are increasing day by day. It is not enough any more to make good, cheap service or guaranting the quality of the products. The expectation is that the institutions should be respectful to the environment and do the requirements of their social responsibilities. Institutions give importance to the applying of environment management systems to make this enable.This research paper is planned and carried out with the aim to investigate the type of solid waste, the determination of the quantitiy of the waste, the percentages of waste evaluation, the investigation of method, the way of working of the ready-made recycle institutions.The scanning model is used at this research paper which is carried out and investigated the subjects; the kind of solid-waste, evaluation percentages and methods, the type of the recycle institutions.The inputs of this research paper is gathered from the 70 large-scale ready-made clothing industry and 33 recycle companies by questionnaire. The data collected from the questionnaire applied to ready-made clothing industries and recycle companies have been analyzed through statistical programs on the computer.As a consequence of the data gathered from the target companies , it is reported that the majority of the ready- made clothing companies select their waste at the begining of the process and they sell the waste to the recycle companies. By doing so, they both contribute to their company budget and they aim to prevent environmental pollution.As for the recycle companies they put the waste- collected in different ways -into recycle process by apllying methods such as selecting and decomposition. The recycle companies achieving 86 and 100 efficiency production practices, reuse the waste in the materilas like yarn, rug, cleaning towel and blanket with the aim to protect both the environment and the natural sources.Key Words: Recovery in textile, ready-made clothing, waste management in ready-made clothing.