Fitoremediasyona uygun tütün genotiplerinin, Ege Bölgesi tütün çeşitleri ile karşılaştırılması
Comparison of tobacco genotypes which suitable for phytoremediation with tobacco varieties in Ege Region
Yazar: ZEHRA KAYA
Danışman: PROF. DR. NESRİN ÖRÇEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bitki Islahı ve Genetiği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Burley tütünü = Burley tobacco ; Nicotiana rustica = Nicotiana rustica ; Nicotiana tabacum = Nicotiana tabacum ; Virginia tütünü = Virginia tobacco

Özet:
Bu araştırma fitoremediasyona uygunluğu önceki çalışmalarda belirlenmiş olan tütün genotiplerinin (Basma, Nicotiana rustica L.), Ege Bölgesi'nde yetiştirilen tütün çeşitleri (Sarıbağlar 407, Akhisar 97) ile bazı agronomik, morfolojik, fizyolojik ve kalite özellikleri açısından birbiri ile mukayese edilmesi amacıyla 2019 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Araştırma ve Uygulama alanında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür.
Ele alınan tür ve/veya çeşitler de morfolojik özellikler bakımından; bitki boyu, yaprak boyu, yaprak eni, yaprak sayısı, çap oranı (yaprak boyu/yaprak eni), yaş yaprak ağırlığı, kuru yaprak ağırlığı ile kuru yaprak verimi, fizyolojik ve kalite özellikleri bakımından ise; nikotin oranı, ekspertiz analizi, göreceli klorofil miktarı ile stomalara bağlı bazı karakter özellikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde; bitki boyu 44,07-65,86 cm, yaprak boyu 10,10-11,43 cm, yaprak eni 4,70-5,84 cm, yaprak sayısı 17,83-34,13 adet/bitki, çap oranı 1,74-2,24, yaş yaprak ağırlığı 22,83-78,80 g/bitki, kuru yaprak ağırlığı 6,47-16,13 g/bitki, verim 106,90-268,00 kg/da, nikotin oranı % 0,68-5,21, ekspertiz kriter değerleri 3,89-5,67, göreceli klorofil (SPAD) değeri 21,30-30,58 olarak belirlenmiştir. Stomalara bağlı karakterlerden stoma yoğunluğu 13,60-28,26 mm2, stoma boyu 11,96-15,86 µm, stoma eni 8,33-11,63 µm, stoma şekil katsayısı 69,60-79,63, stoma alanı 78,57-145,53 μm2, potansiyel iletkenlik indeksi 0,194-0,512 değerleri arasında değişmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre; yaş yaprak ağırlığı en fazla (78,80 g/bitki) Basma çeşidinde bulunurken en az (22,83 g/bitki) Sarıbağlar 407 çeşidinde, kuru yaprak ağırlığı en fazla (16,13 g/bitki) Akhisar 97 çeşidinden elde edilirken, en az (6,47 g/bitki) Sarıbağlar 407 çeşidinden elde edilmiştir. Yapılan verim ölçümleri sonucuna göre; en iyi verim (268 kg/da) Akhisar 97 çeşidinden, en düşük verim ise Sarıbağlar 407 (106,9 kg/da) çeşidinden elde edilmiştir. Ayrıca fitoremediasyon bakımından kalite ve uygunluk arasında paralel bir ilişki olduğu sonucu düşünülmektedir.

Abstract:
This research was carried out to compare the tobacco genotypes (Basma, Nicotiana rustica L.), which suitability for phytoremediation was determined in previous studies, with the tobacco varieties grown in the Aegean Region (Sarıbağlar  407, Akhisar 97) in terms of agronomic, morphological, physiological and quality. In 2019, the experiment was carried out at Ege University Faculty of Agriculture Field Crops Department, according to the randomized blocks trial pattern with 3 replications.
In terms of morphological features, the species and/or varieties considered; plant height, leaf height, leaf width, leaf number, diameter ratio, wet leaf weight, dry leaf weight, yield were investigated. In terms of physiological and quality features, nicotine ratio, expertise analysis, relative chlorophyll amount and stomata parameters were determined. According to the results obtained from the research; plant height 44,07-65,86 cm, leaf height 10,10-11,43 cm, leaf width 4,70-5,84 cm, leaf number 17,83-34,13 units/plant, diameter ratio 1,74-2,24, wet leaf weight 22,83-78,80 g/plant, dry leaf weight 6.47-16.13 g/plant, yield 106,90-268,00 kg/da, nicotine ratio 0,68-5,21 %, quality values 3,89-5,67, relative chlorophyll (SPAD) value 21,30-30,58; stomatal density 13,60-28,26 mm2, stoma length 11,96-15,86 µm, stoma width 8,33-11,63 µm, stoma shape coefficient 69,60-79,63, stoma area 78,57-145,53 μm2, the potential conductivity index  0,194-0,512 were determined.
According to the research results; While the maximum wet leaf weight is found in Basma variety (78,80 g/plant), at least (22,83 g/plant) in Sarıbağlar 407 variety, the highest dry leaf weight is obtained from Akhisar 97 variety (with 16,13 g/plant) and at least (6,47 g/plant) was obtained from Sarıbağlar 407 variety. According to the results of the efficiency measurements, the best yield (with 268 kg / da) was obtained from Akhisar 97 variety and the lowest yield was obtained from Sarıbağlar 407 (106,9 kg/da) variety. There was an parallel relations between quality and fitness for phytoremediation is considered.