Lise düzeyinde işletme yüksek lisansının (t-MBA) incelenmesi: Özel öğretim kurumunda nitel bir araştırma
Examining the master's of business administration (t-MBA): A qualitative research in a private high school
Yazar: FETHİYE ÖZGEN
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bireyler hayata geldiklerinden itibaren farklı kültür ve gruplar içinde yer alırlar ve birçok kültürel, organizasyonel değerlere ve inançlara sahip olurlar. Bu maddi ve manevi değerleri bir şekilde yönetirler, yönlendirirler ya da içinde yer alırlar. Böylece bir işi bir fikri yönetiyor ve sürdürülebilirliğini sağlıyor olmak teknolojinin de gelişmesiyle birlikte toplumun gerekliliklerinden biri olmuştur. Günlük hayatta bireysel ve kurumsal rekabet oldukça yoğundur. Bireyler ve kurumlar, başarılı olabilmek ve varlıklarını sürdürebilmek için rekabet ortamında etkin bir şekilde faaliyet göstermelidir. Küreselleşme ile birlikte sosyal ve çevresel sorunlar belirsiz bir geleceğin daha etkin ve verimli yönetilmesinde büyük bir önem arz etmektedir. Bu noktada, örgütlerin içinde bulunan birimlerin ve insan kaynağının birbiriyle uyumlu, sistemli ve verimli bir şekilde çalışması son derece önemlidir. Bunun olması için ise merak eden, verileri toplayıp iyi analiz edebilen, bilimsel araştırmaya hâkim, lider ruhlu, girişimci, çevresine karşı duyarlı empatisi yüksek, takım çalışmasına yatkın, sunum becerisi gelişmiş, dijital vatandaşlık kimliğine sahip, sosyal medyayı aktif ve verimli kullanabilen, aktif öğrenebilen bireyler olabilmek lazım gelir. İlkokul, ortaokul ve lise öğrencileri, farkında olsunlar ya da olmasınlar bahsedilen bu fonksiyonları günlük yaşamlarında uygulama eğilimindedirler. Bu fonksiyonlar, öğrencilerin harçlıklarını yönetme, arkadaşlarıyla iletişim kurma, sosyal çevreye dair network oluşturma, sosyal sorumluluk projelerine katılma ve hatta bazı durumlarda üretim sürecine katkıda bulunma gibi faaliyetlerle ilişkilendirilebilir. Bu nedenle, her bireyin toplumda farklı oranlarda işletme, yönetim, girişimcilik gibi süreçlere dahil olduğu düşünülürse, eğitim sisteminin bu süreçleri desteklemesi ve geliştirmesi önemli bir gereklilik haline gelir. Bu süreçleri destekleyen eğitim programları, öğrencilerin işletme ve yönetim becerilerini geliştirmelerine, kendi potansiyellerini keşfetmelerine, gelecekteki kariyerlerinde başarılı olmalarına, topluma ve dünyaya katma değer üretmelerine yardımcı olabilir. Bireylerin bahsedilen vizyona, bu tarz sosyal beceri ve yeteneklere sahip olması ve bu özelliklerini geliştirmesi için yükseköğrenim geç bir basamak olacaktır. 
     Türkiye'de yükseköğrenim öncesi lisede öğrencilerin yukarıda bahsedilen niteliklere sahip olmasını amaçlayan eğitim modellerine sahip ve uygulayan birkaç özel okul bulunmaktadır. Uygulanan eğitim modellerinden biri de içeriğinin akademik tarafında işletme yüksek lisans ve girişimcilik dersleri yer alan, uygulama kısmında ise mesleki gözlem, öğrenci meclisleri, girişimcilik ve inovasyon seminerleri, iş projeleri, t-MBA Zirvesi gibi başlıkların yer aldığı t-MBA (MBA for teenagers) olarak adlandırılan ,2001 yılından itibaren Pearson tarafından uluslararası düzeyde akredite edilen eğitim modelidir. Bu araştırmanın amacı özel bir öğretim kurumunda uygulanan t-MBA eğitim modeline yönelik öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşlerini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu t-MBA eğitimi veren özel öğretim kurumunun İstanbul'da farklı kampüslerinde yer alan 10 ve 11. sınıfta okuyan 18 öğrenci ile Türkiye'de farklı kampüslerinde halen görev yapmakta olan 10 öğretmen ve 3 yönetici oluşturmaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni uygulanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında görüşme formları kullanılmıştır. Toplanan veriler üzerinde içerik analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre t-MBA eğitim modelinin öğrenciler üzerinde iş hayatına hazırlık, yönetim organizasyon becerileri gibi olumlu etkileri olduğu ifade edilmiş ve öğrencilere liderlik, ekip çalışması, bireysel öğrenme, toplumsal duyarlılık gibi konularda farkındalık sağlayarak etkililiklerini arttırdığı belirtilmiştir. Bununla beraber ders içeriklerinin uygulamalar ve yeni disiplinlerle zenginleştirilebileceği, t-MBA öğretmenlerinin mentorluk hususunda teknik ve yabancı dil bakımından daha donanımlı olması gerektiğine dair önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Individuals take part in different cultures and groups from the moment they come to life, and they have many cultural and organizational values and beliefs. They somehow manage, direct or take part in these material and spiritual values. Thus, managing an idea and ensuring its sustainability has become one of the requirements of society with the development of technology. Today, individual and corporate competition is quite intense. Individuals and institutions must operate effectively in a competitive environment in order to be successful and maintain their existence. With globalization, social and environmental problems are of great importance in managing an uncertain future more effectively and efficiently. At this point, it is extremely important that the units and human resources within the organizations work in harmony with each other, in a systematic and efficient manner. In order for this to happen, those who are curious, able to collect and analyze data, have a good command of scientific research, have a leading spirit, enterprising, sensitive to the environment, have high empathy, are prone to teamwork, have advanced presentation skills, have digital citizenship identity, can use social media actively and efficiently, and can learn actively. to be individuals. Primary, secondary and high school students tend to apply these functions in their daily lives, whether they are aware of it or not. These functions can be associated with activities such as managing students' pocket money, communicating with friends, networking in the social environment, participating in social responsibility projects, and in some cases even contributing to the production process. For this reason, considering that each individual is involved in processes such as business, management and entrepreneurship at different rates in the society, it becomes an important requirement for the education system to support and develop these processes. Educational programs that support these processes can help students develop their business and management skills, discover their own potential, be successful in their future careers, and create added value for society and the world. Higher education will be a late step for individuals to have the mentioned vision, such social skills and abilities and to develop these features. 
    There are a few private schools in Turkey that have and implement educational models aiming at pre-high school students to have the above-mentioned qualifications. One of the education models applied is t-MBA (MBA for teenagers), which includes business graduate and entrepreneurship courses on the academic side of the content, and professional observation, leadership academies, entrepreneurship and innovation seminars, business projects, t-MBA Summit in the application part. ) is an education model that has been internationally accredited by Pearson since 2001. The purpose of this study is to examine the views of students, teachers and administrators on the t-MBA education model implemented in a private education institution. The study group of the research consists of 18 students studying in the 10th and 11th grades in different campuses of a private education institution in Istanbul, 10 teachers and 3 administrators who are currently working in different campuses in Turkey. In the study, case study design, one of the qualitative research methods, was applied. Interview forms were used to collect the research data. Content analysis technique was used on the collected data. According to the results of the research, it was stated that the t-MBA education model had positive effects on students such as preparation for business life, management organization skills, and increased their effectiveness by providing students with awareness on issues such as leadership, teamwork, individual learning, social sensitivity. In addition, suggestions were made that course content could be enriched with applications and new disciplines, and that t-MBA teachers should be better equipped in terms of technical and foreign language in terms of mentoring.