Alzheimer hastalarına bakım verenlerde bakım yükü ve ruhsal belirtiler
Care burden and mental symptoms in caring for alzheimer's patients
Yazar: ÜMMÜHAN DİKİLİLER
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ÖKSÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Ruh sağlığı = Mental health

Özet:
Amaç: Alzheimer hastalığı olan bireylere bakım vermek hastanın uygun olmayan davranışları ve hastalık ilerledikçe bakım verene bağımlı olması nedeniyle hem fiziksel hem de ruhsal açıdan oldukça yorucu, yıpratıcı bir görevdir. Bu nedenle bakım verenlerin ruhsal iyilik halleri önemli yer tutmaktadır. Literatürde Alzheimer hastalarına bakım verenlerde bakım yükünü belirlemek için yapılan birçok araştırma olmasına rağmen, bakım yükü ve ruhsal belirtilerinin birlikte incelendiği çalışmalar sınırlıdır. Bu araştırma; Alzheimer hastalarına bakım verenlerde bakım yükü ve ruhsal belirtilerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji, İç Hastalıkları ve Geriatri Ana Bilim Dalı polikliniklerinde Ocak 2020- Haziran 2020 tarihleri arasında tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Alzheimer tanısı ile ayaktan takip ve tedavi gören hastalara bakım veren 117 birey dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında Veri Toplama Formu, Bakım Verenlerin Yükü Envanteri (BVYE), Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılmıştır. Analizler SPSS 22.0 Windows paket programı ile yapılmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U test, üç grup ve üzerindeki karşılaştırmalar için ise Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Üç ve üzerindeki grup karşılaştırmalarındaki alt grup analizlerinde anlamlılık düzeyini belirlemek için Bonferroni düzeltmesi yapılmış olup alt grup karşılaştırmalarında Tamhane Post Hoc analizi kullanılmıştır. Parametreler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde ise Spearman Korelasyon testi kullanılmıştır.
 Bulgular: Araştırma kapsamındaki bakım verenlerin BVYE puan ortalamaları ile cinsiyet, medeni durum, gelir getiren bir işte çalışma durumu, gelir düzeyi ve hasta ile yakınlık derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Bakım verenlerin KSE puan ortalamaları ile cinsiyet, medeni durum, gelir getiren bir işte çalışma durumu ve hasta ile yakınlık derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca BVYE ve KSE arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). 
Sonuç: Araştırma sonuçlarına göre kadın, evli, çalışmayan, gelir düzeyi düşük ve hastanın çocuğu olan bakım verenlerin bakım yükü daha fazladır. Kadın, bekar, çalışan ve akraba olan bakım verenlerde ruhsal belirtilerin daha sık görüldüğü saptanmıştır. Ayrıca bakım yükü arttıkça ruhsal belirtilerin sıklığı da artmaktadır. Bu araştırmanın sonuçlarının Alzheimer hastalarına bakım verecek bireylere yönelik planlanacak psikososyal girişimler için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Alzheimer Hastalığı, Bakım Yükü, Ruhsal Belirtiler

Abstract:
Objective: Caring for individuals with Alzheimer's disease is a very tiring, wearful task, both physically and mentally, due to the patient's inappropriate behavior and dependence on the caregiver as the disease progresses. Therefore, the mental well-being of caregivers has an important place. Although there are many studies in the literature to determine the burden of care in Alzheimer's patients, studies examining the burden of care and psychological symptoms together are limited. This research; It was carried out to determine the burden of care and psychological symptoms in Alzheimer's patients.
Materials and Methods: Descriptive research was carried out in Ankara Gülhane Training and Research Hospital, Department of Neurology, Internal Diseases and Geriatrics, between January 2020 and June 2020. The study included 117 individuals who were followed-up and treated with the diagnosis of Alzheimer's. Data Collection Form, Caregiver Burden Inventory (CBI), Brief Symptom Inventory (BSI) were used to collect the data. Analyzes were made with SPSS 22.0 Windows package program. The Mann-Whitney U test was used to analyze the data, and the Kruskal-Wallis tests were used for comparisons of three groups and above. Bonferroni correction was made to determine the level of significance in subgroup analyzes in group comparisons of three or more, and Tamhane Post Hoc analysis was used in subgroup comparisons. Spearman Correlation test was used to examine the relationships between parameters.
Results: A statistically significant difference was found  the mean CBI scores of the caregivers between gender, marital status, employment status, income level, and the patient intimacy (p<0.05). A statistically significant difference was found the mean BSI scores of caregivers between gender, marital status, employment status in an income-generating job and patient intimacy. In addition, there is a statistically significant positive relationship between CBI and BSI (p <0.05).
Conclusion: According to the results, care burden is more in the women, married, unemployed, low income and patient child caregivers. It has been determined that mental symptoms are more common in women, single, working and relative caregivers. Also as the care burden increases, the frequency of mental symptoms are increases. The results of this study are thought to be a guide for psychosocial interventions to be planned for individuals who will care for Alzheimer's patients.
Keywords: Alzheimer's Disease, Care Burden, Mental Symptoms