Özel hastaneler için polikliniklerin bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile seçilmesi
Optimizing private hospital polyclinic layouts using fuzzymulti-criteria decision making methods
Yazar: EYLÜL ECEM YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HACI MEHMET ALAKAŞ
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Sağlık hizmetlerinin kalitesi ve erişilebilirliği, sürekli artan nüfusla birlikte giderek daha önemli ve rekabetçi bir hale gelmektedir. Özellikle özel hastaneler, sundukları yüksek kaliteli sağlık hizmetleri ve hasta memnuniyetine verdikleri önemle öne çıkmaktadır. Özel hastaneler, sağlık sistemlerinin önemli bir parçası olup, hastaların geniş bir yelpazede tedavi ve bakım hizmetlerine erişimini sağlamaktadır. Sağlık hizmeti sunumunun optimizasyonu, hastanelerin hem operasyonel verimliliği artırmak hem de hasta memnuniyetini en üst düzeye çıkarmak için kritik bir öneme sahiptir. Özel hastaneler için, hangi polikliniklerin kurulacağına karar vermek, stratejik planlamanın önemli bir parçasını oluşturur. Bu süreçte, karar vericiler, hasta talepleri, rekabetçi avantaj, maliyet etkinliği ve hizmet çeşitliliği gibi bir dizi faktörü dikkate alarak en uygun poliklinikleri belirlemek durumundadır. Bu bağlamda, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri, bu karmaşık süreci sistematik bir şekilde ele almak için ideal araçlar sunar. 
Bu çalışma, yeni açılan bir özel hastanede hangi polikliniklerin kurulması gerektiğine karar vermek amacıyla ÇKKV yöntemlerinden yararlanarak karar destek sistemiyle desteklemeyi amaçlamaktadır. Poliklinik seçim süreci, hastanenin kârını maksimize etmek, hasta memnuniyetini artırmak ve operasyonel verimliliği sağlamak için kritik bir öneme sahiptir. Bu doğrultuda, Pisagor AHP, Pisagor TOPSIS ve Bulanık PROMETHEE yöntemleri kullanılarak poliklinik alternatifleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın bir diğer önemli bileşeni, duyarlılık analizidir. Bu analiz, kullanılan yöntemlerin ve elde edilen sonuçların çeşitli parametre değişikliklerine karşı ne kadar hassas olduğunu değerlendirmiştir. Duyarlılık analizi, sonuçların geçerliliğini ve güvenilirliğini artırarak, karar verme sürecinin daha sağlam bir temel üzerine kurulmasını sağlamıştır. 
PF-AHP yöntemi, kriterlerin ağırlıklarını belirleyerek poliklinik seçim sürecine bir hiyerarşik yapı kazandırmıştır. Bu yöntem, subjektif yargıları bulanık mantıkla birleştirerek karar vericilerin belirsizlik altında daha güvenilir sonuçlar elde etmesine olanak tanımıştır. Ardından Pisagor Bulanık TOPSIS yöntemi, belirlenen kriterlere göre poliklinik alternatiflerinin ideal ve negatif-ideal çözümlerle kıyaslanmasını sağlamıştır. Bu süreçte, polikliniklerin performansları, en uygun alternatife olan uzaklıkları üzerinden değerlendirilmiştir. Son olarak, Bulanık PROMETHEE yöntemi, poliklinik alternatifleri arasında tercih sıralaması yaparak, en uygun polikliniklerin belirlenmesine yardımcı olmuştur. 
Çalışma, hangi polikliniklerin kurulmasının sağlık hizmeti sunumunu karar destek sistemiyle etkin kılacağını belirlemekte olup, bu kararın hastanenin stratejik ve operasyonel hedeflerine ulaşmasındaki önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, özel hastanelerde poliklinik seçimi sürecini desteklemek için Pisagor Bulanık AHP, Pisagor Bulanık TOPSIS ve Bulanık PROMETHEE yöntemlerini bir arada kullanarak özgün bir karar destek sistemi sunmaktadır. Bu yöntemler birlikte kullanılarak, hastanenin hedeflerine en uygun polikliniklerin hangileri olduğu belirlenmiş ve bu seçimlerin hastanenin operasyonel başarısına olumlu katkıları vurgulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, hastanenin stratejik karar verme süreçlerinde ÇKKV yöntemlerinin etkin bir şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Pisagor Bulanık AHP, Pisagor Bulanık TOPSIS, Bulanık Promethee, Duyarlılık Analizi, Özel Hastane Poliklinik Seçimi, Sağlık Hizmetleri

Abstract:
The quality and accessibility of healthcare services are becoming increasingly important and competitive with the ever-increasing population. Private hospitals, in particular, stand out with the high-quality health services they offer and the importance they attach to patient satisfaction. Private hospitals are an important part of healthcare systems and provide patients with access to a wide range of treatment and care services. Optimization of the delivery of healthcare services is critical for hospitals to increase operational efficiency and maximize patient satisfaction as well. For private hospitals, deciding which polyclinics to establish is an important part of the strategic planning process. In this process, decision makers have to determine the most suitable polyclinics by taking into account a number of factors such as patient demands, competitive advantage, cost effectiveness and service diversity. In this context, multi-criteria decision-making (MCDM) methods offer ideal tools to address this complex process in a systematic way. 
This study aims to utilize Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods to support decision-making through a decision support system to determine which clinics should be established in a newly opened private hospital. The outpatient clinic selection process is of critical importance for the maximization of the hospital's profits, increase patient satisfaction and ensure operational efficiency. In this regard, outpatient clinic alternatives were evaluated using Pythagorean AHP, Pythagorean TOPSIS and Fuzzy PROMETHEE methods. Another important component of the study is sensitivity analysis. This analysis has evaluated how sensitive the methods used and the results obtained were to various parameter changes. Sensitivity analysis increased the validity and reliability of the results, enabling the decision-making process to be built on a more solid foundation. 
The PF-AHP method has provided a hierarchical structure to the outpatient clinic selection process by determining the weights of the criteria. This method has combined subjective judgments with fuzzy logic, allowing decision makers to obtain morereliable results under uncertainty. Then, the Pythagorean Fuzzy TOPSIS method enabled the comparison of outpatient clinic alternatives with ideal and negative-ideal solutions according to the determined criteria. In this process, the performances of the polyclinics were evaluated based on their distance to the most suitable alternative. Finally, the Fuzzy PROMETHEE method helped determine the most suitable polyclinics by ranking the polyclinic alternatives. 
The study aims to determine which clinics' establishment will make healthcare delivery more effective through a decision support system and emphasizes the significance of this decision in achieving the hospital's strategic and operational goals. This study presents an original decision support system by using Pythagorean Fuzzy AHP, Pythagorean Fuzzy TOPSIS, and Fuzzy PROMETHEE methods together to support the process of selecting clinics in private hospitals. By using these methods together, it was determined which polyclinics were most suitable for the hospital's goals and the positive contributions of these choices to the operational success of the hospital were emphasized. The results obtained show that MCDM methods can be used effectively in the strategic decision-making processes of the hospital. 

KeyWords: Pythagorean Fuzzy AHP, Pythagorean Fuzzy TOPSIS, Fuzzy Promethee, Sensitivity Analysis, Private Hospital Polyclinic Selection, Health Services