Dokosaheksaenoik asit (DHA) serum ve servikal mukus örneğideğerlerinin polikistik over sendromu (PKOS) olanhastalarda ve kontrol grubunda karşılaştırılması
Comparison of docosahexaenoic acid (DHA) serum and cervicalmucus sample values in patients with polycystic ovarysyndrome (PCOS) and the control group
Yazar: ÇİĞDEM CAN BAYRAK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT YILMAZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAĞITCI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Birçok kronik hastalığın patofizyolojisinde olduğu gibi polikistik over
sendromunda da kronik inflamasyon yer almaktadır. Diyet bileşenleri ile alınan omega-3
yağ asitlerinden olan dokosaheksaenoik asitin de (DHA) anti-inflamatuvar etkileri
bulunmaktadır. Yaptığımız bu çalışmada polikistik over sendromu olan hastalarda
DHA'nın serum ve servikal mukus örneğindeki değerlerini kontrol grubu ile
karşılaştırmayı hedefledik.
Materyal ve metot: Bu kesitsel çalışma; Recep Tayip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve
Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda Kadın Hastalıkları
Polikliğinde yapılmıştır. Kadınlara çalışma hakkında bilgi verildikten sonra gönüllü yazılı
onamları alınmıştır. Çalışmaya; 18-40 yaş arası PKOS ve kontrol grubundan 42'şer hasta
alınmıştır. PKOS teşhisinde Rotterdam tanı kriterleri kullanılmıştır. Malignite tanısı ve
şüphesi olan kadınlar, postmenapozal dönemdeki kadınlar, gebelik tanısı, konjenital
adrenal sendrom tanısı olan, son 3 ay oral kontraseptif tedavi alan hastalar çalışmaya
alınmamıştır. Çalışmaya dahil edilen her kadından açlık kan şekeri, lipid profili, beta insan
koryonik gonadotropin (hCG), lüteinizan hormon (LH), folikül stimülan hormon (FSH),
östrojen, progesteron, total testosteron (TT), 17-α hidroksiprogesteron (17-α OHP),
Dihidroepiandrostenedion sülfat (DHEA-S) hormon düzeylerine bakılmıştır. Bunun
dışında kadınlardan servikal mukus örneği ve kan örneği alınmıştır. Kan örnekleri
biyokimya tüpüne alınıp santrifüj edilerek elde edilen serumlar ve servikal mukus örnekleri
çalışılıncaya kadar -80 ℃ de muhafaza edilmiştir. Hedeflenen hasta ve kontrol grubu
sayısına ulaşıldığında tüm numunelerin çözünmesi sağlanarak ve ELISA kitleri
kullanılarak numunelerdeki DHA seviyeleri belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 84 hastanın verileri analiz edildi. Gruplar arasındaki
bazal demografik verilerin karşılaştırmasında; yaş, VKI, parite, yaşayan çocuk sayısı,
abortus, mFGS puanı, antral folikül sayısı, over volümünde artışı, PKO morfolojisi,
hiperandrojenizm, hiperandrojenemi, hirsutizm bulguları, klinik oligomenore veya
amenore şikâyeti PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). PKOS
tanısı konulmuş hastaların PKOS fenotip dağılımına bakıldığında ise Fenotip A 33
xv
(%78,6), Fenotip C 6 (%14,3), Fenotip D 3 (%7,1) olarak tespit edildi. Her iki grubun
bazal hormon parametrelerinin karşılaştırmasında ise mid-luteal progesteron, LH, LH/FSH
oranı, TT, 17-OH-Progesteron PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu
(p<0,05). İki grup arası lipid profili ve antropometrik ölçümlerin karşılaştırmasına
baktığımızda; bel çevresi ve bel/kalça oranı PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı
yüksek bulundu (p<0,05). Kalça çevresi, total kolesterol, HDL, trigliserid, LDL, AKŞ
açısından her iki grup benzerlik gösterdi (p>0,05). Çalışmaya alınan iki grubun serum
DHA ortalamaları arasındaki fark PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek
bulundu (p<0,05). Servikal mukus DHA ve serum CRP açısından her iki grup benzerlik
gösterdi (p>0,05). PKOS grubundaki hastaların serum ve servikal mukus DHA
seviyelerinin oranı 361,95/197,55=1,83 olarak tespit edildi. Kontrol grubundaki kadınların
serum ve servikal mukus DHA oranı ise 268,12/221,83=1,2 olarak tespit edildi. İki grubun
serum ve servikal mukus DHA seviyelerinin oranları karşılaştırıldığında PKOS grubunda
serum ve servikal mukus DHA seviyeleri oranının kontrol grubuna kıyasla 1,52 kat daha
düşük olduğu tespit edildi.
Sonuç: PKOS olan hastalarda kontrol grubuna göre serum DHA düzeyi anlamlı olarak
yüksek bulunmuş olup servikal yıkama sıvısı DHA oranları açısından her iki grup
benzerlik göstermiştir. Serum DHA seviyesinin yüksek saptanması ve servikal mukusun
serum değerlerinden (PKOS hastalarında kontrol grubuna göre serum/servikal mukus
oranı) daha düşük tespit edilmesi PKOS hastalarındaki DHA'nın metabolize
edilememesine bağlı olduğunu düşünmekteyiz. Araştırmamız alanında literatürün ilk
çalışması olup bu konuda geniş serili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
2023, 117 sayfa
Anahtar kelimeler: Polikistik over sendromu (PKOS), Dokosaheksaenoik asit (DHA),
servikal mukus, yağ asitleri, omega 3

Abstract:
Aim: As in the pathophysiology of many chronic diseases, chronic inflammation is also
involved in polycystic ovary syndrome. Docosahexaenoic acid (DHA), one of the omega 3
fatty acids taken with dietary components, has anti-inflammatory effects. In this study, we
aimed to compare the values of DHA in serum and cervical mucus samples in patients with
polycystic ovary syndrome with the control group.
Material and Method: This cross-sectional study was carried out in the Obstetrics and
Gynecology Polyclinic of Recep Tayyip Erdogan University Training and Research
Hospital, Department of Obstetrics and Gynecology. After the women were informed
about the study, their voluntary written consent was obtained. In this study; Forty-two
patients (each group 42), aged between 18-40 years, from the PCOS and control groups
were included. Rotterdam diagnostic criteria were used in the diagnosis of PCOS. Women
with a diagnosis and suspicion of malignancy, women in the postmenopausal period,
patients with pregnancy diagnosis, congenital adrenal syndrome diagnosis, and patients
who received oral contraceptive therapy for the last 3 months were not included in the
study. Fasting blood glucose, lipid profile, beta human chorionic gonadotropin (hCG),
luteinizing hormone (LH), follicle stimulating hormone (FSH), estrogen, progesterone,
total testosterone (TT), 17-α hydroxyprogesterone (17- α OHP),
Dihydroepiandrostenedione sulfate (DHEA-S) hormone levels were checked. In addition
cervical mucus samples and blood samples were taken from the women. The serum and
cervical mucus samples obtained by centrifuging the blood samples into a biochemistry
tube were stored at -80 °C until they were studied. When the target number of patients and
control groups was reached, DHA levels in the samples were determined by thawing all
samples and using ELISA kits.
Results: The data of 84 patients included in the study were analized. In the comparison of
the baseline demographic data between the groups; age, BMI, parity, number of living
children, abortion, mFGS score, number of antral follicles, increase in ovarian volume,
PCO morphology, hyperandrogenism, hyperandrogenemia, hirsutism signs, clinical
oligomenorrhea or complaint of amenorrhea was found statistically significant in the
xvii
PCOS group (p<0.05). When the PCOS phenotype distribution of the patients diagnosed
with PCOS was examined, it was determined as Phenotype A 33 (78.6%), Phenotype C 6
(14.3%), and Phenotype D 3 (7.1%). In the comparison of basal hormone parameters of
both groups, mid-luteal progesterone, LH, LH/FSH ratio, TT, 17-OH-Progesterone were
found to be statistically significantly higher in the PCOS group (p<0.05). When we look at
the comparison of the lipid profile and anthropometric measurements between the two
groups; waist circumference and waist/hip ratio were statistically significantly higher in the
PCOS group (p<0.05). Both groups were similar in terms of hip circumference, total
cholesterol, HDL, triglyceride, LDL, FPG (p>0.05). The difference between the serum
DHA averages of the two groups included in the study was found to be statistically
significantly higher in the PCOS group (p<0.05). Both groups were similar in terms of
cervical mucus DHA and serum CRP (p>0.05). The ratio of serum and cervical mucus
DHA levels of the patients in the PCOS group was 361,95/197,55=1,83. The serum and
cervical mucus DHA ratio of the women in the control group was 268,12/221,83=1,2.
When the ratios of serum and cervical mucus DHA levels of the two groups were
compared, it was found that the ratio of serum and cervical mucus DHA levels in the
PCOS group was 1,52 times lower than in the control group.
Conclusion: Serum DHA level was found significantly higher in patients with PCOS
compared to the control group, and both groups showed similarity in terms of cervical
wash DHA ratios. We think that the high serum DHA level and the lower cervical mucus
serum values (Serum/cervical mucus ratio in PCOS patients compared to the control
group) are due to the inability to metabolize DHA in PCOS patients. Our research is the
first study of the literature in its field, and further studies with a large series are needed on
this subject.
2023, 117 pages
Key words: Polycystic ovary syndrome (PCOS), Docosahexaenoic acid (DHA), cervical
mucus, fatty acids, omega 3