Türkiye'de havalimanları ve Türk hava sahasında mevzuat durumu nedeni ile yaşanan sorunların kamu güvenliği bakımından incelenmesi ve Türk Hava Polisi Teşkilatının kurulması
Examination of problems arising from legislative issues regarding airports in Turkey and Turkish airspace in terms of public security and establishment of the Turkish Air Police Organization
Yazar: MUHAMMED SAİD ÖREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİZAMETTİN AYDIN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'nin stratejik konumunu hava ulaşımındaki kritik rolü çerçevesinde ele alarak, uluslararası ticaretteki etkinliğini ve güvenlik sorunlarını incelemektedir. Hava ulaşımı, küresel ekonomi için önemli bir unsur haline gelmiş olup, Türkiye'nin bu alandaki stratejik avantajı hem ekonomik büyüme hem de ulusal güvenlik açısından kilit bir rol oynamaktadır. Ancak, artan yolcu trafiği ve sektördeki hızlı değişimler, havaalanlarındaki güvenlik ihtiyaçlarını daha karmaşık hale getirmektedir. Araştırma nitel bir araştırma olup, literatür taraması, mevcut uygulamalara ilişkin doküman analizi yöntemi ile kurgulanmıştır. Araştırmada açıklayıcı ve karşılaştırmalı analiz yöntemlerinden de yer yer yararlanılmıştır. Araştırmanın temel amacı, Türkiye'nin bu stratejik avantajını sürdürülebilir kılmak için hava ulaşımındaki güvenlik süreçlerini optimize etmek ve özellikle Türk Hava Polis Teşkilatının kurulması önerisini incelemektir. Bu kapsamda, hava limanlarındaki güvenlik önlemlerinin iyileştirilmesi ve kamu güvenliği açısından mevcut mevzuatın yeterliliği değerlendirilmektedir. Araştırma, güvenlik önlemlerinin, bireylerin temel hak ve hürriyetleri ile denge içinde yürütülmesi gerektiğini savunmakta; bu dengeyi sağlamak için Türk Hava Polis Teşkilatının önemli bir adım olabileceğini öne sürmektedir. Türkiye'deki havacılık güvenliği ve hava polisi uygulamaları, sivil havacılık sektörünün güvence altına alınmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, küresel terör tehditlerinin artışı ve yolcu trafiğindeki büyüme, havacılık güvenliği risklerini artırmıştır. SWOT analizine dayanan bulgular, hava polisi uygulamalarının güvenliği artırmada etkili olduğunu, ancak yasal düzenlemelerdeki belirsizliklerin operasyonların etkinliğini sınırladığını göstermektedir. Uçak kaçırma ve terör saldırıları gibi tehditlere karşı caydırıcı olan hava polisi uygulamaları, sürdürülebilirliği için maliyetlerin düşürülmesi, personel kapasitesinin artırılması ve uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Özellikle Türkiye'deki hava trafiği altyapısında gözlemlenen artışlar, güvenlik önlemlerinin güçlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Bu araştırma, Türkiye'nin hava ulaşımındaki güvenlik stratejilerini kamu yönetimi perspektifinden değerlendirmekte ve güvenliğin artırılmasına yönelik öneriler sunarak, Türkiye'nin uluslararası hava taşımacılığı güvenliğinde daha etkin bir konuma ulaşmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler: Hava Polisi, Havacılık Güvenliği, Uçuş Güvenlik Görevlisi, Kolluk Kuvveti, Havacılık

Abstract:
This research examines Turkey's strategic position within the framework of its critical role in air transportation, and examines its effectiveness in international trade and security issues. Air transportation has become an important element for the global economy, and Turkey's strategic advantage in this area plays a key role in terms of both economic growth and national security. However, increasing passenger traffic and rapid changes in the sector make security needs at airports more complex. As a qualitative research, its literature review was a built via the document analysis method regarding current practices. In the research, descriptive and comparative analysis methods were also used occasionally. The main purpose of the research is to optimize security processes in air transportation in order to make this strategic advantage of Turkey sustainable, and especially to examine the proposal for the establishment of the Turkish Air Police Organization. In this context, the improvement of security measures at airports and the adequacy of the current legislation in terms of public security are evaluated. The research argues that security measures should be carried out in balance with the fundamental rights and freedoms of individuals; it suggests that the Turkish Air Police Organization can be an important step to achieve this balance. Aviation security and air police practices in Turkey play an important role in securing the civil aviation sector. However, the increase in global terrorist threats and the growth in passenger traffic have increased the aviation security risks. Findings based on SWOT analysis show that air police practices are effective in increasing security, but uncertainties in legal regulations limit the effectiveness of operations. Air police practices, which act as a deterrent against threats such as hijackings and terrorist attacks, reveal the need to reduce costs, increase  personnel capacity and strengthen international cooperation for their sustainability. The increases observed in the air traffic infrastructure in Turkey in particular have made it necessary to strengthen security measures. This research evaluates Turkey's security strategies in air transportation from a public administration perspective and aims to contribute to Turkey's reaching a more effective position in international air transportation security by offering suggestions for increasing security.
Keywords: Air Police, Aviation Security, Flight Security Officer, Law Enforcement Agency, Aviation.