Haşhaş kapsülünden morfinin ekstraksiyonu için çevre dostu pratik bir yöntem geliştirilmesi
Development of a eco-fri̇endly prati̇cal method for  morphi̇ne extracti̇on morphi̇ne from poppy straw
Yazar: BAHDİŞEN GEZER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CENGİZ ; YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM BULDUK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kimya = Chemistry ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Analitik kimya = Analytical chemistry ; Fizikokimya = Physical chemistry ; Fizikokimyasal yöntemler = Physicochemical method

Özet:
Bu çalışmada, haşhaş kapsülündeki morfin miktarı ultrasonik destekli ekstraksiyon (UAE) kullanılarak araştırılmıştır. Haşhaş kapsülünün ekstraksiyon içeriği üzerine etkin deneysel koşulları belirlemek için response surface metadolojisi kullanılmıştır. Bunun için, çözücü/katı oranı (10-20 mL/500 mg örnek), pH (1-13), zaman (30-60 dak) ve sıcaklık (30-50°C) deney değişkenleri olarak seçilmiştir.

Etkilenmiş yanıt haşhaş kapsülündeki morfin için ekstraksiyon geri kazanımıdır. Deneysel faktörler ve yanıt arasındaki ilişkiyi yorumlamak için yirmi dokuz deneyde bu bileşiğin üç farklı konsantrasyon düzeyinin kombinasyonları ile bir dizayn tablosu oluşturulmuştur. İkinci dereceden kuadratik model deneysel verilerin tatmin edici bir açıklamasını yapmıştır.  

Bu çalışmada, R2 (0,9591); EY Adj-R2 (0,9182) ve Pred-R2 (0,7750) değerlerini iyi türetilen modeli doğruluğunu görüntülemektedir. Üst düzeyde morfin için öngörülen optimal koşullar (6,16018 mg morfin/500 mg örnekli) 20 mL çözücü/500 mg katı oranı, 60 dk çıkarma zamanı, 1 pH ve 38,75 ° C sıcaklık bulundu.

En uygun koşullarda, deneysel değerleri çok tahmini değerleri vardı. Böylece, kullanılan ekstraksiyon metodlarının en etkili olanı Ultrasonik ekxtraksiyon yöntemi ile beraber Response surface methodology kullanılarak haşhaş kapsül tozundan yeterli düzeyde morfin verimi tahmini başarılı olarak elde edilebilmiştir.

Abstract:
In this study, amount of morphine from poppy capsules (Papaver somniferum) was investigated using ultrasonic assisted extraction (UAE). Response surface methodology was used to estimate effective experimental conditions on the content extraction of poppy capsules. For this purpose, solvent/solid ratio(10-20 ml/500 mg sample), pH (1-13), time (30-60 min) and temperature (30-50°C) were chosen as experimental variables. 

The effected response is extraction recovery values for morphine from poppy straw. For interpreting the relationship between experimental factors and response, a design table was established with combinations of three different concentrations levels of this compound in 29 trials. The second order quadratic model gave a satisfactory description of the experimental data. 

In our study, For extraction efficiency R2 (0,9591); Adj-R2 (0,9182) and Pred-R2 (0,7750) values indicate the accuracy of the derived model. The highest level of morphine (morphine 6.16018 mg / 500 mg-sample) conditions of 20 ml solvent / 500 mg solid ratio, extraction time 60 min, pH was found to be 1 and 38.75 ° C. These optimal conditions are reached very close to the value estimated experimental values. 
Thus, response surface modeling can be achieved enough to determine the efficiency of extraction from the poppy capsules ultrasonic assisted extraction.