Küresel sermaye hareketlerinin yönetilmesinde Tobin vergisi ve Türkiye açısından uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
Tobin tax in the management of global capital moviments and evaluation of application for Turkey
Yazar: BURCU ZENGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL ENGİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Küreselleşme = Globalization ; Sermaye = Capital ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Tobin, James = Tobin, James ; Uluslararası sermaye hareketleri = International capital movements ; Vergiler = Taxes

Özet:
Küreselleşmenin getirdiği en büyük sonuçlardan biri de krizlerin küreselleşmesidir. Küreselleşmeyle birlikte, sermaye hareketlerinin sınır tanımadan ilerlemesi, belirsizlik veya istikrarsızlık gibi değişkenlerin kriz sebepleri arasında sayılmasına neden olmuştur. Güven kaybı durumunda yabancı sermayenin ülkelerden ani çıkışları, bu sermayeyle devam eden kamu borçlarının ve cari açıkların bir anda sürdürülebilirliğini düşürmüş ve krizler ortaya çıkmıştr. Bu krizlerden kaçınmak amacıyla sermaye kontrolleri uygulamaları ileri sürülmüş, bunlardan da Tobin vergisine öncelik verilmiştir. Tobin vergisi, bütün döviz kuru işlemlerine uygulanmak üzere standart, düşük bir oranda uygulanan bir işlem vergisidir. Tobin vergisinin avantaj ve dezavantajları üzerine birçok görüş olmasına karşın, sermaye kontrollerinin uygulanması açısından getirdiği önemli avantajlar düşünüldüğünde Tobin vergisi'nin çeşitli ülkeler açısından önemli bir kriz önleyici yöntem olarak görüldüğü belirtilmektedir. Aynı sebeplerle, Türkiye'nin yapısal sorunları olan cari açığın ve kısa vadeli sermaye hareketlerinin oransal olarak çok yoğun olmasının önü Tobin vergisi ile alınabilecektir. Bu çalışmada, Tobin vergisinin uygulama kararlarını etkileyen değişkenler, 14 ülkeyi ve 1995-2013 yılları arasını kapsayan panel regresyon analizi ile incelenmiştir. Sonuç olarak, Tobin vergisi kararını cari açık, borsa kapitalizasyonu, reel kurlar ve sermaye girişleri değişkenlerinin etkilediği bulunmuştur.

Abstract:
One of the main results of globalization is "globalization of crisis."  In conjunction with globalization, capital movements flow boundlessly, variables as "uncertainty" and "instability" have been taken into account of reasons of crisis. Instant outflows of foreign capital based on loss of trust impacted sustainability public debts and current deficits, and crisis came up. To avoid from crisis, capital control practices were planned; Tobin tax was prioritized as one of those. Tobin is transaction tax that has been applied on all types of exchange rates in low-rate and standardly.  Although there are many opinions on the advantages and disadvantages of Tobin tax, as considered of the advantages, coming along with the Tobin tax in terms of the application of capital controls, it is indicated as a crisis preventer method for several countries. High rational level of current deficit and short term capital movements, as Turkey's structural problems, can be prevented thgough applying Tobin tax.In this study, factors affecting implementation of the Tobin tax was examined by panel regression analysis covering 14 countries and the years from 1995 to 2013.As a result, it was found that the current account deficit, stock market capitalization, the real exchange rate and capital flows affect decision Tobin tax.