Petrol fiyatlarının cari işlemler dengesine etkileri: Türkiye ve Suudi Arabistan örnekleri
Effects of oil prices on current account balance: Examples of Turkey and Saudi Arabia
Yazar: YUNUS EMRE TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN TÜRKER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Emtia fiyatları = Commodity prices ; Fiyat = Price ; Fiyat hareketi = Price movement ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Petrol = Petroleum ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia ; Türkiye = Turkey

Özet:
Enerji kaynakları ülkelerin önemli ihtiyaçlarından birisidir. Enerji kaynakları arasında en çok kullanılan ise petroldür. Petrol ülkeler için vazgeçilmez bir enerji kaynağıdır. Bu nedenle petrolün fiyatı, cari işlemler dengesinin belirleyicilerinden birisidir. Petrolün fiyatındaki değişimlerden her ülkenin cari dengesi farklı etkilenmektedir.
Literatürde petrol fiyatlarındaki değişimlerin diğer makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi hakkında çok fazla çalışma olmasına rağmen cari işlemler dengesi üzerine yapılan çalışmalar kısıtlıdır. Yapılan çalışmaların ise birçoğu gelişmiş petrol ithalatçısı ülkeler ve petrol ihracatçısı ülke grupları örneğinde yapılmıştır. Çalışma Suudi Arabistan ve Türkiye üzerine literatürdeki çalışmalardan farklı bir yöntem ve modelle yapılmıştır.
Çalışmada ham petrol fiyatı ile Suudi Arabistan ve Türkiye'nin cari işlemler dengesi arasındaki ilişki ampirik olarak analiz edilmiştir. Analizde 1987-2016 arası yıllık veriler kullanılmış ve yöntem olarak EKK seçilmiştir.
Analiz sonucunda petrol fiyatlarındaki değişimlerin Suudi Arabistan ve Türkiye'nin cari dengelerini etkilediği tespit edilmiştir. Bu etki Suudi Arabistan için pozitif olurken Türkiye için negatif olmuştur. Bununla birlikte petrol fiyatlarındaki değişimlerden Suudi Arabistan'ın cari dengesi daha fazla etkilenmektedir.

Abstract:
Energy resources are one of the important needs of the countries. Oil is the most widely used energy source. Oil is an indispensable source of energy for the countries. Therefore, the price of oil is one of the determinants of the current account balance. The current account balance of each country is differently affected by the changes in the price of oil.
Although there are many studies on the effect of changes in oil prices on other macroeconomic variables in the literature, studies on the current account balance are limited. Many of the studies were carried out to groups of developed oil importing countries and oil exporting countries. Our study was conducted on Saudi Arabia and Turkey with different method and models from the literature.
In this study empirically evaluated the relationship between crude oil prices with Saudi Arabia and Turkey's current account balance. In this study, annual data were used between 1987-2016 and LSM was chosen as a method.
As a result of analysis changes in oil prices have been found to affect Saudi Arabia and Turkey's current account balance. This effect has been positive for Saudi Arabia and negative for Turkey. On the other hand, Saudi Arabia's current account balance is more affected by the changes in oil prices.