Aronia melanocarpa ekstratının sıçanların damak bölgesindeki sekonder yara iyileşmesi ve oksidatif stres üzerine etkisinin klinik, histomorfometrik ve histolojik olarak değerlendirilmesi
Clinical, histomorphometric and histological evaluation of effect of Aronia Melanocarpa extract on secondary wound healing and oxidative stress in the palatal mucosa in rats
Yazar: BERKAY GÖLER
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE SELİN GÜNGÖRMEK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL DEMİRCİ DELİPINAR
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, sağlıklı sıçanlarda, farklı dozlarda Aronia Melanocarpa (AM) bitkisel ekstatının gavaj yoluyla uygulamasının palatinal bölgede sekonder yara iyileşmesi üzerine etkilerinin klinik, histomorfometrik, histolojik ve biyokimyasal olarak incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: 35 adet erkek Wistar albino sıçan kullanıldı. Sıçanların palatinal bölgelerinin ortasında 4 mm çapında mukoperiostal defekt meydana getirildi. Ardından sıçanlar uygulanacak ajana ve konsantrasyonuna göre Salin (5 ml/kg Salin), A5 (5 ml/kg AM), A10 (10 ml/kg AM) olmak üzere 3 guruba ayrıldı. Defektler oluşturulduktan 0, 7 ve 21 gün sonra kan alınarak sıçanlar sakrifiye edildi. Yara bölgesinin fotoğrafları çekildi. Bu fotoğraflarda yara alanları (YA) Image-J bilgisayar programı kullanılarak ölçüldü. Örneklere rutin histolojik doku takibi uygulandıktan sonra epitelyal kenarlar arasındaki mesafenin (EKM) histomorfometrik olarak ölçülebilmesi ve vaskülarizasyon ile enflamatuvar hücre infiltrasyonunu değerlendirilmesi için alınan kesitlere hematoksilen-eozin boyaması yapıldı. Ayrıca kolajen yoğunluğunun değerlendirilmesi için Picro Sirius Red boyaması uygulandı. Ardından boyanan örneklerin tamamına histolojik değerlendirmeler yapıldı. Alınan serum örneklerinde Total Antioksidan Seviye (TAS) ve Total Oksidan Seviyeleri (TOS) ELİSA yöntemi ile tespit edildi. Elde edilen TAS ve TOS sonuçlarına göre Oksidatif Stres İndeksi (OSİ) hesaplandı.
Bulgular: A5 ve A10 gruplarının 7. günde, YA ve EKM'sinin salin grubuna göre daha küçük olduğu saptandı (p<0,05). Salin grubunda 7. ve 21. günlerde enflamatuvar hücre infiltrasyonunun A5 ve A10 gruplarından yüksek olduğu görüldü (p<0,05). A5 ve A10 gruplarının 7. ve 21. günlerde kolajen yoğunluklarının salin grubundan yüksek olduğu tespit edildi (p<0,05). Salin grubunun 7. günde vaskülarizasyon yoğunluğu A5 ve A10 gruplarından yüksek olduğu görülürken (p>0,05), 21. günde A5 ve A10 gruplarının salin grubundan yüksek olduğu görüldü (p<0,05). A10 grubunun TAS'ı 7. ve 21. günde A5 grubundan, A5 grubunun ise salin grubundan yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Tüm gruplarının TOS'u 7. günde benzer olduğu görülürken (p>0,05), 21. günde A10 grubunun A5 grubundan, A5 grubu da salin grubunda yüksek olduğu tespit edildi (p<0,05). 
Sonuç: Sıçanlarda oral yoldan Aronia melanocarpa bitkisel ekstratı uygulanmasının palatinal bölgede oluşturulan sekonder iyileşmeye bırakılan yaralarda antioksidan özelliği ile serumdaki TAS'ı artırıp, TOS'u azaltarak yara iyileşmesinin erken döneminde vaskülarizasyonu azaltıp geç döneminde arttırdığı, epitelizasyonu hızlandırdığı, kolajen oluşumunu artırdığı, inflamasyonu azaltarak ve YA'yı küçülterek yara iyileşmesini hızlandırdığı düşünülmektedir. Sıçanlara verilen Aronia melanocarpanın dozu arttıkça, TAS ve TOS'u etkileyerek inflamasyonu azalttığı tespit edildiğinden, uygulanan Aronia melanocarpa ekstratı miktarı da yara iyileşmesini etkilemektedir.  
Anahtar Kelimeler: Aronia melanocarpa, antioksidan, kolajen, yara iyileşmesi

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the effects of gavage administration of different doses of Aronia melanocarpa (AM) herbal extract on secondary wound healing in the palatinal region in healthy rats clinically, histomorphometrically, histologically and biochemically.
Materials and Methods: 35 male Wistar albino rats were used. A mucoperiosteal defect with a diameter of 4 mm was created in the centre of the palatinal mucosa of the rats. Then the rats were divided into 3 groups as Saline (5 ml/kg Saline), A5 (5 ml/kg AM), A10 (10 ml/kg AM) according to the agent to be applied and its concentration. The rats were sacrificed 0, 7 and 21 days after the defects were created. Photographs of the wound area were taken. In these photographs, wound areas (WA) were measured using Image-J computer programme. After routine histological tissue follow-up, haematoxylin-eosin staining was performed on the sections taken for histomorphometric measurement of the distance between epithelial margins (EM) and evaluation of vascularisation and inflammatory cell infiltration. In addition, Picro Sirius Red staining was applied to evaluate collagen density. Histological evaluations were then performed on all of the stained specimens. Total Antioxidant Levels (TAL) and Total Oxidant Levels (TOL) in serum samples were determined by ELISA method. Oxidative Stress Index (OSI) was calculated according to TAL and TOL results.
Results: On the 7th day, the A5 and A10 groups were found to have a smaller WA and EM than the saline group (p<0.05). Inflammatory cell infiltration was higher in the saline group than in the A5 and A10 groups on the 7th and 21st days (p<0.05). Collagen densities of A5 and A10 groups were higher than the saline group on the 7th and 21st days (p<0.05). The vascularisation density of the saline group was higher than the A5 and A10 groups on day 7 (p>0.05), whereas the A5 and A10 groups were higher than the saline group on day 21 (p<0.05). TAL of A10 group was higher than A5 group on the 7th and 21st day and A5 group was higher than saline group (p<0.05). While the TOL of all groups was similar at day 7 (p>0.05), it was found that A10 group was higher than A5 group and A5 group was higher than saline group at day 21 (p<0.05).
Conclution: It is thought that oral administration of Aronia melanocarpa herbal extract orally in rats accelerates wound healing by increasing TAL in serum and decreasing TOL, decreasing vascularisation in the early period of wound healing and increasing it in the late period of wound healing, accelerating epithelialisation, increasing collagen formation, decreasing inflammation and shrinking WA with its antioxidant properties in wounds left to secondary healing in the palatinal region. As the dose of Aronia melanocarpa given to rats increased, the amount of Aronia melanocarpa extract administered also affects wound healing, since it was found to reduce inflammation by affecting TAL and TOL.  
Keywords: Aronia melanocarpa, antioxidant, collagen, wound healing