Akut bakteriyel ve viral gastroenterit tanısı konulan hastalarda kan prokalsitonin düzeylerinin retrospektif olarak karşılaştırılması
Comparison of blood procalcitone levels as retrospective in patients with acute bacterial and viral gastroenteritis diagnosis
Yazar: AYLİN TUĞBA ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ASLAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bakteriyel enfeksiyonlar = Bacterial infections ; Diyare = Diarrhea ; Gastroenterit = Gastroenteritis ; Kalsitonin = Calcitonin ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Virüs hastalıkları = Virus diseases

Özet:
GİRİŞ ve AMAÇ: Akut gastroenterit (AGE) tablosunda başvuran hastalarda doğru tedavi yönetimi, gereksiz antibiyotik kullanımını ve maliyeti azaltır. Ayrıca gelişebilecek antibiyotik direncini de önler. Günümüze dek yapılan çalışmalarda nötrofil oranı, C reaktif protein (CRP) ve prokalsitonin (PCT) değerleri bakteriyel gastroenteritli olgularda yüksek saptanmıştır. Fakat bakteriyel AGE ayrımı için laboratuvar tetkiklerinin özgüllüğü ve duyarlılığı yetersizdir. Çalışmamızda AGE tablosu ile başvuran olgularda prokalsitoninin (PCT) bakteriyel ve viral enfeksiyon ayrımında bir belirteç olup olmadığının değerlendirmesi amaçlanmıştır.

GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamıza Ege Üniversitesi Çocuk Acil Servisi ve Genel Pediatri polikliniğine 1 Temmuz 2019 – 30 Temmuz 2020 tarihleri arasında ishal yakınması ile başvuran 0-18 yaş aralığında 202 olgu dahil edildi. Retrospektif kesitsel olarak tasarlanmış olan çalışmamızda hastalara ait veriler hastanemiz bilgi kayıt sisteminden elde edildi. Veriler olgu rapor formlarına kaydedildi. Olguların demografik verileri, ishal özellikleri (başlangıcı, 24 saat içindeki dışkılama sayısı, dışkıda kan varlığı, kusma varlığı, yatış ihtiyacı ve hidrasyon durumu), laboratuvar verileri (tam kan sayımı, prokalsitonin ve CRP düzey sonuçları), mikrobiyolojik verileri (dışkı kültür sonuçları) kaydedildi. Olgular dışkı kültürlerinde üreme durumuna göre iki gruba ayrıldı ve istatistiksel olarak değerlendirildi.  

BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 202 olgunun 89 (%44.1)'u kız ve 113 (%55.9)'ü erkek; ortanca yaşları 27 ay (60) ay idi.  Olguların %61.9'unun (n=125) son 24 saat içinde ishal yakınmasının başladığı görülürken %15.3'ünün (n=31) 48 saat içinde, %9.9'unun (n=20) 72 saat içinde, %12.9'unun ise (n=26) 96 saat ve üzerinde olduğu saptandı. Olguların son 24 saat içinde dışkılama sayıları değerlendirildiğinde %20.8'i (n=42) 1 ve/veya 2 kez, %33.2'si (n=67) 3-5 kez, %22.3'ü (n=45) 5-10 kez, %22.8'i (n=48) 10 kez ve üzerindeydi. Yine olguların %14.9'unda (n=30) dışkıda makroskopik kan mevcuttu. Başvuruda % 84.2 (n=170) olguda ateş, %53.5 (n=74) olguda ise kusma yakınması vardı. Otuz iki (%15.8) olgu hastane yatışı gerektirirken, 76 (%37.6) olguda dehidratasyon mevcuttu [n=46 %60.6 hafif; n=15 %19.7 orta; n=15 %19.7 ağır]. İkiyüz iki olgunun 51 (%25.2)'inde kültürde bir bakteriyel etken saptanırken 151 (%74.8)'inde üreme saptanmadı. Üreme olan olguların %11.9'unda Salmonella enterica, %10.9'unda Campylobacter jejuni, %1.5 Shigella, %0.5'inde E.coli, %0.5 inde de ikili üreme (Salmonella enterica ile birlikte Campylobacter jejuni) saptandı. Hastalar dışkı kültürlerinde üreme olup olmadıklarına göre karşılaştırıldıklarında; yaş, cinsiyet, ishal özellikleri, dehidratasyon oranları, eşlik eden klinik semptomlar ve yatış ihtiyacı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı. Fakat gaita kültürlerinde  üreme olan %25.2'sinde PCT ortanca değeri 0.77 μg/L iken üreme olmayan olgularda bu değer 0.24 μg/L saptandı. Bu değer istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Prokalsitoninin yuden indeksine göre cut off değeri 0.98μg/L olarak bulundu ve bu değere göre testin duyarlılığı %47.1 özgüllüğü %86.1 pozitif prediktif değer %53 negatif prediktif değer %82.8 saptandı. Gaita kültürlerinde  üreme olan 51 hastanın CRP ortanca değeri 40 mg/L iken, kültüründe üreme olmayan olgular bu değer 12 mg/L idi ve bu yükseklik istatistiksel olarak anlamlı saptandı. CRP'nin yuden indeksine göre cut off değeri 8 mg/L olarak bulundu ve bu değere göre testin duyarlılığı %96.1 özgüllüğü %44.4 pozitif prediktif değer %36.8 negatif prediktif değer %97.1 saptandı.

SONUÇ: Akut bakteriyel ve viral gastroenterit ayrımında prokalsitoninin özgüllüğü ve pozitif prediktif değeri CRP'ye göre daha yüksek,CRP'nin de duyarlılığı ve negatif prediktif değeri PCT'ne göre yüksek bulundu. Hem CRP hem de PCT'nin beraber değerlendirilmesi hastaların dışkı kültürleri sonuçlanmadan bakteriyel gastroenteritin erken tanısının konulmasında ve gereksiz antibiyotik kullanılmasının önemlenmesinde klinik değerlendirme ve diğer laboratuar parametrelerine göre daha iyi bir göstergedir.












Anahtar sözcükler:gastroenterit,ishal,ateş,prokalsitonin,kültür

Abstract:
INTRODUCTION and OBJECTIVE: Correct treatment management reduces unnecessary antibiotic use and costs in patients presenting with acute gastroenteritis (AGE). It also prevents antibiotic resistance that may develop. In studies conducted to date, neutrophil ratio, C reactive protein (CRP) and procalcitonin (PCT) values were found to be high in patients with bacterial gastroenteritis. However, the specificity and sensitivity of laboratory tests are insufficient for the differentiation of bacterial AGE. In our study, we aimed to evaluate whether procalcitonin (PCT) is a marker for the differentiation of bacterial and viral infections in patients presenting with AGE.

MATERIAL and METHODS: 202 patients aged 0-18 who presented with diarrhea complaints to Ege University Pediatric Emergency Service and General Pediatrics outpatient clinic between July 1, 2019 and July 30, 2020 were included in our study. In our study, which was designed as a retrospective cross-sectional, the data of the patients were obtained from the information recording system of our hospital. The data were recorded in case report forms. Demographic data of the cases, diarrhea characteristics (onset, number of defecations in 24 hours, presence of blood in stool, presence of vomiting, hospitalization need and hydration status), laboratory data (complete blood count, procalcitonin and CRP level results), microbiological data (stool culture results) was recorded. The cases were divided into two groups according to the reproduction status in stool cultures and were evaluated statistically.

RESULTS: 89 (44.1%) of 202 cases included in the study were female and 113 (55.9%) were male; their median age was 27 months (60) months. While 61.9% (n = 125) of the cases started to have diarrhea within the last 24 hours, 15.3% (n = 31) of the cases within 48 hours, 9.9% (n = 20) within 72 hours, and 12.9% (n = 20) of the cases ( n = 26) 96 hours and above. When the number of defecations in the last 24 hours of the cases were evaluated, 20.8% (n = 42) once and / or 2 times, 33.2% (n = 67) 3-5 times, 22.3% (n = 45) 5-10 times, 22.8% (n = 48) were 10 times or more. Again, in 14.9% (n = 30) of the cases, macroscopic blood was present in the stool. At admission, 84.2% (n = 170) patients had fever and 53.5% (n = 74) patients had vomiting. Thirty-two (15.8%) cases required hospitalization, while 76 (37.6%) cases had dehydration [n = 46, 60.6% mild; n = 15 19.7% medium; n = 15 19.7% severe]. While a bacterial agent was detected in the culture in 51 (25.2%) of two hundred two cases, no reproduction was found in 151 (74.8%). Salmonella enterica was found in 11.9% of the reproductive cases, Campylobacter jejuni in 10.9%, Shigella 1.5%, E.coli in 0.5%, and double growth (Campylobacter jejuni with Salmonella enterica) in 0.5%. When the patients are compared according to whether there is growth in their stool cultures; No statistically significant difference was found in terms of age, gender, diarrhea characteristics, dehydration rates, accompanying clinical symptoms and need for hospitalization. However, the PCT median value was 0.77 μg / L in 25.2% of the stool cultures with growth, while this value was found to be 0.24 μg / L in cases without growth. This value was statistically significant (p <0.05). The cut off value according to the yuden index of procalcitonin was found to be 0.98μg / L and according to this value, the sensitivity of the test was 47.1%, specificity 86.1%, positive predictive value 53%, negative predictive value 82.8%. While the median CRP value of 51 patients with growth in stool cultures was 40 mg / L, cases without culture growth, this value was 12 mg / L, and this elevation was statistically significant. The cut off value of the CRP was found to be 8 mg / L according to the yuden index, and according to this value, the sensitivity of the test was 96.1%, the specificity was 44.4%, the positive predictive value was 36.8% and the negative predictive value was 97.1%.

CONCLUSION: The specificity and positive predictive value of procalcitonin were higher than CRP in the differentiation of acute bacterial and viral gastroenteritis, and the sensitivity and negative predictive value of CRP were higher than PCT. The evaluation of both CRP and PCT together is a better indicator than clinical evaluation and other laboratory parameters in making the early diagnosis of bacterial gastroenteritis before the stool cultures of the patients result, and the importance of using unnecessary antibiotics.










Keywords: gastroenteritis, diarrhea, fever, procalcitonin, culture