Tıpta uzmanlık öğrencilerinin defansif tıp konusundaki tutumlarının araştırılması
Evaluation of assistant physicians attitudes about defensive medical practices
Yazar: EMİN BİÇEN
Danışman: PROF. DR. AKÇA TOPRAK ERGÖNEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Defansif tıp = Defensive medicine ; Doktorlar = Physicians ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş ve Amaç: 
Malpraktis uygulamaları ile ilgili son yıllarda sıklığı artan davaların sebep olduğu iş gücü kaybı ve yüksek miktarlardaki tazminatlar, hekimlerde kaygıya neden olmaktadır. Bu kaygıları nedeniyle hekimlerde tıbbi standartlardan sapma olarak nitelendirebileceğimiz defansif tıp uygulamaları görülmektedir. 
Hekimlerin, sonradan bir dava söz konusu olmaması kaygısıyla tıbbi olarak gerek olmadığı halde görüntüleme ve laboratuvar incelemelerine başvurmaları; pozitif defansif tıp uygulaması olarak adlandırılırken, malpraktis iddiasına neden olma riski yüksek tanı ve tedavi yöntemlerini uygulamaktan kaçınmaları negatif defansif tıp uygulamaları olarak tanımlanmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı; hastanemizde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerinin defansif tıp uygulamaları ile ilgili tutumlarını ortaya koymaktır.
Gereç-Yöntem: 
Hastanemiz dahili ve cerrahi tıp bilimlerinde çalışan tıpta uzmanlık öğrencilerine 'Defansif Tıp Uygulamaları Tutum Ölçeği' uygulanmış, demografik özellikleri ve çalışma koşulları ile birlikte değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programına girilerek istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: 
Çalışmamızda 243 tıpta uzmanlık öğrencisine ulaşıldı.  Yaş ortalaması 28, erkek/kadın oranı 1,03/1'di. Katılımcıların %23'ünün Çocuk Hastalıkları, %17,3'ünün Aile Hekimliği, %7'sinin Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dallarında görevli olduğu, tüm katılımcıların %54'ünde tıpta uzmanlık dalını seçerken malpraktis çekincesinin etkili olduğu görüldü. Hukuki sorunlardan korunmak amacı ile katılımcıların %50'sinin görüntüleme tekniklerini daha sık kullandığı, %47'sinin gelişebilecek olası komplikasyonlar ile ilgili daha fazla konsültasyon istediği, %33'ünün girişimsel olmayan protokolleri seçtiği gözlendi. 
Tartışma ve sonuç:  
Tıpta uzmanlık öğrencilerinde yüksek düzeyde gözlenen defansif tıp uygulamaları eğiliminin, daha fazla yaygınlaşarak hastalara ve sosyal güvence sistemine zarar verebileceği öngörülmüştür. Bunu önlemek adına tıbbi malpraktis ve defansif tıp kavramlarının mezuniyet öncesi, sonrası ve sürekli tıp eğitimi içerisinde etkin olarak yer almasının bu tip uygulamaların yaygınlaşmasını önleyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Introduction: 
The loss of work power and the high compensation amounts caused by lawsuits on malpractice claims induce concern in physicians. Therefore physicians perform defensive medical practices defined as a deviation from standard medical practice.
Aim of this study is to identify attitudes about defensive medical practices among assistant physicians in our hospital. 
Method:
The questionnaire, which includes the sociodemographic data form and the defensive medicine applications attitude scale, was applied to assistant physicians who work at medical and surgical clinical departments in our hospital. The data were analyzed by using the SPSS 22.0.
Results: 
Of all the 243 participants whose mean age was 28, the ratio of men to women was 1,03 to 1. Pediatricians comprised the largest group among respondents (23%), followed by family medicine assistants (17.3%) and orthopedics (15%). 54% of all participants reported that they have concerns about malpractice claims when choosing residency. 50% of all respondents reported that they are ordering more radiodiagnostic tests, 47% of all respondents reported that they often referred patients to other specialists in unnecessary circumstances and 33% of them reported that they avoid certain invasive procedures, because of liability concerns. 
Conclusion:  
It was concluded, most of the research assistants perform defensive medical practices and this could affect badly to patients' health and social security system. In order to prevent the spread of such applications, it is considered that the concepts of medical malpractice and defensive medicine should be included effectively in pre- and post-graduate medical education.