Yeni tanı Tip 1 diyabetli hastalarda d vitamini düzeyi ve organ spesifik otoimmun bozukluklarla ilişkisi
Vitamin d levels in newly diagnosed TYPE i diabetes mellitus and relationship with organ specific autoimmune disorders
Yazar: GONCA AKDERE
Danışman: PROF. DR. FATMA BELGİN EFE
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Gastrit = Gastritis ; Gastrit-atrofik = Gastritis-atrophic ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Otoimmünite = Autoimmunity ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
D vitamininin immün sistem üzerindeki etkilerinden yola çıkarak tip 1 diyabetes mellitus ve diğer organ spesifik otoimmun bozuklukların patogenezinde D vitamininin rolü olabileceği öne sürülmüştür. Çalışmamızda D vitamini eksikliğinin yeni tanı tip 1 diyabet oluşumundaki  rolü ve tip 1 diyabetle birlikte görülebilen otoimmun tiroid hastalıkları (OTH), çölyak hastalığı, Addison, vitiligo ve atrofik gastritin D vitamini düzeyi ile ilişkisi değerlendirildi. 50 yeni tanı tip 1 diyabet ve 60 sağlıklı kontrol olgusu yanı sıra eski tanı 50 tip 1 diyabet olgusunun da verileri incelenmiştir. Yeni tanı almış tip 1 diyabetik olgularda D vitamini eksikliği %88 sıklık göstermektedir. Bu hastaların %30'unda pernisiyöz anemi zeminine işaret eden anti pariyetal hücre antikoru (APA) pozitifliği, %24'ünde OTH, %10'unda çölyak zeminine işaret eden anti doku transglutaminaz IgA antikor pozitifliği ve %2'sinde vitiligo varlığı belirlenmiştir. 25(OH)D düzeyi, özellikle APA pozitif yeni tanı tip 1 diyabetiklerde APA negatif olanlara göre istatistiksel boyutta da belirgin olarak daha düşük bulunmuştur. D vitamini eksikliğinin sağlıklı kontrol olgularında %66,7, eski tanı tip 1 diyabetiklerde %84 sıklık gösterdiği belirlenmiştir. Tip 1 diyabetiklerin tümü ele alındığında OTH varlığı %25, APA pozitifliği %28, anti doku transglutaminaz IgA pozitifliği %10, vitiligo sıklığı %2 bulunmuştur. OTH ve çölyak zemininin tip 1 diyabetiklerde sağlıklı kontrol olgularına göre daha sık olduğu saptanmıştır. Vitamin D düzeyi; tip 1 diyabetiklerde sağlıklı kontrol olgularına göre; tüm olgularda ise OTH olanlarda olmayanlara göre ve hem OTH olan hem de APA pozitifliği olanlarda her iki koşulu da taşımayanlara göre, daha düşük bulunmuştur.

Abstract:
Based on the effects of Vitamin D on immune system it has been suggested that vitamin D may play a role in the pathogenesis of type I diabetes mellitus (T1D) and other organ specific autoimmune disorders. In our study, we aimed to show the effect of Vitamin D deficiency in the development of newly diagnosed T1D and other autoimmune disease that may associated with T1D as autoimmune thyroid disease (ATD), celiac disease, Addison's disease, vitiligo and atrophic gastritis. In addition 50 newly diagnosed T1D patients and 60 healthy controls, we evaluated the data of the formerly diagnosed 50 T1D patients. The frequency of vitamin D deficiency in newly diagnosed T1D patients was found 88%. 30% of these patients were anti parietal cell antibody (APA) positive which is marker for pernicious anemia, 24% of had ATD, 10% of was positive for anti-tissue transglutaminase IgA which is marker for celiac disease and 2% of had vitiligo. Levels of 25(OH)D were statistically significantly lower in newly diagnosed T1D patients with positive APA than patients with negative APA. Frequency of vitamin D deficiency was 66.7% in healthy controls and 84% in formerly diagnosed T1D patients. When we considered all T1D patients, we found the frequency of ATD was 25%, frequency of positive APA was 28%, frequency of positive anti-tissue transglutaminase IgA was 10 % and frequency of vitiligo was 2 %. We found that ATD and  predisposition of celiac disease were much frequent in T1D patients than healthy controls. Vitamin D levels were found lower; in patients with T1D than healthy controls; in all patients and healthy controls, subjects with ATD than subjects without ATD, in subjects with both ATD and APA positive than subjects with both were negative