Kronik venöz hastalığı olan bireylerin öz bakım gücü ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of self-care agency and quality of life in i̇ndividuals with chronic venous disease
Yazar: ÇİĞDEM YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP KARAMAN ÖZLÜ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Alt ekstremite kronik venöz hastalığı olan bireylerin öz bakım gücü ve yaşam kalitesini incelemekti.
Materyal ve Metod: Tanımlayıcı türde olan araştırma Aralık 2014- Eylül 2016 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evrenini, Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Hastalıkları Cerrahisi polikliniklerine Aralık 2014- Kasım 2015 tarihleri arasında başvuran ve alt ekstremite venöz hastalık tanısı konulan hastalar, örneklemini ise bu tarihler arasında Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Hastalıkları Cerrahisi polikliniklerine başvuran, araştırmaya alınma kriterlerine uyan 312 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında hasta tanıtım formu, Öz Bakım Gücü Ölçeği ve Venöz Yetmezliğin Epidemiyolojik ve Ekonomik Çalışması-Yaşam Kalitesi/Belirtiler Ölçeği (VEINES-OOL/Sym) kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, ortalama, yüzdelik dağılım, varyans analizi, ANOVA testi, t testi, Kruskal- Wallis testi, ki-kare testi, Pearson Korelasyon tekniği ve Cronbach alpha analizi kullanıldı. Araştırmanın yapılabilmesi için etik onay, resmi izin ve hastalardan sözlü izin alındı.
Bulgular: Alt ekstremite kronik venöz hastalığı olan bireylerde Öz Bakım Gücü Ölçeği puan ortalaması 102.33±18.20, VEINES-OOL/Sym puan ortalaması 74.95±12.86 olarak bulundu ve orta düzeylerde olduğu saptandı. Öz Bakım Gücü Ölçeği puan ortalamasının kadın, lise mezunu, çalışan, BKI 18.5-24 aralığında olan, sigara içen ve herhangi bir kronik hastalığa sahip olmayan hastalarda yüksek olduğu belirlendi. VEINES-OOL/Sym ölçeği toplam puan ortalaması 20-29 yaş aralığında, üniversite mezunu, çalışan, BKI 18.5-24 aralığında olan, sigara içen ve herhangi bir kronik hastalığı olmayanlarda daha yüksek saptanmış ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Sonuç olarak, hastaların öz bakım gücü ve yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu, ayrıca hastaların eğitim, çalışma, BKI, sigara içme, kronik hastalığa sahip olma durumlarının Öz Bakım Gücü'nü ve Yaşam Kalitesi'ni anlamlı düzeyde etkilediği bulundu. Hastaların Öz Bakım Gücü ile Yaşam Kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptandı. 

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, kronik venöz hastalık, öz bakım, yaşam kalitesi.

Abstract:
Aim: The study aims to investigate self-care agency and quality of life in individuals with chronic venous disease at lower extremities.
Materials and Methods: This descriptive study was carried out between December 2014 and September 2016. The study population consisted of patients admitted to Erzurum Regional Training and Research Hospital Clinic of Surgical Cardiovascular Diseases between December 2014 and November 2015, and diagnosed with lower extremity venous disease. And, the sample of the study consisted of 312 patients who meet the inclusion criteria among this population admitted at the said dates. For data collection, the "Patient Information Form", "Self-Care Agency Scale", and "Venous Insufficiency Epidemiological and Economic Study - Quality of Life/Symptoms Scale (VEINES-QOL/SYM)" was used. The data were evaluated using percentage distribution, means, analysis of variance, post-hoc test, t test, Mann-Whitney U-test and Kruskal-Wallis test. Written consent of the patients, ethical approval and official permission were obtained to conduct the research.
Results: The mean Self-Care Agency Scale score of the patients with lower extremity venous disease was 102.33±18.20, and their mean VEINES-QOL/Sym score was found to be 74.95±12.86, indicating a moderate level. The mean Self-Care Agency Scale score was found to be higher in female, high school graduate, employed, smoking patients with BMI 18.5-24, who haven't any chronic diseases. The mean VEINES-QOL/Sym scale score was also found to be statistically higher in college graduate, smoking, 20-29-year old patients with BMI 18.5-24, who haven't any chronic diseases (p<0.05).
Conclusion: As a result, research was found that significantly affected between mean Self-Care Agency scores and mean quality of life scores of the patients in terms of their level of education, employment status, BMI, smoking habits, and conditions about chronic diseases. Positive correlation was found between mean Self-Care Agency scores and quality of life scores of the patients.

Key Words: Chronic venous disease, nursing, quality of life, self-care.