Ses bozukluğu olan din görevlilerine yönelik 'Ses Handikap Indeksi' geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması
Developing A Voice Handicap Index for religious officials with voice disorders and investigating its validity and reliability
Yazar: AYŞEGÜL SARI
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ESEN AYDINLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Din görevlileri = Religious officials ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Öz değerlendirme = Metacognition ; Öz değerlendirme = Self-assessment

Özet:
Profesyonel ses kullanıcılarının, mesleklerini yerine getirirken sesini kullanan ve ses kalitesindeki bozulmalardan; yaşam kalitesi önemli ölçüde etkilenen kişiler olduğu bilinmektedir. Din görevlileri de profesyonel ses kullanıcılarındandır ve ses bozuklukları prevalansı, profesyonel olmayan ses kullanıcılarına göre daha yüksektir. Ses bozukluklarında, bireye özgü tedavi/terapi programına karar verilmesi ancak kapsamlı değerlendirme ile mümkündür. Ses değerlendirmesinin en önemli bileşenlerinden biri de 'öz değerlendirme araçları'dır. Bu araçlar, kişinin problemle ilişkili deneyimini ortaya çıkarmakta oldukça başarılıdır ve ses kliniklerinde sıklıkla kullanılmaktadır. Öz değerlendirme araçlarından bazıları spesifik bir durumu ya da popülasyonu hedeflemektedir. Günümüze kadar İslami din görevlilerinin ses bozukluklarına ilişkin yapılmış bilimsel araştırmalarda, din görevlerinin görüşleri alınmış, din görevlilerine yönelik anketler kullanılarak ses semptomlarına ve bozukluğun risk faktörlerine yönelik veri toplanmıştır. Ancak bu çalışmaların hiçbirinde, din görevlilerine özgü; ses bozukluğunun fiziksel, işlevsel ve duygusal alanlarda etkisini inceleyen geçerli ve güvenilir bir öz değerlendirme aracı dahil edilmemiştir. İslami din görevlilerinin seslerini kullanma şekli ve yoğunluğu açısından profesyonel ses kullanıcılarına benzemeyen farklı yönleri mevcuttur.  Bu doğrultuda bu tez çalışmasının amacı; ses bozukluğunun din görevlilerinde fiziksel, işlevsel ve duygusal alanlarda etkisini inceleyen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Çalışma, iki aşamadan oluşmaktadır. Keşfedici sıralı karma yöntem tasarımı benimsenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında; 10 ses bozukluğu olan din görevlisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İçerik analizi yöntemlerinden frekans analizi incelenmiş ve taslak ölçek oluşmuştur. İkinci aşamasında; ölçeğin kapsam, yapı ve ölçüt geçerliği; test-tekrar test güvenirliği test edilmiş ve iç tutarlılık belirlenmiştir. Kapsam geçerliği sağlandıktan sonra, taslak ölçek formu; 19-61 yaş aralığında, 38 ses bozukluğu olan ve 72 sağlıklı sese sahip imam-hatip, müezzin kayyım ve Kur'an Kursu öğreticisinden oluşan toplam 110 erkek din görevlisine uygulanmıştır. Yapı geçerliğini belirlemek için faktör analizi yapılmış ve 23 maddelik ölçeğin nihai formu oluşmuştur. Bilinen grup geçerliği incelendiğinde, çalışma ve kontrol grubu arasında anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Güvenirlik analizinde, Cronbach's Alpha (α) katsayısı değeri 0,971 tespit edilmiştir. Bulgular, geliştirilen ölçeğin (Din Görevlilerine Yönelik Ses Handikap İndeksi) geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Professional voice users, who use their voice while performing their profession and voice quality deterioration; It is known that there are people whose quality of life is significantly affected. Relisious officials are also professional voice users, and the prevalence of voice disturbances is higher than nonprofessional voice users. Deciding on an individual-specific treatment/therapy program in voice disorders is only possible with a comprehensive evaluation. One of the most important components of voice assessment is self-assessment tools. These tools are very successful in revealing the person's experience associated with the problem and are frequently used in voice clinics. Some of the self-assessment tools target a specific situation or population. In the scientific researches on the voice disorders of Islamic religious officials, the opinions of religious officials have been taken, and data on voice symptoms and risk factors of the disorder have been collected using questionnaires for religious officials. However, none of these studies were specific to religious officials; A valid and reliable self-assessment tool that examines the effect of voice disorder on physical, functional and emotional domains was not included. There are different aspects of Islamic religious officials that do not resemble professional voice users in terms of the way and intensity of using their voices. In this direction, the aim of this thesis is; To develop a valid and reliable scale that examines the effect of voice disorder in the physical, functional and emotional areas of religious officials. The study consists of two stages. An exploratory sequential mixed method design is adopted. In the first stage of the study; Semi-structured interviews were conducted with 10 religious officials with voice disorders. Frequency analysis, one of the content analysis methods, was examined and a draft scale was formed. In the second stage; content, construct and criterion validity of the scale; test-retest reliability was tested and internal consistency was determined. After the content validity is ensured, the draft scale form; It was applied to a total of 110 male religious officials, consisting of imams, muezzins and Qur'an course teachers, with 38 voice disorders and 72 healthy voices, between the ages of 19-61. Factor analysis was performed to determine the construct validity and the final form of the 23-item scale was formed. When the known group validity was examined, a significant difference was found between the study and control groups. In the reliability analysis, the Cronbach's Alpha (α) coefficient value was found to be 0.971. Findings show that the developed scale (Voice Handicap Index for Religious Officials) is a valid and reliable tool.