Sünbülzâde Vehbî Divanı'nda poetik unsurlar
Poetic elements in Sünbülzâde Vehbî's Divan
Yazar: GÜLSEN YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER TOPAK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Divanlar = Divans ; Poetika = Poetics ; Sünbülzade Vehbi = Sünbülzade Vehbi ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Bu araştırmada 18. yüzyıl klasik Türk şiirinin önemli temsilcilerinden
Sünbülzâde Vehbî'nin Divanı'nda yer alan poetik unsurlar tespit edilmeye çalışılmıştır.
Yapılan literatür incelemesinde Vehbî'nin Divan'ı üzerine bu bağlamda bir çalışma
yapılmadığı görülmüştür. Poetik unsurlar bağlamında yapılan Divan incelemesinde elde
edilen bulguları şiir, şair ve çevreye yönelik unsurlar şeklinde gruplandırılarak
aktarılmıştır. Çalışmada, öncelikle poetik bir unsura işaret ettiği düşünülen beyitler
fişleme yöntemiyle tespit edilmiş ve gruplandırılmıştır. Daha sonra bu beyitlerin poetik
bağlamda açıklamaları yapılmıştır. Aynı poetik temaya yönelik şahit beyitler bir arada
ele alınarak kendi içinde bir kompozisyon oluşturması sağlanmıştır. Bir beyitte birden
fazla poetik konuya temas edilmesi durumunda beyit, öncelikle hangi konuya daha iyi
şahitlik ediyorsa o kısma alınmış, ilgili diğer başlıkta ise beytin açıklaması yapılıp
gereksiz tekrardan kaçınmak adına beytin metni verilmemiş, sadece künyesi verilmekle
yetinilmiştir. Elde edilen poetik unsurlara dair bulgular, şairin hayatı, sanatı ve
eserlerinin kısaca ele alındığı birinci bölümden sonra "Sünbülzâde Vehbî'nin
Divanı'nda Poetik Unsurlar" başlığı altında ikinci bölümde ele alınmıştır. İkinci bölüm
ise kendi içinde "Şiirle İlgili Poetik Unsurlar, Şairle İlgili Poetik Unsurlar ve Çevre ile
İlgili Poetik Unsurlar" şeklinde üç alt başlıktan oluşmaktadır. Bu başlıklarda şairin şiir
ve şair anlayışları, dönemin sanat/şiir camiasına dair değerlendirmeleri tespit edilmeye
çalışılmıştır.
Kaynaklarda son klasik dönem diye adlandırılan 18. yüzyıl klasik Türk şiirinin
önemli temsilcilerinden biri olan Sünbülzâde Vehbî'nin Divan'ında kullandığı poetik
unsurların, bir başka ifadeyle şairin poetikasına yönelik yaptığımız bu çalışmanın özelde
şairin sanat anlayışıyla, genelde ise klasik Türk şiirinin bir bütün olarak poetikasının
tespitine yönelik çalışmalara katkı sağlaması en büyük temennimizdir.
Anahtar Kelimeler: Sünbülzâde Vehbî, Poetika, Klasik Türk Şiiri Poetikası,
Sünbülzâde Vehbî'nin Şiir Anlayışı, Sünbülzâde Vehbî'nin Şair Anlayışı.

Abstract:
In this research, poetic elements in Sünbülzâde Vehbî's Divan, one of the
representatives of 18th century classical Turkish poetry are discussed. These poetic
elements have been chosen as a subject in terms of their perspective on poetry and poet.
The study is included in the context of "view on poetry and poet" in the divan, and the
related couplets are explained within the scope of the subject. In the literature review we
made, it was seen that there were studies on Sünbülzâde Vehbî. In our study, we
discussed Sünbülzâde Vehbî from a poetic perspective. Although we could not see a
detailed study during our research, we provided support for own study by examining
ezisting studies. By examining the life of Sünbülzâde Vehbî, we focused on how it could
affect the poetics of his life. We have seen that the fact that the poet's dynasty, which
has a deep-rooted education came from Sünbülzade's, was also very effective on his
poetics. We tried to give the effect of Sünbülzâde Vehbî's life on the poeic elements in
this Divan, starting from the sample couplets. In particular, by examining the general
cultural structure of the 18yh century, we tired to give the effect of this featureon our
poet and how it was reflected in his poetics. We found it appropriate to present his view
of the poet and poetry, which we obtained in his Divan, under two separete chapters,
also under subheadings within themselves. In this study, which examines the Ottoman
Empire in the 18th century which is one of the best periods in classical poetry, it is our
greatest aim to contribute to the studies on the deternination of its poetics.
Keywords: Sünbülzâde Vehbî, Poetics; Classical Turkish Poetry Poetics; Sünbülzâde
Vehbî's Understanding of Poetry; Sünbülzâde Vehbî's Understanding of Poet