Fransız dili eğitimi öğrencilerinin çeviriye bakış açıları ve öğrenme stratejisi olarak çeviriyi kullanma eğilimleri
The views of French language education students about translation and their trends of using translation as a learning strategy
Yazar: DAVUT DİVARCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NURTEN ÖZÇELİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fransız Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil edinimi = Language acquisition ; Fransızca = French language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Çeviri = Translation ; Öğrenme stratejileri = Learnin strategies ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Çevirinin yabancı dil ediniminde kullanılması uzun yıllar tartışmaların merkezinde yer almıştır. Son yılarda öğrenci merkezli eğitimin ve öğrenen algısının önem kazanmasıyla dil eğitimi ortamlarında çeviriye karşı olumsuz tutumları ortadan kaldırmak için birçok araştırma yayımlanmaktadır. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de çevirinin yabancı dil eğitiminde kullanımıyla ilgili birçok çalışma yapılmasına rağmen, yabancı dil öğrenen bireylerin bakış açılarından hareketle çevirinin rolünün tespiti ile ilgili çalışmalar yetersiz kalmaktadır. Araştırmacıların öğrenen algılarının öğrenme şartlarına etkisini tespit etmeleri, çeviriye bakış açılarının yabancı dil eğitimindeki etki payını araştırma kapısını aralamaktadır. Bu çalışmayla, çevirinin yabancı dil olarak Fransızca öğrenen üniversite öğrencileri üzerinde olumlu bir rol oynayıp oynamadığı, öğrenenlerin çeviriyi ne derecede bir öğrenme stratejisi olarak kullanma eğilimi gösterdikleri, öğrenen bakış açılarının çeviriyi strateji olarak kullanma durumlarına etki edip etmediği, öğrenen seviyesinin çevirinin kullanımı hakkındaki bakış açılarıyla hangi düzeyde ilişkili olduğu gibi sorulara cevap bulmak hedeflenmiştir. Ayrıca bu çalışmada, yabancı dil öğrenenlerin sahip oldukları farklı bakış açıları ve kullandıkları stratejilerin tespitiyle çevirinin yabancı dil öğrenmede hangi aşamalarda faydalı olabileceği sorusunun cevabı araştırılmıştır.  Hacettepe, Gazi ve Marmara Üniversitelerinin Fransız Dili Eğitimi Anabilim Dallarında 2017-2018 yıllarında eğitim gören 136 öğrenciye iki farklı ölçek uygulanmıştır. Tarafımızca Türkçeye uyarlanan bu iki ölçek (ÇEBAÖ-Çeviriye Bakış Açısı Ölçeği ve ÖSÇÖ-Öğrenme Stratejisi Olarak Çeviri Ölçeği) ve alt boyutlarının cinsiyet, sınıf ve başarı düzeyi gibi değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği ele alınmış ve yorumlanmıştır. Betimsel ve karşılaştırmalı istatistiksel işlemlere tabi tutulan veriler, bu öğrencilerin çoğunluğunun yabancı dil eğitiminde çeviri kullanımını bilişsel, üst-bilişsel, sosyal ve duyuşsal bir öğrenme stratejisi olarak gördüklerini ortaya koymuştur. Ayrıca, elde edilen sonuçlar, strateji kullanımının kimi zaman bir kaçma taktiği olarak ortaya çıkabileceğini kanıtlar niteliktedir. Genel anlamda ise, yabancı dil eğitimine yönelik programlarda öğrenci ve öğretmenlerden elde edilen verilerin sonuçları ve araştırmacıların kapsamlı bir şekilde çeviriyi dil eğitim programlarında incelemeleri, onu, birden çok işlevi yerine getirebilir bir teknik ya da strateji olarak adlandırmayı kolaylaştırmaktadır. Elde edilen bulgularla çeviri derslerinin, bakış açıları ve stratejilere hizmet edecek şekilde yeniden tasarlanması için öneriler sunulmuş, farklı dil ve ortamlar için benzer çalışmalar yapılmasına kapı aralamak amaçlanmıştır.

Abstract:
The use of translation in foreign language acquisition has been at the center of the discussions for many years. In recent years, with the importance of student-centered education and learner perception, many studies have been published in language education environments to eliminate negative attitudes towards translation. Although there are many studies on the use of translation in foreign language education in Turkey as well as in the world, studies on determination of the role of translation from the perspective of individuals who learn a foreign language remain inadequate. This determination of researchers about the effect of learners perceptions on learning conditions, prepare a ground of research about the effect level of translation viewpoints in foreign language training. This study aimed to find answers to questions such as whether translation plays a positive role among Turkish university students learning French as a foreign language, whether learners tend to use translation as a learning strategy, whether their views about translation have an impact on their trends of using translation as a learning strategy and at what level is the relation of the learners' learning level with perceptions about the use of translation. In addition, in this study, it has been researched in which stages translation can be beneficial during foreign language learning thanks to the identification of foreign language learners' different perspectives and their using strategies. Two different inventories were applied to 136 students studying in the French Language Education Departments of Hacettepe, Gazi and Marmara Universities in 2017-2018. We have searched and discussed whether there is a statistically significant difference between two inventories (ÇEBAÖ and ÖSÇÖ) which we have adapted to Turkish and the variables such as gender, class, level of success. The data subjected to descriptive and comparative statistical procedures reveal that the majority of these students see the use of translation in foreign language education as a cognitive, metacognitive and affective learning strategy. Furthermore, the results obtained demonstrate that the use of strategy may occasionally emerge as an escape attempt. In the general sense, the results of the data obtained from the student and teacher in the programs for foreign language education and the comprehensive examination of the translation by the researchers in the language education programs make it easier to call it a technique or a strategy that can perform multiple functions. With the findings obtained, suggestions were given to redesign the translation lessons to serve the viewpoints and strategies, and it was aimed to pay the way for similar studies for different languages and environments.