Baş boyun karsinomu için eş zamanlı entegre ek doz yöntemi kullanılan yart ve vmat planlarının gama analizi sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of gamma analysis results of imrt and VMAT plans using simultaneous integrated boost technique for HEAD and neck carcinoma
Yazar: GAMZE TEKDAL
Danışman: PROF. DR. AYTUNÇ ATEŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHA ERDOĞAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyoloji Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
BaĢ boyun kanserinde tercih edilen tedavi yöntemlerinden birisi de
radyoterapidir. Bu çalıĢmanın amacı, doz hacim histogramları verilerini kullanarak
Yoğunluk Ayarlı Radyoterapi ve Volumetrik Modülasyonlu Ark Terapi tedavi
yöntemlerinin kritik organların aldığı dozların değerlendirilmesi ve bu iki tedavi
yönteminin Kalite Güvenirliği ölçümlerinin incelenmesidir.
ÇalıĢmanın birinci kısmında, 17 baĢ boyun kanseri tanılı hastaya ayrı ayrı 7
alan YART ve planar ve co-planar 3 çift arklı VMAT planlamaları Eclipse® Tedavi
Planlama Sistemi ile yapılmıĢtır. YART ve VMAT teknikleri, aynı fraksiyonda farklı
doz Ģemalarının uygulanması adına ek doz yöntemi ile birlikte uygulanmıĢtır.
Yüksek riskli lenf nodlarına ve düĢük riskli lenf nodlarına farklı dozlar reçete
edilerek planlanan hedef hacimlerin bu dozun %95'ini alacak Ģekilde tedavi planları
normalize edilmiĢtir. Radiation Therapy Oncology Group tarafından belirlenen kritik
organ doz sınırlamalarına göre tedavi alanında yer alan her bir kritik organın aldığı
doz, tedavi planlama aĢamasında doz hacim histogramı üzerinden kontrol edilmiĢtir.
Doz verileri, maksimum ve ortalama doz değerleri kaydedilip istatistiksel açıdan
incelenmiĢtir. YART ve VMAT planlamaları sonucunda her iki tedavi tekniğinin risk
altındaki organ doz limitleri bakımından sol optik sinir hariç istatistiksel olarak
anlamlı bir farkının olmadığı sonucuna ulaĢılmıĢtır (p>0,05). YART yönteminin
özellikle orbita bölgesinde VMAT'a göre daha avantajlı olduğu gözlemlenmiĢtir.
Bunun dıĢında kalan kritik organ değerlenmesi için iki teknikten birinin klinik
koĢullarına göre tercih edilebileceği sonucuna ulaĢılmıĢır.
ÇalıĢmanın ikinci kısmında, YART ve VMAT planlarının doğruluğunu
kontrol etmek için gama analizi değerlendirmesi doz farkı %3 ve doz mesafe uyumu
3 mm global kriterine göre yapılmıĢ olup gama geçiĢ oranı %95 olan planlar kabul
testinden geçmiĢtir. Tüm değerlendirmeler neticesinde gerekli kriterlerin sağlandığı
ve iki tedavi yönteminin birbirine göre uyumlu olduğu sonucuna ulaĢılmıĢtır.
Anahtar Kelimeler: EPID, Gama Analizi, SIB, VMAT, YART.

Abstract:
One of the preferred treatment methods in head and neck cancer is
radiotherapy. The aim of this study was to evaluate the doses received by critical
organs by IMRT and VMAT treatment modalities using dose volume histograms and
to examine the Quality Assurance measurements of these two treatment modalities.
In the first part of the study, 7 fields of IMRT and VMAT with planar and coplanar 3 double arcs were planned with Eclipse® TPS for 17 patients diagnosed with
head and neck cancer. The IMRT and VMAT techniques were applied in
combination with the Simultaneous Integrated Boost dose method in order to apply
different dose schemes in a same fraction. Different doses were prescribed to highrisk lymph nodes and low-risk lymph nodes, and treatment plans were normalized so
that the Planning Target Volume received 95% of this dose. The dose received by
each critical organ in the treatment area according to the critical organ dose
limitations determined by the RTOG was checked on the DVH during the treatment
planning phase. Dose values were recorded and analyzed statistically. As a result of
IMRT and VMAT planning, it was concluded that there was no statistically
significant difference in the OAR dose limits of both treatment techniques, except for
the left optic nerve (p>0.05). It was observed that the IMRT method was more
advantageous than VMAT, especially in the orbital region. For the rest of the critical
organ evaluation, it was concluded that one of the two techniques can be preferred
according to clinical conditions.
In the second part of the study, gamma analysis evaluation was performed to
verify the accuracy of IMRT and VMAT plans using global criteria of 3% DD and 3
mm DTA. Plans with a gamma pass rate of 95% passed the acceptance test.
Keywords: EPID, Gamma Analysis, IMRT,SIB, VMAT.