Mimarlık eğitimi için elektronik portfolyo sistemi model araştırması: MSGÜ Mimarlık eğitimi örneği
Electronic portfolio system model research for architecture education: Sample of MSGU Architecture education
Yazar: ABDULLATİF YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. RİFAT GÖKHAN KOÇYİĞİT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Elektronik portfolyo = Elektronik portfolio ; Mimarlık eğitimi = Architectural education ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Sistem modelleme = System modelling ; Öğrenciler = Students

Özet:
Gelişen dijital tasarım ve iletişim olanakları diğer eğitim birimleri gibi mimarlık eğitimi de etkilenmektedir. Mimari tasarım süreçlerinde yaşanan dijital gelişimle birlikte mimarlık eğitiminde ders çıktıları ve yöntemleri de etkilenmektedir. Mimarlık eğitimi doğasında olan görsel ağırlıklı ders çıktıları bilgisayar ortamında hazırlanmakta, sunulmakta ve saklanmaktadır. Bu durum mimarlık eğitimi için bir yandan geleneksel yöntemlerle denetimi güç bir ortam yaratırken bir yandan da öğrenci, öğretmen, akademisyen ve idareciler için yeni olanaklar sunmaktadır. Gelişmeleri yakından takip eden mimarlık okulları, eğitim çıktılarını dijital sistemler üzerinden toplamakta, arşivlemekte ve tüm eğitim sistemini bu yolla pratikte bir bütün olarak takip edip denetleyebilmektedir. Elektronik portfolyo sistemleri mimarlık öğrencisi, öğretmeni, akademisyeni, idarecisi ve kurumu açısından oldukça önemli avantajlar ve olanaklar sunabilmektedir.
Bu doğrultuda tez çalışması, e-portfolyoların eğitimde kullanılmaya nasıl başlandığını ve geliştiğini açıklamaktadır. Portfolyo ve e-portfolyo kavramlarını irdelemekte ve farklarını göstermektedir. E-portfolyonun kullanım alanlarını, türlerini ve sınıflandırılması yapılmaktadır. Türkiye'de e-portfolyo kullanımı ile ilgili yapılmış çalışmalara değinilmektedir. E-portfolyoların güçlü ve zayıf yanları, riskler ve potansiyelleri tartışılmaktadır.
Çalışmanın amacı mimarlık eğitimi için e-portfolyo sistem modeli önermektir. Bu doğrultuda tez çalışmasında, e-portfolyo sistemleri değerlendirme kriterlerinden bahsedilmektedir. Bununla birlikte, e-portfolyo sistemleri ve örnekleri incelenmektedir. E-portfolyoların daha iyi anlaşılması ve modelin planlaması için Moodle, Mahara, PebblePad ve Watermark e-portfolyo sistemleri irdelenmekte ve anlatılmaktadır.
Bu kapsamda, önerilecek model mimarlık eğitiminde kullanılması planlandığı için mimarlık eğitimi özelinde e-portfolyo irdelenmektedir. Mimarlık eğitiminde e-portfolyonun öneminden bahsedilerek, mimarlık eğitimi programı bileşenleri olan stüdyo eğitimi, teorik eğitim, bilişim eğitimi ve staj eğitimi irdelenmektedir. Modele rehberlik etmesi amacıyla literatürde mimarlık eğitimi e-portfolyo örnek kullanımları ve eleştirileri irdelenmektedir. Mimarlık eğitiminde e-portfolyo kullanımının güçlü ve zayıf yanları, riskleri ve potansiyellerine değinilmektedir. Ayrıca e-portfolyo sisteminin uygulanması için dikkat edilmesi gereken detaylara yer verilmektedir.
Bu doğrultuda tez çalışması, mimarlık eğitimi için önerilen e-portfolyo modeli 4 temel kullanım içerisinde ele alınmaktadır. Öğrenme, vitrin, değerlendirme ve akreditasyon amaçlı kullanımları sağlayan e-portfolyo modeli önerilmektedir. Böylece e-portfolyo modeli mimarlık eğitimini öğrenme kullanımıyla desteklemekte, değerlendirme kullanım modeliyle öğrenme sürecini ve sonuçlarını değerlendirmekte ve bunun için değerlendirme listeleri ve anketler tasarlamaktadır. Akreditasyon kullanımıyla mimarlık eğitimi ve değerlendirme sonuçlarını akreditasyon raporlaması için arşivlemektedir. Vitrin kullanımıyla öğrencilerin çalışmalarını sunmalarına, e-portfolyo sistemi içerisinde tasarlamalarına ve dış paydaşlarla paylaşmalarına yardımcı olmaktadır. Önerilen e-portfolyo modelinin kullanımları algoritmik akış şemaları ile desteklenmektedir.
Son olarak incelenen veriler ve sahip olunan bilgiler göz önünde bulundurularak, önerilen e-portfolyo modelinin değerlendirme kullanımı ile MSGSÜ Mimarlık Eğitimi özelinde öğrenci performansı değerlendirme modeli üzerine bir çalışma yapılmaktadır. Bunun için öncelikle mimarlık teorik eğitimi ve Türkiye'deki Mimarlık Eğitimi Programları incelenmektedir. İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), Yıldız Teknik Üniversite (YTÜ), Bahçeşehir Üniversitesi (BAÜ), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (MSGSÜ), Gazi Üniversitesi, Bilgi Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknik Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Kültür Üniversitesi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Mimarlık Eğitimleri incelenerek dersler gruplandırılmaktadır. Mimarlık Eğitimi dersleri "Tasarım", "Kültür/Sosyoloji", "Teknik/Sistem/Yapı", "Mimari Uygulama/Yöntem", "Kuram/Teori", "Çevre/Koruma" ve "Sunum/İfade Teknikleri" olmak üzere 7 gruba ayrılmaktadır.
Yapılan gruplandırmanın devamında, MSGSÜ Mimarlık Eğitimi süreci içerisinde verilen zorunlu ve seçmeli dersler bu gruplar altında listelenmektedir. Bununla birlikte e-portfolyo modeli ile yapılacak değerlendirmenin yöntemini belirlemek için e-portfolyo sistemleri ile yapılan değerlendirme türleri irdelenmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda biçimlendirici ya da özetleyici değerlendirme, öğrenme için değerlendirme ya da öğrenmenin değerlendirilmesi, ders notları ile değerlendirme ya da öğrenme çıktılarının değerlendirilmesi ve ders düzeyinde değerlendirme ve program düzeyinde değerlendirme yöntemlerinden bahsedilmektedir. Edinilen bilgiler doğrultusunda öğrenci performans değerlendirmesi için öğrenci ders notları ve öğrenme kazanımlarını kullanarak öğrenci merkezli özetleyici değerlendirme modeli önerilmektedir.
Tez çalışmasının son bölümünde, modelin uygulanması için öncelikle öğrenci performans değerlendirme listesi tasarlanmaktadır. Değerlendirme listesi, MSGSÜ Mimarlık Bölümü öğrencileri için tasarlanmaktadır. Değerlendirme listesi "Mimarlık Eğitimi" ve "Kişisel Gelişim" olmak üzere iki ana bölüme ayrılmaktadır. "Mimarlık Eğitimi" bölümü kendi içerisinde, "Akademik Eğitim" ve "Mimarlık Mesleki Gelişim" olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. "Mimarlık Eğitimi" bölümü daha önce yapılan derslerin gruplandırılmasından yola çıkarak, "Tasarım", "Kültür/Sosyoloji", "Teknik/Sistem/Yapı", "Uygulama/Yönetim", "Kuram/Teori", "Çevre/Koruma", "Sunum/İfade" ve "Genel" olmak üzere 8 bölüme ayrılmaktadır. "Mimarlık Mesleki Gelişim" bölümü, "Staj", "Yarışma", "BIM Kursları" ve "Çalıştaylar" olmak üzere 4 bölüme ayrılmaktadır. "Kişisel Gelişim" bölümü ise "Sosyal Sorumluluk", "Kişisel Gelişim ve Eğitim", "Dil Eğitimi", "Bilişim Teknolojileri", "Yönetim" ve "Hobi" olmak üzere altı kısma ayrılmaktadır.
Performans değerlendirme listesinin son aşaması öğrenci performans puanı hesaplamasının yapılmaktadır. Öğrencinin performans puanı hesabı 3 ayrı kategoride yapılmaktadır. Bunlar "okul", "meslek" ve "akreditasyon" performans puanı hesaplamasıdır. Yapılacak performans kategorisine göre öğrenme kazanımları kullanılmaktadır.
Tüm bu veriler doğrultusunda tasarlanan performans değerlendirme listesi e-portfolyo modeli değerlendirme bölümünde tanımlanmaktadır. E-portfolyo sistemi içerisinde ilgili bölüme verileri girerek performans sonuçlarının verilerini sayılar, puanlar, grafikler, dereceler ve metinler halinde görüntülenmektedir. Bu raporları e-portfolyo sistemi kullanarak düzenleyebilmektedir. Ayrıca öğrenci bunları vitrininde yayınlayabilmekte ve hedefleri doğrultusunda dış paydaşlarla paylaşabilmektedir.

Abstract:
Architectural education is also affected, like other education units, by developing digital design and communication opportunities. With the digital development experienced in architectural design processes, course outcomes and methods in architectural education are also affected. Visual-weighted course outputs, which are in the nature of architectural education, are prepared, presented and stored in the computer environment. While this situation creates an environment that is difficult to control with traditional methods for architectural education, it also offers new opportunities for students, teachers, academicians and administrators. Architectural schools, which closely follow the developments, collect and archive the educational outputs through digital systems, and in this way, they can monitor and control the entire education system as a whole. Electronic portfolio systems can offer significant advantages and opportunities for architecture students, teachers, academics, administrators and institutions.
In this direction, the thesis study explains how e-portfolios started to be used in education and developed. Examines the concepts of portfolio and e-portfolio and shows their differences. The usage areas, types and classification of e-portfolio are made. Studies on the use of e-portfolios in Turkey are mentioned. The strengths and weaknesses, risks and potentials of e-portfolios are discussed.
The study aims to propose an e-portfolio system model for architectural education. In this direction, the evaluation criteria of e-portfolio systems are mentioned in the thesis. In addition, e-portfolio systems and examples are examined. Moodle, Mahara, PebblePad and Watermark e-portfolio systems are examined and explained to better understand e-portfolios and to plan the model.
In this context, since the proposed model is planned to be used in architectural education, the e-portfolio is examined specifically for architectural education. By mentioning the importance of e-portfolio in architectural education, studio education, theoretical education, informatics education and internship education, which are the components of architectural education programs, were examined. To guide the model, examples of architectural education e-portfolio uses and criticisms are examined in the literature. The strengths and weaknesses, risks and potentials of using e-portfolios in architectural education are mentioned. In addition, the details to be considered for the implementation of the e-portfolio system are given.
In this direction, the thesis study is discussed in 4 basic uses of the e-portfolio model recommended for architectural education. An e-portfolio model is recommended for learning, showcase, evaluation and accreditation purposes. Thus, the e-portfolio model supports architectural education with the use of learning, evaluates the learning process and results with the evaluation use model, and designs rubrics and questionnaires for this. With the use of accreditation, it archives architectural education and evaluation results for accreditation reporting. The use of showcase helps students to present their work, design it within the e-portfolio system and share it with external stakeholders. The uses of the proposed e-portfolio model are supported by algorithmic flowcharts.
Finally, a study was conducted on the evaluation use of the proposed e-portfolio model and the student performance evaluation model specific to MSGSÜ Architectural Education, taking into account the data examined and the information held. For this, first of all, architectural theoretical education and Architectural Education Programs in Turkey are examined. İhsan Doğramacı Bilkent University, Middle East Technical University (METU), Istanbul Technical University (ITU), Yıldız Technical University (YTU), Bahçeşehir University (BAU), Mimar Sinan Fine Arts University (MSGSÜ), Gazi University, Bilgi University, İzmir Yüksek Teknik Üniversitesi Institute, Dokuz Eylul University, Izmir Kultur University, Bursa Uludag University, Karadeniz Technical University, TOBB University of Economics and Technology Architecture Education are examined and the courses are grouped. Architectural Education courses are divided into 7 groups as "Design", "Culture/Sociology", "Technical/System/Structure", "Architectural Practice/Method", "Theory/Theory", "Environment/Conservation" and "Presentation/Expression Techniques". are separated.
In the continuation of the grouping, the compulsory and elective courses given in the MSGSÜ Architectural Education process are listed under these groups. In addition, the types of evaluations made with e-portfolio systems are examined to determine the method of evaluation to be made with the e-portfolio model. As a result of the examinations, formative or summative assessment, assessment for learning or assessment of learning, assessment with lecture notes or assessment of learning outcomes, and course-level assessment and program-level assessment methods are mentioned. In line with the information obtained, a student-centered summative evaluation model is suggested by using student lecture notes and learning outcomes for student performance evaluation.
In the last part of the thesis, first of all, a student performance evaluation list is designed for the application of the model. The rubric is designed for MSGSÜ Architecture Department students. The evaluation list is divided into two main sections: "Architecture Education" and "Personal Development". The "Architecture Education" section is divided into two as "Academic Education" and "Architecture Professional Development". Based on the grouping of the previous courses in the "Architecture Education" section, "Design", "Culture/Sociology", "Technical/System/Structure", "Application/Management", "Theory/Theory", "Environment/Conservation", " It is divided into 8 sections as "Presentation/Expression" and "General". The "Architecture Professional Development" section is divided into 4 sections: "Internship", "Competition", "BIM Courses" and "Workshops". The "Personal Development" section is divided into six sections: "Social Responsibility", "Personal Development and Education", "Language Education", "Information Technologies", "Management" and "Hobby".
The last stage of the performance evaluation list is to calculate the student performance score. The student's performance score is calculated in 3 different categories. These are "school", "profession" and "accreditation" performance score calculation. Learning outcomes are used according to the performance category to be made.
The performance evaluation list designed in line with all these data is defined in the e-portfolio model evaluation section. It displays the data of the performance results as numbers, scores, graphs, degrees and texts by entering the data in the relevant section within the e-portfolio system. These reports can be edited using the e-portfolio system. In addition, the student can publish them in their showcase and share them with external stakeholders in line with their goals.