Liselere geçiş sisteminde ilçelerin gelişmişlik düzeyinin ve cinsiyetin değişen çeldirici fonksiyonuna etkisi
The effect of the development level of the districts and the gender on the differential distractor function in the transition system to high schools
Yazar: SİNEM COŞKUN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Değişen madde fonksiyonu = Differential item function ; Gelişme = Development ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı = Secondary Education Institutions Student Selection and Placement Tests ; Çeldirici analizi = Distractor analysis ; İlçeler = Districts

Özet:
Değişen çeldirici fonksiyonu (DÇF) ve değişen madde fonksiyonu (DMF) analizleriyle test adaletine yönelik kanıtlar toplanır. Liselere Geçiş Sistemi (LGS), ortaokuldan ortaöğretime geçişte öğrencileri seçme amacı taşıyan bir başarı testidir. Geniş ölçekli sınavlarda objektif değerlendirme amacıyla çoktan seçmeli maddeler kullanılır. Çoktan seçmeli maddelerin ölçme aracı içerisindeki performansı belirlenirken incelenmesi gereken önemli unsurlardan biri çeldiricilerdir. DÇF analiziyle eşit yeteneklere sahip olan alt gruplardaki bireylerin doğru seçeneğe karşı yanlış seçenekleri seçme olasılığı belirlenir. DMF sadece doğru seçeneğe odaklanırken; DÇF tüm seçeneklere odaklanır ve daha derinlemesine bilgi sağlar. DMF çalışmalarıyla hangi çeldiricinin DÇF gösterdiği tespit edilemez. DÇF çalışmalarıyla da DMF için yeterince kanıt sağlanamaz. Bu nedenle DÇF analizi DMF analizinden bağımsız gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma Türkiye'de yapılan geniş ölçekli bir sınava katılan öğrencilerin cinsiyet ve ilçelerin gelişmişlik düzeyi değişkenlerine göre çeldirici seçimlerini DÇF ile incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla 2018 LGS, DÇF açısından analiz edilmiştir. DÇF analizi için çok kategorili lojistik regresyon yöntemi kullanılmıştır. 90 madde ve 270 çeldiricinin bulunduğu sınavda cinsiyet değişkenine göre yapılan karşılaştırmada 10; ilçe değişkenine göre yapılan karşılaştırmada ise 9 çeldiricide DÇF görülmüştür. Yanlılık gösterme olasılığı yüksek olan çeldiriciler uzman kanısına başvurularak yorumlanmıştır.

Abstract:
Evidence for test fairness is collected with the analysis of changing differential distractor functioning (DDF) and differential item functioning (DIF). Transition system to Turkish high school is an achievement test aimed at selecting students in transition from secondary school to secondary education. Multiple choice items are used for objective evaluation in large scale exams. Distractors are one of the important factors to be examined while determining the performance of multiple choice items in the measurement tool. With the DDF analysis, the possibility of choosing the wrong option versus the key option is determined for individuals in subgroups with equal abilities. While DIF focuses only on the key option; DDF focuses on all options and provides more indepth information. With DIF studies, it cannot be determined which distractor showed DDF. There is not enough evidence for DIF with DDF studies. Therefore, DDF analysis was performed independently from DIF analysis. According to this study, the students participated in a large scale tests conducted in Turkey aims to examine gender and development level of districts with confounding variables elections for DDF. For this purpose, 2018 LGS has been analyzed in terms of DDF. Multinomial logistic regression method was used for the DDF analysis. In the examination with 90 items and 270 distractors, DDF was observed in 10 distractors in the comparison made according to the gender variable and in 9 distractors in the comparison made according to the district variable. Distractors with a high probability of showing bias were interpreted with expert opinion.