Yenidoğan uzmanlarının ileri derecede erken doğan bebeklerin tıbbi kararlarında karşılaştıkları etik konular
Ethical issues encountered by neonatologists in medical decisions of extremely preterm infants
Yazar: GÜLTEN ÇEVİK NASIRLIER
Danışman: DOÇ. DR. RAHİME AYDIN ER
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, Türk sağlık sisteminde ileri derecede erken doğan bebeklerle ilgili klinik kararların nasıl alındığını belirlemek; bu kararlardaki etik konuları ve varsa yaşanılan etik sorunları ortaya koymaktır. 
Yöntem: Fenomenolojik yaklaşımın kullanıldığı bu nitel çalışmada, veriler 15 yenidoğan uzmanıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, tematik analiz çerçevesi (verilerin kodlanması, veri sentezi ve temaların oluşturulması) kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmada ileri derecede erken doğan bebeklerin klinik kararlarını yönlendiren temel faktörlerin tıbbi endikasyonlarla ilişkili bebeğin canlılık belirtisi, gelişmişlik (matürite) düzeyi, hayatta kalma şansı, müdahale/ tedaviye verdiği yanıt ve yaşamla bağdaşabilirliği olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaşam hakkı, yaşamın kutsallığı, yasal zorunluluk ve dava açılma endişesi gibi çevresel faktörler bu kararlarda etkili olmaktadır. Klinik belirsizlik ileri derecede erken doğan bebeklerle ilgili karar süreçlerinde önemli bir zorluğa neden olmakta ve nafile tedaviyi uygulama, kötü haberleri iletme ve ebeveynlerin klinik kararlara katılımı konularında etik sorunlar yaşanmaktadır. 
Sonuç: Yenidoğan uzmanlarının ileri derecede erken doğan bebeklerin klinik kararlarında etik sorun yaşadığı ve bu sorunların çözümünde rehberlere, yasal düzenlemelere ve etik danışmanlık hizmetlerine gereksinim duyduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda Türkiye'de yenidoğan bakımında etik standartlara uygun klinik kararların alınmasını sağlayacak önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Klinik etik, yenidoğan etiği, ileri derecede erken doğan bebekler, klinik karar verme, etik sorun.

Abstract:
Objective: The objective of this thesis is to determine how clinical decisions regarding extremely preterm infants are made within the Turkish healthcare system, and to identify the ethical issues and challenges, if any, associated with these decisions.
Method: In this qualitative study, which employed a phenomenological approach, data were collected through semi-structured interviews conducted with 15 neonatology specialists. The obtained data were analyzed using a thematic analysis framework, which included coding the data, synthesizing the information, and developing themes.
Results: The study identified that the primary factors influencing clinical decisions for extremely preterm infants are the infant's signs of viability, level of maturity, survival chances, response to interventions/treatment, and compatibility with life, all of which are associated with medical indications. Additionally, contextual features such as the right to life, the sanctity of life, legal obligations, and concerns about litigation play a significant role in these decisions. Clinical uncertainty poses a major challenge in the decision-making processes for extremely preterm infants and leads to ethical issues such as the application of futile treatment, the delivery of bad news, and the involvement of parents in clinical decisions.
Conclusion: : It was determined that neonatologist encounter ethical issues in the clinical decision-making process for extremely preterm infants and that there is a need for guidelines, legal regulations, and ethical consultation services to resolve these issues. Based on the results, recommendations were made to ensure that clinical decisions in neonatal care in Turkey adhere to ethical standards.
Keywords: Clinical ethics, neonatal ethics, extremely preterm infants, clinical decision-making, ethical issues.