Mesleki grup rehberliğinin lise öğrencilerinin mesleki olgunluk düzeylerine etkisi /
Yazar: FERİDE BACANLI
Danışman: PROF.DR. YILDIZ KUZGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Grup rehberliği = Group guidance ; Lise öğrencileri = High schools students ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki olgunluk = Career maturity ; Mesleki rehberlik = Vocational quidance ; Rehberlik = Guidance

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın amacı, meslekî grup rehberliğinin lise I. sınıf öğrencilerinin meslekî olgunluk düzeylerine etkisini araştırmaktır. Bu araştırma, kontrol gruplu ön-test ve son-test modele da yalı deneysel bir çalışmadır. Araştırma 1992-1993 öğretim yılında Ankara Keçiören Sultan Mehmet ve Kanunî Liseleri'nde öğrenim gören lise I. sınıf öğrencileri (14-15 yaşlar) üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın deney grubunu Fatih Sultan Mehmet Lisesi öğrencilerinden 21 öğrenci (11 kız ve 10 erkek), kontrol grubunu ise Kanunî lisesi öğrencilerinden 21 öğrenciden (11 kız ve 10 erkek) oluşturmuştur. Deney grubundaki öğrencilerle 10 hafta süreli haftada iki saat meslekî grup rehberliği yapılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin ön-test ve son-test aşamalarında mesleki olgunluk düzeyleri Meslekî Olgunluk Ölçeği ile ölçülmüştür. 14-18 yaşlar arasındaki gençlerin kendilerinden beklenilen meslekî olgunluk düzeyine ulaşabilmeleri "Bir Meslekî Tercihi Billurlaştırma" meslekî gelişim görevine ilişkin meslekî tutum ve davranışları üstlenmeleri ile mümkündür. Bu araştırmada denenen mesleki grup rehberliğinin programı Meslekî Olgunluk Ölçeği ile ölçülebilen sekiz meslekî tutum ve davranışı içermektedir. Meslekî grup rehberliğinde bu meslekî tutum ve davranışlar kazandınlırken eklektik bir yaklaşım tercih edilmiş ve grupta tartışma, meslekî hipotetik vak'a, meslek oynama, bilgi ve ev ödevi verme teknikleri uygulanmıştır.Meslekî grup rehberliği sonrasında deney ve kontrol grupla rının MOÖ'nden ön-test ve son-test uygulamaları arasında bir fark olup olmadığını belirlemek için Split-plott F testi kullanılmıştır. De ney ve kontrol gruplarının MOÖ ön-test ve son-test puanlan ara sında farklar bulunmuştur. Bu farkların işlemden mi, gruplardan mı kaynaklandığım belirlemek için Tukey'in Gerçek Önemli Fark Yöntemi kullanılmıştır. Tukey testi sonuçlarına göre de deney gru bunun MOÖ öntest puanlarının ortalaması ve sontest puanlarının ortalaması arasındaki fark.001 düzeyinde önemli bulunmuştur. Buna karşılık, kontrol grubunun MOÖ öntest ve sontest puanları nın ortalamaları arasındaki fark önemli düzeyde bulunmamıştır. Bu bulgu deney grubu öntest ve sontest puanlarının ortalamaları arasındaki farkın uygulanan meslekî grup rehberliğinden ileri gel diğini kanıtlamaktadır. Deney ve kontrol gruplarının sontest puan larının ortalamaları arasındaki fark da.001 düzeyinde önemli bu lunmuştur. Bu bulgular araştırmada denenen meslekî grup rehber liği yönteminin lise öğrencilerinin meslekî olgunluk düzeylerini ar tırmada etkili olduğunu ortava kovmaktadır. 'ö1- Elde edilen bulgulara dayalı olarak yorumlar yapılıp, bu bulgular liselerde meslekî rehberlik hizmetleri açısından tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. Meslekî grup rehberliği yönteminin lise lerde öğrencilerin meslekî olgunluk düzeylerini artırmada etkili ol duğu ve bu yöntemin meslekî rehberlik hizmetleri veren uzmanlar tarafından öğrencilerin meslek seçimlerine yardımcı olmada kulla nılabileceği öneriler içindedir. ıı

Abstract:
SUMMARY The purpose of this study was to investigate the effect of vo cational group guidance on the vocational maturity levels of ninth grade students. The design of this study was pre-test post-test with control group design(2 x 2; groups x treatments). The subjects were 42 ninth grade students (14-15 years old) selected from Ankara-Keçiören Fatih Sultan Mehmet and Kanunî High Schools in 1992-1993 school year. Experimental group con sisted of 21 students (11 females and 10 males) from Fatih Sultan Mehmet High School. Control group consisted of 21 students (11 females and 10 males) from Kanunî High School. Vocational group guidance activity was performed only with the experimental group as ten sessions once a week. In both groups, Vocational Maturity Questionnaire was used to measure the vocational maturity levels of the students. 14-18 year old adolesences can achive the necessary levels of vocational maturity by undertaking the vocational attitudes and behaviors related to the vocational developmental task "Crystalliza tion of A Vocational Preference". The vocational group guidance program experimented in this study includes 8 vocational attitudes and behaviors, that can be measured with VMQ. To succeed these tasks in the vocational group guidance, an eclectical approach was preferred using such techniques as hypothetical vocational case, vocational role-playing, informing and homework. iiiAfter having group guidance, to determine whether there was a difference between pre-test and post-test measures of experi mental and control groups, Split-Plott F test (Two-way analysis of variance) was used. The differences were significant. To determine whether the differences were caused by any treatment or group, Tukey's Real Significant Difference Method was used. According to the results of Tukey's test, the difference bet ween pre- and post-test mean scores of experimental group was fo und significant at.001 level. On the other hand, there was no sig nificant difference between pre- and post-test mean scores of cont rol group. These results indicated that the difference between pre- and post-test mean scores of experimental group was due to vocati onal group guidance performed. The difference between post-test mean scores of both groups was also significant at.001 level. Finally, the findings were discussed and suggested that Vo cational Guidance Services in High School were beneficial for the students. Besides, it was suggested that the vocational group gui dance can be effective on developing the vocational maturity levels of students, and that vocational group guidance method can be used to help them when students choose their careers. IV