Roy uyum modeline temellendirilmiş sağlık eğitiminin risk grubu ergenlerde sağıklı yaşam biçimi davranışları ve benlik saygısı üzerine etkisi
The effect of roy adaptation model-based health education on healthy lifestyle behaviors and self-esteem in risk group adolescents
Yazar: NİLÜFER TATOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY KUZLU AYYILDIZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve benlik saygısının temeli ergenlikte atılmakta ve bireyin yaşamını etkileyen kalıcı faktörler olmaktadırlar. Bu nedenle ergenlikteki sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve benlik saygısının değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışma insan yaşamında kritik bir dönem olan ergenliği çalışma ortamında sürdüren gençlere uygulanan Sağlık Eğitim Programının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve benlik saygısı düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma randomize kontrollü deneysel araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Zonguldak İl Merkezinde İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Mesleki Çıraklık ve Eğitim Merkezinde öğrenim gören 14-18 yaş grubu 109 ergen oluşturmaktadır. Araştırmada kişisel verilerin sorgulandığı Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların %88.5'i (92) erkek, %11.5'i (12) kızdır. Sağlık Eğitim Programı sonrası 2. ölçümlerde   girişim ve kontrol grupları arasında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II puanı açısından girişim grubu lehine anlamlı fark bulunurken, 3. ölçümlerde Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puanı açısından girişim ve kontrol grubu arasında fark bulunmuştur. Sağlık Eğitim Programı, çalışan ergenlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ve benlik saygısını arttırmada etkilidir. Çalışmamız ve benzer formlarının dezavantajlı gençler başta olmak üzere tüm gelişim gruplarının sağlığını yükseltmek amacıyla yaygınlaştırılması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Ergen, Sağlıklı yaşam biçimi, Benlik saygısı, Hemşirelik

Abstract:
The basis of healthy lifestyle behaviors and self-esteem are laid in adolescence and they become permanent factors affecting the life of the individual.  Therefore, it is important to evaluate healthy lifestyle behaviors and self-esteem in adolescence.  This study was conducted to determine the effect of the Health Education Program applied to young people who continue adolescence, which is a critical period in human life, on healthy lifestyle behaviors and self-esteem levels. The study was designed as a randomized controlled experimental study.  The population of the research consists of 109 adolescents in the 14-18 age group studying at the Vocational Apprenticeship and Training Center affiliated to the Provincial Directorate of National Education in Zonguldak City Center.  Introductory Information Form, in which personal data were questioned, Healthy Lifestyle Behaviors Scale II and Rosenberg Self-Esteem Scale were used in the study. 88.5% (92) of the participants were male and 11.5% (12) were female.  After the Health Education Program, there was a significant difference between the intervention and control groups in favor of the intervention group in terms of Healthy Lifestyle Behaviors Scale II scores in the second measurements, while a difference was found between the intervention and control groups in terms of Rosenberg Self-Esteem Scale scores in the third measurements.  The Health Education Program is effective in increasing the healthy lifestyle behaviors and self-esteem of working adolescents.  It is important that our study and its similar forms are disseminated in order to improve the health of all development groups, especially disadvantaged youth.
Keywords: Adolescent, Healthy lifestyle, Self-esteem, Nursing