Okul kültürünün özel okullarda ve devlet okullarında görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin iş doyumuna etkisi
The impact of school culture on job satisfaction of social studies teachers in private and public schools
Yazar: PERİHAN MERVE ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KARASU AVCI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okul kültürü kavramı; okul üyelerinin paylaştığı normlar, beklentiler, tutumlar ve inançlardan oluşur. İş doyumu ise bireyin, işinin tüm yönlerini analiz ederek ulaştığı duygu durumudur. Bireyin işine ilişkin yaşadığı memnuniyet veya memnuniyetsizlik, okul kültürü tarafından şekillenmektedir. Bu noktada okul kültürü ve iş doyumunun birbiri ile ilişkili olduğu görülmektedir. Bu araştırmada okul kültürünün özel okullarda ve devlet okullarında görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin iş doyumuna etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Her okul kendi iklimine sahiptir ve bütün yönleriyle birbirinden farklıdır. Bu noktada özel okullar ve devlet okulları arasında farklılaşması beklenen okul kültürü kavramının, öğretmenlerin iş doyumuna ne yönde etki edeceği çalışılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemi kullanılarak kurgulanmış, nitel araştırma desenlerinden olgubilim kullanılmıştır. Araştırmada veriler bizzat araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Muğla ili Milas ilçesinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel okullar ve devlet okulları ile Balıkesir ili Ayvalık ilçesinde, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel okullar ve devlet okullarında çalışmakta olan 19 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır.  Bu öğretmenlerden 10'u devlet okulunda 9'u da özel okullarda görev yapmaktadır. Araştırmanın örneklemi, uygun örnekleme yöntemi olarak belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmada özel okullarda çalışan öğretmenler çalıştıkları okulun güçlü yönünü öğretmenlere daha fazla inisiyatif tanınması olarak ifade etmişlerdir. Devlet okulunda çalışan öğretmenler ise okullarının güçlü yönünü öğretmenlerin niteliği ile açıklamaktadırlar. Özel okullarda çalışan öğretmenler okullarının zayıf yönlerini öğrenci profilleri, öğretmenlerin iş yükü ve öğretmene ödenen ücret olarak belirtmektedir. Devlet okullarında çalışan öğretmenler ise okulun fiziki yetersizlikleri, düşük sosyo-ekonomik durum ve veli profili ile ilişkilendirerek açıklamışlardır.

Abstract:
The concept of school culture consists of norms, expectations, attitudes, and beliefs shared by school members. Job satisfaction, on the other hand, is the emotional state reached by analyzing all aspects of one's job. The satisfaction or dissatisfaction experienced by an individual regarding their job is shaped by the school culture. At this point, it is seen that school culture and job satisfaction are interrelated. This study aims to investigate the effect of school culture on job satisfaction of social studies teachers working in private and public schools. Each school has its own climate and is different from each other in all aspects. Therefore, the effect of the school culture concept, which is expected to differentiate between private and public schools, on teachers' job satisfaction has been studied. The study was designed using the qualitative research method, and the phenomenology research design was used among qualitative research designs. The data were obtained through semi-structured interview forms created by the researcher. The study group of the research consists of 19 social studies teachers working in private and public schools affiliated with the Ministry of National Education in Milas district of Muğla province and Ayvalık district of Balıkesir province. Ten of these teachers work in public schools and nine of them work in private schools. The sample of the study was determined as appropriate sampling method. The data obtained from the research were analyzed through content analysis method. Teachers working in private schools expressed that the strong aspect of their school is giving more initiative to teachers. Teachers working in public schools explain the strong aspect of their schools with the quality of the teachers. Teachers working in private schools state that the weak aspects of their schools are student profiles, teacher workload, and teacher pay. Teachers working in public schools have explained the physical inadequacies of the school, low socio-economic status, and parent profile.