Tehdit, her an her yerde: Bilişsel abartma tarzı ve anneye bağlanma örüntüsünün yaygın kaygı bozukluğu belirtileriyle ilişkisinde duygu düzenleme güçlüğü ve yaşantısal kaçınmanın aracı rolüne dair bir model önerisi
Threat, everywhere: A model proposal regarding the mediator role of difficulties in emotion regulation and experiential avoidance in the relationship of looming maladaptive style and maternal bonding with generalized anxiety disorder symptoms
Yazar: MERVE KAYACI EMRE
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ŞENAY GÜZEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma kaygısı = Attachment anxiety ; Bilişsel abartma tarzı = Cognitive looming style ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Kaygı = Anxiety ; Tehdit = Threat ; Yaygın kaygı bozukluğu = Generalized anxiety disorder ; Yaşantısal kaçınma = Experiential avoidance

Özet:
Çalışmanın temel amacı genel popülasyondan oluşan bir çalışma örnekleminde bilişsel abartma tarzı, anneye bağlanma örüntüsü, duygu düzenleme güçlüğü ve yaşantısal kaçınmanın YKB belirtileri ile ilişkilerini incelemek; aynı zamanda değişkenlerin birbirleriyle ilişkilerinden yola çıkarak YKB belirtilerinin gelişimini açıklayabilecek bir model test etmektir. 
Amaçlar doğrultusunda ilk olarak korelasyon ve regresyon analizleri yürütülmüş, bu analizlerde depresif belirtiler kontrol edilmiştir. Daha sonra duygu düzenleme güçlüğü ve yaşantısal kaçınmanın aracılık rollerini görebilmek için aracılık analizleri yapılmıştır. Son olarak tüm değişken ilişkilerinin bir arada olduğu model Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiş ve YKB belirtilerini açıklama gücü değerlendirilmiştir.
Analiz sonuçlarına bakıldığında depresif belirtilerle YKB belirtilerinin birlikte görülüyor olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenlerin tamamı arasında anlamlı korelasyonel ilişkiler söz konusudur. Duygu düzenleme güçlüğü ve yaşantısal kaçınmanın YKB belirtilerini pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı görülmüştür. Bilişsel abartma tarzı ve anneye bağlanma örüntüsü ise YKB belirtilerini yordamamıştır. Duygu düzenleme güçlüğü ve yaşantısal kaçınma, bilişsel abartma tarzı ve anneye bağlanma örüntüsünün alt boyutları ile anlamlı aracılık ilişkileri kurmuştur. Yapısal Eşitlik Modelinde aracılık ilişkilerinin tamamı birlikte test edildiğinde bilişsel abartma tarzı ve anneye bağlanma örüntüsünün YKB belirtilerini doğrudan etkilemediği, duygu düzenleme güçlüğü ve yaşantısal kaçınma üzerinden dolaylı etkilediği bulgulanmıştır. Test edilen model iyi bir uyum iyiliğine sahiptir ve YKB belirtilerini %50 oranında açıklamıştır. 
Sonuç olarak gelişimsel, bilişsel, duygusal ve yaşantısal süreçler birbirleri aracılığıyla YKB belirtilerini etkileyen önemli değişkenler olarak görünmektedir. Elde edilen bulgular  
alanyazın doğrultusunda tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları, güçlü yönleri ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of the study was to examine the relationship between looming maladaptive style, maternal bonding, difficulties in emotion regulation, and experiential avoidance with GAD symptoms; simultaneously, to test a model that can explain the development of GAD symptoms based on the relationships of the variables with each other.
Firstly, correlation and regression analyses were conducted in line with the objectives, and depressive symptoms were controlled in these analyses. Then, mediation analyses were conducted to see the mediating roles of difficulties in emotion regulation and experiential avoidance. Finally, the proposed model was tested with the Structural Equation Model.
According to the results of the analysis, it was concluded that depressive symptoms and GAD symptoms may be comorbid. The variables are correlated significantly with each other. Difficulties in emotion regulation and experiential avoidance were found to significantly predict GAD symptoms. Looming maladaptive style and maternal bonding did not predict GAD symptoms.The mediation relationships of difficulties in emotion and experiential avoidance with the looming maladaptive style and sub-dimensions of the maternal bonding are significant. However, in the Structural Equation Model, it was found that looming maladaptive style and maternal did not directly affect GAD symptoms, but indirectly through emotion regulation difficulty and experiential avoidance. The tested model fits well and explained 50% of GAD symptoms.
Consequently developmental, cognitive, emotional, and experiential processes seem to be important variables that affect GAD symptoms through each other. The findings were 
discussed in line with the literatüre; limitations, strengths and suggestions for future studies were reviewed.