Demirkapı (Hamur-Ağrı) dolaylarında yüzeyleyen kayaçların mineralojik petrografik ve jeokimyasal incelenmesi
Mineralogical-petrographical and geochemical investagion of the outcrop rocks around Demirkapı (Hamur-Agri)
Yazar: NURSELİ DAVRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AÇLAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu tez çalışması, Ağrı ilinin 23 km güneydoğusunda yer alan Demirkapı dolaylarında yüzeyleyen kayaçların mineralojik-petrografik ve jeokimyasal incelenmesini konu almaktadır. Bölgede plütonik, volkanik ve sedimanter bririmler yayılım göstermektedir. Demirkapı Granitoidi olarak tanımlanan plütonik birimler granit, monzogranit, kuvars monzodiyorit, monzodiyorit ve monzogabro bileşimindedir. Volkanik birimler ise Karlıca Volkanikleri başlığı altında; andezit, dasit, tüf ve ignimbiritten meydana gelmektedir. Bölgedeki sedimanter birimleri ise Aktaş Kireçtaşı ve Seyithanbey Formasyonu oluşturur.
Çalışma alanında temeli Demirkapı Granitoidi oluştururken, Aktaş Kireçtaşı bu birimler üzerine uyumsuz olarak gelmektedir. Seyithanbey Formasyonu, Karlıca Volkanikleri ve alüvyonlar bu birimler üzerinde uyumlu olarak yer almaktadır. 
Demirkapı Granitoidine ait granit dışındaki tüm birimler subalkali özellik göstermektedirler. Granit ve monzogabronun esas mafik minerallerini hornblend± biyotit oluştururken, kuvars monzodiyorit, monzodiyorit ve monzogabroların ise hornblend± biyotit± klinopiroksen mineralleridir. Çalışma alanında bulunan volkanikler ise andezit, dasit ve tüf bileşiminde olup genel olarak plajiyoklaz, biyotit, hornblend ve klinopiroksen minerallerinden oluşmaktadır. Bu birimlere ait ana, iz ve nadir toprak elementlerinin (NTE) analiz sonuçları incelendiğinde fraksiyonel kristallenme trendi ve kabuksal kirlenmenin söz konusu olduğu söylenebilir. Çalışma alanında bulunan sedimanter birimler Aktaş Kireçtaşı ile çakıltaşı, kumtaşı, çamurtaşı ardalanmasından meydana gelen Seyithanbey Formasyonu olmak üzere 2 birimden oluşur. 

Anahtar Kelimeler: Dasit, Demirkapı Granitoidi, Fraksiyonel kristallenme, Kabuksal kirlenme, Kalk-alkali Volkanizma, Kuvars Monzodiyorit.

Abstract:
This thesis is about the mineralogical, petrographical and geochemical investigation of the rocks around Demirkapı which is located about 23 km southeast of Ağrı province. There are plutonic, volcanic and sedimentary units in the study area. The plutonic units which identified as Demirkapı Granitoid are granite, monzogranite, quartz monzodiorite, monzodiorite and monzogabro in composition. Volcanic units mainly consist of andesit, dacite and tuff.
The Demirkapı Granitoids form the basement rocks in the study area. Aktaş limestone is overlain conformably by Seyithanbey Formation, Karlıca Volcanics and alluvium.
The Demirkapı Granitoids exhibit subalkaline character except one alkali sample (granite). The main mafic minerals of granite and monzogabro are hornblende ±biotite. Quartz monzodiorite, monzodiorite and monzogabro contain hornblende ± biotite ± clinopyroxene as mafic minerals. The volcanics in the study area are composed of andesite, dacite and tuff, and are generally contain of plagioclase, biotite, hornblende and clinopyroxene. 
According to the major and trace element analysis, it can be said that the fractional crystallization and crustal contamination processes are effective on the granitoid evolution. The sedimentary units in the study area consist of two units; Aktaş Limestone and Seyithanbey Formation which consist of conglomerate, sandstone and mudstone alternation. 

Keywords: Dacite, Demirkapı Granitoids, Fractional Crystallization, Crustal Contamination, Calc-alkali Volcanism, Quartz Monzodiorite.