Alçalma fazındaki en etkin yakıt akışına sahip uçuşların panel veri ve stokastik sınır analizi yöntemleri ile gerçek uçuş verilerine dayalı belirlenmesi
Determination of flights with the most efficient fuel flow during descent phase based on real flight data using panel data and stochastic frontier analysis methods
Yazar: SERKAN ASLANER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ŞAHİN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL YENİLMEZ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Havacılık ve Uzay Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Hava trafiğinin giderek artış göstermesi, terminal kontrol hava sahasının en iyi şekilde kullanılmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada ülkemizin hava trafik sayısı bakımından en yoğun ikinci havalimanı olan Sabiha Gökçen Havalimanı'nda uygulanan toplama noktası sistemine (PMS) dayalı standart geliş rotasını kullanan uçakların yakıt akışının teknik etkinlik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Uçaklarda yakıt akışını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Uçuş süresi, irtifa, uçuş yol açısı (FPA), hakiki hava hızı (TAS), mesafe, motor fan hızı (N1), sıcaklık ve dikey hız (ROD) tespit edilen değişkenlerdir. Bu değişkenler dikkate alınarak yakıt akışı ile ilişkisi yüksek olan değişkenler Panel Veri Analizi ve Stokastik Sınır Analizi yöntemleriyle analiz edilmiş, sırasıyla model analizi ve teknik etkinlik analizi yapılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, etkin ve etkin olmayan uçuşlar belirlenmiştir.  Belirlenen hız aralıklarına göre etkin ve etkin olmayan uçuşların FPA ve yakıt akışları incelenmiştir.  Aynı hız aralığı (231-270kt) göz önüne alındığında etkin uçuşların 2,5-3,0 FPA, etkin olmayan uçuşların ise 3,5-4,0 FPA'lar ile alçaldığı gözlenmiştir.  Yüksek FPA'lar ile alçalan trafiklerin daha fazla yakıt tüketimine neden olduğu görülmüştür.  Alçalmaların 2,5-3,0 FPA ile yapılması durumunda yakıt tüketimi açısından daha etkin uçuşların gerçekleştirildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The increasing air traffic requires the best use of terminal control airspace.  In this study, it is aimed to analyze the technical efficiency of the fuel flow of aircraft using the standard arrival route based on the collection point merge system (PMS) implemented at Sabiha Gökçen Airport, which is the second busiest airport in terms of air traffic in Turkiye. There are many factors affecting the fuel flow of airplanes. Flight time, altitude, flight path angle (FPA), true airspeed (TAS), distance, engine fan speed (N1), temperature and vertical speed (ROD) are the variables identified. Considering these variables, the variables with a high relationship with fuel flow were analyzed by Panel Data Analysis and Stochastic Frontier Analysis Methods, and model analysis and technical efficiency analysis were performed respectively.
As a result of the analyses, efficient and inefficient flights have been identified. The FPA and fuel flows of efficient and inefficient flights were examined according to the specified speed ranges. Considering the same speed range (231-270 knots), it was observed that efficient flights descended with FPAs of 2,5-3,0, while inefficient flights descended with FPAs of 3,5-4,0. It was found that traffic descending with higher FPAs led to higher fuel consumption. It was concluded that descending with FPAs of 2,5-3,0 resulted in more efficient flights in terms of fuel consumption.