Okul yöneticilerinin çokkültürlü eğitim tutumlarının yordayıcısı olarak kolektif kimlik tutumları
Collective identity attitudes as predictors of school administrators' multicultural education attitudes
Yazar: ZEYNEP ALTAY
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN TABANCALI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin kolektif kimlik tutumlarının çokkültürlü eğitim tutumlarını yordama düzeyini belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili içerisinde en çok iç ve dış göç alan ilçeler arasından seçilen Mamak, Yenimahalle ve Sincan ilçelerinde bulunan resmi ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan okul yöneticileri oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sürecinde 401 okul yöneticisine uygulama yapılmıştır. Okul yöneticilerinin kolektif kimlik tutumlarını belirmek amacıyla Yazıcı (2016) tarafından geliştirilen ve beş alt boyuttan oluşan "Kimlik Tutumları Ölçeği" ve çokkültürlü eğitim tutumlarını belirleyebilmek amacıyla Damgacı (2013) tarafından uyarlanan "Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde normallik testi (Kolmogorov-Smirnov Testi), demografik değişkenlere göre farklılığın analizinde t-testi ve ANOVA, yordayıcı değişkenlerin incelenmesinde Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde okul yöneticilerinin kolektif kimlik tutumlarının yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Okul yöneticilerinin kolektif kimlik alt boyutları cinsiyet değişkenine göre anlamlı fark göstermektedir. Kolektif kimlik tutumlarının kariyer evrelerine göre farklılaşma durumlarına bakıldığında ulus kimlik, toplumsal cinsiyet ve dini kimlik alt boyutları anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Okul yöneticilerinin kolektif kimlik tutumlarının eğitim düzeyleri ve farklı gruplarla sosyal temaslarına göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre okul yöneticilerinin çokkültürlü eğitim tutumlarının ortanın üzerinde olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre okul yöneticilerinin çokkültürlü eğitim tutumları cinsiyete, kariyer evresine, eğitim durumlarına ve farklı gruplarla social temasa göre anlamlı bir fark göstermemektedir. Okul yöneticilerinin kolektif kimlik tutumları, çokkültürlü eğitim tutumlarının %40'ını açıklamaktadır. Araştırmanın sonucunda okul yöneticilerinin kolektif kimlik tutumlarında etnik kimlik ve dini kimlik boyutlarının çokkültürlü eğitim tutumlarını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında okul yöneticilerinin çokkültürlü eğitimin tanımı, kapsamı ve uygulamalarıyla ilgili daha fazla bilgi sahibi olabilmeleri için mesleki çalışmalar hazırlanabileceği, bu tür çalışmaların eğitim fakültelerinden başlanarak da uygulanabileceği gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to determine the predictive power of school administrators' collective identity attitudes on their attitudes towards multicultural education. The relational survey design, one of the quantitative research methods, was employed in the study. The population of the study consists of school administrators working in public primary, secondary, and high schools in Mamak, Yenimahalle, and Sincan districts, which are among the districts that experience both internal and external migration in Ankara province. The simple random sampling method was used to determine the sample. The study involved 401 school administrators. To determine the collective identity attitudes of school administrators, the "Identity Attitudes Scale" developed by Yazıcı (2016), consisting of five sub-dimensions, was used. To determine multicultural education attitudes, the "Multicultural Education Attitude Scale" adapted by Damgacı (2013) was used. In the analysis of the data obtained from the research, normality test (Kolmogorov-Smirnov Test), t-test and ANOVA for analyzing differences according to demographic variables, and Multiple Regression Analysis for examining predictor variables were used. As a result of findings, it has been observed that the collective identity of the school administrators are at high level. Collective identity subdimensions of school administrators differ according to gender. When the differentiation of collective identity attitudes according to career stages is examined, the sub-dimensions of national identity, gender identity, and religious identity show significant differences. It was observed that the collective identity attitudes of school administrators did not show significant differences according to their education levels and interactions with different groups. According to the result of the research, it has been observed that multicultural education attitudes of school administrators are above average. According to the results of the research, school administrators' multicultural education attitudes did not show significant differences based on gender, career stages, education levels, and contact with different groups. Collective identity attitudes of school administrators explain 40% of multicultural education attitudes. The conclusion of the research indicates that the ethnic identity and religious identity dimensions of school administrators' collective identity attitudes predict their attitudes towards multicultural education. In light of the results obtained from the research, suggestions were made for professional development programs to be prepared for school administrators to have more knowledge about the definition, scope, and applications of multicultural education. These suggestions include the implementation of such programs starting from education faculties.