Yersel lazer tarayıcı sisteminin endüstriyel ölçümlerde kullanımı
Usage of terrestrial laser scaning system in industrial measurements
Yazar: BURAK ŞENEL
Danışman: PROF. DR. ATINÇ PIRTI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bundan yaklaşık 20 yıl önce 2000'li yılların başında hayatımıza giren lazer tarama teknolojisi, döneminde ses getirmiş ve harita sektöründe yaygınlaşarak gelişimini sürdürmüştür. Teknolojinin değişmesiyle beraber sektördeki lazer tarama uygulamaları da şekil değiştirerek çeşitlilik kazanmıştır. Haritacılıkta kullanılan lazer tarama uygulamaları sadece arazi ölçümü ve mimari röleve işleri ile kalmayıp cisimlerin 3 boyutlu verilerini oluşturup yorumlamayı da sağlamaktadır. Günümüzde kalitenin ön planda tutulduğu üretim tesislerinde, yapılan ölçümlerde daha yüksek hassasiyet aranmaktadır. Bu nedenle daha kaliteli bir veri için milimetre ve milimetre altında hassasiyete ihtiyaç vardır. Daha çok endüstri sektöründe istenen katı cisim modellerinde ölçü hassasiyetinin üretim aşamasında kaliteyi artırıcı ve hatayı azaltıcı etkileri mevcuttur. Bu sektörde kullanılmak üzere tasarlanmış mikron hassasiyetinde ölçüm yapıp veriyi anlık olarak işleme imkânı veren lazer tarayıcı cihaz ve yazılımlar geliştirilmiştir. Bu cihazlar ile bir saatlik tarama verisini; on dakika gibi kısa sürede sayısallaştırmak mümkün olmuştur. Ölçüm verimliliğini artıran bu gelişmeler, Harita mühendisliği disiplini altında yakın takibe girmiştir. Bu çalışmada lazer tarama tekniği, güncel teknoloji ile yeniden ele alınarak kullanımı araştırılıp mevcut teknolojide tarayıcıların özellikleri, kullanım alanları ve yetenekleri anlatılmıştır. Ayrıca kullanılan yazılımlardan bahsedilmiştir. Örnek olarak gösterilmesi için de çalışmanın devamında otomotiv endüstrisi temel alınarak bir aracın A sütunundan başlanıp, C sütununa kadar taraması yapılarak sonuçlar irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: 3B optic tarama, yersel lazer tarayıcı, 3B lazer tarama, endüstriyel ölçüm

Abstract:
Laser scanning technology, which entered our lives about 20 years ago in the early 2000s, made an impact in its period and continued its development by becoming widespread in the survey sector. With the change in technology, laser scanning applications in the sector have also changed shape and gained diversity. Laser scanning applications used in cartography not only provide land surveying and architectural survey works, but also create and interpret 3D data of objects. Today, in production facilities where quality is prioritized, higher precision is sought in the measurements made. Therefore, sub-millimeter sensitivity is needed for better quality data. In solid body models, which are mostly desired in the industrial sector, measurement precision has the effects of increasing the quality and reducing the error during the production phase. Laser scanning devices and software have been developed, which are designed to be used in this sector, enabling measurements with micron precision and instantaneous processing of data. With these devices, it is possible to digitize an hour's scan data in as little as ten minutes, and these developments, which increase the measurement efficiency, have been closely followed under the discipline of surveying engineering. In this study, laser scanning technique has been reconsidered with current technology and its use has been investigated. The features, usage areas and capabilities of scanners in current technology are explained. The software used is mentioned. In order to show it as an example, in the continuation of the study, the results were examined by starting from the A column of a vehicle and scanning up to the C column, based on the automotive industry.

Keywords: 3D optical scanning, terrestrial laser scanner, 3D laser scanning, industrial measurement