Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde marul bitkisinde salisilik asit dozlarının kuraklığa dayanıklılığa etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of salicylic acid doses on drought resistance in lettuce plants in the Southeast Anatolia Region
Yazar: ZEKİYE KONUKSEVER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNLÜ ; DOÇ. DR. NEŞE ÜZEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2019 yılında Diyarbakır ili koşullarında marul bitkisinde salisilik asit dozlarının kuraklığa dayanıklılığının etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Denemenin ana konularını 3 (üç) farklı sulama suyu miktarı (A sınıfı buharlaşma kabından buharlaşan birikimli su miktarının %100'ü (I1), % 75'i (I2), % 50'si (I3)), denemenin alt konularını ise 4(dört) farklı salisilik asit (SA) dozu (0 mm  (SA1), 0.25 mM (SA2), 0.5 mM (SA3) ve 0.75 mM (SA4)) oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan farklı miktarlardaki sulama suyu ve farklı dozlardaki SA'e bağlı olarak marul bitkisi verimleri 442.33 – 650.20 g bitki-1 arasında değişmiştir. En yüksek marul bitkisi verimi 650.20 g bitki-1 ile sulama suyunun A sınıfı buharlaşma kabından olan buharlaşmanın %100'ünün uygulandığı ve SA dozunun 0.50 mM olarak uygulandığı I1SA3 konusundan elde edilmiştir. En yüksek marul bitki boyu değeri 26.52 cm ile sulama suyunun A sınıfı buharlaşma kabından olan buharlaşma miktarının %100'ünün uygulandığı ve SA'in uygulanmadığı I1SA1 konusundan elde edilmiştir. En yüksek bitki eni değeri 14.06 cm ile sulama suyunun A sınıfı buharlaşma kabından olan buharlaşma miktarının %100'ünün uygulandığı ve SA'in 0.50 mM dozunda uygulandığı I1SA3 konusundan elde edilmiştir.  Denemede en yüksek yaprak sayısı A sınıfı buharlaşma kabından olan buharlaşmanın %100'ünün verildiği I1 konusu ile SA'in 0.75 mM olarak uygulandığı I1SA4 interaksiyonundan elde edilmiştir. Sulama suyu miktarları ile SA dozlarındaki artış incelenen parametrelerin geneli üzerinde olumlu bir etki yapmıştır. Marul, fizyolojisi gereği kurak koşullara hızlı tepki gösterdiği için bu araştırmada da sulama suyu miktarının artışı ve kuraklığa karşı dayanım kazandıran SA uygulama dozundaki artışlar verim, verim öğeleri ve kaliteyi olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir

Abstract:
This study was conducted in 2019 to examine the effect of drought resistance of salicylic acid doses on lettuce plants in Diyarbakır province. The main subjects of the experiment are 3 (three) different irrigation water amount (100% (I1), 75% (I2), 50% (I3) of the accumulated water evaporating from the class A evaporation pan), and the subtopics of the experiment 4 (four) different doses of salicylic acid (SA1) (0 mM (SA1), 0.25 mM (SA2), 0.5 mM (SA3) and 0.75 mM (SA4)). Depending on the different amounts of irrigation water use in the study and different doses of SA, lettuce plant yields varied between 442.33 - 650.20 g plant-1. The highest yield of lettuce plant was 650.20 g plant-1 obtained from where 100% of the evaporation of irrigation water from class A evaporation pan and SA dose was applied as 0.50 mM. According to the applications, , the highest lettuce plant height value was 26.52 cm and it was obtained from the I1SA1 where 100% of the evaporation amount of irrigation water from class A pan was applied and SA was not applied. The highest plant width value was obtained from I1SA3 subject with 14.06 cm. According to the experimental subjects, the highest number of leaves was obtained from the I1SA4 interaction of the subject I1, where 100% of the evaporation from class A evaporation pan was given, and the subject SA4, where SA was applied as 0.75 mM. In general, the increase in the amount of irrigation water and the increase in SA doses had a positive effect on the parameters examined. Lettuce is a sensitive plant that reacts very quickly to dry conditions due to its physiology. In this study, it was determined that the increase in the amount of irrigation water and the increase in the SA application dose, which gives resistance to drought, positively affected the yield, yield elements and quality.