Tarih-insan-mekân bağlamında Beyoğlu'nda değişim ve dönüşüm (XIX. yüzyıldan XX. yüzyılın başlarına kadar)
Change and transformation in Beyoğlu in the context of history-people-space (From the 19th century to the early 20th century)
Yazar: UĞUR AYIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASUMAN DEMİRCİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Değişim = Change ; Dönüşüm = Transformation ; Mekansal değişim = Spatial change ; Pera = Pera ; Tarihsel gelişim = Historical development ; İstanbul-Beyoğlu = İstanbul-Beyoğlu ; İstanbul-Galata = İstanbul-Galata

Özet:
Osmanlı Devleti açısından 3 Kasım 1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı hukuk ve yönetim alanında yeni bir dönemin habercisi oldu. XIX. Yüzyıl "İmparatorluğun en uzun Yüzyılı" idi. Siyasi ve askeri gelişmeler devletin geleceği açısından belirleyici idi. Devlet çöküşe doğru sürükleniyordu. İstanbul yaşanılanların merkezinde yer alan bir başkentti. Kültürel bir mirası da temsil ediyordu. Çok uluslu yapı kendisini yeni şartlara göre konumlandırmaya çalışıyordu. Galata Semti de her bakımdan önemli bir yerleşke idi. Onun bitişiğindeki Pera da modernleşmenin yeni ifadesi olacaktı. Gayrimüslim nüfusun yoğun olduğu bir yerdi. Burada inşa edilen batılı tarzdaki binalar, yeni yaşam tarzını da ifade edecekti.
Galata-Pera Osmanlı'da sosyal yaşam merkeziydi. Bu etki, orada bulunan bileşenlerinden gelmekteydi. Sosyal olan her şey dinamiktir. Değişimler dışa dönük yapılardan kaynaklanır. Galata ve Pera'daki değişim-dönüşüm izleği, güçlü bileşenlere sahiptir. Galata-Pera, süreç içerisinde Beyoğlu diye isimlendirildi. Burada bir belediye dairesinin kurulması, batılı anlamda kamusal hizmet almanın ciddi adımı idi. Tanzimat'tan sonraki süreçte yaşanan ve yönetim biçimini değiştiren gelişmeler, yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Bununla birlikte geleneksel anlayışın yerini yeni tüketim alışkanlıkları almaya başladı. Günlük kıyafetten, yeni eşya ve mobilyaya, adap ve konut anlayışına kadar birçok alanda kendini gösterdi. 
XIX. Yüzyılın milliyetçilik düşüncesi sivil yapılarda bu duyguları besleyen üsluplarla ifade edilmekteydi. Sivil mekanlar ise daha çok ticari binalar üzerinden etkisini gösterdi. Bu dönemde han ve pasajlar sosyal yaşam inşa eden yapılara dönüştü. Beyoğlu pasajları bireylerin yaşam beklentilerini rahat ve özgürce karşılayabildiği yerlerdi. Dünya ile eş zamanlı olarak Osmanlı'da da yaygınlaşan turizm faaliyetleri, konaklama anlayışında değişimi beraberinde getirdi. Beyoğlu'nda Gayrimüslimler müstakil ve çok katlı konutlarda sürece dahil edilerek Avrupa tarzı konakların yaygınlaşmasını bu kesimler sağladı. Beyoğlu'nun bir yaşam merkezi olduğu dikkate alınırsa buradaki mekânların ve onların müdavimlerinin sosyal hayata anlam kattığını da açıklıkla ifade edebiliriz. 
Beyoğlu, Gayrimüslim cemaatlerin ve onlara ait dini mekanların, dönemin büyük devletlerinin birbirleriyle mücadele ettiği bir alandı. Bununla birlikte dini cemaatler tarafından desteklenen dernekler de özellikle eğitim konusunda faaldi. Bu da sosyal hayatın canlanması anlamına geliyordu.

Abstract:
For the Ottoman Empire, the Tanzimat Edict, which was declared on November 3, 1839, heralded a new era in the field of law and administration. The 19th Century was the "Longest Century of the Empire". Political and military developments were decisive for the future of the state. The state was drifting towards collapse. Istanbul was a capital located in the center of what was experienced. It also represented a cultural heritage. The multinational structure was trying to position itself according to the new conditions. Galata District was also an important region in all respects. It would be the new expression of modernization in Pera, next to it. It was a place with a large non-Muslim population. The western-style buildings built here would also express the new lifestyle.
Galata-Pera was the center of social life in the Ottoman Empire. This effect was due to its components present there. Everything social is dynamic. Changes result from extroverted structures. The change-transformation theme in Galata and Pera has strong components. This place started to be called Beyoğlu. The establishment of a municipal office here was a serious step in receiving public service in the western sense. The developments that took place in the period after the Tanzimat and changed the management style were the beginning of a new era. However, new consumption habits began to take the place of the traditional understanding. It would show itself in many areas from daily clothes to new goods and furniture, manners, and housing.
 	The nationalist thought of the 19th Century was expressed in the styles that fed these feelings in civil structures. Civil spaces, on the other hand, showed their effect mostly through commercial buildings. In this period, inns and passages turned into structures that build a social life. Beyoğlu passages were places where individuals could meet their life expectations comfortably and freely. Tourism activities, which became widespread in the Ottoman Empire simultaneously with the world, brought about a change in the understanding of accommodation. Non-Muslims in Beyoğlu were included in the process in detached and multi-story residences, and these groups ensured the spread of European-style mansions. Considering that Beyoğlu is a center of life, we can clearly state that the places here and their regulars add meaning to the social life here.
The non-Muslim communities and their religious places in Beyoğlu were an area where the great states of the period struggled with each other. However, associations supported by religious communities were particularly active in education. This meant the revival of social life.