COVİD-19'a bağlı tromboembolik olay sebebi ile acil servisten yatış verilen hastaların değerlendirilmesi
"evaluation of patients which are installed from emergency department due to COVİD-19 DUE to thromboembolic event"
Yazar: ONUR TÜRKÖN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN BOL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Antikoagülanlar = Anticoagulants ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Kan pıhtılaşması = Blood coagulation ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Amaç: Covid-19 son yüzyılda gelişmiş olan en önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden birisi olup, covid-19 hastalarının en sık başvuru alanları acil servislerdir. Covid-19 sonrası en sık görülen morbiditelerden birisi de tromboembolik hastalıklardır. Çalışmamızda covid-19 sonrası dönemde hastalarda tromboembolik olay gelişim sıklığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğine 01.04.2020-31.07.2020 tarihleri arasında başvuran ve covid-19'a bağlı olarak yatış verilen, PCR testi pozitif, 18 yaşından büyük hastalar dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, d-dimer düzeyi, özgeçmiş bilgisi, covid-19 öncesi ve sonrası dönemde ilaç kullanımı, hastaneye başvuru şikayetleri, BT'de akciğer tutulumu varlığı, hastanın hastanede yatış verilen birimi ve hastanede kalış süreleri detaylıca incelenmiştir. Tüm bu verilerin, covid-19 sonrasındaki dönemde tromboembolik olay varlığı ile arasındaki ilişkisi araştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılan hastaların %46'sının kadın, %54'ünün erkek olduğu, yaş ortalamasının ise 54,67 olduğu tespit edilmiştir. Covid-19'a bağlı tromboembolik olay gelişimi; erkek cinsiyette kadınlardan, d-dimer pozitiflerde negatiflerden, BT'de infiltratif tutulumu olanların olmayanlardan, yoğun bakımlarda yatanların serviste yatanlardan, hastanede 15 günden fazla kalanların 15 günden az kalanlardan daha yüksek bir tromboembolik olay riskine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca covid-19 geçiren bireylerde tromboembolik olay görülme sıklığının, covid-19 geçirmeyen popülasyona göre oldukça yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır.
Tartışma ve Sonuç: Covid-19 sonrası dönemde tromboembolik olay gelişimi normal popülasyona göre oldukça fazla görülen, önemli bir morbidite-mortalite nedenidir. Özellikle çalışmamızda saptanan tromboembolik olay riski yüksek gruplarda antikoagülan tedavi rejimlerinin daha sıkı bir şekilde takip edilmesinin, bu hastalarda gelişebilecek morbidite ve mortalitenin önlenmesinde oldukça önemli bir adım olacağı düşünülmüştür. Çalışmamızda saptanan covid-19 sonrası dönemdeki tromboembolik olay gelişen bireylerin, istatistiksel olarak birbirinden farklı nitelikte gruplarda yoğunlaşması nedeniyle bu çalışmanın diğer çalışmalara fikir vermede yardımcı olacağı düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, tromboembolik olay, antikogülasyon, acil servis

Abstract:
Objective: Covid-19 is one of the most important causes of morbidity and mortality developed in the last century, and the most common application areas of covid-19 patients are emergency services. One of the most common morbidities after covid-19 is thromboembolic diseases. In our study, it was aimed to examine the incidence of thromboembolic events in patients in the post-covid-19 period.
Materials and Methods: Patients older than 18 years of age, with positive PCR test, admitted to the Emergency Medicine Clinic of Health Sciences University Kayseri City Training and Research Hospital between 01.04.2020-31.07.2020 and hospitalized due to covid-19 were included in our study. The patients' age, gender, d-dimer level, background information, drug use in the pre- and post-covid-19 period, hospital admission complaints, presence of lung involvement in CT, hospitalization unit of the patient and length of stay in the hospital were examined in detail. The relationship between all these data and the presence of thromboembolic events in the post-covid-19 period was investigated.
Discussion and Conclusion: The development of thromboembolic events in the post-covid-19 period is an important cause of morbidity-mortality, which is more common than in the normal population. It was thought that more strict follow-up of anticoagulant treatment regimens, especially in groups with high risk of thromboembolic events in our study, would be a very important step in preventing the morbidity and mortality that may develop in these patients. Since the individuals who developed thromboembolic events in the post-covid-19 period in our study concentrated in statistically different groups, it was thought that this study would help to give an idea to other studies.
Keywords: Covid-19, thromboembolic event, anticoagulation, emergency service