Obez ve normal ağırlıktaki bireylerin besin etiketi okuma alışkanlıkları
Food label reading habits in obese and normal weight individuals
Yazar: ELİF ESRA ÖZTÜRK DURAN
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA ÖZGEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Ambalaj materyalleri = Packaging materials ; Besin etiketi = Food label ; Besinler = Foods ; Etiket = Label ; Obezite = Obesity ; Okuma = Reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Okuma davranışları = Reading behaviours ; İçerik = Content ; İçerik bilgisi = Content knowledge

Özet:
Obezite görülme sıklığı hızlı şekilde tüm dünyada sürekli olarak artmaktadır. Besin ambalajlarının üzerindeki besin etiketlerinin okunması ve anlaşılması bireylerin besin seçimini değiştirebilir ve bireylerde sağlıklı yeme davranışları oluşturabilir. Bu araştırma, obez ve normal ağırlıktaki yetişkin bireylerin besin etiketi okuma alışkanlıklarını ve besin etiketi tercihlerini saptamak amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmada 600 bireyin  (87 normal ağırlıkta, 280 hafif şişman ve 233 şişman) görüşünden anket formu kullanılarak yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaklaşık ¾ ü besin etiketlerini okumamaktadır. Besin etiketi okuma durumu beden kütle indeksine göre önemli derecede farklılık göstermektedir (p<0,001). Normal ağırlıktaki bireyler daha fazla besin etiketi okumaktadır. Ayrıca ambalajlı ürün üzerindeki marka, üretim tarihi, son kullanma tarihi, porsiyon sayısı/porsiyon ağırlığını normal ağırlıktaki bireyler daha fazla okumaktadır (p<0,05). Besin etiketlerinden beklenen özellikler bireylerin normal ağırlıkta, hafif şişman ya da şişman olmasına göre değişmektedir (p<0,05). Şişman ve hafif şişman bireyler besin etiketinin öncelikli özellik olarak besin etiketinin kolay anlaşılır olmasını isterken, normal ağırlıktaki bireyler ise besin etiketinde ilk olarak iyi tasarlanmış olmasını istemektedir (p<0,05).  Bu çalışmada bireylerin büyük çoğunluğunun besin etiketlerinin sağlıklı beslenmedeki rolünün farkına varamadığı saptanmıştır.  Bireylerin besin etiketlerini doğru kullanımı konusunda bilgilendirilmesi ve insanlarda bu konuda farkındalık oluşturabilmesi adına sağlık politikaları üretilmeli, eğitimler ve kamu spotları düzenlenmelidir.

Abstract:
The incidence of obesity is rapidly increasing all over the world. Reading and understanding nutritional labels on food packaging can change the nutritional choices of individuals and create healthy eating behaviors in people. This research was planned and conducted to determine nutritional labeling habits and nutritional label preferences of obese and normal-weight adult subjects. Survey form was used for the survey of 600 participants (87 normal weight, 280 overweight and 233 obese). Approximately ¾ of the participants did not read the food labels. Nutrition label reading status significantly differed from body mass indexes (p<0,001). Individuals at normal weight read more food labels. In addition, normal weight consumers read more labeling information regarding brand name, date of manufacture, date of expiry, number of servings ( p<0,05). The expected characteristics of food labels varied according to body weight (p<0,05). While obese and overweight individuals prefer the nutritional label to be easy to deal with on the nutritional label, the normal weight individuals want to be well designed on the nutritional label first. In this study, it was determined that the vast majority of participants did not realize the role of nutrition labels in healthy eating. Health policies should be produced, training and public spots should be organized to inform individuals about the correct use of food labels and to raise awareness in this regard.