Akıllı elektronik danışmanlık sisteminin öğrencilerin akademik gelişimine etkisi
Effect on students' academic development of intelligent electronic advisory system
Yazar: MURAT DEMİRKOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CİHAD DEMİRLİ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akıllı elektronik danışmanlık sistemi = Intelligent electronic consulting system ; Akıllı öğretim sistemleri = Intelligent instruction systems ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli öğrenme = Computer assisted learning ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Danışmanlık = Consulting ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme stilleri = Learning styles ; Öğretim sistemleri = Instruction systems ; Öğretim stilleri = Teaching style

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler ve bu gelişmelerin eğitim alanına yansımasıyla yüz yüze verilen eğitimler çevrimiçi olarak sunulmaya başlanmıştır. Eğitim ortamlarının çevrimiçi ortamlara taşınması, beraberinde eğitimin bir parçası olan danışmanlık hizmetinin de sınıf veya okul ortamından çıkmasına yol açmıştır. Yüz yüze yapılan danışmanlığın çevrimiçi olarak sunulmasıyla E-danışmanlık kavramı ortaya çıkmıştır. Bu sayede öğrenciler öğretmenleri ile eşzamanlı veya eşzamansız olarak sürekli iletişim kurabilmektedirler. Okullardaki öğrenme süreci için kullanılan zaman ve mekân kavramları bu sayede çevrimiçi olarak oldukça genişlemiştir. E-danışmanlık sistemleri ile öğrenciler öğretmenlerinden okul ortamı dışında da yardım alabilmekte, öğretmenlerinin deneyimlerinden faydalanabilmektedirler. E-danışmanlık sisteminde danışmanın yoğunluğunu azaltmak ve sistemin verimliliğini arttırmak için yapay zekâ ve uzman sistemler kullanılarak e-danışmanlık sistemi akıllı hale getirilmiştir. Bu sayede sistem öğrenciyi tanımakta, ihtiyaç analizi yapmakta, öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli materyal, yönlendirme ve desteği sağlamaktadır. Eğer sistem çözüm üretemezse veya öğrenci danışmandan destek almak isterse danışman devreye girmektedir. Bu sayede danışmanın yoğunluğu azaltılmış olmaktadır.Bu çalışmada, bireylerin öğrenme stillerine göre ders materyalleri ve danışmanlık hizmeti sunmak için Akıllı Elektronik Danışmanlık Sistemi (AKEDAS) adlı sistem geliştirilerek ve bu sistemin hali hazırdaki öğretim sürecine uygulanmasıyla, öğrencilerin akademik gelişimlerine yönelik etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. AKEDAS'ın geliştirilmesinde uzman sistem tekniklerinden, bilginin kural tabanlı sunumu ve yapay zekâ kullanılmıştır. AKEDAS bireyin öğrenme stiline ve bireyin bilişsel bilgi düzeyine uygun ve kişiselleştirilmiş bir öğrenme içeriği sunmaktadır. Ayrıca bireylere alanında uzman danışmanlar tarafından eşzamanlı veya eşzamansız olarak danışmanlık hizmeti sunulabilmesi için gerekli özellikleri barındırmaktadır.Araştırma, deneysel bir çalışma olup, öntest ve sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya, deney (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarının denk olduğu toplam 60 öğrenci katılmıştır. Araştırma sürecinde, kontrol grubu uygulanmakta olan öğrenme çevrelerinde öğrenimlerine devam ederken, deney grubu ise mevcut öğrenme çevrelerine ek olarak AKEDAS içerisinde yer almışlardır.Araştırmada, veri toplama aracı olarak, öğrenme stili envanteri, öğretimi yapılan üç ayrı modül için başarı testleri, genel akademik başarı testi ve kalıcılık testi kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerini test etmek için veriler yüzde frekans ve bağımlı-bağımsız gruplar için t-testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Veri toplama araçlarından elde edilen nicel verilerin analizinde bilgisayar destekli istatistik yazılımı olan ?SPSS 19 for Windows? kullanılmıştır.Araştırma bulguları incelendiğinde başarı testi öntestlerinde deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Başarı testi sontestlerinde ise iki grup arasında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Kalıcılık testinde ise iki grup arasında deney grubu lehine anlamlı fark görülmüştür. Sonuç olarak AKEDAS'ın öğrencilerin akademik başarısına ve kalıcılığa yönelik olumlu etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Akıllı elektronik danışmanlık sistemi, Öğrenme stilleri, uzman sistem, yapay zekâ, e-öğrenme

Abstract:
Developments of information and communication technology and with reflection to the field of education, the educations which are given face to face are represented as online. Carrying education fields to the online fields makes consulting services out of the class or school area. With representing the face to face consulting as online, occurs the term of ?E-consulting?. So students can contact with their teacher as simultaneously or non-simultaneously.So the terms of place and time for the process of learning at schools had been dilated as online. Thanks to E-consulting, teachers can help students and make them use of teachers experiments out of the school. E-consulting had been smarted with using artificial intelligence and expert systems for making system?s efficiency increased. So the system recognizes the student, analyzes students needs and supports and guidances to provide material for learning. If the system can not give solutions or the student wants to have support from his consultant, the consultant starts up. So the consultants job gets decreased.This work aims develop the system named Intelligent Electronic Guidance System (IEGS) to present constulting system to the inviduals learning styles and to research the effects of the students academic development by applying to the presnt process of teaching.Artificial intelligence, expert system technics and rule-based presentation of information are used for the development of IEGS. IEGS presents learning content that personalized and appropriated to invidual?s level of cognitive information. Also it includes properties to present simultaneous and non-simultaneous consulting service to the inviduals by consultants which are expert in their field.Research is an experimental work using experimental design with pre-test and post-test control group. 60 students had been involved to this research by experimental(n=30) and control (n=30) groups. During the research process, control group continued to the present education style and the experimental group continued to the present education and in additionally got involved to IEGS.In the research, as a data collection tool: learning style inventory, achievement tests for three separate teaching modules, general academic achievement test and permanence test had been used. To test the research hypotheses, datas had been evaluated using percent frequency and t-test for the depend-independed groups. The computer-assisted statistical software ?SPSS 19 for Windows? had been used for the anaylzing the quantitative datas from data collection tools.When the research findings are examined, in the achievement pre-tests, there was not any significant difference between experimental and control groups. İn the achievement post-tests, as a result of between two groups, in favor of the experimental group a significant difference was seen. In the permanence test as a result of between two groups, in favor of the experimental group a significant difference was seen. As a result of these, a positive effect had been seen on students academic achievement and permanence by IEGS.Key Words: Intelligent electronic consulting system, Learning styles, expert system, artificial intelligence, E-consulting