Ergenlerin sosyotropik otonomik kişilik özellikleri ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişki
The relationship between sociotropic autonomic personality of adolescents on state anger and their anger expression
Yazar: ZEYNEP YÜCE
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ POLAT
Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygu ifadesi = Expressed emotion ; Ergenler = Adolescents ; Hemşirelik = Nursing ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality ; Öfke = Anger

Özet:
Bu araştırma ergenlerin sosyotropik otonomik kişilik özellikleri ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı / ilişkisel araştırma olarak yapıldı. Araştırma 15.02.2016-15.05.2016 tarihleri arasında Yozgat İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 4 lise de 14-19 yaş aralığını kapsayan 201 kız, 149 erkek ergen ile yürütüldü. Araştırmaya başlamadan önce Yozgat İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Yozgat Bozok Üniversitesi İnvaziv (Girişimsel) Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izin alındı. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Sosyotropi Otonomi Kişilik Ölçeği, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzları Ölçeği kullanıldı. Elde edilen veriler, Shapiro-Wilk Testi, t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal Wallis Testi, Mann Whitney U, Post Hock testleri, korelasyon testleri ile değerlendirildi.
Araştırma kapsamına alınan ergenlerin genel sosyotropi puan ortalamalarının 69.32±17.10, genel otonomi puan ortalamalarının 69.20±14.10, sürekli öfke puan ortalamalarının 22.84±5.52, öfke içe vurum puan ortalamalarının 17.54±4.32, öfke dışa vurum puan ortalamalarının 17.61±4.97 ve öfke kontrol puan ortalamalarının 19.41±4.94 olduğu ve ergenlerin ölçeklerden aldığı puan ortalamalarının orta düzeyde olduğu belirlendi. Bu çalışmada ergenlerin sosyotropik otonomik kişilik özellikleri ile yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi, lise türü, kardeş sayısı, kardeş iletişim düzeyi, aile tipi, anne babanın eğitim düzeyleri, ailenin çocuk yetiştirme tutumu, gelir düzeyi, travma yaşama ve sosyal faaliyetlere katılma değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Araştırmada ergenlerin sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile cinsiyet, kilosunu değerlendirme, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, kardeş iletişimi, ailenin çocuk yetiştirme tutumu, travma yaşama ve sosyal faaliyetlere katılma değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0.05). Bu araştırmada ergenlerin sosyotropik otonomik kişilik özellikleri ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasında anlamlı ilişkilerin olduğu saptandı (p<0.05). 
Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda okul sağlığı hemşireliği hizmetleri kapsamında riskli ergen gruplarının belirlenmesi, öfke belirtileri, uygun öfke ifade tarzları ve öfke kontrol yönetimi ile ilgili eğitimlerin verilmesi, bu konuda sorunu olan ergenlerin gerekli durumlarda ergen ruh sağlığı hemşiresinin liderliğinde etkili rehberlik hizmetleri almasının sağlanması ayrıca ergenlerin olumlu benlik algısına sahip olabilmesi konusunda aile, okul ve hemşireler tarafından desteklenmeleri önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted as descriptive / relational research in order to examine the relationship between sociotropic autonomic personality traits and state anger and anger expression styles of adolescents. The study was carried out with 241 female and 149 male adolescents aged 14-19 from 5 highschools in Yozgat between 15.02.2016 and 15.05.2016. Before starting the study, permission was obtained from Yozgat Provincial Directorate of National Education and Bozok University Clinical Research Ethics Committee. Introductory information form, Sociotropy Autonomy Personality Scale, Trait Anger Expression Scale were used to collect data. Shapiro-Wilk test, t test, One Way Anova, Kruskal Wallis Test, Mann Whitney U, Post Hock Tests and Correlation  tests were used to evaluate the data.
The sociotropy mean scores of the adolescents were 69.32 ± 17.10, mean autonomy score averages were 69.20 ± 14.10, mean score of state anger was 22.84 ± 5.52, mean score of anger introvesion was 17.54 ± 4.32, mean score of anger expression was 17.61 ± 4.97 and mean score of anger control was 19.41 ± 4.94. In this study, sociotropic autonomic personality traits of adolescents and their age, gender, class level, high school type, number of siblings, level of sibling communication, family type, parents' education levels, family child rearing attitude, income level, trauma experience and participation in social activities were statistically significant (p<0.05). There were statistically significant differences between adolescents' trait anger and anger expressions and their gender, weight, grade level, sibling, sibling communication, family child rearing attitude, trauma experience and participation in social activities. (p<0.05). In this study, a significant relationship was found between sociotropic autonomic personality traits of adolescents and trait anger and anger expression styles. (p<0.05). 
According to the findings obtained from the study, determining the adolescent groups with risk within the scope of school health nursing services, giving anger symptoms, appropriate anger expression styles and anger control management trainings, providing adolescents with effective counseling services under the leadership of adolescent mental health nurses when necessary, as well as support of adolescents by family, school and nurses in order for them to have positive self-perception are all recommended.