İş sağlığı ve güvenliği riski olarak ısı stresi: İnşaat sektörü dış alana yönelik bir uygulama
Heat stress as an occupational health and safety risk: The case of construction sector outdoors
Yazar: İLKNUR ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. ELİF YÜKSEL OKTAY
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Stres = Stress ; Sıcaklık = Temperature ; Sıcaklık stresi = Temperature stress ; İnşaat sektörü = Construction sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş riski = Job risk ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Isı stresinin çalışanların iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkisi özellikle yakın dönemlerde araştırma konusu olmuştur. Yapılan birkaç çalışma, ısı stresinin çalışanların iş sağlığı ve güvenliğini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Şüphesiz sıcaklıkların fazla olduğu ortamlarda çalışanlar için en önemli sıkıntılardan bir tanesi de sıvı elektrolit dengesizliktir. Yüksek ısı ve su kaybı; iş kazalarına, performans düşüklüğüne ve meslek hastalıklarına neden olmaktadır. Türkiye'de ve dünyada her yıl meydana gelen iş kazalarının ve bu kazalar sonucunda gerçekleşen ölümlerin önemli bir kısmı, inşaat sektöründe yaşanmaktadır. Tezin amacı; dış alan çalışmalarında ısı stresi ve iş sağlığı ve güvenliği arasındaki ilişkiyi belirleyerek diğer araştırma sorularının yanı sıra "Isı stresi, iş güvenliği bakımından bir risk kaynağı mıdır?" sorusuna cevap aramaktır. Tez kapsamınca tasarlanan yarı yapılandırılmış soru formu aracılığıyla toplanan veriler, konu ile alakalı meydana gelen kazaların azaltılmasına yönelik katkı sunacaktır. İklim koşullarının işçi sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkileri, şantiyelerin genel olarak açık alanlarda bulunma doğası gereğiyle özellikle inşaat sektöründe daha fazla hissedilmektedir. Bu çalışma, inşaat sektörü temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Şantiyelerdeki iklim şartlarına bağlı gelişen ısı stresinin etkileri ortaya konularak, iklim şartlarının işçiler üzerindeki etkileri, sağlık ve güvenlik bazında incelenmiştir. Isı stresiyle başa çıkabilme yolları üzerine öneriler sunulmuştur. Yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda; çalışanların yeterli sıvıya ulaşamaması halinde iş sağlığı ve güvenliği sorunlarının ortaya çıktığı görülmüştür. Yeterli ve dengeli sıvı alımının iş verimliliği üzerine de olumlu etkisi olmaktadır. Dolayısıyla uygun sıvı alımı, kaza ve hastalıkların azaltılması yönünde önemli bir faktör olabilir. Araştırma sonucunda; işçilerin ısı stresine maruz kalmaları ile iş sağlığı ve güvenliği arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Isı stresinin iş sağlığı ve güvenliği bakımından bir risk kaynağı olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The effect of heat stress on the occupational health and safety of employees has been the subject of researches for the recent years. Several studies show that heat stress negatively affects the occupational health and safety of employees. Undoubtedly, one of the most important problems for those working in outdoor environments with high temperatures is lack of liquid intake. Also high heat and water loss can cause poor performance and health and safety issues such as occupational diseases and accidents. Especially in construction sector in Turkiye and around the world, a significant portion of work accidents and deaths occur every year. The aim of the thesis is identifying the relationship between heat stress and occupational health and safety for outdoor work environments. Also to find answers to "Is heat stress a risk source in terms of occupational health and safety?" besides other research questions. The data is collected through the questionnaire designed within the scope of the thesis will contribute to the reduction of the accidents related to the subject. The effects of climatic conditions on workers' health and safety are greater in the construction sector compared to other open-air work environments.  This study was carried out on the basis of the construction sector by revealing the effects of heat stress that develops due to climatic conditions in outdoor construction sites. The effects of climatic conditions on workers are examined with examples on the basis of health and safety, and suggestions made on ways to cope with heat stress at outdoor work environments. Occupational health and safety problems arise when employees cannot reach sufficient fluids. Adequate and balanced fluid intake also has a positive effect on work efficiency. Therefore, appropriate fluid intake can be an important factor in reducing work related accidents and diseases. As a result of the research; we can conclude that there is a significant relationship between workers'  exposure to heat stress and occupational health and safety.