Anterior koroidal arter anevrizmalarında endovasküler tedavi yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of endovascular treatment methods in anterior choroidal artery aneurysms
Yazar: YİĞİT CAN ŞENOL
Danışman: PROF. DR. ERGÜN DAĞLIOĞLU ; DR. FATİH ALAGÖZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: İntrakraniyal anevrizma = Intracranial aneurysm

Özet:
Amaç: Anterior koroidal arter (AchoA) anevrizmaları bütün intrakraniyal anevrizmalar içerisinde nadir (2-5%) görülen ancak endovasküler tedavisi(EVT) oldukça zor ve komplikasyon oranlar yüksek olan serebrovasküler hastalıklardır. Bu çalışmada farklı EVT yöntemlerinin klinik sonuçları karşılaştırılacaktır.	

Gereç ve Yöntem: 2011 ile 2022 yılları arasında Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniği'ne daha önce AchoA anevrizması nedeniyle akım yönlendirici, primer koilleme, balon veya stent yardımlı koilleme ve kanamış anevrizmalarda yapılan akut koilleme sonrası akım yönlendirici tedavisi yapılan hastaların klinik ve radyolojik verileri retrospektif olarak incelendi. İskemik ve hemorajik komplikasyon oranları, tekrar tedavi edilme oranları, klinik değerlendirme için Modifiye Rankin skorlaması(mRS), anevrizma oklüzyonu için O'Kelly Morata (OKM) sınıflandırması kullanıldı. Bütün istatistikler R Software 4.2.2 kullanılarak değerlendirildi.  

Bulgular: Çalışmaya göre belirlenen kriterlere uygun 60 hasta ve 80 anevrizma dahil edildi. Hastaların 32/60(53.3%) kadın, 28/60(46.6%) erkekti. Tedavi edilen hastaların yaş ortalaması 53.17±13.6'ydi. Klinik ve anjiografik takip süresi 11± 3.5aydı. 29/80 (36.2%) anevrizma primer koilleme, 25/80(31.2%) anevrizma akım eğilimi, 20/80(%25) anevrizma akım özellikleri ve aşırılık veren koilleme, 6/80(7.5%) anevrizmada stent yardımlı koilleme yöntemi tercih yapıldı. Tedavi yöntemleri arasında yapılan karşılaştırmada akım yönlendirici ve akım yönlendirici + koilleme tedavisi, primer koilleme tedavisine göre klinik sonuçlar bakımından üstün bulundu (p değeri=0.011, p değeri = 0.33, sırasıyla). Akım yönlendirici tedavi teknik komplikasyonlar diğer yöntemlerine göre daha fazla bulundu (p değeri <0.05). Boyun tipi koroidal arter anevrizmalarında, arter tipi anevrizmalara göre iskemik düzeni daha fazla görülmektedir (p değeri <0.05). Tedavi edilen 80 anevrizmanın 60'ında uzun dönem anjiyografi sonuçları elde edilebildi (75%). Uzun dönem anjiyografi sonuçlarda tüm endovasküler tedavilerin OKM D anevrizma oklüzyon oranı 39/64(60.9%), OKM C+D oranı 52/60(86.6%)ydı. Uzun dönem anjiyografi sonuçlarına göre tüm tedavi yöntemleri, primer koilleme tedavisine göre üstün bulundu (p değeri = 0.023) Total mortalite oranı 3/60(5%)ti. Yeniden tedavi ölçütlerinde, hemorajik parçalar karşılaştırmalarında ve anevrizma erken dönem anjiografik sonuçlarında tedavi yöntemleri arasında istatiksel bir farklılık izlenmedi.

Sonuç: AchoA anevrizmalarının tedavisinde EVT yöntemleri klinik ve olarak güvenli ve etkilidir. Boyun tipi koroidal anevrizmalar ve kanamış anevrizmaların tedavi yönteminden bağımsız olarak komplikasyon oranları yüksektir. Akım yönlendirici, yönlendirici + koilleme ve stent-yardımlı koilleme tedavileri primer koilleme tedavisine göre anjiografik olarak anevrizma oklüzyonunda daha iyi olup klinik olarak benzer sonuçlara sahiptir. 

Anahtar Sözcükler: Anterior koroidal arter, intrakraniyal anevrizma, akım yönlendirici, primer koilleme, stent yardımlı koilleme

Abstract:
Introduction: This study compares the clinical outcomes of various endovascular treatment (EVT) approaches for managing anterior choroidal artery (AchoA) aneurysms. Although AchoA aneurysms are infrequent, accounting for only 2-5% of all intracranial aneurysms, they pose a significant challenge for EVT, which is associated with high complication rates.

Material and Methods: Between 2011 and 2022, the clinical and radiological data of patients who received flow diverter, primary coiling, balloon, or stent-assisted coiling for AchoA aneurysms, including acute coiling for ruptured aneurysms, were retrospectively reviewed at Ankara Numune Training and Research Hospital and Ankara Bilkent City Hospital Brain and Nerve Surgery Clinic. Ischemic and hemorrhagic complication rates, retreatment rates, Modified Rankin score (mRS), and O'Kelly Morata classification for aneurysm occlusion were used for clinical evaluation. The statistical analysis was performed using R Software 4.2.2.	

Results: A study was conducted on 60 patients with 80 aneurysms, comprising 32/60 (53.3%) females and 28/60 (46.6%) males, with a mean age of 53.17±13.6 years. The follow-up period for clinical and angiographic examination was 11±3.5 months. Out of the 80 aneurysms, 29/80 (36.2%) were treated with primary coiling, 25/80 (31.2%) with flow diverters, 20/80 (25%) with flow diverters in combination with adjunctive coiling, and 6/80 (7.5%) with stent-assisted coiling. Comparison between different treatment modalities revealed that flow diverters and flow diverters in combination with adjunctive coiling were more effective than primary coiling in terms of clinical outcomes (p-value = 0.011 and p-value = 0.33, respectively). However, flow diverters had a higher incidence of technical complications compared to other treatment methods (p-value <0.05). Ischemic complications were more common in neck-type choroidal artery aneurysms than in arterial-type aneurysms (p-value <0.05). Long-term angiographic results were obtained for 60 out of 80 treated aneurysms (75%). The occlusion rate for OCM D aneurysms was 39/64 (60.9%), and the OCM C+D ratio was 52/60 (86.6%) for all endovascular treatments in long-cycle angiographic results. According to long-term angiography results, all treatment modalities were superior to primary coiling treatment (p value = 0.023). The total mortality rate was 3/60 (5%). There was no statistical difference between treatment modalities for retreatment criteria, comparison of hemorrhagic fragments, and early angiographic results for aneurysms.

Conclusion: EVT methods are clinically safe and effective in the treatment of AchoA aneurysms. Neck-type choroidal aneurysms and ruptured aneurysms have high complication rates regardless of the treatment method. Flow diverters, flow diverter + coiling, and stent-assisted coiling treatments are better angiographically in aneurysm occlusion than primary coiling and have clinically similar results.

Keywords: anterior choroidal artery, intracranial aneurysm, flow diverter, primary coiling, stent-assisted coiling.