Türk savunma sanayiinin KOBİ'lerin gelişimine etkisi: Kümelenme örnekleri
The effect of turkish defences industry on the sme's: Case of cluster
Yazar: BAHATTİN GÖKHAN TOPAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ ÖZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kümeleme = Clustering ; Kümeleme teknikleri = Cluster technics ; Mekansal kümelenme = Spatial cluster ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry ; Ulusal savunma = National defense

Özet:
Türkiye'nin savunma sanayi politikalarında son 20 yıllık dönem içerisinde ana hedeflerden birisi gelişen teknolojiye uyum sağlama olmuştur. Teknolojinin yönetilebilir bir şekilde üretime yoğun şekilde dâhil olduğu günümüzde savunma sanayi alanında yapılan yatırımların KOBİ'lere olumlu ve olumsuz bir takım etkileri olabilmektedir. Türkiye'nin jeopolitik konumu gereğince bölgesinde yaşananlar savunma sanayi politikalarını da etkilemektedir. Yurt içerisinde ve dışında terör olaylarının toplumun sosyo-ekonomik hayatını etkilemesi, bölgesinde yaşanan güvenlik sorunları, Irak ve Suriye'de yaşanan çatışmalar ve siyasi belirsizlikler, İran'a uygulanan ambargo, Orta Doğu'da İsrail kaynaklı güvenlik sorunları, Kuzey Afrika'da Libya'da yaşanan iç çatışmalar gibi durumlar nedeniyle savunma sanayi alanında atılan adımlar son yıllarda daha fazla önem kazanmıştır. Özellikle Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında milli bir sanayi politikası izlenmesi, yerli firmaların üretime doğrudan katılımı ve teknolojiyi kullanımları gelişen dünya düzeninde bir ihtiyaçtan ziyade zorunluluk halini almıştır.

Türkiye'de Savunma Sanayi alanında son 20 yılda yaşanan gelişmeler, Savunma Sanayi Başkanlığı ve Savunma Sanayi İcra Komitesi koordinasyonunda yürütülen ve doğrudan savunma sanayi kapsamına giren çalışmalar ile bu çalışmalarda rol alan KOBİ'lere yönelik bir araştırma yapılmıştır. Bu çalışma savunma sanayi alanında çalışan KOBİ'lerin kümelenme yapıları ile birlikte belirli düzeyde gelişim yaşadıklarına yönelik analizlere yer vermektedir. Bu kapsamda işletmelerin Savunma Sanayi Küme yapıları içerisindeki durumu, bu işletmeler ile oluşan istihdam düzeyine etkisi, makine ekipman altyapısına etkisi, mali yapısına etkisi, sertifikasyon durumuna etkisi ve uluslararası savunma sanayi içerisinde Türk savunma sanayinin durumu incelenerek çalışma tamamlanmıştır.

Çalışmada, savunma sanayi özelinde Türkiye'de yapılan çalışmalar değerlendirmeye alınmış, bu konuda yürütülen kamu ve özel sektör yatırımları incelenmiş ve örnek bir olay olarak Türkiye'de Kümelenmeler içerisindeki KOBİ'lerin durumu değerlendirilmiştir.

Abstract:
One of the main goals in the last 20 years in Turkey's defense industry policy has been to adapt to evolving technology.Investments in the defense industry today can have positive and negative effects on SMEs, where technology is intensively involved in production in a manageable way.According to what is happening around Turkey's geopolitical position also affects defense industry policy.The steps taken in the field of the defense industry have gained more importance in recent years due to situations such as the Terror events in Turkey and abroad which affect the socio-economic life of the society, security problems in the region, conflicts and political uncertainties in Iraq and Syria, embargo on Iran, security problems originating from Israel in the Middle East,internal conflicts in Libya in North Africa.Especially following the Cyprus Peace Operation, following a national industrial policy, direct participation of local firms in production and use of technology became a necessity rather than a need in the developing world order.

This study includes the analysis that SMEs working in the defence industry experience a certain level of development together with their cluster structures. Within this scope, the study was completed by examining the status of enterprises in the Defence Industry Cluster structures, the effect on the employment level formed with these enterprises, the effect on the machinery and equipment infrastructure, the effect on the financial structure, the status of the certification and the status of the Turkish defence industry in the international defence industry. Within this scope, the study was completed by examining the status of enterprises in the Defence Industry Cluster structures, the effect on the employment level formed with these enterprises, the effect on the machinery and equipment infrastructure, the effect on the financial structure, the status of the certification and the status of the Turkish defence industry in the international defence industry.