Değişen çalışma biçimlerinin çalışma mekanlarına yansımalarının bilişim sektörü üzerinden irdelenmesi
Examination of the reflections of changing working styles on work spaces through the it sector
Yazar: GAMZE DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. ŞAYESTE TÜLİN GÖRGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Çalışma eylemi uzun bir geçmişe sahip olmakla birlikte, zamanla daha fazla önem kazanarak yönetilmesi ve planlanması gereken bir olgu halini almıştır ve bugün modern insanın günlük yaşamının önemli çoğunluğunu kaplamaktadır. Çalışma eylemi zaman içinde kapsamını arttırarak farklı kalıplara büründükçe, belirli bir mekânın içine sığmaya başladıkça, içinde icra edilen mekânı da kendi beraberinde dönüştürmüştür ve bunun sonucunda farklı çalışma mekânları ortaya çıkmıştır. Çalışma mekânlarına yön veren bir unsur olarak, kendi değişime uğradıkça çalışma mekânlarını da değiştirmiştir. 
Çalışma eylemi devingendir, dolayısıyla bu eylemin gerçekleştirildiği çalışma mekânlarından değişmez ve durağan kalmaları beklenmemelidir. Ofis yapıları çalışma mekânlarından, çalışma mekânları çalışma biçimlerinden etkilenmektedir. Çalışma biçimlerini etkileyen pek çok sosyolojik, politik, ideolojik, ekonomik, bilimsel ve çevresel faktör vardır ve bu faktörlerin etkileri tezin kapsamı üzerinden incelenmiştir.
Tezde en genel çerçeveyle; geçmişten bugüne çalışma eyleminin tarihsel süreci ile değişen çalışma biçimlerinin ofislere yansımaları işlenmiştir. Tezde öncelikle amaçlanan; bilişim teknolojileri sektöründeki şirketler tarafından yönlendirilen özgün ve esnek çalışma biçimlerinin yarattığı dönüşümlerin belirlenmesi doğrultusunda, bu sektördeki ofis anlayışını ve çalışma mekânlarında meydana gelen değişimleri incelemektir. Ayrıca, çalışma eyleminin geçmişini, değişen koşullara göre şekillenen çalışma biçimlerini ve bu çalışma biçimlerinin çalışma mekânlarına yansımalarını ofisin tarihsel sürecinde önemli role sahip Avrupa ve Kuzey Amerika kıtaları üzerinden kronolojik bir örüntüyle incelemek amaçlanmaktadır. Teze, ofisin tüm belgelenmiş geçmişi hakkında ve çalışma mekânları ile ofisleri konu almış akademik çalışmalar hakkında literatür taraması yapılarak başlanmıştır.
Tezin ikinci bölümünde; çalışma eyleminin tarihsel süreci, çalışma eylemini etkileyen faktörler, ilk çalışma mekânları, ofis kavramının insan hayatına girişi, ilk ofis kullanımları, çalışma biçimlerini etkileyen olaylar ve olgular, çalışma mekânları ile ofis yapılarının oluşum ve biçimlenme etkenleri incelenmiştir. Teknolojik icatların ofislere girişi dolayısıyla ofislerin geçirmiş oldukları sistematik, işlevsel, yönetimsel, organizasyonel, mekânsal farklılıkların hem çalışma kalıplarını hem iş akışlarını nasıl değiştirdiği incelenmiştir.
Tezin üçüncü bölümünde; seçilmiş bilişim teknolojileri şirketlerinin farklı mekânsal tipolojiler barındıran merkez ofisleri, bu sektörde icra edilen işin akışkan doğası gereği farklı olan esnek çalışma biçimleri üzerinden incelenmiştir. Yirmi birinci yüzyılda ofis kelimesinin karşılığının genişlemesi ve ofisin mekânsal anlamda belirli bir kalıbın dışına çıkarak bağımsızlaşması üzerine, bilişim teknolojileri sektöründe faaliyet gösteren öncü şirketler tarafından geleneksel normlardan farklı bir iş yeri anlayışı oluşturulmaktadır. Bu yenilikçi anlayış doğrultusunda; şirketlerin birer yerleşke olan merkez ofislerinde çalışma mekânları özgün bir tasarım dili kullanılarak şekillendirilmektedir. 
Tezin dördüncü bölümünde; sonuç ve değerlendirmeler sunulmuştur.  
Anahtar Kelimeler: Çalışma biçimleri, çalışma mekânları, bilişim teknolojileri ofisleri

Abstract:
Although working action has a long history, it has become a phenomenon that needs to be managed and planned with more importance over time and today covers a significant majority of modern man's daily life. As the working action took on different patterns by increasing its scope in time and began to fit into a specific space, it transformed the space performed in it with itself and as a result, different work spaces emerged. As an element that directs the workspaces, it has changed the work spaces as it changes.
The working action is dynamic, so they should not be expected to remain constant and stable from the work spaces where this action is performed. Office structures are affected by work spaces and work spaces are affected by the way people work. There are many sociological, political, ideological, economic, scientific and environmental factors that affect the working styles and the effects of these factors had been examined through the scope of the thesis.
In the thesis,  the historical process of the working action from past to present and the reflections of the changing working styles (forms of working, working formats) on offices were studied in the most general framework. The primary aim of the thesis is to examine the office concept and changes in work spaces in this sector, in line with the determination of the transformations created by the original and flexible working styles guided by the companies in the information technology sector. In addition, it is aimed to examine the history of the working action, the working styles shaped according to the changing conditions and the reflections of these working styles on the work spaces with a chronological pattern over the Europe and North America continents which have an important role in the historical process of the office. The thesis was started by the literature review about all the documented history of the office and about the academic studies relevant the work spaces and the offices. 
In the second part of the thesis; historical process of the working action, factors affecting the working action, first workspaces, entering of office concept to human life, first office uses, events and facts affecting the working styles, forming and shaping factors of work spaces and office structures were examined. It was examined how the systematic, functional, administrative, organizational and spatial differences that offices have undergone due to the introduction of technological inventions into offices have changed both their working patterns and their work flows.
In the third part of the thesis; the headquarters of selected IT (information technology) companies with different spatial typologies were examined through flexible working styles which are different due to the fluid nature of the work performed in this sector. Due to the expansion of the equivalent of the word office in the twenty-first century and the independence of the office by moving out of a specific pattern in a spatial sense; an approach of place of business different from traditional norms have been creating by pioneer companies operating in the information technology sector. In line with this innovative approach; the work spaces in the headquarters of this companies, which are campuses, are shaped using a unique design language.
In the fourth part of the thesis; results and evaluations were presented.
Keywords: Working styles, working spaces, information technology offices