Ankara Altındağ İlçesindeki 12-19.yy arası Cami ve Mescidlerdeki Yazılar
Inscriptions in mosques and masjids between the 12th and 19th centuries In Altındağ District In Ankara
Yazar: SEVBAN ESRA SARI
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖNKOL ERTUNÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anadolu mimarisi = Anatolia architecture ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Geleneksel mimari = Traditional architecture ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Selçuklu mimarisi = Seljuks architecture ; Türk hat sanatı = Turkish handwriting art ; Türk süsleme sanatı = Turkish decorative art ; Türk-İslam mimarisi = Turkish-Islamic architecture ; İslam sanatı = Islamic art

Özet:
Ankara, tarihte çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapmış kadim bir şehirdir. 1071 Malazgirt Zaferi'nden iki yıl sonra 1073'te Selçukluların hâkimiyetine geçen şehir, mescit ve camilerle İslam şehrine dönüşmüştür. Eski dönemlerin izlerini taşıyan yapıların Ankara'da, özellikle Altındağ bölgesinde, kale ve çevresinde yoğun olduğu görülmektedir. Buralarda Roma dönemi yapıları, Anadolu Selçuklu Devleti ve Osmanlı Dönemi yapılarına sıkça rastlanmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin başkenti olan ve ilkçağlardan bugüne farklı uygarlıkların yaşadığı Ankara kentinin Altındağ ilçesinde 12-19. yüzyıllarda inşa edilmiş cami ve mescitler ele alınmıştır. Dinî yapıların tezyinatında Hat Sanatı önemli bir yere sahiptir, bu durum göz önüne alınarak bu çalışmamızdaki cami ve mescitlerin hat sanatı açısından incelemesi yapılmıştır.
Bu çalışmamızla söz konusu cami ve mescitlerin günümüzdeki durumları tespit edilerek, özellikle bu yapılarda yer alan mihrap, minber, kitabelerdeki yazıların detaylı olarak ele alınması amaçlanmıştır. Bu cami ve mescitlerin tezyinatında farklı alanlarda kullanılmış olan yazılar da inceleme kapsamındadır. Bu yazıların genel özelliklerinden bahsedilerek, fotoğraf ve çizimlerle desteklenerek yazıların içeriğine dair malumat verilmiştir. Bu çalışmada arşiv belgeleri, güncel kaynaklar, fotoğraf ve çizimler kullanılmıştır.

Abstract:
Ankara is an ancient city that has hosted many civilizations in its history. Two years after the 1071 Malazgirt Victory, the city, which came under the rule of the Seljuks in 1073, turned into an Islamic city with its masjids and mosques. It is seen that the structures bearing the traces of the old periods in Ankara are concentrated in the castle and its surroundings, especially in the Altındağ region. Roman period structures, Anatolian Seljuk State and Ottoman Period structures are frequently encountered here. In this study, mosques and masjids built in 12-19th centuries in Altındağ district of Ankara, the capital of Turkey in which different civilizations have lived since the ancient times, are discussed. Calligraphy has an important place in the decoration of religious buildings, and considering this situation, the mosques and masjids in this study have been examined in terms of calligraphy.
With this study, it is aimed to determine the current status of the mosques and masjids in question and to deal with the calligraphy in detail, especially in the mihrab, minbar, and inscriptions in these structures. The writings used in different areas in the decoration of these mosques and masjids are also within the scope of the study. The general features of these articles were mentioned and information was given about the content of the articles supported by photographs and drawings. In this study, archival documents, current sources, photographs and drawings have been used.