Tek taraflı işitme kayıplı bireylerde farklı amplifikasyon sistemlerinin lokalizasyon ve gürültüde konuşmayı anlama becerilerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of different amplification systems on localization and speech understanding in noise in individuals with single sided deafness
Yazar: YAĞIZ KORKUT
Danışman: DOÇ. DR. MERVE BATUK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Konuşmayı ayırdetme testleri = Speech discrimination tests ; Ses = Voice ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Tek taraflı total işitme kaybı (TTİK)'na sahip bireylerde, işitsel uyaranlar her iki kulakta işlemlenemediği için bilateral normal işitmeye sahip bireylerin ulaştığı binaural ipuçlarına erişemezler. Binaural işitmeyi sağlamasa da başın gölge etkisinin yaratmış olduğu dezavantajı ortadan kaldırmak için monaural dinleyicilerde cerrahi müdahale gerektirmeyen Contralateral Routing of Signals (CROS) işitme cihazı ve baş bantlı kemiğe implante işitme cihazları (Bone Anchored Hearing Aid, BAHA) kullanılmaktadır. Bu çalışmada TTİK'na sahip 20-50 yaş arası daha önce hiçbir amplifikasyon sistemi kullanmamış 15 bireyde cihazsız duruma göre CROS ve BAHA cihazlarının, ses lokalizasyonu ve gürültüde konuşmayı anlama becerisi üzerine etkilerini karşılaştırmak amaçlanmıştır. Lokalizasyon becerilerinin değerlendirilmesi için Audiqueen yazılımı içerisinde bulunan İşitsel Konuşma Sesleri Değerlendirmesi test bataryasındaki Lokalizasyon testleri, gürültülü ortamlarda konuşmayı anlama becerisinin değerlendirilmesi için ise Gürültüde Konuşmayı Anlama Testi-Yetişkin Versiyonu kullanılmıştır. Azimut Lokalizasyon Testi'nde baş bantlı BAHA durum lehine anlamlı fark gözlenirken (p<0.05), Interaural Loudness Difference (ILD) Lokalizasyon Testi'nde üç durum arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0.05). Gürültüde Konuşmayı Anlama Testi'nde gürültünün ön taraftan gönderildiği durumda CROS ve BAHA ile anlamlı iyileşme gözlenmiştir (p<0.05). Gürültünün ipsilateral kulaktan gönderildiği durumda cihazsız durum ile karşılaştırıldığında, CROS ve BAHA arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0.05). Cihazlı durumlar arasında baş bantlı BAHA lehine anlamlı derecede iyi puanlar elde edilmiştir. Gürültünün kontralateral kulaktan gönderildiği durumda ise üç durum arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0.05). Lokalizasyon Testleri ve Gürültüde Konuşmayı Anlama Testleri kapsamında üç durumda katılımcıların memnuniyet puanlarına bakıldığında, her iki test için baş bantlı BAHA'ya verilen puanlar CROS işitme cihazına verilene göre; CROS işitme cihazına verilen puanlar ise cihazsız duruma göre anlamlı olarak daha iyi bulunmuştur (p<0.05). Mevcut çalışmanın sonuçları, TTİK'na sahip bireylerde kontralateral aktarım sağlayan amplifikasyon sistemlerinin gürültüde konuşmayı anlama performansını olumlu yönde etkilediğini ve baş bantlı BAHA sistemi ile lokalizasyon becerisinde iyileşme sağlanabileceğini ortaya koymuştur. TTİK'lı bireylerin kontralateral aktarım sağlayan amplifikasyon sistemlerinden günlük yaşamda önemli yarar görebileceği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Binaural işitme, Tek taraflı işitme, Ses lokalizasyonu, Gürültüde konuşmayı anlama, Kontralateral aktarım.

Abstract:
Individuals with single-sided deafness (SSD) can not acquire binaural cues that individuals with bilaterally normal hearing reach because the auditory signals are not processed in both ears. Although it does not provide binaural hearing, Contralateral Routing of Signals (CROS) hearing aids that do not require surgical intervention and Bone-Anchored Hearing Aids (BAHA) with soft bands are used in monaural listeners to eliminate the disadvantage caused by the head shadow effect. The present study aimed to compare the effects of CROS and BAHA amplification systems on auditory localization and speech perception in noise in 15 individuals aged 20-50 years who have SSD and have not used any amplification systems before. Localization tests in the Auditory Speech Sound Evaluation (ASSE) test battery included in Audiqueen software were used to assess localization skills. The Hearing in Noise Test-Adult version (HINT-A) was used to evaluate speech perception skills in noisy environments. While significantly better scores were found in the Azimuth Localization Test with soft band BAHA (p<0.05), the Interaural Loudness Difference (ILD) Localization Test indicated no significant difference between the three conditions (p>0.05). In the Speech Perception in Noise Test, a significant improvement was shown with CROS and BAHA devices when the noise was sent from the front of the participants (p<0.05). There was a statistically significant difference between the comparison without any device condition and with CROS and BAHA devices conditions when the noise was sent from the ipsilateral ear of participants (p<0.05). Significantly better scores were found with soft band BAHA among both device conditions. When the noise was sent from the contralateral ear, there was no significant difference between the three conditions (p>0.05). Considering the satisfaction scores of the participants in terms of Localization and Speech Perception in Noise Tests, for both tests, the score given for the soft band BAHA was found as significantly better than the CROS hearing aid, and the score given for the CROS hearing aid was significantly better than the score given for the without any device condition (p<0.05). These findings indicated that amplification systems, which provide contralateral transmission in individuals with SSD, have a positive effect on speech perception in noise performance and that localization skills can be improved with the usage of soft band BAHA. It can be suggested that individuals with SSD could crucial benefit from the BAHA and CROS hearing aids which provide contralateral transmission.
Keywords: Binaural hearing, Single-sided deafness, sound localization, speech perception in noise, contralateral transmission.