3-7 yaş çocuklarının estetik algılarının gelişimi
Development of aesthetic perception in children between age group 3-7
Yazar: PELİN ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZCAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bale ve Dans = Ballet and Dance ; Ev Ekonomisi = Home Economics ; Psikoloji = Psychology ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Algı = Perception ; Bale = Ballet ; Estetik = Aesthetics ; Gelişim = Development ; Gelişim psikolojisi = Development psychology

Özet:
Estetik algısı, bireyin sanatsal özellikte olan veya olmayan çeşitli görsel uyarıcıların renk, şekil, hareket, mekan, zaman, v.b. estetik özelliklerini ayırt etmesi ve değerlendirmesi süreçlerini kapsamaktadır. Bu süreçleri etkileyen çeşitli değişkenler üzerinde çalışılmışsa da, hareketli uyaranlarla yapılan çalışmalar literatürde yok denecek kadar azdır. Bu eksikliğe yönelik olarak hem sanatsal ve estetik değere sahip hem de hareket içeren bir görsel uyarıcı niteliği taşıyan bale sanatı kullanılmıştır. Seçilen bale eserinden bir bölüm izletilerek 3-7 yaş çocuklarının estetik algılarının gelişimi, estetik açıdan yaptıkları tercihler ve kullandıkları ölçütler yaş, sosyoekonomik düzey, cinsiyet, v.b. değişkenler çerçevesinde niteliksel araştırma yöntemleri kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. Estetik algısının özellikle 6-7 yaş grubunda daha güçlü olduğu ancak gelişiminin yaşa bağlı olarak düzenli bir örüntü göstermediği ve estetik algısı ile cinsiyet arasında bir ilişki görülmediği; ancak sosyoekonomik düzeyin estetik açıdan güçlü bir uyarıcıyı ayırt etme ve beğenme ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sosyoekonomik düzeyin estetik algısına ve estetik açıdan yapılan tercihlere etkisi çeşitli değişkenler çerçevesinde yorumlanmış, çalışmaya katılan çocukların estetik algı ve değerlendirme süreçlerinde etkili olduğu düşünülen değişkenler ve ölçütler tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Estetik Algısının Gelişimi, Bale, Estetik

Abstract:
The process of visual - aesthetic perception includes the recognition and evaluation of aesthetic properties such as colour, shape, movement, spatial and temporal relationships, etc. Although some influential factors of these processes have beeen investigated throughout the research literature, visual stimuli that include movement are hardly examined. To fill this gap, an excerpt from a ballet piece is presented to children between the age group 3 to 7. By this way, the researcher tried to discover the development of aesthetic perception, participants? aesthetic preferences and the criteria used in the process. The effect of age, gender, socioeconomic status, etc. was investigated using qualitative research methods. Although aesthetic perception seemed to be advanced at the ages of 6-7, it is observed that there were not any regular stages for development of aesthetic perception. Also, it could be speculated that gender had no effect on aesthetic perception. But there seemed to be a link between socioeconomic status and aestehtic perception/aesthetic pereference. This link was interpreted within the framework of various variables; also other relevant variables and criteria were discussed.Key Words: Development of Aesthetic Perception, Ballet, Aesthetics