Yönetici hemşirelerin iletişim becerilerine ilişkin hemşire görüşlerinin nitel olarak incelenmesi ve yönetici hemşire iletişim becerileri ölçeği'nin geliştirilmesi
Qualitative examination of nurse opinions on the communication skills of nurse managers and development of the nurse manager communication skills scale
Yazar: SİBEL MELER
Danışman: DOÇ. DR. BÜŞRA ALTINEL ; DOÇ. DR. AYŞE ÇİÇEK KORKMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma; yönetici hemşirelerin iletişim becerilerine ilişkin hemşire görüşlerinin derinlemesine belirlenmesi ve yönetici hemşire iletişim becerilerini ölçmeye yönelik bir aracın geliştirilmesi amacıyla, nitel ve nicel tasarım olarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın birinci aşamasında nitel çalışma ile 60 hemşire, nicel aşamasında ise 1230 hemşire katılmıştır. Nitel aşama verileri 'Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu' kullanılarak bireysel derinlemesine görüşme yöntemiyle, nicel veriler ise " Yönetici Hemşire İletişim Becerileri Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde MAXQDA 2022 programı kullanılarak içerik analizi yapılmıştır. Çalışmanın raporlanmasında COREQ 32 yönergesi uygulanmıştır. Nicel veriler ise SPSS 26.0 ve programlarında analiz edilmiştir. Nitel aşamadaki bulgular, 'yönetici hemşirelerin iletişim becerileri,  yönetici hemşirelerde iletişim sürecinde karşılaşılan sorunlar ve yönetici hemşirelerin iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik çözüm önerileri' olmak üzere üç ana tema ve etkili iletişim becerileri, temel iletişim becerileri, sosyokültürel farklara duyarlılık, etkili iletişim sürecindeki sorunları, temel iletişim sürecindeki sorunlar, kültürel iletişim sürecindeki sorunlar, etkili iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik çözüm önerileri ve temel iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik çözüm önerileri olmak üzere sekiz alt tema ve toplam 31 kod olarak sınıflandırılmıştır.
Hemşireler ile yapılan bireysel derinlemesine görüşmeler ve literatür doğrultusunda 74 maddelik soru havuzu oluşturulmuş, sekiz madde yönetim becerilerine yönelik olmasından dolayı çıkarılmış 66 maddelik taslak ölçek oluşturularak uzman görüşüne sunulmuştur. 30 madde uzman görüşü sonrası çıkarılmış ve beş madde eklenerek 41 maddelik taslak ölçeğin kapsam geçerliliği 0,87 olarak hesaplanmıştır. Taslak ölçeğe açıklayıcı faktör analizi uygulanarak, üç boyutlu (etkili iletişim becerileri, iletişimde temel beceriler, sosyokültürel duyarlı iletişim becerileri) 34 maddelik bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve sonucuna göre uyum iyiliği değerleri Chi-square/df (CMIN/DF)=4,916, GFI=0,86, CFI=0,916, SRMR=0,83, RMSEA=0,078 olduğu belirlenmiştir. Ölçek 60 hemşire ile test tekrar test yöntemiyle zamana karşı güvenirliği değerlendirilmiş ve anlamlı bir fark olmadığı (t=1,577; p=0,120, p˃0,5) tespit edilmiştir. Ölçek ve alt boyutları arasında pozitif yönlü, güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğu (r:,93, p<0,001) bulunmuştur. Ölçeğin Cronbach's Alpha değeri 0,990, alt boyutları ise 0,916-0,968 arasında saptanmıştır.  
Bu çalışma sonucunda yönetici hemşirelerin iletişim becerilerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirleyen bir ölçme aracı geliştirilmiştir.
Anahtar kelimeler: İletişim Becerileri; Geçerlilik ve Güvenilirlik; Ölçek Geliştirme; Yönetici Hemşire.

Abstract:
This research was conducted in two stages, qualitative and quantitative, in order to determine in depth the views of nurse managers regarding their communication skills and to develop a tool to measure nurse manager communication skills.
In the first phase of the research, 60 nurses participated in the qualitative study and 1230 nurses participated in the quantitative phase. Qualitative data were collected through individual in-depth interviews using the "Semi-Structured Interview Form", and quantitative data were collected using the "Nurse Manager Communication Skills Scale". In the analysis of qualitative data, content analysis was performed using the MAXQDA 2022 program. COREQ 32 guidelines were applied in reporting the study. Quantitative data were analyzed in SPSS 26.0 and programs. The findings in the qualitative phase were classified into three main themes: communication skills of executive nurses, problems encountered in the communication process of executive nurses and solution suggestions for improving communication skills of executive nurses, and eight sub-themes: effective communication skills, basic communication skills, sensitivity to sociocultural differences, effective communication problems, problems in the basic communication process, problems in the cultural communication process, solution suggestions for improving effective communication skills and solution suggestions for improving basic communication skills, and a total of 31 codes.
In line with the individual in-depth interviews with nurses and the literature, a 74-item question pool was created, eight items were removed because they were related to management skills, and a 66-item draft scale was created and submitted to expert opinion. 30 items were removed after expert opinion and five items were added and the content validity of the 41-item draft scale was calculated as 0.87. Exploratory factor analysis was applied to the draft scale and a 34-item structure with three dimensions (effective communication skills, basic communication skills, socioculturally sensitive communication skills) was obtained. Confirmatory factor analysis was performed and according to the results, the goodness of fit values were determined as Chi-square/df (CMIN/DF)=4.916, GFI=0.86, CFI=0.916, SRMR=0.83, RMSEA=0.078. The reliability of the scale over time was evaluated with 60 nurses using the test-retest method and it was determined that there was no significant difference (t=1.577; p=0.120, p˃0.5). It was found that there was a positive, strong and significant relationship between the scale and its sub-dimensions (r:,93, p<0.001). The Cronbach's Alpha value of the scale was 0.990, and its sub-dimensions were between 0.916-0.968. 
As a result of this study, a measurement tool that determines the communication skills of manager nurses in a valid and reliable manner was developed.
Key words: Communication Skills, Executive Nurse, Scale Development, Validity and Reliability.