Erken dönem uyumsuz şemaların yalnızlık ve psikolojik dayanıklılıkla ilişkisi
Relationship of loneliness and psychological resiliency with early maladaptive schemas
Yazar: DAMLA ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Yalnızlık = Loneliness ; Young Şema Modeli = Young Schema Model ; Ölçekler = Scales

Özet:
Erken dönem uyumsuz şemaları, bireylerin erken dönem yaşantıları ve psikolojik belirtileri ile ilişkili faktörler olarak incelenen ve bireylerin erken dönem yaşantılarıyla şekillenen özelliklerdir. Daha önce yapılan araştırmalar ve elde edilen bulgulardan hareketle, bu araştırmada erişkin bireylerde erken dönem uyumsuz şemaların yalnızlık ve psikolojik dayanıklılıkla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya katılan 211 kişiye Sosyodemografik Bilgi Formu, Young Şema Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği ve Yetişkin Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi ve tanı alan psikiyatrik ve fiziksel rahatsızlık değişkenleri bakımından erken dönem uyumsuz şema alanlarında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Ayrıca, yalnızlığın erken dönem uyumsuz şema alanlarıyla pozitif; psikolojik dayanıklılıkla negatif yönlü ve anlamlı ilişkisi olduğu bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılığın yordayıcılığı incelendiğinde, cinsiyet, tanı alan fiziksel rahatsızlık, zedelenmiş otonomi, kopukluk, yüksek standartlar ve diğeri yönelimlilik şema boyutlarının psikolojik dayanıklılığı anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Sonuçlara göre, kadınların, tanı alan fiziksel rahatsızlığı olmayanların, zedelenmiş otonomi ve kopukluk puanları düşük olanların ve diğeri yönelimlilik ve yüksek standartlar puanları yüksek olan katılımcıların psikolojik dayanıklılık puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, araştırma bulgularının ileri araştırma ve uygulama alanlarına katkı sunabileceği düşünülmüş ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Psikolojik Dayanıklılık, Yalnızlık

Abstract:
Early maladaptive schemas are features that are examined as factors related to individuals' early life and psychological symptoms and shaped by the earlier experiences of individuals. Based on the previous studies and findings, this study aimed to examine the relationship of early incompatible schemas with loneliness and psychological resilience in adult individuals. The Socio-demographic Information Form, Young Schema Scale, UCLA Loneliness Scale and Adult Endurance Scale were applied to 211 participants who participated in the study. According to the findings obtained, significant differences were found in early discordant schema in terms of gender, marital status, education level, father education level, and diagnosed psychiatric and physical discomfort variables. In addition, loneliness is positive with early discordant schema areas; has been found to have a negative and significant relationship with psychological resilience. When the predictability of psychological resilience was examined, it was found that the dimensions of gender, diagnosed physical discomfort, damaged autonomy, disconnection, high standards and other orientation schema dimensions significantly predicted psychological resilience. According to the results, psychological resilience scores of women, those with no physical ailments diagnosed, those with low scores of autonomy and disconnection, and the participants with higher scores of other-directedness and high standards were found to be significantly higher. In line with the obtained results, it was thought that research findings could contribute to advanced research and application areas and suggestions were presented.

Keywords: Early Maladaptive Schemas, Loneliness, Psychological Resiliency