Sosyal sermayenin ekonomik büyümeye etkisi: Kamu kesimi etkililiğine dayalı ampirik bir inceleme
The effect of social capital on economic growth: An empirical examination based on effectiveness of public sector
Yazar: NAZMİYE TEKDEMİR
Danışman: PROF. DR. PELİN VAROL İYİDOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kamu = Public ; Kamu sektörü = Public sector ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sosyal sermaye = Social capital

Özet:
Bu çalışmanın amacı; sosyal bilimlerin ön planda yer alan gündemlerinden biri olan ve büyümenin kayıp halkası olarak görülen sosyal sermayenin, yıllık kişi başı gelir değişimi ile ifade edeceğimiz büyüme üzerindeki etkisini analiz etmektir. Bu çerçevede çalışmada; "Ülkelerin ekonomik büyüme performansı, teorinin ön plana çıkardığı fiziki ve beşerî sermaye birikiminin yanı sıra sosyal sermaye birikimine de dayanmakta mıdır?" ve "Sosyal sermayenin büyüme üzerindeki etkisinde iyi yönetişimle bağlantılı olarak kamu kesiminin etkililiği ve büyüklüğü belirleyici olmakta mıdır?" şeklinde 2 temel araştırma sorusundan yola çıkılmıştır. Araştırma soruları doğrultusunda, 120 ülkeye ait 2009-2019 dönemini kapsayan yıllık verilerin yer aldığı veri kümesi ile çalışılmıştır. Tüm ülkeleri kapsayan panel dışında IMF' in sınıflandırması baz alınarak; gelişmiş ekonomiler, yükselen piyasa ekonomileri ve düşük gelirli ekonomiler şeklinde 3 farklı panel daha elde edilmiştir. İlk araştırma sorusu için statik panel veri analizi, ikinci araştırma sorusu için ise Hansen' in (1999) eşik değer analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları değerlendirildiğinde; sosyal sermayenin büyüme üzerindeki etkisinin gelişmiş ekonomilerde kamu kesimi etkililiğine, düşük gelirli ekonomilerde kamu kesimi büyüklüğüne, yükselen piyasa ekonomilerinde ise her iki unsura da duyarlı olduğu görülmektedir. Öte yandan genel olarak sosyal sermayenin ekonomik büyüme üzerinde pozitif yönlü bir etkisi olduğu görülse de anlamlı bir ilişkinin bulunduğu iki durumda sosyal sermayenin ekonomik büyüme üzerinde negatif etkisi ortaya çıkmıştır. Bunlardan ilki düşük gelirli ekonomilerde kamu kesimi büyüklüğü hesaplanan eşik değerin üzerindeyken gözlemlenmektedir. İkincisi ise gelişmiş ekonomilerde kamu kesimi etkililiği hesaplanan eşik değerin altındayken ortaya çıkmaktadır. Tezin sonunda ise büyüme yaratan sosyal sermaye oluşumunu destekleyecek etkili bir kamu kesimine ilişkin politika önerilerine yer verilmiştir.

Abstract:
The objective of this study is to analyze the effect of social capital, which is one of the prominent agendas of social sciences and referred as the missing link of growth, which we will express in terms of annual per capita income change. In this framework, the study is based on two main research questions: "Does the economic growth performance of countries rely on the accumulation of social capital in addition to the physical and human capital accumulation emphasized by the theory?" and "Does the effectiveness and size of the public sector determine the effect of social capital on economic growth?". In line with the research questions, a dataset of annual data covering the period 2009-2019 for 120 countries was utilized. Apart from the panel covering all countries, based on the IMF's categorization, three different panels were obtained developed economies, emerging market economies, and low-income economies. Static panel data analysis was employed for the first research question, and Hansen's (1999) threshold analysis was performed for the second research question. The analysis findings indicate that social capital's impact on growth is sensitive to public sector effectiveness in advanced economies, to public sector size in low-income economies, and to both factors in emerging market economies. On the other hand, although social capital has a positive effect on economic growth in general, a negatif effect of social capital emerged in two cases where a significant relationship was found. The first one is observed in low-income economies when the size of the public sector is above the estimated threshold. The second occurs in advanced economies when public sector efficiency is below the threshold. The study concludes with policy recommendations for an effective public sector to support the formation of growth-generating social capital.