Engellilerin bir istihdam seçeneği olarak tele çalışma; modellenmesi ve modelin kent planlama açısından irdelenmesi
Telework as an employment opportunity for disabled people; its modelling and examining of the model in terms of urban planning
Yazar: FİLİZ ALKAN MEŞHUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÇİFTÇİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Engelliler, kentsel ve sosyal yaşama entegrasyonlarının sağlanması adına, kent ve bölgeplanlama disiplini içinde önemle ele alınması gereken bir gruptur. Bu bağlamda, öncelikleengellilerin eğitim almaları, daha sonra ise çalışma yaşamına katılımlarının sağlanmasıgerekmektedir. Kentsel mekanların engellilerin ihtiyaçlarına göre planlanması çağdaş bir toplumolmanın gereğidir ve bir zorunluluktur. Ancak, günümüzde halen engelliler kentsel mekanlardaönemli kısıtlarla karşılaşmakta ve bu durum gerek eğitim gerekse çalışma yaşamına katılımlarınıgüçleştirmektedir. Bu anlamda, engellilere yönelik mevcut istihdam politikaları geliştirilmesi veyeni politikaların üretilmesi de gerekmektedir. Bilişim teknolojilerinin beraberinde getirdiği teleçalışma kavramı, ifade edilen politikalara ilişkin önemli bir açılımdır. Söz konusu süreç,bulunulan noktadan bilgiye ve hizmetlere erişimi kolaylaştırmakta ve hareketlilik ihtiyacınıortadan kaldırmaktadır. Bu anlamda, tele çalışma özellikle hareket güçlüğü çeken ortopedikengelliler için önemli bir fırsattır ve değerlendirilmelidir. Teknolojik gelişmelerin, farklımekansal, ekonomik ve sosyal etkilere de sahip olması bağlamında, tele çalışma, yeni birçalışma biçimi olarak kent ve bölge planlama disiplini içinde ele alınması gereken kavramlardanbiridir. Bu sürecin bir diğer önemli gerekliliği de, kent plancılarının, yeni mekansal ve kentselteorilere dayanan, yeni planlama metotları ve modelleri ışığında planlarını güncellemesidir. Bubağlamda tez, engelli kişilerin çalışma yaşamına aktif olarak katılımını artıracak bir modelönerisini geliştirmeyi ve bilişim teknolojilerindeki gelişmelerin kent planlama açısındansonuçlarını irdelemeyi amaçlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Engelli, İstihdam Politikaları, Tele Çalışma, Tele Merkez, BilişimTeknolojileri, Kent Planlamaiii

Abstract:
For providing the integration of disabled people to urban and social life, they must betaken into account in the disipline of urban and regional planning. In this context, it is necessaryfirstly to provide them getting education, and then participating in working life. The planning ofurban spaces is a necessity and obligatory of being a contemporary society, according to therequirements of disabled people. However, disabled people still face some important constraintsin urban spaces, and this situation makes both the participation of these people in education andworking life difficult. From this point view, it is necessary to improve the policies of presentemployment and also to produce new policies of it towards disabled people. The teleworkconcept, which has been arisen together with information technologies, is an importantperspective related to the policies mentioned. The process expressed makes easy to accessinformation and services at the point stood, and eliminates the requirement of movement. Withthis meaning, telework is an important opportunity for orthopedic disabled people who sufferespecially from movement difficulty, and, of course, this opportunity should be put in toaccount. In the context that technological developments have some diversifed spatial, economicand social impacts; the telework is a concept which requires, as an new working method, to beexamined in the disipline of urban and regional planning. The other important necessity of thisprocess is that urban planners update their plans in the light of new planning methods andmodels based on new spatial and urban theories. In this context, the purpose of this thesis is topropose a conceptual model which increase the employment of disabled people and evaluate theresults of the development of information and communication technologies in the view of urbanand regional planning.Keywords: Disabled people, Employment Policies, Telework, Telecenter, InformationTechnologies, Urban Planningiv