Edmonton kırılganlık ölçeğinin Türk toplumu için geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Testing the reliability and validity of the edmonton frail scale in Turkish population
Yazar: HÜLYA AYGÖR
Danışman: PROF. ÇİÇEK FADILOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Geriatri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
EDMONTON KIRILGANLIK ÖLÇEĞİNİN TÜRK TOPLUMU İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİĞİNİN İNCELENMESİBu araştırma yaşlı bireylerin kırılganlığını belirlemek için Edmonton Kırılganlık Ölçeği'nin Türk toplumunda geçerlik ve güvenirliğini incelemek amacı ile metodolojik olarak gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın örneklemini 65 yaş ve üzeri 130 yaşlı birey oluşturmuştur. Ölçeğin dil eşdeğerliliğinin sağlanması için, ölçeğin Türkçeye çevirisi ve geri çevirisi yapılmıştır.EFS'nin güvenirlik çalışmalarında ilk olarak ölçeğin zamana karşı değişmezliğini belirlemek için birinci uygulamadan 2-3 hafta sonra ölçek 30 kişiye tekrar uygulanmış ve ilk uygulama ve ikinci uygulama arasındaki uyumları kappa uyum analizi ile hesaplanmış ve ölçeğin zamana karşı değişmezlik özelliği yüksek bulunmuştur (Kappa ()= Min: 0.828, Max: 1.000) Yapılan madde analizi sonucunda ölçekteki maddelerin madde toplam korelasyon katsayısı 0.12-0.65 arasında saptanmış ve 6. maddenin toplam madde korelasyonu 0.20`nin altında bulunmuştur. Bu madde yaşlının kullandığı ilaç sayısının miktarını sorguladığı ve kırılganlığın tespitinde kullanılan ilaç sayısı önemli olduğu için ölçekten çıkarılmamıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını test etmek için Cronbach Alpha katsayısı belirlenmiştir. Ölçeğin tümü için elde edilen Cronbach alpha değeri 0.75'dir.Ölçeğin kapsam geçerliğinin sınanması sırasında 6 uzmandan görüş alınmış, öneriler doğrultusunda değişiklikler yapılmıştır. Ölçekteki 11 maddenin içerik geçerliği için altı uzmanın verdiği puanlara göre yapılan Kendall W analizi sonucu uzmanların puanları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli bir fark olmadığı ve uzmanların puanlarının uyumlu olduğunu saptanmıştır (Kendall W=0.147, p= 0.549).Edmonton Kırılganlık Ölçeği puan ortalamalarının yaş, medeni durum, yaşlılık algısı, komorbidite, ilaç sayısı, düşme sıklığı, yaşam kalitesi, hastanede kalma süresi gibi değişkenlerle ilişkisi değerlendirildiğinde, literatür ile paralel sonuçlar gösterip, ölçeğin yapı geçerliğine kanıt oluşturmuştur.Sonuç olarak; EFS'nin Türk toplumu için yeterli güvenirlik ve geçerlik göstergelerine sahip bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.Anahtar kelimeler: Edmonton Kırılganlık Ölçeği, geçerlik, güvenirlik, kırılganlık, yaşlı

Abstract:
TESTING THE RELIABILITY AND VALIDITY OF THE EDMONTON FRAİL SCALE IN TURKISH POPULATIONThis research was carried out methodologically to test the reliability and validity of the Edmonton Frail Scale to determine the frail elderly individuals, in Turkish population.The sample of the research consisted of 130 elderly individuals. The Turkish translation, back translation and preapplication were performed in order to provide the language adaptation for the scale. EFS was primarily applied to 30 individuals 2-3 week after the first application in order to determine the time-dependent invariance of the scale. The concordance between first and second applications was analyzed with kappa concordance analysis and the invariance of the scale was rather high (Kappa ()= Min: 0.828, Max: 1.000). When the scale`s item total score correlations are analyzed, the correlation values of 6th questions were below 0.20. However, 6th questions regarding the amount of drug didn't remove the scale since the number of medication was important to determine the frail elders. Cronbach Alpha coefficient was used to test the internal consistency of the scale where the overall values of the scale were 0.75.There were 6 experts who contributed with their opinions while testing of the content validity of the scale. The result of Kendall Coefficient of Concordance (W) correlation test, which was performed with the given scores of 6 experts, indicated that there were no major statistical difference among the experts scores, on the contrary,they were quite similar. (Kendall W=0.147, p= 0.549).Consequently, the results indicate that theEdmonton Frail Scale had very sufficient reliability and validity indicators for the Turkish population.Key Words; elderly, frail, validity, reliability, Edmonton Frail Scale