Bireylerin kişilik özelliklerinin aıds konusundaki bilgi ve tutuma etkisinin  belirlenmesi
Determining the effect of individuals' personality traits on knowledge and  attitudes about aids
Yazar: FATMA ALTIN
Danışman: DOÇ. DR. HİCRAN YILDIZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: AIDS = AIDS ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Damgalama = Stigmatization ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Çalışma, bireylerin kişilik özelliklerinin AİDS konusundaki bilgi ve tutuma 
etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı nitelikteki araştırmanın 
evrenini bir kamu hastanesinin dahiliye kliniklerinde tedavi gören 360 hasta, 
örneklemini ise çalışmaya katılmayı kabul eden 240 hasta oluşturmuştur. Veriler, 
sosyodemografik özellikleri içeren genel bilgi formu, AİDS Bilgi ve Tutum Ölçekleri 
ile Beş Faktör Kişilik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde 
yüzdelikler, ortalamalar, t testi, One-Way Annova testi ve Pearson korelasyon testi
kullanılmıştır. Yaş ortalamaları 54,99±15,33 olan hastaların %55,8'i kadındır, 
%37,6'sı ilkokul mezunudur ve %30,9'u çalışmaktadır. Hastaların %82,5'i AİDS 
konusunda bilgi sahibidir ve %68,7'si bu bilgiyi televizyondan almıştır. %39,2'si 
AİDS hastası ile karşılaştığında sakınma tutumu göstermektedir. Hastaların BFKÖ 
dışadönüklük alt boyut puanı ortalama 27,52±6,63, uyumluluk 32,30±4,65, 
sorumluluk 33,96±4,60, duygusal istikrarlılık 23,88±6,23, deneyime açıklık 
31,77±7,58 ve BFKÖ toplam puanı 149,45±16,44 olarak bulunmuştur. Hastaların 
AİDSBÖ Bulaşma yolları alt boyut puanı 8,52±2,44, Korunma genel bilgi 
11,19±2,10, Tedavi 6,40±1,45 ve AİDSBÖ toplam puanı 17,59±2,67'dir. Hastaların 
AİDSTÖ olumsuz tutum alt boyut puanı 27,33±13,32, stigma 17,05±7,13 ve 
AİDSTÖ toplam puanı 44,38±17,78 olarak belirlenmiştir. Hastaların kişilik 
özelliklerinin AİDS konusunda bilgi sahibi olma durumunu, AİDS konusunda eğitim 
alma durumunu, AİDS konusunda bilgi almayı isteme durumunu, AIDS hastası ile 
karşılaşınca hissettiği duygu/tutumunu ve AİDS konusunda bilgi aldığı yeri etkilediği 
saptanmıştır (p<0,05). Hastaların kişilik özellikleri AIDS konusundaki bilgi 
durumunu ve tutumunu etkilemektedir. AIDS'e ilişkin damgalamayı önlemeye 
yönelik çalışmalarda bireylerin kişilik özelliklerinin de göz önünde 
bulundurulmasının sorunun çözümüne katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The study was carried out to determine the effect of personality traits of 
individuals on knowledge and attitude about AIDS. The universe of the descriptive 
study consisted of 360 patients treated in the internal medicine clinics of a public 
hospital, and the sample consisted of 240 patients who agreed to participate in the 
study. Data were collected through a general information form including 
sociodemographic characteristics, AIDS Knowledge and Attitude Scales, and the 
Five Factor Personality Scale. Percentages, means, t-test, One-Way Annova test and 
Pearson correlation test were used to evaluate the data. With a mean age of 
54.99±15.33%, 55.8% of the patients are women, 37.6% are primary school 
graduates and 30.9% are working. 82.5% of the patients had information about AIDS 
and 68.7% of them got this information from television. 39.2% of them show an 
attitude of avoidance when confronted with an AIDS patient. The mean scores of the 
patients' extroversion subscale of BFIS were 27.52±6.63, agreeableness 32.30±4.65, 
conscientiousness 33.96±4.60, emotional stability 23.88±6.23, openness to 
experience 31.77± The total score of 7.58 and BFKI was found to be 149.45±16.44. 
The patients' AIDS Transmission routes sub-dimension score was 8.52±2.44, 
Prevention general information was 11.19±2.10, Treatment 6.40±1.45 and AIDS total 
score was 17.59±2.67. The patients' negative attitude sub-dimension score of 
AIDSTS was determined as 27.33±13.32, stigma 17.05±7.13 and total AIDSS score 
of 44.38±17.78. It was determined that the personality traits of the patients affected 
the state of having knowledge about AIDS, the state of being educated about AIDS, 
the state of wanting to receive information about AIDS, the emotion/attitude felt 
when meeting the AIDS patient, and the place where he received information about 
AIDS (p<0.05). Personality characteristics of patients affect their knowledge and 
attitudes about AIDS. It is thought that considering the personality traits of 
individuals in the studies aimed at preventing the stigma related to AIDS will 
contribute to the solution of the problem