Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda oksidatif stres, beslenme durumu ve oral mikrobiyotanın değerlendirilmesi
Evaluation of oxidative stress, nutritional status and oral microbiota in children with autism spectrum disorder
Yazar: ŞEHRİBAN DUYAR ÖZER
Danışman: PROF. DR. ADVİYE GÜLÇİN SAĞDIÇOĞLU CELEP
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) prevalansı giderek artan, sosyal iletişim ve etkileşimde yetersizlik ve tekrarlayan sınırlı davranışlarla tanımlanan gelişimsel bozukluktur. Beslenmenin otizmli çocuklarda hastalık prognozunu etkilediği bildirilmektedir. Otizmli çocuklarda beslenme durumu, oksidatif stres ve oral mikrobiyotanın incelenmesi amacıyla planlanan bu çalışmaya 5-15 yaş arasında 25 otizmli ve 25 sağlıklı çocuk dâhil edilmiştir. Çocukların genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, antioksidan besin tüketim sıklığı, besin tüketim kaydı ve antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından kaydedilmiştir. Çocuklardan toplanan tükürük örneğinde total antioksidan kapasite (TAS), total oksidan kapasite (TOS) ve oral mikrobiyota analizi yapılmıştır. Total antioksidan ve total oksidan değerleri ile oksidatif stres indeksi (OSİ) hesaplanmıştır. Otizmli çocuklarda beslenme problemlerinin sık görüldüğü (%88) ve en sık görülen beslenme probleminin türe göre seçicilik olduğu (%88,8) saptanmıştır. Otizmli çocuklarda en sık görülen gastrointestinal problem ise konstipasyondur (%20). Besin takviyesi kullanımı otizmli çocuklarda %40 oranındadır ve en çok kullanılan takviye türü omega-3 (%85,7)'tür. Besin tüketimleri otizmli ve sağlıklı çocuklarda benzer olup, çocukların genel olarak enerji, makro besin ögesi ve mikro besin ögesi gereksinimlerini karşıladıkları gözlenmiştir. Antropometrik ölçümlerde BKİ z skoruna göre otizmli çocuklarda şişmanlık daha fazladır (%52). Otizmli kız çocuklarda TAS değeri sağlıklı kızlara göre daha düşüktür (p<0,05). TOS değeri otizmli çocuklarda ortalama olarak daha yüksektir, ancak fark anlamlı bulunmamıştır. (p>0,05). Çocukların besin tüketimleri ve antropometrik ölçümlerinin oksidatif stres parametreleri ile ilişkili olduğu gözlenmiştir. Otizmli çocuklarda oral mikrobiyota bileşiminde Bacteroidetes filumu ve Bacteroides cinsi yoğunluğu daha fazla, Firmicutes filumu ile Veillonella ve Prevotella  cinsleri yoğunluğu daha azdır. Oksidatif stres parametreleri ve besin tüketimine göre oral mikrobiyota bileşimi farklılık göstermektedir.  Sonuç olarak, otizmli çocuklarda beslenme problemleri görülmekte, oksidadif stres artmakta ve oral mikrobiyota değişmektedir.

Abstract:
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a developmental disorder with an increasing prevalence, characterized by inadequacy in social communication and interaction and repetitive limited behaviors. It is reported that nutrition affects the disease prognosis in children with autism. This study was planned to examine nutritional status, oxidative stress and oral microbiota in children with autism. 25 autism and 25 healthy children between the ages of 5-15 years were included in the study. General information, nutritional habits, antioxidan food consumption frequency, food consumption record and anthropometric measurements of the children were recorded by the researcher. Total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS) and oral microbiota analysis were performed on saliva samples taken from children. Oxidative stress index (OSI) was calculated from total antioxidant and total oxidant values. It has been determined that nutritional problems were common in children with autism (88%) and the most common nutritional problem was food selectivity according to type (88,8%). The most common gatrointestinal problem in children with autism was constipation (20%). The use of nutritional supplements was 40% in children with autism, and the most used type of supplement is omega-3 (85,7%). Food consumption was similar in autistic and healthy children, and it has been observed that children generally meet their energy, macro and micronutrient requirements. In anthropometric measurements, according to BMI z score, the rate of obesity was higher in children with autism (52%). TAS value in female with autism was lower than in healthy female (p<0.05). TOS value was higher on average in children with autism, but the difference was not significant. (p>0.05). It has been observed that children's food consumption and anthropometric measurements were related to oxidative stress parameters. In the oral microbiota composition of children with autism, the density of the Bacteroidetes and the Bacteroides was higher, and the density of the Firmicutes phylum and the Veillonella and Prevotella genus was lower. Oral microbiota composition changes according to oxidative stress parameters and food consumption. As a result, nutritional problems are observed, oxidative stress increases and the oral microbiota changes in children with autism.