Romatoid artritli hastalarda elde sensörimotor fonksiyonların değerlendirilmesi,günlük yaşam aktivitesi ve hastalık spesifik karakterle ilişkisi
Evaluation of hand sensorimotor functions in patients with rheumatoid arthritis, daily life activity and relationship with disease-specific characters
Yazar: SONGÜL KESKİN KAVAK
Danışman: PROF. DR. NEBAHAT SEZER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Amaç: Romatoid Artrit hastalarında eldeki sensörimotor fonksiyonlarda meydana gelen etkilenme düzeyinin değerlendirilmesi ve bu düzeyin hastanın günlük yaşam aktivitesi ve hastalık spesifik parametrelerle olan ilişkisinin araştırılmasıdır. 
Gereç ve yöntemler: Çalışmaya Romatoid artrit tanısı almış 20-65 yaşları arasında,14'ü erkek (%17,5),66'sı kadın (%82,5) olmak üzere toplamda 80 RA'li   hasta ile 11'i erkek (%22),39'u kadın (%78) toplamda 50 sağlıklı gönüllü değerlendirmeye alındı. Hastaların günlük yaşam aktiviteleri HAQ (health assesment quastionnaire) ile sorgulandı. Hastalık aktivitesini değerlendirme amacıyla DAS28 (Disease Activity Score 28) skorlama sistemi kullanıldı.Hastaların elde kaba kavrama ve ince kavrama  kuvvetleri  Hidrolik el dinamometresi (Baseline) ve pinçmetre ile değerlendirildi.  Elde ince beceri düzeyini değerlendirebilmek için DEİ (Duru öz el indeksi) ve Nine Hole Peg Testi (NHPT) kullanıldı. Elin duyu değerlendirmesi Semmes-Weinstein monofilaman testi (SWMT) ile yapıldı. Günlük yaşam aktivitelerinde önemli yer tutan el ve el bileği eklem hareket açıklığı el –parmak gonyometreleri ile değerlendirildi. İstatistiksel analizler SPSS verisyon 20 paket yazılımı kullanılarak yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya alınan RA grubunun ortalama hastalık aktivitesi (DAS28) hafif (<3,2) düzeyde tespit edildi. RA grubu ve kontrol grubu arasında günlük yaşam aktiviteleri (HAQ) açısından istatiksel anlamlı fark tespit edilemedi. (p> 0.05) Kavrama gücü ve her üç pozisyonda değerlendirilen  parmak kavrama gücü RA grubunda istatistiksel olarak düşük bulundu.(p<0.001). Elde edilen kavrama ve pinç değerleri ile DAS28 ,DEİ,HAQ,NHPT arasında negatif korelasyon saptandı  ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu. (p<0.001). El beceri düzeyi (DEİ), kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan belirgin olarak düşüktü. (p < 0.001). RA grubunun SMWT ile değerlendirdiğimiz duyu muayenesinde; %83'ü normal olarak değerlendirilirken, %15'i azalmış hafif dokunma şeklinde değerlendirildi. RA grubunda HAQ, DEİ ve DAS28 skoru arttıkça, el bileğinde sağ ve sol olmak üzere dorsifleksiyon kısıtlılığında artış tespit edildi, fakat bu artış istatiksel olarak anlamlı bulunmadı(p>0.05). 
Sonuç: Çalışmamızda vaka grubunun hastalık aktivitesi hafif düzeyde olduğu ve el deformitesi olmadığı halde el fonksiyonlarının istatistiksel anlamlı olarak bozulduğu ve duyunun etkilendiği ve bunun kantitatif yöntemlerle tespit edilebildiği görülmüştür. Bu bozukluklar literatürle uyumlu olarak hastaların günlük yaşam aktiviteleri ve fonksiyonel bağımsızlık düzeyleri üzerinde olumsuz yönde etkili olmuştur. Bu nedenle, romatoid artritli hastalarda özellikle elde sensorimotor fonksiyonların erken dönemde kantitatif yöntemlerle değerlendirilmesinin, rutin muayenede gözden kaçırılabilinecek disfonksiyonların tespiti ve böylece erken dönemde protektif ve rehabilitatif önlemlerin alınması açısından önemli olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Objective: To evaluate the level of efficacy in sensorimotor functions in patients with rheumatoid arthritis and to investigate the relationship between this level and the patient's daily life activity and disease-specific parameters.
Material and methods: A total of 80 RA patients, 11 male (14.5%), 66 female (82.5%) aged 20-65 years, diagnosed with rheumatoid arthritis. A total of 50 healthy volunteers (22%) and 39 women (78%) were evaluated. Daily life activities of the patients were questioned with HAQ (health assesment quastionnaire). DAS28 (Disease Activity Score 28) scoring system was used to evaluate the disease activity. Rough grip and fine grip forces of the patients were evaluated with hydraulic hand dynamometer (Baseline) and pinchmeter. DEI (Duru self hand index) and Nine Hole Peg Test (NHPT) were used to evaluate the fine skill level in hand. Sensory evaluation of the hand was done with Semmes-Weinstein monofilament test (SWMT). Hand and wrist joint range of motion, which has an important place in daily life activities, were evaluated with hand-finger goniometers. Statistical analyzes were performed using SPSS version 20 software.
Results: The mean disease activity (DAS28) of the RA group included in the study was mild (<3.2). There was no statistically significant difference between the RA group and the control group in terms of daily living activities (HAQ). (p> 0.05) The grip strength and finger grip strength evaluated in all three positions were statistically lower in the RA group (p <0.001). A negative correlation was found between the grip and pinch values obtained and DAS28, DEI, HAQ, and NHPT and were found statistically significant. (P <0.001). Hand skill level (DEI) was statistically significantly lower than the control group. (p <0.001). In the sensory examination of the RA group we evaluated with SMWT; While 83% were evaluated as normal, 15% were evaluated as decreased light touch. As the HAQ, DEI and DAS28 score increased in the RA group, an increase in dorsiflexion restriction was detected on the wrist, but this increase was not statistically significant (p> 0.05).
Conclusion: In our study, although the disease activity of the case group was mild and there was no hand deformity, it was seen that hand functions were statistically impaired and the sensation was affected and this could be detected by quantitative methods. In accordance with the literature, these disorders have had a negative effect on patients' daily life activities and functional independence levels. Therefore, we think that the evaluation of sensorimotor functions in the early period with quantitative methods, especially in patients with rheumatoid arthritis, is important for the detection of dysfunctions that can be overlooked in the routine examination and thus, taking preventive and rehabilitative measures in the early period.