Kedi ve köpeklerde kollum ve kaput femoris kırıklarında kanüllü vida ile sağaltımın klinik ve radyolojik değerlendirilmesi
Clinical and radiologic evaluation of treatment of collum and caput femoris fractures with canulleted screw in cats and dogs
Yazar: OZAN ADIYAMAN
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZAK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cerrahi-veteriner hekimlik = Surgery-veterinary ; Evcil hayvanlar = Domestic animals ; Femur boynu kırıkları = Femoral neck fractures ; Kemik vidaları = Bone screws ; Manipülasyon-ortopedik = Manipulation-orthopedic

Özet:
Veteriner ortopedide, kollum ve kaput femoris kırıkları özellikle gelişimini tamamlamış kedi ve köpeklerde, genellikle travma ile ilişkili olarak sıklıkla karşılaşılmaktadır. Yapılan araştırmalar bu tarz kırıkların sağaltımında primer cerrahinin öneminden bahsetmektedir. Bu tez çalışmasının amacı kedi ve köpeklerde kollum ve kaput femoris kırıklarının sağaltımında minimal invaziv cerrahiye izin veren kanüllü vida sisteminin, klinik ve radyografik değerlendirmesi ve prognoza olan etkilerinin incelenmesidir.
      Bu tez çalışmasının materyalini yüksek enerjili travma sonrası kollum ve kaput femoris kırığı şekillenen 12 kedi ve 12 köpek oluşturdu. Kırıkların fiksasyonunda, minimal invaziv, sınırlı açık veya açık redüksiyon ile kanüllü vida uygulandı. Olgularda postoperatif 0. gün, 15. gün, 30. gün, 45. gün, 60. gün ve 90. gün klinik ve radyolojik değerlendirilmesi yapıldı. Karşılaşılan komplikasyonlar, önemli klinik ve radyolojik bulgular değerlendirildi ve tartışıldı.
Kırıkların dağılımı; kedilerde 9 (%75) olguda intrakapsüler, 3 (%25) olguda ise ekstrakapsüler kırık belirlendi. İntrakapsüler kırık belirlenen 9 kedinin 5 (%56) tanesinde transservikal, 4 (%44) tanesinde ise fizeal tip kırık belirlendi. Ekstrakapsüler kırık belirlenen kedilerin tümünde ise baziservikal kırık belirlendi. Köpeklerde ise 9 olguda (%75) intrakapsüler, 3 olguda ise (%25) ekstrakapsüler kırık belirlendi. İntrakapsüler kırık belirlenen 9 köpeğin 7 (%78) tanesinde fizeal, 2( %22) tanesinde transservikal kırık belirlendi. Ekstrakapsüler kırık belirlenen 3 köpeğin hepsinde baziservikal kırık belirlendi. Kedilerde 2 (%16,6) olguda komplikasyon şekillendi ve eksizyon artroplastisi uygulandı. Köpeklerde ise 7 (%58,33) olguda komplikasyon şekillendi ve eksizyon artroplastisi uygulandı. Olguların orta uzun dönem klinik değerlendirilmesi yapıldığında, kedilerde 10 olguda topallık skoru 1-2 arasında iken köpeklerde 4 olguda topallık skoru 1-2 arasında olduğu belirlendi. Komplikasyon gözlenen 9 olgunun 8 tanesinde tam anatomik redüksiyon sağlanamadığı belirlendi. Tam anatomik redüksiyon sağlanamamasının başlıca nedenleri olarak; intraoperatif görüntülemenin ve tez çalışmasında kullanılan kanüllü vida setinin yetersizliğinden kaynaklı olduğu düşünüldü.
      Elde ettiğimiz klinik sonuçlar ve tecrübe itibariyle; kedi ve köpeklerde kollum ve kaput femoris özellikle taze kırıklarında, kanüllü vida setinin geliştirilip kedi, köpek anatomisine uygun hale getirilerek iyi bir intraoperatif görüntüleme ile primer cerrahide kullanılabileceği kanaatindeyiz. Primer cerrahiye uygun olmayan; üzerinden zaman geçmiş, iyi bir intraoperatif görüntülemenin sağlanamadığı, uygun cerrahi ekipman veya sistemlerin olmadığı gibi durumlarda, alternatif cerrahi metodlarının uygulanmasının daha uygun olduğu görüşündeyiz.

Abstract:
In veterinary orthopedics, collum and caput femoris fractures are frequently encountered in immature cats and dogs, and is usually associated with trauma. Studies indicate the importance of primary surgery in the treatment of such fractures. The aim of this thesis is to examine the clinical and radiographic evaluation of the cannulated screw system, which allows minimally invasive surgery in the treatment of collum and caput femoris fractures in cats and dogs, and its effects on prognosis.
        The material of this thesis study consisted of 12 cats and 12 dogs with collum and caput femoris fractures following high-energy trauma. For fixation of fractures, cannulated screws were used with minimally invasive, limited open or open reduction. Clinical and radiological evaluation of the cases was performed on the 0th day, 15th day, 30th day, 45th day, 60th day and 90th day postoperatively.
The complications encountered and important clinical and radiological findings were evaluated and discussed. 
Distribution of fractures; In cats, intracapsular fractures were detected in 9 (75%) cases and extracapsular fractures were determined in 3 (25%) cases. Of the 9 cats with intracapsular fractures, 5 (56%) had transcervical fractures and 4 (44%) had physeal fractures. Basicervical fracture was detected in all cats with extracapsular fracture. In dogs, intracapsular fractures were detected in 9 cases (75%) and extracapsular fractures were detected in 3 cases (25%). Of the 9 dogs with intracapsular fractures, 7 (78%) had physeal fractures and 2 (22%) had transcervical fractures. Basicervical fracture was detected in all 3 dogs with extracapsular fracture. Complications occurred in 2 (16.6%) cases in cats and excision arthroplasty was performed. In dogs, complications occurred in 7 (58.33%) cases and excision arthroplasty was performed. When the mid-long term clinical evaluations of the cases were made, it was determined that the lameness score was between 1-2 in 10 cases in cats, while the lameness score was between 1-2 in 4 cases in dogs. It was determined that complete anatomical reduction could not be achieved in 8 of 9 cases in which complications were observed. The main reasons why complete anatomical reduction cannot be achieved are thought to be due to the inadequacy of intraoperative imaging and the cannulated screw set used in the thesis study. 
        In terms of the clinical results and experience we have obtained; We believe that a cannulated screw set can be developed and adapted to cat and dog anatomy and used in primary surgery with good intraoperative imaging, especially in fresh fractures of the collum and caput femoris in cats and dogs. We think it may not suitable for primary surgery; in late fractures, good intraoperative imaging cannot be achieved, or appropriate surgical equipment or systems are not available, we believe that in cases more appropriate to apply alternative surgical methods.