Tip 2 diabetes mellitus'ta diyabetik nöropati ile osteoporoz ilişkisi
Type 2 diabetes in diabetic mellitus neuropathy and osteoporosis relationship
Yazar: ADEM KARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF BÖREKCİ
Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Polinöropatiler = Polyneuropathies

Özet:
GİRİŞ: DM Sekonder osteoporoz nedenleri arasında olduğu bilinmektedir.
Diyabetik polinöropati (DPN) diyabetin en sık rastlanan mikrovasküler önemli bir
komplikasyonudur. Diabetes mellitusta kemik beslenmesinin bozulması ve nöropati sonucu
duysal uyaranların azalmasının osteoporoz gelişimine zemin hazırladığı düşünülmektedir
Bu calışmada amacımız polikliniğimize başvuran diyabetik nöropatisi olan
hastaların yaş, cinsiyet, glisemik kontrol oranlarını ve tedavi modalitelerini, KMY değerlerini
belirlemek; bunların nöropati ile ilşkisini saptayabilmek, osteoporoz gelişiminde DM ve
diyabetik polinöropatinin (DPN) rolünün araştırılması, diyabetik nöropatinin seyri sırasında
osteoporoz varlığını araştırıp yöremize ait demografik bilgileri oluşturmak ve bu verileri
kullanarak hastaların eğitim, takip ve tedavi önceliklerini belirlemek ve düzenlemekti.
MATERYAL-METOD: Çalışma tek merkezli kesitsel bir çalışma olarak
tasarlandı. 1 Mart 2017 ile 30 Haziran 2017 tarihleri arasında Bozok Üniversitesi Tıp
Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran tip 2 diyabet tanısıyla takipli
veya yeni tanı almış hastalarda DN4 (Douleur Neuropathique 4 questions) Nöropatik ağrı
sorgulama kriterleri ile nöropati tanısı alan hastalardan osteoporoz durumunu saptamak
amacıyla daha once DEXA ölçümleri yapılmış 145 hasta çalışmaya dahil edildi. KMY nu
etkileyebilecek ek hastalığı veya ilaç kullanımı olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların
sosyodemografik verileri kaydedildi. Alınan kan örneklerinden diyabet ile ilişkili laboratuar
verileri saptandı. Yapılmış DEXA ölçümlerinde KMY değerleri saptandı. Yapılan istatistik
analiz ile diyabet, nöropati ve osteoporoz arasındaki ilişki irdelendi.
BULGULAR: Yapılan istatistik verilerine göre; nöropati tayini için kullanılan
DN4 (Douleur Neuropathique 4 questions) anket yöntemine göre çalışmaya alınan hastaların
ortama DN4 skoru 5,71 saptandı. Kadın hastalarda erkeklere göre nöropati DN4 skorunun
daha yüksek olduğu görüldü (p:0,032). Nöropati şiddeti ile yaş, vücüt kitle endeksi ve diyabet
süresi arasında herhangi bir ilişki saptanamadı (sırayla p:0,77; 0,83; 0,18). Hastaların HbA1c
düzeyleri ile DN4 skoru arasında pozitif korelasyon olduğu (p:0,034), güneş ışığı maruziyeti
yetersiz bayanların DN4 skorunun daha yüksek olduğu (p <0,001). menapozda kalma süresi
arttıkça DN4 skorunun arttığı (p:0,01), sigara içenlerde DN4 skorunun daha yüksek olduğu (p
<0,001) görüldü. Serum D vitamini düzeyi azaldıkça diyabetik nöropatinin şiddetinin arttığı
saptandı (p <0,001). Çalışmaya alınan KMY DEXA yöntemi ile tespit edilmiş olan diyabetik
nöropatili hastaların ortalama lomber bölge T skoru -2,40 femur total T skoru -1,35
34
femur KMY 0,98 (gr/cm2) olarak saptandı. 72 hastada osteoporoz, 62 hastada osteopeni
saptanırken 11 hastanın KMY u normal saptandı. Diyabetik nöropatinin şiddeti ile kemik
mineral yoğunluğundaki kaybın derecesi arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Nöropatinin
şiddeti arttıkça hem lomber bölge hem femur bölgesi için kemik mineral yoğunluğunun
giderek azaldığı tespit edildi. Menapozda kalma süresi uzadıkça hem femur hem lomber
bölgede kemik mineral yoğunluğunda azalma olduğu tespit edildi.
SONUÇLAR: Çalışmamızın sonucunda; diyabetik polinöropatinin lomber ve
femur bölgesinde osteoporozu hızlandırdığı, güneş ışığı maruziyeti yetersiz bireylerde
nöropati şiddetinin ve kemik mineral yoğunluğu kaybının daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Nöropatinin kemik dolaşımını ve egzersizi de kısıtlaması ile diyabet regülasyonunu bozduğu
ve osteoporozu hızlandırdığı görüşündeyiz. Diyabetik hastaların takibinde nöropati ve
osteoporozu önemli bir sağlık sorunu olarak görüp gerekli koruyucu önlemleri almak ve
osteoporozun da diyabetin bir komplikasyonu olduğunu göz ardı etmemek gerekir.

Abstract:
INTRODUCTION: DM is known to be among the causes of secondary
osteoporosis. Diabetic polyneuropathy (DPN) is the most common significant microvascular
complication of diabetes. In diabetes mellitus, deterioration of bone feeding and reduction of
sensory stimuli which is a result of neuropathy are thought to prepare the ground for
osteoporosis development.
In this study, our goal is to determine the rate of KMY, glycemic control ratio and
treatment modality, age and gender of patients with diabetic neuropathy who applied to our
polyclinic; to be able to detect their neuropathic relationship, the investigation of the role of
DM and diabetic polyneuropathy in the development of osteoporosis, to investigate the
presence of osteoporosis during the course of diabetic polyneuropathy to create local
demographic data and to determine and collocate the training, follow-up and treatment
priorities of patients using the data.
MATERIAL- METHODOLOGY: The study was designed as a single-centered
cross-sectional study. 145 patients whose DEXA measurement already was fulfilled so as to
determine the status of osteoporosis among the ones was diagnosed with type 2 diabetes or
newly diagnosed with neuropathy with DN4 (Douleur Neuropathique 4 questions) neuropathy
pain questioning criteria in patients who admitted to Bozok University, Faculty of Medicine,
Department of Internal Medicine between March 1,2017 and June 30,2017 were included in
the study. Those with additional illness that may affect KMY or drug users were not included
in the study. Sociodemographic data of patients were recorded. Diabetic-related data from
blood samples taken were recorded. KMY values were determined in the measurements made
for DEXA. The relationship between diabetes, neuropathy and osteoporosis was examined by
statistical analysis.
FINDINGS: According to statistical data, the mean DN4 score of the patients
who were studied according to the DN4 (Douleur Neuropathique 4 questions) questionnaire
used for the neuropathy test was determined as 5,71. It was observed that feminine patients
had higher neuropathy DN4 score than males (p:0,032). Neuropathy severity, age, body mass
index and duration of diabetes were not correlated (respectively p:0,77; 0,83; 0,18). It was
found that there was a positive correlation between HbA1c levels and DN4 score of the
patients (p:0,034), DN4 score of women in hijab was higher(p <0,001), DN4 score increased
as the duration of menopause increased (p:0,01) and the smoker had higher DN4 score (p
36
<0,001). It was determined that the serum vitamin D level decreased, the severity of diabetic
neuropathy increased (p <0,001). The mean lumber part T score of the diabetic neuropathic
patients detected by KMY DEXA technique was stated as -2,40, femur total score was stated
as -1,35 and femur KMY was stated as 0,98 ( gr/cm2). While osteoporosis in 72 patients and
osteopenia in 62 patients were found, 11 patients had normal KMY. There was a significant
relationship between the severity of diabetic neuropathy and the degree of loss of bone
mineral density. It was determined that as the severity of neuropathy increased, the bone
mineral density decreased for both the lumbar part and the femur part. It was found that as the
duration of menopause was prolonged, there was a decrease in bone mineral density in both
femur and lumbar part.
RESULTS: As a result of our study, it is found that diabetic polyneuropathy
accelerates osteoporosis in the lumbar and femur part and the neuropathy severity and the loss
of bone mineral density are higher in the individuals in hijab. We are in the opinion that
neuropathy has also been shown to impair diabetes regulation and accelerate osteoporosis by
restricting bone circulation and exercise. It is needed that neuropathy and osteoporosis are
considered as significant health problems following-up diabetic patients and take necessary
preventive measures and it should not be ignored that osteoporosis is also a complication of
diabetes.