65 yaş üstü bireylerde demans riski ve başarılı yaşlanmaya etkisi
Risk of dementia and its impact on successfull aging among over 65 year old individiuals
Yazar: TANSU DÖNMEZ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. BEHİCE ERCİ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırma 65 yaş üstü bireylerde demans riski ve başarılı yaşlanmaya etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evreni, Malatya ili Doğanşehir ilçesinde bulunan Mehmet Küçük Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 3525 yaşlı birey oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise, güç analizi ile 513 yaşlı birey olarak belirlenmiş ve araştırma 516 yaşlı birey ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Standardize Mini Mental Test ve Başarılı Yaşlanma Ölçeği kullanılmıştır. Veriler; hafta içi mesai saatleri içerisinde Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran yaşlılara, yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Cronbach's α güvenirlik katsayısı, regresyon analizi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Yaşlı bireylerin Standardize Mini Mental Test puan ortalaması 20.56±4.61, başarılı yaşlanma puan ortalaması 25.02±9.08 olduğu tespit edilmiştir. Standardize Mini Mental Test puanı, Standardize Mini Mental Test grup puanı, fiziksel aktivite, gelir durumu ve sağlığı algılama şeklinin bireyin başarılı yaşlanmasında önemli bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bağımsız değişkenlerden eğitim durumu, demas bilgi düzeyi, sağlığı algılama ve aile öyküsünde demans hastalığının varlığının Standardize Mini Mental Test grup üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Araştırmada Standardize Mini Mental Test grup puanı arttıkça başarılı yaşlanma puanının arttığı ve başarılı yaşlanmanın olumlu etkilendiği tespit edilmiştir. Standardize Mini Mental Test puanı ile başarılı yaşlanma arasında negatif yönde önemli etki tespit edilmiştir. Standardize Mini Mental Test puanı arttıkça bireyin demans riski azalmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Başarılı yaşlanma, demans, yaşlılık

Abstract:
Aim:  The study was conducted to determine the risk of dementia and its effect on successful aging in individuals over 65 years of age. 
Material and Method: The study was cross-sectional. The population of the study consisted of 3525 elderly individuals registered to Mehmet Küçük Family Health Center in Doğanşehir, Malatya. The sample of the study was determined as 513 elderly individuals by power analysis and the study was completed with 516 elderly individuals. Personal Information Form, Standardized Mini Mental Test and Successful Aging Scale were used to collect the data. Data were collected by face-to-face interview technique for individuals who came to Family Health Centers during working hours on 5 working days of the week. Number, percentage, mean, standard deviation, Cronbach's α reliability coefficient, regression analysis and logistic regression analysis were used to evaluate the data. 
Results: The mean Standardized Mini Mental Test score of elderly individuals was 20.56±4.61 and the mean score of successful aging was 25.02±9.08. It was determined that Standardized Mini Mental Test score, Standardized Mini Mental Test group score, physical activity, income status and health perception had a significant effect on successful aging. Among the independent variables, education level, level of knowledge about dementia, health perception and family history of dementia were found to have a significant effect on the Standardized Mini Mental Test group. 
Conclusion: In the study, it was determined that as the Standardized Mini Mental Test group score increased, the successful aging score increased and successful aging was positively affected. A significant negative effect was found between the Standardized Mini Mental Test score and successful aging. As the Standardized Mini Mental Test score increases, the risk of dementia decreases. 
Keywords: Successful aging, dementia, old age