Şehitler, Birinci Rünya Savaşı'nın ve milli mücadele'nin asker ve sivil kayıpları
Martyrs, military and civilian missing of the  First World War and the national struggle
Yazar: DAMLA AYAYDIN
Danışman: PROF. DR. AZMİ SÜSLÜ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Askerler = Soldiers ; Dünya Savaşı I = World War I ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Savaş = War ; Ölüm = Death ; Şehitler = Martyrs ; Şehitlik = Graveyard

Özet:
Osmanlı Devleti, üzerinde hâkimiyet sürdüğü toprakların stratejik ve jeopolitik önemi sebebiyle, sömürge yarışına girmiş olan emperyalist devletlerin hedefinde olmuştur. Birinci Dünya Savaşı, büyük güçler arasındaki rekabetin iyice kızışması neticesinde patlak vermiştir. Osmanlı Devleti, hızla bloklaşan devletlerin neredeyse tamamıyla ittifak kurma çabalarında bulunmuşsa da bu çabaları netice vermemiş ve Almanya ile askerî nitelikli gizli bir ittifak antlaşması imzalamıştır. Seferberliğini ilan eden Osmanlı Devleti, aynı zamanda tarafsızlığını da açıklamıştır. Ancak iki Alman savaş gemisinin Çanakkale Boğazı'ndan geçişi ve Alman amirallerinin emrinde olan Osmanlı gemilerinin Karadeniz'de Rus liman kentlerini bombalaması ile Osmanlı Devleti resmen savaşa girmiştir.  
	Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı'nda fiilen Kafkas, Çanakkale, Irak- İran, Sina-Suriye-Filistin, Avrupa Cepheleri ve Hicaz-Asir-Yemen Cepheleri'nde savaşmıştır. Barış döneminde 4 ordu müfettişliği, 13 kolordu, ikisi bağımsız 38 piyade tümeni ve 4 süvari tümeninden oluşan Türk ordusu, mevcut birliklerini düzenlemiş, Başkomutanlık Karargâhı kurulmuş ve ordu müfettişlikleri ordu komutanlıklarına çevrilmiştir. Osmanlı Devleti, savaştığı devletlerin mali kaynakları, askerî eğitimleri ve teknik alanlardaki üstünlüklerine rağmen, bu devletlere karşı dört yıl boyunca çok cepheli ve eş zamanlı bir savaş yürütmüş ve ne yazık ki pek çok insanını kaybetmiştir.
	Osmanlı Devleti'nin girdiği bu savaşın değiştirilemez bir neticesi olsa da, zayiâtının bu denli fazla oluşu üzerinde tartışmak mümkündür. Sarıkamış taarruzu gibi yanlış bir taarruza girişilmesi; Irak bölgesinin savunulması için bölgeye yeterli miktarda asker yığılması gerekliliğinin hesaplanmamış olması; Alman Genelkurmayı'nın isteği üzerine Osmanlı Devleti'nin varlığı için birinci derece önem arz etmeyen Avrupa Cepheleri'ne asker gönderilmesi; Osmanlı tebaasına dâhil olan Arap, Kürt ve Rumların isyanları; bütüne yönelik ve kapsamlı harekât planlarının olmayışı; ordunun, iklim ve arazi koşullarına uygun askerî donanımdan yoksun oluşu; iaşenin yetersizliği ve özellikle bu denli büyük bir dünya savaşında Türk milletinin kaderini belirleyecek derecede önemli kararların alındığı mevkilere yabancıların getirilmesi gibi pek çok sebep, Osmanlı Devleti'nin zayiâtını arttırmıştır.
	Savaş esnasında dünyayı yeniden taksim etmiş olan emperyalist devletler, milyonlarca insanın ölümüyle sonuçlanan Birinci Dünya Savaşı sonunda, hızla işgallere başlamıştır. Türk milleti, paylaşım planlarına direnen tek millet olma cesaretini göstermiş ve Millî Mücadele'ye girişilmiştir. Milletine inanan, onlar henüz farkında değilken bile gerçekleştirecekleri zafer konusunda onlara güvenen Mustafa Kemal Paşa liderliğinde eşsiz bir mücadele verilmiştir. Ordusu terhis edilmiş, silahlarına el konulmuş bir ulus, kadını, erkeği, yaşlısı, genci ile birlikte cesur birer askere dönüşmüştür. Ordu millet söylemi, Millî Mücadele ile anlam bulmuştur. Bir milletten gerçek bir ordu yaratılmış, mevcut ordu ile millî kuvvetlerin bütünleşmesiyle de nihayet millî ordu kurulmuştur. Millî Mücadele, tüm yokluklara ve imkânsızlıklara rağmen, yine Türk milletinin maddi ve manevi desteği ile Doğu, Batı ve Güney cephelerinde başarıyla sürdürülmüştür. Tam bağımsız bir Türk devletinin kurulması yolunda da binlerce Türk evladı kaybedilmiştir. İstanbul Hükûmeti'nin Ankara Hükûmeti'ne karşı takındığı tavır ve yarattığı güçlükler, yaşanılan iç ayaklanmalar, levazım yoksunlukları, düzenli bir ordunun kurulmasında yaşanılan güçlükler ve millî ordunun kuruluşunun gecikmesi gibi sebepler de Türk milletinin zayiâtını arttırmıştır. Ancak her şeye rağmen, verilen mücadele neticesinde Türk milleti muvaffak olmuş ve Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur.

Abstract:
The Ottoman Empire was the target of imperialist states which have colonial contest because of the Ottoman Empire's strategic and geopolitical importance.The First World War occured due to the rivalry's strength. Althuogh The Ottoman Empire tried to make an allience with the states, its efforts didn't work. However, the Ottoman Empire and Germany concluded a confidential alliance agreement which has military characteristics. Also, the Ottoman Empire, which declared its mobilization, expressed its impartiality. However, the Ottoman Empire officially attend the war due to the fact that two German warships crossed Dardanelles and the Ottoman Empire's warships which were under the command of German admirals bombed Russian coastal towns in the Black Sea. 
	The Ottoman Empire actually combatted in Çanakkale, Caucasia, Iraq-Iran, Sinai-Syria-Palestine fronts. In addition to these, the Ottoman Empire combatted in European fronts and Hicaz-Yemen-Asir front. In the peace term, During the Peace Period, Turkish army which consisted of four army inspectors, thirteen army corps, except two of thirty eight infantry divisions were independent, four cavalry divisions set its current unions. Supreme headquarters were founded and army inspectors turned to Commander in Cheief. In spite of rival states' financial resource, military training, and superiority in technical field, the Ottoman Empire had combatted to them for four years. Unfortunately, numerous Turkish people passed away.
	Even if it is impossible to change the result of the war that the Ottoman Empire was attended, it is possible to discuss why the Ottoman Empire's casualty was overmuch. A wrong attempt like Sarıkamış attack; hadn't watchfully thought the number of soldier that had to defend Iraq region; sending off Turkish soldiers to European Fronts, which was not very important for the Ottoman Empire, because of German General Staff's demand; Arabian, Kurdish, and Greek rebellion; absence of comprehensive operation plans; the military lacks military equipment suitable for climatological and land conditions; poorness of supplies and taking Turkish people's positions by foreigners that shaped Turkish poeple's destiny and so on icreased the Ottoman Empire's casualty. 
	At the end of the First World War, the imperialist countries which split up the country during the war swiftly started the occupations which caused millions of people's death. Turkish nation was the only nation that resisted occupations. Furthermore, Turkish nation attempted national struggle. Under the leadership of Mustafa Kemal Atatürk, who completely had relied on and believed his nation before his nation did not noticed the victory, Turkish nation struggled uniquely. Consider a nation whose army was discharged, whose weapons were commandeered that is why its women, youngsters and also teenagers became brave soldiers. Army and nation expressions became meaningful with a national struggle. A real army was created from Turkish nation. At last, the national army was founded by Turkish nation and also national forces. In spite of impossibility and poverty, national struggle was carried on with Turkish nation's moral and material support in the East, the West and South Fronts. Thousands of Turkish people have also been lost on the road to the establishment of a fully independent Turkish state. The Turkish nation's casualties increased for the following reasons like that, attitudes of the Istanbul Government towards the Ankara Government and their difficulties, internal revolts, poorness of supplies, difficulties in establishing regular army, and be late to establish a national army. Despite everything, as a result of the struggle, Turkish nation achieved their goal. Eventually, the Turkish Republic was founded.