Acil birimlerde çalışan hemşirelerde çalışma ortamının tükenmişlik düzeylerine etkisi
The work environment effects on burnout of nurses who work in emergency department
Yazar: AYDA KEBAPÇI
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AKYOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Hemşireler = Nurses ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Ölçekler = Scales ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Bu araştırma, tükenmişliğe neden olan birçok faktörün, çalışma ortamı ile ilişkili olduğu göz önünde bulundurularak, acil birimlerde çalışan hemşirelerde, çalışma ortamının tükenmişlik düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla planlandı.Araştırma örneklemini, araştırma kriterlerini karşılayan, acil birimlerde çalışan 132 hemşire oluşturdu. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve Çalışma Ortamı Ölçeği (ÇOÖ) kullanıldı. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS (15.0) programı yardımıyla değerlendirildi.Ülkemizde acil birimlerde çalışanlarda çalışma ortamı ve tükenmişlik düzeyleri ile ilgili çok fazla çalışmanın bulunmaması çalışmayı özgün hale getirmektedir. İlk kez kullanılacak olan Çalışma Ortamı Ölçeği'yle bu araştırma, literatürde sayısı az çalışmalardan birisi olacaktır. Çalışmada hemşirelerin bireysel ve mesleki özellikler ile tükenmişlik ölçeğinin alt boyutları karşılaştırıldığında; genç hemşirelerde ve yalnız yaşayanlarda duyarsızlaşma; evli, lisans ve lisans üstü eğitim alanlarda DT; iş dışında hobi ya da sosyal aktivitelere zaman ayırmayan, sosyo-ekonomik durumdan memnun olmayan, aylık çalışma süresi fazla ve ek mesai yapanlar ile ekip üyeleri ile sorun yaşayanlarda DT ve D düzeylerinin yüksek olduğu; mesleği ve çalıştığı birimi isteyerek seçenler ile meslekte çalışma süresi fazla olanlarda DT ve D düzeylerinin düşük olduğu, aralarındaki farkın anlamlı olduğu belirlendi. KB düzeyinde ise; mesleği isteyerek seçenlerde düşüş, fazla mesai yapanlarda yükselme olduğu ve aralarındaki farkın anlamlı olduğu saptandı. Tükenmişlik ölçeği alt boyutları, Çalışma Ortamı ölçeği alt boyutları ile karşılaştırıldığında, çalışan korkularının düzeyi arttıkça DT ve D düzeyinin arttığı, iş doyumu yüksek olanlarda DT düzeyinin de yüksek olduğu, aralarındaki farkın anlamlı olduğu belirlendi. Kalite yönetimi, mesleki ilişkiler ve fiziksel kaynakların yeterli olduğu durumlarda DT, D ve KB düzeylerinde anlamlı bir düşüş görüldü. Genel olarak değerlendirilmede hemşirlerin; duygusal tükenme düzeyi ile duyarsızlaşma düzeyinin orta ve kişisel başarı düzeyinin düşük olduğu saptandı.Anahtar Kelimeler: Acil birimler, acil, hemşire, tükenmişlik, çalışma ortamı

Abstract:
Nursing is considered as a risk profession with high levels of burnout. This study examines the relationship between burnout and work environment among nurses working in emergency department (ED).This research was planned to determine the relationship between burnout and work environment among nurses working in emergency department (ED). This research was done with 132 nurses working in ED?s who were suitable for the inclusion criteria?s of the study.Data were collected by questionnaire consist of three parts to determine the demographic characteristics of the subjects as well as their emotions and opinions about their professional lives. The second part is the Maslach Burnout Inventory (MBI) measures the level of the burnout, which nurses feel. The third part is the Work Environment Scale (WES) determines job satisfaction and work environment, where nurses work. This is first research which were used Work Environment Scale (WES) in our country. Data were evaluated by using SPSS (15.0) programme.In this study (D) level have been found at high at nurses those young and living alone; (EE) level have been found at nurses those married, with undergraduate and graduate education; (EE) and (D) levels has been found high at nurses those does not spend time to social activities, are not pleased of their socio-economic situation, works month study period more and are making additional efforts and have problems with team members. (EE) and (D) levels has been found low at nurses those loves their job and unit and with longer duration of professional work. In the research a meaningful relation has been found between MBI and WES. It is found out that points of employee fears states affect positively from the (EE) and (D), job satisfaction state affects positively from the (EE), quality management, professional relationships and physical resources states affects negatively from (EE), (D) and (PA). In the research generally of nurses Emotional Exhaustion (EE), Depersonalization (D) levels has been found at medial and Personal Accomplishment (PA) level have been found at low.Key Words: Emergency Department (ED), urgent, nurse, burnout, work environment