Farklı bitki büyüme düzenleyiciler ve sodyum aljinatla kaplamanın cistus creticus kotiledon eksplantlarının in vitro rejenerasyonuna etkisi
Effect of different plant growth regulators and sodium alginate encapsulation on in vitro regeneration of cistus creticus cotyledon explants
Yazar: İLKNUR TÜRKMEN DEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET METİN KARA
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye florasında doğal olarak bulunan Cistaceae (Ladengiller) familyasının bir üyesi olan Cistus creticus L. (pembe laden), içerdiği fenolik bileşikler ve uçucu yağlar nedeniyle tıbbi değeri yüksek olan bitkilerden birisidir. Bununla birlikte, bilimsel literatürde pembe ladenin in vitro rejenerasyonu konusundaki araştırmalar yetersizdir. Bu çalışma, alginatla kaplamanın ve bazı bitki büyüme düzenleyicilerin pembe ladende in vitro rejenerasyon üzerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. İn vitro koşullarda çimlendirilen laden tohumlardan elde edilen kotiledon boğum eksplantları, sodyum aljinatla kaplamalı ve kaplamasız olarak, bitki büyüme düzenleyicilerin (BA, NAA ve TDZ) farklı konsantrasyon ve kombinasyonlarını içeren MS ortamında kültüre alınmışlardır. Eksplantların farklı bitki büyüme düzenleyiciler ve sodyum alginata verdikleri morfolojik tepkiler kapsamında kallus ağırlığı, kök, sürgün, yaprak sayıları ve uzunlukları analiz edilmiştir. Çalışmada denenen bütün uygulamalarda kotiledon eksplantlarında kallus oluşmuş, kök, sürgün, boğum ve yaprak gelişmesi görülmüştür. Bitki büyüme düzenleyicileri bütün özelliklerde önemli farklılıklara yol açmış ancak alginatla kaplamanın etkisi sadece kallus ağırlığında önemli olmuştur. Eksplantların sodyum alginatla kaplanması, kök sayısı ve kök uzunluğu dışındaki özelliklerde, bitki büyüme düzenleyicilerin etkisini artırmıştır. Bu araştırma, C. creticus türünde sodyum alginatla kaplanmış kotiledon eksplantlarının farklı bitki büyüme düzenleyiciler içeren MS ortamında kültüre alınmasına ilişkin ilk çalışmadır.

Abstract:
Cistus creticus L. (pink laden), a member of the Cistaceae family naturally found in the flora of Turkey, is one of the plants with high medicinal value due to is phenolic compounds and essential oils. However, there is a lack of information in the scientific literature regarding in vitro regeneration of pink laden. This study was carried out to determine the effect of alginate encapsulation and plant growth regulators on in vitro regeneration of pink laden. Cotyledon internode explants obtained from in vitro germinated pink laden seeds were cultured in MS medium containing different concentrations and combinations of plant growth regulators (BA, NAA and TDZ) with and without sodium alginate encapsulation. The morphological responses of the explants to different plant growth regulators and sodium alginate were analyzed for callus weight, number and length of roots, shoots and leaves. Callus formation and the growth of root, shoot, internode and leaf was observed in cotyledon explants in all treatments tested in the study. Plant growth regulators caused significant differences in all traits, but the effect of alginate encapsulation was significant only in callus weight. Encapsulation the explants with sodium alginate increased the effect of plant growth regulators in all traits except root number and root length. This is the first study on the culture of sodium alginate-encapsulated cotyledon explants of C. creticus in MS medium treated with different plant growth regulators.