1-12 aylık bebeği olan annelerde postpartum depresyon sıklığı ve etkileyen faktörler
Postpartum depression frequency and affecting factors in mothers with 1-12 months baby
Yazar: RUKEN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Giriş:  Çalışmamız ile 1-12 aylık bebeği olan annelerde postpartum depresyon(PPD) sıklığı ve etkileyen risk faktörlerini tespit edip sağlıklı anne sağlıklı çocuk sağlıklı toplum için yapılacak çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktayım.
Gereç ve Yöntem: Araştırma 15.03.2019-15.03.2020 tarihleri arasında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü'ne bağlı 5 Aile Hekimliği Biriminden oluşan Aile Sağlığı Merkezinde (ASM) gerçekleştirilmiştir. 2018 yılında ASM'ye 1 yılda başvuran gebe sayısı 385 hasta evreninden %5 hata payı ile %90-%99 arasında güven seviyelerinde hasta örneklem büyüklükleri hesaplanmıştır. Evrendeki kişi sayısının bir önceki yıl ile benzer olacağı öngörülerek oluşturulan örneklemi ise 15.03.2019-15.03.2020 tarihler arasında ASM'ye kayıtlı 1-12 aylık bebek annelerinden araştırmaya katılmayı kabul eden, araştırma kriterlerine uyan 193 kadın oluşturmuştur. Çalışmamız tek merkezli, tanımlayıcı-kesitsel olarak planlanmış anket çalışmasıdır. Çalışmamızda annelerle 2 defa yüz yüze görüşme yapılmıştır. 1.görüşmede 1-12 aylık bebeği olan annelere 54 sorudan oluşan sosyodemografik anket ve Edınburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ) uygulanmışken 2.görüşmede 2-12 aylık bebeği olan annelere sadece EPDÖ uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda uyguladığımız EPDÖ kesme puanı 13 ve üzeri alınarak aynı annelere değişik zaman dilimlerinde yapıldığında 1.değerlendirmede  %7.3, 2.değerlendirmede %3.7 oranında risk tespit edilmiştir. İkinci değerlendirmede tespit edilen 7 postpartum depresyonun %42,92'u birinci değerlendirmede tespit edilmiş olan tanı, %57,1'i yeni tanıydı. Depresyon saptanmayan hastaların %6,1'inde daha önce depresyon saptanmıştı. 1.ve 2. Değerlendirme sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı değişim saptanmadı (p=0,118). 1.değerlendirmede PPD tespit edilen 11 annede ise 2.değerlendirmede PPD iyileşmiştir. Bir yıl içinde yapılan değerlendirmede ise Postpartum Depresyon risk oranı %9.3(n:18) olarak saptanmıştır.
EPDÖ'ne göre Postpartum depresyon ile anlamlı ilişkisi olan faktörler; eş ile iletişim, eş yaşı, önceki doğumlardan sonra psikiyatrik sorun varlığı, son gebeliğin planlanma durumu, bebeğin doğum kilosu, doğumda annede sağlık sorunu varlığıdır.
Sonuç: Postpartum depresyonu olan annelerin önemli bir kısmının hastalıklarını farkında olmadığı, tanı almadığı, farkında olanların çoğunluğunun bu durumu nasıl yönetmeleri gerektiğini bilmedikleri saptanmıştır. Postpartum Depresyon yaşayan annelerin kendilerine destek olarak kimi seçecekleri konusunda karar veremeyip tek başlarına bu durumlarını aşmaya çalıştıkları, güvenecek bir merci bulduklarında da tüm içtenlikleri ile içinde bulundukları durumu anlattıkları görülmüştür.
Postpartum depresyon tedavisi ilaç, psikoterapi ve eletrokonvulzif tedavi(EKT) ile olmasına karşılık çalışmaya katılan annelerin tedavi nedeni ile emzirmeyi bırakacakları korkusuyla tedaviyi kabul etmedikleri,  hastaların çoğunun aile, eş veya sosyal çevre desteği olduğu taktir de iyileşebileceği tespit edilmiştir.
Postpartum Depresyonda olan anneleri tespit etmek, tespit edilen anneleri gerekli birimlere yönlendirmek, aile desteğinin sağlanmasını desteklemek biz aile hekim ve aile sağlığı çalışanlarının görevleri arasında olduğuna dikkat çekilmelidir.
Anahtar Kelimeler:  Anne, Postpartum Depresyon, Risk Faktörü

Abstract:
Introduction: My main aim with this study is to ascertain the risk factors and frequency of Postpartum Depression(PPD)  on mothers who have babies 1-12 months and contribute to the studies which will be done about healthy mother, healthy child and healthy community.
Material and Method: The exploration realized between the dates 15.03.2019-15.03.2020 at Primary Care Clinic (PCC) that comprise of 5 Family Practice Units and associated to İstanbul Local Health Authority Public Health General Directorate. In 2018, 385 pregnants consulted to PCC throughout one year and among this group with %5 margin of error, between %90-%99 confidence level patient sample size calculated. The sample composed by predicting that the patient group population will be similar to the previous year and 193 mothers took part in this sample who have 1-12 months babies, registered to the  PCC between the dates 15.03.2019-15.03.2020, embraced participating in the exploration and in conformity with the criterias.Our study is monocentered,descriptive,cross-sectional questionnaire study.Throughout the study ; face to face meetings with mothers done twice.In the first meeting a 54 questioned sociodemographic questionnaire and Edinburg Postpartum Depression Scale (EPDS) conducted. In the second meeting EPDS only.
Results: The EPDS cutoff score was taken 13 and above throughout our study and applied to the same mothers in different periods of time.In the 1st assessment %7.3 risk and in the 2nd assessment %3.7 risk ascertained.In the 2nd assessment, %42.92 of the 7 Postpartum depressions identified were diagnosed in the 1st assessment and %57.1 was new diagnose .%6.1 of the patients without depression were previously depressed.There was no statistically significant change in the 1st and  2nd assessment results.In the 1st assessment in 11 mothers with Postpartum Depression, in the 2nd assessment Postpartum Depression was cured. In the evaluation made within one year, the risk ratio of Postpartum Depression was found to be %9.3 (n:18) Factors that have a significant relationship with Postpartum depression according to EPDS are; communication with partner, age of partner, psychological problems after previous births,unplanned pregnancy, baby's birth weight and mother's health problems during giving birth process.
Conclusion: It was determined that a significant number of mothers with depression  are not aware of their diseases,not diagnosed and most of those who are aware do not know how to manage this process.It was observed that mothers living in Postpartum Depression  could not decide who to choose as a support for themselves and tried to overcome this situation alone, and when they found the authority to trust, they explained the situation with all their sincerity.Although Postpartum Depression is treated by medication,psychotherapy and electroconvulsive therapy,it was determined  that the mothers who participated in the study refused the treatment for fear of stopping breastfeeding  due to treatment , and most of the patients could recover if they  had family,partner or social support.It should be noted that; identifying mothers with Postpartum Depression, directing them to the required units, supporting the provision of family supports are among the duties of  -we- family physicians and family health professionals.
Keywords: Mother, Postpartum Depression, Risk Factor