Özel beslenme danışmanlık ofisine başvuran yetişkin bireylerin yeme farkındalıkları ve yeme tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of mindful eating and eating attitudes in adults applying to nutrition counseling office
Yazar: MİNE TÜRK
Danışman: PROF. DR. MUALLA AYKUT
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme hizmetleri = Nutrition services ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Farkındalık = Awareness ; Yeme farkındalığı = Mindful eating

Özet:
Bu çalışma, özel beslenme danışmanlık ofisine başvuran 18-65 yaş arası yetişkin bireylerde yeme farkındalığı ve yeme tutumlarını değerlendirmek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Bu çalışma toplam 174 (126'si kadın, 48'i erkek) birey üzerinde yürütülmüştür. Çalışma verileri bireylerin demografik bilgilerine, sağlık bilgilerine ve beslenme alışkanlıklarına yönelik sorular ile Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) ve Yeme Tutum Testinin (YTT-26/EAT-26) yer aldığı bir anket aracılığı ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Çalışmada bireylerin % 44,8'i (K: %40,5; E: %56,3) BKİ sınıflamasına göre hafif şişman grubunda bulunmuştur. Kadınların ve erkeklerin YFÖ-30 puan ortalamaları sırasıyla 97,9±14,1 ve 95,4±15,3'dır (p>0,05). YFÖ-30 alt ölçeklerine bakıldığında kadın katılımcıların duygusal yeme (p=0,014) ölçek puanlarının erkek katılımcılara göre düşük; farkındalık (p=0,004) ölçek puanlarının ise erkek katılımcılara göre anlamlı daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kadınların ve erkeklerin EAT-26 puan ortalamaları sırasıyla 18,5±9,3 ve 16,0±10,6'dır. Kadın katılımcıların EAT-26 puanları erkeklere göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). EAT-26 ölçek puanı ile YFÖ-30 toplam (r=0,158), yeme disiplini (r=0,220) ve farkındalık (r=0,219) ölçek puanları arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Erkek katılımcıların YFÖ-30 ölçek puanı ile EAT-26 ölçek puanı arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p=0,013) (p<0,05). Erkek katılımcıların vücut ağırlığı ile YFÖ-30 ölçek puanı arasında (r=-0,223) negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Erkek hastaların BKİ değeri ile de YFÖ-30 ölçek puanı arasında (r=-0,208) negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu çalışmada kadınların %42,1'inde, erkeklerin %22,9'unda yeme bozukluğu riski tespit edilmiştir. Yeme farkındalığı ve yeme tutumu yaklaşımları bir arada kullanılarak bireylere yeme davranışı stratejileri geliştirilebilir.

Anahtar Kelimeler: Beslenme, Yeme farkındalığı, Yeme tutumu

Abstract:
This study was planned and conducted to evaluate eating awareness and eating attitudes in adults aged 18-65 years who applied to a nutrition consultancy office. This study was conducted on a total of 174 individuals (126 female, 48 male). The study data was conducted by the researcher through a questionnaire containing questions about demographic information, health information and nutrition habits of the individuals, Mindful Eating Scale (MEQ-30) and Eating Attitude Test (EAT-26) with face-to-face method. In the result of the study the individuals (F: 40.5%; M:56.3%) were 44.8% in the Pre-obesity range according to BMI classification. Average of MEQ-30 scores of women and men were 97.9±14.1 and 95.4±15.3, respectively (p>0,05). Considering the at levels of MEQ-30, female participants' emotional eating (p=0.014) scale scores were lower than male participants; awareness (p=0.004) scale scores detected to be significantly higher than male participants (p<0.05). Average of EAT-26 scores of women and men were 18.5±9.3 and 16.0±10.6, respectively. The EAT-26 scores of the female participants were found higher than the males (p<0.05). It was determined that there was a weak positive correlation between EAT-26 score and MEQ-30 total (r=0.158), eating discipline (r=0.220) and aware scale scores (r=0.219) (p<0.05). It was determined that there was a weak positive correlation between the MEQ-30 scale score and the EAT-26 scale score of male patients (p=0.013). There was a weak negative correlation between the body weight of male participants and the MEQ-30 scale score (r=-0.223). It was found that there was a weak negative correlation (r=-0.223) between the body weight of male participants and the MEQ-30 scale score. It was detected a weak negative correlation between the BMI value of male patients and the MEQ-30 scale score (r=-0.208) (p<0.05). In this study, the risk of eating disorders was determined in 42.1% of women and 22.9% of men. Eating behavior strategies can be developed for individuals by using a combination of mindful eating and eating attitude approaches.

Keywords: Nutrition, Mindful Eating, Eating Attitudes