Kabul ve kararlılık terapisi'ne dayalı psiko-eğitim programının ergenlerde umut, mutluluk ve yılmazlık düzeylerine etkisi
The effects of a psycho-educational program based on acceptance and commitment therapy on adolescents' levels of hope, happiness and resilience
Yazar: VİLDAN ASLAN
Danışman: PROF. DR. FUAT TANHAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: ACT modeli = ACT model ; Geç ergenlik = Late adolescence ; Öznel mutluluk = Subjective happiness

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Kabul ve Kararlılık Terapisi'ne dayalı psiko-eğitim programının umut, mutluluk ve yılmazlık düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında 56 lise öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenini Ergen Mutluluk Ölçeği (EMÖ), Bütüncül Umut Ölçeği (BUÖ) ve Çocuk ve Gençlik Yılmazlık Ölçeği (CYRM-28) puanları; bağımsız değişkenini ise "Kabul ve Kararlılık Terapisi'ne Dayalı Psiko-Eğitim Programı" oluşturmaktadır. Bu araştırma, 6 Gruplu Solomon Deneysel Desen ile gerçekleştirilmiştir. Kabul ve Eylem Formu-2 (KEF-2)'den alınan puanlara göre oluşturulan deney gruplarına sekiz oturum psiko-eğitim uygulanmıştır. Plasebo grupları ile film izleme ve analiz etme etkinliği gerçekleştirilmiştir. Kontrol gruplarına yönelik herhangi bir işlem yapılmamıştır. Psiko-eğitim uygulanmadan bir hafta önce, Deney-1, Plasebo-1 ve Kontrol-1 gruplarındaki üyelere ön-testler uygulanmıştır. Tüm gruplara, psiko-eğitim programı uygulamasının tamamlanmasından bir hafta sonra son-test; bir ay sonra ise izleme testleri uygulanmıştır. Bu ölçümlerden elde edilen verilerin analizinde, Bağımlı Örneklem t-Testi, Spearman's Rho Korelasyon Analizi, ANCOVA, Lineer Regresyon Analizi, Mix Faktöriyel Analiz ve ANOVA kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, psiko-eğitim programının umut, mutluluk ve yılmazlık düzeyini anlamlı düzeyde etkilediği ve etkinin izleme ölçümlerinde de değişmediği görülmüştür. Bulgular, literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effect of a psycho-education program based on Acceptance and Commitment Therapy on levels of hope, happiness, and resilience. The research was conducted with 56 high school students during the 2022-2023 academic year. The study's dependent variables are the scores from the Adolescent Happiness Scale, the Integrative Hope Scale, and the Child and Youth Resilience Measure, while the independent variable is the "Psycho-Education Program Based on Acceptance and Commitment Therapy". This research was carried out with a 6-Group Solomon Experimental Design. Eight sessions of psycho-education were applied to the experimental groups formed based on the scores from the Acceptance and Action Questionnaire-2. Placebo groups engaged in movie watching and analysis activities. No interventions were made for the control groups. One week before the application of psycho-education, pre-tests were administered to the members of the Experiment-1, Placebo-1, and Control-1 groups. Post-tests were administered to all groups one week after the completion of the psycho-education program, and follow-up tests were conducted after one month. In the analysis of the data obtained from these measurements, Paired Samples t-Test, Spearman's rho Correlation Analysis, ANCOVA, Linear Regression Analysis, Mixed Factorial Analysis and ANOVA were used. As a result of the research, it was observed that the psycho-education program significantly influenced the levels of hope, happiness, and resilience, and that the effect did not change in the follow-up measurements. The findings have been discussed in the light of the literature.