Hemşirelerin yaratıcı düşünme eğilimleri ve etkileyen faktörler
Nurses' creative thinking tendencies and affecting factors
Yazar: SABINA MAMEDOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU ERKOÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Tanımlayıcı türde olan bu araştırma, hemşirelerin yaratıcı düşünme eğilimlerini belirlemek ve üzerinde anlamlı fark oluşturan sosyo - demografik özelliklerini, mesleki özelliklerini ve yaratıcılıkla ilişkili düşüncelerini ortaya koymak amacı ile gerçekleştirildi. Araştırma İstanbul ilinde bir vakıf hastanesinde gerçekleştirilerek veriler 01.10.2023 – 01.10.2023 tarihleri arasında toplandı. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde yer alan bir vakıf hastanesinde çalışan 390 hemşire oluşturdu. Araştırmanın örneklemi evreni bilinen örneklem hesaplama formülüne göre %5 hata payı, %95 güven aralığında en az 194 hemşire olarak belirlendi. Araştırma 223 hemşire ile tamamlandı. Verilerin toplanmasında Marmara Yaratıcı Düşünme Eğilimleri Ölçeği ve Hemşire Tanıtım Formu kullanıldı. Sosyo - demografik özellikler ile mesleki özellikler, frekans ve yüzde dağılımı ile analiz edildi. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile analiz edildi. Gruplar arası farklar bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılarak incelendi. Hemşirelerin yaş ortalamasının 27,51 ± 6,14 yıl (ED=21 – EY=51) olduğu, %79,4'ünün kadın, %73,5'inin bekar, %40,8'inin ön lisans ve %34,1'inin lisans mezunu olduğu, %44,8'inin gelirinin giderinden az olduğunu algıladığı tespit edildi. Hemşirelerin %81,6'sının yatak başı/servis hemşiresiydi. Hemşirelerin mesleki deneyim süresi 6,54 ± 6,43 (ED=1 – EY=33) yıldı. Hemşirelerin %76,6'sı bir günde 1-5 hasta ile ilgilendiği tespit edildi. Hemşirelerin %57,4'ünün yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmek için bilimsel bir faaliyete katılmak istediği, %63,2'sinin hemşirelikte yapılan inovasyon çalışmalarını takip ettiği, %98,7'sinin  "hemşirelerin yaratıcı düşünme eğilimine sahip olmasının" önemli / çok önemli olarak değerlendirdiği saptandı. Hemşirelerin MYDEÖ puan ortalaması 104,96 ± 12,62 bulundu. Hemşirelerin algılanan gelir düzeyi, çalışma statüsü, yaratıcı düşünme becerisi geliştirmek için girişimde bulunma durumu ve inovasyon çalışmalarını takip etme durumu değişkenlerine göre yaratıcı düşünme eğilimlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulundu (p < 0,05). Sonuç olarak, gelirin giderden fazla olması, yönetici hemşire statüsünde çalışma, yaratıcı düşünme becerisini geliştirme girişiminde bulunma ve inovasyon çalışmalarını takip etme davranışı hemşirelerin yaratıcı düşünme eğilimlerinde fark oluşturmaktadır. Örneklem sayısının arttırılarak çok merkezli çalışmaların planlanması, hemşirelerin yaratıcı düşünme becerisi geliştirebilmeleri için kurum tarafından desteklenmesi, bilimsel faaliyetlere katılım sağlamaları için kaynak sağlanması, yönetici hemşirelerin yatak başı hemşirelerini yaratıcı fikirlerin geliştirilmesi açısından teşvik etmeleri önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to determine the creative thinking tendencies of nurses and to reveal their socio-demographic and professional characteristics, as well as creativity-related factors that contribute to significant differences. The research took place in a foundation hospital in Istanbul, with data collection occurring between 01.10.2023 and 01.10.2023. The study population consisted of 390 nurses employed at this hospital. The sample size was calculated to be at least 194 nurses, with a margin of error of 5% and a 95% confidence interval. Ultimately, the study was completed with 223 nurses. Data were collected using the Marmara Creative Thinking Tendencies Scale and a Nurse Introduction Form. Socio-demographic and occupational characteristics were analyzed using frequency and percentage distributions. The Kolmogorov-Smirnov test was employed to assess the normality of the data distribution. Differences between groups were examined using the independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA). Results indicated that the mean age of the nurses was 27.51 ± 6.14 years (min=21, max=51); 79.4% were female, 73.5% were single, 40.8% held an associate degree, and 34.1% had a bachelor's degree. Additionally, 44.8% perceived that their income was less than their expenses. The majority (81.6%) were bedside/service nurses, with a mean professional experience duration of 6.54 ± 6.43 years (min=1, max=33). It was also found that 76.6% of nurses cared for 1-5 patients per day. Furthermore, 57.4% expressed interest in participating in scientific activities to enhance their creative thinking skills, 63.2% followed nursing innovation studies, and 98.7% considered "nurses' creative thinking tendency" to be important or very important. The mean score on the Marmara Creative Thinking Tendencies Scale was 104.96 ± 12.62. A statistically significant difference was found in the creative thinking tendencies of nurses based on variables such as perceived income level, working status, efforts to develop creative thinking skills, and engagement with innovation studies (p < 0.05). In conclusion, having an income higher than expenses, working as a nurse manager, actively seeking to enhance creative thinking skills, and following innovation studies were factors associated with improved creative thinking tendencies among nurses. It is recommended to plan multicenter studies with larger sample sizes, support nurses in developing creative thinking skills through institutional backing, provide resources for participation in scientific activities, and encourage nurse managers to foster creative ideas among bedside nurses.