Vestibüler migren ve migren hastalarında sağlıkla ilgili yaşam tarzı özelliklerinin incelenmesi
Investigation of lifestyle characteristics related to health in vestibular migraine and migraine patients
Yazar: SİNAN BURAN
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL BALCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Uyku = Sleep ; Vestibül = Vestibule ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışma migren, vestibüler migren (VM) hastaları ve sağlıklı bireyler arasında sağlıkla ilgili yaşam tarzı parametreleri olan fiziksel aktivite, sedanter davranış, sağlık okur yazarlığı, uyku, beslenme, depresyon ve anksiyete seviyelerinin karşılaştırılarak incelenmesi amacıyla gerçekleştirildi.
Araştırmaya 30 Migren hastası, 21 VM hastası ve 33 sağlıklı birey katıldı. Migren hastalarının baş ağrısı şiddeti ve VM hastalarının baş dönmesi şiddeti Numerik derecelendirme ölçeği'yle (NDÖ), baş ağrısıyla ilişkili dizabilite ve baş ağrısının yaşam üzerine etkisi Migren dizabilite değerlendirme ölçeği'yle (MIDAS), fiziksel aktivite seviyesi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi - Kısa Formu'yla (UFAA-KF), sedanter davranışa harcanan süre Sedanter Davranış Anketi'yle (SDA), sağlıkla ilgili okuryazarlık seviyesi e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'yle (e-SOY), uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'yle (PUKİ), gündüz uykululuk durumu Epworth Uykululuk Ölçeği'yle (EUÖ), anksiyete ve depresyon seviyeleri Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği'yle (HADÖ) değerlendirildi.
Üç grup arasında fiziksel aktivite, sedanter davranış ve e-sağlık okuryazarlığı düzeyleri açısından anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Migren hastalarının uyku, anksiyete ve depresyon ölçek değerlerinin sağlıklı bireylerden anlamlı olarak daha kötü olduğu tespit edildi (p<0,05). Migren tetikleyici besinlerin oluşturduğu yakınma durumlarının hem migren hem de VM hastalarında dizabilite skorları ile ilişkili olduğu bulundu (p<0,05).
Sonuç olarak, sağlıklı yaşam tarzını belirleyen fiziksel aktivite, sedanter davranış ve e-sağlık okuryazarlığı açısından üç grup birbiriyle benzer iken migren hastalarının uyku, anksiyete ve depresyon seviyeleri sağlıklı bireylerden daha kötüdür. Beslenme faktörü açısından migren tetikleyici besinler, hem migren hem de VM hastalarında hastalık dizabilitesini olumsuz etkilemektedir. Sağlıkla ilgili yaşam tarzı özelliklerini dikkate almak migren ve VM'e özgü tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Anahtar Sözcükler: migren, vestibüler migren, sağlıkla ilgili yaşam tarzı, uyku, beslenme

Abstract:
The aim of the study was to compare the health-related lifestyle parameters of physical activity, sedentary behavior, health literacy, sleep, nutrition, depression and anxiety levels among migraine, vestibular migraine (VM) patients and healthy individuals.
Thirty migraine patients, 21 VM patients and 33 healthy subjects were participated in the study. Headache severity of migraine patients and dizziness severity of VM patients were evaluated with the Numeric Rating Scale (NRS). Disability associated with headache and the effect of headache on life were evaluated with the Migraine Disability Assessment Score (MIDAS). Participants' physical activity level was examined with International Physical Activity Questionnaire - Short Form (IPAQ-SF), time spent on sedentary behavior with Sedentary Behavior Questionnaire (SBQ), health literacy level with eHealth Literacy Scale (eHEALS), sleep quality with Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), daytime sleepiness with Epworth Sleepiness Scale (ESS), anxiety and depression levels with Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS).
There was no significant difference between the three groups in terms of physical activity, sedentary behavior and e-health literacy levels (p>0.05). Sleep, anxiety and depression outcomes of migraine patients were found to be significantly worse than healthy individuals (p<0.05). Complaints caused by migraine trigger foods were found to be associated with disability scores in both migraine and VM patients (p<0.05).
In conclusion, while the three groups are similar to each other in terms of physical activity, sedentary behavior and e-health literacy that determine healthy lifestyle, sleep, anxiety and depression levels of migraine patients are worse than healthy individuals. In terms of nutritional factors, migraine trigger foods negatively affect disease disability in both migraine and VM patients. Considering health-related lifestyle features may contribute to the development of migraine and VM-specific treatment strategies.
Key Words: migraine, vestibular migraine, health-related lifestyle, sleep, diet