Seramik takviyeli bronz esaslı toz metal fren balata üretimi ve sürtünme-aşınma özelliklerinin araştırılması
Production of ceramics reinforced bronze based powder metal breake linings and investigation of their friction-wear behaviours
Yazar: MUSTAFA BOZ
Danışman: DOÇ.DR. ADEM KURT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metal Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering
Dizin: Aşınma = Wear ; Fren balatası = Brake lining ; Seramikler = Ceramics ; Sürtünme = Friction ; Toz metalurjisi = Powder metallurgy

Özet:
SERAMİK TAKVİYELİ BRONZ ESASLI TOZ METAL FREN BALATA ÜRETİMİ VE SÜRTÜNME-AŞINMA ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI (Doktora Tezi) Mustafa BOZ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ARALIK 2003 ÖZET Bu çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada toz metalürjisi yöntemi ile bronz esaslı fren balataları üretilmiş ve üretilen balataların sürtünme-aşınma performansları test edilmiştir. İkinci aşamada bronz esaslı balata tozlarına farklı oranlarda değişik seramik tozları (SİO2, AI2O3, Mg8Sii203o(OH)4(OH2)4 8H20, Sb2S3 ve ZrSi04) ilave edilerek, yeni balata numuneleri üretilmiş ve üretilen seramik ilaveli balata numunelerinin sürtünme aşınma davranışları belirlenerek seramik ilavesiz bronz esaslı balata numuneleri ile mukayesesi yapılmıştır. Bu amaçla fren balata numunelerinin yoğunluk, sertlik, sürtünme katsayısı ve aşınma miktarları test edilmiş, numunelerden sinterleme öncesi ve sonrası mikro yapı görüntüleri ile aşınan yüzeylerden SEM görüntüleri alınmış ve numunelerdeki aşınma türleri tespit edilmiştir. Deneyler sonucunda, bu çalışmada kullanılan metal tozundan üretilen fren balata numunelerinin optimum sürtünme-aşınma davranışlarının 350 MPa presleme basıncında ve 820 °C sinterleme sıcaklığında olduğu belirlenmiştir. Balata malzemelerine ZrSi04 ilavesi dışında ilave edilen diğer seramik tozlarının miktarı arttıkça, numunelerin yoğunluğunu düşürdüğü görülmüştür. En yoğun balata malzemesini ZrSi04 ilave edilmiş numuneler sağlamıştır.Bütün11 numunelerin aşınma ve sürtünme katsayısı değerleri SAE-J661 standart aralığında olurken en iyi sonucu %5 ZrSi04 ve %6 ZrSi04 numuneleri sağlamıştır. Bilim Kodu : 710 Anahtar Kelimeler :Toz Metalürjisi, Fren balatası, Seramikler ve Sürtünme- Aşmma Sayfa Adedi : 130 Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Adem KURT

Abstract:
Ill PRODUCTION OF CERAMICS REINFORCED BRONZE BASED POWDER METAL BREAKE LININGS AND INVESTIGATION OF THEIR FRICTION- WEAR BEHAVIOURS ( Ph.D. THESIS) Mustafa BOZ GAZI UNIVERSITY INSTUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGY DECEMBER 2003 ABSTRACT This study consisted of two stages: In the first stage, bronze based break linings were produced and friction-wear properties of them were investigated. In the second stage, various amount of ceramics powder (SİO2, AI2O3, Mg8Sii203o(OH)4(OH2)4 8H20, Sb2S3 ve ZrSi04) were added to bronze-based powders and ceramics reinforced bronze-based break lining were produced. Friction-wear properties of the ceramics reinforced samples were measured and compared to those of plain bronze based ones. For this purpose, density, hardness, friction coefficient and wear behaviour of the samples were tested. Microstructure of samples before and after sintering and also worn surfaces were investigated by using a scanning electron microscopy (SEM) and the wear type were determined. At the end of experimental study, the optimum friction-wear behaviour was observed on the sample compacted at 350 MPa and sintered at 820°C. With increasing the amount reinforcing elements (except ZrSi04) resulted in aIV decrease in density of the final samples. The most dense break-lining materials was obtained on the sample reinforced with ZrSi04. All samples exhibited friction-wear values which were within the values shown in SAE-J661 standard. However samples reinforced with 5% ZrSi04 and 6% ZrSiC>4 gave best results. Science Code : 710 Key Words : Powder Metallurgy, Brake Lining, Friction-Wear and Ceramics Page Number : 130 Adviser : Assoc. Dr. Adem KURT