COVID-19 geçirmiş sağlık çalışanlarının tamamlayıcı ve alternatif tıp kullanımına yönelik tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of health care professionals with COVID-19 towards the use of complementary and alternative medicine
Yazar: OZAN ACAR
Danışman: PROF. DR. HATİCE KAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırma, Covid-19 geçirmiş sağlık çalışanlarının tamamlayıcı ve alternatif tıp kullanımına yönelik tutum ve davranışlarını belirlemek amacı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde planlandı.
	Araştırmanın evrenini, 11 Mart 2020 tarihinde Türkiye'de ilk Covid-19 vakasının görülmesinden sonra Covid-19 hastalığı geçiren, bir üniversite hastanesinin sağlık çalışanlarından 500 birey, örneklemini ise araştırmaya katılmayı kabul eden 306 sağlık çalışanı oluşturdu. Araştırma verileri, "Yapılandırılmış Anket Formu" ve "Tamamlayıcı Tedavileri Kullanmaya Yönelik Tutum Ölçeği (TTTÖ)" kullanılarak toplandı. Veriler SPSS 25,0 paket programı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı istatistikler kullanılarak analiz edildi. 
	Katılımcıların, Tamamlayıcı Tedavileri Kullanmaya Yönelik Tutum Ölçeği puan ortalamasının 20,557,89 olduğu belirlendi. Sağlık çalışanlarının yaş ve meslek değişkenleri ile tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik tutum ölçeğini puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0,05), cinsiyet, kronik hastalık varlığı, sigara içme durumu, alkol kullanma durumu ve genel sağlık durumu algısı değişkenleri ile tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik tutum ölçeğinin puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görüldü (p>0,05). 
	Sonuç olarak, sağlık çalışanlarının tamamlayıcı tedavileri kullanmaya yönelik olumlu tutuma sahip oldukları belirlendi. Covid-19 pandemisi gibi gelecek dönemlerde olası birtakım bulaşıcı hastalıklara yönelik, başta sağlık çalışanları olmak üzere toplumun diğer bireylerinin de TAT yöntemlerinin bilinçli ve doğru kullanımı açısından eğitilmesi, TAT yöntemlerine yönelik kanıt değeri yüksek çalışmalar yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanları, Pandemi, Covid-19,  Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp, Tutum.

Abstract:
This research was planned in a descriptive and relationship-seeking type in order to determine the attitudes and behaviors of healthcare professionals who have experienced Covid-19 towards the use of complementary and alternative medicine.
	The population of the research, after the first Covid-19 case in Turkey on March 11, 2020, who had Covid-19 disease, 500 individuals from a university hospital's health workers and 306 health workers who agreed to participate in the study constituted the sample. Research data were collected using "Structured Questionnaire Form" and "Attitude Scale Towards Using Complementary Therapies (TTTÖ)". The data were analyzed with the SPSS 25,0 package program using descriptive and correlational statistics.
	It was determined that the participants' Attitude Scale towards Using Complementary Therapies mean score was 20, 557, 89. There is a statistically significant difference (p<0,05) between the age and occupation variables of health workers and the scores of the attitude scale towards using complementary therapies. It was found that there was no statistically significant difference between the variables of gender, presence of chronic disease, smoking status, alcohol use and perception of general health status, and the scores of the attitude scale towards using complementary therapies (p>0,05).
	As a result, it was determined that healthcare professionals had a moderately positive attitude towards using complementary therapies. It can be recommended to train other members of the society, especially health workers, in terms of the conscious and correct use of CAM methods, and to conduct studies with high evidence value on CAM methods for some possible infectious diseases in the future, such as the Covid-19 pandemic.
Key Words: Health Workers, Pandemic, Covid-19, Complementary and Alternative Medicine, Attitude.