Farklı dedektör sayılarına sahip tomografi cihazlarında yapılan toraks incelemelerinde alınan dozların karşılaştırılması
Comparison of absorbed dose on thorax evaluations in tomography devices with different detector numbers
Yazar: MEHMET ERKEK
Danışman: PROF. DR. FATMA YURT ONARAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography

Özet:
Bu çalışmada, farklı dedektör sayılarına sahip (16 – 64x2) iki Bilgisayarlı Tomografi cihazında çekilen Toraks protokollerinde hastaların aldığı Etkin Doz (ED) ile organ (akciğer) bazlı radyasyon dozlarını hesaplamayı ve karşılaştırmayı amaçladık.
16 dedektörlü ve 64 dedektörlü cihazlarda çekilen Toraks protokolleri geriye dönük olarak hastanenin PACS sisteminden hastanın görüntüleri ile birlikte gelen DICOM verilerinden retrospektif olarak elde edilerek etkin ve organ dozu karşılaştırması yapıldı. Karşılaştırmada 16 ve 64 dedektörlü cihazda farklı parametreler kullanılarak yapılan akciğer tomografilerine ait veriler kullanıldı. Çalışmada kullanılan toplam hasta sayısı 151 olup bu hastalardan 16 dedektörlü cihazda 16x0,5 mm parametre ile çekilmiş hasta sayısı 49, 16x1 mm parametre ile çekilmiş hasta sayısı 50 ve 64 dedektörlü cihazda 64x1,25 mm parametresi ile çekilmiş hasta sayısı 52 dir.  Hastanın Toraks BT protokolünden aldığı ED (Etkin Doz) ICRP (Uluslararası Radyasyondan Korunma Komitesi) doz dönüşüm faktörü kullanılarak hesaplandı. Aynı zamanda DICOM verileri DoseWatch (FDA onaylı Dose Monitoring Software) isimli yazılıma aktarılarak hasta boyutuna özgü doz (SSDE) ve akciğer organ dozu hesaplandı.
Çalışmada kullanılan 151 hasta verisi üzerinden toplam hasta ve tüm projeksiyonlar için ayrı ayrı DRL hesabı yapıldı. Yapılan hesaplamalarda hastane akciğer protokolü için 218,1 mSv, 16x0,5 projeksiyonu için 260,7 mSv, 16x1 projeksiyonu için 234,6 mSv, 64x1,25 projeksiyonu için ise 177,68 mSv olarak ED hesaplandı. Hesaplanan değerler literatürde yer alan ulusal ve uluslararası yapılan çalışmalar ile karşılaştırıldı. Çalışmada bulunan değerler ülke referans seviyelerinin altında olduğu görüldü. Ülke geneli protokol standardizasyonu sağlanması ve tüm protokoller için DRL hesaplaması yapılarak belirli aralıklarda kontrollerinin yapılması önerildi.

Abstract:
In this study, we aimed to calculate and compare the Active Dose (ED) and organ (lung) based radiation doses received by the patients in the Thoracic protocols taken in two Computed Tomography devices with different detector numbers (16 – 64x2).
Thoracic protocols taken in 16-detector and 64-detector devices were retrospectively obtained from the DICOM data that came with the patient's images from the hospital's PACS system and effective and organ dose comparisons were made. Data from lung tomography using different parameters in 16 and 64 detector devices were used in the comparison. The total number of patients used in the study was 151 and the number of patients taken with 16x0.5 mm parameter in 16 detector devices was 49, the number of patients taken with 16x1 mm parameter was 50 and the number of patients taken with 64x1.25 mm parameter in 64 detector devices was 52.  The ED (Effective Dose) received from the Thoracic CT protocol of the patient was calculated using ICRP (International Committee for Radiation Protection) dose conversion factor. At the same time, DICOM data was transferred to DoseWatch (FDA-approved Dose Monitoring Software) software, and patient size-specific dose (SSDE) and lung organ dose were calculated.