Gestasyonel diyabetin anne-bebek sağlığı ile ilişkisi
The relation of gestational diabetes with mother-baby health
Yazar: RAZİYE KAYA
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE KARAÇAM
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebekler = Infant ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gebelik = Pregnancy ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Araştırmanın amacı gestasyonel diyabetin görülme sıklığı ve anne-bebek sağlığı ile ilişkisini incelemektir.
Araştırma Haziran 2015 ve Eylül 2016 tarihlerinde, İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde doğum yapan 491 kadın ile analitik-kesitsel olarak gerçekleşmiştir. Araştırma verileri araştırmacı tarafından literatüre dayalı olarak hazırlanan soru formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, student-t ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan kadınların %8,1'ine gestasyonel diyabet tanısı konulduğu saptanmıştır. Gestasyonel diyabet görülme sıklığının istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde 25-45 yaş aralığında (X2=18,232; p=0,000) ve ikinci derecede obez olanlarda (X2=12,457; p=0,014) daha fazla görüldüğü bulunmuştur. Ayrıca gestasyonel diyabetin daha önceki gebeliklerinde (%7,5'e karşı %1,1; X2=5,801, p=0,016) ve aile (%75,0'e karşı %22,0; X2=53,379, p=0,000) öyküsünde diyabet ve daha önce 4000 gr üzerinde bebek doğumu (%12,5'e karşı %2,2; X2=9,878, p=0,002) olan kadınlarda daha fazla görüldüğü ve bu farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Gestasyonel diyabeti olan kadınların (%27,5) gebelikleri boyunca olmayanlara (%8,9) göre daha fazla hastaneye yattıkları görülmüştür (X2=11,773; p=0,001). Yine gestasyonel diyabeti olan kadınların yenidoğanlarının vücut ağırlığı (3345,88±588,43) ve göğüs çevresi ortalamalarının (34,03±1,61)  diyabeti olmayanlarınkilere göre (3155,03±542,04 ve 33,33±1,59) daha fazla olduğu ve bu farkların da istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır (sırası ile t=2,119; p=0,035 ve t=2,662; p=0,009). Araştırmada gestasyonel diyabeti olan kadınların ikametgâh, eğitim, çalışma, algılanan gelir düzeyi, sigara içme, egzersiz yapma, doğum öncesi bakım alma ve gebelikten önce sağlık sorunun bulunma, doğum şekli, doğumun başlama şekli, epizyotomi uygulaması ve laserayonla bulunma, doğum sırasında ve sonrasında problem gelişme, bebeklerinin fetal kalp atımı ve apgar skoru ve göğüs çevresi, sağlık problemi gelişme ve yoğun bakıma alınma durumları bakımından gestasyonel diyabeti olmayanlara benzer özellikte oldukları belirlenmiştir. 
Bu çalışmada gestasyonel diyabet görülme sıklığının yüksek olduğu, bu durumun kadınların gebelik süresince hastaneye yatış oranını ve bebeğin atropometrik ölçümlerini artırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Sağlık çalışanları, yüksek gestasyonel diyabet riski bulunan gebeler başta olmak üzere tüm gebelerin gestasyonel diyabet konusunda bilgilendirmeleri, erken tanı için tarama testi yapılmasını sağlamaları, diyabet tanısı alan gebelere sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını öğretmeleri ile anne-bebek sağlığına katkı sağlayabilirler. 

    Anahtar kelimeler: Diyabet, gestasyonel, prevalans, bebek, kadın, sağlık, hemşirelik, bakım

Abstract:
The aim of the study is to analyse the prevalence of gestational diabetes risk and its link with mother-baby health. 
The study was performed as analytical-cross sectional with 491 women who had given birth to their babies at İzmir Tepecik Training and Research Hospital between June 2015 and September 2016. Survey data were obtained by means of a questionnaire based on a literature prepared by the researcher. In the analysis of the data; descriptive statistics, chi square, student-t and Mann-Whitney U tests were used. 
It was determined that 8,1% women who had participated the study was diagnosed with gestational diabetes. It was found out that the prevalence of gestational diabetes was statistically and significantly seen higher between 25-45 ages (X2=18,232; p=0,000) and also in secodary obese people (X2=12,457; p=0,014). In addition, it was established that gestational diabetes was more frequently observed in women with diabetes history in their previous pregnancies (7,5% vs 1,1%; X2=5,801, p=0,016) and family history (75,0% vs 22,0%; X2=53,379, p=0,000) and in those with over 4000 gr baby delivery (12,5% vs 2,2%; X2=9,878, p=0,002) and these differences were statistically significant. It was seen that women with gestational diabetes (27,5%) were more hospitalized than those without gestational diabetes (8,9%) (X2=11,773; p=0,001). It was also identified that the newborns of women with gestational diabetes had higher body weight (3345,88±588,43) and their average chest girth (34,03±1,61)  and these differences were statistically important (respectively t=2,119; p=0,035 and t=2,662; p=0,009). In the study, it was detected that women with gestational diabetes had similar characteristics with those without gestational diabetes with regard to their residence, education, work, perceived income level, smoking, doing exercise, receiving antenatal care and prepregnancy health problem, delivery method, initiation way of delivery, episiotomy application and locating with laceration, problem development during delivery and postnatal, fetal apex rate and apgar score and chest girth of babies, health problem development and being taken into intensive care.
    
        It was understood in this study that gestational diabetes rate was high and this situation increased hospitalization rate during pregnancy and atropometric measurements of babies. Health professionals should inform all pregnant women about gestational diabetes including those with hish gestational diabetes risk, provide screening test for early diagnosis, teach healthy life style behaviour to women diagnosed with diabetes and in this way, they can contribute to mother-baby health. 

Keywords: Diabetes, gestational, prevalence, baby, woman, health, nursing, care