Ters-yüz sınıf modeline göre tasarlanan öğrenme ortamının ortaokul öğrencilerinin istatistik okuryazarlık seviyelerine etkisi
The effect of learning environment based on flipped classroom on statistical literacy levels of middle school students
Yazar: BEYDA TOPAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜVEN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ters-yüz sınıf = Flipped classroom ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; İstatistik = Statistics ; İstatistik eğitimi = Statistical education ; İstatistiksel okuryazarlık = Statistical literacy ; İstatistiksel süreç = Statistical process

Özet:
Eğitimin her kademesinde, öğrencilerin iyi birer istatistik okuryazarı olarak yetiştirilmesi hedeflenmektedir. Bunun için mevcut istatistik öğretiminin yeterli olmadığı ve alternatif modellere ihtiyaç olduğu vurgulanmaktadır. Bu çalışmada, ters-yüz sınıf modeline göre tasarlanan bir öğrenme ortamında istatistiksel süreci temel alarak yürütülen uygulamaların ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin istatistik okuryazarlığı seviyelerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Araştırmanın çalışma grubunu Samsun ilindeki bir ortaokulun 7. sınıfında öğrenim gören 25'i deney, 26'sı kontrol grubunda olmak üzere toplam 51 öğrenci oluşturmaktadır. Yarı deneysel yöntemin kullanıldığı mevcut çalışma 2017-2018 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda istatistiksel süreci temel alan ters-yüz sınıf modeline göre istatistik öğretimi yapılırken kontrol grubunda öğretime herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Öğrencilerin istatistik okuryazarlığı seviyelerini belirlemek amacıyla istatistik okuryazarlığı testi geliştirilmiştir. Testin geçerlik-güvenirlik çalışmalarının ve teste verilen öğrenci cevaplarının analizi için Rasch modeli kullanılmıştır. İstatistik okuryazarlığı testinden elde edilen cevapları detaylandırmak ve öğrencilerin düşünüşlerini ortaya koymak amacıyla seçilen öğrencilerle klinik mülakat yapılmış ve nitel yaklaşımla analiz edilerek yorumlanmıştır. Uygulama süresince deney ve kontrol grubunda istatistik okuryazarlığının bileşenlerine (veri toplama, veri temsili, veri analizi, çıkarım) yönelik sınıf içi gözlemler yapılarak alan notları tutulmuştur.

Araştırmadan elde edilen bulgular, istatistiksel süreci temel alan ters-yüz sınıf modeline göre yürütülen uygulamaların deney grubundaki öğrencilerin istatistik okuryazarlığı seviyeleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, her bir istatistik okuryazarlığı bileşenine yönelik öğrenci seviyelerindeki gelişimin farklı düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf ortamında istatistik okuryazarlığı bileşenlerine yönelik tablo ve grafik üzerinden çıkarım yapmalarını sağlama ve veriye uygun temsil oluşturma gibi davranışlar sıklıkla gözlemlenirken örneklem belirlemenin önemi üzerine konuşma ve uç değerlerin ortalamaya etkisini tartışmaya istenen sıklıkta yer verilmediği görülmüştür. Bu sonuçlara göre, öğrencilerin istatistik okuryazarlığı seviyelerinin gelişiminde istatistiksel süreci yaşamalarına olanak sağlayan öğrenme deneyimlerinin sunulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İstatistik Okuryazarlığı, İstatistiksel Süreç, Ters-Yüz Sınıf Modeli

Abstract:
It is addressed as an important goal to educate students as good statistical literate at all education levels. It is aimed to educate students to be good statistically literate from pre-school to all education levels. To achieve this goal, it is emphasized that the current statistical education is not sufficient and alternative models are needed. In this study, it is aimed to investigate the effect of practices carried out on the statistical process-based learning environment designed according to the flipped classroom model on the statistical literacy levels of 7th grade students.

The study group of the research consists of 51 students, 25 of whom are in experimental group and 26 students are in control group in the seventh grade of a secondary school in Samsun. The study including the quasi-experimental design was conducted in the second semester of the 2017-2018 academic years. In the experimental group, statistics instruction was applied according to the flipped classroom based on the statistical process, while no intervention was made in the control group. Statistical literacy test was developed in order to determine the students' statistical literacy levels. The Rasch model was used to analyze the validity-reliability of the test and students' responses to the test. Clinical interviews were conducted with the selected students to detail the answers obtained from the statistical literacy test and to present the students' statistical thinking. They were analysed and interpreted with a qualitative approach. During the applications, classroom observations were made in the experimental and control groups for the components of statistical literacy (data collection, data representation, data analysis, inference) and field notes were taken. The notes obtained from these observations were examined by content analysis.

The findings of the study showed that there was a statistically significant difference on the students' statistical literacy levels in favour of experimental group. However, it has been concluded that the development of students' levels for each statistical literacy component is at different levels. While some of the behaviours such as making statistical inferences on tables and graphs and drawing appropriate representations of data were observed frequently in the classroom environment, some of them such as talking about the importance of sampling and discussing the effect of extreme value on the mean did not take place as often as desired. According to these results, it is recommended to provide learning experiences that enable students to experience the statistical process in the development of statistical literacy levels.

Keywords: Statistical Literacy, Statistical Process, Flipped Classroom