Okul ortamının psikolojik güçlendirme özelliğinin beden eğitimi öğretmenlerinin kuruma güven ve bağlılığı ile ilişkisinin incelenmesi
Examining the psychological empowerment characteristic of school environment relationship between trust and commitment to the institution of physical education teachers
Yazar: ÖZLEM AKKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ OSMAN UYMAZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Spor Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Okul iklimi = School climate ; Okul kültürü = School culture ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Öğretmenler = Teachers ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Bu çalışmanın amacı okul ortamının psikolojik güçlendirme özelliğinin beden eğitimi öğretmenlerinin kuruma güven ve bağlılığına ilişkisini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Amaç doğrultusunda ortaokul ve liselerdeki beden eğitimi öğretmenlerinin okullarının psikolojik güçlendirme özelliğinin beden eğitimi öğretmeninin kuruma güven ve bağlılığına ilişkin görüşleri farklı değişkenlere göre incelenmiştir.
Bu araştırma Beden eğitimi öğretmenlerinin okul ortamının psikolojik güçlendirme özelliğinin beden eğitimi öğretmeninin kuruma güven ve bağlılığı ile ilişkisine yönelik görüşlerini ortaya koymayı amaçlayan tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2017-2019 eğitim –öğretim yılında İstanbul ilinin Avrupa yakasında (yeterli veri alınamadığı için Anadolu yakası da evren içine dâhil edilmiştir) devlet okullarında ve özel okullarda görev yapmakta olan 347 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada birbiri ile etkileşimine bakılacak çok sayıda değişken olduğu için yapısal eşitleme modeli kullanılmıştır.
Temelde amaç okul ortamının psikolojik güçlendirme özelliğinin beden eğitimi öğretmeninin örgütsel bağlılık ve güvenini etkileyip etkilemediğini özetleyen bir modelleme oluşturmak. Bu tanımla modellemeyi yaparken psikolojik güçlendirmenin değişkenleri olan anlam, yetkinlik, özerklik ve etkinin örgütsel bağlılığın değişkenleri olan normatif bağlılık, duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve örgütsel güvenin meslektaşlara güven, yöneticiye güven, öğrenciye güven değişkenlerini etkileyip etkilemediğine bakılmasıdır.
Tablolar ve istatistik analiz için SPSS ve AMOS yapısal eşitlik modellemesi programı kullanılmıştır. Elde edilen veriler frekans dağılımları, tanımlayıcı istatistikler, varyans analizi, çoklu regresyon analizi ve uygun görülen diğer analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar Tablo ve grafik haline getirilerek yorumlanmıştır.
Ölçeklerdeki her bir maddenin kendi arasındaki uygunluğuna bakılarak doğrulama faktörü analizi yapılmış ve yapısal model oluşturulmuştur. Ayrıca ölçeklerin alt boyutlarının geçerlik güvenirlikleri analiz edilmiştir. Beden eğitimi öğretmenlerinin eğitim, cinsiyet, yaş durumları, görev yaptıkları okullardaki öğrenci sayıları, bulundukları okulların okul türü, okullarında spor salonu olup olmadığı, diğer beden eğitimi öğretmeni sayıları, yeterli malzemenin varlığı, kıdem durumları, çalıştıkları okuldaki görev süreleri, spor branşları, görev yaptıkları ilçe değişkenlerine bakılmış frekans ve yüzdeleri belirlenerek Tablo haline getirilmiştir. Yaş, cinsiyet, kıdem, okuldaki görev süresi, öğrenci sayısı, diğer beden eğitimi öğretmeni sayısı, spor salonu, malzeme yeterliliği, okul türü ve psikolojik güçlendirmenin alt boyutları ile hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır.
Cinsiyet, yaş, okuldaki görev süresi ve kıdem bağımsız değişkenleri bağlılık alt boyutundan sadece duygusal bağlılığı her iki modelde de anlamlı etkilemektedir. Cinsiyet, yaş, spor malzemesi, spor salonu, okul türü, okuldaki görev süresi, kıdem, okuldaki öğrenci sayısı, diğer beden eğitimi öğretmeni sayısı, spor malzemesi ve spor salonu değişkenlerinin bağlılık alt boyutundan sadece normatif bağlılığı güçlendirmenin alt boyutları dahil edildiğinde etkilediği tespit edilmiştir Tüm bağımsız değişkenlerin devam bağlılığını etkilemediği bulunmuştur. Cinsiyet, yaş, okuldaki görev süresi ve kıdem örgütsel güvenin alt boyutlarını güçlendirmenin alt boyutları modele dahil edildiğinde etkilediği bulunmuştur. Spor salonu ve spor malzemesi değişkenleri örgütsel güvenin öğrenciye güven alt boyutunu her iki modelde de anlamlı etkilemektedir. Okuldaki öğrenci sayısı ve diğer beden eğitimi öğretmeni sayısı ile örgütsel güven arasında her iki modelde de anlamlı ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the relationship between psychological empowerment feature of a school and physical education teachers' (PE teachers) commitment and trust to the institution with regards to several variables.Views of PE teachers in secondary and high schools concerning their commitment and trust to the institution and their psychological empowerment to their school environment feature are analysed according to the aim.
This study is a relational survey research, totally 347 PE teachers who works in public and private schools in İstanbul European Side in 2017-2019 Academic Year (since there isn't enough data, Anatolian Side is included to the population) consisted the population. Structural Equation modelling is applied due to several interrelated variables to examine.
Basically the purpose is to form a model which encapsulate if the psychological empowerment feature of a school effects organizational commitment and trust of PE teachers. For the purpose this definiton it is studied that if sense, competence, autonomy and effect which are variables of psychological empowerment and normative commitment, emotional commitment and continuity commitment and organizational trust which are variables of organizational trust effect the variables of trust on colleague, trust on administrator and trust on student. 
SPSS and AMOS structural equation modelling programs were used for tables and statistical analysis. The obtained data is analysed by using frequency distribution, descriptive statistics, variance analysis, multiple regression analysis and other suitable analysis methods. Results are interpreted as tables and graphics. 
Each item in the scales is regarded in convenience and verification factor analysis is applied, and a model is created. Besides that validity and reliability of sub-dimensions of scales are analysed. Variables such as education, gender and age of PE teachers, students numbers and type of the school they work, whether there is a gym in the school or not, number of other PE teachers, existence of enough equipment, and their seniority circumstances,  incumbency in their school and branch of sports, and the county they work in are concerned, and their frequency and percentage are worked into tables. Hierarchical regrassion analysis is applied with age, gender, seniority, incumbency, number of students, number of other PE teachers, gym, adequecy of equipment, school type and sub-dimensions of psychological strengthening. 
Gender, age, duration of work, and seniority independent variables effect only emotional dependence which is one the sub-dimensions of commitment significantly in both models. It is detected that gender, age, equipment, gym, school type, duration of work, seniority, number of students and number of other PE teachers variables effect only normative commitment when sub-dimensions of psychological empowerment is included. None of independent variables has a statistically significant effect on continuity commitment. It is found that gender, age, duration of work and seniority effected sub-dimensions of organizational commitment only when sub-dimensions of psychological empowerment are included. Gym conditions and equipment variables effect significantly the trust on student which is one of the sub-dimensions of organizational trust. Between number of students and other PE teachers in the school and organizational trust has a statistically significant relationship in both models.