Ergenlerde sosyal medya kullanımı, sosyal kaygı ve riskli davranışların incelenmesi
Examining the relationship of social anxiety with social media addiction and risky behaviors in adolescents
Yazar: BERKAN DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE BAŞTEMUR
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
‎Özellikle son yıllarda internet tabanlı sosyal medya platformlarının ‎artması internetin hayatımızdaki yerini daha da arttırmıştır. ‎İnternetin sağladığı avantajların yanı sıra aşırı kullanım sonucunda özellikle ergenlik dönemindeki bireylerde bağımlılık, sosyal ve psikolojik sorunlar oluşturma gibi etkileri de bulunabilmektedir. Sosyal medya bağımlılıkları bireylerin sosyal çevre ile kurduğu iletişim ve sergilediği davranış örüntülerine doğrudan etki etmekle birlikte bireyin sosyal çevre ile iletişimi ve olumsuz çevre deneyimleri de bireylerin sosyal medya bağımlılığı üzerinde etkilidir. Bu araştırmada ergenlik dönemindeki bireylerde sosyal medya bağımlılığının ‎sosyal kaygı ve riskli davranışlarla ilişkisi incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini ortaöğretim kurumlarında eğitim görmekte olan öğrenciler ‎oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini Şanlıurfa Eyyübiye ilçesindeki ortaöğretim öğrencileri ‎oluşturmaktadır. ‎Bu doğrultuda Eyyübiye ilçesinde ortaöğretim kurumuna devam eden 738 öğrenciden veri toplanmıştır. ‎Araştırmada veri toplama aracı olarak ‎"Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği", ‎‎"Çocuk ve Ergenlerde Sosyal Kaygı Ölçeği"‎, ‎"Ergenler İçin Riskli Davranışlar Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu ‎kapsamda veriler SPSS24 veri analiz programı ile analiz edilmiştir. Ölçeklerden elde ‎edilen veriler arasındaki ilişkiler, verilerin normal dağılım göstermesi nedeniyle pearson korelasyon ve Hayes'in Process Macro analizleri ile test edilmiştir. ‎Araştırma sonucunda öğrencilerin sosyal fobi, sosyal medya bağımlılığı ve riskli davranışları arasında anlamlı ‎ilişkilerin meydana geldiği belirlenmiştir‎. Araştırma sonucunda bireylerin sosyal medya bağımlılıkları, sosyal fobileri ve kendilerine yönelik zarar verici davranışları bireylerin sergiledikleri riskli davranışları %5 düzeyinde anlamlı olarak etkilemektedir. Ayrıca bireylerin sosyal fobi ve kendilerine yönelik zarar verici davranışları bireylerin sosyal medya bağımlılıklarını %5 düzeyinde anlamlı olarak etkilemektedir. Çalışmaya ilişkin sınırlılıkların bulunması ve sonraki çalışmalara katkı sağlanması amacıyla öneriler belirtilmiştir.

Abstract:
Especially in recent years, the increase in internet-based social media platforms has increased the place of the internet in our lives. In addition to the ‎advantages provided by the internet, there may be effects such as addiction, and social and psychological disorders, especially in adolescents, as a result of excessive use. Connection to the social environment and negative environmental experiences are important in social media addiction, which directly affects an individual's communication and behaviour. This study investigated the relationship between social media addiction and social anxiety and risky behaviors in adolescentselational screening model used in the research. The universe of the research consists of adolescent students studying in high schools. The sample of the research consists of high school students in the Şanlıurfa Eyyübiye district. ‎In this direction, data were obtained from 738 ‎students continuing their high school education in the Eyyübiye district. ‎"Social Media Addiction Scale for Adolescents", ‎‎"Social Anxiety Scale for Children and Adolescents" ‎and, ‎‎"Risk Behaviors Scale for Adolescents" were used as data collection tools in the research. Quantitative data analysis methods were used in the analysis of the research data. In this context, the data were analyzed with the SPSS24 data analysis program. The relationships between the data obtained from the scales were tested with linear regression analysis and Pearson correlation analysis since the data showed normal distribution. ‎As a result of the research, students' social phobia, social media addiction and risky behaviors significantly affect the risky behaviors exhibited by individuals at the level of 5%. Furthermore, social phobia and self-harming behaviors of individuals pointedly affect individuals' social media addiction at the level of 5%. Limitations of the study are stated in the implications to contribute to future studies.