Değer hisse senetleri ve büyüme hisse senetlerinin yapısal özellikleri ve tahakkuk uygulamaları açısından farklılıkları
Structural characteristics of value stocks and growth stocks, and the differences between those stocks? accruals applications
Yazar: HALİL CEM SAYIN
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA KARACAER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Kar yönetimi = Profit management ; Tahakkuk = Accrual

Özet:
Gerek kurumsal gerekse bireysel olsun yatırımcıların aldığı yanlış kararlar yalnız kendilerinin değil bir bütün olarak ülke ekonomisinin zarar görmesine yol açacak boyutlara ulaşabilmektedir. Alınan yanlış yatırım kararlarının düzeyi yükseldikçe ortaya çıkan zararların toplamı, ülkeyi finansal krizlerin eşiğine getirerek hem ekonomik hem de siyasi çalkantılara yol açabilmektedir. Doğru yatırım kararlarının alınmasında ve ekonomideki kaynak dağılımının sağlıklı bir biçimde gerçekleşmesinde, firmaların performanslarının ve risk durumlarının yatırımcılar tarafından doğru bir biçimde değerlendirilmesinin yanı sıra yatırım kararlarının temel dayanak noktası olan finansal tabloların güvenilir olması da büyük önem taşımaktadır. Finansal tablolar firmaların faaliyetlerinin sonucunda ortaya çıkmalarına karşın, bazen firma yöneticileri firmanın durumunu olduğundan farklı gösterme eğilimi içine girerek finansal tabloları manipüle edebilmektedirler. Literatürde kâr yönetimi olarak adlandırılan bu tür uygulamalar, firmalar tarafından piyasaya sunulan bilgilerin, firmaların gerçek finansal durumlarını ve faaliyet sonuçlarını yansıtmamasına neden olmaktadır.Bu çalışmanın amacı, Değer ve Büyüme hisse senetleri olarak adlandırılan iki büyük yatırım kategorisinin performans ve risk yapılarının karşılaştırılması ve kâr yönetimi pratiklerinin ortaya konulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen analizler için, 1999-2007 döneminde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)'nda kayıtlı firmalara ait 807 firma yılı gözlem kullanılmıştır. Analizler sonucunda, performans göstergesi olarak kullanılan değişkenler (satışlardaki büyüme, varlıkların karlılığı, getiri) temelinde Büyüme hisse senetlerinin Değer hisse senetlerine göre daha yüksek performans gösterdiği ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra, çalışma kapsamında incelenen Büyüme firmalarının Değer firmalarından daha riskli olduğu ve daha fazla yabancı kaynakla finanse edildikleri tespit edilmiştir. Son olarak, Değer firmalarının Büyüme firmalarına kıyasla kârlarını daha fazla yönettikleri görülmüştür.Bulunan sonuçlar doğrultusunda İMKB'ye kayıtlı Değer ve Büyüme firmalarıyla ilgili kararlar alırken kar yönetimi uygulamalarının dikkate alınması gerektiği ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda analiz sonuçlarının, yatırımcılara, finansal tablo kullanıcılarına, düzenleyici kurumlara ve ilgililere, Değer ve Büyüme firmalarının performansları, risklilik durumları ve kâr yönetimi yapıp yapmadıkları hakkında bazı önemli ipuçları sağlayarak, karar süreçlerinde ve çalışmalarında katkı sağlayacağı ifade edilebilir. Değer ve Büyüme firmalarını kâr yönetimi uygulamaları açısından ele alan bu çalışmanın, ülkemiz literatürüne bir boşluğu doldurarak katkıda bulunduğuna inanılmaktadır. Konuyla ilgili olarak gelecekteki çalışmalarda; kâr yönetiminin tespitine yönelik olarak geliştirilmiş diğer modellerin de kullanılarak karşılaştırılabilir sonuçlara ulaşılmasının ve ekonomik faktörlerin sürece dâhil edildiği modeller geliştirilerek konunun ele alınmasının konunun açıklığa kavuşturulmasında faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Either individual or institutional, investors? wrong decisions can accumulate to huge sums which may cause both the investors and the whole economy suffer. As the level of improper decisions increase, the total amount of damages may push the countries through the brink of financial crisis and political instabilities. To provide correct investment decisions and resource allocation on economics, it is important that investors must evaluate the firms? performances and risk situations accurately, and moreover trust to the financial tables which are the bases of the investors? decisions must be established. Though the financial tables are the results of activities of the firms, sometimes they can be manipulated by managers in order to present their firm?s situation better than real case. This kind of exercises, called earning management, may cause the public information released by the firms not to reflect their real financial situations and their real results of activities.The aim of this study is to compare performance and risk structures of two big investment categories, value and growth stocks and to determine their earnings management practices. For this purpose, 807 firm-years data of firms which listed in Istanbul Stock Exchange (ISE) during 1999-2007 were analyzed. The analysis showed that growth stocks have higher performance than value stocks based on the performance indicator variables (growth in sales, return on assets, return). In addition, growth firms have more risk and liabilities and use more foreign capital than value firms. Finally, value firms manage earnings more than growth firms.According to the results of the study, investors should consider earning management practices when making decisions about growth and value stocks which are listed in ISE. Therefore it can be stated that the analysis results can support the investors, users of financial tables, regulatory authorities, and other related parties in their decision processes and studies by providing important pointers and clues about the performances, risk levels and use of earning management of value and growth firms. It is anticipated that this study may fill the gap in the Turkish literature on the value and growth firm?s earning management. As an idea for future research, a comparison of the results between this study and other models for determining earning management can be suggested. And also, models including economics variables can be developed to bring light to this case.