Liderlik tarzı ve lider-üye etkileşiminin inovatif çalışma davranışına etkisine yönelik bir araştırma
A research on the effects of leadership style and leader member exchange on innovative work behaviour
Yazar: BURCU YANAR BAYAM
Danışman: PROF. DR. PINAR SÜRAL ÖZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Liderlik tarzı ve lider üye etkileşiminin inovatif çalışma davranışına etkisini araştırmaya yönelik tasarlanmış olan tez çalışmasında temel amaç dönüşümcü liderlik tarzı ile inovatif çalışma davranışı ilişkisinde lider-üye etkileşiminin aracılık rolünün ampirik olarak test edilmesidir. Bu amaçla dönüşümcü liderlik, inovatif çalışma davranışı ve lider üye etkileşimini içeren kavramsal bir model önerilmiştir. Araştırmada Jansenn (2000) tarafından geliştirilen "İnovatif Çalışma Davranışı" ölçüm aracı, Bass ve Avolio (1995) tarafından geliştirilen "Çok Faktörlü Liderlik" ölçüm aracı ile Liden ve Maslyn (1998) tarafından geliştirilmiş "Çok Faktörlü Lider-Üye Etkileşim" ölçüm araçları kullanılmıştır. Yüz yüze ve çevrimiçi (online) olarak farklı sektörlerde faaliyet gösteren 352 beyaz yakalı çalışandan toplanan verilerin analizinde IBM SPSS 26.0 programı ve Hayes PROCESS 4.0 Macro eklentisi kullanılmıştır. Analiz kısmında tanımlayıcı istatistikler, frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Aracılık modelinin test edilmesi için Hayes'in process macro yöntemi, Baron ve Kenny yöntemi ile Bootstrap analizinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular; dönüşümcü liderlik tarzı ve inovatif çalışma davranışı arasındaki ilişkide lider-üye etkileşiminin kısmi aracılık rolü üstlendiğini; dönüşümcü liderlik ve inovarif çalışma davranışı ilişkisinde lider – üye etkileşimi alt boyutları arasındaki aracılık etkisi incelendiğinde katkı, sadakat ve profesyonel saygı alt boyutlarının kısmi aracılık etkisi olduğu etki alt boyutunun ise herhangi bir etkisi olmadığını görülmüştür. 
Ulusal ve uluslararası yazında üç değişkeni birlikte ele alan çalışma sayısının sınırlı olduğu göz önüne alındığında çalışmanın alan yazına önemli düzeyde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: İnovatif Çalışma Davranışı, Dönüşümcü Liderlik, Lider – Üye Etkileşimi, MLQ, IWB, LMX.

Abstract:
The main purpose of this thesis, which is designed to investigate the effect of leadership style and leader – member exchange on innovative work behaviour, is to empricically test the mediating role of leader-member exchange in the relationship between transformational leadership style and innovative behaviour. For this purpose, a conceptual model including Transformational Leadership, Innovative Work Behaviour and Leader –Member Exchange was proposed. "Innovative Work Behavior (IWB)" scale developed by Jansenn (2000), "Multi-factor Leadership (MLQ)" scale developed by Bass and Avolio (1995) and "Multifactor Leader-Member Interaction (LMX-MDM)" scale developed by Liden and Maslyn (1998) were used in the study. IBM SPSS 26.0 program and Hayes PROCESS 4.0 Macro plug-in were used to analyze the data collected from 352 white-collar employees operating in different sectors face-to-face and online. Descriptive statistics, frequency, percentage, mean and standard deviation values were calculated. Hayes' process macro method, Baron and Kenny method and Bootstrap analysis were used to test the mediation model. The findings revealed that leader-member exhange played a partial mediating role in the relationship between transformational leadership style and innovative work behavior; when the mediation effect between the sub-dimensions of leader-member exchange in the relationship between transformational leadership and innovative work behavior was examined, it was seen that the contribution, loyalty and professional respect sub-dimensions had a partial mediating effect and the influence sub-dimension did not have any effect. Considering that the number of studies dealing with the three variables together in national and international literature is limited, it is thought that the study will make a significant contribution to the literature. 

Keywords: Innovative Work Behaviour, Transformational Leadership, Leader – Member Exchange, IWB, MLQ, LMX.