Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı (1928-2017)
Refik Saydam Institute of Hygiene and Public Health (1928-2017)
Yazar: MERYEM BULUT
Danışman: PROF. DR. FATMA ACUN
Hacettepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Aşılar = Vaccines ; Biyografi = Biography ; Halk sağlığı = Public health ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Kurumlar tarihi = Corporate history ; Okullar = Schools ; Refik Saydam Hıfzısıhha Merkezi = Refik Saydam Hygiene Center ; Saydam, Refik = Saydam, Refik ; Sağlık kuruluşları = Health institutions

Özet:
Çalışmamız, 17 Mayıs 1928 tarihinde kabul edilen kanun tasarısıyla Ankara'nın Yenişehir semtinde Sıhhat ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâletine bağlı olarak "Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi" adıyla kurulan ve çeşitli isim değişikliklerinin ardından "Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı" adını alan kurumun tarihsel bir perspektiften gelişimini ve halk sağlığını korumaya yönelik politikalara ne derecede katkı sunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Bunu en sağlıklı şekilde yapmak için öncelikle birinci bölümde koruyucu sağlık kavramı ile Başkanlığın devraldığı koruyucu sağlık hizmetleri mirası konuları incelenecektir.
İkinci bölümde; Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Teşkilatı'nın mimarı ve çalışmamıza konu olan Başkanlığın da kurucusu Dr. Refik Saydam'ın ailesi, eğitimi, mesleki hayatı ve kişilik yapısı ele alınacaktır. 
Üçüncü bölümde; Merkez Hıfzıssıhha Müessesesinin kurulma nedenlerine ve kuruluşuna, isim değişikliklerine, inşaat sürecine ve görev gelişimine değinilecektir. 
Dördüncü bölümde; Müesseseyi teşkil eden ilk şubeler olması hasebiyle önemli olduğu değerlendirilen Kimyevi Tahlilat, Bakteriyoloji, Farmakodinami ve İmmünobiyoloji Şubelerinin kuruluş, konuş, teçhizat ve görevleri incelenecektir.
Beşinci bölümde; Müesseseye bağlı olarak 1936'da faaliyete başlayan Hıfzıssıhha Mektebinin kuruluşu, görevleri ve geçirdiği aşamalar ile Okula yapılan dış yardımlar ve Okulun önemli faaliyetleri ele alınacaktır.
Altıncı bölümde; Müessesenin 1990'lara kadarki hizmet gelişimine ve Müessesede yapılan yeniliklere ve yine 1990'lara kadarki üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlerin daha iyi yürütülebilmesi için yapılan yeni teşkilatlanmalara değinilecektir.
"1990'lardan Kapatılışına Kadar Başkanlık" isimli yedinci ve son bölümde ise bu zaman aralığında Başkanlığın konuş ve yerleşim durumu, teşkilat gelişimi, önemli birimlerinin görevleri, personel durumu, hizmet gelişimi, önemli faaliyetleri, sorunları ile Başkanlığın kapatılışı hakkında bilgi verilecektir.

Abstract:
The purpose of our study is to put forward the historical progress (and to reveal the contribution to policies concerning public health) of the institution, which was founded with the name of "Central Institute of Hygiene and Public Health" (after various changes it was named as "Refik Saydam Institute of Hygiene and Public Health") by a 17 May 1928 dated bill of law in Ankara/Yenişehir, as a subordinate of Ministry of Public Health and Social Assistance.
In order to do this in the best way, firstly, in the first chapter, the concept of preventive health and the preventive health legacy that the Institute took over will be examined.
In the second chapter; family, education, vocational career and personality of Dr. Refik Saydam, who is the architect of Turkish Republic's Health Organization and the founder of Refik Saydam Institute of Hygiene and Public Health, will be discussed.
In the third chapter; the foundation and motives behind the foundation of the Institute and name changes, construction process and task modifications of the Institute will be mentioned.
In the fourth chapter; the foundation, deployment, hardware and duties of Chemical Analysis, Bacteriology, Pharmacodynamics, Immunobiology Sections, which are deemed important be cause of being the first sections, will be studied.   
In the fifth chapter; the foundation, duties, historical stages of Hygiene School, which began to operate as a subordinate of the Institute in 1936, will be discussed. Foreign aids for the School and important activities will also be studied in this section.           
In the sixth chapter; services and innovations of the Institute in a historical perspective until 1990s, production activities and reorganizations of the Institute so as to perform these activities better until 1990s will be mentioned.   
In the seventh chapter (this is the last chapter), which is named as "The Institute from 1990s until closedown"; information about deployment and settlement plan, organizational development, duties of important units, personnel, services (in a historical perspective), important activities and problems of the Institute will be given. Finally, closedown of the Institute will be mentioned.