Geçici konut yapılarının planlama/organizasyon, üretim süreçlerinin incelenmesi ve kullanım sonrası yeniden değerlendirilme potansiyellerinin araştırılması "Düzce ili örneği"
Research of planning/organisation, construction phases of temporary houses and re-use potential after usage "case study of Düzce"
Yazar: HAKAN ARSLAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. NİLAY COŞGUN
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Türkiye coğrafi konumu, jeolojik ve topoğrafık yapısı ve sahip olduğu iklim özellikleri nedeni ile büyük mal ve can kaybına yol açan doğal afetlerle sık sık karşılaşan ülkeler arasında yer almakladır. Bu doğal afetlerin başında depremler yer almakta ve bunu; su baskınları, heyelanlar, yangınlar, çığ, fırtına, yeraltı suyu yükselmeleri izlemektedir. Son 60 yıllık istatistiklere bakıldığında; doğal afetlerin ülkemizde neden olduğu doğrudan ekonomik kayıpların, gayri safı milli hasılamızın % 4'ü dolaylarında ve gelişmiş ülkelere göre oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Bu durumun Türkiye'deki organizasyonel eksikliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Türkiye de günümüzdeki hızlı değişimlere ve gelişmelere paralel olarak afet zararlarının azaltılmasına yönelik oluşturduğu organizasyon yapısını yenilemek durumundadır. Bu sayede afet sürecinde daha hızlı ve akılcı kararlar verilebilmesi sağlanabilecektir. Planlama yapılmasıyla kaynakların daha etkin kullanabilmesi sağlanmakta ve kaynak israfı engellenmektedir. Bu tez çalışmasının birinci bölümünde çalışma öncesi yapılan ön araştırmalar anlatılarak belirlenen problemin tanımı yapılmakla, ayrıca çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde afet sonrası rehabilitasyon aşamasında ortaya çıkan geçici barınma sorununun çözümünde kullanılan geçici barınma tipleri tanıtılmakta, geçici konut üretim sistemleri ve seçim kriterleri anlatılmakta ve bunların ışığında ülkemizdeki geçici konut uygulama sorunları irdelenmektedir. Üçüncü bölümde ise afet sonrası aşamada ortaya çıkan geçici barınma ihtiyacının karşılanmasında daha hızlı, ülkesel ve bölgesel verilere dayalı özgün kararlar alınabilmesi için gerekli şartlar belirlenmektedir. Bunun için afet öncesi planlama aşamasında ve organizasyonlarda daha önce yapılan çalışmalar değerlendirilmektedir. Son olarak da geleceğe yönelik olarak yapılabilecek planlama ve organizasyon yapılarının neler olabileceği üzerinde durulmaktadır.Dördüncü bölümde son yıllarda hızla önem kazanan "gerr^o.ötîü^lö*^^ -C '& kavramı çerçevesinde geçici konut yapıları, malzemeleri ve yapı alanlannııfcyerMert- -^f değerlendirilebilme olanakları dünyadaki uygulamalar da dikkate alınarak incelenmektedir. Beşinci bölümde ise Düzce ili örneğinde geçici deprem konutu alanları ve yapıları önceki bölümlerde ele alınan başlıklar doğrultusunda irdelenmektedir. Bu bölümde Düzce ilinde depremzede yoğunluğunun fazla olduğu ve 3 yılı aşkın süredir kullanılmakta olan 4 adet geçici konut alanı ve yapılarının kullanım sonrası yeniden değerlendirme potansiyelleri araştırılmaktadır. Söz konusu bölgelerde mevcut uygulamalar gözlemlenirken, kullanıcı beklentileri de araştırılmaktadır. Bu araştırmanın kapsamında yapılan anket çalışması ile 200 bölge sakininin görüşü alınarak veriler değerlendirilmektedir. Tezin altıncı ve son bölümünde ise çalışmada elde edilen sonuçlar açıklanmakladır.

Abstract:
Turkey has taken part in countries that frequently had natural disasters which caused human life and properties losses because of its geological, topographic structure, and climate features. The most frequently occured disaster is earthquake. Beside this, there are floods, landslides, fires, avalanche, storm, rising of underground water. While having an overlook to the last six decades statistics, it can be seen that the effects that natural disaster caused directly to the economic losses in Turkey is approxiametly at the rate of % 3-4 of the AGIPP(Annual Gross Income Per Person. These figures are higher than developing countries. This case has clearly shown the lack of the organisations in Turkey. In this respect, Turkey should renovate its organisational structure, parallel to rapid changes and developments in todays' world, in order to take rationalist and quick decisions and, use its sources more active and productive. In the first chapter of this thesis, the preliminary studies are explained. The problem in the study area is defined besides the goal, the scope and the method of the study is dwelled on. In the second chapter, the temporary shelter types used in the rehabilitation phase are presented. Temporary house production systems and their selection criterias are explained. In the light of these criterias the application of temporary shelters are considered. In the third chapter, for meeting the problem of temporary shelter need in post disaster phase, the required conditions for taking more quick and original decisions, based on countrial and regional datum are determined. For this reason, the studies in pre disaster planning and organisations are evaluated. Lastly, it is given a lot of attention on the planning and organisational constitutions aimed at what can be done in future.In the fourth chapter, in the frame of concept "recycle" whicrti has^alned "J* &,| importance in last years, the temporary house buildings, materials and building areas. 5': V' reuse posibbilities are researched. ""*""" In the fifth chapter the temporary house areas and buildings, in directions of the preceding parts' heading, are studied in the case study of Düzce. In this part, in 4 temporary house areas in Düzce, which has far too much intensity of earthquake victims and has used over 3 year, are researched. The areas and buildings potential of re-evaluation after usage are studied. Under consideration in these regions the existing applications are observed and the expectations of the user's are researched. In the scope of this research, by making public survey study, 200 residents' opinion are analysed and evaluated. In the sixth and last chapter the results taken in the study are explained.