Resim sanatında özgürlük ve kölelik teması
The theme of freedom and slavery in painting art
Yazar: BİRCAN ÜLKAÇ
Danışman: DOÇ. DR. HAYDAR BALSEÇEN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tarih boyunca insanlığın her döneminde farklı şekillerde görülen kölelik sistemi, insan onurunun hiçe sayıldığı bir uygulamadır. İlk çağlarda daha çok bedensel olarak görülen kölelik, modernizmle birlikte hem bedensel hem duygusal hem de zihinsel bir şekil almıştır. Medeniyet tarihinde kölelik uygulamalarına her zaman şahit olunmuş ve buna karşı özgürlük fikri gelişmiştir. Antik Çağ'dan bugüne birçok düşünür ve filozof özgürlük fikrini yorumlamış ve geliştirmiştir. Bedensel, duygusal ve zihinsel köleliğe karşı çeşitli görüşler öne sürülmüş, özgürlüğün önemi ve sınırları tespit edilmeye çalışılmıştır. Özgürlük fikrinin gelişmesinde sadece düşünürler değil aynı zamanda sanatçılar da emek sarf etmiştir. Birçok sanat dalında olduğu gibi özgürlük ve kölelik temaları, resim alanında da yer bulmuştur. Her dönem var olan bu temalar eserlere de yansımıştır.   
Bu çalışmada öncelikle sanat ve sanatçının önemi vurgulanmıştır. İkinci bölümde özgürlük kavramı incelenmiş ve bu kavramın çeşitli tanımlarına yer verilmiştir. Tarih boyunca özgürlük kavramına dair yapılan yorum ve değerlendirmelere kısa bir şekilde değinilmiştir. Özellikle filozof ve düşünürlerin bu konudaki fikirleri özetlenmiştir. Çalışmanın sonraki bölümünde ise kölelik kavramı incelenmiştir. Bu kavramın da çeşitli disiplinlere göre tanım ve yorumlarına yer verilmiştir. Kölelik uygulamalarının neden olduğu hazin durumlar, Sarah Baartman'ın yaşamından yola çıkılarak anlatılmaya çalışılmıştır. Aynı şekilde Epiktetos örneği de verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde, modern zamanda insanlar için önemli bir sorun olan zihinsel kölelik üzerine tespitler ve değerlendirmeler yapılmıştır. Modernizmin insan yaşamına nasıl hükmettiği ve insanları nasıl tutsak hâline getirdiği gösterilmiştir. Bireylerin yeterince farkında olamadığı bu kölelik şekli, izah edilmeye çalışılmıştır. Bir sonraki bölümde kölelik ve özgürlük temalarının resim sanatına ne şekilde yansıdığı incelenmiştir. Birçok ressamın eserlerinden örnekler seçilmiş ve yorumlanmıştır. Her resmin muhtevası açıklanmaya çalışılmıştır. Altıncı bölümde sanatçının konuya ilişkin kişisel çalışmalarına yer verilmiştir. Özellikle zihinsel köleliğin vurgulandığı bu eserlerde insanlarda farkındalık oluşturma hedeflenmiştir. Çalışmanın son bölümünde, kölelik ve özgürlük temalarına ve bunların resim sanatındaki yerine ilişkin tespitler ve değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca insani önem taşıyan bu hususlara dair önerilerde bulunulmuştur.
    
Anahtar Kelimeler: Kölelik, özgürlük, modern kölelik, resim sanatı.

Abstract:
The institution of slavery, which has existed in various forms throughout human history, is a practice that disregards human dignity. With modernism, slavery—which was viewed more bodily in earlier ages—took on a physical, emotional, and mental aspect. Slavery has always been practiced throughout civilization, and the concept of freedom has grown up in opposition to it. The concept of freedom has been understood and developed by several intellectuals and philosophers since antiquity. Different arguments were made against mental, emotional, and physical slavery, and the value and boundaries of freedom were attempted to be established. The idea of freedom has been developed through the efforts of both thinkers and artists. The themes of freedom and slavery have found a home in the area of painting, as they have in many other genres of art. The paintings also touch on these universal themes that permeate all all periods.
In this study, first of all, the importance of art and the artist was emphasized. In the second part, the idea of freedom is explored and many definitions are provided. The history of how the idea of freedom has been interpreted and assessed is briefly covered. The thoughts of philosophers and other thinkers on this subject are summarized in particular. The idea of slavery was studied in the study's following section. Included are definitions and interpretations of this idea from several fields. On the basis of Sarah Baartman's life, attempts have been made to describe the tragic conditions brought on by slavery practices. The example of Epictetus is used too. In the fourth section of the study, conclusions and assessments on mental slavery, a significant issue for people in the current era, were reached. It has been demonstrated how modernism controls human life and imprisons individuals. It has been attempted to explain this sort of slavery, which people are not properly aware of. The next section looked at how the concepts of slavery and freedom were depicted in paintings. Selections from the works of numerous painters were analyzed. Each image's content has been attempted to be described. The artist's own works on the subject are presented in the sixth chapter. The emphasis on mental slavery in these works is to increase people's awareness of the issue. In the final section of the study, conclusions and assessments about the themes of slavery and liberation and their positioning in painting were formed. Additionally, recommendations on these matters of humanitarian concern were made.

Keywords: Freedom, slavery, mental slavery, modern slavery, painting art.