Enformasyon sistemlerine yatırıma karar verme süreçlerinde asil-vekil çatışma nedenleri üzerine bir araştırma
A study on the reasons of principal-agent conflict in information systems investment decision-making processes
Yazar: ELİF MİRAY KOPLAY
Danışman: PROF. DR. ADNAN KALKAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Turizm sektörü teknolojik gelişmelere bağlı olarak değişim ve dönüşüm içindedir. Turizm endüstrisindeki işletmeler, bu değişiklikleri etkin bir şekilde yönetmek için bilgi sistemlerine yatırım yapar, ancak bu zor bir süreçtir ve paydaşlar arasında çatışmaya neden olabilir. Araştırmanın amacı, otel işletmelerinde yapılması planlanan enformasyon yatırımlarına karar verme süreçlerinde sürecin ne şekilde olduğunu ve bu süreçte asil ve vekil arasındaki çatışmanın neler olduğunu belirlemektir.
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden betimleyici fenomenolojik desen yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 yılları arasında Antalya ilinde turizm sektöründe faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinde yönetici ve işletme sahipleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda 15 vekil ve 15 asil olmak üzere 30 kişi ile görüşülmüştür. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Toplanan veriler MAXQDA 22 programı kullanılarak betimsel fenomenolojik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. 
Çalışma sonucunda, görüşülen asillerin ve vekillerin deneyimlerinden faydalanılarak; enformasyon sistemlerine yatırıma karar verme sürecinin nasıl gerçekleştiği ve bu süreçteki çatışmanın nedenleri tespit edilmiştir. Enformasyon sistemlerine yatırıma karar verme sürecinde "içsel faktörler, dışsal faktörler ve sürecin işleyişinin" etkili olduğu belirlenmiştir. Yapılan yatırımlarda çatışmanın asil ve vekil arasındaki "amaç farklılıkları, değişim, karar verme tarzındaki farklılıklar, kişisel farklılıklar, kıt kaynakların paylaşılması ve çalışan kaynaklı eksikliklerden" kaynaklandığı sonucuna da ulaşılmıştır. Bu çalışmada, turizm sektöründe enformasyon sistemlerine yatırım sürecinin nasıl olduğu ve yatırım ile ilgili olarak asil-vekil çatışması için temel temalar ve önerilen çözümler ele alınmaktadır.

Abstract:
The tourism sector is in change and transformation depending on technological developments. Businesses in the tourism industry invest in information systems to effectively manage these changes, but this is a difficult process and can cause conflict among stakeholders. The aim of the research is to determine how the process is in the decision-making processes for information investments planned to be made in hotel businesses and what the conflict is between the principal and agent in this process.
In the research, descriptive phenomenological design method, one of the qualitative research methods, was used. The study group of the research consists of managers and business owners in 4 and 5 star hotel businesses operating in the tourism sector in Antalya between 2022 and 2023. In this context, a total of 30 people, 15 of whom are agents and 15 are principals, were interviewed. Research data were collected with a semi-structured interview form. The collected data were analyzed with the descriptive phenomenological analysis method using the MAXQDA 22 program. 
As a result of the study, by making use of the experiences of the interviewed principals and agents; how the decision-making process to invest in information systems is realized and the reasons for the conflict in this process have been determined. It has been determined that "internal factors, external factors and the operation of the process" are effective in the decision-making process to invest in information systems. It has also been concluded that the conflict in the investments made is caused by "differences in purpose, change, differences in decision-making style, personal differences, sharing scarce resources and employee-related deficiencies" between the principal and the agent. In this study, how the investment process in information systems in the tourism sector is and the main themes and suggested solutions for principal-agent conflict regarding investment are discussed.