Ekonomik özgürlüklerin makroekonomik performansa etkisi: Seçilmiş ülke grupları üzerine ampirik bir inceleme
The effect of economic freedom on macroeconomic performance: An empirical investigation on selected country groups
Yazar: NALAN KANGAL
Danışman: PROF. DR. İLHAN EROĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik özgürlük = Economic freedom ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Ekonomik özgürlükler piyasa ekonomisi modeli içinde özgürlükçü iktisadi düşüncenin önemli bir gerçeğidir. Bu anlayışın önemi iktisadi büyüme ve fiyat istikrarı gibi iktisat politikasının nihai hedefleri olarak kabul edilen ve makroekonomik performans ölçümünde kullanılan değişkenleri olumlu etkilediğine dair görüşten kaynaklanmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı özgürlükçü bir ekonomi anlayışının seçilmiş ülke grupları üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığı konusunda bir delil sunmaktır. Bu amaca yönelik olarak çalışmada iki ayrı model oluşturulmuştur. Model I 'de seçili ülke grupları (Tüm ülkeler grubu, gelişmiş ülkeler grubu, gelişmekte olan ülkeler grubu, ekonomik olarak en özgür 10 ülke grubu ve Kırılgan Beşli ülke grubu) için ekonomik özgürlüklerin kişi başına düşen GSYİH üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Model II'de ise yine aynı ülke grupları için ekonomik özgürlüklerin tüketici fiyat endeksi üzerine etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. 
2005-2020 yılları için Panel veri analizi kullanılarak yapılan analiz sonuçlarına göre ortaya çıkan bulgular ekonomik özgürlüklerin ekonomi büyümeyi olumlu etkilediği ancak fiyat istikrarı konusunda beklenen etkiyi gösteremediğini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar monetarist teorinin de ileri sürdüğü gibi "Enflasyon her zaman her yerde parasal bir olgudur" ifadesini doğrulamakta ve enflasyonla mücadelede, ekonomik özgürlükleri genişletici düzenlemelerden ziyade, sıkı para ve maliye politikalarıyla mücadele etme gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu durum bize politika yapıcılarının ekonomik büyüme ve fiyat istikrarı gibi nihai hedefe ulaşma konusunda öncelik sırasını fiyat istikrarına verilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Teoride ve literatürde de belirtildiği gibi sürdürülebilir bir büyüme yolu için fiyat istikrarı hedefine öncelikle ulaşılması önem arz etmektedir.

Abstract:
Economic freedoms are an important fact of liberal economic thought within the market economy model. The importance of this understanding stems from the view that it positively affects the variables used in the measurement of macroeconomic performance, which are accepted as the ultimate goals of economic policy, such as economic growth and price stability.
The aim of this study is to provide evidence on whether a liberal economy approach has a significant effect on selected country groups. For this purpose, two different models were generated within the scope of the study. In Model I, it is aimed to examine the effect of economic freedoms on GDP per capita for selected country groups (All countries group, developed countries group, developing countries group, 10 most economically free countries group and Fragile Five country group). In Model II, it is aimed to examine the effect of economic freedoms on the consumer price index for the same country groups.
According to the results of the analysis made using Panel data analysis for the years 2005-2020, the findings reveal that economic freedoms have a positive effect on economic growth, but they do not show the expected effect on price stability. These results confirm the statement "Inflation is a monetary phenomenon every time and everywhere" as monetarist theory suggests, and reveal the necessity of fighting with tight monetary and fiscal policies, rather than regulations that expand economic freedoms, in the fight against inflation. This situation reveals that policy makers should give priority to price stability in order to reach the ultimate goal such as economic growth and price stability. As stated in theory and in the literature, it is important to reach the price stability target first for a sustainable growth path.