Ruh sağlığı okuryazarlığı web tabanlı eğitim girişiminin öğrencilerin bilgi düzeyi, yardım arama ve damgalama tutumlarına etkisi
The effect of mental health literacy web-based education initiative on students knowledge level, help-seeking and stigma attitudes
Yazar: ÖZLEM ÖZKAN SALKIM
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ŞEYDA ÖZBIÇAKÇI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma adölesanlarda ruh sağlığı okuryazarlığı web tabanlı eğitim girişiminin; bilgi düzeyi, yardım arama ve damgalama tutumlarına etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Ön-test, son-test, izlemsel, kontrol gruplu randomize kontrollü deneysel olarak tasarlanan bir çalışmadır. Bu kapsamda İzmir ilinde Balçova Lisesi ve Ertuğrulgazi İlköğretim okulunda eğitim gören öğrencilerden 50 girişim, 50 kontrol grubu olmak üzere 100 öğrenciden veriler toplanmıştır. Verilerin toplanmasında Sosyodemografik veri toplama formu, Çocuklar ve Adölesanlar için Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği ve Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeğinden yararlanılmıştır. Ölçümler girişimden önce ön test (t0), girişimden 4 hafta sonra son test (t1) ve 12 hafta sonra izlem testi (t2) olarak uygulanmışıtr. Girişim grubundaki öğrencilere öntestten sonra web tabanlı ruh sağlığı okuryazarlığı eğitim linki paylaşılarak eğitim almaları sağlanmıştır. Verilerin analizinde SPSS Statistics 27.00 programı kullanılmıştır. Girişim grubuna uygulunan eğitimin etkisi tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. Girişimin etkisini ve araştırmanın gücünü belirlemek için kısmı eta kareler (ηp2) esas alınarak G*Power 3.1.9.7 programı ile Cohen f ve post-hoc güç (β) değeri hesaplanmıştır. İki bağımsız grup arasındaki sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Analiz sürecinde istatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05 olarak belirlenmiştir. Analiz sonuçları %95 güven aralığı dahilinde raporlanmıştır.
Araştırmaya katılan girişim grubu öğrencilerinin yaş ortalamaları 13,96 ± 1,59, kontrol grubu öğrencilerinin 13,90 ± 1,56 olarak belirlenmiştir. Girişim grubunda yer alan öğrencilerin %60'ının kontrol grubunda yer alan öğrencilerin ise %50'sinin kız olduğu saptanmıştır. Gruplar tanımlayıcı özellikleri açısından birbirine benzerdir.  Analizler sonucunda Çocuklar ve Adölesanlar için Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği  (F=6,555, p<0,05, Ƞ2=0,063), Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği (F=31,824, p<0,05, Ƞ2=0,245) ve Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği (F=33,654, p<0,05, Ƞ2=0,256) skorlarında zaman ve gruba bağlı ortak etki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Araştırmanın sonucunda girişim grubuna verilen ruh sağlığı okuryazarlığı eğitiminin öğrencilerin ruh sağlığı okuryazarlığı bilgi düzeylerinin yükselmesinde, yardım arama davranışlarının gelişmesinde ve damgalama tutumlarının azalmasında etkisi olduğu saptanmıştır. Bu eğitim girişiminin tüm ülke genelindeki adölesanlara yaygınlaştırılması önerilir.  
Anahtar Kelimeler: Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, Damgalama Tutumu, Bilgi Düzeyi, Yardım Arama, Okul hemşiresi, Adölesanlar, Öğrenciler,

Abstract:
This research is based on the mental health literacy web-based education initiative in adolescents; it was conducted to examine the effect of knowledge level, help-seeking and stigmatization attitudes. It is a randomized controlled experimental study with a pre-test, post-test control group and repeated measurements. In this context, data were collected from 100 students, 50 in the intervention group and 50 in the control group, from the students studying at Balçova High School and Ertuğrulgazi Primary School in Izmir. Sociodemographic data collection form, Mental Health Literacy Scale for Children and Adolescents, Attitude Scale towards Seeking Psychological Help and Self-Stigmatization in Seeking Psychological Help Scale were used to collect the data. Measurements were applied as pre-test (t0) before the intervention, post-test (t1) 4 weeks after the intervention, and follow-up test (t2) 12 weeks later. Students in the intervention group were provided with training by sharing a web-based mental health literacy training link after the pre-test. SPSS Statistics 27.00 program was used to analyze the data. The effect of the training applied to the intervention group was examined with two-way analysis of variance in repeated measurements. To determine the effect of the intervention and the power of the study, Cohen's f and post-hoc power (β) values were calculated with the G*Power 3.1.9.7 program, based on partial eta squares (ηp2). Independent samples t test was used to compare continuous variables between two independent groups. During the analysis process, the statistical significance level was determined as 0.05. Analysis results are reported within a 95% confidence interval.
The average age of the intervention group students participating in the research was 13.96 ± 1.59, and the control group students was 13.90 ± 1.56. It was determined that 60% of the students in the intervention group and 50% of the students in the control group were female. The groups are similar to each other in terms of their defining characteristics. As a result of the analyses, Mental Health Literacy Scale for Children and Adolescents (F=6.555, p<0.05, Ƞ2=0.063), Attitude Scale Towards Getting Psychological Help (F=31.824, p<0.05, Ƞ2=0.245) and Psychological Help The common effect of time and group was found to be statistically significant in the Search Self-Stigma Scale (F=33.654, p<0.05, Ƞ2=0.256) scores.
As a result of the research, it was determined that the mental health literacy training given to the intervention group had an effect on increasing the students' mental health literacy knowledge levels, improving help-seeking behaviors and reducing stigmatizing attitudes. It is recommended that this educational initiative be expanded to adolescents across the country.
Keywords: Mental Health Literacy, Stigma Attitude, Knowledge Level, Help Seeking,  School Nurse, Adolescents, Students,