Çanakkale Savaşları'na fiilen katılan Türk ve Alman generaller
Turk and German generals attending Çanakkale battles
Yazar: HATİCE IŞILDAK KARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA BIYIKLI
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: Almanlar = Germans ; Askerler = Soldiers ; Generaller = Generals ; Savaş = War ; Türkler = Turks ; Çanakkale = Çanakkale ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War

Özet:
Avrupa'da Sanayi İnkılâbı ile alevlenen sömürgecilik yarışı, hammadde ve Pazar arayışı ile Fransız ihtilali'nin getirdiği milliyetçilik akımı, Avrupa Devletleri'ni aralarında büyük rekabete, bloklaşmaya ve dünya savaşına götürdü.Osmanlı Devleti, I.Dünya Savaşı öncesi İtilaf Devletleri'nin yanında yer almak istedi. Fakat temel hedefi, Osmanlı topraklarını paylaşmak isteyen İtilaf Devletleri, bu teklife sıcak bakmadı. Bunun üzerine Osmanlı Devleti, 2 Ağustos 1914'te İttifak Devletleri'nin yanında yer aldı. Rusya'nın yardım isteği, İngiltere`yi harekete geçirdi. I.Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesi'nin açılmasıyla İngiltere, zor durumda kalan Rusya'ya yardın götürmek istedi. Hedefi, Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul`u ele geçirmek ve devlete son vermekti. Böylece, savaşın kısa sürede bitirilmesini sağlayacaktı.İngiltere, Osmanlı Devleti'ni ?Yenilmez Armada?sı ile dize getireceğini ve sadece deniz kuvvetini kullanarak boğazlardan geçebileceğini düşünerek, Fransa ile beraber büyük bir donanma hazırladı. Osmanlı Devleti de, Boğazları korumak için, Müstahkem Mevkii Komutanı Cevat Paşa başkanlığında gerekli önlemlerini aldı. Tabyalarını güçlendirdi ve mayın hatları oluşturdu. Boğazın güçlendirilmesinde Alman General Merten Paşa da katkı sağladı.Çanakkale Savaşı'na fiilen 7 Türk General ile 5 Alman General katıldı. Türk Generaller; Esat Paşa, Mehmet Vehip Paşa, İsmail Cevat Paşa, Ali Mustafa Fevzi Paşa, Çolak Faik Paşa, Mehmet Ali Paşa, Mustafa Hilmi Paşa. Alman generaller ise; Liman Von Sanders Paşa, Von Der Goltz Paşa, Weber Paşa, Metren Paşa ve Trommer Paşa idi.Müstahkem Mevkii Komutanı Cevat Paşa komutasında, Türk askeri, itilaf donanmasını Çanakkale boğazı'nda yenilgiye uğrattı. Kara savaşlarında ise, İtilaf Devletleri, Ian Hamilton komutasında hedeflerine ulaşmak istedi.Çanakkale cephesinde, Osmanlı Devleti Liman Von Sanders başkanlığında, 5. Ordu`ya bağlı olarak, düşmanla mücadele etti. 5. Orduya bağlı Gelibolu yarımadasında, 3. Kolordu Komutanı Esat Paşa Kuzey Grubu komutanı olarak, Anafartalar, Conkbayırı bölgesinde görev yaptı. Güney grubu komutanı olarak, Seddülbahir bölgesinde önce Weber Paşa bulundu. Daha sonra yerine Vehip Paşa geçti. Vehip Paşa komutasında, 5. Kolordu Komutanı Fevzi Paşa ve 14. Kolordu Komutanı Trommer Paşa görev aldı. Fevzi Paşa, Anafartalar Grup komutanı olarak da görev aldı. Ayrıca Güney grubunda Weber Paşa'ya bağlı olarak Seddülbahir cephesinde 1. Kolordu Komutanı Mehmet Ali Paşa ile 2. Kolordu Komutanı Faik Paşa mücadele etti. Anadolu yakasında Saroz bölgesinde Von Der Goltz 1. Ordu Komutanı ve ona bağlı 6. Kolordu Komutanı Hilmi Paşa görev aldı. Fakat doğrudan muharebeye katılmadı.Çanakkale Savaşları sonunda, generallerin yeteneği ve Türk askerinin savaş azmi, cesareti karşısında 9 Ocak 1916 yılında düşman çekilmek zorunda kaldıAnahtar Kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, Çanakkale Savaşları, Gelibolu Savaşı, Komutanlar, Türk Generaller, Esat Paşa, Vehip Paşa, Cevat Paşa, Fevzi Paşa, Mustafa Hilmi Paşa, Çolak Faik Paşa, Mehmet Ali Paşa, Alman Generaller, Liman Von Sanders Paşa, Von Der Goltz Paşa, Mert Paşa, Trommer Paşa, Weber Paşa.

Abstract:
Colonial race blazing with Industrial Revolution in Europe, raw material and market seeking with French Revolution bringing nationalist movements took away Europen States greater competition among states, blocks, and the world war.Before World War I, Ottoman State wanted to stand by Entete Power?s side. But Entete Powers which want to share Ottoman?s lands, their primary goal, didn?t lean to this offer. So Otoman State took place at the side of Central Powers on 2 August 1914. Russian?s demand for help put in action to England. In World War I, with the opening of Çanakkale Front, England wanted to asist to Russia. It?s aim was to conquer İstanbul, the capital of Ottoman State and to give an end to the state. So, this would ensure to finish the battle in a short time.England prepared a great navy together with France by thinking that it will bring Ottoman Empire to heel with ?Unbeatable Armada? and it will be able to pass the bosphorus only by using naval power. Ottoman State, headed Fortified Station Commander Cevat Pasha, took necessary precautions to protect bosphorus. He strengthened forts and formed mine lines. Also German General Metren Pasha contributed in strenghtening of bosphorus.7 Turk General and 5 German General actually attended to Çanakkale Battle. Turk Generals are; Esat Pasha, Mehmet Vehip Pasha, İsmail Cevdet Pasha, Ali Mustafa Fevzi Pasha, Çolak Faik Pasha, Mustafa Hilmi Pasha. German Generals are; Liman Von Sansers Pasha, Von Der Goltz Pasha, Weber Pasha, Metren Pasha and Trommer Pasha.Turk Military, in command of Fortified Station Commander Cevat, drubbed Entete Navy Pasha in Çanakkale Bosphorus. In land battles; Entete Powers, in command of Ian Hamilton, wanted to achieve the aim.Ottoman State, headed Liman Von Sanders, fought with enemy as dependent on 5th Army in Çanakkale Front. In Gallipoli Peninsula dependent on 5th Army, 3th Corps Commander Esat Pasha served in Anafartalar and Conbayırı region as Commander of Nouthern Group. Firstly, Weber Pasha existed in Seddülbahir region as the Commander of Southern Group. Then Vehip Pasha took the place of Weber Pasha. In command of Vehip Pasha, 5th Crops Commander Esat Pasha and 14th Corps Commander Trommer Pasha took office. Also, Fevzi Pasha took office as the Commander of Anafartalar Group. Moreover, in Seddülbahir Front as dependent on Weber Pasha in Southern Group, 1st Crops Commander Mehmet Ali Pasha with 2nd Crops Commander Faik Pasha struggled. 1st Army Commander Von Der Goltz and dependent on him 6th Crops Commander Hilmi Pasha took office in Anatolian side in Saros region. But they didn?t attend directly to battle.After Çanakkale Battles, Enemy had to withdraw on 9 January 1916 in front of the ability of generals and Turk Military?s determination, bravery.Keywords: The First World War, The Dardanelles Wars, , Gelibolia Wars, The Turkısh Generals, Esat Pasha, Vehip Pasha, Cevat Pasha, Fevzi Pasha, Mustafa Hilmi Pasha, Çolak Faik Pasha, Mehmet Ali Pasha, The German Gererals, Liman Von Sanders Pasha, Von Der Goltz Pasha, Mert Pasha, Tommer Pasha, Weber Pasha, The Commenders.