Tiyoüre yöntemine göre altın özütlemesinde Fe2+/Fe3+ molar oranı ile cevher tane boyutu, liç sıcaklığı ve süresinin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of Fe2+/Fe3+ molar ratio, ore particle size, leaching time and temperature on the gold leaching by thiourea solutions
Yazar: TUĞBA ÖLÇER
Danışman: DOÇ. DR. NECMİ GÖNEN ; PROF. DR. REMZİ GÜRLER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, daha önceki araştırmalarda elde edilen sonuçlar da dikkate alınarak, Fe2+/Fe3+ molar oranı ile cevher tane boyutu, liç sıcaklığı ve süresinin altın özütlemesine etkisi incelenmiştir. Altın örnekleri olarak piyasadan temin edilen % 99,5 saflıkta altın levhasından hazırlanan yaklaşık % 80'i < 100 ?m boyutlu altın tozu, cevher deneyleri için ise M.T.A. Genel Müdürlüğü tarafından bulunan ve daha önceki yıllarda yapılmış olan doğrudan siyanürleme ve tiyoüre ile altın kazanımında çok olumlu sonuçlar alınamayan ?Gümüşhane-Kaletaş Altın Cevheri? örnekleri kullanılmıştır.Deneysel çalışmaların sonucunda, metalik altın çözündürme deneylerinde Fe2+ ilavesi ile süre artışına bağlı olarak altın çözünme oranında da bir miktar artış sağlanmış, ancak bu artış altın çözünmesinde belirgin bir üstünlük sağlayabilecek düzeyde gerçekleşmemiştir. Liç Sıcaklığının altının özütleme verimine etkisinin incelenmesinde, liç sıcaklığı altın özütleme veriminde 30ºC'da yaklaşık % 20 oranında bir artışla belirleyici bir etki göstermektedir. Cevher tane boyutunun altın özütlemesine etkisinin incelendiği deney sonucuna göre en yüksek liç verimi 38 µm tane boyutu için elde edilmiştir. Liç süresinin altın özütlemesine etkisinin incelenmesi deneylerinde ise, Fe2+/ Fe3+ : 0,1/4 molar oranlarında, elde edilen sonuçlara göre, Liç çözeltisine Fe2+ eklenmesiyle altın özütleme veriminde düzenli bir artış sağlanmış, ancak metalik altın numunesinde olduğu gibi, istenilen boyutlarda etki gözlenmemiştir.Cevher örnekleri üzerine yapılan tiyoüre ile altın özütlemesinde yüksek oranda TU ve DIIIS tüketilmesine karşın altın özütleme verimleri beklenen yüksek düzeylerde gerçekleşmemiş, en yüksek liç verimi, 38 ?m tane boyutu, 2 saat liç süresi ve oda sıcaklığı koşullarında % 67,89 olarak elde edilebilmiştir. Beklenen yüksek düzeylerde altın özütleme verimine ulaşılamaması, Gümüşhane- Kaletaş cevherinin refrakter tipi yapısal özelliklerine sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Bu cevher yatağının değerlendirilebilmesi için cevherin mineral yapısında bulunan ve altın özütlemesinde sorun yaratan As, S ve organik karbon bileşiklerinin kavurma işlemi ile ortamdan uzaklaştırılması gerekmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of Fe2+/Fe3+ molar ratio, ore particle size, leaching time and temperature on the gold leaching were investigated. The results obtained from previous studies were also taken into account. The gold samples used in the experiments were prepared from commercially obtained high-purity (~ 99,5 %) gold plates. The Gümüşhane- Kaletaş gold ore was used in the ore experiments. This ore was explored previously by Minerals and Mining Investigation and Exploration Institute (M.T.A.). On the other hand, the results of direct cyanidation and thiourea methods applied on this ore were not satisfactory according to the previous studies.According to the results of experimental studies, some increase was achieved in the gold dissolving rate due to the extended time by Fe2+ addition during the metallic gold dissolving experiments. However, this increase was not sufficient to obtain a significant advantage in gold dissolving. On the other hand, the leach temperature of 30°C exerted a significant effect on the gold leaching efficiency providing a 20 % increase. The results of the experiments performed to investigate the effect of ore particle size on the gold leaching represented that the highest gold leaching efficiency was reached in case of 38 ?m particle size. The effect of leaching time on the gold leaching was also investigated and it was found that a steady increase was achieved in gold leaching efficiency by adding Fe2+ ions on the leaching solution at the Fe2+/Fe3+ molar ratio of 0,1/4; but this could not be considered as a required influence as in the metallic gold sample.The expected higher gold leaching efficiency values could not be reached despite high TU and DIIIS consumptions. The highest leaching efficiency was 67.89 % at the conditions of 38 ?m particle size, 2 hours leaching time and room temperature. This situation is due to the fact that the Gümüşhane- Kaletaş gold ore is a refractory ore. It is necessary to remove the As, S and organic carbon in the mineral structure of the ore.