Ortak sağlık güvenlik birimlerinde hizmet sunan ve bu birimlerden hizmet alan tarafların iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri konusunda bilgi durumu
Knowledge status of servi̇ce provi̇ders in the occupati̇onal health and safety uni̇ts and employees and employers recei̇vi̇ng these occupati̇onal health and safety servi̇ces
Yazar: DUYGU ÇELGİN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KIRAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; İş güvenliği = Work safety ; İş güvenliği uzmanı = Occupational safety specialist ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Ortak sağlık ve güvenlik birimi (OSGB), kamu kurum kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ile Türk Ticaret Kanunu'na göre hizmet veren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birim olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'de bulunan 253 OSGB'den çalışmaya katılmayı kabul eden OSGB'lerde İSG hizmeti sunan ve bu OSGB'lerden İSG hizmeti alan tarafların bilgi durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu araştırma 37 OSGB'de görev alan iş sağlığı ve güvenliği profesyoneli ile bu OSGB'lerin hizmet sunduğu 71 işyerinde yürütülmüştür. Katılımcıların bilgi durumu, tıbbi ve çalışma ortamı ile ilgili hizmetler, eğitim ve yönetim hizmetleri, araştırma ve bilgilendirme hizmetleri ve yasal belgeler olmak üzere beş başlıkta değerlendirilmiştir. Veriler her bir katılımcı grubu için hazırlanan anket formları ile toplanmıştır. Araştırmaya katılan işveren vekillerinin %85,4'ü eğitim hizmetleri konusunda bilgi sahibiyken %55,9'u yönetim hizmetleri konusunda bilgi sahibi değildir. Çalışan temsilcilerinin %92,2'si çalışma ortamı ile ilgili hizmetler konusunda bilgi sahibiyken %45,7'si eğitim hizmetleri konusunda bilgi sahibi değildir. Sorumlu müdürlerin %66,3'ü yasal belgeler, iş güvenliği uzmanlarının %27'si yönetim hizmetleri, işyeri hekimlerinin %45,5'i araştırma ve bilgilendirme hizmetleri ve diğer sağlık personellerinin %27,9'u tıbbi hizmetler konusunda bilgi sahibi olmadığı görülmüştür. Mevzuatımızla işveren ve sorumlu müdür için zorunlu eğitim müfredatının belirlenmesi ve çalışan temsilcisi, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı için zorunlu olan İSG eğitimlerinin işyeri tehlike sınıfı ve hizmet sektörüne göre tanımlanması ve meslek grubu-hizmet sunulan sektör saptamalarının yapılmasının faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Common occupational health and safety unit (COHSU) is defined as the unit founded by public institutions, organized industrial districts or private companies obeying Turkish Trade Act, which is founded to provide occupational health and safety services for the workplaces by having adequate equipment and personnel and is authorized by the government. This study was aimed to evaluate the OHS knowledge status of both counterparts accepting to participate the study, those providing OHS in COHSUs among 253 COHSUs in all around Turkey and those receiving OHS from these COHSUs. This descriptive study was carried out by OHS professionals working at 37 COHSUs and 71 workplaces which are provided OHS by these COHSUs. The knowledge status of participants was evaluated under following headings: services related to medical conditions, workplace environment, training, management, research and informing and legal documents. Data from each participant group was collected via questionnaires. The results of this study revealed that while 85.4% of the employer deputies were aware of training services, 55.9% of them did not know about management services. While 92.2% of employee representatives knew about on workplace services, 45.7% were not aware of training services. It was also found that while 66.3% of executive managers did not know about legal documents, 27% of occupational safety experts were not aware of management services, 45.5% of occupational physicians were not cognisant of research and information services and 27.9% of other medical staff were not informed about medical services. It was concluded that, it would be beneficiary to assign compulsory OHS training for employers and executive managers by legislation, to adjust compulsory OHS training for employee representatives, occupational physicians and occupational safety experts according to risk class of the workplace and sector itself and to make occupational group-sector assignments.