Sahraaltı Afrika ülkelerinde kalkınma sürecinin iktisadi ve politik analizi
Economic and political analysis of development process in sub-Saharan African countries
Yazar: SİNAN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ACARAVCI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Afrika ülkeleri = African countries ; Demokrasi = Democracy ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sahraaltı Afrika = Sub-Saharan Africa

Özet:
İktisadi kalkınma, ikinci dünya savaşının bitişinden bu yana iktisat literatüründe tartışılan bir konudur. Bu noktada tartışmalar dünya iktisadi sisteminde azgelişmiş olarak nitelendirilebilecek üç bölge üzerine yoğunlaşmakta olup bu bölgeler Latin Amerika, Güney ve Doğu Asya-Pasifik Ülkeleri ve Sahraaltı Afrika'dır. Bu üç bölgenin iktisadi kalkınma trendi incelendiğinde; Güney ve Doğu Asya, Pasifik Ülkeleri ve Latin Amerika'da iktisadi kalkınmada göreli bir başarı görülmekte iken, aksine Sahraaltı Afrika, iktisadi kalkınma konusunda bu bölgelerden ve dünyanın geri kalanından negatif ayrışmıştır.
Bu çalışmanın temel amacı, Sahraaltı Afrika ülkelerinde iktisadi kalkınma konusunda göreli başarısızlığın kökeninde yatan iktisadi ve politik faktörleri araştırmaktır. Veri eksikliğinden dolayı bölge ülkelerinden yalnızca 17 tanesi 1990-2016 dönemi için ampirik analize dahil edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgular özetle şöyle sıralanabilir: (a) kalkınma, demokrasi, barış, doğrudan yabancı sermaye yatırımları, toplam dış borç servisi, yatırımlar ve yolsuzluk arasında uzun dönemli bir ilişki mevcuttur. (b) Demokrasi ve barış, iktisadi kalkınmayı pozitif etkilemektedir. Diğer taraftan Sahraaltı Afrika ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımlar iktisadi kalkınma üzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Son olarak Sahraaltı Afrika ülkelerinde toplam dış borç servisi, yatırımlar ve yolsuzluk tahmin yöntemine göre farklı katsayı işaretlerine sahiptir. Fakat bu katsayılar istatistiksel olarak anlamlı değildir.
Bu bulgular ışığında Sahraaltı Afrika ülkelerinde demokratik süreçlerin güçlendirilmesine yönelik olarak alınacak tedbirler, barış ve istikrar ortamının sağlanması bölge ülkelerinin kronik azgelişmişlik probleminin çözümüne katkı yapacağı söylenebilir. Ayrıca bölge ülkelerinin iktisadi gerçekleriyle uyumlu bir doğrudan yabancı yatırım politikası ve iklimi oluşturulması, bölge ülkelerinde doğrudan yabancı yatırımların iktisadi gelişme üzerindeki olumsuz etkisini bertaraf edebilir.

Abstract:
Economic development is a topic which has been debated in economic literature since end of Second World War. Those discussion have focused on three region which could be considered as less developed, and these regions are Latin America, Southern and Eastern Asia-Pacific Countries and Sub-Saharan Africa. Once economic development trend of those three regions are analyzed, relative economic development success is observed in Southern and Eastern Asia-Pacific Countries and Latin America; whereas, Sub-Saharan Africa has negatively diverged from these two regions on economic development. 
Main objective of this study to inquire the economic and political factors lying in the root of development failure in Sub-Saharan African countries. Due to lack of data, only 17 of Sub-Saharan African countries have been included to empirical analysis for the period of 1990-2016. Empirical findings are as follows: (a) long-term relationships exist between development, democracy, peace, foreign direct investment, total debt service, investment and corruption. (b) Democracy and peace have positive effects on economic development. On the other hand, foreign direct investment has a negative effect on economic development among Sub-Saharan African countries. Ultimately, effects of total debt service, investment and corruption varies in regard to estimation methods. But all those effects are statistically insignificant. 
In light of these findings, it can be said that precautions for empowering democratic processes, ensuring environment for peace and stability can contribute to solution of chronic less development problem among Sub-Saharan African Countries. Besides, creation of foreign direct investment policy and environment which accord with economic facts of regions can lessen negative effect of foreign direct investment on economic development among Sub-Saharan African countries.