Fonksiyonel kabızlığı olan çocuklarda çölyak sıklığının retrospektif olarak belirlenmesi /
Yazar: FULYA MUNĞAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ERHUN KASIRGA
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Kabızlık = Constipation ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Fonksiyonel Kabızlığı Olan Çocuklarda Çölyak Sıklığının Retrospektif Olarak Belirlenmesi

Kabızlık çocukların % 30'unu etkiler ve pediatrik muayenelerin %3 ila 5'ini oluşturduğu
tahmin edilmektedir. Çoğu yayında en çok okul öncesi dönemde görüldüğü raporlanmıştır.
Çocukluk çağı konstipasyonların prevalansında cinsiyettin bir etkisi yoktur. Çokuluslu bir
çalışma grubu Rome IV kriterleri olarak bilinen fonksiyonel gastrointestinal bozukluklar için
kriter geliştirmiştir. Dört yaş üstü çocuk ve adölesan çocuklar için takip eden bulgulardan en
az ikisinin en az 1 ay, en az haftada bir oluşması ve bu durumun başka bir medikal durumla
açıklanmaması fonksiyonel kabızlık olarak tanılanmaktadır; 2 yada daha az defekasyon,
haftada en az bir fekal inkontinans atağı olması, istemlı dışkı tutma öyküsü, ağrılı ve sert
barsak hareketi öyküsü, rektumda büyük fekal kitle olması, tuvaleti tıkayacak büyüklükte
dışkılama öyküsü olması
Biz bu çalışmada; kabızlık grubunda çölyak hastalığı insidansını saptamayı ve kabızlık
grubunda hangi semptomların görüldüğünü saptamayı amaçladık.Çalışmamızda 188 hasta
vardı ve bunların 107 (57%)'si kızdı. Ortalama yaş 95,1 ± 50,9'di. % 3 hastada zayıflık, %12
hastada yüksek kilo veya obezite ve % 85 hastada normal kilo saptandı.
Ağrılı sert dışkılama, haftada ikiden daha az defekasyon, isteğe bağlı aşırı volümlü gaita
tutma, rektumda büyük fekal kitle varlığı, tuvalete tıkanabilecek geniş çaplı dışkılar sırasıyla
% 88,5, 82,4 % 47,3%, 39,3%, 31,3% ve 35,6% olarak bulundu. Kronik konstipasyon
hastalarının laboratuvar bulguları değerlendirildiğinde % 42.5 hastada anemi ve %23.4
hastada vitamin B12 eksikliği saptandı. Anti- endomisyum pozitifliği fonksiyonel kabızlığı
olan hastaların % 5,8'inde (11 hasta) saptandı Malnutrisyon grubunda ÇH insidansı %21,6 idi
ve bu diğer gruptan istatistiksel olarak daha fazlaydı (p<0,001). Anemi insidansı 2 yaş altında
daha sık bulundu ve yaş grupları arasında anlamlı fark vardı (p:0,002). Bu çalışmada bir yaşın
altındaki hastalar dışlandığı için yaş ortalaması literatürden daha yüksek bulundu. 
50
Yüzseksensekiz hastanın 11'inde ÇH bulundu bu oran da literatürden daha yüksekti. Çünkü
bizim hastanemiz üçüncü basamak sevk hastanesiydi. ÇH'lilerin 3'ünde vitamin B12 eksikliği
ve 1'inde folik asid eksikliği saptandı. Aynı zamanda ferritin düzeyleri de diğer gruptan daha
yüksek bulundu. Bu sonuç bize konstipasyonu olan hastalarda ÇH'nin araştırılmasının
önemini göstermiştir.
Sonuç olarak; ÇH'nin kabızlık grubunda, özellikle yetersiz beslenme ve anemi hastalarında
akılda tutulması gerektiğini söyleyebiliriz.

Abstract:
RETROSPECTIVE DETERMINATION OF CELIAC DISEASE IN CHILDREN WITH
FUNCTIONAL CONSTIPATION
SUMMARY
Constipation affects up to 30 % of children and accounting 
Constipation affects up to 30 % of children and accounting for an estimated 3 to 5 % of all
visits to pediatricians. The peak prevalence is during the preschool years in most reports.
There is no consistent effect of gender on the prevalence of childhood constipation. A
Multinational Working Team developed criteria for functional gastrointestinal disorders
known as the "Rome IV" criteria. For children and adolescents with developmental age of
four years or older, functional constipation is defined by the presence of at least two of the
following symptoms occurring at least once per week for at least one month, which are not
explained by another medical condition; two or fewer defecations per week, at least one
episode of fecal incontinence per week, history of excessive volitional stool retention (stool
withholding), history of painful or hard bowel movements, presence of a large fecal mass in
the rectum, history of large-diameter stools that may obstruct the toilet.
We aimed to detect the incidence of celiac disease in the constipation group and also
determined which symptoms was seen in the constipation group. In our study group, there
were 188 patients and 107 of these were girls (57%). Average age was 95,1 ± 50,9 months.
We found weakness in 3% of the patient group, overweight or obesity in 12% and normal
body weight in 85%. Painful evacuation of hard stools, less than 2 defecations per week,
excessive volitional stool retention, presence of a large fecal mass in the rectum, fecal
incontinence, large diameter stools that may obstruct the toilet were found to be 88,5%,
82,4%, 47,3%, 39,3%, 31,3% and 35,6%, respectively. When laboratory findings of patients
with chronic constipation were evaluated, B12 deficiency was observed in 23,4% of the
anemia case group (42,5%). Anti-endomysium positivity was detected in 5,8% (11 cases) of
patients with functional constipation. In the malnutrition group, the incidence of CD was
found to be 21,6% and it was statistically significantly higher than the other group (p <0,001).
The incidence of anemia was found to be more frequent under the 2 years old and there was a
significant difference between the age groups (p:0,002). In this study, we found average age
higher than the literature because we excluded the patient under 1 years old. Eleven of 188
patients had CD and this ratio was higher than literature because our clinic was a tertiary
referral hospital. We found anemia in 42,5 % of patients and vitamin B12 deficiency in 23,4
% of patients. We determined vitamin B12 deficiency in 3 patients and folinic acid deficiency 
52
in 1 patient average in the CD. At the same time, ferritin level was lower than the other group.
This result shows us the importance of CD evaluation in theconstipation patients.
In conclusion, in constipation group, we could say that CD have to be kept in mind ,
especially patients with malnutrition and anemia.