Prostat kanseri evelemesinde güncel tarama yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of current screening methods in prostate cancer staging
Yazar: İLYAS YAZ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT AKDUMAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Amaç: Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanserler arasında 2. sırada, kansere bağlı ölümler sıralamasında ise 6. sıradadır. İskelet sistemine ve lenf düğümlerine sık olarak metastaz yapmaktadır. Kemik metastazlarını taramak için kemik sintigrafisi  (TVKS) sık kullanılmakla beraber, lenf nodu metastazlarını taramak için pelvik MRG ve bilgisayarlı tomografi kullanılmaktadır. Prostat kanseri hücrelerinde yoğun PSMA ekspresyonu görülmektedir. Ga68 PSMA Pet/Bt ile kemik metastazları yüksek doğruluk ile tespit edilir. Amacımız prostat kanseri nedeniyle takipli hastalarda iskelet sistemi taramasında TVKS ve Ga68 PSMA Pet/Bt etkinliğinin karşılaştırılması ve gereksiz ek görüntüleme yöntemlerinin önüne geçilmesidir
Gereç ve Yöntem: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'nda 2015-2023 seneleri arasında tedavi öncesi ilk evreleme, küratif tedavi sonrası biyokimyasal nüks sırasında evreleme veya ilk tanı anında metastatik olup takiplerinde metastatik evalüasyon ve kontrol amacıyla Ga68 PSMA PET/BT ve TVKS çekilen 148 hastanın verileri hastane veri sisteminden retrospektif olarak incelenmiştir. Yapılan bu görüntüleme sonuçları Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı öğretim üyeleri tarafından yorumlandı. İki görüntüleme arasında maksimum 120 gün süre olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Ga68 PSMA PET/BT ve kemik sintigrafisi raporlarında iskelet sistemi metastazları lokalizasyonları ve sayıları karşılaştırılmalı olarak değerlendirildi var, yok ve şüpheli olarak rapor edildi. Hastaların 2005 modifiye Gleason skorlamasına, PSA değerlerine ve PRM bulgularına ulaşıldı. Bu tetkikler sonrasında aldıkları tedavilerle birlikte en az 6 ay, en çok 48 ay PSA ve klinik takiplerine göre hangi görüntüleme yönteminin metastazı tahmin etmede daha etkili olduğunu yanlış pozitiflik oranı ve negatiflik oranlarını anlamak hedeflendi.
Bulgular: Kemik sintigrafisi (TVKS) ve Ga68 PSMA PET/BT görüntülemesi bulunan 148 hastanın verileri retrospektif olarak incelenmiştir. 148 hastadan 89 (%60,13) hastaya tanı anında, tedavi öncesi metastatik tarama amacıyla 59 (%39,86) hastaya ise tedavi sonrası biyokimyasal nüks nedeniyle takiplerinde Ga68 PSMA PET/BT ve kemik sintigrafisi grafileri çekilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 148 hastanın 31'inde kemik sintigrafisi ve Ga68 PSMA PET/BT bulguları farklı olarak raporlanmıştır. 117 hastada ise her iki görüntüleme yöntemleri benzer olarak rapor edilmiştir. TVKS ve Ga68 PSMA PET/BT bulguları farklı olarak raporlanan 26 hastada kemik sintigrafisinde şüpheli olarak raporlanması üzerine çekilen Ga68 PSMA PET/BT de metastaz saptanmazken, 5 hastada kemik sintigrafisinde herhangi bir tutulum olmamasına karşın çekilen Ga68 PSMA PET/BT de metastaz saptanmıştır. 53 hastada her iki görüntüleme yöntemlerinde benzer olarak raporlanarak metastaz saptanmamış, 64 hastada ise her iki görüntüleme yönteminde de metastaz saptanmıştır. Ga68 PSMA PET/BT kemik metastazlarını göstermede gold standart olarak kabul edilmesi durumunda   kemik sintigrafisinin sensitivite oranı 64/69  (%92,75)  spesifite oranı 53/79  (%67,08) pozitif prediktif değer 64/90  (%71,11)  negatif prediktif değer 53/58  (%91,37) olarak bulunmuştur.
Kemik metastazlarını doğru saptamada Ga68 PSMA PET/BT'nin, kemik sintigrafisine göre üstün olduğu görüldü. Kemik sintigrafisinde metastaz saptanan 90 hasta düşük orta ve yüksek risk gruplarına göre ayrılmıştır. Kemik sintigrafisi pozitiflik sonuçlarının risk gruplarına göre değerlendirildiğinde yüksek risk grubunun istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p: 0,001>) doğru pozitif sonuç verdiği görülmüştür.
Sonuçlar: Prostat kanseri nedeniyle takipli hastaların metastaz durumunun doğru saptanabilmesi tedavi planlaması açısından önem arz etmektedir. Kemik sintigrafisi iskelet sistemi metastazlarını taramada kullanılan en yaygın ve düşük maliyetli bir yöntemdir. Ancak yanlış pozitiflik oranının yüksek olması ve şüpheli lezyonları tam olarak tanımlayamaması nedeniyle ek tetkiklere gereksinim duyulmakta ve bu durum hastaların tedavilerini geciktirmektedir. Ga68 PSMA PET/BT prostat kanserinde kemik metastazlarını ve diğer metastatik lezyonları doğru saptama açısından daha ön plana çıkmakta ve bu durum tedavi planlanması açısından daha umut verici gözükmektedir.

Abstract:
Objective: Prostate cancer is ranked 2nd among the most common cancers in men and 6th among the causes of cancer-related deaths. Prostate cancer most commonly metastasizes to the skeletal system and lymph nodes. Bone scintigraphy is the most commonly used method to screen for bone metastases. Pelvic MRI and CT are used to screen for lymph node metastasis. Since prostate cancer cells show intense PSMA expression, bone metastases can be detected with high diagnostic accuracy by Ga68 PSMA Pet/Bt examination. Our aim is to compare the effectiveness of bone scintigraphy and Ga68 PSMA Pet/Bt in skeletal system screening in patients followed up for prostate cancer and to prevent unnecessary additional imaging methods. 
Materials and Methods: The data of 148 patients who underwent Ga68 PSMA PET/CT and bone scintigraphy at Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine, Department of Nuclear Medicine, between 2015 and 2023 for initial staging before treatment, staging during biochemical recurrence after curative treatment, or for metastatic evolution and control during follow-up if it was metastatic at the time of initial diagnosis were retrospectively examined from the hospital data system. These imaging results were interpreted by the faculty members of Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Medicine Hospital, Department of Nuclear Medicine. Patients with a maximum interval of 120 days between two imaging studies were included in the study. In Ga68 PSMA PET/CT and bone scintigraphy reports, the locations and numbers of skeletal system metastases were evaluated comparatively and reported as present, absent and suspicious. The patients' 2005 modified Gleason scoring, PSA values and DRE findings were obtained, minimum 6-month and maximum 48-month PSA follow-ups along with the treatments they received after these examinations were noted, our goal was to understand which imaging method is more effective in predicting metastasis and to understand these methods' false positivity rates. 
Results: Data of 148 patients that underwent bone scintigraphy and Ga68 PSMA PET/CT imaging were retrospectively examined. Ga68 PSMA PET/CT and bone scintigraphy were taken in 89  (60.13%) of 148 patients at the time of diagnosis, for metastatic screening before treatment and in 59  (39.86%) patients during follow-up due to biochemical recurrence after treatment. Bone scintigraphy and Ga-68 PSMA PET/CT findings were reported differently in 31 of the 148 patients included in the study. In 117 patients, both imaging methods were reported to be similar. In 26 patients whose bone scintigraphy and Ga68 PSMA PET/CT findings were reported to be different, no metastasis was detected in the Ga-68 PSMA PET/CT performed after the bone scintigraphy was reported as suspicious, while in 5 patients metastasis was detected on Ga68 PSMA PET/CT despite there being no involvement in the bone scintigraphy. In 53 patients no metastasis was detected in both imaging methods, and in 64 patients, metastasis was detected in both imaging methods. If Ga68 PSMA PET/CT is accepted as the gold standard in showing bone metastases, the sensitivity rate of bone scintigraphy is 64/69  (92.75%), the specificity rate is 53/79  (67.08%), and the positive predictive value is 64/90  (71%). 11) negative predictive value was found to be 53/58  (91.37%). 
Ga68 PSMA PET/CT was found to be superior to bone scintigraphy in accurately predicting bone metastasis. 90 patients with metastasis detected on bone scintigraphy were divided into low, medium and high risk groups. When the bone scintigraphy positivity results were evaluated according to risk groups, it was seen that the high risk group gave true positive results at a statistically significant level  (p: 0.001>). 
Conclusions: Accurate detection of metastasis status of patients followed up for prostate cancer is important for treatment planning. Bone scintigraphy is the most common and low-cost method used to screen for skeletal system metastases. However, due to the high false-positivity rate and the inability to fully identify suspicious lesions, additional examinations are required and this delays the treatment of patients. Ga68 PSMA PET/CT is more prominent in terms of accurately detecting bone metastases and other metastatic lesions in prostate cancer, and this seems more promising in terms of treatment planning.