17 yaş altı futbolcularda sezon başı hazırlık dönemi antrenmanın bazı biyomotorik, fizyolojik, biyokimyasal parametreler ile kas hasarı üzerine etkisinin incelenmesi
Investigating the preparation trainings effects at the beginning of season in under 17 age football players on some biomotoric, physiological, biochemical parameters with muscle injury
Yazar: ERKAN ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. ALİ EMRE EROL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Biyokimyasal olaylar = Biochemical phenomena ; Fizyolojik parametreler = Physiological parameters ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kaslar = Muscles ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Motor beceriler = Motor skills ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın amacı, farklı enerji sistemine ve oyun karakterine sahip takım sporlarından biri olan futbolda; hazırlık dönemi antrenman programındaki fiziksel güç antrenmanları ve uygulamalarının kas harabiyeti (yorgunluk), vücut kompozisyonu ölçümleri, nabız, kandaki biyokimyasal parametreler ve performans üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırma Aydın Spor 1923 Futbol Kulübünde lisanslı olarak futbol oynayan,  yaşları ortalaması 16 yıl, spor yaşları ortalaması 6.10±1.19 yıl, boy uzunluğu ortalaması 179.20±4.13 cm., vücut ağırlığı ortalaması ön test 67.72±8.44 kg. ve son test 66.88±8.49 kg. olarak bulunan U-17 yaş grubu 10 erkek sporcunun gönüllü olarak katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Sporcular 8 hafta, haftada 4-6 gün ve günde ortalama 60-90 dakika antrenman programına tabi tutuldular. Hazırlık döneminin ilk haftalarında düşük şiddetli antrenman programı uygulanırken, haftalar ilerledikçe antrenmanların şiddeti giderek arttırılmıştır. Sporcuların ölçümleri "antrenman programı öncesi" ve "antrenman programı sonrası" olmak üzere iki kez yapılmıştır. Antrenman programı uygulanmaya başlamadan durum tespiti için; vücut kompozisyonu ölçümleri, çevre ölçümleri, dinlenik kalp atım sayıları ölçümü, el kavrama kuvveti ölçümü, esneklik ölçümü, dikey sıçrama testi ve kan parametreleri değerleri, shuttle run (mekik testi) testi öncesinde alınmıştır. Test öncesi (egzersiz öncesi) ve sonrası (egzersiz sonrası) ve test bitimini takip eden 48. saatte (egzersiz sonrası 48 saat)  ise kan parametreleri ile kalp atım hızları değerleri alınmıştır. Sporcuların ön test ve son test değerlerinin karşılaştırılmaları Paired Sample t-testi ile yapılmıştır. Elde edilen verilerin analizi kişisel bilgisayarda SPSS 17.0 paket programında p<0.01 ve p<0.05 önemlilik düzeyi göz önüne alınarak yapılmıştır. Katılımcıların, vücut kompozisyonu ölçümleri, esneklik, dikey sıçrama, dominant el kavrama testi ve Shuttle-Run testi sonuçlarına bakıldığında 8 haftalık antrenman programı sonrasında bu test değerlerinde artış olduğu ortaya koyulurken;  çevre ölçüm değerlerinde,  dominant olmayan elin ölçüm değerleri ile dinlenik ve efor kalp atım sayılarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Sekiz hafta süren hazırlık antrenmanlarının katılımcılarda meydana gelen kas hasarının etkilerini tespit etmek için CK, UA, ALT, AST, LHD, LAKTAT, CK-MB, kortizol hormonu ve glikoz değerleri incelenmiştir. CK, ALT, AST, CK-MB, kortizol ve glikoz seviyeleri 8 haftalık antrenman programı sonunda anlamlı düzeye ulaştığı belirlendi. Sonuç olarak, sezon öncesinde yapılan hazırlık antrenmanları elit futbolcuların esneklik, el kavrama kuvveti, dikey sıçrama performanslarında iyileşme ve genel kuvvetlerinde artış olduğunu göstermiştir. Ayrıca, uygulanan antrenmanların futbolcularda beden kitle indeksi, vücut yağ yüzdeleri ve biyokimyasal parametrelerden CK enzim düzeylerinin azalmasında ve kas hasarının önlenmesinde etkili olduğu görülmüştür.  Bu çalışma, aynı zamanda, elit düzeydeki iyi antrene edilmiş olan futbolcuların kortizol hormonu (stres) düzeylerinde azalmayı, dolayısıyla da futbolcuların antrenmanlara adaptasyonunu göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effect of physical strength trainings and practices within the training programme of preparation period on muscle damage (fatigue), body composition measurements, pulse, blood biochemical parameters in football, which is one of the team sports having a different energy system and different game character. 10 male licensed soccer players that were playing football in Aydın Spor 1923 Football Club participated in the study voluntarily. Players' mean age was 16 years, the average age of the sport 6.10 ± 1.19 years, the mean of height 179.20 ±4.13 cm, the weight average pre-test 67.72± 8.13 kg, and the final test was 66.88 ± 8.49 kg. The athletes were subjected to a training programme lasting for 8 weeks, 4-6 days in a week, and 60-90 minutes a day on average. During the first weeks of the preparation period, low intensity trainings were performed, while the intensity of trainings was increased gradually towards the end of the training program. Before the 8-week preparation period trainings began to be practised, the subjects' measurements were done twice as "pre- training programme" and "post training programme".  In an effort to evaluate the situation before practising the training programme, body composition measurements, circumference measurements, resting heart rate measurement, hand grip strength measurement, flexibility measurement, vertical jump test and blood parameter values, shuttle run (shuttle test) test were taken before hand. The blood parameters and heart rate values were taken during pre-test (pre-load) and post-test (post-load), and at 48th hour following the end of the test (48 hours after loading). To compare the pre and post-test values of the subjects, Paired Sample t-Test was used. Analysis of the obtained data was done through personal computer using SPSS 17.0 package programme taking p<0.01 and p<0.05 significance level into consideration.. Evaluating the results of participants' body composition measurements, flexibility, vertical jump, dominant hand grip test, and Shuttle-Run test after the 8-week training program, it appeared to be an increase in the value of these tests, while no significant difference was found regarding the circumference measurements, the non-dominant hand values, resting and exercise heart rate. In order to reveal the effects of 8-week preparation trainings on participants' muscle damage, CK, UA, ALT, AST, LHD, CK-MB enzyme, hormone cortisol, lactate and glucose values were studied. CK, ALT, AST, CK-MB, cortisol, and glucose levels reaching statistical significance was determined at the end of the 8-week training program. As a result, the 8-week training program prior to the season showed that there was an improvement in the level of flexibility, hand grip strength, vertical jump performance and an increase in overall strength of the elite football players. In additon, trainings were observed to be effective in the reduction of the players' body mass index, body fat percentages, levels of CK enzyme, which is one of the biochemical parameters, and the prevention of muscle damage. This study also shows the decrease in the cortisol hormone (stress) levels of the elite football players, and thus their adaption to the trainings.