Ayaktan takipli onkoloji hastalarının hizmet aldıkları aile hekimleri hakkındaki düşüncelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the perceptions of oncology patients undergoing outpatient follow-up regarding the family physicians providing their care
Yazar: MUHAMMET KAYAR
Danışman: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Toplumda dezavantajlı gruplardan olan kanser hastalarının, hizmet aldıkları aile hekimlerinin insancıl davranışlarını 'Hekimlerde İnsancıl Davranışlar Ölçeği (HİDÖ) kullanarak değerlendirmesi ve bu değerlendirmenin kanser olmayan hasta grupları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Mayıs-Aralık 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji ve Bursa Şehir Hastanesi Radyasyon Onkolojisi kliniklerinde yapılmıştır. Onkoloji polikliniklerine başvuran 180 kanser tanılı hasta ve aynı tarihlerde hastanenin diğer polikliniklere başvuran 180 hasta ile yüz yüze görüşülmüş ve kendilerine Hekimlerin İnsancıl Davranışları Ölçeği (HİDÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Ağrı şikayetinin kontrol grubunda daha fazla oranda olduğu bulundu (p<0,001). Bu örneklemde ayaktan tedavi gören onkolojik hastalar arasında en sık görülen kanser türleri sırasıyla meme (%25), prostat (%18,9) ve kolorektal kanser (%18,9) olarak sıralandı. Onkoloji hastalarının aile hekimlerinin insancıl becerilerini kontrol grubu hastalara göre daha yüksek olarak bildirdiği saptandı [sırasıyla 107 (44-121); 87 (64-113) ve p=<0,001]. Onkoloji hastalarından elde edilen değerlerin yapılan ROC analizinde HİDÖ ölçeği için kesme değeri >101 olarak bulundu. Aile hekimlerinin insancıl davranışlarını etkileyen faktörler olarak aile hekimine kayıtlı olunan süre ve kanser hastalığı olması durumu olarak tespit edildi.
Sonuç: Araştırmamız kanser hastalarının aile hekimlerinin insancıl davranışlarını değerlendirdiği ilk araştırma olması ve araştırmada kullanılan ölçeğe bir kesme noktası belirlendiği için değerlidir. Kanser hastalarının aile hekimlerini daha insancıl bulmaları kültürel özelliklerle veya kanser hastalarının çevre algısı ile ilişkili olabilir. Daha kısa süreli temasın hasta cephesinde daha olumsuz düşüncellerle birlikte olması beklenen bir durumdur. Benzer şekilde kişide ağrı şikayeti olması da daha olumsuz görüş bildirmelerine sebep olmuş olabilir. Bu konularda daha fazla araştırma yapılması gerektiği kanaatindeyiz. 
Anahtar Kelimeler: Ağrı, aile hekimliği, insancıl davranışlar, kanser.

Abstract:
Aim: It was aimed that cancer patients, who are from disadvantaged groups in society, evaluate the humane behaviors of the family physicians they receive service from, using the "Physicians' Humanistic Behaviors Questionnaire (PHBQ)" and compare this evaluation with non-cancer patient groups.
Materials and Methods: This study was conducted between May and December 2023 at Medical Oncology and Bursa City Hospital Radiation Oncology Clinics of the University of Health Sciences (UHS) Bursa Yüksek Ihtisas Training and Research Hospital. 180 patients diagnosed with cancer who applied to oncology outpatient clinics and 180 patients who applied to other outpatient clinics of the hospital on the same dates were interviewed face to face and the PHBQ was applied to them.
Results: It was found that pain complaints were higher in the control group (p=<0,001). In this sample, the most common cancer types among outpatient cancer patients were listed as breast (%25), prostate (%18.9), and colorectal cancer (%18.9). It was found that oncology patients reported their family physicians' humanitarian skills higher than the control group patients [107 (44-121); 87 (64-113) respectively and p=<0,001]. In the ROC analysis of the values obtained from oncology patients, the cut-off value for the PHBQ scale was >101. The factors affecting the humane behavior of family physicians were the length of time registered with the family physician and the presence of cancer.
Conclusion: Our research is valuable because it is the first study in which cancer patients evaluated the humane behavior of family physicians and a cut-off point was determined for the scale used in the study. Cancer patients' finding their family physicians more humanistic may be related to cultural characteristics or cancer patients' perception of the environment. It is expected that shorter contact will be accompanied by more negative thoughts on the patient's side. Similarly, the person's complaint of pain may have caused them to express a more negative opinion. We believe that more research is needed on these issues.
Keywords: Cancer, family medicine, humanistic behaviors, pain