Hatay ve Gaziantep illerindeki bağ alanlarında görülen önemli vi̇rüs hastalıklarının serolojik ve moleküler yöntemlerle tanılanması
Detection of important virus diseases in  Hatay and Gaziantep vineyards by serological and molecular techniques
Yazar: ECE DEĞER
Danışman: PROF. DR. KADRİYE ÇAĞLAYAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Günümüzde bağları enfekte eden 60 kadar virüs saptanmıĢtır. Bu virüslerin hemen
hemen yarısı Nepovirus, Sadwavirus, Closterovirus, Ampelovirus, Vitivirus,
Maculavirus ve Foveavirus cinsine ait virüslerdir. Bu cinsler içinde yer alan virüslerin
bazıları ülkemizin farklı bölgelerinde tespit edilmiĢ olup bu çalıĢmaların çoğu Trakya,
Ege, Ġç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde biyolojik ve serolojik yöntemler
kullanılarak yapılmıĢtır. Moleküler tanı yöntemlerinin bağ virüslerini tanılamak
amacıyla kullanımı ise ülkemizde son yıllarda baĢlamıĢ olup, Hatay ili bağlarında virüs
hastalıklarının moleküler yöntemlerle teĢhisine yönelik hiçbir çalıĢma
bulunmamaktadır. Bu çalıĢmanın amacı Hatay ve Gaziantep illerindeki bağ alanlarında
Closteroviridae familyasına ait virüslerden Grapevine leafroll associated virus 1, 2, 3,
4, 5, 6, 7 ve 9 (GLRaV-1, -2, -3, -4, -5, -6, -7, -9) ile özellikle odun dokusunda
deformasyonlara neden olan Grapevine virus A (GVA), Grapevine virus B (GVB) ve
Grapevine virus D (GVD)'nin DAS-ELISA ve RT-PCR yöntemleri ile; ülkemizde hiç
çalıĢma bulunmayan ve son yıllarda tespit edilen "Red blotch associated virus (GRBaV)
'ün de PCR analizleri ile saptanmasıdır. Bu çalıĢma kapsamında Hatay ilinde 11,
Gaziantep ilinde ise 2 bağ ziyaret edilmiĢ ve 153 bitki örneği toplanmıĢtır. Gözlenen en
yaygın simptomlar yapraklarda kızarma ve damarların yeĢil kalması, beneklenme,
kıvrılmalar ve Ģekil bozuklukları, sürgünlerde ise boğum aralarında kısalmalar ile odun
gövdesinde deformasyonlardır. ELISA testi sonuçlarına göre en yaygın virüsler
GLRaV-1 (%55.56) , GLRaV 4-9 (%43.14), GLRaV-2 (%15.69), ve GLRaV-3
(%12.42) olarak saptanmıĢ ve bu virüsleri GVA (%4.57) ve GLRaV-6 (%0.65)
izlemiĢtir. Testlenen tüm örnekler GLRaV- 5, GLRaV-7 ve GVB açısından negatif
bulunmuĢtur. KarıĢık enfeksiyonların hepsinde GLRaV-1'in yer aldığı, bunu sırasıyla
GLRaV 4-9, GLRaV-2, GLRaV-3, GLRaV-6 ve GVA'nın izlediği görülmüĢtür. RTPCR analizleri sonucunda testelenen bağ örneklerinin ise % 23.94'ü GLRaV-1,
%14.77'si GLRaV-3, % 15.38'i GLRaV-6, %13.64'ü GVA, %1.26'sı GVB ve %1.20'si
GVD ile enfekteli bulunmuĢtur. Bu çalıĢma ile testlenen 153 örneğin hiç birisinde
GRBaV tespit edilemezken GVB ve GVD virüsleri ülkemizde ilk kez RT-PCR yöntemi
ile tespit edilmiĢtir.
2015, 45 sayfa
Anahtar kelimeler: Vitis vinifera L., Closteroviridae, Vitivirus, Red blotch
associated virus, DAS-ELISA, PCR, Hatay, Gaziantep.

Abstract:
To date, nearly 60 viruses have been reported to infect grapevines. Of these
viruses, only about half, belonging primarily to the genera Nepovirus, Sadwavirus,
Closterovirus, Ampelovirus, Vitivirus, Maculavirus and Foveavirus. Some of the viruses
among these genera have already been detected in Trace, Agean, Central and Southeast
regions of Turkey by using biological and serological methods. Molecular detection tools have
been recently used in our country for grapevine viruses but there has been no report on
molecular detection of any grapevine viruses in Hatay province, yet. The aim of this study is
detection of Grapevine leafroll associated virus 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9 (GLRaV-1, 2,3, 4,5,
6, 7, 9) which belong to Closteroviridae, Grapevine virus A (GVA), Grapevine virus B
(GVB) and Grapevine virus D (GVD) which cause wood deformations on grapevines
by DAS-ELISA and RT-PCR and as well as "Red blotch associated virus (GRBaV) on
which there is no any report in Turkey by PCR. In frame of this study, 11 vineyards in
Hatay and 2 vineyards in Gaziantep were visited and 153 samples were collected.The
most common symptoms were reported as reddining of the leaves and green veins,
mottling, leaf rolling, leaf and wood deformations and short internodes. According to
ELISA results, most common viruses were GLRaV-1 (55.56%) , GLRaV 4-9 (43.14%),
GLRaV-2 (15.69%), GLRaV-3 (12.42%) and followed by GVA (4.57%) and GLRaV-6
(%0.65). All tested samples, were found negative for GLRaV- 5, GLRaV-7 and GVB.
GLRaV-1 placed in all mixedinfection combinations and followed by GLRaV 4-9,
GLRaV-2, GLRaV-3, GLRaV-6 and GVA. RT-PCR analysis showed that tested
samples were infected by GLRaV-1, GLRaV-6, GLRaV-3, , GVA, GVB and GVD as
23.94%, 15.38%, 14.77%, 13.64%, %1.26, 1.20%, respectively. In this study GRBaV
was not able to detected in any of the 153 tested samples and also GVB and GVD were
first time detected by RT-PCR in Turkey.
2015, 45 pages
Key words: Vitis vinifera L., Closteroviridae, Vitivirus, Red blotch associated
virus, DAS-ELISA, PCR, Hatay, Gaziantep.