hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Şiî-Sünnî polemiğinde mevlâ kavramı
Concept of mevlâ in the Shi'a-Sunni polemic
Yazar: MELİKE AKÇAY
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Mezhepleri Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Gadîr-i Hum olayı olarak bilinen hadiseye göre Hz. Peygamber, Veda Haccı dönüşü Hz. Ali'yi kendisinden sonra imam olarak tayin etmiştir. Şîa'nın en önemli imâmet delillerinden biri, burada söylenen "Ben kimin mevlâsı isem Ali de onun mevlâsıdır." rivayetidir. Ehl-i sünnet mezkûr hadisteki mevlâ lafzını "dost" anlamıyla kabul ederken Şîa ise "yönetici" anlamını tercih etmiştir. Konunun önemi itibariyle çok sayıda telif üretilmiş ve müstakil bir külliyat oluşturulmuştur. Şiî-Usûlî âlim Şeyh Müfîd mevlâ lafzının mahiyetine dair iki risâle kaleme almıştır. Bu çalışmada Müfîd'in Kitâbu Aksâmi'l-Mevlâ fi'l-Lisân ve Risale fi Ma'na'l-Mevlâ adlı risâleleri ele alınmıştır. Şîa'nın mevlâ kavramıyla irtibatlı olarak inşâ ettiği imâmet nazariyesi söz konusu edilmiştir. Aynı zamanda Sünnî kaynaklarda "mevlâ" lafzının öne çıkarılan anlamları, ne sıklıkla kullanıldığı, nasıl bir bağlamda işlendiği ve yüklenilen muhtelif manalar değerlendirilmiştir. Söz konusu kavramın Sünnî literatür içerisindeki farklı ilim dallarında kazandığı anlam gözden geçirilmiş ve buradan hareketle mezheplerin dönemsel hareketliliğinin izdüşümleri aranmıştır. Çalışma "mevlâ" kelimesinin süreç içerisinde kazandığı anlam/anlamlar ve önemi esas almaktadır.

Abstract:
The incident known as the Event of Ghadir Khumm entails that after the Farewell Pilgrimage, the Prophet Muhammad appointed Ali as his successor. One of the most significant evidences for Shi'a regarding Imamate is the narration: "Whomever I am a master to, Ali is also his master." Sunnis interpret the term "master" in this hadith to mean "friend," while Shi'a prefer the meaning of "leader." Due to its importance, numerous works have been produced on this subject, forming a substantial literature. The Shi'a Usuli scholar Sheikh Mufid wrote two treatises regarding the nature of the term "master." In this study, Mufid's treatises titled "Kitabu Aksam al-Mawla fi al-Lisan" and "Risale fi Ma'na al-Mawla" are examined. The doctrine of Imamate constructed by Shi'a in connection with the concept of "master" is discussed. Additionally, the emphasized meanings of the term "master" in Sunni sources, its frequency of use, the context in which it is addressed, and various connotations attributed to it are evaluated. The study reviews the significance and interpretation of the concept within different branches of Sunni literature and investigates its implications on the doctrinal developments of the schools of thought over time. The research focuses on the evolution of the meaning and significance of the term "master" over time.
Kiracının ayıp sebebiyle sözleşmeyi feshetme hakkı
The tenant's right to terminate the rental agreement due to defects
Yazar: HÜSEYİN BİLGE
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT PEKMEZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar hukuku = Law of obligations ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations

Özet:
Çalışmamızın amacı, kiracının kiraya verenin ayıptan doğan sorumluluğu kapsamında sözleşmeyi feshetme hakkını incelemektir. Bu kapsamda, çalışma konumuzla ilgili kanuni düzenlemeler, öğretide yapılan diğer çalışmalar ve Yargıtay kararlarından yararlanılmıştır. 
Çalışmamız temel olarak üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci kiracının ayıp sebebiyle fesih hakkının esaslarına yer verilmiştir. İkinci bölümde, kiracının ayıp sebebiyle sözleşmeyi feshetme hakkını kullanabilmesi için gerekli olan şartlar ve kiraya verenin bu hakkın kullanılmasını engelleme hakkı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise kiracının ayıp sebebiyle sözleşmeyi feshetme hakkını kullanması, bu hakkın kullanılmasının sonuçları ele alınmıştır.

Abstract:
The aim of our study is to examine the tenant's right to terminate the rental agreement under the owner's warranty against defects. In this context, legal regulations related to our study topic, other scholarly studies, and High Court decisions have been utilized.
Our study primarily consists of three main sections. The first section covers the principles of the tenant's right to terminate due to defects. The second section examines the requirements for the tenant to exercise the right to terminate the rental agreement due to defects and the owner's right to prevent the use of this right. The third section discusses the use of the tenant's right to terminate the rental agreement due to defects, the consequences of using this right.
Mihail Afanasyeviç Bulgakov'un Beyaz Muhafız Eserinde savaş, toplum ve birey
War, society, and individual in Mikhail Afanasyevich Bulgakov's White Guard
Yazar: ALPHAN ŞATIR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN KANDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Bulgakov, Mihail Afanasyeviç = Bulgakov, Mihail Afanasyeviç ; Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü = Russian Language and Literature Department

Özet:
Bu tezde 20. yüzyıl yazarlarından Mihail Afanasyeviç Bulgakov'un Beyaz Muhafız (Belaya gvardiya, 1925) eseri savaş, toplum ve birey bağlamında ele alınmaktadır.
Bu amaç doğrultusunda öncelikle eserde geçen tarihsel ve toplumsal olaylara yer verilmiştir. Sonrasında ise yazarın biyografisi anlatılmıştır. Buradan elde edilen verilerle eser, tezin ana bölümünde üç ayrı başlık altında incelenmiştir. 
Savaş başlığı altında esere konu olan savaşın sebepleri ve taraflarına değinilmiştir. Toplum bölümünde ise savaşın bu taraflar üzerindeki etkileri saptanmıştır. Birey bölümünde ise savaşın, toplumun en küçük üyesi olan birey üzerindeki etkisi eserdeki karakterler üzerinden takip edilmeye çalışılmıştır. Bunların yanında fazlaca otobiyografik öğeler içeren eserin gerçek hayattaki yaşanan olay ve kişilerle benzerlikleri tespit edilmiştir. Eser ele alınırken tarihsel, sosyolojik ve biyografik eleştiri türlerinden yararlanılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the work of 20th century writer Mikhail Afanasyevich Bulgakov's The White Guard (Belaya gvardiya, 1925) is discussed in the context of war, society, and the individual.
For this purpose, first, historical, and social events in the work are included. Afterwards, the author's biography is explained. With the data obtained here, the work was examined under three separate headings in the main part of the thesis. 
Under the heading of war, the reasons and sides of the war that is the subject of the work are mentioned. In the society section, the effects of the war on these parties were determined. In the individual section, the effect of the war on the individual, the smallest member of society, was tried to be followed through the characters in the work. In addition, similarities of the work, which contains many autobiographical elements, with real-life events and people was determined. While discussing the work, historical, sociological, and biographical criticism types were used.
Hisse senedi fiyatlarının dalgalanmasında yatırımcı duyarlılığı etkisinin büyük veri analizi yöntemiyle incelenmesi
Investigation of the effect of investor sentiment on stock price fluctuations using big data analyses
Yazar: HAKAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ARİF SALDANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu tez çalışmasında; Hisse Senedi kavramı, hisse değerleme, hisse senetlerini etkileyen faktörler, geleneksel finans kuramları ve davranışsal finans incelenmiş diğer taraftan büyük veri, büyük veri ve 5V kavramı, büyük veri analitiği, büyük veri analitiği teknoloji araçları incelenmiştir. Bu incelemelerin ardından Python programlama dili kullanılarak daha önceden belirlenmiş bir takım hisselerin fiyatları, sosyal medya ve forumlar üzerindeki yorum ve haberler analiz edilerek belirlenmeye çalışılmıştır. Böylece büyük veri kullanılarak sosyal medya ve forumlarda yer alan gönderi, beğeni, yorum gibi etkileşimlerin yatırımcıların fiyatlara olan duyarlılığını nasıl etkilediği ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this thesis study; the concept of stocks, stock valuation, factors affecting stocks, traditional finance theories and behavioural finance are examined, on the other hand, big data, big data and 5V concept, big data analytics, big data analytics technology tools are examined. After these examinations, Python programming language was used to determine the prices of a number of predetermined stocks by analysing the comments and news on social media and forums.Thus, by using big data, it is tried to reveal how interactions such as posts, likes and comments on social media and forums affect investors' sensitivity to prices.
Balans benzeri dizilerin bazı özellikleri
Some properties of balancing-like sequences
Yazar: BEYZA TEKEOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜL KARADENİZ GÖZERİ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında, balans benzeri diziler incelenmiştir. Balans benzeri diziler ile ilgili temel tanım ve teoremlere yer verilmiştir. Bu tez beş bölümden oluşmaktadır.
	
Birinci bölümde, matematiğin en eski alanlarından biri olan Sayılar Teorisinin öneminden bahsedilmiş olup tam sayı dizileri üzerinde durulmuştur. Bu tez çalışmasında ele alınan tam sayı dizilerinin tanımlarına ve rekürans bağıntılarına yer verilmiştir.
	
	
İkinci bölüm dört alt bölümden oluşmaktadır. İlk iki alt bölümde balans, Lucas-balans, kobalans ve Lucas-kobalans dizilerinin tanımlarına ve temel özelliklerine yer verilmiştir. Sonraki iki alt bölümde ise, balans benzeri, Lucas-balans benzeri, kobalans benzeri, Lucas-kobalans benzeri dizilerin tanımlarına ve temel özelliklerine yer verilmiştir.
	
Üçüncü bölümde, bu tez çalışmasında faydalanılan kaynaklara ve bu çalışmada kullanılan yöntemlere yer verilmiştir.
	
Dördüncü bölümde, balans benzeri ve Lucas-balans benzeri dizilerin terimleri arasındaki ilişkileri ifade eden bir takım cebirsel özdeşlikler elde edilmiştir. Balans benzeri diziler matrisler yardımıyla ifade edilmiş ve birtakım özgün teoremler elde edilmiştir.
	
Beşinci bölümde, tezin genel bir değerlendirmesi yapılarak elde edilen bulgular ifade edilmiştir.

Abstract:
This thesis focused on the examination of balancing like sequences. This thesis includes fundamental definitions and theorems related to balancing like sequences. This thesis consists of five parts.

In the first section, the importance of Number Theory, one of the oldest areas of mathematics, is discussed, with a focus on sequences of integers. Additionally, this thesis includes the definitions and recurrence relations of the integer sequences that are discussed.

There are four subsections in the second part. The initial two subsections provide definitions and fundamental characteristics of balancing, Lucas-balancing, cobalancing, and Lucas-cobalancing sequences. The following two subsections provide the definitions and fundamental attributes of balancing-like, Lucas-balancing like, cobalancing like, and Lucas-cobalancing like sequences.

The third chapter of this thesis involves the sources utilized in the study as well as the methodologies used.
	
The fourth chapter derives several algebraic identities that express the relationships between the terms of balancing like and Lucas-balancing like sequences. Matrix expressions of balancing like sequences have led to the discovery of several unique theorems.
	
In the fifth part, the findings are presented by overviewing an overall assessment of the thesis.
İstanbul'daki Caferi müzisyenlerin müzik üretim ve icra pratikleri
Music production and pratices of Jafari musicians in Istanbul
Yazar: MERVE ÇİFTÇİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. URUM ULAŞ ÖZDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
İmam Hüseyin'in Kerbela'da şehit edilmesi üzerine her yıl matem ayını yoğun biçimde yaşayan Caferiler matem ayı haricinde yıl boyunca Ehlibeyt ailesi ve On İki İmam için de yas ve yas dışı etkinlikler gerçekleştirmektedirler. İstanbul ile sınırlanan bu çalışmada, ritüellerde icra edilen müzikler ve bu müzikleri icra eden müzisyenler alan çalışmasıyla gözlemlenmiştir. Üç ana bölümden oluşan bu tez çalışmasının ilk bölümünde Caferilik mezhebindeki genel inanç esasları ile Türkiye'deki Caferilerin sosyal yaşamı incelenmiştir. Araştırmada etnografi yönteminin en çok kullanıldığı ikinci bölümde Aşura ayındaki yas ritüelleriyle yas dışı ritüelleri performans kuramı çerçevesinde irdelenmiş ve Caferilerin İstanbul'da gerçekleştirdikleri performanslar incelenmiştir. Son kısım olan üçüncü bölümde ise İstanbul'da yaşayan Caferi müzisyenlerin dini ve müzisyen kimlikleri tartışılmıştır. Bu çalışmada derinlemesine kişisel görüşmeler ve alanda gözlemler yapılmış, bunların yazıya dökülmesinde betimleyici model kullanılmıştır.
Bu tezde İstanbul'daki Caferi müzisyenlerin müzik üretimleri ile ortaya çıkan dini müzikleri ve performansları etnografi yöntemiyle incelenmiştir. Ayrıca hem performans esnasında hem de müzik üretim aşamasında müzisyen ile dinleyici arasındaki ilişkilerden ortaya çıkan sonuçlar ele alınmıştır.

Abstract:
After the martyrdom of İmam Hussein in Karbala, Jafaris who live the month of mourning intensively every year carry out mourning and non-mourning activities for the Ahl al-Bayt family and Twelve İmams throughout the year apart from the month of mourning. In this study limited to the İstanbul the music performed in the rituals and the musicians performing these music were observed through fieldwork. In the first part of this thesis, which consists of three main parts, the general principles of belief in Jafarism sect and social life of the Jafaris in Turkey are examined. In the second part of the research, where the ethnography method was used most, the mourning rituals and non-mourning rituals in the mont of Ashura were examined within the framework of performance theory, and the performances performed by the Jafaris in İstanbul were examined. In the third part, which is the last part, the religious and musical identities of Jafari musicians living in İstanbul are discussed. In this study, in-depth personal interviews and observations in the field were made, and a descriptive model was used to write them down.
	In this thesis the religious music and performances that emerged with the musical production of Jafari musicians in İstanbul was examined with the ethnography method. In addition, the results arising from the relationships between the musicians and the listener, both during the performance and during the music production phase are discussed.
Vergi Hukukunda matrah artırımı ve sonuçları
Base increase and its results in Tax Law
Yazar: ARİF TUYMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM ATEŞAĞAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmada ilki 2801 sayılı Kanun ile 1983 yılında sonuncusu 7440 sayılı Kanun ile 2022 yılında olmak üzere 8 defa uygulama alanı bulan matrah artırımı incelenmiştir. Matrah artırımı, vergi affı olarak nitelendirilen kanunlarda düzenlenmesi sebebiyle vergi affı kavramının içinde adeta kaybolmuş, kendine has özellik ve şartları vergi hukuku zemininde gerektiği kadar irdelenmemiştir. Bu kapsamda birinci bölümde matrah artırımının teorik altyapısını oluşturan temel kavramlara odaklanılarak uygulamanın tanımı yapılmıştır. Vergi hukukundaki benzer kurumlar ile karşılaştırılarak hukuki niteliği tespit edildikten sonra vergi hukukunun anayasal temelleri kapsamında değerlendirilmiştir. İkinci bölümde matrah artırımı uygulaması ve şartları ile bu şartlarda yaşanan dönüşüm vergi hukukunun temel konuları çerçevesinde ortaya konulmuştur. Nihayetinde üçüncü bölümde matrah artırımının vergi hukukundaki sonuçları değerlendirilmiştir

Abstract:
This study examines the tax base increase, which has been implemented 8 times, the first of which was in 1983 with Law No. 2801 and the last of which was in 2022 with Law No. 7440. The tax base increase has been almost lost in the concept of tax amnesty due to the fact that it is regulated in the laws characterized as tax amnesty, and its specific features and conditions have not been examined as much as necessary on the ground of tax law. In this context, the first section defines the practice by focusing on the basic concepts that constitute the theoretical background of the tax base increase. After determining its legal nature by comparing it with similar institutions in tax law, it is evaluated within the scope of the constitutional foundations of tax law. In the second part, the application and conditions of the tax base increase and the transformation of these conditions are presented within the framework of the basic issues of tax law. Finally, in the third part, the consequences of the tax base increase in tax law are evaluated.
F. Mendelssohn'un hayatı ve Op. 58 No:2 Viyolonsel-Piyano Sonatı'nın analizi
Analysis of F. Mendelssohn's Op. 58 No:2 Violoncello-Piano Sonata
Yazar: ŞULE BERNA KONTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN NARDEMİR ÖNERTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Yaylı Çalgılar Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music
Dizin: Mendelssohn, Felix = Mendelssohn, Felix ; Viyolonsel = Cello

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Romantik Dönem bestecilerinden Felix Mendelssohn'un viyolonsel ve piyano için bestelediği Op. 58, 2 Numaralı Sonatı'nın müzikal analiziyle eser üzerinde icra bağlamında çalışacak sanatçılara akademik bir kaynak oluşturmaktır. Yapılan literatür taraması sonucunda elde edilen bilgiler betimsel bir şekilde derlenerek belirlenen edisyonun üzerinde form ve formu destekler nitelikte armonik analizler yapılmıştır.
Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde bestecinin yaşadığı Romantik Dönem'in müziksel özellikleriyle önemli gelişmeleri incelenmiş, ikinci bölümde ise Felix Mendelssohn'un hayatı, sanatı, Romantik Dönem'deki yeri ve eserin viyolonsel literatüründeki önemi açıklanmıştır. Son bölümde sonatın Urteks ile Henle Verlag edisyonları üzerinde analizler yapılarak belli form ve armonik özellikleri gösteren tablolar oluşturulmuş, nota örnekleriyle birlikte yorumlanmıştır. Analiz göstergelerinin üzerinde yer aldığı notanın tamamına da ekte yer verilmiştir.
Sonuç olarak, sonatın Romantik Dönem viyolonsel literatüründeki yeri, dört bölümün form açısından sırasıyla; sonat allegrosu, lied, lied ve sonat allegrosundan oluştuğu, bölümler arasında çeşitli tempo ilişkilerinin de bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to provide an academic resource for performers working on Felix Mendelssohn's Sonata No. 2, Op. 58 for cello and piano through a musical analysis of the piece. Information gathered from a literature review was descriptively compiled, and harmonic analyses that support the form were conducted on the selected edition.
The study is divided into three sections. In the first section, the musical characteristics and significant developments of the Romantic period, in which the composer lived, are examined. The second section explains Felix Mendelssohn's life, artistry, his place in the Romantic period, and the significance of the piece in the cello literature. In the final section, analyses were conducted on both the Urtext and Henle Verlag editions of the sonata, and tables demonstrating specific formal and harmonic features were created and interpreted with musical examples. The complete score with the analysis indicators is included in the appendix.
As a result, it was observed that the sonata's place in the cello literature of the Romantic period, the forms of the four movements; sonata allegro, lied, lied, and sonata allegro. Additionally, various tempo relationships were identified between the movements.
Tüketici sözleşmelerine uygulanacak hukuk
Law applicable on consumer contracts
Yazar: GÜRKAN KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ELİF ULUSU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Devletler özel hukuku = Private international law ; Uluslararası özel hukuk = International private law

Özet:
Tüketicilerin korunması tarihsel açıdan bakıldığında gittikçe gelişim göstermiş, önce iç hukuk ve daha sonra milletlerarası özel hukuk düzenlemeleriyle sağlanmaya çalışılmıştır. Tüketicilerin gelişen teknoloji ve sağlanan imkanlar çerçevesinde kurduğu sınır ötesi ilişkilerin arttığı, yabancılık unsuru içeren durumların tarafı olduğu görülmektedir. Tüketicilerin akdettiği tüketici sözleşmelerinin milletlerarası özel hukukta ve Türk milletlerarası özel hukukunda özel bir düzenlemeye konu yapıldığı görülmektedir.

Bu çalışmada söz konusu özel düzenlemeler inceleme konusu yapılmıştır. Öncelikle tüketici korunmasının tarihçesi, daha sonra Türk hukukundaki genel durum ortaya konmuştur. Milletlerarası özel hukuk bağlamındaki özel düzenlemeler tüm hatlarıyla ele alınmış, tartışmalı olan alanlara değinilmiştir. Aynı zamanda tüketicileri korumanın bir başka yolu olan kamu düzeni ve doğrudan uygulanan kuralların da Türk hukukundaki durumu ele alınmıştır.

Abstract:
From a historical perspective, the protection of consumers has developed gradually and has been tried to be provided first by domestic law and then by international private law regulations. It is seen that the cross-border relations established by consumers within the framework of developing technology and the opportunities provided have increased and that they are parties to situations involving an element of foreignness. It is seen that consumer contracts concluded by consumers are subject to a special regulation in international private law and Turkish private international law.

In this study, these special regulations are examined. Firstly, the history of consumer protection and then the general situation in Turkish law are presented. Special arrangements in the context of private international law are discussed in full and controversial areas are addressed. At the same time, public order, which is another way of protecting consumers, and the status of directly applicable rules in Turkish law are also discussed.