Z kuşağı tüketicilerinin dürtüsel davranışları ve narsistik kişilik özelliklerinin kompulsif satın alma davranışı üzerindeki etkisi
The effect of generation Z consumers' impulsive behavior and narcissistic personality traits on compulsive buying behavior
Yazar: YILDIZ ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. AYSEL ERCİŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Modernleşmeye bağlı olarak yaşanan günlük problemlerden geçici de olsa kurtulma isteği bireyleri aşırı tüketim davranışına yönlendirmektedir. Bu haliyle tüketim modern birey için bir sığınak işlevi görmektedir. Buna bağlı olarak aslında çoğu insan için günlük yaşamın normal bir parçası olan satın alma, kompulsif satın alıcılar için oldukça farklı gerçekleşmektedir. Kompulsif tüketim yapan bireyler alışverişi bir rahatlama biçimi, stresten kurtulmak için bir araç olarak görmektedirler. Öte yandan kişiliğin karanlık yüzü olarak tanımlanan narsisizm kavramının da tüketicilerin satın alma kararlarında etkili olduğu görülmektedir. Dürtüsellik bir kişilik özelliğidir. Bir çok davranışın nedenini oluşturan dürtüselliğin kompulsif satın almayı etkilediği görülmektedir. 
Bu çalışmada toplumun önemli bir bölümünü temsil eden ve önemli bir tüketici segmentini oluşturan Z Kuşağı gençlerin dürtüsel davranışlarının ve narsistik kişilik özelliklerinin kompulsif satın alma davranışı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; Dürtüselliğin tasarlamama, sıkışıklık, sebatsızlık boyutlarının ve narsisizmin kompulsif satın alma davranışı üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma ile dürtüselliğin ve narsisizmin kompulsif satın alma davranışını etkilediği sonucu ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kuşak-Jenerasyon, Z Kuşağı, Dürtüsellik, Narsisizm, Kompulsif Satın Alma

Abstract:
The desire to get rid of the daily problems experienced due to modernization, even if temporarily, leads individuals to excessive consumption behavior. In this way, consumption functions as a shelter for the modern individual. Accordingly, buying, which is actually a normal part of daily life for most people, occurs quite differently for compulsive buyers. Individuals who engage in compulsive consumption see shopping as a form of relaxation and a means to get rid of stress. On the other hand, the concept of narcissism, defined as the dark side of personality, also appears to be effective in consumers' buying decisions. Impulsivity is a personality trait. It seems that impulsivity, which is the cause of many behaviors, affects compulsive buying.
In this study, the effect of impulsive behavior and narcissistic personality traits of Generation Z young people, who represent a significant part of society and constitute an important consumer segment, on compulsive buying behavior has been examined. According to the results obtained; It has been determined that the dimensions of impulsivity such as lack of premeditation, urgency, lack of perseverance and narcissism are effective on compulsive buying behavior. This study reveals that impulsivity and narcissism affect compulsive buying behavior.

Keywords: Generation, Generation Z, Impulsivity, Narcissism, Compulsive Buying