1982 Anayasasında soyut norm denetimi ve sonuçları
Cancellation case in 1982 Turkish Constitution
Yazar: AYŞE ÇAKIRCA
Danışman: PROF. DR. HASAN TUNÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kanunların anayasaya uygunluğunun denetlenmesi ABD'de 1803'ten beri uygulanmaktadır. Anayasa yargısı sisteminin Kıta Avrupa'sında yaygınlaşması ise İkinci Dünya Savaşı sonrasında olmuştur. Avrupa'da anayasa mahkemelerinin yaygınlaşması ile günümüzde kanunların anayasaya uygunluğunun denetimi hukuk devleti ilkesinin temeli olmuştur. Günümüzde anayasa yargısının temel görevi bireyin temel hak ve özgürlüklerinin yasama organı işlemlerine karşı yargısal olarak korunması ve bu vasıtayla anayasal düzenin sağlanmasıdır. 
Anayasa yargısı yetkisi, ülkemizde bu amaçla kurulmuş olan özel bir mahkemeye(Anayasa Mahkemesi) verilmiştir. 1982 Anayasası'nın 150'inci maddesinde sayılan normların şekil ve esas bakımından, Anayasa'ya aykırılığı iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne doğrudan doğruya açılan dava yoluyla yapılan denetime soyut norm denetimi(iptal davası) adı verilir. İptal davası; Cumhurbaşkanı, iktidar ve ana muhalefet partileri meclis grupları ile TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki (40 milletvekili) üye tarafından açılır. İptal davası açabilmek için Anayasa'da süre yönünden sınırlamalar getirilmiştir. 
Anayasa Mahkemesi'nce yapılan Anayasaya uygunluk denetiminin konusunu; kanunlar, kanun hükmünde kararnameler, TBMM İçtüzüğü ve şekil yönünden Anayasaya değişiklikleri oluşturur. Bir kanunun veya Anayasada sayılan diğer normların esas bakımından denetimi, normun içeriğinin Anayasaya uygun olup olmadığının araştırılmasından ibarettir. Şekil bakımından denetim ise Anayasaya uygunluğu araştırılan normun, Anayasa ve TBMM İçtüzüğünde öngörülen şekil ve usullere uygun olarak yapılıp yapılmadığının belirtilmesi demektir. Anayasa Mahkemesi'nin kararları kesindir ve bağlayıcıdır. Bu kararlar Resmi Gazetede yayımlanmakla yürürlüğe girer. Bu kararlar aleyhine yargı yoluna başvurulamaz.

Anahtar Sözcükler: Anayasa Hukuku, Anayasa Yargısı, Anayasa Mahkemesi, Soyut Norm Denetimi (İptal Davası)
Anayasa Mahkemesi Kararları

Abstract:
The constitutional review of the laws has been exercised in USA since 1803. In Europe, on the other hand, the spread of constitutional judicial system took place after World War II. With the spread of the constitutional courts in Europe, the constitutional review of the laws has been the backbone of the states of law. Nowadays, the primary duty of the constitutional judicial system is the preservation of the constitutional order by protecting the rights of the individual against the legal acts of judicial organs.
Authority of the constitutional jurisdiction has been given to a private court founded for a specific purpose. Action that is directly brought against this court with the claim that norms, from the aspect of form and case, are not in accordance with the Constitution is named Cancellation Case. Cancellation Case belongs to the President, the Government and the opposition party and one-fifth of the members of Turkish National Grand Assembly.
The scope of the audit for consistency with the Constitutional Law, implemented by the Constitutional Court consists of the laws, the Private Statues of the Grand National Assembly of Turkey, and the modifications of the Constitutional Law limited with the format. 
The audit of a law, or the other norms indicated in the Constitutional Law in the sence of substantiality consists of the audit for their consistency with the Constitutional Law. The audit in the sense of format means whether the norm which is being investigated for its consistency with the Constitutional Law is in compliance with the terms and provisions indicated in Constitutional Law and the Private Statues of the Grand National Assembly of Turkey.
The verdicts of the Constitutional Court are certain and must be obeyed. The verdicts are implemented with revealing on the national newspaper.

Key Words: Constitutional Law, Constitutional Jurisdiction, Constitutional Court, Cancellation Case, The Verdicts of the Constitutional Court