Gelir dağılımı ve ekonomik büyüme açısından optimal kamu kesimi: Türkiye incelemesi
The optimal public section in terms of income distribution and economic growth: A review of Turkey
Yazar: BETÜL ŞENGÜL
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT İNAN
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
Ortodoks iktisat görüşü, kamu kesimini kaynakları etkin kullanmamakla suçlayan bir
anlayışa sahip olmuştur. Bu nedenle devlete minimal anlamda görevler yükleyip,
piyasa ağırlıklı bir ekonomi sistemini savunmuşlardır. Ancak 1929 yılında yaşanan
büyük buhranın ekonomi üzerindeki olumsuz etkileri, kamu kesiminin uygulayacağı
genişletici maliye politikaları sayesinde azaltılabilmiştir. Böylece 1929 yılından
sonra kamu kesiminin boyutu genişlemeye başlamıştır. Peki, kamu en fazla ne kadar
büyüyebilirdi? Birçok iktisatçı bu konunun üzerinde araştırmalar gerçekleştirmiştir.
Araştırmalar neticesinde kamu kesiminin boyutu, ekonomik büyümeyi maksimum
yapacak ve gelir dağılımında adaleti en iyi şekilde sağlayacak bir noktada
durdurulmalıydı. Bu noktanın belirlenmesi optimal kamu kesimi kavramını gündeme
getirmiştir. Optimal noktanın tespiti için kamu kesiminin boyutunun hesaplanması
gerekmektedir. Kamunun ekonomi içerisindeki büyüklüğü birkaç farklı yöntemle
hesaplanmaktadır. Bu yöntemlerden en yaygın olarak kullanılanı kamu
harcamalarıdır. Kamu harcamalarının GSYİH içerisindeki payı bize kamu kesiminin
boyutunu vermektedir. Tam ve kesin bir kamu büyüklüğü ortaya koymak imkânsız
olmakla beraber, hesaplamaya dâhil edilen farklı değişkenler sonucun
yorumlanmasına etki etmektedir.
Kamu tarafından gerçekleştirilen faaliyetler neticesinde kamu kesiminin sahip
olduğu büyüklük ile ekonomik büyüme ve gelir dağılımında adalet arasındaki
ilişkinin belirlenmesi amacıyla çalışmanın sonunda bir analiz gerçekleştirilmiştir.
Kamu sektörü büyüklüğünü temsilen faiz dışı kamu harcamalarının GSYİH
içerisindeki payı kullanılmıştır. Buna göre; kişi başına gelir ve beşeri sermayedeki
artış kamu büyüklüğünü destekleyen etkenlerdir. Ancak gini katsayısı ile kamu
büyüklüğü arasında negatif bir ilişki vardır. Gini katsayısının artması yani gelir
dağılımının bozulması kamu büyüklüğünü azaltır. Tüm bunlara ilaveten kişi başına
gelir düzeyi ve faiz dışı transfer harcamalarının artması gelir dağılımını düzeltici bir
etkiye sahiptir. Ancak cari kamu harcamaları gelir dağılımda adaleti bozmaktadır.
Kamu kesimi tarafından yapılan harcamaların azaltılması kamu büyüklüğünü
optimum noktaya yaklaştıracaktır. Bunun yanında gerçekleştirilecek diğer
harcamalarında en az maliyetle yüksek çıktı sağlanan verimli harcamalar olması
gerekir. Verimlilik artışı için gerekli teknik ve mali sistem güçlendirilmelidir.

Abstract:
The orthodox economic view had an understanding that accused the public sector of
not using resources effectively. For this reason, they put minimal duties on the state
and advocated that a large part of the economy should be operated by the market
economy. However, the negative effects of the great depression experienced in 1929
on the economy could be reduced thanks to the expansionary fiscal policies to be
implemented by the public sector. Thus, after 1929, the size of the public sector
began to expand. So, how much could the public grow? Many economists have
conducted research on this issue. As a result of the researches, the size of the public
sector should have been stopped at a point that would maximize economic growth
and ensure justice in the distribution of income in the best way. The determination of
this point has brought the concept of the optimal public sector to the agenda. In order
to determine the optimal point, the size of the public sector needs to be calculated.
The size of the public in the economy is calculated by several different methods. The
most widely used of these methods is public expenditures. The share of public
expenditures in GDP gives us the size of the public sector. Although it is impossible
to provide an exact and precise public size, the different variables included in the
calculation affect the interpretation of the result.
An analysis was carried out at the end of the study in order to determine the
relationship between the size of the public sector as a result of the activities carried
out by the public sector, economic growth and fairness in income distribution. The
share of primary public expenditures in GDP is used to represent the size of the
public sector. According to this; The increase in per capita income and human capital
are factors that support public size. However, there is a negative relationship between
the gini coefficient and public size. An increase in the Gini coefficient, that is, the
deterioration of income distribution, reduces the size of the public. In addition to all
these, the increase in per capita income and non-interest transfer expenditures has a
corrective effect on the income distribution. However, current public expenditures
have a distorting effect on income distribution. Reducing public expenditures will
bring the size of the public closer to the optimum point. In addition, other
expenditures to be realized must be efficient expenditures that provide high output
with the least cost. The technical and financial system necessary for increased
productivity should be strengthened.