Yaşlılarda post ERCP pankreatitinde rol oynayan faktörler
The effective factors in the postERCP pankreatitis for the elderly patients
Yazar: ERHAN ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN ORUÇ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Pankreas = Pancreas ; Pankreatit = Pancreatitis ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Prognoz = Prognosis ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Son yıllarda ileri yaş grubunda ERCP uygulamaları artmıştır. ERCP' nin en önemli komplikasyonlarından birisi post ERCP pankreatititir. Bu çalışma ileri yaş grubunda ERCP'ye bağlı pankreatit sıklığı ve nedenlerinin yanısıra pankreatit seyrinin araştırılması planlanmıştır.METHOD: Çalışmamıza 2008 Nisan ? 2012 Nisan ayları arasında endoskopi kayıt sisteminde raporlarına ulaşılabilen ve en az 1 gün yatarak takip edilen hastaların raporları incelenmiştir. Hastaların epikrizlerinden demografik bilgileri, öntanıları, görüntülemeleri, biyokimyasal değerleri kaydedilmiştir. ERCP raporlarından işleme ait teknik detaylar, son tanı, sfinkterotomi ve stent uygulaması, işleme ait komplikasyonlar kaydedilmiştir. ERCP'ye bağlı pankreatit saptanan hastalarda pankreatit şiddeti Ranson ve APACHİ-II skorlarıyla değerlendirilmiştir.BULGULAR: Çalışmamıza 1372 ERCP vakası değerlendirilmiştir. Bu vakalardan periampullar veya pankreas tümörü post-op darlık, safra yolu yaralanması ve kaçağı, preERCP pankreatiti olanlar, intrahepatik biliyer sistem hastalığı olanlar çalışmadan dışlanmış, 988 vaka değerlendirmeye alınmıştır. Olguların 494'i ( 274 K, 220 E ) 65 yaş altı ve 494'ü ( 259K, 235 E) 65 yaş ve üstü bulunmuştur. Vakalar analiz edildiklerinde 65 yaş ve üstünde 21 (%4,3) vakada ERCP işlemine bağlı pankreatit saptanmıştır. 65 yaş altında ise aynı şekilde 21 (%4,3) vakada ERCP pankreatit saptanmıştır. Olgular yaş dekadlarına göre gruplara ayrıldığında ERCP pankreatiti açısından en riskli grup %7.7 ile 20-30 yaş arası bulunmuştur. Daha sonra 65 yaş ve üstündeki hasta grubunda pankreatit risklerini belirlemek için univariate ve multivariate regresyon analizleri yapılmıştır. Bu risk faktörleri arasında, cinsiyet ek hastalık, ilaç kullanımı, operasyon öyküsü, önceki pankreatit öyküssü gibi hastaya ait faktörler, ayrıca kanülasyon zorluğu, juxtapapiller divertikül, ERCP sırasında kullanılan yöntemler (kanülasyon tekniği, balon dilatasyonu, stent uygulaması, stent çapı, pankreatit stenti gerekliliği, işlem sonrası biyopsi alınıp alınmadığı ve kanama gelişip gelişmediği) tek tek analizlere tabi tutulmuştır. Bu faktörlerden kadın cinsiyet yaşlılarda ERCP bağlı pankreatit için en önemli risk faktörü olarak izlenmektedir. Kadın cinsiyet ERCP pankreatiti geliştirme riskini tek başına OR 8.1 kat ( %95 CI 1,7 - 37,7 ) arttırmaktadır.Sonuç olarak ileri yaşta olmak ERCP ye bağlı pankreatit gelişimi için riski artırmamaktadır. İleri yaşta pankreatit gelişiminde en önemli risk faktörü kadın cinsiyet olarak ortaya çıkmaktadır .

Abstract:
ERCP indications in elderly are increasing nowadays. Post ERCP pancreatitis is the most important complication of ERCP procedures. We aimed to study the reason and prognosis of post ERCP-pancreatitis in elderly.Material Method: Patient admitted to ERCP unit between April 2008-2012 and admitted to hospital at least one day after the ERCP were evaluated. Patients demographics, prediagnosis, imaging findings, biochemical analysis, were recorded. From ERCP records the procedure related details including cannulation technique, last diagnosis, sfincterectomy, stent applications were recorded. Severity of post ERCP pancreatitis was measured according to Ranson and APACHE II scoring system.Results: 1372 ERCP patients were evaluated. Patients with periampullary tumor, post operation stenosis, biliary injury or perforation, pre ERCP pancreatitis in last 30 days, intrahepatic biliary disease were excluded and 988 patients were included to the analysis. Patients were divided into two as patients under 65 years old( 494 patients, 274 F, 220 M) and after and equal to 65 years old (494 patients, 259 F, 235 M). Analysis showed that 21 patients (4,3%) equal or older than 65 years old developed post ERCP pancreatitis. Similarly 21 patients (4,3%) under 65 developed post ERCP pancreatitis. Patients divided to their age decade and compared for ERCP pancreatitis ratio. Patients between 20-30 years old age showed highest risk for post ERCP pancreatitis with the prevalence of 7,7% pancreatitis in that group. Further univariate and multivariate regression analysis for patients older or equal to 65 was performed to determine the risk factors for post ERCP pancreatitis in elderly. Age, gender, alcohol, smoking, medications, other illnesses, operation history, previous pancreatitis history, ERCP details ( including cannulation difficulty, pancreatic stent application, JPD, biopsy) were evaluated as risk factors. Female gender and JPD were found to be a risk factor for post ERCP pancreatitis. Female gender increased the risk of post ERCP pancreatitis OR 8,1 ( 95% CI 1,7-37,7) p<0,001).As a result risk of post ERCP pancreatitis does not increase in elderly. Female gender is the most important risk factor for ERCP pancreatitis in elderly.