Huzurevinde yaşayan yaşlılarda spiritüel iyi oluş, konfor ilişkisi ve etkileyen faktörler
The relationship between spiritual well-being and comfort, affecting the relations factors at elderly living in Nursing home
Yazar: EMİRAY YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞEBNEM ÇINAR YÜCEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Huzurevleri = Nursing homes ; Konfor = Comfort ; Maneviyat = Spirituality ; Yaşlılar = Aged ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Türkiye'de ve Dünya'da artan yaşlı nüfusuyla birlikte yaşlı sağlığı, kaliteli sağlıklı yaşlanma, spiritüel sağlık gibi konulara ağırlık verilmeye başlanmıştır. Bu çalışma huzurevinde yaşayan yaşlıların spiritüel açıdan iyilik hallerinin konforlarına etkisini incelemek amacıyla yapılan tanımlayıcı bir çalışmadır. 
     
Araştırma 11 Haziran-05 Aralık 2018 tarihleri arasında İzmir Narlıdere Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi'nde yürütülmüştür. Araştırmaya katılmayı kabul eden, en az üç haftadır kurumda yaşayan, iletişim kurabilen, demans, major depresyon veya nörolojik hastalık tanısı almamış, 65-84 yaş arasındaki örneklem seçim kriterlerine uyan yaşlılarla yapılmıştır. 

Veriler; "Yaşlı Tanıtım Formu" (YTF), "Üç-Boyutlu Spiritüel İyi Oluş Ölçeği" ve "Genel Konfor Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul eden yaşlı bireylerden "Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu" ile yazılı ve de sözlü onam alınmıştır. Araştırma verileri (SPSS) 22 programı kullanılarak tanımlayıcı analizler, korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak değerlendirildi.

65-74 yaş arası yaşlıların spiritüel iyi oluş puan ortalamaları 124.7±7.6 olarak bulunmuştur. 65-74 yaş arası yaşlıların spiritüel iyi oluş puan ortalamaları, 75-84 yaş arası yaşlıların ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Yaşlıların sosyodemografik özelliklerine göre spiritüel iyi oluş ölçeği ve alt boyut  puan ortalamaları, genel konfor ölçeği ve alt boyut puan ortalamaları arasında bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Olumsuz bir deneyim yaşadıklarını belirten yaşlıların, olumsuz bir deneyim yaşamayanlara göre spiritüel iyi oluş ölçeği, aşkınlık ve doğayla uyum alt boyut puan ortalamaları daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Huzurevinde 6-11 yıl arasında yaşayan yaşlıların ise genel konfor ölçeği sosyokültürel alt boyut puan ortalamasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05).

Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, 75-84 yaş ileri yaşlılık dönemi yaşlıların spiritüel açıdan bilgilendirilmeleri, manevi açıdan destek sağlanması spiritüel iyilik düzeyinin arttırılabileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda olumsuz bir deneyim yaşayan yaşlılar için başa çıkma yöntemleri ile desteklenmesi, gerekli ise uzman görüşü alarak desteklenmesinin spiritüel iyiliği arttıracağı düşünülmektedir. Kurumda 6-11 yıl arasında yaşayan yaşlıların sosyokültürel açıdan daha aktif hale getirilmesi için desteklenmeleri önerilmektedir.

Abstract:
Within creasing elderly population in Turkey, it has begun to focus such as good quality healthy aging, health of the elderly, spiritual health. This study is a descriptive study to examine the effect of spiritual well-being of elderly people living in nursing homes.
The study was carried out in Izmir Narlıdere Nursing Home Elderly Care and Rehabilitation Center between 11 June - 5 December 2018. The study was conducted with elderly people who accepted to participate, who lived in the institution for at least three weeks, who could communicate, who were not diagnosed with dementia, major depression or neurological disease, and who were 65-84 years old. 

Datas were collected using The "Elderly Introduction Form" (YTF), the "3dSpiritual Well-being Scale" and the "General Comfort Scale ". Within formed volunteer form, written and verbal consent was taken from every elderly person who accepted to participate this study. Datas from the research was evaluated that doing descriptive analysis, correlation and regression analysis with using SPSS 22.

Spiritual well-being average scores of the elderly aged 65-74 years were found to be 124.7 ± 7.6. There was a significant difference between the average scores of spiritual well-being of the elderly aged 65-74 years and the average of the elderly aged 75-84 years (p <0.05). There was no difference between the average scores of the spiritual well-being and the sub-dimension, the general comfort scale and the sub-dimension scores of the elderly according to gender, maritalstatus, educational status and having children (p> 0.05).
The average scores of spiritual well-being scale, transcendence and harmony with nature subscale scores of the elderly who stated that they had a negative experience were lower than those who did not have a negative experience (p <0.05).  
A significant difference was found in the socio-cultural subscale average score of the general comfort scale of the elderly living in the institution between 6-11 years
 (p <0.05).
According to the results of the study, it is thought that the spiritual well-being can be increased by informing the elderly in the old age of 75-84 years old and providing spiritual support. İt is thought that it will be supported by coping methods for the elderly who have negative experience and if necessary, supported by taking expert opinion will increase the spiritual good. It is recommended that elderly people who is living between 6-11 years in the institution should be supported in order to make them more socioculturally active.