Gastrointestinal stromal tümörlerin demografik, klinik ve patolojik özelliklerinin karşılaştırılması
Demographic, clinical and pathological features of patients with gastrointestinal stromal tumors
Yazar: ELİF MEREV
Danışman: PROF. DR. İRFAN ÇİÇİN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Demografi = Demography ; Gastrointestinal neoplazmlar = Gastrointestinal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Patoloji = Pathology ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım = Survival ; Stroma = Stroma

Özet:
Gastrointestinal stromal tümörler gastrointestinal traktın en sık rastlanan mezenkimal 
tümörleridir. Klinikleri çok değişkendir. Benign seyirlileri olduğu gibi yaygın ve uzak 
metastazlarla da seyredenleri mevcuttur. Bu çalışmadaki amacımız Trakya Üniversitesi Tıbbi 
Onkoloji Bilim Dalı'nda izlenen, tedavi ve takibi yapılan GİST vakalarının tanı anındaki 
demografik, klinik, patolojik özelliklerini, prognostik faktörlerini, tedavi seçimlerini ve klinik 
seyirlerini gözden geçirmek, literatür bulguları ile karşılaştımak, GİST'lere yaklaşımımızı 
değerlendirmek ve iyileştirmekti.
Çalışmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 1997 ile 2014 yılları 
arasındaki 17 yılda histopatolojik olarak GİST tanısı almış 68 hasta dahil edildi. 
Hastanemizden tanı alan bu hastaların 40 tanesi Trakya Üniversitesi Tıbbi Onkoloji Bilim 
Dalı tarafından tedavi ve takibi yapılan hastalar olup 28 tanesi konsultasyon şeklinde Trakya 
Üniversitesi Patoloji Anabilim Dalı tarafından değerlendirilen hastalardı. Hastaların verilerine 
patoloji raporlarından ve hasta dosya kayıtlarından ulaşıldı. Sağkalım hesapları Kaplan-Meier 
yöntemi ile yapıldı. Log-rank testi ile sağkalım ile ilişkili prognostik öneme sahip 
histopatolojik, klinik ve tedavi özellikleri belirlendi. Yineleme ile ilişkili olabilecek faktörler 
tek değişkenli analizle araştırıldı. Parametrik olmayan değişkenlerin birbiri ile ilişkileri Ki-
kare test ile araştırıldı. Parametrik değişkenlerin gruplar arası karşılaştırılması student testi ile 
Bölgemizdeki hastalarda GİST'in en sık yerleşim yeri ince barsak, en sık 2. yerleşim 
yeri mide idi, en sık tanı şikayeti karın ağrısı idi. En sık metastaz yeri karaciğerdi. En sık 
boyanma izlenen belirteç CD 117 idi. Prognostik faktörlerden olan tümör boyutu ile nüks ve 
metastaz arasında anlamlı ilişki saptandı. Tümör boyutu yüksek olan hastalarda metastaz ve 
nüks sıklığı artmıştı. Tümöründe nekrozu olan hastalarda mitoz değeri ve tümör boyutu 
yüksekti. Bölgemizdeki hastalar AFIP kriterlerine göre incelendiğinde en sık yüksek risk 
grubunun içindeydi. Sigara-alkol kullanmayan hastalarda sağkalım süresi daha yüksek 
saptandı. Tümör yerleşim yeri ince barsak olanlarda, tümöründe mitoz sayısı <5 olan 
hastalarda ve metastazı olmayan hastalarda sağkalım süresi daha uzundu. Tümöründe Ki-67 
%5≤ olan hastalarda sağkalım süresi tümöründe Ki-67 %5> olan hastalara göre daha kısa 
saptandı. Cerrahi ile tümörü çıkarılan hastalarda sağkalım süresi daha uzun saptandı. Tanı 
anındaki TNM evresi ile sağkalım arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Hastaların AFIP 
kriterlerine göre risk sınıflaması ile sağkalım arasında anlamlı ilişki saptanmadı.

Anahtar kelimeler: gastrointestinal stromal tümör, prognoz, sağkalım

Abstract:
Gastrointestinal stromal tumors are the most frequent mesenchymal tissue tumors of 
the gastrointestinal tractus. Clinical course of gastrointestinal stromal tumors is uncertain. It 
may vary from a benign course to extensive and metastatic disease. The aim of our study is to 
investigate the demographic, clinical, pathological features, prognostic factors, treatment and 
clinical course of patients with GIST who have been diagnosed and followed-up by Medical 
Oncology Department of Trakya University as well as compare our findings with the 
literature and update our management.
Sixty eight patients with a histopathological diagnosis of GIST between 1997 and 
2014 in Trakya University Hospital were enrolled in or study. 40 of these patients were 
treated and followed up by our Medical Oncology department while 28 patients were 
consulted with the Pathology department from other clinics. Data were collected from the 
patient records and patology files. Survival analysis was performed by Kaplan-Meier method. 
Histopathological, clinical features and treatment were evaluated by log-rank test regarding 
their value of prognosis and survival. Factors related with repetition were analyzed by 
unvariate analysis. Chi-square test was performed for nonparametric variables while student 
test was performed for parametric variables.
The most frequent localizations of GIST in our region were small intestine and 
stomach. The most frequent metastatic localization was liver. Most frequent complaint was 
abdominal pain. CD 117 was the most frequently observed immuno-histochemistry stain. 
Within the prognostic factors, tumor size was related with relaps and metastatic disease. 
Patients with larger tumors were observed to have metastasis and more frequently relapsed. 
Mitotic index and tumor size was higher in patients who had tumor necrosis. Patients were 
observed to show highest risk factors regrding AFIP criteria. Survival was better in patients 
who does not smoke or take alcohol. Survival was longer in patients with small intestine 
localization, mitosis less than 5 and without metastasis. Survival was longer in patients with 
Ki-67 ≤5% than >5%. Survival was longer in patients who has underwent a tumor resection. 
TNM stage was not related with survival. Risk scores according to AFIP criteria were not 
related with survival
Key Words: gastrointestinal stromal tumor, prognosis, survival