Çokkültürlü eğitim bağlamında öğretmenlerin kültürel yeterliklerine ilişkin algıları
Teachers'perception of their cultural competencies within the context of multicultural education
Yazar: YASEMİN ACAR ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜROL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel kuram = Critical theory ; Kültür = Culture ; Yeterlilik = Sufficiency ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlerin çokkültürlü eğitim bağlamında kültürel yeterliklerine ilişkin algıları incelenmiştir. Bunun için öncelikle literatür gözden geçirilmiş,  eleştirel çokkültürlü eğitim kuramı, eleştirel kuram ve eleştirel ırk kuramı temel alınarak, her biri dört alt boyuttan oluşan üç boyutlu bir model oluşturulmuştur. Araştırma verileri, araştırma kapsamında oluşturulan modelin, kültürel yeterlik bileşenleri temele alınarak geliştirilen Çokkültürlü Eğitim Kültürel Yeterlik Ölçeği ve Anket ile toplanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntem tasarımına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde resmi; okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 736 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma sonucunda öğretmenlerin kendilerini kültürel yeterlik bakımından üst düzeyde olmasa da yeterli olarak algıladıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca bilgi,  beceri ve kültürel saygı alt boyutları bakımından kendilerini yeterli algılarken, tutum ve kültürel farkındalık alt boyutlarında kısmen yeterli olarak algıladıkları belirlenmiştir. Araştırmanın diğer sonuçları;  öğretmenlerin kültürel yeterliklerine ilişkin algılarının genel olarak ve alt boyutlar bakımından, eğitim kademesi, ortaöğretim okul türü, branş, mezun olunan okul türü, cinsiyet, yaş, etnik köken ve anadil değişkenlerinin anlamlı biçimde farklılaşmaya neden olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
This study investigates teachers' perceptions of their cultural competencies within the context of multicultural education. To this end, a literature review is conducted and a three dimensional model - each with 4 sub-dimensions - is formed based on critical multicultural education theory, critical theory and critical race theory. The data is collected through Multicultural Education Cultural Competency Scale and survey developed based on the cultural competency components of the model which was formed for this study. The study is conducted in accordance with quantitative research method design.  The sample for the study consists of 736 teachers in Istanbul working at kindergartens, primary schools and middle schools. The results of the study state that though they do not perceive themselves to be highly competent with regards to cultural competencies, the teachers perceive themselves as sufficient. Moreover, they perceive themselves as sufficient with regards to knowledge, skill, and respect for culture sub-dimensions while perceiving themselves as partially sufficient in attitude and cultural awareness sub-dimensions. Additional findings from the study indicate that teachers' perceptions of their cultural competencies and their sub-dimensions differentiate meaningfully as a result of education level, the type of middle school, branch, the type of alma mater, gender, age, ethnic origin and mother tongue variables.