Parietal penceredeki sulkal ve gyral yapıların kraniumdaki topografik noktalara göre konumu
Sulcal and gyral structures in parietal window and their locations in relation with cranial topografic points
Yazar: SİMEL KENDİR
Danışman: PROF. DR. ALAİTTİN ELHAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
ÖZET PARIETAL PENCEREDEKİ SULKAL VE GYRAL YAPILARIN KRANIUMDAKİ TOPOGRAFİK NOKTALARA GÖRE KONUMU Nöroşirurji ameliyatlarında beynin sulkal ve gyral yapılarının kraniuma projeksiyonlarının bilinmesi minimal invaziv girişimler ve komplikasyonların azaltılması için gereklidir. Bu güne kadar kemik yapılar ile gyrus ve sulkusların ilişkisi detaylı olarak incelenmemiştir. Bu ilişki, önemli merkezlerin bulunduğu ve girişimlerin daha sık yapıldığı parietal bölge için araştırmamızın konusu olmuştur. Bu yüzden beyin ameliyatlarında adaptasyon açısından kullanılabilecek pratik bilgiler elde etmek için, bu bölgeyi detaylı olarak inceledik. Çalışma formaldehit ile fikse edilmiş otopsisiz 9 kadavra kafasında gerçekleştirilmiştir. Önce skalp diseke edilerek kraniumdaki suturalar ve kraniometrik noktalar ortaya konuldu. Kraniumda sadece bu yapılar korunarak yüksek devirli tur yardımıyla beynin tamamına hakim olabilmek için pencereler oluşturuldu. Parietal pencere içerisinde kalan gyrus ve sulkusların, bırakılan kemik yapılara göre ölçümleri, pencere boyutları ile oranlanarak gyral ve sulkal yapıların pencere içindeki yerleşimi tespit edildi. Sulkusların birbirleriyle ilişkili olduğu noktalar kemik yapıya göre detaylı olarak incelendi. Parietal pencere içinde yerleşen sulkus ve gyrusların, ilk defa bu çalışmada pencere sınırları baz alınarak ölçümü yapıldı ve yerleşimleri bu sınırlara göre tarif edildi. Bu ölçüm sonuçlarına göre kısaca pencerenin önden ilk 1/4'ünde GFS, SFS, GFM, SFI, GFI'ye ait pars opercularis, SPre ve GPre'nin yerleştiğini, 2. 1/4'ünde SCent, GPost, SPost, LPS, Slnt, GSM ve SLafa ait ramus posterior'un yerleştiğini, 3. 1/4'ünde LPS, Slnt, SCin, GSM, GA, STS ve GTS'nin yerleştiğini, 4. 1/4'ünde ise LPS, Slnt, GA, SParoc, IPreoc ve LO'nun yerleştiğini bulduk. SFS'un 14/18 oranında SPre ile kesiştiği noktanın SS'ten 3,54 cm lateralde ve SC'ten 2,13 cm posteriorda olduğunu bulduk. SCent başlangıç noktasının SC'e uzaklığını 116ise 5,56 cm olarak ölçtük. Bu iki nokta, superior frontal ve santral kraniyotomilerde, frontal ve anterior ventricular lezyonlar için transsulkal, transgyral ve interhemispherik frontal yaklaşımlar açısından oryantasyon ve sınır oluşturduğu için bu mesafelerin bilinmesinin yararlı olacağını düşünmekteyiz. SCent ile SCin arasındaki 2,65 cm olarak ölçülen mesafe, lobulus paracentralis uzunluğuna denk gelmektedir. Lobulus paracentralis'in ise GPost ile GPre'nin en sık zedelenen bölgesi olabilmesi nedeniyle bu mesafenin yine santral kraniyotomilerde önem taşıyacağını düşünmekteyiz. SFPnın 14/18 oranında SPre ile kesiştiği noktanın yaklaşık olarak St altında olduğu gözlenmiştir. Bu noktanın kraniumdaki yerleşiminin saptanmasının, pterional veya frontotemporosphenoidal kraniyotomiler baz alınarak geliştirilen frontotemporal kraniyotomiler için oryantasyon sağladığı için önemli olduğu fikrindeyiz. SPosfun 12/18 oranında Slnt ile kesiştiği noktanın SS'ten 5,01 cm lateralde ve bregma'dan ise 6,84 cm posteriorda olduğunu bulduk. SPoroc'un başlangıç noktasının La'ya olan uzaklığı ise 0,98 cm olarak ölçtük. GSM'nin ise 14/18 oranında tuber parietale (euryon) altında bulunduğu gözlemledik. Slnt-SPost kesişim noktasının, SParoc'un başlangıç noktasının ve GSM'nin yerinin bilinmesi, parietal kraniyotomiler için komplikasyonların azalması açısından pratik ve önemli sonuçlardır. Bu çalışmada özellikle frontotemporal ve parietal kraniyotomilerde beynin önemli yapılarına yönelik transsulkal yaklaşımlarda güvenli mikrocerrahi koridor olarak kullanılan sulkusların detaylı ölçüm sonuçlarına ulaşıldı. Elde edilen pek çok önemli sonucun, değişik cerrahiler için ne şekilde kullanılabileceği ve cerrahi çelişkilerde yapacağı katkı ayrıntıları ile tartışıldı. Buradan ulaşılan pratik bilgilerin rutin ameliyatlarda yüzeyel ve derin yapılara oryantasyon sağlayarak komplikasyonları düşüreceğini ve görüntüleme tekniklerinde lezyonlar in lokalizasyonu açısından da faydalı olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Sözcükler: Parietal bölge, sulkus, gyrus, kranium, kraniyomertrik noktalar. 117

Abstract:
SUMMARY SULCAL AND GYRAL STRUCTURES IN PARIETAL WINDOW AND THEIR LOCATIONS IN RELATION WITH CRANIAL TOPOGRAFIC POINTS The knowledge of projections of gyral and sulcal structures of the brain to the cranium is necessary to decrease the complications during neurosurgical operations or minimal invasive interventions. The relation of suical and gyral structures to the bony structures was not investigated in details in recent studies. In this study, we aimed to focus on the parietal region which is an important center for surgical procedures. We therefore examined this region comprehensively to obtain the practical information and provide better adaptation for neurosurgical operations. This study was performed on 9 formaline fixed non-autopsied cadaveric heads. The scalp was dissected and the sutures of cranium and the craniometrical points were exposed. The sutures of the skull were protected by making windows with assistance of high speed drill. The gyruses (gyri) and sulcuses (sulci) located in parietal window and their relations with bone structures were determined. The points connecting the sulci were evaluated in details in reference to bony structures. The locations of sulci and gyri were described in relation to parietal window. All the measurements were performed in reference to borders of the parietal window. The structures located in the first quarter of the window are: SFG, SFS, MFG, IFS, opercular part of IFG, PreS and PreG were located, in the second quarter: Cents, PostG, Posts, SPL, IntS, SMG and posterior branch of LatS, in the third quarter: SPL, IntS, CinS, SMG, AG, STS and STG, in the fourth quarter: SPL, IntS, AG, ParocS, Preocl and OL. The SFS and PreS intersected with each other in 14 out of 18 hemispheres. This intersection point was found to be 3.54 cm laterally to the SS and 2.13 posteriorly to SC. The distance between the starting point of Cents and the 118CS was measured as 5.56 cm. These two points were landmarks and borders of orientation in superior frontal and central craniotomies. We suggest that during transsulcal, transgyral and frontal interhemispheric approaches to anterior ventricular lesions measuring these distances will be useful. The distance between Cents and CS was equal to the paracentral lobule and it is measured as 2.65 cm. Since the paracentral lobule is one of the most commonly damaged areas, PostG and PreG and the distance in between will be important foe central craniotomies. The IFS was observed to intersect with the PreS in 14 out of 18 hemispheres. This point is observed to be located below the St. This point is important since it helps to provide orientation for pterional or for developed frontotemporal craniotomies based on frontotemporosphenoidal craniotomies. The Posts was found to be intersect with IntS in 12 out of 18 hemispheres. This point was located 5,01 cm lateral to SS and 6,84 cm posterior to the bregma. The distance of beginning point of PorocS to the La was measured as 0,98 cm. The SMG was found to be below the tuber parietale (euryon) in 14 out of 18 hemispheres.The knowledge of the point where IntS-PostS intersects and where ParocS starts is important for decreasing the complications during parietal craniotomies. The results of this study represent detailed knowledge of measurements of sulcuses used as reliable microsurgical corridors during frontotemporal and parietal craniotomies. The clinical relevance of the results obtained in this study and their contribution during surgical approaches has been discussed in details. The practical data obtained in this study provides an orientation to the surface and deep structures therefore it helps localizing the lesions with imaging techniques and they may be useful to decrease the complications. Key words: Parietal region, sulcus, gyrus, cranium, craniometric points. 119