Sermaye piyasasında içeriden öğrenenlerin ticaretinin varlığına dair bir araştırma: Borsa İstanbul'da bir uygulama
Internal learners in capital markets a research on the existence of trading: An application in Borsa Istanbul
Yazar: EMRE ÖZLÜ
Danışman: PROF. DR. YUSUF KADERLİ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İçeriden öğrenenlerin ticareti, dünyada hukuksal düzenleme ve yasalar ile kontrol altına alınmaya çalışılan bir ticari suç olup olmadığı konusunda literatürde ortak bir görüş birliğine varılamamış yaklaşımlardan oluşmaktadır. Gerçek ve tüzel kişilerin belirli imtiyazları kullanarak sermaye piyasalarında, kamuya açıklanmamış bilgilere erişerek ve bunları kullanarak haksız kazanç ya da zarardan kaçınma yoluyla kâr elde etmesi şekli olarak açıklanmaktadır. İçeriden öğrenenlerin ticareti piyasalarda şeffaflığı ve güvenirliği bozarak yatırımcıların piyasadan uzaklaşmasına neden olduğu görüşünün yanında piyasa dengesi içinde gerekli olduğu görüşü de hakimdir. Yapılan çalışmanın birinci bölümünde içeriden öğrenenlerin ticareti kavramı, unsurları, teorileri ve yasal düzenlemeleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümünde ise, çalışmanın uygulama konusuda olan olay etüdü yönteminden bahsedilmiştir. Çalışmanın son ve üçüncü bölümünde ise, içeriden öğrenenlerin ticaretinin varlığının olup olmadığını tespit etmek adına, BİST 100 endeksinde yer alan firmaların 2021 ve 2022 yıllarında belirlenen haber akışlarına (yeni bir iş sözleşmesi, firma birleşmeleri, finansal duran varlık edinimi, finansal duran varlık satımı ve maddi duran varlık sattımı) bakılarak olay günleri belirlenmiştir. Olay etüdü yöntemi uygulanan çalışmada literatürde sıkça kullanılan piyasa modeli baz alınmıştır.
Yapılan çalışmanın son bölümünde ise, BİST 100 endeksinde yer alan firmaların 2021 ve 2022 yıllarındaki fiyat hareketleri incelenmiştir. Çalışma sonucunda, ilgili haber gününde önceki ilk 10 ve 5 günlük fiyat hareketleri baz alınarak haber gününe gelene kadar olan sürede hisse senetlerinin fiyatlarında anormal artışlar gözlemlenmiştir. İçeriden öğrenenlerin ticareti varlığı şüphesinin araştırıldığı çalışmada elde edilen bulgular, bu şüpheleri destekler niteliktedir.

Abstract:
There is no consensus in the literature on whether insider trading is a commercial offence that is tried to be controlled by legal regulations and laws around the world. It is explained as a way for real and legal persons to gain profit by accessing and using non-public information in the capital markets by using certain privileges and avoiding unfair gain or loss. In addition to the view that insider trading disrupts transparency and reliability in the markets and causes investors to move away from the market, the view that it is necessary for market balance is also dominant. In the first part of the study, information about the concept of insider trading, its elements, theories and legal regulations are given. In the second part, the case study method, which is the application subject of the study, is mentioned. In the last and third part of the study, in order to determine whether insider trading exists, the news flows of the companies in the BIST 100 index in 2021 and 2022 (a new business contract, mergers, acquisition of financial fixed assets, sale of financial fixed assets and sale of tangible fixed assets) are analysed. event days were determined by looking at. The event study method is based on the market model frequently used in the literature.
In the last part of the study, the price movements of the companies in the BIST 100 index in 2021 and 2022 were analysed. As a result of the study, abnormal increases in the prices of stocks were observed in the period until the news day based on the first 10 and 5-day price movements before the relevant news day. The findings of the study, which investigated the suspicion of insider trading, support these suspicions.