Spalax leucodon nordmann, 1840 (Mammalia:Rodentia)'un bazı kromozomal formlarında (2n= 50dD, 50K, 52K, 54K, 56K, 58K, 60 İç Anadolu ve 60K) molar çiğneme yüzeyi varyasyonlarının belirlenmesi
Determination of molar chewing surface variations in some chromosomal forms ( 2n= 50E, 50N, 52N, 54N, 56N, 58N, 60 Central Anatolia and 60N) of Spalax leucodon nordmann, 1840 (Mammalia:Rodentia)
Yazar: AYŞE FİGEN AKÇIN
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA SÖZEN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Türkiye'nin kuzey ve doğu bölgelerini kapsayan bu araştırmada 60 lokaliteden toplanan2n=50D, 2n=50K, 2n= 52K, 2n=54K, 2n=56K, 2n=58K, 2n=60A, 2n=60K olmak üzere8 ayrı kromozomal forma ait 309 Spalax leucodon örneğinin molarları incelenmiştir.Her örneğin tüm molarlarının ayrı ayrı stereomikroskop altında fotoğrafları çekilerek,boy ve en ölçüleri alınmış ve her bir kromozomal formun alt ve üst molarlarınınçiğneme yüzeyi varyasyonları belirlenerek birbirleriyle ayrı ayrı karşılaştırılmıştır.Ayrıca kromozomal formların molar karakteristik ölçülerine ilişkin t-testleri,varyanslarına bağlı diskriminant ve temel bileşenler analizleri yapılmıştır. Molarçiğneme yüzeylerinin varyasyonların karşılaştırılması sonucunda 2n=60K kromozomalformunun özellikle M3 diş örneklerindegörülen bazı varyasyonların, şekilleri bakımından ayrıldığı ve bu tip varyasyonlarınbirer ayırıcı karakter olarak kullanılabileceği saptanmıştır.Kromozomal formların molar ölçülerinin t-testleri sonucunda erkek ve dişilerde 2n=60Kkromozomal formu diğer formlardan belirgin şekilde ayrıldığı saptanmıştır. Molarölçülerin diskriminant, temel bileşenler ve hiyerarşik kümeleme analizine göre 2n= 60K,2n=60A ve 2n=50K örneklerinin erkek bireyleri diğerlerinden bariz bir şekilde ayrıldığısaptanmış, dişi örneklerinde de 54K, 56K ve 60K'nın diğerlerinden ayırım gösterdiğibelirlenmiştir. Dişi ve erkekler için ortak bir sonuç olarak hem molar varyasyonları hemde istatistiksel analizler açısından 2n=60K'nın dikkate değer bir ayırım gösterdiğigörülmüştür. Bu kromozomal formun; gerek molar varyasyonları, gerekse istatistikselanalizlerle karakter ölçüsü bakımından diğerlerinden ayırt edilebilmesi, ayrı birbiyolojik tür olarak değerlendirilebileceği şeklindeki yaklaşımı desteklemektedir.

Abstract:
In this study, molars from 311 Spalax leucodon specimens collected from 60 localitiescovering the east and north regions of Turkey are analyzed, and these specimens belongto eight different chromosomal forms, namely 2n=50E, 2n=50N, 2n=52N, 2n=54N, 2n=56N, 2n=58N, 2n=60N, 2n=60A. All of the molars from each sample are individuallyphotographed under stereomicroscope, their width and lengths measured. Variations inchewing surface of lower and upper molars of each chromosomal form are determinedand these variations compared accordingly. Furthermore, t-tests are conducted on themolar measurements of chromosomal forms, and also discriminant and basiccomponents analyzed depending on their variations. In the comparison of the chewingsurface variation in molars, it has been found that some of the variations observed in2n=60N chromosomal form, especially M3 specimens, are distinguished in shape andthat these kinds of variations can be utilized as discriminating character.From the t-tests on the molar measurements of chromosomal forms, it is determinedthat the chromosomal form 2n=60N both on male and female specimens are separatedsignificantly from the other forms. It is also found that the molars from male samples of2n=60N, 2n=60A are clearly differentiated from the rest and the female molars from2n=54N,2n=56N, 2n=60N are distinguished from the others. As a common judgementfor both males and females, 2n=60N is considerably distinguished in view of both molarvariations and statistical analyses. It is the final assumption of this study thatdistinguishing this form from the rest of specimens with respect not only to molarvariations but also to characteristics measurement obtained by statistical analysessupport the approach that it may be considered a separate biological species.