Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin yaşadıkları etik ikilemlerin mesleki motivasyon ve başarı algıları üzerine etkilerinin incelenmesi: Bakırköy örneği
Investigation of the effects of the ethical dilmates experienced by physical education and sports teachers on professional motivation and perceptions of success: The example of Bakırköy
Yazar: ÖMER KARAKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN KARAÇAM
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Başarı = Success ; Başarı algısı = Success perception ; Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Etik iklim = Ethical climate ; Motivasyon = Motivation ; Öğretmenler = Teachers ; İstanbul-Bakırköy = İstanbul-Bakırköy

Özet:
Bu araştırmada Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenlerinin yaşadıkları etik ikilemlerin mesleki motivasyonlarına ve başarı algılarına etkisi bazı demografik özelliklerle birlikte incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir araştırma olacaktır. Araştırmanın evrenini İstanbul İli Bakırköy İlçesi Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki devlet ve özel okullarda görev yapan %12.4'ü (n:33) kadın ve %87.6'sı (n:234) erkek olmak üzere 267 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin okullarda yaşadıkları etik ikilemleri ölçmek amacıyla Erdoğan (2018) tarafından geliştirilen "Okullarda Etik İkilem Ölçeği (OEİÖ)", Beden eğitimi öğretmenlerinin başarı algısını ölçmek amacıyla Erdoğan (2013) tarafından geliştirilen "Başarı Algısı" ve Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki motivasyonlarını ölçmek amacıyla Köse vd. (2021) tarafından geliştirilen "Öğretmen Mesleki Motivasyonu Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi SPSS 25 programı kullanılarak yapılmıştır. Beden eğitimi öğretmenlerinin etik ikilem, mesleki motivasyon ve başarı algısı düzeylerinin cinsiyetlerine, okul türüne, eğitim durumu ve mezun oldukları okul türüne göre bir farklılık gösterip göstermediği t-testi ile; yaş, okul düzeyi, gelir durumu, iş yerinde çalışma süresi ve kıdeme göre ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Sonuç olarak cinsiyete göre, mesleki motivasyona, meslek süresine okulda çalıştığı yıla ve çalışılan okul düzeyine göre mesleki motivasyonda anlamlı fark bulunmuştur. Etik ikilem ve başarı algısında yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, okuduğu bölüm, gelir düzeyi, meslekteki çalışma süresi, okulda çalıştığı süre ve okul türü değişkenlerinde anlamlı fark bulunamamıştır. Etik ikilem ile başarı algısı ve mesleki motivasyon alt boyutları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Başarı algısı ile mesleki motivasyon alt boyutları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi, Etik, Motivasyon, Etik ikilem, Başarı algısı

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effects of the ethical dilemmas experienced by Physical Education and Sports Teachers on their professional motivation and perception of success, together with some demographic characteristics.
The research will be a descriptive research using the relational screening model. The population of the research consists of 267 physical education and sports teachers, 12.4% (n:33) female and 87.6% (n:234) male, working in public and private schools in Istanbul Province, Bakırköy District of the Ministry of National Education. In the research, the "Ethical Dilemma Scale in Schools" (SCI) developed by Erdoğan (2018) in order to measure the ethical dilemmas experienced by physical education and sports teachers at schools, "Perception of Success" developed by Erdoğan (2013) to measure the perception of physical education teachers' success, and the professional perception of physical education teachers. In order to measure their motivation, Köse et al. (2021) "Teacher Vocational Motivation Scale" was used. Data analysis was done using SPSS 25 program. With the t-test, whether physical education teachers' levels of ethical dilemmas, professional motivation and perception of success differ according to their gender, school type, educational status and the type of school they graduated from; age, school level, income status, working time at work and seniority were analyzed by one-way analysis of variance (ANOVA). Pearson Product Moments Correlation Coefficient analysis was used to determine the relationships between the variables. The significance level was taken as p<0.05. As a result, a significant difference was found in occupational motivation according to gender, occupational motivation, duration of occupation, years worked at school and school level. In ethical dilemma and perception of success, no significant difference was found in the variables of age, gender, education level, department, income level, working time in the profession, time worked at school and school type. A negative and significant relationship was found between ethical dilemma and the sub-dimensions of perception of success and professional motivation. A positive and significant relationship was found between the perception of success and the professional motivation sub-dimensions.

Key Words: Physical education, Ethics, Motivation, Ethical dilemma,
Perception of success