60-72 aylık çocukların bağlanma stilleri ile annelerinin duygusal okuryazarlık düzeyleri ve bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The analysis of the relation between attachment styles of 60-72 month children's and their mothers' emotional literacy levels and cognitive flexibility
Yazar: GÜLİZAR SEZGİN
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Duygusal okuryazarlık = Emotional literacy ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, 60-72 aylık çocukların bağlanma stilleri ile annelerinin duygusal okuryazarlık düzeyleri ve bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca bağlanma stillerinin çocuğun cinsiyeti ile annenin yaşı, eğitim düzeyi ve çalışma durumuna göre farklılık gösterip göstermediği de ele alınmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın örneklemini, Tunceli il merkezindeki dört devlet anaokulunda eğitim gören 60-72 aylık 87 çocuk (48 kız, 39 erkek) ve onların anneleri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Oyuncak Öykü Tamamlama Testi, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Duygusal Okuryazarlık Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 22.0 programı aracılığıyla parametrik testler kullanılmıştır. Bu kapsamda ikili grupların karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler t testi ve ki-kare testi, değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi ve değişkenlerin birbirini yordama durumunu tespit etmek için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, bağlanma stilleri ile çocuğun cinsiyeti; annenin yaşı, eğitim düzeyi, çalışma durumu, duygusal okuryazarlık düzeyi ve bilişsel esnekliği arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken annelerin duygusal okuryazarlığı ile bilişsel esnekliği arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Okul öncesi dönem, bağlanma, bağlanma stilleri, duygusal okuryazarlık, bilişsel esneklik.

Abstract:
The purpose of this study was to determine the attachment styles of children between 60-72 months, the interaction of them with mothers and to evaluate the relationships among the features of these interactions and relational research model was used. The study also examined whether attachment styles differ according to the child's gender and the mother's age, education level and employment status. The sample of the study, in which the relational survey model, which is one of the quantitative research methods, has been used, consists of 87 children (48 girls, 39 boys) aged 60-72 months, who study at four public kindergartens and their mothers in the city center of Tunceli. As data collection tools demographic form, Doll Story Completion Task, Emotional Literacy Scale and Cognitive Flexibility Inventory were used. The collected data was analized by SPSS 22.0 program. Parametric tests have been used. Data were analyzed using the Pearson Correlation, Independent T-Test, Chi-Square Test and Multiple linear regression. As a result of the analysis, attachment styles and gender of the child; while no significant relationship has been found between mother's age, education level, employment status, emotional literacy level and cognitive flexibility, a positive significant relationship has been found between mother's emotional literacy and cognitivity.

Keywords: Preschool period, attachment, attachment styles, emotional literacy, cognitive flexibility.