Mehmet Sait Şimşek ve İsmail Karagöz tefsirlerinin 'ulûmü'l-Kur'ân bağlamında mukayesesi
Comparison of Mehmet Sait Şimşek and İsmail Karagöz's commentaries in the context of 'ulumu'l-Qur'an
Yazar: HÜMEYRA GÜLSÜM KÖK
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE ŞAHİN AYNUR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kıraat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
"Mehmet Said Şimşek ve İsmail Karagöz Tefsirlerinin 'Ulûmü'l-Kur'ân
Bağlamında Mukayesesi" ismini taşıyan bu çalışma, Kur'ân'ın 'ulûmü'l-Kur'ân
açısından her iki müellif tarafından nasıl yorumladığını içermektedir. Diğer bir ifade 
ile bu çalışmada tevîl ve tefsîr algıları bağlamında "Hayat Kaynağı Kur'ân Tefsiri" 
ile "Kur'ân'ın Anlamı ve Tefsiri" isimli eserler, 'ulûmü'l-Kur'ân'ın on beş alt 
başlığı çerçevesinde mukayese edilmektedir. 
Çalışmanın amacı iki müellifin tefsirlerinde 'ulûmü'l-Kur'ân'a bakış açıları ve 
bu bakış açılarındaki farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmanın problemi Kur'ân'ın
daha iyi anlaşılması adına Kur'ân'daki mübhem durumların 'ulûmü'l-Kur'ân
açısından iki tefsirde nasıl izah edildiğini anlayıp yansıtabilmektir. Bu çalışma, nitel 
bilgi toplama yöntemlerinden olan yazılı doküman incelemelerine dayanmaktadır. Bu 
bağlamda, literatür taramasından elde edilmiş olan çeşitli veriler incelenmekte ve 
bütüncül bir bakış açısıyla metin analizine tabi tutularak değerlendirilmektedir. 
Tez, giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümünde tezin 
konusunun, probleminin, amacının, yönteminin ve tez ile ilgili kaynakların ne 
olduğuna yer verilmektedir. İkinci bölümde ilk olarak 'ulûmü'l-Kur'ân'ın 
tanımından, mahiyetinden, ortaya çıkışından, tarihsel sürecinden bahsedilecektir. 
Daha sonra tefsirlerin yazarları Mehmet Sait Şimşek ile İsmail Karagöz'ün hayatı, 
eserleri ve eserlerin genel muhtevasında bahsedilecektir. Üçüncü bölümde ise iki 
tefsirin 'ulûmü'l-Kur'ân açısından karşılaştırılması yapılmaktadır. Bu bağlamda 
müfessirlerin Kur'ân ilimlerine yaklaşımları ve eserlerinde yer veriş şekilleri 
aktarılmaktadır. Sonuç bölümünde de on beş 'ulûmü'l-Kur'ân başlığı altında yapılan 
mukayesesinden elde edilen sonuçlara ve değerlendirmelere yer verilecektir. 
Çalışmanın sonucunda tefsirlerin müellifleri olan Mehmet Sait Şimşek ile İsmail 
Karagöz'ün Kur'ân-ı tefsir yöntemleri ve Kur'ân ilimlerine yaklaşımlarında 
farklılıklar olduğu gibi benzerliklerin olduğu da tespit edilmiştir

Anahtar Sözcükler: Tefsir, 'Ulûmü'l-Kur'ân, Kur'ân'ın Anlamı ve Tefsiri, Hayat Kaynağı Kur'ân Tefsiri, Mukayese.

Abstract:
This study, titled "comparison of the commentaries of Mehmet Said Şimşek 
and Ismail Karagoz in the context of 'ulûmü'l-Qur'an, " includes how both 
commentators interpreted the Quran in terms of 'ulûmü'l-Qur'an. In other words, this 
study compares his works named Meaning and "Hayat Kaynağı Kur'ân Tefsiri" 
wıth "Kur'ân'ın Anlamı ve Tefsiri", in the context of interpretation and tafsir 
perceptions, within the framework of sixteen subheadings of 'ulûmü'l-Qur'an.
The aim of the study is to reveal the perspectives of two commentators on 
'ulûmü'l-Qur'an in their tafsir's and the differences in these perspectives. The 
problem of the research is to understand and reflect how the ambiguous situations in 
the Qur'an are explained in two commentaries in terms of 'ulûmü'l-Qur'an, in order 
to understand the Quran better. This study is based on written document reviews, 
which are one of the qualitative information collection methods. In this context, 
various data obtained from the literature review are examined and evaluated by text 
analysis from a holistic perspective.
The thesis consists of an introduction and two chapters. In the introduction 
section, the subject, problem, purpose, method and sources of the thesis are included. 
In the second part, first the definition, nature, emergence and historical process of 
'ulûmü'l-Qur'an will be mentioned. Then, the lives, works and general content of the 
authors of the commentaries, Mehmet Sait Şimşek and Ismail Karagöz, will be 
mentioned. In the third chapter, a comparison of the two interpretations is made in 
terms of 'ulûmü'l-Qur'an. In this context, the commentators' approaches to the 
Qur'anic sciences and the way they include them in their works are explained. In the 
conclusion section, the results and evaluations obtained from the comparison made 
under the heading of fifteen 'ulûmu'l-Qur'ans' will be included. As a result of the 
study, it was determined that there were differences as well as similarities in the 
methods of Qur'an exegesis and approaches to Qur'an sciences between Mehmet 
Sait Şimşek and İsmail Karagöz, the authors of the tafsir.

Keywords: Interpretation, 'Ulûmü'l-Qur'an, Meaning and Interpretation of the Quran, Interpretation of the Quran, the Source of Life, Comparison.