Matematik ve tarih derslerinin dijital hikâyecilikle disiplinlerarası olarak tasarlanması: Bir eylem araştırması
Interdisciplinary design of mathematics and history lessons with digital storytelling: An action research
Yazar: ÜNAL ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital öyküleme = Digital storytelling ; Hikayelerle matematik öğretimi = Mathematics teaching through  storytelling

Özet:
Bu araştırmanın amacı disiplinlerarası öğretim yaklaşımı çerçevesinde dijital hikâye anlatımı uygulama sürecinin nasıl geliştirilmesi gerektiği ve tasarım sürecinde hangi adımlar uygulanırsa kazanım sağlanacağı üzerine incelemeler ve öğrenci dijital hikâye anlatımı tasarımlarından elde edilen veriler üzerine odaklanılmıştır.  Çalışmada, matematik ve tarih gibi farklı derslerin bilgi ve kazanımları ilgili derslerin müfredatları göz önünde bulundurularak disiplinlerarası öğretim yaklaşımı çerçevesinde üniteler belirlenerek öğrencilere sunulmuş ve onlardan dijital hikâye anlatımı kullanılarak seçilmiş web 2.0 aracı ile dijital hikâyeler tasarlamaları beklenmiş ve bu süreç gözlemlenmiştir. Eylem araştırması olarak desenlenen araştırma 3 hafta pilot 8 haftalık uygulama sürecini 2021-2022 eğitim öğretim yılının ilk döneminde Özel Fen Lisesi 10. Sınıfta eğitim öğretim gören 13 öğrencinin yer aldığı bir grup öğrenciyle başlamış ve gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda araştırma verileri; öğrenci kişisel bilgi formu, öğrenci teknoloji kullanımı öz yeterlilik ölçeği, görüşme katılım formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu (çalışma öncesi ve sonrası olmak üzere iki kere gerçekleştirilmiştir), dijital hikâye kontrol listesi, dijital hikâye değerlendirme dereceli puanlama anahtarı, araştırmacı günlükleri ve Whatsapp öğrenci grubu çalışmalarından (dosyalar, yazışmalar) alınan veriler yardımıyla toplanmıştır. Bilgisayara ilişkin öz-yeterlik algısı ölçeğini (EK1) verileri SPSS programı kullanılarak ilişkili örneklem T-testi elde edilmiş, yarı yapılandırılmış görüşme formu (EK2) verilerine bakılarak nitel analizde içerik analizi için kod ağacı oluşturulmuştur.  
Dijital hikâye anlatım yöntemi hakkında yapılmış birçok çalışma, bu yöntemin öğrenci motivasyonu, ders başarısı, derse katılım gibi öğrenci eğitsel çıktılarına etkisi üzerine eğilmiş ve 21. yüzyıl yeterlilikleri ile olan ilişkisi noktasında olumlu katkıları olduğu yönünde bulgulara erişilmiş olmasına rağmen dijital hikâye anlatım yönteminin tasarım sürecinin disiplinlerarası dersler açısından yeterince incelenmediği görülmüştür. Bu araştırma bu tasarım sürecinin nasıl gerçekleştirilmesi gerektiği ve tasarım sürecinin nasıl iyileştirilebileceği üzerine çalışmalara odaklandığı için alanda hissedilen eksikliğe fayda sağlamayı amaçlamıştır. Bu açıdan dijital hikâye anlatımı etkinliklerinin bilgisayar kullanımına etkileri, öğrencilerin dijital hikâye etkinliklerini yaparken karşılaştıkları zorluklar, dijital hikâye oluşturan öğrenciler için tasarım süreçlerini kolaylaştıran faktörler ve disiplinlerarası dijital hikâye etkinlikleri tasarlama sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar gibi birçok noktaya bu araştırma eğilmiştir. Sonuç olarak disiplinlerarası ders içeriklerinin dijital hikâye anlatım yöntemi ile tasarlama sürecinin iyi organize edilmesi gerektiği; uygulayıcıların ders seçiminden tutun, rehberlik sürecini tamamen planlaması gerektiği, gerekirse bu yönde rehber içerikler hazırlanması ve öğrencilerle yapılacak pilot çalışmalarla düzeye uygun araçların kullanmasına dikkat etmesi gerekliliği ortaya konmuş ve bu süreci sürekli geri dönütlerle desteklemesi, kontrol etmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Araştırmacıların daha çok disiplinlerarası içeriklere odaklanması ve farklı derslerde bu yöntemin nasıl süreçler izlediğini gözlemlemesi gerektiği gibi disiplinlerarası öğretim etkinlikleri ile bu yöntemin gözden geçirilmesinin ve bu etkinliklerin çıktılarının incelenmesinin önemli olduğu da düşünülmektedir. Tüm bunların neticesinde politika yapıcıların müfredatları bu açıdan yeniden gözden geçirmeleri ve müfredata daha çok kavram odaklı disiplinlerarası içerik kazandırmaları beklenirken, öğrencilerin bunu deneyimleme yoluyla öğrenebilecekleri ortama ulaşabilmeleri sağlanmalıdır. Bu nedenle bu araştırmanın disiplinlerarası içeriklerde dijital hikâye anlatım yönteminin nasıl kullanılabileceğine dair yol gösterici bir bakış açısı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine how the digital storytelling application process should be developed within the scope of the interdisciplinary teaching approach and what steps should be taken in the design process to achieve gains, focusing on the data obtained from student studies.  In this study, the knowledge and achievements of different courses such as mathematics and history were presented to the students by determining the units within the scope of the interdisciplinary teaching approach, taking into account the curricula of the relevant courses, and they were expected to design digital stories with the selected web 2.0 tool using digital storytelling and this process was observed. The research, which was designed as an action research, started and carried out the 3-week pilot 8-week implementation process with a group of 13 students in the first semester of the 2021-2022 academic year. In the qualitative dimension of this research data were collected with the help of student personal information form, student technology use self-efficacy scale, interview participation form, semi-structured interview form (conducted twice before and after the study), digital story checklist, digital story evaluation rubric, researcher diaries and data from Whatsapp student group studies (files, correspondence). The data from the computer self-efficacy perception scale (Appendix 1) were obtained by using the SPSS program and a related sample T-test, and a code tree was created for content analysis in qualitative analysis by looking at the data from the semi-structured interview form (Appendix 2). 
Although many studies on the digital storytelling method have focused on the effect of this method on student educational outcomes such as student motivation, course success, and course participation, and although it has been found that it has positive contributions in terms of its relationship with 21st century competencies, it has been observed that the design process of the digital storytelling method has not been sufficiently examined in terms of interdisciplinary courses. Since this research focuses on how this design process should be realized and how the design process can be improved, it aims to contribute to the deficiency felt in the field. In this respect, it has addressed many points such as the effects of digital storytelling activities on computer use, the difficulties encountered by students while doing digital story activities, factors that facilitate the design process for students who create digital stories, and points to be considered in the process of designing interdisciplinary digital story activities. As a result, it was concluded that the process of designing interdisciplinary course content with the digital storytelling method should be well organized; practitioners should plan the guidance process completely, from course selection, prepare guidance content in this direction if necessary, and pay attention to the use of level-appropriate tools through pilot studies with students, and support and control this process with continuous feedback. It is also thought that researchers should focus more on interdisciplinary content and observe how this method follows processes in different courses, as well as reviewing this method with interdisciplinary teaching activities and examining the outcomes of these activities. As a result of all these, policy makers are expected to revise the curricula in this respect and bring more concept-oriented interdisciplinary content to the curriculum, while students should be able to reach the environment where they can learn through experience. For this reason, it is thought that this research will provide a guiding perspective on how digital storytelling method can be used in interdisciplinary content.