Multipl travmalı hastalarda akut faz reaktanlarından Seruloplazmin, Haptoglobulin ve Transferrin'in kan düzeyleri /
Yazar: CUMA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN M. SÖZÜER
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İlk ve Acil Yardım Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Travma tüm dünyada özellikle genç nüfusun en sık ölüm nedenidir. Hangi yaş grubundan olursa olsun travmaya maruz kalan her insanın şüphesiz ilk uğrak yeri acil servislerdir. Bir çok hastalıkta olduğu gibi travmada da hastanın daha objektif kriterlerle değerlendirilmesi tanı, tedavi ve prognoz açısından oldukça önemlidir. Bu değerlendirme klinik parametrelerle olabileceği gibi bazı biyokimyasal yöntemlerle de yapılabilir. Bu prospektif çalışma Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yapıldı. Trafik kazası nedeni ile acil servise başvuran erişkin yaş grubundaki hastalar çalışmaya alındı. TRISS travma skorlaması ile puanlanan hastalardan 30 puanın üzerinde alanlar çalışmaya alındı. Travma günü, ikinci gün ve yedinci gün kanlar alındı. Bu kanlarda seruloplazmin, haptoglobulin ve transferrin çalışıldı. Akut faz reaktanları olarak bilinen bu maddelerin kandaki seviyeleri tespit edildi. Ayrıca travma günü değerleri ile travma skorlaması arasında bir bağlantı olup olmadığı araştırıldı. 62Çalışmaya 57' si çalışma 57'si kontrol grubu olmak üzere toplam 1 14 hasta alındı. Çalışma grubundaki hastaların %33' ü kadın, % 67'si erkek idi. Yaş ortalaması 30 (18-93) bulundu. Hastalar En fazla Beyin Cerrahisine (%56) yatırıldı. Hastaların % 12'si yattığı servislerde öldü. % 26'sı öpere edildi. Bu hastalardan da 4' ü öldü. İkinci ve yedinci gün seruloplazmin değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (PO.0001). İkinci gün ile kontrol grubu arasındaki fark da istatistiksel olarak anlamlı idi (PO.005). Diğer gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulundu (P>0.001). Travma günü seruloplazmin değerleri ile TRISS puanlan arasında anlamlı ilişki bulundu (P< 0.0001). Travma puanı arttıkça kan Seruloplazmin seviyeleri de artmaktadır. Yedinci gün haptoglobulin seviyeleri diğer günlere göre yüksektir. Bu yükselme istatistiksel olarak anlamlıdır (P< 0.005). Ancak diğer gruplar arasındaki fark anlamsızdır (P>0.005). Travma günü Haptoglobulin değerleri ile TRISS puanlan arasında anlamlı ilişki bulundu (P< 0.0001). Travma puanı arttıkça kan haptoglobulin seviyeleri de artmaktadır. Tüm gruplar arasında transferrin değerleri açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır (P>0.005). Travma günü transferrin değerleri ile TRISS puanlan arasında anlamlı ilişki bulundu (P< 0.005). Travma puanı arttıkça kan transferlin seviyeleri azalmaktadır. Sonuç olarak; Akut faz reaktanlarının kan seviyeleri travmanın şiddetine bağlı olarak değişmektedir. Travma sonrası günlerde de bu maddelerin kan seviyelerinde oynamalar olmaktadır. Ancak bu oynamalar her zaman ve her akut faz reaktanı için anlamlı olmamaktadır. 63

Abstract:
Trauma is the most common cause of death among young population all over the world. Emergency Departments are generally the first treatment places for the trauma victims. Evaluating the traumatised patients by objective criteria are of great importance in diagnosis, treatment and prognosis. These patients can be evaluated by means of either clinical or biochemical parameters. This prospective study was conducted at the Medical School of Erciyes University. Adult patients who were transported to the Emergency Department and had a TRISS score above 30 were included in the study. Blood samples were obtained on the day the trauma occurred, the second day, and the seventh day. Levels of ceruloplasmine, haptoglobulin and transferrin were detected as acute phase reactants were obtained. Additionally, whether or not a correlation is present between the trauma score and the blood values on the trauma day was studied. 64A total of 114 subject were included in the study. Fifty-seven of these were the traumatised patients for the study group. The other 57 subjects were selected for the control group. 33% of the patients in the study group were female, 67% were male. The mean age was 30 (18-93) years. 56% of all the patients were referred to the Neurosurgery Department. 12% of all the patients were operated on, 4% of them died. The difference between the ceruloplasmine values on the second and the seventh days were statistically significant (PO.0001). The difference between the values of the control group and these on the second day were also found out to be statistically significant (PO.005). The difference between the other groups were not statistically significant (P> 0.05). A significant correlation was found out between the TRISS scores and the ceruloplasmine values on the trauma day (P<0.0001). Any significant difference of the transferrin values was not detected among all the groups (P>0.005). A significant correlation was obtained between the TRISS scores and transferrin values on the trauma day (PO.005) As a result, trauma is a multidisciplinary disease and trauma score systems are mandatory for diagnosis, treatment, and follow up of this disease. The blood levels of the acute phase reactants show changes with respect to severity of the trauma. Alterations can occur in the blood levels of these substances on the later days following the trauma but these alterations may not be significant in every case and for every acute phase reactants. 65