Tatlı rezene (Foeniculum vulgare Mill. var. dulce) genotiplerinin bazı tarımsal ve kimyasal özellikleri üzerine farklı ekim zamanlarının etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of different sowing times on some agricultural and chemical properties of sweet fennel (Foeniculum vulgare Mill. dulce) genotypes
Yazar: YUSUF YUNAK
Danışman: PROF. DR. BELGİN COŞGE ŞENKAL
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitkiler-tıbbi =   ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Bu araştırma Kayseri (Bünyan) ekolojik koşullarında üç farklı tatlı rezene (Foeniculum vulgare Mill var. dulce) popülasyonunda farklı ekim zamanlarının verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2020 yılında yürütülmüştür. Tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülen araştırmada Tokat, Konya ve Isparta illerinden temin edilen rezene popülasyonları materyal olarak kullanılmıştır. Ekimler 15 Nisan ve 15 Mayıs tarihlerinde yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre bitki boyu 80-110 cm, dal sayısı 6.47-10.67adet/bitki, şemsiye sayısı17.53-32.27 adet/bitki, bitki başına meyve verimi14.87-25.33 g, meyve verimi 86.80-152.04 kg/da, 1000 meyve ağırlığı 7.22-9.58 g, uçucu yağ oranı %1.87-2.87 ve uçucu yağ verimi1.96-3.94 L/da arasında değişmiştir. İncelenen verim ve verim özellikleri içerisinde uçucu yağ oranı hariç diğer tüm özelliklerde 15 Mayıs ekiminden daha yüksek değerler alınmıştır. Popülasyonlar arasında sadece uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi bakımından istatistiksel farklılıklar kaydedilmiştir. Ancak Isparta popülasyonunun daha iyi gelişme sergilediği tespit edilmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü ekolojide ve benzer ekolojilerde 15 Mayıs tarihinin rezene ekimi için daha uygun olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in Kayseri (Bünyan) ecological conditions in 2020 to determine the effect of different sowing times on yield and some quality characteristics in three different sweet fennel (Foeniculum vulgare Mill var. dulce) populations. Fennel populations obtained from the provinces of Tokat, Konya, and Isparta were used as material in the study, which was carried out in three replications according to the split plots experimental design in random blocks. Sowing was done on 15 April and 15 May. According to the results obtained from this study, the plant height is 80-110 cm, the number of branches is 6.47-10.67 pieces/plant, the number of umbrellas is 17.53-32.27 pieces/plant, the fruit yield per plant is 14.87-25.33 g, the fruit yield is 86.80-152.04 kg/da, 1000 fruit weight was 7.22-9.58 g, the essential oil content was between 1.87-2.87% and essential oil yield varied between 1.96-3.94 L/da. Among the yield and yield characteristics examined, higher values were obtained than the 15 May sowing in all other properties except the essential oil content. Only statistical differences were recorded between the populations in terms of essential oil content and essential oil yield. However, it was determined that the Isparta population showed better development. It has been observed that the date of May 15 is more suitable for planting fennel in the ecology where the research is carried out and in similar ecologies.