Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları ile ailelerin dijital ebeveynlik farkındalıkları arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the relationship between secondary school students' addiction to digital games and families' awareness of digital parenting in terms of certain variables
Yazar: ILGIN GÜL
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÖZGÜR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Dijital ebeveynlik = Digital parenting ; Ebeveyn stili = Parental style ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence

Özet:
Teknolojinin hâkimiyet sürdüğü çağımızda geleceğin ikbal ışığı olan çocukları dijital dünyanın zararlı etkilerine yönelik olası risklerden korumak ve dijital araçları bilinçli kullanabilmelerini sağlamak için iyi bir rehber olabilmek önem arz etmektedir. 
Ebeveyn tutumlarının dijital oyun bağımlılığı üzerindeki etkisini ve dijital oyun bağımlılığı ile akademik başarı arasındaki ilişkiyi belirlemek bu araştırmanın temel amacıdır. Karma araştırma yöntemi açımlayıcı sıralı desen ile tasarlanan çalışmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama yöntemi ve nitel boyutunda durum çalışması yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın nicel örneklemi Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde eğitim öğretim faaliyetlerine devam eden 33 ortaokulda öğrenim gören 1046 ortaokul öğrencisi ve ebeveynlerinden, nitel çalışma grubu ise amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 12 ebeveynden oluşmuştur. Ortaokul öğrencilerine "Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" ve "İnternet Aile Tutumu Ölçeği", ebeveynlerine ise "Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği" eş zamanlı olarak uygulanarak araştırmanın nicel verileri elde edilmiştir. Nitel verileri elde etmek için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizlerinde ki-kare, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı korelasyonu, basit doğrusal regresyon, çoklu standart doğrusal regresyon testleri kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir.
Araştırmada ortaokul öğrencilerinin cinsiyet ve yaşlarının dijital oyun bağımlısı olmaları üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı ortaya çıkmıştır. Benzer şekilde öğrenim gördükleri okul türleri ve yaşadıkları hanelerdeki gelir düzeyindeki değişiminde öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı üzerinde belirleyici bir etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan ebeveynlerin eğitim seviyesindeki azalmanın ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlısı olmalarında önemli bir etken olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin algıladıkları ebeveynlik stillerinin dijital oyun bağımlılığı için önemli bir yordayıcı değişken olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İhmalkâr ve müsamahakâr ebeveynlere sahip çocuklar demokratik ebeveynlere sahip çocuklara göre dijital oyun bağımlısı olma riskini daha fazla taşımaktadır. Öte yandan ebeveynlerin dijital farkındalık düzeyleri ile çocuklarının dijital oyun bağımlılığı düzeyleri arasında ters orantılı bir ilişki tespit edilmiştir. Çocuklarını zararlı içeriklerden korumak için yeterli önlemleri almayan ve dijital oyun oynama davranışları ile çocuklarına olumsuz model olan ebeveynlerin çocukları daha fazla dijital oyun bağımlısı olma riski taşımaktadır. Tüm bu durumların etkisinde dijital oyun bağımlısı olan çocukların akademik performansları da oyun bağımlısı olmayan akranlarına göre daha düşük seyretmektedir. 
Dijital dünyanın etkisinin fazlaca hissedildiği çağımızda ebeveynler; çocuklarına aile kontrolünün ve aile yakınlığının yüksek olduğu bir ortam sunmalı, çocuklarını dijital araçların zararlarından korumak için ise dijital farkındalıklarını arttırmalıdırlar.

Abstract:
In this technological era, it is essential to be a good guide for children that are the future light of prosperity, to shield them from the adverse impacts and potential threats of the digital world and to utilize digital tools.
The primary goal of this study is to discover the impact of parental views on digital game addiction, as well as the link between digital game addiction and academic accomplishment. The relational survey technique and the case study method were used in the quantitative component of the study, which was constructed with a mixed research method, explanatory sequential design, and the case study method in the qualitative dimension. The quantitative sample of the study included 1046 secondary school students and their parents from 33 secondary schools in the provinces of Edirne, Kırklareli, and Tekirdağ, while the qualitative study group included 12 parents chosen using a purposive sampling procedure. The quantitative data for the study were gathered by administering the "Digital Game Addiction Scale for Children" and the "Internet Family Attitude Scale" to secondary school kids and the "Digital Parenting Awareness Scale" to their parents at the same time. To collect qualitative data, a semi-structured interview form was employed. In the study of quantitative data, Chi-square, t-test, one-way analysis of variance, Pearson Product-Moment correlation, simple linear regression, and multiple standard linear regression tests were utilized. Content analysis was performed on qualitative data. Content analysis was performed on qualitative data. 
The gender and age of secondary school pupils were shown to have no significant influence on their digital gaming addiction in this study. Similarly, it has been established that the sorts of schools they attend and changes in the financial level of the homes they reside in have no significant influence on the kids' digital game addiction. On the other side, it has been discovered that the drop in parental education level is a significant determinant in secondary school pupils' addiction to digital games. According to the findings of this study, the parenting methods reported by secondary school children are a significant predictive variable for digital gaming addiction. Children with negligent and tolerant parents are more likely than children with democratic parents to become hooked to computer gaming. On the other hand, an inverse link was discovered between parents' digital awareness levels and their children's digital gaming addiction levels. Children of parents who do not take enough efforts to shield their children from dangerous material and who set a poor example for their children's digital game playing habits are more likely to get addicted to digital games. Under the effect of all of these circumstances, youngsters hooked to digital games have inferior academic achievement than their classmates who are not addicted to games.
In this day and age, when the impact of the digital world is so strong, parents should provide their children with an atmosphere that emphasizes family control and family closeness, as well as raise their digital knowledge to safeguard their children from the dangers of digital tools.