Farklı azotlu gübre form ve dozlarının salamuralık asma yapraklarında verim ve nitrat birikimine etkisi
Effects of  nitrogeneous fertilizer forms and doses on nitrate accumulation and yield in brined vine leaves
Yazar: İSMET ACAR
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM CANGİ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Narince üzüm çeşidinde (Vitis Vinifera L)  amonyum nitrat, amonyum sülfat ve üre?nin artan dozlarının asma yapraklarının verim ve nitrat içeriğine etkisini belirlemektir. Azotun üç farklı dozu (5, 10, 15 Kg/da) bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak asmalara uygulanmıştır. Ayrıca, sıcak salamura uygulamasının yaprakların nitrat içeriğine etkisi de araştırılmıştır. Asma yaprakları beş dönemde hasat edilmiştir. Toplam taze yaprak verimi (kg/da), taze ve salamura yapraklarda nitrat içeriği (ppm) belirlenmiştir. Hasat edilen yaprak örneklerinde gübre formları yaprak verimi üzerine etkisi istatistiki olarak (P<0.05) önemli bulunmuştur. Taze asma yaprak verimi 312,4 kg/da (Kontrol) ile 437,1 kg/da (Amonyum nitrat 10 kg N/da) arasında değişmiştir. Azot dozları arttıkça asma yaprağı verimi de artmıştır. Deneme sonuçlarına göre, en yüksek asma yaprağı verimi 10 kg N/da uygulamasından alınmıştır. Amonyum nitrat uygulamaları diğer gübre formlarından daha yüksek yaprak verimi elde edilmiştir. Üre diğer gübre uygulamalarına göre yapraklarda nitrat birikimine neden olmuştur. Taze asma yapraklarının nitrat içeriği 807 ppm (Kontrol) ile 3441 ppm (üre 15 kg N/da) arasında değişmiştir. Taze asma yapraklarında nitrat içeriği azot dozlarının artması ile artış göstermiştir. Gübre formları, azot dozları, hasat dönemleri, gübre form*hasat dönemleri taze asma yapraklarının nitrat içeriğini istatistiki olarak (P<0.05)   etkilemiştir. Taze asma yapraklarının nitrat içeriği genellikle insan sağlığı için tavsiye edilen kritik değerlerden (WHO, FAO ve TGK?ye göre 60 kg ağırlığındaki bir insan için günlük vücuda alınan nitrat düzeyi 2000 mg?ın altında olmalıdır) düşük bulunmuştur. Asma yaprakları, genellikle sıcak su ile salamura yapıldıktan sonra kullanılmaktadır. Taze asma yapraklarının sıcak su ile salamura yapılması nitrat içeriğini önemli derecede etkilemiştir. Nitrat içeriği sıcak salamura uygulaması ile % 17,8-79,9 arasında azaltmıştır. Sonuç olarak, dekara 15 kilogramdan fazla azot verilmemesi önerilmiştir.
Keywords: Narince üzüm çeşidi, asma yaprağı, amonyum nitrat, üre, nitrat, sıcak salamura, yaprak verimi

Abstract:
The main object of this study was to determine the effects of  increasing levels of ammonium nitrate, ammonium sulphate and urea on the vine leaves yield and nitrate content in Narince grape cultivar (Vitis Vinifera L). Three levels of nitrogen (0-control, 5,10,15 kg N /da) were applied to vines, in a split parcels with four replications.   In addition, the effect on the content of nitrate in pickled hot water application leaves were investigated. Vine leaves were collected five times during growing season. Total fresh leaf yield ( kg/da), nitrate content in fresh and stuffed vine leaves were determined. Fertilizer form applications had significant effect (P<0.05) on fresh leaf yield. Fresh leaf yield varied from 312.4 (Control)  to 437,1 kg/da (ammonium nitrate 10 kg N/da). Vine leaves yield increeased with increasing of N doses. According to experimental results, 10 kg/da N provided the highest vine leaves yield.  Ammonium nitrate treatments had given more yield vine leaves yield than the other fertilizing treatments. Urea caused more nitrate accumulation in the leaves than the other fertilizers did. Nitrate content of the fresh vine leaves increased with the increasing N levels. Nitrate contents of the fresh vine leaves was ranged from 807 ppm (Control) to 3441 ppm (urea 15 kgN/da). Fertilizer forms, N doses, harvest periods, fertilizer form*harvest period statistically (P<0.05)   influenced nitrate content of  fresh vine leaves yield. The nitrate contents of fresh vine leaves were usually determined to be less than the critical levels (FAO, TFC, and WHO reports have recommended a level of less than 2000 mg nitrate for per 60 kg body weight of humanbeigns). Vine leaves, usually used after the brine with hot water. Brine with hot water applications had significant effect on  nitrate contents of vine leaves.The nitrate contents were decreased (17,8-79,9 %) with hot brine applications. The results suggested that application of nitrogen not more than 15 kg/da is advised.
Keywords: Narince grape cultivar, vine leaves, ammonium nitrate, urea, nitrate, hot brining, leaf yield