Fazla kilolu ve obez bireylerde duygu değişiklikleri ve yeme eğilimi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluating the emotional variations and eating tendency relation in overweight and obese individuals
Yazar: İPEK AĞACA ÖZGER
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Duygu hayatı = Affect ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yemek yemek = Eating

Özet:
Araştırma, BKI>25kg/m² olan, 20-60 yaş aralığındaki bireylerin farklı duygu durumlarındaki yeme eğilimi değişikliklerinin ve tercih edilen besinlerin değerlendirmesi amacı ile planlanmıştır. Bu araştırma 2010 yılında özel bir sağlık merkezine başvuran, 53'ü (%37,9) erkek ve 87'si (%62,1) kadın 140 yetişkin birey'e `Fazla kilolu ve obez bireylere duygu değişikliği ve yeme eğilimi ilişkisinin değerlendirilmesi' anketinin uygulanması ile yapılmıştır. Üzgün ve mutsuzken, endişeli ve kaygılı iken, yalnızlık hissinde, aşk heyecanında, başarısızlık/yenilgi hissinde, halsizlikte, sınav/iş stresinde büyük çoğunluğunun (sırasıyla %33.6, %34.3, %33.6, %35, %34.3, %57.1, %34.3) normalden az yediği; travma sonrası olguların yarısından fazlasının (%52.1) hiç yemediği, mutlu olunan zamanlarda ise çoğunluğun (%40'ı) `yemem değişmez' dediği görülmüştür. Obezite görülen olguların sınav /iş stresi yaşadıkları zamanlarda `hiç yemem' deme oranları (%25,7), diğer bireylerden (%5,7) anlamlı şekilde yüksektir (p<0.05). Obez bireylerin `hiç yememe' oranlarının yüksek olmasının sebebi obezlerde sıklıkla seyreden dürtü kontrol bozukluklarından kaynaklanıyor olabilir. Duygu değişikliklerindeki besin tercihlerine bakıldığında; negatif duygu değişikliği yaratan duygulardan, üzgün/mutsuz olma, endişeli/kaygılı olma, yalnızlık ve başarısızlık hissi kişileri patates/hamur işi gibi besinler; çikolata; cips/çekirdek gibi atıştırmalıklara yöneltmektedir. Olguların mutluyken sık tükettikleri ve tercih ettiği besinler kapsamlı bir ana öğün (%31.4'ü), çikolata (%25.7'si) ve profiterol, puding gibi tatlılar (%24.3'ü) olmuştur. Aşk heyecanı da kişileri tatlı ve mutluluk veren besinlere yöneltmiştir (%20.7'si çikolata, %16.4'ü profiterol/puding). Halsiz, hasta hissedilen zamanlardaki tercihler meyve (%25), kapsamlı bir ana öğün (%22.1); stres durumunda ise (%25.7'i) cips, çekirdek, kabuklu fıstık gibi atıştırmalıkları olmuştur. Sonuç olarak negatif duygu durumların değişiklikleri kişilerde iştahın azalmasına yol açmıştır. Bu konuda daha fazla sayıda ve daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The research is planned to evaluate the variations in eating tendencies and preferred nutrients of individuals with an age range of 20-60 and BMI>25kg/m² in different mood conditions. This research is done with 53 male (37.9%), 87 female (62.1%) total of 140 individuals that had applied to a private health care center via the ?mood variation and eating tendency relation evaluation in overweight and obese individuals? survey test. If one can evaluate the eating tendencies of the test subjects in different mood conditions, one can see that majority of the test subjects consume less than normal amount of nutrients when they feel unhappy, anxious, desolated, in love, failure, fatigue, under work/job stress with the percentages of 33.6%, 34.3%, 33.6%, 35%, 34.3%, 57,1%, 34.3% accordingly; more than half 52% of the post traumatic test subjects consume nothing, whenever the test subjects feel pleased and joyful, it is noted that the majority of the test subjects with a percentage of 40% stated that there is no change in the amount of the nutrients they consume. The rate of the decreasing the amount of the nutrients to ?not at all? under job/work stress is significantly high in the obese test group with the rate of 25.7% while the rest of the test subjects only remain in 5.7 % (p<0.05). One can say that the reason of the obese test groups not eating behavior under the stated circumstances might be the urge control disorder that the obese individuals often come up against. If the nutrient group choices under different mood conditions are taken in hand; the negative mood statements such as sadness, feeling unsuccessful, leads the test subjects to consume snack foods like potatoes/pastry, chocolate, chips, dried food etc. whenever the test subjects exist in a positive mood state, the types of the food that test subjects tend to choose are an extensive meal with 31.4%; chocolate with 25.7 % and pudding/profiterole like desserts with 24.3%. It is determined that feeling of love and passion leads the test subjects to consume sweet and delightful nutrients such as chocolate with 20.7% and pudding/profiterole like desserts with 16.4%. Whenever the test subjects feel exhausted and sick it is determined that the test subjects tend to consume fruits with 25% and extensive meal with 22.1% whilst, under stress 25.7% of the test subjects tend to consume crusty chips and nuts. As a result the negative mood states causes the test subjects to have a decrease in the appetite. However It is still needed to have an extensive study wider and also rather more in quantity in this field.