Satranç oyuncularının müsabaka ve fiziksel aktivite kalp atım hızı değişkenliği ile enerji harcamasının non-invazif olarak incelenmesi
Non-invasive investigation on heart rate variability and energyexpenditure during competition and physical activity of chess players
Yazar: COŞKUN RODOPLU
Danışman: PROF. DR. RAMİZ ARABACI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kalp hızı = Heart rate ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Psikofizyoloji = Psychophysiology ; Satranç = Chess ; Zihinsel antrenman = Mental training

Özet:
İnsan vücudunun fiziksel ve psikolojik durumlarının değerlendirmek için kalp atım hızı
değişkenliği ve enerji harcama parametreleri yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Satranç
oyunu ve fiziksel aktivitenin satranç oyuncuları üzerindeki etkilerini ölçmek içinde
araştırmamızda kalp atım hızı değişkenliği ve enerji harcama değerleri ölçülmüştür.
Araştırmanın amacı satranç müsabakası ve koşu egzersizi öncesi, esnasında ve
sonrasındaki KHD ve harcadıkları enerji miktarının incelenmektir. Araştırmaya 18-40 yaş
arasında düzenli olarak satranç oynayan toplam 24 gönüllü erkek ve kadın katılmıştır.
Katılımcılara satranç müsabakası ve koşu egzersizinin 3 farklı zaman diliminde
(müsabakadan 15 dk öncesi, müsabaka sırasında 30 dk ve 15 dk sonrasında) KHD ölçümleri
ve enerji harcama miktarları ölçülmüştür. Çalışmanın uygulaması ilk gün satranç müsabakası,
ikinci gün dinlenme ve üçüncü gün koşu egzersizi olamak üzere toplam 3 gün yapılmıştır.
Katılımcılara yapılacak olan deney hakkında bilgiler verildikten ve kişisel bilgi formları
doldurulduktan sonra 1.gün ilk uygulama satranç müsabakası yapılmıştır. Her oyuncuya kişibaşı 15 dakika süre verilerek KHD ve enerji harcamaları analiz edilmiştir. Satranç müsabakası
30 dakikadan önce bitmesi durumunda ara verilmeden tekrar bir satranç müsabakası
yapılmıştır. Katılımcılara 2. Gün (24 saat) dinlenme verilmiştir. Araştırmanın son uygulaması
3.gün fiziksel aktivite öncesi katılımcılara FAHOA anketi yapılmıştır. FAHOA'ya göre uygun
olan sporcular seçildikten sonra uygulamaya alınmıştır. Fiziksel aktivitede katılımcılar 30dk
(6km/sa) koşu bandında yürüme-koşma yapmıştır. Uygulamalarda KHD ve enerji harcaması
Polar V800 cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında Kubios
HRV Analysis programında analiz edilmiştir. Bu analizlerin değerlendirilmesi SPSS 26.0
(Chicago, IL, USA) istatistik programında yapılmıştır.
Bu çalışmanın sonuçlarına göre, satranç müsabakası ve koşu egzersizleri KHD
(RMSSD, SDNN, NN50 ve RR) üzerinde anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir (p=.001).
Buna ek olarak, satranç oyunu ve koşu egzersizi esnasındaki enerji harcaması arasında önemli
bir fark bulunmuştur (p=.001). Koşu egzersizinin satranç müsabakasından daha fazla enerji
tüketimine neden olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, psikofizyolojik ölçümlerin satranç
oyuncularının performansını izleme üzerinde etkisi vardır.

Abstract:
Heart rate variability and energy expenditure parameters have been widely used to
evaluate the physical and psychological conditions of the human body. Heart rate variability
and energy expenditure values were measured in our research to measure the effects of chess
game and physical activity on chess players.
The aim of the research is to examine the HRV and the amount of energy they spend
before, during and after the chess game and running exercise. A total of 24 volunteer men and
women between the ages of 18-40 who regularly played chess participated in the study. The
participants' HRV measurements and energy expenditure amounts were measured in 3
different time periods of chess competition and running exercise (15 minutes before the
competition, 30 minutes during the competition and 15 minutes after the competition). The
intervention of the study was carried out for a total of 3 days as a chess game on the first day,
a rest exercise on the second day, and a running exercise on the third day. After the
IX
participants were informed about the experiment to be carried out and the personal
information forms were filled in, the first intervention chess game was held on the 1st day.
Each player was given 15 minutes per person, and HRV and energy expenditures were
analyzed. In case the chess match ends before 30 minutes, a chess game was held again
without a break. Participants are given a rest on the 2nd day (24 hours). In the last
intervention of the study, FAHOA questionnaire was applied to the participants before
physical activity on the 3rd day. According to the FAHOA, the athletes who are eligible were
selected and put into intervention. In physical activity, the participants walked or ran on the
treadmill for 30 minutes (6 km/h). In this study HRV and energy expenditure have been
measured using the Polar V800 instrument. The obtained data were analyzed in computerized
with Kubios HRV Analysis program. The evaluation of these analyzes was made in the SPSS
26.0 (Chicago, IL, USA) statistics program.
According to the results of this study, chess competition and running exercises
showed a significant difference on HRV (RMSSD, SDNN, NN50 and RR) (p=.001). In
addition, a significant difference was found between the energy expenditure during the chess
game and the running exercise (p=.001). It shows that running exercise causes more energy
consumption than chess competition. As a result, psychophysiological measurements have an
effect on monitoring the performance of chess players.