Multiple skleroz hastalarında vestibüler egzersiz ve servikal stabilizasyon egzersiz eğitimlerinin denge ve yürüme üzerindeki etkilerinin araştırılması
Comparison of the effects of vestibular exercise and cervical stabilization exercise training on balance and gait in multiple sclerosis patients
Yazar: HAKAN POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN USGU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizyoterapi = Physiotherapy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Rehabilitasyon-mesleki = Rehabilitation-vocational ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Vestibüler sistem = Vestibular system ; Yorgunluk = Fatigue ; Yürüme = Walking

Özet:
Bu çalışma multiple skleroz hastalarında vestibüler egzersiz ve servikal stabilizasyon egzersiz eğitimlerinin denge ve yürüme üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması amacıyla yapıldı. Çalışmaya dahil edilen 35 multiple sklerozis (MS) hastaları basit rastgele yöntemle üç gruba ayrıldı. Bütün gruplara konvansiyonel tedavi (Alt ekstremite proksimal kaslara elektrik stimülasyonu, Tens ve normal eklem hareket açıklığı egzersizleri ) verildi. Vestibüler gruba Catwhorne-cooksey egzersizleri, servikal gruba servikal stabilizasyon egzersizleri ve kontrol grubuna klasik denge egzersizleri haftada 3 gün, 12 hafta boyunca uygulandı. Gruplar tedavi öncesi, 8.hafta, 12.hafta (tedavi sonrası) ve 6.ay(takip) olmak üzere 4 defa değerlendirildi. Denge; tandem duruş testi, fonksiyonel uzanma testi, dört adım kare testi ile değerlendirildi. Yürüme; 25 adım yürüme testi, 2 dakika yürüme testi, süreli kalk yürü testi ve MS Yürüme Skalası (MSYS-12) ile değerlendirildi. Yorgunluk, Yorgunluk Etki Ölçeği ile, baş dönmesi Baş dönmesi engellilik envanteri ile, depresyon Beck Depresyon Envanteri ile değerlendirildi. Yaşam kalitesi değerlendirmesinde ise MS Yaşam Kalitesi Anketi (MSQOL-54) kullanıldı. Yürüyüşteki postüral salınım Microgate GYKO cihazı ile değerlendirildi. Denge değerlendirmelerinde servikal ve vestibüler grupta iyileşmeler gözlemlenirken, 6.ay değerlendirmelerinde sadece vestibüler grupta iyileşmeler gözlemlendi. 25 adım yürüme testinde 8.hafta ve 12.hafta değerlendirmelerinde servikal grupta iyileşmeler gözlemlenirken 6.ay değerlendirmelerinde servikal ve vestibüler grupta iyileşmeler gözlemlendi (p<0,05). 2 dakika yürüme testinde 8.hafta ve 12.hafta değerlendirmelerinde sadece servikal grupta iyileşme bulundu (p<0,05). Süreli kalk yürü testi ile MS yürüme skalasında (MSYS-12) değişim olmadı (p>0,05). Yorgunluk etki ölçeğinde vestibüler grup diğer gruplara göre 6.ay değerlendirmesinde iyileşme gösterdi (p<0,05). Baş dönmesi engellilik envanterinde vestibüler grup diğer gruplara göre iyileşme gösterdi (p<0,05). Beck depresyon envanterinde kontrol grup diğer gruplara göre iyileşme gösterdi (p<0,05). Yaşam kalitesi parametrelerinde değişim olmadı (p>0,05). Postüral salınımda anterior-posterior uzaklıkta gruplarda benzerdi (p>0,05). Anterio-posterior uzunluk ölçümlerinde tedavi öncesi, 12. hafta ve 6. ay değerlendirilmelerinde kontrol grubu vestibüler ve servikal gruba göre daha iyiydi (p<0,05). Medio-lateral uzaklık ölçümlerinde 8.hafta değerlendirmelerinde servikal grup, vestibüler ve kontrol grubundan daha fazla gelişim gösterdi (p<0,05). Medio-lateral uzunluk ölçümlerinde öncesi 8. ve 12. hafta değerlendirilmeleri kontrol grubu vestibüler gruba göre daha fazla iyileşme gösterdi (p<0,05). 12.hafta değerlendirmelerinde ise kontrol grubu vestibüler ve servikal gruplara göre daha fazla gelişim gösterdi (p<0,05). Ortalama uzaklık ölçümlerinde tedavi öncesi kontrol grubu, vestibüler gruba göre daha fazla gelişme (p<0,05), servikal grupla ise benzerlik gösterdi (p>0,05). 8.hafta değerlendirmesinde servikal ve kontrol grup vestibüler gruba göre daha (p<0,05). 6.ay değerlendirmelerinde ise kontrol grubu vestibüler ve servikal gruba göre daha fazla iyileşme gösterdi (p<0,05). Ortalama uzunluk ölçümlerinin gruplar arası tüm zamanlardaki karşılaştırmasında kontrol grubu vestibüler ve servikal gruba göre daha fazla gelişme gösterdi (p<0,05). Yüzey alanı ölçümlerinde kontrol grubun 6.ay değerlendirmelerinde kontrol grup vestibüler grubuna göre daha iyiydi (p<0,05). Multiple Sklerozis hastalarında denge ve yorgunluk şikayetleri için vestibüler egzersiz, yürüme için servikal stabilizasyon egzersizleri, postüral salınım şikayetlerinde ise klasik denge egzersizleri etkili olduğu gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Multiple Sklerozis, Denge, Yürüme, Yorgunluk, Egzersiz

Abstract:
This study was planned to investigate the Comparison of the Effects of Vestibular Exercise and Cervical Stabilization Exercise Training on Balance and Gait in Multiple Sclerosis Patients. 35 Multiple Sclerosis (MS) patients included in the study were divided into three groups by a simple   random method. Conventional treatment (electrical stimulation of lower extremity proximal muscles, tens, and muscle strengthening exercises) was given to all groups. Catwhorne-Cooksey exercises were applied to the vestibular group, cervical stabilization exercises to the cervical group, and classical balance exercises to the control group 3 days a week for 12 weeks. The groups were evaluated 4 times: before the treatment, at the 8th week, at the 12th week (the end of  the treatment), and at the 6th month. Balance was evaluated the tandem stance test, functional reach test, and four-step square test. Walk was evaluated with the 25-step walk test, the 2-minute walk test, the timed up and go test, and the MS Walking Scale (MSYS-12). Tiredness was evaluated with the fatigue impact scale, dizziness was evaluated with the disability inventory, and depression was evaluated with the Beck Depression Inventory. MS Quality of Life Questionnaire (MSQOL-54) was used for quality of life assessment. Postural sway was evaluated with the Microgate GYKO device. In the left tandem, right tandem, and functional reach test measurement results, improvements were observed in the cervical and vestibular groups at the 8th week and 12th week evaluations, while improvements were observed only in the vestibular group in the 6th month evaluations. In the four-step square test results, improvements were observed in the vestibular group at the 6th month evaluation (p<0.05). In the gait assessment, improvements were observed in the cervical group at the 8th and 12th weeks in the 25-step walking test, while improvements were observed in the cervical and vestibular groups in the 6th month assessments (p<0.05). In the 2-minute walking test, only the cervical group improved at the 8th and 12th weeks (p<0.05). There was no change in the MS gait scale (MSYS-12) with the timed up and go test (p>0.05). In the fatigue effect scale, the vestibular group showed improvements compared to the other groups at the 6th month evaluation (p<0.05). İn the dizziness disability inventory, the vestibular group improved compared to the other groups (p<0.05). İn the Beck depression inventory, the control group showed improvement compared to the other groups (p<0.05). There was no change in quality of life parameters (p>0.05).Anterior- posterior distance in postural sway was similar in groups (p>0.05). in Antero-Posterior length measurements, and in the 12th week and 6th month evaluations, the control group was better than the vestibular and cervical groups (p<0.05). In Medio-Lateral distance measurements, cervical group was better than vestibular and control groups in the 8th week evaluations (p<0.05). Medio-Lateral length measurements before treatment, 8th and 12th weeks were better in the control group than in the vestibular group (p<0.05). In the 12th week evaluations, the control group was better than the vestibular and cervical groups (p<0.05). Mean distance measurements were better in the pre-treatment control group than the vestibular group (p<0.05) and similar to the cervical group (p>0.05). At the 8th week evaluation, the cervical and control groups were better than the vestibular group (p<0.05). In the 6th month evaluations, the control group was better than the vestibular and cervical groups (p<0.05). In the comparison of mean length measurements between the groups at all times, the control group was better than the vestibular and cervical groups (p<0.05). In the surface area measurements, the control group was better than the vestibular group in the 6th month evaluations of the control group. (p<0.05). In patients with Multiple Sclerosis, vestibular exercises for balance and fatigue complaints, cervical stabilization exercises for walking, and classical balance exercises for postural sway complaints provide a holistic approach with conventional treatment and may increase the effect of the intervention.

Keywords: Multiple Sclerosis, Balance, Walking, Fatigue, Exercise