Acil servise hafif kafa travması ile başvuran ve beyin bilgisayarlı tomografi incelemesi yapılan hastaların; Kanada kafa travması bilgisayarlı tomografi isteme kriterleri ile New Orleans kriterlerine göre karşılaştırılması
Comparising Canadian computerized tomography head rule and the New orleans criteria for computerized tomography scanning in patients with minor head injury in emergency service
Yazar: HALE NUR CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN BİLGE ; ÖĞR. GÖR. FATMA CAN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Doktorlar = Physicians ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis-görüntüleme = Diagnostic imaging ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Arka plan-hedef: Bu çalışmada minör kafa travması ile başvuran hastaların yapılan BBT tetkiklerinde Canadian CT Head Rule (CCHR) ve New Orleans Criteria (NOC) kriterlerine uyumluluk gözlemlenmek istenmiştir. Ülkemizin hafif kafa travmaları konusunda epidemiyolojik verilerine katkıda bulunmak amaçlanmıştır. 
Metot: Çalışmamızda Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hastanesine 2017 (Ocak- Aralık) yılında hafif kafa travması ile başvuran, Glasgow Koma Skalası (GKS) 13-15 olan hastaların; öyküsü, fizik muayene bulguları, Beyin Bilgisayarlı Tomografisi (BBT) sonuçları ve tedavileri Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) ve hasta dosyaları geriye dönük olarak incelenmiştir.  Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 41,61±18,67 idi. 60 yaş üstü hasta oranı %19, 65 yaş üstü hasta oranı ise %14 idi. Tüm hastaların %70,2'si erkekti. Hastaların GKS:15 (%96,8), GKS:14 (%3,2)'dü. Yüksek enerjili travma ile başvuran hastaların oranı %48, düşük enerjili travma ile başvuran hasta oranı %52'idi. Travma mekanizmalarından düşme %32,4 oranında 1. sırada, sonrasında %31,1 oranında 2. sırada Araç İçi Trafik Kazası (AİTK) gelmekteydi. Kafa travması darp nedeniyle olanlar %12,3, motosiklet kazası nedeniyle olanlar %7,4 oranında, kafaya cisim çarpması nedeniyle olanlar %7,2, yüksekten düşme nedeniyle olanlar %5,1, Araç Dışı Trafik Kazası (ADTK) nedeniyle olanlar %4,4 saptandı. Çalışmaya alınan hastaların tümüne bakıldığında oranında bilinç kaybı:%4,5, amnezi:%7, oryantasyon bozukluğu:%2,7, baş a ğrısı:%26,2, bulantı:%3,6, kusma:%2,3, alkol/ilaç alımı:%7,8, nöbet öyküsü:%0,6, klavikula üstü yaralanma:%56,7 oranlarında saptandı. BBT çekilen hastaların %93'ünde patoloji saptanmadı, %37'sinde patoloji saptandı.  Sonuç: Hafif kafa travması ile başvuran hastalarda, travmatik nörokranial BBT bulgularını saptamada CCHR kriterlerinin kullanılması daha geçerlidir; seçici BBT kullanımı, BBT sayısını azaltır ve böylece sağlık giderlerinin maliyetini düşürür, beraberinde acil servis yoğunluğunu hafifletir ve alınan radyasyon maruziyetini azaltır.

Anahtar Kelimeler: Acil tıp, minor kafa travması, beyin bilgisayarlı
tomografi, CCHR, NOC.

Abstract:
Background-target: In this study, compliance with the criteria of the Canadian CT Head Rule (CCHR) and New Orleans Criteria (NOC) was sought in patients have minor head trauma in Brain Computerized Tomography (BCT) surveys. It is aimed to contribute to the epidemiological data of our country about mild head trauma. 
Methods: Patients with Glasgow Coma Scale (GCS) 13-15 who were presented with mild head trauma in 2017 (January-December) to Manisa Celal Bayar University Hospital; Story, physical examination findings, brain computerized tomography results and treatments Hospital Information Management System and patient files were retrospectively reviewed. 
Findings: The mean age of the patients studied was 41.61±18.67. The proportion of patients older than 60 years was 19% and the proportion of patients older than 65 years was 14%. 70.2% of all patients are male. Patients had GCS: 15 (96.8%), GCS: 14 (3.2%). The proportion of patients with high-energy trauma was 48% and the proportion of patients with low-energy trauma was 52%. The fall from the trauma mechanisms was 32.4%, followed by In Vehicle Traffic Accident with the 31.1%. Head trauma was found to be 12,3% due to beating, 7.4% due to motorcycle accident, 7.2% due to head impact, 5.1% due to high fall, and 4.4% due to In Vehicle Traffic Accident . When all of the patients taken into employment were examined, it was found that there were a loss of consciousness of 4.5%, amnesia of 7%, disorientation of 2.7%, headache of 26.2%, nausea of 3.6%, vomit of 2.3%. At the same time there were alcohol/drug intake of 8%, seizure history of 0,6%, and clavicular injury of 56,7%. Pathology was not detected in 93% of patients who had brain computerized tomography, and pathology was detected in 37%. 
Conclusion: The use of CCHR criteria  is more effective in detecting traumatic neurocranial brain computerized tomography  findings in patients presenting with mild head trauma; the use of selective brain computerized tomography reduces the number of brain computerized tomography and thus reduces the cost of healthcare costs, which in turn alleviates the intensity of emergency services and reduces radiation exposure.

Key words: Emergency medicine, minor head trauma, brain computerized
tomography, CCHR, NOC.