Türkiye'de çam keseböceği, Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermuller, 1775) ve T. wilkinsoni (Tams, 1924) (Lepidoptera:Notodontidae)'nin yumurta parazitoitleri
Egg parasitoids of pine processionary moth Thaumetopoea pityocampa (Denis & Schiffermuller, 1775) and T. wilkinsoni (Tams, 1924) (Lepidoptera:Notodontidae) in turkey
Yazar: SALİHA VOYVOT
Danışman: PROF. MAHMUT EROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde 11 ilden toplanan Çam keseböceği (ÇKB), T. pityocampa (Denis & Schif., 1775) ve T. wilkinsoni (Tams, 1924)  (Lepidoptera: Notodontidae) yumurtalarında parazitlenme oranları, paraztoit türlerin yaygınlığı ve yoğunluğu ile yükselti basamaklarına göre dağılımının, diyapoz öncesi ve sonrasında parazitoit çıkış dinamiği ve tarihlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 01.09.2015-15.03.2016 tarihleri arasında 31 kızılçam ve bir alanda karaçamdan toplam 1019 adet yumurta koçanı toplanmış ve çalışma 2015 -2018 yıllarında gerçekleştirilmiştir. Yumurtalardan ÇKB'nin yaygın yumurta parazitoitleri Barycapus servadeii (Domenichini) (Hymenoptera: Eulophidae), Ooencyrtus pityocampae (Mercet, 1921) (Hymenoptera: Encyrtidae), Anastatus bifasciatus (Geoffroy) (Hymenoptera: Eupelmidae) ve Trichogramma embryophagum (Hartig, 1838) (Hymenoptera: Trichogrammatidae) olarak toplam 4 tür elde edilmiştir. Yumurta koçanlarının %79,50'sinden parazitoit çıkışı olmuştur. ÇKB yumurtalarından elde edilen parazitoitlerin %51,48'ini B. servadeii,  %47,27'sini O. pityocampae, %0,1'ini A. bifasciatus ve %1,1'ini T. embriyophagum oluşturmuştur. B. servadeii ve O. pityocampae en yaygın ve en yüksek oranlarda bulunan parazitoitler olmuştur. ÇKB'nin toplanan 200458 yumurtasından 18371 adet parazitoit bireyi elde edilmiştir. Yumurtaların toplam parazitlenme oranı %9,76 olmuştur. Parazitoit türlerin toplam yumurtalarda bulunma oranları B. servadeii  %5,36, O. pityocampae %4,33, A. bifasciatus %0,001 ve T. embryophagum  %0,07 olmuştur. Yumurtalardan parazitoit erginlerin çıkışı eylül ayında, yumurta koçanlarının toplandığı tarihlerde başlamış ve son gözlem tarihine, haziran ayına kadar devam etmiştir. Buna göre toplam parazitoitlerin %92,27' si ocaktan sonra ve % 88,60' ı nisan, mayıs ve haziran aylarında çıkmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine parasitism rate, distribution and abundance of the parasitoid species, their abundance according to altitude level and dynamic and period of parasitoid emergence before and after diapoz on pine processionary moth T. pityocampa (Denis & Schiffermüller, 1775) and T. wilkinsoni (Tams, 1924) (Lepidoptera: Notodontidae) egg batches that collected 11 city in the Mediterranean, Aegean and Marmara regions. For this purpose, a total of 1019 egg batches were collected from 31 red pine and a black pine area between 01.09.2015 and 15.03.2016 and study carried out between 2015-2018. Four parasitoid species were obtained on egg batches: Barycapus servadeii (Domenichini) (Hymenoptera: Eulophidae), Ooencyrtus pityocampae (Mercet, 1921) (Hymenoptera: Encyrtidae), Anastatus bifasciatus (Hymenoptera: Eupelmidae), and Trichogramma embryophagum (Hartig, 1838) (Hymenoptera: Trichogrammatidae). Parasitoid emergence was observed in 79,50% of the eggs. 51,48% of the parasitoids obtained from pine processionary moth eggs were B. servadeii, 47,27% O. pityocampae, 0,1% A. bifasciatus, and  1,1% T. embryophagum. B. servadeii and O. pityocampae were the most common and had the highest rates of parasitism. 18371 parasitoids were obtained from the 200458 eggs. The total parasitism rate of the eggs was %9,15. The percentage of parasitoid species in total eggs was B.  servadeii 5,36%, O. pityocampae 4,33%, A. bifasciatus 0.001%, and T. embryophagum 0.07%. The emergence of parasitoids from the eggs started in September when the egg batches were collected and continued until June the last observation date. Accordingly, 92,27% of the total parasitoids occurred after the January and 88,60% were in April,  May and June.