20. yüzyılda Doğu Türkistandan Türkiye'ye uzanan Kazak göçlerinin romana yansıması
Refection of Kazakh mıgratıons from East Turkestan to Turkey in the 20th century on novel
Yazar: AYŞE CEYLAN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. ORHAN SÖYLEMEZ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Doğu Türkistan = East Turkhistan ; Göçler = Migrations ; Kazaklar = Kazakhs ; Roman = Novel ; Tema = Theme ; Türk-Türkistan ilişkileri = Turkish-Turkistan relations ; Uluslararası göç = International migration ; Yapısal özellikler = Structural properties

Özet:
Bugün Çin toprakları içinde kalan Doğu Türkistan, M.Ö. 220 yılından beri Türk yurdudur.
Çeşitli Türk devletlerinin hâkimiyeti altında bulunan Doğu Türkistan'da Mançuların
eğemenliği ile başlayan süreç Çin'in hâkimiyeti ile son bulur. Çin hâkimiyeti altında
yaşamaya başlayan Doğu Türkistan Kazakları büyük zulümlere ve kıyımlara uğrar. Özellikle
genel valiler döneminde yasam; ağır vergiler, yer altı kaynaklarının ana sömürü malzemesi
yapılması gibi pek çok etken nedeniyle dayanilmaz hâle gelerek Kazak hâlkında isyanlara
sebebiyet vermiş ve bu isyanların bastırılması çoğu zaman kanlı olmuştur. Devletleşme
yolunda adımlar atılmasına rağmen kurulan devletler ve hükümetler kısa süre ayakta
kalabilmiştir. Bu yaşananların sonucunda direnme gücü kırılan Kazaklar göç kararı almıştır.
Gidenlerin, gidemeyenlerin, geri dönmeye çalışanların, yolunu başka istikametlere çevirmek
zorunda olanların içinde bulunduğu bu kaotik süreçte yaşananlar uzun yıllar hafızalardan
silinmemiştir. İşte bu göçlerin kimler tarafından, nasıl bir süreç içinde ve hangi şartlarda
gerçekleştiğinin ve nelere mal olduğunun romandaki izleri inceleme konusu olarak
seçilmiştir. Daha önce yapılmış bilimsel çalışmalara bakıldığında, bir yazara ait bir veya
birkaç göç konulu roman incelemesinin gözlemlendiğinden ve özellikle Doğu Türkistan
göçlerini içeren ve farklı yazarlar tarafından yazılmış romanları bir arada inceleyen bir
çalışmaya rastlanmadığından, yapılan incelemenin alandaki bu boşluğu dolduracağı
düşünülmüştür. İnceleme eserleri, 1935-1954 yılları arasında gerçekleşen Doğu Türkistan
Kazaklarının göçlerini içeren ve Türkiye Türkçesine akratılmış romanlardan seçilmiştir.
Yöntem olarak yapı ve izlek yöntemi tercih edilmiştir.
ANAHTAR KELİMELER:.Doğu Türkistan, göç, roman, yapı ve izlek

Abstract:
East Turkestan, which remains within the territory of China today, has been home to Turks
since 220 BC. The period that started with the domination of the Manchus in East Turkestan,
which was under the domination of various Turkish states, ends with the domination of
China. East Turkestan Cossacks, who start to live under Chinese rule, are subjected to great
persecution and massacres. Especially during the period of the general governors, life
became unbearable due to many factors such as heavy taxes and the use of underground
resources as the main exploitation material, causing rebellions among the Kazakh people,
and the suppression of these rebellions was often bloody. Despite the steps taken towards
nationalization, the states and governments that were established were able to survive for a
short time. As a result of these events, the Kazakhs, whose resistance power was broken,
decided to migrate. What happened in this chaotic process involving those who left, those
who could not, those who tried to return, and those who had to turn their way in other
directions, have not been erased from the memories for many years. The influence of these
migrations upon? the novel, by whom, in which time period, under what circumstances they
were realized and what they costed, have been chosen as the subject of study. When we look
at the previous scientific studies, it is thought that the study will fill this gap in the field,
since the analysis of one or more novels on immigration by an author has been observed, and
since there has not been found a study that examines the East Turkestan migrations and the
novels written by different authors together. The works of analysis were selected from the
novels transcribed into Turkey Turkish, including the migrations of East Turkestan Kazakhs
between 1935-1954. As a method, structure and theme method was preferred.
KEYWORDS: East Turkestan, migration, novel, structure and theme.