Karanlık üçlü kişilik özellikleri, örgütsel sinizm ve bilgi saklama davranışı arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma
A study on relations between dark triad personality traits, organizational cynicism and knowledge hiding behaviour
Yazar: GÜLÜMSER BURCU VURAL
Danışman: DOÇ. DR. ANIL BOZ SEMERCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim Organizasyon ve Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi saklama = Knowledge hiding ; Karanlık kişilik özellikleri = Dark personality traits ; Karanlık üçlü = Dark triple ; Makyavelizm = Machiavellianism ; Narsisizm = Narcissism ; Psikopati = Psychopathy ; Sinizm = Cynicism ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism

Özet:
Bilgi saklama davranışı kişinin, görevi ile ilgili konularda başka bir kişi tarafından talep edilen bilgiyi, fikri ya da uzmanlığı kasten gizlemesi girişimidir. Örgütsel sinizm, örgüte yönelik sinik inanç, olumsuz duygular ve eleştirel davranıştan oluşan negatif tutumlardır. Karanlık üçlü olarak bilinen "Makyavelizm, Narsizm, Psikopati" ise sub-klinik düzeyde sosyal olarak kötücül özelliklerin bir setidir. Bu çalışmada söz konusu kavramlar arasındaki ilişkilerin nicel yöntemler kullanılarak incelenmesi amaçlanmış,  karanlık üçlü kişilik özellikleri ile bilgi saklama davranışı arasındaki pozitif ilişkide örgütsel sinizmin aracılık rolü bulunup bulunmadığı araştırılmıştır.

Çalışma kapsamında gerekli izinler alındıktan sonra Ankara'da bir Bakanlığın merkez birimlerine ait hizmet binalarında çalışan farklı unvanlara sahip personeline elden dağıtma yöntemi ile anket uygulanmış ve katılımcıların karanlık kişilik özellikleri, bilgi saklama davranışları ve örgütsel sinizm düzeyleri ölçülmeye çalışılmıştır. Katılımcılardan toplanan 241 adet anketten elde edilen veriler SPPS - Process Macro programı Model 4 kullanılarak test edilmiş ve değişkenler arasındaki ilişkiler ile bu ilişkilerdeki aracılık rolü incelenmiştir.

Analiz sonuçlarına göre, karanlık üçlü kişilik özelliklerinden Makyavelizm ve psikopatinin bilgi saklama davranışının kaçınmacı ve bilmezden gelme boyutları ile pozitif yönde ilişkisi bulunduğu ve bu ilişkide örgütsel sinizmin aracılık rolü bulunduğu tespit edilmiştir. Karanlık üçlünün narsizm boyutu ile bilgi saklamanın kaçınmacı boyutu ve örgütsel sinizm değişkenleri arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.

Abstract:
Knowledge hiding is an intentional attempt by an individual to withhold task-related information, opinion or specialized knowledge that has been requested by another person. Organizational cynicism is a negative attitude towards organizations comprising cynic belief, negative affect and critical behavior. Machiavellism, Narcissism, Psychopathy known as Dark Triad refers to a set of socially aversive traits in subclinical range. In this study,it was aimed to explore relationships between these constructs by using quantitative analysis methods and it was searched whether Organizational Cynicism has a mediation role on the relationship between Dark Triad Traits and Knowledge Hiding Behaviour.

Under the study, after necessary Ministerial approvals, a questionnaire was conducted on staff who is actively working in different hierarchical positions and in several service buildings of a Ministry located in Ankara. By the questionnaire, it was aimed to scale Dark Triad Traits, Organizational Cynicism levels and Knowledge Hiding Behaviours of respondents. The data gathered from 241 participants was tested by SPSS – Process Macro -Model 4 and relationships between variables and the mediation role was analyzed. 

In regard to results, it is understood that 2 dimensions of Dark Triad Traits, Machiavelism and Psychopathy, are positively related with 2 dimensions of Knowledge Hiding Behaviour, Evasive Hiding and Playing Dumb. And also, a mediation role of Organizational Cynicism was found on all of these positive relationships.  However, any significant relationship could be detected between neither Narcissism and Evasive Knowledge Hiding nor Narcissism and Organizational Cynicism.