Ekonomi politik kapsamında Türkiye'nin Afrika politikası ve Nijerya
Türkiye's foreign policy towards Africa and Nigeria within the context of political economy
Yazar: OSMAN RAŞİD BEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜNGÖR ŞAHİN
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Türkiye'nin Afrika politikasının ve Afrika kıtasının lokomotif ülkelerinden biri olan 
Nijerya ile ilişkilerinin incelendiği bu çalışmada kuramsal çerçeve olarak postkolonyalizm, dünya sistemi teorisi ve neo-liberal kuramsalcılık kullanılmıştır. Afrika 
kıtasının ve Nijerya'nın asırlar boyunca sürmüş olan kolonyalizm geçmişi göz 
önünde bulundurulduğunda, sömürgecilik döneminin bölge üzerindeki yansımalarını 
daha iyi anlamak açısından post-kolonyalizm teorisi önem arz etmektedir. Öte 
yandan, dünya sistemi teorisinin merkez-çevre-yarı çevre alegorisi, Türkiye-Nijerya 
ilişkilerini doğru analiz edebilmek açısından önemlidir. Küreselleşen dünyada 
günümüz uluslararası sisteminin karşılıklı bağımlılık zeminini dayatması ise, 
Türkiye'nin Afrika'ya ve Nijerya'ya yaklaşımında kullandığı ortaklık ve kazankazan stratejisiyle örtüşmektedir. Bu tez çalışmasında hem Türkiye'nin Afrika 
politikası, hem de Türkiye'nin Nijerya ile ilişkileri siyasi, ekonomik, kültürel, askerî 
ilişkiler ve kamu diplomasisi ve insani yardım başlıkları altında incelenmiştir. Öte 
yandan bölgeyle ilgili besleyici bir tarihsel perspektif sunulmuştur. Bu tez 
çalışmasının amacı, Afrika'nın kolonyal geçmişinin Nijerya üzerindeki etkilerini 
incelemek ve Türkiye'nin hem kıta üzerinde yürüttüğü dış politikayı hem de Nijerya 
ile ilişkilerini analiz etmektir. Yararlanılan birincil ve ikincil kaynaklar vasıtasıyla 
Türkiye'nin özellikle 1990'lı yılların sonlarından itibaren hem Afrika'yla hem de 
Nijerya ile ilişkilerini giderek kuvvetlendirdiği görülmektedir. Kıtada rekabet eden 
aktörler arasında herhangi bir kolonyal bagaja sahip olmaması ve yumuşak güç 
unsurlarını etkin bir şekilde kullanması, Türkiye'nin itibarını arttırmakta ve kıtayla 
girdiği ilişkileri olumlu etkilemektedir. Bununla birlikte Nijerya ile ilişkilerin 
gelişme trendini koruması; belli fırsatların değerlendirilmesi ve belli risklerin 
bertaraf edilmesine bağlıdır. Bu tez çalışmasında söz konusu fırsatlar ve riskler 
analiz edilmiş ve Türkiye-Nijerya ilişkilerinin geleceğine yönelik değerlendirmeler 
yapılmıştır.

Abstract:
This study, which examines Turkiye's Africa policy and its relations with Nigeria, 
one of the leading countries of the African continent, uses post-colonialism, world 
system theory and neo-liberal theory as the theoretical framework. Considering the 
centuries-long history of colonialism in the African continent and Nigeria, the theory 
of post-colonialism is important to better understand the reflections of the colonial 
period on the region. On the other hand, the center-periphery-semi periphery allegory 
of the world system theory is important for a proper analysis of Türkiye-Nigeria 
relations. The fact that today's international system imposes the ground of 
interdependence in the globalized world is in line with the partnership and win-win 
strategy that Türkiye uses in its approach to Africa and Nigeria. In this thesis, both 
Türkiye's Africa policy and Türkiye's relations with Nigeria are analyzed under the 
headings of political, economic, cultural, military relations, public diplomacy and 
humanitarian aid. On the other hand, a beneficial historical perspective on the region 
is presented. The aim of this thesis is to examine the impact of Africa's colonial past 
on Nigeria and to analyze Türkiye's foreign policy on the continent as well as her 
relations with Nigeria. Through the primary and secondary sources utilized, it is seen 
that Türkiye has gradually strengthened its relations with both Africa and Nigeria, 
especially since the late 1990s. Türkiye's lack of any colonial baggage among the 
competing actors in the continent and its effective use of soft power elements 
increase Türkiye's reputation and positively affect its relations with the continent. 
However, maintaining the development trend of relations with Nigeria depends on 
the utilization of certain opportunities and the elimination of certain risks. This thesis 
analyzes these opportunities and risks and evaluates the future of Türkiye-Nigeria 
relations