Adli diş hekimliğinde cinsiyet ve yaş tahmininde dental volümetrik tomografi kesitsel ölçümlerinin kullanımı
Gender and age estimation in forensic dentistry using dental volumetric tomography cross-sectional measurements
Yazar: FATMA NUR YOZGAT İLBAŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇAĞLAYAN
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet tayini = Sex determination ; Diş hekimliği = Dentistry ; Tomografi = Tomography ; Yaş tayini = Age determination

Özet:
Amaç: Çalışmanın birinci amacı Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) görüntülerinde pulpa genişliği/diş genişliği oranını kullanarak yetişkin bireylerde yaş tahmininde bulunmaktı. İkinci amacı KIBT görüntüleri üzerinde çeşitli odontometrik ölçüm teknikleriyle cinsiyet tahmininde bulunmaktı.
Materyal ve Metot: Çalışmada 2008-2021 yılları arasında bölümümüze başvuran hastalardan elde edilen KIBT görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. Yaş tahmini için 175 hastanın mandibuler 1. molar dişlerinin pulpa genişlik/diş genişlik oranı hem horizontal hem de vertikal düzlemde hesaplanmıştır. Cinsiyet tahmini için 503 hastanın 43, 33 nolu dişlerinin meziodistal çapları, ilgili dişlerin pulpa odası tepesinden ve kronlarının orta üçlüsünün en geniş en distal noktasından ark genişliği ve 43,33 nolu dişler için mandibuler kanin indeksi hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar istatiksel olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Yaş tahmini için lineer regresyon analizi yapıldı. Dişlerin pulpa genişlik/diş genişlik oranı vertikal olarak %17,8 ölçüsünde, genişlik olarak ise %3,6 ölçüsünde yaşı açıklayabilmektedir. Yaşın değişimi sırasıyla % 82,2-96,4 oranında başka faktörlere bağlı olarak farklılık göstermektedir. Cinsiyete göre 43 ve 33 nolu dişlerin kanin-kanin pulpa, kanin-kanin distal, 43 md, 33 md, oran pulpa 43 ve oran pulpa 33 ortalamaları erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olup, bu durum istatistiksel olarak önemli iken oran distal 43 ve oran distal 33 önemli bulunmamıştır. ROC analizi sonucunda duyarlılık ve seçiciliği birbirine en yakın olan noktada cut-off değeri belirlenmiş ve en dengeli 43 nolu dişin ölçümleri olduğu saptanmıştır. 
Sonuç:  KIBT görüntüleri kullanılarak yaş tahmini için kullanılan ölçümlerin tek başına kullanılmasının yetersiz olduğu görülmüş ve bir regresyon denklemi oluşturulmamıştır. Cinsiyet tahmini için 43 ve 33 nolu dişlerin meziodistal çap ölçümlerinin adli bulgulara destek olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
 Anahtar Kelimeler: Adli diş hekimliği, KIBT, yaş tayini, cinsiyet tayini, diş.

Abstract:
Aim: The primary aim of the study was to estimate age using the pulp width/tooth width on Cone Beam Computed Tomography (CBCT) images. The second purpose was to predict gender on CBCT images with various odontometric measurement techniques.
Material and Methods: In the study, CBCT images obtained from patients who applied to our department between 2008-2021 were analyzed retrospectively. For age estimation, the pulp width/tooth width ratio of the mandibular first molar teeth of 175 patients was calculated in both the horizontal and vertical planes. For gender estimation, the mesiodistal diameters of teeth 43, 33 of 503 patients, the arch width from the pulp chamber top of the relevant teeth and the widest distal point of the middle third of their crowns, and the mandibular canine index for teeth 43,33 were calculated. Obtained results were analyzed statistically.
Results: Linear regression analysis was performed for age estimation. The pulp width/tooth width ratio of the teeth is 17.8% vertically and 3.6% in width, which can explain the age. The change in age varies by 82.2-96.4%, respectively, depending on other factors. According to gender, the averages of canine-canine pulp, canine-canine distal, 43 md, 33 md, ratio pulp 43 and ratio pulp 33 of teeth 43 and 33 are higher in males than females, and this is statistically significant, while the ratio is distal 43 and ratio distal. 33 were not found significant. As a result of the ROC analysis, the cut-off value was determined at the point where the sensitivity and selectivity were closest to each other, and it was determined that tooth 43 was the most balanced.
Conclusion: It was found that the measurements used for age estimation using CBCT images alone were insufficient and a regression equation was not created. It has been concluded that mesiodistal diameter measurements of teeth 43 and 33 can be used to support forensic findings for gender estimation.
Keywords: Forensic dentistry, CBCT, age determination, sex determination