Daniel C. Dennett'in bilinç anlayışı temelinde zor sorunun incelenmesi
Analysis of the hard problem based on Daniel C. Dennett's conception of consciousness
Yazar: ALEYNA GÜNEYOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜÇ GÜVEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Beden-zihin problemi = The mind-body problem ; Benlik şuuru = Self-consciousness ; Bilinç akımı = Stream of consciousness ; Biyolojik evrim = Biological evolution ; Fenomenal bilinç = Phenomenal consciousness ; Kültürel evrim = Cultural evolution ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Zihinsel temsiliyet = Mental represantation ; Özbilinç = Self-consciousness

Özet:
Bu tezde Daniel Dennett'in bilince ilişkin yanılsamacı yaklaşımı ve David Chalmers'ın "bilincin zor sorunu" olarak adlandırdığı soruna verdiği yanıt incelenmektedir. Zor sorun; fiziksel süreçlerin niçin niteliklerle dolu gibi görünen öznel deneyime yol açtığı ve deneyime sürekli eşlik eden bir bakış açısının, benlik hissinin niçin var olduğu sorusudur. Zor sorun savunucuları, fiziksel yapı ve süreçlere ilişkin araştırmaların bilinci, deneyimi, deneyime eşlik eden bakış açısını açıklayamayacağını savunur. 
Çalışmamızda bilincin, deneyimin, bakış açısının açıklanmasının, "kolay sorunlara" konu olan; bilinçle ilişkilendirilen işlev, özellik ve süreçlerin açıklanmasından başka bir şey olmadığını savunuyoruz. Bilimsel bilginin disiplinler arası bir sentezi yoluyla "bilinç, deneyim ve bakış açısı" hakkında kapsamlı bir anlayışa ulaşılabileceğini savunuyoruz. Bu savunmayı Dennett'in teorik çerçevesini, çeşitli disiplinlerden elde edilen bilgileri, araştırmaları ve gerekçeleri kullanarak yapıyoruz. 
Zor sorunun ve sezgilerimize uyuyor gibi görünen bilinçle ilgili varsayımların birer yanılsama olduğunu, yanılsamadan kaynaklandığını göstermek için bilincin, deneyimin temellerine iniyor ve deneyimlerimizi şekillendiren bakış açısının nasıl edinildiğine odaklanıyoruz. Bu tutum, bilince ilişkin geleneksel sezgilere meydan okumakla kalmaz aynı zamanda olguyu yanılsamacı yaklaşımla açıklayarak bir paradigma değişikliği önermektedir.

Abstract:
This thesis scrutinises Daniel Dennett's illusionist approach to consciousness and his response to what David Chalmers calls "the hard problem of consciousness". The hard problem is why physical processes give rise to subjective experience that seems to be full of qualities, and why there is a perspective, a sense of self, that constantly accompanies the experience. Hard problem proponents argue that research into physical structures and processes cannot account for consciousness, experience and the perspective that accompanies experience. 
In this study, we contend that the explanation of consciousness, experience and perspective is nothing more than the explanation of the functions, properties and processes associated with consciousness, which are subject to "easy problems". We argue that a comprehensive understanding of "consciousness, experience and perspective" can be achieved through an interdisciplinary synthesis of scientific knowledge. We do this by using Dennett's theoretical framework, knowledge from various disciplines, studies and justifications.
In order to show that the hard problem and the assumptions about consciousness that seem to fit our intuitions are illusions, arise from an illusion, we go to the foundations of consciousness, experience and focus on how the perspective that shapes our experience is acquired. 
This attitude not only challenges traditional intuitions about consciousness, but also proposes a paradigm shift by explaining the phenomenon with an illusionist approach.