Vertebrobaziler sistem yetmezliği klinik ön tanılı hastalarda karotis ve vertebrobaziler damar sistemlerinin morfolojik ve hemodinamik özelliklerinin renkli doppler usg ve multidedektör bt yöntemleri ile değerlendirilmesi
To evaluate carotis and vertebrobasilar systems morphologic variety and hemodynamic property of patients with suspect of clinic vertebrobasilar insufficiency
Yazar: EMİNE MİNE BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. AŞUR UYAR ; YRD. DOÇ. DR. YAŞAR BÜKTE
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Vertebrobaziler yetmezlik = Vertebrobasilar insufficiency

Özet:
Karotis ve vertebrobaziler sisteme bağlı serebrovasküler olaylar tüm gelişmiş ülkelerde ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Ağır maddi yük ve işgücü kaybına neden olmasından dolayı, karotis ve vertebral vasküler patolojilerin doğru olarak tespiti gerekmektedir.Ateroskleroz serebral tromboembolik olayların %90'ında altta yatan sebep olup, inmelerin 2/3 ü karotis ve vertebral arterlerde gelişmiş plakların komplikasyonu olarak karşımıza çıkmaktadır.Aterosklerotik stenoz en sık vertebral arter başlangıcında gelişir. Tüm damarlarda olduğu gibi VBS'de de birçok patoloji, anomali ve varyasyon gözlenir. Klinisyenler teşhis ve tedavilerinde muhtemel vertebrobaziler sistem varyasyonlarını ve patolojilerini vertebrobaziler yetmezlik açısından göz önünde bulundurmalıdırlar. Vertebral arter sistemleri dışında karotis arter sistemlerinin boyun parçalarında oluşan arterioskleroz ve buradan kopan emboliler beyin infarktının ve çeşitli klinik bulguların en sık nedenleri arasındadır. Vertebrobaziler yetmezlik, kulak burun boğaz ve nöroloji hekimlerinin sık karşılaştıkları, semptomları hasta açısından çok rahatsız edici ve korkutucu olabilen bir sendromdur ayrıca zengin semptomalojisi ve değişik klinik tablolarla seyretmesi teşhis ve tedavide kısmi zorluklar meydana getirmektedir. Bu konuda çeşitli direkt ve indirekt yöntemler radyoloğa ve klinisyene yardımcı olmaktadır.Bu çalışmada vertebrobaziler yetmezlik klinik ön tanısı ile kliniğimize başvuran, KBB ve nörolojik muayene sonrası herhangi bir başka sistemle ilgili etyoloji düşünülmeyen fakat semptomları açıklanamayan ve etyoloji araştırması amacıyla BTA çekilen hastalarda retrospektif olarak RDUS ile karotis ve vertebral arter sistemleri değerlendirmeye alınmıştır. Hastalarda konjenital varyasyonlar, morfolojik değişiklikler, intimal düzensizlik ve duvar kalınlığı, plak sayısı ve darlık sayısı eşleştirilmiş t testi ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışmanın 2. aşamasında BTA ve US'da anlamlı darlık saptanmayan hastaların (56 olgu) a.carotis communis (CCA), a.carotis externa (ECA), a.carotis interna ICA) ve a. Vertebralis (VA)'leri boynun her iki yanında olmak üzere RDUS ile değerlendirildi ve hemodinamik özellikleri tanımlayan veriler incelendi. Bunun nedeni ise belli yaş gruplarına ve cinsiyete göre hemodinamik özellikleri tanımlayan normal değerler ile patolojik durumların tanısının daha sağlıklı yapılabilmesini ve normal kabul edilen veri aralıklarının belirlenmesini sağlamaktadır.Sonuç olarak, morfolojik değişikliklerin ve konjenital varyasyonların tanımlanmasında, vertebral arterde hipoplazik tarafın doğru değerlendirilmesinde, plak ve darlıkların belirlenmesinde BTA yüksek sensivite ve spesifitede bulunurken intimal patolojilerin ve özellikle duvarda sınırda kalınlık değişikliklerinin saptanmasında RDUS daha duyarlı bulunmuştur.

Abstract:
Cerebrovasculer events caused by carotis and vertebrobasilar systems are the leading cause of death in most the developed countries. Because of they give rise to heavy corporeal and work load, carotis and vertebral vascular system pathology must be determined. Two-thirds of strokes and %90 of the cerebral thromboembolic events are the complication of atherosclerotic plaques at carotis and vertebral arteries. Atherosclerotic stenosis is the most seen at the beginning of the vertebral arteries. There are many pathology, variation, and anomalies in the vertebrobasilar system, as in the other vascularies. The clinicians must consider the vertebrobasilar system variatians and pathologies for the diagnosis and treatment of the vertebrobasilar insufficiency. Atherosclerosis seen at the part of servical portion of carotis system without vertebral artery system, and embolies originated from carotid system are the most reason of infarcts and different clinical symptoms. Vertebrobasilar insufficiency is a sendrome with disturbing and scary symptoms for the patients and seen mostly in otorhinolaryngy and neurology clinics. The most difficulty in diagnosis of vertebrobasilar insufficiency is due to the different symptomatology and due to the different clinic presentations. At this point many direct and indirect imaging modalities help both to radiologist and clinicians.The aim of this study was to evaluate the patients with suspect of clinic vertebrobasilar insufficiency sendrome. These groups have no any other systemic problem especially about in otolaryngology and neurology. BTA have been taken for the investigation of etiology then we examined them with RDUS about carotis and vertebrobasilar systems retrospectively. We compare the congenital variatians, morfologic variety, intimal disorders, wall thickness, the numbers of plaques, and the number of stenosis with compared t test.Otherwise, at the second stage of the study, we examine the a. carotis communis (CCA), a.carotis externa (ECA), a. carotis interna (İCA), and a. vertebralis bilaterally with RDUS. Datas about the hemodynamic characteristics of main vascular systems due to the age and sexuality are determined.The aim of this study is to determine the hemodynamic characteristics changing according to age and sexuality and by this way the pathologic conditions can be more easily diagnosed and data intervals can be more truely defined.In conclusion for the detection of morfologic variety, congenital variatians, hypoplasia in vertebral arteries, and to determine most truely the plaques and stenosis; it seems that BTA is the more spesific and the more sensitive from RDUS. On the other hand RDUS is more sensitive than BTA in detection of wall thickness and intimal disorders.