Ergenlerde salırganlık ve problem çözme
Adolescent aggression and problem-solning
Yazar: SEYHAN CENGİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LEYLA ERCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem çözme = Problem solving ; Saldırganlık = Aggressiveness

Özet:
Bu araştırmanın amacı, cinsiyetlere, okul türlerine, sınıf düzeylerine, ailelerinin ekonomik gelir düzeylerine ve anne-babalarının eğitim seviyelerine göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.Veriler SPSS 11.5 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri toplamak amacıyla Ankara ili Çankaya ilçesinde ortaöğretime devam eden 542 (217 kız ve 325 erkek) öğrenciye ölçme araçları uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Saldırganlık Ölçeği? ve ?Problem Çözme Envanteri? kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; cinsiyetlere göre saldırganlık puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi kullanılarak, okul türlerine, sınıf düzeylerine, ailelerin ekonomik gelir düzeylerine, anne-babalarının eğitim seviyelerine göre saldırganlık puanlarının farklılaşıp farlılaşmadığı tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak yapılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonucunda, ailelerinin ekonomik gelir düzeylerine göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık puanları açısından ortaya çıkan farkın kaynağını bulmak amacıyla Tukey testi yapılmıştır. Ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık ve problem çözme toplam puan ve alt ölçekleri (Aceleci Yaklaşım, Düşünen Yaklaşım, Kaçıngan Yaklaşım, Değerlendirici Yaklaşım, Kendine Güvenli Yaklaşım ve Planlı Yaklaşım) arasındaki korelasyon değerleri hesaplanmıştır. Analizlerde hata payı üst sınırı .05 olarak hesaplanmıştır.Araştırmanın bulguları:1) Cinsiyetlere göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinde anlamlı bir farklılaşma olduğu bulunmuştur. Erkek öğrencilerin saldırganlık düzeylerinin, kız öğrencilerin saldırganlık düzeylerinden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.2) Devam edilen okul türlerine göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinde, anlamlı bir şekilde farklılaşma olmadığı bulunmuştur.3) Sınıf düzeylerine göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinde anlamlı bir farklılaşma olmadığı bulunmuştur.4) Ailelerin ekonomik gelir düzeylerine göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmuştur. Bu farkın daha çok ailelerinin ekonomik gelir düzeyleri yüksek olan grup ile ailelerinin ekonomik gelir düzeyleri orta olan grup arasında olduğu tespit edilmiştir. Ailelerinin ekonomik gelir düzeyleri yüksek olan ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri de yüksek çıkmıştır.5) Annelerinin eğitim seviyelerine göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri incelendiğinde anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Bu durum annelerin eğitim seviyelerinin, çocuklarının saldırgan davranışlarını kontrol etmede çok fazla etkili olmadığını ortaya koymuştur.6) Babalarının eğitim seviyelerine göre ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinde anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur.7) Ortaöğretim öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri ile problem çözme becerileri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Diğer bir ifadeyle, ortaöğretim öğrencilerinin problem çözme becerileri arttıkça, saldırganlık düzeylerinin azalmakta olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to analyse the relationship between the aggression levels of secondary school students and their problem solving skills based on the following variables: gender, school types, grade levels, income level of family as well as educational background of parents.The data obtained were analysed using SPSS 11.5 program. In order to collect the data of the study, a total of 542 students (217 females and 325 males) was administered several data collection tools. These data collection tools employed in the study are ?demografic information form?, ?the scale of aggression? and ?problem solving inventory?. In the analysis of the data t-test was employed in order order to see whether or not aggression scores vary based on gender. ANOVA was employed in order to investigate any potential interaction between agression scores and school types, grade levels, income level of family as well as educational background of parents. The results of ANOVA indicate that the economic status of families causes variation in aggression scores of the subjects. In order to analyse the source of this variance, the Tukey test was used. Correaltion values between total aggression and problem solving scores of the subjects and their scores on the subscales of the data collection tools (impatient attitude, deliberative attitude, avoidant attitude, evaluative attitude, self-confident attitude and planned attitude). Maximum error limit in the analyses was accepted to be .05.The following findings are found in the study:1) Gender of the participants leads to variation in their aggression levels. In other words, male students? levels of aggression levels are found to be significantly different in contrast to those of female students. More specifically, the aggression levels of male students are much higher than those of female students.2) School types appear to have no effect on the subjects? aggression levels, leading to significant variation.3) Grade levels are found to have no effect on the subjects? aggression levels, leading to significant variation.4) Families? income levels are found to have significant effects on the subjects? aggression levels, leading to significant variation. This significant variation is observed between those students from the families with higher income levels and those from the families with medium income levels. On the other hand, the aggression levels of the subjects from the families with higher income levels are found to be much higher.5) Maternal educational background is found to have no impact on the subjects? levels of aggression. It may indicate the fact that educational background of mothers has no significant effects on their control of their children?s aggressive behaviour.6) It is found that there is no statistically significant correlation between educational background of fathers and the subjects? levels of aggression.7) It is found that there is a negative significant relationship between the subjects? levels of aggression and their problem solving skills. In other words, if the subjects have higher levels of problem solving skills, then their aggression levels appear to be lower.