KİMYA ÖĞRETMENLERİNİN FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİMLER KONUSUNDAKİ ALAN EĞİTİMİ BİLGİLERİNİN İNCELENMESİ
Examination of experienced chemistry teachers' pedagogical content knowledge in the context of physical and chemical changes
Yazar: AYŞE ZEYNEP ŞEN
Danışman: PROF. DR. CANAN NAKİBOĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Alan eğitimi bilgisi (AEB) bir öğretmenin öğretim ile ilgili sahip olduğu bilgi birikimidir ve birçok alt bileşenden oluşmaktadır. Bu çalışmanın amacı deneyimli kimya öğretmenlerinin fiziksel ve kimyasal değişimler (FKD) konusu kapsamındaki AEB'lerinin tüm bileşenler açısından incelenmesidir. Bu amaçla, çalışma bir nitel araştırma türü olan durum çalışması modeline göre tasarlanmıştır. Katılımcılar amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği kullanılarak belirlenmiş olup farklı mesleki deneyime sahip deneyimli dört kimya öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmada veriler gözlem, görüşme, ders planı ve kart gruplama aktivitesi kullanılarak katılımcıların dokuzuncu sınıf düzeyinde yürüttükleri kimya dersleri kapsamında on altı hafta süreyle toplanmıştır.   Çalışmada elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Çalışma sonunda katılımcıların AEB'lerinin birbirinden farklı olduğu belirlenmiştir. Bulgular AEB bileşenleri açısından değerlendirildiğinde öğretmenlerin fen öğretimine yönelimlerinin fen öğretimi ile ilgili inançlarına bağlı olarak birbirinden farklılaştığı; öğretim programı bilgilerinin ise Türkiye'de aynı öğretim programını takip etmenin bir zorunluluk olması nedeniyle katılımcılar arasında benzerlik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin fen bilimlerini anlamalarına ilişkin bilgileri, öğretmenlerin öğrenci merkezli veya öğretmen merkezli olan anlayışlarına bağlı olarak çeşitlilik göstermiştir. Feni ölçme bilgilerinin üniversite sınavının ülkemizdeki önemi nedeniyle birbiri ile benzer olduğu belirlenmiştir.  Son olarak fen öğretim stratejileri bilgisinin neredeyse AEB'nin en çok farklılaşan bileşeni olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda öğretmenlerin AEB'lerinin farklılaşmasında mesleki deneyimlerinin, çalıştıkları okul türünün, inançlarının, üniversite sınavının etkili olduğu ulaşılan diğer sonuçlar arasındadır. Öğretmen eğitimcilerinin, AEB konusunda öğretmen adayları ve deneyimli öğretmenlerin bilgi sahibi olmalarını sağlayan çalışmalar düzenlemeleri önerilmektedir.

Abstract:
Pedagogical content knowledge (PCK) is a teacher's knowledge base about teaching and has different subcomponents. The aim of this research is to examine the experienced chemistry teachers' PCK in the context of physical and chemical changes (PCC). For this aim, the study was designed according to the case study model, a kind of qualitative research. The participants were four experienced chemistry teachers with different teaching experiences. They were selected purposively for gathering deepest data through the criterion sampling technique. Data were collected by means of interviews, observations, lesson plans, and card-sorting activity for sixteen weeks in ninth grade chemistry course.  Data were analyzed through the content analysis. At the end of the study, it was determined that each participant's PCK was different from each other. When data were analyzed in terms of PCK components, science teaching orientations of the participants were varied based on their beliefs about science teaching. Knowledge of curriculum was similar due to the obligation of sticking to the curriculum in Turkey. Knowledge of learners' understanding of science was different among them as a result of the participants' student-centered or teacher-centered perspectives. Knowledge of assessment of the participants' was similar because of the importance of university entrance exam in Turkey. The last component of PCK, knowledge of instructional strategies was nearly the most varied component of PCK. At the end of the research, it can be conveniently said that with regard to teaching experience, school context, beliefs, university entrance exam influenced teachers' PCK. It is suggested that teacher trainers' to organize workshops which can enable prospective teachers and experienced teachers to be knowledgeable about PCK.