Okul öncesi eğitim kurumlarında grup ortamlarındaki oyunun değerlendirilmesi
Play assessment in group settings in preschools
Yazar: MANOLYA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. EMİNE AHMETOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gruplar = Groups ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyunlar = Plays ; Sosyal yetkinlik = Social self-efficacy ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk oyunları = Children's games

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönemdeki çocukların grup ortamlarındaki oyun davranışlarının değerlendirilmesi, oyunla ilişkili değişkenlerinin belirlenmesi ve oyun davranışları ile sosyal yetkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın örneklemini, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Edirne il merkezinde bulunan anaokulları ve anasınıflarında görev yapan 46 okul öncesi öğretmeni ve yaşları 3 ile 6 arasında değişen 149 (75 kız, 74 erkek) çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada demografik bilgilerin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilen Genel Bilgi Formu, çocukların serbest oyun zamanındaki oyun davranışlarının değerlendirilmesi için Lautamo (2012) tarafından geliştirilip Ahmetoğlu, Aşık-Öztürk ve Acar (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 38 maddelik "Grup Ortamlarındaki Oyunun Değerlendirilmesi (GOOD) Gözlem Formu" ve sosyal becerilerin değerlendirilmesi amacıyla LaFreniere ve Dumas (1995) tarafından geliştirilen, Çorapçı, Aksan, Arslan-Yalçın ve Yağmurlu (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği (SYDD-30)" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan Genel Bilgi Formu ile toplanan verilere ilişkin frekans, yüzdelik ve ortalama dağılımları bulunmuştur. Araştırmada toplanan verilerin normal dağılıma uygunluğu kontrol edilmiş ve normal dağılıma uygun olduğu belirlenen verilerin analizinde; Bağımsız Grup t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunda, farkların kaynağını belirlemek amacıyla LSD testi yapılmıştır. 
Araştırmaya dahil edilen çocukların  GOOD Gözlem Formundan aldıkları puan ortalamalarında çocukların kardeş sayısına, doğum sırasına, okul öncesi eğitim alıp almamasına, anne ve baba yaşına, anne öğrenim durumuna, sosyoekonomik durumuna, öğretmenin yaşına, medeni durumuna, öğrenim durumuna, sınıfın fiziksel koşullarını ve sınıftaki oyun materyallerini yeterli bulup bulmamasına, günlük olarak sınıfta yalnızca oyuna ayırdığı süreye, oyunu bir yöntem olarak kullanmakta kendini yeterli bulup bulmamasına, lisans eğitimi dışında oyun ile ilgili bir eğitim alıp almamasına, sınıfta gelişimsel problemi olan öğrencilerin olup olmamasına ve bu öğrencilerin engel türüne göre anlamlı farklılık olmadığı (p<0.05) bulunurken, GOOD Gözlem Formu puanları ile çocukların cinsiyeti, yaşı, engelinin olma durumu, baba öğrenim durumu, öğretmenin mesleki kıdemi ve öğrencilerin sosyal yetkinlik düzeyleri arasındaki farklılığın anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.01).
Anahtar Kelimeler: Oyun, Okul Öncesi, Grup Ortamı, GOOD Gözlem Formu, Sosyal Yetkinlik

Abstract:
The aim of the present study was to investigate the relationship between children's play behaviors and social competence in group settings in preschool institutions. 149 preschoolers (75 girls and 74 boys) and 46 preschool teachers working in preschools of Ministry of Education made up the sample of the study and relational screening model, which is a descriptive research design, was used. A descriptive information form was developed by the researcher to collect demographic data and 38-item Play Assessment in Group Settings Observation Form (PAGS; Lautamo, 2012), which was adapted to Turkish by Ahmetoğlu, Aşık-Öztürk, and Acar (2017) was used to assess children's play behaviors during free play. Social Competence and Behavior Evaluation-30 (SCBE-30; LaFreniere & Dumas, 1995), which was adapted to Turkish by Çorapçı, Aksan, Arslan-Yalçın & Yağmurlu (2010) was used for teacher ratings of children's social and emotional states and behaviors. The frequency, percentage and mean distributions were calculated for the data obtained with the descriptive information form. After having checked that the data follows a normal distribution, independent sample t-test, One Way Variance Analysis (ANOVA) and Pearson Product-Moment Correlation tests were run for the data analysis. LSD test was used for the identification of the differences. 
Results revealed that the PAGS mean scores of the children in the sample did not differ by the number of siblings children have, children's birth order and whether the child had attended early care before the assessment (p<0.05). PAGS mean scores did not also differ by maternal and paternal age, maternal education, socioeconomic status, teachers' age, marital status, educational background, and teachers' attitudes towards the physical conditions and play materials in their classrooms, the amount of time they spare just for play in their daily plans and whether they attended any training on besides the undergraduate program (p<0.05). Whether the teachers felt competent in using play as a method of instruction and the presence of children with special needs and the type of disabilities in the classroom did not seem to influence children's scores on PAGS (p<0.05). On the other hand, there is a significant difference between the PAGS scores and children's gender, age, whether the child had special needs, paternal education, teachers' length of service and children's social competence levels (p<0.01).
Keywords: Play, Preschool, Early Childhood, PAGS, Social Competence