Dilatasyon ve küretaj uygulanan olgularda intravenöz deksmedetomidinin propofol enjeksiyon ağrısına, sedasyon ve analjezi kalitesine etkisi
The effect of intravenous dexmedetomidine on propofol injection pain, sedation and analgesia quality in patients undergoing dilatation and curettage
Yazar: HİCRAN KARACA SONMEZER
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP TOSUN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Bilinçli sedasyon = Conscious sedation ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Enjeksiyonlar = Injections ; Lidocaine = Lidocaine ; Propofol = Propofol

Özet:
Amaç: Propofol ameliyathane dışı anestezi uygulamalarında; etkisinin hızlı başlaması, derlenmenin çabuk olması nedeniyle tercih edilen bir hipnotiktir, ancak en büyük dezavantajı enjeksiyon ağrısıdır.Çalışmamızda dilatasyon ve küretaj (D&C) uygulanan hastalarda propofol enjeksiyon ağrısının önlenmesinde 0.5 µg/kg deksmedetomidinin etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır.Materyal ve metod: Çalışmaya D&C planlanan 18-65 yaş arası ASA-I ve II grubu 90 hasta alındı. Çalışma randomize çift kör ve plasebo kontrollü olarak yapıldı. Hastalar 30'ar kişiden oluşan 3 gruba ayrıldı; Grup D'ye el sırtındaki 20 G intraketten 0.5 µg/kg deksmedetomidin, Grup L'ye 0.5 mg/kg lidokain, Gup P'ye izotonik NaCl 5 ml verildi. Bir dakika süreyle turnike uygulandı. Daha sonra 50 mg propofol 20 saniye içinde verildi. Hastalara sözel tanımlayıcı skala (VRS) değerleri soruldu ve kaydedildi. Sedasyon indüksiyonu 1.5 mg/kg propofol, 1 ?g/kg fentanil ile sağlandı. Hastaların işlem sırası ve sonrasında hemodinamik verileri, yan etkiler, Ramsey sedasyon skorları (RSS), Aldrete derlenme skorları ile taburculuk (PADSS) süreleri de kaydedildi.Bulgular: Grup D ve Grup L'de şiddetli ağrı (VRS=3) sıklığının Grup P'e göre daha az olduğu saptanmıştır(P=0.001). Grup D ve Grup L karşılaştırıldığında orta düzeyde ağrı (VRS=2) sıklığı Grup D'de istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük bulunmuştur (P=0.025). Hiç ağrısı olmayan yada hafif ağrı tanımlayan (VRS=0 ve 1) hasta oranı; Grup D, L ve P de sırasıyla; %100, %83.3 ve %20 idi. İşlem sırasında sistolik kan basıncı, Grup L'de Grup P'e göre anlamlı oranda düşük olarak saptandı (P=0.03). İşlem sonrası sistolik kan basıncı değerleri Grup P'de Grup L ve D gruplarına göre anlamlı oranda yüksek olarak saptandı(P=0.003). Grup D'de RSS değerleri diğer gruplara göre daha düşük bulundu(P=0.005). Aldrete ve PADSS değerleri gruplar arasında benzer olarak bulunmuştur.Sonuç: Propofol enjeksiyon ağrısını önlemede; 0.5 µg/kg deksmedetomidin, 0.5 mg/kg lidokainden daha etkili bulunmuştur.Anahtar kelimeler: Deksmedetomidin, lidokain, propofol enjeksiyon ağrısı.

Abstract:
Objective: Propofol is a hypnotic agent used in non-operating room anesthesia practice, and preferred due to its quick action and quick recovery. However the main disadvantage is painful injection.In our study we aimed to evaluate the effectiveness of 0.5 µg/kg dexmedetomidine to prevent propofol associated injection pain.Material and Methods: Ninety patients who were classified as ASA I and II, aged between 18-65 undergoing dilatation and curettage (D&C) were enrolled in this randomized double blind placebo controlled study. Patients were divided into 3 groups consisting of 30 persons and given Dexmedetomidine 0.5µg/kg (Group D), Lidocain 0.5mg/kg (GroupL), Placebo 5ml normal saline (Group P) from 20 G intravenous canulla placed dorsal of the hand. After a tourniquet was applied for one minute to all patients, 50 mg propofol was given in 20 seconds. Verbal rating scale (VRS) was recorded in all patients. Sedation was induced with 1.5 mg/kg propofol, 1 ?g/kg fentanyl. Hemodynamic findings before and after the procedure, side effects, Ramsey sedation scale (RSS), Aldrete scores, and discharge time (PADSS) were recorded.Results: Severe pain (VRS 3) was less frequent in the Group D and L compared to the Group P (p=0.001). The frequency of moderate pain was lower in the Group D compared to Group L (p=0.025). The precentage of patients reported no pain or mild pain were 100%, 83.3% and 20% in Group D, L and P, respectively. Systolic blood pressure (SBP) measurements recorded during the procedure were significantly lower in the Group L compared to Group P (p=0.003). After procedure SBP measurements were significantly higher in the Group P compared to Group L and Group D (p=0.003). RSS was lower in Group D compared to other groups.Conclusion: Dexmedetomidine 0.5 µg/kg was found more effective than lidocaine 0.5 mg/kg in preventing propofol associated injection pain.Key Words: Dexmedetomidine, lidocaine, propofol injection pain.