Rift vadisi ateşi virusu epidemiyolojisinin moleküler ve serolojik yöntemlerle araştırılması
Investigation of rift valley fever virus epidemiology with serological and molecular methods
Yazar: MERVE DEMİR
Danışman: PROF. DR. NURİ TURAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Veterinerlik Viroloji Ana Bilim Dalı / Viroloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Rift vadisi ateşi virüsü = Rift valley fever virus

Özet:
Ülkemiz için egzotik olarak değerlendirilen ve ihbarı mecburi hayvan hastalıkları listesinde yer alan Rift Vadisi Ateşi (RVA) hastalığı için, Türk Veteriner Hizmetlerinin hazırlıklı olması gerekmektedir. Olası bir RVA epidemisinin; zoonotik karakterde olması nedeniyle halk sağlığını etkilemesi yanında, yaygın hayvan ölümleri ve hayvansal ürün ihracatının kısıtlanması ile ülke ekonomisinde ciddi problemler oluşturma potansiyeli bulunmaktadır. 
Proje kapsamında; Akdeniz, Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgesi ve Marmara Bölgesinden RVA şüpheli duyarlı çiftlik hayvanlarından örneklemeler yapıldı. Bu amaçla Adana, Elazığ, Erzurum, Pendik Veteriner Kontrol Enstitülerinde iki yıl boyunca toplanan abort fötus ve neonatal ölüm numunelerinde real time RT-PCR kullanılarak RVA'nın moleküler epidemiyolojisi araştırıldı. Çukurova, Ceylanpınar, Kazım Karabekir Tarım İşletmelerinde yetiştirilen evcil ruminantlardan alınan kan numunelerinde ise RVA'ya karşı oluşan spesifik antikorlar ELISA ile incelendi. Ayrıca Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü'ne gönderilen sinek tuzaklarından toplanan sineklerde PCR ile RVAV nükleik asit varlığı araştırıldı.
Risk Tabanlı Sörvey için, Tarım İşletmelerinden toplanan 400 adet kan serumunun Competitive-ELISA (C-ELISA) yöntemiyle analizi sonucu 1 adet koyunda seropozitiflik tespit edildi. Sendromik Sörvey için; Veteriner Kontrol Enstitüleri tarafından toplanan 388 adet abort fötus ve neonatal ölüm numunesinin real time RT-PCR metodu ile analizi sonucu numunelerin hiçbirinde RVAV nükleik asit varlığı tespit edilemedi. Ayrıca Pendik Veteriner Kontrol Enstitüsü'ne gönderilen 9 adet sinek tuzağından toplanan sineklerin real time RT-PCR metodu ile analizi sonucu numunelerin hiçbirinde RVAV nükleik asit varlığı saptanamadı.
Projeden elde edilen veriler ışığında; Türkiye'de olası bir RVA epidemisinin, yaygın hayvan ölümleri ve hayvansal ürün ihracatının kısıtlanması sebebiyle, ekonomide önemli kayıplara sebep olabileceği değerlendirilmiştir. Ayrıca zoonotik karakterde olması nedeniyle halk sağlığında ciddi problemlere sebep olabileceği öngörülmüştür. 

RVA koruma ve kontrolü için; Bakanlığımız seroprevalans programına eklenmesi önerilmektedir. Uluslararası yeterlilik testlerine katılım ve Serum Nötralizasyon Testi gibi test tekniklerinin uygulanabilmesi için çalışmaların sürdürülmesi gerekmektedir. Ayrıca sinek tuzaklarıyla vektör örneklerin toplanması ve periyodik olarak analizlerinin gerçekleştirilmesi, sentinel sürüler oluşturularak hastalığın serolojik izlemesinin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Turkish Veterinary Services should be prepared for Rift Valley Fever (RVA), which is considered exotic for our country and is included in the list of animal diseases that are compulsory to be notified.  A possible RVA epidemic has the potential to cause serious problems in the national economy with widespread animal deaths and restriction of animal product exports, as well as affecting public health due to its zoonotic character. 
Within the scope of the project; RVA suspected susceptible livestock were sampled from the Mediterranean, Southeastern and Eastern Anatolia Regions and Marmara Region.For this purpose, the molecular epidemiology of RVA was investigated using real time RT-PCR in aborted foetus and neonatal death samples collected in Adana, Elazığ, Erzurum, Pendik Veterinary Control Institutes for two years. Specific antibodies against RVA were analysed by ELISA in blood samples collected from domestic ruminants raised in Çukurova, Ceylanpınar and Kazım Karabekir Agricultural Enterprises. In addition, the presence of RVAV nucleic acid was investigated by PCR in flies collected from fly traps sent to Pendik Veterinary Control Institute.
For the Risk-Based Survey, seropositivity was detected in 1 sheep as a result of the analysis of 400 blood sera collected from Agricultural Enterprises by Competitive-ELISA (C-ELISA) method.For the Syndromic Survey; 388 aborted foetus and neonatal death samples collected by the Veterinary Control Institutes were analysed by real time RT-PCR method and the presence of RVAV nucleic acid was not detected in any of the samples. In addition, the presence of RVAV nucleic acid was not detected in any of the samples as a result of the analysis of flies collected from 9 fly traps sent to Pendik Veterinary Control Institute by real time RT-PCR method.
In the light of the data obtained from the project, it was evaluated that a possible RVA epidemic in Turkey may cause significant losses in the economy due to widespread animal mortality and restriction of animal product exports. In addition, it is predicted that it may cause serious problems in public health due to its zoonotic character. 
For the protection and control of RVA; it is recommended to be added to the seroprevalence programme of the Ministry. Studies should be continued for participation in international proficiency tests and the application of test techniques such as Serum Neutralisation Test. In addition, it is recommended to collect vector samples with fly traps and to carry out periodic analyses, to establish sentinel flocks and to carry out serological monitoring of the disease.