Bipolar bozuklukta valproik asit sağaltımının cinsel işlevler üzerine etkisi
The effect of valproic acid treatment on sexual functions in case of bipolar disorder
Yazar: TUBA COŞKUN ALDAN
Danışman: DR. HÜSEYİN YUMRUKÇAL ; DR. NİHAT ALPAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsellik = Sexuality ; Tedavi = Treatment ; Valproik asit = Valproic acid

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada, duygudurum dengeleyici olarak valproik asit kullanan remisyonda bipolar bozukluk tip I tanılı hastalarda cinsel işlevlerin araştırılması, sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması, cinsiyetler arası farkların incelenmesi, bununla ilişkili sosyodemografik, klinik değişkenlerin değerlendirilmesi ve olası cinsel işlev bozukluğunun valproik asit kullanımı ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel tipteki bu çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, Eylül 2015-Mart 2016 tarihleri arasında, poliklinikte ayaktan takip ve tedavi edilmekte olan, DSM-5 kriterlerine göre bipolar bozukluk tip I tanısı alan hastalar ile görüşülmüş, remisyonda olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden duygudurum dengeleyici olarak valproik asit kullanan 30 kadın, 30 erkek hasta ardışık olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak, bilinen herhangi bir psikiyatrik tanısı ve psikiyatri başvurusu olmayan yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi olarak eşleştirilmiş 30 kadın, 30 erkek çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya alınan hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerini belirlemek amacı ile araştırmacı tarafından hazırlanan veri formu kullanılmıştır. Çalışma ve kontrol grubuna, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği uygulanmıştır. Cinsel işlevler, Arizona  Cinsel Yaşantılar Ölçeği,  Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği, Kadın Cinsel İşlev İndeksi ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Çalışma grubunda cinsel işlev bozukluğu, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Cinsel işlev bozukluğu sıklığı, bipolar bozukluğu olan katılımcılarda Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği kesme puanına göre %83.3, Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği kesme puanına göre %56.7 ve Kadın Cinsel İşlev İndeksi toplam puanına göre %73.3 oranındadır. Kontrol grubunda ise aynı oranlar sırasıyla %65, %11.7 ve %13.3 olarak tespit edilmiştir. Aradaki en önemli fark kadın hasta grubu ile kadın kontrol grubu arasında olmak üzere, bütün farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
SONUÇ: Bipolar bozukluk tip I hastalarında cinsel işlev bozukluğunun kontrollerden daha sık olduğu, valproik asit tedavisinin cinsel işlevler üzerinde olumsuz etkisinin olabileceği, tedavi ve takip sürecini olumsuz etkileyebileceği saptanmıştır. Bu            sebeple, valproik asit kullanan bipolar bozukluk hastalarında cinsel işlevlerin değerlendirilmesinin tedavi yönetimi ve sonuçları açısından önemli olabileceği düşünülmüştür. Bipolar bozukluk tanılı hastalarda valproik asit kullanımı ve cinsel işlev bozukluğu ilişkisini irdeleyen daha fazla araştırmaya gerek vardır. Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Cinsel İşlev Bozukluğu, Valproik Asit Tedavisi

Abstract:
AIM: The aim of this study was to investigate the sexual function in patients with bipolar disorder type I, who had bed been using valproic acid as a mood stabilizer versus a healthy control group, to examine possible gender differences, to evaluate  relevant sociodemographic and clinical variables and to determine a possible relationship between sexual dysfunction and valproic acid use.
MATERIALS and METHODS: This cross-sectional study was carried out at Prof.Dr. Mazhar Osman Bakırköy Research and Teaching Hospital for Psychiatry, Neurology and Neurosurgery of Health Sciences University of The Republic of Turkey, between September 2015 and March 2016. The outpatients who have been diagnosed with bipolar disorder according to DSM-5 criteria and had been followed up at the psychiatry clinic were interviewed. 30 male and 30 female consenting patients on valproic acid as a mood stabilizer were included in the study. 30 male and 30 female consenting participants without a history of previous and current psychiatric ilness and/or referral who were matched with the study groups in terms of age, gender and education level  were included in the study as control groups. A data form devised for this study was to determine sociodemographic and clinical characteristics of the participants. Young Mania Rating Scale and Hamilton Depression Rating Scale were used to measure mood disorder symptom severity. Sexual functions were assessed using Arizona Sexual Experiences Scale, Golombok-Rust Sexual Satisfaction Scale, and Female Sexual Function Index. 
RESULTS: Sexual dysfunction was found to be significantly higher in the study groups. The rate of sexual dysfunction was 83.3% with Arizona Sexual Experience Scale (with cut-off), 56.7% with Golombok Rust Sexual Satisfaction Scale (with cut-off), and 73.3% with  Female Sexual Function Index  among female patients. Respective rates were 65%, 11.7% and 13.3% among control subjects. Difference in all three rates were statistically significant with the greatest difference among female patients.
CONCLUSION: Sexual dysfunction is frequent among bipolar disorder patients on valproic acid for bipolar disorder type I patients. Valproic acid treatment may be responsible for adverse effects on sexual functions. Consequently, evaluation of sexual function in bipolar disorder patients taking valproic acid, may be important in terms of management and outcomes. More research is needed to investigate the relationship between valproic acid use and sexual dysfunction in patients with bipolar disorder.Key Words: Bipolar Disorder, Sexual dysfunction, Valporic acid