Fotodinamik terapide fotoduyarlaştırıcı olarak kullanılabilecek yeni ftalosiyanin türevlerinin hazırlanması ve uygulama çalışmaları
Preparation and application studies of new phthalocyanine derivates that can be used as photosensitizers in photodynamic therapy
Yazar: PERİHAN KÜBRA DEMİRCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MİNE İNCE OCAKOĞLU
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Enerji = Energy ; Kimya = Chemistry
Dizin: Fototerapi = Phototherapy ; Ftalosiyaninler = Phthalocyanines ; Magnezyum = Magnesium ; İmidazoller = Imidazoles

Özet:
Günümüzde kanser hastalıkları, hücrelerin kontrolsüz bölünüp çoğalmasından ileri gelen, hatta insan yaşamı üzerinde ölümcül sonuçlara yol açan en büyük sağlık sorunlarının başında gelmektedir. Kanser hastalığının tedavi yöntemleri arasında klasik tedavi yöntemleri çeşitli yan etkilere sahiptirler. Klasik tedavi yöntemlerine alternatif olan fotodinamik terapi yöntemi (PDT) zararlı etkileri olmadığı gibi çeşitli avantajlara da sahip bir anti-kanser tedavi yöntemidir. Fotodinamik terapi yöntemi tek başına uygulanabildiği gibi, kemoterapi ve radyoterapi gibi çeşitli tedavi yöntemleriyle birlikte de kullanılabilir. Fotodinamik terapinin avantajlarından en önemlisi uygulamanın sağlıklı doku ve hücrelere zarar vermeden tedavi için tekrarlanabilir olmasıdır. Fotodinamik terapide en çok kullanılan ve en etkili fotosensörler porfirin, klorin ve ftalosiyanin bileşikleridir. Ftalosiyaninler, kimyasal ve fiziksel yapıları, termal kararlılıkları ve uygun dalga boyundaki ışık absorbsorlama vb. özelliklerinden dolayı ideal fotosensör özelliğini taşımaktadır. Bunun yanı sıra ftalosiyaninlerin çözünürlük ve agregasyon sorunları bu fotosensörlerin uygulamalarını sınırlamaktadır. Bu yüzden ftalosiyanin temelli PDT uygulamalarının etkisini artırmak için yeni ftalosiyanin türevlerinin sentezine ihtiyaç vardır. 
Bu açıdan, bu tez çalışmasında farklı imidazol grupları içeren ve suda çözünen yeni ftalosiyanin türevleri sentezlenmiş ve hem imidazol gruplarının hem de merkez metal atomu magnezyum olan ftalosiyaninlerin fotodinamik kanser terapi uygulamalarına etkisi araştırılmıştır.  Yeni suda çözünen magnezyum ftalosiyanin türevlerinin fotodinamik terapi potansiyeli akciğer kanseri üzerinde incelenmiştir

Abstract:
Today, cancer diseases are one of the biggest health problems arising from the uncontrolled division and proliferation of cells, and even leading to fatal consequences on human life. Among the treatment methods of cancer, classical treatment methods have various side effects. Photodynamic therapy method (PDT), which is an alternative to classical treatment methods, is an anti-cancer treatment method that has various advantages as well as has no harmful effects. Photodynamic therapy can be used alone or in combination with various treatment methods such as chemotherapy and radiotherapy. The most important advantage of photodynamic therapy is that the application can be repeated for treatment without damaging healthy tissues and cells. The most widely used and most effective photosensors in photodynamic therapy are porphyrin, chlorine and phthalocyanine compounds. Phthalocyanines, chemical and physical structures, thermal stability and light absorption at the appropriate wavelength, etc. Due to its properties, it has the ideal photosensor feature. In addition, the solubility and aggregation problems of phthalocyanines limit the applications of these photosensitizers. Therefore, synthesis of new phthalocyanine derivatives is needed to increase the effectiveness of phthalocyanine-based PDT applications. 
In this respect, in this thesis, new water-soluble phthalocyanine derivatives containing different imidazole groups were synthesized and the effects of both imidazole groups and phthalocyanines with magnesium central metal atom on photodynamic cancer therapy applications were investigated. The photodynamic therapy potential of novel water-soluble magnesium phthalocyanine derivatives on lung cancer was investigated.