İdyopatik nefrotik sendrom tanılı çocuklarda siklosporin a tedavisinin uzun dönem sonuçlarının değerlendirilmesi
Long-term follow-up of children with idiopathic nephrotic syndrome treated by cyclosporine a
Yazar: SEMRA ŞEN
Danışman: PROF. DR. ÖNDER YAVAŞCAN
Sağlık Bakanlığı / SSK İzmir Tepecik Eğitim Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
AMAÇ
Nefrotik Sendrom, çocukluk çağında önemli komplikasyonlara yol açabilen bir hastalıktır. Nefrotik sendrom tedavisinde amaç tam remisyon sağlamak ve sürdürmektir. Çocukluk çağı NS'de ilk tedavi seçeneği kortikosteroiddir. Tek başına siklosporin veya steroid ile birlikte siklosporin tedavi protokollerine ait uzun dönem verileri içeren çalışma sayısı azdır. Özellikle çocukluk çağında bu tür çalışmalar daha da sınırlıdır. Bu tez çalışmasının amacı, çocukluk çağında NS tanısı almış ve siklosporin tedavisi kullanmış olan hastaların tedaviye yanıt durumlarını değerlendirmek, bu ilaca ait kısa ve uzun dönem yan etkileri araştırmaktır.
HASTALAR VE YÖNTEM
İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Bölümünde Ocak 2000 ile Eylül 2009 tarihleri arasında, 1 ay–14 yaş arasında NS tanısını almış olan ve tedavisinde siklosporin kullanılan hastaların kayıtları geriye dönük olarak incelenmiştir. Veriler Microsoft Excel programına işlenmiş ve SPSS 12.0 programında istatistiksel işlemlere tabi tutulmuştur.
BULGULAR
Hastaların 22'si kız, 28'i erkek olup yaş ortalaması 33±3.0 (yaş dağılımı: 7-98 ay) aydır. Gerek SSNS gerek SRNS olgularında en sık tanı yaş aralığı 12-48 ay arası olarak saptanmıştır. Siklosporin öncesi izlem süresi 38.20±31.12 ay ve 1910 hasta ayı olarak saptanmıştır. Siklosporin sonrası izlem süresi 50.48±42.9 ay ve 2524 hasta ayı olarak bulunmuştur. Siklosporin toplam izlem süresi 88.68±49.37 ay ve 4434 hasta ayı olarak bulunmuştur. Steroid duyarlı nefrotik sendromlu 14 hasta ve SRNS'li 7 hastada biyopsi ile en sık FSGS tanısı konmuştur. Steroid dirençli nefrotik sendrom grubunda ise biyopsi ile en sık konan tanının 7 hastada FSGS olduğu, bu tanıyı 5 hastada MPGN'nin izlediği görülmüştür. En az tanı ise SRNS'de de 1 olgu ile IgM nefropatisi olarak belirlenmiştir. Her iki hasta grubunda (SSNS ve SRNS) da üre, kreatinin, albümin, total protein, trigliserid, kolesterol, idrar dansitesi ve GFR değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Steroid duyarlı nefrotik sendrom grubunda CsA öncesi proteinüri düzeyi 51.5±59.1 mg/m2/s, CsA sonrası 11±20.5 mg/m2/s olarak saptanmıştır. Steroid dirençli nefrotik sendrom grubunda ise CsA öncesi proteinüri düzey 60.8±51.7 mg/m2/s, CsA sonrası 28.1±37.7 mg/m2/s olarak saptanmıştır. Kan basıncı değerlerinde CsA tedavisi öncesi ve sonrasında her iki grupta da anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Steroid duyarlı olgularda tedavi öncesinde %11.8 olgu, tedavi sonrasında ise %14.7 olgu -2SDS altı olarak saptanmıştır. Steroid dirençli olgularda tedavi öncesinde %12.5 olgu tedavi sonrasında %25 olgu -2SDS altı olarak saptandı. Siklosporin tedavisi sonrası SSNS'li olgularda -2 SDS altında bulunan olgu sayısı ve yüzdesi SRNS'li olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptanmıştır (p<0.05). 
SONUÇ
Nefrotik sendrom tanısı alan, steroide duyarlı veya dirençli olguların tedavisinde önemli yan etkiler gözlenmeden CsA atak sayısını anlamlı oranlarda azaltmaktadır. 
ANAHTAR KELİMELER
Siklosporin A, steroid duyarlı-yanıtlı nefrotik sendrom, steroide dirençli nefrotik sendrom, nefrotik sendrom, çocuk.

Abstract:
LONG-TERM FOLLOW-UP OF CHILDREN WITH IDIOPATHIC NEPHROTIC SYNDROME TREATED BY CYCLOSPORINE A

OBJECTIVE
Although remission is achieved by corticosteroids in most children with nephrotic syndrome (NS), a significant proportion of patients experience frequent relapses. Cyclosporine A (CsA) is widely considered as the treatment of choice for steroid-resistant or dependent nephrotic children. However, long-term clinical outcome of patients treated with CsA is unclear. The aim of this retrospective study was to evaluate the efficacy of CsA treatment in children with NS.
PATIENTS AND METHODS
We reviewed the clinical outcome in children with idiopathic NS under CsA treatment. Previously, all children had received corticosteroids. Indications for treatment included steroid-sensitive nephrotic syndrome (SSNS) in 34 patients and steroid-resistant nephrotic syndrome (SRNS) in 16 patients. The starting dose of CsA was 5 mg/kg/day. 
RESULTS
The median age at onset was 33±3 months. 
Renal histology showed:
•	FSGS in 21 (42 %) patients, 
•	Diffuse mesangial glomerulonephritis in 18 (36 %) patients, 
•	Minimal change disease in 8 (16 %) patients, 
•	Immunoglobulin M nephropathy in 2 (4 %) patients 
•	Membranous glomerulonephritis in 1 (2 %) patients. 
The observation periods before and after CsA treatment were 38.2±31.1 (1910 pt-mos) and 50.4±42.9 (2524 pt-mos) months respectively. After CsA treatment, the relapse rate was changed from 3.8±3 episode per year (one ep / 9.84 pt-mos) to 1.5±1.8 episode per year (one ep / 33.65 pt-mos) (p< 0.05).
The relapse rate was not different for SSNS and SRNS patients (p>0.05). 

CONCLUSION
We conclude that CsA treatment in inducing remission in both SDNS and SRNS patients is a good choice. Therefore, CsA therapy should be considered in these children.

KEY WORDS
Cyclosporine A, steroid-dependent nephrotic syndrome, steroid-resistant nephrotic syndrome, nephrotic syndrome, children.