MEREC ve CoCoSo yöntemleri ile buharlı sterilizatörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of steam sterilizers with MEREC and CoCoSo methods
Yazar: EKİN GÖZÜBÜYÜK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN FERYAL CAN
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kalite Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kalite Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Tıbbi uygulamalar, gıda sektörü gibi birçok farklı alanda kullanılan buharlı sterilizatörler, 
mikroorganizmaları yok ederek insan hayatını koruma yönünde kritik bir rol oynamaktadır. 
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte buharlı sterilizatörlerde de önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Farklı firmalar, üstün özelliklere sahip modeller geliştirerek kullanıcıların değişen taleplerine cevap vermektedirler. Bu kapsamda, amaca uygun buharlı sterilizatör seçiminin yapılması oldukça önemlidir. Söz konusu seçimi yapabilmek için de, farklı modellerin ortak kriterler dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmekte ve bu durum seçim sürecini zorlaştırabilmektedir. Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinin kullanımı, karmaşık olan bu seçim sürecini kolay yürütülebilen ve sistematik bir yapıya kavuşturmaktadır. Çalışmada, 7 farklı büyük kapasiteli buharlı sterilizatör modeli, 7 kriter dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Buharlı sterilizatör alternatifleri belirlenirken aynı  amaca uygun, benzer özelliklere sahip büyük kapasiteli buharlı sterilizatör modelleri seçilmiştir. Ortak kriterlerin belirlenmesi esnasında müşteri beklentileri doğrultusunda tasarım kriterleri dikkate alınmıştır. Buna göre, değerlendirme kriterlerinin önem ağırlıkları Kriterlerin Kaldırma Etkilerine Dayalı Yöntem (Method Based on the Removal Effects of Criteria - MEREC) yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Alternatifleri oluşturan buharlı sterilizatörler ise, Kombine Uzlaşma Çözümü (Combined Compromise Solution - CoCoSo) yöntemi uygulanarak değerlendirilmiştir. MEREC-CoCoSo entegrasyonunun kullanılması ile her bir buharlı sterilizatör alternatifinin, belirlenen ortak kriterlere göre performansı objektif bir şekilde karşılaştırılmış ve en iyi buharlı sterilizatör alternatifi seçilmiştir. Ayrıca, önerilen entegrasyonunun kullanılması ile buharlı sterilizatör seçimi için literatüre yeni bir yaklaşım sunulmuştur. Bu yenilikçi yaklaşım sayesinde, karar verme süreci daha hızlı, kolay ve objektif bir hale getirilmiştir. Böylece, insan sağlığı ve güvenliğini ön planda tutabilmek  amacıyla seçim süreci için daha etkin bir yöntem geliştirilmiştir. Çalışmanın bulguları, farklı sektörlerdeki sterilizasyon süreçlerinde dikkate alınabilir ve farklı amaçlarla gerçekleştirilen sterilizatör seçimleri için de bir çözüm sağlayabilir.

Abstract:
Steam sterilizers, used in various fields such as medical applications and the food industry, play a critical role in protecting human life by eliminating microorganisms. With  advancements in technology, significant developments have also occurred in steam sterilizers. Different companies are developing models with superior features to meet the  changing demands of users. In this context, selecting an appropriate steam sterilizer is crucial. To make this selection, it is necessary to evaluate different models based on common criteria, which can complicate the selection process. The use of Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods facilitates this complex selection process by providing a systematic and manageable structure. In this study, seven different large capacity steam sterilizer models were evaluated using seven criteria. When selecting alternatives to steam sterilizers, large-capacity steam sterilizer models with the same purpose and similar features 
were chosen. During the determination of common criteria, design criteria were taken into account in line with customer expectations. The importance weights of the evaluation criteria were determined using the Method Based on the Removal Effects of Criteria (MEREC). The steam sterilizers, forming the alternatives, were evaluated using the Combined Compromise Solution (CoCoSo) method. By integrating the MEREC-CoCoSo methods, the performance of each steam sterilizer alternative was objectively compared based on the specified common criteria, and the best steam sterilizer alternative was selected. Additionally, the proposed integration introduces a new approach to the literature for steam sterilizer selection. This innovative approach makes the decision-making process faster, easier, and more objective. Thus, a more effective method has been developed for the selection process, prioritizing human health and safety. The findings of this study can be considered in sterilization processes across different sectors and can provide a solution for sterilizer selections performed for various purposes.