Toplumsal rıza üretiminde yazılı basın tarafından psikolojik savaşın kullanım biçimi: Arap Baharı'nda Libya sorunu
The way to implement psychological war by the written media in the process of manufacturing consent: The problem of Libyan Arab Spring
Yazar: BİRSEN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Libya = Libya ; Propaganda = Propaganda ; Psikolojik savaş = Psychological war ; Rıza = Consent ; Rıza üretimi = Consent manufacturing ; Yazılı basın = Written press

Özet:
Bu çalışmada öncelikle toplumsal rıza üretiminde psikolojik savaşın yeri araştırılmıştır. Bunun için Edward S. Herman ve Noam Chomsky'nin kitle medyasının ekonomi politiği açısından rızanın imalatı adlı çalışmalarında ortaya koydukları propaganda modeli ve psikolojik savaş konuları açıklanmıştır. Bu konuları netleştirebilmek için ise öncelikle kamuoyu ve hegemonya konuları ele alınmıştır. Sonrasında toplumsal rıza üretimi açısından Türk basını konusu, ana akım basın kuruluşları olan Hürriyet ve Zaman gazeteleri özelinde, propaganda modeli filtrelerine göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Ardından çalışmanın ikinci bölümüne geçilmiş ve öncelikle Arap Baharı'nda Libya sorununu ortaya koyabilmek için Soğuk Savaş sonrası tek kutuplu dünya, ABD'nin hegemonik gücü, teröre karşı savaş söylemi, BM ve NATO gibi kurumların konumları ve ulus ötesi operasyon konuları incelenmiştir. Ardından Arap Baharı sürecinde Libya'da meydana gelen karmaşa ve Koalisyon Güçleri ile NATO'nun Libya'ya düzenledikleri müdahale, dayanaklarıyla ve psikolojik savaş boyutuyla ele alınmıştır. Bu nedenle çalışma kapsamında iletişim, uluslararası ilişkiler, siyasi tarih gibi sosyal bilimler alanlarındaki kaynaklardan yararlanılarak, ulusal ve uluslararası medya kuruluşları da takip edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Hürriyet ve Zaman gazetelerinde Arap Baharı sürecinde yer alan Libya konulu haberler, psikolojik savaş boyutuyla incelenmiştir. Bunun için önce gazete arşiv taraması yapılmış, ardından ise çalışmanın ikinci bölümünde yer alan Libya'da psikolojik savaş konusuna dayanarak belirlenen kodlar bağlamında içerik analizi yapılarak çalışma tamamlanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Ekonomi politik, propaganda modeli, ulus ötesi müdahale.

Abstract:
This study primarily investigates the place of psychological warfare in the manufacturing consent. To this end, the works of Edward S. Herman and Noam Chomsky called manufacture of consent in terms of political economy of mass media are described together with the propaganda model and psychological warfare subjects which they put forward. In order to clarify these issues, primarily public opinion and hegemony issues are dealt with. Eventually, the Turkish media issue has been examined in line with the mainstream media organizations, Hürriyet and Zaman based on the propaganda model filters in terms of manufacturing consent. Then, in the second part of the study, with the aim of explaining especially the Libyan problem within the Arab Spring issue, unipolar post-Cold War order, the US hegemonic power, the rhetoric of war against terrorism, the stance of the UN and NATO and the transnational operational issues of institutions have been examined. Consequently, the chaos that occurred in the process of the Arab Spring in Libya and the intervention of Coalition Forces and NATO in Libya are dealt with evidence and with their psychological warfare dimension. Therefore, within the scope of the study, by making use of resources such as communication, international relations, political history in the social sciences; international media institutions have been followed. In the last part of the study, the news on the Arab Spring process in Libya appearing in Hürriyet and Zaman newspapers have been examined within the psychological war concept. For this purpose, first, archives have been scanned and then the study has been completed by making a content analysis study in the context of codes determined on the psychological warfare basis in Libya.



Key Words: Political economy, propaganda model, Transnational intervention