Fen öğretiminde yapay zekâ destekli teknolojilerin kullanımına ilişkin fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
The analyzing of the points of science teachers concerning the usage of artificial intelligence technologies in science teaching
Yazar: MÜNEVVER SANCA
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ARTUN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, fen öğretiminde yapay zekâ teknolojilerinin kullanımına ilişkin fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma, Türkiye' de dokuz faklı ilde bulunan özel ve devlet okullarının ortaokul kademesinde görev yapan fen bilimleri öğretmenleri arasından uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 13 fen bilimleri öğretmeni (7-erkek, 6-kadın) ile nitel yöntem tercih edilerek yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış mülakat formu yardımıyla toplanarak betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın bulgularında öğretmenlerin, yapay zekâ teknolojilerinin geçmiş yıllara nazaran insan hayatında daha fazla yer alması konusundaki fikirlerinin olumlu ve olumsuz uçlarda toplandığı görülmüştür. Öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ teknolojilerini çoğunlukla uygulanabilir ve gerekli bulmalarına karşın bazı alanlarda pilot çalışmaların titizlikle yürütülmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Öğretmenler, öğrenciler ve eğitim-öğretim ortamları açısından çeşitli çıktılarının olacağına değinmişler ve yapay zekânın mesleki ve kişisel rehberlik, ölçme ve değerlendirme, başarı durumlarının kestirilmesi noktalarında hassas ve esnek sonuçlara ulaşılabileceğini ifade etmişlerdir. Bir disiplin olarak fen bilimleri dersinin yapay zekâ teknolojileri bakımından desteklenebilecek bir yapıda olduğu ve Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı' nda birtakım güncellemelerin yapılması gerektiği belirtilerek fen bilimleri dersinde çoğunlukla kullanılabilir bir alan olarak ifade edilmiştir. Öğretmenlerin mesleki görevlerini yerine getirirken yapay zekâdan yardım alma konusuna sıcak baktıkları ve bu uygulamalarla iş kolaylığı, zaman tasarrufu, güvenli ve sağlıklı öğretim ortamları sağlama, öğrencileri teşvik etme, fen öğretiminin niteliğini artırma, kalıcı ve anlamlı öğrenme, dijitalleşme noktalarında dikkat çekici sonuçlara ulaşılabileceğini vurgulamışlardır. Öte yandan öğretmenlerin yapay zekâ ile ilgili çeşitli endişelerinin olduğu konusunda ortak bir paydada buluştukları sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu bu sonuçların ve oluşturulan önerilerin tüm paydaşlara yol göstermesi ümit edilmektedir.

Abstract:
This survey aims to analyze the points of view of science teachers concerning the usage of Artificial Intelligence Technology in science teaching. The survey has been carried out by choosing a qualitative research method with 13 science teachers (7 males, 6 females) determined by a convenient sampling method among science teachers working at the secondary school level of private and public schools in nine different cities in Turkey.  The data of the research have been collected with the help of a semi-structured interview form created by the researcher and analyzed by descriptive analysis and content analysis. In the findings of the study, it has been observed that the opinions of the teachers about the artificial intelligence technologies taking place in human life rather than in the past years have gathered around positive and negative ends. Although teachers often find artificial intelligence technologies applicable and necessary in education, they have stated that pilot studies should be carried out meticulously in some areas. Teachers have mentioned that it will have various outputs in terms of teachers, students, and education and training environments and stated that artificial intelligence can achieve sensitive and flexible results in terms of vocational and personal guidance, assessment and evaluation, and estimation of success. It has been stated that the science course as a discipline has a structure that can be supported in terms of artificial intelligence technologies and that some improvements should be made in the Science Curriculum, and it is expressed as a field that can be used mostly in the science course. Teachers have emphasized that they lean towards getting help from artificial intelligence while performing their professional duties and that with these implementations, remarkable results can be achieved in terms of ease of work, saving time, providing safe and healthy teaching environments, encouraging students, increasing the quality of science teaching, permanent and meaningful learning, and digitalization. On the other hand, it has been concluded that teachers meet on a common ground that they have various concerns about artificial intelligence. It is expected that these results and suggestions will guide all stakeholders.