Sermet Muhtar Alus hayatı-sanatı-eserleri
Sermet Muhtar Alus his life, art and works
Yazar: MERAL DEMİRYÜREK
Danışman: PROF.DR. ŞERİF AKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada Sermet Muhtar Alus'un hayatı, eserleri ve Türk edebiyattarihindeki yeri üzerinde durulmuştur. Tezin asıl bölümlerine geçilmedenönceki ?Giriş? bölümünde Sermet Muhtar Alus'a gelinceye kadarki Türkedebiyatında eski-yeni taraftarları arasında üçüncü bir grubu teşkil eden vesentezci diye adlandırılabilecek isimlere ve görüşlerine yer verilmiştir.Böylece Sermet Muhtar Alus'un bu görüş içindeki yeri belirtilmiştir.Tezin asıl inceleme kısmı ise, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birincibölüm, yazarın doğumundan ölümüne kadar hayatının önemli safhalarını,beslendiği kültür kaynaklarını ve edebiyat dünyasıyla tanışmasınıiçermektedir. Dokuz alt başlıktan oluşan bu bölümün yazımı sırasındaSermet Muhtar'ın yazdıklarından, hayatta olan akrabalarından ve hakkındayazılanlardan istifade edilmiştir.Tezimizin ikinci ana bölümü, Sermet Muhtar'ın öğretici eserlerininincelenmesine ayrılmıştır. Sayıca çok fazla olmayan kitapları ile ansiklopedimaddelerinin aksine çok sayıda gazete yazısı bulunan yazarın bu gruptakieserleri üç başlık altında incelenmiştir. Bu başlıklar kitaplar, gazete yazılarıve ansiklopedi maddelerinden oluşmuştur. Kitaplar kategorisinde sözlük,rehber ve çocuklar için yazılmış bir tarih kitabı vardır. Anı-sohbet tarzındakigazete yazıları toplam on beş başlık altında toplanmıştır. Ansiklopedimaddeleri ise, Reşat Ekrem Koçu'nun hazırladığı İstanbul Ansiklopedisi'neyazılan maddelerden ibarettir. Bu bölümde özellikle gazete yazılarınınmuhtevası ayrı bir çalışma konusudur. Bu nedenle söz konusu yazılaradeğinilmekle yetinilmiştir.Tezin üçüncü ana bölümü ise, yazarın sanat eserlerinin incelenmesineayrılmıştır. Sermet Muhtar Alus'un roman ve hikayeleri ile piyesleri şeklindeiki alt başlığa ayrılan bu bölümde, toplam otuz yedi edebû metin tüm unsurlarıdikkate alınarak tahlil edilmiştir. Ayrıca yazarın roman, hikaye ve piyesyazarlığında ortaya çıkan üslÃ»p özellikleri ile eserlerindeki ortak yönlerüzerinde durulmuştur.Sonuç bölümünde Sermet Muhtar Alus'un edebû özellikleri,eserlerindeki ortak yönler ve Türk edebiyat tarihi içinde ne anlam ifade ettiğiözetlenmiştir.Tezin sonuna eklenen bugüne kadarki en geniş kapsamlı ?SermetMuhtar Alus Eserleri Bibliyografyası? ile aynı konuda çalışacaklara yardımcıolmak amaçlanmıştır.Tezin eki vardır.

Abstract:
The aim of this study is to introduce the works of Sermet Muhtar Alus,analyse them and determine his place in the history of Turkish Literature.His works consist of novels, stories, plays, his memoirs, encyclopediaarticles, newspaper articles, a Turkish- French Dictionary, a guide to Istanbuland a history of children.In this study we have written his life story and analysed his novels,stories and plays and prepared an extensive bibliography including all of hisworks.During this study, we have read everything of his that we could find inthe libraries in Turkey and the Turkish State Archives. We have also met hisgrand daughters. In addition, we have examined the newspapers thatcontained his articles, novels, plays and memoirs.Thesis has supplement.