Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Ocağı'na bağlı köylerde icra edilen semahların müzikal karşılaştırması, Eskişehir Aslanbeyli köyü ve Ankara Aydıncık köyü örneği
Musical comparison of semahs performed in villages connected to Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Quarry, the case of Eskişehir Aslanbeyli village and Ankara Aydıncık village
Yazar: ERDİ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SERTAN DEMİR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Sanat Dalı / Müzik Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Bektaşilik = Bektashism ; Cem = Cem ; Dini müzik = Religious music ; Dini tören = Ritual ; Halk müziği = Folk music ; Müzik = Music ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Şücaaddin Veli = Şücaaddin Veli

Özet:
Semah türküleri, içerisinde barındırdığı inanç temelli birçok kavram doğrultusunda çok boyutlu bir şekilde ele alınması ve araştırılması gereken Türk Halk Müziği türleri arasında özel bir yere sahiptir. Alevi inanışının kuşaklar boyu aktarımını sağlayan semah türküleri, sözlü tarih aktarımı görevini üstlenirken; yalnızca inanç esaslarını değil, çeşitli sosyal ve toplumsal olguları da günümüze taşımıştır.

Önerilen araştırma kapsamında Alevi inanışında önemli bir yere sahip olan ve dört büyük veliden biri kabul edilen Seyyid Sultan Şücaaddin Veli özelinde; cemlerde icra edilen semah türü türkülerin karşılaştırmalı incelenmesi ve benzeşen makamların, mahalli sanatçıların icra şekillerinin ve icra sırasında kullanılan çalgıların detaylı incelemesi gerçekleştirilmiştir.

Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Ocağı'na bağlılığı ile bilinen ve birbirinden konum olarak uzakta yer alan iki köy (Eskişehir Aslanbeyli ve Ankara Aydıncık) araştırma sahası olarak seçilmiştir.

Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde; Alevilik, Cem, Bektaşilik, Babailik, Kızılbaşlık, Semah gibi kavramların etimolojik bilgileri irdelenmiştir. İkinci bölümde Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Ocağı Aleviliği'ne dair detaylı kavramsal inceleme gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın son bölümünde Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Ocağı'na bağlı Eskişehir Aslanbeyli ve Ankara Aydıncık köylerinde cem törenlerinde çalınan 10 adet semah derlenerek notaya alınmıştır ve araştırma sonuçları paylaşılmıştır.

Çalışmanın en önemli çıktısı; elde edilen bulguların müzikal incelemesinin (semahların makamsal dizileri, ses değiştirici işaretleri, güçlü sesleri, usül ve metronom gibi teknikler açısından karşılaştırmalı incelenmesi) video ve ses kayıtları gibi dijital kaynaklar ile zenginleştirilerek literatüre kazandırılmasıdır.

Abstract:
Samah folk songs have a special place among the Turkish Folk Music genres that need to be handled and researched in a multidimensional way in line with the many faith-based concepts they contain. Samah Folk Songs, which ensure the transmission of the Alevi belief for generations, have carried not only the principles of belief but also various social and societal phenomena to the present day while undertaking the task of oral history transmission.

Within the scope of the proposed research, in the specific case of Seyyid Sultan Şücaaddin Veli, who has an important place in Alevi belief and is considered one of the four great masters; a comparative analysis of the samah type folk songs performed in cems and a detailed analysis of the similar modes, the performance styles of local artists and the instruments used during the performance was carried out.

Two villages (Eskişehir Aslanbeyli and Ankara Aydıncık), known for their devotion to Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Quarry and located far from each other, were chosen as the research area.

In the first part of the study consisting of three parts; etymological information of concepts such as Alevism, Cem, Bektashism, Babaiism, Kizilbash, Samah were examined. In the second part, a detailed conceptual examination of Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Quarry Alevism was carried out. In the last part of the study, 10 samahs played in cem ceremonies in Eskişehir Aslanbeyli and Ankara Aydıncık villages of Seyyid Sultan Şücaaddin Veli Quarry were compiled and notated and the results of the research were shared.

The most important output of the study is the musical analysis of the findings (comparative analysis of the samahs in terms of techniques such as modes, sound modifier signs, strong sounds, tempo and metronome). enriched with digital resources such as video and audio recordings.