Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Aile hekimliği polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri kadınların meme kanseri ve taramaları hakkındaki bilgi ve farkındalıkları
Information and awareness about breast cancer and screening of women ages 18 and over applying to Aydin Adnan Menderes University Hospital family medicine outpatient clinic
Yazar: HÜSEYİN ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aydın = Aydın ; Bilgi = Knowledge ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş ve Amaç: Türkiye ve dünyada meme kanseri kadınlarda görülen kanser türleri arasında ilk sıradadır. Kanser nedenli ölümlerde ise, akciğer kanserinden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Öte yandan meme kanserini önleme ve erken tanı imkanı vardır. Ülkemiz, Sağlık Bakanlığı tarafından, meme kanseri taramasında, mamografi, klinik meme muayenesi ve kendi kendine meme muayenesi önerilmektedir. Taramalarla, hem tedavi kolaylaşmakta hem de hastanın yaşam süresi uzamaktadır. Bu araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran kadınların meme kanseri ve erken tanı yöntemlerine ilişkin bilgi ve farkındalıklarını saptamak amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18 yaş üzeri 218 kadın katılımcı ile yapılmıştır. Veriler anket yöntemi kullanılarak katılımcılarla yüz yüze görüşme şeklinde alınmıştır. Gözlemsel nitelikte, kesitsel, tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Verilerin değerlendirmesinde SPSS 18.0 paket programı kullanılmıştır. Verileri değerlendirirken tanımlayıcı istatistiksel analizlerin (ortalama, standart sapma, frekans, minimum, maksimum) yanı sıra nicel verilerin karşılaştırılmasındaki ki-kare testi ve Fisher kesin testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya 218 kadın katılmış olup, yaş ortalaması 37,0±14,6'dır. Katılımcıların %61,5'i KKMM hakkında bilgi sahibiydi ve %22,0'ı KKMM'yi yapmaktaydı. Kadınların yalnızca %3,2'si ayda bir kez yaptığını belirtmiştir. Katılımcıların %14,6'sı mamografi yaptırmışken 40 yaş üzeri ise bu oran %45,7 idi. Kadınların çoğunluğunun bu yöntemlerden hiçbirini uygulamadığı gözlenmiştir. Katılımcıların meme kanseri taramaları bilgi düzeyi ile eğitim düzeyleri arasında güçlü bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Mamografi yaptırma ile medeni durum, meslek, yaş grupları, yaşanılan bölge arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001; p=0,005).
Sonuç: Katılımcılar arasında taramalar hakkında bilgi sahibi olanlar dahil, KKMM yapma ve mamografi yaptırma davranışları oldukça düşük oranda olup, meme kanseri, erken tanı ve tarama yöntemleri hakkında planlı eğitimler yapılarak meme kanserine karşı kadınların bilgi ve farkındalığı geliştirilmelidir. Televizyon ve yazılı basınının daha sık bilgi vermek amacıyla kullanılmalı ve böylece kadınların sosyal çevreden yanlış bilgi edinmelerinin önüne geçilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Kadınlar, meme kanseri, kendi kendine meme muayenesi, mamografi

Abstract:
Background and Aim: Breast cancer is the most common type of cancer in women in Turkey and in the world. It ranks second in cancer-related deaths after lung cancer. On the other hand, there is the possibility of prevention and early diagnosis of breast cancer. In our country, the Ministry of Health recommends mammography, clinical breast examination and breast self-examination for breast cancer screening. With screening, treatment becomes easier and the patient's life expectancy is prolonged. This research was conducted to determine the knowledge and awareness of women who applied to the Family Medicine outpatient clinic of Aydın Adnan Menderes Hospital.
Materials and Method: This descriptive study was conducted with 218 female patients over the age of 18 who applied to the Aydın Adnan Menderes University Hospital Family Medicine Outpatient Clinic. The data were collected using the face-to-face questionnaire method. It is an observational, cross-sectional, descriptive study. SPSS 18.0 package program was used to evaluate the data. Descriptive statistical analyses, chi-square test and Fisher exact test were used.
Results: 218 women participated in the study and the mean age was 37.0±14.6 years. 61.5% of the participants had knowledge about BSE and 22.0% were performing BSE. Only 3.2% of women stated that they were applying it once a month. While 14.6% of the participants had mammography, this rate was 45.7% for those over the age of 40. It has been observed that the majority of women do not apply any of these methods. A strong association was found between the breast cancer screening knowledge level of the participants and their educational level (p<0.001). A significant relationship was found between having mammography and marital status, occupation, age groups, and region of residence.
Conclusion: Among the participants, including those who had knowledge about screening, the behavior of performing BSE and having mammography had a very low rate, and women's knowledge and awareness of breast cancer should be improved by conducting planned trainings on breast cancer, early diagnosis and screening methods. Television and social media should be used to provide information more frequently and thus women should be prevented from obtaining misinformation from the social environment.
Key Word: Women, breast cancer, breast self-examination, mammography