Yaşlı parkinson hastalarında sarkopeni ile malnütrisyon ilişkisi
Relationship between sarcopenia with malnutrition in elderly parkinson patients
Yazar: MERVE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM BOZKURT
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Yaşlı Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Geriatri = Geriatrics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme değerlendirmesi = Nutrition assessment ; Geriatri = Geriatrics ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Parkinson hastalığı (PH), Alzheimer hastalığından sonra en sık görülen ikinci nörodejeneratif ve ilerleyici hastalıktır. Tipik olarak 55-65 yaşları arasında gelişir ve insidans ortalama 60 yaş civarında artar. Parkinson hastalarında görülen titreme, hareketin yavaşlaması ve kaslarda kasılma, hareket edememe, uzuvlarda kasılma, tutarsız yürüyüş ve kamburluk gibi motor ve uyku bozuklukları, kabızlık, koku duyusunun kaybı, depresyon, cinsel işlev bozukluğu ve anksiyete gibi motor olmayan semptomlar ile kullanılan ilaçların yan etkisi bu hastalarda malnütrisyon ve sarkopeni sıklığının artmasına sebep olabilmektedir. Ancak bu konuda literatürde yeterli ve net veri bulunmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı yaşlı Parkinson hastalarında sarkopeni ve malnütrisyon sıklığını saptamak, sarkopeni ile malnütrisyon ilişkisini inceleyerek, bu hasta grubunun hem hastalık şiddeti ve hem de yutma bozukluğu riskinin sarkopeni ve malnütrisyon ile ilişkili olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla Haziran 2018-Mart 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Polikliniğine başvuran 60 yaş üstü PH tanısı olan 89 hasta (ort. yaş 68,9±6,4 yıl, %42,7 kadın, %57,3 erkek) çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara genel hasta bilgi formu doldurularak, malnütrisyon açısından Mini Nütrisyonel Değerlendirme (MNA) testi, yutma bozukluğu riski açısındn EAT-10 testi, fiziksel aktivite durumunun değerlendirilmesi için yaşlılarda fiziksel aktivite (PASE) anketi, hastalık şiddeti açısından Hoehn-yahr skalası doldurularak, antropometrik ölçümleri ( boy uzuluğu, vücut ağırlığı, baldır çevresi (BÇ), üst orta kol çevresi), yürüme hızı, el sıkma gücü ve vücut kompozisyonu ölçümleri yapılmıştır. Sarkopeni tanımlaması açısından EWSGOP 2 kriterleri kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 paket programıyla değerlendirilmiştir. Hastaların MNA' ya göre %5,6'sı malnütrisyonlu, %43,8'i malnütrisyon riski altında ve %50,6'sı normal beslenme durumuna sahip olarak bulunmuştur. Hastaların %87,7'si sarkopenik değilken, %12,3'ü şiddetli sarkopenik olarak saptanmıştır. Hastalarda sarkopeni ile malnütrisyon arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,001). Hastalık şiddeti ile sarkopeni ilişkili olarak bulunmuşken, malnütriyonla ilişki saptanmamıştır. Yutma bozukluğu riski %48,3 oranında görülmekle birlikte yutma bozukluğunun ne sarkopeni ne de malnütrisyon ile ilişkisi bulunmamıştır. Faz açısının sarkopeniyi gösterme yeterliliği açısından kesme puanı değeri %53,3 sensivite ve %93,2 spesifite ile <4,5○ olarak belirlenmiştir (p=0,001). PH de hastalığın erken dönemlerinde sarkopeni ve malnütrisyonun farkında olunarak  gerekli tarama ve değerlendirmelerin yapılması riskli hastaların saptanması, özellikle vücut ağırlığı kaybı sorgulaması, el sıkma gücü, BÇ ve beden kütle indeksi (BKİ) düşüklüğü gibi risk faktörleri önlem alınması açısından önemlidir.

Abstract:
Parkinson's disease (PD) is the second most common neurodegenerative and progressive disease after Alzheimer's disease. It typically develops between the ages of 55 and 65 and incidence increases around 60 ages on average. These patients may be at higher risk of malnutrition and sarcopenia because of the symptoms associated with non-motor symptoms such as tremor, movement slowing and contraction in muscles, inability to move, contraction in limbs, inconsistent walking and humpback and motor symptoms such as sleep disorders, constipation, loss of sense of smell, depression, sexual dysfunction and anxiety and also side effect of drugs. However, there is not sufficient and clear data in the literature. Therefore, our aim is to determine the prevalence of sarcopenia and malnutrition in elderly Parkinson's patients, to investigate the relationship between sarcopenia and malnutrition and to investigate whether this patient group is associated with sarcopenia and malnutrition in terms of both the severity of the disease and the risk of swallowing disorder.
For this purpose, 89 patients (mean age 68.9 ± 6.4 years, %42,7 women, %57,3 men) with a diagnosis of PH over 60 years of age who applied to the Neurology Clinic of Ege University Hospital between June 2018 and March 2019 were included in the study. Mini-Nutritional Assessment (MNA) test in terms of malnutrition, EAT-10 test in terms of risk of swallowing disorder, PASE questionnaire for physical activity evaluation, Hoehn-yahr scale in terms of disease severity, anthropometric measurements (height, body weight, calf circumference(CC), upper middle arm circumference(MUAC)), walking speed, hand force and body composition measurements were performed. EWSGOP 2 criteria were used for the definition of sarcopenia. The data were evaluated with SPSS 22.0 package program.
 Patients were found to be malnutrition at 5,6%, under the risk of malnutrition at 43,8% and as normal at 50,6% with MNA. 87,7% were not sarcopenic, and 12,3% were advanced sarcopenia. A statistically significant relationship was found between sarcopenia and malnutrition (p = 0,001). While the disease severity was associated with sarcopenia, no association with malnutrition was found. Although 48,3% patients have the risk of swallowing disorder but it was not associated with either sarcopenia or malnutrition. The cut-off value of the phase angle was determined to be <4.5 with 53,3% sensitivity and 93,2% specificity in terms of adequacy of showing sarcopenia (p = 0,001). It is important to be aware of sarcopenia and malnutrition in the early stages of the PD and to make the necessary screening and evaluation (risk factors such as weight loss, low handgrip strenght, CC and BMI) to prevent.