İç Anadolu'da yayılış gösteren 2n=60 kromozoma sahip Nannospalax leucodon (Nordmann, 1840)'un morfometrik analizi
Morphometric analysis of Nannospalax leucodon (Nordmann, 1840) with 2n=60, distributed in Central Anatolia
Yazar: ENGİN SELVİ
Danışman: PROF. DR. ERCÜMENT ÇOLAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada İç Anadolu'da geniş bir yayılış alanına sahip Nannospalax leucodon'un 2n=60 kromozomal formu içindeki farklı NF değerli (76, 78, 80, 82 ve 84) populasyonların yayılış alanları ve populasyonlar arasında morfolojik ve morfometrik farklılıklar incelendi. Çalışmada elde edilen bulgular ve daha önceki karyolojik temelli çalışmalar sonucu elde edilen bulgular toplu olarak değerlendirildiğinde, farklı NF değerine sahip olan populasyonların tesadüfi olarak yayılış göstermedikleri gözlendi. 2n=60 kromozomal formu içerisinde en geniş yayılışa sahip olan formun NF=80 olduğu ve bu formun daha çok İç Anadolu'nun merkezinde geniş yayılış gösterdiği belirlendi. NF=76 ve NF=78 değerine sahip populasyonların ise merkezde bulunan NF=80 formunun yayılış sınırlarının kuzeyinde ve güneyinde küçük populasyonlar halinde bulunduğu görüldü. Daha yüksek değerli NF değerine sahip (NF=82, 84) populasyonların ise, NF=80 değerine sahip ana populasyonların yayılış sınırlarının batı kesimlerinde küçük populasyonlar şeklinde yayılışa sahip oldukları gözlemlendi. 34 morfometrik karakterden dişilerde 8 tanesi, erkeklerde 25 tanesi, farklı NF değerli populasyonlar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gösterdi. MANOVA analizi sonucunda kromozomal formlar arasında 34 morfometrik karaktere ait ortalama değerler istatistik olarak yüksek seviyede farklı bulundu. CVA analizi sonucunda, İç Anadolu'da farklı coğrafik bölgelerde yayılış gösteren farklı NF değerli populasyonlar birbirlerinden ayrıldı ve özellikle İç Anadolu'nun batı kesimlerinde yayılışa sahip populasyonlar diğer populasyonlardan farklı bölgelerde gruplandığı görüldü.

Abstract:
In this study, distribution areas of populations with different NF values (76, 78, 80, 82 and 84) belonging to 2n= 60 chromosomal forms of Nannospalax leucodon widely distributed in Central Anatolia along with morphologic and morphometric differences between those populations were examined. When findings from this study and other results obtained from previous karyological studies were evaluated together, it was observed that populations with different NF values were not randomly distributed. It was determined that the NF= 80 value had the widest distribution in 2n= 60 chromosomal form and it is mostly distributed in the center of Central Anatolia. It was seen that the populations with NF=76 and NF=78 values were found as small populations in northern and southern border of distribution area of NF=80 population. It was observed that populations having bigger NF values (NF=82 and 84) present as small populations in western border of the main populations NF=80. Among populations having different NF values, 8 of the 34 morphometric characters were statistically significant among females of different populations while 25 of those in male showed significant difference. Statistically, the mean values belonging to 34 morphometric characters were found as highly important by MANOVA. The populations with different NF values distributed in different geographic areas in Central Anatolia were separated in CVA analysis and particularly populations in western parts of Central Anatolia were grouped separately than others.