11 Eylül saldırıları sonrası ABD'nin Afganistan politikası
U.S. policy toward Afghanistan after September 11
Yazar: AYŞE EBRAR BÜLBÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKSER GÖKÇAY
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 11 Eylül 2001 olayı = Event of September 11th ; Afganistan = Afghanistan ; Afganistan Savaşı = Afghanistan War ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; El Kaide = El Kaide ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
11 Eylül 2001 tarihinde gerçekleşen terör saldırılarından sonra ABD'nin Afganistan politikası değişime uğramıştır. Haliyle içine gireceği yeni düzen ABD'nin Afganistan dış politikasının da yeniden şekillenmesine neden olmuştur. SSCB döneminde ABD tarafından desteklenen Afgan mücahitler, saldırıların ardından terörle mücadele kapsamında savaşılan bir cephe haline gelmiştir. 11 Eylül saldırılarının ardından SSCB dönemindeki dış politika tutumları bir yana bırakılarak terörle mücadele temelli bir dış politika benimsenmiştir. Saldırın öncesinde bölgedeki gruplara destek veren bir dış politika benimseyen ABD, 11 Eylül ile Afganistan'daki militan grupları düşman olarak gören bir dış politika uygulamaya koymuştur. Fakat Afganistan'da ulaşılmak istenilen demokratik hükümet sistemine ve terörle mücadele kapsamında militan grupların bölgede bitirilmesi amacına uyguladıkları dış politikayla ulaşamamışlardır. 20 yılın sonunda demokratik bir hükümet kurulamamış ve Taliban ülkeyi ele geçirmiştir. Bu tezde ABD'nin hükümet kurulması ve militan grupların bölgede bitirilmesi için uygulanan dış politikanın oluşturulmasında etkili olan kurum, kuruluş ve kişilerin, değişen dış politikaya katkıları, bölgedeki etkileri araştırılmıştır. Bu bağlamda değişen dış politikanın oluşumunda etkili olan kurumlar ve kişiler incelenmiştir. ABD Dışişleri Bakanlığı, Pentagon ve Beyaz Saray'ın yanı sıra Afganistan savaşının başladığı ve bittiği dönemlerdeki başkanların tutumları değişen dış politikanın anlaşılması amacıyla araştırılmıştır. Ayrıca kurumların, Demokrat ve Cumhuriyetçi Parti'den seçilmiş olan başkanların uyguladıkları Afganistan politikalarının karşılaştırılması, dış politikadaki değişimlerin ve başarısızlıkların anlaşılması açısından önemli görülerek incelenmiştir. Esasen bu tezde değişen dış politika tutumları, hükümet organları ve yöneticiler bağlamında karşılaştırılmalı şekilde ortaya konulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: 11 Eylül, ABD, Yeni Muhafazakârlar, El-Kaide

Abstract:
After the September 1, 2001 terrorist attacks, the US policy towards Afghanistan underwent a change. Naturally, the new order that the US would enter led to the reshaping of the US foreign policy in Afghanistan. The Afghan mujahideen, which was supported by the US during the USSR period, became a front in the fight against terrorism after the attacks. After the September 11 attacks, the USSR-era foreign policy attitudes were left aside, and a counterterrorism-based foreign policy was adopted. The US, which had adopted a foreign policy that supported the groups in the region before the attacks, adopted a foreign policy that saw the militant groups in Afghanistan as enemies after September 11. However, they failed to achieve the desired democratic government system in Afghanistan and the goal of ending militant groups in the region within the scope of the fight against terrorism with the foreign policy they implemented. At the end of 20 years, a democratic government could not be established, and the Taliban took over the country. In this thesis, the contributions of the institutions, organizations and individuals who were effective in the formation of the US foreign policy for the establishment of a government and the end of militant groups in the region, their contributions to the changing foreign policy and their effects in the region were investigated. In this context, the institutions, and individuals influential in the formation of the changing foreign policy are examined. In addition to the US State Department, the Pentagon and the White House, the attitudes of the presidents at the beginning and the end of the Afghanistan war were analyzed to understand the changing foreign policy. In addition, the comparison of the Afghanistan policies of the institutions and the presidents elected from the Democratic and Republican Parties is analyzed as it is considered important to understand the changes and failures in foreign policy. Essentially, in this thesis, changing foreign policy attitudes have been revealed in a comparative manner in the context of governmental bodies and administrators. 
Keywords: September 11, USA, Neoconservatism, Al Qaida