Tip 2 diyabetli bireylerde beslenme eğitiminin serum ileri glikasyon son ürünleri, glukoz ve lipid metabolizması ile antropometrik parametreler üzerine etkileri
The effects of nutritional education on serum advanced glycation end products, glucose and lipid metabolism and anthropometric parameters in type 2 diabetes individuals
Yazar: BUĞU USANMA KOBAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE KUBAT ÜZÜM
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glükoz = Glucose ; Lipidler = Lipids ; İleri glikasyon ürünleri = Advanced glycation end products

Özet:
AMAÇ: Diyabet, sıklığı giderek artan bir hastalıktır. Özellikle uzun dönem komplikasyonlarının kontrol altına alınması bakımından, bireylere tıbbi beslenme önerileri sunmak önemli bir adımdır. Bu çerçevede kalori ayarlanması, yağ, şeker ve tuz kısıtlaması yaygın bir yöntemdir. Besinlerin ileri glikasyon son ürünü (AGE) içeriğinin düzenlenmesi de son yıllarda önemsenmektedir. Çalışmamızda sağlıklı ve diyabetli bireylerde düşük AGE'li beslenmenin kısa ve uzun dönem metabolik etkilerinin saptanması amaçlanmaktadır.
GEREÇ VE YÖNTEM: 18-65 yaş arası; 30 sağlıklı gönüllü ile 30 diyabet hastası çalışmaya dahil edilmiştir. İlk görüşmeden iki hafta sonra kısa dönem, üç ay sonra uzun dönem değerlendirme için vizitler planlanmıştır. Katılımcılara düşük AGE'li beslenme prensipleri anlatılarak antropometrik ölçümleri kaydedilmiştir. Her vizitte açlık plazma glukoz, HbA1c, insülin, 1-5 AG, C-peptid, total kolesterol, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol, trigliserid, CRP, AGE, metilglioksal, karboksimetillizin ve sRAGE tetkikleri tekrarlanmıştır. Sonuçları gruplar arası ve kısa/uzun dönem olmak üzere, besin tüketim kayıtlarına dayanarak kıyaslanmıştır. Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: TDK-2019-33269.
BULGULAR: Katılımcıların 42'si kadın (%70), 18'i erkektir (%30). Yaş ortalaması diyabet grubunda 52,60±9,34 ve kontrol grubunda 40,20±4,3'tür. Başlangıç ölçümlerde açlık  kan glukozu, HbA1c, insülin, C-peptid, CRP, total kolesterol ve HDL-kolesterol diyabetli grupta daha yüksekken, AGE, CML, MG ve sRAGE sağlıklı grupta yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kısa dönemde her iki grupta kilo ve beden kitle indeksi (BKİ) azalmış; hastalarda MG yükselmiş ve 1,5 AG düşmüş, kontrol grubunda AGE, CML, MG ve sRAGE düşmüştür (p<0,05). Uzun dönemde hastalarda CML düşmüş ve MG yükselmişken (p<0,05), kontrol grubunda AGE değerlerinde anlamlı değişiklik saptanmamıştır.
SONUÇ: Diyetle tüketilen AGE miktarının azalması, metabolik parametreleri ve serum AGE değerlerini etkileyebilmektedir. Bu etkinin netleşmesi açısından daha fazla geniş çaplı randomize kontrollü klinik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: İleri glikasyon son ürünleri, diyabet, beslenme, diyet

Abstract:
AIM: Diabetes is a disease with an increasing frequency. It is an important step to offer medical nutrition recommendations to individuals, especially in terms of controlling long-term complications. In this context, calorie adjustment, fat, sugar and salt restriction are  common methods. Regulation of the advanced glycation end product (AGE) content of foods has also been given importance in recent years. In our study, itis aimed to determine the short and long term metabolic effects of low AGE diet in healthy and diabetic individuals.
MATERIAL AND METHODS: 18-65 years old; 30 healthy volunteers and 30 diabetic patients were included in the study. Visits were scheduled for short-term evaluation two weeks after the first interview, and for long-term evaluation three months later. The principles of low-AGE nutrition were explained to the participants and their anthropometric measurements were recorded. Fasting plasma glucose, HbA1C, insulin, 1,5 AG, C-peptide, total cholesterol, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol, triglycerides, CRP, AGE, methylglyoxal, carboxymethyllysine and sRAGE tests were repeated at each visit.Results were compared between groups and short/long term, based on food consumption records. This work was supported by the Scientific Research Projects Unit of Istanbul University. Project No: TDK-2019-33269
RESULTS: f the participants, 42 (70%) were female and 18 (30%) were male. The mean age was 52.60±9.34 in the diabetes group and 40.20±4.3 years in the control group. In basal measurements, fasting blood glucose, HbA1c, insulin, C-peptide, CRP, total cholesterol and HDL-cholesterol were higher in the diabetes group; while AGE, CML, MG, and sRAGE were higher in the healthy group (p<0.05). In the short term, weight and body mass index (BMI) decreased in both groups; MG increased and 1-5 AG decreased in patients; AGE, CML, MG and sRAGE decreased in the control group (p<0.05). While CML decreased and MG increased (p<0.05) in patients in the long term, no significant change was found in AGE values in the control group.
CONCLUSION: The decrease in the amount of AGE consumed in the diet may affect the metabolic parameters and serum AGE values. More randomized-controlled clinical trials with large simple size are needed to clarify this effect.
Keywords: Advanced glycation end products, diabetes, nutrition, diet.