Rejenere selüloz liflerindeki kükürdün sıcak ve soğuk boyamada renk değişimine olan etkisinin inclenmesi
A research about the effects of sulphur in regenerated cellulosic fibres to colour exchange in hot dyeing and cold dyeing
Yazar: MUSTAFA BAHAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Viskon kumaşlar, gerek dökümlülükleri gerekse güzel tutumları veselülozik esaslı olmaları nedeniyle, son yıllarda piyasada çoktutulmuşlardır. Bu popülaritenin etkisiyle yeni üretim teknikleri geliştirilippek çok ihtiyaca cevap verebilecek farklı özellikte rejenere selüloz lifleriüretilmiştir. Ancak üretim tekniklerinden kaynaklanan farklılıklarnedeniyle, bunların gerek ön terbiye işlemleri gerekse boyanmalarısırasında sorunlarla karşılaşılmaktadır.Özellikle piyasada boya sırasında karşılaşılan sorunların büyük birkısmının, bazı viskon kumaşlarda bulunan kükürtten kaynaklandığıyönündeki yaygın görüşün tartışılıp, önlemler alınabilmesi için sistematikbir araştırmanın yapılması gereklidir. Ancak bu yönde yapılmış araştırmasayısı çok azdır. Bu amaçla yapılan bu proje 2 aşamadan oluşmaktadır.lk aşamada, ön terbiye işlemlerinin viskon kumaşlardaki kükürtartıklarının uzaklaştırılmasına etkisi araştırılmış ve uygun işlemkombinasyonları belirlenerek önerilmiştir. Daha sonra reaktif gruplarıfarklı olan çeşitli reaktif boyarmaddelerle boyama yapılarak, boyamalarınkükürtten ne oranda etkilendikleri incelenmiştir. Yapılan denemelersonucunda kumaştaki kükürt artıklarının renk farklılıklarına etkisiolmadığı görülmüş ve projenin son aşamasında, farklı orijinde veözellikteki iplik ve kumaşlarla boyamalar yapılarak, boyahanelerdeyaşanan renk sorunlarına kumaştaki kükürt artıklarının mı, yoksa yapıfarklılıklarının mı etkili olduğu incelenmiştir. Sonuç olarak; farklı reaktifgruplu farklı özelliklerde boyarmaddelerle, pek çok farklı özelliktekumaşa ve ipliğe boyamalar yapılmış ve yine kükürdün çok etkili olmadığıfakat iplik veya kumaş özelliklerinin önemli birer faktör olduğu yönündesonuçlar elde edilmiştir.Anahtar kelimeler: Viskon, reaktif boyama, kostikleme, kükürt

Abstract:
Because of the viscose fibers have a good handling and their sourceis cellulose, the demand for viscose fibers in markets is increasing day byday. Especially with the new production techniques developed recently,regenerated cellulose fibres with different properties can meet all kinds ofusage expectations. But, because of differences caused by productiontechniques, there can be some problems during both pretreatment anddyeing.A systematic research must be done in order to discuss the generalidea that most of the problems happened during the dyeing processes isbecause of the the sulphur content of the fabrics present in the markets andto take measurements against these problems. But, the number of theresearches done to that end is inadequate. Our project have two stage.In the first stage, the effect of the pretreatment process to theremoving of the sulphur content in the viscose fibers was studied andoptimum pretreatment processes were offered. Then, the fabrics includingdifferent sulphur content are dyed with different reactive dyestuffs (indifferent molecular size, reactivity, substantivity). Afterwards, theinfluences of sulphur remains in the fabric to the dyeing quality werestudied. So we found that sulphur content does not effect the colorefficiency of the fabric dyed with reactive dyestuffs.In the last stage of the project, we thought that source of the colorproblems of the viscose fabrics are the structural characteristics and dyedthe fabrics and yarns have different origin.Keywords: Viscose, reactive dyeing, causticizing, sulphur