Toplu taşımada örgütsel stres kaynakları ve çözüm önerileri: EGO Genel Müdürlüğünde bir araştırma
Organizational stress sources and solution proposals in public transportation: A research in EGO General Directorate
Yazar: MEHMET ZENNUR GÜRBÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKNUR ARZU AKYÜZ
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: EGO Genel Müdürlüğü = EGO General Directorate ; Otobüs = Bus ; Otobüs taşımacılığı = Bus transportation ; Stres = Stress ; Sürücüler = Drivers ; Toplu taşımacılık = Public transportation ; Örgütsel stres = Organizational stress

Özet:
Stres, özellikle küreselleşmenin etkisiyle beraber günümüzde insanoğlunun en büyük sorunlarından biri haline gelmiştir. Çalışanlar özellikle iş hayatında yoğun stres yaşayabilmekte ve bunun neticesinde hem çalışanlar hem de işletmeler ciddi zararlara uğrayabilmektedirler. Meydana gelebilecek bu tür olumsuz sonuçları en aza indirgemek için, stresin yönetilebilir hale getirilmesi gerekmektedir.       
Bu çalışmanın amacı, toplu taşıma hizmetinde çalışan sürücülerin, çalışma ortamlarında maruz kaldıkları örgütsel stres kaynaklarını tespit etmek, sınıflandırılmak ve bu stresi nasıl yönetebilecekleri ile ilgili gerekli önerilerde bulunmaktır.
Örgütsel Stres Kaynakları ile ilgili kapsamlı bir literatür araştırması yapılmış olup; EGO Genel Müdürlüğünde toplu taşıma hizmeti için araştırmaya özgün bir anket hazırlanmıştır.  Bu çalışmada örneklem yoluna gidilmeden tüm evrene ulaşılmaya çalışılmıştır. 2016 yılında EGO Genel Müdürlüğü toplu taşıma hizmetinde çalışan sürücülere uygulanan 1.554 anketin istatiksel verileri analiz edilmiştir. Bu sayı evrenin %72'lik kısmını temsil etmektedir. Veri analizi için SPSS (22.0) paket programı aracılığıyla ölçeğin frekans değerleri alınmış, faktör analizi, güvenilirlik analizi, varyans analizleri yapılmıştır.
 
Çalışma, sürücülerin orta derecede stres yaşadıklarını; sürücülerde en fazla stres oluşturan sebeplerin: "Maaş (ücret) adaletsizliği ve/veya düşüklüğü", "Yolcuların sürücülere zorbalık yapması, sözlü tacizde bulunması ve/veya şiddet uygulaması", ile "Hizmet sözleşmesinin yenilenmemesi ya da işten çıkarılma korkusu" olduğunu ortaya koymuştur. Sürücülerin çalıştıkları bölgeler arasında stres düzeyleri ile ilgili anlamlı bir fark bulunmuştur. Sürücülerde strese sebep olan etmenler ile ilgili gerekli önlemler alınarak, sürücülerin stres düzeylerinin düşürülmesi için öneriler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Stres, Örgütsel Stres, Stres Faktörleri, Toplu Taşıma, Otobüs Şoförü

Abstract:
Stress has been one of the biggest problems of today, especially with increased globalization. People can be exposed to extreme levels of stress in their work, and as a result both workers and companies can be faced with significant losses. To minimize all its negative effects, stres has to be managed.
The purpose of this study is to determine and classify  the organizational stres factors that drivers working in public transportation, and to provide suggestions for managing these stres factors.
A comprehensive literature survey is made in organizational stress factors, and a questionnaire is developed  for  Ankara EGO General Directorate. The questionnaire applied to 1554 drivers, representing 72% of the population, is statistically analysed. Survey validity, descriptive statistics, factor analysis and variance analysis are performed by SPSS (22.0) software.   
 The study revealed that:drivers are exposed to mid-level stess; and most critical stress causes are "injustice and/or insufficiency of salaries", "aggresive, violent behavior and verbal abuse of passengers towards drivers", "fear of losing jobs or renewal of the contract". A significant level of variation in stres levels are identified with respect to different regions of Ankara where drivers are assigned.  Suggestions are made in relation to different stres causes to lower the stress levels exposed. 

Keywords: Stress, Organizational stress, Stress Factors, Public transportation, Bus driver