Orhan Asena'nın "Yıldız Yargılanması" ve Güngör Dilmen'in "Devlet ve İnsan" adlı oyunlarının tarihsel gerçeklik açısından değerlendirilmesi ve yazarların tarihsel bakış açıları
Evaluation of Orhan Asena's play "Star Judgement" and Güngör Dilmen's play called "State and Human" in terms of historical reality and historical perspectives of the writers
Yazar: SEVİNÇ GEDİKTAŞ
Danışman: PROF. ÜMİT AYDOĞDU
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Tarihsel oyunlar edebiyat tarihinin başlangıcından bu yana tiyatro sanatına konu olmuştur. Bu çalışmada, aynı tarihsel dönemi farklı biçimde ele alışlarıyla iki yazarın oyunları incelenmiştir. Orhan Asena'nın "Yıldız Yargılanması" ve Güngör Dilmen'in "Devlet ve İnsan" adlı oyunlarında 1876 Tanzimat Dönemi ve Abdülaziz'in ölümünden beş yıl sonra geçen olaylar anlatılmıştır. Abdülaziz'in ölümünden sorumlu tutulan, ilerici ve yenilikçi düşüncelere sahip olan Mithat Paşa, Yıldız Mahkemesi'nde yargılanmış ve daha sonra Abdülhamit tarafından Taif'e sürülerek orada boğdurularak öldürülmüştür.
1950 kuşağı içinde yer alan ve Türk Tiyatrosu'na çok sayıda eser kazandıran, kendini sürekli yenileyen bir yazar olan Orhan Asena, eserlerini yazarken toplumsal yapıyı, evrensel değerleri, güncel yaklaşımı, düşünsel boyutu ve nesnel tutumunu her zaman korumuştur. 1960 kuşağı içinde yer alan, Çağdaş Türk Tiyatrosu'nun yapıtaşlarından biri olan ve yazdığı oyunlarla tiyatroyu temel işlevine kavuşturan Güngör Dilmen, eserlerinde genellikle tarihsel ve mitolojik konuları işlemiş, kullandığı dil ve teknik ustalığı ile araştırıcı nitelikli, kendini sürekli aşabilen bir yazar olmuştur.
Bu çalışmada Asena'nın "Yıldız Yargılanması" ve Dilmen'in "Devlet ve İnsan" adlı oyunları tarihsel gerçeklik açısından değerlendirilmiş, bunun sonucunda da iki yazarın tarihe bakış açıları aynı tarihsel dönemi ele alışları sırasında, birbirleriyle örtüşen ya da ayrışan yanları irdelenmiştir.

Abstract:
Historical games has been a subject matter since the beginning of the drama.
In this study, the same period of history (time) according to plays of two different playwrights has been searched. The plays which are called as "Yıldız Yargılanması" by Orhan Asena and "Devlet ve İnsan" by Güngör Dilmen talk about the Tanzimat period and the cases in five years after the death of Abdülaziz. Mithat Paşa whos was innovative (open-minded) and accused as the man who was responsible fort he death of Abdülaziz, had beed judged act the courth of Yıldız, afterwards he had exiled to Taif and had been slaughtered.
Innovative Orhan Asena who took place in the fifties and wrote many plays, made the Turkish drama developed, has kept the society norms, Universal valwes, current approachs, cognitive dimensions and his objective point of views, while writing his plays.
Güngör Dilmen who has took place in sixties, as the one of the main playwrights made the Turkish Theatre reach its purpose. He generally used historical and mythology subjects his language and his technique has been always extra ordinary so that he took place as an innovative writer in Turkish drama.
In the study, "Yıldız Yargılanması" by Asena and "Devlet ve İnsan" by Dilmen has been researched with historical truth, the similarities and differences have been found out in respect to their point of views. While both writers looking at the same period of time.