COVİD 19 salgını süresinde okul öncesi çocukların ekran süresinin değişiminde ebeveyn tutumlarının rolünün çevrim içi anket ile değerlendirilmesi
Change in screen time of preschool children according to parental attitudes during the COVİD-19 pandemic with an online survey
Yazar: DENİZ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SIDDİKA SONGÜL YALÇIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
COVID-19 ile ilişkili kamu riskini en aza indirmek için başlatılan karantina süreci ile pek çok kişi gibi çocukların da evde geçirdikleri sürenin artması onların ekran süresini etkileyebilir. Bu çalışmada, okul öncesi dönem çocuklarının ekran başında geçirdikleri sürenin hem ebeveyn-çocuk özelliklerine hem de ebeveyn tutumlarına göre değişimi arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. Kartopu örneklemesi yöntemi ile kesitsel çevirim içi yapılan çalışmada; çalışma ile ilgili anket soruları ve Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ), okur-yazar olan ve 2-6 yaş grubu çocuğa sahip 403 gönüllü anne tarafından dolduruldu. Çocukların ortalama ± SD yaşı 4,3 (± 1,2) yıl ve %51,6'sı erkekti, %54,6'sı pandemi döneminde gün içinde ebeveynleri tarafından bakım alıyordu. Annelerin doğum anındaki yaş ortalaması (± SS) 30 (± 4,3) yıl olup, %64,3'ü çalışmaktaydı. Ebeveynlerin dörtte üçünün eğitim düzeyi 12 yıl ve üzerindeydi. Annelerin  %26,1'i pandemi döneminde çocuğunun ekran süresinde herhangi bir değişiklik olmadığını, %70'i çocuğun ekran süresinin arttığını ve %4'ü ise çocuğun ekran süresinde azalma olduğunu belirtti. Pandemi döneminde ekran süresindeki değişim ile çocuk özelliklerinin ilişkisi incelendiğinde; çocuğun daha büyük yaşta (≥ 4 yaş vs <4 yaş)  olmasının ve pandemiden önce daha fazla ekran süresine sahip olmasının pandemi döneminde artmış ekran süresi açısından daha yüksek risk yaratırken, pandemi döneminde gün içinde ebeveyn bakımında olmasının kreş bakımı ve büyükanne/büyükbaba bakımında olmasına göre artmış ekran süresi açsından daha az risk yarattığı bulundu. Pandemi döneminde ekran süresi değişimine göre ebeveyn tutum ölçeği alt puanları karşılaştırıldığında; ekran süresi artan gruptaki annelerin otoriter ebeveyn puanının yüksek, aşırı koruyucu ebeveyn tutum puanının düşük olduğu görüldü. Okul öncesi çocukların ekran başında geçirdikleri sürenin, çocukların erken yaşlarından itibaren ebeveynlerinin tutumlarıyla ilişkili olduğu görüldü.

Abstract:
With the begining of the lockdown process, like many other people the time spent by children at home increased. The increase in the time children spend at home during the lockdown process can also lead to a change in their screen exposure. It was aimed to investigate the relationship between the change in screen time of preschool children according to both parent-child characteristics and parental attitudes in this study.  This cross-sectional online study including 403 mother- preschool children dyads . A self-completion-structured survey form and Parent Attitude Scale were filled by volunteer mothers. The mean ± SD age of the children was 4.3 (± 1.2) years and  51.6 % were males, 54.6% were cared for by their parents during  daytime in the pandemic period. Mean (± SD) age of the mothers at the time of delivery was 30 (± 4.3) years, 64.3% of them were working. Three in four of the parents had an education level of 12 years or more. When parents were asked about the change in the average screen time of the child during the pandemic period; it was observed; 26.1% of parents stated that there was no change in the screen time of their child, 70% stated the screen time of the child increased and 4% stated decreasing of the child's scren time. In the analyses ofthe relationship between the change in screen time and child characteristics during the pandemic period; child being older  (≥ 4 years vs < 4 years old) and had more screen time before the pandemic created a higher risk for increased screen time during the pandemic period. Also  being in parental care of the child  during the day during the pandemic period created less risk in terms of increased screen time compared to being in nursery care and grandparent care. When the parental attitude scale sub-scores were compared according to the screen time change during the pandemic period; it was observed   the authoritarian score was high and the overprotective score was low in the group with increased screen time. Screen time spent by preschool children was found to be related to the attitudes of their parents from an early age.