Travma sonrası mine dentin kırığı bulunan maksiller santral kesici dişin iki farklı teknikle yapılan restorasyonunun mikro bilgisayarlı tomografi verilerine dayalı sonlu elemanlar analizi metodu kullanılarak stres dağılımının değerlendirilmesi
Evaluation of stress distribution using finite element analysis method based on microcomputer tomography data of the restoration of maxillary central incisor with two different techniques of after-traumatic enamel dentin fracture
Yazar: ŞEYMA OLĞAÇ AKGÖNÜL
Danışman: PROF. DR. SEMA ÇELENK
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental mine = Dental enamel ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Diş kırıkları = Tooth fractures ; Kesici dişler = Incisor ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Sonlu elemanlar analizi = Finite element analysis ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed

Özet:
Amaç: Çocuk hastalarda maksiller santral kesici dişler tüm diş dizisi içinde en sık travmaya uğrayan dişlerdir. Bu dişler fonksiyon, fonasyon ve estetik açısından büyük öneme sahiptir. Travma sebebiyle kliniğimize başvuran hastalarımızın küçük yaşta oldukları göz önüne alındığında yapılacak olan restorasyonların uzun ömürlü olması gerekir. 
Bu çalışmada mine dentin kırığı bulunan maksiller santral kesici dişin mikro-bilgisayarlı tomografi verilerine dayanarak hazırlanan 3 boyutlu modeli üzerinde, sonlu elemanlar stres analizi metodu kullanılacaktır. Bu metotla, iki farklı yönden uygulanan kuvvet altında, kırık parçanın yapıştırılması (reataçman) ve direk kompozit restorasyon uygulaması şeklindeki iki restoratif tekniğin, kırık dişler üzerine uygulanacak farklı retantif prosedürler sonrasında oluşturdukları stres dağılımı incelenecektir. 
Gereç ve Yöntem: Avülse sol maksiller santral kesici diş mikro bilgisayarlı tomografi cihazında tarandı. Elde edilen veriler, bilgisayara aktarılarak üç boyutlu modelleme yapıldı. Modellerde, dişin distoinsizal köşesinden mesial arayüze doğru 3 mm uzakta, 45 derece açıyla, oblik yönde kırık hattı oluşturuldu. Reataçman yönteminde kullanılan retantif prosedürler; 1) İç dentin oyuğu, 2) Palatinal kompozit laminate veneer, 3) Çift palatinal retantif oluk. Kompozit restorasyon tekniğinde kullanılan retantif prosedürler; 1) Kompozit laminate veneer, 2) Mine bizotajı sonrası direk kompozit retorasyon, 3) Çift palatinal oluk sonrası kompozit uygulama, olacak şekilde toplamda altı model oluşturuldu. Restorasyonu tamamlanan modellere, sonlu elemanlar stres analizi metodu kullanılarak insizal ve palatinal yönden olmak üzere iki kuvvet 100 N büyüklüğünde uygulanarak, bulunan sonuçlar restorasyon ve diş üzerinde oluşan stresler açısından incelendi.
Bulgular: Tüm modellerde mine ve dentinde palatinal kuvvetler, insizal kuvvetlerden daha yüksek stres oluşturmuşlardır. Tüm kuvvetler altında tüm modellerde kökün bukkal yüzeyinde palatinal yüzeyine göre daha fazla stres yoğunlaştığı gözlenmiştir.  Mine dokusunda en az stresi oluşturan model reataçman sonrası palatinal laminate veneerin uygulandığı Model-1'de gözlenmiştir. Kompozit restorasyonlarda en yüksek stres değeri Model-1'de, en düşük stres değeri Model-3'te gözlenmiştir. Direk kompozit restorasyon uygulanan modellerde; kompozit, mine ve dentin yüzeyinde biriken maksimum stres miktarları arasında belirgin bir fark bulunamamıştır.
Sonuç: Yapılan modellemelerden elde edilen verilere göre diş üzerinde uygulanan restorasyonun şekli, kullanılan teknik, restorasyonun yeri ve uygulanan kuvvetin yönü, diş ve restorasyonda biriken stres miktarını ve dağılımını etkilemektedir. Fakat elde edilen stres analizi sonuçları restorasyonların klinik başarını değerlendirmek için yeterli değildir. Kullanılan modellerin başka tekniklerle yapılacak çalışmalarla desteklenmesine ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Reataçman tekniği, sonlu elemanlar stres analizi, direk kompozit restorasyon, palatinal restorasyon, mine dentin kırığı

Abstract:
Aim:In pediatric patients, the maxillary central incisors are the most frequently traumatized teeth in the entire tooth array. These teeth are of great importance in terms of function, phonation and aesthetics. Considering that our patients who applied to our clinic due to trauma are at a young age, the restorations to be made should be long-lasting.
In this study, based on the micro-computed tomography data of the maxillary central incisor with enamel dentin fracture, two techniques, namely the bonding of the broken part by means of finite element analysis and the treatment of the tooth with direct composite restoration, stress distribution will be examined under force from two different directions using different retentive procedures to be applied to the fractured tooth.

Material and Method: Avulsed left maxillary central incisor was scanned with a micro-computed tomography device. The obtained data were transferred to the computer and three-dimensional modeling was performed. In the models, an oblique fracture line was created at an angle of 45 degrees, 3 mm from the disto-incisal corner of the tooth to the mesial interface. Retentive procedures used in the reattachment method; 1) Internal dentin cavity 2) Palatinal composite laminate 3) Double palatal retentive groove. A total of six models were created, with the retentive procedures used in the composite restoration technique 1) Composite lamina veneer 2) Composite restoration after enamel beveling 3) Composite application after double palatal grooves, by using the finite element analysis method, 100 N force was applied to the restored models in two different directions, incisal and palatal, and the obtained data were examined in terms of stresses on the restoration and the tooth.

Results: In all models, palatal forces produced higher stress than incisal forces on enamel and dentin. It was observed that more stress was concentrated on the buccal surface of the root than on the palatal surface in all models under all forces. The model that creates the least stress on the enamel tissue was observed in Model-1, where palatinal laminate veneer was applied after reattachment. The highest stress value in composite restorations is in Model-1, The lowest stress value was observed in Model-3. In models with direct composite restoration; No significant difference was found between the maximum amount of stress accumulated on the composite, enamel and dentin surfaces.

Conclusion: According to the data obtained from the modeling, the shape of the restoration applied on the tooth, the technique used, the location of the restoration and the direction of the applied force affect the amount and distribution of stress accumulated in the tooth and restoration. However, the obtained stress analysis results are not sufficient to evaluate the clinical success of restorations. The models used need to be supported by studies with other techniques.

Key Words: Reattachment technique, finite element stress analysis, direct composite