Borik asitin Sarcophaga africa (Wiedemann, 1824) (Diptera: Sarcophagıdae) larvalarının gelişimi, sterilitesi ve histolojisi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of boric acid on development, sterility and histology of Sarcophaga africa (Wiedemann, 1824) (Diptera: Sarcophagidae) larvae
Yazar: CANER AYDINLI
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE AYDOĞAN KILIÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Sarcophagidae familyasına ait olan ve kozmopolit bir yayılış gösteren Sarcophaga africa (Wiedemann, 1824) türü, patojenlerin taşınmasında aracı bir vektör olarak insan ve hayvanlarda sağlık problemlerine ve ciddi ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Borik asit, en büyük rezervleri ülkemizde bulunan bor elementinin bir bileşiğidir ve zararlı böceklerle mücadelede etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmada da BA'nın S. africa türü larvaların gelişimi ve sterilitesi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kültüre alınan sineklerden elde edilen larvalar üzerindeki deneyler 5 tekrarlı olarak yapılmıştır. Kontrol grubu ile 100 g besine 14, 28, 42 ve 56 mg BA ilave edilmiş olan farklı 4 deney grubunda, BA'nın larval gelişime olan etkileri ile steriliteye olan (kısırlaştırıcı) etkileri araştırılmıştır. Çalışmada BA'nın larvaların gelişim süresi, ağırlık, boy, pupa gelişimi ve boy-çap üzerine etkileri ile BA'ya maruz bırakılan larvalardan elde edilen ergin sineklerdeki steriliteye olan etkisi belirlenmiştir. Bununla birlikte, BA'nın sindirim sistemine olan etkileri histolojik açıdan incelenmiştir. 
Sonuç olarak BA'nın Grup II, III ve IV larvalarında gelişimi önemli düzeyde etkilediği (p<0.05); bununla birlikte, 14 mg BA uygulanan Grup I larvalarında kontrol grubuna göre boy ve ağırlıkların arttığı, gelişim süresinin ise azaldığı belirlenmiştir. BA uygulanan larvalardan elde edilen erginlerin ardışık 5 neslinde bırakılan larva sayılarında azalma, larvaların boy ve ağırlığında azalma ve erginlerin boylarında azalma tespit edilmiştir. Grup II, III ve IV larvalarının sindirim kanalında gözlenen histopatolojik değişiklikler, elde edilen bulguları destekleyici niteliktedir.

Abstract:
The species Sarcophaga africa (Wiedemann, 1824), which is a cosmopolit species spread all over the world and belong to the Sarcophagidae family. It is a vector which that transfer pathogens causing health problems and serious economic losses in humans and animals. Boric acid is a compound of boron element constitutes the highest reserves in our country and have been used to struggle harmful insects very effectively.  In this study, it is aimed to determine the effects of BA, on the development and sterility of some species of Sarcophagidae family which spread all over the world and cause health problems and serious economic losses in human and animals. For this purpose, the larvae obtained from cultured flies were used and experiments were performed with 5 replicates. Control group and four different experimental groups with 14, 28, 42 and 56 mg BA were added to 100 g of dietary. The effects of BA on larval growth time, body weight, length, pupa development, length-diameter and sterility were investigated. Moreover, effects of BA on digestive system histology were investigated.
As a result, it was determined that BA had a significantly effect on the development of larvae in groups II, III and IV (p <0.05); however, compared to the control group the larvae of the first group treated with 14 mg BA increased in height and weight, and development time decreased. It has been found that in 5 consecutive generations of the larvae treated with BA, the number of larvae released, the length and weight of the larvae, and the length of the adults were decreased. Histopathological changes in the midgut of groups II, III and IV supported those findings.