Migren tanılı hastalarda osmofobi, koku eşiği, koku ayırımı ve tanımanın değerlendirilmesi
Assessment of osmophobia, odor threshold, odor discrimination and ODOR identification in migraine patients
Yazar: MERİH KARBAY
Danışman: DOÇ. DR. ELİF KOCASOY ORHAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Fobiler = Phobic disorders ; Koku duyusu = Smell ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Tez Tanıtımı: Karbay M, Migren Tanılı Hastalarda Osmofobi, Koku Eşiği, Koku Ayırımı Ve Tanımanın Değerlendirilmesi, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, İstanbul, 2016.
Giriş ve Amaç: Migren, en sık görülen primer başağrılarından biridir. Osmofobi, migreni diğer primer başağrılarından ayırmada oldukça spesifik bir semptomdur. Bu çalışmamızda "Sniffin' Sticks" koku testi kullanılarak migren hastalarının osmofobi, allodini, MIDAS, migren alt türü gibi parametreler açısından koku duyusunun test edilmesi ve sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Araç ve Yöntem: Çalışmamız, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda IHS üçüncü basımına (beta versiyonu) göre kesin migren tanısı almış 101 hastayı içermektedir. Koku testi öncesinde hastalar Kulak, Burun ve Boğaz Anabilim Dalı'nda kokuyu etkileyebilecek patolojiler açısından değerlendirilmiş, ayrıca Beck Depresyon Ölçeği kullanılarak depresyonda olmadıkları gösterilmiştir. Tüm hastalara allodini soru listesi doldurulmuş ve standardize edilmiş bir koku anketi uygulanmıştır. Sonrasında Sniffin' Sticks Testi uygulanarak hastaların koku eşiği, ayırımı ve tanıma skorları belirlenmiştir. 
Bulgular: Hastalarımızın 88'i (%87,1) kadın, 13'ü (%12,9) erkekti. Yaş, cinsiyet ve eğitim durumu açısından gruplar arasında anlamlı fark olmayan 60 sağlıklı gönüllü ile karşılaştırıldığında migren hastalarının koku eşiği ortalamaları, sağlıklı gönüllülere göre sayısal olarak daha yüksek (daha düşük konsantrasyondaki kokuları algılayabilir), koku ayırımı ortalamaları daha düşüktü. Koku tanıma ortalamaları arasında migren grubu ile sağlıklı kontroller arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Eğitim düzeyi yükseldikçe koku eşiği değişmezken, koku tanıma ve ayırımı ortalamalarının değerleri artmaktaydı. Allodinisi olanların, olmayanlara göre koku eşiği ortalamaları aynı iken, koku ayırımı ve tanıma skorları daha düşüktü. Ataklı dönem ile ataksız dönem arasında, auralı migren ile aurasız migren arasında, MIDAS parametresine göre ve osmofobinin varlığına göre koku testi ile gösterilebilen bir fark saptanmadı.
Tartışma: Bu bulgular, koku eşiğinin periferik mekanizmalarla, koku tanıma ve ayırımının ise santral mekanizmalarla ilgili olduğunu desteklemektedir. Bulgularımız, migren hastalarında periferik koku yollarının daha duyarlı olduğunu (koku eşiği değerleri yüksek), santral koku bölgelerinde ise olası bir disfonksiyon  (koku tanıma ve ayrımı normalllere kıyasla düşük) ihtimalini akla getirmektedir.

Anahtar Kelimeler: Migren, Osmofobi, Koku Eşiği, Koku Ayırımı, Koku Tanıması, Sniffin' Sticks Koku Testi

Abstract:
Presentation of the Thesis: Karbay M, Assessment of osmophobia, odor threshold, odor discrimination and odor identification in migraine patients. Department of Neurology, Istanbul Faculty of Medicine, Istanbul University, Thesis in Neurology, Istanbul, 2016.
Background and Aim: Migraine is one of the most common primary headaches. Osmophobia is a specific symptom that can distinguish migraine from other primary headaches. In our study, we want to evaluate the olfaction in migraine patients according to osmophobia, allodinia, MIDAS and migraine subgroups and compare them with healthy controls with "Sniffin' Sticks" olfaction test.
Methods: In our study we recruited 101 migraine patients who was diagnosed according to IHS third edition (beta version) seen in Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Neurology. Before the application smell test, participants were examined in Department of Otorhinolaryngology to excluded the pathologies that can affect olfaction. In addition, no patients were showed to be deppression by using Beck Deppression Inventory. Allodynia symptom checklist, and a standardized smell questionnaire were applied to all patients. After that, we use Sniffin' Sticks Test to evaluate odor threshold, discrimination and identification scores.
Results: Eighty-eight (%87,1) of our patients were women, remain 13 (%12,9) were men. The mean odor threshold score in migraine patients was high compare to control group, which had same age, sex and educational status with patients group (migraine patients can sense low concentrated odors). The mean odor discrimination score in migraine group was lower than in those of control group. On the other hand, there was no statistical difference in the mean odor identification score between two groups. The mean odor threshold score was not effected by education but the mean odor discrimination and identification scores were directly proportional with education status. The mean odor discrimination and identification scores in patients with allodynia were lower compared to patients without allodynia. But, there was no different in the mean odor threshold score between two groups. We did not found any difference in smell test scores between during migraine attack and without attack, migraine with aura and without aura, migraine with osmophobia and without osmophobia, and MIDAS parameters.   
Discussion: These results support that the odor threshold is related to peripheral mechanisms, but the odor discrimination and identification are related to central mechanisms. Our results may present that the peripheral olfaction pathways are more sensitive based on the mean odor thresholds was found to be higher, while central olfactory pathways could be dysfunctional because of the mean odor discrimination and identification scores were found to be lower. 

Keywords: Migraine, Osmophobia, Odor Threshold, Odor Discrimination, Odor Identification, Sniffin' Sticks Test