Glokom hastalarında oküler yüzey değişikliklerinin incelenmesi /
Yazar: SEÇİL ŞENCAN
Danışman: PROF. DR. ESİN FATMA BAŞER
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Glokom = Glaucoma ; Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Gözyaşları = Tears ; Osmolar konsantrasyon = Osmolar concentration

Özet:
AMAÇ: Glokom hastalarında prezervanlı topikal ilaç kullanımına bağlı oluşabilecek gözyaşı ve oküler yüzey değişikliklerini ve bunlarla ilişkili semptomları incelemek.
YÖNTEM: Çalışmaya 100'ü ilaç kullanan glokom hastası (1. grup),25'i ilaçsız takip edilen glokom hastası (2. grup) ve 75'i kontrol olgusu (3. grup) olmak üzere toplam 200 olgunun 200 gözü dahil edildi. İlaç kullanan 1. grubun kullandığı antiglokomatöz ilaçlar, bunların kullanım süreleri ve günlük damla sayıları kaydedildi. Tüm olgulara sırası ile gözyaşı ozmolaritesi ölçümü, Schirmer 1 testi, gözyaşı kırılma zamanı (GYKZ) ölçümü, floresein ile oküler yüzey boyanma değerlendirmesi yapıldı ve son olarak da oküler yüzey hastalık indeksi (OSDI) anketi uygulandı. Test sonuçları oküler yüzey hasarının durumuna göre normal, hafif-orta ve şiddetli olarak 3 ayrı kategoride derecelendirildi. Sonuçlar gruplar arasında istatistiksel olarak karşılaştırıldı ve p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi. 
BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 61.9 ± 8.7 (45-87) olup 106'sı (%53) kadın, 94'ü (%47) erkekti. Çalışma grupları arasında yaş ve cinsiyet dağılımı açısından anlamlı farklılık bulunmadı (p>0.05). Birinci gruptaki hastalar en az 6 ay süreyle, ortalama 2.08 antiglokomatöz ilaç kullanmaktaydı. İlaç kullanan glokom hasta grubunda (1. grup) diğer iki gruba (2. ve 3. gruplar) göre gözyaşı ozmolaritesi ve boyanma skorları anlamlıolarakyüksek(sırasıylap=0.00ve p=0.000), GYKZ ise anlamlı olarak kısa bulundu (p=0.006). Schirmer testi ve OSDI anketi sonuçlarında ise gruplar arasında anlamlı farklılık izlenmedi (p>0.05). Test sonuçları oküler yüzey hasarının durumuna göre derecelendirildiğinde, ozmolarite, GYKZ ve oküler yüzey boyanma  dağılımları ilaç kullanan grupta diğer iki gruptan anlamlı farklılık gösterdi (sırasıyla p=0.007, p=0.015 ve p=0.000). İlaç kullanan grupta %44 oranda gözyaşı ozmolaritesi, %60 oranda GYKZ ve %76 oranda oküler yüzey boyanma anormalliği tespit edildi. İlaç kullanan hastalarda tedavisüresi, kullanılan etken madde sayısı ve günlük damla sayısı ile test sonuçları arasında korelasyon saptanamadı (r<0.3).
SONUÇ: Bu çalışmada prezervanlı topikal ilaç kullandırılan glokom hastalarında ilaç kullanımına bağlı olarak gözyaşı ozmolaritesi, GYKZ ve oküler yüzey boyanmasında anormallikler tespit edilmiştir. Bu nedenle glokom hastasının topikal ilaç tedavisinin seçiminde ve sürecinde gözyaşı film tabakası ve oküler yüzeyin de değerlendirilmesi önem arz eder. 

Anahtar kelimeler: Glokom, gözyaşı, oküler yüzey hastalığı, ozmolarite, prezervanlar

Abstract:
ABSTRACT
PURPOSE: To investigate tear and ocular surface changes and related symptoms that may occur due to preserved topical medication usein glaucoma patients.
METHODS: The study included 200 eyes of 200 patients;100 glaucoma patients using medication(1. group), 25 glaucoma patients followed without medication (2. group) and 75 control subjects (3. group).Topical medications used by the group 1, duration of therapyand the number of dropsper day were recorded. In all patients tear osmolarity measurement, Schirmer 1 test, tear breakup time measurement (TBUT), evaluation of ocular surface staining with fluorescein was performed in order and finally the ocular surface disease index (OSDI) survey was conducted. The test results were graded in 3 categories as normal, mild to moderate, and severe according to the stage of ocular surface damage. Results were compared statistically between groups, p<0.05 was considered significant. 
RESULTS: The mean age of participants was 61.9 ± 8.7 (45-87) with 106 (53%) woman and 94 (47%) men.There were no significant differences in terms of age and sex distribution between the study groups (p>0.05).  Patients in group 1 were using 2.08 of antiglaucoma medicationson average for at least six months. Group 1, compared with groups 2 and 3 had significantlyhigher tear osmolarity and fluorescein staining scores and shorter TBUT (p=0.00, p=0.00 and p=0.006, respectively). Schirmer test and OSDI survey results were not significantly different between the groups (p>0.05). According to the stage of ocular surface damage; osmolarity, TBUT and ocular surface staining distribution showed significant differences between the group using medication and the other two groups (p=0.007, p=0.015 ve p=0.000,respectively). Abnormalities of tear osmolaity, TBUT and ocular surface staining were detected in 44%, 60% and 76% of patients using glaucoma medications. In patients receiving medications no correlationswere found between the test results and duration of treatment, number of active substances used, number of drops per day.
CONCLUSIONS: In this studytear osmolarity, TBUT and ocular surface staining abnormalities have been detected in patients using preserved topical glaucoma medications. For this reason the evaluation of tear film and ocular surface is of great importance and should be considered when selecting topical medications and during treatmentof glaucoma patients.

Key Words: Glaucoma, ocular surface disease, preservatives, tear, tear osmolarity