Kronik ürtiker, psoriasis ve sağlıklı kontrol grupları arasında hastalıkların cinsel işlevler üzerine etkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: MEHMET YUNUS MEYDAN
Danışman: PROF. DR. ZAFER TÜRKOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Cinsel yaşam = Sexual life ; Cinsellik = Sexuality ; Psoriyazis = Psoriasis ; Ürtiker = Urticaria

Özet:
Amaç: Dermatolojik hastalıklarının cinsel sağlık üzerine etkileri son zamanlarda araştırmalara sıkça konu olmaktadır. Kutanöz hastalıklar hem direkt hem de indirekt olarak cinsel fonksiyonları etkileyebilmektedir. Ürtiker deri döküntüsü ve kaşıntı gibi semptomları nedeni ile yaşam kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir. Psoriasis ise gerek deri döküntüleri, skuamlanma, evin kirlenmesi gibi nedenler gerekse de lezyonların varlığı ve hastalığın kronikliği nedeni ile hastaların yaşam kalitelerini etkiler. Cinsel hayat, yaşamın ve buna bağlı olarak da yaşam kalitesinin önemli bir bileşeni olduğundan deri hastalıklarında cinsel bozukluk araştırılmalı ve gerekirse tedavi edilmelidir. Literatürde psoriasiste seksüel disfonksiyon güçlü şekilde tartışılmış, hastalığın etkileri önemli boyutta bulunmuştur. Ürtikerde bu konudaki çalışmalar az sayıdadır. Ulaşılabilen literatürde ürtiker ve psoriasisi hastalarında cinsel disfonksiyonu birbiri ile ve sağlıklı kontroller ile karşılaştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Amacımız kronik spontan ürtiker ve psoriasis hastalıkların cinsel işlevler üzerine etkisini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız gözlemsel vaka-kontrollü olarak planlanmıştır. Başakşehir Şehir Hastanesi psoriasis ve ürtiker takip polikliniklerinde, takibe alınan hastalar arasından 15 Mart 2021- 31 Mayıs 2021 tarihleri arasında gerekli kriterleri sağlayan hastalar, onamı alındıktan sonra çalışmaya hasta grupları içerisinde dahil edilmiştir. Kontrol grubundaki hastalar herhangi bir dermatolojik yakınma veya hastalığı olmayan, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya gönüllü katılmaya onam veren hastane personelinden alınmıştır. Buna göre her gruba 30 erkek ve 30 kadın katılımcı dahil edilmişti ve toplam katılımcı sayısı 180'dir. Tüm katılımcılara Beck Depresyon ile Anksiyete ölçekleri uygulanmıştır ve tüm kadın katılımcılara Kadın Cinsel İşlev İndeksi (FSFI), erkek katılımcılara ise Uluslararası Erektil İşlev Formu (IIEF) ölçekleri uygulanmıştır. Ürtiker grubundaki hastalara Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi (DYKİ), Ürtiker Aktivite Skoru 7 (UAS7) ve Ürtiker Kontrol Testi (ÜKT) uygulanırken psoriasis grubundaki hastalara DYKİ uygulanmıştır ve Psoriasis Alan Şiddet İndeksi (PAŞİ) skoru hesaplanmıştır. 

Bulgular: Psoriasis, ürtiker ve sağlıklı kontrol grupları arasında yaş, cinsiyet, eğitim durumu, çocuk sayısı, sigara kullanımı, kilo ve boy açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Beck Anksiyete skorları üç grup arasında anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.005). Tüm FSFI alt parametreleri (istek ile ilişkili (p=0.000), uyarılma ile ilişkili (p=0.000), lubrikasyon ile ilişkili (p=0.000), orgazm ile ilişkili (p=0.000), genel memnuniyet (p=0.000), ağrı ile ilişkili (p=0.000) ve genel toplamı (p=0.000)) açısından psoriasis, ürtiker ve sağlıklı kontrol grupları arasında anlamlı farklılık saptandı. FSFI psoriasis ve ürtiker grupları arasında anlamlı farklılık göstermezken (p>0.005); sağlıklı kontrol grubunda, psoriasis ve ürtiker gruplarına göre anlamlı yüksek bulundu. IIEF skorları açısından bakıldığında ise; erektil fonksiyon, orgazmik işlev, cinsel istek, cinsel memnuniyet, genel memnuniyet ve genel toplam skoru psoriasis ve ürtiker grupları arasında anlamlı farklılık göstermezken (p>0.005); sağlıklı kontrol grubunda, psoriasis ve ürtiker gruplarına göre anlamlı yüksek bulundu. DYKİ, PAŞİ ve genital tutulum, IIEF alt parametreleri (erektil fonksiyon, orgazmik işlev, cinsel istek, cinsel memnuniyet, genel memnuniyet ve genel toplam) ile negatif yönde korele olarak bulundu. DYKİ ve PAŞİ, FSFI alt parametreleri (istek ile ilişkili, uyarılma ile ilişkili, lubrikasyon ile ilişkili, orgazm ile ilişkili, genel memnuniyet, ağrı ile ilişkili ve genel toplam) ile negatif yönde köreleydi. DYKİ ve UAS7, IIEF alt parametreleri (erektil fonksiyon, orgazmik işlev, cinsel istek, cinsel memnuniyet, genel memnuniyet ve genel toplam) ile negatif yönde köreleydi (p<0,01). UKT, IIEF alt parametreleri (erektil fonksiyon, orgazmik işlev, cinsel istek, cinsel memnuniyet, genel memnuniyet ve genel toplam) ile pozitif yönde koreleydi.

Sonuç: Çalışmamız Kronik spontan ürtiker (KSÜ), psoriasis ve sağlıklı kontrol gruplarında cinsel fonksiyonu değerlendiren ilk çalışma olması nedeni ile değerlidir. KSÜ ve psoriasis hastalarının kontrol grubu ile karşılaştırılmasında cinsel işlevsel bozukluk saptanmıştır. Ayrıca KSÜ hastalarında cinsel işlevler en az psoriasis hastaları kadar etkilendiği istatiksel olarak gösterilmiştir. Cinsel hayat, yaşamın ve yaşam kalitesinin önemli bir parçası olduğundan aynen psoriasiste olduğu gibi KSÜ'de de seksüel disfonksiyon araştırılmalı ve tedavi edilmelidir. Kadın KSÜ'lü ve psoriasisli kadın hastalar arasında FSFI ile değerlendirilen cinsel işlevlerde fark saptanmazken her iki hastalık kontrol grubuyla kıyaslandığında FSFI anlamlı olarak düşük saptanmıştır. KSÜ ve psoriasisli kadın hastalarda cinsel işlevlerde bozukluk mevcuttur. Erkek KSÜ'lü ve psoriasisli erkek hastalar arasında IIEF ile değerlendirilen cinsel işlevlerde fark saptanmazken her iki hastalık kontrol grubuyla kıyaslandığında IIEF anlamlı olarak düşük saptanmıştır. KSÜ ve psoriasisli erkek hastalarda cinsel işlevlerde bozukluk mevcuttur. Erkeklerde cinsel fonksiyonları gösteren IIEF parametrelerinin tamamı KSÜ'lü hastalarda hastalık şiddeti ile ilişkilidir. Kadınlarda cinsel fonksiyonları gösteren FSFI ile hastalık şiddeti arasında ilişki vardır.

Anahtar kelimeler: Psoriasis, Kronik Ürtiker, Kronik Spontan Ürtiker, Cinsel Disfonksiyon

Abstract:
Aim: The sexual dysfunction in dermatological diseases is a novel topic in literature. The cutaneous disease may influence sexual disorders both directly and indirectly. Psoriasis can affect the quality of life of the patients due to skin rashes, scaling, as well as the presence of lesions, and the chronicity of the disease. Urticaria is a frequent relapsing disease in the community which is characterized by transient wheals. It significantly affects the quality of life due to its symptoms such as skin rash and itching. Sexual life is an important component of the quality of life and sexual disfunction should be investigated and treated in the disorders of the skin. Both psoriasis and urticaria have been shown to cause sexual disorders, however, there is no study focusing on the comparison of both aforementioned diseases and the healthy controls. Our aim is to evaluate the effects of psoriasis and chronic spontan urticaria (CSU) on sexual functions comparatively with the healthy control group.

Materials and Method: Our study was planned as observational case-control. Among the patients who were followed up in the Başakşehir City Hospital psoriasis and urticaria follow-up outpatient clinics, patients who met the inclusion criteria between 15 March 2021 and 31 May 2021 were enrolled in the study, after obtaining their written consent. The patients involving the control group were taken from the hospital staff with no dermatological complaint or systemic disease were included. The written consent of the healthy control participants was also obtained. Accordingly, 30 male and 30 female participants were included in each group (psoriasis/ urticaria/ healthy), and the total number of participants was 180. Beck Depression and anxiety scales were administered to all participants. FSFI scale was applied to all female participants and IIEF scales to male participants. DLQI, UAS7, and UCT were applied to the patients belonging to the urticaria group. DLQI was applied to the patients in the psoriasis group and the PASI scores were calculated.

Results: There was no significant difference in terms of age, gender, educational status, number of children, weight, height, and use of tobacco between psoriasis, urticaria, and healthy control group.  Beck Anxiety scores did not differ significantly between the three groups (p>0.005). All FSFI sub-parameters (desire-related (p=0.000), arousal-related (p=0.000), lubrication-related (p=0.000), orgasm-related (p=0.000), satisfaction (p=0.000), pain) (p=0.000) general total (p=0.000)) were significantly different in psoriasis, urticaria and healthy control groups. While FSFI did not differ significantly between psoriasis and urticaria groups (p>0.005); it was significantly higher in the healthy control group compared to psoriasis and urticaria groups. In terms of IIEF scores; While erectile function, orgasmic function, sexual desire, sexual satisfaction, general satisfaction, and the general total score did not differ significantly between psoriasis and urticaria groups (p>0.005); were found to be significantly higher in the healthy control group than in psoriasis and urticaria groups. DLQI, PASI, and genital involvement were negatively correlated with IIEF sub-parameters (erectile function, orgasmic function, sexual desire, intercourse satisfaction, and overall satisfaction). A negative correlation was also observed in female patients in DLQI and PASI with FSFI sub-parameters (arousal, desire, satisfaction, lubrication, and pain). Dermatological Quality of Life Scale and UAS7 were negatively correlated with IIEF sub-parameters (erectile function, orgasmic function, sexual desire, sexual satisfaction, general satisfaction, and total score) (p<0.01). UCT was positively correlated with IIEF sub-parameters (erectile function, orgasmic function, sexual desire, intercourse satisfaction, and overall satisfaction).

Conclusion: Our study is the first study evaluating the sexual function in chronic urticaria, psoriasis, and healthy controls, therefore it is valuable and adds to the literature. The fact that no significant difference was found between psoriasis, urticaria, and healthy control groups in terms of age, gender, educational status, number of children, smoking, weight, and height minimized the possibility of bias in the study. While there was no difference in sexual functions evaluated with FSFI between female CSU and female patients with psoriasis, FSFI was found to be significantly lower when compared to the control group for both diseases. Sexual disfunction was observed in female patients belonging to both CSU and psoriasis groups. No difference was detected between male patients with CSU and male patients with psoriasis in the sexual functions evaluated with IIEF, however, IIEF was found to be significantly lower in both diseases when compared to healthy controls. Thus, male patients with CSU and psoriasis have sexual dysfunction. All of the IIEF parameters showing sexual functions in men and FSFI showing sexual functions in women are all related to disease severity in patients with CSU.

KEYWORDS: Psoriasis, Chronic Urticaria, Chronic Spontan Urticaria, Sexual Dysfunction