Küreselleşme ve uluslararası çevre politikaları: yönetimden "yönetişim"e geçiş sorunu
Globalization and international environmental policies: The problem of the shift from goverment to "governance"
Yazar: FERHUNDE HAYIRSEVER TOPÇU
Danışman: PROF.DR. CAN HAMAMCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Çevre konusu 1970'lerden itibaren bir uluslararası politika konusuolmustur. Bu tarihten önce devletler tek baslarına ya da birlikte erken isbirligigirisimlerinde bulunmuslardır. Bu girisimler ulusal düzeyde endüstrilesmeninneden oldugu saglık ve kirlilik sorunları; uluslararası düzeyde nehir, göl vedenizlerin kullanımları veya göçmen kuslarla ilgili olmustur. Artan çevresorunlarına çözüm bulmak için 1972'de BM Stockholm nsan ve Çevre Konferansıtoplanmıstır. Bu dönemde temel düsünce çevre sorunlarının devletler vedevletlerarası isbirligiyle çözülebilecegi olmustur.Bu düsünce zaman içinde degisiklik geçirmistir. Öncelikle 1980'lerinsonlarından itibaren çevresel tartısmalarda ?küresel çevresel degisim? söylemiortaya çıkarken, bu dönemde ?sürdürülebilir kalkınma? kabul edilmistir.Sürdürülebilir kalkınmanın uygulanması çabaları ise 1990'lı yıllardan itibarenartmıstır. 1992 Rio Çevre ve Kalkınma Konferansı sürdürülebilir kalkınma için?yönetisim? modelini uygulamaya koydugu ve kurumsallastırdıgı için önemli birdönüm noktası olmustur. Yönetisim modeli ile çevre alanında geçmisin devletler vedevletlerarası iliskilere dayanan yapısı küresel, ulusal ve yerel tüm düzlemlerdedevletlerin yanı sıra çokuluslu sirketler ve hükümet-dısı örgütlerin yer aldıgıçokaktörlü ve çokdüzlemli bir yapıya dönüsmüstür.Bu çalısmanın amacı çevre politikaları açısından yönetimden yönetisimegeçis sorununu ele almaktır. Bu çerçevede önce genel olarak uluslararası çevrepolitikaları açısından bu geçis süreci incelenecektir. Daha sonra yönetisimmodelinin insası ve gelisim süreci hem pratik hem kuramsal boyutta ortayakonulacaktır. Bu degerlendirmelerin ardından yönetimden yönetisime geçisteaktörler ve degisen rolleri incelenecektir. Uygulama araçları ve finansmanmekanizmalarının incelenmesinden sonra, sonuç kısmında da elde edilenkuramsal ve pratik bulgular ısıgında yönetimden yönetisime geçis sorunudegerlendirilecekti

Abstract:
Since 1970?s, environment has become an international political issue.Before that time, states alone or with together had taken part in early cooperativeefforts. These efforts were concerned with health and pollution problems caused byindustrialism in national level; concerned with the uses of the river, lake, sea ormigratory birds in international level. In order to solve the increasingenvironmental problems, UN Stockholm Conference was held in 1972. In thatperiod main idea was that environmental problems could be solved by states orinterstates cooperation.This idea changed in the course of time. Firstly since the last of 1980s, thenotion of the ?global environmental change? has been put forward and?sustainable development? has been accepted. The efforts of putting into practiceof sustainable development have increased since 1990s. UNCED was a turningpoint in putting into practice and institutionalizing the ?governance? forsustainable development. With the governance model, existent internationalstructure based on states or interstates relations in environmental policies has beenchanged by with states and non-governmental organizations and multinationalcorporations in global, national or local levels a multistakeholders and multilevelsstructure.The purpose of this paper is to present the shift from government togovernance in international environmental policies. In this framework, firstly thisshift will be examined. After, the coming into being and development ofgovernance model both practically and theoretical will be assessed. After thisassessment, actors and their changing roles will be explained. After the rewiev ofenvironmental instruments and financial mechanisms, in the last of paper, withthese practice and theoretic finding, the shift from government to governance willbe argued.