İş stresinin işten ayrılma eğilimi üzerindeki etkisinde sosyal desteğin biçimlendirici rolü
The moderator role of social support on the relationship between job stress and intention to leave
Yazar: ECE YETİŞEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANİFE ÖZLEM SERTEL BERK ; YRD. DOÇ. DR. İLKNUR ÖZALP TÜRETGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Sosyal destek = Social support ; Stres faktörleri = Stress factors ; Stres yükleyici = Stressor ; Stres-psikolojik = Stress-psychological ; İş stresi = Job stress ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu araştırmanın amacı, literatürde oldukça kısıtlı sayıdaki araştırma ile incelenmiş olan iş stresinin işten ayrılma eğilimi üzerindeki etkisinde sosyal desteğin biçimlendirici rolünü sınamaktır. Konu ile ilgili yapılan çalışmalar Batılı kültürlerde ve sosyal hizmet çalışma gruplarında yürütülmüş ve Türkiye'de bu konuyu inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Dolayısıyla, bu çalışma hem başka bir kültürde hem de farklı bir iş grubunda bu konuyu inceleyen bir araştırma olması bakımından önemlidir. Bu çalışma kapsamında İş Stresi Batarya'sında yer alan İş Stresi, Sosyal Destek ve İşten Ayrılma Eğilimi Ölçekleri kullanılmıştır. Üretim sektöründe faaliyet gösteren bir holdingin Türkiye'nin farklı bölgelerinde hizmet veren merkezlerinde görev yapan gönüllü 124 beyaz yakalı çalışan araştırmanın katılımcılarını oluşturmuştur.Sonuçlar, toplam iş stresi; iş stresinin farklı faktörleri olan, örgütsel norm ve uygulamalar; güvensiz ilişkiler ve rol yetersizliği ile sosyal destek kaynaklarından biri olan yöneticiden alınan desteğin ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. İş arkadaşlarından alınan sosyal destek ile ise sadece güvensiz ilişkiler faktörü arasında bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca toplam iş stresi, örgütsel norm ve uygulamalar, rol yükü ve rol yetersizliğinin işten ayrılma eğilimi üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Destek kaynakları arasında sadece yöneticiden alınan sosyal destek işten ayrılma eğilimini yordamıştır. Sosyal desteğin iş stresi ile işten ayrılma eğilimi ilişkisindeki biçimlendirici rolü incelendiğinde ise, iş arkadaşlarından alınan sosyal desteğin rol yükü ile işten ayrılma eğilimi ilişkisinde; iş dışından alınan sosyal desteğin ise örgütsel norm ve uygulamalar ile işten ayrılma eğilimi ilişkisinde biçimlendirici etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar literatür kapsamında tartışılmış ve iş yaşamı için çeşitli öneriler geliştirilmesini sağlamıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to test the moderator role of social support on the relationship between job stress and intention to leave. Although this subject is featured to some extend in the work of social service groups in western cultures, similar work could not be identified in Turkey. For this study ?Job Stress, Social Support, and Intention to Leave Scales? of the Job Stress Battery were used. One hundred and 24 white collar employees dispersed throughout the country located at various functional establishments of an industrial holding volunteered to participate in this study.The results illustrate total occupational stress and it?s factors? like organizational norms and practices, insecure relationships, role insufficiency are related to the social support received from one?s supervisor. Only the insecure relationship factor is related to the social support received from co-workers. Also, total occupational stress, organizational norm and practices, role overload and role insufficiency have a significant relationship to the individual?s intention to leave. Only the social support received from one?s supervisors is found to have a direct effect on one?s intention to leave. Upon analyzing the moderated effects of social support; on the relationship between role overload and intention to leave the support received from colleagues, and on the relationship between organizational norms and practices and intention to leave the support received from outside the workplace have been found as a moderator. These results have been discussed within framework of literature and various suggestions have been formulated for the application in today?s workplace.