Osmanlı Devleti'nde Muhacirîn-i İslamiyenin iskânı; problemler ve çözüm çabaları (1850-1900)
Settlement of Muslim immigrants in the Ottoman Empire; problems and solutions (1850-1900)
Yazar: KERİM TİRYAKİ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEL ÖZLÜ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Eğitim hizmetleri = Education services ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sosyal bütünleşme = Social integration ; Uluslararası göç = International migration ; Yardımlar = Aids ; İskan = Settlement ; İskan politikası = Settlement policy

Özet:
19. yüzyılın ikinci yarısında, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında meydana gelen Kırım Savaşı ile 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 tarihli Osmanlı-Rus Savaşı ve 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nın meydana getirdiği en önemli sonuç nüfus hareketliliği olmuştur. Bu savaşlar sırasında pek çok insan hayatını kaybederken, çoğu da göçmen durumuna düşmüştür. Bahsedilen savaşların etki alanı olan Balkan, Kafkas, Kırım ve Girit gibi coğrafyalardan pek çok sayıda insan Osmanlı topraklarına göç etmeye başlamıştır. Süreç içerisinde göçmen sayısındaki artış nedeniyle devlet, gelen göçmenleri en iyi şartlarda sevk ve iskân etmek için resmi anlamda bir iskan politikası belirleyerek, çeşitli tedbirler alma yoluna gitmiştir. Öncelikli olarak  göçmen meselesi ile ilgilenen muhacir komisyonlarının kurulması ve talimatnamelerle göçmenlerin iskânı sırasında ve sonrasında bunların sorunlarını çözmeye yönelik çalışmalar yapılırken, bir yandan da sosyal, kültürel ve ekonomik hizmetler verilmeye çalışılmıştır. Bu hizmetler bağlamında göçmenlerin sosyal, ekonomik, eğitim vb. alanlarla ilgili ihtiyaçları giderilmeye çalışılmış ve bunların Osmanlı toplumuna uyumu konusunda yaşanacak sorunlar en aza indirilmeye çalışılmıştır.
Bu bağlamda 19. Yüzyılın ikinci yarısında Osmanlıya sığınmış olan bu göçmenlerin Osmanlı toplumuna uyumunu sağlamak amacıyla yapılmış olan eğitim ve öğretim, sağlık vb. alanlarda yapılan faaliyetlerde kurumsal işleyiş, işleyiş sırasında yaşanan mekansal, sosyal, idari vb. alanlarda yaşanan problemler, göçmenlerin bu faaliyetlere ne ölçüde katılabildikleri gibi konular ışığında göçmenlerin Osmanlı toplumuna ne ölçüde uyum sağladığı ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In the second half of the 19th century, the most important result of the 1877-1878 Ottoman-Russian War and the 1897 Ottoman-Greek War, known as the Crimean War between the Ottoman Empire and Russia, and the 93 War, was the population mobilitiy. While many people lost their lives during these wars,most of them became immigrants. Many people from geoographies such as Balkan, Caucasus, Crimea and Crete, which are the are of influence of the mentioned wars, started to migrate to Ottoman lands. Due to the increase in the number of immigrants in the process, the state has set  a formal settlement policy to take incoming immigrants under the best conditions and took various measures. Social, cultural and economic services were tried to be provided while establishing the immigration commissions primarily dealing with the immigration issue, and to resolve their problems during and after the settlements of the immigrants. In the context of these services, social, economic,education, etc. of  immigrants. The needs of the fields have been tried to be eliminated and the problems that will be experienced in terms of their compatibility with the Ottoman society have been tried to be minimized.
In this context, education and training, health, etc., which were made in order to ensure the harmony of these immigrants who took refuge in the Ottoman Empire in the second half of the 19th century. Institutional  operation in the activities carried out in the fields,spatial, social,administrative etc. experienced  during the operation. In the light of issues such as the problems experienced in the fields,the extent to which migrants can participate in these activities, the extent to which imigrants have adapted to the Ottoman society has been tried to be revealed.