Covid 19 pandemisi döneminde gelişmekte olan ülkelerin borsalarının değerlendirilmesi: Eşbütünleşme analizi
Evaluation of stock markets of developing countries during the Covid 19 pandemic period: Cointegration analysis
Yazar: AYŞE NUR TEMEL AKDENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE TEKİN TURHAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı Covid 19 Pandemisi döneminde gelişmekte olan ülkelerin borsalarının finansal piyasalara etkisinin araştırılması ve borsaların pandemi sürecinde nasıl etkilendiğini ortaya koymaya çalışmaktadır. Çalışmada değişkenlerin durağanlıklarının test edilmesi için Paseran ve Yamagata homojenlik testi, heterojenlik tahminine dayalı birinci nesil Im, Pesaran ve Shin, Maddala ve Wu ve Choi testleri, yatay kesit yapısının varlığı için Berusch Pagan CDLM testi, İkinci Nesil Panel CADF ve CIPS Birim Kök Testi kullanılmıştır. Serilerin durağanlıkları test edildikten sonra değişkenler ile hisse senedi fiyatları arasındaki ilişki, Westerlund ve Edgerton LM Boostrap eşbütünleşme testi ile tahmin edilmeye çalışılmıştır. Serilerin eş bütünleşik oldukları ortaya çıkmıştır. Borsaları derinleşmemiş ekonomilerde Covid sayılarının yıkıcı etkisi daha büyük olmuştur. Gelişmiş ülkelerde piyasalar daha oturmuştur ve kolayca sarsıntı yaşamaz, yaşanan bir olumsuzluk da varsa çabuk şekilde giderilir. Ülkeler açısından bakıldığında gelişmiş ülkelerde en yüksek azaltıcı etki İtalya ve İspanya, gelişmekte olan ülkelerde ise Brezilya ve Çin olmuştur. Bu ülkelerde, Covid vaka sayısı borsa endeksi üzerinde daha yüksek azaltıcı etki yaratmıştır. Kısa dönem katsayı değerlerine bakıldığında, uzun dönem katsayı değerine göre daha yüksektir. Bu durumda, Covid sayılarının borsa endeksi üzerine etkisinde, kısa dönemde olumsuz etki daha yüksek, uzun dönemde azalarak seyretmektedir. Sonuç olarak araştırmanın pandemi döneminde borsa indeksleri kötü biçimde etkilendiği, gelişmekte olan ülke piyasalarını daha çok etkilendiği ve bu durum gelişmiş ülke borsalarına fayda sağladığı hipotezlerinin tamamı doğrulanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of the stock markets of developing countries on financial markets during the Covid 19 Pandemic period and to reveal how the stock markets were affected during the pandemic process. In the study, Paseran and Yamagata homogeneity test, first generation Im, Pesaran and Shin, Maddala and Wu and Choi tests based on heterogeneity estimation, Berusch Pagan CDLM test, Second Generation Panel CADF and CIPS Unit Root Test were used for the presence of cross-section structure. . After testing the stationarity of the series, the relationship between the variables and stock prices was tried to be estimated with the Westerlund and Edgerton LM Boostrap cointegration test. It turns out that the series are cointegrated. The devastating effect of Covid numbers has been greater in economies whose stock markets have not deepened. In developed countries, the markets are more settled and do not suffer easily, and if there is a negativity, it is quickly eliminated. In terms of countries, Italy and Spain had the highest reducing effect in developed countries, and Brazil and China in developing countries. In these countries, the number of Covid cases had a higher reducing effect on the stock market index. Considering the short-term coefficient values, it is higher than the long-term coefficient value. In this case, in the effect of Covid numbers on the stock market index, the negative effect is higher in the short term and decreasing in the long term. As a result, the hypotheses of the research that the stock market indices were badly affected during the pandemic period, that the markets of the developing countries were affected more, and that this situation benefited the stock markets of developed countries were all confirmed.