İstanbul Beşiktaş ilçesinin tarihi kentsel peyzaj yaklaşımı bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of Beşiktaş district in context of historic urban landscape
Yazar: ELİF NUR ERYEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN EBRU OMAY POLAT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kentleşme sürecinde oluşan baskılar aynı zamanda bir kentin kimliğinin önemli bir belirleyicisi olan tarihi kentsel peyzaj dokusu içinde tehdit oluşturmaktadır. Tarihi kentsel peyzajlar doğa ve insanın ortak eseri olan kültürel peyzajlardan farklı olarak kentli olma hafızasını ve özgün kimliği oluşturan ögelerdir. 2011 senesinde UNESCO'nun yayınladığı tavsiye edilen peyzaj kararına göre bu alanların bütünsel bir yaklaşım ile değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu sayede tarihi kentsel peyzajlar somut ve somut olmayan değerleri ile kente kimlik kazandırmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Beşiktaş sit alanlarının tarihi kentsel peyzaj kavramını bir planlama ve tasarlama aracı olarak kentsel planlamaya nasıl entegre edilebileceğini incelemektedir. Araştırmanın hedefleri ise, Kentsel koruma kavramından başlayarak "Tarihi Kentsel Peyzaj" kavramını tanımlamak; Beşiktaş sit alanları örneğinde oluşturulan bu kavramsal çerçeve ışığında Tarihi kentsel peyzaj yaklaşımını koruma kararlarında bir araç olarak kullanmaktır, Beşiktaş'ta yer alan sit alanlarının koruma yaklaşımına "Tarihi Kentsel Peyzaj" kavramı nasıl dahil edilebilir?" sorusunu tartışmak amaçlanmaktadır. Bu amaçla Beşiktaş için tanımlanan sit alanları ele alınmakta ve bu kavram bağlamında yeni bir çerçeve oluşturulmaya çalışılmaktadır.
Beş bölümden oluşan tez çalışmasının birinci bölümünde, tarihi kentsel peyzaj ve Beşiktaş ile ilgili literatür özeti, çalışmanın amacı ve hipotez hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümü, kentsel korumada kuramsal ve çağdaş yaklaşımlar ve kavramlar ile ilgilidir. Üçüncü bölümde, tarihi kentsel peyzaj yaklaşımının tarihsel süreci, değerleri ve uygulanması hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Dördüncü bölümde, Beşiktaş ilçesindeki sit alanları hakkında bilgi verilmiş ve sit alanlarının değer, sorun ve potansiyel analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler göz önüne alınarak önerilerde bulunulmuştur. Beşinci bölümde ise çalışmanın sonucunu oluşturmaktadır.

Abstract:
Urbanization pressure also poses a threat to historical urban landscapes, which constitute important determinants of urban identity. Historical urban landscapes, unlike cultural landscapes that are the joint work of nature and humans, are elements that form the memory of being an urbanite and a unique identity. According to the UNESCO Recommendation Landscape Decision, these areas should be evaluated with a holistic approach with its environment. In this way, historical urban landscapes give identity to the city with their tangible and intangible values.
The purpose of this study will focus on the possibilities of incorporating the "Historical Urban Landscape" concept of Beşiktaş protected areas into urban planning as a planning and design tool. The objectives of the research are to define the concept of "Historical Urban Landscape", starting from the concept of urban conservation; To use the historical urban landscape approach as a tool in conservation decisions in the light of this conceptual framework created in the example of Beşiktaş protected areas, It is aimed to discuss the question "How can the concept of "Historical Urban Landscape" be included in the conservation approach of the protected areas in Beşiktaş?" For this purpose, the protected areas defined for Beşiktaş will be discussed and a new framework will be tried to be created within the context of this concept.