Bakla (Vicia faba L.) bitkisinde doku kültürü çalışmaları
Tissue culture studies in broad bean (Vicia faba L.)
Yazar: GÜLDEN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. KHALİD MAHMOOD KHAWAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bakla (Vicia faba L.) insan ve hayvan beslenmesinde kullanılan proteince zengin bir yemeklik tane baklagil cinsi olup, tüm dünyada yetiştiriciliği yapılmaktadır. Biyoteknolojik yöntemler kullanılarak günümüzde artık hastalık ve zararlılara, zor şartlara soğuğa, kurağa, tuzluluğa dayanıklı bitkiler elde edilebilmektedir. Ancak baklada bugüne kadar biyoteknolojik yöntemler kullanılarak fazla çalışma yapılmamıştır. Bu tezin amacı; beslenme değeri yüksek olan bakla bitkisinde gen aktarımına uygun bir sürgün rejenerasyonu sisteminin geliştirilmesidir. Bu amaçla Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen Filiz 99 ve Eresen 87 çeşidinin tohumları saf su, sukroz içermeyn sıvı MS, şekerli su ve şekerli sıvı MS içeren ortamlarda 24 saat ön muameleye tabi tutulmuştur. Daha sonra plumula uçları ve embriyo ekseni eksplantları farklı oranda BAP ile NAA içeren MS ortamında kültüre alınmıştır. En fazla sürgün rejenerasyonu şekerli su ön muamelesinde 0.25 mg/l BAP ile 0.25 mg/l NAA içeren MS besi ortamında plumula uçlarından elde edilmiştir. Beş hafta sonra sürgünler 1 mg/l IAA içeren MS besi ortamında köklendirilmiştır. İkinci denemede ise her iki çeşidin embriyoları 10 mg/l BAP içeren MS ortamlarında 6 gün bekletilmiştir. Daha sonra embriyolardan alınan plumula uçları farklı oranda BAP ve BAP ile NAA içeren MS besi ortamlarında rejenerasyona tabi tutulmuştur. En fazla sürgün rejenerasyonu 10 mg/l BAP içeren ortam ile ön muamele yapılmış plumula uçları eksplantalardan 0.25 mg/l BAP ile 0.25 mg/l NAA içeren MS ortamda elde edilmiştir. Yine beş hafta sonra sürgünler 1 mg/l IAA içeren MS besi ortamında köklendirilmiştır. Her iki denemeden elde edilen bitkiler çiçeklendirme ve tohum tutturma amacıyla seraya aktarılmıştır.

Abstract:
Broad bean (Vicia faba L), an important legume for human and animals, is rich in protein and is widely used throughout the world. These days new varieities resistant to diseases, cold stress, drought, and salt stress are developed using biotechnological methods. Very few studies are available on this subject in broad bean. The study aimed to develop a shoot regeneration method, more suitable for genetic transformation of broad bean. The seeds of Filiz 99 and Eresen 87 varieties were pretreated with water, liquid MS medium without sucrose, sucrosed water and liquid MS medium containing sucrose for 24 h. Thereafter, plumular tips and embriyonic axis were cultured on MS medium containing different concentrations of BAP-NAA. Maximum shoot regeneration was recorded on plumular apices on MS medium containing 0,25 mg/l BAP and 0,25 mg/l NAA. After 5 weeks the shoots were rooted in MS medium containing 1 mg/l IAA. In the second experiment, embryos of two cultivars were pre treated with 10 mg/l BAP for 6 days. Thereafter, plumular shoot tips obtained from the embryos were cultured on MS medium containing different concentrations of BAP and NAA. Maximum shoot regeneration was recorded on the explants pretreated with 10 mg/l BAP followed by culturing on MS medium containing 0.25 mg/l BAP and 0.25 mg/l NAA. The regenerated shoots were rooted on MS medium containing 1 mg/l IAA. The plants from both experiments were transferred to the greenhouse for flowering and seed set.