Türkiye'de çevresel etki değerlendirmesinin yasal ve uygulama boyutu
Legal and applicational aspect of environmental impact assessment in Turkey
Yazar: ÖZLEM BİLGE
Danışman: PROF. DR. EYÜP GÜNAY İSBİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Çevre = Environment ; Çevre Kanunu = Environment Law ; Çevre politikaları = Environmental policies ; Çevresel etki değerlendirme = Environmental impact assesment

Özet:
Geçmişi 1970'lere dayanan ÇED, Türkiye'de 1983'te çıkarılan Çevre Kanunu'nun 10. Maddesine dayanılarak yönetmelik olarak hazırlanmış ve ilk defa 1993'te yayımlanmıştır. Yönetmelik bugüne kadar 5 kez değiştirilmiş ve son şeklini 17 Temmuz 2008'de almıştır.ÇED, başlangıçta ekonomik yatırımların çevreye olumsuz etkilerinin ölçülmesi olarak düşünülürken zamanla tesislerin kurulmadan önce çevreye zararlarının faaliyet esnasında ortaya çıkabilecek zararlara karşı önlem almayı gerçekleştiren bir süreç olmuştur.ÇED'in öğeleri, geniş kapsamlılık, önleme ilkesi, alternatifleri belirleme, kesin sonuca varma, süreç olma ve teknik bir araç olmadır. Önleme ilkesiyle yatırımın çevreye olası zararları göz önünde bulundurularak faaliyetin başında önlem almak hedeflenir. Geniş kapsamlılık, yöntemin sadece gerçekleştirilmesi düşünülen faaliyetler için değil aynı zamanda plan proje düzeyinde de uygulanmasıdır. Hangi alternatifin çevreye olası zararlarının ne olacağının tahmini sayesinde doğru yer seçimi ve uygun teknoloji kullanımı konularında somut çalışmalar yapılarak çevre koruma etkinliklerinde başarılı sonuçların ortaya çıkması sağlanır. Raporda gerçekleştirilmesi düşünülen etkinlikler kesin karara vardırılır. Süreç olma ilk inceleme aşamasından denetime kadar geçen her aşama ÇED'in bir süreç olduğunu gösterir. Teknik araç olması ÇED sürecinde faaliyetin olası çevresel etkileri teknik olanaklarla belirlenmekle kalmayıp teknolojik araçlar kullanılarak önlemler belirlenip alternatifler oluşturulmaktadır.Türkiye'de geçmişten itibaren ÇED'in uygulanmasında çıkan sorunlar şu şekilde sıralanabilir:?Sürecin fazla uzun olması?Süreçte yetkililerin bilgi, deneyim eksikliği, personel yetersizliği gibi nedenlerle proje sahibini yeteri kadar bilgilendirmemesi?ÇED Raporlarında eksiklik ve yanlışlıkların bulunmasıUygulamadaki sorunlara çözüm önerisi olarak,?Sorunların temelindeki nedenleri iyi saptamak gerekir?Çevre ile kalkınma birlikte düşünülmeli, ele alınmalıdır.?ÇED sürecinin tarafsızlık ve bilimsellik temellerine uygun olması gerekir.? ÇED yatırımcıya külfet olarak görünmekte bunun için çevre yönetim alanı ve bu kapsamda ÇED için özendirici ekonomik araçların geliştirilmesine ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler:1)Çevresel Etki Değerlendirme2)Stratejik Çevresel Etki Değerlendirme3)Çevresel Etki Değerlendirme Raporu

Abstract:
History of the 1970s, based on the EIA, regulation was prepared and published for the first time in 1993. Regulation amended has taken final form 17 July 2008.EIA, initially as a measure of economic investments, considering the negative environmental impacts to the environment over time, before the establishment of facilities operating losses during the process has been performed to take precautions against possible injury.Elements of the EIA, large comprehensiveness, the principle of prevention, identifying alternatives, reaching a decisive conclusion, and the technique as a tool to process. Prevention of potential harm to the environment in mind the principle of investment at the beginning of the activity is aimed to take precautions. Wide comprehensiveness of the method considered only for activities performed at the project level but also in the implementation of the plan. What about alternative estimate of the possible damages to the environment in which that the correct selection and appropriate use of technology in the concrete work done on environmental protection activities, the emergence of a successful outcome achieved. The report on matters concerning the implementation of activities vardırılır thought. Every stage in the process of being the first to control the review process indicates that the EIA process. The potential environmental effects of vehicle activity in the EIA process to be technically is determined not only the technical possibilities of technological tools being created using the measures identified and alternatives.Problems arising from the implementation of EIA in the past in Turkey are as follows:? The process is too long? Authorities to process information, a lack of experience, for reasons such as lack of personnel to adequately inform the project owner? EIA Reports have deficiencies and mistakesSolutions to problems in the application as a proposal,? Better identify the underlying causes of problems must? Environment and development should be considered together, must be addressed.? The EIA process must have appropriate objectivity and scientific foundations of? The EIA appears to be burden to the investor for this area of environmental management and economic instruments to encourage the development of this scope, there is a need for an EIA.Keywords:1)Environmental Impact Assessment.2)Strategic Environmental Impact Assessment.3) Environmental Impact Assessment Report