Migren şiddetinin eser element ve ağır metal düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between migraine severity and trace elements/heavy metals levels
Yazar: VENHAR İKİZ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY VURAL
Yozgat Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
AMAÇ VE HİPOTEZ: Sık görülmesi, oluşturduğu dizabilite ve yüksek acil başvuru sayıları nedeniyle migren önemli bir sağlık problemidir. Yapılan çok sayıda çalışmaya rağmen patofizyolojisi net olarak tanımlanamamıştır. Migrene bağlı dizabilite hastalık şiddetinin bir göstergesidir. Migren Dizabilite Değerlendirme Ölçeği (MIDAS) bu amaçla kullanılan, geçerliliği kanıtlanmış bir yöntemdir. Eser element ve ağır metal (EEAM) düzeylerinin baş ağrısı ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Migren patofizyolojisinde EEAM düzeylerinin yeri ise henüz net olarak ortaya konmamıştır. Çalışmamızda akut migren ataklı hastaların EEAM düzeylerini belirlemeyi ve MIDAS başta olmak üzere migren şiddeti ile ilgili parametrelerle ilişkisini göstermeyi amaçladık.

YÖNTEM: Çalışma Yozgat Bozok Üniversitesi Acil Servise akut migren atak ile başvuran 60 hasta ve 60 sağlıklı kontrol olmak üzere 120 katılımcıyla gerçekleştirildi. İndüktif olarak eşleşmiş plazma kütle spektrometresi tekniğiyle tam kanda 7 ağır metal (arsenik, kadmiyum, kobalt, kurşun, cıva, nikel, kalay) ve 8 eser element (antimon, krom, bakır, demir, magnezyum, manganez, molibden, çinko) düzeyleri ölçüldü ve veriler gruplar arasında karşılaştırıldı. İstatistiksel anlamlılık için p değeri <0,05 kabul edildi.

BULGULAR: Çalışmada tüm katılımcılar için yaş medyan değeri 27 (22-40) yıl olarak bulundu. Cinsiyet dağılımı 30/70 erkek/kadın şeklindeydi. Hasta ve kontrol grubu yaş, cinsiyet, sigara kullanımı ve vücut kitle indeksi açısından benzerdi (sırasıyla, p = 0,877; 1,0; 0,852 ve 0,428). Cinsiyetler arasında atak süresi, Visual Analog Scale (VAS) skoru, son üç aylık dönemdeki atak sayısı açısından anlamlı fark bulunamamışken (sırasıyla, p = 0,385; 0,876 ve 0,389), kadınların daha yüksek MIDAS skoruna sahip olduğu görüldü (p = 0,038). Ancak MIDAS dereceleri arasında cinsiyet etkisi tespit edilmedi (p = 0,139). 
Hastaların cinsiyet ve son üç ay içerisindeki atak sayısının MIDAS skoru ile korelasyon gösterdi (sırasıyla, p = 0,04 ve 0,004). MIDAS derecesi ile atak sıklığı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p = 0,003).  Yaş, vücut kitle indeksi, sigara içiciliği, eğitim durumu, VAS skoru, atak süresi, aura varlığı, tanı alma yaşı ve hastalık süresi ile MIDAS skoru arasında anlamlı bir korelasyon tespit edilemedi (sırasıyla, p = 0,19; 0,26; 0,44; 0,58; 0,52; 0,98; 0,88; 0,25 ve 0,39).
Hasta grubunda arsenik, kobalt, kurşun, nikel, kalay, antimon, krom, bakır, demir, magnezyum, manganez ve çinko kan düzeyleri artmış (sırasıyla, p <0,001; 0,026; 0,038; 0,182; 0,003; 0,003; <0,001; 0,011; 0,027; 0,001; <0,001 ve <0,001), molibden düzeyi azalmış (p <0,001) ve kadmiyum düzeyi değişmemiş olarak bulundu (p = 0,535). EEAM düzeyleri ile migren şiddeti arasındaki ilişkiye bakıldığında arsenik, kadmiyum, kobalt, kurşun, nikel, kalay, antimon, krom, bakır, demir, magnezyum, manganez, molibden ve çinko düzeyleri ile MIDAS skoru ve derecesi arasında anlamlı ilişki yoktu (sırasıyla, p = 0,70; 0,35; 0,48; 0,26; 0,54; 0,94; 0,21; 0,90; 0,93; 0,25; 0,30; 0,63; 0,27 ve 0,54). Auralı migren grubunda sadece kalay ile MIDAS derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü korelasyon tespit edildi (p = 0,03). Aurasız migren grubunda da MIDAS skoru ve derecesi ile anlamlı ilişki yoktu.            

SONUÇ: Çalışmamız EEAM düzeyleri ile dizabilite arasındaki ilişkiyi açıklayan ilk çalışmadır. Migren hastalarında EEAM düzeyleri değişiklik gösterse de bu değişimlerin migren şiddeti ile ilişkisi tespit edilememiştir. Ancak mevcut sonuçlarımız genelleme yapmak için yetersiz olduğundan daha geniş örneklemli ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: migren, migren şiddeti, eser element, ağır metal, MIDAS

Abstract:
ABSTRACT

OBJECTIVE and HYPOTHESIS: Due to its high prevalence, significant disability, and high number of emergency admissions, migraine is a major health problem. Despite numerous studies, its pathophysiology remains unclear. Disability related to migraine is an indicator of disease severity. The Migraine Disability Assessment (MIDAS) is a validated method used for this purpose. It is known that trace element and heavy metal (TEHM) levels are associated with headaches. However, the role of TEHM levels in migraine pathophysiology has not been clearly elucidated. In our study, we aimed to determine the TEHM levels in patients with acute migraine attacks and to demonstrate their relationship with parameters related to migraine severity, particularly MIDAS.

METHODS: The study was conducted with 120 participants, including 60 patients presenting to the Emergency Department of Yozgat Bozok University with acute migraine attacks and 60 healthy controls. The blood levels of 7 heavy metals (arsenic, cadmium, cobalt, lead, mercury, nickel, tin) and 8 trace elements (antimony, chromium, copper, iron, magnesium, manganese, molybdenum, zinc) were measured using inductively coupled plasma mass spectrometry and compared between the groups. A p value <0.05 was considered statistically significant.

RESULTS: The median age of all participants was 27 (22-40) years. The gender distribution (male/female) was 30/70. There were no significant differences between the patient and control groups in terms of age, gender, smoking status, and body mass index (p = 0.877, 1.0, 0.852, and 0.428, respectively). While no significant differences were found between genders in terms of attack duration, Visual Analog Scale (VAS) score, and number of attacks in the last three months (p = 0.385, 0.876, and 0.389, respectively), females had higher MIDAS scores (p = 0.038). However, there was no gender effect on MIDAS grades (p = 0.139).
The MIDAS score was correlated with gender and number of attacks in the last three months in patients (p = 0.04 and 0.004, respectively). A statistically significant relationship was found between MIDAS grades and attack frequency (p = 0.003). No significant correlation was found between age, body mass index, smoking status, education level, VAS score, attack duration, presence of aura, age at diagnosis, disease duration, and MIDAS score (p = 0.19, 0.26, 0.44, 0.58, 0.52, 0.98, 0.88, 0.25, and 0.39, respectively).
In the patient group, the levels of arsenic, cobalt, lead, nickel, tin, antimony, chromium, copper, iron, magnesium, manganese, and zinc were found to be increased (p <0.001, 0.026, 0.038, 0.182, 0.003, 0.003, <0.001, 0.011, 0.027, 0.001, <0.001, and <0.001, respectively), molybdenum levels were decreased (p <0.001), and cadmium levels remained unchanged (p = 0.535). No significant relationship was found between MIDAS score and grades and levels of arsenic, cadmium, cobalt, lead, nickel, tin, antimony, chromium, copper, iron, magnesium, manganese, molybdenum, and zinc (p = 0.70, 0.35, 0.48, 0.26, 0.54, 0.94, 0.21, 0.90, 0.93, 0.25, 0.30, 0.63, 0.27, and 0.54, respectively). Only tin showed a statistically significant negative correlation with MIDAS grades in the aura migraine group (p = 0.03). No significant relationship was found between MIDAS score and grades and aura migraine group.

CONCLUSION: Our study is the first to explain the relationship between TEHM levels and disability. Although TEHM levels differed in migraine patients, these changes were not found to be associated with migraine severity. However, due to the inadequate generalizability of our current results, larger and multicenter studies are needed.

Keywords: migraine, migraine severity, trace element, heavy metal, MIDAS