Sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılıkları ve iç-dış kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between intercultural sensitivity and internal-external control locus of classroom and social studies teacher candidates
Yazar: SELDA ARSLAN TÜRK
Danışman: PROF. DR. KADİR KARATEKİN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılıkları ile iç-dış kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kastamonu Üniversitesi'nin sınıf ve sosyal bilgiler eğitimi anabilim dalının 1., 2., 3. ve 4. sınıfında öğrenim gören 343 öğretmen adayı ile ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık düzeyleri ile iç-dış kontrol odağı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla kişisel bilgi formu, Chen ve Starosta (2000) tarafından geliştirilen ve Üstün (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği" ile Rotter (1966) tarafından geliştirilen ve Dağ (1991) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Rotter İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre hem sınıf öğretmenlerinin hem de sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık düzeylerinin yüksek olduğu ve güçlü olmasa da iç kontrol odağına sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda kültürlerarası duyarlılık ve kontrol odağı üzerinde bazı değişkenlerin etkisi tespit edilmiş ancak kültürlerarası duyarlılık ile kontrol odağı arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir.  Toplumsal değişim ve gelişmenin lokomotifi olacak öğretmen adaylarının üniversitede aldıkları eğitimin onların kültürlerarası duyarlılıklarını ve iç denetim odaklarını güçlendirecek bir şekilde yapılandırılması önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between intercultural sensitivity and internal-external locus of control of prospective classroom and social studies teacher candidates. This research was carried out using the relational screening model with 343 pre-service teachers studying in the 1st, 2nd, 3rd and 4th grades of Kastamonu University's classroom and social studies education department in the 2021-2022 academic year. In order to determine the relationship between the intercultural sensitivity levels of classroom and social studies teacher candidates and their levels of internal-external locus of control, the personal information form was developed by Chen and Starosta (2000) and adapted to Turkish by Üstün (2011) and tested for validity and reliability. The Rotter Internal-External Locus of Control Scale, which was developed by Rotter (1966) and Dag (1991), was used. Data analysis was done using SPSS statistical program. According to the findings of the study, it was determined that both primary school teachers and social studies teacher candidates had high levels of intercultural sensitivity and had a strong internal locus of control. As a result of the research, the effect of some variables on intercultural sensitivity and locus of control was determined, but no significant relationship was observed between intercultural sensitivity and locus of control. It is suggested that the education of pre-service teachers, who will be the locomotive of social change and development, should be structured in a way that will strengthen their intercultural sensitivity and internal control focus.