İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin çevre farkındalıklarının incelenmesi: Kocaeli- Dilovası örneği
An examination of environment awareness of fourth grade students in primary school: An example of Kocaeli - Dilovasi
Yazar: GÜLÇİN SEÇGİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA HAMURCU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Kocaeli-Dilovası = Kocaeli-Dilovası ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin çevre farkındalıklarını incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden olan tarama yönteminden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Yıldız Yılmaz ve Mentiş Taş'ın (2017) geliştirdikleri "İlkokul Çevre Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek 5'li likert tipinde 4 alt boyut ve 35 maddeden oluşmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Kocaeli ili Dilovası ilçesinde 2020-2021 eğitim öğretim yılında 7 ilkokuldaki dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen çalışma grubunda 289'u kız, 324'ü erkek olmak üzere toplam 613 öğrenci yer almaktadır. Toplanan veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin çevre farkındalıklarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Farklılaşma doğada yaşam, çevresel sorumluluk alt boyutlarında ve ölçek toplamında kız öğrenciler lehine çıkmıştır. Öğrencilerin çevre farkındalıklarının kardeş sayısı değişkenine göre istatistiksel olarak farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Annelerin eğitim düzeyine göre doğada yaşam ve çevresel sorumluluk alt boyutlarında annelerin eğitim düzeyi arttıkça öğrencilerin çevre farkındalıklarının da arttığı belirlenmiştir. Baba eğitim düzeyi değişkeni açısından çevresel sorumluluk ve canlıların devamlılığı alt boyutlarında ilkokul öğrencilerinin çevre farkındalıklarında farklılaşma görülmemiştir. Ancak ölçek toplamında, doğada yaşam, dönüştürülebilir enerji kaynakları ve kullanımları alt boyutlarında babasının eğitim düzeyi yüksek olan çocukların çevre farkındalıklarının istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin çevre farkındalıklarının ölçek toplamında yüksek düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çevre, çevre farkındalığı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri

Abstract:
The aim of this study is to determine the environment awareness of primary school fourth grade students. The survey model which is one of the quantitative research designs was used in the research. "Primary School Environment Awareness Scale" developed by Yıldız Yılmaz ve Mentiş Taş (2017) was used as a data collection tool. The scale consists of 4 sub-dimensions and 35 items in 5-point Likert type. The study group consists of fourth grade students from 7 primary schools in Dilovası district of Kocaeli province in 2020-2021 academic year. A total of 613 students, 289 girls and 324 boys were included in the study group selected by simple random sampling method. The collected data were analyzed by using the SPSS 25.0 package program. According to the findings obtained from the data, it was determined that there was a significant difference in environment awareness of primary school fourth grade students according to gender. The differentiation was in favor of girls in the sub-dimensions of life in nature, environmental responsibility and total scale. It was determined that environment awareness of the students there was no statistically difference according to the number of siblings. According to the education level of the mothers, it was determined that the environment awareness of the students increased as the education level of the mothers increased in the sub-dimensions of life in nature and environmental responsibility. In terms of father education level variable it was determined that environment awareness of primary school students there was no statistically difference in the sub-dimensions of environmental responsibility and the continuity of living creatures. However, the environment awareness of children whose high education level of fathers it was concluded that there was a statistically significant difference in the scale sum, sub-dimension of life in nature and renewable energy resources. It was revealed that the environmental awareness of primary school fourth grade students were at a high level in the total scale.

Keywords: Environment, environment awareness, primary school fourth grade students.