Endokrin bozucuların doğumsal kalp hastalıkları  üzerine etkisi
The effect of endocrine disruptors on congenital heart diseases
Yazar: DENİZ KOÇAK GÖL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE PAMUKÇU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bisfenol A = Bisphenol A ; Endokrin sistem = Endocrine system ; Endokrin sistem hastalıkları = Endocrine system diseases ; Endokrinoloji = Endocrinology ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital

Özet:
Amaç: Doğumsal kalp hastalıkları en sık görülen doğumsal malformasyon olup; etiyolojisi multifaktöryeldir. Bunlar arasında çevresel nedenlerden endokrin bozucular son zamanlarda ilgi odağı olmuştur. Bundan yola çıkarak, bu çalışmada intrauterin hayatta endokrin bozucu kimyasallardan biri olan Bisfenol A (BPA) ya maruziyetin doğumsal kalp hastalıklarına etkisini, anne serum ve kord kanı BPA düzeyleri üzerinden araştırmayı amaçladık.
Hastalar ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Kadın Doğum Servisi'ne Nisan 2017-Nisan 2018 tarihleri arasında gebelik izlemi için başvuran 94 kadın ve bebekleri çalışmaya alındı. Rutin gebelik izlemi esnasında intrauterin dönemde doğumsal kalp hastalığı teşhisi alan ve doğum sonrası transtorasik ekokardiyografi ile tanısı doğrulanan 44 bebek ve annesi hasta grubuna, sağlıklı olanlardan 50 bebek de kontrol grubuna dâhil edildi. Demografik bilgiler ve Bisfenol A maruziyeti açısından ailelere sorular soruldu ve anket dolduruldu. BPA düzey ölçümü için doğumda tüm bebeklerden kord kanı ve annelerinden kan örneği alındı. Serum Bisfenol A düzeyleri HPLC yöntemiyle özel bir merkez labovatuarında çalışıldı.
Bulgular: Doğum ağırlıkları açısından kontrol grubunda ortanca ağırlık 3150 gram (min:2320 - maks:4150 gram) iken; hasta grubunda 2800 gram (min:700 – maks:3840 gram) dı. Her iki grup arasında doğum ağırlıkları açısından anlamlı fark tespit edildi (p:0,018). Anne yaşları hasta grubunda ortalama 30,25±5,1 iken, kontrol grubunda ortalama 31,5±6,3 olarak saptandı. Babaların yaşları ise hasta grubunda ortalama 32,97±6,41 iken; kontrol grubunda ortalama 35,52±7,39 olarak saptandı. Baba ve anne yaşı açısından gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). 
Hasta grubu annelerinin 4'ü (% 9,1) memur, 2'si (% 4,5) özel sektör, 38'i (% 86,4) ev hanımı olduğu belirlendi. Kontrol grubu annelerinin 9'u (% 18) memur, 3'ü (% 6) özel sektör, 38'i (% 76) ev hanımı idi. Kontrol ve hasta grubu annelerin meslek grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p>0,05). Hasta grubunda plastik şişe kullanan 25 (% 56,8) kişi, plastik şişe kullanmayanlar 19 (% 43,2) kişi iken; kontrol grubunda ise 40 (% 80) kişi plastik şişe kullanıyorken, 10 (% 20) kişi de kullanmıyordu. Her iki grupta istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0,05). Plastik şişe kullanan annelerdeki ortanca serum BPA düzeyi 93,16 ng/ml (min:0- max:736,41) iken; kullanmayanların serum BPA düzeyi ortancası 52,37 ng/ml (min:9,93-max:443,39) olarak saptandı. 
Hasta grubu yenidoğanların kord kanı BPA düzeyi ortancası 60,24 ng/ml (0-708,29) iken; kontrol grubu kord kanı BPA düzeyi ortancası ise 123,64 ng/ml (0-1166,26) olarak saptandı. İki grup arasında kord kanı BPA düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu (p<0,016).
Çalışmaya dâhil edilen hastaların % 61,4 ü (n:27) asiyanotik kalp hastalığı iken; % 38,6 sı (n:17) ise siyanotik kalp hastalığı grubundandı. Siyanotik kalp hastalığı olanların 10'u (% 58,8) erkek,7'si (% 41,2) kız iken, asiyanotik kalp hastalığı olanların 18'i (% 66,7) erkek, 9'u (% 33,3) kız olarak saptandı. Cinsiyet ile doğumsal kalp hastalığı tipleri arasında ilişki saptanmadı (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamız Doğumsal Kalp Hastalıkları ile bebek kord kanı ve anne serum Bisfenol A düzeylerinin değerlendirildiği ilk çalışmadır. Bebek kord kanı BPA düzeyleri arasında hastalık yönünden istatistiksel açıdan fark saptanılmamış olsa da; bu durum bize DKH da birçok etkenin olduğunu ve bunların ileriki çalışmalarda araştırılması gerekliliğini göstermektedir. Ayrıca plastik şişe kullanımı ile serum BPA düzeyi arasında da pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Hayatımızın her köşesinde olan endokrin bozuculara karşı dikkatli olunması gerektiği farkındalığı yaratmıştır. Gelecek çalışmalarda, hem annenin hem babanın endokrin bozucularla çevresel ve mesleki maruziyetine bakılmalı ve daha iyi değerlendirmeleri üzerine odaklanılmalıdır.

Anahtar kelimeler: Bisfenol A, Doğumsal Kalp Hastalıkları, Endokrin Bozucular

Abstract:
Objective: Congenital heart diseases are the most common congenital malformations. The etiologies of congenital heart diseases are multifactorial and one of them are endocrine disruptors which is based on environment and it recently take researchers attention. Therefore, on this study we aimed to search the effects of exposure to Bisphenol A (BPA), one of the endocrine disrupting chemicals in intrauterine life, on maternal serum and cord blood BPA levels.
Patients and Methods: 94 women and their babies who were present for pregnancy follow up at Erciyes University Gynecology Department were included in this study. 44 infants and mothers who were diagnosed as having a congenital heart disease during routine pregnancy or diagnosed as having a congenital heart disease by postpartum transthoracic echocardiography were included in the study group. 50 healthy infants were included in the control group. Regarding to the demographic information and exposure to Bisphenol A, questions were asked to the families and the questionnaires were filled up by the families. For BPA level measurements, cord blood from all infants at birth and blood samples from their mothers were taken. Serum Bisphenol A levels were studied in a private laboratory by HPLC modality.
Results: In terms of birth weight, the median weight in the control group was 31,50 gr (min: 2320 - max 4150 gr); 2800 gr (min:700- max: 3840 gr) in the study group. There was a significant difference in birth weights between the two groups(p:0,018). Maternal age was found to be 30,25±5,1 in the patient group, and 31,5±6,3 in the control group. The mean age of fathers was 32,97±6,41 in the patient group; and 35,52±7,39 in the control group. There was no statistically significant difference between groups in terms of father and mother age (p>0,05). 4 of the mothers of the patient's group (% 9,1)were state officers, 2 were working at private sectors (% 4,5) and 38 (% 76) were housewives. 9 of the control group mothers (% 18) were state officers, 3(% 6) were working at private sectors, and 38 (% 76) were housewives. There was no significant difference was found between patient's and control group according to their professions (p>0,05). In the patient group, 25 (%56,8) were using plastic bottles and 19 (% 43,2) were not using plastic bottles; in the control group 40(%80) were using plastic bottles and 10 (%20) were not using plastic bottles. There was a significant difference between the two groups (p<0,05). The median serum BPA level in the plastic bottle users was 93,16 ng/ml (min:0- max:736,41); the median serum BPA level was 52,37 ng/ml (min:9,93-max:443,39) in nonusers.
The median of cord blood BPA level of patient newborns was 60,24 ng / ml (0-708,29); the median of cord blood BPA level of the control group was 123,64 ng / ml (0-1166,26). Significant differences were present between the two groups in terms of cord blood BPA levels (p<0,016).
The patients which were included in the study, % 61,4 (n: 27) of them has acyanotic heart disease; % 38,6 (n: 17) has the cyanotic heart diseases. 10 (% 58,8) of the patients with cyanotic heart disease were male and 7 (% 41,2) were female while 18 of acyanotic heart disease (% 66,7) were male and 9 (% 33,3) were female. There was no relationship between gender and congenital heart disease types (p> 0,05).
Conclusion: Our study was the first study to evaluate the relationship between congenital heart diseases and baby cord blood level and maternal serum Bisphenol A levels. Although there is no statistically significant difference were found between BPA levels in infant cord blood, this indicates that there are many factors in Congenital heart diseases and that it needs to be searched in future studies. It was also found that there was a positive correlation between the use of plastic bottles and serum BPA levels.
It has created awareness that we must be careful with the endocrine disruptors at every corner of our life. Future work should focus on both the assessment of the environmental and occupational exposure of both the mother and the father with endocrine disruptors.

Key words: Bisphenol A, Congenital heart disease, Endocrine disruptors