Muhasebe bilgilerinin idari karar vermedeki rolü Kuzey Irak/ Raparin yönetimindeki devlet dairelerinde bir uygulama
The role of accounting information in the administrative decision making an implementation in the government offices under the administration of Northern Iraq/Raparin
Yazar: CHNAR ALİ HAJI
Danışman: PROF. DR. NAZLI KEPÇE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme = Decision making ; Karar verme süreci = Decision making process ; Kuzey Irak = Northern Iraq ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe bilgi sistemleri = Accounting information systems ; Muhasebe bilgisi = Accounting information ; Yönetim kararları = Management decisions

Özet:
Ekonomilerin kalkınması, mevcut piyasa koşullarına erişilmesi ve finansal yatırımın çeşitlenerek yaygınlaşması neticesinde muhasebe ve muhasebe bilgisine ilişkin hususlar büyük önem kazanmıştır. Karar verebilmek adına tüm taraflar, söz konusu muhasebe bilgilerini temin etmek durumundadır. Çalışmaları esnasında ve idari karar alma süreçlerinde güvenilir kaynaklar tarafından desteklenmesine ihtiyaç duyduklarında yönetimler açısından da muhasebe bilgilerinin oynadığı önemli rol göz ardı edilemez. Bu anlamda karar verme fonksiyonunun sağlıklı biçimde işlemesi ve yönetimin performansı bakımından dikkatler, ihtiyaç duyulan bilgilerin elde edildiği kaynak olarak muhasebe sistemine yönelmektedir. Bu çalışmada bilgi sistemi olarak muhasebenin kavramsal çerçevesi ile ilgili genel tanımlamalara ve açıklamalara yer verilmiştir. Öncelikle bir bilgi sistemi olarak muhasebe çeşitli yönleri ile ele alınarak muhasebe bilgilerinin önemi, özellikleri, koşulları, kalitesi, türleri ve kullanıcıları açıklanmıştır. Daha sonra idari karar vermenin tanımı yapılarak kavramsal çerçeve ortaya konulmuş; karar verme modellerinden, karar verme süreci ve aşamalarından, karar vermeyi etkileyen faktörlerden, iyi bir kararın niteliklerinden, muhasebe bilgilerinin idari kararlarla ilişkisinden ve idari karar vermedeki rolünden bahsedilmiştir. Yine konuya ilişkin olarak kapsamlı bir örnek uygulamaya yer verilmiştir. Bu bağlamda Kuzey Irak/Raparin yönetimindeki devlet dairelerinde düzenlenen ankete ilişkin veriler SPSS aracılığıyla analiz edilmiştir. Muhasebe bilgilerinin karar vermede sonuç itibariyle önemli bir etkisi olduğunu görülmüştür. Kişisel özelliklere göre (uzmanlık alanı, eğitim seviyesi, mesleki tecrübe, bölümde kullanılan muhasebe sistemi) muhasebe bilgilerindeki değişken farklılıklarına ilişkin değerlerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığının ortaya çıkması, muhasebe bilgilerinde kişisel özelliklere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir. Kişisel özelliklere göre (uzmanlık alanı, eğitim seviyesi, mesleki tecrübe, bölümde kullanılan muhasebe sistemi) karar vermedeki değişken farklılıklarına ilişkin değerler, kullanılan muhasebe sistemine göre p-değeri dışında kişisel özelliklere göre karar vermede istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiştir

Abstract:
As a result of the development of economies, current market conditions and the diversification and spread of financial investment, accounting and accounting information issues have gained great importance. In order to be able to make a decision, all parties have to provide the relevant accounting information. The important role that accounting information plays in terms of management cannot be ignored when they need to be supported by reliable sources during their work and administrative decision-making processes. In this sense, in terms of the healthy functioning of the decision-making function and the performance of the management, attention is directed to the accounting system as the source from which the needed information is obtained. In this study, general definitions and explanations about the conceptual framework of accounting as an information system are given. First, accounting as an information system is discussed with its various aspects and the importance, characteristics, conditions, quality, types and users of accounting information are explained. Afterwards, the definition of administrative decision making was made and the conceptual framework was presented. Then, decision making models, decision making process and stages, factors affecting decision making, the qualities of a good decision, the relationship of accounting information with administrative decisions and its role in administrative decision making are mentioned. Also, a comprehensive sample implementation is included in relation to the subject. In this context, the data of the survey conducted in the government offices under the administration of Northern Iraq/Raparin were analyzed through SPSS. According to the regression results, accounting information has been shown to have a significant impact on decision-making. The statistical analysis revealed that there were no significant differences with in the values related to the variations in accounting information based on personal characteristics (area of expertise, education level, professional experience, accounting system used in the department). Similarly, the values related to the variations in decision-making based on personal characteristics (area of expertise, education level, professional experience, accounting system used in the department) did not show any statistically significant differences, except for the p-value of the accounting system used.