Görsel sanatlar öğretmenlerinin psikolojik şiddete maruz kalma düzeyi ve öğretme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between visual arts teachers' exposure to psychological violence and teaching styles
Yazar: ELİF AYAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SEDA LİMAN TURAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bireyin hayatında önemli yere sahip olan kavramlardan biri eğitimdir. Eğitimin vazgeçilemez paydaşlarından biri ise öğretmenlerdir. Öğretmenler eğitimin sürecinin hem planlayıcısı hem de uygulayıcısıdır. Öğrencileri akademik hayatları boyunca şekillendiren eğitimin alt kümesi olan öğretim sürecidir. Öğretim sürecini etkili kılacak unsurlar öğretim yöntem ve teknikleri ile belirlenmektedir. Öğretim yöntem ve teknikleri her öğretmen için belirli bir düzeyde farklılık göstermektedir. Hatta bir öğretmeni diğer öğretmenlerden farklı kılan en önemli noktanın onun seçtiği öğretim yöntem ve teknikleri olduğunu ifade etmek mümkündür. Öğretmenin seçmiş olduğu yöntem, teknik ve araç-gereçler onun tercih ettiği öğretim stilini de belirlemede etkili olabilmektedir. Öğretim stilini eğitim sürecine yansıtmak durumunda olan öğretmenin başarısı, içinde bulunduğu eğitim ortamı ve paydaşları ile de ilgilidir. Paydaşlarla iletişim, bazen ast üst ilişkisi şeklinde olduğundan bazen de kişi ve grupların iletişimi farklı yönlere çekmesinden dolayı psikolojik şiddet kavramı ortaya çıkabilmektedir. 
Bu araştırmanın amacı; görsel sanatlar öğretmenlerinin psikolojik şiddete (mobbing) maruz kalma düzeyleri ve öğretme stilleri arasındaki ilişkiyi bazı değişkenlere bağlı olarak ortaya koymaktır. Bu araştırma nicel bir araştırmadır ve genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Öğretmenlerin psikolojik şiddette maruz kalma düzeyleri ile öğretme stilleri arasındaki ilişkiyi ve bu iki değişkenin çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemeye yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni Trabzon'da 2021-2022 Eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokul ve lisede görev yapan Görsel Sanatlar öğretmeni, örneklemini ise gönüllü olarak araştırmaya katılan toplam 216 Görsel Sanatlar öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri; araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Ölçeği Yatçı Ehi'nin (2011) geliştirdiği Şiddet (mobbing) Ölçeği ve Grasha ve Riechmann (1982) tarafından geliştirilmiş; Uzuntiryaki, Bilgin ve Geban (2003) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış olan Öğretme Stilleri Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programından yararlanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde verilerin dağılımları dikkate alınarak parametrik olmayan testlerden Kruskall Wallis ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda; Görsel Sanatlar öğretmenlerinin psikolojik şiddete (mobbing) maruz kalma düzeyleri ile öğretme stilleri arasında negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Görsel Sanatlar öğretmenlerinin maruz kaldığı psikolojik şiddet (mobbing) düzeyi arttıkça öğretme stillerindeki olumlu etkilerin azaldığı görülmüştür. Ayrıca Görsel Sanatlar öğretmenlerinin maruz kaldığı psikolojik şiddetin, meslekteki hizmet yılı ve yaş değişkenlerine göre farlılık gösterdiği ve bu farklılığın olumsuz yönde gerçekleştiği gözlenmiştir. Ancak, öğretme stillerinde cinsiyete bağlı bir farlılık gözlenmemektedir. Araştırma sonunda, verilere bağlı olarak araştırmacı tarafından öneriler sunulmuştur.

Abstract:
One of the concepts that has an important place in an individual's life is education. One of the indispensable stakeholders of education is teachers. Teachers are both planners and implementers of the educational process. It is the teaching process, which is a subset of education that shapes students throughout their academic lives. The elements that will make the teaching process effective are determined by teaching methods and techniques. Teaching methods and techniques vary to a certain extent for each teacher. In fact, it is possible to state that the most important point that makes a teacher different from other teachers is the teaching methods and techniques he chooses. The method, technique and tools chosen by the teacher can also be effective in determining the teaching style he/she prefers. The success of the teacher, who has to reflect his teaching style in the educational process, is also related to the educational environment and stakeholders he is in. The concept of psychological violence may arise because communication with stakeholders is sometimes in the form of a superior-subordinate relationship, and sometimes individuals and groups pull communication in different directions.
The purpose of this research is; The aim of this study is to reveal the relationship between visual arts teachers' exposure to psychological violence (mobbing) levels and their teaching styles, depending on some variables. This research is quantitative research and was designed according to the relational scanning model, one of the general scanning models. It was carried out to determine the relationship between teachers' exposure to psychological violence and their teaching styles and whether these two variables differ significantly according to various socio-demographic variables. The population of the research consisted of Visual Arts teachers working in secondary and high schools affiliated with the Ministry of National Education in Trabzon in the 2021-2022 academic year, and the sample consisted of a total of 216 Visual Arts teachers who participated in the research voluntarily. Data of the research; Personal Information Scale prepared by the researcher, Violence (mobbing) Scale developed by Yatçı Ehi (2011) and Grasha and Riechmann (1982); It was collected through the Teaching Styles Scale, which was adapted into Turkish by Uzuntiryaki, Bilgin and Geban (2003). SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program was used to analyze the data. Kruskall Wallis and Mann Whitney U tests, which are non-parametric tests, were used to analyze the data, taking into account the distribution of the data.
As a result of the research; It has been determined that there is a negative relationship between Visual Arts teachers' exposure to psychological violence (mobbing) and their teaching styles. It has been observed that as the level of psychological violence (mobbing) that Visual Arts teachers are exposed to increases, the positive effects of their teaching styles decrease. In addition, it has been observed that the psychological violence that Visual Arts teachers are exposed to varies according to the years of service in the profession and age variables, and this difference is negative. However, no gender differences are observed in teaching styles. At the end of the research, suggestions were made by the researcher depending on the data.