Hemşirelik bakımının değerlendirilmesi ile ilgili bir çalışma
A study for evaluation of nursing care
Yazar: AYŞEGÜL OKSAY ŞAHİN
Danışman: PROF.DR. NECMİYE SABUNCU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; İstatistik = Statistics

Özet:
ÖZETHEMŞİRELİK BAKIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ İLE İLGİLİ BİR ÇALIŞMAÇalışma, hareket aktivitesinde bağımlı yetişkin hastaların aldıkları hemşirelik bakımınıdeğerlendirmek için hazırlanan, faktör analizi yöntemine dayalı geçerli ve güvenilir bir ölçmearacı geliştirme çalışmasıdır. Hemşirelik Bakımı Envanteri'nin (HBE) temel dayanağı insanıngereksinimleridir.Verilerin toplanmasında demografik verilerin elde edildiği ?Bilgi Toplama Formu? ve?HBE Deneme Formu? kullanılmıştır. Hazırlanan envanterin hastanelerde, hastalar tarafından,hemşirelik bakımının değerlendirmesinde kullanılması hedeflenmiştir. Envanterin denemeformu, Şubat - Ağustos 2006 aylarında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı hastanelerdeortopedi, fizik tedavi ve rehabilitasyon, nöroloji ve nöroşirurji kliniklerinde yatan, hareketaktivitesinde bağımlı (kısmi veya tam), 18-65 yaş arası yetişkin ve bilinci açık olan 1009hastaya uygulanmıştır. Test-tekrar test analizi 76 hasta ile yapılmıştır. Elde edilen veriler,madde istatistiklerinin yanı sıra, temel bileşenler analizi (TBA), açıklayıcı (AFA) vedoğrulayıcı (DFA) faktör analizleri ile incelenmiştir.Hemşirelik Bakım Envanterinde fizyolojik, güvenlik, psikososyal ve hijyenikgereksinimler olmak üzere dört alt boyut/ölçek bulunmaktadır. Kapsam geçerliği için uzmangörüşü alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre, envanterin 4 alt ölçeğinden üçünde iç tutarlıkkatsayıları .70'in üstünde (.72 - .87) bulunurken, bir alt ölçekte iç tutarlık katsayısının .69olduğu saptanmıştır. Test-tekrar test güvenirlik katsayıları ise, envanter için r = .92 bulunmuş,alt ölçeklerin birinde r = .66, üçünde ise oldukça yüksek bulunmuştur (r > .81).Bu sonuçlar doğrultusunda, araştırma kapsamında çalışmanın başlangıç aşamasındabelirlenen insan gereksinimlerine yönelik olarak hazırlanan HBE, hemşirelik bakımınınözelliklerine ve bu özellikler arasındaki ilişkilere uygun şekilde 4 alt ölçekten oluşan, dörtboyutlu bir yapıya sahiptir. Bu da; hazırlanan envanterin, istenilen hemşirelik bakımınınözelliklerini ölçtüğü anlamına gelmektedir.Anahtar Kelimeler: Hemşirelik bakımının değerlendirilmesi, ölçme aracı geliştirme, bağımlıhasta, günlük yaşam aktiviteleri, doğrulayıcı faktör analizi

Abstract:
SUMMARYA STUDY FOR EVALUATION OF NURSING CAREThis study intends to develop a valid and reliable measurement instrument basedon factor analysis method prepared for evaluating the nursing care of adult immobilepatients. Nursing Care Inventory (NCI) is based on human needs.A ?Information Collecting Form? and a NCI Experiment Form, from which thedemographic data were acquired, were used for data gathering. The prepared inventoryis aimed to be used by patients to evaluate the nursing care in hospitals. The ExperimentForm of the inventory was applied between February-August 2006 to 1009 partial orcomplete immobile, conscious, adult patients whose ages range between 18-65 and wholined in orthopedics, physical therapy, rehabilitation, neurology and neurosurgeryclinics of the hospitals that are affiliated to Istanbul Local Health Department. Test-retest analysis was made with 76 immobile patients. The obtained data were analyzedwith item statistics, principal component analysis (PCA) and exploratory (EFA) andconfirmatory factor analyses (CFA).Nursing Care Inventory has got four sub-dimensions/subscales as physiological,safety, psychosocial and hygienic needs. For content validity, the opinion of an expertwas sought. According to results, internal consistency coefficient of three of foursubscales of inventory was found above .70 (.72 - .87) while internal consistencycoefficient of the remaining subscale was found .69. Test-retest reliability coefficient ofthe inventory was found r =92, one of the subscales was r = .66 whereas the other threesubscales was found rather high (r > .81).These results show that NCI, which was prepared according to human needs thatwere determined at the beginning of the research, has got a 4 dimensional structure withits 4 subscales proper to characteristics of nursing care and the relationships betweenthese characteristics. This means that the inventory measures the desired characteristicsof nursing care.Keywords: Evaluation of nursing care, developing a measurement instrument,immobile patient, activities of daily living, confirmatory factor analyses1