Ortaöğretim öğrencilerinin dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between digital citizenship and digital literacy levels of secondary school students
Yazar: MUSTAFA KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLRİZ İMER
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sayısal vatandaşlık = Digital citizenship ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ortaöğretim öğrencilerinin dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenerek, dijital okuryazarlık dijital vatandaşlığın yordayıcısı olup olmadığını belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018 - 2019 eğitim öğretim yılında Konya ili Selçuklu ilçesi devlet okullarında öğrenim öğren 847 ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak; ortaöğretim öğrencilerinin kişisel bilgilerine ulaşmak için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", dijital vatandaşlık düzeylerinin belirlemek için Som-Vural tarafından geliştirilen "Dijital Vatandaşlık Ölçeği" ve dijital okuryazarlık düzeylerinin belirmek için ise Hamutoğlu ve diğerleri tarafından geliştirilen "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" uygulanmıştır.
Araştırma sonunda, ortaöğretim öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Ortaöğretim öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile internet kullanım yılı değişkeni arasında anlamlı farklılığın olduğu, cinsiyet, sınıf düzeyi, günlük internette harcanan süre değişkenleri ile dijital vatandaşlık düzeyi arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Ortaöğretim öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Ortaöğretim öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile cinsiyet, internet kullanım yılı ve günlük internette harcanan süre değişkenleri arasında anlamlı farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf düzeyi değişkeni ile dijital okuryazarlık düzeyi arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Ortaöğretim öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan korelasyon analizinde, orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, dijital okuryazarlığın dijital vatandaşlık üzerindeki etkisi pozitif yönlü ve anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine whether digital literacy is a predictor of digital citizenship by examining the relationship between digital citizenship and digital literacy levels of secondary education students in terms of various variables. The study group of the study consists of 847 secondary school students' who study in public schools in Selçuklu central district of Konya province in 2018 - 2019 academic year. The screening method, one of the quantitative research methods, was used in the research. As data collection tool; "Personal Information Form" developed by the researcher to reach the personal information of secondary school students," Digital Citizenship Scale" developed by Som-Vural to determine the levels of digital citizenship, and "Digital Literacy Scale" developed by Hamutoğlu and others to determine the levels of digital literacy was applied.
At the end of the study, it was concluded that the digital citizenship levels of secondary school students were high. It was concluded that there is a significant difference between the levels of digital citizenship of secondary school students and the year of internet use. It is concluded that there was no significant difference between gender, class level, time spent on daily internet time variables and secondary school students' digital literacy levels. There was no significant difference between class level variable and digital literacy level. In the correlation analysis conducted to determine the relationship between digital citizenship levels and digital literacy levels of secondary school students, it was found that there was a positive directional and significant relationship at the, medium-level. In addition, the effect of digital literacy on digital citizenship was found to be positive directional and significant.