Bursa'daki futbol taraftarlarının, Bursaspor ve üç İstanbul (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray) kulübünü destekleme motivasyonları: Özdeşleşme ve psikolojik bağlılık düzeylerinin davranışsal sadakate etkisi
The motivations of the football fans in Bursa supporting the club of Bursaspor and three Istanbul clubs (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray): The effect of identification and psychological commitment levels on behavioural loyalty
Yazar: YUSUF BAHADIR DOĞRU
Danışman: PROF. DR. İDİL SAYIMER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Spor = Sports
Dizin: Beşiktaş J.K. = Beşiktaş J.K. ; Bursa = Bursa ; Fenerbahçe = Fenerbahçe ; Futbol = Football ; Futbol takımları = Football teams ; Galatasaray = Galatasaray ; Taraftar = Supporter ; Taraftar sadakati = Supporter loyalty ; Taraftarlık = Favoritism ; Özdeşleşme = Identification

Özet:
Günümüzde futbol taraftarlığı birçok faktörün etkili olduğu toplumsal bir olgudur. Çeşitli ülkelerdeki taraftarlık tutumlarına bakıldığında genellikle bireylerin, yaşadığı şehirdeki futbol takımlarını desteklediği görülmektedir. Fakat Türkiye'de taraftarlık anlayışı, diğer ülkelerdeki taraftarlık anlayışından farklı olarak büyük ölçüde üç İstanbul kulübünü (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray) destekleme yönünde gelişmiştir. Bu bilgiden hareketle futbol şehri olarak kabul edilen Bursa'da futbol taraftarlarının "taraftar profilleri" ortaya koyulmuş ve bu çerçevede "Bursaspor kulübünü destekleme motivasyonları" ile "üç İstanbul kulübünü (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray) destekleme motivasyonları" ortaya çıkarılmıştır. Bu motivasyonlarla birlikte Bursa'da yaşayan futbol taraftarlarının destekledikleri kulüpler ile özdeşleşmesi, psikolojik bağlılığı ve davranışsal sadakati incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, on sekiz yaş üzeri 1074 taraftar oluşturmaktadır. Araştırma, Bursa'nın merkez ilçeleri olan Osmangazi, Yıldırım ve Nilüfer'de gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın, bir Anadolu şehrinde, üç İstanbul kulübü ile bir Anadolu kulübünü karşılaştıran ilk çalışma olması çalışmanın özgün değerini ortaya koymaktadır.  Araştırma sonucunda taraftarların önemli bir bölümü, üç İstanbul takımını destekleme motivasyonunu "başarı duygusu" olarak ifade etmiştir. Ayrıca desteklenen takımlar ve taraftar sınıflandırması arasında değişkenlere göre anlamlı etki ve farklar tespit edilmiştir.
Bir futbol kulübünün faaliyetlerinin devam etmesinde en önemli unsurlardan biri olan taraftarlık olgusu doğru yönetildiğinde, futbol kulübü yöneticilerine büyük katkılar sağlamaktadır. Çalışma sonucunda; taraftarların takım tutma motivasyonları, özdeşleşmeleri, psikolojik bağlılıkları ve davranışsal sadakatleri tespit edilmiş olup uygulayıcıların iletişimsel faaliyetlerde kullanılabilecekleri önemli çıktılara ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmanın modeli ile üç İstanbul kulübü ve Bursaspor taraftarlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi, gelecek çalışmalara yol gösterici nitelikte olacaktır.

Abstract:
Today, football fandom is a social phenomenon in which many factors are effective. When we look at the supporter attitudes in various countries, it is generally seen that individuals support the football teams in the city where they live. However, the understanding of football fandom in Turkey, unlike the understanding of football fandom in other countries has largely advanced to support the major three Istanbul clubs (Beşiktas, Fenerbahçe, Galatasaray). Based on this information, the "fan profiles'' of football fans in Bursa, which is accepted as a football city, have been put forward and in this context, motivation to support Bursaspor and motivation to support three Istanbul clubs (Beşiktas, Fenerbahçe, Galatasaray) were revealed. With these motivations, the identification of the football fans living in Bursa with the clubs they supported, their psychological commitment and behavioural loyalty were examined. The sample of the study consists of 1074 supporters over the age of eighteen. The research was conducted in the central districts of Bursa, which are Osmangazi, Yıldırım and Nilüfer. It is the first study comparing three Istanbul clubs and one Anatolian club. So, it reveals the original value of the study. As a result of the research, a significant number of the fans expressed their motivation to support the three Istanbul teams as "a sense of success". In addition, significant impacts and differences were found between the supported teams and the fan classification according to the variables.
When the phenomenon of football fandom that is one of the most important factors in the continuation of the activities of a football club, is managed correctly, it also makes a great contribution to the managers of the football club. In the result of study; the motivation, identification, psychological commitment and behavioural loyalty of the fans were determined, and important outcomes were obtained that the practitioners could use in communicative activities. In addition, a comparative analysis of the research model and the three Istanbul clubs and Bursaspor fans will guide future studies.