Farklı patates çeşitlerinde yaygın olarak görülen virüs hastalıklarının biyolojik ve serolojik yöntemlerle tanılanması
Identification of commonly found virus diseases on different potato variates by using biological and serological methods
Yazar: YAHYA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NEJLA YARDIMCI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Patates ülkemizin önemli bitkisel ürünleri arasında yer almaktadır. Patates yetiştirilen alanlarında görülen çok sayıda hastalık nedeniyle her yıl önemli düzeyde ekonomik kayıplar ortaya çıkmaktadır. Bu alanlarda zarara neden olan hastalıklar arasında viral enfeksiyonların giderek arttığı göz önüne alındığında virüslerin patates bitkisinde önemli düzeyde verim ve kalite kaybına yol açması kaçınılmaz bir gerçektir. Bunun yanı sıra kontrolsüz patates tohumluğu satışı ve sertifikasyondaki yetersizliklere ilaveten virüs vektörleri ile yeterince ve etkili mücadele yapılamaması nedeniyle virüs enfeksiyonlarının ülke içinde giderek daha fazla yayılması da söz konusudur. Bu konuda yapılacak çalışmalarda öncelikle üretim alanlarında bulunan viral etmenlerin ortaya konması ilk aşamadır.Bu çalışma Afyon ve Sandıklı'daki üreticilerden sağlanan farklı patates çeşitlerinin (Solea, Safran, Floris, Proventa, Milva, Üniversa, Lady olympia, Vangogh, Marabel) yumru ve yapraklarında bazı virüs hastalıklarının (PVY, PVX, PLRV, PVS ve PVA) biyolojik ve serolojik yöntemler kullanılarak varlığının araştırılması, tanısının yapılması ve toplanan örneklerde hastalıkların yaygınlık oranlarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla 2009-2010 yılları arasında üreticilerden sağlanan farklı patates çeşitlerine ait tohumluk yumrular Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait deneme parsellerine dikilmiştir. Gelişme döneminde virüs belirtisi gözlenen yapraklardan 169, hasat döneminde ise şüpheli bitkilerin yumrularından 109 örnek alınmıştır. Toplam 278 örnek ELISA yöntemi ile testlenmiştir.Testlenen örneklerin % 87.45 (244 örnek)' inin bir yada daha fazla virüsle enfekteli olduğu, % 12.54 (35 örnek)'ünün ise ELISA da negatif reaksiyon verdiği belirlenmiştir. Testlenen virüslerin örneklerde tek olarak bulunma oranları PVY % 13.30, PVS % 12.94, PVX % 1.43, PVA % 0.35 olarak saptanırken PLRV'ne tek olarak hiçbir örnekte rastlanmamıştır, bir örnekte karışık enfeksiyon olarak bulunmuştur. Ayrıca testlenen örneklerde çeşitli kombinasyonlarda karışık enfeksiyonlar belirlenmiştir. Karışık enfeksiyonlar arasında PVY+PVS (% 32.73) enfeksiyonu ilk sırayı almıştır. Bunu PVY+PVA+PVS (% 5.39), PVX+PVS+PVY (% 5.03), PVX+PVS (% 5.39), PVA+PVY (% 2.51), PVX+PVY (% 1.43) ve daha az oranlarda diğer karışık kombinasyonlar izlemiştir.Anahtar Kelimeler: Patates, PVY, PVX , PLRV, PVS, PVA, DAS-ELISA

Abstract:
Potato is among important crops of our country. Important levels of economical losses occur due to various diseases in potato fields. The number of viral infections increase and they cause important production and quality losses on potatoes. Besides, virus infections tend to raise day by day in the country due to uncontrolled sales and certification of seeds and ineffective control of virus vectors. The first step of the research on this subject is determination viral agents.This study was performed in order to research and diagnose some virus diseases (PVY, PVX, PLRV, PVS and PVA) on tuber and leaves of different potato species (Solea, Safran, Floris, Proventa, Milva, Üniversa, Lady olympia, Vangogh, Marabel), which are collected from Afyon and Sandıklı producers, by using biological and serological methods and to determine the prevalence of these diseases in the collected samples. For this purpose tubers of different potato species were provided from producers during 2009-2010 and they were planted in trial parcels of Süleyman Demirel University, Faculty of Agriculture. 169 samples were taken from the leaves showing virus symptoms in the vegetation period and 109 samples were taken from the tubers of suspicious plants in the harvest period. In total 278 samples were tested using ELISA method.It was determined that 87.45 % (244 samples) of the tested samples were infected with one or more viruses and 12.54 % (35 samples) of them gave negative reaction to ELISA.Tested viruses were found alone in the samples with the rates PVY 13.30%, PVS 12.94%, PVX 1.43%, PVA 0.35% but PLRV was not seen alone in any sample. Besides various combinations of mixed infections were determined in tested samples. The most common of mixed infections is PVY+PVS (32.73%). Other combinations are PVY+PVA+PVS (5.39%), PVX+PVS+PVY (5.03%), PVX+PVS(5.39%), PVA+PVY (2.51%), PVX+PVY (1.43%) and there are also other less rated combination.Key Words: Potato, PVY, PVX , PLRV, PVS, PVA, DAS-ELISA