Hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında "undercarboxylated osteocalcın" düzeyleri
Serum "undercarboxylated osteocalcin" levelsin hemodialysis and peritoneal dialysis patients
Yazar: MEDİNE BİTİGİÇ
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN YÜCEL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Nefroloji = Nephrology

Özet:
Renal osteodistrofi, kronik böbrek yetmezliği (KBY) hastalarında yaygın görülen bir
komplikasyondur ve kemik kırığı, mortalite ve mobiditede önemli artışa yol açar.
Böbrek yetmezliği hastalarında renal fonksiyondan etkilenmeyecek ama kemik
döngüsünü belirlemede kullanılabilecek biyokimyasal belirteçler gerekmektedir.
Serum osteokalsini (OC), K vitaminine bağlı üç gamakarboksi glutamik asit kalıntısı
içeren kemiğe spesifik bir proteindir. "Undercarboxylated osteocalsin" (ucOC)
osteokalsinin gama karboksilasyona uğramamış inaktif formudur. ucOC'e
hidroksiapatit kristalleri bağlanamaz ve bu durum sonucunda kemik matriksinde
değişikler meydana gelir. Çalışmamızda hemodiyaliz (HD) veya periton diyalizi
(PD) uygulanan hastalarda ucOC'in bir kemik döngüsü göstergesi olup olmadığı
araştırıldı. Ayrıca ucOC'nin osteokalsin (OC), kemik spesifik ALP (K-ALP),
kalsitonin, D vitamini, intakt paratiroid hormon (iPTH), kalsiyum (Ca), fosfat (P),
magnezyum (Mg) ve kemik mineral yoğunluğu (KMY) ile ilişkilerine bakıldı.
Çalışma grubu, 24 HD, 30 PD, ve 30 sağlıklı kontrolden oluşuyordu. ucOC
ölçümünde, karboksile osteokalsinin baryum sülfat (BS) ve hidroksiapatit (HA) ile
bağlanma özelliğinden yararlanıldı. Karboksile OC'nin çöktürülmesinden sonra
supernatanda ELISA yöntemi ile ucOC ölçümü yapıldı. KBY'de ucOC(BS) ve
ucOC(HA) düzeyleri sağlıklı kontrollere göre yüksekti. Bu yükseklik hem HD, hem
de PD grubu için geçerliydi. HD grubunda ucOC düzeyleri PD grubuna göre
yüksekti. HD işlemi ucOC düzeylerini etkilemektedir. HD çıkış kanlarında ucOC
düzeyleri, HD giriş kanlarına göre düşüktür. Ancak %ucOC düzeyleri, beklenenin
tersine, gruplar arasında fark göstermemiştir. Bunun nedeni KBY'de serumda artan
değişik OC fragmanları olabilir. ucOC(BS) ve ucOC(HA) düzeyleri diğer kemik
belirteçleri OC, K-ALP, ALP, iPTH, P ve Mg ile iyi bir korelasyon gösterdi. Ayrıca
ucOC(BS) ve ucOC(HA) düzeyleri ile KMY değerleri arasında negatif anlamlı bir
korelasyon bulundu. iPTH kesim düzeylerine göre yüksek ve düşük dönüşümlü ROD
gruplarında da ucOC iyi bir ayrım ortaya koymuştur. Yöntem kalitesi olarak baryum
sülfat ile çöktürme, bizim sonuçlarımıza göre, hidroksiapatit ile çöktürmeden daha
iyi sonuç vermiştir. UcOC, son aşama böbrek yetmezliğinde HD ve PD uygulanan
hastalarda kemik metabolizmasının değerlendirilmesinde yararlı bir belirteç olabilir.

Abstract:
Renal osteodystrophy is a common complication in chronic renal failure (CRF)
patiens and leads to substantial increases in bone fracture, mortality and morbidity.
For patients with renal failure biochemical inidicators are required to determine bone
turnover that are unaffected from renal functions. Serum osteocalcin (OC) is a bone
specific protein that contains three residues of γ-carboxyglutamic acid
"Undercarboxylated osteocalsin" (ucOC) is the inactive form of OC that is not
subjected to gamma carboxylation. Hydroxyapatite crystals cannot form bonds with
ucOC, which results in changes in the matrix of the bones. In our study, we
investigated whether the ucOC is an indicator of bone turnover for patients treated
with hemodialysis (HD) or peritoneal dialysis (PD). Furthermore, we have examined
the relationships between ucOC levels and other bone inidicators such as osteocalsin,
bone specific alkaline phosphatase (B-ALP), calcitonin, vitamin D, intact parathyroid
hormone (iPTH), calcium (Ca), phosphate (P), magnesium (Mg) and bone mineral
density (BMD). Study group was consisted of 24 HD, 30 PD patients and 30 control
subjects. ucOC measurements were based on precipitation of carboxylated OC with
barium sulfate or hydroxyapatite. After precipitation, ucOC was measured in
supernatant by ELISA. In CRF, ucOC(BS) and ucOC(HA) levels were higher than
those of healty controls. Increased ucOC levels were present both in HD and PD
groups. The ucOC levels in HD group were higher than those of PD group. HD
process has an effect on ucOC levels. ucOC levels in samples after HD were lower
than in samples before HD. But there is no difference between groups for ucOC%
levels. This may result from various OC fragments increased in blood in CRF. We
observed that ucOC(BS) and ucOC(HA) levels for CRF were higher compared to
that of control group and statistically significant. ucOC (BS) and ucOC (HA) levels
were positively correlated with OC, B-ALP, ALP, iPTH, P and Mg levels. There
were negative and significant correlations between ucOC(BS), ucOC(HA) levels and
BMD values. ucOC has a good discrimination power for both high and low turnover
ROD groups. According to our study, precipitation with baryum sulfate gave better
results than hydroxyapatite. UcOC is a useful marker to evaluation of bone
metabolism in patients undergone hemodialysis or peritoneal dialysis in end stage
renal failure.