Avrupa Birliği-Türkiye çevre politikaları oluşum süreci ve entegre kirlilik önleme ve kontrolü (IPPC) direktifinin incelenmesi (tekstil endüstrisi örneği)
Formation of European Union and Turkey environmental policies and examination of integrated pollution and preventation control(IPPC) directive (textile industry example)
Yazar: SEDEN ŞENOĞLU
Danışman: PROF. DR. KADİR KESTİOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Avrupa Birliği, ülkelerin kendi öz değerleri saklı kalmak koşulu ile, belirli alanlardaegemenliklerini devrederek ortak alanda egemenlik oluşturan ve Avrupa kıtasında sürdürülebilir birbarışın tesisi, ekonomik entegrasyonun ve siyasi bütünleşmenin sağlanması hedefi ile kurulan uluslarüstübir kurumdur. Avrupa Birliği'nin yürürlükte olan müktesebatında yer alan ve uyum çalışmaları sırasındaülkemizce ele alınması gereken pek çok önemli ana başlık vardır. Bunlardan biri de ?Çevre?dir.Bu çalışmada; öncelikle AB Müktesebatında yer alan ?Çevre? başlığı kapsamında, çevrepolitikası oluşum nedenleri, gelişim süreci, hukuksal kaynakları ve müktesebatta yer alan ana mevzuatlarortaya konmuş ve bu paralelde AB aday ülke statüsünde bulunan Türkiye'de çevre hukukunun oluşumu,gelişim süreci, hukuksal boyutu ve çevre yönetimi ile ilgili mevcut örgütlenme incelenmiştir. Buradakiamaç; ciddi bir müzakere süreci geçirecek olan ülkemizdeki çevre olgusuna bakış açısınındeğerlendirilmesi ve bugüne kadar geçirilen aşamalar ile gelinmiş olan noktanın tespiti suretiyle, ABnezdinde bulunduğumuz pozisyona ışık tutmaktır.Diğer taraftan AB Çevre Müktesebatının en önemli düzenlemelerinden biri olan ve çalışmakonusunun esasını oluşturan ?Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrolü (IPPC) Direktifi?nin idareye vesanayi sektörüne getirdiği yükümlülükler ve uygulanma esasları açıklanarak, Direktife uyum çerçevesindeülkemizin bulunduğu noktada yapılması gereken çalışmalar ortaya konmuştur. IPPC Direktifi, AvrupaBirliği Çevre Mevzuatında, Endüstriyel Kirlilik Kontrolü ve Risk Yönetimi Mevzuatı altında yer alan veendüstriyel tesislerin çevresel etkilerinin entegre bir biçimde kontrol edilmesini öngörerek, bu kapsamdaistenen standartları sağlayabilen tesislere faaliyet izni verilmesini amaçlayan bir düzenlemedir. Direktifinen önemli özelliği, Mevcut En İyi Tekniklerin (BATs) kullanılması gibi yeni bir takım yaklaşımlarıngetirilmesi ile kirliliği kaynakta önleme yolunu benimseyecek bir anlayış değişikliği ortaya koyuyorolmasıdır. Direktifin, BAT uygulanması adı altında sektörlere getirmiş olduğu yükümlülüklerinirdelenebilmesi için çalışmanın son bölümünde uygulama çalışılması yapılmış, buna konu olarak daAvrupa Birliği cirosunun yaklaşık %3,4'üne tekabül eden ve ülkemiz ve bulunduğumuz il için önemarzeden bir endüstri dalı olan ?Tekstil Endüstrisi? örnek olarak seçilmiştir. Endüstride kullanılmasıgereken BAT'ın neler olabileceği araştırılmış ve bunların anlaşılabilmesi için de öncelikle tekstilendüstrisinden kaynaklanan çevresel kirlilikler belirtilmiştir.Yapılan çalışma sonucunda, ülkemizde endüstri kaynaklı kirliliğin kontrolüne yönelik mevcutyasal düzenlemelerin, gelişmiş ülkelerdeki düzenlemeler ile genel anlamda uyumlu olduğu, ancak TürkÇevre Mevzuatında ?IPPC Direktifi?nin gerekliliklerini karşılayacak olan herhangi bir yasaldüzenlemenin mevcut olmadığı tespit edilmiş, sözkonusu direktifin kapsamı ve son derece teknik olaniçeriği ve özellikle de yüksek yatırım maliyeti gerektiren bir direktif olması nedeniyle 10 yıl gibi uzunsoluklu ve detaylı çalışmalar gerektiren zorlu bir süreçten geçileceği sonucu çıkarılmıştır.Anahtar kelimeler ; Avrupa Birliği (AB), Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrolü Direktifi(IPPC), Mevcut En İyi Teknikler (BAT), Tekstil Endüstris

Abstract:
The European Union is a supra-national establishment, which, while reserving the authenticvalues of the countries, transfers sovereignties of the countries in certain areas and thus constitutes a jointsovereignty area and which was founded for the purpose of establishing a sustainable peace, economicand political integration in the European continent. There are several very important headings in theapplicable Acquis Communitaire of the European Union that should be dealt with by our country duringthe harmonization studies. And one of them is the ?Environment?.In this study; first of all, in the context of ?Environment? in Acquis Communitaire of the EU,the motives of formation, the development process, legal resources of the environmental policy and themain regulations in the Acquis are put forward and, in line with this, the formation, development process,legal dimensions of the environmental laws and the existing organization in terms of environmentalmanagement in Turkey, which bears the status of candidate country for the membership of the EU arereviewed. Here the purpose is to evaluate the perspective of our country, which will go through a seriousnegotiation process, as to environment and, by determining the point that has been reached so far step bystep, to shed a light on the position that we are in before the EU.On the other hand, via explanation of the obligations and principles of practice that the?Integrated Pollution Prevention and Control (IPPC) Directive?, which is one of the most importantregulations of the Environmental Laws of the EU and which is the basis of the subject matter of the study,brings upon the administration and industry, the works to be done in our country at this point in thecontext of harmonization with the Directive are put forward. The IPPC Directive is a regulation which iswithin the European Union Environmental Laws, Industrial Pollution Control and Risk ManagementLegislation and which, stipulating that the environmental effects of the industrial facilities are controlledin an integrated manner, is intended for authorization of the establishments that can meet the standards inthis context. The most important feature of the Directive is that, by bringing some new approaches suchas using the Best Available Techniques (BATs), it puts forward a modification in conception that adoptspreventing the pollution in its very resource. In order that the obligations that the Directive brings uponthe sectors under the BAT practice can be examined, in the last section of the study a practical researchwas tries and as the subject matter of this research, the ?Textile Industry?, which corresponds toapproximately 3.4% of the EU endorsement and which is an industrial branch of importance for ourprovince, is chosen as an example. What are the BATs to be used in the industry is explored and, in orderto make these understandable, the environmental pollution originating from the textile industry isindicated in the first place.As the result of the study carried out, it has been founded the existing legal regulations intendedfor the control of the industry-associated pollution in our country are in harmony with the regulations inthe developed countries at large, and that, though, there is no legal regulation within the TurkishEnvironmental Laws that can meet the requirements of the ?IPPC Directive?, and it has been concludedthat due to the scope and extremely technical content of the aforesaid directive and due to the fact that itis a directive demanding a high investment cost, there will be a tough process as long as 10 years, whichwill require detailed studies.Key words: The European Union (EU), Integrated Pollution Prevention and Controli.