Son dönem böbrek yetersizliği nedeni ile hemodializ ve CAPD tedavisi gören non-diabetik hastalarda insulin sensitivitesi ve beta hücre fonksiyonlarının değerlendirilmesi
The comprasion of insülin sensitivity and panereatic beta cell function in hemodialysis and patients with end-stage renal disease
Yazar: ALPASLAN KEMAL TUZCU
Danışman: DOÇ. DR. MİTHAT BAHÇECİ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2003
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
ÖZET AMAÇ: Non diabetik üremik hastalarda hemodiyaliz ve CAPD'nin B hücre fonksiyonları ve insülin duyarlılığı üzerine etkisini Homeostasis Model Assessment (HOMA) kullanılarak karşılaştırılması. GEREÇ VE YÖNTEM : 51 Hemodializ, 45 CAPD ve 50 sağlıklı kontrol grubu çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların boy, kilo, bel ve kalça çevresi, yağ kitlesi, vücut yağ oranları ölçüldü ve beden kitle indeksleri hesaplandı. Total kolesterol, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol, VLDL-kolesterol, trigliserid, üre, kreatinin, insülin, potasyum, paratiroid hormon ve 1,25 dihidroksikolekalsiferol düzeyleri ölçüldü. Glukoz düzeyleri, dializ uygulaması öncesi ve uygulamanın 120. dakikasında ölçüldü. Pankreatik B hücre fonksiyonları ve insülin duyarlılığı HOMA ile değerlendirildi. :;( BULGULAR: CAPD uygulanan hastalarda LDL-kolesterol düzeyleri, hemodializ uygulanan hastalar ve kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (sırası ile; pO.001 ve p<0.0001). dializ öncesi glukoz düzeylerinde iki hasta grubu arasında belirgin bir farklılık saptanmadı. Ancak 120. dakikada CAPD hastalarında ölçülen ortalama glukoz düzeyi, hemodializ hastalarına göre daha yüksek bulundu (p<0.007). CAPD hastalarındaki insülin düzeyleri, HD hastaları ve kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (sırası ile; p<0.001 ve pO.0001). HOMA-S düzeyleri CAPD hastalarında, HD hastalan ve kontrol grubuna göre belirgin olarak daha düşüktü (sırası ile; p<0.002 ve pO.001) SONUÇ: CAPD tedavisi, non diabetik son dönem böbrek hastalarında insülin direncine yol açabilir. Bu dirençten, CAPD solüsyonlarının yüksek glukoz içeriği ve bunun neden olduğu glukotoksisite sorumlu olabilir. Anahtar kelimeler:HOMA-(%S), HOMA-(%B), insülin, üremi, hemodiyaliz, CAPD, asidoz, PTH. 58

Abstract:
ABSTRACT BACKGROUND: to compare the effects of HD and CAPD on beta-cell function (%B) and insulin sensitivity (%S) in adult non-diabetic uraemic patients by using the Homeostasis Model Assessment (HOMA). SUBJECTS AND METHODS : Fifty-one HD patients 45 CAPD patients, and 50 healthy control subjects were included to the study. All of the patients height, weight and waist and hip circumference, fat mass, fat percent were measured and body mass index was calculated. Total-cholesterol, HDL-cholesterol, LDL- cholesterol, triglyceride, urea, creatinine, insulin, potassium, parathyroid hormone and 1,25 dihydroxycholecalciferol levels were measured. Glucose levels were measured before and at the 120th minute after initiation of dialysis modality. Homeostasis Model Assessment (HOMA) was used indices of pancreatic beta cell function [HOMA-(%B)] and tissue insulin sensitivity [HOMA-(%S). RESULTS: LDL-cholesterol levels of patients with CAPD was higher than hemodialysis group and control group (p<0.001 and p< 0.0001 respectively). Pre- dialysis glucose levels of two groups were not found significantly different. But at 120th minute mean glucose level in CAPD patients was higher than HD patients (p<0.007). Insulin levels of CAPD group were higher than HD group and control group (pO.001, p< 0.0001 respectively). HOMA- (%B) values of CAPD group were higher than both HD and conjrol group (p<0.02, p<0.04 respectively). HOMA-(%S) levels of CAPD group was significantly lower than HD and control group ( p<0.002, p<0.001 respectively). CONCLUSIONS: 1- CAPD treatment may lead to insulin insensitivity in non- diabetic ESRD patients. 2-High glucose content of CAPD solutions and, therefore glucotoxicity, may be responsible from this insulin resistance in CAPD patients. Key words: HOMA-(%S), HOMA-(%B), insulin, uremia, hemodialysis, CAPD, acidosis, PTH. 59