Gömülü alt üçüncü molar dişlerin piezocerrahi ve geleneksel yöntemler kullanılarak yapılan cerrahi çekiminden sonra ortaya çıkan morbidite ve alveol iyileşmesinin karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of morbidity and alveolar healing after surgical extraction of impacted lower third molar teeth using piezosurgery and rotational instruments
Yazar: MURAT KAAN ERDEM
Danışman: PROF. DR. MİNE CAMBAZOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Gömülü alt üçüncü molar dişlerin cerrahi çekimleri oral cerrahide sıklıkla gerçekleştirilen ve operasyon sonrası ortaya çıkan komplikasyonları ile hastaların yaşam kalitesini kötü etkileyebilmektedir. Bireysel biyolojik farklılıklar, alveolün boyutu ve çekim sırasındaki travma miktarı diş çekim soketi ve çevre dokuların iyileşmesini etkileyen faktörler arasındadır. Gömülü diş çekimi operasyonlarında genellikle rotasyonel enstrümanlar kullanılmaktadır. Bununla birlikte aşırı ısınmaları veya kemiğin fragmantasyonu, osteotomi sırasında bir smear tabakasının oluşumu ve komşu dokulara zarar verme ihtimalleri sebebiyle tercih edilmeyebilirler. Gömülü alt yirmi yaş dişlerinin çekiminde kullanılan diğer bir yöntem olan piezocerrahi ultrasonik frekans kullanılarak kesinin yapıldığı selektif bir mikrometrik tekniktir. Piezo cihazının kullanımıyla postoperatif ağrı, trismus, ödem ve nörolojik kompliksyonların azalabileceği bildirilmekte ve hayvan çalışmaları piezocerrahi ile iyi bir kemik iyileşmesi sağlanabileceğini göstermektedir. Dezavantajı ise operasyon süresindeki artıştır. Çalışmamızın amacı, gömülü alt üçüncü molar dişlerin piezocerrahi ve geleneksel döner aletler kullanılarak yapılan cerrahi çekimlerinde operasyonun süresi ve diş çekimlerinden sonra ortaya çıkan ağrı, trismus, ödem, enfeksiyon, nörolojk komplikasyonlar ile alveol kemiğinin iyileşmesinin karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesidir. Çalışmamızda 18-32 yaşları arasındaki bireylerde, panoramik filmlerinde bilateral, benzer cerrahi zorlukta olduğu düşünülen ve Pell-Gregory Sınıflaması'na göre klas 2, pozisyon B mezioanguler ile vertikal gömülü olan üçüncü molar dişler çalışmaya dahil edilmiştir. Bu çalışma 21 hastanın sağ ve sol olmak üzere toplam 42 dişi üzerinde yapılmıştır. Bireylerde bulunan bilateral gömülü dişler randomize bir şekilde bir tarafta piezocerrahi diğer tarafta ise geleneksel döner aletler yardımıyla çekilmiştir. Piezocerrahi ve geleneksel yöntemler ile yapılan diş çekimlerinde aynı bireylerde postoperatif semptomların karışmaması adına diş çekimleri 2 hafta ara ile yapılmıştır. Postoperatif ağrı değerleri VAS skalası ile, ödem değerleri preoperatif ve 1., 3. ve 7. günlerde angulus mandibula ile tragus, göz kenarı, burun kanadı, dudak köşesi, çene ucu arası mesafeler ölçülerek ve ağız açıklığı değerleri preoperatif ve 1, 3 ve 7. günlerde alt ve üst keserler arası mesafe olarak ölçülmüştür. Nörolojik komplikasyon, alveoler osteitis ve enfeksiyon verileri hastaların kontrol randevularında değerlendirilmiştir. Alveol kemiğindeki iyileşmenin değerlendirilmesi için hastalardan 3. ve 6. aylarda panoramik film alınıp Adobe Photoshop uygulamasının Histogram aracındaki grilik değerlerine bakılıp karşılaştırılmıştır. Veri analizinde SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini anlamak için normallik testlerinden Shapiro Wilk kullanılmıştır. Tek bir gruba ilişkin iki farklı ölçüm ortalamasının karşılaştırılmasında bağımlı gruplar t testi yöntemi, ikiden fazla ölçümün karşılaştırılmasında ise tekrarlı ölçümlerde ANOVA yöntemleri kullanılmıştır. Piezocerrahi yönteminde operasyon süresi geleneksel yönteme kıyasla daha fazladır. Geleneksel yöntemde operasyon sonrasında 1., 3. ve 7. günlerdeki ödem, operasyon öncesine göre önemli olarak artmıştır. Piezo yönteminde ödem operasyon sonrası 1. ve 3. günlerde artmış, 7. günde ortadan kalkmıştır. Ödem miktarı yöntemler arasında karşılaştırıldığında yalnızca Angulus-Tragus ölçümleri operasyon sonrası 1., 3. ve 7. günlerde geleneksel yöntemde daha fazla olarak bulunmuştur. Geleneksel yöntemde ödem operasyon sonrası 3. günde en fazla, 7. Günde ise en azdır. Piezocerrahi yönteminde ödem operasyon sonrası 1. ve 3. günlerde benzer, 7. günde en azdır. Ağız açıklığı geleneksel yöntemde operasyon sonrası 1., 3. ve 7. günlerde operasyon öncesine göre önemli miktarda azalmıştır. Piezocerrahi yönteminde ağız açıklığı operasyon sonrası 1 ve 3. günlerde operasyon öncesine göre önemli miktarda azalmış ve 7. günde operasyon öncesi değere ulaşmıştır. Operasyon sonrası ağız açıklığı yöntemler arasında karşılaştırıldığında piezocerrahi yönteminde istatistiksel olarak önemli derecede daha fazladır. Her iki yöntemde de ağız açıklığı 1. günden 7. güne istatistiksel olarak önemli miktarda artmıştır. Operasyon sonrası ağrı düzeyleri yöntemler arasında karşılaştırıldığında postoperatif 6. saatten 4. güne kadar ağrı geleneksel yöntemde piezocerrahi yöntemine göre daha fazladır. 5, 6 ve 7. günlerde farklılık yoktur. Her iki yöntemde de ağrı 6. saatten 4. güne kadar azalmıştır. 4. günden sonraki azalmalar ise istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Operasyon sonrası 3. ve 6. aylardaki alveol kemik iyileşmesi histogram ile değerlendirildiğinde iki grup için de ortalama değerler birbirine benzese de piezocerrahi tarafında istatistiksel olarak alveol kemik iyileşmesi 3. ve 6. aylarda geleneksel yönteme kıyasla daha fazladır. Geleneksel yöntem ile yapılan çekimlerin birinden sonra geçici parestezi meydana gelmiş olup, 2 hafta sonra iyileşme görülmüştür. Piezocerrahi ile yapılan çekimlerden sonra nörolojik komplikasyon meydana gelmemiştir. İki yöntemle yapılan çekimlerden sonra alveoler osteitis ve enfeksiyon da görülmemiştir. Sonuç olarak, zamanla geliştirilecek olan hızlı piezo cihazları ile operasyon süresinin geleneksel yöntemlerle yapılan operasyonların süresine yaklaşacağı ve bu sürelerdeki farklılıklardan dolayı oluşabilecek komplikasyonların minimuma ineceği düşünülmektedir. Dolayısıyla piezocerrahinin güvenli ve gelecek vaat eden bir teknik olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Surgical extraction of impacted lower third molars is a frequently performed procedure in oral surgery, and post-operative complications can adversely affect patients' quality of life. Individual biological differences, the size of the alveoli and the amount of trauma during extraction are among the factors affecting the healing of the tooth extraction socket and surrounding tissues. Rotational instruments are generally used in impacted tooth extraction operations. However, they may not be preferred due to overheating or fragmentation of bone and damage to adjacent tissues. Piezosurgery is a selective micrometric technique in which an incision is made using ultrasonic frequency. It is reported that postoperative pain, trismus, edema and neurological complications can be reduced with the use of the piezo device, and animal studies show that a good bone healing can be achieved with this technique. The disadvantage is the increase in operational time. The aim of our study is to compare the duration of the operation as well as the pain, trismus, edema, infection, neurologic complications and healing of the alveolar bone after surgical extractions of impacted lower third molars using piezosurgery and conventional rotary instruments. In our study, bilateral impacted lower third molars which were classified according to Pell-Gregory Classification such as class 2 position B mesioangular and vertical, in individuals aged between 18-32 years were involved. All impactions revealed to be the same surgical difficulty. This study was performed on bilaterally located 42 teeth, of 21 patients. All impacted teeth were radomly extracted with the aid of piezosurgery on one side and conventional rotary instruments on the other. So as not to interfere with postoperative symptoms in the same individuals, all operations were performed at intervals of 2 weeks. Postoperative pain was measured with the VAS scale, edema was measured preoperatively and on days 1, 3 and 7 by measuring the distance between the mandiblar angle and the tragus, eye margin, nose wing, lip corner, and the tip of the chin. Mouth opening values were measured as the distance between the lower and upper incisors preoperatively and postoperatively on 1st, 3rd and 7th days. Neurological complications and infection was evaluated during the follow-up period. In order to evaluate the healing of the alveolar bone, a panoramic film was taken from the patients at the 3rd and 6th months. The grayness values were compared with the Histogram tool of Adobe Photoshop application. SPSS 26 package program was used in data analysis. Shapiro Wilk which is one of the normality tests, was used to determine whether the data showed a normal distribution. To compare the results, paired samples t test from parametric methods as well as ANOVA methods were used to evaluate repeated measurements. Dependent groups t-test was used to compare two different average measurements only for a single group, and ANOVA was used for comparing repeated measurements. In piezosurgery, the operation time revealed to be longer when compared than the traditional method. In the traditional method, postoperative edema on the 1st, 3rd and 7th days was found to be significantly higher when compared to the pre-operative period. In the piezosurgery, postoperative edema increased on the 1st and 3rd days however disappeared on the 7th day. When the amount of edema was compared between the two methods, only the postoperative value of Angulus-Tragus measurements were found to be higher on the 1st, 3rd and 7th in the traditional method. In the traditional method, it was observed that edema is maximum on the postoperative 3rd day and minimum on the 7th day. In piezosurgery, evaluation of edema revealed to be similar on the postoperative 1st and 3rd day and to be minimum on the 7th day. Mouth opening decreased significantly on the 1st, 3rd and 7th days after the operation in the traditional method in comparisson to the pre-operative period. In piezosurgery, mouth opening decreased significantly on the 1st and 3rd days after the operation and reached the preoperative value on the 7th day. The comparisson of the postoperative mouth opening between the two methods showed that postoperative mouth opening is significantly higher in piezosurgery. Mouth opening increased significantly from day 1 to day 7 in both methods. The comparisson of postoperative pain levels between these methods showed that, pain from the 6th hour to the 4th day postoperatively is higher in the traditional method than piezosurgery. There is no difference on 5th, 6th and 7th days. In both methods, the pain decreased from the 6th hour to the 4th day. Reduction of pain after the 4th day showed no significancy. Histogramic evaluation of postoperative alveolar bone healing at 3rd and 6th month, mean values for both groups were similar, however on the piezosurgery side, the alveolar bone healing was statistically higher at the 3rd and 6th months when compared to the traditional operation side. Temporary paresthesia occurred in 1 patient where extraction was performed with traditional method and in this case recovery was observed after 2 weeks. No neurological complications occurred after extractions performed with piezosurgery. No signs of any kind of infection was observed in both methods. As a result, it can be stated that the developement of fast piezo devices over time will reduce the operation time which is a disadvantage of this technique as well as the number of complications that may occur due to the differences in duration between two methods. As a result, piezosurgery appears to be a safe technique, especially in areas of difficult anatomic locations.