Birinci basamakta izlenen erişkinlerde sigara içme durumunun dispeptik şikayetlerle ilişkisi
The correlation between smokine status and dyspeptic complaints in adults followed in primary care
Yazar: DİDEM KURUÇAY
Danışman: UZMAN IŞIK GÖNENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Dispepsi = Dyspepsia ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Sigara içme = Smoking ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Bu Çalışmada, daha önce dispepsi tanısı almamış ve dispeptik yakınmalar nedeniyle başvurmamış kişilerde üst gastrointestinal sisteme ait semptomlar ile sigara içme davranışları ve paternlerinin ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. 

Gereç ve Yöntem: Kesitsel-tanımlayıcı tipteki araştırmamızda, 01.11.2019-31.08.2020 tarihleri arasında İstanbul Kartal 10 Nolu Aile Sağlığı Merkezi 24.25.083 No'lu Aile Hekimliği Birimi'ne kayıtlı, en az bir dispeptik yakınması tespit edilen sistematik rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen 18-50 yaş arası 309 gönüllüye yüz yüze görüşme yöntemi ile 2006 Montreal Konsensusu, Roma III, 2016 Roma IV kriterleri ve literatür esas alınarak hazırlanan toplam 35 kapalı ve açık uçlu sorulardan oluşan anket uygulanarak veriler toplanmıştır. İstatistiksel çalışmalar için IBM SPSS Statistics 21,0 ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir
	
Bulgular: Katılımcıların %44,98'i kadın, %66,67'si evli, %58,58'i lise ve üzeri eğitimli, %62,14'ü çalışmakta olup yaş ortalaması 32,93±8,15 yıldır. Katılımcıların erkeklerde daha sık olmak üzere, %68,61'inin sigara kullandığı, %6,47'sinin sigarayı bırakmış ve %24,92'sinin hiç kullanmamış olduğu, en çok belirtilen dispeptik şikâyetlerin ekşime (%73,79), yanma (%66,67) olduğu görülmüştür. Karın ağrısı (%14,24) ve mide ağrısı (%21,04) en az belirtilen yakınmalardır. Sigara içenlerin %99,14'ü sigara içmeye başlamadan önce dispeptik şikâyetlerinin olmadığını, sigarayı bırakanların %75'i sigara içerken daha çok dispeptik yakınması olduğunu, %65'i sigarayı bırakınca yakınmalarının azaldığını belirtmişlerdir. Sigara içenlerde ekşime, yanma, ağıza acı-ekşi su gelmesi, erken doyma ve yemekten sonra dolgunluk yakınmalarının haftada ≥ 1 olması, hiç sigara içmemiş ve bırakmışlara kıyasla anlamlı düzeyde daha fazladır. Sigara içme süresi ile ekşime yakınmasının haftada <1 veya ≥ 1 olması arasında anlamlı fark olduğu ve ağıza acı-ekşi su gelmesi yakınmasının haftada <1 veya ≥ 1 olmasının sigaraya başlama yaşından etkilendiği tespit edilmiştir. Mide şikâyetleri süresi ile sigara içme yılı arasında orta düzeyde, pozitif yönlü, dispeptik yakınmaların süresi ile sigaraya başlama yaşı arasında zayıf düzeyde, negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
	
Sonuç: Halihazırda ve geçmişte sigara içme, sigara sayısı, günlük sigara sayısının ≥ 21 olması, sigaraya başlama yaşının erken olması, dispeptik yakınmalar ve sıklığı ile ilişkili bulunmuştur. Erkeklerde sigara içme ağrı ile kadınlarda ağrı ve dolgunluk ile ilişkili bulunmuştur.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to evaluate the relationship between upper gastrointestinal system symptoms and smoking behaviors and patterns in individuals who have not been diagnosed with dyspepsia before and whose main reason for application is not dyspeptic complaints.

	Materials and Methods: In our cross-sectional-descriptive study, data were collected by applying a questionnaire consisting of 35 closed and open-ended questions prepared based on the 2006 Montreal Consensus, Rome III, 2016 Rome IV criteria and the literature to 309 volunteers with at least one dyspeptic symptom between the ages of 18-50 chosen by systematic random sampling method between 01.11.2019 and 31.08.2020, registered in Istanbul Kartal Family Health Center No. 24.25.083 Family Medicine Unit. IBM SPSS Statistics 21.0 and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analysis and calculations. Statistical significance level was accepted as p<0.05.

	Results: Of the participants 44.98% are women, 66.67% are married, 58.58% are high school or higher educated, 62.14% are working, and the mean age is 32.93±8.15 years. It was observed that 68.61% of the participants smoked more frequently in males, 6.47% quit smoking and 24.92% never used it. The most common dyspeptic complaints were acidic taste (73.79%) and burning sensation (66,67%) where as abdominal pain (14.24%) and stomach pain (21.04%) were the least reported complaints. While 99.14% of smokers stated that they did not have dyspeptic complaints before they started smoking, 75.00% of smokers stated that they had more dyspeptic complaints while smoking and 65.00% of them stated that their complaints decreased when they quit smoking. The complaints of acid reflux, burning, acid taste, early satiety and fullness after meals ≥ 1 /week in smokers are significantly higher than those who have never smoked and quit. It has been determined that there is a significant difference between the duration of smoking and the complaint of acid taste frequency <1 or ≥ 1 / week, and the complaint of acid reflux frequency <1 or ≥ 1 per week is affected by the age at onset of smoking. A moderate and positive correlation was found between the duration of stomach complaints and the duration of smoking, and a weak, negative correlation was found between the duration of dyspeptic complaints and the age of onset of smoking.

	Conclusion: Current and past smoking, the number of cigarettes, cigarettes ≥ 21/ day, early age at onset of smoking was found to be associated with dyspeptic complaints and their frequency. Smoking was significantly associated with pain in men and with pain and fullness in women.