Motorla kullanılan iki farklı niti tek eğe sisteminin mekanik ve kök kanalı şekillendirme özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of mechanical properties and root canal shaping abilities of two different engine driven niti single file systems
Yazar: MEHMET YOLAGİDEN
Danışman: PROF. DR. ÖMER CUMHUR AYDIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, güncel iki farklı NiTi döner eğe sisteminin iki farklı kurvatür yarıçapında döngüsel yorgunluk dirençlerinin ve şekillendirme yeteneklerinin yapay kanallarda incelenmesi ve klinik kullanım sonrası ve tekrarlayan sterilizasyon döngüleri sonrasında yüzeylerinde meydana gelen değişikliklerin SEM ve AFM ile incelenmesidir.
	Çalışmamızın birinci bölümünde 80 adet HyFlex™ EDM One File (#25/.08) ve One Shape®(#25/.06) eğe kullanıldı. Eğelerin yarısı (n=40) şeffaf rezin blokların yapay kanallarında beş kere şekillendirmede kullanıldı. Yeni ve 5x kullanılmış eğelerin döngüsel yorgunluk direnci; 60° kurvatür açısı ve 5 mm. ve 10 mm. kurvatür yarıçapına sahip paslanmaz çelik yapay kanallarda test edildi. Kırılana kadar gerçekleşen tur sayıları, dönme hızları ile kırılana kadar geçen süre çarpılarak hesaplanarak test edildi. Eğelerin kırık yüzeyleri SEM (tarama elektron mikroskobu) ile incelendi. Veriler t-testi kullanılarak anlamlılık düzeyi p<0.05 olacak şekilde değerlendirildi. HyFlex™ EDM eğelerin döngüsel yorgunluk direnci hem 5 mm. hem 10 mm. kurvatür yarıçapında One Shape®eğelerden anlamlı derecede daha yüksek çıktı (p<0.05). Döngüsel yorgunluk direnci 10 mm. kurvatür yarıçapında 5 mm. kurvatür yarıçapından anlamlı derecede yüksek çıktı (p<0.05). Klinik kullanım sayılarının istatistiksel olarak anlamlı çıksa da (p<0.05) eğe ömrü ve döngüsel yorgunluk direnci üzerinde fazla etkisi olmadığı görüldü. 
	Çalışmamızın ikinci bölümünde 80 adet şeffaf rezin blok, HyFlex™ EDM (#25/.08) ve diğer yarısı One Shape®(#25/.06) ile kanal şekillendirmesinde kullanılmak üzere iki gruba ayrıldı. Şekillendirme öncesi ve sonrası görüntüler dijital SLR fotoğraf makinesi kullanılarak kaydedildi Görüntüler, bilgisayarda üst üste çakıştırılarak, ilki kanalın apikalinde olmak üzere koronale doğru birer mm. aralıklarla onbir ölçüm noktası belirlendi. Onbir ölçüm noktasında kanalın iç ve dış duvarından kaldırılan madde miktarı mm. olarak hesaplandı. Elde edilen ölçümler kanalın iç ve dış duvarından kaldırılan madde miktarı,kanal transportasyonu ve merkezleme yeteneği açısından karşılaştırıldı. Veriler t-testi kullanılarak anlamlılık düzeyi p<0.05 olacak şekilde analiz edildi. Uzaklaştırılan madde miktarları değerlendirildiğinde, kanalın iç duvarında 0,1 ve 10. ölçüm noktalarında eğeler arasında fark bulunmadı, diğer ölçüm noktalarında HyFlex™ EDM eğeler One Shape®eğelerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek çıktı (p≤0.0001). Kanalın dış duvarında 1,9, ve 10. ölçüm noktalarında eğeler arasında fark bulunmadı, diğer ölçüm noktalarında HyFlex™ EDM eğeler One Shape®eğelerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek çıktı (. p≤0.01, p≤0.001, p≤0.0001). HyFlex™ EDM eğeler kanalin iç duvarında, One Shape® eğeler kanalın dış duvarında kanal transportasyonuna neden olmuştur. HyFlex™ EDM eğeler 3,8,9 ve 10. ölçüm noktalarında One Shape®eğelerden daha merkezde konumlandı (p<0.05, p≤0.01). Şekillendirme deneyi boyunca hiçbir eğede kırılma meydana gelmedi. 
	Çalışmamızın üçüncü bölümünde yeni, 5 kere sterilizasyon döngüsüne sokulmuş ve 5 kere şeffaf rezin blokların yapay kanallarında kullanılmış HyFlex™ EDM (#25/.08) ve One Shape®(#25/.06) eğelerin yüzey topoğrafisinde meydana gelen nano ölçekteki değişimler atomik kuvvet mikroskobu kullanılarak incelendi. Eğelerin uçtan 3 mm.lik kısımları boyunca 7 farklı nokta (2x2µm) atomik kuvvet mikroskobunda tarandı. Her bir eğe için elde edilen RMS (nm.) değerleri kaydedildi. Elde edilen değerler tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve post-hoc Tukey ve Bonferroni testi kullanılarak ve anlamlılık düzeyi p>0.05 olacak şekilde değerlendirildi. 
	Elde edilen veriler değerlendirildiğinde şekillendirme ve sterilizasyon işlemlerinden sonra tüm alanlarda RMS değerleri değişmiş ve yüzey bozukluğu meydana gelmiştir. Buna karşın meydana gelen değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05)
Anahtar kelimeler: Döngüsel yorgunluk direnci, kök kanal şekillendirmesi, atomik kuvvet mikroskobu,  NiTi dönen eğeler.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the cyclic fatigue resistance of two different novel rotary nickel titanium file systems in artificial canals with two different radii of curvatures and compare the shaping abilities in simulated curved canals and evaluate the topography of new, used and sterile instruments by using scanning electron microscope and atomic force microscope.
	In the first part of study 80 HyFlex™ EDM One File (#25/.08) and One Shape® (#25/.06) files were used. 40 of each files were used five times in the simulated curved canals of resin blocks. The cyclic fatigue resistance of the new and used files was tested in a stainless steel artificial root canals with 600 angle and the 5 mm and 10 mm radii of curvature . The number of cycles to fracture was calculated by multiplying the rotational speed and time to fracture. The fracture surface of files were examined by using SEM. The data was analysed with using t-test and the significance was set at p<0.05.
	The results showed that, cyclic fatigue resistance of HyFlex™ EDM files was significantly higher than One Shape® Files (p<0.05). Between 5 mm. and 10 mm. radius groups, cyclic fatigue resistance was significantly higher in 10 mm. radius group than the 5 mm. radius group. Although the number of clinical usage was statistically significant, it did not have a significant effect on instrument lifespan and cyclic fatigue resistance .
	In the second part of the study; 80 acrylic resin blocks were used and were divided into two equal groups to be instrumented by HyFlex™ EDM and One Shape® files. Pre- and postoperative images were recorded by a digital SLR camera and were transferred to computer software. The images were superimposed by using a software and the measurements were made with 10 circles each had 1 mm distances between each other. The measurements were then compared according to canal transportation and the centering ability. The results were analysed with t-test and the significance was set as p<0.05.
	Removed resin was valued and in the inner canal walls at 0,1 and 10th points consequently statistically no significant.The other measure points HyFlex™ EDM files removed statistically significant more resin than One Shape® files (p≤0.0001). In the outer canal walls at 1,9 and 10th points consequently satistically no significant. The other measure points HyFlex™ EDM files removed statistically significant more resin than One Shape® files  (p≤0.01, p≤0.001, p≤0.0001). HyFlex™ EDM files showed more canal transportation than One Shape®files (p<0.05). HyFlex™ EDM files showed greater canal transportations in inner walls whereas One Shape®files showed greater canal transportations in outer walls. HyFlex™files were more centered than One Shape®files at 3,8,9 ve 10th points (p<0.05, p≤0.01). None of the files were broken during shaping procedure.
	In the third part of the study, the differences in surface characteristics of new, 5x used and 5x sterilised HyFlex™ EDM and One Shape®files were analyzed in atomic force microscope. 7 different points along at 3 mm tip of the files were scanned with atomic force microscope. Mean RMs (nm.) and Ra (nm.) values for each instrument were saved for each file. The data were analyzed by ANOVA, post-hoc Tukey and Bonferroni tests with the significance level set at p<0.05.
	The results showed that  after autoclave sterilisation and repeated clinical use, RMs and Ra values changed in all areas and surface irregularities occured. Despite, the changes were not statistically significant (p>0.05).
Key words: cyclic fatigue resistance, shaping ability, atomic force microscope, repeated cilinical use, NiTi rotary files.