Siirt ilinin kentsel yoksulluk olgusu: Bir alan araştırması
The case of urban poverty in Siirt: A field research
Yazar: MEHMET AYDIN BEŞTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİH SERKANT AKTUĞ
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Bölgesel Kalkınma İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kentler = Cities ; Kentsel sorunlar = Urban problems ; Kentsel yaşam = Urban life ; Siirt = Siirt ; Sosyal yardım = Social assistance ; Yoksul bölgeler = Poverty areas ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yoksulluk kavramı daha çok hanelerin gelir düzeyi hangi seviyede olursa olsun, Dünyada ve Türkiye'de bütün insanların karşı karşıya kaldığı ekonomik unsurlardan biridir. Günümüzde yoksulluk gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerde geri kalmış tüm ülkeleri de içine alan küresel bir boyut kazanmıştır. Yaşanılan ekonomik krizler yoksulluk kaynaklı toplumsal çatışmalara ve toplumda ayrışmaların ortaya çıkmasına yol açmıştır. Yoksulluğun giderek çeşitli türlere ayrılması ve küreselleşmesi ile birlikte kentleşme proseslerin sürat kazanması sonucunda kentsel yoksulluk göç ile birlikte daha belirgin olmaya başlamıştır. İnsanların gereksinimlerinin sadece ekonomik olarak değil de kültürel ve sosyal ihtiyaçlarının da karşılanması olarak değerlendirilmeye başlanmıştır. Bundan dolayı yoksulluk ülkemiz açısından değerlendirilmekle beraber Siirt'in kentsel yaşayış üzerindeki etkileri de inceleme konusunu oluşturmuştur.
Bu çalışmanın birinci bölümünde kuramsal ve kavramsal açıdan yoksulluk kavramı ve yoksulluk türleri açıklanmıştır. Bölüm devamında ayrıca yoksulluğun ortaya çıkmasında etkili olan faktörler de açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Dünyada ve Türkiye'de yoksulluğun görünümü, yoksullukla mücadele ve Türkiye'de gelir dağılımı ve türleri detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Araştırma kapsamında ülkemizde yoksullukla mücadele politikalarının, yoksullukla mücadelede ne kadar etkin bir şekilde yoksulların ihtiyaçlarına cevap verdiği üzerinde durulmuştur. Yoksullukla mücadele politikaları konusunda katılımcılarla birlikte konunun uzmanı olan fertlerle de derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada katılımcıların yoksullukla mücadelenin sadece ayni yardımlarla sürdürülemeyeceğini, bunun yanında uzun dönemde gelir getirici meslek edindirme kurslarının daha faydalı olacağı vurgulanmıştır. Yoksullara yapılan sosyal yardımların yaşamlarını bağımlı halde ayni yardımlarla sürdüremeyeceklerini, daha çok nakdi ve ihtiyaçları baz alınarak yardımların yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Araştırmanın üçüncü ve son bölümünde daha çok uygulamalı ve yoksulluğa ilişkin mücadele politikaların belirlenmesi, nasıl uygulanması gerektiği konusunda bilgi ve görüşleri olan fertlerle nitel veri toplama aracı olan araştırmacının hazırladığı yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme formu kullanılmış 12 katılımcı, 4 uzman ile görüşülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular neticesinde yoksulların düzenli olmayan bir gelire sahip oldukları, bu düzensiz gelir ile kendi yaşamlarında yarattığı belirsizlik ve gerginlikler hayat tarzlarını ve aile içi huzursuzluklarına da sebep olduğu sonucuna varılmıştır. Bu değerlendirmeler ışığında yoksullukla mücadele politikaları detaylı olarak ele alınmış ve konuya ilişkin sonuç ve öneriler somut olarak sunulmuştur.

Abstract:
The concept of poverty, no matter at what level, is one of the economic factors faced by all people in the world and Turkey. Today, poverty has gained a global dimension including all underdeveloped countries in both developed and developing countries. The economic crises experienced have led to poverty-driven social conflicts and the emergence of segregation in society. Due to the gradual separation of poverty into various types and the acceleration of urbanization processes with globalization, urban poverty has become more pronounced with migration. It started to be considered as meeting the needs of people not only economically but also cultural and social needs. Therefore, poverty is evaluated in terms of our country and the effects of Siirt on urban life have become the subject of investigation.
In the first part of this study, the concept of poverty and poverty types are explained both theoretically and conceptually. In the rest of the chapter, factors affecting the emergence of poverty are also explained. The second part of the study includes the examination of poverty in the world and Turkey besides poverty reduction approaches and the situation of income distribution in Turkey is described in detail. Within the scope of the research, it was emphasized how effectively the policies of combating poverty in our country respond to the needs of the poor in the fight against poverty.
For this purpose, in-depth interviews were held with the participants as well as with the experts on the issue of poverty alleviation policies. In the study, it was emphasized that the fight against poverty of the participants cannot be sustained with only in-kind aid, but also, in the long term, income generating vocational courses will be more beneficial. It was emphasized that the social assistance provided to the poor cannot sustain their lives with in-kind aids and that aids should be made based on their cash and needs.
In the third and last part of the study, a semi-structured in-depth interview form prepared by the researcher, which is a qualitative data collection tool, was used with individuals who had more practical knowledge and opinions on how to determine and apply policies regarding poverty reduction, and 12 participants were interviewed with 4 experts.
As a result of the findings obtained within the scope of the research, it was concluded that the poor have an irregular income, and the uncertainties and tensions created in their own lives with this irregular income cause their lifestyle and family unrest. In the light of these evaluations, the policies regarding the fight against poverty were discussed in detail and the results and recommendations regarding the issue were presented in concrete.