Gebelikte farklı glikoz tolerans derecelerinin adipositokinler ile ilişkisi
Different degrees of glucose tolerance in pregnancy associated with adipocytokines
Yazar: TÜLİN İSKURT SARAÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL TELCİ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adipokinler = Adipokines ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test

Özet:
Gestasyonel diabetes mellitus (GDM) ilk kez gebelik sırasında ortaya çıkan ve doğumla birlikte ortadan kalkan glikoz intoleransı olarak tanımlanır. Gebeliğin en sık rastlanan metabolik komplikasyonu olan gestasyonel diyabet hem obstetrik komplikasyonlara sebep olur hem de gebeliği izleyen yıllarda tip 2 diyabet gelişme riskinde önemli artışa yol açar. Farklı popülasyonlarda, gebeliklerin %1 - %14'i GDM ile komplike olmaktadır.Gebelik fetusun optimum beslenmesi için gerekli bir seri metabolik değişiklik sonucunda gelişen insülin direnci ile karakterizedir. Normal gebelikte insülin duyarlılığı giderek azalır, GDM da insülin direncinin en yüksek olduğu ikinci trimesterin sonunda ortaya çıkar. Gestasyonel diyabetin klinik olarak tanısının konması GDM'ye bağlı komplikasyonların önlenmesi açısından önemlidir. Bu nedenle, risk altındaki grubu belirlemek için, ikinci trimester sonunda oral glikoz tolerans testi ile GDM taraması yapılır.Ülkemizde, GDM taraması 24.-28.haftalarda iki aşamalı yaklaşım ile yapılmaktadır. Buna göre, 50 g oral glikoz ile yapılan yükleme testinde (GCT), kan şekeri eşik değeri olan 140 mg/dL'yi aşarsa 100 g glikoz ile yapılan 3 saatlik tanısal oral glikoz tolerans testine (OGTT) geçilir. Tanısal testte en az iki anormal değer GDM tanısı koydurur.Gestasyonel diyabetin ileride gelişecek tip 2 diyabet riskini arttırdığı uzun zamandır bilinmektedir. Ancak, gestasyonel diyabet tanısı kriterlerini taşımayan, sadece tarama testi (GCT) değeri eşik değeri aşan ve normal glikoz toleransına (NGT) sahip olduğu kabul edilen gebelerde gelecekte diyabet gelişme riski, tarama testi değeri eşik değerin altında olan yaşıtlarına göre daha yüksek bulunmuştur.Gebelik ve gebelik komplikasyonlarında görülen insülin direncinin altında yatan mekanizmalar tam olarak anlaşılamamıştır. Adipoz dokudan kaynaklanan ve adipositokin denilen leptin, adiponektin, tümör nekrozis faktör-? (TNF-?), interlökin 6 (IL-6) ve yeni keşfedilmiş olan rezistin ve visfatin gibi hormonlar insülin direncinin potansiyel medyatörleri olarak araştırılmaktadır. Normal gebelikte maternal enerji metabolizması ve insülin duyarlılığını düzenleyen adipositokinlerin GDM gibi gebelik komplikasyonlarında da rolünün olduğu düşünülmektedir.Adipositokinlerin normal ve GDM'lu gebelerdeki düzeyleri çeşitli çalışmalarda araştırılmış ve çelişkili sonuçlar elde edilmiştir. Tarama testi sonucu anormal olan ama tanısal OGTT sonucuna göre GDM tanısı konmayan ve normal glikoz toleransına sahip olduğu düşünülen gebelerde adipositokin düzeyleri araştırılmamıştır.Çalışmamızda tarama testi değeri normal olan normal glikoz toleranslı (NGT), tarama testi değeri anormal olmakla birlikte tanısal OGTT'inde GDM tanısı almayan, glikoz toleransı hafif derecede bozuk olmasına rağmen normal glikoz toleranslı olarak kabul edilen (BGT) ve tarama testi değeri anormal olup tanısal OGTT'inde de GDM tanısı konan, yaş ve beden kitle indeksi (BMI) açısından benzer üç grup gebede biyokimyasal parametrelerin yanısıra insülin, insülin direnci (HOMA-IR) ve adipositokin düzeylerini araştırdık.Sonuç olarak, glikoz toleransı hafif derecede bozuk olan BGT grubundaki gebelerin adiponektin, leptin, rezistin ve visfatin değerleri normal glikoz toleransına sahip gebelerden çok GDM grubundaki gebelerinkine benzemektedir. Bulgularımız normal olduğu düşünülerek takip edilmeyen bu gebelerin, gebelikten sonraki yıllarda diyabet gelişme riskinin artmış olduğu da bildirildiğinden, doğum sonrasında rehberlik ve diyabet önleme stratejilerinden yararlanabilecekleri varsayımını desteklemektedir.

Abstract:
Gestational diabetes mellitus (GDM) is defined as glucose intolerance that appears or is first recognized during pregnancy and resolves with delivery. Being the most frequent metabolic complication of pregnancy, GDM is associated with increased risks of adverse obstetrical outcomes and developing type 2 diabetes in the years following the index pregnancy. Depending on the population studied, 1 to 14% of all pregnancies are complicated by GDM.Human pregnancy is characterised by a series of metabolic changes that promote the development of insulin resistance to optimise fetal nutrition. Normal pregnancy is associated with a progressive decline in insulin sensitivity, and GDM develops at the end of the second trimester during which insulin resistance is at its maximum.It is important that GDM is diagnosed clinically, so that the potential complications are prevented. Therefore, pregnant women are screened for GDM by oral glucose tolerance test (OGTT) in late second trimester to determine the group under risk.In Turkey, gestational diabetes screening is performed between 24-28 weeks, following a two-step approach. The screening glucose challenge test (GCT) involves drinking a solution containing 50 g of glucose, and measuring blood glucose level 1 hour later. If blood glucose level exceeds 140 mg/dL, diagnostic 3-hour oral glucose tolerance test with 100 g of glucose is performed. Gestational diabetes mellitus is diagnosed by two or more abnormal glucose values on 3-h OGTT.It has long been recognized that GDM is associated with an increased risk of subsequent type 2 diabetes. However, it has recently emerged that women who have a pregnancy complicated by an abnormal GCT, but who do not have GDM and accepted as having normal glucose tolerance (NGT), are at incrased risk of subsequent diabetes, compared with their peers with a normal GCT.Underlying mechanisms of insulin resistance in pregnancy and pregnancy disorders are not fully understood. Recent investigations have focused on several new potential mediators of insulin resistance, including adipose tissue-derived hormones, called adipocytokines, including leptin, adiponectin, tumor necrosis factor ? (TNF-?), interleukin 6 (IL-6), and the newly discovered resistin and visfatin. Besides regulating maternal energy metabolism and insulin sensitivity in normal pregnancy, adipocytokines have been implicated in pregnancy complications such as GDM.Various studies investigating adipocytokine levels in normal and GDM complicated pregnancies have yielded contradictory results. Adipocytokine levels of pregnant women whose screening test results are abnormal but not diagnosed as GDM, and accepted as having normal glucose tolerance (NGT) have not been investigated.In conclusion, adiponectin, leptin, resistin and visfatin levels of the pregnant women in the BGT group who had mild dysglycemia were much like those of the GDM group, rather than the NGT group. It has been reported that even in the absence of GDM, women with an abnormal GCT in pregnancy have a significantly increased risk of developing diabetes in the years following the pregnancy. However, this group of at-risk young women are not recognized and do not receive any follow-up after the pregnancy. Our data support the hypothesis that these women may benefit from postpartum surveillance and diabetes prevention strategies.