Genç yetişkinlerin COVİD-19 pandemisinde sanal sosyal destek arayışlarının bağlanma modellerine göre incelenmesi
A study of the young adults' online social support searching to attachment styles, during the COVİD-19 pandemic
Yazar: ÇAĞNUR DENİŞİK
Danışman: PROF. DR. FATMA SİBEL MERCAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; COVID 19 = COVID 19 ; Gençler = Youngs ; Pandemiler = Pandemics ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Sosyal destek = Social support ; Yetişkinler = Adults ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İnternet = Internet

Özet:
2019 yılının sonlarında başlayan ve ortaya çıktığı andan itibaren kısa zamanda tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19, küresel bir pandemi niteliğindedir. Bu pandemi ruhsal sağlığı, kişilerarası ilişkileri ve sosyal aktiviteleri derinden etkilemiştir. Hastalığın yayılmasının ve ölümlerin önüne geçebilmek amacıyla alınan sosyal mesafe, izolasyon, evde kalma gibi önlemler; pandeminin başlangıcından bu yana günlük hayatımızı ve sosyal alışkanlıklarımızı şekillendirmektedir. John Bowlby tarafından bulunmuş olan bağlanma kuramına göre, yaşamın erken dönemlerinde bakım veren ve bebek arasındaki etkileşim, bebeğin kişilik gelişimi, sosyal davranışları ve olası psikolojik bulgularını belirler. Bunun yanında, akran bağlanmalarının da duygusal durumlar ile ilişkili bulunduğu araştırmalar mevcuttur. Bowlby'den sonra Ainsworth bağlanmayı güvenli bağlanma ve güvensiz bağlanma olarak ikiye ayırmıştır, güvensiz bağlanmayı da kendi içinde kaçınmacı bağlanma ve kaygılı/kararsız bağlanma şeklinde ayırmıştır. Araştırmanın temel amacı, Covid-19 pandemisi sürecinde genç yetişkinlerin sanal sosyal destek arayışlarının ebeveyn ve akran bağlanma stillerine göre incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi, pandemi sürecinde Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde Fen Fakülteleri ve Edebiyat Fakültelerinde öğrenim gören 191'i kadın 149'u erkek toplam 340 gönüllü öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri dijital ortamda online olarak toplanmıştır. Kullanılan veri toplama araçları sosyodemografik bilgilerin edinilmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyodemografik Form, Sanal Sosyal Destek Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği, Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri Kısa Formu'dur. Yapılan normallik sınamasının ardından veriler Pearson Korelasyon Analizi, Çoklu Regresyon Analizi, Bağımsız Örneklem t Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey testine tabi tutulmuştur. Veri analizi IBM SPSS Statisics 22 programı ile yapılmıştır. Çalışmada genç yetişkin katılımcıların ebeveyne bağlanma puanları ile arkadaşa bağlanma puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca katılımcıların ebeveyne bağlılıkları ile duygusal sanal sosyal destek puanları arasında ve arkadaşa bağlanma puanı ile sanal sosyal destek puanları arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Çalışmada güvenli bağlanma ile bilgisel sanal sosyal destek ve duygusal sanal sosyal destek arasında da pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Bunun yanında, bağlanma stilleri ile ebeveyn ve arkadaşa bağlanma puanlarının, sanal sosyal destek alt boyutları için yordayıcı parametreler olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları, ilgili literatür perspektifinde değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.

Abstract:
Covid-19 is a global pandemic that occurred at the end of 2019 and has spread worldwide in a short time after its emergence. That pandemic has deeply affected psychological well-being, interpersonal relationships and social activities. The provisions for reduce the pace of infection and reduce deaths; such as social distance, isolation, staying home; have been shaping our daily life and social routines since the begining of the pandemic. According to the attachment theory which is founded by John Bowlby, the interaction between primary care giver and baby in the early period of life determines the baby's personality development, social behaviors and probable psychological symptoms. Besides, there are studies in which peer attachments and emotional states are related. After Bowlby, Ainsworth divided attachment into two as secure attachment and insecure attachment, and insecure attachment as avoidant attachment and anxious/ambivalent attachment. The main aim of the study is to examine the young adults' online social support searching according to parental and peer attachment styles, during the Covid-19 pandemic. The sample of this research consists of 340 volunteer students, 191 women and 149 men, studying at various universities in Turkey in Faculty of Science and Faculty of Letters, during the pandemic. The data were collected online in digital media. The Sociodemografic Form had been used to acquire socio-demographic attributes, Online Social Support Scale, Three Dimensional Attachment Style Scale, Inventory of Parent and Peer Attachment - Short Form were implemented as data collection tools. After taste of normality; Pearson Correlation Analysis, Multiple Regression Analysis, Independent Semples t-test, the One Way Annova Test and the Tukey test had been used in order to collected data. Results were analyzed with IBM SPSS Statisics 22. As a result of the analyses, it was found that there is a positive significant relationship between young adults' parental attachment scores and peer attachment scores. Results showed that the emotional online social support positively correlated with parental attachment. And the peer attachment positively correlated with the online social support sub-dimensions. On the other hand, it was determined that secure attachment positively correlated with informational online social support and emotional online social support. Also it was seen that attachment styles and parent and peer attachment scores were predective parameters for online social support scores. The findings of the present study were considered and discussed form related literature's perspective.