Çanakkale ili süt ürünleri işletmelerinin iş güvenliği ve çevre yönetimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Çanakkale province dairy enterprises in terms of occupational safety and environmental management
Yazar: CANSIN EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLFEM ÜNAL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Süt Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Süt Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: ISO 14001 = ISO 14001 ; ISO = ISO ; Çevre yönetim sistemi = Environmental management system

Özet:
Bu tez çalışmasında; Çanakkale ilinde küçük, orta ve büyük ölçekli toplam dokuz süt işletmesinin çevre ve iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri alanında uygulamalara yaklaşımları incelenmiştir. Bunun yanında yaş, cinsiyet, işletme büyüklüğü ve iş kazası geçirme durumu gibi faktörlerin bu konu üzerindeki etkileri araştırılmıştır. İşletme çalışanlarına firmadaki işleyişin dokümantasyon ve standartlar ile uyumlu olup olmadığının ölçülmesi amacıyla yirmi beş soruluk bir anket uygulanmıştır. Bunun yanında işletmelerin çevre yönetimi ve iş sağlığı ve güvenliği yönünden belirledikleri riskler incelenerek, belirlenen risklerin uygunluğu ve yeterliliği değerlendirilmiştir.
Çalışanların yaş aralığı iş kazası geçirme durumunu çok fazla etkilemezken, erkek çalışanların ve küçük ölçekli işletmelerde çalışanların daha fazla iş kazası geçirdiği saptanmıştır. Yaşı 42'nin altında olan, kadın ve iş kazası geçirmeyen çalışanların ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı ve ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı ile ilgili içerikleri daha iyi bildikleri ve ayrıca ilgili güvenlik kurallarına daha fazla uydukları tespit edilmiştir. Bunun yanında kadın çalışanların ortalama maaşı olan ama çok iş güvenliği farkındalığı olan bir firmayı yüksek maaşlı fakat iş güvenliği uygulamaları az / eksik olan bir kuruma erkeklere nazaran daha fazla tercih ettikleri gözlemlenmiştir.
Büyük ölçekli süt işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitimlerin daha kapsamlı ve yeterli olduğu, hem çevre hem de iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin daha iyi takip edildiği, mikrobiyolojik tehlikelerin ve bunların çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerinin çalışanlar tarafından daha iyi bilindiği görülmüştür. Ayrıca acil durum planının varlığı, her yıl tatbikat yapılması ile iş yeri hekimin bulunması ve hekimin çalışanları bilgilendirmesi konularına büyük ölçekli süt işletmelerinde çok daha fazla önem verildiği açıkça tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis study; the approaches to practices in the field of environmental and occupational health and safety management systems of a total of nine small, medium and large-scale dairy enterprises in Çanakkale province were examined. In addition, the effects of factors such as age, gender, business size and workplace accident status on this issue were investigated. A twenty-five-question survey was applied to enterprise employees to measure whether the operation of the company was in compliance with the documentation and standards. In addition, the risks identified by the enterprises in terms of environmental management and occupational health and safety were examined and the suitability and adequacy of the identified risks were evaluated.
While the age range of the employees does not affect the incidence of work accidents much, it has been determined that male employees and those working in small-scale enterprises have more work accidents. It has been determined that employees who are under the age of 42, are female and have not had a work accident have a better knowledge of the contents of the ISO 14001 Environmental Management System Standard and ISO 45001 Occupational Health and Safety Management System Standard and also comply with the relevant safety rules more. In addition, it has been observed that female employees prefer a company with an average salary but high occupational safety awareness, compared to men, over an institution with high salaries but low/incomplete occupational safety practices.
It has been observed that in large-scale dairy enterprises, training on occupational health and safety is more comprehensive and sufficient, both environmental and occupational health and safety management systems are better followed, and microbiological hazards and their effects on the environment and human health are better known by employees. In addition, it has been clearly determined that in large-scale dairy enterprises, much more importance is given to the existence of an emergency plan, annual drills, the presence of a physician in the workplace and the physician informing the employees.