Modifiye edilmiş ve edilmemiş olan bentonit killeri ve leonardit uygulamalarının zeytin yetiştiriciliğinde toprak özelikleri ve bitki verim parametrelerine etkisi
Effects of modified and unmodified bentonite and leonardite aplications on soil properties and olive plant production parameters
Yazar: GÜNEŞ ÖZPOLAT
Danışman: PROF. DR. SALİH AYDEMİR
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bentonit = Bentonite ; Leonardit = Leonardite ; Verim özellikleri = Yield properties ; Zeytin = Olive

Özet:
Toprak verimliliği ve sürdürülebilirliği henüz yeni bir kavram olarak bilimsel anlamda çalışılmaya devam etmektedir. Toprakların besin maddelerince fakir oluşları, yeterli tarım girdisinin sağlanamayışı ve yoğun bir şekilde bilinçsizce yanlış toprak yönetim sistemlerinin uygulamaları altında üretim yapılması toprak verimliliğini ve sürdürülebilirliğini yeniden ele almayı gerektirmektedir. Bu çalışmanın amaçları: i) zeytin yetiştiriciliğinde, farklı karakterlere sahip mineral kökenli Penergetic Boden (modifiye edilmiş bentonit kili), Bentonit (modifiye edilmemiş bentonit kili) ve organik kökenli Leonardit (organik materyal) girdilerinin farklı dozlarının seçilmiş toprak özellikleri üzerine etkilerini incelemek ve ii) ürünün verim kalitesi ve miktarı üzerine etkilerini karşılaştırmaktır. Çalışmada 3 marka x 3 doz x 2 dönem x 2 derinlik x 3 blok kullanılarak tesadüf blokları deneme deseni kurularak toprakta elektriksel iletkenlik (EC), toprak reaksiyonu (pH), kireç, organik madde, potasyum (K), fosfor (P), katyon değişim kapasitesi (KDK)  ve verim kalitesi parametreleri ölçülmüştür. Bu çalışma sonuçlarına göre: Toprak EC si uygulama öncesi dönemine göre uygulama sonrasında bazı uygulamalarda %15.4 (PB2-D1), %47.5 (PB2-D2), %92.3 (PB3-D3), %66,7 (L1-D1), %50 (L1-D2), %69 (B3-D1) ve % 48.3  (B3-D2) istatiksel olarak önemli derecede artış görülmüştür (p<0,05). Toprak reaksiyonu (pH) penergetic bodende uygulama öncesi yüksek olurken uygulama sonrası pH değerleri genellikle uygulama öncesine göre daha düşük değerler almakta ama istatiksel olarak önemli bir farklılık gözlemlenmemiştir. Leonardit ve Bentonit uygulamalarında uygulanan dozlar uygulama öncesi degerlere göre daha yüksek ve daha düşük pH değerleri almaktadırlar ama istatiksel olarak önemli bir farklılık L1-D1 gözlemlenmiştir (p<0,05) Uygulama sonrası değeri uygulama öncesine göre daha düşük olup pH yi notür değere yaklaşmıştır. Toprak organik madde konsantrasyonlarında  Penergetic Boden ve Bentonit uygulamalarında uygulama öncesi yükseken uygulama sonrası azalış gösterme eğiliminde ama Leonardit uygulamalarında ise yükseliş görülmüş ve istatiksel olarak L1-D1 VE L3-D1 doz uygulamaları önemli görülmüştür (p<0,05). Toprağa uygulanan organik ve inorganik kökenli ürünlerin toprağın yarayışlı fosfor değerleri üzerine Leonarditin bütün dozları, Penergetic Bodenin PB2 ve PB3 dozları, Bentonitin B1 ve B2 dozlarında dönemler arasında fosfor açısından önemli farklılıklar ortaya çıkmıştır (p<0,05). Uygulanan dozların verim üzerine etkileri incelendiğinde B3>PB2>PB3>L3>B1> -B2>PB1>L2>L1>K sıralamasını izlemiştir. Sonuç olarak, bu çalışma toprak verimliliği ve sürdürülebilirliği açısından kimyasal olmayan organik ve inorganik  materyali girdilerin kulanılması bazı toprak parametrelerin iyileştirmesinde ve verimin artırılmasında etkili  olduğunu ortaya koymaktadır. 

ANAHTAR KELİMELER: Zeytin, Leonardit, Penergetic Boden, Bentonit

Abstract:
Soil fertility and sustainability are still being studied scientifically as new concept. The fact that the soils are poor in nütrients, the inability to provide sufficiend agricultural inputs and the production under the practices of intensive unconsciously wrong soil management systems require reconsidering soil fertility and sustainability. The aims of this study are i) to examine the effects of different doses of mineral origin Penergetic boden (modified bentonite clay), bentonite (unmodified bentonite clay) and organic origin leonardite( organic material) inputs with different characters on selected soil properties in olive cultivation and ii) The aim is to compare the effects on the yield quality and quantity of the product. In the study, by using 3 brands x 3 does x2 periods x 2 depth x 3 blocks, a randomized block trial desing was established, and electrical conductivity (EC), soil reaction (pH), Lime, organic matter , potassium (K), phosphorus(P) , cation in the soil. Exchange capacity (KDK), and yiyeld quality parameters were measured. According to the results of this study: Soil EC in some applications after application compared to the pre-application period%15.4 (PB2-D1), %47.5 (PB2-D2), %92.3 (PB3-D3), %66,7 (L1-D1), %50 (L1-D2), %69 (B3-D1) and % 48.3  (B3-D2) significant increase was observed (p<0.05).While the soil reaction (pH) in the penergetic boden is high before the application, the pH values after the application are generally lower than before the application, but no statistically significant difference was observed. The doses applied in leonardite and Bentonite applications have higher and lower pH values compared to the values before the application, but a statistically significant difference L1-D1 was observed(p<0,05) the value after the application and the pH approached the neutral value. Soil organic matter concentrations tended to increase in penergetic boden and bentonite applications before application and to decrease after application, but an increase was observed in leonardite applications and L1-D1 and L3-D1 doses were found to be statistically significant. here were significant differences in phosphorus between the periods in all doses of Leonardite, PB2 and PB3 doses of Penergetic Boden, and B1 and B2 doses of Bentonite on the available phosphorus values of the organic and inorganic products applied to the soil (p<0.05). When the effects of the applied doses on yield were examined, the sequence B3>PB2>PB3>L3>B1>B2>PB1>L2>L1>K   was followed. As a result, this study reveals that the use of  non-chemical organic and inorganik materials is effective in improving some soil parameters and increasing yield in terms of soil fertility and sustainability. 

KEY WORDS: Olives,Leonardite, Penergetic Boden, Bentonite