2000 sonrası Türk sinemasında namus bahaneli cinayetlerin feminist metodoloji ile çözümlenmesi
Honor excused killings in Turkish cinema of 2000s: A feminist methodology analysis
Yazar: ASLI GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. NESRİN AYSUN AKINCI YÜKSEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Ataerkil = Patriarchal ; Feminizm = Feminism ; Namus = Honour ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Şiddet = Violence

Özet:
Sinema, toplumdan beslenen bir sanat dalı olarak, toplumun kültürel ve sosyolojik değişimlerinden etkilenmekte; toplumun değer yargılarını, kültürel kabullerini, sosyal normlarını ve egemen ideolojileri yansıtmaktadır. Evrensel bir toplumsal yapılanma biçimi olan ataerkillik; toplumsal cinsiyete dayanarak cinsiyetler arasındaki eşitsiz güç ilişkisini doğallaştırıp eril tahakkümü yerleşikleştiren bir ideolojidir. Bir insan hakları ihlali olan namus bahaneli cinayetler, ataerkil ideolojiye dayalı şiddetin en ağır biçimidir. Toplumsal gerçekliği inşa eden araçlardan biri olan sinemada toplumsal cinsiyet rollerinin ve namusa dayalı ataerkil şiddetin incelenmesi önem taşımaktadır. Sinema yapıtlarının bu yönde eleştirel bir yaklaşımla incelenmesinin feminist metodoloji aracılığıyla mümkün olabileceği; feminist bir çalışmanın hedeflediği biçimde, sosyal gerçekliği ortaya koyma ve eşitlikçi toplumsal yapıya ulaşma amacına değerli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. 
Bu doğrultuda çalışmada, sinema alanına uygulanabilecek bir feminist metodoloji oluşturularak 2000 sonrası Türk sinemasında namusa dayalı ataerkil şiddet temalı filmlerde ataerkil ideolojinin nasıl temsil edildiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için örneklem olarak seçilen filmler, aranan göstergelerin yorumlandığı ve literatür ile ilişkilendirildiği kavramsal bir incelemeye tabi tutulmuş, ortaya konulan feminist metodoloji ilkeleri doğrultusunda yorumlanmıştır. Çalışmanın daha önce başka disiplinlerde kullanılan feminist metodolojinin sinema alanına uygulanmasına yönelik olması nedeniyle literatüre katkı yapması beklenmektedir.

Abstract:
Cinema, as a branch of art nourished by society, is affected by the cultural and sociological changes of the society; moreover it reflects the value judgements, cultural acceptances, social norms and dominant ideologies of the society. Patriarchy, which is a universal form of social structuring, is an ideology that naturalizes the unequal power relationship between the sexes depending on gender and establishes masculine domination.  Honor excused killings, a violation of human rights, are the most severe form of violence based on patriarchal ideology. It is significant to analyze gender roles and honor-based patriarchal violence in cinema, which is one of the means that build social reality. It is considered that analyzing cinema works with a critical approach in this manner is feasible through feminist methodology; and that it can make substantial contributions to the purpose of revealing social reality and reaching an egalitarian social structure, as a feminst study aims. 
Accordingly, this study aims to analyze how patriarchal ideology is represented in films with the theme of honor-based patriarchal violence in Turkish cinema in 2000s by creating a feminist methodology that can be applied to the field of cinema. To achieve this aim, selected films were subjected to a literature-related conceptual analysis in which sought-after indicators were explicated, and were interpreted in line with the principles of feminist methodology. It is expected that the study will contribute to the literature in consequence of applying the feminist methodology used in various disciplines to the field of cinema.