İnşaat projelerinin uygulama aşamasındaki risklerin yönetimi
Management of risks in the implementation phase of construction projects
Yazar: NUR ATAKUL
Danışman: PROF. DR. AYŞE BALANLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İnşaat projeleri; uzun süreli olması, parasal gücü, dinamik ve farklı yapısı, karmaşık aşamaları ve her birinin benzersiz olması gibi özellikleri nedeniyle bünyesinde çok sayıda risk barındırır. Özellikle inşaat projelerinin uygulanması aşamasında karşılaşılabilecek riskler inşaat projesinin başlangıcında öngörülen maliyet, kalite ve süre kestirimlerinde sapmalara neden olmakta ve inşaat şirketleri için önemli kayıplara yol açmaktadır.Bu çalışmada, inşaat projelerinin uygulanma aşamasında en sık karşılaşılabilecek riskleri ve bu risklere yönelik gerekli önlemlerin ele alınmasını sağlayan risk yönetim sistemini tanımlamak ve Türk inşaat şirketlerinin yararlanabileceği, risk yönetim sistemi aşamalarını kapsayan bir risk yönetim modeli önermek amaçlanmıştır.Çalışma kapsamında öncelikle risk ve risk yönetimi ile ilgili genel kavramlar tanıtılmış, daha sonra inşaat projeleri için risk kavramı ele alınarak projelerin uygulanma aşamasında en sık karşılaşılabilecek riskler, çeşitli ülkelerde yapılan anket çalışmaları arasında karşılaştırma yaparak tanımlanıp ortak risk noktaları ve farklılıkları belirlenmiştir. Karşılaşılabilecek risklere yönelik yönetim sisteminin önemi, özellikleri ve aşamaları ele alınmış, daha önce yapılan risk yönetim modelleri arasından seçilen modeller incelenip karşılaştırılmış ve son olarak da bu çalışma kapsamında önerilen risk yönetim sistem modeli tanıtılmıştır.İnşaat şirketleriyle yapılan görüşmeler ve geniş kapsamlı bir kaynak taraması sonucunda, şirketlerin / yüklenicilerin risk yönetim sistemi ile ilgili bilgi sahibi olmadıkları veya gerek duymadıkları görülmüştür. Buna bağlı olarak etkili bir risk yönetim sisteminin uygulanmadığı ortaya çıkmaktadır. Oysa ki; uygun risk yönetim planının hazırlanması, risklerin tanımlanması, sınıflandırılması, analiz edilmesi, riske yanıt geliştirilmesi ve riskin izlenmesi ve denetimi aşamalarını içeren bir risk yönetim sistem modelinin doğru bir şekilde uygulanması ile inşaat şirketleinin kayıplarını en aza indirgemelerinin sağlanabileceği düşünülmektedir. Ayrıca bu risk yönetim sisteminde proje yöneticisinin tüm sisteme katılımının sağlanması, risk yönetim sisteminin ve inşaat sürecinin en doğru şekilde planlanması ve uygulanmasını sağlayacaktır.

Abstract:
Construction projects entail numerous risks due to their typically long-term nature, the financial strain they pose, their dynamic and diverse structure, the complex stages they involve, and the fact that each one of them is unique. The risks which may occur especially in the implementation phase of construction projects lead to deviations from the estimated cost, quality and time anticipated at the start of any construction project, and tend to result in considerable losses to construction companies.The aim of this thesis is to identify the risks that are most likely to be encountered during the implementation of construction projects, to describe a risk management system which ensures that the measures required to deal with those risks are adopted, and to put forward a proposal for a risk management model that construction companies can benefit from.In this paper, first of all the general concepts of risk and risk management are being outlined before narrowing down the concept to construction projects. Subsequently the risks most likely to occur in the implementation stage of a construction project are being identified by comparing surveys carried out in various countries, and common risk factors as well as divergences are being established. The study then dwells on the importance, characteristics and phases of the management system to be applied with regard to the potential risks, before proceeding to examine and compare selected existing risk management models, and eventually detailing the risk management system model that is being proposed.Interviews with construction companies conducted within the scope of this study in connection with a comprehensive literature review revealed that companies/contractors in Turkey are either not knowledgeable of risk management systems or do not feel a need for them. Consequently no effective practice of risk management systems currently exists. Yet it is obvious that proper application of a risk management system model ?which includes drawing up an adequate risk management plan, identifying, classifying and analyzing the risks, developing a risk response, and monitoring and controlling the individual risks ? would help construction companies to mitigate their risk-related losses. Furthermore, ensuring that the project managers participate in all stages of this risk management system will facilitate optimal planning and implementation of both the risk management system and the construction process