Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin özen borcundan doğan hukuki sorumluluğunun sınırlanbması
Limiting due care liability of corporate directors
Yazar: OĞUZ OKAY
Danışman: DOÇ. DR. KORKUT ÖZKORKUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Sorumluluk = Responsibility ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law ; Yönetim kurulu = Board directors ; Özen borcu = Diligent act

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ABD hukukunda anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin,özen borcundan doğan hukuki sorumluluğunu sınırlayan müesseselerin incelenmesidir.Bu bağlamda özellikle ticarî takdir kuralının (business judgement rule) takdimi ve Türk hukukunda uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. TTK Tasarısı'nın A.Ş yöneticilerinin özen borcunu düzenleyen m. 369 hükmünün gerekçesinde hukukumuza getirilme niyeti açıkça belirtilen ticari takdir kuralına, kaynak Amerikan hukukundan hareketle ışık tutulması, bu çalışmanın hareket noktasını oluşturmuştur.ABD müşterek hukukunda geliştirilen ticarî takdir kuralı, esas itibariyle yönetim kurulunun takdir yetkisi çerçevesinde aldığı kararlara, gayrı makul bir suretle yargısal müdahelede bulunulmamasına ilişkin bir prensibi ifade eder. Nitekim söz konusu kural, yönetim kurulu üyeleri aleyhinde açılan sorumluluk davalarında, özen borcuna ilişkin yargısal denetimleri karar alma sürecine hasreder ve yönetim kurullarında iyiniyetle alınan kararların, duruşma salonlarında ex-post yerindelik denetimine tabi tutulmasına engel olur. Böylece ticarî takdir kuralı, karar alma sürecinde özen borcunu yerine getiren yönetim kurulu üyelerini, takdir hatalarına bağlı hukukî sorumluluk rizikosundan korur. Ticarî takdir kuralı, yönetim kurulu üyeleri dışındaki yöneticilerin (müdürler), kendilerine delege edilen yetkiler çerçevesinde aldıkları kararlar bakımından da uygulanır.Ticarî takdir kuralı, anonim şirket yöneticilerinin özen borcundan doğan hukuki sorumluluğunu dolaylı olarak sınırlamaktadır. Bununla birlikte, ABD'de yönetim kurulu üyelerinin özen borcundan doğan hukuki sorumluluğu, eyalet kanunları çerçevesinde doğrudan doğruya sınırlamalara da tabi olmaktadır.Anonim şirketin idare yetkisini yönetim kurulu üzerinde merkezileştiren TTK m. 317 hükmü ve şirket ile yönetim kurulu üyeleri arasındaki hukuki ilişkinin mahiyeti, Türk hukukunda da yönetim kurulu üyelerinin takdir yetkileri çerçevesinde aldıkları kararların, yerindelik denetimine tabi tutulmamasını ve sorumluluk davalarında özen borcunun, karar alma sürecinin ötesinde aranmamasını gerektirmektedir

Abstract:
The purpose of this paper is to study legal institutions which limit the due care liability of corporate directors in the US Law. Within this context, its especially aimed to present the business judgement rule (BJR) and its applicability in Turkish law. The BJR is explicity intented to be brought to Turkish law in the official comment of article 369 of the Turkish Commercial Code Draft, which sets corporate directors? and officers duty of care. The main motive of this study, is to shed light on the BJR in reliance to the US law where it originated from.The BJR which is developed in US common law is essentially a principle that prevents undue judicial interference to the board of directors? decision making discretion and business affairs of a corporation. In fact, the rule dictates the judicial review of due care claims exclusively in the decision making process and excludes reviewing substansive merits (i.e soundness) of good faith business judgements. Thus, exercise of due care in the decesion making process will shield directors from personal liability when there is an honest mistake of judgement. The BJR also, applies with equal force to the actions of officers within their delegated discretionary authority.The BJR, limits the due care liability of directors and officers indirectly. Nonetheless in US, due care liability of directors is subject to direct limitation within state laws aswell.Article 317 of Turkish Commercial Code centralizes decision making authority in the board of directors in corporations. This and the nature of legal relationship between the directors and corporation mandates courts, to abstain from reviewing the substantive merits of the directors? business decesions and refraining from judicial review of business judgements beyond the decision making process in due care claims in Turkish law aswell