Fen bilimleri, sosyal bilgiler ve sınıf öğretmenlerinin ekosentrik, antroposentrik ve çevreye yönelik antipatik tutumlarının belirlenmesi
Determination of antipathic attitudes of science, social studies and primary school teachers towards ecocentric anthropocentric and environment
Yazar: EDA SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÇELİKLER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, fen bilimleri, sosyal bilgiler ve sınıf öğretmenlerinin ekosentrik, antroposentrik ve çevreye yönelik antipatik tutumlarının belirlenmesi ve bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi amacı ile yapılmıştır. 
Araştırma nicel araştırma yöntemi ile yürütülmüş olup, ilişkisel tarama desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun ilinde devlet okullarında görev yapmakta olan fen bilimleri, sosyal bilgiler ve sınıf öğretmenliği branşlarından 148 kadın, 101 erkek olmak üzere toplam 249 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla Erten (2007) tarafından uyarlanan "Ekosentrik, Antroposentrik ve Çevreye Yönelik Antipatik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ve nonparametrik testlerden Kruskal Wallis testi ile Mann Whitney U-testi kullanılmıştır. Ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişkinin belirlenmesi için Sperman Brown Sıra Farkları Korelasyon katsayısı hesaplanmıştır.
Araştırmaya katılan tüm öğretmenlerin ekosentrik tutum puanları ile antroposentrik tutum puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönde, ekosentrik tutum puanları ile antipatik tutum puanları arasında ise düşük düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu sonuca göre çevreye yönelik antipatik bakış açısını azaltmak için antroposentrik tutumdan uzaklaşıp ekosentrik tutumu benimsemek gerektiği düşünülmektedir.
Tüm branşlarda öğretmenlerin ekosentrik ve antroposentrik tutum puanlarının ortalamanın üstünde, çevreye yönelik antipatik tutum puanlarının ise ortalamanın altında olduğu görülmüştür. Branşlar arası ekosentrik ve antroposentrik tutum puanları arasında anlamlı bir farklılık yok iken, çevreye yönelik antipatik tutum puanlarında fen bilimleri ve sınıf öğretmenleri arasında sınıf öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Cinsiyete göre ekosentrik tutum puanlarında kadın öğretmenler lehine, çevreye yönelik antipatik tutum puanlarında ise erkek öğretmenler lehine anlamlı bir farklılık görülürken, antroposentrik tutum puanlarında anlamlı bir farklılık belirlenmemiştir. Öğretmenlerin hizmet yılına göre ekosentrik, antroposentrik ve çevreye yönelik antipatik tutum puanlarında anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research was carried out with the aim of determining the ecocentric, anthropocentric and antipathic attitudes towards the presentation of science, social studies and classroom courses and examining them in terms of some demographic variables.
The research was carried out with the fine research method and was designed according to the relational scanning pattern. The study group of the research consists of 249 teachers, 148 women and 101 men, from the branches of science, social studies and classroom teaching, working in public schools in Samsun. In order to collect data, the "Ecocentric, Anthropocentric and Environmentally Antipathic Attitude Scale", which was stimulated by Erten (2007), was used. In the analysis of the data, descriptive statistics and nonparametric tests, Kruskal Wallis test and Mann Whitney U-test were used. In order to determine the relationship, the Sperman Brown Rank Differences Correlation coefficient was calculated.
As a result of the research, it was determined that there was a low level of positive relationship between teachers' ecocentric attitude scores and anthropocentric attitude scores, and a low negative significant relationship between ecocentric attitude scores and antipathetic attitude scores. According to this result, it is thought that in order to reduce the antipathetic perspective towards the environment, it is necessary to move away from anthropocentric attitude and adopt an ecocentric attitude.
It was determined that the scores of ecocentric and anthropocentric attitudes were above the average, and the scores of antipathic attitudes towards displaying were below the average in all branches. When the ecocentric and anthropocentric attitude scores between the branches were compared, no significant difference was found, while a significant difference was found between science and classroom teachers in favor of classroom teachers in the scores of antipathic attitudes towards the environment. While there was no significant differences anthropocentric attitude scores according to gender, it was seen that there is a significant difference between ecocentric attitude towards environmental orientation in favour of female and in the antipathic attitudes scores in favour of male teachers. It was concluded that there was no significant difference in the scores of ecocentric, anthropocentric and antipathic attitudes towards the environment according to the years of service of the teachers.