Hümik asitin tuz stresi altındaki domateste (solanum lycopersicum) bazı fizyolojik parametreler ve gen ifadeleri üzerine etkisi
The effect of humic acid on some physiological parameters and gene expressions in tomato (solanum lycopersicum) under salt stress
Yazar: CANSU URAL
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ÜNLÜ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma domates bitkisinde tuz stresinin etkisini belirlemek ve tuz stresi üzerinde hümik asit uygulamasının etkilerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla Kayra F1 domates çeşidine ait bitkiler 150 mM NaCl dozuna maruz bırakılmış ve 3 ml/l olacak şekilde hümik asit uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada gövde yaş-kuru ağırlığı, kök yaş-kuru ağılığı, gövde-kök uzunluğu, prolin, klorofil, MDA ve iyon sızıntısı miktarları ile CAT, SOD, GR ve APX gibi antioksidatif enzim gen ifadeleri incelenmiştir. 

Çalışma sonucunda tuz+hümik asit uygulamasının tuz uygulaması ile kıyaslandığında gövde yaş/kuru ağırlığı, kök yaş/kuru ağırlığı, gövde/kök uzunluğu ve klorofil değerlerinde önemli düzeylerde artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, tuz uygulanan bitkilere hümik asit uygulanması ile iyon sızıntısı, MDA ve prolin değerlerinde azalmalar meydana geldiği saptanmıştır. Bu parametreler incelendiğinde tuz uygulamasının olumsuz etkilerine karşılık hümik asit uygulamasının olumlu etkisi gözlemlenmiştir. 

Çalışmada antioksidatif enzim gen ifadeleri değerlendirildiğinde, tuz stresi altındaki bitkilere hümik asit uygulamasının SOD gen ifadesinde farklılık oluşturmazken APX gen ifadesini artırdığı, CAT ve GR gen ifadelerini ise azalttığı saptanmıştır. Bu sonuçlar hümik asit uygulamasının stres ile ilişkili antioksidatif enzim genleri ve tolerans mekanizmaları üzerinde etkili olduğu ve bu etkinin olumlu olabileceği görülmüştür.

Sonuç olarak, tuz stresinin yaşandığı koşullarda bitkilere uygulanacak olan hümik asitin tuz stresini azaltmada etkin rol oynayabileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of salt stress on tomato plants and to demonstrate the effects of humic acid application on salt stress. For this purpose, plants belonging to Kayra F1 tomato variety were exposed to a dose of 150 mM NaCl and humic acid application was performed as 3 ml/l. In the study, shoot fresh/dry weight, root fresh/dry weight, shoot/root length, proline, chlorophyll, MDA, ion leakage amounts, antioxidative enzyme gene expressions such as CAT, SOD, GR and APX were investigated.

As a result of the study, it was determined that the application of salt+humic acid compared to the salt application caused a significant increase in shoot fresh/dry weight, root fresh/dry weight, shoot/root length and chlorophyll values. In addition, it was found that ion leakage, MDA and proline values decreased by applying humic acid to salt treated plants. When these parameters are examined, the positive effect of humic acid application was observed against the negative effects of salt application.

When antioxidative enzyme gene expressions were evaluated in the study, it was found that application of humic acid to plants under salt stress did not make any difference in SOD gene expression while increasing APX gene expression and decreasing CAT and GR gene expression. These results showed that humic acid application is effective on stress-related antioxidative enzyme genes and tolerance mechanisms and that this effect may be positive.

As a result, it was concluded that humic acid, which will be applied to plants under salt stress conditions, can play an effective role in reducing salt stress.