Çevresel çalkantı ve örgüt kültürü -bir uygulama-
Environmental turbulence and organization culture -an application-
Yazar: ATILHAN NAKTİYOK
Danışman: PROF. DR. DURSUN BİNGÖL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gıda sektörü = Food sector ; Tekstil sektörü = Textile sector ; Çevre = Environment ; Çevresel çalkantı = Environmental agitation ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütler = Organizations ; Örgütler = Organizations

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZİ ÇEVRESEL ÇALKANTI VE ÖRGÜT KÜLTÜRÜ -BİR UYGULAMA- Atılhan NAKTİYOK Danışman: Prof. Dr. Dursun BİNGÖL 1999S.303 Jüri: Prof.Dr. Dursun BİNGÖL Jüri: Jüri: Jüri: Jüri: Bu çalışmanın genel amacı, örgütün çevresinde oluşan çalkantının, örgütsel kültür üzerine olan etkisini incelemek ve bu doğrultuda uygulamalı bir araştırma yapmaktır. Çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, örgütsel açıdan çevre kavramı genel olarak ele alındıktan sonra, örgüt-çevre etkileşimine, çevrenin unsurlarına boyutlanna ve dokusuna değinilmiştir. İkinci bölümde, örgüt kültürü teorik olarak incelenmiştir. Bu bölümde ilk önce kültür ve örgüt kültürü kavramına değinilmiş, daha sonra örgüt kültürünün; unsurları oluşumu, yaşatılması, sınıflandırılması ve boyutları, ilgili literatürde yer alan teorik ve uygulamalı araştırmalara dayalı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, çevresel çalkantıyla örgütsel kültürü arasındaki etkileşimi ortaya koymak amacıyla, çalkantı kavramıyla, çalkantının nedenlerine değinildikten sonra çalkantının; örgütün yapı, süreç ve stratejisi üzerine olan etkisi, örgütün çalkantıya tepkisi ve çevredeki çalkantı sonucu, örgüt kültüründe oluşan değişim incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise, Türkiye'nin ilk 500 büyük firması içerisinde yer alan ve tekstil ve gıda sektöründe faaliyet gösteren 32 şirketteki 455 yönetici üzerinde bir anket çalışması yapılarak, yöneticilerin dış çevrelerindeki oluşumları ve örgütlerindeki kültürü nasıl değerlendirdikleri incelenmiştir. Bu çalışmanın sonucunda çevrenin çalkantılı bir dokuya sahip olduğu, örgüt kültürünün çalkantıdan etkilendiği ve araştırma yapılan örgütlerin, çalkantılı doku ile mücadele edebilecek özellikler taşıyan kültürlere tam anlamıyla sahip olmadıkları saptanmıştır.

Abstract:
ABSTRACT Ph.D. THESIS ENVIRONMENTAL TURBULENCE AND ORGANIZATION CULTURE -AN APPLICATION- Atılhan NAKTİYOK Supervisor: Prof.Dr. Dursun BİNGÖL 1999S.303 Jury: Prof.Dr. Dursun BİNGÖL Jury: Jury: The general aim of this study is to analyze the effect of the turbulence to the organizational culture and in this line conduct an applied research. The study consists of four parts. In the first part, after dealing with the concept of environment in an organizational perspective, organization-environment interaction elements, dimensions and the texture of environment are touched on. In the second part, organization culture is analyzed theoretically. In this part, first of all the concept of organization and organization culture are mentioned, then elements, formation, revival, classification and dimensions of organization culture are dealth with, based on theoretical and applied research in the relevant literature. In the third part, after defining the concept of turbulence and the reasons for turbulence with the aim of exposing the interaction between environmental turbulence and organization culture, the effect of turbulence to the structure, process and strategy of organization, the reaction of organization to the turbulence and the transformation of the organization culture as a result of turbulence in the environment are analyzed. In the fourth part, a questionnaire is conducted through 455 managers working in 32 organizations which are among the 500 big organizations in the textile and food sector. In this questionnaire, the formation of managers in their external environment and their evaluation of the culture in their organization are studied. At the end of this study, it is concluded that the environment has an agitated texture, organization culture is influenced by this turbulence and investigated organizations do not have cultures equipped with features that are able to fight with the turbulence in the full sense.