Anne dili Türkçe olmayan çocuklarda etkileşimli okumanın okuduğunu anlama, kelime hazinesi ve okuma motivasyonuna etkisi
The effect of interactive reading on reading comprehension, vocabulary and reading motivation in children whose mother tongue is not Turkish
Yazar: MUSTAFA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SEYİT ATEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, etkileşimli okumanın anne dili Türkçe olmayan çocukların okuduğunu anlama, kelime hazinesi ve okuma motivasyonu becerilerine etkisi incelenmiştir.  Nicel araştırma yaklaşımına dayalı ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılan çalışmada 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul üçüncü sınıfta öğrenim gören ve  anne dili Türkçe olmayan 29 öğrenciyle yürütülmüştür. 30 öğrencinin 27'sı Irak uyruklu olup 3'ü Suriye uyrukludur. Deney grubunda 16, kontrol grubunda ise 14 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma 10 hafta sürmüştür. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak öğrencilerin okuduklarını anlama düzeylerini belirlemek için "Okuduğunu Anlama Rubriği", okuma motivasyonu düzeylerini belirlemek için "Okuma Motivasyonu Profili" ölçeği ve kelime hazinelerini belirlemek için "hikâye küpleri "kullanılmıştır. Nicel verilere yönelik yapılan analizler sonucunda etkileşimli okumanın yapıldığı deney grubunda yer alan anne dili Türkçe olmayan öğrencilerin; okuduğunu anlama ve okuma motivasyonu düzeylerinin kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı bir şekilde arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Kelime hazinesi ise deney grubunda daha fazla gelişim göstermesine rağmen gruplar arasında fark gözlenmemiştir. Bu durumun kontrol grubu derslerinde yoğun bir şekilde doğrudan kelime öğretimi yapılmış olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Çalışma sonucundan yola çıkarak etkileşimli okumanın anne dili Türkçe olmayan çocukların okuma becerilerinin geliştirilmesinde bir yöntem olarak uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This study investigates the impact of interactive reading on the reading comprehension, vocabulary, and reading motivation of children whose first language is not Turkish. A pre-test, post-test control group semi-experimental design, based on a quantitative research approach, was conducted during the 2021-2022 academic year with 30 third-grade students attending a primary school in the Yenimahalle district of Ankara, Turkey. All participants were non-Turkish speakers, with 27 students from Iraq and 3 from Syria. The study involved 16 students in the experimental group and 14 students in the control group, lasting 10 weeks. To assess the students' progress, the study employed several tools: the "Reading Comprehension Rubric" to evaluate their understanding of the material, the "Reading Motivation Profile" to gauge their motivation to read, and "story cubes" to measure their vocabulary. The results of the quantitative analysis revealed that in the areas where interactive reading was implemented, reading comprehension and motivation were significantly improved compared to the control group. Although the experimental group showed more progress in vocabulary development, no significant difference was found between the groups. This may be attributed to the fact that the control group received intensive vocabulary instruction through direct teaching methods. In conclusion, the study highlights the effectiveness of interactive reading as a method for enhancing the reading skills of children whose first language is not Turkish.