Hepatit B tanısı ile takip edilen hastalarda hepatosellüler kansersıklığının araştırılması
Investigation of hepatocellular cancer frequency in patients followed with the diagnosis of Hepatitis B
Yazar: FERİDE EBRU KAYAN
Danışman: PROF. DR. AHMET UYANIKOĞLU
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Hepatit B tanısı ile takip edilen hastaların Hepatosellüler
Karsinom (HSK) gelişme riskinin belirlenmesi, HSK'li hastaların özelliklerinin araştırılması
ve literatür verileri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem ve Gereçler: Ocak 2014-Aralık 2022 tarihleri arasında Harran Üniversitesi
Hastanesi Gastroenteroloji BD bünyesinde takip edilen Hepatit B tanılı hastalar HSK gelişimi
açısından taranmış, çalışma değerlendirilme kriterlerine uygun 1275 hasta çalışmaya dahil
edilmiş ve HSK tanısı konulan 60 hasta ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Tüm hastalarda
yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, hastalık süreleri, HBsAg, HBeAg, Anti-HBe, Delta Antikoru,
HBV DNA, Anti-HCV, AST, ALT, ALP, GGT, AFP, ultrasonografi aldıkları tedaviler
değerlendirilmiştir. HSK'li hastalarda ek olarak kanserin evreleri, hangi tedavileri aldıkları ve
surveyansı değerlendirilmiş, veriler SPSS 24.0 programında istatistiksel analize tabi
tutulmuştur.
Bulgular: Çalışmaya alınan 1275 hastanın 525'i (%41,2) kadın, 750'si (%58,8) erkek
ortalama yaş 40,92±14,78 (dağılımı 18-89) yaş idi. Hastalık süresi ortalama 79,01±63,05 ay
idi. Hastaların 674'ünün (%52,9) Hepatit B taşıyıcısı, 338'inin (%26,5) HBeAg negatif kronik
hepatit B, 84'ünün (%6,6) HBeAg pozitif kronik hepatit B ve 179'unun ise (%14) HBV'ye
bağlı siroz olduğu tespit edilmiştir. Bu hastaların 60'ında (%4,7) HSK tespit edilmiştir.
HSK'lı 60 hastanın 11'i (%18,3) kadın, 49'u (%81,7) erkek ve ortalama yaş
61,87±11,82 (dağılım 25-87) yaş idi. HSK hastaların %43,3'ünde en sık diyabetes mellitus
(DM) olmak üzere ek hastalık saptanmıştır. 6 (%10) hastanın delta antikoru sonucunun ve 2
(%3,3) hastanın anti-HCV sonucunun pozitif olduğu saptanmıştır. HSK tanılı olguların, AST
düzeyleri 147,45±154,06, ALT düzeyleri 94,68±180,38, ALP düzeyleri 219,11±234,87, GGT
düzeyleri 153,07±132,64 ve AFP düzeyleri 11663,00±34992,92 olarak tespit edilmiştir. HSK
tanılı olguların 54'ü (%90) sirotik idi, ek olarak 5'inde (%8,3) hepatosteatoz, 7'sinde (%11,7)
safra kesesinde taş tespit edilmiştir. Olguların 40'ında (%88,7) 1 adet lezyon, 3'ünde (%5) 2
adet lezyon, 4'ünde (%6,7) 3 adet lezyon ve 13'ünde (%21,7) ise 4'ten fazla lezyon
bulunduğu görülmüş ve lezyon boyutları ortalama 5,63±3,44 cm'dir. Hastaların 11'inin
(%18,3) transartelyel kemoembolizasyon (TAKE), 2'sinin (%3,3) radyofrekans ablasyon
(RF), 4'ünün (%6,7) sorafenib tedavisi aldığı, 10'una (%16,7) nakil yapıldığı ve 33'ünün
(%55) ise doğal seyrinde takip edildiği saptanmıştır.
Sonuç: Kronik HBV son yıllarda gelişen tedavi yöntemlerine rağmen bölgemiz için
hala HSK'nın önemli bir sebebidir. Kronik hepatit B hastalarında HSK sıklığı %4,7 olarak
saptanmış olup, bu hastaların yaklaşık yüzde doksanı sirotik zeminde gelişmişti. Hastalar
genelde ileri evrede saptanmış olup yaklaşık %20'sinde küratif tedavi, %30 palyatif tedavi
uygulanabilmiş, yaklaşık yarısı doğal seyrinde takip edilmiştir. Kronik hepatite B'li
hastaların, özellikle sirotik hastaların daha iyi takip edilmesi, HSK'lı hastaların erken
dönemde tespitini ve daha iyi sonuçlar elde edilebilmesini sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Hepatit B, siroz, hepatoselüler karsinom

Abstract:
Aim: This study aimed to determine the risk of developing Hepatocellular Carcinoma
(HSC) in patients followed up with a diagnosis of Hepatitis B, to investigate the
characteristics of patients with HCC and to compare them with literature data.
Methods And Equipment: Between January 2014 and December 2022, diagnosed
with Hepatitis B, who were followed up in the Gastroenterology Department of Harran
University Hospital, were scanned for the development of HCC, 1275 patients who met the
study evaluation criteria were included in the study, and 60 patients diagnosed with HCC
were evaluated in detail. Age, gender, comorbidities, disease duration, HBsAg, HBeAg, Anti-
HBe, Delta Antibody, HBV DNA, Anti-HCV, AST, ALT, ALP, GGT, AFP and
ultrasonography treatments were evaluated in all patients. In addition, the stages of cancer, the
treatments they received and surveillance were evaluated in patients with HCC, and the data
were subjected to statistical analysis in the SPSS 24.0 program.
Findings: Of the 1275 patients included in the study, 525 (41.2%) were female and
750 (58.8%) were male. The average age was 40.92±14.78 (range 18-89) years. The average
disease duration was 79.01±63.05 months. 674 (52.9%) of the patients were Hepatitis B
carriers, 338 (26.5%) were HBeAg negative chronic hepatitis B, 84 (6.6%) were HBeAg
positive chronic hepatitis B and 179 (% 14) It has been determined that there is cirrhosis due
to HBV. HCC was detected in 60 (4.7%) of these patients.
Of the 60 patients with HCC, 11 (18.3%) were female, 49 (81.7%) were male, and the
average age was 61.87±11.82 (range 25-87) years. 43.3% of HSK patients Additional diseases
were detected, most commonly diabetes mellitus (DM). It was determined that the delta
antibody result of 6 (10%) patients and the anti-HCV result of 2 (3.3%) patients were
positive. AST levels of cases diagnosed with HCC were 147.45 It was determined that
±154.06, ALT levels were 94.68±180.38, ALP levels were 219.11±234.87, GGT levels were
153.07±132.64 and AFP levels were 11663.00±34992.92. HSK was diagnosed. 54 (90%) of
the cases were cirrhotic, in addition, hepatosteatosis was detected in 5 (8.3%) and gallbladder
stones were detected in 7 (11.7%). It was observed that 3 patients (5%) had 2 lesions, 4
patients (6.7%) had 3 lesions, and 13 patients (21.7%) had more than 4 lesions, and the
average lesion size was 5. It is 63±3.44 cm. 11 (18.3%) of the patients underwent
transarthelial chemoembolization (TACE), 2 (3.3%) underwent radiofrequency ablation (RF),
4 (6.7%) underwent sorafenib. It was determined that they received treatment, 10 (16.7%)
underwent transplantation and 33 (55%) were followed in their natural course.
Conclusion: Chronic HBV is still an important cause of HCC in our region, despite
the treatment methods developed in recent years. The frequency of HCC in chronic hepatitis
B patients was found to be 4.7%, and approximately ninety percent of these patients
developed on a cirrhotic basis. Patients were generally detected at an advanced stage,
approximately 20% of them received curative treatment, 30% received palliative treatment,
and approximately half were followed in their natural course. Better follow-up of patients
with chronic hepatitis B, especially cirrhotic patients, may enable early detection of patients
with HCC and better results.
Key Words: Hepatitis B, Hepatitis C Virus, Hepatocellular carcinoma