Okçularda atış sırasındaki inter/intra hemisferik koherensin atış performansı ile ilişkilendirilmesi
Association of inter/intra hemispheric coherence during shooting with shooting performance in archers
Yazar: HASAN BATUHAN DİRİK
Danışman: PROF. DR. HAYRİ ERTAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Sürdürülebilir dikkat, etkili görsel-mekânsal algı ve motor kontrol becerileri, üstün spor performansına ulaşmak için son derece önemli olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, okçuların başarılı ve başarısız atışları ile ilişkili olan beyin elektriksel aktivasyonlarının hemisferik senkronizasyon desenlerini araştırmaktır. Çalışmaya 16 elit okçu katılmış ve her biri toplam 36 ok atmıştır. Hedefin merkezine en yakın olan 10 atış başarılı, en uzaktaki 10 atış başarısız kabul edilmiştir. Yüzey Laplacian filtreleme ile elde edilen dönüştürülmüş EEG verileri, alfa zirve frekanslarını hesaplanarak 5 alt banda (teta, alfa1, alfa2, beta1, beta2) ayrılmıştır. Elektrot çiftlerinin senkronizasyon değerleri, Faz Kilitleme Değeri (FKD) yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Tüm frekans bantlarında başarılı ve başarısız atışlar için EEG verilerini karşılaştırmak için lineer karışık modeller uygunlanmıştır. Algılanan yorgunluk seviyeleri, görsel analog ölçek (VAS) kullanılarak sayısallaştırılmıştır. Yorgunluk ile atış performansı arasındaki ilişkiyi incelemek için Spearman'ın korelasyon analizi uygulanmıştır. Sonuçlar, başarılı atışlar sırasında C3-O1, C4-O2, O1-O2, F3-F4, C4-T8, T7-O2, F4-C4, C3-O2 ve F4-T8 çiftleri için anlamlı derecede daha yüksek senkronizasyon değerleri ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, başarısız atışlarda F3-O2, F4-T7, C3-C4, C3-T8, T7-T8, C4-O1, F3-T8 ve F4-O2 için
senkronizasyon değerleri anlamlı derecede daha yüksek olarak bulunmuştur. Bu bulgular, atış performansı ile ilişkilendirilen senkronizasyon desenlerinde farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Görsel-motor performansın başarılı atışlarda kortikal senkronizasyon değerlerinde bir artışla ilişkili olduğu gözlemlenmektedir. Bu bulgular, performansa katkıda bulunabilecek teorik bir referans olma potansiyeline sahiptir.

Abstract:
Sustainable attention, effective visual-spatial perception, and motor control skills are considered highly important for achieving superior athletic performance. The aim of the current study was to investigate hemispheric synchronization patterns of brain electrical activation related to successful and unsuccessful shots of archers using electroencephalography (EEG). This study involved 16 elite archers, each shooting 36 arrows. The 10 shots closest to the target's center were successful, while the 10 farthest shots were unsuccessful. The transformed EEG data, obtained through surface Laplacian filtering, were divided into 5 sub-bands (theta, alpha1, alpha2, beta1, beta2) by calculating the alpha peak frequencies. The synchronization values of the electrode pairs were calculated using the Phase Locking Value (PLV) method. To compare the EEG data for successful and unsuccessful shots in all frequency bands, the linear mixed models were fitted. Perceived fatigue levels were quantified using a visual analog scale (VAS). Spearman's correlation analysis was conducted to examine the relationship between fatigue and shooting performance. The results showed significantly higher coupling strength for C3-O1, C4-O2, O1-O2, F3-F4, C4-T8, T7-O2, F4-C4, C3-O2 and F4-T8
pairs during successful shooting. Moreover, the coupling strengths for F3-O2, F4-T7, C3- C4, C3-T8, T7-T8, C4-O1, F3-T8, and F4-O2 were significantly higher in unsuccessful shooting. The current findings revealed differences in the synchronization patterns associated with shooting performance. It is observed that visual-motor performance is correlated with an increase in cortical synchronization values during successful shots. These findings have the potential to serve as a theoretical reference that contributes to superior performance.