Ev hizmeti kavramı ve ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı
Domestic work as a concept and social insurance of domestic workers
Yazar: MERVE AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ERCÜMENT ÖZKARACA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ev hizmeti sektörü = House service sector ; Sigorta = Insurance ; Sosyal sigortalar = Social insurances ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Evde gündelik yaşamın sürdürülebilmesi için ev yaşamına ait bazı işlerin yapılması gerekmektedir. Evin gündelik işleyişinin gerektirdiği bu işler ev hizmeti olarak adlandırılmaktadırlar. Esas olarak ev hizmetleri genellikle toplumsal cinsiyet rolleri bakımından kadınlar tarafından yapılması beklenen işlerdir. Kadınların çalışma yaşamına katılımlarının artması ile birlikte söz konusu bu işlerin ev halkı dışında kimseler tarafından yerine getirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bu durumun sonucu olarak da ev hizmeti sektörü önem kazanmıştır. Nitekim dünyada ve ülkemizde ev hizmetlerinde çalışanların sayısı azımsanamayacak derecededir. Ev hizmetlerinde çalışan kimseler klasik anlamda bir işyerinden ziyade bireylerin konutlarında hizmet görmektedir. Ev hizmetlerinin bu özelliği nedeniyle ev hizmetlerinde çalışan kimseler ilk başlarda sosyal güvenlik kanunlarının kapsamı dışında bırakılmışlarsa da zaman içerisinde birtakım şartlar ile kapsama alındıkları görülmektedir. Ev hizmetlerinde çalışan kimselerin sosyal sigortalığına ilişkin olarak 2014 yılında 5510 sayılı Kanun'a Ek madde 9 eklenmiş ve bu madde ile ev hizmetlerinde çalışanların sosyal sigortalılığı yeniden düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme ile ev hizmetlerinde çalışan kimselerin sosyal sigorta hakları bazı yönlerden genişlemekte ve söz konusu düzenleme bu bakımdan birtakım yenilikleri barındırmaktadır. Bu yeniliklere karşılık ev hizmetlerinde çalışan bir grubun sosyal sigorta yardımlarına hak kazanma bakımından benzer statüdeki sigortalılara nazaran farklı hükümlere tabi tutulduğu da görülmektedir. Çalışmamızda ev hizmeti olarak kabul edilebilecek çalışmalar ile bu işlerde çalışan kimselerin sosyal sigorta hakları Ek madde 9 kapsamında değerlendirilmiş, sosyal sigortalardan yararlanma şartları aynı statüde sigortalı olan kimselerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Abstract:
To sustain our daily lives, a number of jobs and duties should be performed at home. These jobs and chores are called domestic work. Domestic work classically is expected to be done by women in terms of gender roles. With the increasing participation of women in work life, it has become necessary for these tasks to be performed by persons other than the household members. As a result, domestic work has gained importance. As a matter of fact, there are considerable numbers of domestic workers in Turkey and abroad. The services provided by domestic workers are performed at private properties rather than classic workplaces. Due to the nature of domestic work, initially domestic workers were left outside the scope of social security laws though; through time they have been given access to social security under certain conditions. Access of domestic workers to social security has been regulated under additional article 9 of the Law no 5510, which was introduced in 2014. This regulation has brought a number of novelties and expanded the social security rights of those working in domestic services, in some respects. Despite these innovations, it appears that persons working in domestic services as a group are subject to different provisions in respect of entitlement to social insurance benefits compared to other workers. In this study, domestic work and the social insurance rights of those who work in domestic services are examined in view of additional article 9 and conditions for domestic workers to access social insurance benefits are compared with those foreseen for other regular workers.