Hepatit B hastalarında regülatör t hücre ve sekrete ettiği sitokin düzeylerinin araştırılması
Investigation of regulatory T cells and secreted immunomodulatory cytokine levels in patients with hepatitis B
Yazar: YEŞİM TOK
Danışman: DOÇ. DR. ASLI GAMZE ŞENER ; YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKSOY GÖKMEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Sitokinler = Cytokines ; T lenfositleri = T lymphocytes

Özet:
Hepatit B, tedavi stratejilerinde büyük gelişmeler kaydedilmesine rağmen, halen dünya çapında önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. HBV'nin karaciğer hücresine girmesi, replikasyona başlaması ve antijen salınımıyla eş zamanlı olarak  regülatör T (Treg), T helper 17 (Th17), T helper 1 (Th1) ve T helper 2 (Th2) hücreleri dahil olmak üzere birçok zıt etkili  hücrenin rol aldığı immün yanıt indüklenir. Bir yandan karaciğeri immünopatolojik hasardan korurken bir yandan da viral persistansa, siroz, hepatoselüler karsinom (HSK) ve otoimmünite gelişimine sebep olabilen Treg hücre mekanizmaları henüz net değildir ve bu alandaki çalışmalar yetersizdir. Regülatör T hücrelerinin temel fonksiyonu enfeksiyona karşı uygun bağışıklık yanıtının geliştirilmesi, bağışıklık yanıtının gerekmediği zaman da baskılanmasını sağlamaktır. Regülatör T hücreleri effektör T hücrelerini, salgıladıkları TGF-ß ve IL-10 sitokinleri vasıtasıyla veya effektör T hücrelerine doğrudan bağlanarak kontakt bağımlı olarak baskılayabilirler.
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Poliklinik/Servisi'ne başvuran ve uluslararası kriterlere göre HBV tanısı alan 61 hasta ile 30 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 91 gönüllüden alınan periferik kan numunelerinde flowsitometri yöntemiyle (Beckman Coulter, ABD) Treg hücre dağılımları araştırıldı. Bu immün modülatör hücreler tarafından salınan IL-10 sitokin düzeyi ise kantitatif ELISA yöntemiyle çalışıldı. 
Bu çalışmada, HBV spesifik T hücre yanıtını baskılayarak doku hasarını ve inflamasyonunu azaltan Treg hücrelerin ve sekrete ettikleri sitokin düzeylerinin birlikte değerlendirilmesinin; hastalığın seyrini ve tedaviye yanıtı gösterebilecek kullanışlı bir belirteç olup olamayacağını belirlemek, ayrıca geliştirilebilecek Treg hücreyi hedef alan tedavi stratejilerine yönelik ileri araştırmalara ışık tutmak amaçlanmıştır.
Treg düzeylerinin kronik hepatit B hastalarında kontrol grubuna göre yüksek olmasının yanında hastalığın evresi, tanısı ve takibinde kullanılan parametrelerle de ilişkili bulunmuştur. IL-10 düzeyleri, her ne kadar bu sitokin için Treg hücreleri tek kaynak olmasa da HBV'ye karşı immünolojik süreçlerde Treg hücre ile paralel olarak HBV DNA yükü, HBsAg düzeyi ve hastalığın ciddiyetini gösteren belirteçlerle korelasyon göstermektedir. Bu sonuçlar, bize Treg hücrelerinin ve ilişkili sitokinlerin Hepatit B immünolojisinde önemli rolü olduğunu bu sebeple hastalığın tanı, takip ve yeni tedavi stratejilerinde kullanılmak üzere umut vaat ettiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: HBV, immün modülatör, Treg hücre, sitokin, flowsitometri, ELISA

Abstract:
Investigation of Regulatory T Cells and Secreted Immunomodulatory Cytokine Levels in Patients with Hepatitis B 
Even great progress has been made in treatment strategies, HBV infection is still among the most  important public health problem, worldwide. Entering of HBV into the liver cells, initiation of self replication and antigen release, simultaneously many antagonist immun responses are induced by the cells including T regulatory, T helper 17 (Th17), T helper 1 (Th1) and T helper 2 (Th2) cells. Results such as hepatitis persistence, cirrhosis, hepatocellular carsinoma (HCC) and autoimmunity occurrence are influenced by the deterioration of the balance between virus and human liver cells/ host immune system.Tregs protect cells from immunopathologic damage of immune response in the other hand cause maintaining of viral persistence, but  mechanisms are not clear, yet  and the studies are unsufficient. Main functions of T regulatory cells are developing appropriate immune response against to infection and suppressing when the immune response isn't necesarry, anymore. Regulatory T cells (Treg) suppress the effector T cells via secretting immune system supressor cytokines such as TGF-ß and IL-10 or directly inhibit effector T cells by contact connecting way. 
Ninety-one volunteers including 61 patients with diagnoses of HBV hepatitis according to international criteria and 30 healthy controls had been chosen from applicants of Medical Faculty of Izmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital Infectious Diseases Outpatient/Clinic Service. Peripheral blood samples were measured by flow cytometer method (Beckman Coulter, USA) for analysis of Treg cell distribution and were studied by quantitative ELISA for the cytokine IL-10 secretting by the immunmodulator  cells. 
In this study, we want to determine whether evaluation of Treg cells which reduces the tissue damage and inflammation by suppressing the response of HBV specific T cells and secreted cytokine levels are useful marker that may indicate the disease survey and response to the treatment. It is also aimed to shed light on further research  on treatment strategies targeting Treg cells that may be developed.
Treg levels in patients with chronic hepatitis B were higher than those in the control group, also related to the stage,  the parameters used in follow-up and diagnosis of the disease. In parallel with Treg cells, during immunological processes against HBV. IL-10 levels were correlated with HBV DNA load, HBsAg level and the markers of disease severity, although Treg cells are not the only source for this cytokine. These results demonstrate that Treg cells and related cytokines play an important role in hepatitis B immunology and therefore offer promise for using in the diagnosis, follow-up and the new treatment strategies of the disease.
Keywords: HBV, immunmodulator, Treg cell, cytokine, flowcytometer, ELISA