Sağlıklı gençlerde bir işitsel uyarana bağlı olarak ölçülen reaksiyon zamanının ultradiyen ritmin sempatik ve parasempatik fazlarında karşılaştırılması
The comparison of the measured reaction times to an auditory stimulus in healthy youth in the sympathetic and parasympathetic phases of ultradian rhythm
Yazar: IŞINSU KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. LAMİA PINAR ; PROF. DR. ERHAN KIZILTAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Gençler = Youngs ; Nazal siklus = Nasal cycle ; Reaksiyon zamanı = Reaction time ; Sempatik sinir sistemi = Sympathetic nervous system ; Ultradiyen ritim = Ultradian rhythm ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory

Özet:
Ultradiyen ritimle ilişkili ortaya çıkan serebral lateralizasyonun, reaksiyon zamanı üzerinde de etkili olabileceği düşüncesiyle; akut şiddetli egzersiz aracılığıyla oluşturulan sempatik aktivasyonda, regüler ve irregüler işitsel uyaranlara karşı sağ ve sol el reaksiyon süreleri test edilmiş ve dinlenme dönemi bulgularıyla karşılaştırılmıştır. Çalışmamıza, sağ eli dominant 23 Kız, 7 Erkek öğrenci katılmıştır. Katılımcıların, dinlenim durumundaki kan basıncı ve kalp atım hızları ölçülüp, sağ ve sol nazal hacim değerleri belirlendikten sonra, işitsel reaksiyon zamanı testleri uygulanmıştır. Sempatik aktivasyon, bir koşu bandı egzersizi ile katılımcının istirahat kalp atım sayısının 2 katına çıkartılıp; bu şekilde 5 dakika boyunca egzersize devam ettirilmesiyle sağlanmıştır. Tekrarlanan ilişkili testlerle bu faz teyit edilmiş ve reaksiyon zamanı ölçümleri tekrarlanmıştır. Bulgularımız; her iki uyaran tipinde de sağ ve sol el reaksiyon zamanının, sempatik aktivasyondan sonra dinlenme dönemine nazaran hızlandığını göstermiştir (P<0,05). Regüler uyaranlarda; sağ el reaksiyon zamanı, sola nazaran daha hızlı olsa da aralarındaki fark, ne dinlenme döneminde ne de sempatik aktivasyonda anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). İrregüler uyaranlarda ise sol el reaksiyon zamanı, sağ ele nazaran hem dinlenme döneminde hem sempatik aktivasyonda oldukça hızlıdır (p<0,01). Sonuç olarak; regüler uyaranlarda; sağ elin öğrenilmiş otomatik motor hareketlerinden dolayı, sol el hızına nazaran bir üstünlüğü olmakla birlikte, sol hemisfer duyu-motor integrasyonunda bir etkinlik artışı olmadığı düşünülmektedir. Sağ hemisferin sözel olmayan sesleri işleme sürecindeki bilinen üstünlüğü ve dikkatle artan aktivasyonunun, irregüler uyaranlarda sol elin reaksiyon hızını arttırdığı değerlendirilmiştir.

Abstract:
With the thought that the cerebral lateralization associated with the ultradian rhythm may influence the reaction time (RT); in sympathetic activation (SA) induced by acute intense exercise, right and left hand's RTs to regular and irregular auditory stimuli were tested and compared with resting period (RP) findings. Right-handed 23 female, 7 male students participated in our study. After measuring participants' resting blood pressure, heart rate, right and left nasal volumes, auditory RT tests were applied. SA was achieved by doubling the resting heart rate of participants with treadmill exercise and continuing exercise in this way for five minutes. After this phase was confirmed by repeated associated tests, RT measurements were repeated. Our findings showed that right and left hand RT accelerated after SA compared to the RP in both stimulus types (P<0,05). Although the right hand RT was faster than the left in regular stimuli; the difference between them was not significant in neither RP nor SA (p>0,05). In irregular stimuli, left hand RT was faster both in RP and SA compared to right hand (p<0,01). As a result, in regular stimuli, although the right hand is faster over left-hand speed due to learned-automatic motor movements, it was thought that there was no increase in efficiency in left hemisphere sensory-motor integration. It was evaluated that the known superiority of the right hemisphere in the process of non-verbal sounds processing and its increased activation with attention may have accelerated the left-hand RT to irregular stimuli.