Aloe vera'da organogenesis yöntemi ile mikroçoğaltımın'ın araştırılması
Investigation of micropropagation via organogenesis technique in Aloe vera
Yazar: HÜSNİYE BENLİ
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Aloe vera (Aloe barbadensis miller), Asphodelaceae (Liliaceae) familyasına ait odunsu bir bitki türüdür. Tropikal ve subtropikal iklimlerde yaygın olarak yetiştirilmesine rağmen, Kuzey Afrika, Güney İtalya ve Yunanistan gibi Akdeniz ülkeleri bu bitkinin anavatanı olarak kabul edilmektedir. Aloe vera, geleneksel yöntemlerle çoğaltılan bir bitki olup, bu süreçte gövde sapı kullanılmaktadır. Ancak bu durum, geleneksel yöntemlerle seri üretimi sınırlamaktadır. Bu tez çalışmasında, öncelikle farklı sterilizasyon denemeleri gerçekleştirilmiştir. En iyi sonuç, %20'lik sodyum hipoklorit (NaOCl) ve %70'lik etil alkol kullanılarak %100 sonuç elde edilmiştir. Laboratuvar koşullarında, kontrollü şartlar altında yapılan sterilizasyon denemelerinin en iyi sonucu alınarak eksplantların sterilizasyonu yapılmıştır. Aloe vera bitkisinin in vitro olarak çoğaltılması amacıyla mikroçoğaltım protokolleri geliştirilmiştir. Mikroçoğaltım denemelerinde, Adana YK Teknopark ortak girişimine ait AR-GE seralarından temin edilen Aloe vera bitkisinin gövde sapı eksplantları kullanılmıştır. Mikroçoğaltım için, BA ve NAA bitki büyüme düzenleyicilerinin farklı konsantrasyon ve kombinasyonlarını (0, 0.5, 1 ve 2 mg/L BA ve 0 ve 0.5 mg/L NAA) içeren katı MS bazal besin ortamı tercih edilmiştir. Alt kültür çalışmaları, Aloe vera eksplantlarından sürgün gelişimi gösteren eksplantlar üzerinde aynı MS besin ortamında gerçekleştirilmiştir. Bu eksplantlardan elde edilen en yüksek sürgün oluşum oranı, 20.98 ile 0.5 mg/L BA içeren MS ortamından elde edilmiştir. Sürgün gelişimi gösteren bitkiler, daha sonra 0.5 mg/L NAA içeren besin ortamındaki kök ortamına aktarılmıştır. 0.5 mg/L BA ve 0.5 mg/L NAA (20.12) içeren MS ortamının köklendirme için uygun olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, in vitro deneyler ile elde edilen kök ve yaprak gelişimi göstermiş bitkilerin dış koşullara adaptasyonu sağlanmıştır.

Abstract:
Aloe vera (Aloe barbadensis miller) is a woody plant species belonging to the Asphodelaceae family (formerly classified under Liliaceae). Although it is commonly cultivated in tropical and subtropical climates, regions such as North Africa, Southern Italy, and Greece are considered the native habitats of this plant. Aloe vera is traditionally propagated using stem segments; however, this method limits the scalability of traditional propagation techniques. This thesis primarily focuses on conducting various sterilization trials. The best results were obtained using 20% sodium hypochlorite (NaOCl) and 70% ethanol, achieving a 100% success rate. Sterilization of explants was carried out based on the optimal results obtained from these controlled laboratory conditions. To achieve in vitro propagation of Aloe vera, micropropagation protocols were developed. The stem segment explants used for micropropagation were sourced from the AR-GE greenhouses of the Adana YK Technopark joint venture. A solid MS basal nutrient medium containing various concentrations and combinations of plant growth regulators BA and NAA (0, 0.5, 1, and 2 mg/L BA and 0 and 0.5 mg/L NAA) was preferred for micropropagation. Subculture studies were performed on explants demonstrating shoot development using the same MS nutrient medium. The highest shoot formation rate, 20.98, was obtained from the MS medium containing 0.5 mg/L BA. The plants exhibiting shoot development were subsequently transferred to a rooting medium containing 0.5 mg/L NAA. The MS medium with 0.5 mg/L BA and 0.5 mg/L NAA (20.12) was determined to be suitable for rooting. As a result of this study, plants exhibiting root and leaf development obtained through in vitro experiments were successfully acclimatized to external conditions.