Lavanta çeşitlerinin farklı ortamlarda köklenme ve tarla performanslarının belirlenmesi
Determination of field and rooting performance in di̇fferent environments of lavender cultivars
Yazar: İSMAİL KARAKAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHRİ İZCİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Endüstriyel ve ticari değeri yüksek olan lavantanın çelikle çoğaltmada uygun oksin dozlarının (IBA 2000 ppm ve NAA 1000 ppm) ve köklendirme ortamlarının (toprak, torf ve kokopeat) belirlenebilmesi amacıyla Çanakkale ilinde (Kuzey-Batı Anadolu) yapılmıştır. 2020 yılında kurulan çalışmanın devamında çeliklerden üretilen fidelerin tarla performansları da incelenmiştir. Çalışma materyali olarak Lavandula angustifolia türüne ait Hemus, Sevtopolis ve Drujba çeşitleri ile Lavandula intermedia türüne ait Süper A çeşidi kullanılmıştır. Fide ile ilgili olan deneme tesadüf parselleri bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Sonuç olarak en yüksek köklenme oranı (% 88,33) ve köklenme durumu (17,67 adet) değerleri Lavandula intermedia türüne ait Süper A çeşidine IBA 2000 ppm uygulaması sonrasında kokopeat ortamında yetiştirilmesinden elde edildi. En yüksek kök sayısı (15,33 adet),  kök uzunluğu (9,88 cm), sürgün sayısı (20,93 adet) ve sürgün uzunluğu (15,35 cm) değerleri ise Lavandula angustifolia türüne ait Sevtopolis çeşidine IBA 2000 ppm uygulaması sonrasında kokopeat ortamında yetiştirilmesinden elde edilmiştir. Buna göre fide çalışmasında kokopeat ve IBA 2000 ppm uygulaması öne çıkmıştır.
Tarla çalışmasında en yüksek bitki boyu (59,13 cm) değeri Lavandula angustifolia var. Drujba çeşidinden elde edilmiştir. En yüksek bitki başına dal sayısı (20,50 adet), uçucu yağ oranı (%4,54) ve uçucu yağ verimi (1,15 kg/da) değerleri L.x intermedia var. Super A çeşidinden elde edilmiştir. Tarla çalışması sonucunda Lavandula intermedia türüne ait Super A çeşidi bölge ekolojisine (Kuzey-Batı Anadolu) uygun bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out in Çanakkale (North-West part of Anatolia) to determine the appropriate auxin doses (IBA 2000 ppm and NAA 1000 ppm) and rooting media (soil, peat and cocopeate) in the reproduction with steel of lavender, which has high industrial and commercial value. In the continuation of the study established in 2020, the field performances of the seedlings produced from cuttings were also examined. Hemus, Sevtopolis and Drujba cultivars of Lavandula angustifolia and Super A cultivars of Lavandula intermedia were used as material of the study. The experiment related to the seedling was established according to the randomized plots divided into split split plots trial design with 3 replications. As a result, the highest rooting rate (88.33%) and rooting status (17.67 units) values were obtained from Lavandula intermedia cultivar Super A cultivar after IBA 2000 ppm application in cocopeat medium. The highest root number (15.33 units), root length (9.88 cm), shoot number (20.93 units) and shoot length (15.35 cm) values were determined Sevtopolis variety belonging to Lavandula angustifolia species after IBA 2000 ppm application in cocopeat. Accordingly, kokopeat medium and IBA 2000 ppm applications came to the fore in the seedling study.
In the field study, the highest plant height (59.13 cm) was obtained from the Drujba variety from Lavandula angustifolia. The highest number of branches per plant (20.50), essential oil content (4.54%) and essential oil yield (11.5 kg/da) were obtained from Super A variety Lavandula intermedia. As a result of the field work, Super A variety from Lavandula intermedia was found suitable for the ecology of the region (North-West part of Anatolia).