Tanacetum alyssifolium bitkisinden axillarin bileşiğinin izolasyonu, antikanserojen ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Isolation of axillarin compound from Tanacetum alyssifolium, determination of anticancerogen and antioxidant activities
Yazar: SAMED ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. EKREM KÖKSAL
Erzincan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışma Tanacetum alyssifolium bitkisinde mevcut olan sekonder metabolitleri kromatografik yöntemle (kolon kromatografisi) izole etmek, spektroskopik metotlarla yapılarını belirlemek, antikanserojen etkisi ve antioksidan aktivitesini incelemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla Tanacetum alyssifolium bitkisi Erzincan ili Munzur dağı eteklerinden toplandı, oda şartlarında kurutuldu. Bitkinin toprak üstü kısmı, etil asetat/bütanol çözücü sisteminde ekstrakte edildi. Etil asetat ekstraktı kolon kromatagrafisi işlemlerine tabi tutuldu. Etil asetat ekstraktından kromatografik yöntemle (kolon kromatografisi) izole edilen bileşiğin yapısı spektroskopik metotlarla (1D-NMR, 2D-NMR, HPLC-TOF) aydınlatılarak yapısının 2-(3,4-Dihidroksifenil)-5,7-dihidroksi-3,6-dimetoksi-4H-kromen-4-on (axillarin) olduğu belirlendi. İzole edilen bileşiğin antioksidan aktivitesi kuprak metodu ile Cu2+ ve potasyum ferriksiyanat indirgeme metodu ile Fe3+ iyonları indirgeme kapasitesi, 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH) giderme aktivitesi tayini yöntemleriyle belirlendi. Standart antioksidan olarak troloks kullanıldı. Axillarin bileşiği Fe+3'ü indirgeme yeteneği yönünden standart olarak kullanılan troloksdan daha fazla indirgeme potansiyeline sahip olduğu, (Cu2+) indirgeme kapasitesinin troloks'dan daha az olduğu ve DPPH serbest radikalini troloksdan daha az fakat standarta yakın miktarda giderdiği belirlenmiştir. Antikanserojen aktivite testinde axillarin bileşiğinin 3 farklı konsantrasyonu hazırlanıp HeLa hücresi kullanılarak maksimum aktivite gösterdiği konsantrasyonu  tespit edildi. Antikanserojen aktivite testinde en yüksek aktiviteyi 100 ve 50 μg/mL konsantrasyonunda göstermiştir ve maksimum aktiviteye 13. saatte ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to isolate the available secondary metabolites in Tanacetum alyssifolium plants by column chromatography and determine their structures with spectroscopic methods. It was also aimed to examine the antioxidant and anticarcinogenic properties of Tanacetum alyssifolium. For this purpose, Tanacetum alyssifolium plants was collected from the foothills of Munzur Mountains in Erzincan province and dried at room temperature. The upper part of ground plant was extracted with ethyl acetate/ butanol solvent system. The ethyl acetate extract was subjected to the procedure of column chromatography. The structure of the isolated compound with column chromatography method was elucidated by spectroscopic techniques (1D-NMR, 2D-NMR, HPLC-TOF). The isolated compound was determined as 2-(3,4-dihydroxyphenyl)-5,7-dihydroxy-3,6-dimethoxy-4H-chromene-4-on (axillarin). The antioxidant capacity of the isolated compound was evaluated with CUPRAC method and DPPH radical scavenging activity tests, respectively. Trolox was used as standard antioxidant. In terms of the iron (Fe+3) reduce ability, axillarin compound was found to have more reduction potential than standard trolox and when compared the cupper (Cu+2) reduce ability, axillarin compound displayed less reduction potential. However, axillarin and trolox showed close results in terms of DPPH radical scavenging capacities. For anticarcinogen tests, 3 different concentrations of axillarin compound were prepared and applied to HeLa cells in order to determine the concentration at which the maximal activity was shown. The highest anticarcinogenic activity was observed at 50 µg/mL and reached at 43 hours.