36-66 aylık çocuklar için Anlatı Değerlendirme Protokolü'nün Türkçeye uyarlanması
Adaptation of Narrative Assessment Protocol for children between 36-66 months into Turkish
Yazar: MİHRİBAN ÖZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLAY DEREOBALI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlatı becerileri = Narrative skills ; Dil gelişimi = Language development ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Sözlü anlatım = Oral narrative ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuk gelişimi = Child development ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada, 2-7 yaş arasındaki çocukların anlatım becerilerini değerlendirmek için geliştirilmiş olan Narrative Assessment Protocol'ünün okul öncesi dönem çocukları için Türk kültürüne uyarlanması amaçlanmıştır. Araştırma genel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İzmir il merkezi Konak ilçesinde bağımsız anaokullarına devam eden 36-66 ay grubundan 128 erkek, 119 kız olmak üzere toplamda 247 çocuktan oluşmaktadır. Araştırma grubunun oluşturulmasında normal gelişimsel özelliğe sahip çocukların belirlenmesi için Denver II Gelişimsel Tarama testi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında ise "Anlatı Değerlendirme Protokolü" ve "Aile Bilgi Formu" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin yapı geçerliği kanıtları için SPSS 23.0'te Açımlayıcı Faktör Analizi(AFA) ve Lisrell'de Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Güvenirlik kanıtları için SPSS 23.0 da Cronbach alfa ve Test-tekrar test güvenirliğine bakımıştır. Çocukların aldıkları puanlar arasındaki farkı incelemek için SPSS 23.0 da ANOVA analizi kullanılmıştır. AFA sonuçlarında protokolün 3 boyutlu yapısının olduğu görülmüştür. Uygulama yapılan gruplarda Anlatı Değerlendirme Protokolü'nün iç tutarlılık anlamında güvenirliği için Cronbach alfa değeri .75 olarak bulunmuştur. Test-tekrar test güvenirliği ise faktörler için ayrı ayrı hesaplanmış ve birinci faktör için .75, ikinci faktör için .72 ve üçüncü faktör için .69 olarak bulunmuştur. Anlatı Değerlendirme Protokolü ile çocuklardan elden edilen ölçümlerin, kabul edilebilir düzeyde geçerli ve güvenilir olduğu görülmüştür. Ek olarak çocukların protokolden aldıkları puanların ortalamaları arasında anlamlı farklılık olup olmadığına bakılmış, 52 ay altı ve üstü olarak gruplara ayrılan  çocuklarda yaşın anlamlı etkisinin olduğu görülürken, cinsiyetinin anlamlı bir etkiye sahip olmadığı (p<0.05) görülmüştür. Yaşın ve cinsiyetin ortak etkisinin ise anlamlı etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to adapt Narrative Assessment Protocol, which was developed to evaluate the expressive skills of children aged 2 to 7 years, to Turkish culture for preschool children. This study was designed based on survey method. The study group consisted of 247 children (128 males, 119 females) from 36-66 month group attending independent kindergartens in Konak district of İzmir city center in 2018-2019 academic year. Denver II Developmental Screening Test was used to determine the children with normal developmental characteristics. "Narrative Evaluation Protocol" and "Family Information Form" were used to collect the data. Exploratory Factor Analysis (EFA) in SPSS 23.0 and Confirmatory Factor Analysis in Lisrell were performed for evidence of construct validity of the obtained data. For reliability evidence, Cronbach's alpha and Test-retest reliability were performed in SPSS 23.0. ANOVA analysis was used in SPSS 23.0 to examine the difference between children's scores. EFA results showed that the protocol has a 3-dimensional structure. The Cronbach's alpha value for internal consistency was .75 for Narrative Evaluation Protocol. Test-retest reliability was calculated separately for each factor and it was.75 for the first factor, .72 for the second factor and .69 for the third factor. With the Narrative Evaluation Protocol, the measurements obtained from children were found to be acceptable, valid and reliable. In addition, while age was found to have a significant effect on children, who were divided into groups as 52 months or older, and gender did not (p <0.05). It was concluded that age and gender did not have a mutual significant effect.