Göğüs hastalıkları yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda mortaliteyi etkileyen faktörler
Factors affecting mortality in patients in the purple diseases intensive care unit
Yazar: MERVE AYYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş-Amaç: Yoğun bakım hastalarının değişken klinik durumu ve dışarıdan desteklenen yaşam fonksiyonları nedeniyle, mortalite ve organ yetmezliği risk değerlendirmeleri son derece kritiktir. Bu tez çalışmasının amacı, 3. Basamak göğüs hastalıkları yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatan hastalarda mortaliteyi öngören faktörleri belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Hastanemizin 3. Basamak Göğüs Hastalıkları YBÜ'ye 1 Aralık 2021-1 Aralık 2022 tarihleri arasında yatırılan 406 hasta alındı. Hastaların demografik verileri, primer tanıları, komorbid hastalıkları, yatış gün süresi, yoğun bakıma geldiği yer, entübasyon durumu, trakeostomi durumu, YBÜ'ye kabulün ilk günü içerisinde bakılan Acute Physiology and Chronic Health Evaluation-II (APACHE-II) skoru, Sequential Organ Failure Assesment (SOFA) skoru, Glasgow Koma Skoru (GKS), modifiye Charlson komorbidite indeksi (mCCI), YBÜ' de inotropik destek alıp almadığı, YBÜ'ye yatışında bakılan laboratuvar parametreleri değerlendirildi. Sonuçlar ölenler ve hayatta kalanlar arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların %34,0'ü kadın, %66,0'sı erkek idi. Hastaların ortalama yaşı 70,21±11,64 yıldı. YBÜ mortalite oranı %32,3 saptandı. YBÜ'ye kabullerinde APACHE II skoru, SOFA skoru, mCCI'sı daha yüksek, GKS'si daha düşük olanların, YBÜ'ye entübe kabul edilen, takiplerinde entübe edilen, ekstübasyon başarısızlığı nedeniyle tekrar entübe edilen hastalarda mortalite oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. YBÜ' de solunum desteği invaziv mekanik ventilasyon ve noninvaziv mekanik ventilasyon başarısızlığı nedeniyle entübe edilen hastalarda ve yatış esnasında inotropik destek ihtiyacı olan hastalarda mortalite oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek sonuçlandı. YBÜ'ye kabul edildiğinde ilk bakılan laboratuvar parametrelerinden; kan üre azotu, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, laktat dehidrogenaz, C-reaktif protein, lökosit, nötrofil, D-dimer ve troponin değerlerinin yüksekliği ile pH, lenfosit, albümin ve kalsiyum değerlerinin düşüklüğü mortalite oranıyla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu.
Sonuç: Mortaliteyi tahmin etmede skorlama sistemleri karşılaştırıldığında APACHE-II skoru, SOFA skoru, mCCI ve GKS arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. APACHE-II skoru, GKS, entübasyon, inotropik destek, albümin, hemoglobin ve D-dimer parametrelerinin mortalite üzerine bağımsız risk faktörleri olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Introduction-Aim: Due to the variable clinical status and externally supported life functions of intensive care patients, risk assessments of mortality and organ failure are extremely critical.
The aim of this thesis is to identify the factors predicting mortality in patients admitted to a tertiary-level pulmonary intensive care unit (ICU).
Materials and Methods: A total of 406 patients admitted to our hospital's tertiary-level Pulmonary ICU between December 1, 2021, and December 1, 2022, were included in the study. The demographic data of the patients, primary diagnoses, comorbidities, length of stay, source of admission to the ICU, intubation status, tracheostomy status, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation-II (APACHE-II) score, Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) score, Glasgow Coma Scale (GCS), modified Charlson Comorbidity Index (mCCI), use of inotropic support in the ICU, and laboratory parameters at the time of ICU admission were all evaluated. The results were compared between the deceased and the survivors.
Results: In our study, 34.0% of the patients were female, and 66.0% were male. The average age of the patients was 70.21 ± 11.64 years. The ICU mortality rate was found to be 32.3%.
Patients admitted to the ICU with higher APACHE II scores, SOFA scores, and mCCI, and lower GCS scores, as well as those who were intubated upon ICU admission, who were intubated during their ICU stay, or who required reintubation due to extubation failure, had a statistically significant higher mortality rate. In the ICU, patients who were intubated due to failure of invasive mechanical ventilation and non-invasive mechanical ventilation, as well as those who required inotropic support during their stay, had a statistically significant higher mortality rate. Among the initial laboratory parameters assessed upon ICU admission, elevated levels of blood urea nitrogen, aspartate aminotransferase, alanine aminotransferase, lactate dehydrogenase, C-reactive protein, leukocytes, neutrophils, D-dimer, and troponin, as well as decreased levels of pH, lymphocytes, albumin, and calcium, were found to be statistically significantly associated with higher mortality rates.
Conclusion:When comparing scoring systems for predicting mortality, no statistically significant differences were found between the APACHE II score, SOFA score, mCCI, and GCS. The APACHE II score, GCS, intubation, inotropic support, albumin, hemoglobin, and D-dimer levels were found to be independent risk factors for mortality.