Coğrafi bilgi sistemi yardımıyla orman yangınlarına ilk müdahale sürelerinin değerlendirilmesi
Assesment of first informention time to forest fire with geographic information systems
Yazar: VOLKAN SEPETCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT UYSAL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Orman yangınları ile etkin mücadelede ilk müdahale ekiplerinin yangın sahasına en kısa sürede ulaşması büyük önem taşımaktadır. En kısa yolun bulunmasını gerektiren ulaşım problemlerinin çözümünde ağ analizi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, yangın sahasına en kısa sürede ulaşımı sağlayacak en uygun güzergâhın belirlenmesi Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı ağ analizi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Antalya Orman Bölge Müdürlüğü, Kaş İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Gürsu Orman İşletme Şefliği ve buraya konum olarak yakın olan Kaş İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Gömbe, Kalkan, Kaş, Kasaba, Lengüme, Sütleğen işletme şeflikleri, Elmalı İşletme Müdürlüğüne bağlı Çığlıkara ve Tekke İşletme Şeflikleri, Finike İşletme Müdürlüğüne bağlı Finike, Demre, Pınarcık ve Yeşilbağ Orman İşletme Şefliklerinde uygulanmıştır. Burada mevcut olan 13 ayrı yangın harekât merkezi dikkate alınarak 30 farklı potansiyel yangın sahası için uygulanmıştır. 1 280,54km asfalt, 184,09km stabilize ve 2 671,20km toprak yola sahip bulunan çalışma alanında 16 831,40 ha. alana 20 dk. da 20 565,40 ha alana 30 dk. da ve 20 565,40 ha alana da 40 dk. da ulaşılabilmiştir. Buna göre kritik müdahale süresi olan ve yangına 1. Derece hassas orman alanlarının korunması amacıyla yangın ilk müdahale ekiplerin konumlarının değiştirilmesi veya yenilerinin eklenmesi önerilmektedir. Kritik müdahale süresinde ulaşılamayan yerler için yol durumları yeniden gözden geçirilerek, yol durumlarının iyileştirilmesinin ve yeni yol ağlarının planlanmasının sorunun çözümüne faydalı olacağı düşünülmektedir. Ağ analiz yardımıyla, yangın anında hızlı bir şekilde yangın noktasına ulaşım planlanabildiği gibi yangın öncesinde de senaryolar oluşturulabilmektedir.

Abstract:
It is important forest fire first responders reach as soon as possible to the fire zone. Network analysis method is the most widely used method to finde the shortest route. To provide convenient transportation route, a GIS-based network analysis was attempted. This method is applied in the regions of Antalya Regional Directorate of Forestry; Gürsu forest management units which depend on Kas Management Directorate and some other close range regions such as Gömbe, Kalkan, Kaş, Kasaba, Lengüme, Sütleğen Forest Management Units which depend on Kaş Management Directorate; Çığlıkara and Tekke forest management units which depend on Elmalı Management Directorate; Finike, Demre, Pınarcık and Yeşilbağ Forest Management Units which depend on Finike Management Directorate. This method was applied for 30 different potentialy fire area, considering the existing 13 separate fire first responders. Having 1 280,54 km asphalt, 184,09 km stabilized and 2 671,20 km dirt road in the study area, 16 831,40 ha. area in 20 min. 20 565,40 ha in 30 min. and 20 565,40 ha in 40 min. have been reached. Accordingly the critical response time and fire with 1st Degree sensitive forest areas in order to protect the position of the fire first responders is recommended to be replaced or the addition of new.  Response times for critical road situations in areas previously inaccessible revised, and new ways of improving their condition of planning of the road network is considered to be helpful to solve the problem. With the help of Network analysis, in case of fire, transportation  to the point of fire can be planned quickly  also transportation planning scenarios can be created prior to the fire.