Postoperatif üriner retansiyonun sıklık ve risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of frequency and risk factors of postoperative urinary retention
Yazar: ADİL AKIN YILDIRAN
Danışman: DR. MELTEM ÇAKMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Postoperatif dönem = Postoperative period ; Ürinasyon = Urination ; Ürinasyon bozuklukları = Urination disorders ; Üriner kateterizasyon = Urinary catheterization ; Üriner sistem = Urinary tract ; İdrar retansiyonu = Urinary retention

Özet:
Amaç: Üriner retansiyon postoperatif dönemde yaygın görülebilen bir komplikasyon olup, erken tanınarak müdahale edilmediği takdirde ciddi komorbidite ile sonuçlanabilmekte, hasta konforunu azaltarak hasta memnuniyetine olumsuz etkisi olabilmektedir. Çalışmamızda postoperatif erken dönemde ultrasonografik yöntemle üriner retansiyonun tespit edilmesi ve risk gruplarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç-yöntem: Çalışmamız prospektif gözlemsel bir çalışma olarak planlandı.1.11.2018-31.12.2018 tarihleri arasında Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi merkez ameliyathanesinde genel anestezi altında opere edilen ve gönüllü onamları alınan 18 yaş ve üzeri hastalar çalışmaya dahil edildi. Operasyon öncesi mesane volümleri boş olarak ölçülen (<50 ml) ve operasyon sonrası PACU'ya alınan hastaların 5. ve 30. dakika mesane volümleri daha önce ultrasonografi kursu almış tek bir anestezist tarafından ultrasonografik olarak ölçüldü. Ölçümlerde 5. veya 30. dakika mesane volümü ≥600 ml olarak ölçülen hastalardan istemli olarak işemeleri istendi. Bu süre içerisinde istemli olarak işeme gerçekleştiremeyen hastalarda postoperatif üriner retansiyon (POUR) geliştiği kabul edildi. POUR tanısı alan hastalar üzerinden risk faktörleri araştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 345 hastanın 40'ında (%11,6) POUR gelişti. Çalışmamızda tek değişkenli istatistiksel analizde, antikolinerjik kullanımı, intraoperatif sıvı volümü (≥750 ml), anestezi ve cerrahi süresindeki artış, kadın cinsiyet ve yaş POUR ile ilişkili bulunurken, çok değişkenli logistik regresyon modeli analizinde ise kadın cinsiyet, düşük yaş, antikolinerjik kullanımı, intraoperatif sıvı (≥750 ml) ve anestezi süreleri POUR gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda POUR sıklığı %11,6, kadın cinsiyet, düşük yaş, intraoperatif sıvı (≥750 ml), antikolinerjik kullanımı ve anestezi süreleri is POUR gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak bulunmuştur. Postoperatif üriner retansiyon, yaygın görülen ve ciddi komorbiditelere yol açabilen bir komplikasyondur. Postoperatif erken dönemde PACU izlem sürecinde, özellikle riskli gruplarda ultrasonografi ile rutin değerlendirmenin POUR tanısı koymada etkin bir yöntem olduğu sonucuna varılmıştır. Böylece erken dönemde POUR için risk altında olan hastalar belirlenerek gerekli önlemlerin alınması ile olası komplikasyonların önüne geçilmesi mümkün olacaktır.

Abstract:
Aim: Urinary retention is a common complication in postoperative period and it can result in serious co-morbidities unless detected and treated early, hence having negative impact on patient satisfaction by worsening patient comfort.  In our study it is aimed to detect urinary retention using ultrasonographic methods in early postoperative period and to define risk groups.
Material-method: Our study was planned as a prospective observational study. Patients aging 18 or above who undergone surgery under general anesthesia in Tepecik Education and Research Hospital's main operating room between 11/1/2018 and 12/31/2018 and whose voluntary informed consents were taken were included in our study. Bladder volumes at 5th and 30th minutes of patients whose bladder volumes were measured as empty (<50ml) preoperatively and that were taken to PACU after operation were measured with ultrasound by one anesthetist that enrolled in ultrasonography course. Patients having bladder volume ≥600 ml at 5th or 30th minutes were asked to urinate voluntarily. Those who could not urinate when asked were accepted as developing postoperative urinary retention (POUR). Risk factors were investigated over patients diagnosed with POUR.
Results: 40 (%11,6) patients among 345 patients included in study has developed POUR. In our study when univariate analysis was used; use of anticholinergic drugs, intraoperative fluid volume (≥750ml), prolonged anesthesia, prolonged surgery, female gender and age showed relation to POUR. When multivariate logistic regression model used; female gender, young age, using anticholinergic drugs, intraoperative fluid volume (≥750ml) and duration under anesthesia were found as independent risk factors in developing POUR. 
Conclusion: In our study; POUR frequency was %11,6; and female gender, younger age, intraoperative fluid volume (≥750ml), using anticholinergic and duration of anesthesia were found as independent risk factors in developing POUR. Postoperative urinary retention is a common complication that can result in serious co-morbidities. In early postoperative follow-up in PACU, routine evaluation using ultrasonography for diagnosis of POUR especially for high risk group found to be efficient. With this, patients developing POUR can be identified and treated, and probable complications can be prevented