Uluslararası iş akitlerinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ve esasa uygulanacak hukuk
Applicable law and jurisdiction of Turkish courts in disputes arisen from employment agreements, containing foreign element
Yazar: CANSU İSTE ARLANOĞLU
Danışman: PROF. DR. NACİYE GÜNSELİ GELGEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hizmet sözleşmesi = Service contract ; Mahkemeler = Law courts ; Türk işçileri = Turkish workers ; Uluslararası uyuşmazlıklar = International disputes ; Yargı yetkisi = Juristiction ; İş mahkemeleri = Labour courts ; İş sözleşmesi = Employment contract ; İşçi-işveren ilişkileri = Employee-employer relations

Özet:
Bu çalışmada 'Uluslararası İş Akitlerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi ve Esasa Uygulanacak Hukuk' incelenmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle iş sözleşmelerinin ve zayıf tarafı koruma ilkesi, akabinde yabancı unsurlu iş sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda esasa uygulanacak hukuk kanunlar ihtilafı kuralları incelenmiştir. Devam eden bölümlerde kanunlar ihtilafı kurallarına göre yetkili olan yabancı hukukun uygulanmasını engelleyecek kurallara yer verilmiş ve son bölümde yabancı unsurlu iş sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi açıklanmıştır. Çalışmada kullanılan yöntem hem yerel hem yabancı kaynak tarama ve yorumlama yöntemidir. Türk mahkemeleri nezdinde görülen yabancı unsurlu iş sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda öncelikle davacının taleplerinin niteliğinin tespit edilerek; doğrudan uygulanan kural niteliğindeki hükümler ile düzenlenmiş bir alacak kalemi bakımından ilgili hükmün doğrudan uygulanması, nispi emredici hükümler ile düzenlenmiş hükümler ile düzenlenmiş alacak kalemleri bakımından ise Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu md.27 çerçevesinde çözüme ulaşılması ulaşılan çözümlerdir. Bu şekilde uygulanacak yabancı hukukun doğurduğu sonuçların Türk kamu düzeni bakımından tahammül edilemez sonuçlar ortaya çıkarması halinde ise, Türk hukukunun uygulama alanı bulacaktır. Bu tür bir uyuşmazlıkta davacının taleplerinin hukuki niteliği ve Türk hukuk sistemi içerisinde düzenlendiği yerin doğru bir şekilde tespiti en önemli hususlardan biridir. Yine yabancı unsurlu iş sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, Milletlerarası Özel Hukuk Kanunu'nun 44.maddesine göre belirlenecektir.

Abstract:
In this study, "Applicable Law and Jurisdicton of Turkish Courts in Disputes Arisen From Employment Agreements, Containing Foreign Element" was examined. Within the scope of the study, firstly, the historical developments of the employment contracts and the principle of protecting the weak side were discussed, and then the disputes arising from the foreign business contracts were examined within the scope of the conflict of laws rules to be applied to the merits. In the following sections, the rules that shall prevent the implementation of the conflict of laws rules are included and in the last section, the international authority of Turkish courts in disputes arising from employment contracts with foreign elements is explained. The method used in the study is both local and foreign source scanning and interpretation method. The conclusions reached at the end of the study; First of all, in disputes arising from foreign employment agreements before Turkish courts, the nature of the plaintiff's demands should be examined and determined whether the relevant demand is regulated with directly applied rules in Turkish law. If the relevant demand is regulated as relative imperative provisions, Turkish court shall reach a solution within the framework of Article 27 of the Code of International Private Law Act. The consequences of foreign law to be applied in this way, causes intolerable results in terms of Turkish public order, Turkish court shall be applied to the dispute. In such a dispute, the legal nature of the claims of the plaintiff in the Turkish legal system is one of the most important issues. In addition to these, in disputes arising from employment contracts with foreign elements, the international jurisdiction of Turkish courts shall be determined according to the article 44 of the Code of International Private Law Act.