Fen bilgisi öğretmen adaylarının yazılı ve sözlü argüman oluşturma becerilerinin gelişimi
Development of preservice science teachers' written and oral argument skills
Yazar: EBRU ALTUN
Danışman: PROF. DR. TUNCAY ÖZSEVGEÇ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Argümantasyon = Argumentation ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının yazılı ve sözlü argüman oluşturma becerilerinin gelişiminin değerlendirilmesidir. Yapılan çalışma birbiri ile ilişkili iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada fen bilgisi öğretmen adayları, argümantasyonla ilgili 10 oturumluk bir uygulamaya katılmışlardır, bu süreçte yazılı ve sözlü argüman oluşturma becerilerindeki gelişim belirlenmiştir. İkinci aşamada ise öğretmen adaylarının uygulama kapsamında kazandıkları bilgi ve becerileri öğrenme ortamlarına nasıl yansıttıkları incelenmiştir. Bu bağlamda uygulama sürecine katılan öğretmen adaylarının farklı kazanımlar bağlamında yapılandırdıkları mikro öğretim uygulamaları takip edilmiştir. Öğretmen adaylarının edindikleri bilgi ve becerileri öğrenme ortamına nasıl yansıttıklarının daha detaylı olarak ortaya konması için seçilen iki katılımcının öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında bir ortaokulda yaptıkları uygulamalar da takip edilmiştir. Karma araştırma desenlerinden bütünleşik desene göre yapılandırılan çalışmada aşamalar birbirinden bağımsız olmayıp birbiri içine gömülü haldedir. Araştırma kapsamında uygulama öncesi gözlemlerden elde edilen veriler, öğretmen adaylarının akademik not ortalamaları, tartışmaya isteklilikleri, ders planları, uygulamaları sırasında kullandıkları teknikler gibi değişkenleri dikkate alınarak bir havuz oluşturulmuş ve oluşturulan bu havuzdan gönüllülük esasına göre 12 fen bilgisi öğretmen adayı belirlenmiş ve çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri, doküman incelemesi, yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış gözlem, yarı yapılandırılmış mülakatlar ve yansıtıcı günlüklerden elde edilmiştir. 
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, katılımcıların uygulama sonunda yapılandırdıkları yazılı ve sözlü argümanlarda daha fazla fonksiyonel elemanlar kullandıkları; yazılı ve sözlü argümanlarını çoğunlukla riskli duruma dayalı, çıkarıma dayalı, sınıflamaya dayalı ya da örneğe dayalı argümantasyon şemalarına göre yapılandırdıkları; uygulama süresince, katılımcıların alternatif bakış açılarının çürütürken ve kendi argümanlarını yapılandırırken eleştirel soruları kullandıkları tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların çoğunun mikro öğretim uygulamalarında, argümantasyona dayalı etkinlikler geliştirebilme, çok yönlü etkileşimi sağlama, tartışmaya özendirme, daha fazla gerekçe ortaya konmasını özendirme, tartışmanın tarafı olmayı özendirme, karşı argüman oluşturmayı özendirme başlıklarında başarılı olmalarına rağmen kanıtların kontrol edilmesi, dinlemeye özendirme ve soru sormaya özendirme başlıklarında sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Gözlem sürecinin devamı olan izleme aşaması II de ise öğretmen adaylarının deneyim kazandıkça bu sorunların üstesinden geldikleri ve argümantasyona dayalı öğrenme ortamları oluşturmada daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. 
Araştırmanın sonuçları doğrultusunda argümantatif konuşma ve argümantatif yazma becerileri arasında doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir. Bu iki eğitimsel aracın gelişimine etki eden diğer değişkenlerin belirlenmesine yönelik farklı çalışmalar yapılması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the development of preservice science teachers' written and oral argument skills. The study consisted of two interrelated phases. In the first phase, the participants attended in a 10-session training program about argumentation. In the second phase, it is examined how the preservice science teachers reflect the knowledge and skills they have gained within the scope of training program to learning environments. In this context, the participants' micro-teaching practices were followed. In order to depict how the preservice science teachers reflect the knowledge and skills gained in the learning environments more in detail, two participants' practices within the scope of the teaching practice lessons in middle schools were followed. In the study, which was structured based on embedded mixed methods design, the phases are not independent of each other but are in interaction with each other. Within the scope of the research, 12 preservice science teachers were selected considering the different criteria as data from pre-intervention observations, academic achievement scores, the willingness to discuss, their lesson plans and volunteerism. The data were collected through document review, observations, semi-structured interviews and reflective diaries.
Based on the findings of the study, it was found that participants use more functional elements in the written and oral arguments at the end of the programme; written and oral arguments are structured according to slippery slope, inferential-based, classification-based, sample-based argumentation schemes; it has been found that the participants during the training program used critical questions while refuting the alternative viewpoints and structuring their own arguments. Furthermore, most participants were successful at preparing argumentation based activities, encouraging dialogical interaction, encouraging to participate in argumentation, encouraging to use more reasons, encouraging being a part of argumentation and encouraging to construct counter-arguments. The participants also had problems about controlling evidence, encouraging to listening and encouraging to questioning. In the follow-up phase II, which is the continuation of the observation period, it was determined that the preservice teachers succeeded in constructing argumentation based learning environments and overcoming problems as they gained more experience.
In the light of the results obtained, a linear relationship was found between argumentative talking and argumentative writing. It may be suggested that different studies should be conducted to determine the factors affecting the progression of these two educational tools.