Nükleer radyasyonla çalışmaların iş sağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi ve nükleer tıp merkezi risk analizi
Evaluation of works with nuclear radiation on basis of occupational health and safety and nuclear medicine center risk analysis
Yazar: EMİNE KELEŞ
Danışman: PROF. DR. M.NUREDDİN TÜRKAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Fine Kinney yöntemi = Fine Kinney method ; Nükleer tıp = Nuclear medicine ; Nükleer çalışmalar = Nuclear woks ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Risk analizi = Risk analysis ; Risk derecelendirmesi = Risk rating ; Riskten korunma = Protection from risk ; İş güvenliği = Work safety ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
Günümüzde radyasyonun insan sağlığı üzerindeki zararları bilinmekle birlikte pek çok
sektörde sağladığı kolaylıklar nedeniyle kullanım alanları artmaktadır. Bu alanlarda
radyasyon ve radyoaktif maddelerle çalışanlar mesleki radyasyona maruz kalmaktadır.
Mesleki ışınlamaların en büyük grubunu radyoaktif maddeler kullanarak teşhis ve
tedavi yapılan medikal sektör çalışanları oluşturmaktadır. Özellikle açık radyoaktif
kaynakların kullanıldığı nükleer tıp üniteleri büyük bir risk oluşturmakta ve
hastanelerdeki riskli bölgelerin başında gelmektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve
Güvenliği kanununda mesleki maruziyetten kaçınmak ve korunmak için gerekli her
türlü önlemin alınması açıkça ifade edilmiştir.
Bu çalışmada; nükleer radyasyonla yapılan çalışmalar, çalışma alanındaki radyasyon
kaynakları, radyasyondan korunma yöntemleri ve kişisel koruyucu donanımlar
araştırılarak iş sağlığı ve güvenliği açısından yapılması gerekenler değerlendirilmiştir.
Hazırlanan işyeri kontrol listesi ile Nükleer Tıp Merkezinde saha çalışması yapılarak
gerekli veriler toplanmış ve Fine Kinney yöntemi ile risk analizi yapılmıştır. Risk
analizi çalışmasında tehlike kaynakları belirlendikten sonra riskler ve sonuçları ortaya
konulmuş, alınması gereken kontrol tedbirleri belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Radyasyon, Nükleer Tıp, Kontrol
Listesi, Risk Analizi, Fine Kinney

Abstract:
In our day, even though the harm of radiation on human health is well known, its usage
areas are increasing due to the convenience it provides in many sectors. Those who
work with radiation and radioactive materials in these areas are exposed to
occupational radiation. The largest group of occupational irradiations are medical
sector employees who are diagnosed and treated using radioactive materials. In
particular, nuclear medicine units using open radioactive sources pose an extra risk
and are one of the most risky areas in hospitals. The Occupational Health and Safety
Law No. 6331, clearly stated that all necessary precautions are taken to avoid and
protect occupational exposure.
In this study; Nuclear radiation studies, radiation sources in the study area, radiation
protection methods and personal protective equipment were researched and the things
to be done in terms of occupational health and safety were evaluated. With the
workplace checklist prepared, field study was conducted at the nuclear medicine
center, necessary data were collected and risk analysis was carried out using the Fine
Kinney method. After the hazard sources were identified in the risk analysis study,
risks and their consequences were revealed and the control measures to be taken were
determined.
Keywords: Work safety, Occupational health, Radiation, Nuclear Medicine,
Checklist, Risk analysis, Fine Kinney