Tip 1 Diabetes Mellitus çocuk hastalarda 24 saat yaşam içi kan basıncının ve arteriyel sertliğin erken değerlendirilmesi ile vasküler sağlığın korunması
Preservation of vascular health by early evaluation of ambulatory blood pressure monitoring and arterial stiffness in pediatric patients with Type 1 Diabetes Mellitus
Yazar: CANSU CEREN ERYILMAZ ÇAKAR
Danışman: PROF. DR. ALEV YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Diyabetik böbrek hastalığı, Tip 1 Diabetes Mellitus (T1DM) tanılı hastaların yaklaşık %25-40'ını etkiler ve kronik böbrek hastalığının önde gelen nedenlerinden biridir. Diyabetli hastaların mortalitesinden sorumlu en önemli komplikasyonlar kardiyovasküler sistem (KVS) ile ilişkilidir, bu nedenle diyabetli çocuklarda ve gençlerde vasküler sağlığın erken değerlendirilmesi çok önemlidir. Pediyatrik popülasyonda arteriyel sertliğin değerlendirmesinde en önemli iki biyobelirteç: nabız dalga hızının (NDH) ve AIx (arttırılmış indeks)'tir. Bu çalışmada T1DM tanılı çocuk ve gençlerin ve bu hastaların sağlıklı kardeşlerinin, 24 saatlik yaşam içi kan basıncı izlemi (YİKBİ) ve osilometrik yöntem ile arteryel sertlik ölçümü yapılmıştır. Çalışmamızın amacı, çocuk ve genç T1DM'li hastalarda vasküler sağlığı değerlendirmek, arteriyel sertliğin klinik ve YİKBİ parametreleri ile ilişkisini değerlendirmektir.
  
Yöntem: Bu çalışmaya, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Endokrinoloji Polikliniği'ne 1 Ocak 2021'den itibaren ardışık olarak başvuran 74 T1DM hastası ve hastalar ve benzer demografik özelliklere sahip 68 sağlıklı çocuk ve genç dahil edildi. Her hastanın büyüme ve gelişmesi aynı oksoloji uzmanı tarafından değerlendirildi. Antropometrik değerlendirmelerde boy, tartı ve vücut kitle indeksi (VKİ) SDS ve persantillerini hesaplamak için, ulusal büyüme eğrileri kullanıldı. Her iki grubun YİKBİ, kan ve idrar test sonuçları incelendi. Arteriyel sertlik, Mobil-o-Graph'ın osilometrik ölçümlerinin ARCSolver algoritması kullanılarak hesaplandı. Arteriyel sertlik ve YİKBİ ölçümleri aynı anda yapıldı ve verilerin değerlendirilmesinde SPSS-28 programı kullanıldı. 

Bulgular: Çalışmamızda T1DM'li çocuklar 39 kız, 35 erkekten, sağlıklı grup ise 37 kız ve 31 erkekten oluşuyordu (p=0,838). T1DM'li grubun yaş ortalaması 13,81 ± 3,42 yıl iken sağlıklı çocukların yaş ortalaması 13,13 ± 3,43 (5,2-19,9) (p=0,123) idi. T1DM'li grupta 58 kişi (%78,4), sağlıklı grupta ise 57 (%83,8) kişi pubertaldi (p=0,89). Sağlıklı ve T1DM'li grubun arasında tartı, boy ve VKİ'ler arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. T1DM'li grubun glomerüler filtrasyon hızı (GFH) ortalaması 115,94 ± 19,87 mL/min/1.73m2 iken sağlıklı çocuklarda 107,18 ± 11,33 mL/min/1.73m2 idi (p=0,009). T1DM'li çocukların ortalama arteryel basıncı (OAB) ve diyastolik kan basıncı ortalamaları, persantil ve SDS'lerinin gündüz, gece ve tüm gün analizleri sağlıklı çocuklara göre anlamlı olarak yüksek iken (p<0,05), sistolik kan basıncı değerleri arasında sadece tüm gün değerlendirmesi sağlıklı gruptan anlamlı olarak yüksekti. Sağlıklılar ve T1DM'li grup arasında arteriyel sertlik paramaetreleri arasında anlamlı fark saptanmadı.  Cinsiyetlerin ayrı olarak incelendiği karşılaştırmalarda, T1DM'li erkeklerin sağlıklı akranlarına kıyasla gündüz AIx değerlerinin anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p=0,046). T1DM'li kızların da sağlıklı akranlarına kıyasla gündüz AIx değerlerinin anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p=0,046). Diyabet süresine göre alt grupları birbiri arasında karşılaştırdığımızda AIx gündüz ortalamalarında sağlam çocuklar ve 3 yılın altında süredir takip edilen çocuklar arasında anlamlı fark (p=0,014) saptandı. NDH gece değeri, sistolik dippingi patolojik olan T1DM'lilerde fizyolojik sistolik dippingi korunmuş olanlara göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,046). Hiperfiltrasyonu olan ve olmayan T1DM'lilerin arteriyel sertlik parametreleri karşılaştırmasında anlamlı fark bulunmadı.

Sonuç: T1DM'li çocuklarda OAB ve diyastolik kan basıncı sağlıklı çocuklara göre anlamlı olarak yüksek saptandı. Çalışmamız mikroalbuminüri saptanmayan hastaların bir bölümünde hiperfiltrasyon olduğunu gösterdi. Hiperfiltrasyonu olan hastaların diyastolik kan basıncı ortalamalarında hiperfiltrasyonu olmayan T1DM'lilere göre anlamlı yükseklik mevcuttu, bu iki grup arasında arteriyel sertlik karşılaştırmasında anlamlı fark bulunmadı. Cinsiyetlerin ayrı olarak incelendiği karşılaştırmalarda, T1DM'li çocukların sağlıklı akranlarına kıyasla gündüz AIx değerlerinin anlamlı derecede yüksek olduğunu gösterdi. T1DM grubumuzda AIx'teki artış, arteriyel sertlik parametreleri arasında erken bir belirteç olabileceği dikkati çekmiştir. İlginç olarak daha önceki çalışmalarda bulunan NDH değerindeki farklılık çalışmamızda izlenmemiştir. T1DM'li pediatrik popülasyonlarda vasküler sağlığı erken ölçümlemek, KVS komorbiditelerini önleemede önemli rol oynamaktadır. T1DM'li çocukların izleminde üçüncü yılda veya daha erken YİKBİ yapılması yararlıdır.

Abstract:
Introduction and Objective: Diabetic kidney disease is one of the most common microvascular complications of diabetes, affecting approximately 25% to 40% of patients with Type 1 Diabetes Mellitus (T1D). It represents a prominent cause of chronic kidney disease. Microvascular complications, particularly cardiovascular disease (CVD), are major contributors to the mortality of diabetic patients. Therefore, early assessment of vascular health in diabetic children and adolescents is crucial. In the pediatric population, two significant biomarkers are used to measure arterial stiffness: PWV (pulse wave velocity) and AIx (augmentation index). In this study, arterial stiffness measurement will be performed using ambulatory blood pressure monitoring (ABPM), and oscillometric methods in children and young people diagnosed with T1D and their healthy siblings. This study aims to evaluate vascular health in children and adolescents with T1D and assess the relationship between arterial stiffness and clinical outcomes and ABPM results.

Method: In this study, seventy-four T1D pediatric patients (aged 6-20 years) and 68 age-matched healthy controls were enrolled. Consecutive 74 T1DM patients who applied to the Pediatric Endocrinology Outpatient Clinics of Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Child Health and Diseases after January 1, 2021, were included. The same auxologist evaluated each child's anthropometric measurement, and national growth standards were used to calculate SDS and percentiles for height, weight and BMI (body mass index). The ABPM, as well as blood and urine test results, were assessed for both the healthy group and the patient group. Arterial stiffness was calculated from oscillometric measurements using the Mobil-O-Graph ARCSolver algorithm. Arterial stiffness and ABPM were measured simultaneously, and the SPSS-28 program was used to evaluate the data.

Results: Our group comprised 76 children with T1DM and 68 healthy children, with a mean age of 13,81 ± 3,42 years and 13,13 ± 3,43 years, respectively (p=0,123).  Our T1DM group comprised 39 girls and 35 boys, and the healthy group comprised 37 girls and 31 boys (p=0,838). Of the T1DM group, 78.4% were pubertal, while 83.8% of the healthy group were pubertal (p=0,89). There was no statistically significant difference in weight, height and BMI between the healthy and T1D groups. Children with T1D had a higher mean GFR of 115.94 ± 19.87 mL/min/1.73 m2 compared to 107.18 ± 11.33 mL/min/1.73 m2 in healthy children (p=0.009). Children with T1D had significantly higher mean arterial pressure (MAP) and diastolic blood pressure averages, percentiles, and SDS in 24-hour, daytime and night analyses than their healthy counterparts (p<0.05). However, the 24-hour systolic blood pressure values were significantly higher than the healthy group (p=0,017). No significant difference was detected in arterial stiffness parameters between the healthy control and T1D groups. When genders were examined separately, the daytime AIx values of boys with T1D were significantly higher than their healthy peers (p = 0.046). Girls with T1D also had significantly higher daytime AIx values than their healthy peers (p=0.048). When we compared the subgroups according to the duration of diabetes, a significant difference was detected between healthy children and children who were followed for less than three years when the AIx daytime averages were compared (p = 0.014). The PWV night value was significantly higher in T1D patients with pathological systolic dipping than those with preserved physiological systolic dipping (p=0.046). No significant difference was found in comparing arterial stiffness parameters between T1D patients with and without hyperfiltration.

Conclusion: Our investigation unveiled the occurrence of hyperfiltration in a subset of microalbuminuria-negative individuals. In our study cohort, children with T1D demonstrated significantly elevated MAP and diastolic blood pressure compared to their healthy counterparts. There was a significant difference in the mean DBP of patients with hyperfiltration compared to T1D patients without hyperfiltration, but no significant difference was found in the comparison of arterial stiffness between these two groups. When genders were analysed separately, it was revealed that children with T1D had significantly higher daytime AIx values when compared to their healthy peers. It was noted that the increase in AIx in our T1D group could be an early marker among arterial stiffness parameters. Different from previous studies, no difference in PWV value was observed. Early measurement of vascular health in pediatric T1D patients is important in preventing CVD. We recommend performing ABPM in the third year or earlier in the follow-up of children with T1D.