Kayseri ili Aydınlar (Tavlusun) mevkii Surp Toros (Ermeni) kilisesi koruma önerisi
Protection offer of Surp Toros (Armenian) church in Kayseri province Aydınlar (Tavlusun)
Yazar: DİLBER HAZIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA KADERLİ
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kayseri = Kayseri ; Kayseri-Tavlus = Kayseri-Tavlus ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Kiliseler = Churchs ; Koruma = Conservation ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
XIX. yüzyılda İmparatorluğun maruz kaldığı siyasi, mali ve sosyal bunalımlar Kayseri'de de etkisini göstermiş, farklı kültür özelliklerinin etkisine girerek farklı etnik kimlikler, kültürler ve mimari yapılar ortaya çıkmıştır. Kayseri Ermeni nüfusu bakımından yoğun bir nüfus sahipken Ermenilere ait on iki adet günümüze ulaşan kilise bulunur. Tavlusun Surp Toros Ermeni Kilisesi ilk yapım tarihi belli olmamakla birlikte 19. Yüzyıl yapısı olduğu bilinmektedir. Kilisenin bakımsız kaldığı ve boş bırakıldığı bir ara halk tarafından depo olarak kullanıldığı, şu anda da kilisenin şahsa ait olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada kilisenin bu zamana kadar gelmiş ve bundan sonraki güncel durumu ayrıntılı bir şekilde belgelenmiştir. Belgelemede son teknolojik araçlar kullanılarak yapının lazer taraması yapılmış ve dron çekimleri ile tamamlanan taramalarla oluşturulan nokta bulutu verileri ile Surp Toros Kilisesi'nin teknik çizimleri tamamlanmıştır.
Kiliseye ait literatür çalışmaları ve kaynak taramaları yapılmış ve Kayseri'de bulunan Ermeni kiliseleri ile birlikte incelenmiştir. Surp Toros Kilisesi ile aynı döneme ait kiliseler incelenmiş ve eski fotoğraflarına ulaşılarak restorasyon çizimleri yapılmıştır. Türk ve Dünya örnekleri değerlendirilmiş ve Kayseri'deki mevcut konumuna göre restitüsyon deneme çizimleri yapılmıştır. 
Bu çalışmada benzer şekilde atıl duran tarihi yapıların korunması ve işlevlendirilmesi için örnek teşkil etmesi amaçlanmış daha sonra yapılacak olan çalışmalara altlık oluşturması hedeflenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Ermeni Kilise Mimarisi, Surp Toros Ermeni Kilisesi, Tavlusun, Mimari Koruma, Yeniden işlevlendirme

Abstract:
XIX. The political, financial and social depressions that the Empire was exposed to in the 19th century also showed its effect in Kayseri, and different ethnic identities, cultures and architectural structures emerged under the influence of different cultural characteristics. While Kayseri has a dense population in terms of Armenian population, there are twelve Armenian churches that have survived. Although the first construction date of Tavlusun Surp Toros Armenian Church is unknown, it is known to be a 19th century structure. It is known that the church was neglected and left empty for a while, and was used as a warehouse by the people, and now the church belongs to the individual. In this study, the current situation of the church that has come up to this time and after that has been documented in detail. Laser scanning of the building was made using the latest technological tools for documentation, and the technical drawings of the Surp Toros Church were completed with the point cloud data created by the scans completed with drone shots.
Literature studies and source scans of the church were made and examined together with the Armenian churches in Kayseri. Churches belonging to the same period as the Surp Toros Church were examined and restoration drawings were made by accessing old photographs. Turkish and World examples were evaluated and restitution trial drawings were made according to its current location in Kayseri.
In this study, it is aimed to set an example for the preservation and function of historical buildings that are similarly idle, and it is aimed to form a base for future studies.

Keywords: Armenian Church Architecture, Surp Toros Armenian Church, Tavlusun, Architectural Conservation, Refunctioning