Postpartum ilk östrustaki kısraklarda çiftleşme öncesi ve çiftleşme sonrası yapılan uterus lavajı ve oksitosin uygulamalarının fertiliteye etkisi
The effect of uterine lavage and oxytocin administration before breeding and after breeding on fertility in mares in the postpartum first estrus
Yazar: MERT KUNDAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET RAGIP KILIÇARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Atlar = Horses ; Gebelik = Pregnancy ; Kısraklar = Mares ; Oksitosin = Oxytocin ; Ovulasyon = Ovulation ; Uterus = Uterus ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Çiftleşme = Mating ; Östrus = Estrus

Özet:
Kundak, M. (2017). Postpartum ilk östrustaki kısraklarda çiftleşme öncesi ve çiftleşme sonrası yapılan uterus lavajı ve oksitosin uygulamalarının fertiliteye etkisi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum ve Jinekoloji ABD. Doktora Tezi. İstanbul. 
       
 	Yapılan bu çalışmada postpartum ilk östrustaki kısraklarda çiftleşme öncesi ve çiftleşme sonrası uterus lavajı ve oksitosin uygulamalarının ovulasyon süreleri, gebelik oranları ve erken embriyonik ölüm oranları üzerindeki etkisi değerlendirilerek, en yüksek gebelik oranlarını sağlamak ve embriyonik ölümleri en düşük seviyeye indirmek amaçlanmıştır.
Çalışmada komplikasyonsuz normal doğum yapmış  ve doğumdan sonra ilk üç saat içerisinde yavru zarlarını atmış 30 adet kısrak kullanıldı.  Kısraklar, kontrol (n=10), aşım öncesi tedavi (n=10) ve aşım sonrası tedavi (n=10) grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Aşım öncesi tedavi grubuna çifleştirmelerden 4 saat önce uterus lavajı uygulanırken, aşım sonrası tedavi grubuna, çiftleştirmelerden 4 saat sonra uterus lavajı uygulandı. Tedavi gruplarına lavajdan hemen sonra ve 12 saat sonra olmak üzere, 2 kez oksitosin IV olarak uygulandı.Kontrol grubundaki kısraklara da aşımdan hemen sonra ve 12 saat sonra % 0,9'luk NaCl solusyonu IV yolla uygulandı.
Çalışma gruplarının ovulasyon süreleri, gebelik oranları ve erken embriyonik ölümlerin değerlendirilmesinde ki-kare testi uygulandı. Kontrol grubundaki kısrakların ovulasyon süresi ortalama 14,6 gün, aşım öncesi tedavi grubundaki kısrakların ovulasyon süreleri ortalama 12 gün ve aşım sonrası tedavi grubundaki kısrakların ovulasyon süreleri ortalama 11,1 gün olarak bulundu. Ovulasyon süreleri bakımından gruplar arası farklılık istatistiki açıdan önemli bulunmuştur (P<0,05). Kontrol grubunun ovulasyon süresinin diğer iki gruba kıyasla daha uzun olduğu görüldü. Aşım öncesi ve sonrası tedavi grupları arasındaki farklılık ise istatistiki açıdan önemsiz bulunmuştur.
Kontrol ve aşım öncesi tedavi gruplarının her ikisinde de gebelik oranı % 40 olarak saptanırken bu oran, aşım sonrası tedavi grubunda % 60 olarak belirlendi ancak gruplar arasında istatistiki açıdan farklılık saptanmadı. Kontrol, aşım öncesi tedavi ve aşım sonrası tedavi grupları için  erken embriyonik ölüm oranları sırasıyla %25, %0, %0 olarak bulundu. Gruplar arasındaki fark istatistiki açıdan önemli bulunmadı.
Çalışmamızın sonucunda çiftleştirme öncesi lavaj ve oksitosin uygulamasının ovulasyon süreleri, gebelik oranları üzerine etkisi olmadığı ancak çiftleştirmeden 4 saat sonra intrauterin lavaj ve IV yolla, 12 saat arayla iki kez oksitosin uygulamasının, istatistiki açıdan önemli bulunmasa da gebelik oranlarını artıracağı, embriyonik ölüm oranlarını ise düşüreceği kanısına varıldı.

Anahtar Kelimeler: Lavaj, Oksitosin, Tay kızgınlığı, Ovulasyon Süresi, Gebelik Oranı

Abstract:
Kundak, M. (2017). The effect of uterine lavage and oxytocin administration before breeding and after breeding on fertility in mares in the postpartum first estrus. Istanbul University, Institute of Health  Science, Department of Obstetrics and Gynecology. Phd Thesis. Istanbul.
The objective of this study was to investigate the effect of uterine lavage and administration of oxytocin before and after breeding in estrus mares in the first postpartum, on the length of ovulation periods, pregnancy rates and rates of early embriyonic death in order to increase pregnancy rates and decrease rates of embriyonic death to a lower rate.
In this study 30 mares that have lost their fetal membranes in the first three hours after giving birth without any complications were used. The subjects were divided in to three groups as a control group (n=10), a prebreeding treatment group (n=10) and a postbreeding treatment group (n=10). Uterine lavage was performed four hours before breeding in the  prebreeding group while it was performed four hours after breeding in the postbreeding group. In both treatment groups oxytocin administration was performed two times intravenously, immediately after uterine lavage and 12 hours after uterine lavage. The mares in the control group were administrated 0,9% intravenous NaCl solution immediately after breeding and 12 hours after breeding.
Chi-square test was used to evaluate ovulation periods, pregnancy rates and early embriyonic death in the study groups. Ovulation periods in the control group, prebreeding treatment group and postbreeding treatment group were calculated as 14,6 days, 12 days and 11,1 days respectively. There was a statistically significant difference between ovulation periods in all three groups (P<0,05). It was observed that the ovulation period in the control group was longer than the ovulation period in both treatment groups. There was no statistically difference between the ovulation period in the prebreeding treatment group and the postbreeding treatment group.
The pregnancy rates in both control and prebreeding treatment groups were calculated as 40%. In the postbreeding treatment group this rate was calculated as 60%. However there was no stattistically significant difference between all three groups. For the control, prebreeding treatment and postbreeding treatment group the early embriyonic death rates were calculated as 25%, 0% and 0% respectively. The difference between groups was not found statistically significant.
As a result of this study it was concluded that uterine lavage and oxytocin administration had no effect on ovulation period and rate of pregnancy. Another statistically insignificant conclusion was that intrauterine lavage 4 hours after breeding and intravenous administration of oxytocin two times 12 hours apart could increase pregnancy rates and decrease early embriyonic death rates.

Key Words: Lavage, Oxytocin, Foal Heat, Ovulation Period, Pregnancy Rates.