Oturma hakkı (TMK md. 823-825)
Right of habitation (TCC art. 823-825)
Yazar: DUYGU DAĞLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZARİFE ŞENOCAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Oturma hakkı; hak sahibine konut olarak kullanmaya elverişli bir taşınmazı ya da onun bir bölümünü malikle ya da tek başına kullanma hakkı veren, devredilemeyen ve haczedilemeyen, mirasçılara geçemeyen düzenli bir kişisel irtifak hakkıdır. Hakkın sahibi bir gerçek kişidir. Hak sahibi taşınmazda ailesi ve ev halkıyla birlikte yaşayabilir. Hukukumuzda intifa hakkı gibi daha geniş yetkiler sağlayan bir ayni hakkın bulunması oturma hakkının uygulamasını zayıflatmaktadır. Hâlbuki oturma hakkı sağladığı yetkinin azlığıyla orantılı olarak hak sahibine intifa hakkından daha az yükümlülük yüklemektedir. Bu sebeple hem sözleşmeye hem kanuna dayalı kurulan hallerde oturma hakkı pek çok durumda hem malik hem hak sahibi bakımından intifa hakkından daha avantajlı olabilir. 
	Bu çalışma oturma hakkının uygulamasının, özellikle yaşlı ebeveynlerin korunması bağlamında yaygınlaşmasını sağlamak, hakka ilişkin tartışmalı hususlara çözüm önerisi getirmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda ilk bölümde irtifak hakkı kavramı ve irtifak hakkının türleri; oturma hakkının tanımı, özellikleri, mülkiyet hakkı ile ilişkisi ve benzer hukuki kurumlarla karşılaştırılması ile oturma hakkının tarihi kökenlerine yer verilmektedir. İkinci bölümde oturma hakkının çeşitleri ve unsurları itibariyle tanıtılması amaçlanmaktadır. Buna ek olarak oturma hakkının kurulmasına dayanak olan hukuki sebepler ve hakkın kurulmasının bu hukuki sebeplere göre gösterdiği özellikler incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise hakkın kapsamı üzerinde durulmakta, hak konusu üzerinde oturma hakkı ile bağdaşmayan hakların bulunmasının etkileri ile tarafların hak ve borçları tespit edilmeye çalışılmaktadır.  Bu bölümde son olarak hakkı sona erdiren sebepler ve bu sebeplere göre hakkın sona ermesinin sonuçları ele alınmaktadır.

Abstract:
Right of habitation; is an untransferable, non-distrainable, noninheritable regular personal servitude, which gives to the right holder authority to use an immovable property or a part of it as a residence, with the owner or alone. The right holder is a real person. The right holder can live in the residence with his family and household. The existence of a real right in our law such as usufruct that provides broader authorities weakens the practice of the right of habitation. Whereas, the right of habitation imposes less liability on the right holder than usufruct in proportion to the fewness of the authority it provides. For this reason, the right of habitation may be more advantageous than the usufruct in many cases established by contract and by law, both in terms of the owner and the right holder. 
This study has been prepared in order to ensure that the practice of the right of habitation becomes widespread, especially in the context of the protection of elderly parents, and to propose solutions to controversial issues regarding the right. In this context, in the first part the concept of servitude and its types; the definition of the right of habitation, its characteristics, its relationship with the right of property and its comparison with similar legal institutions; as well as the historical roots of the right of habitation are included. The second chapter aims to introduce the types and elements of the right of habitation. In addition, the legal reasons underlying the establishment of the right of habitation and the characteristics of the establishment of the right according to these legal reasons are examined. In the third part, the scope of the right is emphasized and the effects of having rights that are incompatible with the right of habitation on the subject of right as well as the rights and obligations of the parties are tried to be determined. Finally, in this section, the reasons that terminate the right and the consequences of the termination of the right according to these reasons are discussed.