Bipolar bozukluk ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hastalarında HIF1-alfa ve HIF1 ile ilişkili miRNA düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of HIF1-alpha and HIF1-associated miRNA levels in patients with bipolar disorder and attention-deficit hyperactivity disorder
Yazar: TUĞBA KOCA LAÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESAT FAHRİ AYDIN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu = Attention deficit and hyperactivity disorder ; HIF = HIF ; HIF-1a = HIF-1a ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Hipoksi = Hypoxia ; Mikro RNA = Micro RNA

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı BB tip I tanılı hastalar, DEHB tanılı hastalar ile sağlıklı kontrollerde periferik kanda HIF1-alfa protein düzeyi ve HIF1'i hedefleyen miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-210, miRNA-429, miRNA-433 düzeylerinin incelenmesi ve her iki hastalığın patogenezinde olası ortak yerinin araştırılmasıdır.

Yöntem: Çalışmaya 51 DEHB, 51 BB tip I tanılı hasta ve 51 sağlıklı gönüllü alındı. Katılımcılara SCID-V, sosyodemografik ve klinik veri formu, YMDÖ, HDDÖ, ASRS-v1.1 ve Sabahlılık-Akşamlılık Ölçeği uygulandı. Tüm katılımcılardan periferik kan numuneleri alınarak HIF1-alfa protein düzeyleri ve miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-210, miRNA-429, miRNA-433 düzeyleri incelendi. Sonuçlar ve diğer klinik veriler analiz edildi. 

Bulgular: BB tip I ve DEHB tanılı hastalarda HIF1-alfa protein düzeyleri sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşüktü. BB grubunda kontrol grubuna göre; miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-429 ve miRNA-433 düzeyleri anlamlı düzeyde yüksek saptandı. BB'da DEHB'dekine kıyasla miRNA-429 ve miRNA-433 düzeyleri anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi. BB grubunda HIF1-alfa ve miRNA-429 düzeyleri arasında negatif yönlü korelasyon saptandı. Ayrıca ara kronotipli BB hastaları sabahçıl kronotiplerden anlamlı ölçüde daha yüksek miRNA-429 düzeylerine sahipti. DEHB'de miRNA'lar ve miRNA'ların HIF1-alfa ile ilişkisi tespit edilmedi.

Sonuç: Bulgularımız; BB ve DEHB'nin patogenezinde HIF1-alfa'nın rolü olabileceğini; BB'da miRNA-18a, miRNA-155 ve miRNA-429 ve miRNA-433'ün etkili olabileceğini; BB'da HIF1-alfa'nın düzenlenmesinde  miRNA-429'un payı olabileceğini ve BB'da miRNA-429'un kronotiple olası ilişkisini göstermiştir. Çalışmamız; BB ve DEHB'de HIF1-alfa protein düzeyi ve ilişkili miRNA'ların ekspresyon düzeylerinin hipoksi adaptasyonu ve kronotipi bağlamında değerlendirildiği ilk çalışmadır. Sonuçlarımızın BB ve DEHB'de olası hipoksi maruziyetinin moleküler mekanizmalarının aydınlatılması, hastalıkların gelişimini önleyici erken müdahaleler ve yeni terapötik hedefler için yol gösterici olması umut edilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: bipolar bozukluk, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, HIF1-alfa, hipoksi, , miRNA, miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-210, miRNA-429, miRNA-433.

Abstract:
Objective: The aims of this study were to examine the levels of HIF1-alpha protein and miRNAs targeting HIF1 (miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-210, miRNA-429, and miRNA-433) in peripheral blood samples from patients with type I bipolar disorder (BD), patients with attention-deficit hyperactivity disorder (ADHD), and healthy controls and to investigate the association of clinical features and the abovementioned molecules.

Methods: In this study, 51 patients with ADHD, 51 patients with type I BD, and 51 healthy controls were included. The Structured Clinical Interview for DSM-IV Axis V Disorders, sociodemographic and clinical data form, Young Mania Rating Scale, Hamilton Depression Rating Scale, Adult ADHD Self-Report Scale v1.1, and morningness-eveningness questionnaire were administered to the participants. HIF1-alpha protein, miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-210, miRNA-429, and miRNA-433 levels were measured in peripheral blood samples from the participants. The results were compared between the groups, and the relationships between the clinical data and the molecules studied were analyzed.

Results: The HIF1-alpha protein levels were significantly lower in the BD and ADHD groups than in the control group. The miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-429, and miRNA-433 levels were significantly higher in the BD group than in the control group. The miRNA-429 and miRNA-433 levels were significantly higher in the BD group than in the ADHD group. A negative correlation was found between the HIF1-alpha and miRNA-429 levels in the BD group. In addition, the patients with BD who had an intermediate chronotype had significantly higher miRNA-429 levels than those with the morningness types.

Conclusion: Our findings indicate that HIF1-alpha expression may play a role in the pathogenesis of BD and ADHD. We found that miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-429, and miRNA-433 expressions may influence the development of BD. MiRNA-429 expression may be involved in regulating HIF1-alpha expression. Moreover, we showed the possible association of miRNA-429 expression with the chronotype of BD. We believe that our results will contribute to the elucidation of the molecular mechanisms associated with hypoxia in BD and ADHD and to the development of preventive and novel treatment strategies for BD and ADHD.

Keywords: bipolar disorder, attention deficit hyperactivity disorder, HIF1-alpha, hypoxia, miRNA, miRNA-18a, miRNA-155, miRNA- 210, miRNA-429, miRNA-433.