Sağlık çalışanlarında sağlık okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi Bursa ili özel hastaneler örneği
Determination of health literacy level of healthcare professionals example of Bursa provincial private hospitals
Yazar: ÇİĞDEM DEMİR ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. KADRİYE BURCU ÖNGEN BİLİR
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Bu araştırmanın amacı sağlık çalışanlarında sağlık okuryazarlık düzeyinin Bursa İli özel hastaneler örneği kapsamında incelenmesidir. Son on yılda, uygulayıcılar ve araştırmacılar arasında, insanların sağlık okuryazarlığı becerilerini ve yeteneklerini kullanmaları gereken bağlamın etkisine ilişkin anlayış gelişmiştir. Sağlık okuryazarlığı, insanların sağlık hizmetleri süreçlerine daha etkin bir şekilde katılmalarına, sağlık durumları hakkında bilinçli kararlar vermelerine ve sağlık sisteminde daha etkili ve işlevsel olmalarına yardımcı olmaktadır. Giderek daha karmaşık hale gelen modern sağlık sistemi uygulamalarında, hem hizmet alan hem de hizmet sunanların etkin, verimli ve hakkaniyetli bir şekilde etkileşimde bulunabilmeleri için sağlık okuryazarlığının üst düzeyde olması gerekmektedir. Çünkü hem zaman hem de kaynaklar eskisinden daha değerli hale geldi. Sağlık hizmetlerinin merkezinde yer alan "insan" değerleri ve sınırlı kaynaklar nedeniyle, hem hizmet sunumunun hem de satın almanın verimli ve bilinç temelli olması gerekmektedir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Anket formu kapsamında veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın evrenini sağlık personelleri oluşturmaktadır. Araştırmada kolayda örneklem yöntemi ile 300 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında anket formu kullanılmıştır. Anket formu iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Demografik Özelliklere yer verilmiş, İkinci bölümde ise Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği yer almıştır. Araştırmanın veri analizi SPSS 21 paket programında yapılmıştır. Sağlık okuryazarlığını bilme durumuna yönelik bulgular incelenmiş ve katılımcıların %71,7'ei evet ve %28,3'ü hayır cevabını vermiştir. Sağlık okuryazarlığı algısına yönelik tanımlayıcı istatistikler incelenmiştir. Sağlık Hizmeti alt boyutu için ortalama puanı 34,14±5,71; Hastalıktan Korunma alt boyutu için ortalama puanı 32,63±8,50; Sağlığın İyileştirilmesi alt boyutu için ortalama puanı 31,31±8,59; Toplam ölçek için ortalama puanı 32,59±6,89 olarak tespit edilmiştir. Hastalıktan Korunma, Sağlığın İyileştirilmesi ve Toplam ölçek için sorunlu – sınırlı sağlık okuryazarlığı tespit edilmişken, Sağlık Hizmeti alt boyutu için yeterli sağlık okuryazarlığı tespit edilmiştir. Bu durum katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeylerinin yeterli olmadığını göstermiştir. Araştırmada cinsiyete, yaşa ve mesleki duruma göre sağlık okuryazarlığı algısının farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Sağlık Çalışanları, Sağlık Okuryazarlığı, Bursa İli.

Abstract:
The aim of this research is to examine the health literacy level of healthcare professionals within the scope of private hospitals in Bursa Province. Over the past decade, understanding has developed among practitioners and researchers about the impact of the context in which people need to use their health literacy skills and abilities. Health literacy helps people participate more effectively in healthcare processes, make informed decisions about their health status, and be more effective and functional in the healthcare system. In increasingly complex modern healthcare system practices, health literacy must be at a high level so that both service recipients and service providers can interact effectively, efficiently and equitably. Because both time and resources have become more valuable than before. Due to the "human" values and limited resources at the center of health services, both service delivery and purchasing must be efficient and awareness-based. Descriptive scanning model was used in the research. Data was collected and analyzed within the scope of the survey form. The population of the research consists of healthcare personnel. In the research, 300 people were reached with the convenience sampling method. A survey form was used to collect data in the study. The survey form consists of two parts. The first section includes Demographic Characteristics, and the second section includes the Health Literacy Scale. Data analysis of the research was carried out in the SPSS 21 package program. The findings regarding health literacy awareness were examined and 71.7% of the participants answered yes and 28.3% answered no. Descriptive statistics for health literacy perceptions were examined. The mean score for the Health Service subscale was 34.14±5.71; The average score for the Disease Prevention subscale was 32.63±8.50; The mean score for the Health Improvement subscale was 31.31±8.59; The average score for the total scale was determined as 32.59±6.89. While problematic - limited health literacy was determined for the Disease Prevention, Health Improvement and Total scale, adequate health literacy was determined for the Health Service subscale. This showed that the health literacy levels of the participants were not sufficient. In the study, it was determined that the perception of health literacy differs according to gender, age and professional status.
Keywords: Health Workers, Health Literacy, Bursa Province.