Tekerlekli sandalye basketbol sporu yapanlarda fiziksel uygunluğun değerlendirilmesi
The Assessment of physical fitness in wheelchair basketball players
Yazar: ATINÇ DARİLGEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECMİYE ÜN YILDIRIM
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma, tekerlekli sandalye basketbol oyuncularının fiziksel uygunlukdüzeylerini belirlemek, I. ile II. lig oyuncuları ve Uluslararası Tekerlekli SandalyeFederasyonu sınıflama sisteminden aldıkları puanlara göre düşük gövde kontrollü ileyüksek gövde kontrollü oyuncuların fiziksel uygunluk düzeyleri arasındaki farklarıbelirlemek, fizyoterapistler, antrenörler ve diğer sağlık çalışanları için değerlendirmeprosedürü oluşturmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmamıza toplam 60 sporcukatılmıştır. Sporcular, oynadıkları lige ve Uluslararası Tekerlekli Sandalye SınıflamaSisteminden aldıkları puana göre iki farklı şekilde gruplandırılmıştır. Sporcularınspor yapma ile ilgili karakteristik özellikleri belirlemek için anket yapılmıştır.Çalışmaya katılan sporcuların vücut kompozisyonları, üst ekstremite izometrik kaskuvvetleri, el kavrama kuvvetleri, görsel ve işitsel basit reaksiyon zamanları, hızlarıve kardiyovasküler endurans düzeyleri değerlendirilmiştir. I. lig ve II. ligoyuncularının spor yaptıkları yıl, engelli oldukları süre, yağ yüzdeleri, yağ ağırlıkları,üst ekstremite izometrik kas kuvvetleri, sağ el kavrama kuvvetleri, görsel ve işitselreaksiyon zamanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır(p>0.05). Antrenman saatleri, yaralanma geçirme oranları, yağsız vücut ağırlıkları,sol el kavrama kuvvetleri, kardiyovasküler endurans düzeyleri ve hızları arasında I.lig oyuncuları lehine istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Düşükpuanlı ve yüksek puanlı sporcuların spor yaptıkları yıl, engelli oldukları süre,antrenman saatleri, yaralanma geçirme oranları, yağ yüzdeleri, yağ ağırlıkları, yağsızvücut ağırlıkları, kavrama kuvvetleri, sağ dirsek ekstansiyonu, sağ ve sol el bileğiekstansiyonu, sağ ve sol el bileği fleksiyonu kas testi değerleri, görsel ve işitselreaksiyon zamanları ve hızları arasında istatistiksel olarak anlamlı farkbulunmamıştır (p>0.05). Sağ ve sol omuz fleksiyonu, sağ ve sol omuz abduksiyonu,sağ ve sol dirsek fleksiyonu, sol dirsek ekstansiyonu kas testi değerleri vekardiyovasküler endurans düzeylerinin yüksek puanlı oyuncularda daha iyi olduğu5tespit edilmiştir (p<0.05). Antrenman saati ile hızları, yağsız ağırlıkları, milli takımoyuncusu olmaları, yaralanma geçirmiş olmaları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur(p<0.05). Sol el kavrama kuvvetleri ile hız arasında anlamlı ilişki bulunmuştur(p<0.05). Bu verilerin ışığında tekerlekli sandalye basketbol oyuncularının fizikseluygunluk düzeyleri değerlendirilip, sporcuların puanları da göz önündebulundurularak sporcuya özel antrenman programlarının planlanması gerektiğisonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Tekerlekli sandalye basketbol sporu, fiziksel uygunluk6

Abstract:
We did this study to determine the physical fitness levels of wheelchair basketballplayers also to determine the differences of physical fitness levels of higher andlower body controlled players who designated according to points from internationalwheelchair federation classification system. We also aimed to constitute anassessment form for physiotherapists, trainers and other health care assistants. 60sportsmen were joined into the study. Sportsmen were divided two groups accordingto the league they are playing in and the points they get from internationalwheelchair basketball classification system. We used a questionnaire to investigatecharacteristic features related with doing sport. We evaluated their bodycomposition, upper extremity isometric muscle strengths, hand grip strengths, audioand visual simple reaction times, speed and cardiovascular endurance levels. Wecouldn?t find a statistical significance in their sport years, years with disability, fatpercentage, fat weights, upper extremity isometric muscle strengths, right hand gripstrengths, audio and visual reaction time (p>0.05). We found statistical differences infavors of I. league players in training hours, percentage of being injured, body weightwithout fat, left hand grip strengths, cardiovascular endurance and speed (p<0.05).We couldn?t find statistically significance in sports years, year with disability,training hours, percentage of being injured, fat percentages, fat weights, bodyweights without fat, grip strengths, muscle strengths of right elbow extension, rightand left wrist extension and wrist flexion, audio and visual simple reactions timesand speed of sportsmen with higher and lower points (p>0.05). We determined thatmuscle strengths of right and left shoulder flexion, abduction, elbow flexion, leftelbow extension and cardiovascular endurance levels were better in sportsmen withhigher points (p<0.05). There were significant relations between training hours andspeed, weights without fat, being a player in national team, being injured previously(p<0.05). We also found significant relations between left hand grip strength and7speed (p<0.05). As a conclusion we can say that the special training program shouldbe planned for per player with the direction of our data.Keywords: Wheelchair basketball sports, physical fitness8