Elektif sezaryen doğumda spinal anestezi sonrası hipotansiyonu öngörmede şok indeksinin rolü
The role of shock index in prediction of hypotension after spinal anesthesia in elective cesarean section
Yazar: HAKAN ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖKKEŞ HAKAN MİNİKSAR
Yozgat Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Hipotansiyon = Hypotension ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section ; İndeks = Index ; Şok = Shock

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı elektif sezaryen doğumda spinal anestezi sonrası hipotansiyonu öngörmede şok indeksinin rolünü değerlendirmek ve diğer indeksler (Perfüzyon İndeksi, Pleth Değişkenlik İndeksi, Diyastolik Şok İndeksi ve Modifiye Şok İndeksi) ile karşılaştırmaktır.
Yöntem: Prospektif ve gözlemsel tek merkez çalışmamıza, 15.07.2021-15.07.2022 tarihleri arasında Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı tarafından elektif sezaryen planlanan 18 - 40 yaş arası, ASA skoru II olan 143 gebe dahil edildi. Hastalar preoperatif hasta hazırlama ünitesine geldikten sonra Amsterdam Preoperatif Anksiyete Skoru ile anksiyete durumları değerlendirildi. Tüm veriler yedi zaman noktasında; (T0: Spinal anestezi öncesi supin pozisyon, T1: Spinal anestezi sırasında oturur pozisyon, T2: Spinal anestezi sonrası 1.dk, T3: Spinal anestezi sonrası 3.dk, T4: Spinal anestezi sonrası 5.dk, T5: Spinal anestezi sonrası 7.dk, T6: Spinal anestezi sonrası 10.dk, T7: göbek kordonu klemplenmesi sonrasında) kaydedildi. Spinal anesteziye bağlı hipotansiyon, sistolik kan basıncı 90 mmHg'nın altında veya bazal değere göre sistolik kan basıncında ≥ %20 düşüş olarak kabul edildi. Hastalar spinal anestezi sonrası "Hipotansiyon Gelişen" ve "Hipotansiyon Gelişmeyen" olarak iki gruba ayrıldı.
Bulgular: Hastaların 92'sinde (% 65,7) spinal anesteziye bağlı hipotansiyon gelişti, 48'inde (% 34,3) ise gelişmedi. APAIS-T ve SI-T0 skorunun hipotansiyon gelişen grupta daha yüksek olduğu belirlendi (sırasıyla, p=0,036, p=0,013). Diğer indeksler gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi (p>0,05). Spinal anesteziye bağlı hipotansiyona etki eden faktörler için yapılan lojistik regresyon analizinde APAIS-T (p=0,008) ve SI-T0 (p=0,003) değerleri SA'ya bağlı hipotansiyon için bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. 

Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen bulgulara dayalı olarak, elektif sezaryen geçiren gebelerde preoperatif anksiyete skorunun ve şok indeksi değerinin spinal anesteziye bağlı hipotansiyonu öngörmede ve erken müdahalede yol gösterici olabileceği kanaatindeyiz. Bu konuda yapılacak daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.

Anahtar kelimeler: Spinal anestezi, hipotansiyon, şok indeksi, sezaryen, diyastolik şok indeksi, modifiye şok indeksi

Abstract:
Objective: The aim of our study is to evaluate the role of shock index in predicting hypotension after spinal anesthesia in elective cesarean section and compare it with other indices (Perfusion Index, Pleth Variability Index, Diastolic Shock Index and Modified Shock Index).
Method: Our prospective and observational single center study included 143 pregnant women aged between 18 and 40 years who were scheduled for elective cesarean section by Yozgat Bozok University Medical Faculty Hospital, Department of Obstetrics and Gynecology between 15.07.2021 and 15.07.2022, with American Society of Anesthesiologists score II was done. After the patients came to the preoperative patient preparation unit, their anxiety status was evaluated with the Amsterdam Preoperative Anxiety Score. All data at seven time points; (T0: Supine position before spinal anesthesia, T1: Sitting position during spinal anesthesia, T2: 1.min after spinal anesthesia, T3: 3.min after spinal anesthesia, T4: 5.min after spinal anesthesia, T5: 7.min after spinal anesthesia, T6: 10.min after spinal anesthesia, T7: after umbilical cord clamping) were recorded. Hypotension due to spinal anesthesia was considered as systolic blood pressure below 90 mmHg or ≥ 20% decrease in systolic blood pressure relative to baseline. After spinal anesthesia, the patients were divided into two groups as "Hypotension Developing" and "Hypotension not Developing".
Results: Hypotension due to spinal anesthesia developed in 92 (65.7%) of the patients, and it did not develop in 48 (34.3%) patients. APAIS-T and SI-T0 scores were found to be higher in the hypotension group (p=0.036, p=0.013, respectively). Other indices did not differ significantly between the groups (p>0.05). APAIS-T (p=0.008) and SI-T0 (p=0.003) values were found to be independent risk factors for hypotension due to SA in the logistic regression analysis performed for the factors affecting hypotension due to spinal anesthesia.

Conclusion: Based on the findings of our study, we believe that preoperative anxiety score and shock index value can be a guide in predicting spinal anesthesia-induced hypotension and in early intervention in pregnant women undergoing elective cesarean section. We think that there is a need for more comprehensive studies on this subject.

Key words: Spinal anesthesia, hypotension, shock index, cesarean section, diastolic shock index, modified shock index