Carl Stamitz'in re majör viyola konçertosu ve müzikte klasik dönem
Carl Stamitz's viola concerto in d major and classical period in music
Yazar: YELİZ ÖZKAYA
Danışman: PROF. BİGE BEDİZ KINIKLI
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Yaylı Çalgılar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzik = Music
Dizin: Klasik Dönem = Classical Period ; Konçerto = Concerto ; Majör = Major ; Stamitz, Carl = Stamitz, Carl ; Viyola = Viola

Özet:
Klasik dönem diğer dönemlere kıyasla daha kısa bir süreci kapsamasına rağmen, müzik tarihinde köklü değişimlere sahne olmuştur. Müzik formlarındaki ve orkestral yapıdaki büyük değişimlerle, barok dönemin süslü ve abartılı görkemi, yerini sadeliğe ve doğallığa bırakmıştır. Kurulan okullarla bir çok farklı ve çığır açan stiller ortaya çıkmıştır. Johann Stamitz'in kurucusu olduğu bu okullardan biri olan Mannheim, yetiştirdiği müzisyenler ve orkestrasıyla içlerinde en önemli yere sahiptir. 
Bu okulun bir üyesi olan Carl Stamitz, viyola, viola d'amore ve keman virtüözü olmasının yanı sıra, döneminin önemli bestecilerindendir. Stamitz, bestelediği viyola ve viola d'amore eserleriyle iki enstrümanın da değerini vurgulayarak, konumunu şekillendirmiştir. Bestecinin  re majör viyola konçertosu, orkestra enstrümanı olarak görülen viyolanın da solistik bir enstrüman olabileceğini kanıtlamıştır. Konservatuvarların müfredatlarında yer alan ve bir çok senfoni, oda ve opera orkestralarının giriş sınavlarında mecburi eser olarak kabul gören bu konçerto, viyola edebiyatının en önemli konçertolarından biri olmuştur.
Bu çalışmada, klasik dönemde yaşanan değişim ve gelişimler detaylı olarak ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra Mannheim okulundan ve bu kurumda önemli bir yere sahip olan Johann Stamitz, oğulları Carl ve Anton Stamitz'in müzik hayatlarından bahsedilmiştir. Ayrıca klasik dönem konçerto formundaki gelişmeler araştırılmış ve Carl Stamitz'in bestelediği re majör viyola konçertosunun form analizi yapılarak, dönem özellikleri açısından incelenmiştir.
Sonuç olarak, klasik dönem özelliklerinin ve viyola tarihinde önemli bir yere sahip olan  bu konçertonun, yapılan form analizinin ışığında özellikle konservatuvar ya da müzik fakültelerinde okuyan öğrencilere ve eseri icra edecek sanatçılara bir kılavuz olması hedeflenmektedir.

Abstract:
Even though the classical period is shorter than other periods, it has been the scene of radical changes in the history of music. With the great changes in musical forms and orchestral structure, the ornate and exaggerated glory of the baroque era has left its place to pureness and naturality. Through the schools established, many different and pathbreaking styles emerged. One of these schools was Mannheim, established by Johann Stamitz, had the most important place among them, with its orchestra and musicians trained.
Carl Stamitz, a member of this school, was not only a viola, a viola d'amore and a violin virtuoso, but also an important composer of his time. Stamitz shaped his position by emphasizing the value of both instruments with his viola and viola d'amore compositions. Composer's re major viola concerto proves that viola, seen as an orchestral instrument, can also be a solitary instrument. This concerto, which is included in the curriculum of the conservatories and accepted as compulsory work in the entrance exams of many symphonies, chamber and opera orchestras, has become one of the most important concertos of viola literature.
In this study, the changes and developments experienced in the classical period are expressed in detail. Besides this, school of Mannheim, Johann Stamitz, who has an important position in this institution, and the musical lifes of his sons Carl and Anton Stamitz are mentioned. Furthermore, the developments in the form of classical period concerto were examined and form analysis of the repertoire viola concerto composed by Carl Stamitz was investigated in terms of period characteristics.
As a result, in the light of the classical period features and the form analysis of the concerto which has an important place in the viola history, it is aimed to be a guide especially for the students who will study in the conservatory or music faculties and for the artists who will perform the concerto.