Yetişkin astım vakalarının ruhsal işleyişinin değerlendirilmesi
Evaluation of adult asthma patients' psychic functioning
Yazar: BİLGE SERTEL
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE İREM ERDEM ATAK
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Astım = Asthma ; Depresyon = Depression ; Kapsayıcı işlevler = Containing function ; Psikomatik semptomlar = Psychosomatic symptoms ; Yetişkinler = Adults ; Zihinselleştirme = Mentalization

Özet:
Bu araştırma kapsamında astım tanısı almış yetişkinlerin psikanalitik psikosomatik kuram temel alınarak ruhsal işleyişlerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Astım çoğunlukla çocukluk çağında ortaya çıkan kronik bir solunum yolu hastalığıdır. Türkiye'de çocukluk çağı astımıyla ilgili yapılan psikanalitik araştırmalara rastlansa da yetişkinlerle yapılan bir çalışmaya rastlanılmamaktadır. Bu çalışmanın amacı ataklarla kendini gösteren yetişkin astım hastalarının ruhsal süreçlerindeki ortak noktalarının projektif testler aracılığıyla keşfedilmesidir.
Araştırmanın örneklemini astım tanısı almış 25-50 yaş aralığında 8 kadın 8 erkek toplam 16 yetişkin oluşturmaktadır. Bu gruptaki bireyler son bir sene içerisinde en az bir kere astım atağı geçiren, okuma-yazma bilen, herhangi ağır bir psikopatolojik rahatsızlığı olmayan yetişkinlerden oluşmaktadır. Araştırmanın katılımcılarına sırasıyla Kişisel Bilgi Formu, Yarı Yapılandırılmış Psikanalitik Ön Görüşme, Rorschach Testi ve Tematik Algı Testi uygulanmıştır. Test sonuçları Fransız Okulu sistemine göre değerlendirilmiş ve içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir.
Astım tanısı almış vakaların protokollerinde erken dönem anne imgesi, zihinselleştirme ve sembolizasyon kapasitesi, işlemsel düşünce, nesnesiz depresyon, alerjik nesne ilişkisi ve kendini sakinleştirme yöntemleri gibi kavramlar ele alınmıştır. Katılımcıların erken dönem nesne ilişkilerindeki yetersizliğe bağlı olarak ayrışmada zorluk yaşadıkları ve dayanak ihtiyaçlarının yoğun olduğu görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çalışmanın örnekleminde simbiyotik, persekütif ve kapsayıcılıktan uzak bir anne imgesi tanımlanmıştır. Bununla birlikte astım hastalarının arkaik nesnenin kapsayıcı işlevlerinde eksiklik ve kayıp sorunsalından hareketle psikosomatik işleyişe özgü işlemsel düşünce ve nesnesiz depresyona ilişkin ortak verilere ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aims to evaluate the psychological function of the adults that are diagnosed with asthma from the psychoanalytic psychosomatic framework. Asthma is defined as chronic respiratory tract disease which first appears in childhood period. 
Even though there are some researches about childhood asthma from psychoanalytic perspective in Turkey, there is not any research conducted for adults. The aim of this study is to discover the common ground for psychological processes of the adult asthma that is manifested with attacks, with projective testing.
The sample of this research is the 8 females and 8 males that are between ages of 25 and 50. The sample is composed of literate individuals who have had an asthma attack at least once in the previous year and have not been diagnosed with any psychopathological disease. Form of personal information, semi-structured psychoanalytical pre-interview, Rorschach Test, and Thematic Apperception Test are applied respectively to the participants.  The test results are evaluated from French School and examined with content analysis method. 
In the protocols, the concepts of early period mother image, mentalization and capacity of symbolization, operational thinking, essential depression, allergic object relations, self-conciliation were tackled. It is been found that, depending upon the inadequacy of early period object relations, the participants are experiencing more difficulty of dissociation and they are having more need for foundation. The research also found that, the participants defined their mother as symbiotic, persecutive and not comprehensive. In relation to the deficiency of containing function and lost anxiety in asthma patients, operational thinking and essential depression that is special to psychosomatic functioning are found in the sample.