ASALA terör örgütü tarafından şehit edilen Türk dış temsilcilerinin biyografisi (1973-1985)
Biography of Turkish foreign representatives of those killed by ASALA terrorist organization (1973-1985)
Yazar: FETHİYE KONUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ÜNÜVAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: ASALA = Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia ; Ermeniler = Armenians ; Terör = Terror ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Türk diplomatlar = Turkish diplomats ; Şehitler = Martyrs

Özet:
Anadolu'nun doğusunda ve Çukurova'da tam bağımsız bir şekilde uzun süre varlığını koruyamayan Ermeniler, bölgeye hâkim olan güçlü siyasî yapıların egemenliğini tanıyarak toplumsal varlıklarını korumuşlardır. Pers, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı İmparatorluğu gibi önemli siyasî ve idari yapıların hâkimiyetinde bulunmuşlarsa da en rahat ve ayrıcalıklı dönemlerini Osmanlı İmparatorluğu zamanında yaşamışlardır. Dinî bağımsızlıklarının onaylanması idari ve toplumsal hayattaki aktif katılımları ile ön plana çıkan ve millet-i sadıka unvanı bahşedilen Ermeniler, 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren ciddi boyutta yıkıcı faaliyetlerde bulunmuşlardır. Özellikle Ermeni kilisesi üzerinden yürütülen misyonerlik faaliyetlerinin yıkıcı eylemlerde önemli payı vardır. 
19. yy.da başlayan misyonerlik faaliyetleri Ermenilerin Türklere karşı kışkırtılmalarına neden olmuştur. Bu kışkırtmalarda Osmanlı Devleti coğrafyasına hâkim olmak isteyen bazı Batılı devletler aktif rol almıştır. Bunun sonucunda 19. yy. sonlarında çeşitli örgütler kurularak bağımsız bir Ermeni devleti kurma faaliyetlerine girişilmiştir. Ancak büyük devletlerin kışkırtmaları sonucunda I. Dünya Savaşı'nda Türkler aleyhine çalışma yapan Ermeni militanlarının neden olduğu olaylar iki toplumu birbirinden tamamen uzaklaştırmıştır. 1970'lerden itibaren bu kin ve nefretle büyütülen Ermeniler ASALA terör örgütü çatısı altında faaliyetlerde bulunmuş, amaçlarına ulaşmak için Türkiye'nin dış temsilciliklerine saldırıp masum insanları katletme yoluna gitmişlerdir.

Abstract:
The Armenians, who have not been able to maintain their existence in a fully independent manner in East Anatolia and Cilicia for a long time, have maintained their social presence by recognizing the sovereignty of the strong political structures that dominate the region. Even though they were dominated by important political and administrative structures such as Persian, Roman, Byzantine, Seljuk and Ottoman Empire, they lived their most comfortable and privileged periods during the Ottoman Empire. The Armenians, who came to the fore with their active participation in administrative and social life, and were given the title of national faithful, were elected in the 19th century. They have engaged in serious destructive activities since the second half of the century. Missionary activities, especially conducted through the Armenian Church, have an important role in destructive actions.  
Missionary activities that began in the 19th century led to the Armenians being provoked against the Turks. In these provocations, some Western States that wanted to dominate the geography of the Ottoman Empire took an active role. As a result, various organizations were established and activities for establishing an independent Armenian state were initiated at the end of 19th century. However, as a result of the provocation of the great states, the events caused by the Armenian militants working against the Turks in the First World War completely diverted the two communities. Since the 1970 the hatred and disgust have grown in activities under the umbrella of the Armenian terrorist organization ASALA, Turkey's foreign missions are to achieve the objectives sought to attack and the murder of innocent people.