Türkiye doğal florasından toplanmış pelemir (Cephalaria syriaca L.) genotiplerinin agromorfolojik özelliklerinin araştırılması ve ıslahta kullanılacak genotiplerin belirlenmesi
Investigation of agromorphological characteristics of pelemir (Cephalaria syriaca L.) genotypes collocted from natural flora of Turkey and determination of genotypes to be used in breeding
Yazar: FATİH PARLAK
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ARSLAN ; DOÇ. DR. İLHAN SUBAŞI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki boyu = Plant height ; Cephalaria syriaca = Cephalaria syriaca ; Genotip = Genotype ; Tohum verimi = Seed yield ; Yağ oranı = Oil ratio

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin 15 farklı ilinden toplanmış 42 adet pelemir (Cephalaria syriaca L.) genotipi ile 2 adet standart pelemir çeşidinin (Ziya, Karahan) Bolu ekolojik şartlarında bazı agromorfolojik özellikleri araştırılmıştır. Çalışma, 2021-2022 Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Araştırma ve Uygulama Arazisi'nde Augmented deneme desenine göre yürütülmüştür. Deneme, sıra uzunluğu 3 m, sıra arası 50 cm ve sıra üzeri 6 cm olacak şekilde, yedi tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırma sonucunda çıkış süresi gün sayısı 11,21-18,21 gün, %50 çiçeklenme gün sayısı 237,07-261,07 gün, olgunlaşma süresi 289,28-327,78 gün, bitki boyu 45,12-164,52 cm, bitkide dal sayısı 5,24-11,49 adet/bitki, ana tabladaki tohum sayısı 13,78-45,28 adet/tabla, 1000 tane ağırlığı 5,90-20,89 g, tek bitki verimi 0,24-2,52 g, yağ oranı %7,17-17,79, tek bitki yağ verimi %0,005-0,32 değerleri arasında tespit edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde çeşit adayı olabilecek genotipler belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, aday çeşitler olarak ana tabladaki tohum sayısı bakımından Lok-89 genotipi, yağ oranı bakımından Lok-63 genotipi, tek bitki verimi bakımından Lok-52 genotipi ve tek bitki yağ verimi bakımından Lok-84 genotipi öne çıkmıştır.

Abstract:
In this study, some agro morphological characteristics of 42 cephalaria (Cephalaria syriaca L.) genotypes and two standard cephalaria cultivars (Ziya, Karahan) collected from 15 different provinces of Turkey were investigated in Bolu ecological conditions. The study was carried out according to Augmented experimental design in the 2021-2022 season in Bolu Abant İzzet Baysal University, Faculty of Agriculture, Research and Application Field. The experiment was set up with seven replications with a row length of 3 m, an inter-row spacing of 50 cm, and an intra-row spacing of 6 cm. As a result of the research, germination days were between 11,21-18,21 days, 50% of flowering days were 237,07-261,07 days, the maturation period was 289,28-327,78 days, plant height was 45.12-164.52 cm, the number of branches per plant was 5.24-11.49 pieces/plant, the number of seeds in the main tray was 13.78-45.28 pieces/tray, 1000 grain weight were 5.90-20.89 g, single plant yield was 0.24-2.52 g, oil rate was 7.17-17.79%, and single plant oil yield was 0.005-0.32%. Genotypes that could be cultivar candidates were determined as a result of the analyses. According to the results obtained from the research, as candidate cultivars, the Lok-89 genotype in terms of the number of seeds in the main plate, the Lok-63 genotype in terms of oil rate, the Lok-52 genotype in terms of single plant yield, and the Lok-84 genotype came forward in terms of single plant oil yield.