Türk soyut resminde kontrast renk kullanımı
Use of contrast color in Turkish abstract painting
Yazar: FATMA EVRİM ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. NESLİHAN ÖZTÜRK BÜTOW
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
20.yy ile birlikte sanatçılar "modernleşme" ismiyle bilinen sanatta yeni ifade stili oluşturmuşlardır. Bu etki Batı sanatında, 1950'lerde Soyut ve Soyut Dışavurumculuk olarak etkisini göstermiştir. Batıda gelişen bu süreç gecikmeli de olsa Türk resim sanatını da etkilemiştir. Türk soyut resim sanatına katkı veren bu çalışmalarda Türk soyut resim sanatçılarının eserleri analiz edilirken kontrast renk kullanımı üzerine açıklamalara yer verilmediği gözlenmiştir. Bu nedenle bu tez çalışmasında Türk soyut resminde kontrast renk kullanımı üzerine bir araştırma gerçekleştirilmiştir. 20. yy'da yaşanan sosyal hareketlerin resim sanatında yansımalarından biri soyut resimdir.  Soyut resimde, resim öğeleri doğada algılandıkları formlarından uzaklaştırılır. Sanatçıların, duygusal dünyalarını aktardıkları soyut resim sanatında, kontrast renklerden sıklıkla yararlandığı dikkati çekmektedir. Bu tez çalışmasında, Türk soyut resim sanatında kontrast renk kullanan sanatçıların tespit edilmesi ve söz konusu sanatçıların eserlerinin analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemi ile dört bölümde gerçekleştirilmiştir. Birinci bölüm olan Giriş bölümü sonrasında ikinci bölümde, ışık ve renk kavramı ile kontrast renklerin kullanımı hakkında temel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, dünyada ve Türkiye'de soyut resim sanatının gelişim süreci anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ise Türk resim sanatında 1950'den günümüze soyut resim çalışmaları bulunan sanatçılardan sırasıyla Fahrünnisa Zeid, Sabri Berkel, Zeki Faik İzer, Nejad Melih Devrim, Adnan Turani, Kemal Önsoy ve Ekrem Yalçındağ'ın eserleri kullandıkları renk kontrastlığı bakımından incelenmiş ve bu kontrast renk uygulamalarının etkileri araştırılmıştır. Uygulama çalışmalarının yer aldığı beşinci bölümde ise Fatma Evrim Erdoğan'ın kontrast renkler içeren renk armonileriyle oluşturduğu soyut resimlere ve bu resimlerin analizlerine yer verilmiştir. Değerlendirilen eserlerde, sanatçıların kontrast renk kullanımlarının eserlerindeki etkileri artırdığı söylenebilir.

Abstract:
In the 20th century, artists created a new style of expression in art, known as "modernization". This influence showed its influence in Western art as Abstract and Abstract Expressionism in the 1950s. This process, which developed in the West, also affected Turkish painting, albeit with a delay. It has been observed that in these works that contribute to Turkish abstract painting, explanations on the use of contrast colors are not included while analyzing the works of Turkish abstract painting artists. For this reason, in this thesis study, a research was carried out on the use of contrast colors in Turkish abstract painting. Abstract painting is one of the reflections of the social movements of the 20 th century in painting. In abstract painting, the elements of the picture are removed from their perceived forms in nature. It is noteworthy that artists frequently use contrasting colors in abstract painting, where they convey their emotional world. This master's thesis study aims to identify artists who use contrasting colors in Turkish abstract painting and to analyze the works of these artists. This research was carried out in four parts with the qualitative research method. After the first chapter in the second chapter, basic information is given about the concepts of light and color and the use of contrast colors. In the third chapter, the development process of abstract painting in the world and in Turkey is explained. In the fourth chapter, the works of Fahrünnisa Zeid, Sabri Berkel, Zeki Faik İzer, Nejad Melih Devrim, Adnan Turani, Kemal Önsoy and Ekrem Yalçındağ, among the artists who have abstract painting works in Turkish painting from 1950 to the present, have been examined in terms of their use of  contrast color and the effects of this use of contrasting colors. In the fifth chapter, which includes application studies, the abstract paintings created by Fatma Evrim Erdoğan with color harmonies containing contrasting colors and the analysis of these paintings are included. In the evaluated works, it can be said that the artists' use of contrasting colors increases the effects of their works.