Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalında 2017-2020 yılları arasında tüm ekzom dizileme (WES) analizi yapılmış epilepsi ve/veya nöbetsiz EEG anomalisi bulunan hastaların retrospektif analizi
Retrospective analysis of patients with epilepsy or seizure free EEG anomaly evaluated by WES analysis in Gazi University Faculty of Medicine, Department of Medical Genetics between 2017-2020.
Yazar: MUSTAFA HAKAN DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. FERDA EMRİYE PERÇİN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genetik = Genetics ; Nöroloji = Neurology

Özet:
Epilepsi, beyin hücrelerinde ortaya çıkan anormal elektriksel aktiviteye bağlı epileptik nöbetlerle karakterize kronik nörolojik bir hastalık olup etiyolojisinde genetik faktörler ağırlıklı olarak rol oynamaktadır. NGS teknolojileri, epilepsi genetik etiyolojisini aydınlatmada kullanılan kuvvetli tanı araçlarıdır. NGS'in yaygın kullanımı sayesinde çoğu az sayıda hastada tanımlanmış yüzlerce epilepsi geni bulunmuştur. Vaka sayısının az olması sebebiyle bu genlerle ilişkili hastalıkların bulgularının çeşitliliği hakkında kısıtlı veri bulunmaktadır ve tanımlanacak her vakanın bulgu spektrumuna önemli katkılar yapması beklenmektedir.
	Mevcut çalışmada, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı WES arşivinde 2017-2020 yılları arasında yer alan epilepsili veya nöbetsiz EEG anomalili 102 hasta, klinik bulguları ve epilepsi türlerine göre farklı fenotipik alt gruplara ayrılmış ve demografik, klinik ve moleküler genetik sonuçları ile birlikte değerlendirilmiştir.
	Çalışmadaki hastaların %37'sinde ebeveyn akrabalığı ve yaklaşık dörtte birinde benzer şekilde etkilenmiş akraba öyküsü bulunduğu saptanmıştır. WES analizi ile hastaların %45'ine tanı konulmuş olmakla beraber fenotipik alt gruplarda tanı oranlarının değişikenlik gösterdiği tespit edilmiştir. 
	Mevcut sonuçlar epilepsi ilişkili hastalıklarının kalıtılabilirliğinin yüksek olduğunu göstermenin yanı sıra, WES analizinin epilepsi genetik tanısında kuvvetli bir tanı aracı olduğunu vurgulamaktadır. Çalışma alt grupları arasında farklı tanı oranları saptanmış olup, etiyolojilerinde WES ile tespit edilemeyecek alternatif genetik mekanizmaların farklı oranlarda bulunabileceğini düşündürmektedir. Birçok hastada konulan moleküler tanılar; tedavi seçeneği, prognoz, tekrarlama riski gibi genetik danışmanlık bilgilerinin yanı sıra, etkilenmiş aile bireylerinin de tanı almasını sağlamış ve tekrarlama riski yüksek durumlarda prenatal tanı seçeneği sunmuştur. Bu durum, WES analizinin genetik etiyoloji düşünülen epilepsilerde hasta yönetiminin önemli bir parçası olması gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Epilepsi, WES, Arşiv Çalışması

Abstract:
Epilepsy is a chronic neurological disease characterized by epileptic seizures due to abnormal electrical activity in brain cells, while genetic factors play a predominant role in its etiology. NGS technologies are powerful diagnostic tools in elucidating the genetic etiology of epilepsy. Thanks to the widespread use of NGS, hundreds of epilepsy genes have been identified; however, the number of cases defined for many of these genes is quite low. Due to the small number of cases, there is limited data on the diversity of manifestations of diseases associated with these genes, and therefore each case to be defined is expected to contribute significantly to the spectrum of manifestations of the disease.
	In this study, 102 patients with epilepsy or seizure-free EEG anomalies in the WES archive of Gazi University Faculty of Medicine, Department of Medical Genetics between 2017-2020 were divided into different phenotypic subgroups according to their clinical findings and epilepsy types; and evaluated together with their demographic, clinical and molecular genetic results.
	It was found that 37% of the patients in the study had parental consanguinity, and about a quarter of patients had a history of affected relatives. Although 45% of the patients were diagnosed with WES analysis, it was determined that the diagnosis rates varied in phenotypic subgroups.
	The results show that the heritability of epilepsy-related diseases is high and, WES analysis is a powerful diagnostic tool in the genetic diagnosis of epilepsy. Different diagnosis rates were found among the study subgroups, suggesting that alternative genetic mechanisms that cannot be detected by WES may role at different rates in their etiologies. In many patients, molecular diagnoses provided genetic counseling information such as treatment options, prognosis, risk of recurrence, as well as diagnosis of affected family members, and offered prenatal diagnosis in cases with a high risk of recurrence. This indicates that WES analysis should be an important part of epilepsy patients' management with suspected genetic etiology.
Key Words: Epilepsy, WES, Archival Study