İlköğretimde öğrenci başarısında okullar arası eşitsizliklerin analizi
Analysis of inequalities among schools in the primary student success
Yazar: EMİNE ÖNDER
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Eşitsizlik = Inequality ; Okul başarısı = School achievement ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Araştırmada, akademik başarı yönünden ilköğretim okulları arasındaki eşitsizlik durumunu analiz etmek ve ülke düzeyinde okullar arası başarı farkını azaltacak düzenlemeleri belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında, 2010 SBS okul ortalamaları ve PISA çalışmalarının bulguları ile yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu AÇEV, EĞİTİM-SEN, EĞİTİM-BİR-SEN, ERG, EYEDDER, EYUDER, Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği, TED, TEGV, TEV, TÜRK-EĞİTİM-SEN ve TEMSEN temsilcileri oluşturmuştur.Nicel ve nitel araştırma yaklaşımına göre tasarlanan araştırmada, iller ve okullar arası farklılığın incelenmesi için aritmetik ortalama, standart sapma, varyans analizi kullanılmıştır. Türkiye genelinde, okulların başarı dağılımında eşitsizliğin gösterilmesi için ise Lorenz eğrisi oluşturulmuş ve Gini katsayıları hesaplanmıştır. Okullar arası eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik çözüm önerileri de betimsel analizle incelenmiştir.Araştırma sonucunda, başarı dağılımında iller arası farklılıklar olmakla birlikte, iller içinde okullar arası başarı farklılığının iller arası farklılıktan çok daha geniş boyutta olduğu görülmüştür. Çalışma grubuna göre, ilköğretim basamağında okullar arası başarı farklılıklarını azaltabilmek için kamu kaynak dağılımı, öğretmen eğitimi, öğretmen değişim hızı, aile eğitimi, erken çocukluk eğitimi, okul-aile işbirliği, eğitim sistemi üzerindeki sınav baskısı, öğretim liderlerinin yetiştirilmesi, değerlendirme ve takip sistemi kurulması alanlarında düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Katılımcılar, anlık faydalar yerine uzun vadeli çözüm sunacağı gerekçesi ile bu düzenlemelerden öğretmen eğitimine, okul öncesi eğitime ve okulların özelliklerine göre kaynak dağılımına öncelik verilmesini önermektedirler.

Abstract:
The purpose of this study is to analyze inequality situation among the primary schools in terms of academic success and determine the regulations which will reduce the success difference among schools in the country. For this purpose, the school average of 2010 SBS, findings of PISA and data obtained from the semi-structured interview form were used. Study group consisted of leading NGO?s including AÇEV, EĞİTİM-SEN, EĞİTİM-BİR-SEN, ERG, EYEDDER, EYUDER, Türkiye Özel Okullar Birliği Derneği, TED, TEGV, TEV, TÜRK-EĞİTİM-SEN ve TEMSEN.In this study, the data, which were qualitatively and quantitatively analyzed, were carried out with mixed model. Arithmetic average, standard deviation and one way ANOVA were used in order to examine the differences among the schools and cities. In order to examine the inequality in the success distribution of schools, Lorenz curve was created and Gini Index was calculated. The suggetions related to reducing inequalities among schools were examined by means of descriptive analysis.The results revealed that success differences among schools in the counties were larger level than the success differences among the cities in addition to differences among cities in the success distribution. According to the study group, educational regulations in the distribution of public resources, teacher training, the rate of change of teachers, family training, early childhood training, school-family collaboration, exam pressure on the education system, training of academic leaders, evaluation and follow-up system should be made in order to be able to reduce success differences among schools at primary level. Participants suggested that it should be given priority to regulations such as teacher training, pre-school education and allocating resources to according to the characteristics of schools on the grounds permanent solutions instead of short benefits.