Pamuklu kumaşların selülazla terbiyesinin optimizasyonu
The treatment optimization of cotton fabrics with cellulase
Yazar: GİZEM KURBAK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL EKMEKÇİ KÖRLÜ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Selülaz = Cellulase

Özet:
Günümüzde enzimlerin tekstil endüstrisinde kullanımı yaygınlaşmaktadır.Pamuk, yün, keten gibi doğal elyafın, enzimler kullanılarak ekolojik yöntemlerle işlem görmesi önem kazanmaktadır. Selüloz esaslı pamuk lifinin ön terbiyesinde, çevreye zarar vermeyen, ılımlı şartlar altında kullanılabilen, uygulanması diğer kimyasallara oranla daha kolay ve sağlıklı olan enzim kullanımı artmıştır. Pamuklu tekstil mamullerinin ön terbiyesi esnasında her adımda enzimlerin kullanılması, tüketilen enerjiyi su miktarının azaltılmasını ve aynı zamanda atık suyun çevreye verdiği zararın azalmasını sağlamaktadır. Selülaz enzimleri, selülozik esaslı kumaşta selülozu hidrolize ederek, mekanik etkiyle kumaş yüzeyindeki lif çıkıntılarının uzaklaşmasını sağlar. Bu işlemin adına kumaşı daha parlak ve düzgün hale getiren biyoparlatma işlemi adı verilir. Biyoparlatma işlemiyle kumaşa daha düşük tüylülükte temiz bir yüzey, pilling oluşma eğiliminde azalma, daha iyi tutum ve yumuşaklık kazandırılır.Pamuğun biyoparlatılmasındaki başarı, sıcaklık, pH, enzim konsantrasyonu, kumaş ve lif tipi, ürün kalitesi, flotte oranı, istenen efekt, selülaz kompozisyonu, işlem süresi ve makine tipi gibi parametrelerden etkilenir. Bu çalışmada selülaz ile yapılan biyoparlatma işleminin optimize olabilmesi için biyoparlatma işlemine etki eden selülaz konsantrasyonu, sıcaklık, su sertliği dikkate alınarak elde edilen mukavemet, ortalama polimerizasyon, pilling eğilimi incelenmiştir.

Abstract:
Recently, usage of textile enzymes increased. Especially treating of some natural fiber such as cotton, linen and wool has an importance by using enzymes with ecological proceses. On pretreatment process of nature cellulose based cotton fiber, enviromental enzymes usage, enzymes that can be used on low conditions and enzymes that has an easier and ecologicalprocess than other chemicals increased. On pretreatment of cotton based textile materials, using enzymes on every step makes energy consumption and amount of water reduction and also reduces to harm the nature by waste water. On process of cotton materials, cellulase enzym is used to remove loose fibers from the surface of the cotton fabrics to impart a smooth and brighter finish, commonly termed as biopolising. With this process, cotton fabrics achieve clean appearance and low hairy surface, good touch, softness and low pilling feature.Success of biopolishing of cotton, effects with tempeture, pH, consantration of enzym, fabric and fiber quality of product, range of liquor, effect that is required, composition of cellulase, time of process, machine type.In the thesis, biopolishing of cotton fabrics is optimized. For this purpose, the effects of cellulase concentration, temeparture and water hardness on bursting strength, degree of polimerization and pilling value of the fabrics are researched.