Nevevi'nin (ö. 676/1277) et-Telhis'deki Hadisçiliği
Nawawi's (d. 676/1277) Hadithism in al-Talkhis
Yazar: ALİ EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EREN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Buhari = Bukhari ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muhaddis = Muhaddthoon ; Nevevi = Nevevi ; Telhis = Telhis ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmamızda hicri yedinci asrın muhaddis âlimlerinden ve Şafiî mezhebinin önemli imâmlarından İmâm Nevevî'nin Sahîh-i Buhârî'nin küçük bir kısmı olan Bed'ü'l-vahy ve Îmân bölümlerine dair şerhini çeşitli yönlerden incelemeye çalıştık.
Nevevî, şerhini ne anlaşılmayacak kadar kısa ne de bıktıracak kadar uzun yazmış, bu konuda orta yolu tercih etmiştir. O hadîsleri şerh ederken sened ve metinle ilgili konuları dengeli bir şekilde işlemiştir. Sened/ricâl ile ilgili konulara değinmiş, ardından hadîs metni ile ilgili konuları ele almıştır. Senedde geçen ricâli tek tek tanıtmış, sahâbî râvîler eğer Kureyşli iseler neseblerini Hz. Peygamber (s.a.v)'in nesebiyle birleştiği yere kadar saymış, seneddeki bazı inceliklere değinmiş, ümmet tarafından genel kabul görmüş râvîler olmalarından dolayı cerh-ta'dîl durumları ile ilgili daha ziyade otoritelerin onlar hakkındaki olumlu kanaatlerini nakletmiştir. 
Metinle ilgili olarak önce hadîslerdeki garib kelimeleri bazen kendisi açıklarken, bazen de kendisinden önce yazılan Hattâbî'nin şerhine çoğu zaman da Cevherî'ye itimad ederek açıklamıştır. Tespitlerimize göre Hattâbî'den yaptığı nakillerin sayısı yirmi dört, Cevherî'den yaptığı alıntıların sayısı ise on dokuzdur. Şerh etmekte olduğu hadîs zahiren herhangi bir âyet veya hadîsle çelişiyor gibi görünüyorsa onları cemetmiştir. Son olarak müellif hadîste geçen fıkhî hükümler ve diğer fâideleleri maddeler halinde sıralayarak hadîs şerhini sonlandırmıştır.
Anahtar kelimeler: Nevevî, et-Telhîs, Buhârî, Hadis, Sahih.

Abstract:
In this study,  we have  tried  to  examine in various aspects, one of the significant scholars of the   seventeenth century and the imam of the shafii sect  Imam Nawawi's annotation on 'Bed'u'l-vahy'  and 'Iman' sections  which are the small parts of the Sahih Bukhari.
Nawawi neither wrote his annotation too short to be incomprehensive, nor too long that it becomesboring, he preferred the middle way. While annotating hadiths, he had worked in a balanced way about the subjects related to the Sanad and Matn. He has dealt with subjects related to Sanad and Rijal then he handled subjects related to hadith' texts (Matn).  He has introduced Rijal that exists in Sanad one by one, if sahabi transmitters were from Quraysh, he has mentioned all the lineages until it's connected to Prophet Muhammad. He has mentioned some delicacies in Sanad, he conveyed mostly the positive convictions of the authorities about them related to Jarh and Ta'dil issues because of them being well accepted transmitters by ummah.
Regarding to the text, he explained the obscure words in hadiths sometimes by himself, sometimes refering to al-Khattabi's attonation and most of the time he explained them relying on Jawhari. According to our findings, the number of transfers made from al-Khattabi is twenty-four and the number of quotation from Jawhari is nine-ten. If the hadith that he attonate seems contradict with any hadith or verce clearly, he associated them. Finally, the author terminated the hadith attonation by ordering the jurisprudence provision and other benefits mentioned in the hadith.
 Key words:  Nawawi, et-Takhis, Bukhari, Hadith, Sahih.