Koruyucu sağlık hizmetlerinde ihmal edilen bir alan: Beden eğitimi ve spor
A neglected field in protective health services: Physical education and sport
Yazar: ELANUR SİNER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖKHAN YAZICI
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Spor = Sports ; Spor eğitimi = Sport education ; İhmal = Neglect

Özet:
Olumlu ve olumsuz boyutları ile maddi ve manevi ortak fiziksel, sosyal çevrede birlikte yaşamak durumunda olan insanların benzer sağlık standartları ve davranışları geliştirebilme ve yaşantıya dönüştürebilme hususlarında, sağlıklı bir toplum idealine ulaşılabilmesi için sporun rolü ve önemi araştırmaya değerdir. 
Koruyucu sağlık hizmetleri, mevcut sağlıklı davranışların korunması, sağlığa olumsuz tesir edebilecek davranışların değiştirilerek sağlığın geliştirilmesine dair yaşamsal bir süreçtir. Bireylerin sağlıklarının korunması ve hastalıkların önlenmesi amacı ile sunulan tüm hizmetler ve yapılan düzenlemeler koruyucu sağlık hizmetleri kapsamındadır. Bu bağlamda sağlıklı toplum idealine ulaşılabilmesi koruyucu sağlık bilinç ve sorumluluk yüzdesi yüksek bireylerin yetiştirilmesi ile mümkün olabilecektir. Beden eğitimi ve spor etkinlikleri, birey ve toplum sağlığını, zinde ve dinamik kılabilecek, en az yorgunluğa mukabil en uzun süre çalışabilme üretkenliği ile sağlıklı bir toplum idealinin önemli bir yapı taşıdır. Bununla birlikte beden eğitimi ve spor etkinliklerinin koruyucu sağlık hizmeti olarak kullanımı son yıllara kadar ihmal edilmiştir. Bu tez çalışmasında beden eğitimi ve sporun koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında çeşitli yönleri ile ele alınması için metodolojik olarak literatür tarama ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.  
Bu tezde koruyucu sağlık hizmeti olarak beden eğitimi ve sporun rolünün ortaya konması, insan ve toplum sağlığı açısından önem ve faydalarının tartışılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında beden eğitimi ve spor aktivitelerinin bireylerin bedensel ve ruhsal sağlıklarına olası olumlu katkıları araştırılmıştır. Ayrıca insanların hastalıklara yakalanma ihtimallerini azaltacak ve mevcut hastalıklarının daha kısa sürede rehabilitesini sağlayacak beden eğitimi ve spor etkinlikleri sunmak hedeflenmiştir. Böylece beden eğitimi ve sporun koruyucu sağlık hizmeti olarak kullanılabilirliği, faydaları ve önemi ortaya konmaya çalışılmıştır.
Günümüzde özellikle hareketsiz yaşam biçimi kaynaklı olarak bireylerin hastalanma riskleri giderek artmaktadır. Bununla birlikte yapılacak düzenli beden eğitimi ve spor aktiviteleri bireylerin karşılaşabilecekleri sağlık sorunlarını önemli oranda çözecek kabiliyete sahiptir. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında beden eğitimi ve spora gereken önemin verilmesi toplumsal sağlık düzeyinin korunmasına, sağlık hizmetleri ve giderlerinin önemli oranda azalmasına yardımcı olacaktır. Sağlıklı kuşaklara sahip olabilmek için beden eğitimi ve sporu genel eğitimin parçası ve tamamlayıcısı olarak görmek gerekmektedir.

Abstract:
It is worth investigating the role and importance of sport to reach the ideal of being a healthy society in terms of developing the similar health standards and behaviors of people living together in the common environment having positive and negative conditions. 
The protective health services is a vital process concerning  the protection of existing healthy behaviors and the development of health by changing the behaviors that may have a negative impact on health. All services and arrangements provided for the protection of the health of individuals and prevention of diseases are within the scope of protective health services. In this context, achieving the ideal of a healthy society will be possible by raising individuals with a high percentage of protective health awareness and responsibility. Physical education and sports activities which can make person and society health fit and dynamic are an important building block of ideal of a healthy society with the productivity of being able to work for the longest period of time against the minimum fatigue. However, the use of physical education and sports activities as protective health services has been neglected until recent years. In this thesis, literature survey and descriptive analysis procedure has been used methodologically to handle various aspects of physical education and sports within the scope of protective health services.
In this thesis, it has been aimed to put forward the role of physical education and sport as a protective health service and to discuss its importance and benefits in terms of person and society health. For this purpose, probable benefits of physical education and sports activities to physical and mental health of persons within the scope of preventive health services have been investigated. Also, it is aimed to offer physical education and sports activities that will reduce the possibility of disease in persons and provide rehabilitation of their existing diseases in a shorter time. Thus, the importance, usability and benefits of physical education and sports as protective health services has been tried to be revealed.
Nowadays, the risk of becoming diseases due to inactive lifestyle is especially increasing. However, regular physical education and sports activities have the ability to significantly solve the health problems of persons. The evaluation of physical education and sports within the scope of protective health services will significantly help to maintain the social health level and reduce the health services and expenses. In order to have healthy generations, physical education and sport should be seen as a part and complement of general education.