Farklı görüntüleme yöntemleri kullanılarak yapılan ışınlamalar sonucunda oluşan radyasyon miktarının osseointegrasyona olan etkisinin değerlendirilmesi
The effects of radiation doses on osseointegration exposed from different imaging modalities: an in - vitro assesment
Yazar: MEHMET HAKAN KURT
Danışman: PROF. DR. BENGİ ÖZTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Osseointegrasyon = Osseointegration ; Osteoklastlar = Osteoclasts ; Radyasyon = Radiation ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Spektrofotometre = Spectrophotometer ; X ışını = X ray

Özet:
Farklı Görüntüleme Yöntemleri Kullanılarak Yapılan Işınlamalar Sonucunda Oluşan Radyasyon Miktarının Osseointegrasyona Olan Etkisinin Değerlendirilmesi
Bu tez çalışmasının amacı, diş hekimliğindeki görüntüleme yötemleri kullanılarak tek bir ışınlama sonucu oluşan radyasyon miktarının osseointegrasyona etkisinin in-vitro olarak hücresel düzeyde belirlenmesidir.
Bu çalışmada implant materyali olarak 22mm çapında 1mm kalınlıkta grade IV titanyum diskler kullanılmıştır. Altılı kuyu içerisine konan disklerin üzerine kuyu başına 50.000 hücre olacak şekilde hFOB 1.19 ve Saos-2 hücreleri ekilmiştir ve bu deneyin 0. Günü olarak kabul edilmiştir. Diskler üzerine ekilen hücrelere ekimden 1 gün sonra görüntüleme cihazlarıyla ışınlamalar yapılmıştır. Radyasyon dozları iyon odası kullanılarak ve DAP metre kullanılarak ölçülmüştür. Deneylerin 8. Gününde disk üzerine ekilmiş ve ışınlamaya tabi tutulmuş hücreler ile ışın almamış kontrol gruplarının proliferasyonları ve alkalen fosfataz aktiviteleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuçlar SPSS 15.0 programında independent student t testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Yapılmış olan bu tez çalışmasında, kullanılan görüntüleme yöntemlerinden dijital dental röntgen cihazı hariç diğer tüm cihazlarla yapılan ışınlamalar, kontrol gruplarıyla karşılaştırıldığı zaman, hFOB 1.19 hücrelerinin ALP aktivitelerinin azaldığı ancak istatistiksel olarak önemsenmeyecek kadar bir azalma olduğu gözlendi. Dijital dental röntgen cihazıyla yapılan ışınlama sonucunda ise ALP aktivitesinin kontrol grubuna göre arttığı, 0,2 sn?lik ışınlama ile istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu görüldü. Diğer iki ışınlama parametresinde ise bu artışın önemsenmeyecek şekilde olduğu görüldü. Saos-2 hücrelerinin ALP aktiviteleri ise spektrofotometrenin değerlendirebileceği aralıktan çok yüksek olduğu için değerlendirilememiştir.
KIBT ve konvansiyonel dental röntgen cihazlarının hFOB 1.19 hücrelerinin çoğalmalarını kontrol gruplarına göre azalttığı ancak bu azalmanın önemsenmeyecek şekilde az olduğu görülmüştür. Dijital dental röntgen, dijital panoramik ve konvansiyonel panoramik cihazlarının hücre sayılarını arttırdığı ancak bu artışın da istatistiksel olarak bir anlam ifade etmediği bulunmuştur. Kullanılan cihazların Saos-2 hücrelerinin çoğalmalarını inhibe ettiği sadece KIBT cihazıyla yapılan ışınlamalarda bu azalmanın anlamlı olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Dental implant, Osseointegrasyon, Osteoblast hücresi, Radyasyon, Spektrofotometre,  X-ışını.

Abstract:
The Effects of Radiation Doses on Osseointegration Exposed From Different Imaging Modalities: An In - vitro Assesment
The aim of this thesis is to determine the effects of radiation amount in osseointegration in one exposure by using dental imaging techniques and evaluate the result in in vitro conditions at cellular stage. 
In this study, as an implant material 22mm in diameter 1mm in thickness grade IV titanium discs were used. 50.000 cells per well (hFOB 1.19 and Saos-2 cells) were planted to 6-wells which the titanium discs were placed and this day accepted as the `zeroth day? of the experiment. One day after planting cells on the discs, exposures had been made with the devices. Radiation doses were measured with ion rooms and DAP meters. In the 8th day of experiment, exposured cells and non-exposured control group cells which planted on discs were compared and examined regarding proliferations and alkaline phosphatase activities. Results were evaluated by using independent student test in SPPS 15.O programme.  
In this study, it has found when comparing exposures with the control groups, ALP activities of hFOB 1.19 cells are decreased (but statistically insignificant) in all imaging devices except digital dental imaging procedures. In exposure with digital dental imaging device ALP activities of cells are increased according to the control group and statistically, with 0,2 seconds of exposure, a meaningful increment has found. The other two parameters of exposure, this increment has found negligible. On the other hand, ALP activities of Saos-2 cells are very high and because the values are higher than interspace of the spectrophotometer can measure, these cells cannot evaluated. 
It has found CBCT (Cone Beam Computed Tomography) and conventional dental imaging devices are reduced the increment of hFOB 1.19 cells respect to the control groups, but this reduction had seen insignificantly little. Digital dental imaging, digital panoramic and conventional panoramic devices are increased cell numbers, but also this increment had found statistically meaningless. It has shown only the exposure with CBCT device reduces meaningfully Saos-2 cells reproduction among all devices. 
Keywords: Dental implant, Osteoblast cell, Osteointegration, Radiation, X-ray, Spectrophotometer.