Kurtarma hukuku kapsamında çevresel kurtarma
Environmental salvage in the context of salvage law
Yazar: DAVUT SERCAN DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. NİL KULA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Denizcilik = Marine ; Hukuk = Law

Özet:
Kurtarma sadece antik bir hak olmayıp, denizcilik hukukuna özgü bir
haktır. Deniz kurtarmasında en önemli ilke olan, "Faydalı Netice Yoksa,
Ödeme Yok" temelinde, ortada bir fayda yoksa yapılan faaliyetlerin maliyeti ne
olursa olsun bir ödemenin olmamasına dayanmaktadır. Ancak, bilim ve
teknolojinin gelişmesi, artan gemi trafiğiyle birlikte çeşitli kargoların taşınması
nedeniyle denizcilik endüstrisinde çevre kirliliği ciddi bir problem haline
gelmiştir. Bu yüzden bu ilke, son yıllarda çevre zararını önlemeye yönelik kamu
ilgisini yansıtacak şekilde değişikliğe uğramıştır. Günümüzde çevresel koruma
gerekliliği geleneksel kurtarma sistemine meydan okumaktadır.
Geleneksel kurtarma sistemi içerisinde gelişen çevresel kurtarma
günümüzde oldukça önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmada 1989 Londra
Konvansiyonu çerçevesinde çevresel kurtarma özellikle Amerikan ve İngiliz
uygulamaları göz önünde bulundurulmak ve standart klozlar dahilinde
değerlendirilmek suretiyle açıklanmıştır.
Uluslararası Kurtarma Birliği (ISU) 1989 Londra Konvansiyonunu
değiştirmek üzere çeşitli önerilerde bulunmaktadır. Bu çalışmada, kurtarma
endüstrisinin talepleri doğrultusunda yapılan bu girişimlerin odak noktası olan
deniz çevresi kirliliğinin engellenmesi veya en aza indirilmesi hususunda
gösterilen çaba karşılığında teşvik amaçlı ücretlendirmeyi amaçlayan eski adı
sorumluluk kurtarması olup yeni adı çevresel kurtarma ücreti olarak geleneksel
kurtarma ücretinden ayrı bir ücretin nasıl tesis edilebileceği hususundaki özüm yolları incelenmiştir. Ayrıca, kurtaranların çevre kirliliği önleme
çabalarının kurtarma hukuku altında ne oranda ve hangi yasal gerekçelerle
ücretlendirildini ve diğer hukuk alanlarında alternatif imkanların olup
olmadığını ya da tesis edilebilme hususunun analizi yapıldı.
Anahtar Kelimeler: Kurtarma, Kurtarma Ücreti, Çevresel Kurtarma ücreti,
SCOPIC, Özel Tazminat, , Sigorta

Abstract:
Salvage is not only an ancient right but one peculiar to maritime law.
The most important principle of marine salvage is the "No Cure-No Pay" basis,
if there is no recovery, there is no payment, whatever the expense of the
operation. However, with the development of science and technology,
environmental pollution has been a serious problem in the shipping industry
because the increasing shipping capacity brings variety of cargoes. Therefore,
this principle has changed in recent years to reflect the public interest in
prevention of damage to the environment. Today, the necessity of
environmental protection challenges the tradional salvage system either.
Today, the development environmental salvage has a very important role
within the traditional salvage system. In the study, the environmental salvage,
especially the American and English practices have been explained within the
scope of 1989 London Convention by evaluating the standard clauses.
The International Salvage Union (ISU) has initiated proposals in order to
amend the 1989 London Salvage Convention. In the study, the possible solutions
have been assessed for providing a different reward named international
salvage reward, previously the liability salvage, in return for the efforts to
prevent or minimize the marine pollution in line with the demands of salvage
industry. Furthermore, the extent and legal motives of rewarding the efforts to
prevent environmental pollution under the salvage law and whether alternative
solutions exist or will be established in other legal fields have been analyzed.
Keywords: Salvage, Salvage Award, Environmental Salvage Reward, SCOPIC,
Special Compensation, Insurance