Bazı S.Ö. ayva anaçları ve armut çeşitlerinde kalburlu boruların anatomik yapısı ile uyuşma arasında ilişkiler
Relationships between anatomical structure of sieve tubes ofsome S.Ö. clonal quince rootstocks and pear cultivars and graft compatibility
Yazar: HATİCE DUMANOĞLU
Danışman: PROF.DR. MENŞURE ÇELİK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1991
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Armut = Pear ; Ayva = Quince ; Aşı uyuşmazlığı = Grafting incompatibility ; Kalburlu boru = Sieve tube

Özet:
Bu araştırmada bazı ayva klonları ve armut çeşitleri ile, uyuşma ve gelişme kuvvetleri bilinen bazı armut/S. ö. ayva aşı kombinasyonlarında (Çelik 1988), anaç ve kalemde kalburlu boruların anatomik yapıları, bir yaşlı sürgünlerin floem dokusundan hazırlanan ezme preparatlarda incelenmiştir. Bu amaçla üzerinde çalışılan tüm ayva anaçları ve armut çeşitleri için kalburlu boruların epifloresan mikroskop ile birleşme yüzeyi uzunluğu, kalburlu alan sayısı, kalburlu boru genişliği ve uzunluğu belirlenmiştir. Deneme materyali olarak üzerinde çalışılan ayva klonları ve armut çeşitlerinin benzer yapıda kalburlu borulara sahip olduğu saptanmıştır. Ayva klonlarında kalburlu boruların birleşme yüzeyi uzunluğu 32.61±3.09 um (S.ö. 23-113) - 77.88+6.51um (S.ö. 57-314); kalburlu alan sayısı 4.29+0.32 adet (S.ö. 23-113)- 9.21+0.67 adet (S.ö. 57-314), kalburlu boruların genişliği 10.24±0.40 um (S.ö. 30-135)- 20.32±0.64 um (S.Ö. 2-7) ve uzunluğu 220.32+8.01 um (S.ö. 30-135) - 363.0±18.63 um (S.ö. 60-332) değerleri arasında bulunmuştur. Armut çeşitlerinde ise kalburlu boruların birleşme yüzeyi uzunluğu 41.01+-2.91 um (BeurreHardy) -69. 36+6. 60 um (Ankara); kalburlu alan sayısı 5.50±0.4l adet (Beurre Hardy) -8. 96±0.73 adet (Ankara); kalburlu boruların genişliği 10.08±0.40 um (Williams)- 21.44±0.40/um (Şeker) ve uzunluğu 262.08±10.17 um (Doyenne du Comice)-386. 40+17. 34 um (Abbe Fettel) arasındadır. Bu araştırmanın sonucunda, daha önce gerçekleştirilen çalışmalarla verim ve gelişme değerlerine göre uyuşur ve uyuşmaz olarak belirlenen armut/S. ö. ayva aşı kombinasyonlarında anaç ve kalemin kalburlu borularının anatomik yapıları ile uyuşma ve ağacın gelişme kuvveti arasında kesin bir ilişki bulunamamıştır. ANAHTAR KELİMELER: Kalburlu boruların anatomik yapısı, aşı uyuşmazlığı, armut/ayva aşı kombinasyonları, anaç-kalem ilişkisi, S.ö. ayva anaçları, armut çeşitleri.

Abstract:
This experiment was carried out to determine the relationships between the anatomical structure of sieve tubes of some quince and pear cultivars and pear/S.Ö. quince graft combinations known as compatible or incompatible with their yield and different growth habits (dwarf, semi dwarf or vigorous) according to çelik (1988), and graft compatibility by squash preparation method in floem tissues of one-year-old shoots. For this purpose, the length of connecting surface, the number of sieve area, width and length of sieve tubes were measured by epif leuresant microscope in all cultivars. The sieve tube structures of quince rootstocks and pear cultuvars were generally found to be similar. The variation for the length of connecting surface, the number of sieve area, width and length of sieve tubes were 32.61±3.09 Jim (S.Ö. 23-113) - 77.88+6.51 Jim(S.O. 57- 314); 4.29+0.32 (S.Ö. 23-113) - 9.21+0.67 (S.Ö. 57-314); 10.24+0.40 J/m (S.Ö. 30-135) - 20.32+0.64 Jim (S.Ö. 2-7): 220.32+8.01 Jim (S.Ö. 30-135 ) -363. 0+18. 63 Jim (S.Ö. 60-332) in quince rootstocks, respectively. These values were 41.01+2.91 Jim (Beurre Hardy) and 69.36+6.60 Jim (Ankara); 5.50±0.4l (Beurre Hardy) and 8.96+0.73 (Ankara); 10.08±0.40 nm (Williams) and 2l.44±0.40 Jim (Şeker); 262.08+10.17 jim (Doyenne du Cornice) and 386.40+17.34 Jim CAbbe Fettel) in pear cultivars.vi As a result of this experiment, any remarkable relation was not found between the anatomical structure of sieve tubes in the components of pear/S.ö. quince graft combinations and compatibility and growth habit of the grafted trees. KEY WORDS: Anatomical structure of sieve tubes, graft incompatibility» pear/quince graft combinations, rootstock scion relationships, S.ö. quince rootstocks, pear cultivars.