Osteomeatal kompleksin anatomik varyasyonları ile maksiller sinüs membran kalınlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between anatomical variations of the osteomeatal complex and maxillary sinus membrane thickness
Yazar: DAMLA EDA YAPICI
Danışman: PROF. DR. SEMA HAKKI
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Maksilla = Maxilla ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Periodontoloji = Periodontology ; Varyasyon = Variation

Özet:
Sinüs tabanı yükseltme cerrahisinin en çok görülen komplikasyonu olan maksiller sinüs membranının perforasyonunda membranın elastikiyeti ve kalınlığı etkilidir. Membran kalınlığını etkileyebilecek anatomik faktörlerin bilinmesi, cerrahi sırasında ve sonrasında oluşabilecek komplikasyonların önüne geçilmesini sağlayabilir. Bu çalışmada maksiller sinüs ostiumu ve etrafını içeren bir bölge olan osteomeatal kompleksteki anatomik varyasyonlar ile maksiller sinüs membranı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Çalışmada Selçuk Üniversitesi Tıp Fakületsi Radyoloji Anabilim Dalı'na yönlendirilmiş hastalardan alınan, maksiller sinüs ve osteomeatal kompleksin görüldüğü bilgisayarlı tomografiler incelendi. 1022 hastaya ait 1957 adet sinüs değerlendirilerek maksiller sinüs mukozasının kalınlığı ölçüldü ve görünümü (normal, poliopid kalınlaşma, düz kalınlaşma, ostiumda obstrüksiyon) not edildi. Ostium çapı (OC), infundibulum uzunluğu (IU) ve etmoid bulla çapı (EBC) ölçüldü. Haller hücresi varlığı (HHV), septa varlığı (SV), konka bülloza varlığı (KBV), unsinat proses anatomik varyasyonları değerlendirildi ve unsinat prosesin superior ataçmanı (UPSA) sınıflandırıldı (Tip 1, Tip 2, Tip 3, Tip 4, Tip 5, Tip 6). Gruplar arasındaki ilişkileri değerledirmek için Pearson's Chi-squared ve Kruskal-Wallis testleri uygulandı ve 0.05'ten küçük p değeri anlamlı olarak kabul edildi.
Çalışmada incelenen sinüslerin %54'ünde maksiller sinüs mukozasının 2 mm'den kalın olduğu ve en çok görülen kalınlaşmanın düz kalınlaşma olduğu, ostium obstrüksiyonu durumunda ise mukoza kalınlığının 10 mm'nin üzerine çıktığı görüldü. Erkeklerde polipoid kalınlaşma ve ostium obstrüksiyonu kadınlardan daha fazla görüldü. Erkeklerdeki ortalama mukoza kalınığı, OC, IU ve EBC kadınlardakinden anlamlı olarak daha büyük belirlendi. OC'nin daha büyük olduğu sinüslerde ostiumda obstrüksiyon görülme oranı da anlamlı olarak daha fazla bulundu. IU'nun ise normal mukoza görünümü olan sinüslerde daha kısa olduğu belirlendi. EBC'nin, mukozada kalınlaşma olan gruplarda anlamlı olarak daha büyük olduğu görüldü. HHV ile düz ve polipoid mukozal kalınlaşma arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi. KBV ve SV ile mukoza kalınlaşması arasında anlamlı bir ilişki olmadığı anlaşıldı. Normal unsinat proses tipinde, diğer varyasyonlarla kıyaslandığında normal mukoza görülme oranının da anlamlı olarak daha fazla (%45) olduğu görüldü. UPSA'nın Tip 3, Tip 4 ve Tip 6 olduğu durumlarda mukoza kalınlığının, polipoid görünümün ve ostium obstrüksiyonunun anlamlı şekilde arttığı belirlendi.
Bu çalışmanın sonuçları, osteomeatal kompleksteki anatomik varyasyonların maksiller sinüs mukozasına olan etkisini göstermiştir. Sinüs tabanı yükseltme cerrahisinden önce hekimlerin bu varyasyonları dikkate almaları ve osteomeatal bölgeyi yorumlayabilmeleri gerekmektedir.

Abstract:
Perforation is the most common complication of sinus elevation surgery and related with the thickness of the maxillary sinus membrane. Knowing anatomical factors that can affect membrane thickness can prevent complications during and after surgery. In this study, it was aimed to evaluate the relationship between maxillary sinus membrane thickness and anatomic variations in osteomeatal complex.
Computed tomographs showing maxillary sinus and osteomeatal complex taken from patients referred to Selcuk University Faculty of Medicine Department of Radiology were examined. 1957 sinuses of 1022 patients were examined, the thickness and appearance of the mucosa were noted (normal, polypoid thickening, flat thickening, ostium obstruction). Ostium width (OW), infundibulum length (IL) and ethmoidal bulla width (EBW) were measured. Presence of haller cells, septa, concha bullosa (CB), anatomical variations of the uncinate process noted and uncinate process' superior attachment (SAUP) is classified as Type 1, Type 2, Type 3, Type 4, Type 5 and Type 6. For statistical analysis, Pearson's Chi-squared and Kruskal-Wallis tests were applied and p value of less than 0.05 was considered significant.
It was observed that 54% of the sinuses contained mucosa thicker than 2 mm. The most common thickening was flat thickening. When ostium obstruction occurred, mucosa thickness exceeded 10 mm. In men, average mucosal thickness, polypoid thickening and blockage of the ostium was seen more and IL, OW and EBW were significantly larger than women. Obstruction was significantly higher in sinuses with larger ostium. Infindibulum length was significantly shorter in normal mucosa. EB was significantly larger in groups with mucosal thickening. A significant relationship was found between haller cells, flat and polypoid thickening. There was no significant relationship between CB, septum and mucosal thickening. It was observed that significant relationship between normal mucosa and normal uncinate process type. When SAUP is Type 3, Type 4 and Type 6, it has been observed that mucosal thickness, polypoid thickening and ostium obstruction significantly increase.
The results of this study showed the effect of anatomical variations in osteomeatal complex on the mucosal thickness. Before sinus floor elevation surgery, dentists should consider these variations and be able to evaluate the osteomeatal region.