Siyah alaca ırkı ineklerde damızlıkta kalma süresi ve sürüden çıkarma nedenleri
Longevity and reason for culling of black piebald cows
Yazar: NURCAN KARSLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN TUNCEL
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalısma temel olarak, sıgırlarda damızlıkta kalma süresini ve bunu etkileyenfaktörleri, ayrıca sürüden çıkarma kararlarına dayanak olusturan nedenleri arastırmakamacıyla yapılmıstır. Bursa li Damızlık Sıgır Yetistiricileri Birligi'ne üye olan 66isletmede yetistirilen Siyah Alaca ineklere ait bilgiler arastırmanın materyaliniolusturmustur.Çalısma kapsamında yetistiricilerin egilimi ve motivasyon kaynakları ile barınaközellikleri, yem kaynakları, yem kullanımı, ürün-girdi fiyatlarına iliskin isletmeleritanımlayıcı bilgiler elde etmeye yönelik bir anket yapılmıstır. Bunun yanında sözkonusu isletmelerde yetistirilen ve çalısma süresince sürüden çıkan ineklere ait sürüdençıkma nedenleri kaydedilmis, damızlıkta kalma süreleri hesaplanmıstır.Yapılan anketlerden elde edilen verilerin hazırlanmasında MS Excel ve MS Accesspaket programları, basit variyans analizlerinde ise MNTAB istatistik programıkullanılmıstır.Ocak 2005-Mart 2006 tarihleri arasında incelenen 66 isletmenin 49'undan damızlık dısıtutulmus 102 bas inegin kaydı tutulmustur ve bu ineklere ait damızlıkta kalma süreleriBursa Nilüfer ilçesi Akçalar Beldesin de ortalama 36,8 ± 2,60 ay olarak tespit edilmistir.Arastırma kapsamında sürüden çıkartılan ineklere ait sürüden çıkarılma nedenleriyetistiricilerin beyanları dogrultusunda kaydedilmistir. Yetistiriciler, sürüden çıkartılanyalnızca 26 inek için (%25) ikinci neden ve 2 inek için üçüncü neden (%2)gösterebilmislerdir. Sürüden çıkarılan 102 bas inegin %41'i yetistiricinin istegiylesürüden çıkarılırken, %59'u zorunlu gerekçelerle sürüyü terk ettigi tespit edilmistir.stemli faktörlerden süt verim düsüklügü ve ihtiyaç fazlası damızlık satısların paylarısırasıyla %4 ve %37 olarak saptanmıstır. stemsiz nedenlerle sürüden çıkartılanineklerin %21'inin üreme sorunları, %20'sinin meme sorunları, %2'sinin yaslılık,%1'inin ölüm ve %5'inin sakatlık(ayak-tırnak problemleri) nedeni ile sürüden çıktıgıtespit edilmistir.Anahtar Kelimeler: Damızlıkta kalma süresi, Sürüden çıkarma, Sürü ömrü

Abstract:
This study basically carried out in order to determine longevity and factors effectingit, as well as to search reasons which are the basis of decisions for culling. Materialsof this study consist of Black Piebald Cows raised in 66 businesses that are membersof The union of Breeding Cattle Producers.In the scope of this study a questionnaire was carried out for obtaining definitiveinformation about businesses, such as inclinations of producers, their sources ofmotivations, features of shelters, sources and usage of feed and input prices ofproduct. In addition, reasons of culling and longevity of the cattle which are raisedin these businesses and which are culled during this study are recorded and theirduration in the breeding herd are calculated.For the preparation of the data, MS Excel and MS Acces package programs and forthe analysis of simple variances, MINITAB statistic program were used.From 49 of 66 the examined businesses 102 culled cows were registered betweenJanuary 2005 and Mach 2006 and average longevity duration of them are determinedas 36.8 ± 2.60 mount in Akçalar town of Nilüfer which is a administrative district ofBursa.In the scope of the study, reasons of culling in terms of the culled cows are recordedin accordance with the statements of breeders. Breeders could show second reason ofculling only for 26 cows (% 25 ) they could show third reason only for 2 cows (% 2).% 41 of the 102 culled cows are culled by the wish of breeder and %59 of themleft the herd by necessary reasons. Rate of voluntary culling factors such as low milkproductivity and sale as unnecessary for breeding are respectively %4 and %37 Rateof involuntary reasons of culling are listed as follows: 21 % reproduction problems,%20 udder problems, %2 old age, %1 death and %5 physical disability (foot andnail problems)Key Words: Longevity, Culling, Herd life