İki dilli öğrencilerin Türk dili ve edebiyatı dersine ilişkin tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of bilingual students' attitudes to Turkish language and literature in terms of various variables
Yazar: ZERRİN ÇEBİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BAŞARAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Yapılan bu çalışmada iki dilli öğrencilerin Türk dili ve edebiyatı dersine yönelik tutumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Muş ilinde bulunan liselerde öğrenim gören 202 kadın ve 198 erkek olmak üzere toplam 400 iki dilli öğrenci katılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde kişisel bilgi formu ile "Türk Edebiyatı Dersine Yönelik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın veri analiz sürecinde ise SPSS 25.0 programında Independent Samples T test ile One Way ANOVA analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonunda öğrencilerin Türk dili ve edebiyatı dersine yönelik tutumlarının olumlu olduğu ve öğrencilerin günlük hayatta Türkçe kullanma sıklıklarının yüksek bulunduğu görülmüştür. Öğrencilerin Türk dili ve edebiyatı dersine yönelik tutumlarının cinsiyet, öğrenim görülen sınıf, okul türü, kitap okuma sıklığı, okul kütüphanesini kullanma sıklığı, okul kütüphanesinin genel durumu, yaşanılan yer ve babanın Türkçe bilme durumu değişkenlerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0.05). Buna karşılık öğrencilerin derse yönelik tutumlarının okula giriş biçimi, anne ve baba eğitim düzeyi, not ortalaması, okul kütüphanesini kullanım amacı, evde internet bulunma durumu, evde internet bulunma durumu, annenin Türkçe bilme durumu ve akıllı telefona sahip olma durumlarına göre farklılaşmadığı bulunmuştur (p>0.05). Sonuç olarak, iki dilli öğrencilerin Türk dili ve edebiyatı dersine yönelik tutumlarının olumlu olduğu, bazı demografik değişkenlerin ders tutumu üzerinde belirleyici olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study aimed to examine the attitudes of bilingual students towards Turkish language and literature course. A total of 400 bilingual students, 202 female and 198 male, studying in high schools in Muş province participated in the research. During the data collection process of the research, a personal information form and the "Scale for Turkish Literature Course" were used. In the data analysis process of the research, Independent Samples T test and One Way ANOVA analysis were used in the SPSS 25.0 program. At the end of the research, it was seen that the students' attitudes towards the Turkish language and literature course were positive and the frequency of students using Turkish in daily life was found to be high. It was determined that students' attitudes towards the Turkish language and literature course differed according to the variables of gender, grade, school type, frequency of reading books, frequency of using the school library, general condition of the school library, place of residence and father's Turkish proficiency (p<0.05). On the other hand, it was found that students' attitudes towards the course did not differ according to the way they entered the school, the education level of the parents, grade point average, purpose of using the school library, availability of internet at home, mother's ability to speak Turkish, and possession of a smartphone (p> 0.05). As a result, it can be said that bilingual students' attitudes towards the Turkish language and literature course are positive, and some demographic variables are decisive on their attitude towards the course.