Kentsel peyzaj alanlarında ruderal vejetasyon ve ekolojik karakteristiklerinin peyzaj mimarlığı kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of ruderal vegetation and ecological characteristics in urban landscape areas within the scope of landscape architecture
Yazar: ASENA DİHKAN
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH YALÇINALP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu araştırma, kentsel alanlarda var olan ruderal vejetasyonun tespit edilmesi ve peyzaj mimarlığı kapsamında bitkisel tasarımlara dâhil olabilmesinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Trabzon'un merkez ilçesi olan Ortahisar'da bulunan 8 farklı mahalledeki 30 farklı alan, şehir genelinde yapılan gözlem çalışmaları ile araştırma alanı olarak belirlenmiştir. Bu alanlarda yıl boyu yapılan arazi çalışmaları ile bitki örnekleri ve diğer veriler toplanmış, bitki tekniğine uygun olarak kurutularak teşhis gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 83 farklı bitki türü saptanmıştır. En sık rastlanan bitki türleri Parietaria judaica, Ficus carica subsp. carica, Sisymbrium officinale, Mercurialis annua, Conyza canadensis, Galium aperine, Malva sylvestris olurken, en yüksek kaplama yoğunluğu gösteren bitki türleri Pariteria judaica, Amaranthus chlorostachys, Sambucus ebulus, Commelina communis, Smyrnium olusatrum, Hordeum murinum olmuştur. Çalışma alanında doğal ruderal kompozisyonların estetik yönleri de gözlemlenerek Malva sylvestris, Lamium purpureum gibi türlerin gösterdikleri fenolojik karakterlerle diğer türlerden ayrıldığı saptanmış; Rumex crispus, Chenopodium album, Smyrnium olusatrum gibi birçok yenilebilir türün saptanması da başka bir ilginç sonucu oluşturmuştur. Elde edilen bulgular sonucunda, bitki öneri tabloları oluşturulmuştur. Doğal kaynak değerlerinin hızla tükenmekte olduğu sürdürülebilir tekniklerin yükselerek değer kazanmalarına bağlı olarak, kentsel alanlarda bakım gerektirmeksizin var olan ruderal bitkilerin sahip oldukları potansiyellere göre peyzaj mimarlığında kullanılabilme özellikleri barındırması, hem meslek disiplini hem de ekolojik yaklaşımlar açısından umut vaat edici görünmektedir.

Abstract:
This research was carried out in order to determine the Ruderal vegetation existing in urban areas and to evaluate its inclusion in planting designs within the scope of landscape architecture. 30 different areas in 8 different neighborhoods in Ortahisar, where is the central district of Trabzon, have been determined as a research area with observation studies throughout the city. Plant studies and other data were collected through field studies conducted in these areas throughout the year, and the diagnosis was carried out by drying in accordance with the plant technique. In the research, 83 different plant species were identified. The most common plant species are Parietaria judaica, Ficus carica subsp. carica, Sisymbrium officinale, Mercurialis annua, Conyza canadensis, Galium aperine, Malva sylvestris, while the plant species with the highest covering density were Parietaria judaica, Amaranthus chlorostachys, Sambucus ebulus, Commelina communis, Smyrnium olusatrum, Hordeum murinum. By observing the aesthetic aspects of natural ruderal compositions in the study area, it was determined that the species such as Malva sylvestris, Lamium purpureum differ from other species by phenological characters; The detection of many edible species such as Rumex crispus, Chenopodium album, Smyrnium olusatrum also created another interesting result. As a result of the findings, plant suggestion tables were created. Due to the rising value of sustainable techniques, where natural resource values are rapidly depleting, the ruderal plants existing in urban areas without any maintenance seem to be promising in terms of both profession discipline and ecological approaches.