Yolcuların havalimanlarındaki self servis teknolojileri kullanım davranışlarının incelenmesi
Investigation of passenger's use of self service technologies at airports
Yazar: ZAHİD SELİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. FERHAN ŞENGÜR
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava alanları = Airports ; Hava alanları yer hizmetleri = Airport ground arrangemets ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Kendi kendine servis = Self service ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yolcu hizmetleri = Passenger services ; Yolcu taşımacılığı = Passenger transportation ; Yolculuk = Journey

Özet:
Teknolojinin günden güne hızlı ilerleyişi havacılık alanında da kendini göstermektedir. Havacılık işletmeleri ve yolcular zaman, para tasarrufu, rekabet, emniyet, sağlık gibi pek çok sebeple teknolojiden faydalanmaktadır. Havalimanlarında sunulan Self Servis Teknolojiler buna örnek gösterilebilir. Ancak bu cihazların yatırım maliyeti ve hedeflenen düzeyde kullanımının gerçekleşip gerçekleşmeyeceği soru işaretidir. Bu soru araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır, Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi-2 ve Farkındalık ölçekleri kullanarak Türkiye'de havayolunu kullanan 401 yolcu üzerinde çalışma gerçekleştirilmiştir. 10 gizil değişkenden oluşan model tasarlanmıştır ve Yapısal Eşitlik Modeli kullanarak analiz edilmiştir. Davranışsal niyetin aracılık rolü, yaş, cinsiyet, deneyim değişkenlerinin düzenleyicilik etkisi incelenmiştir. Model bütünüyle incelendiğinde davranışsal niyetin kullanım davranışı üzerinde etkisi tespit edilememiştir. Performans beklentisi, farkındalık ve alışkanlık değişkenlerinin davranışsal niyet üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi saptanırken farkındalık, alışkanlık ve kolaylaştırıcı şartlar değişkenlerinin kullanım davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi saptanmıştır. Model davranışsal niyeti %75, kullanım davranışını ise %38 oranında açıklamıştır. Çalışmada verilen sonuçların ve önerilerin karar vericiler için önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The rapid progress of technology day by day also shows itself in aviation. Aviation companies and passengers benefit from technology for many reasons: time, money saving, competition, safety and health. Self-Service Technologies offered at airports can be given as an example. However, the investment cost of these devices and whether they will be used at the targeted level is a question mark. This question reveals the importance of research. A quantitative research method was used in the study, using the Unified Technology Acceptance and Use Theory-2 and Awareness scales; a study was carried out on 401 passengers using the airline in Turkey. The model consisting of 10 latent variables was designed and analyzed using the Structural Equation Model. The mediating role of behavioral intention, the moderator effect of age, gender and experience variables were examined. When the model was entirely examined, the effect of behavioral intention on usage behaviour could not be determined. While the variables of performance expectation, awareness and habit were found to have a significant and positive effect on behavioral intention, the variables of awareness, habit and facilitating conditions were found to have a significant and positive effect on usage behavior. The model explained behavioral intention at 75% and usage behavior at 38%. It is thought that the results and recommendations given in the study are essential for decision makers.