Çocuk ve gençlik edebiyatında distopik kurgu incelemesi: Açlık Oyunları örneği
Distopic fiction analysis in children's and youth adult literature: The example of Hunger Games
Yazar: ZEHRA EFE
Danışman: PROF. DR. ESMA DUMANLI KADIZADE
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Açlık Oyunları = The Hunger Games ; Collins, Suzanne = Collins, Suzanne ; Distopya = Dystopia ; Gençlik edebiyatı = Youth literature ; Kurgu = Fiction ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
İstenilen ideal toplum düzenini ayrıntılı bir biçimde tasvir eden anlatılara ütopya adı verilirken; kaçınılan, olması istenmeyen, içerdiği baskı ve şiddet unsurları nedeniyle korku uyandıran toplum düzenlerinin anlatıldığı türe distopya adı verilir. Otoriter bir devlet veya bir başka bir güç unsurunun egemen olduğu kurgusal düzlemde; yönetilen, kurallara uyması beklenilen itaatkâr bir toplum yapısı bulunur. Yöneten ve yönetilen kesimin mücadelesi, kurguda olayların gelişimini sağlar. Distopik kurguya sahip eserlerde yanlış politikalar, ekonomik bunalımlar, salgın hastalıklar, doğa ve çevrenin tahrip edilmesi gibi toplumu derinden etkileyebilecek durumlar yer alır. Bu durumlara neden olabilecek olayların eleştirisi örtük bir biçimde yapılır ve bu eleştirilerin geleceğe dönük kaygılarla ilişkili olduğu görülür. Çalışmada dünya çocuk ve gençlik edebiyatı yazarlarından Suzanne Collins'in basit seçkisiz örneklem olarak seçilen "Açlık Oyunları" serisindeki "Açlık Oyunları", "Ateşi Yakalamak" ve "Alaycı Kuş" adlı telif eserler; kişiler, uzam (zaman ve mekân) sosyal kontrol, örgütlenme, direniş, sınıf ayrımı, gücü keşfetme/bireyselliği yeniden kazanma, manipülasyon ve tek tipleştirme kodlarına göre analiz edilmiştir. İçerik analizi tekniğiyle elde edilen veriler, distopik türün sınırları bağlamında değerlendirilmiştir. İçerik analizinde amaç, toplanan verilerde sıklıkla tekrarlanan olgulardan ortak kodlara ulaşmak ve seçilen örneklemi bu kodlar kapsamında incelemektir. Araştırma çocuk ve gençlik edebiyatındaki distopik kurgu incelemelerine kuramsal bir bakış açısı kazandırmak ve çocuk ve gençlik edebiyatında distopik türün özelliklerini tartışma amacı taşımaktadır.

Abstract:
While the narratives that describe the desired ideal social order in detail are called utopias; Dystopia is a genre in which social orders that are avoided, undesirable and arousing fear due to the elements of oppression and violence are described. In a fictional plane dominated by an authoritarian state or another power element; There is an obedient society structure that is managed and expected to obey the rules. The struggle of the ruling and the ruled section provides the development of the events in the fiction. In works with dystopian fiction, there are situations that can deeply affect society such as wrong policies, economic depressions, epidemics, destruction of nature and the environment. The criticism of the events that may cause these situations is made implicitly and it is seen that these criticisms are related to future concerns. In the study, the copyrighted works of Suzanne Collins, one of the writers of world children's and youth literature, named "The Hunger Games", "Catching Fire", "Mockingjay" in the "Hunger Games" series selected as a simple random sample, will be determined as a result of the examinations. will be analyzed according to dystopian fiction codes. The data obtained by the content analysis technique will be evaluated in the context of the boundaries of the dystopian genre. The purpose of content analysis is to reach common codes from the frequently repeated cases in the collected data and to examine the selected sample within the scope of these codes. It is thought that this research will help determine the boundaries of dystopian genre in children's and youth literature.