Solun melankolisi: Çıkmazları, imkan ve potansiyelleri
Left melancholy: Predicaments, possibilities and potentials
Yazar: DAMLA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ALİ AKAY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tez, melankoli kavramının çağdaş siyaset tartışmalarında nasıl bir yere 
konumlandığı hakkındadır. Bunu tartışabilmek adına, öncelikle melankolinin tarihsel 
olarak geçirdiği değişimlere bakılmıştır. Kavramın ilk defa kullanılmaya başlandığı 
antik dönemden günümüze kadar, melankolinin kazandığı ve kaybettiği anlamlar tezin 
ilk iki bölümünde incelenmiştir. İlk bölüm Aydınlanma dönemi öncesine dair kısa bir 
özet niteliğindedir. Burada Antikçağ, Ortaçağ, Reform/Rönesans dönemi ve 
Aydınlanma döneminin baskın melankoli anlayışları dönemin konu hakkındaki 
metinleri ışığında incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölüm yeni oluşan disiplinler 
olarak psikiyatri ve psikanalizin melankoli incelemesine ayrılmıştır. Burada hem 
psikiyatrinin bir tıp disiplini olarak ortaya çıktığı koşullar irdelenmiş, hem de 
psikiyatriden ayrı, özgün bir konuma yerleşen psikanalizin melankolinin sebeplerine 
dair soruşturmalarına bakılmıştır. Aynı zamanda psikanalizin melankoli 
incelemesinin, melankoliyi toplumsal öznenin kurulmasında etkin bir mekanizma 
olarak konumlandırabilmesi hasebiyle melankolinin toplumsal boyutu yine bu 
bölümde incelenmiştir. Üçüncü bölümse, Aydınlanma sonrası modernite eleştirisi 
olarak ortaya çıkan ve melankolinin bir çeşitlemesi olarak görülen romantizmin politik 
konumlanışıyla beraber, "sol melankoli" olarak adlandırılan mefhuma odaklanmıştır. 
Sol melankoli üzerine olan tartışma, Walter Benjamin, Wendy Brown, Jodi Dean ve 
Enzo Traverso'nun sol melankoliyi kavramsallaştırma biçimleri üzerinden yürütülmüştür.

Anahtar kelimler: melankoli, sol melankoli, modernite, romantizm, yas

Abstract:
This thesis is about how the concept of melancholy is positioned in contemporary 
political discussions. In order to discuss this, first of all, the changes that melancholy 
has undergone historically have been examined. From the ancient period when the 
concept was first used to the present day, the meanings gained and lost by melancholy 
have been examined in the first two sections of the thesis. The first part is a brief 
summary of the period before the Enlightenment. Here, the dominant melancholy 
concepts of Antiquity, the Middle Ages, the Reform/Renaissance period and the 
Enlightenment period have been tried to be examined in the light of the texts on the 
subject of the period. The second part is devoted to the melancholy study of psychiatry 
and psychoanalysis as newly formed disciplines. Here, both the conditions under 
which psychiatry emerged as a medical discipline have been examined, and the 
investigations of psychoanalysis, which has taken an original position apart from 
psychiatry, into the causes of melancholy have been examined. At the same time, the 
social dimension of melancholy has also been examined in this section because the 
melancholy study of psychoanalysis can position melancholy as an effective 
mechanism for establishing a social subject. The third part focuses on the concept 
called "left melancholy", along with the political positioning of romanticism, which 
emerged as a critique of post-Enlightenment modernity and is seen as a variation of 
melancholy. The discussion on left melancholy has been conducted through the ways 
in which Walter Benjamin, Wendy Brown, Jodi Dean and Enzo Traverso conceptualize left melancholy.

Key words: melancholy, left melancholy, modernity, romanticism, grief