Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocukların sesbilgisel farkındalık becerilerinin desteklenmesinde SESFAR (Sesbilgisel Farkındalık) Müdahale Programı'nın etkililiği
The effectiveness of the SESFAR Phonological Awareness Intervention Program in supporting the phonological awareness skills of children with Autism Spectrum Disorder
Yazar: IŞIL TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ELİF SAZAK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların sesbilgisel farkındalık becerilerini desteklemelerinde SESFAR [Sesbilgisel Farkındalık] Müdahale Programı (Akdal ve Kargın, 2019)]'nın etkililiğini sınamaktır. Bu amaç doğrultusunda, 6 ve 7 yaşında OSB olan 2 çocuğun cümleyi sözcüklerine ayırma, sözcükleri hecelerine ayırma, uyak farkındalığı ve heceleri birleştirme becerilerinden oluşan sesbilgisel farkındalık becerilerinin geliştirilmesinde SESFAR (Sesbilgisel Farkındalık) Müdahale Programı'nın etkililiği incelenmiştir. Ayrıca, öğrenciler sesbilgisel farkındalık becerilerini edinirlerse bu becerilerin 1, 3 ve 5 hafta sonra sürdürülmesine ilişkin izleme verileri, farklı kişi, araç ve ortamlarda bu becerileri sergilemelerine yönelik genelleme verileri elde edilmiştir. Araştırmanın sosyal geçerlik verileri, sosyal karşılaştırma ve öznel değerlendirme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, OSB tanısı olan çocukların, sesbilgisel farkındalık becerilerini doğrudan öğretim yöntemi ile sunulan SESFAR Müdahale Programı ile edindiklerini, 1, 3 ve 5 hafta sonra düzenlenen izleme oturumlarında sürdürdüklerini, farklı kişi, araç ve ortama genelleyebildiklerini göstermektedir. Sosyal geçerlik bulguları ise, araştırmanın katılımcıları olan OSB olan çocukların, akranlarına benzer düzeyde sesbilgisel farkındalık becerilerini sergilediklerini; katılımcı çocukların aileleri ve öğretmeninden elde edilen bulgular ise araştırmanın sosyal açıdan geçerli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this research was to determine the effectiveness of SESFAR [Phonologic Awareness] Intervention Program (Akdal and Kargın, 2019) in supporting the phonological awareness skills of children with a autism spectrum disorder (ASD). For this purpose, the effectiveness of the SESFAR phonological awareness intervention program in the development of the phonological awareness skills of two 6 an 7 years old children with ASD, which consists of separating sentences into words, separating words into syllables, rhyme awareness and combining syllables, was examined. In addition, if students acquire phonological awareness skills, follow-up data on maintaining these skills after 1, 3 and 5 weeks, and generalization data on displaying these skills in different people, tools and environments were obtained. Social validity data of the research were determined by social comparison and subjective evaluation method. The findings obtained from the study show that children with ASD acquire their phonological awareness skills with SESFAR, which is presented with the direct instruction method, they continue in the follow-up sessions held after 1, 3 and 5 weeks, and they can generalize to different people, tools and environments. Social validity findings, on the other hand, showed that the children with ASD, who were the participants of the study, exhibited phonological awareness skills at a similar level to their peers; The findings obtained from the parents and teachers of the participating children show that the research is socially valid.