Dıocaesarea tiyatrosu sikke buluntuları
Coin finds from Diocaesarea theater
Yazar: CİHANGİR ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ÜMİT AYDINOĞLU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Dağlık Kilikia Bölgesi kentlerinden olan Diocaesarea, Hellenistik Dönem'den Geç Antik Dönem'e zengin bir tarihsel süreç geçirmiştir. Söz konusu dönemlerle bölgedeki kentlerde arkeolojik kazılar ile elde edilen sikke buluntuları ile ilgili veriler henüz sınırlıdır. Diocaesarea kentinde yeni yapılan çalışmalar kapsamında Tiyatro'nun kazıları sonrasında ortaya çıkan sikkelerin söz konusu dönemlere ışık tutacak çeşitlilikte ve yeni veriye sahip olduğu görülmüştür. Bu çeşitlilik bölgedeki kentlerde bulunan verilerle de paralellik göstermektedir. Diocaesarea'da, 2017, 2021 ve 2022 yıllarında gerçekleştirilen Tiyatro kazılarında 2402 sikke ele geçirilmiştir. Ele geçen sikkelerin "Diocaesarea Tiyatrosu Sikke Buluntuları" başlıklı bu tezde incelenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada 2402 sikkenin 163 adeti değerlendirilmiştir. Bunların, 2 adeti Hellenistik Dönem sikkesi, 9 adet Roma şehir sikkesi, 131 adeti Roma İmparatorluk Dönemi sikkesi ve 21 adeti Bizans Dönemi sikkesi olarak tespit ve tasnifi yapılarak tez kapsamında incelenmiştir. Geri kalan 2239 adet sikke tanımlanamayan sikkeler başlığı altında değerlendirilmiştir. Bu tanımlanamayan sikke grubunun çoğu amorf durumda olduğunda sadece her örnek sikkeden birer adet katalog yapılıp sınıflandırılmıştır. Tiyatronun kazılar sonrası sikkelerinin değerlendirildiği bu tez çalışması, antik kentteki arkeolojik kazılar sonucunda Tiyatro üzerine yayımlanan üçüncü yayın olma özelliği taşımaktadır. Tiyatro'da gerçekleştirilen kazılar ile tiyatroda stratigrafik konteksin sürekliliğinin olmadığı ve kazılan alanların büyük ölçüde dolgu malzeme ile karışık olarak geldiği görülmüştür. Ele geçen sikkeler ile kent yerleşim tarihi hakkında yeni veriler ortaya koyulmakla birlikte tiyatronun inşa ve kullanım süreci üzerine yeni kanıtlar sunmuştur. Bunların yanı sıra Diocaesarea'da Roma şehir sikkeleri ve Roma İmparatorluk sikkeleri içinde farklı kentlere ait darplarda bulunmaktadır. Bu sikkeler farklı coğrafyada bulunan kentlere ait olması bu kentler ile arasındaki ilişkileri de ışık tutmaktadır. Kentte bulunan sikkeler tarihsel süreç içinde kentin ekonomik ve siyasi olarak etkinliği de göstermektedir. Geri kalan sikkelerin bütünü Bizans sikkelerinden oluşmaktadır. Bunlarda Dönemin yaygın sikke gruplarını oluşturmaktadır. Tiyatro sikkelerine bütününe bakıldığı zaman Tiyatro'da Geç Hellenistik Dönemle başlayan MS 7. yüzyılın biten bir sikke grubunun yer aldığı görülmüştür.

Abstract:
Diocaesarea, one of the cities of the Rough Cilicia, has gone through a rich historical process from the Hellenistic Period to the Late Antiquity. Data on the coin finds obtained through archaeological excavations in the cities of the region during the mentioned periods are still limited. In the city of Diocaesarea, it has been seen that the coins unearthed after the excavations of the Theater within the scope of the new studies have a variety and new data that will shed light on the periods in question. This diversity shows parallelism with the data found in the cities in the region. During the excavations of the Theater in Diocaesarea in 2017, 2021 and 2022, 2402 coins were found. It is aimed to examine the coins found in this thesis titled "Diocaesarea Theater Coin Finds". In this study, out of 2402 coins, 2 Hellenistic Period, 9 Roman Provincial, 131 Roman Imperial and 21 Byzantinecoins were identified and classified within the scope of the thesis. The remaining 2239 coins were evaluated under the title of unidentified coins. When most of this unidentified group of coins were in amorphous condition, only one catalog was made and classified from each sample coin. This thesis, in which the coins of the theater after the excavations are evaluated, is the third publication on the theater as a result of the archaeological excavations in the ancient city. With the excavations carried out in the theater, it was seen that the stratigraphic context was not continuous in the theater and the excavated areas were mostly mixed with filling material. With the coins recovered, new data about the history of the settlement of the city have been revealed, and new evidence has been presented on the construction and use of the theater. In addition to these, in Diocaesarea, there are mints belonging to different cities in Roman city coins and Roman imperial coins. The fact that these coins belong to cities located in different geographies and sheds light on the relations between these cities. The coins found in the city also show the economic and political activity of the city in the historical process. All of the remaining coins are Byzantine coins. These constitute the common coin groups of the period. When looking at the theater coins as a whole, it is seen that there was a coin group in the Theater that started with the Late Hellenistic Period and ended in the 7th century AD.