Bipolar bozukluk tanılı hastalar ve birinci derece yakınlarında kallikrein-8'in rolü ve oksidatif stres ilişkisi
The role of kallikrein-8 and its relationship to oxidative stress in patients with bipolar disorder and first-degree relatives
Yazar: TUĞBA HACIOSMANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN ORHAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Genetik = Genetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Kallikreinler = Kallikreins ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness

Özet:
Bipolar bozukluk (BB) mani ve depresyondan oluşan iki ayrı hastalık dönemi ile karekterize bir duygudurum bozukluğudur. BB hastalığının patofizyolojisi tam bilinmemekle birlikte nörotransmiterlerden kaynaklı kimyasal dengesizlik, genler veya genlerdeki değişikliklerin beyin hücrelerini etkileyip hatalı proteinlerin üretilmesi, oksidatif stres ve psikolojik tetikleyici unsurlar gibi faktörlerin kombinasyonundan kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Oksidan ve antioksidan sistemi arasındaki dengenin bozulması sonucu oluşan oksidatif stresin psikiyatrik hastalıkların gelişimi ile ilişkilendirildiği bilinmektedir. Öğrenme ve hafıza ile ilişkili beynin hippokampus, amigdala lateral çekirdek ve limbik sistem bölgelerinde eksprese edilen Kallikrein-8 (KLK-8), sinaptik plastisite modüle edici bir hücre dışı serin proteazdır. KLK-8'in keşfiyle birlikte birçok hastalığın teşhisi veya prognozu için bir gösterge olabileceği ileri sürülmektedir. 
Bu çalışmada BB tanılı hastalar, hasta yakınları ve sağlıklı kontrol gruplarından alınan kan örneklerinden elde edilen serumlarda KLK-8 düzeyi, total oksidan kapasite (TOS), total antioksidan kapasite (TAS) ve oksidatif stres indeksi (OSI) araştırılarak gruplar arasında olası farklılıkların değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
KLK-8, TAS, TOS ve OSI düzeylerinin istatistiksel analizi, BB tanılı hasta, birinci derece hasta yakını ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık olduğunu gösterdi (p=0,001, p=0,021, p<0,001 ve p<0,001). Kontrol grubuna kıyasla BB tanılı hasta ve birinci derece hasta yakınlarında serum KLK-8, TOS ve OSI düzeylerinin daha yüksek olmasına rağmen serum TAS düzeylerinin daha düşük olduğu tespit edildi.
Bu çalışmadan elde edilen bulgular ilk defa serum KLK-8 düzeyi ile BB gelişimi arasında bir ilişkinin olabileceğini, BB tanılı hasta ve hasta yakını grubu ile kontrol grubunun oksidatif stres parametreleri arasında saptanan anlamlı fark, hastalığın patofizyolojisinde serbest radikal kaynaklı oksidatif hasarının da sürece katkı sağlayan bir parametre olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir.

Abstract:
Bipolar disorder (BB) is a mood disorder characterized by two separate episodes of illness consisting of mania and depression. Although the pathophysiology of BB disease is not fully known, it is thought that it may be caused by a combination of factors such as chemical imbalance caused by neurotransmitters, genes or changes in genes affecting brain cells and producing faulty proteins, oxidative stress and psychological trigger elements. It is known that oxidative stress, which occurs as a result of the disruption of the balance between oxidant and antioxidant system, is associated with the development of psychiatric diseases. Expressed in the hippocampus, amygdala lateral nucleus, and limbic system regions of the brain associated with learning and memory, Kallikrein-8 (KLK-8) is an extracellular serine protease that modulates synaptic plasticity. It has been suggested that with the discovery of KLK-8, it may be an indicator for the diagnosis or prognosis of many diseases.
In this study, it was aimed to evaluate the possible differences between the groups by investigating KLK-8 level, total oxidant capacity (TOS), total antioxidant capacity (TAS) and oxidative stress index (OSI) in serum obtained from blood samples taken from BB patient, first-degree relatives and healthy control groups. 
There was a significant difference in the levels of  KLK-8, TAS, TOS and OSI between the BB diagnosed patient, first-degree patient' relatives and control groups (p=0.001, p=0.021, p<0.001 and p<0.001). It was found that serum KLK-8, TOS and OSI levels were higher in patients diagnosed with BB and first-degree patients' relatives compared to the control group, but serum TAS levels were lower.
The findings of this study showed for the first time that there may be a relationship between serum KLK-8 level and the development of BB. The significant difference between the oxidative stress parameters of the BB patients and their relatives compared with the control group indicates that free radical-induced oxidative damage in the pathophysiology of the disease should also be considered as a contributing parameter to the process.