Akut pankreatit geçirmiş hastaların biyokimyasal parametreleri ile abdominal BT sonuçlarının bir yıllık takip sonrası komplikasyon gelişimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of biochemical parameters and abdominal CT results of patients with acute pancreatitis in terms of complication development after one year follow-up
Yazar: ATAY CAN KULA
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AHBAB
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Akut pankreatit hastalığı toplumda oldukça sık gözükmekte olup, hafif bir  tablodan şiddetli organ yetmezliğine kadar geniş bir aralıkta klinik duruma sebep olabilmektedir. Pankreatik steatoz ve hepatosteatoz oluşumunda obezite, insülin direnci gibi faktörlerin rol oynadığı ve son yıllarda oldukça tartışılan hastalıklardır. Obezite ve insülin direncinin etiyolojide ön planda olması, bu klinik tabloların modern toplumda oldukça fazla izlenmesini açıklamaktadır. Biz bu çalışmamızda akut pankreatit geçirmiş hastalarda, bir yıl sonrasında biyokimyasal parametreler ve abdominal Bilgisayarlı Tomografi (BT) sonuçları ışığında komplikasyon gelişimi açısından değerlendirmeyi amaçladık. Pankreatik steatoz ve hepatosteatoz tablosunun da komplikasyon gelişimine olan etkisini de alt başlık olarak inceledik.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma kesitsel, retrospektif bir çalışmadır. İç Hastalıkları kliniğine 01/01/2016-01/01/2017 tarihleri arasında başvuran herhangi bir sebeple abdominal BT çekilen 18-94 yaş aralığında toplamda 192 hasta çalışmamıza dahil edilmiştir. 84 akut pankreatit geçiren hasta karşılığında 108 kontrol grubu hastası belirlenmiştir. Karaciğer sirozu, Son Dönem Böbrek Yetmezliği, Sepsis, Akut Batın tablosu, Nöropsikiyatrik hastalığı olanlar, gebe ve emzirme dönemindeki kadınlar çalışmamıza dahil edilmemiştir. Öncesinde akut pankreatit geçirmiş hastalar da çalışmamıza alınmamıştır. BT ölçümleri ve bakılan biyokimyasal parametreler çalışma grupları arasında değerlendirilmiştir. Abdominal BT atenüasyon ölçümleri retrospektif olarak incelenmiştir. İstatistiksel analiz için SPSS 16.0 for Windows programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistik olarak sürekli değişkenler ortalama ve standart sapma olarak, kategorik değişkenler ise yüzde olarak ifade edildi. Dağılımları Kolmogorow-Smirnow testi kullanılarak saptandı. İki grubun karşılaştırılmasında; normal dağılımdaki sayısal veriler Student T testi ile değerlendirildi; dağılımı normal olmayan sayısal verilerin karşılaştırılmasında ise Mann Withney U testi kullanıldı. İki sayısal veriyi karşılaştırmak için Pearson Spearman korelasyon testi kullanıldı. İstatistiksel olarak p<0,05 veya %95 güven aralığı anlamlı olarak kabul edildi. 
Bulgular: Çalışmamıza katılan hastaların 113'ü erkek, 79'u kadın olarak saptandı. Erkek hastaların yaş ortalaması 56,35±15,953 kadın hastaların yaş ortalaması 57,94± 17,407 izlenmiş olup, p değeri (<0.001) istatistiksel olarak anlamlı izlendi. HgA1c pankreatit geçirmeyenlerde 6,095±1,01, geçirenlerde ise 6,673±1,87 izlenmiş olup, p değeri (0,013) anlamlı bulunmuştur. 1 yıl sonra HgA1c değeri pankreatit geçirmeyenlerde 5,95±0,81 geçirenlerde ise 6,98±1,56 izlenmiş olup, istatistiksel olarak p değeri (<0,001) anlamlı görülmüştür. 1 yıl sonraki trigliserid değerleri incelendiğinde pankreatit geçirmeyenlerde 139,66±64,05 geçirenlerde ise 222,38±35,74 saptanmış olup, p değeri (0,003) istatistiksel açıdan anlamlıdır. Akut pankreatit geçirmiş hastaların 5 tanesinde tekrardan 1 yıl içinde akut pankreatit gelişirken, kontrol grubundaki hastalarda akut pankreatit gelişimi izlenmemiş olup, p değeri (0,015) istatistiksel açıdan anlamsız izlenmiştir. Hepatosteatoz varlığına göre akut pankreatit geçirmiş hastalarda 1 yıl sonra komplikasyon gelişimi istatistiksel açıdan anlamsız izlenmiştir.
Sonuçlar: Akut pankreatit geçiren hastalarda kontrol grubuna göre mortalite, kardiyovasküler olay, malignite ve tekrardan akut pankreatit gelişimi açısından anlamlı bir fark saptanmadı. Akut pankreatit geçirmiş vakalardaki atak sırasında ve 1 yıl sonraki takiplerindeki trigliserid ve HgA1c yükseklikleri dikkat çekmektedir. Kontrol gurubundaki hastalar hepatosteatoz varlığına göre kendi içinde incelendiğinde de mortalite, kardiyovasküler olay, diyabet, malignite ve akut pankreatit gelişimi açısından istatistiksel olarak fark saptanmaması dikkat çekicidir. Hepatosteatoz ve pankreatik steatoz konularının yeni olması ve toplumda oldukça sık gözükmeleri nedeni ile bu konu hakkında daha geniş popülasyonlarda prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, Komplikasyon, Hepatosteatoz

Abstract:
Aim: Acute pancreatitis disease is quite common in the community and can cause a wide range of clinical conditions from mild to severe organ failure. In the development of pancreatic steatosis and hepatosteatosis, factors such as obesity and insulin resistance are among the diseases that have been discussed in recent years. The fact that obesity and insulin resistance are at the forefront in the etiology explains that these clinical pictures are observed very much in modern society. In this study, we aimed to evaluate the development of complications in patients with acute pancreatitis in the light of biochemical parameters and abdominal Computed Tomography (CT) results one year later. We examined the effect of pancreatic steatosis and hepatosteatosis on the development of complications as a subheading.
Materials and Methods: This study is a cross-sectional, retrospective study. A total of 192 patients between the ages of 18-94, who applied to the Internal Medicine clinic between 01/01/2016 and 01/01/2017, who underwent abdominal CT for any reason were included in our study. 108 control group patients were identified in exchange of 84 patients with acute pancreatitis. Liver cirrhosis, End-Stage Renal Failure, Sepsis, Acute Abdomen, neuropsychiatric diseases, pregnant women and breastfeeding women were not included in our study. Patients with previous acute pancreatitis were also excluded from our study. CT measurements and biochemical parameters examined were evaluated among the study groups. Abdominal CT attenuation measurements were reviewed retrospectively. SPSS 16.0 for Windows program was used for statistical analysis. As descriptive statistics, continuous variables were expressed as mean and standard deviation, and categorical variables as percentages. Their distribution was determined using the Kolmogorow-Smirnow test. In the comparison of the two groups; normal distribution numerical data were evaluated by Student T test; Mann Withney U test was used to compare numerical data with an unnormal distribution. Pearson Spearman correlation test was used to compare the two numerical data. Statistically, p <0.05 or 95% confidence interval was considered significant.
Results: Of the patients participating in our study, 113 were men and 79 were women. The mean age of male patients was 56.35 ± 15.953, and the mean age of female patients was 57.94 ± 17.407, and the p value (<0.001) was statistically significant. HgA1c was found to be 6.095 ± 1.01 in those who did not have pancreatitis and 6.673 ± 1.87 in those who had, and the p value (0.013) was found to be significant. After 1 year, the HgA1c value was found to be 5.95 ± 0.81 in those who did not have pancreatitis, and 6.98 ± 1.56 in those who had a statistically significant p value (<0.001). When the triglyceride values ​​after 1 year were examined, it was found that in those who did not have pancreatitis 139.66 ± 64.05 and 222.38 ± 35.74, the p value (0.003) was statistically significant. While 5 of the patients with acute pancreatitis developed acute pancreatitis within 1 year, acute pancreatitis was not observed in patients in the control group, and the p value (0.015) was statistically insignificant. According to the presence of hepatosteatosis, the development of complications after 1 year in patients with acute pancreatitis was observed to be statistically insignificant.
Conclusion: There was no significant difference in mortality, cardiovascular event, malignancy and recurrence of acute pancreatitis in patients with acute pancreatitis compared to the control group. High levels of triglyceride and HgA1c during the attack and in the follow-up of 1 year after acute pancreatitis are remarkable. When the patients in the control group were examined within themselves according to the presence of hepatosteatosis, it is noteworthy that there was no statistical difference in terms of mortality, cardiovascular events, diabetes, malignancy and acute pancreatitis. Since the issues of hepatosteatosis and pancreatic steatosis are new and they are very common in the society, there is a need for prospective studies in larger populations on this subject.
Key words: Acute pancreatitis, Complication, Hepatosteatosis