Kütüb-i sitte'de mevzu hadisler: Ebu Davud ve İbn Mâce örneği
Fabricated hadiths in kutub as-sitta: Example of Abû Dâvûd and İbn Maja
Yazar: KHALID AHMED SALEH SALEH
Danışman: DOÇ. DR. RECEP ASLAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebu Davud = Ebu Davud ; Eleştiri = Criticism ; Hadis = Hadith ; Kütüb-i Sitte = Kütub as Sittah ; Rivayetler = Rumours ; İbn Mace = İbn Mace ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Ebû Dâvûd'un es-Süne'ni ve İbn Mâce'nin es-Sünen'inde bulunan ve muhaddisler tarafından mevzu olduğuna ilişkin tenkit edilmiş rivayetler araştırılmıştır. İslam'ın temel kaynaklarından sünnetin önemli iki eseri olan bu iki kitap, her ne kadar birçok sahih hadisi ihtiva eden Kütüb-ı Sitte içinde olsa da bu eserlerde tenkide maruz kalmış rivayetler de mevcuttur.  Müslüman âlimler, hadislere karşı gösterdikleri büyük öneme binaen sahih hadislere mevzu ve zayıf rivayetlerin girmesini engellemek için tedvin döneminden itibaren cerh ve ta'dil kuralları dâhilinde birçok tenkit faaliyetlerini başlatarak, bu tür rivayetletlerin sahih hadislerle karışmasını engellemeyi hedeflemişlerdir. Bu kapsamda birçok hadis kitaplarıyla alakalı farklı çalışmalar yapılmıştır. Ancak Ebû Dâvûd'un es-Sünen'i ve İbn Mâce'nin es-Süneninde tenkit edilen rivayetleri isnad ve metin bakımından ele alan doyurucu bir çalışma yapılmamıştır. Dolayısıyla bu çalışmada her iki eserde bulunan bu tür rivayetler, ayrı ayrı ele alınarak muhaddislerin ilgili rivayetlere dair görüşleri değerlendirilmiş ve konu ile alakalı deteylı bir inceleme yapılmıştır. Bu kapsamda her iki eserde bulunan ve mevzu hadis olduğuna dair âlimlerin görüş beyan ettiği rivayetler araştırılmış, cerh ve ta'dil âlimlerinin ortaya koydukları ölçüler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmada araştırmaya dayalı eleştirel yaklaşım çerçevesinde hareket edilmiştir. Çalışmanın giriş kısmında, sünnet, nakd kavramları ile mevzu kavramı ve mevzu rivayetlerin hükmü ele alınmıştır. Birinci bölümde Ebû Dâvûd'un hayatı ve Sünen'i hakkında genel bir malumat verildikten sonra muhaddislerin bu eserde eleştirdikleri rivayetler ele alınmıştır. İkinci bölümde ise İbn Mace'nin hayatı ve Sünen'ine genel bir bakıştan sonra bu eserde âlimlerce mevzu olmakla eleştirlmiş rivayetler değerlendirilmiştir. Çalışma, araştırmada elde edilen hususların zikredildiği bir sonuç ile sona erdirilmiştir.  
Anahtar Kelimeler: Hadis, Tenkit, Mevzu, Ebû Dâvûd, es-Sünen, İbn Mace, es-Sünen

Abstract:
In this study, the riwayats in the works Abû Dâvûd's as-Sunan and Maja's as-Sunan criticised by muhaddiths as being mawdu were investigated. These two works, which are among the important works of sunnah, one of the major sources of Islam, contain criticised riwayats along with the many riwayats accepted to be sahih. Hadith imams subjected the hadiths to many critiques within the rules of al-jarh wa at-ta'dil from the period of tedvin in place to distinguish between the subject matter and the weak rumors, and managed to prevent such verses from mixing with the real hadiths by revealing their infirmities. In this context, different studies have been carried out related to many hadith books. However, there was no satisfactory study that dealt with the text and isnad of the verses that were discussed in Abû Dâvûd's as-Sunan and İbn Maja's as-Sunan. Therefore, in this study, such periods in both works were dealt with separately and the opinions of the muhaddith on the relevant verses were evaluated and a detailed examination was conducted on the subject. In this context, the opinions of the scholars regarding the hadiths in both works and which were evaluated by scholars as saying that the subject matter was the subject matter were conveyed, and the opinions of the scholars about these verses were investigated and put forward within the framework of the rules of al-jarh wa at-ta'dil science. In the study, it was acted within the framework of a critical approach based on research.In the introduction of the study, the concepts of circumcision, cash and subject matter related to the conceptual framework are discussed. In the first chapter, a general information about Abû Dâvûd'slife and reputation was given and then evaluated by considering the verses that the muhaddith had in this work.In the second chapter, after an overview of İbn Maja's life and reputation, the verses that were criticized by scholars were evaluated in this work. In addition, our opinions about the issues reached in the study were shared. The study ended with the mention of important issues reached in the research.
Key words: Hadith, Criticism, Fabricated, Abû Dâvûd, as-Sunan, İbn Maja, as-Sunan