Bazı 2,4 disubstitüetiyazol türevlerinin antikanser ve antiinflamatuar etkilerinin araştırılması
Investigation of anticancer and anti-inflammatory effects of some 2,4 disubstituethazole derivatives
Yazar: EMIL MAMIZADA
Danışman: DOÇ. DR. HALİDE EDİP TEMEL
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: 2,4-disubstitüetiyazol türevleri = 2,4 disubstithuethiazole derivatives ; Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tiyazoller = Thiazoles ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
İnflamatuar yanıtlar kanserin çeşitli gelişme aşamalarının-malign dönüşüm, 
invazyon ve metastazların oluşumunda önemli rol oynamaktadır. Bugün antiinflamatuar 
ve antikanser etkiye sahip ilaçlar yüksek toksisite, düşük etkinlik ve ilaç toleransına neden 
olabildiği için tercih kısıtlılığına neden olmaktadır. Bu sebeple daha düşük toksik özelliğe 
sahip ve yüksek etki potansiyeline sahip antikanser ve antiinflamatuar ilaçların sentezi ve 
tasarlanmasına yönelik araştırmalar önem kazanmıştır.
Tiyazol halkası, çeşitli hastalıkların ve kanserin tedavisinde kullanılan bileşiklerin 
molekül yapısına dahil olduğu için yeni araştırmalar ve daha etkili ilaçların geliştirilmesi 
açısından da büyük öneme sahiptir. 
Bu tez kapsamında, 2,4 disubstitüetiyazol türevi bileşiklerin, siklooksijenaz (COX) 
enzimleri üzerinde inhibitör etki potansiyelleri ve A549 ve L929 hücre hatları üzerinde 
MTT yöntemi ile sitotoksite değerleri, apoptotik etki testleri ile ise bileşiklerin apoptotik 
aktiviteleri değerlendirilmiştir. MTT ile yapılan deneylerde HAL3, HAL5 ve HAL9 
koduna sahip bileşiklerin A549 hücre hattı üzerinde sisplatin pozitif kontrole kıyasla daha 
yakın etki değerlerinin olduğu gözlemlenmiştir. Fakat bu üç bileşiğin COX-I ve COX-2 
üzerinde inhibisyon aktivitelerine dair veri bulunamamıştır. COX inhibisyon 
deneylerinde ise en iyi sonuçları HAL2 ve HAL10 kodlu bileşikler göstermiştir. 
Çalışmamızın sonucundan elde edilmiş genel bulgular ise, HAL3, HAL5 ve HAL7 
koduna sahip bileşiklerin iyi antikanser etki potansiyeline sahip ola bileceğine dair fikir 
oluşturmuş ve bununla da tiyazol türevi bileşiklerinin temel alanları ile ilgili ilaç 
geliştirme çalışmalarında kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Inflammatory responses play an important role in the development of various stages 
of cancer - malignant transformation, invasion and metastases. Today, drugs with anti-
inflammatory and anticancer effects cause preference limitations as they can cause high
toxicity, low efficacy and drug tolerance. For this reason, research on the synthesis and 
design of anticancer and anti-inflammatory drugs with lower toxic properties and high
potency has gained importance.
Since the thiazole ring is included in the molecular structure of the compounds used 
in the treatment of various diseases and cancer, it is also of great importance in in terms 
of new research and the development of more effective drugs.
Within the scope of this thesis, the inhibitory effect potentials of 2,4 
disubstituthiazole derivative compounds on cyclooxygenase (COX) enzymes and their 
cytotoxicity values on A549 and L929 cell lines were evaluated by MTT method, and 
apoptotic activities of the compounds were evaluated by apoptotic effect tests. In 
experiments with MTT, it was observed that the compounds with the code HAL3, HAL5 
and HAL9 had closer effect values on the A549 cell line compared to the cisplatin 
positive control. However, there was no data on the inhibitory activities of these three 
compounds on COX-I and COX-2. HAL2 and HAL10 coded compounds showed the 
best results in COX inhibition experiments. The general findings obtained as a result of 
our study, on the other hand, formed the idea that compounds with the code HAL3, HAL5 
and HAL7 may have good anticancer effect potential, and showed that thiazole derivative 
compounds can be used in drug development studies related to their main areas.