760 No'lu Üsküdar Kassâm Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Kassam Registry of Üsküdar -Number 760- and his transcription and examination
Yazar: ZEHRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL SAFA ÜSTÜN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Kassam Defterleri = Kassam Records ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tereke = Estate ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; İstanbul-Üsküdar = İstanbul-Üsküdar ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Kassâm (Tereke) Defterleri bize Osmanlı'nın sosyal ve iktisadi tarihi açısından birinci derecede önemli veriler sunmaktadır. Özellikle, eş ve çocuk durumu ile ailenin ekonomik durumu, geçim kaynakları, ev ve mutfak kültürü, giyim ve kuşam kültürü vb. gibi pek çok alanda bilgiler elde edilmektedir. 
Osmanlı Tarihi Araştırmaları için önemli bilgiler içeren (Tereke) kayıtları şer'iyye sicilleri'nin içerisinde yer aldığı gibi bazen de müstakil defterler halinde tutulmuşlardır. Üsküdar Mahkemesi'ne ait olan 760 numaralı bu sicil de ayrı tutulan bir Kassâm Defteri'dir.
Yapılan araştırma sonucunda Üsküdar Mahkemesi'ne ait olan 760 numaralı bu Kassâm Defteri h. 1316-1317 (m.1899-1900) tarihinde kaleme alınmıştır. 
Aynı tarihli yine Üsküdar Mahkemesi'ne ait 761 numaralı Şer'iyye Sicilide mevcuttur. İncelediğimiz iki defterden anlaşıldığı üzere bu Kassâm Defteri 761 numaralı defterin bir Ek'i ve ilavesi niteliğinde diyebiliriz. 
Defterimiz 761 numaralı sicilden farklı olarak sadece tereke kayıtlarını içermektedir. 1899-1900 yıllarında Üsküdar'da yaşayan şahısların miras kayıtları, terekeden yapılan zorunlu harcamaları ve devletin aldığı (kısmetler) vergiler bize dönemin ekonomisi hakkında önemli bilgiler vermektedir.
Miras bırakılan eşya dökümlerinden ise şahısların sosyo-kültürel yaşantılarına dair önemli ipuçları elde edilmektedir.

Anahtar Kelimeler: 760 No'lu Üsküdar Kassâm Defteri, Üsküdar Şer'iyye Sicili, Tereke, Kassâm, Miras

Abstract:
Kassâm (Nachlass) Register legen uns sozial- und wirtschaftswissenschaftlich wichtige Daten über das Osmanische Reich vor. Insbesondere über den Ehepartner und der Kinder, die Wirtschaftsverhältnisse der Familie, die Einkommensverhältnisse, die Haus und Küchenkultur, die Kleidungskultur u.ä..
Die Nachlassregister, die wichtige Daten für die Forschung zur Geschichte des Osmanisches Reiches beinhalteten sind teils sowohl in Richterregistern als auch in separaten Registern geführt worden. Bei dem Register mit der Nummer 760, welches im Gericht Üsküdar registriert ist handelt es sich um ein separates Nachlassregister.
Nach unserer Forschung wurde dieses Nachlassregister mit der Nummer 760 im Jahre 1899-1900 im Gericht Üsküdar niedergeschrieben.
Eins im gleichen Jahr geführtes Richterregister mit der Nummer 761 ist auch vorhanden. Daraus schließen wir, dass dieses Nachlassregister ein Teil des Richterregisters der Nummer 761 ist. 
Unser Register unterscheidet sich vom Register 761 in dem es ausschließlich Nachlässe beinhaltet. Die Nachlassdaten der Personen aus dem Jahre 1899-1900, die Pflichtzahlungen aus den Nachlässen und die Steuern zeigen uns wichtige Daten über die Wirtschaft auf.
Durch den Nachlass der Personen können wird aus sozial-kultureller Sicht wichtige Anhaltspunkte über deren Lebensverhältnisse erlangen.

Schlüsselwörter: 760 nummerierte Üsküdar Nachlassregister, Üsküdar Richterregister, Nachlass, Kassâm, Erbe