Özel gereksinimliliği içeren Türkçe ve çeviri resimli çocuk kitaplarının incelenmesi
Review of Turkish and translation children picture books including special needs
Yazar: ÇİĞDEM KAYMAZ
Danışman: ÖĞR. GÖR. DR. SEMRA ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Kitaplar = Books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Türkçe = Turkish ; Türkçe kitaplar = Turkish books ; Çeviri = Translation ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk kitapları = Children's books ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu çalışmada, resimli öykü kitaplarında özel gereksinimlilik durumunun resimli öykü kitaplarının temel özellikleri, resimli öykü kitaplarının temel bileşenleri ve resimli öykü kitaplarının biçimsel özellikleri bağlamında nasıl temsil edildiğini ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır.  Araştırmanın çalışma materyalini,    çocuk yayınlarında en çok satışı olan 10 yayınevi taraması sonucu, özel gereksinimliliği bir şekilde yapısında (konu olarak ya da karakter açısından) barındıran ve bir öyküsü olan, 3-8 yaş dönemine hitap eden 61 resimli öykü kitabı oluşturmaktadır.   Resimli öykü kitapları, içerik analiz formu kullanılarak incelenmiştir. İçerik analiz formu üç ana bölümden oluşmaktadır. Özel gereksinimlilik konusu ilk bölümde resimli öykü kitaplarının temel özellikleri, ikinci bölümde resimli öykü kitaplarının temel bileşenleri ve üçüncü bölümde resimli öykü kitaplarının biçimsel özellikleri bağlamında sorgulanmaktadır. Resimli öykü kitaplarından elde edilen nitel veriler, içerik analizi ve söylem analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, özel gereksinimliliği yapısında bulunduran çeviri ve Türkçe resimli öykü kitaplarının sayısının az olduğudur. Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise,  kitapların temel bileşenleri bağlamında özel gereksinimli karakterlerin çoğunlukla nitelikli olarak temsilinin yapıldığı;  seçilen tema ve konuların kısıtlı olduğu;  geçmişe kıyasla daha iyi bir terminolojiye sahip olduğu; özel gereksinimli karakterlerin olay/durum/çatışma içinde daha çok farklılıklarından bahsedilerek daha çok gereksinime odaklanıldığı;  görsellerde özel gereksinimliliğin çoğunlukla nitelikli olarak temsil edildiğidir. İncelenen resimli öykü kitaplarının çoğunun nitelikli biçimsel özelliklere sahip olduğu ise araştırmanın bir diğer sonucudur. Özel gereksinimli bireylerin toplumun vazgeçilmez bir parçası olması için nitelikli resimli öykü kitapları kullanılarak daha fazla farkındalık çalışmaları önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler:  Özel gereksinimli birey, resimli öykü kitapları, çocuk kitapları

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal how the special necessity situation in Picture story books is represented in terms of basic features of Picture story books; basic componets of Picture story books; stylistic features of Picture story books.  The research material of the study is composed of 61 picture story books for the period of 3-8 years old children, having a story and containing the structure of special needs (subject or character) as a result of scanning the 10 publishing houses which are the most sales in children's publications. Picture story books were examined using the content analysis form.  The content analysis form consists of three main parts. In the first part, the special necessity issue, is questioned in terms of basic characteristics of picture story books, in the second part, in terms of basic features of picture story books, in the third part, stylistic features of picture story books.  Qualitative data obtained from picture story books were analyzed using content analysis and discourse analysis methods. One of the remarkable results of the research is that the number of translation and Turkish picture storybooks in the special necessity structure is significantly small. Another noteworthy result of the study is that in the context of the basic components of the books, there is often a qualitative representation of characters with special needs; The selected themes and subjects are limited; Has a better terminology than the past; Focuses more on the need to talk about the more diverse characteristics of special needs characters in the event / situation / conflict; In visuals, special needs are mostly represented as qualified. The fact that most of the picture storybooks examined have qualitative stylistic features is another result of the research. More awareness studies are suggested using qualified picture story books in order to ensure that individuals with special needs are an indispensable part of society.
Keywords:   Children with special needs, picture story books, children books