Çalışan annelerde eş desteği ile ebeveyn tükenmişliği arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasının aracı rolü
The mediating role of work-family conflict in the relationship between spousal support and parental burnout among working mothers
Yazar: BETÜL TURAL
Danışman: PROF. DR. VAHDETTİN GÖRMEZ
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Günümüzde iş ve aile yaşamları sorumlulukları arasında denge kurmak, özellikle çalışan anneler için önemli bir zorluktur. Çalışan anneler, üstlendikleri çalışan ve anne rolleri arasında ebeveynliğin getirdiği zorluklara maruz kalmaktadır. Eşten gelen destek, çalışan anneler için deneyimledikleri iş-aile çatışmasını ve ebeveyn tükenmişliği ile baş etmede etkin rol oynamaktadır.  Bu araştırmanın amacı, çalışan annelerde iş-aile çatışmasının eş desteği ile ebeveyn tükenmişliği arasındaki aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 18 yaş altı en az 1 çocuğu olan 24 ile 49 yaşları arasında 663 çalışan kadın oluşturmaktadır. Nicel metodoloji kullanılan çalışmada, İş-Aile Çatışması Ölçeği (İAÇÖ), Ebeveyn Tükenmişliği Değerlendirmesi (EBT) ve Eş Destek Ölçeği (EDÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkileri belirlemek için Pearson korelasyon analizi, iş-aile çatışmasının aracı rolünü incelemek için Process modeliyle regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, eş desteği ile ebeveyn tükenmişliği arasında negatif yönlü bir ilişki; eş desteği ile iş-aile çatışması arasında negatif yönlü bir ilişki ve iş-aile çatışması ile ebeveyn tükenmişliği arasında pozitif yönlü bir ilişki vardır. Eş destek türleri arasında ebeveyn tükenmişliği ile ilişkide bir farklılık bulunmamakla birlikte, iş-aile çatışmasının alt boyutlarından aile-iş çatışması (AİÇ), iş-aile çatışmasına (İAÇ) göre ebeveyn tükenmişliğine etkisi daha yüksek çıkmıştır. Aynı şekilde eş desteği ile AİÇ arasında İAÇ'ye göre daha güçlü bir ilişki bulunmuştur. İş-aile çatışması, eş desteği ile ebeveyn tükenmişliği arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynamaktadır. AİÇ'nin ise İAÇ'ye göre aracı ilişkisi daha güçlü çıkmıştır. Mevcut araştırmanın, çalışan annelerin deneyimlediği zorluklarla başa çıkmasında daha etkili destek kaynaklarını anlamada ve yeni stratejiler geliştirmede yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Balancing work and family life responsibilities is a significant challenge, especially for working mothers. Working mothers are exposed to the challenges of parenthood between their roles as employees and mothers. Support from the spouse plays an active role in coping with the work-family conflict and parental burnout experienced by working mothers. The purpose of this study is to examine the mediating role of work-family conflict between spousal support and parental burnout in working mothers. The sample of the research consists of 663 working women between the ages of 24 and 49 who have at least 1 child under the age of 18. In the study using quantitative methodology, the Work-Family Conflict Scale (WFCS), Parental Burnout Assessment (PBA) and Spousal Support Scale (SSS) were used. Pearson correlation analysis was used to determine the relationships between the variables of the study, and regression analyzes were performed with the Process model to examine the mediating role of work-family conflict. According to the findings of the study, there is a negative relationship between spousal support and parental burnout. There is a negative relationship between spousal support and work-family conflict and a positive relationship between work-family conflict and parental burnout. Although there is no difference in the relationship between spousal support types and parental burnout. Family-work conflict (FWC), one of the sub-dimensions of work-family conflict, has a higher impact on parental burnout than work-family conflict (WFC). Likewise, a stronger relationship was found between spousal support and FWC compared to WFC. Work-family conflict plays a partial mediator role in the relationship between spousal support and parental burnout. FWC's mediating role was stronger than WFC's. It is thought that the current research will be a guide in understanding how effective support sources regulate parental burnout experienced by working mothers,.and developing new strategies specifically for these difficulties.