Gediz dergisinin halk bilimsel tahlili
Gediz magazine in terms of folklore analysis
Yazar: SERDAR ÇETİNALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜROL PEHLİVAN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Gediz dergisi = Gediz magazine ; Halk bilimi = Folklore ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
"Gediz Dergisinin Halk Bilimsel Tahlili" adlı tezimde 19. Yüzyılın Halkbilim
anlayışıyla günümüz modern halkbilim anlayışının ne ölçüde benzeşip ne ölçüde
farklılaştığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Giriş kısmında 1932 yılında 14 ilde açılıp 1952 yılına kadar 478'e ulaşan
halkevlerinin kuruluş amaçları, getirmiş olduğu yenilikler ve özellikle halkbilim
açısından önem taşıyan unsurları dönemin bakış açısına göre değerlendirilmeye
çalışılmıştır. Cumhuriyet Döneminden başlayarak halkevlerinin kuruluşuna,
kuruluşunu etkileyen unsurlara, kendine örnek aldığı kurumlara değinilmiş böylece
kurulma amacına ışık tutulmaya çalışılmıştır. Halkevlerinin işleyişi ve yapısını
oluşturan dokuz farklı şubenin çalışma şekilleri hakkında bilgi verilmiştir. Bu dokuz
şube; Dil, Edebiyat ve Tarih, Güzel Sanatlar, Temsil, Spor, Sosyal Yardım, Halk
Dershaneleri ve Kurslar, Kütüphane ve Yayın, Köycülük, Müze ve Sergi olarak
kendi içinde tasnif edilmiştir. Bu dokuz şubenin kendi alanlarında yapmış oldukları
aksiyonlarla halkı eğitme ve halkla köprü kurma amaçları sağlanmış olacaktır.
Böylece aralarında uzaklık bulunan yönetici ve yönetilen kişiler arasında bir bağ
kurulacak bu bağ da halkın kendi ürünlerinin toplanmasıyla ve bunların gelecek
nesillere aktarılmasıyla sağlanmış olacaktır.

Manisa Halkevi de kuruluşundan itibaren kendilerine verilen amaçlar
doğrultusunda halk ile köprüler kurma yolunda çeşitli etkinlikler konferanslar
eğitimler vermiş bir yandan Manisa'nın köy ve beldelerinden toplanan halka ait
unsurlar temin edilerek bu unsurlar Halkevinin yayın organı olan Gediz Dergisinde
neşredilmiştir. Bu neşredilen unsurlar neşredilirken dönemin halkbilim anlayışına
göre sunulmuştur. Tezin bölümlerinden birini oluşturan bu kısımda o dönemin halk
bilim anlayışıyla şuanda içinde bulunduğumuz dönemin halkbilim anlayışının
benzerlik ve farklılıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. Yazarların halkbilim anlayışı
adlı bölüm olan bu kısımda günümüz halkbilim anlayışına da değinilmiştir. Tezin
son bölümünü oluşturan kısımdaysa Gediz Dergisinde folklor özelliği taşıyan ürünler
neşredilmiştir. Hacimce geniş olan derginin incelenmesi ve folklor özelliği taşıyan
ürünlere ulaşma açısından kolaylık sağlanacaktır.

Abstract:
In my thesis titled An Analysis Gediz Journal in terms of Folklore, it was tried to
determine to what extent the modern folklore approach differed from the folklore
concept of the 19th century.

In the introduction part, it was tried to be evaluated according to the point of view of
the establishment of community centers which were opened in 14 cities in 1932 and
number of which reached to 478 until 1952, the innovations they brought and
especially the importance of folklore. Starting from the Republican Era, the
establishment of the community centers, the factors affecting the establishment of
institutions, and the institutions that were taken as examples of the establishment
purpose were highlighted. Information was given about the working styles of the
nine different branches that constitute the functioning and structure of the
Community Centers. These nine branches were: Language, Literature and History,
Fine Arts, Representation, Sports, Social Aid, Public Classrooms and Courses,
Library and Publication, Constellation, Museum and Exhibition. The aims of these
nine branches were to educate the public and to establish a bridge with the public
with the actions they have taken in their own fields. Thus, a bond to be established
between the rulers and the ruled people were ensured by gathering the people's own
products and transferring them to the next generations.

11

The Manisa Community Center has been organizing various activities and
conferences on the path to building bridges with the people for the purposes they
have been given since its establishment and at the same time gathered elements from
village and settlements of Manisa. These elements were presented in Gediz
magazine, the publication organ of the community center according to the folklore of
the period. In this section which constitutes one of the sections of the thesis, with the
understanding of folk science of that period, the similarities and differences of the
folklore concept of the period in which we are present were tried to be revealed. In
this section, which is the section called folklore understanding of the authors, today's
folklore approach is also mentioned. In the last section of the thesis, products that
had folklore property were published in Gediz magazine. Easiness will be provided
in terms of examination of the magazine, which is wide in volume and in terms of
access to the products that have the feature of folklore.