Haptonomi uygulamasının gebelik uyumuna ve babaların prenatal bağlanmasına etkisi
The effect of haptonomy application on pregnancy adjustment and prenatal attachment of fathers
Yazar: NAZLI AKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ÖZTÜRK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Amaç: Bu araştırma, haptonomi uygulamasının gebelerin gebeliğe uyumuna, babaların prenatal bağlanma üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.  

Materyal ve Metot: Araştırma Nisan 2022- Nisan 2023 tarihleri arasında Kars Harakani Devlet Hastanesi gebe danışma birimine başvuran gebeler ve eşleriyle randomize kontrollü bir araştırma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini 143 primipar gebe ve eşleri (71 girişim grubu 72 kontrol grubu) oluşturdu. Girişim grubunda yer alan gebe ve eşlerine 3 ile 7 gün aralıklarla 5 seans haptonomi uygulandı. Kontrol grubundaki gebe ve eşlerine herhangi bir girişim uygulanmadı. Veriler, "Gebe Veri Formu", "Baba Adayı Veri Formu", "Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği (PKDÖ)" ve "Rahim İçi Baba Bağlanma Ölçeği (RİBBÖ)" formları ile toplandı. Verilerin istatistiksel analizi SPSS programı ile değerlendirilmiş olup analizinde sayılar, yüzdelikler, ortalama, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplarda t testi, Mann Whitney U analizi, Wilcoxon testleri kullanıldı.

Bulgular: Gebelerin gebeliğe uyumlarını değerlendirmek için yapılan gruplar arası karşılaştırmada girişim grubundaki gebelerin genel PKDÖ puan ortalaması 105.46±10.47, kontrol grubunda 144.78±22.00 dir. Girişim ve kontrol grubundaki gebeler arasında PKDÖ puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05).

Gruplar arası karşılaştırmada; girişim ve kontrol grubunda babaların son test RİBBÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0.000). Girişim grubundaki baba adaylarının son testte RİBBÖ puan ortalaması 85.00±4.17, kontrol grubunun son testinde RİBBÖ puan ortalaması 66.43±6.83'tür. 

Sonuç: Haptonomi uygulaması sonrası girişim grubundaki gebelerin gebelik uyumunun, baba adaylarının prenatal bağlanma düzeylerinin arttığı görülmüştür. Haptonomi uygulamasının prenatal dönemde gebe ve baba adaylarına uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: This study was carried out to evaluate the effect of haptonomy application on the adjustment of pregnant women to pregnancy and on prenatal attachment of fathers.
Material and method: The study was carried out as a randomized controlled study with pregnant women and their spouses who applied to Kars Harakani State Hospital pregnant counseling unit between April 2022 and April 2023. The sample of the study consisted of 143 primiparous pregnant women and their spouses (71 Intervention Group and 72 Control Group). Pregnant women and their spouses in the intervention group underwent 5 sessions of haptonomy at intervals of 3 to 7 days. Pregnant women and their spouses in the control group did not undergo any intervention. The data were taken together with the "Pregnant Data Form", "Father-To-Be Data Form", "Prenatal Self-Assessment Scale (PASS)" and "Intrauterine Father Attachment Scale (RIBBS)" forms. Statistical analysis of the data was evaluated with SPSS program and numbers, percentages, mean t test in independent groups, t test in dependent groups, Mann Whitney U analysis, Will Coxon analysis were used in the analysis.
Results: In the comparison between the groups made to evaluate the compliance of pregnant women to pregnancy, the mean general PASS score of the pregnant women in the intervention group was 105.46±10.47, and 144.78±22.00 in the control group. The difference between the mean PASS scores between the pregnant women in the intervention and control groups was statistically significant (p<0.05). In the comparison between groups; A statistically significant difference was found between the post-test RIBBÖ score averages of fathers in intervention and control groups. (p=0.000) The mean score of RIBBS in the posttest of the prospective fathers in the intervention group was 85.00±4.17, and the mean RIBBS score in the posttest of the control group was 66.43±6.83.
Conclusion: It was observed that pregnancy adjustment of pregnant women in the intervention group and prenatal attachment levels of expectant fathers increased after the haptonomy intervention. Haptonomy application is recommended to be applied to pregnant women and expectant fathers in the prenatal period.