Bipolar bozuklukta perimenopoz ve menopozun hastalık seyri üzerine etkileri
Impact of perimenopause and menopause on the course of bipolar disorder
Yazar: TUNA GÜZİDE YENER ÖRÜM
Danışman: UZMAN NESRİN BUKET TOMRUK
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Hormonlar = Hormones ; Menopoz = Menopause ; Uyku = Sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada menopozun ve menopozal geçiş döneminin bipolar bozukluk seyri üzerine etkisinin araştırılması hedeflendi. Çalışmamızın bir diğer amacı da kadın hayatının önemli bir bölümü olan menopozal geçiş dönemi ve menopoz sonrası dönemde bipolar bozukluk tanılı kadınların uyku ve hayat kalitesini değerlendirmektir. Bu çalışmadan elde edilecek sonuçlar ile bipolar bozuklukta hayatın bu iki önemli dönemindeki hastalık seyrini daha iyi anlayabilmeyi, riskleri daha iyi değerlendirebilmeyi ve tedaviyi daha iyi planlayabilmeyi hedefledik.YÖNTEM: Çalışmaya bipolar I tanılı, en az 4 haftadır ötimik olan 40-60 yaş arası 30 premenopozal, 30 perimenopozal, 30 postmenopozal dönemde toplam 90 kadın hasta dahil edildi. Çalışmaya katılan hastaların ötimik oldukları Young Mani Derecelendirme Ölçeği ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ile doğrulandı. Hastalara bipolar bozuklukta menopozal seyir veri formu, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Değerlendirme Anketi Kısa Form, Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği, Mevsimsel Gidiş Değerlendirme Formu uygulandı. Hastaların kendilerinden alınan bilgiler, eski tıbbi kayıtlar, izlem dosyaları ve yatış dosyalarından elde edilen bilgiler doğrultusunda premenopozal, perimenopozal ve postmenopozal dönemde yıl başına düşen atak yoğunlukları ve yatış yoğunlukları hesaplandı.BULGULAR: Çalışmamızda perimenopozal dönemde premenopozal döneme oranla yıl başına düşen toplam atak ve manik atak yoğunluğunda istatistiksel olarak anlamlı artış saptanırken, depresif, mikst atak ve yatış yoğunluğunda anlamlı artış saptanmamıştır. Postpartum atak varlığı ile perimenopozal atak yoğunluğu artışları arasında korelasyon saptanmazken, premenstrüel sendrom ve perimenopozal depresif atak artışı arasında korelasyon saptanmıştır. Global mevsimsellik skorları ile premenstrül sendrom ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Yaşam ve uyku kalitesinin premenopozal grupta, perimenopozal ve postmenopozal gruba göre daha iyi olduğu saptanmıştır.SONUÇLAR: Çalışmamızın sonuçları reprodüktif hormon dalgalanmaları ile karakterize perimenopozal dönemin bipolar hastalarda duygudurum, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi üzerine etkileri olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın sonuçlarının öncül olduğu unutulmamalıdır. Bu yüzden bipolar bozuklukta perimenopozal dönemin klinik seyre etkisini anlamak için daha fazla sayıda geniş örneklemli prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.ANAHTAR KELİMELER: Bipolar bozukluk, Menopoz, Reprodüktif hormonlar, Uyku kalitesi, Yaşam kalitesi.E-Mail: tunaorum@yahoo.com

Abstract:
OBJECTIVE: In the present study, we aimed to investigate the impact of menopausal transition and menopause on the course of bipolar disorder. Another purpose of this study is to assess sleep and life quality of the women with the diagnosis of bipolar disorder in menopausal transition period and after menopause. The results, may help us accordingly the course of bipolar disorder in these two important periods of life, assess the risks and plan the treatment.METHODS: 30 premenopausal, 30 perimenopausal, 30 postmenopausal, a total of 90 bipolar patients who were euthymic for at least four weeks, in 40-60 age range were included in the study. Euthymic state of the patients was confirmed through Young Mania Rating Scale and Hamilton Depression Scale. Menopausal Course in Bipolar Disorder Data Form, World Health Organization Quality of Life Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index and Seasonal Pattern Assessment Questionnaire were applied to all patients. Episode and hospitalization frequencies of the patients were calculated in premenopausal, perimenopausal and postmenopausal periods with the information taken from the patient, medical records, inpatient and outpatient charts.RESULTS: In our study we found statistically significant increase in total and manic episode frequencies in perimenopasal period, but no significant increase was found in depressive, mixed episodes and hospitalization frequencies. Premenstrual syndrome and increased perimenopausal depressive episode frequency was correlated but there was no correlation between postpartum episode and increase in perimenopausal episode frequencies. Statistically significant correlation between global seasonality scores and premenstrual syndrome was found. Quality of life and sleep was found better in the premenopausal group than the perimenopausal and postmenopausal groups.CONCLUSION: The results of our study shows that perimenopausal period, which is characterized by significant reproductive hormone fluctuations, can influence mood, sleep quality and quality of life in bipolar patients. It should be kept in mind that our results are preliminary. Thus, prospectively designed, studies with larger sample sizes are needed to better understand the impact of perimenopouse on the course of bipolar disorder.KEYWORDS: Bipolar disorder, Menopause, Reproductive hormones, Sleep quality, Quality of life