Avrupa Birliği ülkeleri için büyüme, kalkınma ve vergi gelirleri ilişkisinin panel veri analizi yöntemi ile incelenmesi
Examining the relationship between growth, development and tax revenues for European Union countries using panel data analysis method
Yazar: SELİM CAN ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. ONUR POLAT
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Vergi, toplumu oluşturan bireyler ve kurumlar tarafından, devletin kamu harcamalarını karşılamak
amacıyla iktisadi güçlerine göre belirlenen zorunlu ekonomik birim ya da değerlerin, karşılıksız
olarak kamuya transfer edilmesidir. Avrupa Birliği (AB) ülkeleri Maastricht anlaşması
çerçevesinde ekonomik ve parasal bir birlik oluşturmuştur. Fakat, üye ülkelerin kamu kesimlerinin
büyüklüğü, kamunun gelir-gider dengesi ve buna bağlı olarak maliye politikası uygulamaları
farklılaşabilmektedir. Sürdürülebilir ve yüksek bir büyüme hedefi için maliye politikaları önemli bi rol üstlenmektedir. Bu doğrultuda çalışma AB ülkeleri için vergi gelirleri ile ekonomik büyüme ve
kalkınma arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda tezin ampirik bölümü 27 AB
ülkesi için 2009-2021 döneminde dolaysız/dolaylı vergiler kişi başına düşen GSYİH, insani
gelişmişlik endeksi, sürdürülebilirlik endeksi arasındaki ilişkiyi panel veri analizi kullanarak
incelemiştir. Veriler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı Westerlund eşbütünleşme testi ile
tespit edilmiştir. Dinamik panel veri modelinin sonuçları yazınla uyumlu olarak dolaylı/dolaysız
vergilerin büyüme ile pozitif yönlü bir ilişkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ancak dolaylı
vergilerin etkilerini gösteren katsayının daha yüksek bulunması, dolaylı vergilerin ekonomik
büyüme üzerindeki etkisinin nispi olarak daha fazla olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Tax is the free-of-charge transfer of compulsory economic units or values determined
according to the government's economic power to the public to meet public expenditures
by the individuals and institutions that make up the society. European Union (EU)
countries haveformed an economic and monetary union within the framework of the
Maastricht Agreement. However, the size of the public sector of member countries, the
public income-expenditure balance, and fiscal policy practices can differ. For
governments, fiscal policies play an important role in creating sustainable and high growth.
In this regard, this study aims to comprehensively examine the relationship between tax
revenues and economic growth and development for EU countries. In this context, the
empirical part of the thesis examines the relationship between direct/indirect taxes as % of
GDP per capita, human development index, and sustainability index for 27 EU countries
in the 2009-2021 period using panel data analysis.The existence of a long-term relationship
in the mentioned data was determined by the Westerlund cointegration test. As
demonstrated in the article, the results of the dynamic panel data model show that
indirect/direct taxes positively affect growth. On the other hand, the higher coefficient
showing the effects of indirect taxes indicates that the effect of indirect taxeson economic
growth is relatively greater.