Elektromanyetik alanların insan lenfosit kültürü ve bazı bitkiler üzerine genetik etkileri
The genetic effects of electromagnetic fields on human lymphocytes culture and some plants
Yazar: HÜSEYİN AKSOY
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜNAL ; PROF. DR. SEBAHATTİN ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ELEKTROMANYETİK ALANLARIN İNSAN LENFOSİT KÜLTÜRÜ VEBAZI BİTKİLER ÜZERİNE GENETİK ETKİLERİ(Doktora Tezi)Hüseyin AKSOYGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜOcak 2006ÖZETBu çalışmada, elektromanyetik alanların canlılardaki genetik etkileriaraştırılmıştır. Bunun için yüksek gerilim hatlarına 0, 10, 25, 50 ve kontrololarak 100 m'den sonraki uzaklıklarda saksılara dikilen Allium cepa L. ve ekilialanda aynı mesafelerden alınan Triticum baeoticum Boiss. subsp. baeoticumtohumlarından laboratuvarda çimlendirilen kök ucu meristematik hücrelerikullanılmıştır. Ayrıca laboratuvarda oluşturulan 1000, 1500 ve 2000 V/mdozlarındaki elektrik alanları ile 0.25, 0.50 ve 1 mT dozlarındaki manyetikalanlar hem Allium cepa L., hem de insan periferal lenfositlerine uygulanarakelektromanyetik alanların genetik etkileri araştırılmıştır. Diğer yandanelektromanyetik alanların DNA seviyesindeki olası etkilerini gözleyebilmek için,yüksek gerilim hatları çevresinde yetişen ve yukarıda bahsedilen alanlardantoplanan farklı bitki materyallerinde RAPD-PCR yöntemi kullanılmıştır. Bütünuygulama gruplarında elektromanyetik alanların mitotik indeks üzerine etkiliolduğu ve kromozomal anormallikleri arttırdığı gözlenmiştir. Bitkilerle yapılançalışmalarda en fazla gözlenen anormallikler sırası ile köprü, kalgın kromozom,kromozom parçaları, çok kutupluluk, c-mitoz, yapışıklık ve düzensizmetafazdır. Mikronukleus, köprü ile birlikte ilk sırada yer almaktadır. İnsanperiferal lenfositlerinde ise kromatid ve kromozom kırığı, disentrik kromozom,kardeş kromatidlerde birleşme ve fragment şeklinde anormalliklergözlenmiştir. Replikasyon indeksinde kontrol gruplarına göre herhangi bir farkgözlenmezken, kardeş kromatid değişimi frekansları, bütün uygulamagruplarında kontrole göre istatistiksel olarak önemli derecede artış göstermiştir.DNA düzeyindeki incelemelerde, uygulama gruplarında kontrol gruplarınagöre farklı bant oluşumları gözlenmiştir. Bu gözlemler kromozomalçalışmalardan elde edilen sonuçları destekler nitelikte olmakla beraber, kesinsonuçların elde edilebilmesi için daha fazla sayıda primer kullanılmasıgerekmektedir.Bilim Kodu : 203.1.048Anahtar Kelimeler : Elektromanyetik alanlar, yüksek gerilim hatları, mitotikindeks, kromozomal anormallikler, kardeş kromatidlerdedeğişim, RAPD-PCRSayfa Adedi : 99Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Fatma ÜNAL, Prof. Dr. Sebahattin ÖZCAN

Abstract:
THE GENETIC EFFECTS OF ELECTROMAGNETIC FIELDS ON HUMANLYMPHOCYTES CULTURE AND SOME PLANTS(Ph. D. Thesis)Hüseyin AKSOYGAZI UNIVERSITYINSTUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGYJanuary 2006ABSTRACTIn this study, genetic effects of electromagnetic fields on living organism wereinvestigated. For this purpose, the bulbs of Allium cepa L. were planted in thepots at the distance of 0, 10, 25, 50 and 100+ m (control) from high voltagepower lines. The seeds of Triticum baeoticum Boiss. subsp. baeoticum planted inthis area were also collected from the same distances and germinated in petridishes in the laboratory. In addition, 1000, 1500 and 2000 V/m doses of electricfields and 0.25, 0.50, and 1 mT doses of magnetic fields were constituted in thelaboratory for Allium cepa L. and human peripheral lymphocytes to investigatethe effects of electromagnetic fields. On the other hand, to observe geneticeffects of electromagnetic fields on DNA levels, RAPD-PCR methods wereapplied to different plant materials were collected at same distance from thehigh voltage power lines. It was observed that electromagnetic fields effected themitotic indices and increased the chromosomal aberrations in all the treatmentgroups. Most common abnormalities observed in plants were bridges, laggingchromosomes, fragments, multipolarity, c-mitosis, stickness and irregularmetaphases. Most prominent abnormalities were micronucleus and bridges.Chromatid and chromosome breaks, dicentric chromosomes, sister chromatidunions and fragments were observed in human peripheral lymphocytes. Whilethe replication indices were not different from their controls, the frequencies ofsister chromatid exchanges were significantly different from their controls in allthe treatment groups. Different bands were observed in the treatment groupscompared with the control groups in DNA investigations. Although theoutcomes of the DNA investigations support the results of chromosomal studies,more primer should be used to be able to get more precise results.Science Code : 203.1.048Key Words : Electromagnetic fields, high voltage power lines, mitotic index,chromosomal aberrations, sister chromatid exchanges, RAPD-PCRPage Number : 99Adviser : Prof. Dr. Fatma ÜNAL, Prof. Dr. Sebahattin ÖZCAN