Taksan ve platin bazlı tedavi alan kanser hastalarında tedaviye bağlı gelişen periferal nöropatinin yönetiminde tuzlu su banyosunun etkisi
The effect of saltwater baths in the management of peripheral neuropathy related to treatment in cancer patients receiving taxane and platinum based treatment
Yazar: EMEL EMİNE KAYIKÇI
Danışman: PROF. DR. GÜLBEYAZ CAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Banyo = Bathroom ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nöropatiler = Neuropathies ; Platin = Platinum ; Tedavi = Treatment ; Tuzlu su = Saline water ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination

Özet:
Deneysel nitelikte olan bu çalışma, kemoterapi ile ilişkili periferal nöropatinin yönetiminde tuzlu su banyosunun etkisini belirlemek amacıyla planlandı. Çalışmaya 11 Aralık 2018-6 Haziran 2020 tarihleri arasında, İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Ayaktan Kemoterapi Ünitesinde, kanser tanısı nedeniyle taksan ve platin bazlı kemoterapi alan ve tedaviye ile ilişkili periferal nöropati gelişen, 103 hasta dahil edildi. Hastalar çalışma öncesinde hazırlanmış bir randomizasyon kontrol listesi doğrultusunda kontrol (n=47) ve deney [1-ılık tuzlu su (n=38) ve 2-soğuk tuzlu su (n=18)] grubuna alındı. Tüm hastalara kliniğin standart protokolü uygulanırken, deney grubundaki hastalara ek olarak 14 gün boyunca gün aşırı, 30 dakika el/ayaklara tuzlu su banyosu uygulamasını yapması istendi. Veriler, çalışma başlangıcında, birinci ve ikinci haftanın sonunda, Hasta Tanılama Formu, National Cancer Institute (NCI)-CTCAE v5.0 toksisite kriterleri, EORTC QLQ-C30 ve EORTC QLQ-CIPN20 yaşam kalitesi ölçekleri kullanılarak elde edildi. Çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare, Mann Withney U ve Friedman testleri kullanıldı. İstatiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Yaş ortalaması 55,6±10,3 olan çalışma grubunun, çoğu kadın, evli ve ilköğretim mezunu olan hastalardan oluştuğu saptandı. Çalışmaya katılan hastaların ilk görüşmede deney ve kontrol gruplarının grad 3 periferal nöropati şiddeti insidansı ve yaşam kalitesi puanları açısından benzerdi. Tekrarlayan izlemler sonucunda deney (soğuk tuzlu su banyosu) grubunda kontrol grubuna kıyasla periferal nöropati şiddetinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı, yaşam kalitesi puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı görüldü. Sonuç olarak tuzlu su (soğuk) banyosunun taksan ve platin bazlı tedaviye bağlı gelişen periferal nöropati yönetiminde etkili bir yaklaşım olduğu belirlendi.

Abstract:
This experimental study was planned to determine the effect of the salt water bath in the management of chemotherapy-related peripheral neuropathy. 103 patients who received taxane and platinum-based chemotherapy due to cancer diagnosis and who developed treatment-related peripheral neuropathy between 11 December 2018 and 6 June 2020 were included in the study. Patients were included in the control (n =47) and experiment [1-warm salt water (n=38) and 2-cold salt water (n=18)] according to a randomization checklist prepared prior to the study. While the standard protocol of the clinic was applied to all patients, in addition to the patients in the experimental group, they were asked to perform saline bath application on hands / feet every other day for 14 days and 30 minutes. Data were obtained at the beginning of the study, at the end of the first and second weeks, using the Patient Diagnostic Form, National Cancer Institute (NCI) -CTCAE v5.0 toxicity criteria, EORTC QLQ-C30 and EORTC QLQ-CIPN20 quality of life scales. Descriptive statistics, Chi-square, Mann Withney U and Friedman tests were used to evaluate the data obtained from the study. Statistical significance level was accepted as p <0.05. It was determined that the study group, with an average age of 55,6±10,3, consisted of mostly female, married and primary school graduates. Grad 3 peripheral neuropathy severity of the experimental and control groups were similar in terms of incidence and quality of life scores at the first interview of the patients participating in the study. As a result of repeated follow-ups, it was observed that the severity of peripheral neuropathy decreased statistically significantly and the quality of life scores increased statistically in the experimental group (cold salt water bath) group compared to the control group. As a result, it was determined that the brine bath (cold) was an effective approach in the management of peripheral neuropathy associated with taxane and platinum-based therapy.