Frontal, sphenoid, maksiller sinüs asimetrileri ile baskın olarak kullanılan üst ekstremite tarafı arasındaki ilişki
The relationship between frontal, sphenoid, maxillary sinus asymmetries with dominant upper extremity
Yazar: ALTUĞ BEŞİKCİ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR BİLGE
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Asimetri = Asymmetry ; Beyin lateralizasyonu = Brain lateralization ; El tercihi = Hand prefecence ; Frontal sinüs = Frontal sinus ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Sfenoid sinüs = Sphenoid sinus ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
İnsan bedeni fonksiyonel ve yapısal olmak üzere 2 tür asimetriye sahiptir. Fonksiyonel asimetrinin en iyi örneği baskın el tercihidir. Paranazal sinüsler ise anatomik olarak kişiye özgü ve yapısal asimterik yapılanmaya sahiptir. Literatürde baskın el tercihi ile yapısal vücut asimetrileri arasındaki ilişkiyi araştıran çok sayıda araştırma bulunmasına rağmen, baskın el tercihini tespit etmenin kesin bir yöntemi bulunamamıştır. Adli tıp alanında, baskın el tercihinin araştırılması ölüm orjini tespiti, maluliyet oranı hesaplanması ve adli belge incelemesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, baskın el tercihi ile paranazal sinüs asimetrileri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemeyi amaçladık.       
Çalışmamızda 96 (59 erkek, 37 kadın) olguya Edinburgh El Tercihi Envanteri uygulanmış, Edinburgh Skorlarının negatif değerleri için solak, pozitif değerleri için sağlak grupları oluşturulmuştur. Beyin BT'lerinde frontal, sphenoid, maksiller sinüslerin en geniş alanları ölçülmüştür. (Sağ alan – Sol alan) formülü ile asimetri değerleri belirlenmiştir. Negatif asimetri değerleri için sol dominant, pozitif asimetri değerleri için sağ dominant sinüs grupları oluşturulmuştur. Olguların Edinburgh Skorları ve baskın el tercih grupları ile asimetri değerleri ve sinüs dominans grupları karşılaştırılmıştır. 
Sphenoid sinüs asimetri değerleri, sphenoid sinüs ve total sinüs dominansı ile baskın el tercihi arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Diğer analizlerde anlamlı sonuç tespit edilmemiştir. 
Sphenoid sinüs asimetrisi baskın el tercihinin tespitinde kullanılabilir. Bulguların koronal BT ve/veya 3-boyutlu görüntüleme yöntemleriyle desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
The human body has two types of asymmetry, functional and structural. The best example of functional asymmetry is dominant hand preference. The paranasal sinuses are person-spesific anatomically and have structural asymmetries. Despite the large number of studies in the literature investigating the relationship between dominant hand preference and structural body asymmetry, there is no definite method for determining dominant hand preference. In the field of forensic medicine, the search for dominant hand preference is used in the determination of death origin, the calculation of the disability rate and forensic document examination. In this study, we aimed to determine whether there is a significant relationship between dominant hand preference and paranasal sinus asymmetry.
In our study, Edinburgh Handednes Inventory was applied to 96 (59 males, 37 females) subjects, left-handed group established for negative values of Edinburgh Scores, and right-handed group for positive values. In brain CTs, the widest areas of frontal, sphenoid, maxillary sinuses were measured. Asymmetry values are calculated by (right area - left area) formula. For negative asymmetry values, left dominant, for positive asymmetry values, right dominant sinus groups were formed. The Edinburgh Scores and dominant handedness were compared with asymmetry values and sinus dominance groups. 
There is significantly relationship between sphenoid sinus asymmetry values, sphenoid sinus and total sinus dominance with handedness (p <0.05). No significant results were found in other analyzes.
Sphenoid sinus asymmetry can be used to determine the handedness. Findings should be supported by coronal CT and / or 3-dimensional imaging methods.