Ahıska Türklerinin Türk Basınında sunum biçimi (1944 Ahıska Sürgünü, 1989 Fergana Faciası, 2004 Krosnodar Göçü, 2010 Kırgızistan Çatışması örnek olayları)
The Meskhetian Turks Presentation format in the Turkish Press (1944 Ahiska Deportation, 1989 Fergana Tragedy, 2004 Migration of Krosnodar, 2010 Events of Kyrgyzıstan)
Yazar: ORKHAN FAİGOV
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF YURDİGÜL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Tarih = History
Dizin: Ahıska Türkleri = Ahıska Turks ; Basın = Press ; Fergana = Fergana ; Gazeteler = Newspapers ; Sürgün = Exile ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Ahıska  Türkleri  14  kasım  1944`de  Gürcistan`dan  sürgün  olunmuştur.  Sürgünün 
gerçekleştirildiği İkinci Dünya Savaşı döneminde Sovyetler Birliği artık galibiyyetini ilan 
etmeğe hazırlanıyordu. Türkiye ise Sovyetler Birl
iği ile iyi bir siyasi ilişkileri yaşamaktaydı. 
Rus  büyükelçisi  Erzurum`a  kadar  yolcu  ediliyor,  Moskova`da  Türkiye`nin  şerefine 
ziyafetler  veriliyordu.  Fakat  bu  dönemde  Ahıska  Türkleri  diğer  taraftan  Türkiye`ye 
çalıştıkları iddiasıyla sürgüne gönderilmişti
ler. Türkiye gazeteleri (Akşam, Son Telegraf, 
Tanin, Ulus, Vakit, Yeni Yurd)ise  Sovyetlerle  bağlanan  paktlar,  Sovyet –Türk 
münasebetleri,  Sovyetlerde  hayvan  nakli  ile  ilgili  haberler  yapıyordu.  Posof`la  11 
kilometrelik  bir  mesafede  yaşayan  Ahıska  Türkler
inin sürgünü, yukarda gösterilen 
gazetelerin  olayların  yaşandığı  günlerindeki  sayılarının  incelenmesinde  bulunamamıştır. 
Daha sonra, 1956`da Sürgün olunan halklara Sovyetlerde sıkı yönetim kaldırılmış ve bir sıra 
haklar tanınmıştır. Kırım Türkleri, Çeçenle
r, Gürcüler`in bu haklardan yararlandığını haber 
yapan  Tercüman,  Milliyet,  Son  Posta  ve  Vakit  gazeteleri  Ahıska  Türklerinin  beraat 
kazanmasına ilişkin haberlere yer vermemiştir. 
Fergana  faciasına  geldikte  ise,  1989`da  bir  çok  gazetenin  olaylarla  ilgili  haber 
yaptığını  görmekteyiz. 
1989  yılında  basılan  Cumhuriyet,  Hürriyet,  Milliyet,  Tercüman, 
Türkiye  ve  Zaman  gazetelerinde  Ahıska  Türklerinin  kimliğinin  "Misketler",  "Misket 
Türkleri",  "Mesketler",  "Mesketyalılar"  "Mesket  Türkleri",  "Kafkas  Türkleri", 
"Kırımlıların Mesket boyu" olarak sunulduğunu görmekteyiz. Bu gazetelerin hepsinin ortak 
noktası ise, Ahıskalıları Türk halkı olarak sunmasıdır. 
Rusya`nın Krosnodar bölgesindeki Ahıska Türklerinin ABD`ye göçüne dair haberleri 
elde etmek için dergilere başvurulm
uştur. Bizim Ahıska, Ahıskalılar ve Ahıska dergilerinde 
Rusya`daki  Ahıska  Türklerinin  ABD`ye  göçüne  kadar  gördüğü  işkencelerin  Türkiye 
gazetelerinde sunumu ortaya konulmuştur.
2010  yılında  Kırgızistan`daki  olayların  Ahıska  Türklerine  yönelmesinin  sebepleri
Türkiyenin hem gazetelerinde, hem de dergide incelenmiştir. Akşam, Hürriyet, Sabah ve 
Zaman  gazeteleri  ile  birlikte,  Bizim  Ahıska  dergisinin  de  döneme  yönelik  sayılarında 
konuyla ilgili araştırma yapılmıştır. 
Çalışmada 1944 Ahıska Sürgünü, 1989 Fergana F
aciası, 2004 Krosnodar Göçü ve 
2010 Kırgızistan Çatışması gibi Ahıskalı Türklerin başına gelen olayların Türk basınında 
sunum  biçimi  araştırılmıştır.  Olaylarla  ilgili  olarak  toplamda  20  gazete  ve  4  dergi 
incelenmiştir. 

Anahtar Kelimeler:Ahıska Türkleri, Türk medyası, Sürgün, Olaylar, Sunum

Abstract:
Ahiska Turks were displaced from Georgia in 14 November 1944. It was the time that 
the USSR was going to announce its victory in t
he World War II. In the meantime, Turkey 
has had good relations with the USSR for the time being. The Russian Ambassador in 
Turkey is farewelled up to Erzurum and several dinners are arranged in honor of Turkish 
Ambassador in Russia. Despite this, USSR dis
placed the Ahiska Turks to Russian contrary 
to their will to go to Turkey. The Turkish press at that time 
Akşam, Son Telegraf, Ulus, 
Vakit, and Yeni Yurd have published some news about the pact between the Turkey and the 
USSR and the ties between the USSR 
and Turkey as well as some statistics about the export 
of animals from Turkey to USSR. In spite it, the displacement of Ahiska Turks from their 
homeland with 11 km distance from Posof region of Turkey has been overlooked by the 
Turkish media. In 1956, the 
USSR put an end to the war situation in connection with the 
displaced people. Some Turkish press like Tercüman, Milliyet, Son Telegraf, and Vakit, 
published some news about utilization of Turks in Crimea, Chechen, and Georgia, and also 
mentioned to the proving of rights of Ahiska Turks.
In connection with Farqana tragedy in 1989, a lot of newspapers have written some 
news about the tragedy. In 1989, some newspapers like Cumhuriyyet, 
Hürriyet, Milliyet, Tercüman, Türkiye and Zaman have introduced Ahiska Turk
s as "Misket", "Misket Turks", 
"Mesketians", "Mesket Turks", "Caucasian Turks", "the Crimean's Meket Figure". But it 
has been generally accepted by the press that Ahiska people are Turk people. We have also 
reviewed the press to find out about the news rel
ating to the migration of Ahiska Turks 
from Russian Krasnodar region to the USA. Up to migration of Ahiska Turks to the USA, 
and publication some facts about the pain and torture experienced by Ahiska Turks in 
Russia in some newspapers like Ahiska, Ahiskal
ians, and Our Ahiska, no news has been 
published in the Turkish press about such facts. The reason for focusing in Ahiska Turks in 
the confrontations in Kirgizstan in 2010 was the researches taken place by the Turkish 
newspapers and journals. In that year in addition 
to the Turkish press like Aksh, Hürriyet, Sabah
and Zaman, Bizim Ahiska journal have carried out some research in their 
main issues about the incident. In this Thesis, we studied the Manner of introduction Ahiska 
Turks' Incidents like 1944 Ah
iska Turks Displacement; 1989 Farqana Tragedy; 2004 
Krasnodar Migration and 2010 Kirgizstan Confrontation in the Turkish Media. We 
conducted our studies about 20 newspapers and 4 journals. 

Keywords: Ahiska Turks, Turkish Media, Displacemen