Düşme sonrası fraktürü olan  65 yaş ve üstündeki hastaların düşme nedenlerinin belirlenmesi
Determining the reasons of falls of patients aged 65 and above with post-fall fracture
Yazar: ELİF NUR UYAR
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Geriatri = Geriatrics ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş-Amaç: Bu çalışmanın amacı; düşme sonrası fraktürü olan 65 yaş ve üstündeki hastaların düşme nedenlerinin belirlenmesidir.
Gereç-Yöntem: Çalışmamız; Kocaeli Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniklerinde uygulanmış çift merkezli tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini, 01.08.2017-01.04.2018 tarihleri arasında adı geçen kliniklere başvuran 65 yaş ve üstü hastalardan düşme sonucu ekstremite fraktürü gelişen ve hastanede yatarak tedavi edilenler oluşturmaktadır. 129 katılımcıya; tarafımızca hazırlanan sosyodemografik veriler, düşmeye ilişkin risk faktörleri ve düşme öyküsünü içeren anket formunun yanında "Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ)" ve "Genel Yaşam Kalitesi SF-36 Formu" yüz yüze görüşme ile doldurulmuştur. Sözel ve yazılı onam alınmıştır. Çalışma verileri Kruskal-Wallis Testi, Mann-Whitney U testi, pearson ki kare, fisher kesin ki kare testleri ile analiz edilmiştir. p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: 129 hastadan 89'u(%69) kadın, 40'ı(%31) erkekti. Yaş ortalamaları kadınların 76,8, erkeklerin ise 75,1 yıl idi. Kadınların vücut kitle ideksi (VKI) ortalaması 30,16 ± 9,29 kg/m2, erkeklerin VKİ ortalaması 26,46± 4,09 kg/m2 idi. Kadınların 42'si(%47,2), erkeklerin 34'ü (%85) evli idi. 16 (%18) kadın, 3(%7,5) erkek tek yaşamaktaydı. Kadınların 85'inde (%95,5), erkeklerin 32'sinde (%80) kronik hastalık bulunmaktaydı. 50(%56,2) kadın, 17(%42,5) erkek hastada polifarmasi mevcuttu. 14(%15,7) kadın, 7(%17,5) erkek hastada gayta inkontinansı vardı. 59(%66,3) kadın, 9(%22,5) erkek hastada üriner inkontinans(Üİ) vardı. 67(%75,3) kadın, 25(%62,5) erkek hastada görme bozukluğu, 37(%41,6) kadın, 14 (%35) erkek hastada işitme bozukluğu, 22 (%24,7) kadın, 4 (%10) erkek hastada psikolojik problem vardı. 59(%66,3) kadın, 26(%65) erkek hastada yürüme, 56(%62,9) kadın, 28 (%70) erkek hastada denge problemi vardı. 70(%78,7) kadın, 24(%60) erkek hasta ev içinde düşmüştü. 40(%44,9) kadın,19(%47,5) erkek hasta dengesini kaybederek düşmüştü. 49(%55,1) kadın, 18(%45) erkek hasta kaza ve çevresel faktörler nedeniyle düşmüştü. 50(%56,2) kadın, 16(%40) erkek hastada tekrarlayan düşme mevcuttu. 57(%64) kadın, 12(%30) erkek hasta düşme korkusu olduğunu düşünüyorken; 19(%21,3) kadın, 6 (%15) erkek hastanın DEÖ'ne göre düşme korkusu vardı. SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği sonucuna göre kadınlar "emosyonel rol güçlüğü" ve "sosyal işlevsellik", erkekler ise "sosyal işlevsellik" alt parametresinden 100 tam puan almıştır. Medeni durum, eğitim düzeyi ve günlük işlerinde yardımcı bulunması  ile cinsiyet farklılıkları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur; erkeklerin çoğu evli, eğitim düzeyi daha yüksek ve yardımcı bulundurma oranları daha yüksektir. SF-36'nın ''enerji'' ve ''ağrı'' alt parametrelerinin puanları ile cinsiyet farklılıkları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur; erkeklerin puanları daha yüksektir. Kronik hastalığa sahip olma, Üİ, düşme yeri ve düşme korkusu ile cinsiyet farklılıkları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Kadınlar daha fazla kronik hastalığa sahipti, Üİ kadınlarda daha sıktı, düşme korkusu kadınlarda daha fazlaydı ve kadınlar daha fazla ev içinde düşmekteydi.
    Sonuç: Litaratürde, düşme açısından risk oluşturduğu belirtilen durumlar, çalışmamızdaki hastaların önemli bir çoğunda da bulunmaktadır. Yaşlanma ile görülen fizyolojik değişiklikler, genel sağlık durumu, yaşanılan çevre, alışkanlıklar ve kendini değerlendirme şekli düşme riski açısından son derece önemlidir. Bu bulgular ışığında; aile hekimliğinin ana unsurlarından olan koruyucu hekimlikte düşmenin önlenmesinde genel önlemlerin yanında; kişisel özellikler göz önünde bulundurulmalı ve kişinin kendisi ve/veya bakım vereni ile iletişim kurularak bireye özel planlama yapılmalıdır. Yaşlılığı engellememiz mümkün değildir, fakat düşmeleri engelleyerek kaliteli bir yaşlanma sağlayabiliriz.
Anahtar kelimeler: Yaşlılık, Düşme, Kırık, Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ), Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği SF-36

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the causes of falls in patients aged 65 years and older with post-fall fractures.
    Material-Method: Our work is a dual-center descriptive study applied in Kocaeli University and Sakarya University Orthopedics and Traumatology clinics. The population of the study consists of patients aged 65 and over applying to the aforementioned clinics between 01.08.2017 and 01.04.2018 and developing extremity fracture as a result of falling and were hospitalized. To 129 participants; in addition to a questionnaire including sociodemographic data, risk factors for falling, and fall history prepared by us, the "Falls Efficacy Scale (FES)" and " General Quality of Life Form SF-36" were filled in with face-to-face interviews. Verbal and written consent was obtained. Study data were analyzed with Kruskal-Wallis Test, Mann-Whitney U test, Pearson chi-square, Fisher exact chi-square tests. p<0,05 was considered significant.
    Results: Of 129 patients, 89(69%) were female and 40 (31%) were male. The mean age was 76,8 years for women and 75,1 years for men. The mean Body Mass Index (BMI) of the women was 30,16 ± 9.29 kg/m2, and the mean of the men was 26.46± 4.09 kg/m2. 42 (47,2%) of the women and 34 (85%) of the men were married. 16 (18%) women and 3 (7,5%) men lived alone. There was chronic disease in 85 (95,5%) of women and 32 (80%) of men. Polypharmacy was present in 50 (56,2%) female and 17 (42,5%) male patients. 14 (15,7%) female and 7 (17,5%) male patients had stool incontinence. Urinary incontinence (UI) was present in 59 (66,3%) female and 9 (22,5%) male patients. Vision impairment was present in 67 (75,3%) female, 25 (62,5%) male patients, hearing impairment was present in 37 (41,6%) female, 14 (35%) male patients, 22 (24,7%) female, 4 (10%) male patient had a psychological problem. There were walking problems in 59 (66,3%) female, 26 (65%) male patients, and balance problem was observed in 56 (62,9%) female and 28 (70%) male patients. 70 (78,7%) female and 24 (60%) male patients fell in the house. 40 (44,9%) female and 19 (47,5%) male patients lost their balance and fell. 49 (55,1%) female and 18 (45%) male patients fell due to accident and environmental factors. There were recurrent falls in 50 (56,2%) female and 16 (40%) male patients. While 57 (64%) female and 12 (30%) male patients thought that they had a fear of falling; according to FES, 19 (21,3%) female and 6 (15%) male patients had fear of falling. According to the results of the SF-36 Quality of Life Scale, women got "emotional role difficulty" and "social functionality" and men got a full score of 100 from the "social functionality" sub-parameter. A significant relationship was found between marital status, education level, and having a helper in daily work and gender differences; most of the men are married, have a higher education level, and have higher rates of having a helper. A significant correlation was found between the scores of the SF-36's "energy" and "pain" sub-parameters and gender differences; men score higher. A significant relationship was found between having a chronic disease, UI, falling place and fear of falling, and gender differences. Women had more chronic diseases, UI was more common in women, fear of falling was more common in women, and women were falling more at home.
    Conclusion: Conditions that are stated to pose a risk for falling in the literature are also present in a significant majority of the patients in our study. Physiological changes seen with aging, general health status, living environment, habits and self-assessment are extremely important in terms of falling risk. In the light of these findings; In preventive medicine, which is one of the main elements of family medicine, besides the general measures to prevent falls; personal characteristics should be taken into account, and individual planning should be made by communicating with the person and/or the caregiver. It is not possible to prevent aging, but we can ensure quality aging by preventing falls.
    Key words: Elderly, Fall, Fracture, Falls Efficacy Scale (FES), General Quality of Life Scale SF-36