Denetim odakları farklı lise öğrencilerinin dil öğrenme strateji tercihleri
Language learning strategies of the secondary level students having different locus of control
Yazar: TUĞBA AKAR
Danışman: DOÇ. GÜRBÜZ OCAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı denetim odakları farklı lise öğrencilerinin yabancı dil öğrenirken kullandıkları dil öğrenme stratejilerini (DÖS) belirlemek, stratejileri ne sıklıkta kullandıklarını araştırmak ve dil öğrenme strateji tercihlerini farklı değişkenler açısından (İngilizce başarısı, cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, haftalık kitap okuma ve haftalık İnternet/bilgisayar kullanma süresi)incelemektir.
Araştırmada evren Millî Eğitim Bakanlığı Afyonkarahisar İl Millî Eğitim Müdürlüğü?ne bağlı resmî Anadolu Liselerinde 2012-2013 Eğitim-Öğretim yılında öğretim gören öğrencilerdir. Bu evrenden seçkisiz olmayan örneklem yaklaşımlarından amaçsal örnekleme yöntemi ile 761 öğrenci araştırmaya dâhil edilmiştir. Denetim odağı faktörü olan alt problemlerde analizler 413 öğrenciden oluşan örneklem üzerinden yapılmıştır.  
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından kişisel bilgi formu, Türkçe?ye çevirisi ve uyarlaması Dağ (2002) tarafından yapılan ?Kontrol Odağı Ölçeği? ve Cesur ve Fer (2007) tarafından Türkçe?ye çevirisi ve geçerlik güvenirlik çalışmaları yapılan Oxford (1990)?un ?Dil Öğrenme Stratejileri Envanteri? (DÖSE) kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzdeler, aritmetik ortalama, standart sapma, ilişkisiz örneklemler t-testi, İki değişken için ki-kare testi, tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır.
Araştırmadan çıkan sonuçlara göre iç denetimli öğrenciler en çok sıklıkta telafi ve bellek stratejilerini, dış denetimli öğrenciler en çok sıklıkta telafi stratejilerini kullanmaktadırlar. Her iki grupta duyuşsal stratejilerini en az sıklıkta kullanmaktadırlar. İki grubun her strateji türünden aldıkları ortalamalar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Cinsiyet değişkenine göre denetim odakları farklı öğrencilerin baskın oldukları strateji türleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Denetim odağı faktörü olmadan, kız ve erkeklerin dil öğrenme stratejilerini kullanım sıklıkları arasında anlamlı farklılık bulunmuş, kız öğrencilerin her strateji türünü erkek öğrencilerden daha sık kullandıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin İngilizce dersi başarıları, anne-baba eğitim durumları, haftalık kitap okuma süreleri ve haftalık İnternet/bilgisayar kullanma süreleri ile baskın dil öğrenme stratejileri arasında anlamlı bir ilişkiler saptanamamıştır. Öğrencilerin İngilizce başarıları, anne, baba eğitim durumları ve haftalık kitap okuma süreleri ile DÖS kullanma sıklıkları arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Öğrencilerin İngilizce başarıları arttıkça DÖS kullanma sıklıklarının arttığı görülmüştür. Öğrencilerin anne ve babalarının eğitim seviyeleri yükseldikçe DÖS kullanma sıklıkları artmaktadır. Öğrencilerin haftalık okuma süresi arttıkça, DÖS ortalamaların yükseldiği görülmektedir. Ancak öğrencilerin haftalık İnternet/bilgisayar kullanma süresine göre strateji kullanım sıklıkları arasında anlamlı farklılık saptanamamıştır.





Anahtar Kelimeler: Denetim Odağı, Öğrenme Stratejileri, Dil Öğrenme Stratejiler

Abstract:
The aim of the study is to detect the language leraning strategies of the secondary level students having different locus of control, to learn how often they use language learning strategies and to investigate the language learning strategies of these students in term of  different factors (Foreign language achievement, gender, mothers? and fathers? education level, reading book duration per week, using Internet and computer duration per week).The universe of the study consisted of the students at Anatolian High Schools under Afyonkarahisar Provincial National Education Directorate, Ministry of National Education in the academic year of 2012-2013. The sample of the study was determined through purposeful sampling, which is one of the random sampling methods and the sample consisted of 761 students. 413 students were involved as the sample in the study while analizing the sub- problems concerning locus of control factor.
In the research, `Personal Information Form? developed by the researcher, `Locus of Control Inventory? which was translated and adapted into Turkish by Dağ (2002) and `Language Learning Strategies Inventory? which was translated into Turkish and investigated in terms of realibilty and validity by Cesur ve Fer (2007)   were used as means of data collection. In the analysis of the data, frequencies, percentages, means, standard deviation, independent samples t tests, chi-square tests and one way analysis of variance tests were used. 
According to the results of the research, students having internal locus of control used compensation and memory strategies while students having external locus of control used compensation strategies most frequently. Both of the groups used affective strategies least frequently.  No significant differences were found between the means of these two groups concerning all strategies. In terms of gender factor, there was no significant difference between the dominant language learning strategy of these two groups. Without locus of control factor, significant difference was found between language learning strategies? frequencies of use between female and male students in that females used strategies more than males. No meaningful relationships were found between students? English Language achievement, mothers? and fathers? education level, reading book duration per week, using Internet and computer duration per week and their dominant language learning strategies. However, significant differences were found between students English Language achievement, mothers? and fathers? education level, reading book duration per week, using Internet and computer duration per week and their language learning strategies? frequencies of use. The more successful the students were in English, the more frequent they used the language learning strategies. The higher the education level of students? mothers and fathers? were, the more frequent the students used the language learning strategies. As long as the students read more, the means of language learning strategies was increasing. Differently, according to the using Internet and computer duration per week factor, no significant difference was found between students? language learning strategies? frequencies of use.




Key words: Locus of Control, Learning Strategies, Language Learning Strategies