Böbrek nakli hastalarında anksiyete, depresyon ve klinik özelliklerin incelenmesi
Investigation of anxiety, depression and clinical features in kidney transplant patients
Yazar: BUĞRA ÇETİNKALE
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ERKEN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Böbrek nakli, renal replasman tedavileri içinde en seçkin tedavi yöntemi olsa da komplikasyonlar açısından hastaların yakın takibi gerekmektedir. Böbrek nakli hastalarının cerrahi problemler, kardiyovasküler hastalık, enfeksiyon, malignite, immünsupresif ilaçların yan etkileri gibi problemleriyle uğraşırken psikolojik problemleri göz ardı edilebilmektedir. Bu çalışmada yakın zamanda deprem felaketi ile karşılaşmış böbrek nakilli hastalarda olası depresyon ve anksiyetenin klinik bulgular ve böbrek işlevleri ile ilişkilerini inceledik. Kullandığımız iki depresyon ölçeğinden hangisinin klinik sonuçları daha iyi yansıtabildiğini ve afet bölgesinde ortaya çıkan olası olumsuz etkileri bulabilmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya deprem esnasında afet bölgesinde yaşayan 108 böbrek nakli hastası ve benzer demografik özelliklere sahip 134 sağlıklı birey dahil edildi. Tüm katılımcılara depresyon ve anksiyete durumlarını değerlendirmek için HADS (Hospital Anxiety and Depression Scale) ve PROMIS-29 (Patient-Reported Outcomes Measurement Information System) testleri uygulandı. Bunun yanında fiziksel işlev, yorgunluk, uyku bozukluğu, sosyal rollere katılma yeteneği ve ağrı etkileşimi de incelendi. Hasta grubunun komorbidite durumu CCI (Charlson Comorbidity Index) ile değerlendirildi. Hastaların rutin kontrolü sırasındaki laboratuar verileri kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda hasta ve kontrol grupları anksiyete ve depresyon ölçekleriyle karşılaştırıldığında gruplar arasında belirgin farklılık görülmedi. Günlük yaşam aktivitelerine katılım hasta grubunda daha düşük bulundu. Hasta alt grupları incelendiğinde Greft disfonksiyonu (GD) olan grupta, fonksiyone greft (FG) grubuna göre HADS depresyon ve PROMIS anksiyete skorlarının daha yüksek olduğu görüldü (hepsi için p <0,05). HADS depresyon, PROMIS depresyon ve PROMIS total skorları eGFR ile negatif korelasyon gösterdi. Bu ilişkinin ileri yaş hastalarda daha belirgin olduğu görüldü. Her iki depresyon ölçeğine göre depresyon artmış komorbidite skoru ile ilişkili bulundu. HADS total ve PROMIS-29 total puanları için olası değişkenler ile düzeltme yapıldığında depresyon skorları ile eGFR arasındaki ilişki kaybolurken, hasta yaşı ve CCI ile olan bağlantılar güçlendi (hepsi için p<0,05).
Sonuç: Depresyon böbrek nakli hastalarında greft disfonksiyonuyla ve komorbidite ile ilişkilidir. Yaşlı böbrek nakli hastaları bu açıdan daha büyük risk taşır. Anksiyetenin greft yetmezliği ile ilişkisini değerlendirmek için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Özellikle afet sonrası psikiyatrik rahatsızlıklar açısından riskli transplant hastalarının düzenli psikiyatrik değerlendirilmeleri yapılmalıdır.

Abstract:
Introduction and Objective: Although renal transplantation is the most distinguished treatment modality among renal replacement therapies, close follow-up of the patients is required in terms of complications. Psychological problems of kidney transplant patients may be unheeded while dealing with issues like surgical problems, cardiovascular disease, infections, malignancies, and side effects of immunosuppressive medication. In this study, we searched for possible links that associate depression and anxiety with clinical findings and renal function in kidney transplant recipients who recently experienced serious earthquake. We aimed to find out which of the two depression scales we used better reflects the clinical results and the possible negative effects that occured in the disaster region.
Materials and Methods: This study included 108 kidney transplant patients who were residing in the earthquake region and 134 healthy individuals with similar demographics. HADS (Hospital Anxiety and Depression Scale) and PROMIS-29 (Patient-Reported Outcomes Measurement Information System) tests were applied to all participants to evaluate depression and anxiety. Physical function, fatigue, sleep disturbance, ability to participate in social roles, and pain interference were evaluated. Comorbidity status of the patients were evaluted with CCI (Charlson Comorbidity Index). Laboratory results of the patient group were acquired from the routine follow up data pool.
Results: In our study, the patient and control groups did not have different results in terms of depression and anxiety scales. Participation in daily living activities was lower in the patient group. When the patient subgroups were analysed, HADS depression and PROMIS anxiety scores were higher in the graft dysfunction group (GD) compared to the functioning graft group (FG) (p < 0.05 for all). HADS depression, PROMIS depression and PROMIS total scores were negatively correlated with eGFR. This correlation was more pronounced in older patients. According to both depression scales, depression was associated with increased comorbidity score. After adjusting for possible confounders, the associations between eGFR and HADS and PROMIS-29 total depression scores did not persist. However, other associations connecting depression with patient age and CCI were improved (p<0.05 for all).
Conclusion: Depression is associated with graft dysfunction and comorbidity in kidney transplant patients. Older kidney transplant patients are at greater risk in this respect. More comprehensive studies are needed to evaluate the relationship between anxiety and graft failure. Regular psychiatric evaluations of transplant patients should be performed especially when they are at risk for psychiatric disorders such as residing in a recent earthquake region.