Demanslı hastanın beslenmesine yönelik verilen eğitimin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of nutrition education for patients with dementia
Yazar: FATMA UYAR
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÖZMEN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma demanslı hastaların bakım vericilerine yönelik yürütülen beslenme eğitim programının demanslı hastanın beslenme güçlüğü, beslenme durumu, yutma güçlüğü, sarkopeni durumu, antropometrik ölçüm değerleri ve bakım vericinin bilgi düzeyi üzerine etkinliğinin araştırılması amacıyla yürütüldü.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma ön test-son test tasarımında randomize kontrollü bir çalışmadır. Çalışma 69 hasta ve bakım verici ile yürütüldü (girişim grubu=31, kontrol grubu=38). Girişim öncesi ve sonrasında girişim ve kontrol gruplarından Tanımlayıcı Bilgi Formu, Edinburgh Demansta Beslenme Değerlendirme (EdFED) Ölçeği, Mini Beslenme Değerlendirmesi, Multipl Sklerozda Disfaji Değerlendirme Ölçeği ve Sarkopeni Tarama Testi (SARC-F) kullanılarak veri toplandı. Girişim grubu üç ay boyunca standart bir eğitim programı aldı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, medyan ve çeyrekler arası aralık değerleri kullanıldı. İki grup arasındaki fark bağımsız gruplarda Mann-Whitney U testi ile değerlendirildi. Bağımlı gruplarda değişim Wilcoxon İşaretli Sıra Testi ile değerlendirildi.
Bulgular: Bakım vericilere yönelik yürütülen Demansta Beslenme Eğitim Programı'nın, hastanın beslenme durumunu, sarkopeni durumunu, bel çevresi, kalça çevresi, baldır çevresi ve bel boy oranında azalmayı iyileştirmede etkili olduğu, bakım vericinin demansta beslenme bilgisini arttırdığı (p<0,05); beslenme güçlüğünü ve yutma güçlüğünü azaltmada, vücut ağırlığında ve beden kütle indeksindeki azalmayı iyileştirmede etkili olmadığı saptandı (p>0,05).
Sonuçlar: Çalışma sonuçlarına göre bakım vericilere yönelik yürütülen Demansta Beslenme Eğitim Programı'nın hasta ve bakım vericileri üzerinde etkili olduğunu söylemek mümkündür. 
Anahtar Sözcükler: Demans, bakım verici, beslenme, yeme, eğitim.

Abstract:
Objectives: This study was conducted to investigate the effect of nutrition education program for caregivers of patients with dementia on the nutrition of the patient with dementia and the level of knowledge of the caregiver.
Methods: This study was a randomized controlled trial in a pretest-posttest design. The study was conducted with 69 patients and caregivers (intervention group=31, control group=38). Data were collected from the intervention and control groups before and after the intervention using the Descriptive Information Form, Edinburgh Nutrition Evaluation in Dementia (EdFED) Scale, Mini Nutritional Assessment, Dysphagia Assessment Scale in Multiple Sclerosis and Sarcopenia Screening Test (SARC-F). The intervention group received a standardized training program for three months. Number percentage, arithmetic mean, standard deviation, median and interquartile range values were used to evaluate the data. The difference between the two groups was assessed by the Mann-Whitney U test in independent groups.  Change in dependent groups was evaluated with the Wilcoxon Signed Rank Test.
Results: The Nutrition Education Program in Dementia conducted for caregivers was found to be effective in improving the patient's nutritional status, sarcopenia, waist circumference, hip circumference, calf circumference and waist-to-height ratio, and increased the caregiver's knowledge of nutrition in dementia (p<0.05); it was found that it was not effective in reducing feeding difficulties and dysphagia and improving the decrease in body weight and body mass index (p>0.05).
Conclusions: The results of the study showed that the Nutrition Education Program in Dementia conducted for caregivers was effective on patients and caregivers.
Key Words: Dementia, caregiver, nutrition, feeding, education.