Side kentsel ve III. derece arkeolojik sit alanı 779-14, 798-1, 785-19 ve 785-18 parsel kazılarının seramikler ışığında değerlendirilmesi
Evaluation of the excavations of Side urban and 3rd degree archaeological site 779-14, 798-1, 785-19 and 785-18 parcels in the light of ceramics
Yazar: FATMA ÇAĞIM ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. FERİŞTAH SOYKAL ALANYALI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antalya-Side = Antalya-Side ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Koruma alanları = Conservation areas ; Seramikler = Ceramics

Özet:
12. yüzyılın önemli coğrafyacılarından birisi olan el-İdrisî'den başlayarak 1882 yılında bölgeye gelen Lanckoronski'ye kadar birçok coğrafyacı ve seyyahın dikkatini çeken Side, kuşkusuz ki Pamphylia'nın en önemli limanlarından birisidir. Özellikle köle ticareti ile ön plana çıkan kent, territoriumunda üretilen tarım ürünlerinin ve diğer ihraç ürünlerinin Doğu Akdeniz pazarına sunulduğu büyük bir liman kentiydi. Bu noktada kentin planı ve görkemli kamu yapıları, kentin önemini ve büyüklüğünü açıkça ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra 2014 yılından bu yana, kentte, yarımada üzerinde yer alan parsellerde, Side Koruma Amaçlı Revize İmar Planı doğrultusunda gerçekleştirilen kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan yeni bulgular, Side'de antik dönem boyunca sürdürülen imar faaliyetlerinin kapsamını ve yoğunluğunu açığa çıkarmaktadır. Bu kapsamda gerçekleştirilen 779-14, 798-1, 785-19 ve 785-18 Parsel kazılarında elde edilen sonuçlar, Side'nin farklı yüzyıllarda sahip olduğu konut geleneğinin anlaşılabilmesi açısından önemlidir. Birbirlerinden farklı gelenekleri yansıtmalarının yanı sıra söz konusu yapılar, uzun kullanım süreçleri içerisinde aynı anda kullanıldıkları dönemleri de yaşamışlardır. Bu kazılarda elde edilen seramikler ve oluşturdukları kap repertuarı, Doğu Akdeniz ticaretinde önemli bir liman kenti olan Side'nin Kuzey Afrika, Suriye, Filistin, Lübnan, Kıbrıs, Anadolu'nun güney kıyıları (özellikle Lykia ve Kilikia) ve Ege Adaları ile ticari ve kültürel ilişkilerini de yansıtmaktadır. 
Anahtar Sözcükler: Side, Mimari, Seramik, Stratigrafi, Konut.

Abstract:
Side, which attracted the attention of many geographers and travelers from al-Idrisi, one of the important geographers of the 12th century, to Lanckoronski, who came to the region in 1882, is undoubtedly one of the most important ports of Pamphylia. The city, which came to the fore especially with the slave trade, was a large port city where agricultural products produced in its territory and other export products were offered to the Eastern Mediterranean market. At this point, the city's plan and magnificient public buildings clearly reveal the importance size of the city. In addition, new findings unearthed in the excavations carried out since 2014 in the parcels located on the peninsula in the city, in line with the 'Revised Development Plan for Conservation Purposes' reveal the scope and intensity of the development activities carried out Side during the ancient period. The results obtained in the excavations of plots 779-14, 798-1, 785-19 and 785-18 carried out in this context are important in terms of understanding the housing tradition of Side in different centuries. In addition to reflecting different traditions from each other, these structures have also experienced periods when they were used simultaneously in long periods of use. The pottery obtained in these excavations and repertoire of pottery they created in the Eastern Mediterranean trade, with North Africa, Syria, Palestine, Lebanon, Cyprus, the southern coasts of Anatolia (especially Lycia and Cilicia) and the Aegean Islands, reflects their relationship.
Keywords: Side, Architecture, Ceramic, Stratigraphy, Housing.