Dara'daki (Anastasiopolis) köprülerin mimari ve fonksiyonel özellikleri
Architectural and functional features of bridges in Dara (Anastasiopolis)
Yazar: ALİ ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN METİN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Antik Çağlardan beri yerleşik hayata geçen insan, sürekli bir arayış içinde olup yerleşik hayatla beraber yeni icatlar gerçekleştirdiği bilinmektedir.  Kuşkusuz ki bu icatların içerisinde köprülerin payı yadsınamayacak kadar büyüktür. Geçmişten beri karşılaştıkları büyük açıklıklı engelleri aşmak için köprüler yapıldığı bilinmektedir. Köprüler, dönemler içerisinde farklı işlevler göz önüne alınarak inşa edilmiştir. Bu işlevleri onların zaman içerisinde mimari yapısının da değişerek günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Kullanılan malzeme ise zamanla yerini daha sağlam ve estetik bir mimariye bırakmasını gerektirmiştir.
Mezopotamya'nın en önemli şehirlerinden biri olan Mardin stratejik konumu ve verimli ovalarının sağladığı avantajla Prehistorik çağlardan günümüze değin kesintisiz yerleşime sahne olmuştur. Dara Antik Kenti garnizon olarak kurulması, Mezopotamya ovasına hakim Dara Çayı'nın da akmasıyla içerisinde dini, sivil ve ticari gibi yapıların da kurulmasına olanak tanımıştır. Çay, kenti doğu-batı olarak bölmüş bundan dolayı üzerinde köprülerin kurulmasını gerekli kılmıştır.
Yapılan araştırmalar sonucunda kent içerisinde 4 köprü kalıntısına rastlanmıştır. Bunlardan iki tanesi rahatlıkla görülebilirken diğer ikisinin sadece belli bölümleri günümüze ulaşmıştır. Farklı fonksiyonları olan bu köprüler, kent mimarisini yansıtması ve 6. yüzyıl özelliklerini göstermesi bakımından önemlidir.

Abstract:
It is known that humans, who have been living a settled life since ancient times, are in a constant search and make new inventions along with the settled life.  Undoubtedly, the share of bridges in these inventions is undeniably large. It is known that bridges have been built to overcome expanse obstacles they have encountered since the past. Bridges were built considering different functions over time. These functions have enabled their architectural structure to change in the course of time and reach the present day. Over time, the materials that are used, had to be replaced with more durable and aesthetic architecture.
Mardin, one of the most important cities of Mesopotamia, has been the scene of uninterrupted settlement from prehistoric times to the present day, with the advantage of its strategic location and fertile plains. The establishment of the Ancient City of Dara as a garrison allowed the establishment of religious, civil and commercial structures within it, with the flow of the Dara Stream, which dominates the Mesopotamian plain. The stream divided the city into east and west, thus making it necessary to build bridges over it.
As a result of the research, the remains of 4 bridges were found in the city. While two of them can be seen easily, only certain parts of the other two have survived to the present day. These bridges, which have different functions, are important in that they reflect the city architecture and show the characteristics of the 6th century.