Yin Yang felsefesi bağlamında sanatsal yaratımda zıtlık kavramı
The concept of opposition inartistic creation in the context of Yin Yang philosophy
Yazar: SİBEL İNCİ
Danışman: PROF. HÜSEYİN SÖNMEZ
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Uzakdoğu öğretisinde MÖ 9.yüzyıldan bugüne kadar geçerliliğini koruyan Çin'in en eski yazılı belgelerinden I Ching (Değişimler-Dönüşümler) kitabı Yin Yang felsefesi üzerine yazılmıştır. Kuram, tüm zıt unsurların birliği, devinimi, dönüşümüyle doğanın dengesi ile temellendirilmiştir. Bu denge, zıtlıkların tümünü içerisinde barındıran Yin Yang sembolünün kültürel, sosyal, sağlık gibi yaşamın her alanına dâhil edilmesiyle mümkündür. Sembol, siyah beyaz kadar zıt, bir o kadar da tamamlayıcıdır. Günümüz insanının çoğu Yin Yang felsefesinin yaşamla iç içe oluşunun farkında değildir. Yaratıcılık ve farkındalığın özü köke yolculuktur. Yolculukta karşılaşılan her olay bilgi ve bilgeliğe açılan kapıdır. Sanatsal yaratım sürecinde de tamamlanmış herhangi bir eser, kullanılan biçimlendirme elemanlarının nitelik ve etkililiğiyle hazzı yaratan özdür. Kompozisyon ve temadaki uyumun ve dengenin özü, biçimlendirme elemanlarının nasıl kullanıldığıyla ilgili ulaşılan sonuçtur. Temelinde zıt ilişkiler baz alınarak oluşturulan biçimsel denge; dinamik, devingen, kışkırtıcı etkilerin bir arada kullanımı ile daha güçlüdür. Bu tez süresince yapılan literatür taramaları ve çalışmalarında; Yin Yang kavramı, felsefesi, kullanım alanları, yaşama yansıyışı derinlikli olarak incelenmiştir. Yin Yang felsefesinin sanata nasıl ve ne sıklıkta yansıtıldığı sanatçılar ve eserleri üzerinden yer verilmiştir. Bu bağlamda sanatta zıtlık kavramının doğa, felsefe, görsel biçimlendirme elemanlarıyla kullanım şekilleri araştırılmış, soyut felsefi bir düşüncenin somut sanat gerçekliğinin ifade edilebilir biçimi ile bağdaştırılarak, sanat eseri analizleri yapılmıştır. Sanatsal biçimlendirme elemanları ile Yin Yang felsefesi bütünleştirilerek üretilen ve bu karşılaştırmanın yapıldığı eserlerde, zıtlık ile kurulan denge, asıl ulaşılmak istenen hedef olarak belirlenmiştir. Devamlılık ilkesi ile devinerek birbirine dönüşüp dengesini koruyan evrende, I Ching felsefesinde yer alan semboller referans olarak alınıp sanatsal çalışmalar üretilmiştir.

Abstract:
The I Ching (Changes-Transformations), one of the oldest written documents of China, which has been valid since the 9th century BC, is based on the Yin-Yang philosophy. The theory is based on the balance of nature through the unity, motion and transformation of all opposite elements. This balance is possible through the inclusion of the Yin-Yang symbol, which contains all opposites, in all areas of life such as cultural, social and health. The symbol is as contrasting as black and white, yet as complementary. Today's people are not yet aware that the Yin Yang philosophy is intertwined with life. The essence of creativity and awareness is the journey to the root. Every event encountered on the journey is a gateway to knowledge and wisdom. In the process of artistic creation, any completed work is the essence that creates pleasure with the quality and effectiveness of the shaping elements used. The essence of harmony and balance in composition and theme is the result of how the stylistic elements are used. The formal balance created on the basis of contrasting relationships is stronger with the use of dynamic, dynamic, provocative effects together. In the literature scans and studies conducted during this thesis; the concept of Yin-Yang, its philosophy, areas of use and its reflection on life have been examined in depth. How and how often the Yin Yang philosophy is reflected in art has been examined through artists and their works. In this context, the ways of using the concept of contrast in art with nature, philosophy, visual shaping elements have been investigated, and artworks have been analyzed by associating an abstract philosophical thought with the expressive form of concrete art reality. In the works produced by integrating artistic shaping elements and Yin Yang philosophy and in which this comparison is made, the balance established by contrast is determined as the main goal to be achieved. In the universe, which maintains its balance by transforming into each other by moving with the principle of continuity, works of art were produced by taking the symbols in the I ching philosophy as reference.