Türkiye'de bürokrasi ve üç kuşak memur vatandaş etkileşimi
Bureaucracy and three generations civil servant citizen interaction in Turkey
Yazar: BETÜL KURŞUN KARAKOYUNLU
Danışman: PROF. DR. MAHMUT HAKKI AKIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bürokrasi = Bureaucracy ; Devlet-halk ilişkileri = Relationships of state-public ; Kamu bürokrasisi = Public bureaucracy ; Kamu personeli = Public personnel ; Kuşaklar = Generations ; Memurlar = Civil servants ; Modernleşme = Modernization ; Sivil bürokrasi = Civil bureaucracy ; Sosyal değişme = Social change ; Vatandaşlık = Citizenship

Özet:
Toplumsal yaşam ekonomik, sosyal ya da siyasal pek çok örgütsel ağın kuşatması altındadır. Her birimiz doğmak için değilse de varlığımızı sürdürebilmek, ölmek için değilse de defnedilmek sebebiyle dahi bürokratik örgütlerle ilişki içindeyiz. Yolumuzun bürokrasiden geçmemiş olması oldukça zayıf bir ihtimaldir. Ancak bürokrasi ile arası iyi olan kişi sayısı da pek azdır. Esasen bireylerin bürokrasi ile ilişkileri memurla olan müşahhas ilişkileri ile yakından ilgilidir. Öte yandan memurlarla olan ilişkimiz devlete olan takdirimiz, yermemiz ya da küskünlüklerimizi etkileme kabiliyetine sahiptir. Osmanlı'dan bu yana bürokrasi, çökmekte olan devleti kurtarmak, yeni bir devlet kurmak, modernleşmenin yükünü omuzlarına almak, darbe yapmak ya da bir darağacı kurmak gibi çok çeşitli etkinliklerin müsebbibi olmuştur. Memurların da bürokrasinin mevzi değişimi ile beraber toplumsal konumlarının değişim gösterdiğini söylemek mümkündür. Memur vatandaş etkileşimine üç kuşak üzerinden bakmak sureti ile toplumsal değişim adına bir dekupaj kesmeyi amaçlayan bu çalışma, teorik ve uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde yönetim düşüncesinden yola çıkılarak bürokrasinin teorik zemini tartışılmış, ardından Türkiye'de bürokrasinin inkişaf seyrine yer verilmiştir. Çalışmanın uygulamalı bölümü ise 17 memur ve 16 vatandaştan derinlemesine mülakat yolu ile elde edilen verilere ayrılmıştır. Çalışmada fenomenolojik yaklaşım benimsenmişse de araştırmacının on dört yıllık devlet memuru olması nedeniyle pek çok etnografik kodu içerdiğini ifade etmemiz gerekir. Görüşme verileri betimleyici analizle yorumlanarak memur vatandaş ilişkilerine etki eden temalar ortaya konmuştur. Araştırmada üç kuşak bağlamında memur vatandaş ilişkilerinin oldukça köklü değişim gösterdiğini ortaya koyan bulgular elde edilmiştir.

Abstract:
Social life is under the siege of many economic, social or political organizational networks. Each of us is in contact with bureaucratic organizations, even if not to be born, to survive, if not to die, to be buried. It is highly unlikely that our path has not passed through bureaucracy. However, the number of people who are good with bureaucracy is also very few. In fact, the relations of individuals with the bureaucracy are closely related to their personal relations with the civil servant. On the other hand, our relationship with civil servants has the ability to influence our appreciation, resentment or resentment towards the state. Since the Ottoman times, the bureaucracy has been responsible for various activities such as saving the collapsing state, establishing a new state, taking the burden of modernization on its shoulders, making a coup or setting up a gallows. It is possible to say that the social position of the civil servants has changed with the change in the position of the bureaucracy. This study, which aims to cut a jigsaw for social change by looking at civil servant-citizen interaction through three generations, consists of two parts, theoretical and practical. In the first part, the theoretical basis of bureaucracy is discussed, starting from the idea of management, and then the developmental course of bureaucracy in Turkey is given. The applied part of the study is divided into data obtained through in-depth interviews from 17 civil servants and 16 citizens. Although the femonelological approach was adopted in the study, we should state that the researcher has been a civil servant for fourteen years and therefore includes many ethnographic codes. Interview data were interpreted with descriptive analysis and themes affecting civil servant-citizen relations were revealed. In the study, findings were obtained that reveal that civil servant-citizen relations in the context of three generations show a radical change.