Manisa'da kentsel ve yarı kentsel iki bölgede 40-74 yaş arası bireylerde diyabet risk skorlarının performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of the performance of diabetes risk scores among 40-74 aged individuals in urban and suburban TWO regions in manisa
Yazar: TAYFUN ALPEREN ESGİN
Danışman: PROF. DR. PINAR ERBAY DÜNDAR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Manisa = Manisa ; Prediabetik durum = Prediabetic state ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kentsel ve yarı kentsel iki bölgede 40-74 yaş arası bireylerde diyabet risk skorlarının performanslarının değerlendirilmesi, prediyabet ve tanı konulmamış diyabet sıklığı ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. 
Gereç-Yöntem: Bu araştırma toplum tabanlı metodolojik bir çalışmadır. Çalışma evrenini kentsel ve yarı kentsel iki ASM birimine kayıtlı 40-74 yaş arası 2004 kişi oluşturmaktadır. Örnek büyüklüğü %95 güven düzeyi, %5 sapma ve %30.8 prediyabet prevalansı kullanılarak 281 kişi olarak hesaplanmıştır. Çalışmada küme örneklem yöntemi kullanılmış, prediyabet ve tanı konulmamış diyabet durumları HbA1c ile değerlendirilmiştir. Tek değişkenli analizlerde Ki-kare testi, Fischer'ın kesin testi, Cochran Q testi, McNemar testi ve Student T testi, çok değişkenli analizlerde lojistik regresyon kullanılmıştır. Diyabet risk skorlarının performanları ROC eğrileri ve altında kalan alan, duyarlılık ve seçicilik ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Bu çalışmada prediyabet sıklığı %36.6, tanı konulmamış diyabet sıklığı %5.7 olarak bulunmuştur. Çok değişkenli analizlerde prediyabet/tanı konulmamış diyabet sıklığını her bir yaş artışının 1.04 kat (%95GA: 1.01-1.07), riskli bel çevresi 1.88 kat (%95GA: 1.01-3.48), fiziksel olarak inaktif olmak 2.83 kat (%95GA: 1.20-6.68) ve kolesterol yüksekliği 2.92 kat (%95GA: 1.50-5.65) arttırdığı bulunmuştur. Prediyabet/TKD'i öngörmede FINDRISC'in 16 puan ve üzerinde duyarlılığı %56.3, seçiciliği ise %75.9, ADA risk testinin 5 puan ve üzerinde duyarlılığı %78.9, seçiciliği ise %62.3, LRAS'ın 17 puan ve üzerinde duyarlılığı %75.6, seçiciliği ise %64.2 bulunmuştur. 
Sonuç ve öneriler: Her üç diyabet risk skoru da başarılı performans sergilemiştir ve taramalarda kullanılması faydalı olabilir. Üç risk skorunun prediyabet/TKD tanı performansında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ancak orijinal kesim noktalarında prediyabet/TKD'yi öngörmede FINDRISC diğer iki risk skorundan daha düşük performans sergilemiştir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the performance of diabetes risk scores among 40-74 aged individuals in urban and suburban two regions, to determine the frequency of prediabetes and undiagnosed diabetes (UDD) and related factors. 
Material and Method: This research is a community-based methodological study. Universe of this study consists of 2004 people between the ages of 40-74, enrolled urban and suburban in two Family Health Center units. The sample size was calculated as 281 people using 95% confidence level, 5% margin of error and 30.8% prediabetes prevalence. Cluster sampling method was used in the study, prediabetes and UDD conditions were evaluated with HbA1c. Chi-square test, Fischer's exact test, Cochran's Q test, McNemar test and Student T test were used in univariate analyzes and logistic regression was used in multivariate analysis. The performance of the diabetes risk scores were evaluated with the ROC curves, area under curve (AUC), sensitivity and selectivity. 
Results: Prediabetes prevalance was founded 36.6%, UDD prevalance was founded 5.7% in this study. In multivariate analysis, the risk of prediabetes/UDD increases each age increase by 1.04 times (95%CI: 1.01-1.07). In addition, risky waist circumference 1.88 times (95%CI: 1.01-3.48), being physically inactive 2.83 times (95%CI: 1.20-6.68) and cholesterol height 2.92 times (95%CI: 1.50-5.65) increases risk of prediabetes/UDD. In predicting prediabetes/UDD, FINDRISC's sensitivity is 56.3%, selectivity is 75.9% at 16 points and above, ADA risk test's sensitivity is 78.9%, selectivity is 62.3% at 5 points and above, LRAS's sensitivity is 75.6%, selectivity is 64.2% at 17 points and above. 
Conclusion: All three diabetes risk scores performed well and may be useful for screening. There were no significant differences in prediabetes/UDD diagnostic performance of the three risk scores. However, FINDRISC performed lower than the other two risk scores in predicting prediabetes/UDD at the original cut-off points.