Köpeklerde kanin leishmaniasis etkeni leishmania tropica'da ilaç dirençlerinin araştırılması
Investigation of drug resistance in canine leishmaniasis and leishmania tropica
Yazar: NAMİ EGE PERK
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZBİLGİN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Köpekler = Dogs ; Leishmania tropika = Leishmania tropica ; Leishmaniasis = Leishmaniasis ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Amaç: Leishmaniasis dünyada 98 ülkede endemik olarak görülmekte ve yaklaşık bir milyar insan için risk oluşturmaktadır. Zorunlu hücre içi paraziti Leishmania spp.'nin köpeklerde oluşturduğu enfeksiyona ise Kanin Leishmanisis (KanL) adı verilmektedir. Bu çalışmada, ülkemizdeki köpeklerden izole edilmiş Leishmania tropica suşlarının, leishmaniasis tedavisinde uygulanan amfoterisin B, meglumin antimonat ve sodyum stiboglukonata karşı direnç durumlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Sıvı azottan çıkarılan Leishmania spp. promastigotları NNN besiyerine ekilmiş ve üremeye başlayan izolatların RPMI-1640 besiyerinde kültivasyonu yapılarak bol miktarda promastigot elde edilmiştir. Leishmania spp.'nin ITS-1 bölgesine özgü primer ve problarıyla gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu yöntemiyle genotiplendirme gerçekleştirilen ve KanL etkeni L. tropica olduğu saptanan beş izolatta hemositometre ve XTT yöntemleriyle amfoterisin B, meglumin antimonat ve sodyum stiboglukonat'a karşı direnç durumu incelenmiştir.
Bulgular: Hemositometre yöntemi ile beş izolat için ortalama IC50 değerleri meglumin antimonat için 10.60 mg/ml, sodyum stiboglukonat için 0.1471 mg/ml, amfoterisin B için 0.0328 µM/ml olarak saptanmıştır. XTT yöntemi ile saptanan ortalama IC50 değerleri ise meglumin antimonat için 10.48 mg/ml, sodyum stiboglukonat için 0.1470 mg/ml, amfoterisin B için 0.0326 µM/ml olarak bulunmuştur.
Sonuçlar: Verilerimiz doğrultusunda KanL olgularından izole edilen ve köpeklerde çok ender olarak etken olan L. tropica suşlarında amfoterisin B ve sodyum stiboglukonata direnç geliştiği saptanmazken, parazitin meglumin antimonata karşı ilaç direnci geliştirdiği görülmektedir. İleride bu durumun insan kutanöz leishmaniasis olgularında tedavi esnasında bir sorun olarak karşımıza çıkacağı düşünülmüştür.

Abstract:
Objective: Leishmaniasis is endemic in 98 countries, poses risk to almost one billion people in the world. The infection caused by obligatory intracellular parasite Leishmania spp. in dogs is called Canine Leishmanisis (CanL). In this study, it was aimed to detect the resistance status of Leishmania tropica strains isolated from dogs in our country against amphotericin B, meglumine antimonate and sodium stibogluconate applied in leishmaniasis treatment.
Material and Methods: Leishmania spp. promastigotes, removed from liquid nitrogen were first cultured in NNN media, then the growing isolates were transferred to RPMI-1640 medium and abundant amount of promastigotes were obtained. Isolates were genotyped using the real-time polymerase chain reaction method with primers and probes specific to the ITS-1 region of Leishmania spp. Amphotericin B, meglumine antimonate and sodium stibogluconate resistance status were investigated by hemocytometer and XTT methods in five isolates that were found to be L. tropica causing CanL.
Results: The mean IC50 values were determined as 10.60 mg/ml for meglumine antimonate, 0.1471 mg/ml for sodium stibogluconate, 0.0328 µM/ml for amphotericin B by hemocytometer method. Mean IC50 values determined by XTT method were 10.48 mg/ml for meglumine antimonate, 0.1470 mg/ml for sodium stibogluconate, 0.0326 µM/ml for amphotericin B.
Conclusions: According to our data, while L. tropica strains which were isolated from CanL cases and rare in dogs, were not found to be resistant to amphoreticin B and sodium stibogluconate, it was observed that parasite developed drug resistance against meglumine antimonate. In the future, this situation is thought to be a problem during treatment in human cutaneous leishmaniasis cases.