Çukurova koşullarında yarı ıslatmalı ve kısıntılı damla sulama programlarının II. ürün mısır verimi ve su kullanma randımanına etkileri
Effect of partial root-zone drying and deficit drip irrigation on yield and water use efficiency of corn under Cukurova conditions
Yazar: FİLİZ GÖKÇEL
Danışman: PROF. DR. ATTİLA YAZAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Çukurova koşullarında yarı ıslatmalı (PRD) ve kısıntılı sulama programlarının II. ürün mısır verimi ve su kullanma randımanı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2006 yılında yapılmıştır.Araştırma Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü deneme alanında killi Mutlu serisi topraklarında Pioneer?3394 mısır çeşidi kullanılarak yürütülmüştür.Denemede A sınıfı buharlaşma kabından 7 günlük sulama aralığındaki yığışımlı buharlaşma miktarları tam su %100 (TS?100), kısıntılı su %50 (KS?50), yarı ıslatmalı %100 (PRD?100), %75 (PRD?75), %50 (PRD?50) olarak damla sulama yöntemiyle uygulanmıştır. Tam su ve kısıntılı sulama konularına 7 günlük sulama aralığında A sınıfı buharlaşma kabından buharlaşan su miktarı sırasıyla %100 ve %50 olarak uygulanmıştır. Yarı ıslatmalı konularda ise laterallerin dönüşümlü olarak çalıştırılmasıyla 7 günlük sulama aralığında A sınıfı buharlaşma kabından buharlaşan su miktarının %100'ü , %75'i ve %50'si uygulanarak yürütülmüştür. Tam su alan konulara 644 mm, kısıntılı su ve PRD?100 konularına 396, PRD?75 konularına 333 mm ve PRD?50 konularına 271 mm su uygulanmıştır.En fazla verim TS?100 konusundan 1040.3 kg/da olarak elde edilirken KS?50 ve PRD?100 konularında elde edilen verimler 772.3 kg/ da ve 774.3 kg/ da olarak benzerlik göstermiş ve konular arasında istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Dane verimi (Y) ile sulama suyu (I) arasında Y=-0.0006I2 + 1.6213I + 296.99 (R2 =0.91**) şeklinde ikinci dereceden bir ilişki elde edilmiştir. Dane verimi (Y) ile su tüketimi (ET) arasında Y=- 0.0027ET2+4.2591ET- 585.65 (R2=0.88**) şeklinde ikinci dereceden bir ilişki belirlenmiştir. En yüksek su kullanım randımanı PRD?75 konusunda 1.77 kg/m3 elde edilirken, en düşük su kullanım randımanı TS?100 konusunda 1.54 kg/m3 olarak hesaplanmıştır.Anahtar Kelimeler: Yarı ıslatmalı sulama, Kısıntılı sulama, Verim, Su Kullanma Randımanı, Mısır

Abstract:
This study was carried out to determine yield- water use relations of the second crop maize under traditional deficit irrigation and partial root zone drying on yield and yield components under Cukurova conditions in 2006.Experimental site is located at the Research Field of the Agricultural Structures and Irrigation Department on clay soils in Mutlu Soil series. Pioneer 3394 hybrid corn variety was used in this study.Irrigation water quantity based on cumulative evaporation from class A pan at 7 day irrigation interval was applied through drip system to full irrigation (TS?100) and deficit irrigation (KS?50) and PRD?100, PRD?75 and PRD?50. Full and traditional deficit irrigation treatments received 100 and 50 % of cumulative evaporation at 7 day interval. In PRD treatments 2 of the 4 laterals alternately provided irrigation water and PRD?100, PRD?75 and PRD?50 received 100, 75 and 50 % cumulative evaporation value, respectively. A total of 644 mm irrigation water was applied to TS?100 treatment, while KS?50 and PRD?100 treatment plots received 396 mm, PRD?75 received 333 mm and PRD?50 treatment received 271 mm of irrigation water.The highest grain yield was obtained from the TS?100 treatments as 1040.3 kg/da, while KS?50 and PRD?100 treatments resulted in yields of 772.3 and 774.3 kg/da respectively. There was significant difference among the treatment with respect to grain yields. Significant second degree polinomial relationships between grain yield (Y) vs irrigation water (I) and grain yield (Y) vs water use (ET) were found as Y=-0.0006I2 + 1.6213I + 296.99 (R2 =0.91**); Y=- 0.0027ET2+4.2591ET- 585.65 (R2=0.88**) and, respectively. Water use effeciencies (WUE) for the second crop maize varied from 1.77 kg/m3 to 1.54 kg/m3. The highest WUE was found in PRD?100 treatment as 1.77 kg/m3, the lowest one was found in TS?100 treatment as 1.54 kg/m3.Key Words: Partial root zone drying, Deficit irrigation, Yield, Water use efficiency, corn