Çocuk yoğun bakım ünitesinde invaziv kandidiyazis: epidemiyoloji, risk faktörleri, tedavi seçenekleri ve sonuçları
Invasive candidiasis in the pediatric intensive care unit: epidemiology, risk factors, treatment options, and outcomes
Yazar: SELİN TEPELİ
Danışman: ÖĞR. GÖR. LEYLA TELHAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Hastane kaynaklı mantar enfeksiyonlarının büyük bir kısmını kandidalar oluşturur. Hastanelerde, uzun süreli yoğun bakım yatışları, komorbid hastalıklar, çoklu antibiyotik kullanımları, immün supresyon tedavileri ve cerrahi işlemler gibi sağlık hizmetlerine bağlı olarak invaziv kandida infeksiyonları ciddi bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışma; çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen invaziv kandidiyazisli (İK) hastaların Candida türlerinin, epidemiyolojik ve klinik özelliklerinin, tedavi yanıtlarının ve mortalitelerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmada, Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde invaziv kandida hastalığı tanısı alan 1 ay-18 yaş arası hastaların klinik ve mikrobiyolojik kayıtları retrospektif olarak incelendi.  
Toplam 44 hastada (%52,3 erkek) 53 kandidiyazis atağı saptandı. Birden fazla kandidiyazis atağı olan toplam 9 hasta vardı. Hastaların yaş ortancası 39 ay (aralık; 8-113,7 ay) idi.  Altta yatan hastalıklar içerinde nörolojik hastalıklar (%22,7) ve hemato-onkolojik hastalıklar (%18,2) ve konjenital kalp hastalıkları (%15,9) en çok mevcut olanlardı. İK vakalarının %86,8'inde kan dolaşımı enfeksiyonu görüldü ve kan dolaşımı enfeksiyonlarının %52,8'inde enfeksiyon kaynağı santral kateter idi. Hastaların %91'inde geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı, %79'unda santral venöz kateter varlığı, %60'ında ise mekanik ventilasyon, %37'sinde sistemik steroid kullanımı, %33'ünde parenteral beslenme, %25'inde trakeostomi varlığı, %25 nötropeni ve %25 cerrahi öykü mevcuttu. Hastaların %22,6'sında C. albicans, %77,4'ünde non-albicans Candida (NAC) üredi. En sık izole edilen tür C. parapsilosis (%41,5) idi. Antifungal duyarlılığı çalışılmış olan izolatların içerisinde flukonazol direnci %29,5 saptandı. Birinci basamak tedavide en sık ekinokandin grubu antifungal (%46,9) tercih edildi. Candida türleri arasında klinik değişkenler karşılaştırıldığında çoklu antibiyotik kullanımının ve glikopeptid türevi antibiyotik kullanımının, C. albicans enfeksiyonu üzerine etkisi anlamlı bulunmuştur (p=0,012, p=0,002). Hastaların %43,2'si 60 gün içinde mortal seyretti. Ölen hastaların %85,7'sinin mortalite sebebinin direkt kandida sepsisi ilişkili olduğu değerlendirildi ve kandidanın mortalite üzerine etkisi anlamlı bulundu (p<0,001).
Her kliniğin kendi Candida tür dağılımını ve antifungal duyarlılıklarını bilmesi, özellikle koruyucu ve ampirik antifungal tercihinde yol gösterici olacaktır. İstatistiksel olarak sağlıklı sonuçlar için daha büyük örneklem grupları ile yapılacak prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Candida constitutes a large proportion of hospital-acquired yeast infections. Invasive candida infections have become a serious problem in hospitals due to health services such as long-term intensive care unit admissions, comorbid diseases, multiple antibiotic use, immune suppression therapies, and surgical procedures. This study aimed to investigate the Candida species, epidemiological and clinical features, treatment responses, and mortality of patients with invasive candidiasis who were followed up in the pediatric intensive care unit. In this study, the clinical and microbiological records of patients aged 1 month to 18 years who were diagnosed with invasive candida disease in the Pediatric Intensive Care Unit of Medipol University Faculty of Medicine were retrospectively analyzed.
A total of 44 patients (52.3% male) had 53 episodes of candidiasis. There were a total of nine patients with multiple episodes of candidiasis. The median age of the patients was 39 months (range: 8–113.7 months). Among the underlying diseases, neurological diseases (22.7%), hemato-oncological diseases (18.2%), and congenital heart diseases (15.9%) were the most common. A bloodstream infection was seen in 86.8% of invasive candidiasis, and the source of the bloodstream infection was a catheter in 52.8%. 91% of the patients had broad-spectrum antibiotic use, 79% had a central venous catheter, 60% had mechanical ventilation, 37% had systemic steroid use, 33% had parenteral nutrition, 25% had a tracheostomy, 25% had neutropenia, and 25% had a surgical history. C. albicans was produced in 22.6% of the patients, and non-albicans Candida was produced in 77.4% of the patients. The most commonly isolated species was C. parapsilosis (41.5%). Fluconazole resistance was found to be 29.5% among the isolates whose antifungal sensitivity was studied. The most common echinocandin group of antifungals (46.9%) was preferred for first-line treatment. When clinical variables were compared between Candida species, the effect of multiple antibiotic use and the use of glycopeptide-derived antibiotics on C. albicans infection was found to be significant (p = 0.012, p = 0.002). 43.2% of the patients were mortal within 30 days. The cause of death of 85.7% of the patients who died was evaluated as directly related to candida sepsis, and the effect of candida on mortality was found to be significant (p<0,001).
In choosing preventive and empirical antifungals, it will be very helpful to know each clinic's Candida species distribution and antifungal sensitivities. For statistically sound results, prospective research with greater sample sizes is required.