Osmanlı dönemi müzikte batılılaşma hareketlerinin cumhuriyet dönemi müzik eğitimine yansımaları
Reflections of westernization movements in music in the Ottoman period on music education in the republican period
Yazar: SEÇİL TURHAN
Danışman: PROF. DR. SALİH AKKAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Osmanlı Dönemi'nde Batılılaşma hareketlerinin etkisiyle oluşan müzik kurum ve kuruluşlarının, Cumhuriyet Dönemi müzik eğitim sistemine olan yansımalarını ve etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemektir. Çalışma kapsamında, Osmanlı Devleti'nde Batılılaşma öncesi müzik kurum ve kuruluşları analiz edilerek, Türk müziği ile Batı müziği arasındaki etkileşim detaylandırılmıştır. Batı müziğinin Türk müziği üzerindeki etkileri ile Türk müziğinin Batı müziğine katkıları ele alınmıştır. Çalışmada Osmanlı Dönemi Batılılaşma Hareketleri ile başlayan müzik eğitim sistemi ve Cumhuriyet Dönemi Batılılaşma Hareketleri ile başlayan sürecin karşılaştırmalı bir analizini yapmak amacıyla nitel durum çalışması deseninde tasarlanmıştır. Araştırmada hem Osmanlı hem de Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde yayımlanan eserler, eğitim programları, müzik eğitim kurumlarına ait arşiv belgeleri gibi dokümanlar incelenmiş ve elde edilen veriler doküman incelemesi/içerik analizi analiz yöntemine göre yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçları şu şekilde sıralamak mümkündür; Osmanlı Dönemi'nde Batılılaşma süreciyle birlikte müzik eğitiminde yaşanan değişimlerin, Tanzimat döneminden itibaren ivme kazandığı, bu durumun Batı tarzı müzik eğitiminin askeri ve sivil alanda kurumsallaşmasına yol açtığı söylebilir. Bu dönemde Muzika-i Hümâyun gibi kurumlar öncülüğünde çok seslilik kavramı ve modern nota sistemi Osmanlı müziğine entegre edilmeye çalışıldığı ve Giuseppe Donizetti gibi Avrupalı müzisyenlerin katkılarıyla saray merkezli bir Batı müziği eğitimi geliştiği söylenebilir. Cumhuriyet Dönemi'nde ise Osmanlı'da başlayan bu Batılılaşma hareketlerinin daha kapsamlı bir şekilde benimsendiği, modernleşme hedefleri doğrultusunda müzik eğitiminde reformlar gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. 1924'te kurulan Musiki Muallim Mektebi ve 1936'da açılan Ankara Devlet Konservatuvarı gibi kurumlarla müzik eğitiminde kurumsallaşma sağlanarak halk müziği ile Batı müziği arasında bir sentez oluşturulmuştur. Aynı zamanda, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası gibi çok sesli müzik topluluklarının kurulması, Türkiye'nin müzik kültüründe kalıcı etkiler yarattığı görülmektedir. Paul Hindemith ve Béla Bartók gibi yabancı müzik uzmanlarının katkıları ile çağdaş müzik eğitimi sistemleri geliştirilmiştir. Özetle Osmanlı Dönemi'nde başlayan Batılılaşma hareketlerinin Cumhuriyet Dönemi müzik eğitimine önemli etkileri olduğu söylenebilir. Bu etkiler, müzik eğitiminin modernleşmesi, Batı enstrümanlarının ve eğitim yöntemlerinin yaygınlaşması, ulusal müzik kimliğinin geliştirilmesi ve müziğin toplumsal kalkınmada bir araç olarak kullanılması gibi çeşitli alanlarda kendini göstermiş olup Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan bu süreç, Türk müziğinin tarihsel gelişiminde önemli bir dönüm noktası oluşturmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to comprehensively examine the reflections and effects of music institutions and organizations formed under the influence of Westernization movements in the Ottoman Period on the music education system of the Republic Period. Within the scope of the study, the pre-Westernization music institutions and organizations in the Ottoman Empire were analyzed and the interaction between Turkish music and Western music was detailed. The effects of Western music on Turkish music and the contributions of Turkish music to Western music were discussed. The study was designed as a qualitative case study in order to make a comparative analysis of the music education system that started with the Westernization Movements of the Ottoman Period and the process that started with the Westernization Movements of the Republic Period. In the study, documents such as works published in both the Ottoman and the Republic of Turkey periods, educational programs, and archive documents belonging to music education institutions were examined and the obtained data were interpreted according to the document review/content analysis analysis method. The results obtained from the research can be listed as follows; It can be said that the changes experienced in music education with the Westernization process in the Ottoman Period gained momentum starting from the Tanzimat period, and that this situation led to the institutionalization of Western-style music education in the military and civilian fields. During this period, it can be said that the concept of polyphony and the modern notation system were attempted to be integrated into Ottoman music under the leadership of institutions such as Muzika-i Hümâyun, and that a palace-centered Western music education developed with the contributions of European musicians such as Giuseppe Donizetti. In the Republican Period, it was understood that these Westernization movements that began in the Ottoman Empire were adopted more comprehensively, and reforms were carried out in music education in line with modernization goals. Institutionalization was achieved in music education with institutions such as the Musiki Muallim Mektebi, established in 1924, and the Ankara State Conservatory, opened in 1936, and a synthesis was created between folk music and Western music. At the same time, the establishment of polyphonic music ensembles such as the Presidential Symphony Orchestra is seen to have had permanent effects on Turkey's musical culture. Contemporary music education systems were developed with the contributions of foreign music experts such as Paul Hindemith and Béla Bartók. In short, it can be said that the Westernization movements that began in the Ottoman Period had significant effects on music education in the Republican Period. These effects manifested themselves in various areas such as the modernization of music education, the spread of Western instruments and education methods, the development of national musical identity and the use of music as a tool in social development, and this process extending from the Ottoman Empire to the Republic constituted an important turning point in the historical development of Turkish music.