Yetimlik olgusu ve Osmanlı'dan Cumhuriyet'e mülteci yetimleri himaye tecrübesi
The case of the orphans and the experience of patronage of refugee orphans from the Ottoman to the Republic
Yazar: KADİR POLAT
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET RUHAT YAŞAR
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orta Doğu ve Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Himaye = Protection ; Mülteciler = Refugees ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yetim = Orphan

Özet:
Dünya geneline yayılan savaşlar, iç çatışmalar, aile yapısındaki değişmeler, doğal afetler, hastalık ve salgınlar, kitlesel göç hareketleri, yoksulluklar ve yoksunluklar, dünyadaki çocukların büyük bir kısmını korunmaya muhtaç hale getirmiştir. Korunmaya muhtaç durumdaki bu çocukların büyük bir kısmını ise yetimler oluşturmaktadır. Bugün itibariyle dünya çocuk nüfusunun neredeyse üçte birinin öksüz ve yetim çocuklardan oluşması ve bu nüfusun her türlü sömürü ve istismara maruz kalması, ülkeleri bu konuda ciddi tedbirler almaya yöneltmiştir.
Toplumlar, hem sosyal sorumlulukları gereği hem de marjinalleşmenin önüne geçmek için bu konuda tarih boyunca çeşitli adımlar atmıştır. Kurulduğu günden son güne kadar sosyal devlet yapısını elinden bırakmayan Osmanlı Devleti de başta inanç olmak üzere taşıdığı birçok dinamikten yola çıkarak bu problemin çözümüne ve yetimlerin muhafazasına yönelik köklü politikalar geliştirmiştir. 10 yılı aşkın bir süredir, yoğun bir göç dalgasına maruz kalan ve kendi topraklarındaki yetimlerle beraber "mülteci yetimler"i de muhafaza için önlemler alan Türkiye Cumhuriyeti'nin bu konuya dair tecrübeler için dönüp bakacağı yerlerden biri de Osmanlı Devletinin son döneminde yaşanan göçler sonucu karşılaştığı problemlerle ilgili geliştirdiği çözümler olmuştur. Bu çalışmada yetimlik olgusu, yetimliğe neden olan koşullar, yetimlerin karşı karşıya kaldığı tehditlerden yola çıkarak Osmanlı'da yetimleri himaye tecrübesi incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Wars spreading around the world, internal conflicts, changes in family structure, natural disasters, diseases and epidemics, mass migration movements, poverty and deprivation have made most of the children in the world in need of protection. The majority of these children in need of protection are orphans. As of today, the fact that almost one third of the world's child population consists of motherless and fatherless and that this population is exposed to all kinds of exploitation and abuse has led countries to take serious measures in this regard.
Societies have taken various steps throughout history in this regard, both as a requirement of their social responsibilities and to prevent marginalization. The Ottoman Empire, which did not leave its social state structure from the day it was founded until the last day, developed firstly belief and deep-rooted policies for the solution of this problem and the protection of orphans, starting from many dynamics. For more than 10 years, the Republic of Turkey, which has been exposed to an intense wave of immigration and has taken measures to protect the orphans in its own lands, as well as "refugee orphans", is one of the places that the Republic of Turkey will turn to for experiences on this issue. solutions to problems have been developed. In this study, the orphan phenomenon, the conditions that cause orphanhood, the threats faced by orphans, and the experience of protecting orphans in the Ottoman Empire were tried to be examined.