İnovasyonun iktisadi kalkınmadaki rolü ve temel belirleyenleri
The role of innovation on economic development and the determinants of innovation
Yazar: DİLEK KUTLUAY ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HATİCE KARAÇAY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Kalkınma = Development ; Yenilik = Innovation

Özet:
Bu çalışmada iktisadi büyüme ve kalkınmada önemli bir faktör konumuna gelen inovasyon olgusu incelenmiştir. Bu bağlamda inovasyon kavramı, inovasyon kavramının teorik temelleri ve inovasyonu belirleyen faktörler çalışma kapsamına alınmıştır.
Çalışma, günümüzde iktisadi büyüme ve kalkınma sürecinde çok önemli bir olgu konumuna gelen inovasyonu belirleyen faktörlerin neler olduğunu ve bu faktörlerin inovasyonu ne ölçüde etkilediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Çalışmada inovasyonu etkileyen faktörlerin etkisini tespit edebilmek amacıyla ekonometrik model kurulmuştur. Modelde yerli patent başvuru sayıları bağımlı değişken olarak alınmıştır. Bağımsız değişkenler olarak; Ar-Ge harcamaları, kişi başı GSYİH, brüt sermaye, eğitim, doğrudan yabancı yatırımlar ve dışa açıklık göstergeleri alınmıştır. OECD ülkeleri için 1995-2013 yıllarını içeren panel eşbütünleşme analizi yapılmıştır. Eşbütünleşme ilişkisi tespit edildikten sonra model DOLS yöntemi ile tahmin edilmiştir. Analiz sonucunda doğrudan yabancı yatırımlar istatistiki olarak anlamsız çıkmıştır. Diğer bağımsız değişkenler ise istatistiki olarak anlamlıdır. Elde edilen bulgular çerçevesinde Ar-Ge harcamaları, kişi başı GSYİH, eğitim ve brüt sermayede meydana gelen bir artış, inovasyonu arttırıcı yönde etki yapmaktadır. Dışa açıklığın ise inovasyonu negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, Ar-Ge harcamaları inovasyonu en çok etkileyen faktör olarak bulunmuştur.  

Anahtar Kelimeler: 
İnovasyon, Teknolojik Gelişme, Panel Eşbütünleşme Analizi

Abstract:
In this study, the concept of innovation, very important for economic growth and development, was examined. In this context, the concept of innovation, the theoretical fundamentals of innovation and the determinant factors of innovation involved in the study. This study aims at revealing the determinant and determinants of the extent of the effect of these factors on innovation. 
In the study, an econometric model was established to see the effects of factors on innovation. In the model, the dependent variable is the number of domestic patent applications. R&D expenditures, GDP per capita, gross capital, education, foreign direct investment and openness are independent variables. 
In this study, panel cointegration analysis was used. This analysis includes some OECD countries in the period of 1995-2013. The cointegration relationship was determined. Then, the model was estimated by DOLS method. According to the results of the analysis R&D expenditures, GDP per capita, gross capital, education variables are statistically significant, but foreign direct investment is not statistically significant. An increase in the values of the coefficients of the independent variables -research-development expenditures, gdp per capita, gross capital, education- leads to an increase in the value of innovation. However, innovation is influenced negatively, when the independent variable openness increase. According to the results of the analysis, the research-development factors are the most affecting factors on innovation.

Key Words: 
Innovation, Technological Advance, Panel Cointegration Analysis