Yoğun bakım hastalarında fiziksel kısıtlamayla deliryum arasındaki ilişkinin incelenmesi: önemli bir hemşirelik problemi
Examining the relationship between physical restriction and delirium in intensive care patients: an important nursing problem
Yazar: SÜMEYYE TECER
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Deliryum = Delirium ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Bu araştırma, yoğun bakım hastalarında uygulanan fiziksel kısıtlamanın deliryumla ilişkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikte yapılmıştır.
Araştırma, Sivas Numune Hastanesi yetişkin yoğun bakım ünitelerine Temmuz 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında yatan ve araştırma kriterlerine uyan 200 hasta ile yüz-yüze görüşülerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Hasta Tanıtım Formu, Glaskow Koma Skalası (GKS), Richmond Ajitasyon ve Sedasyon Skalası (RASS), Yoğun Bakım Ünitesinde Konfüzyon Değerlendirme Metodu (CAM-ICU) ve Deliryum Değerlendirme Çizelgesi'ni içeren ölçüm araçları kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Kolmogorov-Smirnov (K-S) testleri, tanımlayıcı istatistik testleri, Ki-kare analizi, Tekrarlı Ölçümlerde Tek yönlü ANOVA varyans analizi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir.
Araştırmada yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların GKS skoru ve RASS puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu, hastalara fiziksel kısıtlama uygulanması ile deliryum gelişme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Hastaların deliryuma girme durumlarının GKS skorlarının düşmesinde ve RASS puan ortalamalarının yükselmesinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Hastalara fiziksel kısıtlama uygulanmasının da GKS skorlarının düşmesinde ve RASS puan ortalamalarının yükselmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Hastalara sedasyon uygulanmasının da yine GKS skorlarının yükselmesinde ve RASS puan ortalamalarının yükselmesinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak; araştırmamızda, fiziksel kısıtlama uygulaması ile deliryum gelişimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş olup, fiziksel kısıtlama uygulamasının deliryum gelişimini hızlandırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu iki durumun da hastaların bilinç düzeyi ve oryantasyon durumunun olumsuz yönde etkilediği ve sedasyon uygulamasına duyulan ihtiyacı artırdığı görülmüştür. Bu bağlamda hastalarda deliryum gelişimini hızlandıran fiziksel kısıtlama uygulamasının sağlık kurumlarında en son başvurulacak bir yaklaşım olarak ele alınması ve hastaların risk faktörleri açısından biyo-psiko-sosyal boyutlarıyla bir bütün olarak düzenli ve sistematik olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive, cross-sectional and correlational study was conducted to examine the relationship between physical restraint and delirium in intensive care unit patients.
The study was conducted by face-to-face interviews with 200 patients who were admitted to the adult intensive care units of Sivas Numune Hospital between July 2021 and May 2022 and who met the research criteria. The data of the study were obtained using measurement tools including Patient Introduction Form, Glasgow Coma Scale (GCS), Richmond Agitation and Sedation Scale (RASS), Confusion Assessment Method in Intensive Care Unit (CAM-ICU) and Delirium Assessment Schedule. Kolmogorov-Smirnov (K-S) tests, descriptive statistical tests, Chi-square analysis, One-way ANOVA variance analysis in repeated measures and Pearson Correlation analysis were used in the evaluation of the data. In the study, significance level p<0.05 was accepted.
In the study, it was determined that there was a statistically significant relationship between the GCS score and RASS score averages of the patients hospitalised in the intensive care unit, and there was a statistically significant relationship between the application of physical restraint to the patients and the development of delirium (p<0.05). It was determined that the status of the patients entering delirium had a statistically significant effect on the decrease in GCS scores and the increase in mean RASS scores (p<0.05). The application of physical restraint to the patients was also found to be effective in decreasing the GCS scores and increasing the mean RASS scores. The application of sedation to the patients was also found to be effective in increasing the GCS scores and increasing the mean RASS scores.
In conclusion; in our study, a significant relationship was found between the application of physical restraint and the development of delirium, and it was concluded that the application of physical restraint accelerated the development of delirium. In addition, it was observed that both of these conditions negatively affected the level of consciousness and orientation of the patients and increased the need for sedation. In this context, it is recommended that the application of physical restraint, which accelerates the development of delirium in patients, should be considered as the last approach to be used in health institutions and patients should be evaluated regularly and systematically as a whole with their bio-psycho-social dimensions in terms of risk factors.