Ali Hoca Divanı'nda dini ve tasavvufi unsurlar
Religious and sufism elements in Ali Hoca council
Yazar: FATMA DAĞILMIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH GAYE FİDAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Ali Hoca = Ali Hoca ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements ; Şiir = Poem

Özet:
Klâsik Türk şiirinde yapılan şerh çalışmaları, şairlerin imge ve his dünyasını anlamak için oldukça önemlidir. Okuyucu, her şiirde derin kuyulara iner ve anlam zenginliği karşısında kendisine farklı bir dünyanın kapıları açılmış gibi hisseder. Bu kapılar ardında klâsik şiir, öyle güçlü köklere sahiptir ki şuan da bile tesirini sürdürmektedir. Bu köklerden beslenen şairler ruhun gıdası sayılan güçlü şiirler icra etmişlerdir. XX. yüzyılda yetişen Ali Hoca da bu şairler arasında yer almaktadır. Antepli Divan şairlerinden olan Ali Hoca, hem almış olduğu eğitim hem de mesleğinin imamlık olmasından kaynaklı, dini yönü ağır basan bir şairdir. Bununla birlikte Ali Hoca, şeyh ve tarikatlara da oldukça bağlıdır. Çalışmanın konusunu, Ali Hoca Divanı'nda yer alan dini ve tasavvufi unsurlar oluşturmaktadır. Çalışmada ilk olarak; Ali Hoca'nın yaşadığı dönem olan XX. yüzyıl Osmanlı tarihi ve edebiyatıyla ilgili bilgi verilmiştir. Bunu yapmaktaki gaye, şairin yaşadığı yüzyılla nasıl bir ilişki içerisinde olduğunu gözler önüne sermektir. Daha sonra ise hayatı ve eserleriyle ilgili bilgiler aktarılarak din ve tasavvuf kavramı açıklanmıştır. Bu bölümden sonra çalışmanın asıl konusu olan dini ve tasavvufi kavramlar incelenerek beyitlerdeki örneklerle açıklanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: XX. Yüzyıl Klâsik Türk Edebiyatı, Ali Hoca, Din, Tasavvuf, Tahlil.

Abstract:
Commentary studies in classical Turkish poetry are very important for understanding the world of images and feelings of poets. The reader is perceived as deeply from a different material that has no internal and meaning in the poem. Behind these doors, classical poetry has such strong roots that it continues to be influential even now. Poets fed from these roots have performed powerful poems that are considered to be the food of the soul. Ali Hoca, who grew up in the 20th century, is among these poets. Ali Hoca, one of the Divan poets from Antep, is a poet whose religious aspect predominates because of the education he received and his profession as an imam. However, Ali Hoca is also very attached to the sheikhs and sects. The subject of the study is the religious and mystical elements in the Ali Hoca Divan. First of all, in the study; the period in which Ali Hoca lived. Information about the 20th century Ottoman history and literature is given. The purpose of doing this is to reveal how the poet is in a relationship with the century he lived in. Then, the concept of religion and mysticism was explained by transferring information about his life and works. After this section, religious and mystical concepts, which are the main subject of the study, are examined and explained with examples in the couplets. After this section, religious and mystical concepts, which are the main subject of the study, are examined and explained with examples in the couplets. Thus, Ali Hoca's competence and dominance in poetry due to his profession is shown. The study is concluded with the conclusion and references part.

Keywords: 20th Century Classical Turkish Literature, Ali Hoca, Religion, Sufism, Analysis.