Bireysel sporcularda optimal performans duygu durumu ile zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişkide antrenör sporcu ilişkisinin aracı rolü (TR63 bölgesinde bir uygulama)
The intermediate role of the trainer athlete relationship in the relationship between optimal performance emotion and mental stability in individual athletes (an application in TR63 region)
Yazar: AYHAN KAYABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN EROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Günümüz spor dünyasında, elit sporcular ile boş zamanlarını değerlendirmek için fiziksel aktivite olarak katılım sağlayan bireylerin aktivitelerinin sürdürmeleri, sportif performanslarını artırmaları, mücadelelerinde rekabetçi kalabilmeleri için bireyin yetenekleri, antrenman düzeyleri ve psikososyal durumlarına bağlıdır. Aktif olarak spor ile ilgilenen bireylerin mutlu bir şekilde mücadelelerinde istedikleri sonuçlara ulaşabilmeleri için yenilikçi psikososyal desteklere sahip olmaları gerekmektedir. Bireyin sportif aktivite içerisinde sürekli optimum performans duygu durumuna ulaşabilmesi için zihinsel dayanıklılık düzeylerinin geliştirilmesi ve eğitimli, gündemi takip eden antrenörler eşliğinde süreci sağlıklı bir şekilde geçirmesi önemli görülmektedir. Bu noktada sporcunun yapmış olduğu mücadeleye odaklanması, negatif etkenlere karşı dirençli olması ve ileride karşılaşacağı olumsuz koşullara karşı öngörülü olma kavramları ön plana çıkmaktadır. Takım sporu yapan sporculara nazaran bireysel sporlarla ilgilenen sporcuların bireysel farklılıklarının daha fazla göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir.
Bu çalışmanın temel amacı; bireysel sporcuların ( Güreş, Judo, Halter, Teakvando, Karate, Yüzme vb.) sürekli optimal performans duygu durumu ile zihinsel dayanıklılık düzeyi arasındaki ilişkide antrenör sporcu ilişkisinin aracı rolünü tespit etmektir. Bu doğrultuda, veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu'', "Sürekli Optimal performans Duygu Durumu Ölçeği'', "Sporda Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği'' ve "Antrenör-Sporcu İlişkisi Envanteri'' kullanılmıştır. Araştırmada Kalkınma Bakanlığının TR63 bölge planı dahilinde belirlemiş olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye illerinde bireysel branş sporları ile aktif olarak ilgilen sporculara 356 anket uygulanmıştır. Anketten alınan verilerin analizi SPSS 22 programı ve eklentisi olan Macro Process' den faydalanılarak verilerin çözümlenmesinde; betimsel istatistikler (frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma) ve ilişkisel istatistiklerden (t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, doğrusal regresyon analizi) ile belirlenen hipotezler test edilmiştir.
Araştırma sonucunda; bireysel sporcuların sürekli optimal performans duygu durumu ile sporcuların zihinsel dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olurken zihinsel dayanıklılık düzeyleri ile antrenör-sporcu ilişkisi arasında hiçbir etki görülmemiştir. Sonuç olarak, belirlenen bölge içerisindeki bireysel sporcuların sürekli optimal performans duygu durumu ile zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişkide antrenör-sporcu ilikisinin aracı rolü olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
In today's sports world, it depends on the abilities, training levels and psychosocial status of the individual in order to maintain the activities of the elite athletes and individuals who participate as physical activity to evaluate their spare time, to increase their sportive performance, to stay competitive in their struggles. Individuals who are actively involved in sports need to have innovative psychosocial support in order to happily achieve the results they want in their struggle. In order for the individual to reach the optimum performance mood in the sportive activity, it is considered important to develop the mental endurance levels and to pass the process in a healthy way in the company of trained trainers who follow the agenda. At this point, the concepts of focusing on the struggle of the athlete, being resistant to negative factors and being foresighted against the negative conditions that she will encounter in the future come to the fore. It is important to consider the individual differences of the athletes who are interested in individual sports compared to the athletes who play team sports.
The main purpose of this study; To determine the mediating role of the coach-athlete relationship in the relationship between the continuous optimal performance mood of individual athletes (Wrestling, Judo, Weightlifting, Teakvando, Karate, Swimming, etc.) and mental endurance level. In this direction, "Personal Information Form", "Continuous Optimal Performance Mood Scale", "Mental Endurance Scale in Sports" and "Trainer-Athlete Relationship Inventory" were used as data collection tools. In the research, 356 questionnaires were applied to the athletes who are actively interested in individual branch sports in the provinces of Hatay, Kahramanmaraş and Osmaniye, which were determined within the TR63 regional plan of the Ministry of Development. Analysis of the data taken from the survey In the analysis of the data by using the SPSS 22 program and its add-on Macro Process; Hypotheses determined by descriptive statistics (frequency, percentage, mean and standard deviation) and relational statistics (t-test, one-way analysis of variance, Pearson product-moment correlation coefficient, linear regression analysis) were tested.
As a result of the research; While there was a significant and positive effect between the continuous optimal performance mood of the individual athletes and the mental endurance levels of the athletes, no effect was observed between the mental endurance levels and the coach-athlete relationship. As a result, it has been determined that the coach-athlete relationship does not have a mediating role in the relationship between the continuous optimal performance mood of individual athletes in the determined region and mental toughness.