Devlet, sosyal politika ve sosyal ve ekonomik destek hizmeti alanların yaşamı üzerine sosyolojik bir araştırma: Mersin örneği
A sociological research on the lives of those receiving the state, social policy and social and economic support service: Mersin example
Yazar: ZEHRA SÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ODABAŞ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Devlet, bireysel ve toplumsal bilinç düzeylerinde kendisini oluşturmaya devam eden bir
varlıktır. Devletin bu anlamda oluşumunu sağlayan çeşitli araçları vardır ve bu araçları arasında sosyal
politikalar da yer almaktadır. Bu çalışmada amaç: devletin aktörlüğünde yürütülen sosyal politikalar
kapsamındaki sosyal yardım türlerinden biri olan ve yoksulluk yaşayan çocuklar için ailelerine verilen
sosyal ve ekonomik destek hizmetini alan kadınların ve erkeklerin devleti nasıl anlamlandırdığını
sosyolojik açıdan analiz etmektir. Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemidir. Mersin ilinin
Akdeniz ilçesinde yaşayan ve sosyal ve ekonomik destek hizmeti alan 21 kadın ve 11 erkek olmak
üzere toplam 32 kişi ile görüşülmüştür. Veriler, yarı- yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla eşi
cezaevinde, eşinden boşanmış, eşi vefat etmiş ve dini nikâhlı eşinden ayrılmış olup da sosyal ve
ekonomik destek hizmeti alanlar olmak üzere toplam dört kategoride sınıflandırılan kadınlarla ve
erkeklerle yapılan derinlemesine görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda sosyal
ve ekonomik destek hizmeti alanların ''paternalist'' bir devlet anlayışına sahip olduğu ortaya
çıkarılmıştır. Yoksulluk yaşayan, düzenli geliri olmayan, parçalanmış ailelerde yaşayan, çocuğu olan
ve devletten aldıkları sosyal yardımları geçinme stratejileri arasına yerleştiren kadınlar ve erkekler
tarafından devlet, ''anne- baba'' ve ''her şey'' olarak görülmektedir. Devlet, bir sosyal yardım türü
olan sosyal ve ekonomik destek hizmeti aracılığıyla kendisini ete kemiğe bürüyerek yoksulların
yaşamına ''devlet baba'' yı yerleştirmektedir. Yoksul kadınlar ve erkekler, devleti otorite kuran,
güçlü, koruyan, sahip çıkan, çocuklarına karşı bakım sorumluluğunu yerine getiren ve aile üyeleri
arasında yer alan bir ''anne- baba'' olarak nitelendirmektedirler.

Anahtar Kelimeler: Devlet, Sosyal Politika, Yoksulluk, Çocuk, Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmeti.

Abstract:
The state is an entity that continues to shape itself at individual and societal consciousness
levels. Various tools contribute to the formation of the state, among which social policies play a
significant role. The aim of this study is to sociologically analyze how individuals, particularly women
and men benefiting from social and economic support services aimed at families with children living
in poverty, which are part of social policies carried out under the auspices of the state, perceive the
state. Qualitative data collection technique was employed in this research. Thirty-two individuals,
including 21 women and 11 men benefiting from social and economic support services and residing in
the Mediterranean district of Mersin province, were interviewed. The data were collected through in-
depth interviews with women and men classified into four categories: those whose spouses are in
prison or deceased, who are divorced or separated from their religiously married spouse, benefiting
from social and economic support services. These interviews were conducted using a semi-structured
interview form. According to the study recipients of social and economic support have a
"paternalistic" perception of the state. Women and men living in poverty, with no regular income,
residing in fragmented families, having children, and incorporating the social assistance they receive
from the state into their survival strategies, perceive the state as both "parent" and "everything. The
state embodies itself through a type of social assistance known as social and economic support service.
The state embeds itself as a "father" figure in the lives of the poor. Poor women and men characterize
the state as an authoritative, powerful entity that protects, supports, fulfills caregiving responsibilities
towards their children, and also as a member of the family, akin to a "parent." Among the types of
social assistance provided by the state, social and economic support services, hold a significant place
among their survival strategies.

Keywords: State, Social Policy, Poverty, Children, Social and Economic Support Services.