Cahit Irgat'ın şiirlerinde insan
Human in Cahit Irgat's poem
Yazar: DİLEK İLHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYLAN ABİÇ
Ardahan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
"İnsan kimdir ve nedir?" şeklinde başlayan soruları cevaplamak neredeyse imkânsızdır. Fakat insanın işlevinden yararlanılarak bir tanım yapılabilir. İnsanın işlevi, onu bir nesneden ayıran kendine özgü değerli yanını ifade etmektedir. Bu anlamda dünyayı yok etme ve dünyayı anlamlandırma durumu insanın işleviyle ilgili olup ve yine insanın bir seçimi sonucunda meydana gelmektedir. İnsanı diğer canlılardan ayıran özelliği onun düşünmesi ve düşüncelerini eyleme dönüştürmesidir. Bu çalışmanın yapılmasındaki amaç; Cahit Irgat'ın şiirlerinde geçen "İnsan" ögesini işlevsel olarak tüm yönleriyle açığa çıkarmaktır. Irgat şiirlerinde; insanın psikolojik, sosyolojik ve felsefi durumlarını okuyucuya çağrışım yoluyla aktarmıştır. Böylece okuyucu geçmişe doğru yol alarak şiirlerdeki hikâyesel kurguyu da düşünsel tasavvuruyla yoğurmuştur. Irgat şiirlerinde insanın olumlu özelliklerinden yola çıkarak bir tanımlamaya gitmiş ve insana yönelttiği sorular eşliğinde kendisine bir cevap aramıştır. Bu cevabı almak için tümevarım yönteminden hareket ederek insanın işlevsel özelliğini ortaya çıkarmıştır. Bu anlamda çalışmanın başlıkları tümevarım yönteminden yola çıkılarak açıklanmış ve şairin sosyal bilim dallarından almış olduğu ilham korunarak disiplinler arası bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Cahit Irgat'ın şiirlerinin tamamına yakını bu çalışmada ele alınıp değerlendirilerek şairin edebi yönünün daha iyi anlaşılıp tanınmasına olanak sağlanıldı. Böylece edebiyatımızın tozlu raflarından indirilen şiirler tekrar okuyucuyla buluşturularak edebiyatımızdaki yerinin dinamikleştirilmesi amaçlanmıştır.
  
Anahtar Sözcükler: 
Cahit Irgat, Şiir, Toplumcu Gerçekçi şiir, İşlevsel Olarak İnsan.

Abstract:
It is almost impossible to answer the questions of "Who and what is human?" However, the "human" can be defined using their functions, referring to their unique valuable features that distinguish them from an object. In this sense, the state of destroying and making sense of the world is associated with the human's functions and occurs as a result of their choices. The feature that distinguishes the human from other living things is their thinking and transforming their thoughts into action. This study aims to reveal the concept of "human" in Cahit Irgat's poems in all its functional aspects. In his poems, Irgat conveys the psychological, sociological and philosophical states of human beings to the reader through connotation. Thus, the reader kneads narrative fictions in Irgat's poems with his intellectual imagination by moving towards the past. In his poems, Irgat defines the human based on their positive characteristics and seeks an answer to himself with the questions he directs to human beings. To get this answer, he reveals the functional characteristics of human beings by using inductive methods. Therefore, the titles of this study are explained by starting from the inductive method and an interdisciplinary study is conducted by preserving the inspiration that the poet has received from social sciences. Almost all of Cahit Irgat's poems are handled and evaluated in this study, allowing the poet's literary to be better understood and recognized in literature. Thus, the poems taken from the dusty shelves of our literature are re-introduced to the reader with the aim of revitalizing their place in our literature.

Keywords: 
Cahit Irgat, Poetry, Socialist Realist Poetry, Functionally Human.