COVİD-19 akciğer inflamasyonu geçirmiş hastalarda solunum kas antrenmanı ve yürüyüş egzersizlerinin bazı kan ve solunum parametrelerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of respiratory muscle training and walking exercises on some blood and respiratory parameters in patients recovered from COVİD-19 lung inflammation
Yazar: MEHMET İSMAİL TOSUN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KUTLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ARI YILMAZ
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmada COVID-19'u pnömonili olarak geçirmiş, dispne hissinden muzdarip ve yaşam kalitesi azalmış bireylere, solunum kas antrenmanları ve yürüyüş egzersizleri uygulatılması, bu egzersizlerin katılımcının kan değerlerine, bazı solunum parametrelerine ve uyku kalitelerine etkilerinin incelenmesi amaçlandı.
Çalışma deneysel olarak tasarlandı. Araştırmada solunum kas antrenmanına ek olarak yürüyüş yapan  grup (Solunum+Ұ) n:20, solunum kas antrenmanı grubu (Solunum) n:20, yürüyüş egzersiz grubu (Yürüyüş) n:20 ve kontrol grubu (Kontrol)n:20 olmak üzere 20-45 yaş arası 80 kadın katılımcı yer almıştır. Çalışmanın başında ve sonunda; solunum fonksiyon testi, maksimal inspiratuar basınç (MIP) testi, 6 dakika yürüme testi (6 DYT), Nottingham sağlık profili (NSP), Pittsburgh uyku kalite indeksi (PUKİ), dispne hissi için modifiye edilmiş BORG ölçeği ve çeşitli kan parametre ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Veriler Spss 22. paket program kullanılarak analiz edilmiştir.
Solunum+Ұ, solunum ve yürüyüş gruplarının tüm ön-son test ölçümlerinde ve kontrol grubunun 6 DYT ölçümünde istatistiksel olarak anlamlı pozitif sonuçlar görülmüştür. Grup karşılaştırmalarında, kan parametreleri ölçümünde alınan beyaz (WBC) ve kırmızı (RBC) kan hücresi ölçüm değerleri dışındaki tüm ölçümlerde Solunum+Ұ grubunun yüzdelik olarak daha fazla gelişim gösterdiği tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak, COVID-19 geçirip dispne yakınması olan kadın bireylerin solunum kas antrenmanı ve yürüyüş egzersizi ile araştırma kapsamında alınmış ölçüm parametrelerinin anlamlı derecede geliştirilebileceği bulunmuştur.  Bu gelişimin kişinin yaşam ve uyku kalitesine, solunum fonksiyonu ve dispne yakınmasına olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study aimed to investigate the effects of respiratory muscle training and walking exercises on individuals who had experienced COVID-19 with pneumonia, suffered from dyspnea, and had a decreased quality of life. The research sought to examine the impact of these exercises on participants' blood values, specific respiratory parameters, and sleep quality.
The study was designed experimentally. It involved 80 female participants aged between 20 and 45 who had experienced pneumonia due to COVID-19, suffered from dyspnea, and had a diminished quality of life. These participants were divided into four groups: a group performing respiratory muscle training in addition to walking (Solunum+Ұ) n:20, a respiratory muscle training group (Solunum) n:20, a walking exercise group (Yürüyüş) n:20, and a control group (Kontrol) n:20. At the beginning and end of the study, respiratory function tests, maximal inspiratory pressure (MIP) tests, 6-minute walk tests (6 DYT), Nottingham Health Profile (NSP), Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI), modified Borg scale for dyspnea sensation, and various blood parameter measurements were conducted. Data analysis was carried out using SPSS 22.
Statistically significant positive results were observed in all pre- and post-test measurements for the Solunum+Ұ, Solunum, and Yürüyüş groups, and in the 6 DYT measurement for the Control group. In group comparisons, it was found that the Solunum+Ұ group showed a higher percentage of improvement in all measurements except for the measurement values of white (WBC) and red (RBC) blood cell counts in the blood parameter measurement.
As a conclusion, it was determined that women who had experienced COVID-19 with dyspnea complaints could significantly enhance measurement parameters taken within the scope of the research through respiratory muscle training and walking exercises. It is believed that this improvement could positively contribute to the individual's quality of life, sleep quality, respiratory function, and dyspnea sensation.