Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde siberkondri düzeyi ve e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cyberchondria level and e-health literacy in individuals applying to the family medicine polyclinic
Yazar: ŞEYMANUR ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTEGÜL ÇORUH AKYOL
Ordu Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; E-sağlık = E-health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Ordu Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 18 yaş üstü bireylerde siberkondri ve e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin ve hastaların sosyodemografik özellikleri ile siberkondri ve e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: 01/11/2023-01/03/2024 tarihleri arasında yapılan kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışma Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran bireylerin sosyodemografik veri formu ile beraber Siberkondri Ciddiyet Ölçeği kısa formunu (CSS-12)  ve E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği içeren anket uygulandı. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edildi. Önem düzeyi p<0,050 olarak alındı.
Bulgular: Çalışmaya 400 kişi dahil edildi. Çalışmaya katılanların %69,5 (n=278)'i  18-30 yaş arasındaydı. Kadınların oranı %70,8 (n=283)'di. Eğitim durumu göre en yüksek oran %67,8 (n=271) ile üniversite mezunuydu. Herhangi bir hastalık/ rahatsızlanma durumunda genellikle ilk başvurulan sağlık kurumu %47,3 (n=189) ile aile sağlığı merkezi olarak bulundu. Katılımcıların e-sağlık okuryazarlığı ölçeğinden aldıkların puan ortalaması 26,71±6,93'tü. Siberkondri ciddiyeti ölçeği puanı ortalaması 28±8,63'tür. Katılımcıların E-Sağlık Okuryazarlık ölçek puanı ile Siberkondri Ciddiyeti Ölçek puanı arasında istatistiksel olarak pozitif yönde zayıf bir ilişki bulundu(r=0,248; p<0,001). Çalışmamızda yaş ile E-Sağlık Okuryazarlığı ve Siberkondri Ciddiyeti ölçek puanları arasındaki ilişki incelendiğinde istatiksel olarak anlamlı fark görüldü (p<0,001).18-30 yaş arasında olanlarda siberkondri ve e-sağlık okuryazarlık düzeyi daha yüksek bulundu (p<0,001). 
Sonuç: Genç yaşlarda siberkondri ve e-sağlık okuryazarlık düzeyi daha yüksek görülmekte olup bu durum genç yaştaki kişilerin internete ve teknolojik cihazlara erişiminin daha kolay olmasından kaynaklanmaktadır. Aile hekimlerine düşen görev ise özellikle gençleri sağlıkla ilgili bilgilerde yeterli ve doğru internet kullanımı konusunda eğitmek, bilinçlendirmek, yardıma ihtiyacı olabilecek kişileri tespit etmek ve gerekli yönlendirmeleri yapmaktır. Böylece, hem hastanın tedaviyi bırakma gibi olumsuz sonuçlar önlenir, hem de hastanın tekrarlayan sağlık kuruluşu başvurularının önüne geçilerek gereksiz sağlık harcamaları azaltılabilir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Siberkondri, Sağlık Okuryazarlığı, E-Sağlık Okuryazarlığı, Çevrimiçi Sağlık Bilgisi Arama, Sağlık Kaygısı, Hipokondri

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the levels of cyberchondria and e-health literacy in individuals over 18 years of age who applied to Ordu University Family Medicine Outpatient Clinic and to determine the relationship between sociodemographic characteristics of patients and cyberchondria and e-health literacy.
Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study, a questionnaire including the Cyberchondria Severity Scale short form (CSS-12) and the E-Health Literacy Scale was applied together with the sociodemographic data form of the individuals who applied to the Family Medicine Polyclinic. Data were analysed with IBM SPSS V23. Significance level was taken as p<0.050.
Results: The study included 400 participants. 69.5% (n=278) of the participants were between the ages of 18-30 years. The proportion of women was 70.8% (n=283). According to educational status, the highest proportion was university graduates with 67.8% (n=271). In case of any illness/discomfort, the first health institution usually consulted was the family health center with 47.3% (n=189). The mean score of the participants on the e-health literacy scale was 26.71. The mean cyberchondria severity scale score was 28. A statistically weak positive correlation was found between the participants' E-Health Literacy scale score and Cyberchondria Severity Scale score (p<0.001). When the relationship between age and scale scores was examined in our study, a statistically significant difference was observed.  The level of cyberchondria and e-health literacy was found to be higher in those aged between 18-30 years. 
Conclusion: The level of cyberchondria and e-health literacy is higher in young people, and this is due to the fact that young people have easier access to the internet and technological devices. The duty of physicians is to educate and raise awareness especially among young people about the adequate and correct use of the internet for health-related information, to identify people who may need help and to make the necessary referrals. In this way, negative consequences such as patient discontinuation of treatment can be prevented and unnecessary health expenditures can be reduced by preventing the patient's repeated visits to health institutions.
MeSH Terms: Family Medicine, Cyberchondria, Health Literacy, eHealth Literacy, Online Health Information Seeking, Health Anxiety, Hypochondria