hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hollanda'da tarımın ekonomik kalkınmaya ve istihdama etkileri
Effects of agriculture on economic development and employment in the Netherlands
Yazar: EMİNE DUYGU BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÇEBİ BAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Tarım, bilindiği üzere insanların gıda ihtiyaçlarını karşılamanın yanı sıra, hayvan yeminin hammaddesini, ekonomik olarak ise elde edilen ürünlerin işleyişi ve pazarlanması ve sürdürülebilir yaşam için önem arz etmektedir.  Hollanda tarım arazisinin az olmasına karşın yürütmüş olduğu tarım politikaları, eğitimleri ve inovasyonları ile tarım alanında dünyadaki sayılı başarılı ülkelerden biridir. Bu başarısını dünyada Amerika'dan sonra tarım ihracatında ikinci olarak göstermektedir. İlk Tarım alanında üniversiteye sahip olan Hollanda eğitime vermiş olduğu destekle tarım alanındaki başarısını artırmakta ve istihdam koşullarını yükseltmektedir. Bu çalışmada Hollanda'nın Tarım alanındaki tarihsel süreci ve Genel ekonomisine olan etkileri üzerinde durulmakla birlikte istihdama olan etkileri de incelenmiştir.

Abstract:
As it is known, agriculture, in addition to meeting people's food needs, is also important for providing the raw materials of animal feed and economically for the processing and marketing of the products obtained and for sustainable living. Despite having limited agricultural land, the Netherlands is one of the most successful countries in the world in the field of agriculture with its agricultural policies, training and innovations. It shows this success as the second in the world in agricultural exports after America. The Netherlands, which has the first university in the field of Agriculture, increases its success in the field of agriculture and raises employment conditions with the support it provides to education. In this study, the historical process of the Netherlands in the field of agriculture and its effects on the general economy are emphasized, as well as its effects on employment.
Mimarların tasarımcı kimliklerinin kodlarla çözümlenmesi: Peter Zumthor ve Kengo Kuma örneği
Decoding the designer identities of architects: Peter Zumthor and Kengo Kuma
Yazar: PINAR TASLI
Danışman: DOÇ. DR. HARE KILIÇASLAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Tasarım = Design ; Tasarım ilkeleri = Design principles ; Tasarım ögeleri = Design elements ; Temel tasarım = Basic design

Özet:
Kişinin yıllar içerisinde elde ettiği bilgi birikimi doğrultusunda meydana çıkan kişisel yaratma güdüsü, tasarımcı kimliğidir. Bu kimlik, yaratılmış olan esere yansıtılırken, eserin benzersiz olmasına ve diğerlerinden ayrılmasına olanak sağlamaktadır. Bu kapsamda tasarımı oluşturan temel tasarım öğeleri, temel tasarım kriterleri ve görsel algılamada yardımcı Gestalt ilkeleri hakkında literatür bilgisi verilmiştir. Bu tez çalışmasının amacı mimarlık mesleğinde önemli yere sahip ve alanında öncü mimarlardan olan Peter Zumthor ve Kengo Kuma'nın tasarımcı kimliğinin ortaya koyulması, tasarım fikirlerinin sorgulanması ve karşılaştırılmasıdır. Mimarlara ait ve amaçlı örnekleme yöntemiyle oluşturulan örneklem grubu, mimari proje verileri ve Precedents in Architecture isimli kitapta bulunan çözümleme modeline göre analiz edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda mimarların tasarımı oluşturma kriterleri ve tasarımcı kimlikleri ortaya konulmuştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda iki mimarın benzerlikleri ve birbirlerinden ayrışmalarını sağlayan estetik bakış açıları karşılaştırmalı değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde ise yapılan tüm analizler değerlendirilmiş olup gelecek çalışmalar için tezin önemine yer verilmiştir.

Abstract:
The personal creation motive that emerges in line with the knowledge accumulated by the person over the years is the designer identity. While this identity is reflected on the work created, it allows the work to be unique and distinguished from others. In this context, literature information is given about the basic design elements that make up the design, basic design criteria and Gestalt principles that help in visual perception. The aim of this thesis is to reveal the designer identity of Peter Zumthor and Kengo Kuma, who have an important role in the architectural profession and are pioneering architects in their field, to question and compare their design ideas. The sample group belonging to the architects and formed by purposive sampling method was analyzed according to the architectural project data and the analysis model in the book Precedents in Architecture. As a result of the studies, the architects' design creation criteria and designer identities were revealed. In line with the results obtained, the similarities of the two architects and the aesthetic perspectives that differentiate them from each other were evaluated comparatively. In the conclusion section, all analyses are evaluated and the importance of the thesis for future studies is given.
Heyelan alanlarının orman yolları ile ilişkisinin coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak belirlenmesi
Determination of relationship of landslide areas with forest roads using geographical information systems
Yazar: SEDA YURDADOĞ AYDIN
Danışman: PROF. DR. SELÇUK GÜMÜŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Orman yolları, ormanların sürdürülebilir yönetimi ve kullanımı için hayati öneme sahip altyapı elemanlarıdır. Orman yolları, orman yönetimi ve bakımı, yangınla mücadele, ağaç kesimi ve odun taşımacılığı, ekoturizm ve rekreasyon gibi birçok faaliyetin gerçekleştirilmesi için en gerekli tesislerdir. Fakat orman yollarının yararı olduğu gibi zararı da vardır. Bunlardan en önemlisi, heyelan riskini arttırmasıdır. Alanda detaylı incemeler yapılmadan, bütün parametrelerin analizleri oluşturulmadan yapılan orman yolları gerek inşaatı gerekse yapım sonrası heyelan riskini arttırır. Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesinde bulunan Trabzon ili sınırları içerisinde olan Sürmene Orman İşletme Müdürlüğüne dahil Araklı Orman İşletme Şefliği kapsamında belirlenen alanın topoğrafik özellikleri belirlenmiş ve haritaları oluşturulmuştur. Alandaki tüm yollar, heyelan alanları ve heyelan olmayan alanlar ArcGIS üzerinden tespit edilmiş ve yolların bu alanlara uzaklığı tespit edilmiştir. Eğim, bakı, yükselti gibi parametrelerin heyelan alanları ile olan ilişkisi istatiksel olarak analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda bu alan için tüm parametrelerin heyelan ile ilişki oranları bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda orman yollarının planlanması sırasında daha kapsamlı analizler yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Forest roads are infrastructure elements that are vital for the sustainable management and use of forests. Forest roads are the most necessary facilities for carrying out many activities such as forest management and maintenance, firefighting, logging and wood transportation, ecotourism and recreation. However, forest roads have both benefits and harms. The most important of these is that they increase the risk of landslides. Forest roads built without detailed examinations in the area and without analyzing all parameters increase the risk of landslides both during and after construction. In this study, the topographic features of the area determined within the borders of Trabzon province in the Eastern Black Sea Region within the scope of Araklı Forest Operation Directorate, which is included in Sürmene Forest Operation Directorate, were determined and maps were created. All roads, landslide areas and landslide-free areas in the area were determined via ArcGIS and the distance of the roads to these areas was determined. The relationship between parameters such as slope, aspect and elevation and landslide areas were statistically analyzed. As a result of the study, the relationship rates of all parameters with landslides were found for this area. In line with the results obtained, it is recommended that more comprehensive analyses be conducted during the planning of forest roads.
Esnek tasarım kriterleri doğrultusunda kentsel açık mekanların değerlendirilmesi
Examination of urban open spaces in accordance with flexible design criteria
Yazar: İREM GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. DORUK GÖRKEM ÖZKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentsel açık mekanlar, insanların ortak bir şekilde kullanımını paylaşmış olduğu yaşam alanlarıdır. Günümüzde kentsel açık mekanların azalması, insan ihtiyaçlarının çeşitlenmesi veya farklılaşması, insanların daha mobil hale gelmesi ve pandemi gibi çevresel sorunların artması sonucunda kentsel açık mekanların rolünün zamanla değişim göstermesi, farklı kullanım ihtiyaçları oluşturması ve farklı işlevsel özelliklere sahip olmayı gerektirmesi gibi nedenler, tasarımcıları değişebilen, dönüşebilen ve daha esnek mekanlar tasarlamaya yöneltmiştir. Esnek tasarım kriterleri taşıyan kentsel açık mekanlar kullanıcılara deneyim çeşitliliği ve değişen ve dönüşen gereksinimlerini karşılayabilme gibi olanakları sağlayarak kullanıcıların mekandan memnun kalmasını ve mekanın daha aktif ve uzun ömürlü bir yapıda olmasını sağlamaktadırlar. 
Bu çalışmada, kentsel açık mekan kavramı ve esneklik kavramı açıklanmıştır. Esnek tasarım kavramı ve özellikleri doğrultusunda kentsel açık mekanlarda esnek tasarım kriterleri belirlenmiştir. Belirlenen esnek tasarım kriterleri dikkate alınarak, düzenlenen kentsel açık mekanlarda meydan proje yarışmaları incelenmiş ve kriterlere göre değerlendirilmiştir.

Abstract:
Urban open spaces are living spaces that people share in common use.Today, the decrease in urban open spaces, the diversification or differentiation of human needs, people becoming more mobile, and the increase in environmental problems such as pandemics, as a result of which the role of urban open spaces has changed over time, creating different usage needs and requiring different functional features, have led designers to design changeable, transformable and more flexible spaces. Urban open spaces with flexible design criteria provide users with opportunities such as a variety of experiences and the ability to meet changing and transforming needs, ensuring that users are satisfied with the space and that the space has a more active and long-lasting structure.
In this study, the concept of urban open space and the concept of flexibility are explained. Flexible design criteria in urban open spaces have been determined in line with the concept and characteristics of flexible design. Considering the determined flexible design criteria, the square project competitions in urban open spaces have been examined and evaluated according to the criteria.
TTK Kozlu ve Üzülmez müesseselerindeki kömür ve yan kayacın jeomekanik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of geomechanical properties of coal and surrounding rock in TTK Kozlu and Üzülmez institutions
Yazar: YUNUS İSKENDER
Danışman: DOÇ. DR. KADİR KARAMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Zonguldak Taşkömürü Havzası ülkemizde taşkömürü üretimi yapılan tek havza
konumundadır. Üretim Türkiye Taşkömürü Kurumu bünyesindeki müesseseler tarafından
yeraltı ocaklarında gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada Türkiye Taşkömürü Kurumu
bünyesinde üretim faaliyetlerine devam eden Kozlu ve Üzülmez Müesseselerinde üretim
bölgelerinden, Nefeslik ve hazırlık galerileri sürülen bölgelerden alınan farklı kömür ve
kayaç bloklarıyla örnekler hazırlanarak ilgili laboratuvarlarda kaya mekaniği (tek eksenli
basınç dayanımı (UCS), nokta yükü dayanım indeksi (PLI), çekme dayanımı, Ultrasonik P
dalga hızı (UPV), Leeb sertliği, yoğunluk ve su emme) deneyleri yapılmıştır. Bu sayede
kömür ve yan kayaçların jeomekanik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Kayaç blokları laboratuvara getirildiğinde öncelikle örselenmeden leeb sertliği testi
bloklarda pürüzlü ve pürüzsüz yüzeylerde gerçekleştirilmiştir. Düzgün karot alınabilen
numunelerin ultrasonik P dalga hızı değerleri belirlenmiş ve bu NX çaplı ve 1.5, 2, 2.5 L/D
oranlarında hazırlanan karotlarda tek eksenli basınç dayanımı deneyleri gerçekleştirilmiştir.
Kayaç bloklarından hazırlanan NX çaplı silindirik örnekler, çekme dayanımı ve nokta yük
dayanımı testlerine tabi tutulmuştur. Ayrıca deney sonuçları dikkate alınarak kömür ve yan
kayaçlar için kazılabilirlik tahmini yapılmıştır.

Abstract:
The Zonguldak Hard Coal Basin is the only region in Turkey where hard coal is
produced. Production is carried out in underground mines operated by the Türkiye
Taşkömürü Kurumu (TTK). In this study, samples were prepared from different coal and
rock blocks collected from production zones, ventilation drifts, and development galleries in
the Kozlu and Üzülmez Mines, which are part of the TTK. Various rock mechanics tests
were conducted in relevant laboratories, including uniaxial compressive strength (UCS),
point load index (PLI), tensile strength, ultrasonic P-wave velocity (UPV), Leeb hardness,
density, and water absorption tests. The aim was to examine the geomechanical properties
of coal and surrounding rocks.
When the rock blocks were brought to the laboratory, initial Leeb hardness tests were
performed on rough and smooth surfaces without causing sample disturbance. Ultrasonic P-
wave velocity values were determined for cores with a proper shape, and uniaxial
compressive strength tests were conducted on NX-diameter cores prepared at 1.5, 2, and 2.5
length-to-diameter (L/D) ratios. NX-diameter cylindrical samples prepared from the rock
blocks were also subjected to tensile strength and point load strength tests. Additionally,
taking into account the test results, a excavability estimate was made for coal and
surrounding rocks.
Luteolin-5-o-glukozit, litospermik asit ve β-sitosterol bileşiklerinin pankreatik lipaz inhibisyonlarının ve moleküler modellemelerinin incelenmesi
Investigation of pancreatic lipase inhibition and molecular modeling of luteolin-5-o-glucoside, lithospermic acid and β-sitosterol compounds
Yazar: ZEINE ABDYKASYMOVA
Danışman: PROF. DR. REZZAN ALİYAZICIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Fenolik bileşiklerin antiinflamatuvar, antidiyabetik ve antioksidan gibi çeşitli biyolojik aktiviteleri, obezite ile doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, fenolik bileşiklerin obezite tedavisindeki potansiyeli büyük önem taşımaktadır. Bu tez kapsamında Luteolin-5-O-glukozit, Litospermik asit ve β-sitosterol bileşiklerinin pankreatik lipaz inhibisyonları ve moleküler modellemeleri incelenerek farmasötik alanda kullanılabilirliği araştırılmıştır. En yüksek lipaz inhibisyon aktivitesi standart olarak kullanılan orlistat ile karşılaştırıldığında IC50 değeri 48.924 ± 2.10 μg/mL olan β-sitosterol bileşiğinde gözlenmiştir. Bileşiklerimiz karşılaştırıldığında lipaz inhibisyon aktivitesi küçükten büyüğe doğru Luteolin 5-O-glukozit < Litospermik asit < β-sitosterol olarak bulunmuştur. Moleküler modelleme çalışmaları sonucunda; β-sitosterol, Luteolin-5-O-glukozit ve Litospermik asit bileşikleri, sırasıyla -10,3, -9,7 ve -9,5 kcal/mol bağlanma serbest enerjileri varlığında, insan lipaz enzimi aktif bölgesine bağlanma afiniteleri yüksek bileşikler olarak belirlenmiştir. Çalışmamız preklinik aşamalara ışık tutarak, eczacılık, kimya ve tıp bilimlerinde obezite tedavisinde yeni bilgi ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine katkıda bulunacaktır.

Abstract:
Various biological activities of phenolic compounds such as anti-inflammatory, antidiabetic and antioxidant are directly related to obesity. In this context, the potential of phenolic compounds in the treatment of obesity is of great importance. Within the scope of this thesis, pancreatic lipase inhibition and molecular modeling of Luteolin-5-O-glucoside, Lithospermic acid and β-sitosterol compounds were investigated and their usability in the pharmaceutical field was investigated. The highest lipase inhibitory activity was observed in β-sitosterol compound with an IC50 value of 48.924 ± 2.10 μg/mL when compared to orlistat used as standard. When our compounds were compared, lipase inhibitory activity was found to be Luteolin 5-O-glucoside < Lithospermic acid < β-sitosterol, from smallest to largest. As a result of molecular modeling studies; β-Sitosterol, Luteolin-5-O-glucoside and Lithospermic acid compounds were determined as compounds with high binding affinity to the human lipase enzyme active site in the presence of binding free energies of -10.3, -9.7 and -9.5 kcal/mol, respectively. Our study will contribute to the development of new knowledge and treatment methods in the treatment of obesity in pharmacy, chemistry and medical sciences by shedding light on the preclinical stages.
Farklı kanal konfigürasyonlarının atımlı ısı borularının performansı üzerindeki etkisinin deneysel incelenmesi
Experimental investigation of the effect of different channel configurations on the performance of pulsating heat pipes
Yazar: AYŞE CANDAN CANDERE
Danışman: PROF. DR. ORHAN AYDIN ; DOÇ. DR. BURAK MARKAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu tezde, farklı kanal konfigürasyonlarına sahip düz plakalı kapalı döngülü atımlı ısı borularının ısıl performans ve akış karakteristikleri deneysel olarak incelenmiştir. Çalışmada, bakır malzeme kullanılarak üretilmiş atımlı ısı boruları için iş akışkanı olarak etanol kullanılmıştır. Deneyler, farklı eğim açılarında (-90⁰, 0⁰, 30⁰, 60⁰ ve 90⁰), dolum oranlarında (%20, %40, %50, %60 ve %80) ve ısıl yüklerde geometrik olarak beş farklı ısı alıcı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kademeli kesit değişimi sunan geometrik yapı, dengelenmemiş kılcallık kuvveti etkisiyle salınımlı akış karakteristiklerini iyileştirerek, az sayıda döngüye sahip atımlı ısı borularının yer çekimi desteği olmadan çalışabilmesini sağlamıştır. Kabarcıklı ve taşınımlı kaynama mekanizmaları ile yapıya özgü akış olayları yüksek hızlı kamera desteğiyle incelenmiştir. Bakır atımlı ısı borularına ek olarak stereolitografi (SLA) tekniğiyle üretilen polimerik atımlı ısı boruları da deneysel olarak incelenmiştir. Dikey konumlandırmada, sabit dolum oranı (%50) ve farklı ısıl yükler altında FC-72 iş akışkanı kullanılarak deneyler yapılmıştır. Bulgular, üniform olmayan kanal konfigürasyonlarının daha iyi ısı transfer performansı, sıvı dağılımı ve çalışma stabilitesi sağladığını ortaya koymuştur.

Abstract:
In this thesis, the thermal performance and flow characteristics of flat plate closed loop pulsating heat pipes with different channel configurations are experimentally investigated. Ethanol was used as the working fluid for the pulsating heat pipes manufactured using copper material. The experiments were performed using five different geometrical heat sinks, various inclination angles (-90⁰, 0⁰, 30⁰, 60⁰, and 90⁰), filling ratios (20%, 40%, 50%, 60%, and 80%), and heat loads. The geometric structure, featuring a gradual change in cross-sectional area, enhanced the oscillating flow characteristics through unbalanced capillary forces, enabling pulsating heat pipes with a limited number of turns to operate without gravitational support. Flow phenomena were examined using a high-speed camera. The study also involved the experimental analysis of polymeric pulsating heat pipes fabricated through stereolithography (SLA). The experiments were conducted in a vertical position, constant filling ratio (50%), and different heat loads, using FC-72 as the working fluid. The results indicated that non-uniform channel configurations provide better heat transfer performance, fluid distribution, and operational stability.
İşaret dili karakterlerinin karmaşık değerli sinir ağları ile tanınması
Recognition of sign language characters using complex-valued neural networks
Yazar: SELDA BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. VASİF NABİYEV
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Makine öğrenmesi = Machine learning ; Makine öğrenmesi yöntemleri = Machine learning methods ; Yapay sinir ağları = Artificial neural networks ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Teknolojik gelişmeler, sağır ve dilsiz bireylerin topluma entegrasyonunda önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, işaret dili tanıma sistemlerindeki iyileştirmeler büyük önem taşımaktadır. İşaret dilleri üzerine yapılan birçok çalışma gerçek sayılar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, görüntülerden öznitelik çıkarımı ve işaret dili alfabesi tanıma işlemlerini karmaşık sayılar kullanarak gerçekleştiren yeni bir yaklaşım sunulmaktadır. Bu bağlamda Amerikan işaret dili tanımaya yönelik bir model geliştirilmiştir. Geliştirilen modelde, karakter görüntülerinin öznitelik vektörünü elde etmek için karmaşık Zernike momentleri kullanılmıştır. Karmaşık sayılardan oluşan öznitelik vektörünü katmanlar arasında işleyebilen karmaşık değerli bir derin sinir ağı da geliştirilmiştir. Model, Sign Language MNIST veri setinde %89.01, Massey Üniversitesi veri setinde ise holdout tekniği ile %98.67, bir deneği dışarda bırakma tekniği ile %81.22 tanıma oranlarına veri ön işleme olmadan ulaşmıştır. Önerilen model aynı veri setlerini kullanan birçok çalışma ile ayrı ayrı karşılaştırılmış, iki veri seti bir arada değerlendirildiğinde en iyi performansı göstermiştir. Ayrıca önerilen yöntemi bünyesinde barındıran bir akıllı sistem de geliştirilmiştir.

Abstract:
Technological advancements play a significant role in the integration of deaf and mute individuals into society. Therefore, further improvements in sign language recognition systems are of great importance. Many studies on sign languages have been conducted using real numbers. In this paper, a new approach is presented for performing feature extraction from images and sign language alphabet recognition using complex numbers. In this context, a model is developed for recognizing American sign language. In the developed model, complex Zernike moments are used to obtain the feature vector of character images. A complex valued deep neural network capable of processing the feature vector composed of complex numbers across layers is also developed. The model achieves recognition rates of 89.01% on the Sign Language MNIST dataset and 98.67% for the holdout and 81.22% for the leave-one-subject-out on the Massey University dataset, respectively, without any preprocessing. The proposed model, which is compared separately with many studies using the same datasets, shows the best performance when the two datasets are considered together. An intelligent system incorporating the proposed method has also been developed.