İnsansız hava araçlarının Türkiye'nin güvenlik konseptinin belirlenmesindeki etkileri
The effects of unmanned aerial vehicles on the determination of Türkiye's security concept
Yazar: FATİH ALPER TURAN
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ KİRAZ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Güç = Power ; Konsept belirleme = Concept determination ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yeni gerçekçilik = Neorealism ; İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle

Özet:
Bu çalışma, yeni yüzyılın gelişen askeri teknoloji ürünlerinden birisi olan silahlı ve silahsız insansız hava araçlarının (SİHA ve İHA), zaman içerisinde konvansiyonel silahların yerini almaya başlamasıyla birlikte gelinen noktada önemini ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bu amacın belirlenmesinde Türkiye'nin ve üçüncü taraf ülkelerin gerçekleştirdiği operasyonlar kapsamında S/İHA'ların terörle mücadelede, Suriye Operasyonlarında (Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı ve Bahar Kalkanı Harekatları), Akdeniz ve Ege Denizi'nde, Libya İç Savaşı'nda, II. Karabağ Savaşı'nda ve Ukrayna Savaşı'ndaki kullanımları ile birlikte genel kabule göre elde ettikleri başarılı sonuçlar etkili olmuştur. Bu bağlamda tezin araştırma konusu, Türkiye'nin güvenlik konseptinin Neorealizmin güç ve güvenliğe bakış açısıyla incelenmesidir. Belirlenen ihtiyacın giderilmesi adına nasıl bir süreç izlenildiği ve bu sürecin sonunda geliştirilen S/İHA'ların, yeni güvenlik konsepti kapsamında hangi amaçlarla ve nasıl kullanıldığı ofansif neorealist bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Buna göre, Türkiye'nin yeni yüzyıl ile birlikte güvenliğini sağlamak adına geliştirdiği askeri teknolojinin dış politikasına da etki ettiği iddia edilmektedir. Türkiye'nin coğrafi olarak çok sayıda çatışma noktasında bulunması nedeniyle güç ve güvenlik temelinde askeri kapasitesini üst düzeyde tutma zorunluluğu bulunmaktadır. Çalışma kapsamında yapılan inceleme neticesinde Türkiye'nin öncelikle askeri kapasite artırımı için S/İHA gibi teknolojik askeri araçları, müttefikleri aracılığıyla temin etmek istediği tespit edilmiştir. Ancak bu ihtiyaç Türkiye'nin müttefikleri tarafından çeşitli askeri, politik ve ekonomik nedenlerden dolayı giderilememiştir. Bu nedenle kendi iç kaynakları ile bu ihtiyacı karşılamak zorunda kalmış ve başarılı sonuçlar elde etmiştir. Nihayetinde, Türkiye'nin kendi imkanları ile başta S/İHA tekonolojisi olmak üzere askeri kapasite artırımını sağlaması, güvenlik konseptinde anlamlı bir değişime yol açmış ve yeni konseptin ofansif neorealist bakış açısıyla değerlendirilebileceği bu çalışma kapsamında elde edilen temel bulgu olmuştur.

Abstract:
This study aimed to reveal the importance of armed and unarmed Unmanned (combat) Aerial Vehicles (UCAV and UAV), one of the new century's developing military technology products. In determining this aim, the successful results obtained by UCAV-UAV in the fight against terrorism, in Syria Operations (Euphrates Shield, Olive Branch, Peace Spring and Spring Shield Operations), in the Mediterranean and Aegean Seas, in the Libyan Civil War, in the Second Karabakh War and the Ukraine War, were effective. In this context, the research topic of the thesis is the examination of Türkiye's security concept from the perspective of Neorealism on power and security. In the study, what kind of process is followed to meet the need determined within the scope of the security concept has been examined, and within the scope of the new security concept, how UCAV-UAVs are used has been evaluated from an offensive neorealist point of view. Accordingly, it is claimed that the military technology developed by Türkiye to ensure its security in the new century also affects its foreign policy. Since Türkiye is geographically located in many conflict areas, it has to keep its military capacity at a high level based on power and security. As a result of the examination carried out within the scope of the study, it has been determined that Türkiye primarily wanted to procure technological military vehicles such as UCAV-UAV through its allies for military capacity increase. However, this need could not be met by Türkiye's allies due to various military, political and economic reasons. For this reason, Türkiye had to meet this need with its internal resources and achieved successful results. Ultimately, Türkiye's ability to increase its military capacity, especially in UCAV-UAV technology, with its own means, has led to a significant change in the security concept, and it has been the main finding obtained within the scope of this study that the new concept can be evaluated from an offensive neorealist point of view.