Relaps refrakter multipl myelom hastalarında immunomodülatuar ajan (IMID) yanıt ve yan etkilerinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of immunomodulatory agents (İMİDS) response and side effects in relapsed and refractory multiple myeloma patients
Yazar: ÇAĞDAŞ ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. İNCİ ALACACIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Lenalidomid = Lenalidomide ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Pomalidomid = Pomalidomide ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Talidomid = Thalidomide ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; İmmünomodülasyon = Immunomodulation

Özet:
Amaç: Multipl myelom nedeni bilinmeyen, kemik iliğinde klonal proliferasyona uğrayan plazma hücrelerine bağlı gelişen, serum ve idrarda monoklonal proteinlerin varlığı ve bu monoklonal proteinlerin yol açtığı uç organ hasarıyla karakterize neoplastik bir hastalıktır. Bu çalışmada kliniğimizde takip edilip IMID grubu tedavi alan relaps refrakter multipl myelom (RRMM) hastalarının tedavi yanıtlarını, yan etkileri ve yan etki yönetimini ortaya koyarak günlük pratiğimizi şekillendirecek en uygun yaklaşımların belirlenmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Bu çalışma Haziran 2001 – Eylül 2018 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hematoloji Bilim Dalı'nda takip ve tedavisi sürdürülmekte olup tedavisinin bir basamağında immünmodulatuar ilaç (IMID) kullanmış multipl myelom hastalarının genel özellikleri, genel sağkalımları, İMİD grubu ilaçlarla sağlanan etki, yan etki profilleri, yan etkileri önlemek için kullanılan profilaksiler ve yan etki yönetimiyle elde edilen genel sonuçlar değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 85 hastanın demografik verileri, multipl myelom alt tipleri, performans durumları ve evreleri literatür ile uyumlu saptanmıştır. Görüntüleme yöntemleri karşılaştırıldığında Kemik survey ile tutulum saptanmayan 28 hastanın 9'unda (%32.1) ise MR, BT veya PET ile tutulum saptanmıştır. Lenalidomid tedavisi alan hastaların %88.5'inde tedaviyle en az PR yanıt elde edildiği görülmüştür. Hastaların %5.2'sinde VTE nedeniyle doz azaltımı yapılmış, %2.6'sında tedaviye ara verilmiş, %2.6'ında tedavi sonlandırılmıştır. Bunlar ileri yaşlı, çok komorbidli, yüksek hastalık aktiviteli hastalardır. Antibiyotik profilaksisi alan hastalarda tedaviye ara vermeyi gerektirecek infeksiyon görülme oranı %14.2 iken profilaksi almayan hastalarda bu oran %58.8 olarak saptanmıştır. İnfeksiyöz nedenlerle doz azaltımı yapılan 8 hastanın 4'ünün (%50) doz azaltımına kadar profilaksi almadığı görülmüştür.
Sonuç: IMID grubu ilaçlar RRMM'da sıkça kullanılan ve belirgin yanıt alınan ilaçlardır. İlaçların etkin olarak kullanılabilmeleri için yan etkileri henüz gelişmeden önlemeyi sağlayacak profilaktik yaklaşımlar hasta özelliklerine göre belirlenmelidir. 

Anahtar Sözcükler: Relaps refrakter multipl myelom, immünmodulatuar ilaçlar (IMID), lenalidomid, talidomid, pomalidomid, etki, yan etki

Abstract:
Objective: Multiple myeloma is a neoplastic disease characterized by the presence of monoclonal proteins in serum and urine, end organ damage caused by these monoclonal proteins. In this study, we aimed to determine the most appropriate approaches to shape our daily practice by revealing treatment responses, side effects and side effect management of relapsed and refractory multiple myeloma patients who were treated in our clinic with IMIDs.
Method: This study was carried out in Dokuz Eylul University, Section of Hematology among the patients with multiple myeloma who underwent immunomodulatory drugs (IMIDs) in one step of their treatment between June 2001 and September 2018. General characteristics, overall survival, response rates, and side effects of IMIDs. Besides we evaluate side effects profiles, prophylaxis and side effects managements used to prevent side effects. 
Results: The demographic data, multiple myeloma subtypes, performance status and stages of 85 patients included in the study were found to be compatible with the literature. When imaging methods were compared, MRI, CT, or PET were involved in 9 (32.1%) of the 28 patients with no bone involvement with bone survey imaging. It was found that 88.5% of the patients receiving lenalidomide treatment had at least PR response. In 5.2% of the patients, dose reduction was done due to VTE, 2.6% of the patients were discontinued the drug and 2.6% of the patients were quitted from the drug. These patients are elderly, with many comorbidities, and have higher disease activity. In patients receiving antibiotic prophylaxis, the rate of infections requiring interruption of treatment was 14.2% and this rate was found to be 58.8% in patients without prophylaxis. It was observed that 4 of 8 (50.0%) patients who had dose reduction for infectious reasons did not receive prophylaxis until dose reduction.
Conclusion: IMIDs are drugs that are frequently used in RRMM and have a pronounced response. In order to use the drugs effectively, prophylactic approaches to prevent the side effects before they are developed should be determined according to patient characteristics.

Key Words: Relapsed and refractory multiple myeloma, immunomodulatory drugs (IMIDs), lenalidomide, thalidomide, pomalidomide, effect, side effect