İlkokulların mekânsal yeterliliğinin kentsel yaşam kalitesi açısından incelenmesi: Pendik örneği
Investigation on spatial qualification of primary schools in terms of urban life quality: Pendik case
Yazar: CENGİZ YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ZİYA PAKÖZ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Günümüzde kentlerde nüfusun artması, hizmet sunumunda yetersizlik, sosyal problemler ve yaşam kalitesine yönelik beklentilerin artması gibi sebepler kentsel yaşam kalitesini geliştirmeyi ve bunun için sürekli ve düzenli ölçümleri zorunlu kılmaktadır. Bu ölçümler için araştırmacıların ihtiyaç duydukları göstergeler farklılık göstermektedir. Özellikle uluslararası kuruluşlar dayanak alındığında kentsel yaşam kalitesi değerlendirmelerinde kullanılabilecek en önemli göstergelerden birisi eğitim göstergesidir. Eğitim göstergesi kapsamında özellikle hitap ettiği yaş grubu sebebiyle ilkokullar önemli bir yere sahiptir. Eğitim kurumlarına yönelik standartların belirlenmesi çalışmalarında mekânsal düzenlemeye ilişkin olarak okulların içyapısı ve çevre ile ilişkisi ön plana çıkmaktadır. Bu sebeple; okul başarı ve kalitesine etkisinin önemi dikkate alındığında, okulların mekânsal yeterliliği, okuldan memnuniyetin önemli bir ölçütüdür.
Çoğunlukla kentsel yaşam kalitesinin ölçümü çalışmalarında, nesnel göstergelerle birlikte bireyin algısına dayalı memnuniyeti belirlemeye yönelik olarak öznel göstergelerde dikkate alınarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, kişilerin öznel özellikleri ile ilkokulların mekânsal özelliklerine dayalı memnuniyet düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın yapıldığı sahada bulunan ilkokulların mekânsal özelliklerine yönelik memnuniyet algılarından hangilerinin kişisel özelliklere bağlı olarak açıklandığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte ilkokulların mekânsal özellikleriyle ilgili memnuniyet düzeylerinin genel okul memnuniyetine etkisi araştırılmıştır.
Plansız ve hızlı büyümüş olan İstanbul Pendik İlçesi, bu çalışma için araştırma sahası olarak seçilmiş ve veliler ile anket yapılmıştır. Anket sonuçlarından elde edilen bulgular ve yapılan istatistiki analizlerle araştırma konusu değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar öğrenci velisinin kişisel özelliklerine göre, ilkokula ait mekânsal özelliklere yönelik memnuniyet düzeylerinde anlamlı farklılaşmalar olduğunu ortaya koymaktadır. Buna ilaveten, velinin ilkokulun mekânsal özellikleriyle ilgili sahip olduğu memnuniyet düzeylerinin, o ilkokuldan duyulan genel memnuniyete etki ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, it is necessary to improve the quality of urban life because of population increase, insufficient service provision, social problems and increasing expectations for quality of life in cities, and this necessitates making continuous and regular measurements. The indicators required by researchers for these measurements differ. Indicators on education are the most important indicators that can be used in quality of life assessments according to the international organizations. Primary schools have an important place within the scope of education, especially because of the age group addressed. Interior structure of schools and their relationship with the environment come to the fore in the related studies for determining standards for educational institutions regarding spatial regulations. Therefore; given the importance of its impact on the success and quality of the school, spatial adequacy is an important measure of school satisfaction,
During the studies of measurement of urban life quality; 'subjective indicators' are taken into consideration together with the 'objective indicators'. In this study; the effects of the subjective characteristics of the individuals on their satisfaction with the spatial characteristics of primary schools were examined. In this study, it has been tried to be determined which of the satisfaction perceptions towards the spatial characteristics of primary schools differ depending on personal characteristics. In addition to this, it has been investigated to what extent the satisfaction levels of spatial characteristics of primary schools affect the overall satisfaction level of primary schools.
Pendik District in Istanbul, which has grown unplanned and fast, has been selected as a research area for this study and a survey has been conducted with parents. The research subject was evaluated with the findings obtained through the survey results and statistical analysis. The obtained results reveal that there is a significant difference in satisfaction levels regarding the spatial characteristics of the primary school according to the personal characteristics of the parents. However, it has been determined that a parent's satisfaction levels of spatial characteristics of the primary school affect his/her general satisfaction level of that primary school.