6. sınıf öğrencilerinin zekâ oyunlarında kullandığı  problem çözme stratejilerinin belirlenmesi
Determining the 6th grade students' problem-solving strategies in intelligence games
Yazar: TUĞBA BAYRAMİN
Danışman: PROF. DR. TUFAN ADIGÜZEL
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem çözme = Problem solving ; Zeka oyunları = Mind games

Özet:
Problem çözme stratejileri, bireyin yaşamında kısa sürebilecek küçük ve günlük bir sorundan büyük hayati kararlar kapsamında karşılaşılan sorunlara kadar her noktada ihtiyaç duyulan stratejilerdir. Problem çözme stratejilerinin en iyi gözlemlendiği olgulardan biri de zekâ oyunlarıdır. Bu araştırmada 6.sınıf öğrencilerinin zekâ oyunlarını oynarken Polya'nın (1945) problem çözme stratejilerinden hangilerini kullandıklarını keşfetmek için attıkları zihinsel adımlar incelenmiştir. Ayrıca oyun oynama süreçlerinin, öğrencilerin problem çözme stratejilerini geliştirmelerine olan katkısının öğrenci görüşleriyle ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Araştırma; 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında, İstanbul'un Üsküdar ilçesinde yer alan özel bir öğretim kurumunun ortaokul 6. sınıf öğrencilerinden Akıl Oyunları Kulübü'nü seçmiş sekiz öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma betimleyici model olarak belirlenmiş ve karma yöntemle veriler toplanmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak Problem Çözme Beceri Testi, Kişisel Bilgi Formu, Video Kayıt Değerlendirme Formu, Zekâ Oyunları Dersi Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Video analizi yapılan oyunda herhangi bir stratejinin kullanılıp kullanılmadığı değerlendiriciler arası uyum oranına göre belirlenmiştir. Öğrencilerin derse yönelik görüşleri ise nitel analiz yöntemlerinden betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir.  
Video kayıtlarının analizi sonucunda elde edilen bulgular, öğrencilerin farklı oyunlarda farklı problem çözme stratejileri kullandıklarını, en sık kullanılan problem çözme stratejisinin muhakeme etme stratejisi olduğunu, en az kullanılan problem çözme stratejisinin ise benzer basit problemlerin çözümünden yararlanma olduğunu göstermiştir. Öğrenci görüşlerinin betimsel analizi sonucunda elde edilen bulgular ise öğrencilerin Akıl Oyunları Kulübü'nde oynadıkları oyunların, onların problem çözme stratejileri geliştirmelerine ve problem çözümünde farklı yollar geliştirmelerine katkı sağladığını düşündükleri yönündedir. Zekâ oyunlarını oynarken problem çözme süreçlerini ortaya çıkaran ve somut verilerle destekleyen bu çalışmanın, düşünme becerilerinin geliştirilmesi için zekâ oyunlarının kullanılması, potansiyel araç ve yöntem olarak tercih edilmesi açısından önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Problem solving strategies are needed at every point of life ranging from an easy daily problem that can take a short time to solve to the problems encountered within the scope of an individual's milestone decisions. One phenomenon where problem solving strategies are best observed is intelligence games. In this study, the mental steps that were taken by 6th grade students while playing intelligence games were examined to discover of which Polya's (1945) problem solving strategies they used. In addition, it was aimed to reveal the contribution of playing processes to the development of students' problem solving strategies through students' opinions.
The study was carried out in the 2019-2020 academic year with eight 6th grade students who attended the Mind Games Club in a private educational institution located in Üsküdar district of Istanbul. The research was designed as a descriptive model with a mixed method approach. In the study, problem-solving skills test, personal information form, video recordings evaluation form, and intelligence games lesson evaluation form were used as data collection tools. Whether a strategy was used or not in the game that was used in the video analysis was determined according to the percentage of the agreement of the evaluators. Additionally, the students' perceptions towards the lesson were analyzed via a descriptive analysis technique of qualitative analysis. 
The findings obtained from the analysis of video recordings showed that students used different problem solving strategies in different games. While the most frequently used problem solving strategy was reasoning strategy, and the least used one was benefiting from the solution of similar simple problems. Furthermore, the findings obtained from the descriptive analysis of students' opinions showed that the games they played in the Mind Games club helped them develop problem solving skills and come up with various ways of problem solving strategies. In conclusion, this study, that reveals the problem solving processes of mental steps taken while playing intelligence games through concrete data, is considered to be effective in terms of using intelligence games to develop thinking skills and promoting them as potential tools and methods.