Aile sağlığı merkezlerinde çalışan sağlık personelinin postpartum depresyona ilişkin görüş ve uygulamaları
Health staffs opinions and practices about postpartum depression in family health centers
Yazar: RABİA SERT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SALİME MUCUK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile sağlığı = Family health ; Depresyon = Depression ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Puerperal hastalıklar = Puerperal diseases ; Sağlık personeli = Health personnel ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Bu araştırma aile sağlığı merkezlerinde çalışan sağlık personelinin postpartum depresyon ilişkin görüş ve uygulamalarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Çalışma Kayseri ili Kocasinan ve Melikgazi ilçelerinde yer alan 34 aile sağlığı merkezinde çalışan toplam 494 sağlık personelinden, 453?ü ile yapılmıştır. Veriler anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi ve Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır.
Araştırmaya göre, örnek vaka üzerinde postpartum depresyon tanısını hekimlerin %89.4?ü, hemşirelerin %91.9?u ve ebelerin %89.7?si belirlemiştir. Sağlık personelinin %56.5?i postpartum dönemde ruh sağlığına yönelik hizmet verdiklerini belirtmiştir. Ruh sağlığı hizmetlerinin verilememe nedenlerinin başında, hekimlerin %31.6?sı hasta sayısının fazla olmasını, hemşirelerin %46.2?si hasta talebinin olmamasını ve ebeler hem hasta sayısının fazlalığı (%26.3)  hem de kurumun beklentisinin olmamasını (%26.3) göstermişlerdir. Sağlık personelinin %89.0?ı uygulamada rutin olarak postpartum depresyonu tanılamak için ölçek kullanmadıklarını ifade etmişlerdir. Sağlık çalışanlarının postpartum depresyonlu bir bireye yaklaşımları incelendiğinde; hemşireler, destek ve danışmanlık almaya yönlendirme (%19.3), ebeler başka bir lohusa ile görüştürme (%68.1) ve hekimler ise ilaç tedavisi tavsiye edeceklerini (%85.2) belirtmişlerdir. Sağlık personelinin postpartum depresyon konusunda kendilerine verdikleri ortanca bilgi puan değeri, hekimlerde 6 olup, ebe ve hemşirelerde 5?tir (p<0.05).
Sonuç olarak; sağlık personelinin, postpartum depresyona yönelik izlem ve bakımı sunabilmek için mevcut bilgilerini yeterli görmelerine rağmen, bu bilgi birikimini çeşitli nedenlerle uygulamaya yeterince aktaramadıkları söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Postpartum depresyon, Aile Sağlığı Merkezi, Sağlık Personeli

Abstract:
This is a descriptive research which aimed to investigate health staff opinions and practices about postpartum depression in family health centers. Data were collected through a questionnaire administered on 453 participants working in 34 family health centers in the districts of Kocasinan and Melikgazi in the province of Kayseri. The data were collected through a questionnaire form. The Chi square and Kruskall-Wallis tests were conducted to evaluate the collected data. 
According to the study, 89.4% the physicians , 91.9%  the nurses, and 89.7% the midwives diagnosed the postpartum depression when given a sample case.  It was found out that 56.5% the health staff offered mental health services in postpartum period. Some major reasons suggested by the health staff for the insufficient mental health services were found to be as follows:  Physicians reported that there was an excessive number of patients (31.6%), and nurses stated that there was no demand on the side of the patients for mental health care (46.2%) while midwives emphasized both the excessive number of patients and the lack of institutional expectations (26.3%)  to account for the insufficient mental health services. 
The study also revealed that 89% of the health staff did not routinely use questionnaires for the diagnosis of postpartum depression as part of their practices. As for the services to be offered to an individual with postpartum depression,  nurses stated that they would direct the patient to outside assistance and counselling (19.3%) while midwives reported that they would make the patient talk to another puerperant (68.1%). The physicians, on the other hand,  indicated that they would advise prescriptions (85.2%). The mean score the health staff  indicated for their own knowledge about postpartum depression was 6 for the physicians, and 5 for the nurses and midwives (p<0.05).
As a conclusion, it can be stated that although they consider their knowledge about postpartum depression sufficient enough to offer relevant monitoring and care services, the health staff are unable to put this background knowledge into practice.

Keywords: Postpartum Depression, Family Health Center, Health Staff