İkili vize serbestliği anlaşması yapılan ülkelerden Türkiye'ye yönelen turizm talebinin modellenmesi ve bu anlaşmaların gelen turist sayılarına etkisi: Panel veri yaklaşımı
Modeling international tourism demand for Turkey from countries with bilateral visa-free travel agreements and assesing the effects of these agreements on the number of tourist arrivals: Panel data approach
Yazar: CELİL ZURNACI
Danışman: PROF. DR. MURAT KARAÖZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Turizm = Tourism ; İstatistik = Statistics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonometrik modeller = Econometric models ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Turizm talebi = Tourism demand ; Türk turizmi = Turkish tourism ; Uluslararası turizm = International tourism ; Vize = Visa

Özet:
Turizm gelirleri Türkiye ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Bu amaçla Türkiye 1990'lı yıllardan itibaren dış politikada turizm sektörüne yapacağı katkıların yanında diğer ülkelerle olan ekonomik ve sosyal ilişkilerin arttırılması adına diğer ülkelerle vize serbestliği anlaşmaları imzalamaya başlamıştır. Bu çalışmada imzalanan vize serbestliği anlaşmalarının ilgili ülkelerden Türkiye'ye gelen turist sayısını nasıl etkilediği araştırılmıştır. Ülkelerden yönelen turizm talebinin modellenmesinde, talebin üzerinde etkili olduğu değişkenler ile birlikte vize anlaşmaları değişkeni kullanılarak ilgili ülkelerin turizm talebi panel veri analizi ile modellenmiştir. 1984-2011 yılları arasında düzenli verileri elde edilmiş Türkiye'nin vize muafiyeti anlaşması bulunan yirmi altı ülkeden Türkiye'ye gelen yıllık turist sayıları, ilgili ülkelerin kişi başı milli gelirleri, Türkiye ile çapraz döviz kuru değerleri, bir gecikmeli turist sayıları ve yıl değişkeni ile açıklanmaya çalışılmıştır. Vize anlaşmalarının gelen turist sayılarına etkisini belirlemek için vize değişkeni kukla değişkeni ve eğilim değişkeni olmak üzere modele iki farklı şekilde eklenmiştir. İkinci adımda ise verilere uygun modeller belirlenip varsayımların testi yapıldıktan sonra dirençli standart hatalar elde edilmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise yapılan vize serbestliği anlaşmalarının ilgili ülkelerden yönelen turizm talebini olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Tourism incomes have an important place in Turkey?s economy. To this end, since the 1990s Turkey in the foreign policy has began to sign visa-free travel agreements with other countries on behalf of the contribution on tourism incomes and as well as to increase economical and social relations with that countries. This study analyzes the effects of the visa-free travel agreements on the demand for Turkey inbound tourizm during 1984-2011 period among visitors from the related countries. In this paper the variables, considered effective on tourism demand were taken up with visa-free agreement variable to explain the tuorism demand of Turkey. First, during 1984-2011 period the number of tourist arivals to Turkey from twentysix countries, which have visa-free travel agreement and regular data could be drived, was tried to explain with the visitors income, bilateral exchange rates, lagged tourist arrivals and the time trend. Visa variable added to model as dummy varialbe or trend variable to determine the impact of the visa-free travel agreement. Second, using panel data for the period 1984-2011, estimated the quantitative relationship between the volume of visitor arrivals to Turkey and the determinants. And finally it is determined that the visa-free travel agreements have positive effects on the visitor arrivals to Turkey from related countries.