Yerel ekonomik kalkınmada kadın kooperatiflerinin rolü: Erzurum örneği /
Yazar: ELİF NUHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE DEMET EKİNCİ HAMAMCI
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Yerel Ekonomik Kalkınma yerel kaynakların etkin, verimli ve bilinçli bir şekilde kullanılarak yerel ekonomide büyüme, rekabet edebilme ve istihdam yaratabilme potansiyelini harekete geçirmeyi amaçlayan, bu amaç doğrultusunda yerel aktörlerle iş birliğini destekleyen, bu aktörlerle ortak bir kalkınma politikası tasarlayıp uygulayan katılımcı bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte yerel kalkınmayı sağlayacak önemli aktörlerden biri kadın kooperatifleridir. Kadın kooperatifleri hem bulundukları yörenin kalkınmasında hem de toplumda cinsiyet ve fırsat eşitliğinin sağlanmasında önemli rol üstlenmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı kadın kooperatiflerinin yerel ekonomik kalkınma üzerindeki etkisini tespit etmektir.
Çalışmada Erzurum'da yer alan kadın kooperatifleri ile bir saha araştırılması yürütülmüştür. Erzurum Teknik Üniversitesi-Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu tarafından 29.12.2022 tarihinde verilen 13 karar sayılı onay ile saha araştırmasında Erzurum'da yer alan 16 kadın kooperatifi ve 173 kooperatif üyesi kadın ile bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada kadın kooperatiflerinin yerel ekonomik kalkınma üzerindeki rolüne yönelik ifadeler için açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve sekiz faktör belirlenmiştir. Bu faktörler; Ekonomik ve Toplumsal Hayata Katkı, Kadının Sosyalleşmesine Katkı, Yöre Yatırımlarına Katkı, Kadın İstihdamına Katkı, Hane Gelirine Katkı, Kadının Kişisel Gelişimine Katkı, Yerel Üretime Katkı, Yerel Ürüne Katkı olarak isimlendirilmiştir. Ayrıca açımlayıcı faktör analizi sonucu elde edilen bu sekiz faktöre yönelik katılımcıların tutumlarının kadın kooperatiflerinin faaliyetini yürüttüğü yere, türüne ve deneyim yılına göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini bulmak için Mann-Whitney-U Testi yapılmıştır. Analiz sonuçları, yerel ekonomik kalkınma faktörlerine yönelik katılımcıların tutumlarının kadın kooperatifinin lokasyonuna ve türüne göre istatistiki olarak anlamlı bir farklılık göstermediğini tespit etmiştir. Bununla birlikte kooperatifin deneyim yılına göre kadın kooperatiflerinin kadının sosyalleşmesine, yöre yatırımlarına, kadın istihdamına, hane gelirine, kadının kişisel gelişimine ve yerel üretime katkısı istatistiki olarak %5 önem düzeyinde anlamlı bir farklılık göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Yerel Ekonomik Kalkınma, Kadın Girişimciliği, Kadın Kooperatifleri, Erzurum.

Abstract:
Local Economic Development is defined as a participatory process that aims to activate the potential for growth, competitiveness, and job creation in the local economy by effectively, efficiently, and consciously using local resources and supporting collaboration with local actors to design and implement a common development policy. In this process, one of the important actors contributing to local development is women's cooperatives. Women cooperatives play a significant role not only in the development of their regions but also in achieving gender and opportunity equality in society. Accordingly, the aim of this study is to determine the impact of women's cooperatives on local economic development.
A field survey has been conducted with women's cooperatives located in Erzurum. The questionnaire survey has been conducted with 16 women's cooperatives and 173 cooperative members in Erzurum, with the approval of the Erzurum Technical University- Scientific Research and Publication Ethics Board on December 29, 2022.
In the study, it has been used the exploratory factor analysis to define factor structure of the statements related to the role of women's cooperatives on local economic development, and eight factors have been identified. These factors have been entitled as follows: contribution on Economic and Social Life, contribution on Socialization of Women, contribution on Regional Investments, contribution on Women Employment, contribution on Household Income, contribution on Personal Development of Women, contribution on Local Production and contribution on Local Products. In addition, it has been used the Mann-Whitney-U Test to define whether the attitudes of the participants towards these eight factors, obtained as a result of the exploratory factor analysis, exhibited a statistically significant difference among groups according to the location, type and years' professional experience of women's cooperatives. The analysis results have determined that the attitudes of the participants towards the local economic development factors have not showed a statistically significant difference according to the location and type of the women's cooperative. However, according to the years' professional experience of the cooperative, it has been found a statistically significant difference on the contributions of women's cooperative to socialization of women, local investments, women employment, household income, personal development of women and local production.
Keywords: Local Economic Development, Women Entrepreneurship, Women's Cooperatives, Erzurum.