Resimli öykü kitaplarının bazı temel matematik kavram ve becerileri açısından incelenmesi
Analyzing some basic mathematics concepts and scales of picture  books for children
Yazar: DEMET ARSLAN BAŞDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Matematiksel kavramlar = Mathematical concepts ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books

Özet:
Bu çalışma, 3-6 yaş grubu çocuklarına yönelik olarak yerli ve yabancı yazarlar tarafından yazılmış olan resimli öykü kitaplarının resim ve metin kısımlarında, temel matematik kavram ve becerilerine ne oranda yer verildiğini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma grubu, 2005-2017 yılları arasında yayımlanmış Ankara'daki kitapevlerinde satışı yapılan, 3-6 yaş çocuklarına yönelik, kitapların metin ve/veya resim kısmında temel matematik becerileri ve sayı kavramına yer verilen toplam 147 kitaptan oluşmuştur. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Resimli öykü kitaplarında yer alan temel matematik kavram ve becerilerine ilişkin veriler, kitapların metin ve resim kısımları ayrı ayrı incelenerek toplam cümle ve resim sayısına oranlanarak elde edilmiştir. Resimli öykü kitaplarının incelenmesi sonucunda; kitapların 96'sının 2013-2017, 51'inin 2005-2012 yılları arasında yayımlandığı belirlenmiştir. Kitapların tamamında kapak sayfasının içerikle uyumlu olduğu, sadece 25'inde yaş etiketinin bulunduğu ve yaş etiketi bulunan kitapların tamamının etikette yazan yaş grubuna uygun olarak yazıldığı tespit edilmiştir. İncelenen kitapların 67'si Türk yazarlar tarafından yazılmışken 80'i çeviri kitaptır. Bununla birlikte öykü kitaplarından bir tanesi üç boyutlu iken 84 kitap bol resim az yazı özelliğine sahiptir. İncelenen kitapların birisinde gizli sayfa olduğu, iki kitabın gerçek fotoğraflardan oluştuğu belirlenmiştir. Kitaplarda en fazla fen-doğa konusuna yer verilirken en az sanat konusu işlenmiştir. 147 kitaptan 63'ünde değerlere; 47'sinde kavramlara yer verilmiştir. Matematik beceri ve kavramları açısından bakıldığında öykü kitaplarının metin kısımlarının %18.88'inde, resim kısımlarının ise %34.22'sinde bu beceri ve kavramlara yer verildiği bulunmuştur. Resimli öykü kitaplarının metin kısımlarında geçen temel matematik kavram ve becerilerinin dağılımlarına bakıldığında en çok sayı kavramına, karşılaştırma ve sıralama becerilerine rastlanırken en az birebir eşleme ve gruplama becerilerine yer verildiği belirlenmiştir. Resimli öykü kitaplarının resim kısımlarında geçen temel matematik kavram ve becerilerinin dağılımlarına bakıldığında ise en fazla sayı kavramına, karşılaştırma ve sıralama becerilerine rastlanırken en az birebir eşleme ve gruplama becerilerine rastlanmıştır. Genel olarak bakıldığında kitapların metin ve resim kısmında en fazla sayı kavramına en az birebir eşleme becerisine yer verildiği belirlenmiştir. Kitapların metin ve resim kısımlarına bir bütün olarak bakıldığında 135 kitabın metin kısmında temel matematik kavram ve becerilerine ait cümle var iken bu cümlelerin bazılarına ait görsel bulunamamıştır. Sekiz kitapta ise görseldeki temel matematik kavram ve becerilerini doğrulayan cümlelere rastlanamamıştır. Dokuz kitapta çocukların gelişimsel özelliklerine uygun olmayan metin ve resimlere rastlanmıştır. Kitapların değerlendirme kısımlarına bakıldığında ise 147 kitabın 26'sında değerlendirme kısmına yer verilirken; değerlendirme kısmında en fazla kitabın konusuyla ilgili bilgilere ve en az temel matematik kavram ve becerilerine ait etkinliklere yer verildiği bulunmuştur. Elde edilen bu sonuçlar ışığında matematik eğitiminde resimli öykü kitaplarının eğitsel materyal olarak daha fazla kullanılması konusunda öğretmen ve aileler bilinçlendirilmesi ve üniversitelerin eğitim fakültelerinde matematik eğitimine ilişkin ders ve uygulamalarda diğer etkinliklerle bütünleştiren yapıda bir matematik programının uygulanması önerilmiştir.

Abstract:
This study was conducted in order to determine how the pictures and text parts of the picture story books written by the local and foreign writers for the 3-6 age group children were included in the basic mathematical concept and skills. The study group of the research was determined using criterion sampling method. The study group consisted of 147 books which were sold in bookstores located in Ankara, published between 2005 and 2017, and for the children aged 3-6, in the part of the text and/or picture of books, the basic mathematical skills and number concept were included. The obtained data were analyzed using descriptive analysis method. The data regarding to the basic mathematical concepts and skills in the picture story books and the text and picture parts of the books are examined separately and acquired by proportioning them to the total number of sentences and pictures. As a result of examination of picture story book; it is stated that 96 of the books are published between 2013-2017 and 51 between 20015-2012. It has been found that all of the books are compatible with the content of the cover page and only 25 of the books had the age label and all of the books with the age label were written in accordance with the age group writing it literally. 67 of the books reviewed are written by the Turkish writer, and 80 are translated books. In addition to this, one of the short story books is three-dimensional, while 63 books have few writing and plenty of text features. It has been determined that one of the books examined is a hidden page, and that the two books are made up of actual photographs. While the books contain the most science-nature, at least the art is covered. In the book of 147, there is a value in 63, while in 47, concepts are included. In terms of mathematical skills and concepts, it was found that 18.88 % of the text parts of the story books and 34.22 % of the picture parts included these skills and concepts. When it was looked at the distributions of basic mathematical concepts and skills in the text parts of the picture story books, it was determined that the most number concept, comparison and sorting skills were found, and at least one-to-one correspondence and grouping skills were included. When it is looked at the distributions of the basic mathematical concepts and skills in the picture parts of picture story books, the most number concept, comparison and sorting skills are found, and at least one-to-one correspondence and grouping skills are found. In general, it has been determined that the most number concepts and at least one-to-one correspondence skills are included in the text and picture section of the books. When it is looked at the text and picture parts of the books as a whole, there are sentences of basic mathematical concepts and skills in the text part of 135 books, but some of the visuals of these sentences in the text part of the books have not found. In the eight books, there were not found confirming the basic mathematical concepts and skills of the visuals. Nine books contain texts and pictures that do not suitable for the developmental characteristics of children. When the evaluation parts of the books are examined, 26 of the 147 books are included in the evaluation part; while it has been found that most of the subject of the book and at least the activities related to basic mathematical concepts and skills are included. In the light of these results, it is suggested that teachers and parents should be conscious about the usage of picture story books as educational material in mathematics education and to apply a mathematics program in the structure which integrates with the other courses and activities related to mathematics education in the education faculties of universities.