Türkiye'de çocuk eğitimevleri
ceza infaz kurumlarında sunulan eğitim hizmetlerinin tutuklu ve hükümlü çocuklar ile kurum öğretmenleri açısından değerlendirilmesi / In Turkey, evaluation of the training offered in juvenile education houses / penitentiary institutions in terms of arrested and convicted children and institution teachers
Yazar: İREMNUR GÜDEK
Danışman: PROF. DR. MİNE GÖZÜBÜYÜK TAMER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Eğitim = Education ; Eğitim faaliyetleri = Education activities ; Eğitim hizmetleri = Education services ; Hükümlüler = Convicts ; Suçlu çocuklar = Delinquent children ; Çocuk eğitim evleri = Child education centers ; Çocuk eğitimi = Child education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski olan suç olgusu, toplumun her kesiminde görülen, geneli kapsayan
bir sorundur. Suç herhangi bir ülkeye veya topluma özgü değil; aksine tarihin her döneminde hemen
hemen tüm toplumlarda görülen yaşamın ayrılmaz bir parçasıdır. Zaman içerisinde suçun yalnızca
nitelik ve niceliği değişmektedir. Türkiye'de suç işleyen çocuk sayısının son yıllarda arttığına tanık olunmaktadır. Bu durum Türkiye açısından da çocuk suçluluğunun araştırılmasını zorunlu
kılmaktadır. Çocuk suçluluğu hukuksal bir olgudan ziyade sosyal faktörleri de içinde barındırması
sebebiyle sosyolojik bir olgudur. Tutuklu ve hükümlü çocukların çocuk eğitimevlerinde ve ceza infaz
kurumlarında kaldıkları süreçte ortamları, birbirleriyle ve diğer ilgili kişilerle iletişim ve etkileşimleri, kurumlardaki yaşam deneyimleri ileri yaşlarda çocuğun hayatını tamamen etkileme ve
hatta değiştirebilme potansiyeline sahiptir. Özellikle okul çağında iken söz konusu kurumlarda
bulunan çocukların eğitim yaşantılarına dair aldıkları mesafenin ya da nasıl bir eğitim sürecinden
geçtiklerinin, ne tür eğitsel kazanımlar elde ettiklerinin bilinmesi, gelecekte bu çocukların
kendilerine ne yönde bir yol çizmeye çalıştıklarının da bir göstergesi olabilmektedir. Eğitim hakkının temel bir insan hakkı olduğu kabulünden hareketle, bu hakkın ceza infaz kurumlarında bulunan insanlar için de geçerliliği bulunmaktadır. Özellikle, bugün çocuk eğitimevlerinde/ceza infaz kurumlarında bulunan çocukların eğitim ihtiyaçlarını dile getirmek, bu ihtiyaçların karşılanmasının ve en iyi şekilde yerine getirilmesinin önemine dikkat çekmek, bu araştırmanın ortaya çıkış gerekçeleridir. Türkiye'de çocuk eğitimevlerinde/ceza infaz kurumlarında sunulan eğitim
hizmetlerinin tutuklu ve hükümlü çocuklar ile kurum öğretmenleri açısından değerlendirilmesi bu
araştırmanın inceleme alanını oluşturmaktadır. Suç ve eğitim sosyolojisinin sınırları içinde bu süreç anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Ankara ve İstanbul illerinde bulunan Çocuk ve Gençlik
Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Çocuk Eğitimevlerinde kalan tutuklu ve hükümlü çocuklar arasından seçilen 280 çocuk ile anket çalışması yapılmıştır. Yine bu kurumlarda görev yapan 8 kurum öğretmeni ile mülakat yapılmıştır. Mevcut birincil ve ikincil bilgi kaynaklarından toplanan veriler ve yapılan görüşmeler neticesinde Türkiye'de çocuk eğitimevlerinde/ceza infaz kurumlarında kalan çocukların genel görünümleri, sunulan eğitim hizmetlerinin mevcut durumu, uygulamaların aksayan ve eksik yönleri ortaya konmuş, araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Çocuk Ceza İnfaz Kurumu, Çocuk Eğitimevi, Suç, Çocuk Suçluluğu, Kurum Öğretmeni, Eğitim

Abstract:
The phenomenon of crime, which is as old as the history of humanity, is a general problem that
is seen in every part of society. Crime is not specific to any country or society; on the contrary, it is an integral part of life and civilization in all countries and society in all periods of history. Over time, only the quality and quantity of crime change. It is witnessed the number of children has increased in recent years when committing a crime in Turkey. This situation necessitates the investigation of juvenile delinquency in terms of Turkey. Juvenile delinquency is a sociological phenomenon because it contains social factors rather than a legal phenomenon. Children living in detention and convicts in juvenile education houses and penitentiary institutions have the potential to communicate and interact with each other and with other related persons, life experiences in institutions can affect and even change the life of the child completely and possibly in a whole age. Especially in the school age, it is understood that the children in the mentioned institutions get the distance they received from their educational lives or how they have passed a training process, and what educational gains they have achieved and in the future, how they are trying to make a way for them. Based on the recognition that the right to education is a fundamental human right, it should also apply to people in penal institutions. Specifically, it is the reason for this study to remind the educational needs of children in juvenile education houses / penitentiary institutions and to remind them that everyone is responsible for fulfilling these needs. In Turkey, evaluation of the training offered in juvenile education houses / penitentiary institutions in terms of institution teachers and arrested / convicted children constitute the study area of this research. This process is tried to be understood within the boundaries of crime and education sociology. In this context, a survey was conducted with 280 children selected from children who have been arrested and convicted in the Juvenile and Youth Closed Penitentiary Institutions and Juvenile Education Houses in Ankara and Istanbul. Also, interviews were made with 8 institution teachers working in these institutions. As a result of the data collected from the available primary and secondary information sources and the interviews, the general appearance of the children staying in the children's education centers / penal institutions in Turkey, the current state of the education services offered, the faulty and deficient aspects of the practices were revealed, and suggestions were made based on the findings obtained as a result of the research.
Keywords: Juvenile Penal Institution, Juvenile Education House, Crime, Juvenile Delinquency, Institution Teacher, Education