Besin etiketlerinin sağlık algısı üzerine etkisi
Effects of food labels on health perception
Yazar: YELİZ VERGİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEVSER BURCU ÇALIK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Algı = Perception ; Algı yönetimi = Perception management ; Besin etiketi = Food label ; Sağlık = Health ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Amaç: Farklı fakültelerde eğitim gören öğrencilerin besin etiketlerini okumaları
ve sağlık algıları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte tanımlayıcı olarak yapılan araştırmada,
tabakalı örneklem yoluyla yüzyüze görüşme yöntemi ile farklı fakültelerde eğitim
gören öğrencilere (n:1578), sosyodemografik özellikler ile besin etiketleri okuma
alışkanlıklarını kapsayan sorular içeren anket ve sağlık algısını ölçmeye yönelik
geliştirilen ölçek uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen ölçeğin geçerlilik
ve güvenilirliği yapılmış ve alpha: 0,874 olarak Yüksek bulunmuştur. Elde edilen
veriler SPSS istatistik paket programında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %62'si kadındır. Sağlıkla ilgili fakültelerde eğitim
alanlar %62,2'dir. Besin etiketleri genel okuma alışkanlığı %90'dır. Sağlık algısı
ölçeği genel puan ortalaması (20,518±6,510) olup fakültelere göre sağlığın
korunması, bilgi düzeyi, davranışa geçirme ve sağlık algısı genel ortalamaları
arasındaki fark ve besin etiketi okuma alışkanlığı olanların olmayanlara göre;
sağlığın korunması, davranışa geçirme ve sağlık algısı genel puan ortalamaları
arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlıdır (p<0,05).
Sonuç: Toplumun sağlık algısının gelişmesi, sağlık okuryazarlık düzeyinin
iyileştirilmesi için üniversite öğrencilerinde besin etiketi okuma alışkanlığının
önemli olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Objective: The purpose of this research is to observe and determine the correlation
between this habit and its effects on overall different among university students.
Materials and Methods: This research consists of students from different faculties.
In this cross-sectional research, a questionnaire is presented to 1578 students by
using a stratified sampling method. As research`s data collecting method; the scale
developed by researcher to assess the perception of health in individuals and the
questionnaire mainly focused on sociodemographic features and the habit of reading
food labels were utilized. Reliability and security of the scale were analyzed
statically and alpha were highly in 0,874.
Findings: According to findings, 62% of the participants were women, 62,2% of the
population were students of Faculty of Health Sciences. Besides, 90% of participants
has general habit of reading food labels. The average scale score were; ``perception
of health``(20,518±6,510) and the differences between the means from faculties in
preservation of health, knowledge level, behavioral efficiency and understanding of
health are statistically significant (p<0.05). Participants who don't have habit of
reading food labels, scored lower in ``preservation of health``, ``behavioral
efficiency`` and ``understanding of health`` are statistically significant (p<0.05).
Results: In this research, it is found that the habit of reading food labels plays an
important role in the development and maintenance for perception of health. It is
recommended that providing health literacy education is necessity for students.