Kronik böbrek hastalarında plazma amino asit profilinin incelenmesi
Investigation of plasma amino acid profile in chronic kidney patients
Yazar: AMER ALKADROU
Danışman: DOÇ. DR. NİHAYET BAYRAKTAR
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Tıbbi Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Böbrek yetmezliği, artan insidansı ve prevalansı, yüksek maliyetleri ve kötü sonuçları ile dünya çapında bir halk sağlığı sorunudur. Hastalık ve yönetim, glomerüler filtrasyon hızı (GFR) ve albüminüri ile değerlendirilen, hastalık şiddetinin aşamalarına ve klinik tanıya göre sınıflandırılması yapılır. Kronik böbrek hastalığı, rutin laboratuvar testleriyle saptanabilen bir hastalıktır ve bazı tedaviler, ilerlemesini önleyebilir ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir. Bu nedenle hastalığın tanısı ve tedavisinin takibi için yeni biyobelirteçlerin keşfedilmesi önemlidir . Bu çalışmanın amacı; Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda hem diyaliz öncesi hem diyaliz sonrası plazma serbest aminoasit profillerini incelemek ve sağlıklı kontrol grubuyla kıyaslayarak tanı ve tedavide kullanım potansiyelini araştırmaktır. Çalışmamızda Şanlıurfa Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Diyaliz Bölümüne başvuran KBY teşhisi konulan 46 sağlıklı ve 46 KBY tanısı konulan hastadan plazma örnekleri alındı. Plazma serbest aminoasit profilleri LC-MS/MS yöntemiyle incelendi. Elde edilen verilerin istatistik analizi SPSS ile yapıldı. İstatiksel analiz sonucunda kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda ortalama alanin,arginin,aspartik asit, sitrulin,histidin, metionin,tirozin ve hidroksiprolin glisin,löysin,isolöysin,lizin,ornitin,fenilalanin, prolin, serin glutamikasit, glutamin valin,taurin alloizölöysin,alfaminoadipik asit,anserin,gamaaminobütirik asit,1-metilhistidin, 3- metilhistidin 5-oh-trp   amino asit    düzeyleri kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur.
Fosfoetanolamin ,sistin, alfaaminobütirik asit, betaaminobütirik asit ve triptofan amino asitleri KBY hastalarında kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur. 
Diyaliz sonrasında diyaliz öncesine göre sitrülin ,histidin ,alanin,arginin aspartik asit, glutamik asit ,glisin, sistin ,isölöysin, prolin , fosfoetanolamin ,taurin alloisolöysin, alfaaminoadipik asit ,anserin, alfaaminobütirik asit ,betaaminobütirik asit betaalanin, 1 -metilhistidin ,5-oh-trp düzeyinde artış görülürken ,glutamin löysin,lizin, ornitin fenilalanin ,serin ,valin, asparajin ,metiyonin, triptofan ,tirozin ve hidroksiprolin gamaaminobütirik asit 3-metilhistidin düzeyinde düzeyinde azalış görülmüştür. Grupların aritmetik ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığını sınamak amacıyla kullanılan Paired samples T testinde sitrülin,glisin,lizin, anserin, alfaaminobütirik asit,gamaamino bütirik asit, fosfoetanolamin ve taurin düzeyi anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Çalışma sonucunda KBY de aminoasitlerin rolünün anlaşılması amacıyla daha fazla çalışmaya ihtiyaç görülmüştür.

Abstract:
Kidney failure is a worldwide public health problem with its increasing incidence and prevalence, high costs and poor outcomes. Disease and management are classified according to stages of disease severity and clinical diagnosis, as assessed by glomerular filtration rate (GFR) and albuminuria. Chronic kidney disease is a disease that can be detected by routine laboratory tests, and some treatments can prevent its progression and slow the progression of the disease. Therefore, it is important to discover new biomarkers for the diagnosis and follow-up of the treatment of the disease. The aim of this study; To examine the plasma free amino acid profiles both before and after dialysis in patients with chronic kidney disease and to investigate the potential for use in diagnosis and treatment by comparing them with the healthy control group. In our study, plasma samples were obtained from 46 healthy patients diagnosed with CRF and 46 patients diagnosed with CRF who applied to Şanlıurfa Harran University Medical Faculty Dialysis Department. Plasma free amino acid profiles were analyzed by LC-MS/MS method. Statistical analysis of the obtained data was done with SPSS. As a result of statistical analysis, average alanine, arginine, aspartic acid, citrulline, histidine, methionine, tyrosine and hydroxyproline glycine, leucine, isoleucine, lysine, ornithine, phenylalanine, proline, serine glutamic acid, glutamine valine, taurine alloisoleopic acid in patients with chronic renal failure, , anserine, gammaaminobutyric acid, 1- methylhistidine, 3-methylhistidine 5-oh-trp amino acid levels were found to be higher than the control group. Phosphoethanolamine, cystine, alphaaminobutyric acid, betaaminobutyric acid and tryptophan amino acids were found to be lower in CRF patients than in the control group. After dialysis compared to pre-dialysis, citrulline, histidine, alanine, arginine, aspartic acid, glutamic acid, glycine, cystine, isoleucine, proline, phosphoethanolamine, taurine alloisoleucin, alphaaminoadipic acid, ancerine, alphaaminobutyric acid, betahylamine, 1-beta- ohalanin, 1 While there was an increase in -trp level, a decrease was observed in glutamine, leucine, lysine, ornithine, phenylalanine, serine, valine, asparagine, methionine, tryptophan, tyrosine and hydroxyproline gammaaminobutyric acid 3-methylhistidine levels. Citrulline, glycine, lysine, anserine, alphaaminobutyric acid, gammaaminobutyric acid, phosphoethanolamine and taurine levels were found to be significant in the Paired samples T test, which was used to test the significance of the difference between the arithmetic means of the groups (p<0.05). As a result of the study, more studies were needed to understand the role of amino acids in CRF.