Kentleşme sorunlarına yönelik coğrafi bilgi sistemleri destekli kentsel mekân planlama önerileri; Osmaniye ili örneği
Urban planning recommendations supported by geographical information systems for urbanization problems; example of Osmaniye province
Yazar: FATİH UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY KÖKSAL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Kent bilgi sistemleri = Urban information systems ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekansal dönüşüm = Spatial conversion ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization ; Çarpık kentleşme = Distorted urbanization

Özet:
İnsan varoluşu boyunca birlikte yaşam özellikleri gösteren bir yaşam sergiler. İnsanlarla ya da diğer canlılarla iletişim kurar. Bu etkileşimler doğrudan ya da dolaylı olarak mekânla iletişimini açığa çıkarmıştır. İnsanın mekânla iletişimi, farklı dönemlerde farklı şekillerde ortaya çıkmıştır. Bu etkileşim genellikle yaşamsal ihtiyaçlarını gidermekle sınırlı kalmıştır. Mezopotamya olarak bilinen bölgede, eski Mısır'da ve Orta Çağ Avrupa'sında beraber yaşamın görüldüğü yerler kent olarak isimlendirilmektedir.
Tarih boyunca insan hayatına etki eden temel etken olarak karşımıza çıkan Endüstriyelleşme; üretim, tüketim, pazar, hammadde gibi kavramları insan hayatına sokmuştur. Endüstriyelleşme adımlarının doğal bir sonucu olarak da küreselleşme, küresel ekonomik düzen ve tüketim toplumu kavramları karşımıza çıkmaktadır. 
Bu kavramlarla birlikte, insanlar zamanla kentleri tüketmiş; mimari, estetik, tarihi ve planlama anlamında bozulmalara sebep olmuştur. Kentlerde yaşanan bu bozulmaların giderilebilmesi veya önlenebilmesi amacıyla son yıllarda kentsel dönüşüm kavramı hayatımıza girmiştir.

Yapılan çalışmada, dünyada ve ülkemizde uygulanan kentsel dönüşüm uygulamaları ışığında Osmaniye ilinde seçilen bir pilot bölgede mekânsal bozulmalar incelenmiş ve elde edilen veriler bir coğrafi bilgi sistemi yazılımı olan ArcGIS alt yapısı içerisinde değerlendirilerek, bölgedeki binaların envanteri ve risk durumları çıkarılmıştır. Bundan hareketle de bölgenin kentsel dönüşüm gereklilikleri belirlenmeye çalışılmıştır. 

Çalışmada kullanılan; kadastral plan, imar planı ve hâlihazır durumu gösteren sayısal haritalar Osmaniye Belediyesinden,  taşınmazların kullanım şekilleri, yapı bağımsız birim sayısı, yapıda yaşayan kişi bilgileri gibi veriler Osmaniye Valiliği tarafından verilen izinle anket yolu ile yerinden veri toplanmıştır. Binaların risk durumları ile ilgili veriler ise HAZTÜRK yazılımı ile elde edilmiştir.

Abstract:
Exhibits a life that shows the characteristics of together life throughout human existence. It communicates with people or other living things. These interactions revealed the direct or indirect communication with the space. Communication of human with space has emerged in different ways in different periods. This interaction is generally limited to meeting their vital needs. The places where life was seen in the region known as Mesopotamia, ancient Egypt and Middle Ages Europe are named as cities. 
Industrialization, which has been the main factor affecting human life throughout history; It introduced concepts such as production, consumption, market and raw materials into human life. As a natural result of the industrialization steps, the concepts of globalization, global economic order and consumer society emerge.
Along with these concepts, people have consumed the cities over time; it caused deterioration in terms of architecture, aesthetics, history and planning. In recent years, the concept of urban renewal has entered our lives in order to eliminate or prevent these deteriorations in cities.
In the study, spatial distortions in a pilot region selected in the province of Osmaniye in the light of the urban renewal practices applied in the world and in our country were examined and the data obtained were evaluated within the ArcGIS infrastructure, which is a geographic information system software, and the inventory and risk situations of the buildings in the region were determined. Based on this, the urban renewal requirements of the region have been tried to be determined.
Used in the study; Data such as cadastral plan, zoning plan and numerical maps showing the current situation, such as the usage patterns of the immovables, the number of independent units, and the information of the people living in the building, were collected locally by means of a questionnaire with the permission given by the Osmaniye Governorship. The data regarding the risk situations of the buildings were obtained with the HAZTÜRK software.