hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Tâhâ ve Enbiyâ sûresinde Âsım ile diğer kırâat imamları arasındaki okuyuş farklılıkları
The reading differences between Asım and other Quran imams in surah Taha and Anbiya
Yazar: HÜDA YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALTUNTAŞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Enbiya suresi = Enbiya sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Taha suresi = Taha sura ; İmam Asım = Imam Asım

Özet:
Kırâat ilmi, islâmî ilimlerin en önemli dallarından biri olup bu ilmin tefsir, fıkıh, kelâm vb. birçok ilimle münasebeti söz konusudur. Geçmişten bu güne uygulanarak gelmiş olan bu ilim dalı icrası, bazı kelime ve ibarelere yüklediği anlamlar ve insanı meraka sevk eden olgusuyla birçok okuyucu, araştırmacı ve yazarın ilgisi haline gelmiştir.
Çalışmamızda "Tâhâ ve Enbiyâ Sûresinde Âsım ile Diğer Kırâat İmamları Arasındaki Okuyuş Farklılıkları" adlı tez konumuz, "Bir hatimde bütün kırâat vecihlerini tedrîs etme'' diye tabir edilen "İndirâc Metodu" ve "Kırâat-i Aşere"     (On Kırâat) açısından ele alındı. Ayrıca çalışmanın daha net anlaşılması için konuyla alakalı tablolar hazırlanıp sade bir üslupla izah edilmeye çalışıldı. Bununla beraber "Ferş-i Hurûf" diye tabir edilen ihtilaflı kelimelerin, mana açısından tahlili yapılıp elde edilen sonuçlar çalışmanın sonunda belirtildi.

Anahtar Kelimeler: Kırâat, Ferş-i Hurûf, Kurrâ, Âsım, Vech

Abstract:
The science of Qiraat is one of the most important branches of Islamic sciences and is related to many sciences such as interpretation, jurisprudene, doctrine and so on. This branch of science that continues to be applied for ages -with its performing, the meanings it attributes to some words and phrases, and its nature that makes people wonder-has attracted attention day by day and has become a field of interest for many readers, researchers and writers.
In our study, which named by: "Differences in Reading between Asim and Other Imams in Surah Taha and Anbiya"; in terms of "Indiraj" method which is called "teaching all the verses in a hatim" and in "Qiraat-i asharah" (The ten qiraat), were studied. Also, in order to understand the subject more clearly and to have a higher practical rate, relevant tables were prepared with care and attention and tried to be explained in a simple understandable style. In addition, the disputed words, called "Ferş-i Hurûf", were analyzed in terms of meaning and the results obtained were stated at the end of the study.

Keywords: Readings, Brushes of letters, Reciters, Asim, Kind
On yıl ve üzeri diyabetes mellituslu  hastalarda D vitamini ile HbA1c arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between vitamin d and HbA1c in patients with diabetes mellitus for 10 years or more
Yazar: FATİH ELÖNÜ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET FEVZİ POLAT
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Diyabetes  mellitus insülinin yokluğu ya da insülin direnci ile meydana gelen hiperglisemi ile ortaya çıkan metabolizma bozukluğu ile karakterize olan bir hastalıktır. Tüm dünyada ve ülkemizde komplikasyonları ile beraber salgın seviyelerine ulaşmaktadır. D vitamini steroid hormonu ile yakından ilişkili sekosteroiddir. Eksikliği dünyada sıkça görülmektedir. Birçok çalışma D vitaminin diyabet ve glisemik kontrolde rol oynadığını desteklemektedir. Çalışmada amacımız D vitamini ile Hba1c arasındaki ilişkiyi değerlendirmek, bunların biyokimyasal parametrelerle ve glisemik kontrol ile ilişkisini saptamak ve değerlendirmektir.
  Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup 31.12.2018 - 31.01.2020 tarihleri    arasında Yozgat Boğazlıyan Devlet Hastanesi Dahiliye Polikliniğe başvuran 150 diyabet hastasının laboratuvar parametrelerinin değerlendirilmesi ile oluşturulmuştur.
Çalışmamızdaki kadınların sayısı 70 (%46,7) ve erkeklerin sayısı 80 (%53,3) idi. Hastaların yaş ortalaması 55,6±8,3 yaş olarak bulundu. D vitamin değerleri ile gruplandırılmış HbA1c değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktaydı. Glukoz ile HbA1c arasında da anlamlı kolerasyon  bulunmuştur.
On yıl ve üzeri diyabetes mellituslu hastalarda D vitamini ile glisemik kontrol arasında ilişkinin olduğu saptanmıştır. 
Anahtar kelimeler: 
Diyabetes mellitus, D vitamini, HbA1c

Abstract:
Diabetes mellitus is a disease characterized by a metabolic disorder caused by the absence of insulin or hyperglycemia caused by insulin resistance. Vitamin D is a secosteroid closely related to the steroid hormone. Its deficiency is common in the world. Many studies support that vitamin D plays a role in diabetes and glycemic control. Our aim in this study is to evaluate the relationship between vitamin D and Hba1c, to determine and evaluate their relationship with biochemical parameters and glycemic control.
     Our study is a retrospective study and was created by evaluating the laboratory parameters of 150 diabetic patients who applied to Yozgat Boğazlıyan State Hospital Internal Medicine Outpatient Clinic between  31.12.2018 and 31.01.2020. 
The number of women in our study was 70 (46.7%) and the number of men was 80 (53.3%). The mean age of the patients was 55.6 ± 8.3 years. There was a statistical relationship between vitamin D values and grouped HbA1c values. There was a good positive correlation between glucose and HbA1c. A relationship between vitamin D and glycemic control has been found in patients with diabetes mellitus for 10 years or more.
Keywords:
Diabetes mellitus, vitamin D, HbA1c
Lise düzeyinde eğitim gören sporcu ve sedanter öğrencilerin biyolojik ritim ve somatizasyon düzeylerinin bazı değişkenler bakımından incelenmesi
Examination of biological rhythm and somatization levels of high school athletes and sedentary students in terms of some variables
Yazar: ALPTEKİN KUZAN
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN KARTAL
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bedenselleştirme = Somatization ; Biyolojik ritim = Periodicity ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sedanterler = Sedentary ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise düzeyinde eğitim gören sporcu ve sedanter öğrencilerin biyolojik ritim ve somatizasyon düzeylerinin bazı değişkenler bakımından incelenmesidir.
Araştırma esnasında ilişkisel tarama yöntemi kullanılmış olup, durum değerlendirme yapılacağından dolayı betimsel nitelik taşımaktadır. Araştırmanın evreni, lise düzeyinde eğitim gören sporcu ve sedanter bireylerden oluşmaktadır. Örneklem, ise Yozgat Merkez, Çekerek ve Sorgun ilçelerinde lise düzeyinde eğitim gören 317 öğrenci oluşturmaktadır.  Araştırmada veri toplama aracı olarak, Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesi (Giglio ve arkadaşları, 2009) tarafından geliştirilmiştir. Somatizasyon Ölçeği, Minnestota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI)'nin somatizasyon bozukluğu ile ilgili olan maddelerinden alınarak toplamda 33 maddeden oluşmaktadır. Dülgerler (2000) tarafından geçerlik, güvenirlik çalışması yapılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz, Independent Simple T-testi ve One Way ANOVA testleri kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, biyolojik ritim ile cinsiyet, spor yapma durumu,  arasında, somatizasyon ile spor yapma durumu arasında anlamlı fark bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the biological rhythm and somatization levels of high school athletes and sedentary students in terms of some variables.
During the research, the relational scanning method was used, and it has a descriptive nature since the situation will be evaluated. The universe of the research consists of athletes and sedentary individuals who are educated at high school level. The sample consists of 317 students studying at high school level in Yozgat, Çekerek and Sorgun districts. It was developed by the Biological Rhythm Assessment Interview (Giglio et al., 2009) as a data collection tool in the study. The Somatization Scale consists of 33 items in total, taken from the items of the Minnestota Multidimensional Personality Inventory (MMPI) related to somatization disorder. Validity and reliability study was conducted by Dülgerler (2000). Descriptive analysis, Independent Simple T-test and One Way ANOVA tests were used in the analysis of the data.
According to the results obtained from the research, it was determined that there was a significant difference between biological rhythm and gender, sporting status, and somatization and sporting status.
Allium cepa kök ucu hücrelerinde salisilik asit türevlerinin sitotoksik ve genotoksik etkilerinin belirlenmesi
Determining of cytotoxic and genotoxic effects of salicylic acid derivatives in Allium cepa root tip cells
Yazar: SELİN CAN
Danışman: PROF. DR. HALİL ERHAN EROĞLU
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Günümüzde kimyasalların sürekli devam eden üretimleri ve çevreye salınmaları bu maddelerin muhtemel sitotoksik ve genotoksik etkilerini belirlemesinin önemini arttırmaktadır. Biyolojik aktivite potansiyelleri geniş bir spektrumda değişkenlik gösteren salisilik asit türevleri; özellikle tıp ve eczacılık olmak üzere tarım ve diğer birçok alanda sıklıkla kullanılmaktadır. Bu bileşikler hem yaygın kullanımları hem de çeşitlilikleri nedeniyle biyolojik sistemde önemli bir döngüye sahiptir. Bu çalışmada, iki salisilik asit türevinin (SA-1 ve SA-2) muhtemel sitotoksik ve genotoksik etkileri, Allium test sistemi kullanılarak beş farklı konsantrasyonda (6.25, 12.5, 25, 50 ve 100 μM) araştırılmıştır. A. cepa hücrelerinde, artan konsantrasyonlara bağlı olarak mitotik indekste azalma ve sitotoksik etki tespit edildi. Ayrıca artan konsantrasyonlar, köprü, yapışkanlık, c-mitoz, anafaz lagging, vagrant kromozom, binükleat hücre ve kutup kusuru (multipolar ve diagonal anafaz) gibi kromozom anomalilerini indükleyerek genotoksik etkilere neden oldu. Sonuçlara göre 50 ve 100 uM'lık konsantrasyonlar EC50'dir (p<0.05). Sonuç olarak, bu çalışmada, potansiyel olarak tıp ve eczacılıkta kullanılan salisilik asit türevinin, canlı yapılarda genotoksik ve sitotoksik etkilere neden olabileceği vurgulanmaktadır.

Abstract:
Today, the continuous production of chemicals and their release to the environment increase the importance of determining the possible cytotoxic and genotoxic effects of these substances. Salicylic acid derivatives with a wide spectrum of biological activity potentials are frequently used in agriculture and many other fields, especially medicine and pharmacy. These compounds have an important cycle in the biological system due to both their widespread use and variations. In this study, possible cytotoxic and genotoxic effects of two salicylic acid derivatives (SA-1 and SA-2) were investigated at five different concentrations (6.25, 12.5, 25, 50, and 100 μM) using the Allium test system. In A. cepa cells, a decrease in mitotic index and cytotoxic effect were detected due to increasing concentrations. In addition, increased concentrations induced genotoxic effects by inducing chromosomal abnormalities such as bridging, stickiness, c-mitosis, anaphase lagging, vagrant chromosome, binucleate cell and polar defect (multipolar and diagonal anaphase). According to the results, concentrations of 50 and 100 µM are EC50 (p<0.05). In conclusion, in this study, it is emphasized that salicylic acid derivative, which is potentially used in medicine and pharmacy, may cause genotoxic and cytotoxic effects in living structures.
Kadınlarla tokalaşma ve bevl ile ilgili hadislerin muhteliful-hadis bağlamında değerlendirilmesi
The interpretation of hadiths with women and bevl in the context of muhteliful-hadith
Yazar: FAHREDDİN YAŞAR YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF AKGÜL
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Bevl = Bevl ; Hadis = Hadith ; Kadın-erkek ilişkileri = Woman-man relations ; Kadınlar = Women ; Rivayetler = Rumours ; Ten teması = Skin contact ; İhtilafu'l-Hadis = İhtilafu'l-Hadis ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hadis ile ilgili birçok ilim olmakla birlikte bu ilimlerin en önemlilerinden biri, hiç şüphesiz hadisler arasındaki ihtilafı inceleyen muhtelifü'l-hadis ilmidir. İhtilâfü'l-hadis veya buna benzer birçok şekilde isimlendirebileceğimiz bu ilim dalı, sahih bir hadisin yine kendisi gibi sahih bir hadisle veya şer'î delillerden biriyle zahiren çelişmesinin sebeplerini ve bu çelişkinin hangi yollarla giderildiğini inceler. Hadislerin doğru anlaşılması için hadisçiler bu alana büyük önem vermişler ve bu konuda müstakil eserler ortaya koymuşlardır. Bu bağlamda Hz. Peygamber'in (s.a.s) rivayetlerinden olan kadınlarla tokalaşma ve bevl ile ilgili hadisleri değerlendirmeye çalışılacaktır. Ayrıca ülkemizde dini irşad alanında önemli bir yere sahip olan DİB personelinin, konuyla ilgili bilgi düzeyleri ve görüşlerinin alındığı bir anket çalışması yapılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Sünnet, Hadis, Muhtelifu'l-hadis, Musafaha, Bevl

Abstract:
Although there are many sciences related to hadith, one of the most important of these sciences is undoubtedly the science of Mukhtalıf Al-Hadith, which examines the conflict between hadiths. This branch of science, which has different names as ikhtilaf al hadiths and such kind, examines the reasons for the apparent contradiction of a sound hadith with an authentic hadith like it or one of the Shari'ah evidences, and examines the ways in which this contradiction is resolved. In order to understand the hadiths correctly, hadith scholars gave great importance to this field and produced exclusive works on this subject. In this context, it is tried to be evaluated the hadiths about shaking hands with women and urinating, which are narrated by the Prophet (pbuh). In addition, a survey study will be conducted in which the knowledge levels and opinions of the DIB (Religious Affairs Administration) personnel, who have an important place in the field of religious guidance in our country, were taken.
Key Words: Sunnah, Hadith, Mukhtalif Al-Hadith, Shaking hands with women, Camel urine
Hadisler ışığında kadınların cami âdâbı
Women's mosque etiquette in the light of hadiths
Yazar: MURAT YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN YILMAZ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Adab = Morals ; Cami = Jami ; Hadis = Hadith ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kadınlar = Women ; Mescitler = Masjids ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Peygamber döneminde kadınların mescidi sıklıkla kullandıkları bilinmektedir. Ancak Peygamber efendimizden sonraki dönemlerde kadınların mescidden uzak tutuldukları görülmektedir. Bu durum, asr-ı saâdet'ten günümüze kadınların mescidle olan ilişkisinin araştırılmasına, onların camiye gelirken ve cami içerisinde davranmaları gereken prensiplerin incelenmesine neden olmuştur. Bu düşünceden hareketle yaptığımız çalışmada ayrıca kadınların mescide gelmelerini teşvik eden ve onların namazlarını evlerinde kılmalarının daha hayırlı olacağını söyleyen rivayetlerin nasıl anlaşılması gerektiğine değinilmiştir. Sonuç olarak yeniden konu ile ilgili hadisler incelenerek son çözüm aranmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hz. Peygamber, Cami, Kadın, Âdâp.

Abstract:
It is known that women used the mosque frequently in the period of Prophed Muhammad However, after his death, it is seen that they were kept away from these places in the process. This sitvation had led to the investigation of the relationship of women with themosque, from the era of Golden Age, and to examine the priciples that they shoul behave in the mosque. In our study, based on this idea, it was also touched on how to understand the narrations that encourage women to come to the mosque and say that it would be better for them to perform their prayers at home. As a result, the problems that will be caused by the society by distancing women from learning the mosque here and the religious knowledge here were included, and thus, it was aimed to answer the questions on minds about whether women should come to the mosque or not.

Keywords: Hz. Prophet, Mosque, Woman, Dâp.
Çevre sorunlarının küreselleşme bağlamında sosyolojik analizi
Sociological analysis of environmental problems in the context of globalization
Yazar: NURGÜL AKAR
Danışman: DOÇ. DR. MÜMTAZ LEVENT AKKOL
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Küreselleşme = Globalization ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Çevre = Environment ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevre sosyolojisi = Environmental sociology ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction

Özet:
Bu çalışmada çevre sorunlarının küresel bir boyuta taşınmış olduğuna dikkat çekilmiştir. Hızlı gelişim ve değişimler nedeniyle çevre göz ardı edilmiştir. Böylelikle çevre sorunları artmış çözülmesi gereken bir problem olmuştur. Çevre sorunlarının arka planında olan küreselleşme tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Güçlü devlet ve güçlü toplumun olmazsa olmazlarının, en temel politikalarının arasında insanların refah içerisinde yaşayabilecekleri çevreyi muhafaza etme çabası yer almalıdır. Özellikle yaşadığımız bu son yüzyılda yeni çevre sorunları ortaya çıkmıştır. Ekonomik kalkınma ile verilen kararlardan en çok etkilenen çevre olmuştur. Doğanın bilinçsiz bir şekilde tahrip edilmesi kendi içindeki dengesinin bozulmasına neden olmuştur. İnsan yaşamış olduğu çevreyi tüm hassasiyeti ile koruması gerekmektedir. Çevresel dengenin korunmasına yönelik her türlü planlamalar öncelik olmalıdır. Bu bilincin hem insana hem de topluma kazandırılması sürdürülebilir çevre açısından önemlidir.

ANAHTAR KELİMELER: Çevre, Çevre Sorunları, Küreselleşme, Çevre Kirliliği, Çevre Sosyolojisi

Abstract:
In this study, it has been pointed out that environmental problems have been carried to a global dimension. The environment has been ignored due to rapid development and changes. Thus, environmental problems have increased and become a problem that needs to be solved. Globalization, which is in the background of environmental problems, has taken the whole world under its influence. Among the most basic policies of a strong state and a strong society should be the effort to preserve the environment in which people can live in prosperity. Especially in the last century we live in, new environmental problems have emerged. The environment has been the most affected by the decisions made with economic development. The unconscious destruction of nature has led to the deterioration of its balance within itself. Humans must protect the environment in which they live with all their sensitivity. All kinds of plans for the protection of environmental balance should be a priority. Bringing this awareness to both people and society is important for a sustainable environmen

KEYWORD: Environment, Environmental Problems, Globalization, Environmental Pollution, Environmental Sociology
İslâm hukukuna göre günümüzde ganimetlerin paylaşımı
Sharing of booty today accordi̇ng to islamic law
Yazar: ALİ YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. SUAT ERDEM
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Cihad = Jihad ; Dört Halife Dönemi = Four Caliph Period ; Ganimet = Spoils ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Savaş = War ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tarih boyunca savaşlar kaçınılmaz bir hal almıştır. Bu savaşlar sonucunda galip olan taraf, mağlup olan taraftan ele geçirdikleri menkul veya gayrimenkul mal varlıkları ve esirleri  "ganimet" olarak almıştır. Câhiliye dönemindeki Araplarda kabile sistemine dayalı toplum yapısı ve çöl ikliminin zor şartları genelde ganimet almaya yönelik savaş ve baskınlara sebep olmuş ve bu savaş ve baskınlarda genel olarak ahlâkî bir kural veya adalet anlayışının da olmadığı görülmüştür. Ganimette en büyük payı kabile reisi komutan vasfıyla kendine almış, ganimetin geri kalanı ise rastgele dağıtılmıştır. İslâm gerek savaşta gerekse savaş sonrası ganimetlerin taksiminde belli kurallar getirerek toplumların veya devletlerin savaş anlayışlarına medeniyet getirmiştir.
Allah Teâlâ âyet-i kerîmelerde ganimet ve taksimi ile alakalı hükümleri bildirmiş, Hz. Peygamber de bu hükümleri tatbik etmiştir. Bu tez çalışmasında, ganimet taksimiyle alakalı Kur'ân'da bildirilen hükümlerin Hz. Peygamber ve onun yolundan giden "Dört Halife" döneminde nasıl uygulandığı tespit ettik, böylece günümüzde ganimet taksiminde uyulması gereken kural ve düzenlemelerin nasıl olması gerektiği hakkında bir sonuca vardık.

Abstract:
Wars have been inevitable throughout history. As a result of these wars, the victorious side took the movable or immovable property and captives from the defeated side as booty. The social structure based on the tribal system and the harsh conditions of the desert climate in the Arabs during the Age of Ignorance generally caused wars and raids to take booty, and it was seen that there was no moral rule or understanding of justice in these wars and raids. The chief of the tribe took the biggest share in the booty as a commander, and the rest of the booty was distributed randomly. Islam brought civilization to the war understanding of societies or states by setting certain rules both in war and post-war booty division.
Allahu ta'ala declared the decrees regarding booty and its division in the verses, and the Prophet Muhammed applied these decrees. In this thesis, it is aimed to reach a conclusion about how the rules related to the booty division in the Qur'an were applied by the Prophet Muhammed, therefore, how the rules and regulations should be followed in the practice of booty today.