Doğu Akdeniz'de yaşayan yeşil kaplan karidesi (Penaeus semisulcatus De Haan, 1844) ve benekli karides (Metapenaeus monoceros Fabricus, 1789)'in yağ asidi, amino asit, mineral madde ve karotenoyit içeriklerinin mevsime bağlı değişimleri
Seasonal changes of fatty acid, amino acid, mineral and carotenoid contents of the green tiger prawn (Penaeus semisulcatus De Haan, 1844) and speckled shrimp (Metapenaeus monoceros Fabricus, 1789) inhabiting the Eastern Mediterranean
Yazar: YASEMEN YANAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇELİK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Karides = Shrimp ; Mevsimsel değişim = Seasonal variation ; Mineral maddeler = Mineral matters ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
oz DOKTORA TEZİ Doğu Akdeniz'de Yaşayan Yeşil Kaplan Karidesi ( Penaeus semisulcatus De Haan, 1844) ve Benekli Karides ( Metapenaeus monoceros Fabricus, 1789) 'in Yağ Asidi, Amino Asit, Mineral Madde ve Karotenoyit İçeriklerinin Mevsime Bağlı Değişimleri Yasemen YANAR ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SU ÜRÜNLERİ ANABİLÎMD ALI Danışman : Doç. Dr. Mehmet ÇELİK Yıl 2003, Sayfa:88 Jüri : Doç. Dr. Mehmet ÇELİK Prof. Dr. Abdurrahman POL AT Prof. Dr. Gürkan EKİNGEN Doç. Dr. Abdullah DİLER Doç. Dr. Metin KUMLU Doğu Akdeniz'de yaşayan iki karides torunun (Penaeus semisulcatus ve Metapenaeus monoceros) kas dokusundaki temel besin madde bileşenleri, yağ asitleri, amino asitler, mineral madde ve karotenoyit içeriklerinin mevsime bağlı değişimi incelenmiştir. P.semisulcatus\m ortalama 63,93±0,71g; M.monoceros,\m 16,49 ±0,15 g ağırlığındaki bireyleri kullanılmıştır. Her iki karides türünde de en yüksek protein ile en düşük lipit oram yaz mevsiminde elde ecülmiştir (p<0,05). İki türün de yüzde olarak et verimi mevsimler arasında benzer bulunmuş olup (p>0,05) P.semisulcatus'da, ortalama %54,78, M. monoceros' 'da %52,38 olarak saptanmıştır. Her iki türde baskın olan yağ asitleri C16:0, C18:0, C16:l(©-7), C18:l(©-9), C20:4(©-6), C20:5(©-3) ve C22:6(ffl-3) olup, toplam yağ asitlerinin %80'mm oluşturmuşlardır. EPA ve DHAWi oram, toplam yağ asitlerinin %20'sini oluşturmuş olup, kas dokudaki ortalama miktarı P.semisulcatus,Ğn 132,23 mg/100g, Mmonoceros,da. ise 145,51 mg/100g olarak belirlenmiştir. Her iki türün toplam çok doymamış yağ asitleri en yüksek kış mevsiminde bulunmuştur (p<0,05). İM türde baskın olarak bulunan amino asitler, kas dokuda bulunma miktarına göre sırasıyla; glutamik asit, aspartik asit, arjinin, lisin, lösin, glisin ve alanindir ve kas dokudaki miktarları protein miktarının yüksek bulunduğu yaz mevsiminde artış göstermiştir. Esansiyel amino asitlerin, esansiyel olmayan amino asitlere oram P. semisulcatus'ûa. 0,60, M monoceros'da. ise 0,59 bulunmuştur. Toplam karotenoyit miktarı P.semisulcatus'da, ortalama 14,09 mg/kg; M.monoceros^ÛB. ise 16,92 mg/kg olup, en yüksek miktar ilkbaharda saptanmıştır. Her iki türün mineral madde miktarları mevsimlere bağlı olarak değişim göstermiştir (p<0,05). Anahtar Kelimeler: Karides, yağ asitleri, amino asitler, mineral madde, mevsimsel değişim.

Abstract:
ABSTRACT PhD THESIS Seasonal Changes of Fatty Acid, Amino Acid, Mineral and Carotenoid Contents of the Green Tiger Prawn (Penaeus semisulcatus De Haan, 1844) and Speckled Shrimp {Metapenaeus monoceros Fabricus, 1789) Inhabiting the Eastern Mediterranean Yasemen YANAR DEPARTMENT OF FISHERIES INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Assoc. Prof. Mehmet ÇELİK Year: 2003, Pages: 88 Jurry : Assoc. Prof. Mehmet ÇELİK : Prof. Dr. Abdurrahman POL AT : Prof. Dr. Gürkan EKİNGEN : Assoc. Prof. Dr. Abdullah DİLER : Assoc. Prof. Dr. Metin KUMLU Proximate composition, fatty acids, amino acids, minerals and carotenoid contents of Penaeus semisulcatus and Metapenaeus monoceros were measured throughout four seasons of the year in the East Mediterranean. Proximate composition varied with the season in two species (p<0.05). The highest protein values and the lowest total lipid values were recorded during the summer in both species (p<0.05). Meat yield was not significantly affected by season (p>0.05). Mean meat yields of P. semisulcatus and M monoceros were: 54.78% and 52.38% respectively. The major fatty acids in both species were C16:0, C18:0, Cl6:l©-7, C18:l©-9, C20:4©-6, C20:5©-3, and C22:6©-3. The sum of the major fatty acid concentrations was approximately 80% of the total. The fatty acid profile of the two species had a higher degree of unsaturation during the winter (p<0.05). Mean EPA and DHA contents ranged from 132.23mg/100 g ini*, semisulcatus to 145.51 mg/100g in M monoceros. The most abundant amino acids was, in decreasing order, glutamic acid, aspartic acid, arginine, lysine, leucine, glycine and alanine. The ratio of essential and nonessential amino acids (mean value) of P. semisulcatus and M monoceros were 0.60 and 0.59, respectively. Mean total carotenoid content ranged from 14.09 in P. semisulcatus to 16.92 mg/kg in M. monoceros. The highest total carotenoid values were recorded during the spring in both species. Mineral content of the two species varied with the season (p<0.05). Key words: Shrimp, fatty acids, amino acids, mineral content, seasonal changes. n