Dahili yoğun bakım ünitesine kabul edilen kritik hastalarda erken dönemde vitamin D düzeyi değişimi ve buna etki edebilecek faktörler
Early vitamin D changes on critical patients admitted to the internal intensive care unit and factors may effect vitamin D levels
Yazar: GÜLDEN PAÇACI
Danışman: DOÇ. DR. NERİMAN DEFNE ALTINTAŞ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hemodilüsyon = Hemodilution ; Kritik hastalık = Critical illness ; Sepsis = Sepsis ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İmmün sistem = Immune system ; İmmünite = Immunity ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş ve Amaç: D vitamini son on yılda, kas-iskelet sistemi dışında gösterilmiş pleotropik, antimikrobial, kardiyoprotektif, immünmodülatör etkileri sebebi ile giderek artan bir öneme sahiptir. Kritik hastalarda özellikle immün fonksiyonlar üzerindeki rolü sebebi ile de ilgi konusu olmuştur. Kritik hastalarda mevcut olan organ yetmezlikleri, sepsis, sıvı açığı ve buna yönelik tedavilerin D vitamini düzeyinde değişiklik yaratabileceği düşünülmektedir. Çalışmanın amacı; üniversitemiz iç hastalıkları yoğun bakım ünitesine kabul edilen kritik hastalarda, yoğun bakıma başvuru esnasında ve takip eden birinci, ikinci ve üçüncü günlerde D vitamini düzeylerinin ölçülerek erken dönemde değişim olup olmadığının belirlenmesi ve değişim üzerine etkisi olabilecek faktörlerin değerlendirilmesidir. 
Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesine başvuran APACHE>15, son bir ayda D vitamini tedavisi almayan, kronik böbrek yetmezliği olmayan hastalar alınmıştır. Hastaların yatış anında, birinci, ikinci ve üçüncü günlerinde HPLC (yüksek basınç sıvı kromatografisi) yöntemi ile 25 hidroksivitamin D düzeyleri ölçülmüştür. Hastaların yatışları süresinde CRP, prokalsitonin, aldığı çıkardığı sıvı farkı, inotrop ya da diüretik alıp almadıkları kaydedilmiştir. Zamana göre değişim, dağılım normal ise tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ile, dağılım normal değilse Friedman testi ile araştırılmıştır.
Bulgular: Toplamda 31 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların 17'si kadın, 14'ü erkektir. Yaş ortalaması 70,1±13,8'dir. Kadın hastaların yaş ortalaması 71,7±16,9 olup erkek hasta grubunda yaş ortalaması 68,1±8,1'dir. Yoğun bakıma başvuru esnasında alınan 25 hidroksivitamin D; 3 hastada normal (>30 ng/mL), 4 hastada rölatif yetersizlik (20-30 ng/mL arasında) ve 24 hastada D vitamini eksikliği(<20 ng/mL) düzeylerinde saptanmıştır. Hastaların yoğun bakıma başvurusu esnasında ortanca 25(OH)D vitamini düzeyleri 8,52 (5-37) ng/mL, kadınlarda 9,2 (5-37) ng/mL, erkeklerde 7,4 (5-34) ng/mL saptanmıştır. 3. Günde ise ortanca D vitamini 8,85 (5-35,1) ng/mL, kadınlarda 8,8 (5-35,1) ng/mL, erkeklerde 7,1 (5,4-34,8) ng/mL saptanmıştır. Hastaların D vitamini düzeyleri arasında günlere göre bakıldığında anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır (p=0,553). CRP, prokalsitonin, albümin, aldığı çıkardığı sıvı farkının, inortop desteği ya da diüretik kullanımlarının da D vitamini düzeyleri ile anlamlı korelasyon göstermediği ortaya koyulmuştur (p>0,05). 
Sonuç: D vitamini düzeyi erken dönemde tekrarlayan ölçümler ile anlamlı bir değişiklik göstermemiştir. CRP, prokalsitonin, albümin, aldığı çıkardığı sıvı farkının, inotrop desteği ya da diüretik kullanımlarının da D vitamini düzeylerini etkilemediği gösterilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: D vitamini, kritik hasta, sepsis, hemodilüsyon, inflamasyon, immün sistem

Abstract:
Introduction: In the last decade vitamin D has growing importance because of its pleiotropic, antimicrobial, cardioprotective and immunmodulator effects besides ist role on bone and muscle tissues. In critically ill patients, the pleiotropic effects of vitamin D including its role in immune function are of great interest. In intensive care unit (ICU) sepsis, organ failure, fluid deficit may impact vitamin D levels. The aim of this study is to determine if there is any changes in vitamin d levels between on admission, first, second and third days, and factors that can effect this changes. 
Patients and Methods: Patients admitted to the internal ICU whom APACHE >15, not have kronic kidney disease, and no have vitamin D replacement therapy were enrolled into the study. At admission, at first, second and third day blood samples were taken and 25 hydroxyvitamin D was measured by HPLC (high pressure liquid cromatography) tecniques. CRP, procalcitonin, fluid balance, diuretic or inotrop therapy were assesed. Changes over time were analysed with variance analysis if normal dispersion, if not Friedman tests. 
Results: Between March 2014 and December 2014, thirty-one patients enrolled into the study. 17 patients were women and 14 were men. The mean age of patients were 70,1±13,8. The mean age of women and men were respetively 71,7±16,9 and 68,1±8,1. On admission to the ICU, 3 patients have normal vitamin D status (>30 mg/mL), 4 patients have relative insufficiency (20-30 mg/mL) and 24 patients have vitami D deficiency (<20 ng/mL). On admission median vitamin D status was 8,52 (5-37) ng/mL, women and men were respectively 9,2 (5-37) and 7,4 (5-34). On the third day median vitamin D level 8,85 (5-35,1) ng/mL, women have median vitamin D level 8,8 (5-35,1) ng/mL, and men have median 7,1 (5,4-34,8) ng/mL. There was no statistically significant difference between vitamin D levels which measured following days (p=0,553). There were no significant corelation between changes in CRP, procalcitonin, fluid balance, diuretic or inotrop thrapy and daily vitamin D levels (p>0,05). 
Conclusion: Repeated measurements of early vitamin D do not have significant differences. CRP, procalcitonin, albumin, inotrop or diüretic treatment, fluid balance do not effect early serum vitamin D levels in critical patients. 

Key Words: Vitamin D, critical patient, sepsis, inflamation, immun system