Osteoporozlu hastaların serum ve tükürüklerinde ghrelin ve obestatin düzeyleri ve tedavinin bunlara etkilerinin araştırılması
The level of ghrelin and obestatin in serum and saliva of osteoporosis patients and the examination of the effect of treatment on this hormones
Yazar: BAHAR ÇELİKBAĞ
Danışman: PROF. DR. AYHAN KAMANLI
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Osteoporoz düşük kemik kitlesi, kemiğin mikromimari yapısının bozulması sonucu kemiğin kırılganlığının ve kırık riskinin artması ile karakterize sistemik ve metabolik bir hastalıktır.Ghrelin ve obestatinin kemik metabolizması üzerine çeşitli etkilerinin olduğu bildirilmektedir.Bu çalışmada postmenapozal osteoporoz tanısı konulmuş bir grup hastada ghrelin ve obestatin hormon düzeylerine bakıldı ve tedavinin bunlara etkileri araştırıldı.Çalışmaya postmenapozal osteoporoz tanısı ilk olarak konulmuş ve buna yönelik hiç ilaç kullanmamış 36 hasta ile yaş ve cinsiyet olarak benzer hastalardan oluşan osteopenik ya da normal 21 kontrol hastası alındı.Hastaların başlangıçta fizik muayeneleri ve rutin biyokimyasal tetkikleri yapıldı. Ghrelin ve obestatin hormonlarını değerlendirmek için kan ve tükürükleri alındı. Kemik dansitometre ölçümleri yapıldı.Osteoporoz hasta grubuna stronsiyum ranelat (2 gr/gün) ve kalsiyum(1200 mg/gün) + D vitamini (800 IU/gün) verildi.Ayrıca bu hastaların Quality of Life Questionnaire of The European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO), Short Form 36 (SF-36) ile Nottingham Health Profile (NHP) yaşam kalitesi ölçütlerine bakıldı.Osteoporoz hasta grubunda 6 ay sonra tüm bu parametreler tekrarlandı.Çalışmanın sonucuna göre osteoporoz hasta grubu ile kontrol grubu arasında tedavi öncesi ve tedavi sonrası karşılaştırmalarda obestatin serum, açil ghrelin tükürük, desaçil ghrelin tükürük ve obestatin tükürük değerlerinde anlamlı değişmeler görüldü.QUALEFFO, SF?36 ve NHP yaşam kalitesi ölçütlerinin değerlendirmesinde; osteoporoz grubunda tedavi öncesi ve sonrasında QUALEFFO ağrı, SF?36 fiziksel fonksiyon ve NHP ağrı ve fiziksel aktivitede anlamlı iyileşmeler görüldü.Kemik mineral yoğunluğunda 6 ayın sonunda olumlu etkiler görüldü.Sonuç olarak ghrelin ve obestatin serum ve tükürük seviyelerinde tedavi öncesi ve tedavi sonrası karşılaştırıldığında bir farklılık gösterilememiş olsa da kontrollerle olan karşılaştırmalarda bahsedilen farklılığının kemik turnoverindeki tedaviyle oluşan olumlu etkinin bir sonucu olabilir.Bu da her iki hormonun osteoblastik hücrelerde proliferasyon ve diferansiasyonda etkili olduğunun bir kanıtı olabilir. Daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Kelimeler: Postmenapozal osteoporoz, ghrelin, obestatin, yaşam kalitesi

Abstract:
Osteoporosis is a systemic and metabolic bone disease characterized by low bone mass and micro architectural deterioration of bone tissue, leading to enhanced bone fragility and a consequent increase in fracture risk.It is said that there was some effects of ghrelin and obestatin on the bone metabolism.In this study, ghrelin and obestatin hormones levels are observed at the patients who diagnosed as postmenaposual osteoporosis and the effect of the treatment on these hormones.36 patients who had never taken medical OP treatment and who were diagnosed as postmenapousal OP initialy and 21 control patients who were similar according to age and sex were included to the study.At first the physical examination and rutin biochemical analysis of the patient who were included to the study were made. The patients? blood and saliva specimens were taken for assessing the ghrelin and obestatin hormones. Bone dansitometry measurements were made.The osteoporosis group were treated with strontium ranelate (2 g/day) and calcium(1200 mg/day) + vitamin D (800 IU/day).The patients? Quality of Life Questionnaire of The European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO), Short Form 36 (SF?36) and Nottingham Health Profile (NHP) were performed.After six months all of these parameters were repeated in OP group.According to results, significant differences have been observed in obestatin serum açil ghrelin saliva ,desacil ghrelin saliva and obestatin saliva when osteoporosis ptient group has been compared with control group after and before the treatment.When QUALEFFO, SF-36 and NHP were assesed in OP group, significantimprovement has been observed in QUALEFFO pain, SF-36 physical function, NHP pain and physical activity before and after the treatment.Positive effect on bone mineral density has been seen after 6 months.Finally, there was no difference in the ghrelin and obestatin serum and saliva specimens after and before the treatment, when compared with control group the increase of differences in ghrelin and obestatin between the control and after treatment group is a result of positive effect of treatment in bone turnover.This can be a proof that these two hormones are effective in poliferation and differentiation in osteoblastic cells. More investigation is needed.Key words: Postmenopausal osteoporosis, ghrelin, obestatin, quality of life.