Esnek kapitalizm ve maddi olmayan emek üreticileri
Flexible capitalism and nonmaterial labour producers
Yazar: YUSUF YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. GÜLİZ ERGİNSOY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Son 30-40 yılda yeni ekonomide meydana gelen dönüşümler arasında üretimdeki değişimlere paralel olarak çalışma biçimleri, meslekler, meslek algısı, organizasyon yapıları ve iş hayatı genel anlamda değişime uğramıştır. Özellikle esnekliğe ve bilgiye dayalı olarak yeni meslekler ortaya çıkmış ve hâlihazırdaki meslekler de bilginin merkezi role sahip olduğu yeni formlar bulmuşlardır. Üretim tarzında ve çalışma hayatında ortaya çıkan değişmeler yeni bir çalışan sınıfının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu çalışma söz konusu yeni çalışanların ideal tipini anlamayı amaçlamaktadır.Bu amaç doğrultusunda niteliksel bir çalışma yöntemi izlenmiş ve derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşme yapılan profesyonel çalışanlar, esnek çalışma prensibini benimsemiş ve bilgiye dayalı sektörlerdeki çalışanlardır.Yeni çalışma biçimlerinde emek, günümüzde sanayi toplumlarında tanımlandığı şeklinden yavaş yavaş uzaklaşmış, maddiliğini yitirmiş ve soyutlaşmıştır. Mavi ve beyaz yakalı tanımlarının yeterli olmadığı yeni çalışan tipi ise; sayısal ve işlevsel açıdan esnek, yatay hiyerarşilere sahip küçük şirketlerde ya da bağımsız olarak çalışan, emeğinde bilginin yoğun kullanımına ve yaratıcılığa ihtiyaç duyan, standart olmayan ve özgün ürün/hizmet üreten, sürekli olarak kendini yenilemek ve iş değiştirmek durumunda olan, klasik anlamda mesai kavramında uzak, çoğunlukla ofis kullanmayan, uyum gücü ile iletişim becerisi yüksek ve küresel iş piyasası ile bütünleşmiş bir yapı göstermektedirler.Yeni çalışma biçimlerinde, bütün hayatı bir kariyer çizgisine dayanan geleneksel rutin ve öngörülebilir iş anlayışı zayıflamış; meslek, kimlik kazandırma vasfını yitirmiş; ?meslek?lerin yerini ?iş?ler almış; iş, mesai ve ofis sınırları dışına çıkarak hayatın bütün alanlarına yayılmış ve gündelik hayat daha fazla iş ekseninde şekillenmeye başlamıştır.

Abstract:
Among transformations that have been observed for the last three or four decades, parallel to changes in production, working styles, jobs, job perception, organization structures and business life have witnessed some changes. New jobs have emerged based on the flexibility and information, and current jobs have found new forms that information has a central role. This study aims to understand the ?ideal type? of the new working group in question.For this aim, a qualitative method has been followed and in-depth interviews have been conducted. The interviewed professionals are from the flexible working and knowledge-based sectors.In the working styles, labor has been moved away from its definition in industrial era, lost its material characteristics and has become abstract. The new knowledge worker; for whom the definitions of white and blue collar is insufficient, who is flexible numerically and functionally, hierarchically flat and working in small firms or self employed, using knowledge intensively, creative, non-standard and original in producing goods/services, continuously changing job and improving self, far from the classic type of working hours, generally not using office, who has high level of adaptability and good communication skills and integrated with the global labor, shows an integrated structure.In the new working styles, the understanding of work that is routine, predictable and based on a linear career path has been weakened, jobs have lost its identity giving characteristics, and replaced with work, which has extended beyond the office and classical working hours and dispersed to all realms of existence, and daily life had began to be shaped more on the axis of work.