Türkiye'deki ortaokul ve liselerde öğrenim gören Suriyeli öğrenciler için matematik terimleri sözlüğü oluşturma çalışması
The study of creating a glossary of mathematics terms for Syrian students studying in Turkey in secondary school and high school
Yazar: EMİNE ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik terimleri = Mathematical terms ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Suriyeliler = Syrians ; Sözlük = Dictionary ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'deki ortaokul ve liselerde öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin matematik dersini anlamada etkisi olan terimlerin anlamını bilme konusunda yaşadıkları problemi çözmek amaçlanmıştır. Problemin varlığını somutlaştırmak amacıyla Mersin'in merkez ilçelerinden olan ve Suriyeli nüfusun yoğun olduğu Yenişehir, Mezitli ve Akdeniz ilçelerindeki ortaokul ve liselerde öğrenim gören Suriyeli öğrenciler ve sınıfında Suriyeli öğrencinin fazla olduğu matematik öğretmenleriyle yarı yapılandırılmış görüşme formları hazırlanarak görüşmeler yapılmış, ihtiyaç analizi çıkartılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin betimsel analizinden elde edilen sonuçlarda, öğrencilerin matematik terimlerini anlamını bilmede problem yaşadıkları, bunun matematik dersini anlamaları, dolayısıyla matematik problemlerini çözebilmelerini de etkilediği görülmüştür. Kullandıkları sözlüklerin Türk öğrenciler için hazırlandığı bu nedenle uygun ve yeterli olmadığı bunun için de kendileri için hazırlanmış bir matematik terimleri sözlüğüne ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Bu ihtiyaç doğrultusunda 5-12. sınıftaki Suriyeli öğrenciler için Türkçe, Arapça ve İngilizce olmak üzere çok dilli, görsel ağırlıklı, tanım ve örnekler içeren bir matematik terimleri sözlüğü hazırlanmıştır. Sözlükte yer alan terimler; Millî Eğitim Bakanlığının (MEB) ortaokul ve lise ders kitapları taranarak elde edilmiştir. Terimler belirlenirken Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından hazırlatılan sözlükler, Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü, Eğitim Bilişim Ağı (EBA) Etkileşimli Matematik Sözlüğü'nden yararlanılmıştır. Tarama sonunda 443 matematik terimi belirlenmiştir. Sözlük maddelerini yazmak için sekiz ölçüt oluşturulmuştur. Bu sekiz ölçüt doğrultusunda oluşturulan sözlüğe son aşamada matematiksel semboller ve kısaltmalar eklenmiş ve sözlük tamamlanmıştır. Hazırlanan sözlüğün Suriyeli ortaokul ve lise öğrencilerinin matematik terimlerinin anlamını bilme konusunda yaşadıkları problemi çözüp çözmeyeceği ve kullanışlılığı ile ilgili alan uzmanları olan öğretmenlerle yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla tekrar görüşme yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin betimsel analizine göre sözlüğün Suriyeli öğrencilerin yaşadıkları problemi çözeceği ve kullanışlı olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, studying in secondary school and high school math classes to understand the problems they had with their Syrian students know the meaning of terms that have an impact in Turkey was intended to solve. In order to embody the existence of the problem, which is one of the central districts of Mersin and the Syrian population Yenişehir, Mezitli and Akdeniz middle and high schools in the districts of students who study in class with students and mathematics teachers Syrian Syrian semi-structured interview forms prepared and made interviews, needs analysis were excluded. The results obtained from the descriptive analysis of the data obtained from the interview, the students experienced problems in knowing the meaning of mathematical terms, to understand that math, therefore, it was observed that affects the ability to solve math problems. It was determined that the glossaries they used were prepared for Turkish students, therefore they were in need of a glossary of mathematical terms prepared for them, because they were not suitable and sufficient. In line with this need, 5-12. For Syrian students in the classroom, a multilingual, visual-based glossary of mathematical terms including definitions and examples was prepared in Turkish, Arabic and English. The terms contained in the glossary were obtained by scanning the secondary school and high school textbooks of the Ministry of Education (MEB). Dictionaries prepared by the Turkish language institution (TDK), Turkish Academy of Sciences (TÜBA) Dictionary of scientific terms, Educational Information Network (EBA) Interactive mathematical glossary were used in determining the terms. At the end of the scan, 443 mathematical terms were identified. Eight criteria have been created for writing glossary items. Mathematical symbols and abbreviations were added to the glossary created in accordance with these eight criteria in the final stage, and the gloassary was completed. A semi-structured interview was conducted with teachers who are field experts on whether the prepared glossary will solve the problem that Syrian secondary and high school students experience in knowing the meaning of mathematical terms and its usefulness. A descriptive analysis of the data obtained from the interviews showed that the glossary would solve the problem faced by Syrian students and was useful.