Türkiye ve Azerbaycan'daki ergenlerin yeme tutumları açısından karşılaştırılması
Comparison of adolescents in Türkiye and Azerbaijan in terms of eating attitudes
Yazar: GÜNEL GAYBALIYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ÖZKAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada Türkiye ve Azerbaycan'daki ergenlerin yeme tutumları çeşitli faktörlere göre incelenerek karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'de ve Azerbaycan'daki ergenler oluşturmaktadır. Araştırmaya Türkiye'den 215, Azerbaycan'dan ise 257 ergen katılmıştır. Ergenlerin yaş aralıkları 15-18 arasındadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" ve "EAT-40 (Yeme Tutum Testi)" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada, EAT-40 ile araştırmacı tarafından oluşturulan 28 demografik sorunun karşılaştırılması yapılmıştır. Verilerin SPSS 23 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t- testi, varyans analizi ve gruplar arasındaki farklılıkların belirlenmesi amacıyla Kolmogorov-Smirnov testi ve Shapiro-Wilk testi ile analiz yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgularda, Türkiye'de ve Azerbaycan'da yaşayan ergenlerin cinsiyet, yaş, VKİ, gelir durumu, anne-baba eğitim durumu, baba meslek, sınıf seviyesi, aile durumları, aile tutumları, ailelerin maddi tutumları, başarı düzeyi, yeme alışkanlıkları, yeterli ve dengeli beslenme konusunda bilgi alma durumu ve bilgi alma yerleri, tıbbi tanı, psikolojik tanı, yeme bozukluğu tanısı, spor yapma durumu, fast food yeme durumu, tüketim nedenleri ve tüketim zamanları, gün içinde atlanan öğün ve yeme alışkanlıklarının değerlendirilmesi durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Araştırma bulguları ilgili literatür ile tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine and compare the eating attitudes of adolescents in Türkiye and Azerbaijan according to various factors. The research was conducted using the relational screening method, one of the quantitative research methods. The population of the research consists of adolescents in Turkey and Azerbaijan. 215 adolescents from Turkey and 257 from Azerbaijan participated in the research. The age range of adolescents is between 15-18. The data of the study were collected using the "Personal Information Form" and "EAT-40 (Eating Attitude Test)" developed by the researcher. In the study, EAT-40 was compared with 28 demographic questions created by the researcher. The data was analyzed with SPSS 23 program. In the analysis of the data, descriptive statistics, t-test, analysis of variance and Kolmogorov-Smirnov test and Shapiro-Wilk test were used to determine the differences between the groups. In the findings obtained from the research, adolescents living in Turkey and Azerbaijan have gender, age, BMI, income level, parents' education level, father's profession, class level, family situations, family attitudes, financial attitudes of families, success level, eating habits. Statistical data on the status of receiving information about adequate and balanced nutrition and places to obtain information, medical diagnosis, psychological diagnosis, eating disorder diagnosis, exercise status, fast food eating status, consumption reasons and consumption times, skipped meals during the day and evaluation of eating habits are included. A significant difference was found. The research findings were discussed with the relevant literature and suggestions were made.