Sanal gerçeklik uygulamasının diz osteoartritli yaşlılarda fiziksel fonksiyonlar, denge ve ağrı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
The effects of virtual reality exergaming program on physical function, balance and pain in elderly participants with knee osteoarthritis
Yazar: GÜLŞEN TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NEŞE ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ağrı = Pain ; Denge = Equilibrium ; Geriatri = Geriatrics ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma; 65 yaş ve üzerindeki diz osteoartritli yaşlılarda sanal gerçeklik uygulamasının fiziksel fonksiyonlar, denge ve ağrı üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya Başkent Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezine başvuran, ACR kriterlerine göre bilateral diz osteoartiriti tanısı konmuş, 65 yaş ve üzerindeki (n=60 yaş ortalaması: 73,6±6,2, n=48 (%80)'i kadın ve n=12 (%20)'si erkektir) denek katıldı. Denekler basit rasgele yöntem ile randomize edilerek eşit sayıda iki gruba ayrıldı. Birinci grup (SG grubu=30) deneklere günlük fizyoterapi programı ile birlikte üç hafta boyunca haftada beş gün yaklaşık 20 dk "Microsoft Xbox 360 KinectTM" cihazı ile denge egzersizi verildi. İkinci gruptaki (Kontrol grubu) deneklere yalnızca fizyoterapi programı uygulandı. Sosyo-demografik ve klinik parametreleri kayıt edildi. Deneklere çalışmanın başında ve çalışmanın tamamlandığı üçüncü haftanın sonunda "Zamanlı Kalk ve Yürü Testi", "Sandalyede Otur-Kalk Testi", "De Morton Mobilite İndeksi (DEMMİ)", "Western Ontario and McMaster Üniversitesi Osteoartrit İndeksi (WOMAC)" ve "Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (FADA)" uygulandı. Elde edilen verilerin analizinde gruplar arasındaki farkın anlamlılığını değerlendirmek için sürekli değişkenlerde; Student-t Test, kesikli değişkenlerde ise; Ki-Kare testi uygulandı. Tekrarlayan ölçümler arasındaki fark ve randomize grupların bu farka etkisi 2x1 faktöriyel ANOVA ile değerlendirildi. Tüm istatistiksel analizler için güven aralığı p≤0,05 olarak kabul edildi. İstatiksel analiz sonuçlarına göre;  gruplar arasında tedavi öncesi ve tedavi sonrası yapılan ölçümlerde, yaş ve VKI değerleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Grup içi ve gruplar arası yapılan karşılaştırmalar sonucunda, DEMMI, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi, Sandalyede Otur-Kalk Testi, WOMAC ve FADA değerlerinde istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p≤0,05). İstatiksel analiz sonuçlarına göre Eta2' ler incelendiğinde bu anlamlı farklılıkların SG grubunda daha yüksel olduğu bulunmuştur. Çalışmadan elde edilen sonuçlar; fizyoterapi programıyla birlikte uygulanan kinect ile denge egzersizinin, yaşlıların fiziksel fonksiyonları, denge ve ağrıları üzerinde klasik fizyoterapi programlarından daha etkili olduğunu göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Ağrı, Denge, Kinect, Fiziksel Fonksiyonlar, Yaşlılar

Abstract:
This study investigates the effects of Virtual Reality Exergaming Program on physical function, balance and pain in elderly people with knee osteoarthritis . Participants (n=60, mean age=73.6±6.2 years, 48 (80%) women and 12 (20%) percent are male) were elderly people with bilateral primary knee osteoarthritis according to American College of Rheumatology (ACR) criteria at Ayaş Physical Therapy and Rehabilitation Center of Başkent University. The participants were randomly divided into 2 groups. First group (n=30) has taken Virtual Reality (VR) balance training with the Microsoft Xbox 360 Kinect ™ device for 20 minutes 5 days a week for 3 weeks. Second group (control group) (n=30) was given only conventional physiotherapy programs. Sociodemographic and clinical characteristics of participants were recorded. "Timed Up and Go Test", "Sit to Stand Test", "Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC)", "De Morton Mobility Index (DEMMI) and Physical Activity Assessment Questionnaire were applied all the participants before and after the treatments (3rd week). In the analysis of the data obtained to assess the significance of the difference between the groups student's t-test for continuous variables, discrete intermittent variables, Chi-square test was applied. The difference between the repeated measures and the effect of randomized groups on this difference was assessed by 2x1 faktorial ANOVA. The confidence interval for all statistical processing was accepted as p≤0,05. According to the statistical analysis results; There was no significant difference between the groups in terms of age and BMI values before and after treatment (p> 0,05). According to statistical analysis results, when Eta2 's were examined, it was found that these significant differences were higher in VR group. As a result of the study; it is seen that the balance exercise applied with kinetic device together with physiotherapy program is more meaningful than the classical physiotherapy programs on the physical functions, balance and pain of the elderly. 

Keywords: Balance, Elderly, Kinect, Physical Functions, Pain