Lüks tüketim eğilimini etkileyen faktörler: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma
Factors affecting the tendencies of luxury consumption tendency: A research in the health sector employess
Yazar: BURCU İNAN
Danışman: DR. IRMAK BAKİOĞLU
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lüks = Luxury ; Lüks tüketim = Luxury consumption ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık sektörü = Health sector ; Tüketim = Consumption ; Tüketim eğilimi = Consumption pattern ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Gelişen ve değişen dünyayla beraber yığın üretimin gitgide artması, toplumun değerlerinin farklılaşmasına ve tüketimin artmasına sebep olmuştur. Ortaya çıkan tüketim kültürü yalnızca fiziksel ihtiyaçlarla kalmayıp beraberinde sosyal hayatın getirdiği gereksinimleri de karşılamaya başlamıştır. Son zamanlarda gitgide artan ve artarken değişim gösteren tüketim, lüks tüketimi önemli bir noktaya taşımıştır. 
Tüketicilerin yaşamlarına etki eden lüks, gelişmiş ülkelerde olgunluk çağını yaşarken gelişmekte olan ülkelerde gitgide büyüme aşamasındadır. Bu yüzden, Türkiye'de lüks tüketimi ve tüketicilerin lüks tüketim eğilimini inceleyecek çalışmalara gitgide daha fazla ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda Türkiye'de bulunan tüketicilerin, lüks tüketim eğilimlerinin anlaşılması ve lüks sektöründe faaliyet gösteren markaların stratejilerini buna bağlı oluşturması literatürü güçlendirerek, sektörün faydalanmasını sağlayacaktır. Bu yüzden, tez çalışmasında lüks tüketim eğiliminin ne ifade ettiği ve bu eğilimi nelerin etkilediği üzerine çalışma yapılmıştır.

Literatüre katkı sağlamayı amaçlayan bu araştırmada, sağlık sektörü çalışanlarının lüks tüketim eğilimleri anket çalışması yapılarak elde edilmiştir. 430 sağlık sektörü çalışanından toplanan veriler IBM SPSS 26.0 programı ile analiz edilerek sonuçlara ulaşılmıştır. Bulgulara göre benzersizlik, pahalılık, keyfi arzu, sembolik anlam ve özel bir azınlığa ait olma, lüks tüketim eğilimini anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Ayrıca demografik bulgulara göre, kadın ve erkekler arasında lüks tüketim eğiliminde; benzersizlik, pahalılık, sembolik anlam, keyfi arzu, özel bir azınlığa ait olma açısından anlamlı bir fark yoktur. Evli ve bekarlar arasında lüks tüketim eğiliminde; benzersizlik, pahalılık, sembolik anlam, keyfi arzu, özel bir azınlığa ait olma açısından anlamlı bir fark yoktur. Yaş grupları arasında lüks tüketim eğiliminde; pahalılık, sembolik anlam, keyfi arzu, özel bir azınlığa ait olma açısından anlamlı bir fark yoktur. Fakat, benzersizlik açısından anlamlı bir fark vardır. Ailedeki birey sayıları arasında lüks tüketim eğiliminde; benzersizlik, sembolik anlam, keyfi arzu, özel bir azınlığa ait olma açısından anlamlı bir fark yoktur. Fakat pahalılık açısından anlamlı bir fark vardır. Bakmakla yükümlü olunan birey sayıları arasında lüks tüketim eğiliminde; benzersizlik, pahalılık açısından anlamlı bir fark yoktur. Fakat sembolik anlam, keyfi arzu, özel bir azınlığa ait olma açısından anlamlı bir fark vardır. Gelir grupları arasında lüks tüketim eğiliminde; benzersizlik, pahalılık, keyfi arzu, özel bir azınlığa ait olma açısından anlamlı bir fark yoktur. Fakat sembolik anlam açısından anlamlı bir fark vardır.

Abstract:
With the developing and changing world, the increasing mass production has led to the differentiation of the values of society and increased consumption. The emerging consumption culture has begun to meet not only physical needs, but also the needs brought by social life. Recently, increasing and increasing consumption has brought luxury consumption to an important point. 
Luxury, which affects the lives of consumers, is growing in developing countries while experiencing maturity in developed countries. Therefore, there is an increasing need for studies to examine luxury consumption and the tendency of consumers to consume luxury in Turkey. In this context, understanding the luxury consumption trends of consumers in Turkey; By strengthening the literature, it will benefit the brands operating in the luxury sector to create their strategies. Therefore, in the thesis study, what the luxury consumption trend expresses and what affects this trend has been studied.

In this research, which aims to contribute to the literature, the luxury consumption trends of health sector employees were obtained by conducting a survey study. The data collected from 430 health sector employees were analyzed with the IBM SPSS 26.0 program and the results were obtained. According to the findings, uniqueness, expensiveness, arbitrary desire, symbolic meaning and belonging to a special minority have a meaningful and positive effect on the tendency to consume luxury. Also, according to demographic findings, luxury consumption tends among men and women; there is no meaningful difference in terms of uniqueness, expensiveness, symbolic meaning, arbitrary desire, belonging to a special minority. When married and single people are compared in luxury consumption tendency, there is no significant difference in terms of uniqueness, expensiveness, symbolic meaning, arbitrary desire, belonging to a special minority. It tends to consume luxury among age groups; there is no meaningful difference in terms of expensiveness, symbolic meaning, arbitrary desire, belonging to a special minority. However, there is a significant difference in uniqueness. Among the number of individuals in the family tends to consume luxury; there is no meaningful difference in terms of uniqueness, symbolic meaning, arbitrary desire, belonging to a special minority. But there is a significant difference in expensiveness. Luxury consumption tends when the number of dependent individuals is compared; there is no meaningful difference in uniqueness, expensiveness.  But there is a significant difference in terms of symbolic meaning, arbitrary desire, belonging to a special minority. 
Among income groups; there is no meaningful difference in terms of uniqueness, expensiveness, Tendency arbitrary desire, belonging to a special minority. But there is a significant difference in terms of symbolic meaning.