Kadın doktorların meme kanseri hakkında bilgi, tutum ve davranış ve farkındalığının belirlenmesi
Evaluation of knowledge, attitude, behaviour and awareness  about breast cancer in female doctors
Yazar: BEKİR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İDRİS YÜCEL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Meme kanseri,  kadınlarda en sık  teşhis edilen,  mortalite ve morbiditeye en sık sebep olan kanser türüdür. Meme kanseri taraması ve erken teşhisi ile mortalite ve morbidite oranlarında azalma sağlanabilmektedir.sağlık çalışanları özellikle doktorlar, halkın bu konuda bilgilendirilmesinde, farkındalık oluşturulmasında, erken teşhis ve tarama programlarının gerçekleştirilmesinde önemli bir yere sahiptirler. doktorların bu konudaki güncel bilgi durumu, davranış şekilleri ve farkındalık düzeyleri  bu işleyişte çok etkilidir. yapılan çalışmaların, geliştirilen tarama programlarının yanı sıra kişisel, kültürel ve çevresel faktörler de  farkındalık ve davranış şekilleri geliştirilmesinde etkili olmaktadır. farklı eğitim düzeylerindeki, farklı coğrafi koşullardaki halkın bu konudaki durumlarının tespiti için değişik çalışmalar yapılmıştır. bu çalışmada; kendileri de meme kanseri gelişmesi açısından riskli grupta olan,  bu konuda benzer eğitimler almış, tıp dünyasının farklı alanlarında yer alan kadın doktorların, meme kanseri ile ilgili bilgi durumunu, farkındalık düzeyini ve davranış şekillerini belirlemeyi amaçladık.Çalışmaya katılan kadın doktorların %74,8' inin düzenli olarak kendi kendine meme muayenesi (KKMM) yaptığı tespit edildi. Çalışmaya katılan 40 yaş üstü kadın doktorların %60,75' inin tarama amaçlı mamografi çektirdiği tespit edildi. Bu katılımcılardan ailede meme kanseri öyküsü olanlarda mamografi çektirme oranı %83,3 iken aile öyküsü olmayanlarda bu oran %60.7 idi ( p <0.271). Katılımcılar, meme kanseri erken teşhisinde en etkili yöntemlerin  KKMM ve mamografi olduğunu düşünmekte idi. Bu çalışmada, kadın doktorların meme kanseri hakkında bilgi ve farkındalığı yüksek, bu durumun tutum ve davranışlara  yansımasının da yüksek olduğu saptanmıştır. Yine de hizmet içi , bilimsel ve kanıta dayalı  eğitimlerle bilgilerin düzenli olarak güncellenmesi gerekmektedir. Eğitim ve bilgi düzeyinin yanı sıra aile öyküsü, meme ile ilgili semptom ve şikayetlerin olması gibi faktörlerin farkındalık açısından önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Bizim çalışmamız, sadece kadın doktorlar arasında yapılan ilk çalışmadır. Çalışmamızın verilerinin  daha kapsamlı değerlendirilebilmesi için; daha geniş, çok merkezli, ulusal ve uluslararası çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Breast cancer is the most commonly diagnosed cancer in women. And also it is the most common cause of mortality and morbidity due to cancer cases in women. By using screening tests and early diagnosis, the reduction in mortality and morbidity in breast cancer can be achieved. Health professionals, especially doctors have an important role in informing the community, creating awareness, and also in the the realization of early detection and screening programs. The pattern of behaviour, current status of knowledge and awareness of doctors is mainly effective in this process. Besides studies and screening tests in breast cancer, personal, cultural and environmental factors are influential in the development of awareness and pattern of behaviour. Various studies have been done to determine the situation of people in different geographical conditions and in different educational levels. In this study, we have aimed to identify the state of knowledge, the level of awareness and behavioral patterns about breast cancer in female doctors who have a high risk for breast cancer development and have taken similar education.In our study it was detected that, 74.8% of attendees have made regular breast self-examination(BSE). It was seen that, 60.75% of female doctors above 40 years of age that participated in the study, have had mammography screening tests. The ratio of having mammography test was 83.3% in the participants with family history of breast cancer, while this ratio was 60.7% in the participants without family history (p <0.271). In our study, participants have thought that BSE and mammography was the most effective method in the early detection of breast cancer. In this study informational status, awareness and also reflection of this situation to the attitudes and behavior was detected considerably high. Nevertheless, in-service training activities must be updated regularly with academical and evidence based practices. It was seen that in addition to education and knowledge, factors such as family history, symptoms and complaints associated with breast have important role in terms of awareness of breast cancer. Our study is the first study conducted among only female doctors. And finally; larger, multicenteral, national and international efforts are needed for evaluating our study's data more comprehensively.