Deneysel diyabette metformin, E vitamini ile çörek otu yağının karaciğer ve böbrek dokusu üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of metformin, vitamin E and black seed oil on liver and kidney tissue in experimental diabetes
Yazar: HAYAT AYAZ
Danışman: PROF. DR. YUSUF NERGİZ
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Karaciğer = Liver ; Metformin = Metformin ; Vitamin E = Vitamin E ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Amaç: Diyabetik ratların, böbrek ve karaciğer dokularında meydana gelen hasara karşı çörek otu yağı, metformin ve E vitaminin etkilerini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Toplam 30 rat 5 eşit gruba bölündü. Kontrol grubu, Diyabetik grup: Diyabet oluşturmak amacıyle tek doz 45 mg/ kg streptozosin (STZ), enjekte edildi. STZ uygulamasından 72 saat sonra kan glukoz düzeyleri ölçülerek 250 mg/dl üzerinde olan sıçanlar deneye alındı, Vitamin E grubu: Diyabetik ratlara 100 mg / kg dozunda vitamin E verildi, Metformin grubu: Diyabetik ratlara 100 mg / kg dozunda metformin verildi, Çörek otu grubu: Diyabetik ratlara 2.5 ml / kg dozunda çörek otu yağı verildi. 8 haftalık deney sonunda biyokimyasal analizler için kan örnekleri alınarak karaciğer ve böbrek dokuları disseke edildi. Histopatolojik incelenen dokular rutin parafin doku takibine alındılar. Parafin kesitleri Hematoksilen-Eozin, PAS ve Masson trikrom ile boyanıp ışık mikroskobunda incelenip mikrografları çekildi.
Bulgular: Diyabetik grubu böbrek kesitlerinde, tübüller atrofi, nekrozis, ödem, fırçamsı kenar kaybı izlendi. Metformin ile vitamin E grubu böbrek kesitlerinde nefropatik lezyonların kısmen düzeldiği izlendi. Çörek otu grubu böbrek kesitlerinde glomerüler yapı ve tübüllerin kontrol grubuna yakın bir yapı gösterdiği izlendi. Diyabetik grubu karaciğer kesitleri, kontrol grubuyla kıyaslandığında, vakolizasyon, piknotik çekirdek ve sinüzoidlerde dilatasyon saptandı. Metformin ve vitamin E grubu karaciğer kesitlerinde, hiperemi ve vakolizasyonda azalma görüldü. Çörek otu grubun karaciğer kesitlerinde histolojik düzelme izlendi.
Sonuç: Diyabetik sıçanlarda oluşan böbrek ve karaciğer lezyonlarının tedavisinde metformin ile E vitamini kısmen yararlı fakat, çörek otu yağının daha etkili olduğu kanaatine varıldı.

Anahtar kelimeler: Böbrek, E vitamini, çörek otu yağı karaciğer, metformin

Abstract:
Aim: We aimed to investigate effects of Nigella Sativa oil, metformin and vitamin E against damage to kidney and liver tissues of diabetic rats.
Material and methods: 30 rats were divided into, Control group; Diabetic group: A single dose of 45 mg/kg streptozocin (STZ) was injected to induce diabetes. After 72 hours, rats with glucose level>250 mg/dl were included; Vitamin E group: 100 mg/kg Vitamin E were given to diabetic rats; Metformin group: 100 mg/kg Metformin was given to diabetic rats; Nigella sativa group: The diabetic rats were given 2.5 ml/kg Nigella Sativa oil. At end of 8-week experiment, blood samples were taken for biochemical analysis. Liver and kidney tissues were dissected and processed for routine paraffin tissue protocol. Paraffin sections were stained with Hematoxylin-Eozin, PAS and Masson trichrome and micrographed.
Results: Tubular atrophy, necrosis, edema, and loss of brush border were observed in diabetic group kidney sections. Nephropathic lesions partially were restored in vitamin E and metformin kidneys. Glomeruli and tubules showed similar histological structure to control group in Nigella sativa kidney sections. Compared liver sections of the diabetic group with control group, vacuolization, pycnotic nuclei and dilated sinusoids were observed. Decreased hyperemia and vacuolization were seen in metformin and vitamin E group liver sections. An histological improvement was observed in liver sections of Nigella sativa group.
Conclusion: Metformin and vitamin E are partially beneficial for treatment of kidney and liver lesions in diabetic rats, yet nigella sative is more effective than those two.

Key Words: Kidney liver, metformin, nigella sativa vitamin E