Anne sütü ve formül mama ile beslenen sağlıklı term bebeklerde ghrelin ve leptin düzeyleri ile anne sütündeki ghrelin, leptin ve yağ düzeylerinin bebeklerin büyümesi üzerine etkileri.
Serum ghrelin and leptin levels in breast-fed and formula-fed healthy term newborns and the effect of breast milk ghrelin, leptin and fat levels to growth status.
Yazar: ZEHRA KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. SULTAN DURMUŞ AYDOĞDU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Büyüme = Growth ; Leptin = Leptin ; Lipidler = Lipids

Özet:
Bu çalışma, anne sütü (AS) ve formül mama (FM) ile beslenen sağlıklı term bebeklerde ghrelin (G-HH), leptin ve yağ düzeylerinin bebeklerin büyümesi üzerine etkilerini araştırmak amacı ile yapıldı. Çalışma grubunu Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yaşları 30-91 gün olan 36 erkek, 26 kız toplam 62 bebek oluşturdu. Bebekler ortalama iki ve beş aylıkken iki kez değerlendirildi ve beslenme şekillerine göre AS, FM, AS+FM gruplarına ayrıldı. İlk değerlendirmede bebek ve annelerinden açken total G-HH, aktif G-HH, leptin, kan şekeri, insülin, insülin benzeri büyüme faktörü-1, insülin benzeri büyüme faktörü bağlayıcı protein-3, total protein, albumin, trigliserid (TG), total kolesterol (TK) ve bebeklerde büyüme hormonu düzeyleri çalışmak için kan örnekleri alındı. İlk ve ikinci değerlendirme sırasında AS ve AS+FM ile beslenen bebeklerin annelerinden aç iken emzirmenin başı ve sonunda tG-HH, aG-HH, leptin, TG ve TK çalışılmak üzere süt örnekleri alındı. İlk değerlendirmede AS grubu bebeklerin vücut kitle indeksi (VKİ) AS+FM grubuna göre anlamlı derecede (p<0.05), FM grubuna göre istatistiksel anlamlı olmamakla birlikte yüksek idi. İkinci değerlendirmede gruplarda VKİ'leri benzer bulundu ancak AS grubunda VKİ artış oranı %3.49, FM grubunda ise %14.96 idi. İlk değerlendirmede; AS grubunda plazma tG-HH düzeyleri FM grubuna göre anlamlı derecede (p<0.05), serum leptin düzeyleri istatistiksel anlamlı olmamakla birlikte yüksek saptandı. AS grubunda plazma tG-HH düzeyleri ile orta kol çevresi (OKÇ) ve cilt kıvrım kalınlıkları (CKK) arasında, serum leptin düzeyleri ile VKİ'leri ve ikinci değerlendirmedeki VKİ ve CKK'ları arasında; FM grubunda tG-HH düzeyleri ile ilk değerlendirmedeki baş çevreleri (BÇ) ve ikinci değerlendirmedeki vücut ağırlıkları (VA) arasında pozitif ilişki saptandı (p<0.05). İlk ve ikinci değerlendirmelerde son sütte tG-HH, aG-HH ve TK düzeylerinin ön süte göre azaldığı, TG düzeylerinin arttığı (p<0.001); leptin düzeylerinin ise ön süte göre istatistiksel anlamlı olmamakla birlikte arttığı gösterildi. İkinci değerlendirmede AS grubunda ön süt tG-HH (p<0.01), leptin (p<0.05), TG (p<0.001), TK düzeylerinin (p<0.01) ilk değerlendirmeye göre azaldığı, aG-HH düzeylerinin ise arttığı (p<0.001), AS+FM grubunda ise leptin düzeylerinde azalma olmadığı saptandı. İlk değerlendirmede AS grubunda ve AS+FM grubunda ön süt leptin düzeyleri ile bebeklerin VKİ'leri arasında (p<0.01), ön süt-son süt ortalama tG-HH düzeyleri ile BÇ'leri arasında pozitif ilişki bulundu (p<0.05). AS grubunda ön süt-son süt ortalama tG-HH ile TK düzeyleri arasında, ön süt-son süt ortalama aG-HH ile TG düzeyleri arasında pozitif ilişki saptandı (p<0.05). Ayrıca ön sütte leptin düzeyleri ile tG-HH ve TK düzeyleri arasında negatif ilişki saptandı (p<0.05). Çalışmamızın sonuçları, beslenme periyodu sonunda AS'deki G-HH'nin azalması, leptin ve TG'nin artmasının AS ile beslenen bebeklerin doydukları zaman otokontrol ile emmeyi bırakmalarında rolleri olduğunu göstermekte, FM'lerin içeriğinin beslenme periyodu boyunca değişmemesi bu bebeklerde otokontrolun yetersiz olduğunu düşündürmektedir. AS grubunda ikinci değerlendirmede ön süt leptin düzeyi azalırken, AS+FM grubunda azalmaması FM ile beslenen bebeklerin daha kilolu olmalarında sütteki leptinin önemli olduğunu göstermektedir. AS'deki G-HH, leptin ve yağ düzeylerinin bebeğin büyümesine paralel olarak azalmasına karşın FM içeriğinin aynı kalmasının AS ve FM ile beslenen bebeklerin büyüme farklılığında etkili olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
This study was aimed to evaluate the possible effect of ghrelin (G-HH), leptin and fat levels to growth status in breast-fed (BF) and formula fed (FF) newborns. Totally 62 babies (36 boys and 26 girls) aged between 30 to 91 days from Eskisehir Osmangazi University Faculty of Medicine, enrolled. The study group subdivided three subgroups according to nutrition as BF, BF+FF and FF infants and were evaluated at mean second and 5th months of age, respectively. At first visit, fasting serum samples were obtained for total and active G-HH, leptin, glucose, insulin, insulin like growth factor-1, insulin like growth factor binding protein-3, total protein, albumin, triglyceride (TG), total cholesterol (TC) from mother-baby pairs and growth hormone assay from baby only. Fasting foremilk and hindmilk samples were obtained at first and second look for evaluation total and active G-HH, leptin, TG and TC. At first visit, body mass index (BMI) values of BF infants were higher than FF infants without statistical differences. At first visit, BMI values were higher in BF infants than BF+FF infants (p<0.05) and this difference between these groups disappeared at second visit however until to second visit, mean BMI levels were increased as 3.49% in BF infants as well as 14.96% in FF infants. At first visit, breast milk tG-HH levels were significantly higher in BF infants (p<0.05) unlike increased breast milk leptin levels without statistical difference. In BF infants group, plasma tG-HH levels were positively correlated with mid-arm circumferences (MAC) and triceps skinfold thickness (TST) and serum leptin levels were positively correlated with BMI levels at first visit and also positively correlated with BMI and TST values. In FF infants group, plasma tG-HH levels were positively correlated with head circumferences at first visit and also correlated with weight at second visit (p<0.05). Both first and second visit, hindmilk G-HH levels were lower than foremilk, however TG were higher in hindmilk than foremilk (p<0.001), leptin levels were also higher without statistical difference. In BF infants group, mean foremilk tG-HH (p<0.01), leptin (p<0.05), TG (p<0.001), and TC (p<0.01) levels were higher at first visit than second visit, contrary to increased aG-HH levels (p<0.001). We did not observe changes for leptin levels in BF+FF infants group. At first visit we found positive correlation between foremilk leptin levels and BMI of babies (p<0.01); and positive correlation between mean of foremilk and hindmilk tG-HH levels and head circumferences (p<0.05) in BF infants group and BF+FF infants group. In BF infants group, we found positive correlation between mean of foremilk-hindmilk tG-HH levels and TC levels and between mean of foremilk-hindmilk aG-HH levels and TG levels (p<0.05). Foremilk leptin levels were negatively correlated with foremilk tG-HH levels and TC levels (p<0.05). According to results, the changes of breast milk content including decreased G-HH levels with an increased leptin TG levels pointed the important role for self-control of feeding in BF infants. Foremilk leptin levels were also decreased at second visit in BF infants contrary to not change in BF+FF groups, and these findings might be highlighted the importance of breast milk leptin levels for weight gain of these infants. Different growth status of BF and FF newborns might be explained with decreased breast milk G-HH, leptin and TG levels parallel to the growth period contrary to stable content of formulas.