Kronik şizofrenide sözcük çağrışımların mantıksal bağlantı ve reaksiyon süresi ölçüleri açısından incelenmesi /
Yazar: İHSAN DAĞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ALİ UZUNÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1986
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Sözcük çağrışımları = Word associations ; İletişim bozuklukları = Communicative disorders ; Şizofreni = Schizophrenia ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın amacı, şizofrenik kişilerdeki çağrışımsal düşünce bozukluklarını Sözcük Çağrışım Tekniği ile ana dili Türkçe olan bir örneklem üzerinde incelemektir. Bu amaçla, Ankara'daki çeşitli psikiyatri kliniklerin de yatan kronik şizofreniklere ve Hacettepe Hastanesinin çe şitli servislerinde yatan psikiyatrik olmayan hastalardan seçilen kontrol grubu deneklerine (N=40), Kent-Rosanof f uya rıcı sözcüklerinden oluşturulan çağrışım testi uygulanmıştır. Bu uyarıcı sözcüklerin eşdeğer bir örneklemdeki denekler ta rafından bilinen sözcükler olduğu bir ön araştırmayla saptan mıştır. Grupların; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve WAIS Bilgi Alt Testi ile tahmin edilen sözel yetenek puanları açısından karşılastırılabilir olmaları sağlanmıştır. Deneklerin 20 uyarıcı sözcüğe yaptıkları çağrışımlar, Moran (195.3) 'm "Mantıksal Bağlantı Derecesi" ölçeği ile yar gıcılar tarafından değerlendirilmiştir. Elde edilen puanlara uygulanan variyans analizi sonucunda, mantıksal bağlantı de recesi ve reaksiyon süresi ölçüleri açısından kronik şizof renik ve kontrol grubu deneklerinin sözcük çağrışımlarının anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur. Ancak, istatis tiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamakla birlikte, şizofrenik deneklerin mantıksal bağlantılarının düşük ve reaksiyon süre lerinin uzun olduğu gözlenmiştir. Öte yandan, ilgili ölçüle re uygulanan analizler sonucunda uyarıcı sözcüklerin temel bir etki yarattığı gözlenmiştir. Bu bulgular İngilizce-Türkçe dil farklılıkları açısından tartışılmıştır.

Abstract:
ABSTRACT The purpose of this study was to examine the associative thought disturbances of chronic schizophrenics speaking Turkish as their native language by using the Word Association Technique. For this purpose, chronic shizophrenic patients in the various psychiatric clinics in Ankara and the control subjects selected from nonpsychiatric patients of Hacettepe Hospital (N = 40) were given the Word Association Test which was constructed from Kent-Rosanof f stimulus words. A pilot study was conducted to determine whether these stimulus words were known by an equavalent sample of the subjects. The groups were made comperable in terms of their ages, sexes and the level of education and verbal intelligence scores estimated by WAIS Information Subscale. The associations of the subjects which were given for the 20 stimulus words were assessed by judges in terms of Moran's (1953) "Logical Relatedness Scale". Analysis of Variance applied to the obtained scores showed that word associations of the chronic schizophrenics and the control subjects were not significantly differentiated in terms of the logical relatedness and reaction time measures. But, it was observed that the logical relatedness scores of the schizophrenics were relatively low and the reaction times were relatively long comparing to the control subjects. On the other hand, the stimulus words produced a main effect in terms of logical relatedness and reaction time measures.72 These results were discussed in terms of English-Turkish language differences.