Hayat mecmuası etrafında edebi faaliyetler (C-3) /
Yazar: SALİH BOYRAZ
Danışman: PROF. DR. BELKIS GÜRSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tez çalışmasında, Hayat Mecmuası'nda yayımlanan edebî metinlerden hareketle mecmuanın ortaya çıkış gayesi tespit edilmiş; kendi devrinde ve sonraki dönemlerde Türk düşünce ve sanat hayatındaki yeri, önemi gözler önüne serilmiştir. "Giriş Bölümümde; Hayat Mecmuası'nın yayımlandığı dönemde, Türkiye'deki siyasî, sosyal ve kültürel panorama çarpıcı özellikleriyle nakledilmeye çalışılmıştır. Bunu yaparken; Hayat Mecmuası'nın öneminin ve özelliklerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacağını düşündüğümüz hususları değişik araştırmacıların görüşleriyle aydınlatmaya çalıştık. Siyasî, sosyal, ekonomik... pek çok hassasiyetin bütün şiddetiyle hissedildiği bir dönemde neşriyata başlayan Hayat Mecmuası'nın böyle bir yaklaşımla daha iyi anlaşılacağı kanaatindeyiz. "Birinci Bölümde 1923-1938 yılları arasında yayımlanmış edebiyat ve sanat dergileri tanıtılarak Hayat Mecmuası'yla mukayese imkânı sağlanmıştır. "İkinci Bölüm"de derginin çıkış gayesi, ilkeleri, yakın olduğu düşünce sistemi ile genel ve fizikî özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu bölümde ayrıca mecmuanın edebî muhiti tanıtılmış ve yayım dönemlerini gösterir bir liste sunulmuştur. "Üçüncü Bölümde edebî yazıların tamamı tespit edilmiş ve türlerine göre sınıflandırılmıştır. Buradan hareketle en çok rağbet gören türün şiir ve roman olduğu tespit edilmiştir. Yerli şiirler ve nesirler dönemin lisan ve muhteva özelliklerini örneklendirecek niteliktedir. Bu bölümde tercüme edebî637 eserler de sınıflandırılıp incelenmiştir. Tercümelerin nicelik bakımından yeterli olduğu ama nitelik bakımından daha fazla mesaiye ihtiyaç duyduğu görülmektedir. Yine aynı bölümde edebiyatla ilgili yazılar da "Türk Edebiyatı", "Batı Edebiyatı", "Bediiyat", "Tiyatro" başlıkları altında sınıflandırılıp değerlendirilmiştir. Türk edebiyatı ile ilgili yazıların çoğu divan ve halk edebiyatı sahasındaki araştırmalardan oluşmaktadır. Batı edebiyatı ile ilgili yazılarsa daha çok tanıtma yazılarıdır. Tiyatro ile ilgili yazılarda tiyatromuzun sorunları dikkate sunulmuş ve yeni teklifler getirilmiştir. Üçüncü bölümde edebî türlere ait ve edebiyata dair bütün yazıların üzerinde tek tek durulmuştur. Ayrıca bu metinlerin tamamı "Ekler" bölümünde mecmuadaki neşir sırasına ve düzenine en yakın biçimde günümüz alfabesine aktarılmıştır. Böylelikle araştırmacılara mukayese imkânı ve inceleme kolaylığı sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın sonunda; yeni nesilde sanata, edebiyata karşı merak uyandırmak ve gençlerin kalem tecrübelerine fırsat tanımak gayesi ile neşriyata başlayan bir mecmuanın edebî faaliyetlerini dikkatlere sunmaya çalıştık. Neticede bu gaye ile "modern devletin aslî unsurlarına hayat veren fikirlerin aynı membadan beslendikleri tespit etmiş olduk. "Hayat Mecmuası Etrafında Edebî Faaliyetler (Cilt-r3)" adlı bu çalışmada edebî faaliyetler bu bakış açısıyla dikkatlere sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis, considering the literary texts published in "Hayat Mecmuası", the aim of the appearance of the preodical has been determined, the position and the significance in Turkish concept and art life in its era and the latter periods have been put down. In the "Introduction Part", at the publication time of "Hayat Mecmuası", cultural, social, and political panoramas in Turkey have been aimed at being conveyed with their outstanding features. While doing this, we have tried to clarify the facts, which will help in understanding the importance and the characteristics of "Hayat Mecmuası", with the help of many other researchers' views. During the time when political, social, economical and many other significant situations are greatly noticed, we believe that "Hayat Mecmuası", which has started the new edition, will be understood well with such kind of approach. In the First Part, an opportunity has been given to compare "Hayat Mecmuası" with the literature and art magazines that were published between the years 1923 and 1938. In the Second Part, the emphases have been put on the aim of publishing the periodicals, principles, ideal system that is close to, and general and physical features. Additionally, in this part, the literary milieu of this periodical has been described and a list that shows publication periods has been introduced. In the Third Part, the entires of the literary articles have been found out and classified in terms of their sorts. Considering this, it is deduced that the639 mostly demanded sorts are poetry and novel. Native poems and proses include the ability of examplifying the features of the language and the contents of the age. In this part, translated literary books have also been classified and analysed. It is obviously seen that translations are sufficient in terms of quantity, but they need more efforts in terms of quality. Again in the same part, articles related to the literature have been classified and evaluated under the headings of Turkish Literature", "Western Literature", "Esthetics" and "Theatre". Most of the articles about Turkish Literature consist of the studies of Classical Ottoman Poetry and folk literature, while articles about Western Literature are mostly presentation articles. In articles about theatre, problems in this field have been defined and new suggestions have been made. In the third part, the emphases have been laid on the whole articles related to the literature and literary kinds one by one. Besides, in "Appendix" part of periodicals, the entires of these texts have been transferred to our recent alphabet in terms of their closest forms of publication ranks and orders, thus; the facilities to compare and analyse have been tried to be provided for the researchers. At the end of this study, we have tried to focus the new generation's attention on literature and art, and be interested in these fields, not only these but we have also tried to draw attention to the literary activities of the periodical, which has started the new edition, for the purpose of giving the adults' writing ability and experiences half a chance. As a result, by means of this aim, we have found out the fact that the ideas, which stimulate the essential elements of "modern state", have been developed from the same source.ln this work, called "Literary Studies Around Hayat Mecmuası (Vol: 3)", literary activities have been put forward with this point of view.