Stüdyo ortamında stereo albüm/kayıt çalışmalarında kullanılan gitar teknikleri ve performans dinamikleri üzerine saptamalar
Determinations on guitar techniques and performance dynamics used in stereo album/recording works in studio environment
Yazar: ÇAĞATAY ÖZKAYA
Danışman: PROF. CİHANGİR TERZİ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Performans Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Gitarist, müzikal projenin genel kalitesine ve karakterine doğrudan etki eden bir unsurdur. Bu sebeple stüdyo kayıtlarında gitaristlerin çalınan melodilere önemli katkıları vardır. Stüdyo albüm kayıtlarında da gitar, eşlik ve solo enstrümanı olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle günümüz popüler müzik kapsamında gitar ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Fakat bu rolü ortaya koyabilmek için Türkiye'de stüdyo ortamındaki albüm kayıtlarında gitaristlerin hangi teknikleri ve performans dinamikleri kullandıklarını saptamak gerekmektedir. Bu çalışma bu eksikliği görerek planlanmış ve gerçekleştirilmiştir.
Türkiye'de stüdyo ortamındaki albüm kayıtlarında kullanılan gitar tekniklerine ve müzikal kalıplara bakıldığında bazı belirgin ve karakteristik pasajların kullanıldığı görülmektedir. Bunlar, açık vuruş tekniği (tirando), kapalı vuruş tekniği (apoyando), parmak hazırlama (planting), arpej, parmak aşırtma (string crossing), tremolo tekniği, rasgueado tekniği, legato tekniği, akor çekme tekniği, barre tekniği, glissando tekniği, flajole tekniği, pizzicato tekniği , slaps tekniği, arrastre tekniği , staccato tekniği , golpe ve benzeri tekniklerle oluşturulan kompozisyonlardan ibarettir.
Bu araştırmada veri toplama aracı olarak görüşme ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Görüşmede Serhan Yasdıman'a "O Kişi" adlı şarkıdaki gitar kaydında kullandığı teknikler ve performans dinamikleri hakkında sorular sorulmuştur. İçerik analizi ise şarkıdaki gitar kaydının transkript edilmesi ve kullanılan tekniklerin performans dinamiklerine etkilerinin belirlenmesi yoluyla yapılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, bu alandaki performanslarıyla ortaya koymuş oldukları üst düzey gitaristlikleri göz önünde bulundurularak Serhan Yasdıman'ın Ahmet Kutsi Karadoğan'ın "O Kişi" adlı şarkıdaki gitar kaydı analiz edilmiştir. Ayrıca Erdinç Şenyaylar tarafından icra edilmiş Demet Sağıroğlu'na ait albüm kayıtlarındaki "Arnavut Kaldırımı" ve Erdem Sökmen tarafından çalınan Sezen Aksu'ya ait "Vay" şarkılarındaki kayıtlar analiz edilmiştir.
Analiz sonunda üzerinde inceleme yapılan şarkının gitar icrasında, sağ ve sol kanallara yapılan iki farklı gitar icrası mevcuttur. Gitar icrası sırasında; apoyando, arpej, barre, legato, resgueado, stacatto ve kırık akor tekniklerini kullanıldıkları tespit edilmiştir. Bu tekniklerden apoyando, arpej, kırık akor ve stacatto teknikleri tek olarak, bazı teknikler ise birleştirilerek kullanıldığı saptanmıştır. Birleştirilerek kullanılan tekniklerin kombinasyonları "apoyando + legato", "barre + rescuado", "barre + stacatto + rasgueado" "stacatto + rasgueado" şeklindedir.

Abstract:
The use of guitars in pop music arrangements is often preferred to add various richness to the music. Guitars can assume both rhythmic and melodic roles, and different types of guitars (acoustic, electric, bass) have different areas of use. The reasons for using guitars in pop music arrangements are as follows:
Acoustic Guitar:
• Rhythmic Support: The acoustic guitar is commonly used to provide
rhythmic support in pop music. Chord playing forms the rhythmic structure
of the song and harmonizes with other instruments.
• Melodic Additions: It can add richness to the song with melodic passages and
arpeggios.
• Natural and Warm Tone: The natural and warm tones of the acoustic guitar
give songs a sincere and organic feel. Electric Guitar:
• Rhythm and Riffs: The electric guitar can enhance the song's energy with powerful rhythmic riffs. It is often used in pop rock and dance pop genres.
• Solos and Melodic Elements: Electric guitar solos emphasize the emotional peaks of the song and add melodic elements.
• Effects and Tone Variety: Various tones can be obtained by using effects such as distortion, reverb, and delay, enriching the song's atmosphere.
Bass Guitar:
• Rhythm and Groove: The bass guitar forms the foundation of the rhythmic
structure and determines the groove. This increases the song's danceability
and energy.
• Harmonic Support: The bass guitar provides harmonic support and works in
harmony with other instruments.
Reasons for Preferring These Guitars in Studio Recordings:
1- Variety and Richness:
Guitars add variety and richness to pop music arrangements. Different types of guitars and playing techniques add various tones and textures to songs.
2- Melodic and Rhythmic Contribution:
Guitars provide both melodic and rhythmic contributions, enhancing the structure and dynamics of the song. Chord playing, arpeggios, riffs, and solos add movement and depth to the song.
3- Emotional Emphasis:
Guitar solos and melodic passages can increase the emotional intensity of the song. Especially in bridge and chorus sections, the guitar emphasizes the emotional peaks of the song.
4- Ease of Live Performance: The guitar is an easy-to-use and impressive instrument for live performances. Its presence on stage enhances the song's energy and visual appeal.
5- Flexibility and Compatibility:
Guitars can easily adapt to different music genres. They can be used in pop music in combination with rock, folk, country, and even electronic elements.
In studio album recordings in Turkey, the guitarist directly influences the overall quality and character of the musical project. Therefore, guitarists have significant contributions to the melodies played in studio recordings. The guitar is frequently used as both an accompanying and solo instrument in studio album recordings. Especially within the scope of contemporary popular music, the guitar holds a privileged position. However, to demonstrate this role, it is necessary to determine the techniques and performance dynamics used by guitarists in studio album recordings in Turkey.
When examining the guitar techniques and musical patterns used in studio album recordings in Turkey, it is observed that certain distinct and characteristic passages are utilized. These include techniques such as open stroke technique (tirando), closed stroke technique (apoyando), finger planting (planting), arpeggio, string crossing, tremolo technique, rasgueado technique, legato technique, chord pulling technique, Barre technique, Glissando technique, harmonics technique, pizzicato technique, slaps technique, arrastre technique, staccato technique, golpe, and similar techniques used to create compositions.
In this research, interview and content analysis techniques were used as data collection tools. Serhan Yasdıman was interviewed regarding the techniques and performance dynamics used in the guitar recording of the song "O Kişi". Content analysis was conducted by transcribing the guitar recording of the song and determining the effects of the techniques used on performance dynamics. In line with the purpose of the research, the guitar recording of the song "O Kişi" by Ahmet Kutsi Karadoğan, performed by Serhan Yasdıman, was analyzed, considering their high-level performances in this field. Additionally, recordings of "Arnavut Kaldırımı" by Demet Sağıroğlu performed by Erdinç Şenyaylar and "Vay" by Sezen Aksu performed by Erdem Sökmen were also analyzed.
At the end of the analysis, it was determined that there are two different guitar performances in the song under examination, one on the right channel and one on the left channel. The techniques used during the guitar performance were identified as follows:
Acciaccatura.
Apoyando.
Arpeggio.
Barre.
Glissando.
Broken chord.
Legato.
Rasgueado.
Resguedo.
Staccato.
Triando.
It has been determined that some of these techniques are used in combination. The combinations of the techniques used together are as follows:
arpeggio + broken chord
arpeggio + legato
arpeggio + rasgueado
barre + arpeggio
barre + arpeggio
barre + arpeggio + broken chord barre + arpeggio + broken chord barre + arpeggio + legato
barre + arpeggio + legato barre + arraste
barre + rasgueado
barre + resguedo + slap barre + resguedo + staccato barre + staccato
barre + tremolo glissando + apoyando glissando + triando legato + apoyando legato + arpeggio legato + tirando