Newcastle ve İnfeksiyöz bronşitis'e karşı aşılanmış tavuklarda oluşan antikor titrelerinin Elisa ve hemaglütinasyon inhibisyon testleri ile belirlenmesi
Determination of antibody titers formed in chickens vaccinated against newcastle and infectious bronchitis by elisa and hemagglutination inhibition tests
Yazar: KAMİL BATUR
Danışman: PROF. DR. HAKAN YARDIMCI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Veteriner Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; ELISA =   ; Newcastle hastalığı = Newcastle disease

Özet:
İnfeksiyöz Bronşitis (IB) ve Newcastle Hastalığı (ND), kanatlı sektörü için ciddi ekonomik kayıplara yol açan enfeksiyonların başında gelir. Hastalıkların yaygın görüldüğü bölgelerde ekonomik kayıpların önüne geçmek ve enfeksiyonları kontrol altında tutmak için mutlaka etkin bir aşılama programı uygulanması gerekmektedir. Aşı programları aşılanacak olan hayvanın broyler, yumurtacı veya damızlık oluşuna göre değişebilmektedir ve ihtiyaca göre işletme hedefleri doğrultusunda planlanmaktadır. Hemaglütinasyon İnhibisyon (HI) testi ve ELISA, ND ve IB için aşılama sonrasında oluşan antikor yanıtın izlenmesinde sıklıkla kullanılan serolojik yöntemlerdir. İki serolojik yöntem de virüs antikorlarını saptamada ve saha serumlarının değerlendirilmesinde kullanılabilmektedir. Bu tez çalışmasında, broyler, damızlık ve yumurtacı yetiştirme tiplerinden elde edilen kan serumlarının titre ölçümlerinin ELISA ve HI yöntemleri ile belirlenmesi ve iki serolojik yöntem arasındaki ilişkinin karşılaştırması yapılarak mevcut literatüre katkıda bulunulması hedeflenmiştir. 

Bu amaç doğrultusunda, ND ve IB hastalıklarına karşı aşılanan kanatlı hayvanlarda, ELISA ve Hemaglütinasyon İnhibisyon (HI) testleri ile ölçülen antikor titreleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Tez kapsamında 5 adet broyler, 5 adet damızlık ve 5 adet yumurtacı olmak üzere 3 farklı yetiştirme tipine ait 15 kümesten tesadüfi olarak toplanan 270 adet kan serumunun titre ölçümleri gerçekleştirilerek iki serolojik test arasındaki korelasyonlar değerlendirilmiştir.

Bu tez çalışması, ND ve IB aşılamalarının etkinliğini izlemek için kullanılan ELISA ve HI testleri arasındaki korelasyonun yetiştiricilik türüne bağlı olarak farklılık gösterebileceğine dair önemli bulgular sağlamaktadır. ND için broyler yetiştiriciliğinde ELISA titreleri ile HI titreleri arasında pozitif yönlü güçlü (r=0,68) anlamlı bir ilişki, damızlık yetiştiriciliğinde pozitif yönlü güçlü (r=0,76) anlamlı bir ilişki ve yumurtacı yetiştiriciliğinde pozitif yönlü orta derecede (r=0,52) anlamlı bir ilişki saptanmıştır. IB için broyler yetiştiriciliğinde ELISA titreleri ile HI titreleri arasında pozitif yönlü ancak düşük bir ilişki (r=0,34), damızlık yetiştiriciliğinde pozitif yönlü ancak düşük bir ilişki (r=0,16) ve yumurtacı yetiştiriciliğinde pozitif yönlü ancak düşük bir ilişki (r=0,317) tespit edilmiştir. 

Sonuç olarak bu tez çalışması, iki serolojik test arasındaki ilişkinin farklı yetiştiricilik sistemlerinde değişiklik gösterebileceğini ortaya koymuş ve bu testlerin birlikte kullanılmasının bağışıklık yanıtın izlenmesinde daha anlamlı sonuçlar verebileceğini göstermiştir.

Abstract:
Infectious Bronchitis (IB) and Newcastle Disease (ND) are among the leading infections that cause serious economic losses for the poultry sector. In order to prevent economic losses and keep infections under control in regions where the diseases are common, an effective vaccination program must be implemented. Vaccination programs may vary depending on whether the animal to be vaccinated is broiler, layer or breeder and are planned in line with the business objectives as needed. Hemagglutination Inhibition (HI) test and ELISA are serological methods frequently used to monitor the antibody response following vaccination for ND and IB. Both serological methods can be used to detect virus antibodies and evaluate field sera. In this thesis study, it is aimed to contribute to the existing literature by determining the titer measurements of blood sera obtained from broiler, breeder and layer types with ELISA and HI methods and comparing the relationship between the two serological methods.
For this purpose, the relationship between antibody titers measured by ELISA and Hemagglutination Inhibition (HI) tests in poultry vaccinated against ND and IB diseases was examined. Within the scope of the thesis, titer measurements of 270 blood sera randomly collected from 15 poultry houses belonging to 3 different breeding types, 5 broilers, 5 breeders and 5 layers, were performed and the correlations between the two serological tests were evaluated.
This thesis study provides important findings that the correlation between ELISA and HI tests used to monitor the effectiveness of ND and IB vaccinations may differ depending on the breeding type. For ND, a positive strong (r=0.68) significant relationship was found between ELISA titers and HI titers in broiler farming, a positive strong (r=0.76) significant relationship was found in breeder farming, and a positive moderate (r=0.52) significant relationship was found in layer farming. For IB, a positive but low relationship was found between ELISA titers and HI titers in broiler farming (r=0.34), a positive but low relationship was found in breeder farming (r=0.16), and a positive but low relationship was found in layer farming (r=0.317).
In conclusion, this thesis study has revealed that the relationship between the two serological tests may vary in different farming systems and has shown that using these tests together may yield more significant results in monitoring the immune response.