Özel eğitim sınıflarına devam eden zihinsel engelli öğrencilerin sanatsal gelişim düzeylerinde çok alanlı sanat eğitimi yönteminin etkisi
Effects of multi-area art education on the artistic developments of mentally-handicapped students in special education classes
Yazar: EBRU KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. YUSUF BAYTEKİN BALCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Araştırmada, Özel Eğitim Sınıfında eğitim gören zihinsel engelli öğrencilerin sanatsal gelişim düzeyleri tespit edilip, Çok Alanlı Sanat Eğitimi yöntemi (ÇASEY) uygulanarak, yöntemin sanatsal gelişim düzeylerine etkisi değerlendirilmiştir.Araştırma, tek denekli deneysel yöntemlerden denekler arası çoklu yoklama deseni ile yapıldığından evren ve örneklem alınmamıştır. Araştırma gerekli sözel, yazısal, iletişimsel yeterliliğe sahip, aynı zekâ bölümünde ve cinsiyette üç zihinsel engelli öğrenci ile yapılmıştır. Araştırma kapsamında; öğrenci tanıma formu, Çok Alanlı Sanat Eğitimi Uygulama Soruları, renk ve şekil tablosu, araştırmacı tarafından seçilmiş Osman Hamdi Bey'in sanat eserleri, araştırmacı tarafından hazırlanmış sanat tarihi hikâyesi, farklı malzemeden resimler, resimler arası fark oyunu verilerin toplanması amacıyla kullanılmıştır. Öğrencilere yöntem öncesi ve esnasında resim çalışmaları yaptırılmış, elde edilen resimler figür-obje betimlemesi yönünden, renk-şekil bilgi ve uygulaması yönünden, kompozisyon yönünden değerlendirilip, gelişim grafikleri ile gösterilerek, yöntemin sanatsal gelişim düzeyine etkisi belirlenmiştir.Araştırma sonucunda; ÇASEY'nin eğitilebilir zihinsel engelli öğrencilerin, sanatsal gelişim düzeyini biyolojik yaşlarından beklenen düzeye doğru yükselttiği tespit edilmiştir. Yöntem figür-obje betimlemesi yönünden, renk-şekil bilgi ve uygulaması yönünden ve kompozisyon yönünden sanatsal gelişim sağlamıştır. Öğrencilerin görsel algılama düzeyleri artmış, betimleme, yorumlama, estetik beğeni oluşturma ve yargılama düzeylerinin geliştiği tespit edilmiştir.Uygulama sonucunda ÇASEY'nin, Görsel Sanatlar Eğitimi'nin eğitilebilir zihinsel engelli öğrencilere uygulanan geleneksel yöntemine göre daha etkin olduğu görülmüş, Görsel Sanatlar dersinde uygulanması önerilmiştir.

Abstract:
In this study, artistic development levels of mentally-handicapped students being educated in the Special Education Class were determined and effects of Multi-Area Artistic Education Method (MAAEM) on the level of artistic development was evaluated after implementing the said method.Since this research was performed using multiple survey design, which is one of the single-subject experimental methods, no cosmos or sampling was defined. Study was performed on three mentally-handicapped students with similar verbal, written, and communicational skills, in the same intelligence quotation and same gender. In the study, student identification form, Multi-Area Art Education Practical Questions, color and form chart, art works of Osman Hamdi Bey as selected by the researcher, art history text written by the researcher, paintings created using different materials, and games based on differences between paintings were used to collect data. Students were asked to create paintings before and during the implementation of the method, and paintings created thus were evaluated as regards picturing of figures-objects, application and knowledge of color-form and composition, and were shown as development graphics to determine the effect of the method on the level of artistic development.As a result of the study, it was found that MAAEM increased the artistic development levels of the trainable mentally-handicapped students towards those expected from their biological ages. Artistic development was ensured in picturing of figures-objects, application and knowledge of color-form and composition areas. Visual perception levels of students increased, and also it was found that their levels of picturing skills, interpretation, creating esthetic taste and judgment developed.At the end of the implementation, it was seen that MAAEM was more effective as compared to the traditional method used for mentally handicapped students in Visual Arts Education. It is recommended that this method should be used in Visual Arts classes.