Antakya'da doğal afet risk analizi ve yönetimi
Natural disaster risk analysis and management for Antakya
Yazar: MEHMET DEĞERLİYURT
Danışman: PROF. DR. DENİZ EKİNCİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Afetler = Disasters ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Deprem = Earthquake ; Doğal afetler = Natural disasters ; Duyarlılık analizi = Sensitivity analysis ; Erozyon = Erosion ; Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Kütle hareketleri = Mass movements ; Risk analizi = Risk analysis ; Sel = Flood

Özet:
Bu çalışmada Akdeniz Bölgesi?nin doğusunda yer alan ve Hatay İli?nin merkez ilçesi Antakya?da etkili olan başlıca doğal afetlere (erozyon, zemin hareketleri, deprem ve su taşkınları) yönelik Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı duyarlılık ve risk analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışma, 21.5 km² gibi küçük bir alandaki yaşayan 213.296 kişinin maruz kalabileceği doğal afetleri analiz etmesi bakımından önemlidir.Jeolojik, jeomorfolojik oluşum ve gelişim sürecinde birçok doğa olayına sahne olan inceleme alanı, bu özelliğini günümüzde de korumaktadır. Bu yüzden meydana gelebilecek doğa olaylarının afete dönüşmeden önce önlemlerinin alınması gerekmektedir. Çalışmada, bir yerin tamamını tehlikeli ilan etmek yerine, o sahadaki yüksek derecede duyarlılık gösteren bölgelerin tespit edilmesi ve bu alanlardan hangilerinin yüksek risk taşıdığının ortaya konmasının daha etkili olduğu benimsenmiştir. Ayrıca doğa olayları afete dönüşmeden önce, mutlaka bir afet yönetim planının oluşturulması ve risk azaltıcı çalışmaların yapılması gerektiği düşüncesi savunulmuştur. Çalışmada yapılan analizlere göre afet risk kategorileri belirlenmiş ve mekânsal dağılışları ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlara göre afet yönetim önerilerinde bulunulmuştur. Çalışma sonuçları tablo, grafik ve harita şeklinde görsel malzemelerle desteklenmiştir.




Anahtar Kelimeler: Antakya, Doğal Afet, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Risk Analizi, Afet Yönetimi

Abstract:
Current study aims to undertake Geographical Information Systems (GIS) based susceptibility and risk analyses for the primary natural disasters (erosion, soil movement, earthquake and floods) that influence Antakya, the central district of Hatay Province in the east of Mediterranean Region. The study is important since it analyzes the natural disasters that 213. 296 individuals living in a small area of 21.5 km² can be exposed to.  The study field which witnessed many natural events during the geological and geomorphologic formation and development process still keeps this characteristic today. Therefore, precautions against natural events should be taken before they turn into natural disasters. With the help of the study, it was determined that identification of high susceptibility segments in an area and determining which ones are under bigger risk is more effective compared to declaring the whole area in danger. Additionally, it was highly suggested preparation of a disaster management plan and undertaking activities to reduce the risks are crucial before natural events transform into disasters. Disaster categories were identified according to analyses undertaken during the study and their special distributions were provided. Suggestions related to disaster management were provided based on the results of the study. Results of the study were supported through visual materials such as tables, graphs and maps.



Keywords: Antakya, Natural Hazards, Geographic Information Systems, Risk 
Analysis, Disaster Management