Feminist kuramlar bağlamında Dede Korkut Kitabı'nda kadın
Women in the Book of Dede Korkut in the context of feminist theories
Yazar: DERYA YURTSEVER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇEVİK
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Dede Korkut Kitabı = Dede Korkut Book ; Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Feminist kuram = Feminist theory ; Feminizm = Feminism ; Kadınlar = Women ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
En yalın ifadeyle "kadın hareketleri" olarak tanımlanabilecek feminizm, hem düşünce akımı hem bir eylem şekli olarak hem de kuramlaşmış hâliyle bugüne kadar üzerinde sayısız görüş belirtilmiş bir kavramdır. Özellikle tarihsel süreç içerisinde kuramlaşması, sosyal bilimler alanında muhtelif ve sayısız çalışmaya konu olmasına ve bu çalışmalara farklı bir boyut kazandırmasına neden olmuştur. Sosyal bilim alanlarına katkısı, özelinde yazın alanını da yakından ilgilendirmiştir. Feminist Edebiyat Eleştirisi olarak adlandırılan çalışmaların ilgilendiği ve irdelediği konu ise feminizmin kendi uğraş alanına ilintili olarak "kadın" olmuştur. Bu doğrultuda Türk Dili ve Edebiyatı'nın hem dil hem de edebiyat açısından en yetkin ve önemli eserlerinden biri olan Dede Korkut Kitabı'nda kadın temsilinin, feminist kuramlar açısından tespit edilerek eleştirilmesi ve bugüne kadar Dede Korkut Kitabı'nda kadın ile ilgili yapılan çalışmalara disiplinler arası farklı bir yorum getirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda öncelikle feminizm ve Dede Korkut Kitabı ile ilgili literatür taraması yapılmış ve yöntemsel çerçeve oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular ışığında hazırlanan bu çalışma giriş ve üç ana bölüme ayrılmıştır. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, konusu, yöntemin, kapsamı ve sınırlılıklarına yer verilmiştir. İkinci bölümde feminizm kavramsal, tarihsel ve kuramsal olarak incelenmiş ve feminizm-folklor ilişkisine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Türk kültüründe kadın ve Dede Korkut Kitabı ile ilgili bilgiler verildikten sonra Dede Korkut Kitabı'nda kadın ile ilgili yapılan çalışmaların genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise feminist kuramların söylemleri doğrultusunda Dede Korkut Kitabı'nda kadın ve temsili yorumlanmıştır.

Abstract:
Feminism, which can be defined as  "women's movements" in the simplest terms, is a concept thata lot of people has expressed an opinion about up to today, both as a stream of thought and as a form of action and also as an institution. Inparticular, the institutionalization of it in the historical process has been the subject of numerous and various studies in the field of social sciences and this led it togive a different dimension to these works. In its contribution to the fields of social science, it has been closely related to field of literature. The studies that are called as feminist literary criticism have been concerned with 'women' which is a subject of feminism in its own field. Accordingly, the aim is to criticise women represantation in terms of feminist institutions in Dede Korkut's book, which is one of the most competent and efficient works of Turkish Language and Literature in terms of both language and literature, and the purpose of this critism is to bring a different interdisciplinary interpretation to the studies about women in Dede Korkut's book. In this context, a literature research was done on the book of Dede Korkut and Feminism and a methodological framework was formed. In the light of the findings, this study is divided in to three main sections. The introduction part includes the topic, the aim, method of the study and the extent and limitedness. In the second part, feminism is examined conceptually, historically and institutionally and feminism-folklore relationship is mentioned. In the third part, after giving information about women in Turkish culture and Dede Korkut's book, a general evaluation of the studies about women in Dede Korkut's book was made. In the fourth and last part, in line with the discourse of feminist theories, women and their representations were interpreted in the Dede Korkut's book. In Dede Korkut's book, it is determined that women are not equal to men due to the social roles that are put on women and women are deprived of her rights that are demanded  by feminism for the women.