Mobiliteye bağlı yetiyitimi yaşayan yaşlılarda danışmanlığa temellendirilmiş egzersiz programının fiziksel performans ve bilişsel işlev üzerine etkisi
Impact on consulting grounded exercise program the physical performance and cognitive function in elderly linked to mobility living with disability
Yazar: SERAP ÜNAL
Danışman: PROF. DR. NİMET KARATAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Danışmanlık = Consulting ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Egzersiz = Exercise ; Engellilik = Disability ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fiziksel özellikler = Physical properties ; Hareketlilik = Mobility ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma, mobiliteye bağlı yetiyitimi olan yaşlılarda danışmanlığa temellendirilmiş egzersizin fiziksel performans ve bilişsel işlev üzerine etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini mobiliteye bağlı yetiyitimi olan 35 deney, 35 kontrol, toplam 70 kişilik yaşlı grubu oluşturmuştur. Çalışmanın yürütülebilmesi için etik onay, ilgili kurum ve kişilerden gerekli izinler alınmıştır. Veriler, ''Yaşlı Sosyo-Demografik Özellikler ve Sağlık Durumunu Tanılama Formu, Standardize Mini Mental Test, Eğitimsizler İçin Standardize Mini Mental Test, Rivermead Mobilite İndeksi, Kısa Yetiyitimi Anketi, Tinetti Performans Odaklı Mobilite Değerlendirmesi, Fiziksel Performans Testi'' ile toplanmıştır. Deney grubunda yer alan yaşlılara araştırmacı tarafından bir ay boyunca egzersiz danışmanlığı, 24 hafta boyunca, haftada üç gün, günde 15-20 dakika hafif şiddette, bilişsel aktivitelerinde yer aldığı, aerobik hareketlerden oluşan egzersiz programı uygulanmıştır. Çalışmanın ilk ve 24. haftasında, deney ve kontrol grubuna anket ve ölçekler uygulanarak veriler toplanmıştır. Çalışmada; egzersiz sonrasında, egzersiz grubunda fiziksel performans ve bilişsel işlev puanlarının arttığı, kontrol grubunda ise azaldığı ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, mobiliteye bağlı yetiyitimi olan yaşlıların; egzersiz programını tamamlamaları fiziksel performansta ve bilişsel işlevde artma ile etkili olduğu bulunmuş ve mobiliteye bağlı yetiyitimi olan yaşlılara bakım veren hemşirelerin düzenli egzersiz programlarına dahil olması ve yaşlıları yönlendirerek danışmanlık yapmaları önerilmiştir.

Abstract:
This research was done experimentally in order to determine the effect of consulting grounded exercise on the physical performance and cognitive function of elderly people who have disability due to mobility. The sample of the research was composed by a group of 70 elderly people who have disability due to mobility. 35 people of the group compose the experiment group and the other 35 people of the group compose the control group. In order to carry on the study, ethical approval and necessary permissions were received from relevant instutions and persons. The data was collected with ''Elderly Socio-Demographic Characteristics and Diagnostic Form of Health Status, Standardized Mini Mental Test, Standardized Mini Mental Test For Uneducated, Rivermead Mobility Index, Short Disability Survey, Tinetti Performance-Oriented Mobility Assessment and Physical Performance Test. During a month,  consultancy for the exercise was provided by the researcher to the elderly people in the experiment group. During 24 weeks, three days in a week, 15-20 minutes a day exercise program including both aerobic movements in light intensity and cognitive activities  were applied. In the first and and 24th week of the research, the data was collected with surveys and scales  in the experiment and control groups. In the study, after the exercise the physical performance and cognitive function points increased in the exercise group and decreased in the control group and it was found that there was a statistically significant difference between the groups (p<0.05). As a result, physical exercise, the research was determined as effective with the increase in the physical performance and cognitive function of the elderly people who have disability due to mobility. The nurses who care for elderly people who have disability due to mobility are advised to be included in regular exercise programs and consult the elderly people by guiding them.