Dünyada ve Türkiye'de gemi geri dönüşüm endüstrisi çevresel etkileri ve İSG uygulamaları
Ship recycling industry in the world and in Türkiye, its environmental impacts and OHS practices
Yazar: BAYAZİT GÖKTEPE
Danışman: PROF. DR. VEDAT DEMİR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Yük gemileri = Cargo vessels

Özet:
Kullanım ömrünün sonuna gelmiş gemilerin seferlerden çekilerek çevre ve insan sağlığına uygun şekilde parçalanarak hammadde ve ikici el malzeme olarak tekrar ekonomiye kazandırılması işlemine gemi geri dönüşümü adı verilmektedir. Bu sebeple Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından gemi geri dönüşüm endüstrisi yeşil endüstri olarak kabul edilmektedir.
Tez çalışmasının amacı, dünyada ve Türkiye'de gemi geri dönüşüm endüstrisi hakkındaki bilgileri ortaya koymak, ülkemizde gemi geri dönüşüm işleminin yoğun olarak yapıldığı İzmir/Aliağa bölgesindeki gemi geri dönüşüm firmalarında uygulanan iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları hakkında bilgiler sunmaktır. Ayrıca bölgede belirlenen bir gemi geri dönüşüm tesisinin farklı çalışma sahaları ile sektörün geneline ait tespit edilen tehlike ve risklere ilişkin risk değerlendirmelerinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından en tehlikeli işler kategorisinde yer verilen gemi geri dönüşüm endüstrisi, bu tez çalışması kapsamında oluşturulan risk değerlendirme formları vasıtasıyla yeniden değerlendirilmiştir. Belirlenen bir tesis ve sektörün tamamına ilişkin olarak toplam 230 adet tehlike ve risk tespit edilmiştir. Tespit edilen tehlike ve risklerin 156 adedi kabul edilemez risk, 64 adedi yüksek risk ve 10 adedi önemli risk kategorisinde sınıflandırılmıştır. Alınan ilave önlemlerle birlikte 230 adet riskin 206 adedi olası risk, 24 adedi de kabul edilebilir risk seviyesine indirilmiştir.
Alınan ilave önlemler vasıtasıyla tesisin faaliyetlerini sürdürebildiği görülmüş, oluşturulan risk değerlendirme formlarının esnekliği kanıtlanmış, ilerleyen dönemlerde yeni tehlike ve risklerle karşılaşıldığında yeni önlemlerin kolaylıkla alınabileceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
Ship recycling is the process of withdrawing the ships that have reached the end of their useful life from voyages, breaking them down in accordance with the environment and human health, and bringing them back into the economy as raw materials and second-hand materials. Hence, the ship recycling industry is considered as a green industry by the International Maritime Organization (IMO).
The aim of the thesis is to reveal information about the ship recycling industry in the world and in Turkey, and to provide information about occupational health and safety practices applied in ship recycling companies in the Izmir/Aliağa region, where ship recycling is carried out intensively in our country. In addition, it is aimed to carry out risk assessments regarding the hazards and risks identified in different working areas of a ship recycling facility determined in the region and in the sector in general.
The ship recycling industry, which is included in the most dangerous jobs category by the International Labor Organization (ILO), has been re-evaluated through risk assessment forms created within the scope of this thesis study. A total of 230 hazards and risks were identified for a specified facility and the entire sector. Of the identified hazards and risks, 156 were classified as unacceptable risk, 64 as high risk and 10 as significant risk. With the additional measures taken, 206 of the 230 risks were reduced to possible risks and 24 to acceptable risks.
It has been observed that the facility can continue its activities through the additional measures taken, the flexibility of the risk assessment forms created has been proven, and it has been evaluated that new measures can be easily taken when new hazards and risks are encountered in the future.