Bronşiolitis obliteranslı çocuklarda serum total oksidan ve antioksidan durumun değerlendirilmesi
Evaluation of serum total oxidants and antioxidant stability in children with bronchiolithis obliterans
Yazar: GÜLSÜM GÜZEL
Danışman: PROF. DR. ERKAN ÇAKIR
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş
Bronşiyolitis Obliterans (BO), nadir görülen ve çocuklarda genellikle akut alt solunum yolundaki hasarı takiben distal hava yollarının obstrüksiyonu ve yoğun inflamatuvar reaksiyonu ile karakterize ağır bir kronik akciğer hastalığıdır [1-3]. BO; post-enfeksiyoz BO (PIBO), hematopoetik kök hücre transplantasyonu (KHT) sonrası BO ve akciğer transplantasyonu sonrası BO olmak üzere üç kategoriye ayrılır. 
Yapılan çalışmalarda PIBO patogenezinde değişken derecede kronik inflamasyon ve fibrozisin ortak patolojik bulgular olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda son yayınlarda PIBO'lu çocukların Bronkoalveolar lavaj (BAL) örneklerinde nötrofil sayısının ve interlökin-8 in belirgin arttığı gösterilmiştir [1]. Nötrofil hücresinin sitoplazmasında çeşitli enzimleri içeren granüller bulunur. Bu yapılar, azurofilik ve spesifik granüller olarak sınıflandırılırlar. Azurofilik granüllerde bulunan enzimler, asit hidrolaz, lizozim ve miyeloperoksidaz (MPO) bakteri öldürücü enzimler olarak gruplandırılırlar. Paraoksonaz1 (PON1) ve arilesteraz (ARES) enzimi ise antioksidan olarak görev yapan enzimlerdir.             
Birçok oksidan ve antioksidan molekülün serum veya plazma düzeyleri çeşitli analitik yöntemlerle ayrı ayrı ölçülebilir. Bununla birlikte, son yıllarda serum veya plazmadaki oksidanları ve antioksidanları total olarak ölçen daha pratik metodlar geliştirilmiştir. ''Total oksidan durum (TOS)'' ve ''total antioksidan durum (TAS)'' olarak ifade edilen bu ölçümler, oksidan ve antioksidanların ayrı ayrı ölçülmesinden daha kolay ve ucuza mal olmaktadır [2, 3].
Tiyol hücrelerde herhangi bir oksitadif stres durumunun oluşumunu önlemede kritik bir role sahip sülfhidril grubunu içeren organik bir bileşiktir. Vücudun defansif protein mekanizmaları arasında yer alan sistein, içerdiği işlevsel tiyol grubu ile oksidatif hasarı önlemede önemli bir rol oynamaktadır [4]
Amaç
BO'lu çocuklarda, enfeksiyonun tetiklediği akciğer hasarı etyolojide gösterilmiş olsa da hastalığa neden olan mekanizmalar tam olarak açıklanamamıştır. Çalışmamızda oksidatif stres ve antioksidan durumun hastalık etyolojisinde rol alıp almadığının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Bu çok merkezli ve kesitsel tipteki çalışmamız Bezmialem Vakıf Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve Kocaeli Üniversitesi Çocuk Göğüs Hastalıkları bölümlerinde teşhis edilen 63 postenfeksiyöz BO' lu çocuğu içermektedir.
PIBO' lu hasta çocukların; doğum tarihi, cinsiyet, tanı yaşı, ağırlık ve uzunluk Z skorları, anne-baba sigara içimi, anne sütü alımı ve tıbbi kayıtlardaki solunum semptomları gibi demografik özellikleri elde etmek için standartlaştırılmış bir veri çıkarım formu kullanıldı. Bütün hastalarda, tam kan sayımı, total eozinofil sayısı, serum total IgE, total protein, transferrin, prealbumin, vitamin D düzeyleri, ter testi, akciğer grafisi, balgamda mikrobiyolojik incelemeler, immunolojik incelemeler ve gerektiği hallerde bronkoskobi, akciğer biyopsisi ve gastroözefageal reflü araştırması da yapıldı.
Kontrol grubuna ise, Bezmialem vakıf üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran yaş ve cinsiyet oranı benzer olacak şekilde malnutrisyonu olmayan, kronik hastalığı olmayan, anemi gibi hastalığı olmayan, immün sistem bozukluğu taşımayan ve immünsüpresyona neden olacak ilaç kullanım öyküsü olmayan yaşları 1 ile 16 yıl arasında değişmekte olan toplam 57 hasta alındı.
Bulgular 
Çalışma Eylül 2012-2013 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve Kocaeli Üniversitesi Hastanesi'nde % 38,3'ü (n=46) kız, % 61,7'si (n=74) erkek toplam 120 olgu ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan olguların yaşları 8 ay ile 16 yıl arasında değişmekte olup, ortalama 6,68±3,87 yıl olarak saptanmıştır. 
Hasta gruptaki olguların TAS ölçüm değeri, kontrol grubundaki olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,005; p<0,01).
Hasta gruptaki olguların TOS ölçüm değeri, kontrol grubundaki olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı değildir.(p=0,073; p>0,05).
Gruplara göre olguların Tiyol ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05).
Hasta gruptaki olguların ARES ölçüm değeri, kontrol grubundaki olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p<0,01).
Hasta gruptaki olguların MPO ölçüm değeri, kontrol grubundaki olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001; p<0,01).
Hasta gruptaki olguların PON ölçüm değeri, kontrol grubundaki olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p<0,01).
Tartışma ve Sonuç
Bu çalışmamızda, postenfeksiyöz BO'lu hastalarda serum PON1 ve ARES enzim değerleri kontrol grubundaki olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Normalde bu enzimin kronik enflamasyonda zararlı oksidanların etkisini ortadan kaldırmak için karaciğer tarafından yüksek oranlarda üretilmesi, kana salınması, doku düzeyinde ya da sistemik olarak etki ederek serbest radikalleri parçalamak için kullanılması gerektiği düşünülebilir.
Yaptığımız bu çalışmada değerlendirilen diğer bir parametre ise vücudun savunma sisteminde önemli rol oynayan MPO enzimidir. Bizim yaptığımız bu çalışmada, PIBO tanısı almış hasta grubunda MPO düzeyi kontrol grubuna göre belirgin derecede düşük bulunmuştur. Literatürde yapılan çalışmalarda serum MPO düzeyinin yüksekliğinin enflamasyonun fazla olduğunu ve bu hastalarda enflamasyon derecesinin değerlendirilmesinde bir belirteç olarak kullanılabileceği yönündedir.
Çalışmamızda TOS düzeyleri iki grup arasında farklı bulunmamıştır. Normalde oksidatif stresin yüksek bulunması hastalıkların akut dönemlerinde doku yıkımı etkisi gösterirken, ilerleyen dönemde ise bu düzeylerin antioksidan sistem tarafından normale döndürülmüş olabileceği şeklinde açıklanabilir.
Çalışmamız post enfeksiyöz BO'da oksidatif stres ve antioksidan sistemin durumu ile ilgili literatürdeki ilk çalışma özelliğinde olup daha sonraki çalışmalara ışık tutabilecek özellikte bir çalışmadır.

Abstract:
ABSTRACT

Introduction
Bronchiolitis obliterans (BO) is a rare chronic lung disease characterized by obstruction of the distal airways and an intense inflammatory reaction, usually following acute lower respiratory tract injury in children [1-3]. BO is divided into three categories;   Post-infectious BO (PIBO), BO after hematopoietic stem cell transplantation (BMT) and BO after lung transplantation (LT).
In the studies conducted, chronic inflammation and fibrosis were found to be common pathologic findings in variable degrees in the pathogenesis of PIBO. At the same time, recent publications have shown that children with PIPO have a significant increase in neutrophil count and interleukin-8 in bronchoalveolar lavage (BAL) [1]. The cytoplasm of the neutrophil cell contains granules containing various enzymes. These structures are classified as azurophilic and specific granules. The enzymes found in azurophilic granules are grouped into acid hydrolase, lysozyme and myeloperoxidase (MPO) bactericidal enzymes. Paraoxonase 1 (PON1) and arylesterase (ARES) are enzymes that act as antioxidants.
Serum or plasma levels of many oxidant and antioxidant molecules can be measured separately by various analytical methods. However, in recent years more practical methods have been developed that totally measure oxidants and antioxidants in serum or plasma. These measurements, expressed as "Total oxidative state (TOS)" and "Total antioxidant state (TAS)", are easier and cheaper than the measurement of oxidants and antioxidants separately [2, 3].
Thiol is an organic compound containing a sulfhydryl group that plays a critical role in preventing the formation of any oxidative stress state in cells. Cysteine, one of the defensive protein mechanisms of the body, plays an important role in the prevention of oxidative damage by the functional thiol group it contains [4].
Goal 
In children with BO, the infection caused by pulmonary damage is shown in the etiology, but the mechanisms causing the disease are not fully explained. In our study, it was aimed to investigate whether oxidative stress and antioxidant status play a role in disease etiology.
Materials and Methods
This multicenter, cross-sectional study includes 63 post-infectious BO children diagnosed in Bezmialem Foundation University, Marmara University and Kocaeli University Children's Chest Diseases Departments.
Sick children with PIBO; A standardized data extraction form was used to obtain demographic characteristics such as date of birth, sex, age of diagnosis, weight and length Z scores, parental smoking, breast milk intake, and respiratory symptoms in medical records. In all patients, complete blood count, total eosinophil count, serum total IgE, total protein, transferrin, prealbumin, vitamin D levels, sweat test, chest X-ray, microbiological examinations in sputum, immunologic examinations and bronchoscopy, lung biopsy and gastroesophageal reflux done. 
For the control group, a total of 57 patients were applied, whose ages  1 to 16 without malnutrition, no chronic disease, no anemia such as anemia, no immunocompromised, and no drug use history to cause immunosuppression, similar to the age and sex ratios enrolled to the Bezmialem Foundation University Child Health and Disease Policlinic.
Results
The study was carried out in Bezmialem Foundation University, Marmara University and Kocaeli University Hospital between September 2012 and December 2013 with a total of 120 cases in 38.3% (n = 46) girls and 61.7% (n = 74) boys. The ages of the subjects participating in the study ranged from 8 months to 16 years, with an average of 6.68 ± 3.87 years.
The TAS measurement value of the patients in the patient group was found to be statistically significantly higher than those in the control group (p = 0,005, p <0,01).
The TOS measurement value of the patients in the patient group was not statistically significant compared to the cases in the control group (p = 0,073, p> 0,05).
There was no statistically significant difference between the measurements of Thiol according to the groups (p> 0,05).
The ARES measurement value of the patients in the patient group was found to be significantly higher than the control group (p = 0,001, p <0,01).
The MPO measurement value of the patients in the patient group was statistically significantly lower than the control group (p = 0,001, p <0,01).
The PON measurement value of the patients in the patient group was found to be significantly higher than the control group (p = 0,001, p <0,01).
Discussion and Conclusion
In our study, serum PON1 and ARES enzyme levels were significantly higher in patients with postinfectious BO than in the control group. Normally, it can be thought that this enzyme should be produced by the liver at high rates to remove the effect of harmful oxidants in chronic inflammation, then to be released into the blood to be used at tissue level or systemically to break free radicals.
Another parameter that we evaluate in this study is the MPO enzyme which plays an important role in the defense system of the body. In our study, we found that the MPO level was significantly lower in the PIBO-diagnosed group of patients than in the control group. Studies in the literature suggest that high levels of serum MPO may be used as a marker of inflammation and in evaluating the degree of inflammation in these patients. 
TOS levels in our study were not different between the two groups. Normally, high levels of oxidative stress can be explained as tissue destruction effects during acute periods of disease, while in later stages these levels may be normalized by antioxidant system.
Our study is the first study in the literature regarding the status of oxidative stress and antioxidant system in post infectious BO and is a work that can inspire the future studies.