Bir kamu hastanesinde işletme performansının makroergonomik açıdan değerlendirilmesi: (Boyabat 75. yıl Devlet Hastanesi örneği)
Macroergonomical evauation of the business performance of state of a hospital: (based on Boyabat State Hospital)
Yazar: MUSTAFA AKAY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KURT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Hastaneler = Hospitals

Özet:
Bugün bütün dünyada salık hizmetleri gitgide önem verilen bir konu haline gelmekteve ekonomik, sosyal gelimenin itici güçlerinde biri olarak kabul edilmektedir. Ancak,sürekli olarak artan ihtiyaçlara ve talebe karın salık alanındaki kaynaklarda sınırlıdırve bu kaynakların etkin ve verimli kullanılması gerekmektedir.Hastaneler de insanların en önemli ihtiyaçlarından olan salık hizmetlerininkarılanması amacıyla kurulmu, salık hizmetleri üreten iletmelerdir.Hastaneler, pek çok görevin yerine getirilmesi sebebiyle deiik bakı açılarından farklıekiller alan kompleks organizasyonlardır. öyle ki hastaneler, tedavi hizmetleri ürettiiiçin salık kurumu olmasıyla birlikte, tıbbi personel yetitirdii için bir eitim yeri,bilimsel deneyler yapıldıı için bir aratırma merkezi, hiçbir ayırım gözetmeden bütüntopluma hizmet sunduu için bir organizasyon, devletin denetimine balı çalıtıkları içinbir kamu kuruluu, hastaları barındırdıı için bir yöneyle bir tür hayır kurumu, hekim,hemire, idari ve teknik personel gibi çeitli meslek sahiplerini çalıtırdıı için birmesleki organizasyon, yönetiminde ekonomik ve idari ilkeler geçerli olduu için bir çeitiletme organizasyonu olarak nitelendirilebilir.Günümüzde organizasyonlar giderek büyümekte ve giderek daha karmaık bir halalmaktadırlar. Organizasyonlar rekabete göüs gererek varlıklarını sürdürebilmek içinellerindeki kaynaklan çok iyi deerlendirmek ve bileenleri arasındaki etkileimi enyüksek seviyeye çıkartarak performanslarını eniyilemek durumunda kalmaktadırlar.Burada organizasyonun bileenlerinin arasındaki uyumu arttırmak ön planaçıkmaktadır. Sistem yaklaımı çerçevesinde incelenmeleri gereken organizasyonlardabileenler arası uyum gözetilmeden yapılacak iyiletirme çalımalarının toplamorganizasyon performansını mutlaka arttırması beklenmemelidir. Organizasyonlar,sosyoteknik birer sistem olarak kabul edilmelidirler. Sosyoteknik sistemlere ait altsistemler; çalıan altsistemi, teknoloji alt sistemi, çevre alt sistemi ve organizasyonuniskeletini oluturan yapısı olarak sayılabilir. Ergonomi biliminin son gelien dalı olanmakroergonominin amacı, yukarıda sayılan sosyoteknik sistem ana bileenleriarasındaki uyumu insan faktorünü ön plana çıkartarak eniyilemektir. Mikroergonomikçalımalar ise insan-makina sistemleri, i istasyonları ve çalıma ortamları gibiorganizasyonun mikro düzeyindeki bileenlerini ele aldıından, bu çalımalarınbaarılarının ve organizasyon performansına yüksek seviyedeki katkılarının salanmasımakroergonomik bakı açısıyla yönlendirilmelerine balıdır. Bunun yanında,makroergonomik çalımanın baarısı da ancak belirli bir mikroergonomik temeleoturmasına balıdır. Bu balamda, organizasyonun yaamında makroergonomi vemikroergonomi performans arttıran sürekli bir döngü olmaktadır. letmeler de çeitligirdileri, bünyelerindeki çalıanları, teknolojileri ve bilgi birikimlerini kullanarak çeitliçıktılara dönütüren organizasyonlar olarak kabul edilebilirler. Özellikle teknolojikaçıdan belirli bir seviyeye ulamı olan ülkemiz iletmelerinde iletme performansınıarttırmada makroergonomik yaklaımın önemi yadsınamaz.

Abstract:
Today, all over the world, health care is becoming a featured matter and is consideredas one of the impulsive forces of economic and social development. However, despite theconsistently increasing requirements and demand, resources in health field are alsolimited and these must be effectively and efficiently used.Hospitals are establishments that are founded to meet the need for health services whichis one of the most vital needs of the society.Hospitals, due to numerous tasks dealt within, can be considered as quite complicatedorganizations in many concerns. Along with being a medical establishment because ofthe health service it offers, an hospital can also be regarded as an educationalestablishment for they train medical staff; a research center for they host scientificexperiments; an organization for they offer their services to every other person in thesociety; a public institution for it is run under the supervision of the state; a charitableinstitution in a way for it shelters the patients; an occupational organization for itemploys various staff such as physicians, nurses, executive and technical staff; and aninstitutional organization for it follows certain economic and executive principles in itscourse of administration.In today's circumstances, organizations are growing up and becoming more and morecomplex. Another factor which is increasing as well is the level of competition. In orderto face the competition and to survive, organization must use its own sources efficientlyand optimize its performance by increasing the harmony between the components. Itmust be well noted that the organization must be analyzed by using system approach;attempts to improve which are not providing harmony between the components do notensure an increase on total organizational performance. Organizations must be acceptedas socio-technical systems. Subsystems belonging to socio-technical systems are;employee sub-system, technology sub-system, environment sub-system and the structurewhich forms its squeleton. As the most recently developped branch of ergonomics,macroergonomics aims to settle the harmony between above mentioned sociotechnicalsystem main components while assigning a bigger importance to man. Microergonomicstudies focuse on organization's micro components like manmachine systems, workstations and working places. Therefore the successes of these studies are depending ontheir orientation by a macroergonomic point of view. By the side, the success of themacroergonomic study depends on its fact of being based on microergonomics. In thesecircumstances, macroergonomics together with microergonomics become alife circleincreasing the performance. Factories can regarded as organizations which transformsinputs onto outputs by their human resources, technology and know-how. Especially, forthe factories of our country which reached a significative technologic level, theimportance of macroergonomics has not to be underestimated.