Düzce ili fındık bahçelerindeki entomopatojen nematod faunasının belirlenmesi ve fındık kurdu'na (Curculio nucum L.) (Col:Curculionidae) karşı laboratuvarda etkinliklerinin araştırılması
Determination of entomopathogenic nematode fauna in hazelnut gardens found in Duzce and effectiveness on hazelnut borer (Curculio nucum L.) (Col:Curculionidae) in laboratory
Yazar: SAMET GÜREL
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR GÖZEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Entomopatojen nematod = Entomopathogen nematoda

Özet:
Bu çalışma, 2011-2012 yıllarında Düzce ili fındık bahçelerindeki entomopatojen nematod (EPN) faunasının belirlenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Düzce ilindeki fındık bahçelerinden toplam 333 toprak örneği alınmıştır. EPN'ler topraktan tuzak konukçu olan Galleria mellonella L. (Lep.: Pyralidae)'nın son dönem larvaları kullanılarak elde edilmiştir. Alınan toprak örneklerinden 28 adet EPN izolatı elde edilmiş ve EPN elde edilme oranı %8.4 olarak belirlenmiştir. EPN izolatlarının morfolojik özellikleri belirlenmiş ve morfometrik ölçümler doğrultusunda tür teşhisleri yapılmıştır. Morfometrik ölçümleri yapılan 28 izolattan 22'sinin Heterorhabditis bacteriophora, 3'ünün Steinernema feltiae, 2'sinin S. carpocapsae, 1 izolatın ise S. affine olduğu tespit edilmiştir. Yapılan bu çalışma ile Düzce İli fındık bahçelerinde en yaygın EPN türünün H. bacteriophora olduğu belirlenmiştir.
Fındık kurdu larvalarına karşı üç sıcaklık (10, 15 ve 25 oC), bir uygulama dozu (250 IJ/larva) ve dört EPN türü; S. feltiae (113), S. affine (46), S. carpocapsae (1133), H. bacteriophora (44)'nın kullanıldığı deneme yedinci günün sonunda sonlandırılmıştır. EPN'lerin fındık kurdu larvalarında meydana getirdikleri ölüm oranı, uygulama sıcaklığının artmasına bağlı olarak artmıştır. S. affine türünün düşük sıcaklık uygulamasında (10 oC) C. nucum larvaları üzerinde gösterdiği ölüm oranı diğer türlere göre en az olduğu (%9), S. carpocapsae türünün ise en fazla olduğu (%36.3) belirlenmiştir. 25 oC'de H. bacteriophora'nın fındık kurdu larvalarında meydana getirdiği %90.9 ölüm oranı ile diğer nematodlara göre daha etkili olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler:  Düzce, Entomopatojen nematodlar, Curculio nucum, Fauna, Etkinlik.

Abstract:
This study was carried out for the aim of determining the entomopathogenic nematode (EPN) fauna in hazelnut orchard in Düzce during 2011-2012. Totally 333 soil samples were collected from hazelnut gardens in Düzce. EPNs were obtained by using insect bait method, for this method the last instar larvae of Galleria mellonella L. (Lep.: Pyralidae) were used. Among the collected soil samples, 28 EPN isolates were obtained. The recovery rate of EPNs from soil was recorded as 8.4%. Morphological features of isolates were determined and species were identified based on morphometric measurements. Among 28 isolates that measured, 22 Heterorhabditis bacteriophora, 3 Steinernema feltiae, 2 S. carpocapsae and 1 S. affine isolates were identified. H. bacteriophora was determined as the most common EPN species found in hazelnut gardens in Düzce by this study.
Three temperatures (10, 15 and 25 oC), one application dose (250 IJs/larva) and four EPN species; S. feltiae (113), S. affine (46), S. carpocapsae (1133), H. bacteriophora (44) were used against hazelnut borer larvae and the experiments were ended at the 7th day. The mortality of hazelnut borer larvae caused by EPNs were increased when the temperature increased. At 10 oC S. affine was found the least effective (9%) and S. carpocapsae was found as the most effective species (36.3%) based on the mortality on C. nucum larvae. At 25 oC H. bacteriophora was found as the most effective species among the other species by the rate of 90.9% mortality on the hazelnut borer larvae.

Key Words:  Düzce, Entomopathogenic nematodes, Curculio nucum, Fauna, Effectiveness.