İlköğretim öğrencilerine tavsiye edilen 100 temel eser listesinde yer alan Türk yazarlara ait eserlerde kullanılan deyimler ve atasözlerinin kullanım sıklığı üzerine bir inceleme
An analysis of the idioms and proverbs used in the books of Turkish writers which are included in the list of 100 basic works recommended for secondary education
Yazar: SEÇİL İSPİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HİDAYET ÖZCAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 100 temel eser = 100 basic works ; Atasözleri = Proverbs ; Deyimler = Idioms ; Türk yazarlar = Turkish authors ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu araştırma Milli Eğitim Bakanlığının 19.08.2004 tarihinde 2005/70 sayılı genelgesiyle kamuoyuna sunulan ilköğretim okulları için `100 Temel Eser? serisinde yer alan Türk yazarlara ait kitaplarda kullanılan deyim ve atasözlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu sayede kitapların kültür unsurlarımız olan atasözleri ve deyimleri aktarmadaki yeri ortaya konmuş olacaktır. Ayrıca etkinlik hazırlamak isteyen öğretmenlerimize de yardımcı olacağı düşünülmüştür. 
Araştırma da betimsel alan araştırması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Milli Eğitim Bakanlığının tavsiye ettiği 100 Temel Eser örneklemini ise Türk yazarlara ait kitaplar oluşturmaktadır. Eserlerde bulunan atasözleri ve deyimler tespit edilip fişlendikten sonra bilgisayara aktarılmıştır.
Kaynak olarak Ömer Asım Aksoy?un ?Deyimler ve Atasözleri 1-2? kitabı kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda; Milli Eğitim Bakanlığının 19.08.2004 tarihinde 2005/70 sayılı genelgesiyle kamuoyuna sunulan ilköğretim okulları için `100 Temel Eser? serisinde yer alan Türk yazarlara ait kitapların tamamında deyim kullanılırken, bu kitapların 32?sinde atasözlerine yer verilmediği tespit edilmiştir. Deyimlerin, romanlarda, atasözlerinin ise hikâye kitaplarında sık kullanıldığı görülmüştür. Deyimlerin kullanım yoğunluğunda birinci sırayı Barbaros Hayrettin Geliyor romanı alırken, atasözünde birincilik Aldı Sözü Anadolu?nun olmuştur.


Anahtar kelimeler: 100 Temel Eser, atasözü, deyim, dil, kelime hazinesi

Abstract:
100 Basic Works for Secondary Education are presented to the public opinion on 19th August, 2004 with the 2005/70 numbered circular by the Ministry of National Education and the aim of this research is to identify the ?idioms and proverbs? used in these works written by Turkish writers. Owing to this study, the role of books will be shown in transferring the idioms and proverbs which are a part of our cultural heritage. Also, we will be able to learn how much these books contribute to the vocabulary of children. Besides, we think that the research will help the teachers who want to prepare classroom activities for their students. 
?Descriptive Field Work Method? is used in the research. The books which are written by Turkish authors are chosen among the recommended 100 Basic Works list of the Ministry of National Education. First the idioms and proverbs are identified and then they were copied to the computer. 
?Deyimler ve Atasözleri 1 ve 2? dictionaries written by Ömer Asım AKSOY are used as the resource. 
As a consequence, idioms are used in all of the books written by Turkish authors but in 32 of them there are no proverbs. Idioms are mostly used in novels whereas proverbs are mostly used in story books. ?Barbaros Hayrettin Geliyor? takes the first rank in the usage density of idioms and ?Aldı Sazı Anadolu? takes the first rank in the usage density of proverbs.


Key Words: 100 Basics Works, proverb, idiom, language, vocabul