Depremlerde görev alan sağlık çalışanlarının adanmışlık ve inisiyatif alma durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of dedication and initiative taking status of health workers in earthquakes
Yazar: MUSTAFA TİMUR AKTEMUR
Danışman: PROF. DR. İSMET ŞAHİN
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışmanın amacı, depremlerde görev alan sağlık çalışanlarının adanmışlık ve inisiyatif alma durumlarının değerlendirilmesidir. Afet durumlarında sağlık hizmetleri, ilk yardım, koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmetleri içerir. Afet anında ve sonrasında sağlık hizmetlerine olan ihtiyaç nedeniyle görevli sağlık personelinin üzerinde ciddi sorumluluklar bulunmaktadır. Felaket anında tüm kurtarma personelleri gibi sağlık çalışanları da, afet ve acil durumların etkilerini en aza indirgemek ve toplumun sağlık güvenliğini sağlamak için kritik rolleri ile görev, yetki, sorumluluklarının üzerinde bir hizmet sergilemektedirler. Birçok stres faktörlerine rağmen işi hayat kurtarmak ve insanlara yardımcı olmak olan sağlık çalışanları afetlerde adanmışlık ve inisiyatif alarak önemli roller üstlenirler. Sağlık çalışanlarının mesleğe adanmışlıkları ve inisiyatif alma durumları verilen hizmete etkisi olan bir durumdur. Bu araştırma, depremlerde görev alan sağlık çalışanlarının adanmışlık ve inisiyatif alma durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya toplamda 239 sağlık çalışanı dahil edilmiştir. Örneklemde yer alan sağlık çalışanlarına bireysel bilgi formu, Mesleğe Adanmışlık Ölçeği ve İnisiyatif Alma Ölçeği sunulmuştur. Elde edilen bulgular neticesinde katılımcıların mesleki adanmışlık ölçeğine göre yaş analizleri incelendiğinde tüm alt boyutlarda anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların cinsiyete göre ölçek analizi incelendiğinde mesleki adanmışlık ölçeğinde kadınların ölçek puanlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmaya katılan sağlık çalışanlarının medeni durumları ve ölçek puanları incelendiğinde mesleğe adanmışlık ölçek puanlarında evli olan sağlık çalışanlarının bekar olanlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Afet yönetimi konusunda eğitim alan sağlık çalışanlarının İnisiyatif Alma ölçek puanları eğitim almayanlara göre anlamlı derece yüksek bulunmuştur. Ayrıca İnisiyatif Alma Ölçeğinin tüm alt boyutlarında afet yönetimi eğitimi alan sağlık çalışanlarının ortalama puanları eğitim almayanlara göre anlamlı derecede farklılık göstermektedir. Çalışmamızın sonuçlarına göre mesleki deneyim arttıkça inisiyatif alma ve karar verme puanları da artmaktadır. Afet yönetimi ile ilgili eğitim alan sağlık çalışanlarının inisiyatif alma ve karar verme puanları daha yüksek saptanmıştır. Sonuç olarak sağlık çalışanlarının adanmışlık ve inisiyatif alma durumları incelendiğinde birçok faktörden etkilendiği belirlenmiştir. Ancak literatürde sağlık çalışanlarının adanmışlık ve inisiyatif alma durumlarına yönelik yeterli sayıda çalışma olmadığı belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının mesleki adanmışlık ve inisiyatif alma alanında daha fazla çalışmaya dahil olması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the commitment and initiative taking situations of healthcare workers involved in earthquakes. Healthcare services in disaster situations include first aid, preventive, therapeutic, and rehabilitative services. During and after disasters, healthcare personnel have serious responsibilities due to the need for health services. Like all rescue personnel during a disaster, healthcare workers also play critical roles in minimizing the effects of disasters and emergencies and ensuring public health security by fulfilling their duties, authorities, and responsibilities. Despite many stress factors, healthcare workers, whose job is to save lives and help people, take on important roles with dedication and initiative during disasters. The commitment of healthcare workers to their profession and their initiative-taking situations affect the service provided. This research was conducted to determine the commitment and initiative-taking situations of healthcare workers involved in earthquakes. A total of 239 healthcare workers were included in the study. Individual information form, Professional Commitment Scale, and Initiative Taking Scale were presented to healthcare workers in the sample. As a result of the findings, when age analyses were examined according to the professional commitment scale, a significant difference was found in all sub-dimensions. Additionally, when scale analysis was examined by gender, it was determined that women had higher scale scores than men in the professional commitment scale. When the marital status of the participating healthcare workers and the scale scores were examined, it was found that the professional commitment scale scores of married healthcare workers were higher than those of single ones. The Initiative Taking scale scores of healthcare workers who received disaster management training were found to be significantly higher than those who did not receive training. Moreover, in all sub-dimensions of the Initiative Taking Scale, the average scores of healthcare workers who received disaster management training differ significantly from those who did not receive training. According to the results of our study, as professional experience increases, initiative-taking and decision-making scores also increase. The initiative-taking and decision-making scores of healthcare workers who receive disaster management-related training were found to be higher. As a result, it has been determined that the commitment and initiative-taking situations of healthcare workers are affected by many factors. However, it has been determined that there are not enough studies on the commitment and initiative-taking situations of healthcare workers in the literature. Healthcare workers need to be more involved in research on professional commitment and initiative taking.