İslam'da ve diğer ekonomik sistemlerde ekonomik faaliyete devlet müdahalesi (Karşılaştırmalı bir ekonomik hukuk çalışması)
State intervention in economic activity in islam and other economic systems (A comparative economic law study)
Yazar: MARWAN MOHAMMED FATHİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MONEER GOMAA AHMED MOHAMED
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics
Dizin: Devlet müdahalesi = State intervention ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi hukuku = Economic law ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik faaliyetler = Economic activities ; Ekonomik sistemler = Economic systems ; Fetvalar = Fatwas ; Hukuk = Law ; İslam ekonomisi = Islamic economy

Özet:
İslamiyet; devleti, hayat tarzını düzenlemek, meşru gayeleri gerçekleştirmek, maddî ve manevî refahı sağlamak, inancı korumak ve yaymak için en yüce ve vazgeçilmez kurum olarak kabul edilir. Bu, ekonomik faaliyetin çeşitli yönlerini gerçekleştirmek için İslami Şeriat ile uyumlu olarak ve tam olarak kullanmak isteyen bireylerin ekonomik özgürlüğüne keyfilik veya önyargı olmadan, kamu yararına ulaşmak için onlar ve devlet arasındaki entegrasyon ve işbirliği temelinde yapılır. Bu İslami görüş, devlet müdahalesi ilkesi ve ekonomik faaliyetteki rolü açısından çeşitli insan yapımı kapitalizm ve sosyalizm sistemlerinden farklıdır. Bireylerin ekonomik özgürlüklerinin yanı sıra, ekonomik faaliyetlerinde bulunma ve bunları, ister kapitalist ister sosyalist olsun, bu ülkelerdeki mevcut sistemle tutarlı bir şekilde uyarlamaya çalışma özgürlüğü içindedir. Birinci bölümde İslam'da devletin ekonomik sürece müdahalesini ele aldım. İkinci bölüme gelince: Kapitalist sistemde ekonomik sürece devlet müdahalesini ele aldım. Ve üçüncü bölümde: Sosyalist sistemde ekonomik faaliyete devlet müdahalesini ele aldım.
Elde ettiğimiz en önemli sonuçlar arasında: Bu çalışma aracılığıyla incelenenlerin uygulanmasında, İslami perspektiften ekonomik çözümler, bireyin ve toplumun çıkarını, ikisini de boşa harcamadan elde etmeye kadar uzanmaktadır. Bu sayede yalnızca bireyin çıkarına ulaşılabilen kapitalist çözümlerden olduğu gibi yalnızca toplumun çıkarına ulaşılan sosyalist çözümlerden de ayrılmaktadır. Bireyin menfaati ile toplumun menfaati arasındaki bu uzlaşmanın meyvesini, hem ekonomik özgürlük alanında hem de ekonomik faaliyette devlet müdahalesi alanında en önemli İslami iktisat ilkelerini bu çalışmada gördük. Şunu belirtmekte fayda var ki, İslam ekonomisini kapitalist veya sosyalist iktisatçılardan birine bağlamaya çalışmak ya da ekonomik özgürlüğün ve devletin ekonomik faaliyete müdahalesinin alanı olduğumu zannetmek büyük bir hatadır. En önemlisi, bireycilik (kapitalizm) ile kolektivizm (sosyalizm) arasındaki, her birinden bir taraf alan veya diğerinden alıntılanan bileşik bir ruh halidir ve şifayı garanti eden ve cemaate zarar verendir. Eğer iki çıkar birbiriyle çelişiyorsa, o zaman daha büyük zararı daha az zararla geri çevirmenin yasallığını benimseyerek toplumun çıkarlarını bireyin çıkarlarının önüne koyar. Eğer iki Müfşatan çatışırsa, en az zarar vererek en büyük zararı hesaba katmak gerekir. İktisadi özgürlük, İslam ekonomisinde, bireyin özgürlüğünün ilahi bir ardıllık ve ilahi bir hediye olduğu, Allah'ın kanun koyduğu ve hüküm sürdüğü yerde tesis edildiği gibi, bireyler bağlı olduğu sürece ihlal edilemeyecek bir kişisel hak olarak kabul edilir. Allah'ın emrettiği yerde kalkar, yasak olduğu yerde durur. ve ekonomik özgürlüğün İslami yaklaşımın sınırlarından uygulanmasındaki bu sapma, toplumun çıkarlarını tehdit edecektir. Bu da suiistimallerin sınırlandırılmasını ve bireysel ve toplu hakların güvence altına alınmasını gerektiriyor. Devletin müdahalesi, kamu yararının sağlanması ve müdahaleyi gerektiren ihtiyacın boyutu ile sınırlıdır. 

ANAHTAR KELİMELER:İslam Ekonomisi, Ekonomi Sistemleri, Hukuk, İslam'da Ekonomi Fetvalar 
Ocak 2022,  109 Sayfa

Abstract:
İn Islam the state is accepted as the highest and indispensable institution in order to regulate the lifestyle, to realize legitimate goals, to ensure material and spiritual welfare, to protect and spread belief. This is done on the basis of integration and cooperation between (the state) and (individuals who want to make full use of their economic freedom without arbitrariness or prejudice, in accordance with Islamic Sharia to realize various aspects of economic activity) to achieve the public interest. This Islamic view differs from the various human-made systems of capitalism and socialism in its principle of state intervention and its role in economic activity. Apart from the economic freedoms of individuals, they are also free to engage in economic activities and try to adapt them in a way that is consistent with the existing system in these countries, whether capitalist or socialist. In the first part, I discussed the intervention of the state in the economic process in Islam. As for the second part: I have discussed the state intervention in the economic process in the capitalist system. And in the third part: I discussed state intervention in economic activity in the socialist system.
Among the most important results we achieved: In applying what has been explored through this study, economic solutions from the Islamic perspective range from achieving the interest of the individual and society without wasting either of them. In this way, it differs from capitalist solutions in which only the interest of the individual can be achieved, as well as from socialist solutions in which only the interest of the society is reached. In this study, we have seen the fruit of this reconciliation between the interest of the individual and the interest of the society, the most important Islamic economic principles both in the field of economic freedom and in the field of state intervention in economic activity. It should be noted that it is a big mistake to try to connect the Islamic economy to one of the capitalist or socialist economists, or to think that I am the domain of economic freedom and state intervention in economic activity. Most importantly, it is a composite mood between individualism (capitalism) and collectivism (socialism), each taking one side or borrowing from the other, that guarantees healing and harms the community. If the two interests contradict each other, then it puts the interests of society before those of the individual by adopting the legality of reversing the greater harm with the lesser harm. If two interests collide, it is necessary to take into account the greatest harm with the least harm. Economic freedom is considered an inviolable personal right as long as individuals are bound, as in Islamic economics the freedom of the individual is a divine succession and a divine gift, established where God makes laws and reigns. It gets up where Allah commands and stops where it is forbidden. And this deviation in the application of economic freedom from the limits of the Islamic approach will threaten the interests of the society. This requires limiting abuses and securing individual and collective rights. State intervention is limited to the provision of public interest and the extent of the need that requires intervention.
KEYWORDS:Islamic Economics, Economic Systems, Law, Economics in Islam Fatwas
January 2022, 109 Page