Sözsüz kitapların eğitsel ve sanatsal niteliklerinin incelenmesi
Examination of educational and artistic qualities of wordless picturebooks
Yazar: MİNE KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KARTAL ; DOÇ. DR. BERNA COŞKUN ONAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sözsüz kitaplar; görsel bir anlatıma dayalı, künye ve kapak yazıları dışında hiç kelimesi olmayan ya da çok az kelime içeren çocuk edebiyatı eserlerindendir. Türkiye'de yayınlanan tüm sözsüz kitapların eğitsel nitelikleri belirlendikten sonra sanatsal nitelikleri detaylı incelenen bu araştırma, açıklayıcı ardışık karma desenle yapılmıştır. Bu araştırma desenine uygun olarak araştırmanın ardışık iki amacı bulunmaktadır. Araştırmanın amaçlarından ilki, 2006 - 2022 yılları arasında Türkiye'de yayınlanan sözsüz kitapların içerdikleri eğitsel niteliklerin incelenip bu yönden güçlü olan eserlerin ortaya çıkarılmasıdır. İkinci amacı ise sözsüz eserlerde, bütüncül etkinin yaratılmasını sağlayan eğitsel nitelikleri öne çıkaran sanatsal niteliklerin ortaya konulmasıdır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "sözsüz kitapların eğitsel nitelikleri" ve "sözsüz kitapların sanatsal nitelikleri" araçları ile doküman incelemesi temelinde elde edilmiştir. Nicel ve nitel verilerin sıralı veri analizleri sonrasında eğitsel nitelikleri yansıtan nicel bulguların yanında bu nitelikleri öne çıkaran sanatsal niteliklere ait nitel bulgulara ulaşılmıştır. Bu sonuçlar, karma yöntemle tutarlı olarak nicel ve nitel sonuçlar olarak belirtilip ardışık biçimde sunulmuştur. Sunuşta, yerel ve uluslararası araştırmalara dayanan alanyazın tartışmasına yer verilmiştir. Yayınevlerine, çizerlere, çocuklarla çalışan uzmanlara, öğretmenlere, psikolojik danışmanlara ve diğer ruh sağlığı çalışanlarına, araştırmacılara, kütüphanecilere, ailelere ve kitapseverlere yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Wordless picturebooks are one of the genre of children's literature, which is based on a visual expression, and which has no or very few words, except for the imprint and cover texts. This research was carried out with a sequential explanatory mixed design by first determining the educational qualities of all wordless books published in Turkey and then examining artistic qualities. Thus, this research has two aims. The first aim of the research is to examine the educational qualities of the wordless picturebooks which are published in Turkey between 2006 and 2022; and to reveal the works that are superior in this respect. The second aim is to reveal the artistic qualities which highlight the educational qualities which enable the creation of a holistic effect in wordless picturebooks. The research data were obtained by document analysis with the "educational qualities of wordless picturebooks" and "artistic qualities of wordless picturebooks" tools developed by the researcher. After the sequential data analysis of the quantitative and qualitative data, besides the quantitative findings reflecting the educational qualities, the qualitative findings of the artistic qualities highlighting these qualities were reached. The research results were presented respectively as quantitative and qualitative results, as consistent with the mixed method. In this study, the literature discussion based on local and worldwide research is included. Suggestions were made for publishers, illustrators, specialists working with children, teachers, psychological counselors and other mental health professionals, researchers, librarians, families and book lovers.