Sürmene koyu yüzey sedimentlerinde ağır metal birikimlerinin araştırılması
Bay of sürmene in surface sediments investigation of heavy metal accumulation
Yazar: VOLKAN ÖRNEK
Danışman: YRD. DOÇ. NİGAR ALKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science
Dizin: Ağır metal kirliliği = Heavy metal pollution ; Sürmene koyu = Sürmene bay ; Çökeller = Sediments

Özet:
Bu çalışmada, Sürmene koyu sedimentlerinde ağır metal derişim düzeylerinin belirlenmesi ve metallerin alansal dağılımlarının ortaya konulması sedimentteki güncel metal düzeyleri hedeflenmiştir. Sedimentteki güncel metal düzeylerinin zemin değerler ile karşılaştırılarak sediment zenginleşme faktörleri tespit edilmesi ve Sürmene Koyu için metal zenginleşme durumlarının tespit edilmesi hedeflenmiştir. Çalışma alanını temsil edecek nitelikte belirlenmiş olan 17 istasyondan alınan yüzey sedimentlerinde Cr, Mn, Al, Co, Ni, Cu, Zn, As, Mo, ve Pb metallerinin toplam konsantrasyonları ölçülmüştür. İstasyonlarda alınan sediment örneklerindeki tane boyutu dağılımının silt, kum, kumlu silt, siltli kum ve çakıl şeklinde olduğu görülmüştür.Sediment örneklerinde, karbonat % 8,54-18,05, toplam organik karbon % 0,26-2,43, organik madde % 1,02-8,52, pH 6,91-8,24, ORP 159-269 mV, kuru madde % 97,9-99,94 ve su içeriğinin % 0.06-2.10 arasında değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Cr, Mn, Al, Co, Ni, Cu, Zn, As, Mo ve Pb için tespit edilen minimum ve maksimum derişimler mg/kg kuru ağırlık cinsinden sırasıyla; (13,4-82,3), (200,2- 446,9), (19965- 48723), (8,01-32,8), (9,8-26), (24,9-3107), (102- 4259), (5,4- 58), (0,21- 20) ve (15,5-208) olarak tespit edilmiştir. Sürmene koyu sedimentlerindeki Al, Cr, Mn ve Ni derişimlerinin yer kabuğu ve ortalama şeyl değerlerinin altında Co, Cu, Zn, Mo ve Pb derişimlerinin ise üzerinde olduğu belirlenmiştir. Sediment zenginleşme faktörü (SZF) yönünden Cr, Mn, Co ve Ni elementleri için düşük, Pb için orta, Zn, As ve Mo elementleri için önemli ve Cu elementi için ise yüksek derecede zenginleşme durumu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the purpose is that levels of concentration of heavy metals are determine and areal distributions of metals are set forth in sediment at the Bay of Sürmene. An other purpose is that determination of sediment enrichment factor of curent metal levels in the sediment by comparision to soil investigaion and determination of metal enrichment situations for Bay of Sürmene.At the surface sediments representing well enough working area and being taken from 17 stations, total concentrations of Cr, Mn, Al, Co, Ni, Cu, Zn, As, Mo and Pb metals was measured. Being seen granulometry shaped like silt, sand, sandy silt, silty sand and gravel on sediment speciments taking form stations.At the sediment specimens, it was determinated what carbonate 8,54-18,05 %, total organic carbon 0,26-2,43 %, organic substance 1,02-8,52 %, pH 6,91-8,24, ORP 159-269 mV, dry substance 97,9-99,94 % and water content 0,06-2,10 % change between upper percentages. In the study, determined min. and max. concentrations for Cr, Mn, Al, Co, Ni, Cu, Zn, As, Mo ve Pb were determinated as in terms of weight values are (13,4-82,3), (200,2-446,9), (19965-48723), (8,01-32,8), (9,8-26), (24,9-3107), (102-4259), (5,4-58), (0,21-20), (15,5-208).Al, Cr, Mn in surface sediments of Sürmene Bay and Ni concentrations were below the earth?s crust and the average shale values. Co, Cu, Zn, Mo and Pb concentrations were above the averages.In terms of Sediment Enrichment Factor, low values for Cr, Mn, Co and Ni elements; medium values for Pb; significant values for Zn, As and Mo; a high degree of enrichment for Cu element have been detected.