Bombalama saldırıları sonrasında görülen travma sonrası stres bozukluğu düzeyi
Level of post traumatic stress disorder after the bombing attacks
Yazar: FİLİZ KAYA
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ORAL
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bomba = Bomb ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Ölçekler = Scales ; Şiddet = Violence

Özet:
Bombalama saldırıları, insan eliyle meydana gelen travma etkenleri arasında oldukça güçlü bir türdür. Bombalama olayları sonrası yaşanan travma sonrası stres bozukluğu yüksek ve uzun süreli olmaktadır. Bu çalışmada İstanbul Güngören?de 2008 yılında 10 dakika ara ile gerçekleşen çifte bombalı saldırılar sonrası olayın mağdurları ve bölgede yaşayan insanların gördüğü ruhsal zararlar ve travma sonrası stres bozukluğu düzeyi üzerine olaydan iki yıl sonra yapılan bir araştırmanın sonuçları tartışılmaktadır. Katılımcılara çeşitli ölçekler uygulanmış ve TSSB düzeyi üzerindeki etkileri ölçülmüştür. Patlamaların etkileri sadece birinci düzeyde mağdurlarla sınırlı kalmamaktadır. Patlamaların iki yıl sonrasında, Türkiye?de yapılan çalışmaların gösterdiği ortalama TSSB düzeyleri içinde bir değere ulaşılmıştır. Ülkemizde yapılan çalışmalarda terör saldırıları sonucunda görülen TSSB oranı % 5,9 ile % 29,9 aralığında değişmektedir (Eşsizoğlu ve ark. 2009; Aker 2008), çalışmamızda da bu düzeyin %25,5 olduğu gözlenmiştir. TSSB üzerinde etkisi bulunan etkenler, cinsiyet, disosiyatif yaşantı ortalaması ve yaşam olayları sayısı TSSB görülme olasılığını arttırmaktadır. Bunun yanı sıra, katılımcıların çalışmamaları, yaralılara ve olay yerine yakınlıkları da TSSB üzerinde etkilidir. Stres belirtileri gösteren katılımcıların psikolojik desteğe eriştiği tespit edilmekle birlikte, büyüme düzeyleri ölçülmemiştir.  Ülkemizde TSSB üzerine psikolojik desteğin verimini arttırmak için daha çok araştırma yapılmalıdır. TSSB, kişinin sosyal ve mesleki ilişkilerini, işlevselliklerini etkileyebildiği halde ilgili adli yasalarda TSSB ile ilgili herhangi bir düzenleme yapılmamaktadır. Ek çalışmalarla birlikte TSSB?ye yönelik maddelerin konulması düşünülebilir.

Abstract:
Bombing attacks are strong man-made factors of trauma. Post-traumatic stress disorder after the bombing attacks is high and long-lasting. This study took place in Istanbul Güngören after double bomb attacks with an interval of 10 minutes in 2008. In the study, the level of psychological damage and post-traumatic stress disorder on the victims and the people who live in the area are discussed by the survey conducted two years after the incident. The effects of the incident is not limited to the immediate victims but wide spread. Measured PTSD level is in the Turkey?s average levels. In Turkey, the average PTSD levels after the terrorist attacks are in the range of 29.9% to 5.9% (Eşsizoğlu et al., 2009; Aker 2008). In this study it is observed as 25.5%. Gender, dissociative experience, and average number of life events increase the likelihood of observing PTSD. In addition, participants? not working, and their proximity to the scene and the wounded ones are effective on the PTSD. Although the participants showing stres symptoms may access psychological support, the effective growth levels were not measured in this study. In Turkey, further research on PTSD is required for better psychological support. In spite of the fact that PTSD has an impact on the social and vocational relations and functions of the person, there is no regulation in the related Turkish laws. It may be considered that to enhance the laws after additional studies.