Kantitatif risk değerlendirme yöntemlerinin karşılaştırılması: Bir enerji iletim hattı örneği
Comparison of quantitative risk assessment methods: A case study of a power transmission line
Yazar: MEHMET SELİM TEKİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ERCİNS
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Kazalar = Accidents

Özet:
Dünya'da ve ülkemizde faaliyet gösteren tüm işyerlerinde uygulanması gereken iş sağlığı ve güvenliği kurallarının önemi her geçen gün artmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının, her işyerinin özgün ihtiyaçlarına uygun risk analizi yöntemlerini seçip kullanarak, işyerlerindeki potansiyel tehlikeleri ve riskleri tespit ederek gerekli önlemleri alması, işverenlerin ve çalışanların kurallara uymasını teşvik ederek iş kazalarını ve meslek hastalıklarını büyük ölçüde önlemeye yardımcı olur.
Günümüzde son kullanıcıya farklı aşamalarla ulaştırılan elektrik enerjisinin işyerlerinde, hanelerde, sağlık sektöründe, endüstriyel tesislerde vb. olmazsa olmaz en önemli ihtiyaçlardan olduğu açıktır. Elektrik enerjisinin son kullanıcıya ulaştırılması aşamaları üretim, iletim ve dağıtım olmak üzere üç ana başlık halinde sınıflandırılır. Enerji üretim santralleri, şehir merkezleri veya endüstriyel bölgelere ihtiyaç duyulan enerjiyi sağlamak amacıyla uzak bölgelerde kurulduğu için yüksek gerilim iletim hatları aracılığıyla enerji iletimi gerçekleştirilir.
Elektrik enerjisi iletim sisteminin işletilmesindeki çalışmalarda meydana gelen iş kazaları genellikle ağır yaralanma ve ölümle sonuçlanmaktadır. Bu sebeple elektrik iletim sistemindeki iş sağlığı ve güvenliğinin önemi, yeri ve alınacak tedbirlerin uygulanması ve denetimi oldukça önemlidir.
Bu çalışmada, enerji iletim hatlarında yürütülen çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliğinin öneminden bahsedilmiş, işletme ve çalışma ortamında mevcut veya dışarıdan gelebilecek tehlikeler doğrultusunda oluşacak riskler araştırılmıştır.
Bu çalışmada, yüksek gerilim enerji iletim hattında faaliyet gösteren, Sivas (2 Ekip), Kayseri, Aydın (2 Ekip), Şanlıurfa (3 Ekip) ve Diyarbakır Hat Bakım Ekiplerinin yüksek gerilim enerji iletim hatlarında yürüttüğü çalışmalar değerlendirilmiştir. Tüm ekiplerde benzer tehlike ve risklerin oranı yüksektir. Ekipler farklı coğrafi bölgelerde olduğundan bazı tehlike ve riskler farklıdır. Farklılık oluşturan durumlar; iklim koşulları, bölgenin arazi yapısı ve çeşitli yabani hayvanların oluşudur. Bahsi geçen yüksek gerilim enerji iletim hatlarında yürütülen faaliyetlerde oluşabilecek riskler, tehlikeler ve alınması gereken önlemler ile ilgili dört farklı risk değerlendirme metodolojisi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlarla birlikte bu metodolojiler karşılaştırılmış ve sonuçları yorumlanarak en uygun olan metodolojiye karar verilmiştir.

Abstract:
The importance of occupational health and safety rules that must be applied in all workplaces operating in the world and in our country is increasing day by day. Occupational health and safety experts' taking the necessary precautions by identifying potential hazards and risks in workplaces by selecting and using risk analysis methods appropriate to the unique needs of each workplace helps to prevent work accidents and occupational diseases to a large extent by encouraging employers and employees to comply with the rules.
Today, it is clear that electrical energy, which is delivered to the end user in different stages, is one of the most important needs in workplaces, households, healthcare sector, industrial facilities, etc. The stages of delivering electrical energy to the end user are classified under three main headings: production, transmission and distribution. Since energy production plants are established in remote areas to provide the energy needed for city centers or industrial areas, energy transmission is carried out through high voltage transmission lines.
Occupational accidents that occur during the operation of the electrical energy transmission system usually result in serious injuries and death. For this reason, the importance of occupational health and safety in the electricity transmission system, its place and the implementation and control of the measures to be taken are very important.
In this study, the importance of occupational health and safety in the works carried out on energy transmission lines was mentioned, and the risks that may occur in the business and working environment due to existing or external hazards were investigated.
In this study, the work carried out by Sivas (2 Teams), Kayseri, Aydın (2 Teams), Şanlıurfa (3 Teams) and Diyarbakır Line Maintenance Teams operating on the high voltage energy transmission line was evaluated. The rate of similar dangers and risks is high in all teams. Since the teams are in different geographical areas, some hazards and risks are different. Situations that make a difference; climatic conditions, land structure of the region and the presence of various wild animals. Four different risk assessment methodologies were used regarding the risks, hazards and precautions that may occur in the activities carried out on the mentioned high voltage energy transmission lines. These methodologies were compared with the results obtained, and the most appropriate methodology was decided by interpreting the results.