Güneş benzeri bazı yıldızlar etrafında geçiş yöntemiyle gezegen araştırılması
Probing the physical parameters of planetary systems around sun-like stars using transit method
Yazar: PAKİZE AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAM NASIROĞLU ; PROF. DR. EDA SONBAŞ DHUGA
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Astrofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Amaç: Bu çalışmada HAT-P-32 b, Qatar-1 b, Qatar-3 b ve WASP-12 b adlı ötegezegen sistemlerinin gözlemlerinden elde edilen geçiş ışık eğrileri incelenerek bu sistemlerin fiziksel parametrelerinin yeniden belirlenmesi ve literatür sonuçlarıyla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca bu sistemlerin geçiş zamanları literatürdeki değerler ile birlikte incelenerek herhangi bir değişim olup olmadığına bakıldı. 
Yöntem: Geçiş yöntemi bir gezegenin konak yıldızının önünden geçerken yıldızın ışığındaki değişimin incelendiği bir yöntemdir. Geçiş gözlem verilerini elde etmek için Adıyaman Üniversitesi Gözlemevindeki 60 cm'lik (ADYU60) teleskop ve TÜBİTAK Ulusal Gözlemevindeki (TUG) 100 cm'lik (TUG-T00) teleskop kullanıldı. Geçiş ışık eğrilerinden fiziksel parametreleri hesaplamak için AstroImageJ (AIJ) ve EXOFAST yazılımları kullanıldı. O-C (Gözlenen–Hesaplanan) diyagramlarından yararlanarak geçiş zamanlarındaki değişimler (TTV, Transit Timing Variation) incelendi.  
Bulgular: İncelenen tüm gezegen-yıldız sistemleri için elde edilen fiziksel parametrelerin literatür ile uyumlu olduğu görülmüştür. HAT-P-32 b ve Qatar-1 b sistemlerin incelenen O-C diyagramlarında herhangi bir TTV sinyali tespit edilmemiştir. Qatar-3 b sisteminin ise yeterli verisi olmadığından O-C diyagramı oluşturulamamıştır. WASP-12 b'nin O-C diyagramında ise literatür ile uyumlu azalan bir dönem değişimi tespit edilmiştir.
Sonuç: Geçiş gösterdiği bilinen ötegezegenlerin yer tabanlı teleskoplarla geçiş gözlemlerini yapmak zor olmasına rağmen ADYU60 ve TUG-T100 teleskopları ile gözlemsel veriler başarılı bir şekilde elde edilmiştir. Elde edilen sonuçların bir kısmında farklılık olsa da hata limitleri içerisinde genel anlamda literatür ile uyumlu olduğu görülmüştür. Daha belirgin sonuçlar almak için bu kaynakların uzun dönemli ve daha hassas gözlemlerinin yapılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ötegezegen, Yıldız-gezegen sistemleri, Geçiş yöntemi, Temel fiziksel parametreler, AstroImageJ, EXOFAST, TTV

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to re-determine the physical parameters and period change of the exoplanetary systems (HAT-P-32 b, Qatar-1b, Qatar-3b and WASP-12b) by analysis of transit light curves and compare them with the results presented in the literature.
Method: The transit method relies on the passage of the target planet in front of its host star according to our line of sight. As a result of the transit the measured brightness of the host star changes a small amount and the change is regular as the planet repeats the transit per each orbit. The systems were observed with the 60-cm telescope (ADYU60) locates at Adiyaman University Observatory (ADYU60) and the 100-cm telescope (TUG-T100) at TUBITAK National Observatory. AstroImageJ (AIJ) and EXOFAST software packages were used to analyze and model the transit light curves. Finally, O-C (Observed - Calculated) diagrams were created to search for Transit Timing Variations (TTV).
Findings: The physical parameters obtained for all systems studied in this thesis were found to be consistent with the values taken from the literature within the reported uncertainties. We did not find any TTV for HAT-P-32 b and Qatar-1 b systems. For Qatar 3-b, we were not able to construct an O-C diagram because of lack of sufficient data. We confirm the period change reported by previous studies for the WASP-12 b system
Results: We have successfully observed transiting exoplanet systems with ground-based optical telescopes ADYU60 and TUG-T100. The physical parameters obtained for all systems studied in this thesis were found to be consistent with the values taken from the literature within the reported uncertainties. For further refinement of the results, longer-term and higher precision observations are necessary.
Keywords: Exoplanets, Stellar-planetary systems, Transit method, Basic physical parameters, AstroImageJ, EXOFAST