Türkiye'de motorlu araç bakım servislerinde üretilen tehlikeli atıklar ve atık filtre yönetimi
Hazardaus waste to take from motor vehicle maintenance service in turkey and used oil filter management
Yazar: HÜLYA ERTEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARSLAN SARAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık toplama = Waste collection ; Atık yönetimi = Waste management ; Atıklar = Wastes ; Filtreler = Filters ; Motorlu taşıtlar = Motor vehicles

Özet:
Bu tez çalışmasında motorlu araç bakım servisleri yetkili servisler, piyasa tamirhaneleri, kamu kurumlarına ait araç bakım servisleri olarak sınıflandırılmış, bakım servislerinde yapılan bakımlar ve bu bakımlar sonucu ortaya çıkan atıklar anlatılmış, tehlikeli atık kapsamına giren bu atıkların uygulamada nasıl değerlendirildiğine değinilmiş ve yasal mevzuat çerçevesinde nasıl bir işleme tabi olması gerektiği irdelenmiştir. Motorlu araç bakım servislerinde atık filtre yönetimi üretim, geçici depolama, taşıma, geri kazanım ve bertaraf başlıkları altında ayrıntılı açıklanmıştır. Atık filtrelerin geçici depolamasında nelere dikkat edilmesi gerektiği, atık filtrelerin nasıl taşınması gerektiği, ara depolama tesislerinde hacim azaltılmasının nasıl yapıldığı, atık filtrelerin hangi bölümlerinin geri kazanıldığı ve bertaraf edilmesi gerektiği açıklanmış, filtre atıklarının yönetimine ilişkin zorluklar aktarılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Atık filtrelerin kabul edilebildiği lisanslı tesisler belirtilmiş ve dağılımları ve atık toplama faaliyetleriyle ilgili bilgi verilmiştir. Türkiye'deki yetkili servislerden kaynaklanan toplam atık filtre miktarı; binek araç, ticari araç, iş makinesi ve tarım makinesi markalarına ait yetkili servislerin araç giriş sayıları ve ortalama filtre ağırlıklarına bağlı olarak tek tek hesaplanmış ve 19.000 ton/yıl olarak bulunmuştur. Türkiye araç parkı sayısına göre yetkili servislerin araç giriş sayısına da bağlı olarak Türkiye'de motorlu araç bakım ünitelerinden kaynaklanan atık filtre miktarı toplam 34.000 ton/yıl olarak tahmin edilmiştir. Son olarak motorlu araç bakım servislerinde üretilen tehlikeli atıklar ve atık filtrelerin yönetimine ilişkin genel bir değerlendirme yapılmıştır. Ayrıca tehlikeli atık kavramı, tehlikeli atıkların sınıflandırılması ve tehlikeli atıkların özelliklerine değinilmiş, tehlikeli atık yönetiminin genel esasları açıklanmış, tehlikeli atık yönetiminde ulusal ve uluslar arası mevzuatlarla ilgili genel bir değerlendirme yapılmış, ulusal mevzuat çerçevesinde atık yönetiminde bakanlığa, mülki amirlere, yerel yönetimlere, atık üreticisine ve bertaraf edene getirilen yükümlülükler üzerinde durulmuştur.Anahtar Kelimeler: Tehlikeli Atık Yönetimi, Atık Filtre Yönetimi, Atık Filtre, Tehlikeli Atık

Abstract:
In this thesis, motor vehicle maintenance services are classified as authorized maintenance services, private maintenance halls, official (public) maintenance halls. Services and produced wastes are described and handling of these wastes in practical issues are described which are classified as hazardous wastes. Process type is explicated through legislation. Used oil filter management in services are described in detail in the subtopics of production, temporary storage, transportation, recycle and disposition. Issues that should be handled carefully during temporary storage, transportation, how reduction of volume is done in temporary storage areas. Difficulties on used oil filter management and solution orders are presented. Licensed facilities on used oil filter management are specified and distribution and waste collection activities of these facilities are described. Total used oil filter amount in Turkey emanate from authorized services is calculated to be 19,000 tons per year. Used oil filter amount according to vehicle park count and related to authorized service entrance number is estimated to be 34,000 tons per year. Finally, a general evaluation was made on hazardous wastes produced from vehicle maintenance services and used oil filter management. Additionally, meaning of hazardous waste, classification of hazardous wastes and properties of hazardous wastes are mentioned. A general evaluation was made on national and international legislations about hazardous waste management. Responsibilities on ministry, waste producer, waste disposer, civilian authority and local authority are emphasized.Keywords: Hazardous Waste, Hazardous Waste Management, Used Oil Filter Management, Used Oil Filter