Yurttaşlık ideali bağlamında Afro-Türkler üzerine bir alan çalışması ve Afro-Türklere ilişkin haberlerin analizi
A field study on Afro-Turks in the context of citizenship ideal and analysis of news coverage on Afro-Turks
Yazar: EFSUN ERBALABAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ŞADİYE DENİZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Toplumun hiyerarşik yapısı ve bu yapıda daha alt sıralarda kalan gruplar için basın
organlarında doğru ve tam temsil önem arz etmektedir. Kişi ya da gruplara yönelik
basındaki temsil, toplumun bu kişi veya gruplarla ilgili algısını etkilemektedir. Medya
temsillerine genel olarak baktığımızda azınlıkta kalan gruplarla ilgili daha fazla olumsuz
mesajın yer aldığı görülürken, tezin konusunu oluşturan Afro-Türklerle ilgili olumlu bir
temsilin söz konusu olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın ortaya çıkış nedenini de bu
konudaki akademik merak oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında Osmanlı İmparatorluğu
tarafından 17. ve 18. yüzyılda Anadolu topraklarına getirilen Afrika kökenlilerin, son 10
yılda ulusal haber ajanslarındaki temsili araştırılmıştır. Anadolu'da son 500 yılda kölelik,
evlatlık sürecinden geçerek yurttaşlık bilincine ulaşan ve günümüzde "Afro-Türkler"
olarak adlandırılan siyahilerin yurttaşlık ideali perspektifinden haberlerdeki temsil
biçimleri incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde yurttaşlık ideali, kuramlar ve farklı
yaklaşımlar bağlamında ele alınmıştır.
Tezin ikinci bölümünde, Türkiye'de yaşayan siyahilerin Afrika'dan Anadolu
topraklarına getiriliş süreci, yaşam koşulları ve hakları tarihsel bağlamda incelenmiştir.
Tezin üçüncü bölümünde iki ayaklı bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmalardan
ilki, 3 ulusal haber ajansındaki Afro-Türklere ilişkin haberlerin içerik analizi yöntemiyle
incelenmesidir. Bu haber ajansları Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA) ve
Demirören Haber Ajansı'dır (DHA). Ulusal haber ajansları evreninde, bu örneklemin
evreninin büyük bir çoğunluğunu temsil ettiği düşünülmektedir. Araştırmada 1 Ocak
2013 ila 1 Ocak 2023 tarihleri arasında yazılı, videolu basın ve dijital basın platformunda
yayınlanan haberler araştırılmıştır. Bu zaman diliminin seçilmiş olmasının nedeni,
konuya ilişkin kapsamlı bir araştırma yapmaktır. Afro-Türklerin yurttaşlık bilincini
yansıtan haberlerin kullanım şekli ve okuyucudaki karşılığı da incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Afro-Türk, yurttaşlık bilinci, medyada kimlik temsili.

Abstract:
In the context of the ideal of citizenship, correct and comprehensive representation
in the media is important for groups that occupy lower positions in the hierarchical
structure of society. The media representation of individuals or groups influences the
public perception of these individuals or groups. When looking at media representations
in general, it is observed that there is a higher prevalence of negative messages concerning
minority groups, while a positive representation regarding Afro-Turks, which is the
subject of this thesis, has been identified. The motivation behind this study is to research
this topic academically. Within the scope of this study, the representation of Africans
brought to the Anatolian lands by the Ottoman Empire in the 17th and 18th centuries, and
referred to as "Afro-Turks" today, in national news agencies in the past 10 years has been
examined. The study focuses on the forms of representation in news articles from the
perspective of the citizenship ideal of black people who have transitioned from slavery
and adoption processes to citizenship consciousness over the past 500 years in Anatolia,
and are now known as "Afro-Turks."
The first chapter of the thesis examines the ideal of citizenship in the context of
theories and different approaches. In the second chapter, the process of Africans living in
Anatolian lands, their living conditions, and their rights are discussed in a historical
context.
The third chapter of the thesis presents a two-pronged research approach. The first
research is the analysis of news articles related to Afro-Turks in three national news
agencies: Anadolu Agency (AA), Ihlas News Agency (İHA) and Demirören News
Agency (DHA). It is believed that this sample constitutes a significant majority of the
population within the universe of national news agencies. The research investigates news
articles published in written, video and digital media platforms between 1 January 2013,
and 1 January 2023. The reason for selecting this time frame is to conduct a comprehensive study on the subject. The study also examines the usage of news articles reflecting the citizenship consciousness of Afro-Turks and impact on the readers.

Keywords: Afro-Turks, citizenship consciousness, identity representation in the media.