Sezaryen operasyonlarında uygulanan anestezi tekniğinin değerlendirilmesi: Mesai içi ve dışı saatlerin karşılaştırılması
The assessment of anesthesia techniques of cesarean section patients: Comparison of day and night shift periods
Yazar: ÖZLEM ÖZKUMİT
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ŞAHİN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Anestezi-kondüksiyon = Anesthesia-conduction ; Apgar puanı = Apgar score ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Sezaryen; fetüs, plasenta ve zarlarının batın ve uterustan yapılan
insizyonlardan doğurtulmasıdır. Çalışmamızda Ocak 2012 – Aralık 2013 tarihleri
arasında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde mesai saatleri içinde
ve dışında alınan sezaryen olgularında sezaryen endikasyonlarını, uygulanan
anestezi tekniğini ve teknik seçimini etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Etik kurul onayı sonrası sezaryen olan 1025 olgunun ve doğan
bebeklerinin demografik verileri, sistemik hastalıkları, sezaryen endikasyonları,
anestezi tekniği retrospektif olarak kaydedildi. Mesai içi/dışı saatler tanımlanarak
olgular gruplandırıldı.
Olguların %51.3'ünün mesai içinde, %48.7'sinin mesai dışında alındığı
çalışmamızda genel anestezi %76.4, spinal anestezi %14.4, kombine spinal
epidural (KSE) anestezi %6.2, epidural anestezi %3 oranlarında uygulanmıştı.
Spinal ve genel anestezi uygulanma oranı mesai içinde ve dışında eşitken, KSE
anestezi uygulanma oranının mesai içinde daha fazla olduğu saptandı
(p=0,003). Rejyonal anestezilerin %91.3'ü başarılı %8.7'si başarısızdı. Başarısız
rejyonal anestezi oranı her iki grupta da benzerdi.
Mesai içi sistolik ve diyastolik arter basınçları (SAB/DAB) daha düşük
(p=0.001, p<0.001), gebelik haftası daha yüksekti (p<0.001). Mesai dışında
preeklampsi oranı daha yüksek (p˂0.001), doğum ağırlığı, Apgar 1.dk ve 5.dk
skorları daha düşüktü (p<0.001, p<0.001, p<0.001). Mesai içinde eski sezaryen,
plasenta anomalileri ve vajinal kaynaklı problemler; mesai dışında akut fetal
distres (AFD) gibi endikasyonlar daha fazlaydı (p˂0.001, p=0.003, p˂0.05,
p˂0.001).
Rejyonal anestezi oranlarımız diğer çalışmalara oranla düşüktür.
Hastanelerde gece nöbetlerinde çalışan ekibin deneyimi, cerrahi ekibin rejyonal
anesteziye bakış açısı, yeterli malzemenin temin edilebilmesi gibi faktörler
rejyonal anestezinin mesai dışı saatlerde uygulanma sıklığını etkilemektedir.
Hastanın obstetrisyen ve anestezist tarafından doğru bilgilendirilmesiyle,
rejyonal anestezi hakkındaki ön yargıları giderilip anne ve bebek için en doğru
anestezi tekniğine karar verilmelidir.

Anahtar kelimeler: sezaryen, rejyonal anestezi, genel anestezi, Apgar skoru

Abstract:
Cesarean section is defined as delivering of the fetus, placenta and its
layers through incisions to the abdomen and uterus. In our study at Uludağ
University Medical Faculty Hospital between the periods of 2012 January and
2013 December, we aimed to evaluate cesarean indications, anesthesia
techniques used for the cesarean sections and the factors affecting the technical
choice during day and night shift periods.
After approval of the local ethics committee, demographical data of 1025
cesarean section patients and neonates, medical histories, cesarean indications,
anesthesia technique were retrospectively recorded. Day and night shifts were
determined and patients were divided into two groups accordingly.
Fifty-one percent of patients were operated on during day shifts, while
49% of patients were operated on during night shifts. General anesthesia was
administered to %76.4, spinal anesthesia was administered to 14.4%, combined
spinal epidural (CSE) anesthesia was administered to 6.2% and epidural
anesthesia was administered to 3% of the patients. Spinal and general
anesthesia were used equally in day and night shits whereas CSE anesthesia
rate was higher during day shifts (p=0.003). In 91.3% of patients who were
administered regional anesthesia the procedures were successful, whereas in
8.7%, they were not. Failed regional anesthesia rate was similar in both groups.
The systolic and diastolic blood pressures were statistically lower
(p=0.001, p<0.001) and gestational age was higher in the day shift group
(p<0.001). The preeclampsia rate was higher, the Apgar scores at 1 and 5
minutes and birth weight were significantly lower in the night shift group
(p˂0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001). A previous cesarean section,
plasentation abnormalities and vaginal problems as indications for cesarean
section were significantly higher in the day shift group (p˂0.001, p=0.003,
p˂0.05). In night shift group acute fetal distress (AFD) rate was significantly
higher (p˂0.001).
Regional anesthesia rates are lower than those of other studies. Factors
like professional experience of the night shift personnel, surgical team's
perspective on regional anesthesia and obtaining sufficient materials affect the
use of regional anesthesia during night shifts. It is appropriate to decide the
most suitable anesthesia technique for both the mother and the baby by
correctly informing the patient by an obstetrician as well as an anesthetist.

Key words: Cesarean section, regional anesthesia, general anesthesia, Apgar score