Ahter gazetesi çerçevesinde İran-Türkiye fikrî ve edebî ilişkileri
The role of Ahter in thing and literary relationships of Iran and Turkey
Yazar: FARZANEH DOULATABADİ
Danışman: PROF.DR. YAVUZ AKPINAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Ahter gazetesi 1876-1896 yılları arasında İstanbul'da çıkan Farsça bir gazetedir. Ahter gazetesinin ilk beş yılma dayanılarak Türkiye-İran fikrî ve edebî ilişkilerinde gazetenin rolünü ortaya çıkardık. Kaçar dönemindeki İran ve Tanzimat dönemindeki Türkiye, Ahter gazetesindeki bilgiler dahilinde ele alınarak her iki ülkede yaşayan aydın kesimin karşılıklı etkileşimini inceledik. Ahter gazetesi yazılarının mücadeleleri, müesseseleri yenileştirmek ve cemiyeti değiştirmekti. Onlar, sadece bir gazeteci değil, fikir adamı ve politikacı, hatta devrimcidirler. Yarattıkları eserler, sâde edebiyattan ziyade sosyal ve politik bir edebiyattır. Bu insanlar, başta meşrutiyet olmak üzere, okunduğu ülkelere -özellikle İran'a- yeni bir şekil vermek için ıslahat yapılması ve bu ıslahatın, öz ve millî değerler korunarak Avrupa medeniyetine uygun olması fikrini savunmuşlardır Araştırmamız beş bölümden oluşmaktadır. Giriş: modernleşme ve basın tarihi, I. bölüm: Ahter' in şeklen tanıtımı ve gazetenin yay unlanma amacım ortaya koymaktadır. II. bölüm: Ahter gazetesinde medeniyet, vatan, millet, devlet, eşitlik, özgürlük, kanun ve eğitim gibi modern kavramların açıklanmak ve taratmaktadır. III. bölüm, Ahter' in İslâm birliği ve İran ve Türkiye arasındaki yakınlaşmayı açıklamaktadır. IV. bölüm ise, Ahter' de edebiyat ve dil konusunu incelenmektedir. Son olarak bibliyografya bölümünde faydalandığımız kaynaklar verilmektedir.

Abstract:
Ahter, is a Persian newspaper which was published in Istanbul between 1876- 1896. This study reviews the role of Ahter in thinking and literary relationships of Iran and Turkey considering the first five years of the newspaper. We studied the interaction of intellectual people living in both countries in the lights of information on Ahter about Iran and Turkey in the 19 th Century. The writers of Ahter struggled for developing the institutions and changing the social body. They were not only journalists but also thinkers politicians and even revolutionists Their works are more than simple literature hey are social and politic literature. Those people defended the idea of making reform in order to give a new shape to the countries particularly to Iran in which Ahter had been read. They also wanted these reforms to be done preserving self and national values and to be suitable for the civilization of Europe. This research is composed of five sections introduction includes modernizing and the history of publishing. Chapter I reviews the description of Ahter and its objectives. Chapter II explains and describes some modern concepts such as civilization territory nation state liberty law and education. Chapter II explains Pan-Islam and becoming close of Iran and Turkey. Chapter IV examine the issue of language and literature on Ahter. Finally in bibliography the sources that we benefited from were given.