Tıp etiği ve tıp hukuku açısından sağlık hizmetlerinde mahremiyet hakı kavramı
The right of privacy in health care services in the medical ethics and medical law perpective
Yazar: GÜRKAN SERT
Danışman: PROF. DR. ŞEFİK GÖRKEY
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Deontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Mahremiyet = Privacy ; Sağlık mevzuatı = Health legislation ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tıbbi kayıtlar = Medical records

Özet:
Sağlık hizmetlerinde mahremiyet hakkı (bireylerin özel hayatlarının gizliliği hakkı) bireyin bu hizmeti almak üzere ilk başvurusundan itibaren başlar. Hizmetin sunulması sürecinde ve sonrasında devam eder. Bu hizmetlerden yararlanan birey daha çok özel hayatı ile ilgili bilgilerin (bireyin fiziksel bütünlüğü ve sağlık durumu ile ilgili bilgiler) açıklanmaması, bilinmemesi ve bu bilgilerin başkaları tarafından ulaşılmaması, talebindedir. Bu çerçevede sağlık hizmetlerinde mahremiyet hakkı bireylerin özel hayatlarına saygı gösterilmesi bu bireylerin kişilik haklarının, onurlarının ve kişiliklerinin korunması açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle sağlık hizmetlerinde mahremiyet hakkı tıp etiği ve insan hakları açısından önem taşımaktadır.Hastaya ait kişisel ve tıbbi bilgilerin gizliliği ile hastanın beden mahremiyetine saygı ana başlıkları altında ele alınabilecek hastanın mahremiyet hakkı tıp etiğinde önemle benimsenmiş ve uygulanması önemle kabul edilmiş bir haktır.Tezde sağlık hizmetlerinde mahremiyet hakkının sorunları ve içeriği konusunda tartışmalara yer verilmiştir. Bu hakkın gelişen teknolojiye bağlı olarak sağlanmasındaki güçlükler ile toplum ve bireyin yararlarının çatıştığı duramlarda birey hakkının sınırlanmasındaki uygulamalar tıp etiği ve insan hakları açısından değerlendirilmiştir. Türk Yasal Düzenlemelerinde yer alan ve sağlık hizmetlerinde mahremiyet hakkının sağlanması konusundaki hükümler yanında bu hakka engel olabilecek içeriğe sahip hükümler de incelenmiş ve tıp etiği açısından değerlendirmeler yapılmıştır.Tezde bireyin sağlık hizmetlerden yararlandığı süreçte özel hayatının gizliliği hakkının sağlanmasının bireylerin sağlık hizmetlerinden gereği gibi yararlanmaları açısından önem taşıdığı belirlenmiştir. Bu hakkın sağlanması ile ilgili olan yasal düzenlemelerde yer alan hükümlerin tıp etiği ilkeleri ve tıp deontolojsi çerçevesinde düzenlenmesinin bireylerin bu hakkının sağlanması açısından daha yararlı sonuçlar doğuracaktır.

Abstract:
The right to privacy (the right to respect for the confidentiality of private life) in health care services starts from the moment when the individual seeks care from a health care institution. It lasts during the process of health care and afterwards. The individual utilizing these services primarily demands information pertaining to his private life (the physical integrity of the individual and information on health status) to be kept undisclosed, unknown and unaccessible by others. Within this context, the right to privacy is essential for the protection of individual rights, dignity and personality. For this reason, the right to privacy is important from the perspective of medical ethics and human rights. The right to privacy of the patient, which can be classified under the main topics of the confidentiality of medical and personal information and respect for the physical integrity of the individual, is one of the main rights that have been widely accepted in theory and practice of medical ethics.This thesis contains discussions on the scope of the right to privacy and problems associated with this right. Problems that arise during the practice of this right due to technological developments, and the restriction of the right of individiual under conditions where the interests of the public and te individual conflict have been adressed and evaluated with regard to medical ethics and human rights. Provision in Turkish legislation addressing the right to privacy, as well as provisions that restrict this right have also been examined and conclusions have been presented within the perspective of medical ethics. The importance of the right to respect for the confidentiality of private life with regard to the individual?s access to medical care as needed has been determined in this thesis. Revision of the provisions in the relevant legislative texts within the framework of principles of medical ethics and medical deontology will produce more benefical results for providing this right to individuals.Keywords: The right to privacy, private life, medical ethics, confidentiality, health care service.