Türkiye'de bir alt kültür figürü olarak DJ
DJ as a subcultural figure in Turkey
Yazar: RASİM ALIBAYLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ERİŞ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Tarım toplumundan endüstri toplumuna geçişle birlikte bir üst yapı kurumu olarak kültürde de farklılaşmalar yaşanmıştır. Bu farklılaşmalar insanların kültür üretim neden ve biçimini, kültür tüketim koşul ve tarzlarını da içermektedir. Endüstri toplumunda kültür de endüstriyel olarak üretilmektedir. Bu durum insanın kültür ve sanat üretme yetisini köreltirken tüketim koşullarını da belirlemektedir. Kültürün içinde değerlendirilebilecek müzik ve eğlence alanları da bu durumun dışında kalmamaktadır. Ev ve iş yeri dışında kalan üçüncü alana sıkıştırılan kültür ve onun altında eğlence ve müzik üretim/tüketimi etkin katılımcılarla gerçekleştirilen bir eylemden katılımcıların üretilmiş kültür ürünlerini satın alma yoluyla edindikleri bir ekonomik faaliyete dönüşmüştür.
Ana akım müzik kültürü karşısında; tarz, kendileştirme, kültürel meydan okuma vb. pratiklerle bir müzik alt-karşıt kültürünün yüzyıla yaklaşan bir tarihe sahip olduğu söylenebilir. Bir alt-karşıt kültür ögesi olarak DJ figürünü retrospektif bir bağlamda açıkladıktan sonra Türkiye'de DJ'lik kültürünün alt kültürel bağlamda nasıl tanımlandığının, dönüştüğünün anlaşılması sonraki kültürel dönüşümlerin öngörülmesi açısından da önem taşımaktadır.
Bu araştırmanın konusu olan DJ'liğin Türkiye'deki tanımı, algılanan anlamı, toplumsal işlevi ve etkisini açıklamak amacıyla kartopu yöntemi kullanılarak belirlenen on DJ ile yarı yapılandırılmış çevrimiçi görüşme ve bu kişilerin sosyal medya hesaplarında paylaşmaları istenilen çevrimiçi anket yoluyla elde edilen verilerin sırasıyla tematik analiz, anket verilerinin sayısallaştırılması ve SPSS programı kullanılarak yapılan analizlerin ilgili literatür açısından yorumlanması ile gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Transitioning from an agricultural society to an industrial society, there has also been a differentiation in culture as a superstructure institution. These differentiations include the reasons and forms of cultural production and the conditions and styles of cultural consumption. In an industrial society, culture is also produced industrially. This situation dulls the human ability to produce culture and art while also determining the consumption conditions. Music and entertainment, which can be considered part of culture, are not exempt from this situation.
The production and consumption of culture, music, and entertainment, confined to a third space outside of home and workplace, have transformed from an activity conducted by active participants to an economic activity where participants acquire produced cultural products through purchase.
Against mainstream music culture, it can be said that a music sub-counterculture characterized by practices such as style, appropriation, and cultural challenge has a history approaching a century. Understanding how the DJ figure, as a sub-counterculture element, is defined and transformed in a subcultural context in Turkey is important for predicting subsequent cultural transformations.
The subject of this research, the definition, perceived meaning, social function, and impact of DJing in Turkey, has been explained through semi-structured online interviews with ten DJs identified using the snowball method and through online surveys shared by these individuals on their social media accounts. The data obtained were analyzed using thematic analysis, the quantification of survey data, and analysis using the SPSS program, and interpreted in light of relevant literature.