Sağlık çalışanlarının erkek hemşirelere ilişkin görüşleri: Nitel çalışma
Opinions of health professionals on male nurses: Qualitative study
Yazar: İSA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler-erkek = Nurses-male

Özet:
Bu tez çalışması, sağlık çalışanlarının erkek hemşirelere ilişkin görüşlerini ve beklentilerini belirlemek amacıyla, fenomenolojik desende niteliksel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.  
Çalışmanın evrenini, İstanbul ilinde yer alan üç özel hastane, üç Sağlık Bakanlığı ve bir üniversite hastanesinde görev yapan sağlık çalışanları (hemşire, doktor, eczacı, diş hekimi, ebe) oluştururken, örneklemini araştırmaya katılmaya kabul eden 27 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Örneklem seçiminde, nitel araştırmalarda sık kullanılan amaçlı örnekleme ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma verileri, nitel araştırma yöntemlerinden bireysel derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak, Eylül 2022 – Ocak 2023 tarihlerin arasında toplanmıştır. Çalışmada, bilimsel yazından destek alınarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. 
Çalışmadan elde edilen bulgular; erkeklerin hemşire olmasına ilişkin görüşler, erkeklerin hemşirelik mesleğini seçmelerinde etkili olan etmenler, erkek hemşirelerin kariyer planları, erkek hemşirelerle çalışmaya ilişkin deneyimler ve erkek hemşirelerin hastanede çalışmasının hizmete yansımaları olmak üzere beş tema altında gruplandırılarak değerlendirilmiştir. 
Sağlık çalışanlarının, erkeklerin hemşirelere olmasına ilişkin hem olumlu hem de olumsuz görüşlerinin olduğu belirlenmiştir. Erkeklerin hemşire olmasına ilişkin olumlu görüşler; toplumda hemşirelik mesleğine ilişkin kadın algısının değiştiği ve hemşirelik mesleğinin mesleki örgütlenmesine katkı sağladığı şeklinde sıralanmıştır. Erkeklerin hemşire olmasına ilişkin olumsuz görüşler ise hemşirelik mesleğindeki kadın mesleği algısının değişmesi ve erkek hemşirelerin kadın meslektaşları üzerinde baskı kurması şeklinde belirtilmiştir.
Erkek hemşirelerin meslek seçim sürecinde ekonomik durumun ve ailevi koşulların önemli etkilerinin olduğu saptanmıştır. Ayrıca, erkek hemşirelerin iş bulamama endişesi ile istedikleri bölümü tercih etmedikleri belirlenirken, hemşirelik mesleğini seçme nedenlerinin başında iş garantisinin olması ve ekonomik özgürlüğe hızlı bir şekilde ulaşacaklarını düşünmeleri olduğu görülmüştür. Erkeklerin, hemşirelik mesleğini seçtikleri dönemde çevrelerinden ve ailelerinden hemşirelik bölümünü seçmelerine ilişkin baskı gördükleri de saptanmıştır.
Erkek hemşirelerin, düzenli bir aile yaşamı, statü kazanma ve mesleki kimliği benimsememe gibi nedenlerle lisansüstü eğitim almaya daha fazla istekli oldukları belirlenmiştir. Erkek hemşireler, hemşirelikte uzmanlaşmanın gerekli olduğuna ve bunun önemine vurgu yaparak, hemşirelik mesleğinin belirli bir klinik alanında uzmanlaşmak istediklerini ve bu bağlamda kendilerini geliştirmeye çalıştıkları saptanmıştır.
Erkek hemşirelerin, hemşirelik mesleğini tam olarak benimsememe ve meslekten kaçma isteğinde oldukları, daha olumlu çalışma koşullarına kavuşma, yönetim pozisyonlarına geçebilme, daha prestijli konuma sahip olma gibi nedenlerle, yönetici ve akademisyen olmak istedikleri belirlenmiştir. Ayrıca erkek hemşirelerin hastanedeki çalışma ortamından hoşlanmama, kendi işini kurarak daha iyi gelir sağlama gibi nedenlerle klinik alandaki işlerini bırakarak sağlık kabini, yaşlı bakım evi veya huzurevi açma isteğinde oldukları da görülmüştür. 
Katılımcıların erkek hemşire ile çalışmaya ilişkin hem olumlu hem de olumsuz deneyimler yaşadıkları belirlenirken; erkek hemşireler ile çalışmanın olumlu yanlarının, kendilerini güvende hissetme, erkek hemşirelerin fiziki gücünden yaralanma, iş paylaşımı konusunda olumlu bir yaklaşım sergilemeleri ve takım çalışmasına olumlu katkı sağlamaları şeklinde sıralanmıştır. Erkek hemşire ile çalışmanın olumsuz yanları ise disiplinsiz hareketler sergilemeleri, kadın meslektaşlarına karşı baskı kurma çabalarının olması, çalışma ortamında saygısız, disiplinsiz hareketler, argolu konuşmalar, hasta ve hasta yakınları tarafından hekim olarak değerlendirilmeleri ve kadın hastaya bakım vermede sorun yaşanması şeklinde belirtilmiştir. 
Katılımcıların erkek hemşirelerin hastanede çalışmasının hizmete yansımalarına ilişkin görüşleri; erkek hemşirelerin daha iş odaklı ve hızlı çalıştıkları, daha çok güç gerektiren alanlarda istihdam edildikleri, erkek hemşirelerin meslektaşları ve diğer sağlık çalışanlarıyla rahat bir iletişim ve iş birliği sağladıkları üzerinde odaklanmıştır. 

Sonuç olarak, konuya ilişkin yapılan çalışma bulguları erkek hemşirelerle ilgili daha fazla çalışmaya gereksinim duyulduğunu ortaya koymaktadır. Bilimsel yazında, erkek hemşirelerin mesleğe girmelerine yönelik farklı görüşlerin olduğunu ortaya koyan çalışmalarla karşılaşılmakla birlikte, bu konudaki görüşleri derinlemesine inceleyen nitel çalışmaların sayısının az olduğu, sağlık çalışanlarının erkek hemşirelere ilişkin yaklaşımlarını belirlemeye yönelik herhangi bir ölçek çalışmasının olmadığı görülmüştür. Bu bağlamda, daha geniş örneklem gruplarından nicel veri toplamaya olanak sağlayacak bir ölçeğin geliştirilmesi önerilebilir

Abstract:
This study was carried out using a qualitative research method in a phenomenological design This thesis study was carried out using a qualitative research method in a phenomenological pattern in order to determine the opinions and expectations of healthcare professionals regarding male nurses.  
The population of the study consisted of healthcare professionals (nurses, doctors, pharmacists, dentists, midwives) working in three private hospitals, three Ministry of Health and one university hospital in Istanbul, while the sample consisted of 27 healthcare professionals who agreed to participate in the research.  Purposive sampling and maximum diversity sampling methods, which are frequently used in qualitative research, were used in sample selection. Research data was collected between September 2022 and January 2023 using the individual in-depth interview method, one of the qualitative research methods. In the study, a semi-structured interview form prepared with support from scientific literature was used and the obtained data was evaluated using the content analysis method. 
Findings from the study; They were grouped and evaluated under five themes: opinions about men becoming nurses, factors affecting men choosing the nursing profession, career plans of male nurses, experiences of working with male nurses, and the reflections of male nurses working in hospitals on the service.
It has been determined that healthcare professionals have both positive and negative opinions about men being nurses. Positive opinions about men becoming nurses; It is listed as changing the perception of women regarding the nursing profession in society and contributing to the professional organization of the nursing profession. Negative opinions about men becoming nurses were stated as changing the perception of women in the nursing profession and male nurses putting pressure on their female colleagues.

It has been determined that economic status and family conditions have important effects on the career choice process of male nurses. In addition, it was determined that male nurses did not choose the department they wanted because of the concern of not being able to find a job, while the main reasons for choosing the nursing profession were the job guarantee and the belief that they would quickly reach economic freedom. It has also been determined that when men choose the nursing profession, they are under pressure from their environment and family to choose the nursing department. It has been determined that male nurses are more willing to receive postgraduate education for reasons such as having a regular family life, gaining status and not adopting a professional identity. It has been determined that male nurses emphasize the necessity and importance of specialization in nursing and that they want to specialize in a certain clinical area of the nursing profession and try to improve themselves in this context. 
It has been determined that male nurses do not fully embrace the nursing profession and want to escape from it, and they want to become managers and academicians for reasons such as gaining more positive working conditions, being able to move to management positions, and having a more prestigious position. It has also been observed that male nurses want to leave their jobs in the clinical field and open a health cabin, elderly care home or nursing home for reasons such as not liking the working environment in the hospital and earning a better income by starting their own business. While it was determined that the participants had both positive and negative experiences regarding working with male nurses; The positive aspects of working with male nurses are listed as feeling safe, benefiting from the physical strength of male nurses, having a positive approach to job sharing, and contributing positively to teamwork. The negative aspects of working with male nurses were stated as undisciplined behavior, efforts to put pressure on their female colleagues, disrespectful and undisciplined behavior in the work environment, slang conversations, being evaluated as a doctor by patients and their relatives, and problems in providing care to female patients.
Participants' views on the effects of male nurses working in hospitals on the service; It focuses on the fact that male nurses are more work-oriented and work faster, that they are employed in areas that require more strength, and that male nurses have comfortable communication and cooperation with their colleagues and other healthcare professionals.
As a result, the findings of the study on the subject reveal that more studies on male nurses are needed. Although there are studies in the scientific literature revealing that there are different views on male nurses entering the profession, it has been observed that the number of qualitative studies examining the views on this subject in depth is low and there are no scale studies to determine the approaches of healthcare professionals towards male nurses. In this context, it may be recommended to develop a scale that will allow collecting quantitative data from larger sample groups.