Türkiye'de özelleştirme uygulamaları: Çimento sektörü örneği
Privatization applications in Turkey: An example of the cement sector
Yazar: AYSU ESENYEL
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ KONUKMAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Geleneksel iktisat politikaları yetmişli yılların başında patlak veren kriziaşmada başarılı olamayınca neo-liberal iktisat politikası gündeme gelmiş veseksenli yılların başlarından itibaren önce İngiltere ve ABD olmak üzere,iktisat ve sosyal politikalarla somutlaşmaya başlamıştır. Neo-liberal yaklaşımküreselleşmeyi kaçınılmaz bir süreç olarak sunmuş, iktisat politikaları da busüreci desteklemiştir.Kamu mülkiyeti, karışımcılığı küreselleşme ve Yeni EkonomikDüzen'in işleyişinde ciddi bir engel olarak görüldüğü için özelleştirmepolitikaları gündeme gelmiştir.Dünyadaki bu gelişmelere paralel olarak Türkiye'de bu süreçtenetkilenmiş ve ?24 Ocak Kararları? ile ekonomi, yapısal bir dönüşüm sürecinegirmiş ve ?özelleştirme? ekonomide kalıcı bir çözüm olarak gösterilmeyebaşlanmıştır.Türkiye'deki özelleştirme uygulamaları, tüm dünyada özelleştirmeningerekliliğini vurgulayan görüşlerin belirttiği özelleştirme ile gerçekleşmesibeklenen amaçların çok da geçerli olmadığını göstermiştir. Özelleştirmesonrası işten çıkarılmalar nedeniyle işsizlik artışının yaratacağı toplumsalbaskı, kâr elde etmekte olan KİT'lerin satışı ile aslında devletin uzun vadelibir gelir kaynağından vazgeçiyor olması, gelir dağılımında iyileştirmeye yolaçması beklenen özelleştirmelerin tam aksine gelir dağılımında daha da2eşitsizlik yaratabilecek olması özelleştirme uygulamaları konusunda dikkatealınması gereken konulardır. Özelleştirme ile firma bazında sağlanan kârlılık,verimlilik ve etkinliğin artışının genel olarak ekonomiyi de etkileyeceğikonusundaki görüşlere karşın bu çalışmanın son bölümünde 1989 yılındaözelleştirilen beş çimento fabrikası için yapılan performans karşılaştırmasıözelleştirme sonucu tüm firmaların kârlılık ve verimliliğinin artmadığını hattabir çoğunun özelleştirme öncesinde daha etkin çalıştığını göstermiştir.

Abstract:
Neo-liberal economy policies had become current and from thebeginning of the eighties it had started to concretize by economic and socialpolicies initially in England and the USA. Neo-liberal approach had offeredglobalization as an inevitable process and economy policies on the otherhand had supported that process.In order public proprietorship and intervention had been regarded asserious obstacle in the operation of globalization and New Economic Order,privatization policies had become current.Parallel to such developments in the world, Turkey was also effectedfrom that process and economy entered into a structural conversion with ?24January Decisions? and ?privatization? was started to be suggested as apermanent solution in economy.Privatization applications in Turkey have indicated that the aims thatexpected to be realized by the privatization which had been stated by theviews stressing the necessity of privatization in the world were not in effect.Points to be taken into account on the privatization applications are as follow;social pressure to be created by unemployment increase resulted fromdismissals after privatization, government?s renounce from a long termincome resource by the selling of profit making State Economic Enterprisesand privatization that is expected to improve income distribution may create2more inequality in income distribution on the contrary. In spite of the viewspointing out that profitability, productivity and activity provided by privatizationin a company basis would affect the economy in general; in the last part ofthis study, performance comparison that was made amongst five cementfactories which were privatized in 1989 indicated that profitability andproductivity of all companies were not increased as a result of privatizationand even most of them have been working more efficiently beforeprivatization.