Akut lenfoblastik lösemili çocuklarda tedavi sonrası süreçte beslenme durumlarının ve antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and antropometric measurements in children with acute lymphoblastic leukemia after treatment
Yazar: TESLİME AKTOLAN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER TEK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Hematoloji = Hematology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışma ALL tedavisi sonrası sağ kalan çocukların beslenme durumlarının ve antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi amacıyla, remisyon halinde olan, yaşları 5 ile 15 yıl arasında (9,7±3,32 yıl) olan 67 gönüllü birey ile gerçekleştirilmiştir. Bireylere ait bilgiler ebeveyni ile birlikte yüzyüze görüşme yöntemi kullanılarak elde edilmiş, retrospektif verilerine hasta dosyalarından ulaşılmıştır. Çalışma döneminde bireylerin %28,1'inin fazla kilolu, %21,9'unun obez olduğu saptanmıştır. Tanı anında  bireylerin %25,3'ünün, tedavi sonunda %65,7'sinin, çalışma döneminde %50'sinin fazla kilolu ve/veya obez olduğu saptanmıştır. Bireylerin tedavi sonrası ve çalışma dönemindeki ortalama BKİ değerlerindeki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,01). Tanı anında fazla kilolu/obez olan bireylerin, tedavi sonunda fazla kilolu/obez olma riski 12,571 kat  (%95 CI:1,546-102,254), çalışma döneminde fazla kilolu/obez olma riski 7,614 kat (%95 CI:1,932-30,008) artmıştır. Tedavi sonunda fazla kilolu/obez olan bireylerin, çalışma döneminde fazla kilolu/obez olma riski 9,183 kat (%95 CI: 2,643-31,907) artmıştır. Bireylerin tanı anında %4,5'inin, tedavi sonunda %6,0'sının ve çalışma döneminde %9,0'unun  bodur /kısa olduğu saptanmıştır. Tanı anında bodur/kısa olan bireylerin, tedavi sonunda bodur/kısa olma riski 18,545 kat  (%95 CI: 1,885-182,427), tedavi sonunda bodur/kısa olan bireylerin de, çalışma döneminde bodur/kısa olma riski 13,714 kat (%95 CI: 1,416-132,844) artmıştır. Bireylerin diyetle %28,4'ü karbonhidratları, %29,9'u yağları, %10,4'ü proteini önerilen miktardan fazla tüketmektedir. Bireylerin diyetle %52,2'sinin posa, %79,1'inin A vitamini, %32,8'inin B12 vitamini, %50'sinin folik asit, %76'sının C vitamini alımlarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Bireylerin %85,1'inin besinlerle aldıkları sodyum miktarının önerilenden fazla olduğu saptanmıştır. Bireylerin %49,2'sinin az aktif/sedanter olduğu görülmüştür. ALL tedavisi sonrası sağkalan bireylerde gelişen obezitenin, endokrin ve metabolik hastalıkların önlenmesi için nutrisyonel hedeflerin oluşturulması gerekmektedir. ALL tanısı alan çocukların tedavi sırasında ve tedavi sonrası süreçte metabolik bulguları, antropometrik ölçümleri yakından takip edilmeli, çocuklar sağlıklı yaşam (dengeli beslenme, fiziksel aktivitenin arttırılması, sedanter yaşamın azaltılması vb.) konusunda desteklenmeli ve aileler bilgilendirilmelidir.

Abstract:
In the current study, which aimed to evaluate nutritional status and antropometric measurement of ALL survivors in remission, after completion of treatment were carried out  67 survivors who agreed to partcipate in the study, ages range from 5 to 15 years (9,7±3,32 years). The data was obtained by the researcher face to face interviews with parents, retrospective data was obtained from patient files. At the time of the study 28,1% of participants were overweight, 21,9% were obese. It was determined that at diagnosis 25,3%, at the end of treatment 65,7%, at the time of the study 50,0% of the participants were overweight/obese. Increase in BKI at the end of treatment  and time of the study in both boys and girls were statistically significant (p<0,01). Patients who were overweight/obese at diagnosis were 12.571 times (%95 CI:1,546-102,254) more likely to be overweight/obese at the end of treatment and 7,614 times (%95 CI:1,932-30,008) more likely to be overweight/obese at the time of the study. Patients who were overweight/obese at the end of treatment 9,183 times (%95 CI: 2,643-31,907) ) more likely to be overweight/obese at the time of the study. It was determined that at diagnosis 4,5%, at the end of treatment 6,0% and at the time of the study 9,0% of the participants were very short/stunted. Patients who were short/stunted at diagnosis were 18,545 times (%95 CI: 1,885-182,427) more likely to be stunted/ short at the end of treatment,  patients who were short/stunted at the end of treatment were 13,714 times (%95 CI: 1,416-132,844) more likely to be short/stunted at the time of the study. Carbohydrates, lipids and proteines consumption by the diet respectively 28,4%, 29,9%, 10,4% of the participants were excess of recommendations. It was determined that 52.2% of the participants consumed inadequate fiber, 79.1% vitamin A, 98.5% vitamin D, 32.8% vitamin B12, 50% folic acid and 76%  vitamin C. It was determined that 85.1% of the participants received excess sodium more than the recommended amounts. 49.2% of the participants  were found to be less active/sedentar. Nutritional targets are needed to prevent obesity, endocrine and metabolic diseases in children with ALL after treatment. Children who are diagnosed with ALL should be closely monitored for metabolic findings, anthropometric measurements during treatment and after treatment, and children should be supported and parents should be informed about healthy living (balanced nutrition, increase in physical activity, reduction of sedentary life.)