Beyin MRG'de transvers sinüste yavaş akımı olan olgular ile normal olguların IJV akımının doppler USG ile karşılaştırılması
Comparison of IJV flow measured using doppler us in cases with slow and normal transverse sinus flow on brain MRI
Yazar: ZEKİ İLHAN
Danışman: PROF. DR. SAİM AÇIKGÖZOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Beyin = Brain ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Jugular venler = Jugular veins ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Sinüs trombozu-intrakraniyal = Sinus thrombosis-intracranial ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Ultrasonografi-renkli doppler = Ultrasonography-color doppler ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Beyin MRG'de saptadığımız transvers sinüs yavaş akımı olan olgular ile  transvers sinüsü normal olan olguların  IJV (İnternal Juguler Ven) debileri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını Doppler USG kullanarak saptamaktır. Ayrıca yaş, cinsiyet, dominantlık durumlarının  IJV debi ve çaplarına etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Sonuçlar literatürdeki çalışmalar ile karşılaştırılarak dural venöz sinüs trombozu tanısında IJV Doppler US'nin katkısı tartışılacaktır.
Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya Eylül 2018-Aralık 2019 tarihleri arasında  Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı MRG ünitesinde konvansiyonel Beyin MRG incelemesi yapılan 18-80 yaş arası  80 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Beyin parankiminde milimetrik iskemik gliotik odakları dışında patolojisi olan olgular çalışmaya dahil edilmemiştir. Katılımcılar MRG bulgularına göre  transvers sinüste yavaş akımı olan ve olmayan (kontrol grubu) şeklinde iki gruba ayrılmıştır.  MRG sonrası katılımcıların IJV debileri ve çapları  prospektif olarak Doppler USG ile değerlendirilmiştir. Elde  edilen IJV debi ve çapları yavaş ve normal akım, yaş, cinsiyet, hipoplazi, dominant taraf durumlarına göre istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.  
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların %51,2'si (n=41) erkek, %48,8'i (n=39) kadın idi. Katılımcıların %60'ında (n=48) transvers sinüste yavaş akım yok iken, %40'ında (n=32) transvers sinüste yavaş akım var idi. 80 olgunun yaş ortalaması 50±17,8 idi. 80 olgunun sağ ve sol IJV debileri toplamının ortalaması 679±238 ml/dk idi. Erkeklerin toplam IJV debi ortalaması 739±262 ml/dk, dominant IJV debi ortalaması 497±217 ml/dk, nondominant IJV debi ortalaması 240±113 ml/dk idi. Kadınların toplam IJV debi ortalaması 615±192 ml/dk, dominant IJV debi ortalaması 418±127 ml/dk, nondominant IJV debi ortalaması 198±98 ml/dk idi. Erkekler ile kadınların toplam IJV debileri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,019). Erkekler ile kadınların dominant taraf IJV debileri (p>0,05) ve nondominant taraf IJV debileri karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). 
Kontrol grubundaki olguların yaş ortalaması 49,3±17,7, toplam IJV debi ortalaması 768±224 ml/dk, dominant IJV debisi 497±173 ml/dk, nondominant IJV debisi 271±62,2 ml/dk idi. 
Yavaş akımı olan olguların yaş ortalaması 51,1±18,1, toplam IJV debi ortalaması 546±194 ml/dk, dominant IJV debi ortalaması 401±182 ml/dk, nondominant IJV debi ortalaması 142±62,2 ml/dk idi. Yavaş akımı olan olgular ile kontrol grubundaki olguların toplam IJV debi ortalamaları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). 
Olguların yaşları ile toplam IJV debisi, dominant IJV debisi ve nondominant IJV debisi arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptandı(p>0,05). Yaş artışı ile  bilateral IJV çapları arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon izlendi (p<0,01). Transvers sinüste hipoplazisi olan (n=14) olgular ile, hipoplazisi olmayan (n=66) olguların toplam IJV debisi (p>0,05), dominant IJV debisi (p>0,05) ve nondominant IJV debisi (p>0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı.
Sonuç: Konvansiyonel beyin MRG'de transvers sinüste yavaş akımı olanların IJV debileri yavaş akımı olmayanların debisinden anlamlı olarak  düşüktür. Erkeklerin IJV debisi  kadınların IJV debisinden  anlamlı düzeyde yüksektir. Yaş artışı ile IJV debileri arasında anlamlı bir ilişki yoktur. Ancak yaş arttıkça bilateral IJV çapları artış göstermektedir.  
Sonuçlarımız literatür ile karşılaştırıldığında IJV Doppler USG kullanarak yavaş akım ve sinüs trombozu arasında ayırım yapılamadığı saptanmıştır. Ancak yavaş akım ile normal olguların ayırımında toplam IJV debisi için optimal cut-off değeri 590 ml/dk, nondominant IJV debisi için optimal cut-off değeri 202 ml/dk saptanmıştır. 590 ml/dk  olarak bulunan cut-off değerinin duyarlılığı %85, özgüllüğü %69, pozitif prediktif değeri %80, negatif prediktif değeri %75 olarak saptanmıştır. 202 ml/dk değerinin duyarlılığı %75, özgüllüğü %85, pozitif prediktif değeri %88, negatif prediktif değeri %69 olarak saptanmıştır. Bu bulgulara dayanarak  beyin MRG'de normal transvers sinüsü olanların %85'inde toplam IJV debisi 590 ml/dk'nın üzerinde ölçülecektir. Aynı şekilde beyin MRG'de normal transvers sinüsü olanların  % 75'inde nondominant IJV debisi 202 ml/dk'nın üzerinde çıkacaktır.

Abstract:
Purpose: This study aimed to determine by using Doppler US whether there was a significant difference between IJV (Internal Jugular Vein) volume flow in patients with normal and slow transverse sinus flow on brain MRI. Also, it was aimed to determine the effects of age, sex, and dominance on IJV volume flow and diameter. The contribution of IJV Doppler US in the diagnosis of dural venous sinus thrombosis will be discussed by comparing the results with the studies in the literature. 
Materials and Methods: Eighty volunteers aged 18-80 who underwent conventional brain MRI examination in the MRI unit of Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital Radiology Department between September 2018 and December 2019 were included in this study. Cases with pathology other than millimeter ischemic gliotic foci in the brain parenchyma were excluded from the study. The participants were divided into two groups with and without slow flow in the transverse sinus according to MRI findings. IJV  volume flows and diameters of participants after MRI were evaluated prospectively with Doppler US. The IJV volume flow and diameters were statistically compared according to slow and normal flow, age, sex, hypoplasia, dominance.
Results: Of the participants, 51,2% (n = 41) were male and 48,8% (n = 39) were female. While 60% (n = 48) of the participants had no slow flow in the transverse sinus, 40% (n = 32) had a slow flow in the transverse sinus. The mean age of 80 patients was 50 ± 17,8. The average of the total IJV (Left+Right IJV) volume flow 679±238 ml/min. In male participants, the mean total IJV volume flow was 739 ± 262 ml/min, the mean dominant IJV volume flow was 497 ± 217 ml / min, and the mean nondominant IJV volume flow  was 240 ± 113 ml / min. In female participants, the mean total IJV volume flow was 615 ± 192 ml/min, the mean dominant IJV volume flow was 418 ± 127 ml/min, and the mean nondominant IJV volume flow  was 198 ± 98 ml/min. A statistically significant difference was found between the mean total IJV volume flow of men and women (p = 0,019). No significant difference was found between the mean dominant IJV volume flow of men and women (p>0,05). Also, there was no significant difference between the mean non-dominant side IJV volume flow  of men and women (p> 0.05).
 In the control group, mean age was 49,3 ± 17,7, the mean total IJV volume flow  was 768 ± 224 ml/min, the mean dominant IJV volume flow was 497 ± 173 ml/min and the nondominant IJV volume flow was 271 ± 62,2 ml/min. 
In patients with slow flow, the mean age was 51,1 ± 18,1, the mean IJV volume flow was 546 ± 194 ml/min, the mean IJV  volume flow was 401 ± 182 ml/min, and the mean nondominant IJV volume flow was 142 ± 62.2 ml / min. There was a statistically significant difference between the mean total IJV volume flow  of patients with slow and normal flow (p <0.001).
Conclusions: In conventional brain MRI, the IJV volume flow of those with the slow flow in the transverse sinus is significantly lower than the volume flow of those without slow flow. Men's IJV volume flow is significantly higher than women's IJV volume flow. There is no significant relationship between age increase and IJV volume flow. However, as age increases, bilateral IJV diameter also increases.
Our results compared to the literature, it was determined that there was no distinction between slow current and sinus thrombus using IJV Doppler US. However, to differentiate normal flow with slow flow, we found an optimal cut-off value of 590 ml/min for the total IJV volume flow and an optimal cut-off value of 202 ml/min for the nondominant IJV volume flow. The sensitivity of the cut-off value of 590 ml/min was 85%, the specificity 69%, the positive predictive value 80%, the negative predictive value 75%. Furthermore, the sensitivity of 202 ml/min was 75%, the specificity 85%, the positive predictive value 88% and the negative predictive value 69%. Based on these findings, the total IJV volume flow will be measured above 590 ml/min in 85% of those with normal transverse sinus in brain MRI. Likewise, in 75% of those with normal transverse sinus in brain MRI, the nondominant IJV volume flow  will rise above 202 ml/min.