Menenjit ve ensefalitli çocuk hastalarda demografik, klinik özellikler ve tedavi modaliteleri
Demographic, clinical characteristics and treatment modalities in pediatric patients with meningitis and encephalitis
Yazar: ERDİ ÇAĞRI DAĞDELEN
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Ensefalitler = Encephalitis ; Menenjitler = Meningitis ; Tedavi = Treatment ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Menenjit ve ensefalit tanısı almış çocuk hastalarda demografik, klinik özellikler, varsa komplikasyonları ve tedavi modalitelerinin değerlendirilmesi, kısa dönem prognozlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Retrospektif kesitsel olarak dizayn edilen çalışmaya 1 Ekim 2017- 19 Mayıs 2021 tarihleri arasındaki Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde hastanede yatırılarak tedavi edilen 1 ay ile 18 yaş arasındaki hastalar dahil edildi. Hasta bilgileri, fiziki ve elektronik hasta dosyaları taranarak derlendi. Dosyalardan; hastaların demografik bilgileri, tanıları, klinik özellikleri, laboratuvar değerleri, görüntüleme raporları, varsa komplikasyonlar ve tedavi modaliteleri taranarak veriler Statistical Package for Social Sciences" version 20 programında işlendi.
Bulgular: Çalışmaya 70 hasta dahil edildi. Tanılarına göre gruplandırıldığında 36 hasta menenjit, 7 hasta meningoensefalit, 27 hasta ensefalit tanılıydı. Menenjit hastalarının 17'si (%47) kız, 19'u (%53) erkek, meningoensefalit hastalarının 2'si (%29) kız, 5'i (%71) erkek, ensefalit hastalarının 8'i (%30) kız, 19'u (%70) erkekti. Menenjit hastalarının yaşları ortalama 90,9±74,1 ay, meningoensefalit hastalarının yaşları ortalama 115,4±58,1 ay, ensefalit hastalarının yaşları ortalama 67,9±54,3 ay idi. Baş ağrısı, boyun ağrısı ve kusma menenjit hastalarında; bilinç değişikliği, meningoensefalit ve ensefalit hastalarında; konvülziyon ensefalit hastalarında diğer tanı gruplarına göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Menenjit hastalarında, ensefalit hastalarına göre kan nötrofil sayısı ve CRP değerleri anlamlı olarak daha yüksek, BOS glukoz düzeyi ve BOS/serum glukoz oranı ise anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. Menenjit hastalarında ensefalit hastalarına göre BOS protein düzeyleri anlamlı olarak daha yüksekti. BOS lökosit sayısı ise ensefalit hastalarında, menenjit ve meningoensefalit hastalarına göre anlamlı olarak daha düşüktü. BOS kültürü ve multipleks PZR ile menenjit hastalarının %44'ünde (n=16) etken gösterilmiştir. Bunların %43'ü (n=7) S. pneumoniae, %25'i (n=4) N. menengitidis, %19'u (n=3) M. tuberculosis ve %13'si (n=2) enterovirüs olarak tespit edilmiştir. Ensefalit hastalarının %52'sinde (n=14) beyin MRG anormalliği tespit edilmiştir. Ensefalit hastalarının %63'ünde (n=17), EEG anormalliği tespit edilmiştir. Ensefalit hastalarının da %81'inde (n=22) antiepileptik kullanımı mevcuttu. Menenjit hastalarının %69'unda (n=25) tedavide deksametazon verilmiştir. Menenjit hastalarının %17'sinde (n=6) tedavinin seyrinde akut dönemde komplikasyon gelişmiştir. Ensefalit hastalarının %52'si (n=14), meningoensefalit hastalarının %43'ü (n=3), menenjit hastalarının %11'i (n=4) sekel ile taburcu olmuştur. Tüberküloz menenjiti/meningoensefaliti olan 2 hasta ise exitus olmuştur. Sekel kalma riski, meningoensefalit ve ensefalit hastalarında menenjit hastalarına göre anlamlı olarak yüksek saptandı.
Sonuç: Santral sinir sistemi enfeksiyonları, günümüzde morbidite ve mortalitesi halen yüksek olan hastalıklardandır. Erken tanı sonrası doğru ve etkin bir tedavi ile yüz güldürücü sonuçlar alınabilmektedir.

Abstract:
Objective: It is aimed to evaluate demographic, clinical features, complications, if any, treatment modalities, and to determine their short-term prognosis in pediatric patients diagnosed with meningitis and encephalitis.
Material and Methods: Patients aged between 1 month and 18 years, who were hospitalized in the Department of Pediatrics of Health Sciences University Adana City Training and Research Hospital, between 1 October 2017 and 19 May 2021, which was designed as a retrospective cross-sectional study, were included. Patient information was compiled by scanning physical and electronic patient files. From files; Demographic information, diagnoses, clinical features, laboratory values, imaging reports, complications, if any, and treatment modalities of the patients were scanned and the data were processed in the Statistical Package for Social Sciences" version 20 program.
Results: 70 patients were included in the study. When grouped according to their diagnosis, 36 patients were diagnosed with meningitis, 7 patients with meningoencephalitis, and 27 patients with encephalitis. 17 (47%) of meningitis patients were female, 19 (53%) were male, 2 (29%) of meningoencephalitis patients were female, 5 (71%) were male, 8 (30%) of encephalitis patients were female, 19 (70%) were male. The mean age of the meningitis patients was 90.9±74.1 months, the mean age of the meningoencephalitis patients was 115.4±58.1 months, and the mean age of the encephalitis patients was 67.9±54.3 months. Headache, neck pain and vomiting in meningitis patients; altered consciousness in patients with meningoencephalitis and encephalitis; Convulsion encephalitis patients were found to be significantly higher than in other diagnostic groups. Blood neutrophil count and CRP values were found to be significantly higher in meningitis patients compared to encephalitis patients, and CSF glucose level and CSF/serum glucose ratio were found to be significantly lower. CSF protein levels were significantly higher in meningitis patients than in encephalitis patients. CSF leukocyte count was significantly lower in encephalitis patients compared to meningitis and meningoencephalitis patients. CSF culture and multiplex PCR showed the causative agent in 44% (n=16) of meningitis patients. Of these, 43% (n=7) were S. pneumoniae, 25% (n=4) N. meningitidis, 19% (n=3) M. tuberculosis, and 13% (n=2) enterovirus was detected. Brain MRI abnormalities were detected in 52% (n=14) of encephalitis patients. EEG abnormality was detected in 63% (n=17) of encephalitis patients. Antiepileptic use was also present in 81% (n=22) of encephalitis patients. Dexamethasone was given as treatment in 69% (n=25) of meningitis patients. Complications developed in the acute phase during the course of treatment in 17% (n=6) of meningitis patients. 52% (n=14) of encephalitis patients, 43% (n=3) of meningoencephalitis patients, 11% (n=4) of meningitis patients were discharged with sequelae. Two patients with tuberculous meningitis/meningoencephalitis died. The risk of sequelae was found to be significantly higher in meningoencephalitis and encephalitis patients compared to meningitis patients.
Conclusion: Central nervous system infections are still among the diseases with high morbidity and mortality. With an accurate and effective treatment after early diagnosis, satisfactory results can be obtained.