Hüseyin Atay'ın dine yaklaşımı
Hüseyin Atay's understanding of religion
Yazar: SALİH ATÇEKEN
Danışman: PROF. DR. HÜSAMETTİN ERDEM
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Din = Religion
Dizin: Din anlayışı = Understanding of religion

Özet:
Hüseyin Atay, 1930 yılında Rize ilinde doğmuş, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Kelam Kürsüsü Başkanlığı ve iki yıl dekanlık yapmış bir Kelam Profesörüdür. 1997 yılında emekliye ayrılmış ama, hala aynı Üniversitede Yüksek Lisans ve Doktora dersleri vermektedir.Atay, yayıma hazırlanan eserleri dışında, yirmi altı yayımlanmış kitabı, bir Kur'an çevirisi, seksen iki makalesi, dokuz tercümesi, altı edisyon kritiği ve dokuz adet tanıtım yazısıyla, İslam düşünce dünyasına önemli ölçüde katkı sağlayan bir ilim ve fikir adamıdır.İslam dininin Müslümanlarca uzun bir geçmişten beri ve bugün yanlış anlaşıldığını ve uygulandığını söyleyen Atay, Müslümanların ilgisini çekmiş ve geniş kesimleri etkilemeye başlamıştır. Onun hakkında yapılan bu çalışmada, eserlerinden, kendisiyle yaptığımız mülakattan ve hakkında yazılanlardan yararlanılmıştır.Dini anlayışında ve yaşamında Kur'an'ı referans alan Atay, geçmişten devralınan İslami külliyatı sıkı bir eleştiri süzgecinden geçirir. Bugün yaşanan İslam'ın birçok yönden Kur'an'la uyuşmadığını dile getirir. Eserlerinde hep bu konuları işler. Akla ve düşünceye çok önem verir. Dini, insanlığın mutlak ihtiyacı olarak görürken, dinden kastı İslam, İslam'dan muradı ise, ?Kur'an İslamı?dır. Kur'an'ın kesinlikle Allah sözü olduğuna inanan Atay, onu dinin bozulmamış yegâne ana kaynağı olarak kabul eder. İslam dışındaki dinleri ise reddeder.?Hüseyin Atay'ın Dine Yaklaşımı? adını verdiğimiz bu çalışmanın giriş bölümünde; Atay'ın hayatı, eserleri, onu etkileyenler, ondan etkilenenler ve onu eleştirenlerin düşünceleri ortaya konulmuştur. İkinci bölümde; genel olarak din hakkında verilen bilgilerin yanında, Atay'ın, diğer dinler hakkındaki görüş ve değerlendirmelerine kısaca yer verilmiştir. Bu bölümün sonunda, günümüz Müslümanlarınca anlaşıldığı biçimde yaşanan İslam dini, bir başka ifadeyle kültür, gelenek ve İslami külliyatın ortaklaşa biçimlendirdiği İslam dini ortaya konulmuştur.İkinci bölümde ise, asıl çalışma konusunu oluşturan Atay'ın İslam dinine yaklaşımına etraflıca değinilmiş ve sonuç bölümüyle çalışma bitirilmiştir.Salih ATÇEKEN17/06/2008, KONYA

Abstract:
Hüseyin ATAY was loorn in Rize, 1930. He performed as a chairman of theology professorship. Later, he was commisioned as a dean at the Dean of Divinity Faculty in Ankara University. He retired in 1997 but he has still been teaching master and doctorate lessons at the same university.Mr. Atay has twenty six works published, a Qur?an Translation, eighty two articles, a nine work translation, nine introduction writing, six edition critics except for works preparing for publication. Shortly, Mr. Atay is one of the most important men of letters and scholars, for, he has been giving a great number of contributions for Islamic literature.Accordinny to Mr. Atay, Islamic faith has been mis understood and practised by Muslims for along time. His Works affected the society. So much in terms of positive. Muslims are interested in his works, so the work has given them a good impression. The thesis has been prepared by means of interview and the writings about him.Atay?s understanding of religion and his life style focuses on Qur?an as a reference. He criticizes the complete works of Islam inherited from the past irritability. Today, Islam performed by Muslim isn?t. Relevance with Qur?an. Especially, he states that he always puts stress on the subjects. He also gives both logic and ideas great importance. Mr.Atay, believe that people specifically need religion Islam. Namely, Islam means Islam in Qur?an for him.Particularly, he states that the holy book, Qur?an is Allah?s utterance and it is the most important, single and unspoiled source. Meanwhile, Mr. Atay refuses all religions but Islam.In the introduction part of this work, ?Hüseyin Atay?s understanding of religion?, Mr. Atay?s biography, works what affects him positively or negatively, people criticezing him and their ideas have been pointed out clearly. In the second section, generally Not only Mr. Atay?s ideas about Islam but also his ideas and views abouth other religions is fundemantel part of our work. In final section it is strongly focused on how Islam or Islamic culture is understood or percieved by today muslim. On the other hand, how culture, customs and complete Works of Islam give form Islam.In the second section, main goal of our thesis, Atay?s understanding of religion, is given more detailed in conclusion part, the thesis has been ended.Salih ATÇEKEN17/06/2008, KONYA