Kadın imgesenin Türk resim sanatındaki yeri
The place of woman image in Turkish art
Yazar: AKZHANA ABDALİYEVA
Danışman: PROF. CANER KARAVİT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kadınlar = Women ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; İmge = Image

Özet:
Bu çalışmada amacım Batı'nın etkisinde gelişen Türk modernleşmesinin 19.yüzyıl ortalarından 20.yüzyılın ortasına kadar olan gelişimini kadın sorununu eksen alarak resim sanatı özelinde incelemektir.Batı'da ticaretin artışı, şehirlerin ortaya çıkması, coğrafî kesiflerin yapılması, üretim ölçeğinin manüfaktûr ve fabrikasyonla artması sonucu Ortaçağ feodal toplumu çözülmeye başlamış, üretim tekniği ve buna paralel olarak sosyal hayat köklü bir şekilde dönüşüme uğramıştır. Feodal toplumda hayatı malikâne içine hapsedilmiş bulunan kadın artık kapitalist üretim ilişkileri içinde erkekle benzer bir konuma sahip olan bir üretici haline gelmiştir. Bu süreç, kadının sosyal konumunu değiştirmiştir. Altyapıdaki bu değişim, bir yandan Batı'nın düşünsel ve sanatsal dünyasında kadının konumunun sorgulanmasına ve yeniden anlamlandırılmasına yol açarken bîr yandan da kadının kendi kimliğinin farkına varması sonucunu doğurur. Aydınlanma düşüncesiyle başlayan süreç 1789 Fransız Devrimi'yle kadın sorununun bilince çıkmasına yol açar.Bütün bu gelişmelerin Osmanlı toplumuna yansıması ancak 19. yüzyılın ortalarında başlar. Bunun altında Osmanlı toplumunun evriminin, batı toplumlarına benzememesi yatar. Merkezi devletin güçlülüğü, toplumsal kurumları değiştiren bir burjuvazinin doğmasını engellemiştir. Buna paralel olarak, pazar ekonomisinin gelişmemesi kapalı köy yaşamına dayalı Osmanlı toplumunu değiştirmemiş, kadının sosyal konumunda da uzun yıllar değişme olmamıştır.Konumuz açısından yukarıda saydığımız değişimlerin resim sanatına yansımasını önceden var olan soyut mitolojik kadın imgesi yerine somut birey olan kadın imgesinin artmasında görebiliriz. Bunun yanında artık sadece mitolojik ya da soylu kadın portreleri değil her kesimden kadının resmedilmeye başlanması söz konusudur. Artık kadın mitolojik bir güzellik simgesi ya da İsa'nın annesi olarak dinsel bir simge değil bizzat birey olarak resmedilmektedir. İlerleyen dönemlerde kadınlar sadece resmin nesnesi değil öznesi konumuna da geleceklerdir.

Abstract:
In this study my aim is to analyze the development of Turkish modernism which has begun to evolve from the mid of 19nt century to the mid of 20th century under the influence of the West on the basis of woman problem with a particular focus on the art of painting.As a result of the increasing trade volume in the West, emerging cities, geographical discoveries having been made, and the increased production scale with the manufacturing and fabrication, the feudal social structure of the Middle Age has begun to dissolve, and the production know-how along with the social life has undergone into a radical change. The woman whose social life has been imprisoned in a homestead under the feudalist order of society has become a producer with a similar status to that of man in the relations of capitalist type of production. This process has changed the social status of woman. This alteration in the infrastructure has, on one hand, caused questioning and reconstruction of the status of woman in the intellectual and artistic world of the West, led the woman become aware of her own identity on the other hand. The period that has begun with the Thought of Enlightenment leads a raising awareness on the problem of woman with the French Revolution in 1789.Reflections of all such developments into the Ottoman society begins hardly in the middle of 19th century. Beneath this lies the distinct character of the Ottomans evolution which is not similar to that of the western societies. The authority of central state has blocked the formation of bourgeois which changes the social institutions in parallel to the undeveloped market economy hasn?t changed the ottoman society depending on inner country life, the social position of women hasn?t changed for long years.With regard to our topic, we can recognize the reflection of the above mentioned changes into pictorial art on the increasing of woman image which is concrete individual instead of abstract mythological woman image that has previously existed. Besides not only the mythological or nobly woman portraits but also the portrait of women from any circles has been started to be made. Ever after, the woman has been portrayed not as mythological symbol of beauty or a religious symbol like the mother of Jesus, but as an individual herself. In the forthcoming periods the women would become not only the object of the picture but also the subject of it.