Terkos Gölü çevresindeki Sahil Çamı (pinus pinaster aıton) meşcerelerinde uygulanabilecek gençleştirme tekniklerinin belirlenmesi
Determination of regeneration techniques in maritime pine (pinus pinaster aiton) stands around Terkos lake
Yazar: VOLKAN ÇALOĞLU
Danışman: PROF. DR. SİNAN GÜNER
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Pinus maritima = Pinus maritima ; Pinus pinaster = Pinus pinaster ; Sürdürülebilir ormancılık = Sustainable forestry

Özet:
Türkiye için yabancı bir tür olmasına rağmen Sahilçamı Marmara Bölgesi başta olmak üzere Türkiye'de geniş alanlarda plantasyonları kurulmuştur. Hızlı gelişmesi endüstriyel amaçlı kurulan plantasyonlarda ve kanaatkâr olmasından dolayı da kumul tespitlerinde ilk akla gelen ağaç türlerinden biri olmuştur. İstanbul ilinin önemli su kaynaklarından biri olan Terkos Gölü'nü tehdit eden kumul hareketlerinin önlenmesi amacıyla 1960'lı yıllarda dikilmiş olan Sahilçamı meşcereleri geldiğimiz noktada yaşlanmış ve idare süreleri doldurmuş durumdadırlar. Bu çalışma Terkos Gölü çevresindeki sahilçamı meşcerelerinde uygulanabilecek gençleştirme metotlarını belirlemek amacıyla ele alınmıştır. Çalışma kapsamında Sahilçamı tohumlarının fiziksel özellikleri, çimlenme yüzdesi ve çimlenme hızı, tohum olgunlaşma süresi, tohum dağılım zamanları ile Terkos yöresinin iklim ve toprak özellikleri tespit edilmiştir. Araştırma alanında Sahilçamının biyolojisine uygun olabilecek gençleştirme metotlarından doğal gençleştirmeye dayalı Büyük Alan Tıraşlama İşletmesi + dal serme, doğal gençleştirmeye dayalı Büyük Alan Siper İşletmesi ve yapay gençleştirmeye dayalı Büyük Alan Tıraşlama İşletmesi + fidan dikimi yöntemleri uygulanmıştır. Büyük Alan Tıraşlama İşletmesi + dal serme doğal gençleştirme alanlarında 400 m2 büyüklüğündeki 15 adet sabit deneme alanında kozalaklı dal serme denemeleri (ilkbahar ve sonbahar aylarında yoğun, orta yoğun, az yoğun ve kontrol) tesis edilmiştir. En başarılı gençliklerin sonbahar dal sermelerinde, kontrol sahalarında ve az yoğun olan alanlara geldiği anlaşılmıştır. Doğal gençleştirmeye dayalı Büyük Alan Siper İşletmesinde yine 400 m2lik toplam 9 adet deneme alanında kapalılık oranları %60, %40 ve %20 oranlarına indirilmiştir. Alana gelen gençliklerin sayısında anlamlı bir fark olmadığı anlaşılmıştır. Yapay gençleştirmeye dayalı Büyük Alan Tıraşlama İşletmesi + fidan dikimi denemeleri için yine 400 m2 büyüklüğünde 9 adet sabit deneme alanında 3m x 2m aralık mesafesinde çıplak köklü, enso tipi ve tüplü fidan dikimi denemeleri yapılmıştır. Tüplü fidanların tutma ve yaşama yüzdeleri %90 seviyesinde olmuştur. Sonuç olarak Terkos gölü çevresinde bulunan ve idare süresi dolmuş sahilçamı meşcerelerinin doğal yolla gençleştirme başarısının arttırılması için, gençleştirme alanlarında ince bir tabaka halinde kozalaklı dal serme uygulaması ile gençleştirme uygulamasının yapılması, alanda yapılacak uygulamaların Ağustos, Eylül, Ekim aylarında yapılarak sonbahar çimlenmelerinin başladığı Kasım ayı gelmeden alandan çıkılması önerilmektedir. Olası bir başarısızlık durumunda yapılacak tamamlama dikim uygulamasında ise tüplü fidan tercih edilmelidir.

Abstract:
Although it is a foreign species for Turkey, plantations have been established in large areas in Turkey, especially in the Marmara Region Maritime pine (Pinus pinaster Aiton) has been one of the first tree species that comes to mind in the plantations established for industrial purposes due to its rapid development and in dune detection due to its contentment. Maritime pine (Pinus pinaster Aiton) stands, which were planted in the 1960s in order to prevent dune movements that threaten Terkos Lake, one of the important water resources of Istanbul province, have aged and have completed their rotation. This study was carried out in order to determine the regeneration methods that can be applied in the maritime pine stands around Terkos Lake. Within the scope of the research, the physical properties of the maritime pine seed, germinative energy and germination rate, seed maturation time, seed distribution times, climate and soil characteristics of the Terkos region were determined. Among the regeneration methods that may be suitable for the biology of the maritime pine, the clearfelling system based + spreading on natural regeneration, the compartment method based on natural regeneration and the clearfelling system based + sapling planting on artificial regeneration were applied in the research area. Conifer spreading trials (intensive, medium-dense, low-intensity and control in spring and autumn) were established in 15 fixed trial areas of 400 m2 in natural rejuvenation areas based on branch laying. It has been understood that the best youths come to the control areas and less dense areas in autumn branch laying. Compartment method based on natural regeneration, the crown closure rates were reduced to 60%, 40% and 20% in 9 trial areas of 400 m2. It was understood that there was no significant difference in the number of youth coming to the field. For the clearfelling system + sapling planting trials based on artificial regeneration, bare rooted, enso type and tube sapling planting trials were carried out at 3m x 2m spacing in 9 fixed trial areas of 400 m2. The percentage of catching and survival of tubed seedlings was at the level of 90%. As a result, in order to increase the success of natural regeneration of maritime pine stands around Terkos Lake and whose administration period has expired, it is recommended that the regeneration area by laying coniferous branches in a thin layer. It is recommended that the production activities and branch laying applications in the area be carried out in August, September, and October and to leave the area before the autumn germination starts in November. In case of a possible failure, it is recommended to prefer tubed seedlings in the completion planting application.