Geç Hitit, Yeni Asur ve Urartu uygarlıklarında ziyafet/yemek sahneleri
The banquet/dinner scenes in the Late Hittite, New Assyrian and Urartu civilization
Yazar: İSMAİL COŞKUN
Danışman: PROF. DR. RAFET ÇAVUŞOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Asurlular = Assyrians ; Geç Hititler = Late Hititites ; Urartular = Urartians ; Yemek kültürü = Food culture ; Yeni Asur Dönemi = Neo Assyrian Period ; Ziyafetler = Banqueting

Özet:
Geç Hitit, Yeni Asur ve Urartu Uygarlıklarında görülen ziyafet/yemek sahneleri belli bir kültürel birikim ve sanatsal gelişimi ortaya koyar. 
Birçok prenslikten oluşan Geç Hitit uygarlığı, Hitit Devletinin bir devamı niteliğindedir. Geç Hitit Krallıklarında ziyafet/yemek sahneleri, ortostatlar, steller, pyxis, kolye ucu ve mühür üzerinde yer alır. Geç Hitit Sanatında en fazla görülen yemek sahnesi, mezar stelleri üzerindedir. Ölü yemeklerini gösteren bu sahnelerde, figürler bazen karşılıklı, bazen tek oturmaktadır. Ölü yemeğinin dışında Hititlerde müzikli bayram ziyafetleri de görülmektedir. Hitit yazılı belgeleri yapılan bu törenlerle ilgili bilgiler verir.
	Yeni Asur döneminde duvar kabartmaları, silindir mühürler, pyxislar ve fildişi mobilya parçaları üzerinde ziyafet/yemek sahneleri görülmektedir. Asur görsel sanat eserleri ve yazılı belgelerinden zafer sonrası ziyafetin yapıldığı anlaşılmaktadır. Askerler için düzenlenen bu törenlerden bazıları, Kral II. Sargon Sarayının(MÖ 721-705)  önemli salonlarında taş levhalar üzerinde izlenmiştir. Kral Asurbanipal(MÖ 668-630)  ve eşinin birlikte açık havada müzik eşliğinde ziyafet sahnesi, Elam zaferinden sonra yapılmıştır. Zaferin bir kutlama şeklinde gösterilmesi Mezopotamya sanatının erken dönemlerinden beri görülen bir geleneğin devamıdır. 
	Asur Sanatının dışında, yazılı belgeleri de ziyafet ve yemeklerin nasıl yapıldığı ile ilgili bilgi verir. Ziyafet steli diye adlandırılan bir yazıt üzerinde, törene katılacak kişilerden, yiyecek malzemelere kadar birçok bilgi bulunur. Metinlerden anlaşılan bu törenler şehrin genelini kapsamakta ve katılımcıların çoğunluğunu halk oluşturmaktaydı. 
	Urartu Krallığında kemerler, adak levhaları ve mühürler üzerinde görülen Ziyafet/yemek sahneleri, sadece kadınlar, sadece erkekler ya da kadın ve erkekler için birlikte hazırlanmaktaydı. Urartu yazılı metinlerinde de ziyafet veya yemek ile ilgili bilgiler sınırlıdır.

Abstract:
The banquet / dinner scenes in the Late Hittite, New Assyrian and Urartu Civilizations reveal a certain cultural accumulation and artistic development.
The Late Hittite civilization consisting of many principals is a continuation of the Hittite State. In the Late Hittite Kingdoms, banquets / dinners scenes are placed on orthostats, stellar, pyxis, necklace and seal. The most common food scene in the late Hittite art is on the grave stellars. In these scenes of dead dishes, the figures are sometimes face to face, sometimes only one sits. Apart from the dead meal, musical feast banquets are also seen in the Hittites. Hittite written documents give information about these ceremonies.
In the New Assyrian period banquets / food scenes are seen on wall reliefs, cylinder seals, pyxislar and ivory pieces of furniture. Assyrian visual arts and written documents indicate that after the victory was feast. Some of these ceremonies for the soldiers, King II. Sargon's (721-705 BC) in the important rooms are in stone plates. The banquet of King Asurbanipal (668-630 BC) and his wife together in an outdoor music concert was made after Elam victory. The demonstration of victory as a celebration is a continuation of a tradition that has been seen since the early days of Mesopotamian art.
In addition to Assyrian art, written documents also give information about how the banquet and food is made. There is a lot of information on the inscription, called the banquet stellar, from the people to attend the ceremony to the food items. These ceremonies, understood from the texts, had been occuring in the general of the city, and the majority of the participants were people.
The banquets / dinner scenes,  in the Urartu Kingdom are seen on belts, votive plates and seals. These scenes were prepared solely for women, solely for men or together with men and women. In Urartian texts also the information, regording banquets or meals is limited.