Hepatit B, C ve D virüsleri için birincil referans materyallerden kalibre edilmiş ikincil referans materyallerin hazırlanması
Preparation of secondary reference materials calibrated from primary reference materials for hepatitis B, C and D viruses
Yazar: MEHTAP KIZILPINAR
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN MİTHAT BOZDAYI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Hepatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Hepatit C = Hepatitis C ; Hepatit C virüsü = Hepatitis C virus ; Hepatit D = Hepatitis D ; Hepatit D virüsü = Hepatitis D virus ; Referans standartları = Reference standards ; Virüsler = Viruses

Özet:
Hepatit B, C ve D Virüsleri İçin Birincil Referans Materyallerden Kalibre Edilmiş İkincil Referans Materyallerin Hazırlanması
 Bu çalışma, ülkemizde Nükleik asit Amplifikasyon Teknolojileri (NAT) alanında ihtiyaç duyulan  HBV, HCV ve HDV ikincil referans materyallerinin oluşturulması amacıyla gerçekleştirildi.  Bu amaçla DSÖ Birincil Referans Materyaller kullanılarak ülkemize özgü HBV, HCV ve HDV genotipleri içeren liyofilize ikincil referans materyalleri üretildi.
Hazırlanan materyallere daha uzun süre stabil bir şekilde muhafaza edilebilmeleri için liyofilizasyon işlemi uygulandı. Liyofilize edilen örnekler RT-PZR yöntemi kullanılarak test edildi. Kantitatif olarak ölçülen materyaller arasında büyük oranda bir tutarlılık gözlemlendi. Bu materyallerden HBV ve HCV liyofilize olanlar daha sonra çeşitli NAT yöntemleri kullanan laboratuvarlara gönderildi. Katılımcı laboratuvarların ölçüm sonuçlarına göre aynı yöntemi kullanan laboratuvarlar arasında bir uyum belirlenirken farklı yöntem kullanan laboratuvarlar arasında sonuç farklılıkları gözlemlendi.
 Yapılan stabilite çalışmaları sonrası yapılan ölçümler liyofilizasyon sonrası yapılan ölçüm sonuçları ile karşılaştırıldı. HBV ve HCV liyofilize materyallerinde herhangi bir viral yük farkı tespit edilmedi. 
Elde edilen bu veriler ışığında HBV, HCV ve HDV aday liyofilize materyaller, NAT testlerinde iç kontrol ya da çalışma ayıracı olarak kullanılmaya uygun görüldü. 
         
Anahtar Sözcükler: HBV, HCV, HDV, İkincil Referans Materyal, Viral Yük

Abstract:
Preparation of Secondary Reference Materials Calibrated from Primary Reference Materials for Hepatitis B, C and D Viruses
This study have been realized to establish secondary reference materials for HBV, HCV and HDV needed on the field of Nucleic Acid Amplification Technologies in our country. For that purpose lyophilized secondary reference materials that include HBV, HCV and HDV genotypes which are specific for our country have been produced WHO Primary Reference Materials. 
The prepared materials were subjected to lyophilization so that they could be stored for a longer period of time in a stable manner. Lyophilized materials were tested by using RT-PCR method. A great consistency was observed among the materials measured quantitatively. Than these materials, except HDV lyophilized, were sent laboratories which use different kinds of NAT methods. According to the measurement results of the participating laboratories, there was a consistency between the laboratories using the same method, while different results were observed among laboratories using different methods. 
Measurements made after the stability studies were compared with those obtained after lyophilization. No viral load difference was detected in HBV and HCV lyophilized materials.
HBV, HCV and HDV candidate lyophilized materials were found suitable for use as internal control or working reagent in NAT tests. 

Key Words: HBV, HCV, HDV, Secondary Reference Material, Viral Load