Evlat edinmede rıza
Consent in adoption
Yazar: PINAR DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. AHMET MİTHAT KILIÇOĞLU
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Türk Hukukuna ilk olarak, 743 sayılı Türk Kanunu Medenîsi ile giren evlat edinme kurumu, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile tekrar düzenlenmiştir. En yalın ve temel ifadesiyle herhangi bir sebeple çocuk sahibi olmayan çiftlerin veya evli olmayan kişilerin çocuk sahibi olmalarını sağlayan, ergin ve kısıtlıların da himayesi amacı taşıyan kurum evlat edinmedir şeklinde açıklanabilir. Bu çalışmanın temel amacı evlat edinmede rıza kavramının konuya yön veren kökler açısından işlevinin, öneminin, ortaya çıkma şeklinin ve evlat edinme prosedürlerine yön veren temel şart olma niteliğinin incelenmesi, değerlenmesi ve sonuçlandırılmasıdır. Bu temel amaç etrafından evlat edinme ve rıza kavramları etraflı biçimde incelenmiş, ilişkisi tarihi köklerle ortaya konmuş, evlat edinme kurumunun hukuki niteliğinde rızanın neden temel şart olduğu ele alınmış ve evlat edinmede rıza konusu detaylıca her yönüyle incelemeye tabi tutulmuştur. Rıza odağında ele alınan evlat edinme kurumunun hukuki bir değerlendirmesi olarak bu çalışma evlat edinmeyi sosyal, psikolojik ve toplumsal bağlamı içinde ele almıştır. Böylece evlat edinme hukuki prosedürleri ile evlat edinme amacı arasındaki organik bağı koparılmamış ve göz ardı edilmemiştir. Yargıtay kararları, temel uygulamalar ve mevcut alan yazının okunması ile yapılan araştırma sonucunda evlat edinmede rızanın temel şart olmasının, evlat edinme kurumunun temel amacına hizmet etmesinde iyi bir araç ve güvence işlevi gören bir sigorta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Evlat edinme kurumu, evlat edinmede rızayı temel koşul saymaktadır. Buna yönelik prosedürler izlenmekte ve rızanın yerine getirilmesi ehemmiyetle önemsenmektedir. Böylece temel amaç olan küçüğe sıcak ve sürekli bir yuva sağlamak etkin olabilmektedir.

Abstract:
The adoption institution, which entered Turkish Law for the first time with the Turkish Civil Law No. 743, was reorganized with the Turkish Civil Law No. 4721. In the simplest and most basic terms, adoption can be explained as the institution that enables spouses or unmarried people who do not have children or unmarried people, and which also aims to protect adopted adults and people with disabilities. The main purpose of this study is to examine, evaluate  the function of the concept of consent in adoption in terms of the roots that direct the subject, its importance, the way it emerges and its quality as the main condition that guides the adoption procedures. The concepts of adoption and consent are examined in detail around the aforementioned main purpose. As a result the relationship between adoption and consent is revealed alongside its historical roots; moreover it is explained why consent is the main condition in the legal nature of the adoption institution, and the issue of consent in adoption is examined thoroughly. As a legal evaluation of the adoption institution, which is carried out under the lens of consent, this study deals with adoption from a social, psychological and societal context. İn addition, the organic link between the legal procedures of adoption and the purpose of adoption is not ignored. As a result of the research carried out, which includes the analysis of rulings made by the Supreme Court, basic practices and the existing literature, it is concluded that the basic condition of consent in adoption is an insurance that serves as an appropriate vehicle and assurance in serving the main purpose of the adoption institution. Indeed, the adoption institution considers consent as a basic condition in adoption and as such strict observance of the adoption procedures that lead to the fulfillment of consent is of utmost importance. Once consent is fulfilled, the main purpose of adoption can be achieved, which is nothing short of the provision of an adequate home where the child can be nurtured and brought up in a safe environment.