Ormancılıkta farklı ölçüm cihazları kullanarak sayısal arazi yüzeyinin hesaplanması ve cihaz performanslarının karşılaştırılması (Çerkeş örneği)
Calculation of digital land surface using different measuring devices in forestry and comparison of device performances (Çerkeş sample)
Yazar: ALİ KARACA
Danışman: DOÇ. DR. ENDER BUĞDAY
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman İnşaatı ve Transportu Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Arazi değeri = Land valuation ; Arazi yükseklik bilgileri = Terrain hight fields ; GPS = Global Positioning System ; Ormancılık = Forestry ; İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle

Özet:
İnsanoğlu kadimden bu yana sürekli olarak bilgiye ihtiyaç duymuştur. Her alanda öne çıkan bu istek ölçme ve fotogrametri alanında da kendini göstermiştir. Bir alanın büyüklüğü, bir objenin eni, boyu ve yüksekliğinin ölçülmesi teknik olarak sürekli değişim göstermiştir. Günümüz teknolojilerinin hızla gelişmesi ve yaygınlaşmasıyla ölçme ve fotogrametri alanında önemli gelişmeler olmuştur. Bu gelişmeler içerisinde küresel konumlandırma cihazları yersel, havasal ve uydu üzerinden kullanılmak üzere sürekli bir değişim göstermişlerdir. Özellikle yirmibirinci yüzyıl başlarından itibaren Global Positioning System (GPS), mobil telefon, Global Navigation Satellite System (GNSS)- Continuously Operating Reference Station (CORS) ve İnsansız Hava Aracı (İHA) günlük pratik ölçmelerde inşaat, madencilik, havacılık, tarım, orman vb. alanlarda hızla kendine yer bulmuştur. Bu çalışmada farklı ölçüm hassasiyetlerine sahip topoğrafik ölçme cihazlarından GPS, GNSS-CORS, mobil telefon ve İHA cihazları aynı büyüklükteki alan üzerinde ölçüm yapılarak ölçüm süresi, hassasiyet ve haritalandırma açısından kıyaslanmıştır. Ayrıca yaygın olarak başvurulan uzaktan algılama veri seti olan uydu verisi üzerinden aynı alan için sayısal yükseklik değerleri Google Earth yazılımı ortamında hesaplatılarak haritalandırılmıştır. Elde edilen bu farklı ölçüm verileri aynı düzlemde kıyaslamaya tabi tutulmuş ve sonuç olarak Real-time kinematik (RTK) özellikli GNSS-CORS ve RTK-İHA cihazlarının yüksek hassasiyette veri sağladığı ve bunu sırasıyla RTK donanımı olmayan İHA, Google Earth veri seti, mobil telefon ve GPS cihazıyla yapılan ölçüm değerlerinin takip ettiği tespit edilmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçlara bakılarak yüksek hassasiyet ve kısa zamanda ölçüm yapılmasını gerektiren çalışmalarda İHA kullanımının daha etkin olduğu hassasiyetin ikinci planda tutulduğu çalışmalarda ise GPS, Google Earth ve mobil telefonla yapılan ölçümlerin kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Since earlier civilizations, man has needed more information. This desire, which is evident in every discipline, has been observed in the surveying and photogrammetry disciplines as well. The size of an area, the measurement of the width, height and height of an object has been technically constantly changing. With the rapid development and spread of today's technologies, there have been important developments in the field of measurement and photogrammetry. Within these developments, global positioning devices have shown a continuous change to be used via terrestrial, aerial and satellite. Especially since the beginning of the twenty-first century, Global Positioning System (GPS), mobile phone, Global Navigation Satellite System (GNSS)- Continuously Operating Reference Station (CORS) and Unmanned Aerial Vehicle (UAV) have been used in daily practical measurements in construction, mining, aviation, agriculture, forestry etc. quickly found its place in the fields. In this study, GPS, GNSS-CORS, mobile phone and UAV devices, which are topographic measurement devices with different measurement sensitivities, were measured on the same size area and compared in terms of measurement time, sensitivity and mapping. In addition, numerical elevation values for the same area were calculated and mapped in the Google Earth software environment over the satellite data, which is a widely referenced remote sensing data set. These different measurement data obtained were compared on the same plane and as a result, GNSS-CORS and RTK-UAV devices with Real-time kinematics (RTK) provided high-precision data, followed by UAV without RTK equipment, Google Earth data set, mobile phone and it has been determined that the measurement values made with the GPS device follow. Looking at the results obtained in the study, it was concluded that the use of UAV is more effective in studies that require high sensitivity and measurements in a short time, and measurements made with GPS, Google Earth and mobile phone can be used in studies where sensitivity is kept in the background.