Samsun İli Çarşamba İlçesinde aile çiftçiliğinin mevcut durumu, sorunları ve sürdürülebilirliği
The current status, issues and sustainability of family farming in Çarşamba District of Samsun Province
Yazar: ZEYNEP ÇELİK
Danışman: PROF. DR. İSMET BOZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Aile çiftçiliği, sosyoekonomik, çevresel ve kültürel bakımdan ülkeler açısından stratejik öneme sahiptir. Özellikle aile çiftçiliğinin yoğun olduğu ülkelerde tarım politikalarının hedef kitlesi sadece aile işletmeleri olabilmektedir. Hem kalkınmakta olan hem de kalkınmış ülkelerde aile çiftçiliği gıda üretimi alanında en yaygın olarak görülen yapıyı oluşturmaktadır. Tezin amacı günümüzde önemi giderek artan aile çiftçiliğinin mevcut durumunun, sorunlarının ve sürdürülebilirliğinin Türkiye'nin önemli tarım havzalarından biri olan Samsun İli Çarşamba İlçesinde ortaya konulmasıdır. Çiftçi ailelerinin sahip olduğu sosyal koşullar ve geleceğe bakış açıları, çiftçi ailelerinin tarımsal üretimde karşılaştıkları sorunlar ve çiftçi ailelerinin köy yaşamı ve çiftçiliği sürdürmeye motive edecek faktörlerin önem düzeyi sürdürülebilirlik ölçütleri olarak incelenmiştir. Araştırmada veri toplanırken; Çarşamba Gıda Tarım ve Hayvancılık İlçe Müdürlüğü'nde çalışan mühendislerin görüşleri dikkate alınmış ve bu amaçla ilçeyi temsil eden fındık üreticisi olarak Gökçeçakmak ve Ağcagüney Köyleri, çeltik üreticisi olarak Taşdemir ve Denizler Köyleri seçilmiştir. Bu köylerde yem bitkileri üretimi yapan çiftçiler de araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırma verileri arazi büyüklüğü temel alınarak tabakalı tesadüfi örnekleme yoluyla belirlenen 59 çiftçiden toplanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; çiftçilerin büyük çoğunluğunun baba mesleği çiftçilik olmasına rağmen, çocuklarının bu mesleği devam ettirmesini isteyenlerin oranında ciddi bir düşüş görülmektedir. İlçede kadınların eğitim düzeyleri arttıkça köy yaşamı ve çiftçiliğe olan motivasyonu olumsuz etkilemekte olup; ailelerin yıllık gelir seviyesindeki artış ve televizyon izleme sıklığı köy yaşamı ve çiftçiliğe olan motivasyonu olumlu etkilemektedir. Çiftçilerin tarımsal üretim sırasında karşılaştıkları sorunlardan en önemlileri; araştırma bölgesindeki ürünlerin satışı ve pazarlanması ile araştırmaya konu olan bölgedeki işgücü yetersizliği konularında yaşanılan sorunlardır.

Abstract:
Family farming has a strategic importance for the countries in terms of socio-economic, environmental and cultural aspects. In the countries especially which the density of family farming is higher, the target group of the agricultural policies are the family businesses. Family farming in both developed and developing countries constitutes the most common form of food production. The aim of the thesis is to present the present situation, problems and sustainability of family farming in Çarşamba district of Samsun province, one of the important agriculture basins of Turkey. Social conditions and future perspectives of family farms, problems faced by farmers in agricultural production, and the level of importance of factors that will motivate farmers to maintain village life and farming were examined as sustainability criteria. While collecting data in the survey; the opinions of the engineers working in the Food, Agriculture and Livestock District Directorate were taken into account. With this aim; Gokcecakmak and Agcaguney villagers were selected as hazelnut producers representing the district and Tasdemir and Denizler villagers were selected as rice producer representatives. Farmers involved in production of forage crops in these villages were also included in the research. The survey data were collected from 59 farmers identified by stratified random sampling based on land size. According to the results of the research; despite the fact that the vast majority of farmers were paternal farming, there was a serious decline in the proportion of those who want their children to continue this profession. As the formal education level of the women increases in the district, it negatively affects the motivation for village life and farming; the increase in the annual income level of the families and the frequency of watching television positively affects the motivation for village life and farming. The most important problems faced by farmers during agricultural production were; sales and marketing of products in research area and the labor shortage in the region subjected to the survey.