Nüfus, toplum ve ekonomi yapısına göre İnsuyu ve Turgud kazaları (1833-1845)
Insuyu and Turgud districts according to population, society and economic structure (1833-1845)
Yazar: ŞENER ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA DURDU
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda birçok alanda olduğu gibi vergi sistemi ve nüfus sayımlarında da değişimler yaşanmış ve bu konularda yeni düzenlemelere gidilmiştir. Tanzimat ilanı ile beraber bu değişimler hız kazanmış özellikle mali alanda yeni vergi sistemini hayata geçirmek için temettüat defterleri tutulmuş ve modern anlamda ilk nüfus sayımları yapılmaya başlanmıştır. Temettüat defterlerinde ahalinin gelir durumunun tespiti amacıyla hane reislerinin sahip oldukları emlak, tarla ve hayvan sayılarına ait bilgiler ayrıntılı bir şekilde kayıt altına alınmıştır. Bu anlamda temettüat defterlerinde yerleşim yerlerinin   sosyal yapısının yanında ekonomik durumunu ile ilgili bilgi sahibi olmak mümkündür. Nüfus defterlerinde yer alan bilgilerden aile yapısı, nüfusun yaş dağılımı gibi sosyal tarihi ile ilgili belgilere de ulaşılmaktadır.

Turgud ve İnsuyu kazalarında yaşayan ahalinin temel geçim kaynaklarının tarım ve hayvancılık olduğu görülmektedir. Kazalarda buğday, arpa, çavdar ve yulaf ekimi yapılan zirai ürünlerdir. Arazi durumuna bağlı olarak Turgud kazasında küçükbaş hayvancığın daha yaygın olduğu söylenebilir. Çiftçilik dışında çobanlık, hizmetkarlık, ırgatlık, duhancılık ve değirmencilik gibi farklı meslek gruplarına da rastlanmaktadır.

Bu çalışmanın konusunu Osmanlı son dönemine ait ekonomik ve sosyal tarih alanları oluşturmaktadır. Bu konunun geniş bir coğrafyayı kapsadığı göz önüne alınarak mikro düzeyde iki kaza örneği üzerinde durulmuştur. Tezin konusunu oluşturan kazalara ait arşiv belgeleri yeni yazıya çevrilerek elde edilen verilerden tablo ve grafikler hazırlanmıştır.  Bu tezde temel kaynaklarımız arasında yer alan temettüat ve nüfus defterlerinden hareketle Konya Vilayetine bağlı Esbkeşan'a tabi Turgud ve İnsuyu Kazalarının sosyal ve ekonomik yapıları ile demografik özellikleri tahlil ederek bir sonuca ulaşmaktır.

Abstract:
"In the 19th century Ottoman Empire, as in many other areas, changes occurred in the tax system and population censuses and new regulations were introduced in these matters." With the declaration of the Tanzimat, these changes gained momentum, particularly in the financial realm, where dividend registers were kept to implement the new taxation system, and modern-style population censuses began to be conducted."In the dividend registers, detailed information regarding the number of properties, fields, and livestock owned by household heads was meticulously recorded for the purpose of determining the income status of the population. In this regard, it is possible to obtain information about the economic situation of settlements alongside their social structure in dividend registers. Additionally, socio- historical data such as family structure and age distribution of the population can be accessed from census records.

It is observed that the primary livelihoods of the residents living in the township of Turgud and Insuyu are agriculture and animal husbandry. Wheat, barley, rye, and oats are the agricultural products cultivated in the districts. Depending on the terrain, it can be said that small livestock is more common in Turgut district. Besides farming, various occupations such as shepherding, servant work, day laboring, peddling, and milling are also encountered.
The subject of this study is the economic and social history fields of the late Ottoman period. Considering that this subject covers a wide geography, two micro-level accident examples are focused on. Archive documents related to the accidents that constitute the subject of the thesis were transcribed and tables and graphs were prepared from the data obtained. In this thesis, based on our primary sources including dividend books and population registers, we will analyze the social and economic structures as well as demographic characteristics of the Turgut and İnsuyu districts under the jurisdiction of Esbkeşan, a sub-province of the Konya Province, in order to reach a conclusion.