Spinal anestezi altında opere edilen geriatrik kalça kırığı hastalarında kırılganlığın postoperatif morbidite ve mortaliteye etkisi; prospektif kohort çalışma
The effect of frailty on postoperative morbidity and mortality in geriatric hip fracture patients operated under spinal anesthesia; prospective cohort study
Yazar: YALÇIN ŞENOL
Danışman: DOÇ. DR. NEZİH SERTÖZ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
AMAÇ: Kalça kırıkları geriatrik hastalarda sıklıkla karşılaşılan bir sağlık sorunu olup
yaş arttıkça sıklığı da artmaktadır. Çalışmamızda kalça kırığı operasyonu geçiren geriatrik
hastaların postoperatif dönemde kırılganlık durumlarındaki değişikler incelenmiş olup
kırılganlıklarının morbidite ve mortaliteye olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.

METOD: Çalışmamız prospektif gözlemsel bir çalışma olarak planlandı. Tıbbi
Araştırmalar Etik kurul ve hasta yazılı onayı alındıktan sonra Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi
Ortopedi ve Travmatoloji AD ameliyathanesinde Ocak 2023 – Mayıs 2023 tarihleri arasında
kalça kırığı nedeniyle operasyon geçiren 101 hasta çalışmada değerlendirildi. İstatistiksel analiz
için gruplar arası karşılaştırmalarda Mann Whitney U Testi, bağımlı ölçümler arasındaki
farklılığın değerlendirilmesinde Friedman'ın Sıralara Göre İki Yönlü Varyans Analizi, bağımlı
ölçümler arasındaki ikili karşılaştırmalarda da Bonferroni düzeltmesi yapılarak çoklu testler
değerlendirildi.

BULGULAR: Çalışma döneminde; %68,3'ü kadın, %31,7'si erkek olan toplam 101
hasta değerlendirmeye alındı. Hastaların yaşları ortalama 78±9 yıl, VKİ ortalaması 24,8±4,2
kg/m2 olarak saptandı. Hastaların komorbiditelerinde; %64,4'ünde HT, %37,6'sında DM,
%29,7'sinde SVH, %20,8'inde demans mevcuttu. Kalça kırıklarının yeri incelendiğinde
%50,5'i intertrokanterik, %45,5'i femur boynu, %4'ü de subtrokanterik iken cerrahi tekniklere
bakıldığında %49,5'ine internal fiksasyon, %30,7'sine total artroplasti ve %19,8'ine de
hemiartroplasti işlemi uygulandı. Operasyona alınana kadar geçen süre 2,8±1,7 gün iken
taburculuk için geçen süre ortalama 3 gündü. Hastaların CCI (Charlson Komorbidite İndeksi)
puanları ortalaması 5±2 olduğu görüldü. Mini mental teste bakıldığında ise %26,7'sinin normal,
%28,7'inin orta düzeyde bozukluk, %25,7'sinin ağır düzeyde bozukluk, %18,8'inin hafif
düzeyde bozukluk olduğu saptandı. Postoperatif 0.günde BI (Barthel İndeksi) ortalama puan
85±15 olarak saptanmış olup hastaların %18,8'i bağımsızdı. Postoperatif 3. aydaki durumları
tekrar değerlendirildiğinde ise %14,9'u bağımsız ve ortalama puan 78±22 bulundu. Postoperatif
0.günde EKS (Edmonton Kırılganlık Skalası)'ye bakıldığında ortalama puan 7,3±3 olup
hastaların %25,7'sinin kırılgan olmadığı, %32,7'sinin hafif, %24,8'inin orta ve %16,8'inin de
şiddetli kırılgan olduğu görüldü. Postoperatif 3. aydaki durumları değerlendirildiğinde ortalama
puan 7,7±3,7 olup %25,7'sinin kırılgan olmadığı, %26,7'sinin hafif, %25,7'sinin şiddetli ve

iii
%6,9'unun da orta kırılgan olduğu saptandı. Postoperatif 0.günde KKÖ (Klinik Kırılganlık
Ölçeği) incelendiğinde %45,5'inin frail, %36,6'sının pre-frail ve %17,8'inin de non-frail
olduğu saptanırken postoperatif 3. aydaki durumları değerlendirildiğinde %37,6'sının frail,
%30,7'sinin pre-frail ve %16,8'inin de non-frail olduğu görüldü. KKÖ ve EKS'nin her ikisine
göre de yaş ilerledikçe, taburculuk için geçen süre arttıkça ve bekar ise kırılganlığın daha
yüksek olduğu görüldü. Bununla birlikte sigara kullanım oranının ve eğitim görmemiş
bireylerin kırılganlık oranlarının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu da belirlendi.
Kırılganlık ile cinsiyet, VKİ ve gelir düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı.
Çalışmamızda kullanılan her iki ölçeğin birbirleriyle ilişkilerini incelediğimizde ise EKS'deki
değişim ile KKÖ'deki değişimin birbirine paralel ve anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu görüldü.
Hastalar postoperatif üçüncü ayda aranarak iletişime geçildiğinde %14,9'unun hayatını
kaybetmiş olduğu öğrenildi. Mortalite ile ölçeklerin bazal değerleri, mini mental test bazal
puanı ve operasyona kadar geçen sürenin ilişkisini araştırdığımızda hayatını kaybedenlerin
kırılganlığının daha fazla olduğu, mini mental testten aldıkları puanın da daha düşük olduğu
görüldü. Operasyona kadar geçen sürenin ise mortaliteyi etkilemediği belirlendi.

SONUÇ: Yaşlı nüfusun dünyada ve ülkemizde giderek arttığı düşünüldüğünde geriatrik
popülasyona ait özellikli yaklaşımların daha önemli olacağı ve kırılganlığın da gözden
kaçırılmaması gerektiği kanaatindeyiz.

Abstract:
PURPOSE: Hip fractures are a frequently encountered health problem in geriatric
patients, and their frequency increases with age. In our study, the changes in the frailty status
of geriatric patients who underwent hip fracture surgery in the postoperative period were
examined and it was aimed to investigate the effects of frailty on morbidity and mortality.
METHOD: Our study was planned as a prospective observational study. After
obtaining approval from the Medical Research Ethics Committee, 101 patients who underwent
surgery for hip fractures at the Ege University Faculty of Medicine Department of Orthopedics
and Traumatology operating room between January 2023 and May 2023 were evaluated in the
study. For statistical analysis, Mann Whitney U Test was used for comparisons between groups,
Friedman's Two-Way Analysis of Variance by Ranks was used to evaluate the differences
between dependent measurements, and multiple tests were evaluated by applying Bonferroni
correction for pairwise comparisons between dependent measurements.
RESULTS: A total of 101 patients, 68.3% female and 31.7% male, reached during the study
period were included in the study. The average age of the patients was 78±9 years, and the
average BMI was 24.8±4.2 kg/m2. Comorbidities of the patients were HT in 64.4%, DM in
37.6%, LVH in 29.7%, and dementia in 20.8%. When the location of hip fractures is examined,
50.5% are intertrochanteric, 45.5% are femoral neck, and 4% are subtrochanteric. When we
look at the surgical techniques, 49.5% are internal fixation, 30.7% are total arthroplasty and 4%
are subtrochanteric. 19.8 of them underwent hemiarthroplasty. While the time until surgery was
2.8±1.7 days, the average time until discharge was 3 days. It was observed that the average CCI
scores of the patients were 5±2. When the mini mental test was examined, it was determined
that 26.7% had normal impairment, 28.7% had moderate impairment, 25.7% had severe
impairment, and 18.8% had mild impairment. The mean BI score on day 0 was determined as
85±15, and 18.8% of the patients were independent. When their status was re-evaluated at the
3rd month, 14.9% were found to be independent and the average score was 78±22. When

looking at the ECS on day 0, the average score was 7.3±3 and 25.7% of the patients were non-
frail, 32.7% were mildly frail, 24.8% were moderately frail and 16.8% were severely frail. It

was seen to be. When their condition at the 3rd month was evaluated, the average score was
7.7±3.7, 25.7% were non-frail, 26.7% were mild, 25.7% were severe and 6.9% were moderately
frail. detected. When the CFS was examined on day 0, it was determined that 45.5% were frail,
36.6% were pre-frail and 17.8% were non-frail. However, when their conditions were evaluated
at the 3rd month, 37.6% were frail and 30% were non-frail. It was observed that .7% were pre-

v
frail and 16.8% were non-frail. According to both ECS and CFS, fragility was found to be
higher as age increased, as time for discharge increased, and if single. However, it was also
determined that the smoking rate and fragility rates of uneducated individuals were higher than
other groups. No significant relationship was found between frailty and gender, BMI and
income level. When we examined the relationships between the two scales used in our study, it
was seen that the change in ECS and the change in CFS were parallel and significantly related
to each other. When the patients were contacted in the 3rd month, it was learned that 14.9% had
died. When we investigated the relationship between mortality and the basal values and changes
of the scales, the mini-mental test basal score and the time until the operation, it was seen that

the fragility of those who lost their lives was higher and the score they received from the mini-
mental test was lower. It was determined that the time until the operation did not affect

mortality.

CONCLUSION: Considering that the elderly population is increasing in the world and
in our country, we believe that specific approaches to the geriatric population will be more
important and fragility should not be overlooked.