Farklı lise türlerinde eğitim gören öğrencilerin kariyer uyum yeteneklerinin cinsiyet ve tercih edilen alan seçimi açısından incelenmesi
Investigation of the career adaptation abilities of studentsin different high school types in terms of genders andpreferred field selection
Yazar: HİLAL GELEGEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BENGÜ BERKMEN
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, lise öğrencilerinde kariyer uyum yetenekleri ve meslek kararı verme
yetkinliği ilişkisinde cinsiyet ve okul türü değişkenlerinin incelenmesinin amaç
edinildiği ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırma grubu,
Malatya ili Battalgazi merkez ilçesinde bulunan toplam altı adet lisede 11. ve 12. sınıf
düzeyinde öğrenim görmekte olan 259 kız, 190 erkek olmak üzere toplam 449
öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş aralığı 16 ile 18 yaş
aralığındadır. Araştırmada lise öğrencilerinin kariyer uyumuna ilişkin veriler ''Kariyer
Uyum Yetenekleri Ölçeği Kısa Formu'' (Maggiori ve diğerleri, 2017), meslek kararı
verme yetkinliğine ilişkin veriler ''Meslek Kararı Verme Yekinliği Ölçeği''
(Bozgeyikli, 2004), kişisel bilgilere ilişkin veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan
'Kişisel Bilgi Formu' kullanarak elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin
analizi IBM SPSS Statistics 22.00 istatistik programı kullanılarak frekans, yüzde,
aritmetik ortalama, standart sapma, gruplar arasındaki farkın incelenmesinde tek yönlü
varyans analizi (One-Way ANOVA), t-testi, Tukey ve Tamhane testleri kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre, lise öğrencilerin kariyer uyum düzeyleri ve meslek
kararı verme yetkinlik düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur.
Araştırmada kullanılan Regresyon ve Korelasyon analiz sonuçlarına göre, meslek
kararı verme yetkinlik düzeylerinin kariyer uyum yetenekleri tarafından anlamlı olarak
yordandığı belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda, lise öğrencilerinde cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi ve tercih edilen
alan değişkenleri kariyer uyum yetenekleri açısından farklılaşma görülmediği; kariyer
uyumu, meslek kararı verme yetkinliği, okul türü, algılanan akademik başarı düzeyi
ve alan değişkenleri meslek kararı verme yetkinliği açısından farklılık olduğu
görülmüştür.Araştırma sonucu edinilen bulgular, ilgili alan yazına dayanarak
tartışılmış ve gelecekte yapılabilecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Alan Seçimi, Cinsiyet, Kariyer Uyum Yetenekleri, Lise
Öğrencileri.

Abstract:
This research is a descriptive study in the relational survey model, which aims to
examine the variables of gender and school type in the relationship between career
adaptability and career decision-making competence in high school students. The
research group was carried out with the participation of a total of 449 students, 259
girls and 190 boys, studying at the 11th and 12th grades in a total of six high schools
located in the central district of Battalgazi, Malatya. The age of the participants ranges
between 16 and 18 years old. In the study, data on career adaptability of high school
students was obtained using the ''Career Adaptability Scale Short Form'' (Maggiori
et al., 2017), while data on career decision-making competence was obtained using the
''Vocational Decision-Making Competence Scale'' (Bozgeyikli, 2004). On the other
hand, data on personal information was provided by "Personal Information Form"
prepared by the researcher. Analysis of the data obtained in the research were
examined with IBM SPSS Statistics 22.00 computer statistical program to analyze
frequency, percentage, arithmetic mean, standart deviation and the differences
between groups using one way analysis of variance (One-Way ANOVA), t-test, tukey,
and tamhane tests.
According to the findings of the study, a moderately positive relationship was found
between the career adjustment levels of high school students and their professional
decision-making competence levels. According to the results of regression and
correlations analysis used in the research, it was determined that career decisionmaking competency levels were predicted significantly by career adaptability.
As a result of the research, it was seen that there was no differance in terms of career
adaptability of gender, age, grade level and preferred field variables ın high school
students, however there was a difference in terms of career adaptability, career
decision-making competence, school type, perceived academic achievement level and
field variables.
The findings obtained from the result of the research were discussed based on relevant
literature basis and suggestions presented for possible future researches.
Keywords: Career Adaptability, Field Selection, Gender, High School Students