Bilim kurgu filmlerinde yaratılan tematik mekanların tasarım ve üretim süreçlerinin analizi
Analyze of design and production processes of thematic spaces that are created in science fiction movies
Yazar: ALPAY TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. E. NUR OZANÖZGÜ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Mekan tasarımı = Space design ; Sinema = Cinema

Özet:
Gün geçtikçe gelişen teknoloji, artık günümüz modern insanının yaşamına doğrudan etki eden boyutlara ulaşmıştır. Gelişen bu teknolojilerin, üretkenlik ve bilişim faktörlerini tetiklemesiyle, sanat dalları da bu durumdan etkilenmiştir. Çünkü, önceden imkansız görünen pek çok şeyi gerçekleştirmek artık mümkün hale gelmiştir. Günümüzde hala imkansız kabul edilen kavramları ve olayları ise sanal ortamlarda gerçekleştirmek söz konusu olabilmiştir. Dolayısıyla, yaşadığımız sosyal çevre bu süreçte hızla değişmiştir. 
Bilim kurgu filmleri, sadece insanları eğlendirmek için yapılan basit vizyon gösterileri değildir. Bu filmler; bilimden güç alarak gelecek hakkında ilham veren, izleyicilerin her anlamda hayata olan bakış açılarını değiştiren yapıtlardır. Hatta bu filmler bir çok sanat dalına, endüstriyel sektöre hayal gücü ve inovasyon fikirlerini aşılayan önemli kaynaklardır. 2000'li yılların başlarında oldukça popüler olan kapaklı telefonların Star Trek filminden esinlenilip üretilmiş olması buna çok basit bir örnektir.
Günümüzde mekan tasarımı kavramı ise; artık yaşadığımız gerçek dünya dışında, oluşturulan yapay veya sanal ortamlarda da anlam ifade eden çok boyutlu bir kavramdır.Sinema endüstrisi, özellikle bilim kurgu filmleri ise bu mekanları gerçek veya sanal yöntemlerle oluştururur. Bu filmler, karakterleri ve mekanları, belirli bir temaya göre oluşturulur  ve bir bütün haline getirir. Dolayısıyla, her sahne mekana ihtiyaç duyar ve bu mekanlar sahnenin konseptine göre, çeşitli özel efekt yöntemileriyle oluşturulur. Gelecekte, mimarlık ve mekan tasarımının, sanal görsellik oluşturan bu teknolojiler ile daha da etkileşim halinde olacağı çok açıktır. Günümüzde bile, tasarlanan mekanlarda pek çoğu bilim kurgu filmlerinden esinlenilerek üretilmiş teknolojiler kullanılmaktadır. Dolayısıyla bilim kurgu filmlerindeki mekanların nasıl oluşturulduğunun araştırılması; hem bilim kurgu filmleri ile ilgili kaynak oluşturmak, hem de mimarlık ve iç mimarlık dallarına sağlayabileceği faydaları analiz edebilmek adına çok önemlidir. 
Tezin anlatımında genelden özele doğru bir yol izlenmiştir. 1. bölümde bilim kurgu ve bilim kurgu sinemasının ne olduğu, tarihçesi, türleri irdelenmiştir. 2. bölümde ise sinemanın mekan tasarımı ile algısal ve sanatsal yönden ilişkisi üzerinde durulmuştur. Tezin 3. bölümünde, bilim kurgu filmlerindeki tematik mekanların tasarım ve üretim süreçleri incelenmiştir. Sahne mekanlarının üretilmesi esnasında kullanılan efekt yöntemleri detaylı biçimde açıklanmıştır. Tezin son bölümü olan 4. bölümde ise, konu bağlamında 2001 Amerikan yapımı bir bilim kurgu filmi olan ''A.I Artificial Intelligence'' filmi incelenmiştir ve bu tez çalışması tamamlanmıştır.



Anahtar Sözcükler: Bilim Kurgu, İnovasyon, Teknoloji, Dijital Mekan, Tematik Mekan, Görsel Efekt, Sinema

Abstract:
Technology developing day by day, has reached such magnitudes that influence modern people's life. Since these technologies trigger notions about productivity and informatics, art also has been affected from this situtiation. Because many things that seem impossible to achieve previously has been possible. Today, it is even possible to create notions and facts that are still considered impossible, with digital technology platforms.  
Science fiction movies are not basic vision shows for only entertaining people. These movies that inspires about future thanks to science itself,  change audience's perspective of living in every sense. They are also important resources for many kind of art and industrial sector as they add imagination and innovation ideas to these platforms. For an simple example, popular clamshell cell phones that were used in 2000's mostly, producted by the inspiration of Star Trek movie. 
Nowadays, space design is the multidimensional notion beyond real world as it is significant on artificial or digital platforms too. Cinema industry, especially science fiction movies, create these spaces with realistik or digital methods. These movies create characters and spaces according to a theme and combine them. So, every scene needs space these spaces are created by the help of various special effect methods according to concept. In the future, it is very clear to see that architecture and space design will be more interactive with technologies which create artificial visuals. Even today, many technologies inspired by science fiction movies, are being used in architectural spaces. Therefore, it is very important to research how spaces are created in science fiction movies for both creating a resource for science fiction movies and analyzing the benefits about architecture and interior design.

Construction of the subjects on the thesis are from general to specific. In section 1, descriptions about science fiction and science fiction movie, their history, their kinds and influences of these movies on audience were examined. In section 2, perceptual and artistic relationships between cinema and space design were researched.In section 3, processes of creating thematic spaces in science fictions movies were examined. Special effect methods which are being used during production of scene spaces were explained comprehensively. In section 4 which is the last part of thesis, an 2001 American production science fiction movie called ''A.I. Artificial Intelligence'' were reviewed according to thesis and this thesis were completed.



Key Words: Science Fiction, Innovation, Technology, Digital Space, Thematic Space,Visual Effect, Cinema