Revize Nottingham Duyu Değerlendirmesi'nin Türkçe versiyonu ve inmeli bireylerde geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi
Turkish version of the Revised Nottingham Sensory Assessment and its validity and reliability in stroke patients
Yazar: NURTEN ÇEK
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN AKYÜREK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Duyular = Sensation ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; İnme = Stroke

Özet:
Bu çalışma, Revize Nottingham Duyu Değerlendirmesi'nin (rNDD) Türkçe versiyonu ve ı̇nmeli bireylerde geçerlilik ve güvenilirliğinin ı̇ncelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya 85 inmeli birey dahil edildi. Ölçek Türkçe'ye uyarlanırken DSÖ'nün çeviri protokolü uygulandı. Ölçeğin uygulama, pratiklik ve anlaşılabilirliğinin değerlendirilmesi için ön test uygulaması yapılarak ölçeğe son hali verildi. rNDD'nin geçerliliği yapı ve kriter geçerliliği yöntemi ile, güvenilirliği ise iç tutarlılık, test-tekrar test ve uygulayıcılar arası tutarlılık yöntemi ile incelendi. rNDD'nin kriter geçerliliğine göre altın standart test olan Katz GYA İndeksi ile ilişkisi incelendiğinde, rNDD'nin hafif dokunma (r=0,430), ısı (r=0,504), iğneleme (r=0,469), taktil lokalizasyon (r=0,474), bilateral eş zamanlı dokunma (r=0,431) ve basınç (r=0,464) alt boyutları ve propriosepsiyon (r=0,674) ile steregnozis (r=0,580) boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p0,001).  RMD ile rNDD'nin hafif dokunma (r=0,537), ısı (r=0,576), iğneleme (r=0,550), taktil lokalizasyon (r=0,576), bilateral eş zamanlı dokunma (r=0,528) ve basınç (r=0,589) alt boyutları ve propriosepsiyon (r=0,732) ile steregnozis (r=0,773) boyutları arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi (p0,001). rNDD'nin yapı geçerliliği incelemesinde demografik bilgilere göre grup karşılaştırmaları yapıldı ve rNDD'nin sonuçlarının demografik özelliklere göre değişim göstermediği ve tutarlı sonuçlar verdiği saptandı. Güvenilirlik analizine göre rNDD'nin tüm boyutlarında iç tutarlılık yüksek bulundu (Cronbach's α=0,788- 0,959). rNDD'nin test-tekrar test analizine göre, tüm alt boyutlarda farklı zamanlarda bulunan sonuçlar arasında mükemmel tutarlılık olduğu bulundu (0,953-1,000). rNDD'nin uygulayıcılar arası tutarlılık analizine göre, tüm alt boyutlarda farklı uygulayıcılar arasındaki değerlendirme sonuçlarının mükemmel tutarlılık gösterdiği tespit edildi (Kappa= 0,9-1,0). Sonuç olarak rNDD'nin Türkçe'ye uyarlamasının inmeli bireylerde somatoduyuyu değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu bulundu.

Abstract:
The aim of this study was examined the Turkish version of the Revised Nottingham Sensory Assessment (rNSA) and its validity and reliability in individuals with stroke. The study included 85 stroke. WHO's translation protocol was applied while adapting the scale to Turkish. In order to evaluate the application, practicality and comprehensibility of the scale, a pre-test was applied and the scale was given its final form. The validity of the rNSA was examined by the construct and criterion validity method, and its reliability was examined by the internal consistency, test-retest, and inter-rater method. According to the criterion validity, it was found significant relationships between the Katz ADL Index and light touch (r=0,430), temperature (r=0.504), pinprick (r=0.469), tactile localization (r=0.474), bilateral simultaneous touch (r=0.431) and pressure (r=0.464) sub-dimensions of, and proprioception (r=0.674) and steregnosis (r=0.580) dimensions of rNSA (p0.001). It was found significant relationships between RMA and light touch (r=0.567), temperature (r=0.576), pinprick (r=0.550), tactile localization (r=0,576), bilateral simultaneous touch (r=0.528) and pressure (r=0.589) sub-dimensions, and proprioception (r=0.732) and stereognosis (r=0.773) dimensions of rNSA (p0.001). According to construct validity analysis of rNSA, group comparisons were made according to demographic information, and it was determined that the results of rNSA did not change according to demographic informations. Internal consistency was found to be high in all dimensions of rNSA within the scope of reliability analysis (Cronbach's α=0.788- 0.959). As a result of the test-retest analysis of rNSA, excellent consistency was found between the results at different times in all dimensions (0.953-1.000). According to the results of the inter-rater analysis of rNSA, it was determined that the evaluation results among different rater in all sub-dimensions showed excellent consistency (Kappa= 0.9-1.0). As a result, it was found that the Turkish version of the rNSA is a valid and reliable scale that can evaluate somatosensory in individuals with stroke.