Patriyarkal kapitalizm bağlamında bekar anneler
Single mothers in context of patriarchal capitalizm
Yazar: GURBET KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ BALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı / Sosyal Yapı Sosyal Değişme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Günümüzde tek ebeveynli aileler gittikçe artmaktadır. Tek ebeveynli ailelerin çoğunluğunu ise tek ebeveyni kadın olan aileler oluşturmaktadır. Dolayısıyla bugün bekar annelik sıkça rastlanan bir olgu haline gelmiştir. Bekar anneliğin artış göstermesi ile bu gruba özgü ekonomik, sosyal, psikolojik vb. bazı sorunların da yaşandığı görülmektedir. Bekar annelerin fazla olması ve buna bağlı olarak yaşanan sorunlar ise patriyarkal kapitalist toplumsal cinsiyet rollerinden bağımsız değildir. 
Kadınların ezilmişliğinin temel dinamiği olan ve kapitalizm öncesine dayanan patriyarka, kapitalizmin doğuşu ile birlikte kapitalizme eklemlenmiştir. Kapitalizmle birlikte özel ve kamusal alanın birbirinden ayrılmasıyla, kadının temel rolü yeniden üretim faaliyetleri olmuş ve cinsiyete dayalı iş bölümünün norm halini alması ile patriyarkal kapitalist toplumsal cinsiyet rolleri oluşmuştur.  Bu da kadının ezilmişliği ve ikincilliği sorunun var olması adına önemli bir eşik olmuştur.
Bu kapsamda; bu çalışmada bekar anneliğin ve bekar annelerin yaşadığı sorunların partiyarka ve kapitalizm bağlamında feminist bir perspektiften ele alınması amaçlanmıştır. Bekar annelere dair daha önce pek çok çalışma yapılmış ancak bu konuda patriyarka ve kapitalizm arasındaki ilişkilere dair bir perspektif sunan ayrıntılı bir teorik çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmanın önemi, bekar anneliğin ve bu bağlamda yaşanan sorunların teorik bir zemin ile ele alınmış olmasıdır. Çalışmada yöntem olarak; nitel araştırma veri toplama yöntemi olan yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler ışığında bekar annelik ve bu kapsamda bekar annelerin yaşadığı ekonomik, sosyal, psikolojik vb. problemlerin, patriyarkal kapitalizmin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin özel alana dair rollerle ve yeniden üretim faaliyetleriyle önemli bağlarının olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Today, single-parent families are increasing. The majority of single-parent families are families where the only parent is a woman. Therefore, single motherhood has become a common phenomenon today. With the increase in single motherhood, it is seen that some economic, social, psychological, etc. problems specific to this group are also experienced. The high number of single mothers and the related problems are not independent from patriarchal capitalist gender roles. 
Patriarchy, which is the basic dynamic of women's oppression and which dates back to pre-capitalism, has been articulated to capitalism with the emergence of capitalism. With the separation of private and public spheres with capitalism, the main role of women has been reproduction activities and patriarchal capitalist gender roles have been formed with the division of labour based on gender becoming the norm.  This has been an important threshold for the existence of the problem of women's oppression and subordination.
In this context, this study aims to address single motherhood and the problems experienced by single mothers from a feminist perspective in the context of partyarchy and capitalism. There have been many previous studies on single mothers, but there has not been a detailed theoretical study that provides a perspective on the relations between patriarchy and capitalism. The importance of this study is that single motherhood and the problems experienced in this context are addressed with a theoretical basis. Semi-structured interview technique, which is a qualitative research data collection method, was used as the method in the study. In the light of the data obtained in the study, it is understood that single motherhood and the economic, social, psychological, etc. problems experienced by single mothers in this context have important links with the roles and reproduction activities of patriarchal capitalism related to gender roles in the private sphere.