Karadeniz Bölgesinde meydana gelen rassal şokların deniz ticaretine etkileri
The effects of random shocks on maritime trade in the Black Sea Region
Yazar: DOĞANAY YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SERCAN EROL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: Deniz ticareti = Sea trade ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Limanlar = Ports

Özet:
Mavi ekonomi kavramının önemli bir bileşeni olan denizyolu taşımacılığı, küresel tedarik zincirinin ana yüklenicisi olup en çok tercih edilen taşımacılık modudur. Ancak, dünya ekonomisinde yaşanan gelişmeler, navlun fiyatlarındaki oynaklık, finansal krizler, politik olaylar ve salgın hastalıklar gibi beklenmeyen olaylara karşı oldukça hassas ve riskli bir sektördür. Bu çalışmanın amacı, rassal şokların Karadeniz ülkeleri limanlarına olan etkilerini tespit etmektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda kullanılan veri seti T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Uluslararası Para Fonu kuruluşunun istatistiklerinden elde edilmiştir. Çalışmada, verilerin analizi için nitel veri analizi, frekans analizi, Census X-13 ARIMA analizi ve kukla değişken ile regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analizlere göre, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Chornomorsk, Odesa ve Pivdennyi limanlarına gelen gemi sayısında, ihracat hacmi ve ithalat hacminde artış tespit edilmiştir. 2008 Küresel Finansal Krizinin etkisiyle 2009 yılında Türkiye'nin Karadeniz ülkeleriyle olan denizyolu ihracatında bir düşüş tespit edilmiştir. Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Türkiye'nin Rusya ile dış ticareti 2023 yılında % 73 artarak zirveye ulaşırken, Ukrayna ile % 61 azalarak dibe vurmuştur. Türkiye'nin Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Rusya ile ihracatında ve Rusya, Ukrayna ile ithalatında mevsimsellik mevcuttur.

Abstract:
As an important component of the blue economy concept, maritime transportation is the main contractor of the global supply chain and the most preferred mode of transportation. However, it is a highly sensitive and risky sector against unexpected events such as developments in the world economy, volatility in freight prices, financial crises, political events and epidemics. The aim of this study is to identify the effects of random shocks on the ports of the Black Sea countries. The data set used for the purpose of the study is obtained from the statistics of the Republic of Turkey Ministry of Transport and Infrastructure General Directorate of Maritime Affairs and the International Monetary Fund. Qualitative data analysis, frequency analysis, Census X-13 ARIMA analysis and regression analysis with dummy variables were used to analyze the data. According to the analysis, the number of ships arriving in Chornomorsk, Odessa and Pivdennyi ports, export volume and import volume increased after the Russian-Ukrainian War.  In 2009, Turkey's maritime exports and imports to and from the Black Sea countries decreased due to the impact of the 2008 Global Financial Crisis. After the Russia-Ukraine war, Turkey's foreign trade with Russia increased by 73% in 2023, reaching a peak, while with Ukraine it decreased by 61% and reached the bottom. There is seasonality in Turkey's exports with Bulgaria, Georgia, Romania, Russia and imports with Russia, Ukraine.