Sağlam çocuk polikliniğine başvuran annelerin organ bağışı ve nakline ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examination of the opinions of mothers who applies to healthy child outpatient clinic about organ donation and transplantation
Yazar: ESRA EKMEKCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİYE GÜNEY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET
Amaç: Bu araştırmada sağlam çocuk polikliniğine başvuran annelerin organ bağışı ve nakline ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada açımlayıcı sıralı karma yöntem araştırma deseninden yararlanılmıştır. Evreni sağlam çocuk polikliniğine başvuran 2747 anne oluşturmuştur. Nicel bölümde 43 sorudan oluşan anket formu basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 338 anneye uygulanmıştır. Nitel bölümde gerekmesi durumunda çocuğunun organlarını bağışlamayacağını bildiren 15 anne ile bireysel derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde nicel bölümde tanımlayıcı istatistiksel metotlar, nitel bölümde ise tematik analiz yöntemi kullanılmıştır.
Bulgular: Annelerin %52,1'inin organ bağışına ilişkin bilgi kaynağının medya olduğu tespit edilmiştir. Annelerin %95,6'sı çocuğunun ihtiyacı olsa organ nakli yapılmasını onaylayacağını, %35,8'i çocuğunun organlarını bağışlayabileceğini bildirmiştir. Çocuğunun organlarını bağışlamayı uygun görmeyen anneler (%35,5) dinen uygun olmadığı (%53,7), çocuğu acı çekeceği (%19), eksik tedavi alacağını düşündüğü (%14) ve çevre tepkisinden çekindiği (%14) için bağışa karşı olduklarını aktarmıştır. Annelerin %78'i kardiyak ölüm sonrası organ bağışını duymadığını belirtmiş olup bu oran beyin ölümü için %21'dir. Nitel verilerin analizi sonucunda "bağışın psikososyal boyutu, bağışın dini boyutu ile bağışın ve naklin bilgi boyutu" olmak üzere üç tema belirlenmiştir.
Sonuç: Anneler organ bağışı ve nakil konusunda bilgi eksiliği yaşamakta sağlık profesyonelleri ve din görevlileri tarafından bilgilendirilmeye ihtiyaç duymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Karma Yöntemler, Nitel Araştırma, Organ Bağışı, Organ Nakli

Abstract:
ABSTRACT
Aim: In this study, it was aimed to determine the opinions of mothers who applied to the healthy child outpatient clinic about organ donation and transplantation.
Materials and Methods: The mixed method research design was utilized in the study. The population of the study consisted of 2747 mothers who applied to the healthy child outpatient clinic. In the quantitative part of the study, a questionnaire consisting of 43 questions was applied to 338 mothers. In the qualitative part, individual in-depth interviews were conducted with 15 mothers In the evaluation of the data, descriptive statistical methods were used in the quantitative part and thematic analysis method was used in the qualitative part.
Results: In the study, it was determined that 52.1% of the mothers were the main source of information about organ donation and transplantation. 35.5% of the mothers participating in the study reported that they refused to donate their children's organs. Mothers who refused to donate their child's organs reported that they were not religiously appropriate (53.7%), thought that they would suffer (19%), that their child would receive inadequate treatment (14%) and that they were afraid of environmental reaction (14%). As a result of the interviews in the qualitative section, three themes were determined as "the psychosocial dimension of donation, the religious dimension of donation and the information dimension of donation and transplantation".
Conclusion: Mothers experience a lack of information about organ donation and transplantation and need to be informed by health professionals and religious officials.

Key Words: Mixed Methods, Organ Donation, Organ Transplantation, Qualitative Research