Meme kanserinde göğüs duvarı ve lenfatik ışınlamada 3 boyutlu konformal radyoterapi ile yoğunluk ayarlı radyoterapi uygulamalarının tedavi planlaması ve dozimetrik olarak karşılaştırılması
Comparison of 3-dimensional conformal radiotherapy and ıntensity modulated radiotherapy for chest wall and lymphatic ırradiation of breast cancer through treatment planning and dosimetry
Yazar: HÜSEYİN KIVANÇ
Danışman: PROF. DR. FERAH YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Meme = Breast ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tedavi = Treatment ; Termolüminesans = Thermoluminescence

Özet:
Meme kanseri radyoterapisinde (RT) meme/göğüs duvarı (GD) ve tüm lenfatik ışınlama radyoterapideki en zor tekniklerinden biridir. Bu tez çalışmasında,10 sol meme kanser tanılı hastanın GD ve tüm lenfatik RT'sinde, ileri ve ters planlamalı YART, hibrid YART teknikleri 3BKRT tekniği ile hedef hacim vekritik organ dozları açısından karşılaştırıldı. Bu amaçla 10 hastanın tedavi pozisyonunda çekilmiş bilgisayarlı tomografi kesitleri üzerinde hedef hacimler; GD, supraklavikular fossa (SKF), aksilla ve mammaria interna (MI) lenfatikleri olarak belirlenip, klinik hedef hacimler (KHH) konturlandı ve planlanan hedef hacimler (PHH) oluşturuldu. Kritik organ olarak; kalp, akciğerler, brakiyel pleksus, spinal kord, humerus başı, tiroid, özafagus ve diğer meme konturlandı. Beş farklı planlama tekniği, PHH'lerde D%95 değerleri, KHH'lerde ise D%98, D%2 ve Dmaks. değerleri açısından karşılaştırıldı. Kritik organlarda; sol akciğer için V20Gy, ortalama sağ ve sol akciğer dozları, sağ meme V5Gy ve Dmaks., ortalama doz ve kalp için kalbin aldığı ortalama doz ve V5Gy, V10Gy V20Gy, V30Gy değerlerine bakıldı. Alderson rando fantomun çekilen BT kesitleri üzerinde her bir teknik için planlama yapıldı ve belirlenen noktalarda TLD`lerle ölçüm alınarak planlamaların dozimetrik doğruluğu test edildi. Ters planlama tekniklerinin planlama kalite kontrolü EPID ve evrensel fantom kullanılarak yapıldı. Cilt dozu ölçümleri gafkromik EBT2 film ile rando fantom üzerinde alındı. İleri ve ters planlama YART teknikleriyle 3BKRT tekniğine göre hedef hacimlerde daha homojen ve istenilen sınırlara uygun doz dağılımı sağlandığı görüldü. Kritik organ dozları açısından ileri planlama YART tekniğinde diğer meme dozları düşük bulunurken, ters planlama YART tekniğinde kalbin yüksek doz alan hacimleri (V20Gy ve V30Gy) ve sol akciğer dozları düşük bulundu. Kritik organ dozları 9 alan YART tekniğinde, 7 alan YART tekniğine göre daha düşük bulundu. Planlamaların dozimetrik incelemesinde, planlama ile TLD ölçümleri arasında %0,3-11,1 fark bulunurken, hedef hacim için belirlenen noktalarda bu farkın maksimum %3 olduğu görüldü. Ters planlama YART tekniklerinin kalite kontrol sonuçlarında, yapılan planlamaların tedaviye uygun olduğu görüldü. Her bir teknikte 5 mm bolusla cildin yeterli doza ulaştığı görüldü. Sonuç olarak bu tez çalışmasında YART tekniklerinin hedef hacim doz homojenitesi ve kritik organ dozları açısından 3BKRT tekniğinden üstün olduğu, bu bağlamda en iyi YART tekniğinin 9 alan tekniği olduğu görüldü. Bunun yanı sıra ters planlama YART'de düşük doz alan hacimlerde, ileri planlama YART'de yüksek doz alan hacimlerde artış saptandı. Hibrid YART tekniğinin ise her iki tekniğin üstün yanlarını içerdiği görüldü.

Abstract:
Breast/chest wall (CW) and lymphatic irradiation for breast cancer is one of the most difficult techniques in radiotherapy. In this study, forward and inverse planing IMRT, hybrid IMRT plans were compared with the corresponding 3D-CRT plan in terms of targets and critical organs doses for CW and compherensive lympatic irradiation of 10 patients diagnosed with left breast cancer. For this purpose, clinical target volumes (CTVs) of CW, supraclavicular fossa (SCF), axilla and internal mammary (IM) lymphatics were contoured on axial sections from CT scans of 10 patients and planning target volumes (PTVs) were generated. The critical structures included the left and right lungs, the heart, esophagus, thyroid, and humeral head, spinal cord, brachial plexus and contralateral breast was also delineated. D95% of PTVs and D98%, D2% and Dmaks. of CTVs were compared between five different techniques. For the critical structures the following values were examined; V20Gy of the left lung, the left and right lung mean dose, V5Gy, Dmax. and mean dose of the right breast and V5Gy, V10Gy V20Gy and V30Gy and mean dose of the heart.The dosimetric accuracy of each treatment planning techniques was tested with TLD measurments inserted in the specific locations of Alderson rando phantom.