Ergenlerde davranış problemleri düzeyi ile COVID-19 pandemi sürecinde hastalıktan etkilenme ve baş etme becerileri arasındaki ilişki
The relationship between the level of behavior problems, impact of COVID-19 pandemic and coping skills in adolescence
Yazar: ZUHAL AKINTI BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. EJDER AKGÜN YILDIRIM
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; COVID 19 = COVID 19 ; Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Duygusal davranışsal bozukluklar = Emotional and behavioral disorders ; Ergenler = Adolescents ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada; ergenlerin toplumsal olarak yaşanan bir kriz öncesinde var olan davranış problemleri düzeyinin, pandemi gibi bir küresel sağlık krizi durumunda kurallara uyma davranışları, salgından etkilenme düzeyleri ve baş etme yolları üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.	
	Araştırmanın örneklemi, İstanbul'da bir devlet ortaokulunda 7. ve 8. sınıflarda okuyan 121 kişiden oluşmaktadır. Pandemi öncesinde Şubat 2020'de Demografik Bilgi Formu ve 11-18 Yaş Ergenler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği uygulanan ergenlere, pandemi sürecinde Mayıs 2020'de Pandemi Kurallarına Uyma Formu, Covid-19 ile İlişkili Stresörler Formu, Revize Edilmiş Çocuk Olayların Etkisi Ölçeği, Hastalığa Karşı Algılanan Hassasiyet Ölçeği, Covid-19 Korkusu Ölçeği, Ergenlerde Başa Çıkma Ölçeği kullanılmış, veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
	Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; katılımcıların yaş ortalamaları 13,26±0,69 olup, örneklemin %47,9'u (n=58) kadın, %52,1'i (n=63) erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Pandemi sürecinde salgının yayılımının önlenmesi amacıyla önerilen kurallara katılımcıların yüksek oranda uydukları [sokağa çıkma kısıtlaması (%93,4), el hijyeni (%99,2), el öksürürken ya da hapşırırken ağzı kapama (%100), fiziksel mesafe (%89,3), maske kullanımı (%74,4)] görülmektedir. Katılımcıların %63,6'sı tüm kurallara uyduğunu ifade etmiştir.  En az bir kurala uymayanların 11-18 Yaş Ergenler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği puanları tüm kurallara uyanlar ile karşılaştırıldığında sadece Dışa Yönelim sorunları alt ölçek puanları istatistiksel olarak daha yüksek saptanmıştır (p≤0,05). Katılımcıların %17,3'ünde (n=21) TSSB olduğu görülmektedir. TSSB grubunda olanların normal grupta olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha fazla kaçınan baş etme stilini kullandıkları görülmektedir (t=-3,115; p≤0,01). Covid-19 ile ilişkili dolaylı stresörlere maruz kalanlar, hiçbir stresöre maruz kalmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha fazla Covid-19 korkusu göstermişlerdir (F=3,325; p≤0,05). Yapılan korelasyon analizinde; Covid-19 korkusu ile YSR 11-18 Ölçeği İçe Yönelim sorunları arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki bulunmuştur (r=,217; p≤0,05).	
	Ergenlerin pandemi öncesinde var olan davranış sorunları, pandemi sonrası kurallara uyma davranışlarıyla sınırlı derecede anlamlı bulunmuştur. Pandemiden etkilenme ile davranış sorunları arasında ilişki bulunmamıştır. Bu bulgular pandemi gibi büyük ölçekli kriz durumlarında, ergenlerin pandemi öncesinde var olan bireysel sorunlarının uyumlarını etkilemediği ve ergenlerin bağlama göre davranma kapasitelerinin beklenilenin aksine daha iyi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study aimed to understand the effect of adolescents' behavior problems that existed prior to a social crisis on their compliance, the level of psychological impact, and their coping strategies in times of a global health crisis like a pandemic.
	The sample consists of 121 adolescents who are in 7th and 8th grades in a public middle school in Istanbul. Adolescents who filled Demographic Information Sheet and Youth Self Report (11-18) before the pandemic were presented with Compliance with Protective Measures Questionnaire, Stressors Related to Covid-19 Inventory, Children Revised Impact of Events Scale- 8, Perceived Vulnerability to Disease Scale, Fear of Covid-19 Scale, and Kidcope on May 2020 during the pandemic. The data were analyzed statistically.
	Results showed that; the mean of participants' age is 13,26±0,69 and while the female students are 47,9% of the group (n=58), 52,1% of the group is male students (n=63). The participants were found in high compliance with the recommended rules to prevent the spread of disease during the pandemic [Curfew (93,4%), hand hygiene (99,2%), covering the mouth while coughing or sneezing (100%), physical distance (89,3%), using a mask (74,4%)]. 63,6% of the participants stated that they follow all the rules.  Comparing the Youth Self Report (11-18) scores of the participants who do not comply with at least one rule and who comply with all the rules, the externalizing behavior problems sub-scale scores were found statistically higher for the first group (p≤0,05). 17,3% of the participants were found to have post-traumatic stress disorder (PTSD). The participants who have PTSD were found to use the avoidant coping style significantly more than other groups (t=-3,115; p≤0,01). Participants who were affected by the Covid-19 related indirect stressors experienced significantly more Covid-19 fear than those who were not affected by any stressors (F=3,325; p≤0,05). Correlation analysis showed a weak positive relationship between the fear of Covid-19 and internalizing problems sub-scale of Youth Self Report (11-18) (r=,217; p≤0,05).
	The behavior problems of the adolescents prior to the pandemic were found to be significant on a limited level. No relationship was found between being affected by a pandemic and behavioral problems.  These findings show that in large-scale crises such as a pandemic, the individual problems of adolescents prior to the pandemic do not affect their compliance and that adolescents' capacity to act according to the context is better than expected.