Kayseri ili yahyalı ilçesi süt sığırcılık işletmelerinde suni tohumlama uygulamaları ve başarıyı etkileyen faktörler
Artificial insemination applications and the factors affecting its success in dairy cattle enterprises in yahyali district of Kayseri̇ province
Yazar: HACI YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SERPİL SARIÖZKAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılama = Calving ; Buzağılar = Calves ; Dölleme-yapay = Insemination-artificial ; Kayseri = Kayseri ; Kayseri-Yahyalı = Kayseri-Yahyalı ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Süt sığırcılığı işletmeleri = Dairy herds farms ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada Kayseri İli Yahyalı ilçesinde soy kütüğüne üye süt sığırcılık işletmelerinde yapılan suni tohumlama uygulamaları, bu uygulamaların başarısı, suni tohumlama uygulamaları sırasında karşılaşılan problemler ve bunlara ait çözüm önerilerinin getirilmesi amaçlandı. Bu çalışma, Kayseri ili Yahyalı ilçesi Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliğine üye 16 süt sığırı işletmesinde yürütüldü. Araştırma materyalini, yetiştiricilerden yüz yüze anket yoluyla elde edilen veriler oluşturmuştur. Çalışmada 16 süt sığırı işletmesi; ilkine buzağılama yaşı (hedef değer; ≤25 ay), buzağılama aralığı (hedef değer; <400 gün), gebelik başına düşen tohumlama sayısı (hedef değer; ≤1.65) ve servis periyodu (hedef değer; ≤100 gün), gibi bazı fertilite parametreleri yönüyle değerlendirildi. Verilerin değerlendirilmesinde, anket uygulanan 16 işletmeden sadece 3'ü (% 18.75) hedeflenen fertilite parametrelerinin tümünü sağladıklarından dolayı etkin kabul edilmiş, diğer 13 işletmenin (% 81.25)  ise etkin olmadığı saptanmıştır. Çalışmada, etkin olan 3 işletmenin buzağılama aralığı, gebelik başına tohumlama sayısı, servis periyodu ve ilkine buzağılama yaşı sırasıyla 369.9±25.2 gün, 1.3±0.2 adet, 82.9±25.8 gün, 24.3±1.2 ay olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak; döl verimi parametrelerindeki hedeflenen değerler göz önüne alındığında sadece 3 işletmenin tüm hedef parametreleri sağladığı dolayısıyla etkin işletme sayısının oldukça düşük olduğu görülmektedir. Bu nedenle, döl veriminde sürekliliğin sağlanmasında oldukça önemli bir rolü olan suni tohumlama tekniğinin uygulanmasında titiz davranılması ve başarıyı olumsuz yönde etkileyen faktörler konusunda üreticilerin eğitilmelerinin işletmelerin başarısına ve karlılığına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler:	Suni tohumlama, buzağılama aralığı, gebelik başına düşen tohumlama sayısı, servis periyodu, ilkine buzağılama yaşı

Abstract:
In this study, the artificial insemination practices in dairy herds (enterprises) of Dairy Breeding Association members in Kayseri province Yahyalı District, the success of these practices, the problems encountered during artificial insemination applications and the propose solution suggestions of these were aimed. This study was performed in 16 dairy herds of Kayseri province Yahyalı District Dairy Breeding Association members. The materials of the study were the datas of questionnaire which is carried out to producers face to face. In this study, 16 dairy enterprises were evaluated  for some fertility parameters such as age at first calving(target value; ≤25 months), calving interval (target value; <400 days), the number of insemination per conception (target value; ≤1.65) and service period (target value;  ≤100 days). As a result of evaluated data, it was found that only 3 (18.75 %) of the 16 enterprises which questionnaire was applied were accepted as effective because they provided all the targetted fertility parameters and the other 13 enterprises  (81.75 %) were not effective. In this study, calving interval,  the number of insemination per conception, service period and age at first calving in 3 effective enterprises were calculated as 369.9±25.2 days, 1.3±0.2 sperma/straws, 82.9±25.8 days, 24.3±1.2 month, respectively. In conclusion; considering the targeted values in the fertility parameters, it is seen that only 3 enterprises provide all target parameters and thus the number of effective enterprises is quite low.  For this reason, it is thought that it will contribute to the success and profitability of the enterprises to be meticulous in the application of artificial insemination technique which has a very important role in ensuring the continuity of fertilization and training of the producers about the factors affecting the success negatively.
Keywords: 	Artificial insemination, calving interval, the number of insemination per conception, service period, age at first calving