Gebe sıçanlarda maternal progesteron tedavisinin fetal beyin gelişimi üzerine olan etkileri
Effects of maternal progesterone therapy on fetal rat brain
Yazar: Mert Yeşiladalı
Danışman: DOÇ. DR. OLUŞ APİ
Yeditepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Embriyo = Embryo ; Gebelik = Pregnancy ; Merkez sinir sistemi = Central nervous system ; Progesteron = Progesterone ; Proteinler = Proteins ; Reseptörler = Receptors ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Gebelik süresince terapötik dozda progesteron uygulanan sıçanlarda, fetal beyin dokusunda bulunan beyin gelişiminde önemli rol oynayan reseptörlerin ve proteinlerin ekspresyonunda anlamlı bir değişiklik meydana gelip gelmediğini araştırmak.
Yöntem: Çalışmada kullanılan toplam 15 adet dişi Spraque-Dawley türü sıçan 5'er adet olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Grup A'ya gebeliğin ilk gününden itibaren haftada bir kez 17-α-OH progesteron kaproat 7mg/kg dozunda i.m. uygulandı. Grup B'ye gebeliğin ilk gününden itibaren her gün, günde bir kez mikronize progesteron 4mg/kg p.o. olarak gavaj yoluyla uygulandı. Kontrol grubu olarak belirlenen Grup C'ye her gün oral gavaj yoluyla saf zeytinyağı verildi. 21 günlük gebelik sürelerinin sonunda vajinal doğum yoluyla elde edilen toplam 152 sıçandan, her anneden 4'er adet olmak üzere toplam 60 tanesi incelemeye alındı ve doğumlarının ilk gününde dekapite edilerek beyin dokuları çıkarıldı. İmmünohistokimyasal boyamayla dokularda ER, PR, MBP, PLP, OLIG2, PDGFR ekspresyonları incelendi.
Bulgular: Çalışma sonuçlarına göre tedavi gruplarında kontrol grubuna göre ER, MBP, PLP, OLIG2 ekspresyonunlarında istatistiksel olarak anlamlı oranda artış saptanırken, PDGFR ekspresyonunda istatistiksel olarak anlamlı oranda azalma olduğu tespit edildi. Hiçbir grupta PR'ne ait pozitif boyanma bulgusu saptanmamıştır.
Tartışma: Gebelik döneminde verilen progesteron tedavisinin fetüs organ sistemleri üzerindeki etkileri konusunda yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamız sonucunda maternal progesteron tedavisinin fetal sıçan beyninde bulunan, beyin gelişimi üzerinde önemli etkileri olan protein ve reseptörlerin ekspresyonunu anlamlı oranda değiştirdiğini tespit ettik. Bu sonuçlar ışığında maternal progesteron tedavisinin fetüs üzerinde cinsel davranış, kognitif fonksiyonlar, metabolizma, nöron migrasyonu ve differensiasyonu ve myelinizasyon artışına bağlı olarak kognitif ve nörogelişimsel fonksiyonlar üzerindeki etkisinin, erken ve geç çocukluk döneminde, iyi tasarlanmış klinik çalışmalar ile araştırılması gerekmektedir.
Sonuç: Maternal progesteron tedavisi fetüs beyninde bulunan, sinir sistemi gelişimi açısından önem arz eden protein ve reseptörlerin ekspresyonunda anlamlı oranda değişikliğe yol açmaktadır.

Abstract:
Objective: To study any possible effects of maternal progesterone therapy on important proteins and receptors in fetal brain tissue of rats.
Materials and Methods: Fifteen female Speaque-Dawley rats were used in this study, which were divided in three groups. 17-α-OH progesterone caproat 7mg/kg, i.m. was applied once a week to Group A, from first day of pregnancy. mikronize progesteron 4mg/kg p.o. was daily applied to Group B, from first day of pregnancy. Group C was control group and olive oil was given daily from first day of pregnancy. After 21 days pregnancy period, 152 newborn rats were born by vaginal birth. 60 of them, including 4 from each mother, were taken study and decapitated from first day of their birth. Their brain tissues were obtained and ER, PR, MBP, PLP, OLIG2, PDGFR were studied by immunohistochemistry.
Results: Groups A and B had significantly more expression of ER, MBP, PLP, OLIG2; and less expression of PDGFR; compared to Group C. None of the groups had PR expression.
Discussion: There are very few studies concerning the effect of maternal progesteron therapy on fetal organ systems. Our study revealed significant effects of progesterone therapy on fetal brain receptors and proteins, which have particular roles on embryogenesis and brain tissue development. In the light of these results, long term effects of maternal progesterone therapy on fetus remains to be studied; including possible effects on metabolism, cognitive functions, sexual behaviour, neuron migration and differentiation and increased myelination.
Conclusion: Maternal progesterone therapy causes statistically significant changes on expressions of several proteins and receptors in brain, which have important roles in central nervous system development.