Psöriatik artrit ve psöriazis hastalarında demografik, klinik ve laboratuvar değişkenlerin karşılaştırılması
Comparison of demographical, clinical and laboratuary variables in psoriasis and psoriatic arthritis patients
Yazar: SERTAÇ KETENCİ
Danışman: PROF. DR. AYHAN BİLGİCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-psoriatik = Arthritis-psoriatic ; Demografi = Demography ; Psoriyazis = Psoriasis ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Amaç: Psöriazis ve Psöriatik Artrit (PsA) hastalarında laboratuvar parametreler; deri tutulum şiddeti, sosyodemografik özellikler,hastalık aktivitesi, yorgunluk, depresyon, yaşam kalitesi gibi ölçütlerin ilişkisini ortaya koymak. Cilt tutulumu ve artrit arasındaki ilişkiyi araştırmak.
	Yöntem: Çalışmaya psöriazis tanısı almış 34 hasta ile  CASPAR kriterlerine göre Psöriatik Artrit (PsA) tanısı alan 48 hasta dahil edildi. SPARCC (SpondyloarthritisResearch Consortium of Canada) Entezit İndeksi, BECK Depresyon  Skalası,HAQ(Health Assessment Questionnaire), FACIT (Functional Assessment of Chronic Illnes Therapy) Yorgunluk Skalası, PASI (Psoriasis Area Severity Index), NAPSI (Nail Psoriasis Severity Index) PsA ve psöriazis gruplarında değerlendirildi. PsA hastalık aktivitesi DAPSA (Disease Activity for Psoriatic Arthritis)  skoruyla değerlendirildi. Spondiliti olanlarda ek olarak BASDAI (Bath Ankylosing Spondylitis Disase Activity Index) değerlendirildi. Tüm hastalarda ANA, anti-CCP, RF ve HLA-B27 pozitifliğine bakıldı.
		Bulgular: Ortalama yaş psöriazis grubunda 38,35 ± 12,01, PsA grubunda ise 46,50 ± 10,93 idi.Ortalama cilt tutulumu süresi sırasıyla 13,54 ± 9,93 ve 13,66 ± 10,70 	yıl idi. PsA grubu ortalama artrit süresi 6,19 ± 6,52 yıl bulundu. PsA ve psöriazisli hastalar arasında eğitim düzeyleri, sigara, alkol kullanımı vb. demografik veriler açısından fark yoktu. Psöriazis grubunda hastaların % 85,3' ü, 	PsA grubunda  %91,7'si plak tipte psöriazisdi. Psöriazis ve PsA grupları arasında 	FACIT ve BECK skorları ve tırnak tutulumu için anlamlı farklılık bulunamadı (FACIT için p=0,817; BECK için p=0,966; NAPSI için p=0,110). Her iki grup immünolojik ve laboratuvar 	olarak karşılaştırıldığında gruplar arasında fark 	yoktu. Psöriazis ve PsA? lı hasta gruplarında FACIT ve BECK skorları 	arasında negatif korelasyon bulundu (sırasıyla r=-0.540 p= 0.001, r=-0.758 p<0.001).
Psöriazis hastalarında BECK skoru ile toplam paket/yıl cinsinden sigara 	kullanımı (r=0,368 p=0,032) ve HAQ skoru arasında pozitif (r=0,434 p=0,010), FACIT skoru arasında negatif (r=-0,540 p=0,001) korelasyon vardı.HAQ skoru 	ile FACIT skoru arasında negatif (r=-0,407 p=0,017), NAPSI skoru ile ise paket/yıl cinsinden sigara kullanımı arasında pozitif korelasyon saptandı(r=0,369 p=0,032).
PsA grubunda BECK skoru, HAQ (r=0,497 p=0,000) ve DAPSA skorlarıyla (r=0,346 p=0,016) pozitif; FACIT skoruyla (r=-0,758 p<0.001) negatif korelasyon gösterdi.  FACIT skoru DAPSA skoruyla (r=-0,578 p<0.001)  negatif korelasyon gösterirken PASI skoru ise, NAPSI skoru ve DAPSA skoruyla pozitif korele bulundu ( sırasıyla r=0.440 p=0.002, r=0.301 p=0.037). PsA'lı kadın hastalarda HAQ skoru  anlamlı olarak yüksekti (p=0,017). Ciddi 	yorgunluğu olan psöriazis hastalarında ; HAQ skoru (p=0,013) ve BECK skoru 	(p=0,008)  anlamlı olarak daha yüksekti; PsA hastalarında ise HAQ skoru (p<0.001) ve BECK 	skoruna (p<0.001) ek olarak  DAPSA skoru (p=0,001) da anlamlı olarak yüksekti.
Ciddi depresyonlu PsA? lı hastalarda ise HAQ skoru (p=0,002), DAPSA 	skoru 	(p=0,020) ve SPARCC skoru (p=0,005) anlamlı olarak daha yüksek 	bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda psöriazis ve PsA hastaları arasında BECK, FACIT skorları ve tırnak tutulumu açısından anlamlı fark bulunamadı. Psöriazis hastalarında tırnak tutulumu ile sigara kullanımı arasında pozitif ilişki bulundu. 	PsA hastalarında depresyon ve yorgunluk; günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlanma ve artrit aktivitesi ile anlamlı ilişkiliydi. Ayrıca PsA hastalarında cilt tutulumunun, tırnak tutulumu ve artrit şiddeti ile ilişkili olduğu gözlendi.

Abstract:
Objective: To show the relationship between laboratory parameters, 	severity of skin involvement, sociodemographic characteristics, disease activity, 	fatique, depression and parameters such as quality of life. To detect relationship 	between skin involvement and arthritis occurence.
Methods: 34 patients with psoriasis diagnose and 48 patients who has 	taken psoriatic arthritis (PsA) diagnose according to CASPAR criterias has 	included to the study. In psoriasis and PsA  group, SPARCC (Spondyloarthritis 	Research Consortium of Canada) enthesites index, BECK depression scale, 	HAQ (Health Assessment 	Questionnaire), FACIT (Functional Assesment of 	Chronic İllnes Therapy) fatique scale, PASI (Psoriasis Area Severity Index), NAPSI (Nail Psoriasis Severity Index) has assesed. PsA disease activity has determined according to DAPSA score. Also BASDAI (Bath Ankylosing 	Spondylitis Disase Activity Index)  has assesed in patients with spondilitis. 	Positivity of ANA, anti-CCP, HLA-B27, RF has investigated in all patients. 
Results: Average age was 38,35 ±12,01 in psoriasis group and 46,50 ± 10,93 	year in PsA group.Average skin involvement duration was 13,54 ± 9,93 	and 13,66 ± 10,70 year respectively. In PsA group average arthritis duration was 	6,19 ± 6,52 year.There were no significiant difference in terms of education levels, cigarette or alchole use and other demographic factors between groups. In psorisasis group 85,3 % and in PsA group, 91,7% of the patients were plaque psoriasis.There were no significant difference of FACIT and BECK scores and nail involvement between groups (p=0.817 for FACIT, p=0.966 for BECK, p=0.110 for NAPSI). There were no significant difference of immunological and laboratuary findings between groups. In psoriasis and PsA groups there was 	negative correlation between BECK 	scores and FACIT scores (r=0.540, p=0.001; r=0.758, p<0.001 respectively).
In psoriasis group,there was positive correlation between BECK scores 	and total package/year smoke (r=0.368, p=0.032), positive correlation between BECK 	scores 	and HAQ scores (r=0.434, p=0.010), negative correlation between BECK scores and FACIT scores (r=0.540, p=0.001), negative correlation between HAQ scores and FACIT scores (r=-0.407, p=0.017), and positive 	correlation between NAPSI scores and total package/year smoke (r=0.369, p=0.032).	
In PsA group, there was positive correlation between BECK scores and HAQ (r=0.497, p<0.001) positive correlation between BECK scores and DAPSA scores(r= 0.346, p=0.016) negative correlation between BECK scores and FACIT scores (r=-0.695, p=<0.001).There was negative correlation between 	FACIT and DAPSA scores 	(r=-0.578, p<0.001), positive correlation between 	PASI and NAPSI (r=0.440, p=0.002) and positive correlation between PASI and DAPSA (r=0.301, p=0.037). HAQ score was significiantly higher in female population (p=0.017).In psoriasis patients with severe fatique, HAQ score 	(p=0.013) and BECK score (p=0.008) were significiantly higher.In PsA patients with severe fatique ,HAQ score(p<0.001,BECK score (p=<0.001) and  DAPSA score (p=0.001) were signficiantly higher.
	
		In PsA patients with severe depression according to BECK score, HAQ 	scores 	(p=0.002), DAPSA scores (p=0.020) and SPARCC scores (p=0.005) 	were significiantly higher .

		Conclusion: In our study we couldn't find significiant difference between psoriasis patients and psoriatic artritis patients in terms of BECK, FACIT, and nail involvement.In psoriasis patients nail involvement score was positive corraleted with smoking.In PsA group depression and fatique was related with worsening at the  activity of daily living and arthritis. Also in PsA group skin involvement was related with nail involvement and arthritis severity.