Fen bilgisi öğretmen adaylarında örnek olay destekli beslenme eğitiminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of case-method supported nutrition education in terms of various variables in science teacher candidates
Yazar: NADİN ABANALYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE MERTOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Sağlık = Health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Ölçekler = Scales ; Örnek olaya dayalı öğrenme = Case based learning

Özet:
Günümüzde bilgi kaynakları arttıkça doğru bilgiler ile hatalı bilgileri birbirinden
ayırmak oldukça zorlaşmaktadır. Özellikle beslenme ve sağlık söz konusu olduğunda çeşitli
sosyal platformlar bu durumu daha da karmaşık hale getirmektedir. Bu araştırmanın amacı,
örnek olay destekli beslenme eğitiminin; fen bilgisi öğretmen adaylarının beslenme bilgi
düzeyi, beslenme, sağlık ve medya okuryazarlık düzeyleri üzerine etkisini araştırmaktır.
Araştırmanın yöntemi ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen olarak
belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul'da bir devlet üniversitesinin Fen Bilgisi
Öğretmenliği Bölümü'nde öğrenim görmekte olan 62 Fen Bilgisi öğretmen adayı
oluşturmaktadır.
Araştırmada deney grubuna 7 hafta örnek olay destekli beslenme ve sağlık eğitimi
uygulanmıştır. Örnek olay metni olarak gazete haberleri, videolar ve senaryolar kullanılmıştır.
Örnek olay metinleri hem eğitmen hem de öğretmen adayları tarafından hazırlanmıştır.
Araştırma verileri; kişisel bilgi formu, Adolesan Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği (ABOÖ) ve
Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32), Sağlıklı Beslenme Bilgi Testi (SBBT) ve
Medya Okuryazarlık Düzeyi Belirleme Ölçeği (MOSBÖ) kullanılarak toplanmıştır.
Araştırma verilerinin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Deney ve Kontrol grubu
öğretmen adaylarının yeterli beslenme okuryazarlık, yeterli medya okuryazarlık ve yeterli
sağlık okuryazarlık düzeyinde oldukları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda örnek olay
destekli beslenme ve sağlık eğitiminin öğretmen adaylarının, sağlık okuryazarlığı, beslenme
okuryazarlığı, beslenme bilgisi ve medya okuryazarlık düzeylerinde etkili olduğu tespit
edilmiştir.
Araştırmada uygulamadan sonra öğretmen adaylarının beslenme bilgilerinin,
beslenme, sağlık ve medya okuryazarlık düzeylerinin artması örnek olay destekli beslenme ve
sağlık eğitiminin önemini ortaya koymaktadır. Oysa fen bilgisi öğretmenliği lisans
programında bu ders ya seçmeli olarak verilmekte ya da hiç yer almamaktadır. Bireylerin
sağlıklı beslenme davranışları geliştirilmesi için bu dersin lisansta zorunlu olarak verilmesi,
bu çalışmada olduğu gibi günlük hayatla ilişkilendirilerek örnek olaylarla desteklenerek
işlenmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: fen eğitimi, beslenme eğitimi, örnek olay, beslenme, sağlık, medya

Abstract:
In today's world, as the sources of information increase, it becomes harder to
distinguish between correct and incorrect information. There being various social platforms
make this situation even more complicated, especially when it comes to nutrition and
health. The aim of this study is to investigate the effect of case study supported nutrition
education on the nutritional knowledge, nutrition, health and media literacy levels of preservice science teachers. The method of the research was determined as a pretest-posttest
control group quasi-experimental design. The study group of the research consists of 62 preservice science teachers studying in the Science Education Department of a state university in
Istanbul.
In the study, 7 weeks of case study supported nutrition and health education was
applied to the experimental group. Journal news, videos and scenarios were used as the
sample event text. Case studies have been prepared by both the trainer and teacher candidates.
Personal information forms, Adolescent Nutrition Literacy Scale (ABOÖ) and Turkey Health
Literacy Scale (TSOY-32), Healthy Nutrition Knowledge Quiz (SBBT) and Media Literacy
Leveling Scale (MOSBÖ) were used to gather the research data. The research data was later
analyzed using SPSS. It was determined that the Experimental and Control group teacher
candidates had adequate nutritional literacy, sufficient media literacy and sufficient health
literacy. As a result of the research, it was determined that the case study supported nutrition
and health education are effective on the health literacy, nutrition literacy, nutritional literacy
and media literacy levels of the teacher candidates.
The increase in the nutritional knowledge, nutrition, health and media literacy levels
of teacher candidates after the application in the study reveals the importance of case-based
nutrition and health education. However, in the science teaching undergraduate program, this
course is either optional or not included at all. In order to develop healthy eating behaviors of
individuals, it is recommended that this course be given as a compulsory undergraduate
course, and that it should be taught by supporting it with case studies by associating it with
daily life as in this study.

Keywords: science teaching, nutrition education, case method, nutrition, health, media