Sağlık çalışanlarının tıbbi hata farkındalıkları ile  raporlama durumları arasındaki ilişki
Relationship between medical error awareness and reporting status of healthcare professionals
Yazar: FİLİZ YÖYLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHRİYE VATAN ; PROF. DR. ŞEYDA SEREN İNTEPELER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Raporlama = Reporting ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tıbbi hatalar = Medical errors

Özet:
Amaç: Bu çalışmada bir eğitim araştırma hastanesindeki sağlık çalışanlarının tıbbi hataya ilişkin farkındalıkları ile raporlama kararları arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır.  
Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tanımlayıcı türden olan araştırma 2019 yılı Mart- Ağustos tarihleri arasında bir eğitim araştırma dal hastanesinde yürütülmüştür. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından literatüre dayalı olarak oluşturulan Sosyodemografik ve Çalışma Özellikleri Soru Formu, Tıbbi Hataları Değerlendirme Soru Formu, Tıbbı Hata Farkındalık ve Raporlama Kararları Değerlendirme Formu ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 24.0 istatistik programında frekans, yüzde ve ortalama, ki-kare, F testi, t testi, phi korelasyonuna başvurulmuştur. Verilerin tamamı p<0,05 anlamlılık düzeyinde ve %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan sağlık çalışanlardan tıbbi hatalar ile ilgili eğitim alma oranı en yüksek meslek grubunu anestezi teknisyenleri (%87,5), en düşük meslek grubunu ise hekimlerdir (%52,2).  Kurumda çalıştığı süre boyunca en fazla tıbbi hata yapan (%28,3) ve yaptığı hatayı raporlayan (%31,9) meslek grubu hemşirelerdir. Araştırmaya katılan çalışanların genel hata farkındalığı ile raporlama kararları arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Tüm hata alt grupları içerisinde sağlık çalışanlarının tıbbi hata farkındalıkları ve  raporlama ortalamalarının en düşük olduğu hata alt grubu hasta düşmeleri olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların tıbbi hataları en fazla 42,2 ortalama ile hastane Güvenlik Raporlama Sistemine (GRS), en az 1,6 ortalama ile  bakanlık GRS'ye raporladıkları tespit edilmiştir.
 Sonuç: Sağlık çalışanlarının hata farkındalığı arttıkça olayları raporlama oranları da artmaktadır.  Ancak sağlık çalışanlarının hasta düşmeleri, ilaç hataları alt grubunda ilacın yanlış zamanda uygulanması ve ilacın uygulanmaması hata tipleri ile  cerrahi prosedür hata tiplerinde farkındalıklarını sağlamak için stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tıbbi Hata; Hata Raporlama; Hata Farkındalığı; Hasta Güvenliği; Sağlık Çalışanları

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine the relationship between health care workers' awareness of medical error and reporting decisions in an educational research hospital.
Method: This cross-sectional descriptive descriptive study was conducted between March-August 2019 in a training research branch hospital. The data of the study was obtained by the sociodemographic and study characteristics questionnaire, medical errors assessment questionnaire, medical error awareness and reporting decisions assessment form which was prepared by the researcher based on the literature. In SPSS 24.0 statistical program, frequency, percentage and mean, chi-square, F test, t test and phi correlation were used for data analysis. All data were evaluated at p <0.05 significance level and 95% confidence interval.
Finding: Anesthesia technicians (87.5%) and physicians (52.2%) had the highest occupational group with the highest rate of medical errors training. Nurses who make the most medical mistakes (28.3%) and report their mistakes (31.9%) are the nurses. The relationship between the general error awareness and reporting decisions of the participants was statistically significant (p <0.05). Among all error subgroups, medical error awareness and reporting averages of health workers were found to be lowest. It was found that the participants reported medical errors to hospital İncident Reporting System (IRS) with a maximum of 42.2 average and to the Ministry IRS with a minimum average of 1.6.
Outcome:  As the error awareness of health workers increases, the rate of reporting of incidents increases. However, it is recommended that strategies should be developed in order to ensure awareness of health care workers in patient falls, drug errors subgroup and wrong types of surgery and error types in surgical procedure.
Key Words: Medical Error; Error Reporting; Error Awareness; Patient Safety; Health Professionals