Spor aracılığıyla bedenin göstergeleşmesi: Eskişehir'de body-fitness yapanlara yönelik sosyolojik bir saha araştırması
Imaging of body through sport: A sociological field study for bodybuilders and fitness enthusiasts in Eskişehir, Turkey
Yazar: MUHAMMET NURULLAH ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. FUAT GÜLLÜPINAR
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Beden = Body ; Eskişehir = Eskişehir ; Fitness = Fitness ; Spor = Sports

Özet:
Bedenin göstergeleşmesi kısaca, bedenin değerini ve anlamını görünmekten/ göstermeden/ görünüşünden alması ve bu gösterme/görünme ediminin bireyin varoluşsal gerekçesini önemli ölçüde belirlemesi durumudur. Bu çalışmada bedenin göstergeleşme süreci body-fitness yapan bireyler üzerinden anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Eskişehir'de yaşayan; farklı meslek, yaş ve gelir gruplarına ait, belirli bir süredir body-fitness yapan kişilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma desenlerinden etnografik yöntem temel alınarak 22'si erkek 5'i kadın toplam 27 kişi ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Elde edilen verilerden 1 ana kategori altında 15 tema elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre body-fitness aracılığıyla beden göstergeleşmekte ve birey üzerinde ontolojik sonuçlar doğurmakta; bedensel görünüş, bireyin benliğinin ve anlam dünyasının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bedenin göstergeleşmesiyle birlikte sınıf, toplumsal cinsiyet, tüketim, cinsellik gibi olguların yerleşik kabulleri bir yandan yeniden kurulurken diğer yandan kaynaşıp iç içe geçmektedir. Body-fitness yapanlarda ağır antrenmanları, yoğun diyetleri, sıkı çalışmaları; soğuk günlerde bedeni açıkta bırakacak kıyafetler giymeyi içine alan yeni tür çilecilikler göze çarpmaktadır. Body-fitness aracılığıyla geliştirilen bedenlerin sürekli olarak daha kaslı olmasına yönelik arzu, bitimsiz bir çabaya ve ideal olana ilişkin imkânsızlık duygusu yeterliliğin, doyumun ve memnuniyetin sürekli ertelenmesine yol açmaktadır. Diğer yandan bakış ve beden arasında spekülatif bir ilişki biçimi bulunmaktadır. Bu ilişki biçimi, bireyin kendi bedenine ve ideal bedene yüklediği anlamı önemli ölçüde belirlemektedir. Tüm bu süreç araçsal rasyonalite ilkelerine uyum ve bağlılıkla gerçekleşmektedir.

Abstract:
The signification (imaging) of the body is briefly the situation in which the body takes its value and meaning from its looking / showing / appearance and this act of showing / appearing significantly determines the existential justification of the individual. The process of signification the body has been tried to be understood through working-out individuals in this study. In accordance with this purpose, interviews have been held with people of different professions, age and income groups working out for a certain period of time and living in Eskişehir. A total of 27 people have been interviewed in depth, of 22 have been male and 5 have been female, through the ethnographic method, one of the qualitative research patterns. According to the results obtained from the research, the body is signified (displayed) through working-out and this practice has ontological consequences on the individual. The appearance of body constitutes an important part of an individual's self and his/her world of meaning. With the signification of the body, while the intrinsic assumptions of class, gender, consumption, and sexuality are reconstructed, they become more blended and engaged. Among the people who work out, such new types of asceticism stand out as heavy training, intense diet, hard work, and choosing clothes that will expose the body on cold days. The desire for the ever-more muscular bodies developed by working-out leads to an endless effort while the impossibility of the ideal results in the delay of competence, satisfaction and pleasure. On the other hand, there is a speculative relationship between vision and body. This form of relationship significantly determines the meaning an individual attributes to his own body and his/her ideal body. All this process takes place in compliance with and adherence to the principles of instrumental rationality.