Tüketici gelir-harcama ilişkileri ve Sivas ili tüketim fonksiyonu /
Yazar: FEHİM BAKIRCI
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KÖK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gelirler = Incomes ; Sivas = Sivas ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici harcamaları = Consumer expenditures ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketim = Consumption

Özet:
Gelir ve tüketim her devirde güncelliğini korumuş ve iktisat ilminin çekirdeğinde bulunma özelliğini kaybetmemiştir. Bu açıdan kapsamlı araştırmalara konu olmuşlardır. Bu konuda yapılan araştırmalar XVH. ve XVIII. yüzyıla kadar uzanır. Bu dönemlerde yapılan ilk araştırmalar, fakir halk kesiminin ve işçilerin hayat standartlarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Sonradan bu çalışmalar modern iktisadın doğmasına katkıda bulunmuştur. Bu çalışmaların en önemlilerinden birisi ve literatüre geçmiş olanı Ernest Engel'in çalışmasıdır. XX. yüzyıla gelindikçe fikri, siyasal ve sosyal gelişmelerin yanı sıra iktisadi düşüncede de gelişmeler gözlenmiştir. Gelir ve tüketim üzerine yapılan çalışmalar, artık çok amaçlı ve sosyal içerikli olmaya başlamıştır. J.Maynard Keynes ve diğer bir çok iktisat düşünürleri günümüzde bile geçerliliğini koruyan teori ve hipotezler geliştirerek, yeni iktisadi ufuklar açmışlardır. Duesenberry, nisbi gelir hipotezini, Freidman, sürekli gelir hipotezini ve Modigliani, Ando, Brumberg gibi düşünürlerde hayat devresi hipotezini geliştirerek, gelir-tüketim çalışmalarını kapsam açısından genişletmişlerdir. Araştırmamızda gelir ve tüketim ilişkisini -geliştirilen bu hipotezler yardımıyla- incelemek için Sivas îli'ndeki tüketim fonksiyonlarını toplam ve kişisel verilerden harekede tesbit etmeye çalıştık. Bu doğrultuda teorik ve ampirik olmak üzere iki bölümden oluşan çalışmamızın teorik kısmında konuyla alakalı hipotez ve kavramların izahı yapılmış ve Engel Kanunu incelenmiştir. Ampirik kısmında ise, Sivas îli'ne ilişkin "hanehalkı gelir-tüketim harcamaları anketi" verilerinden hareketle ve istatistik tahmin yöntemlerinden En Küçük Kareler Tahmin Yöntemi kullanılarak gelir-tüketim ilişkisini uygun şekilde izah eden modeller oluşturulmuştur. Daha sonra bu modeller iktisadi, istatistiki ve ekonometrik kriterlerce değerlendirilerek ildeki gelir-tüketim ilişkisini izah eden en iyi tahmin modeli tesbit edilmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışmalar ve test sonuçlarına göre, mutlak gelir hipotezinin tüketim ilişkisini en iyi izah eden model olduğu ortaya çıkmıştır. Daha sonra bu uygun modele göre tüketicilerin harcamaları ayrı ayrı meslek grupları ve demografik özelliklere göre incelenmeye çalışılmış ve bazı sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
Income and consumption have been a contemporary concern in all periods and haven't lost their properties of being an important couple for economics. They have been subject to extended researches with this regard. The studies on this subject extend to the 17th and 18th centuries. The studies first made on this periods aimed to reveal the living standarts of the workers and the poor people. Later, this studies gave start to the modern economics. One of the most important sudies took part in the literatüre belongs to Ernest Engel. Developments in economic thought as well as in political, social and thought are observed by 20th century. The studies on income and consumption have began to be multiaimed and social content J.Maynard Keynes and many other thinkers opened new economic horizons by developing theroies and hypotheses which are still valid right now. The income-consumption studies were expanded in terms of content by Duesenberry developing the relative income hypothesis, Freidman the continuous income hypothesis, and Modigliani, Ando, and Brumberg the life cycle hypothesis. In our research, we first tried to determine the consumption function of Sivas with regard to individual and total data in order to examine the relationships between income and consumption with the help of the developed hypotheses. In this frame, our study consists of two parts: theoretical and emprical part. In the theoretical part, the related concepts and hypotheses are explained and "Engel Law" is examined. In the emprical part, the models which appropriately explain the income-consumption relations were established with regard to "Household income-consumption expenditure survey" and by using "the least squares estimation method". Second, this models are evaluated within economical, statistical, and econometric criteria and as a result of this evaluation, it is tried to determine the best model explaining the income-consumption relation in Sivas. As a result of all findings, it seems that "Absolute Income Theory" is the best theory which explains the income-consumption relation in Sivas. Finally, the expenditures of consumers are seperately studied according to job groups and demographic characteristics and reached to the some results.