Cehennem Deresi Havzasında (İdil, Şırnak) ekoturizm
Ecotourism in Cehennem River Basin (İdil, Şırnak)
Yazar: NUREDDİN ERSOY
Danışman: PROF. DR. DERYA YÜCEL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekoturizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Sanayi Devrimi ve teknolojinin gelişimine koşut olarak makineleşmenin sağladığı
kolaylıklar ve ulaşım araçlarındaki gelişmeler sonucunda insanların boş zamanı
artmıştır. Ortaya çıkan bu gelişmelerle, insanlar daha fazla gezip görme ihtiyacı
duymuştur. Eskiden kitlesel olarak gerçekleştirilen ve deniz-kum-güneş üçlemesi
olarak nitelendirilen turizm anlayışı; çevre bilincinin artması, kitle turizminin ortaya
çıkardığı olumsuzlukların farkına varılması, adrenalin, insanların daha bireysel
davranma eğilimleri gibi eylemlerin ve durumların sonucunda ekoturizmin daha fazla
talep edilmeye başlandığı görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, Cehennem Deresi'nin
önemi, tarihi ve kültürel geçmişi ile beraber, burada yapılabilecek eko turizm
faaliyetlerini ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yönteminin uygulandığı çalışmada,
veriler gözlem ve doküman inceleme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda,
çalışma sahasında; mağaralardan oluşan 18 eski yerleşim yeri, 10 su değirmeni, 10
mezarlık, Merdodo ve Mergorgis isminde 2 kilise ve bu kiliselere ait mezarlıklar ve
günümüzde hayvancılık için kullanılan mağaralar tespit edilmiştir. Cehennem
Deresi'nin doğal çekiciliği başta olmak üzere trekking ve akarsu turizmine bağlı
faaliyetler için oldukça elverişli olduğu tespit edilmiştir.
Bu çalışma ile Cehennem Deresi trekking yürüyüş rotası, kültürel alanları da
kapsayacak şekilde uzatılmış, alternatif yollar ve patika yollar ilave edilmiştir. Doğal
çekiciliği ile ön plana çıkan mevkiler, seyir tepeleri, mağaralardan oluşan eski yerleşim
yelerleri, mezarlıklar, su değirmenleri, trekking yolları noktasal veri olarak işlenmiş
ve haritalandırılmıştır. Cehennem Deresi'nin doğal ve kültürel yapısı ile ekoturizm
potansiyeline sahip olduğu ve ileride yapılacak çalışmalara ile bölgenin turizm
açısından gelişebileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Cehennem Deresi (NawalaKoriye), Kanyon, Yarbaşı
(Hespıst), Ekoturizim, Trekking Rotaları

Abstract:
As a result of the facilities provided by mechanization and the developments in
transportation, Industrial Revolution and the development of technology, people's
leisure time has increased. With these developments, people felt the need to travel and
visit. Formerly massive the concept of tourism described as the sea-sand-sun trilogy;
As a result of actions and situations such as increasing environmental awareness,
realizing the negative effects of mass tourism, adrenaline, and people's tendency to
behave more individually, it has been seen that ecotourism has started to be demanded
more. The aim of this study is to reveal the importance, historical and cultural
background of the Cehennem River, as well as the eco-tourism activities that can be
done in this area. In the study in which qualitative research method was applied, the
data were obtained by observation and document analysis technique. As a result of the
research, in the study area; 18 old settlements, 10 water mills, 10 cemeteries, 2
churches named Mer Dodo and Mer Gorgis and cemeteries belonging to these
churches and caves used for animal husbandry today were identified. It has been
determined that Cehennem River has natural attractiveness and is quite suitable for
trekking and river tourism.
With this study, the Cehennem River trekking route has been extended to include
cultural areas, and alternative roads and pathways have been added. The locations that
stand out with their natural attractiveness, observation hills, old settlements consisting
of caves, cemeteries, water mills, trekking routes have been processed and mapped as
point data. It has been concluded that the Cehennem River has ecotourism potential
with its natural and cultural structure and that the region can develop in terms of
tourism with future studies.
Key Words: Cehennem River, Canyon,Yarbaşı (Hespıst), Eco Tourism, Trekking
Routes