8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel farkındalığının yordayıcısı olarak kontrol odağı ve eleştirel düşünme
Locus of control and critical thinking as the predictors of 8th grade students' metacognitive awareness
Yazar: BENGÜ ÇOKKIZGIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL YELPAZE
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Denetim odağı = Locus of control ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Farkındalık = Awareness ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students

Özet:
Bu çalışmada sekizinci sınıf öğrencilerinin kontrol odağı ve eleştirel düşünmenin üstbilişsel farkındalığı yordama derecesi araştırılmıştır. Çalışmada öğrencilerin üstbilişsel farkındalıkları, kontrol odağı ve eleştirel düşünme düzeylerinin cinsiyet, anne ve babanın eğitim durumu, gelir durumu ve  akademik başarı açısından farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. 
Araştırmanın evreni, Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu ilçesinde bulunan devlet okullarında öğrenim gören, sekizinci sınıf öğrencileridir. Araştırma örneklemini ise 2014-2015 eğitim ve öğretim yılında öğrenim gören 562 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada Eleştirel Düşünme Ölçeği, Bilişötesi Farkındalık Envanteri (BFE), Nowicki-Strickland Denetim Odağı Ölçeği (LOC,) Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. 
Verilerin çözümlenmesinde, sayısal verilerin demografik değişkenlere göre farklılaşmalarının incelenmesi amacıyla t-testi ile tek yönlü varyans analizi (ANOVA), veriler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde ise Pearson-Moment Çarpım Korelasyon ve Regresyon analizi kullanılmıştır. 
Yapılan analiz sonuçlarına göre; öğrencilerin üstbilişsel farkındalık düzeyleri cinsiyet, anne ve babanın eğitim durumu ve ailenin gelir durumuna göre farklılaşmaktadır. Kontrol odağı puanları ise cinsiyete göre farklılaşmaktadır. Eleştirel düşünme düzeyi cinsiyete ve anne eğitimine göre farklılaşmaktadır. 
Araştırmanın bağımsız değişkenleri öğrencilerin eleştirel düşünme ve kontrol odağı puanlarıdır. Regresyon analizi sonucunda bağımsız değişkenlerin her birinin anlamlı birer yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Bu bağımsız değişkenler, üstbilişsel farkındalık puanlarındaki varyansın %11,6'sını açıklamaktadır. Yordayıcı değişkenlerden eleştirel düşünmenin pozitif yönde, kontrol odağının ise negatif yönde etkisi bulunmuştur. Üstbilişsel farkındalık testindeki varyansın açıklanmasına katkısı olan değişkenler önem sırasına göre kontrol odağı, eleştirel düşünmedir.

Abstract:
The aim of the study is to investigate the extent to which locus of control and critical thinking predict metacognitive awareness. In addition in this study whether the metacognitive awareness, locus of control and critical thinking levels of the students differed in terms of gender, education level of mother and father, income level and academic achievement was investigated. The sample is 562 8th graders attending public schools in Dulkadiroğlu district of Kahramanmaraş province in the 2014-2015 academic year. The data were collected by using Turkish version of Metacognitive Awareness Inventory, Nowicki-Strickland Locus of Control Scale (LOC), Critical Thinking Scale and Personal Information Form. In the analysis; t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Regression and Pearson Product Moment Correlation analysis were used. 
According to the analysis of variance; the students' metacognitive awareness was significantly different in terms of gender, level of parental education and family income level. Moreover, students' locus of control scores differs according to gender. Critical thinking skills vary according to gender and maternal education. 
The independent variables of the study are the students' critical thinking and locus of control scores. As a result of the regression analysis, metacognitive awareness was predicted by critical thinking and locus of control. The independent variables explain 11.6% of the variance in metacognitive awareness scores. The variables that contribute to explanation of variance in metacognitive awareness test are locus of control, critical thinking in order to importance.