Orta yükseklikli çelik yapılar için payanda takviye sistemleri ile sismik davranışların belirlenmesi
Evaluation of the seismic behavior of different strut systems for medium-height steel buildings
Yazar: MUHAMMED EREN DEDE
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH ALTAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deprem ve Yapı Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemizdeki çelik yapıların tasarımı ve uygulamasına gerek Türkiye Bina Yönetmeliği-2018 (TDBY-2018) gerekse Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik-2018 (ÇYTHYEY-2018) yer verilmiştir. Bu yönetmeliklerde yapıların yanal yük etsisi altında yeterli dayanım ve rijitlikleri sağlayabilmesi için moment aktaran çelik çerçeve, merkezi çaprazlı çelik ve dışmerkez çaprazlı çelik çerçeveler gibi yöntemlere dair tanımlar ve hesap yöntemleri belirtilmiştir.
Bu çalışmada merkezi çaprazlı çelik ve dışmerkez çaprazlı çelik çerçevelere alternatif olarak kolon kiriş birleşim bölgelerinde eğimli payanda ile takviye yapılarak yapılardaki yer değiştirmeler ve gerilmeler incelenmiştir. Bu incelemeler için iki açıklıklı ve iki katlı payandasız ve farklı açı ve kesitlerde  payanda elemanlarıyla tasarlanmış 2D Frame çerçeveler ile üç katlı iki açıklıklı payandasız, tek çıkıntılı T kesitli payandalı ve çift çıkıntılı T kesitli 3D Shell çerçevelerde incelemelerde bulunulmuştur, harici olarak Bodrum Kat, Zemin Kat, 1 normal Kat ve Çatı Katından oluşan yapının güçlendirmesi tasarım ve hesabında kullanılan elemanlardan biri olarak payanda sisteminden faydalanılmıştır, bahse konu yapının da payandalı ve payandasız tasarımları Sap2000 bilgisayar programında yapılmıştır. Sonuç olarak payanda kesitlerin geometrik şekilleri ve eğimleri ile uygulama modeline göre tasarımlar yaparak yatay yer değiştirmelerde, akma gerilmelerinde ve taşıma kapasitelerinde yapı için iyi bir performans sağladığı görülmüştür.

Abstract:
The Turkish Building Regulation-2018 (TDBY-2018) and the Regulation on the Design, Calculation and Construction Principles of Steel Structures-2018 (ÇYTHYEY-2018) are included in our country's design and implementation of steel structures. These regulations specify definitions and calculation methods for methods such as moment-transmitting steel frames, central braced steel and eccentrically braced steel frames so that the structures can provide sufficient strength and rigidity under lateral load.
In this study, as an alternative to central braced steel and eccentrically braced steel frames, the displacements and stresses in the structures were investigated by reinforcing with inclined struts in the column-beam junction areas. These investigations examined two-story and two-story 2D Frame frames designed with buttresses in different angles and sections, and 3D Shell frames with three-story two-span buttresses, single protruding T-section buttresses and double-protruding T-section 3D Shell frames. In addition, the strut system was used as one of the elements used in the design and calculation of the strengthening of the structure, which consists of 1 regular floor and an attic floor.
As a result, it has been seen that making designs according to the geometric shapes and slopes of the buttress sections and the application model provides good performance for the structure in horizontal displacements, yield stresses and bearing capacities.