Kavramsal değişim metinleri, oyun ve drama ile zenginleştirilmiş 5e modelinin etkililiğinin belirlenmesi: ?Canlıları sınıflandıralım? örneği
Determining effectiveness of guided materials based on the 5e model enriched with conceptual change texts, games and drama students: A sample of classification of living things
Yazar: PINAR URAL KELEŞ
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Canlılar = Living things ; Drama = Drama ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Sınıflandırma = Classification

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim 5. sınıf Fen ve Teknoloji öğretim programında yer alan ?Canlıları Sınıflandıralım? konularına yönelik kavramsal değişim metinleri, oyun ve drama etkinlikleri ile zenginleştirilmiş 5E modeline uygun öğrenci ve öğretmen rehber materyalleri geliştirmek ve etkililiklerini değerlendirmektir. Yarı-deneysel yöntem kullanılarak yürütülen çalışmada, konunun kazanımlarına yönelik, dokuz 5E etkinliğini içeren, öğretmen ve öğrenci rehber materyalleri geliştirilmiştir. Pilot uygulamalar 5. sınıfta öğrenim gören 16 öğrenci ve bir sınıf öğretmeni ile yapılmıştır. Asıl uygulama ise aynı ilköğretim okulunun farklı iki 5. sınıfında öğrenim gören 26 deney grubu öğrencisi ve 29 kontrol grubu öğrencisi ile yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Canlıları Sınıflandıralım Konusu Kavramsal Anlama Testi (CASKAT), Canlıları Sınıflandıralım Konusu Başarı Testi (CASBAT), Fen ve Teknoloji Dersi Tutum Anketi (FETA), yarı-yapılandırılmış sınıf içi gözlemler ve öğrenci ve öğretmen mülakatları ile toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler; Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U-Testi, bağımlı t-testi, bağımsız t-testi ve ANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise nitel veri analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmişlerdir. Yapılan uygulamalar sonrasında deney grubunda, kavram testinde yer alan on kavramın her birinde kalıcı kavramsal değişim sağlandığı belirlenirken, kontrol grubunda ?bitkilerde solunum?, ?mikroskobik canlıların günlük hayatımızdaki etkileri? ve ?canlıların sınıflandırılması? ile ilgili kavramlarda kavramsal değişim sağlandığı saptanmıştır. Ayrıca hazırlanan rehber materyallerin öğrencilerin akademik başarılarını kalıcı bir şekilde arttırdığı(F(2,75)= 97.05: p<.05), tutumlarında da istatistiksel olarak anlamlı olmasa da pozitif etkiler meydana getirdiği belirlenmiştir. Sınıf içi gözlemlerde ve mülakatlarda oyun ve drama etkinliklerinin, eğlenerek öğrenme ortamı sağladığı, öğrenmeyi kolaylaştırdığı ve öğrenilenlerin kalıcı olmasına yardımcı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada öğrencilerin sahip olduğu bazı kavram yanılgılarının, eskiçağlarda yaşamış filozofların düşünceleri ile benzerlik gösterdiği saptanmıştır. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak bu alanda çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Canlıları Sınıflandıralım, 5E Modeli, Kavram Yanılgısı, Kavramsal Değişim Metinleri, Oyun, Drama.

Abstract:
The aim of this study is to develop student and teacher guide materials for ?Classification of Living Things? topic for 5th class science and technology program, appropriate to 5E model enriched with conceptual change texts, games and drama to evaluate their effectiveness. Semi-experimental research desing was used in this study. Student and teacher guided materials including nine activities appropriate to 5E model are developed according to gains ?Classification of Living Things? topic. Pilot applications are done with 5th grade 16 students and one classroom teacher. Main application is carried out with different 5th grade students in the same primary school. The sample consists of 26 experiment and 29 control group students. Data are obtained with; Classification Of Living Things Conceptual Understanding Test (CLTCUT), Classification of Living Things Achievement Test (CLTAT), Attitude Scale Towards Science and Technology Lesson (ASSTL), semi-structured observations in the classroom and student and teacher interviews. The quantitative data are analysed with Wilcoxon Signed Rank Test, Mann Whitney U, İndependent t Test, Dependent t Test and ANOVA. Qualitative data are analysed with using qualitative analyse techniques. At the end of applications, it has seen that there is conceptual change in all ten concepts in experiment group. And only three conceptual change are seen at control group. These are; respiration in plants, effects of microscopic live in daily life and classification of living things concepts. Also it is determined that prepared guided material made a permanent increase in students? achievement (F(2,75)= 97.05: p<.05) and although there isn?t any statistically significant difference in attitudes, it brings out positive effects. Observations in classrooms and interviews showed that game and drama provides the learning environment by having fun, facilitates learning is helpful for permanent learning. Besides, it has determined that some of the alternative conceptions that students have similar with the philosophers? ideas. Some suggestions, depending on the the results obtained are given to the researchers and educators who work in this field.Key Words: Classification of Living Things, 5E Model, Alternative Concept, Conceptual Change Text, Game, Drama