Yetişkin bireylerde beslenme bilgi düzeyi ve yeni besinlere karşı korkunun değerlendirilmesi
Nutrition knowledge level for grown up individual and evaluation of food neophobia
Yazar: HATİCE BOLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Korku = Fear ; Neofobi = Neophobia ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Beslenme konusunda bilinç düzeyinin artmasının besin seçimi üzerinde etkisi olduğu bilinmektedir. Yeni besin korkusu(Yiyecek neofobisi, FN) daha önce denenmemiş yiyecekleri deneme korkusudur. Beslenme bilgi düzeyinin, yeni besinlerin tanınması ve yeni besinlere karşı teşvik edilmenin yeni besin korkusu üzerinde etkileri olduğu bildirilmesiyle beraber konuyla ilgili çalışmalar literatürde çok sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma Beslenme bilgi düzeyi ile yiyecek neofobisi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla 18-65 yaş aralığına sahip 384 gönüllü birey (294'ü kadın 90' ı erkek) ile yürütülmüştür. Katılımcıların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları, sağlıklı beslenme bilgi kanalları, FNS ölçeği kullanılarak yiyecek neofobi düzeyi, YETBİD ölçeği kullanılarak beslenme bilgi düzeyi yüz yüze görüşme yöntemi elde edilmiştir. Kişilerin beslenme bilgi düzeyleri değerlendirildiğinde, yüzde 10,2'sinin kötü, yüzde 50,3'ünün orta, yüzde 31,3'ünün iyi ve yüzde 8,3'ünün çok iyi temel beslenme düzeyine sahip olduğu görülmektedir. Kadınlar, erkeklere göre daha neofobik bulunmuştur(p≤0.05).  Eğitim seviyesi yüksek olan kişilerin yeni yiyeceklere karşı korkusu daha düşük bulunmuştur (p≤0.05). Aylık geliri yüksek olan kişilerin yeni yiyecekleri deneme korkusu aylık geliri düşük olanlara göre daha düşük bulunmuştur(p≤0.05). Yeni besinlere karşı yaklaşım ile yetişkin bireyler için beslenme bilgi düzeylerinden temel beslenme ve besin tercihi arasında anlamlı bir korelasyon (ilişki) saptanamamıştır (p>0.05). Bununla birlikte temel beslenme puanı yüksek olan bireylerin besin tercihi puanları da yüksek çıkmıştır.(p≤0.01). Sonuç olarak beslenme bilgi düzeyi ile yiyecek neofobisi bir ilişki bulunamasa da temel beslenme bilgi düzeyi arttıkça daha sağlıklı besin tercihleri gerçekleşebilmektedir. Yeni besinleri deneme korkusu diyet çeşitliliğini çok azaltmakla birlikte özellikle vitamin ve besin öğesi eksikliğine yol açtığından, bireylerde temel beslenme düzeyi arttırılarak sağlıklı seçimler yapmaya teşvik edilmelidirler.
Anahtar kelimeler: Yiyecek Neofobisi, Yeni Besin Deneme Korkusu, Beslenme Bilgisi

Abstract:
It is known that increasing awareness about nutrition has an effect food preferences. Studies on the subject remain very limited in the literature as it is known that the level of food neophobia is the fear of tasting food that has not been tasted before. Nutritional knowledge, recognition of new food and encouragement against new food has effects on food neophobia. This study was conducted with 384 volunteers (294 females, 90 males) between the ages of 18-65 to evaluate the relationship between nutritional knowledge and food neophobia. Demographic characteristics of the participants, antropometric measurements, eating habits, healthy nutrition information channels, food neophobia level using the FNS scale, and nutritional knowledge level using the YETBID scale were obtained through a face to face interview method. When the nutritional knowledge levels of adults are evaluated, it is seen that rate of 10.2 percent have poor nutrition, 50.3 percent moderate, 31.3 percent good and 8.3 percent very good nutrition level. Women were found to be more neophobic than man (p≤0.05). Food neophobia was found to be lower in those with a higher education level (p≤0.05). The fear of tasting new food was  found to be lower in people with a high monthly income compared to those with a low monthly income (p≤0.05). There was no significant correlation between the approach to new food and the nutritional knowledge levels of adults and basic nutrition and preference(p>0.05). In addition, it is revealed that individuals whose basic knowledge of nutrition level is high scores have higher of preference of food scores .(p≤0.01). As a resul, although there is no relationship between nutritional knowledge level and food neophobia. Healthier food choies can be realized as the level of basic nutrition knowledge increases. Adults should be encouraged to choose healthy preferences as food neophobia causes vitamin and another nutrients deficiency.
Key words: Food Neophobia,  Fear of Trying New Food, Nutritional Knowledge