Egemenlik ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları doğrultusunda yargılamanın yenilenmesi
Sovereignty and the retrial from the perspective of European Court on Human Rights caselaw
Yazar: CİVAN BAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL İNCEOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İnsan Haklarını Ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair AvrupaSözlesmesine(İHAS) taraf devletlerin ulusal mahkemelerinde yapılan ceza yargılamalarıile ilgili İnsan Hakları Avrupa Mahkemesine(İHAM) yapılan basvurular üzerine,Sözlesme veya Eki Protokol hükümlerine aykırılık bulundugunun tespit edilmesihallerinde, basvuranın magduriyetinin giderilmesi için Mahkemece İHAS'ın 41 ncimd.si uyarınca tazminat ödenmesine karar verilmektedir.Bunun yanı sıra magduriyetin giderilmesi bakımından taraf devletlerce,İHAM'ın ihlâl kararları üzerine iç hukukta yargılamanın yenilenmesi imkanı tanınmayabaslanmıs ve bu baglamda ülkemizde de önce 4771 sayılı, daha sonra 4793 sayılıyasalar ile ceza usul yasasında düzenleme yapılarak, İHAM'ın ihlâl kararları üzerineyargılamanın yenilenmesi imkanı getirilmistir. 01 Haziran 2005 tarihinde yürürlügegiren Ceza Muhakemesi Kanununda da bu yönde düzenlemeye yer verilmistir.İste bu noktada egemen devletlerin kendi ulusal mahkemelerince verilmis vehatta temyiz mahkemesince de onanmak suretiyle iç hukukta kesinlesmis bir yargıkararının, uluslararası bir mahkemenin kararı üzerine yeniden iç hukukta yargılamakonusu edilmesinin, yargı yönünden ulusların egemenlik haklarını kullanmalarına birmüdahale olusturup olusturmadıgı, keza bu uygulama ile egemenlik hakkınınkullanımına nasıl bir sınırlama getirildigi konuları tezin asıl inceleme konusu edilmistir.Bu baglamda öncelikle iç hukukumuzda ceza usul yasasında yargılamanınyenilenmesi uygulamasının nasıl düzenlendigi ve bu hakkın kullanımına iliskinyargılama sürecinin nasıl isleyecegi incelenmis, müteakiben bu uygulama nedeniyleetkilendigi düsünülen insan hakları ve egemenlik anlayısının dogusu ve tarihsel süreçiçerisindeki gelisimi ile Anayasa'mıza göre egemenlik anlayısının nasıl olduguirdelenmis, bunun yanı sıra karsılastırma yapılabilmesi bakımından İHAS'a tarafdevletlerdeki durum ortaya konulmustur. Sonuç olarak da; yargılamanın yenilenmesiuygulaması ile yargı erki yönünden egemenlik hakkının kullanımının bagdasıpbagdasmadıgı hususu tartısılmıstır.

Abstract:
European Court on Human Rights (Court), may afford just satisfaction to theapplicant, in accordance with Article 41 of European Convention on Human Rights andFundamental Freedoms (ECHR) if the Court, upon applications, finds that there hasbeen a violation of provisions of ECHR and Protocols thereto during the criminal trialsat domestic courts of the High Contracting Parties of aforesaid agreements.In addition to that retrial is given as an opportunity in domestic laws by StateParties upon the decisions of ECHR finding violations. In this context it was granted inour country by amending the Criminal Procedural Law first with Law No.4771 and thenLaw 4793. New Criminal Procedural Law came in force on 01 June 2005 also containsprovisions to that end.At this very point, whether making a judgment rendered by domestic court of asovereign state that even became final following the review of appeal courts or courts ofcassation a new issue in terms of retrial may or may not, from juridical standpoint,constitute a interference in nations? exercise of sovereignty power and likewise, withthis practice, what kind of restrictions imposed on the exercise of sovereignty are themain study subjects of this thesisIn this context, first of all, current provisions of domestic criminal procedurallaw in terms of implementation and procedure for the exercise of this right are studied.Then, since it is believed to have been effected because of this practice, the birth andhistorical development of human rights and understanding of sovereignty andsovereignty understanding or perspective of our Constitution is studied carefully.Besides, practices in other State Parties to ECHR are put forth for comparison. As aconclusion, it is discussed that whether retrial practice is compatible with exercise ofsovereignty from jurisdictional power perspective or not is discussed