Türk saanen keçilerinde embriyonik ve fötal gelişimin transrektal ve transabdominal ultrasonografi yöntemleri ile izlenmesi
Monitoring of embriyonic and fetal development by transrectal and transabdominal ultrasonography in Turkish saanen goats
Yazar: EBUBEKİR YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ÖZENÇ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Embriyo = Embryo ; Embriyo gelişimi = Embryonic development ; Fetüs = Fetus ; Keçiler = Goats ; Progesteron = Progesterone ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Sunulan çalışmanın amacı, Türk Saanen ırkı keçilerde, gebelik süresi boyunca, B-mod ultrasonografi ile embriyo kesesi çapı (EKÇ), baş - kuyruk sokumu uzunluğu (BKSU), amnion kesesi çapı (AKÇ), plasentom çapı (PÇ), transversal baş çapı (TBÇ), longitudinal baş çapı (LBÇ), göğüs çapı (GÇ), kalp atım sayısı (KAS), transversal kalp çapı (TKÇ), orbita çapı (OÇ), göbek kordonu çapı (GKÇ), böbrek çapı (BÇ) ölçümleri ile gebelik yaşının tahmin edilmesi; gebelik süresince maternal serum P4 düzeylerinin belirlenmesi ve P4 seviyesi ile gebelik yaşı, yavru sayısı ve yavruların doğum ağırlığı arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Sunulan çalışma için 7 keçi (4'ü tek, 3'ü ikiz gebe) kullanıldı. Ultrasonografi muayeneleri (4,0 - 6,5 MHz), çiftleşmeden sonraki 15. günden 27. güne kadar 3 gün aralıklarla transrektal; 30. günden 128. güne kadar ise haftalık olarak transabdominal yollarla yapıldı. Kan örnekleri ise 15. günden 24. güne kadar günlük olarak alınırken 27. günden 128. güne kadar ultrasonografi muayeneleri ile birlikte alındı.
Gebelik yaşı ile PÇ, TBÇ, LBÇ, GÇ, KAS, TKÇ, OÇ, GKÇ, BÇ arasında yüksek korelasyon olduğu belirlendi ve bu parametrelere göre gebelik yaşı formülleri oluşturuldu. EKÇ, BKSU ve AKÇ için ise veri sayısı yeterli olmadığı için korelasyon kurulamadı.
Maternal serum P4 düzeyleri genel olarak ikiz gebe hayvanlarda tekiz gebelere göre daha yüksek bulundu (P ˂0,001). Gebeliğin 51., 107., 114. ve 128. günlerinde ikiz yavru taşıyan keçilerin serum progesteron seviyelerinin tek yavru taşıyan keçilere göre önemli düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p˂0,05). Serum P4 düzeyi ile yavruların doğum ağırlığı arasında negatif bir korelasyon olduğu saptandı.
Sonuç olarak, Türk Saanen ırkı keçilerde embriyonik ve fötal yapıların ultrasonografik ölçümü ile gebelik yaşı tayini yapılabildiği belirlendi. Bununla birlikte maternal serum P4 seviyelerinin gebeliğin bazı dönemlerinde tekiz ve ikiz gebeliklerin belirlenmesinde kullanılabileceği tespit edildi.

Anahtar kelimeler: Embriyo, Fötus, Progesteron, Türk Saanen Keçisi, Ultrasonografi

Abstract:
The aim of the present study was to estimate the gestational age by real time B-mode ultrasonography using the measurement of embryonic vesicle diameter (EVD), crown-rump length (CRL), amnion vesicle diameter (AVD), placentom diameter (PD), bi-parietal diameter (BPD), occipito-nasal length (ONL), thoracic diameter (TD), fetal heart rate (FHR), transversal heart diameter (THD), orbit diameter (OD), umbilical cord diameter (UCD) and kidney diameter (KD) as well as, to determine the maternal serum progesterone concentrations during pregnancy and to compare the relationship between progesterone concentrations and gestational age in days, litter size and kid birth weight at parturition in Turkish Saanen goats.
Seven pregnant goat (3 twin and 4 single pregnancies) were used for the present study. Transrectal ultrasonography (4,0 - 6,5 MHz) was performed between the days 15 and 27 at 3 days interval after mating, where as transabdominal from day 30 to 128 at 7 days interval. Blood samples were collected from day 15 to 24 daily and 27 to 128 during the each ultrasonography.
PD, BPD, ONL, TD, FHR, THD, OD, UCD and KD were highly correlated with and gestational age and gestational age equations were produced depending on these correlations. However, the correlation between gestational age and  EVD, CRL and AVD could not be established due to the insufficient data.
It was found that maternal serum progesterone concentrations were higher in twin pregnancies than  those single pregnancies in general (P ˂ 0,001). Moreover it was determined that, maternal serum progesterone concentrations  detected on day 51, 107, 114 and 128 were significantly higher in carrying twins than in carrying single (p ˂ 0,05). A negative correlation was evident between progesterone concentrations and kids birth weight.
In conclusion, it is indicated that the gestational age can be estimated by embriyonic and fetal ultrasonography in Turkish Saanen goats. Moreover, it is suggested that measuring the maternal serum progesterone concentrations in some periods during pregnancy  can be use for determining the single twin pregnancies.

Key words: Embryo, Fetus, Progesterone, Turkish Saanen Goat, Ultrasonography