Türkiye'de yönetişim ve katılımcı demokrasi perspektifinden valiliklerde halkla ilişkiler uygulamaları
Public relations practices in governorships from the perspective of governance and participatory democracy in Turkey
Yazar: HACER HANDE ERGİN ÇAĞATAY
Danışman: DOÇ. DR. GONCA YILDIRIM ÖGE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Halk-yönetim ilişkileri = Public-management relations ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Katılımcı demokrasi = Participatory democracy ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Yeni kamu yönetimi = New public administration ; Yeni kamu yönetişimi = New public governance

Özet:
İçinde bulunduğumuz 21. yüzyılda küreselleşme ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelere paralel olarak dünya ülkeleri genelinde bir etkileşim ve dönüşüm süreci yaşanmaktadır. Bu süreçte toplumlarda yönetim, kamu yönetimi ve demokrasi kavramları da değişime uğramıştır. Bu bağlamda; yeni kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde yönetişim ve katılımcı demokrasi kavramları gündeme gelmiş, birçok ülkede yönetsel faaliyetler çerçevesinde bu kavramlar uygulanmaya başlanmıştır. Günümüz yönetim anlayışında yönetişim; ülkelerin sahip olduğu kaynakların toplum yararına nasıl daha iyi ve verimli bir şekilde kullanılacağı konusunda yol gösterici bir özellik taşımaktadır. Özellikle kamu yönetiminde sıkça sözü edilen yönetişim ve katılımcı demokrasi kavramlarının açıklık, şeffaflık, hesap verebilirlik ve denetim ilkelerinin uygulanmasında halkla ilişkiler önemli bir fonksiyona sahiptir. Kamu yönetiminde, yönetenlerin kendilerini nasıl yönettiğini bilmek isteyen vatandaşlara gerekli bilginin aktarılması, vatandaşlarla yönetim arasında iletişim kurulması, vatandaşların talep, öneri ve beklentilerinin karşılanması konusunda köprü görevini halkla ilişkiler uygulayıcıları üstlenmiştir.
Bu çalışmada Dünya'da ve Türkiye'de geleneksel kamu yönetimi uygulamalarının yerini yeni kamu yönetimi anlayışına bırakması süreci kavramsal çerçevede açıklanmış, ülke örnekleri boyutuyla incelenmiştir. Yeni kamu yönetimi anlayışının temel unsurlarından olan yönetişim ve katılımcı demokrasi kavramlarının bu süreçte nasıl bir etki yarattığı, Türkiye'de valilikler düzeyinde bu konuda gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında halkla ilişkilerin nasıl bir rol oynadığı araştırılmıştır. Yapılan literatür taramasında valiliklerde halkla ilişkiler uygulamalarına dair yeterli çalışmanın olmadığı görülmüş, çalışmanın çıkış noktasını bu boşluk oluşturmuştur. 
Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinde en fazla ve en az nüfusa sahip ikişer il olmak üzere 14 ilde, vali/vali yardımcıları ve il basın ve halkla ilişkiler müdürleri ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yönetişim ve toplumsal katılımın sağlanması konusunda verilen bilgilerin değerlendirilmesi için valiliklerin web siteleri, sosyal medya hesapları incelenmiştir. İnceleme sonunda bu hesapların içeriği ve yapılan görüşmeler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonunda Türkiye'de valilikler bünyesinde yönetişim ve katılımcı demokrasi uygulamalarının hangi düzeyde olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Valiliklerde gerçekleştirilen halkla ilişkiler uygulamalarında halkla ilişkiler uygulayıcılarının nasıl bir rol üstlendiği araştırılmış, kamu yönetiminin önemli bir uygulama alanı olan valiliklerde toplumla kurulan ilişkilerde kullanılan halkla ilişkiler modellerinin neler olduğu, kamu yöneticilerinin halkla ilişkilere bakış açısının nasıl olduğu belirlenip değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonunda elde edilen veriler çerçevesinde; Türkiye'de valiliklerde gerçekleştirilen halkla ilişkiler uygulamalarında yönetişim ve katılımcı demokrasi uygulamalarına önemli ölçüde yer verildiği söylenebilir. Ayrıca bu çalışmalar gerçekleştirilirken il basın ve halkla ilişkiler müdürlüklerinin aktif görev aldığı, çalışmalarda teknisyen rolünü üstlenmenin yanı sıra stratejist rolünü de gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Valilikler tarafından gerçekleştirilen halkla ilişkiler faaliyetlerinin Grunig ve Hunt'ın ortaya attığı, basın ajansı ve tanıtım, kamuoyu bilgilendirme, çift yönlü asimetrik ve çift yönlü simetrik halkla ilişkiler modelleri çerçevesinde uygulamaya konulduğu belirlenmiştir. Bu çalışma ve değerlendirmeler çerçevesinde hazırlanan konuya ilişkin çeşitli öneriler ile kamu yönetiminde ve valiliklerde halka ilişkiler çalışmalarına katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Abstract:
In the 21st century, a process of interaction and transformation is taking place across the countries of the world in parallel with the developments in globalization and communication technologies. In this process, the concepts of governance, public administration and democracy have also changed in societies. In this context; Within the framework of the new public management approach, the concepts of governance and participatory democracy have come to the fore, and these concepts have begun to be implemented within the framework of administrative activities in many countries. Governance in today's management approach; It provides guidance on how to use the resources of countries better and more efficiently for the benefit of society. Public relations have an important function, especially in the implementation of the principles of openness, transparency, accountability and control of the concepts of governance and participatory democracy, which are frequently mentioned in public administration. In public administration, public relations practitioners undertake the role of a bridge in conveying the necessary information to citizens who want to know how the rulers manage themselves, establishing communication between citizens and the administration, and meeting the demands, suggestions and expectations of the citizens.
In this study, the process of traditional public management practices being replaced by the new public management approach in the world and in Turkey is explained in a conceptual framework and examined with country examples. It has been researched what impact the concepts of governance and participatory democracy, which are the basic elements of the new public management approach, have in this process, and what role public relations plays within the scope of the studies carried out on this subject at the level of governorships in Turkey. In the literature review, it was seen that there were not enough studies on public relations practices in governorships, and this gap was the starting point of the study.
In this research, semi-structured in-depth interview technique was used as a qualitative research method. The research was conducted using a semi-structured in-depth interview form with governors/deputy governors and provincial press and public relations managers in 14 provinces, two each with the highest and least population, in seven geographical regions of Turkey. In addition, the websites and social media accounts of the governorships were examined to evaluate the information provided on governance and social participation. At the end of the review, the content of these accounts and the interviews were evaluated by content analysis. At the end of this evaluation, it was tried to determine the level of governance and participatory democracy practices within the governorships in Turkey. It has been researched what role public relations practitioners play in the public relations practices carried out in governorships, and it has been tried to determine and evaluate what the public relations models are used in relations with the public in governorships, which is an important application area of public administration, and what the public administrators' perspective on public relations is. Within the framework of the data obtained at the end of the research; It can be said that governance and participatory democracy practices are included significantly in the public relations practices carried out in governorships in Turkey. In addition, it has been determined that the provincial press and public relations directorates took an active role while carrying out these studies, and that they played the role of strategist as well as the role of technician in the studies. It has been determined that the public relations activities carried out by the governorships are implemented within the framework of the press agency and promotion, public information, two-way asymmetric and two-way symmetric public relations models put forward by Grunig and Hunt. It is aimed to contribute to public relations studies in public administration and governorships with various suggestions on the subject prepared within the framework of this study and evaluations.