Kanserli çocukların annelerinin yaşadıkları sorunlar ve stresle başetme biçimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the problems experienced by the mothers of children with cancer and the manners of collecting with stress
Yazar: AYŞENUR TEMİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AVCI
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anneler = Mothers ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hasta bakımı = Patient care ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stres yönetimi = Stress management ; Travma sonrası gelişim = Post-traumatic development ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma, kanserli çocukların annelerinin yaşadıkları sorunlar ve stresle baş etme biçimlerinin değerlendirilmesi amacıyla, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Çocuk Hematoloji-Onkoloji Servisi ve Polikliniğinde 14 Ekim 2021- 31 Mayıs 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini tedavi altında olan 150 çocuğun annesi oluşturmuştur. Veriler Tanıtıcı Anket Formu, Stresle Başa Çıkma Ölçeği, Görüşme Formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde IBM SPSS Statistics 26 istatistik paket programından yararlanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine Sharpiro-Wilk normallik testi ve Q-Q grafikleri ile bakılmıştır. Nitel verilerinde değerlendirilmesinde araştırmacılar tarafından çözümleme yapılmıştır. İçerik analizi ve temalar belirlendikten sonra uzmanlardan görüşleri alınmıştır. Çalışmaya katılan annelerin, %50.7'sinin 30 yaş ve altında, %50.7'sinin ortaöğretim mezunu olduğu bulunmuştur. Annelerin tamamının %100 evli olduğu ve çekirdek ailede yaşadığı, %54.7'sinin iki çocuğunun bulunduğu saptanmıştır. Kanserli çocukların annelerinin Stresle Başa Çıkma Ölçeği Alt Ölçeklerinden Kaçınma Alt Ölçeği puan ortalamasının 19.78±4.86, Problem Odaklı Başa Çıkma Alt Ölçeği Kanserli çocukların annelerinin Stresle Başa Çıkma Ölçeği puan ortalamasının 18.67±7.09, Sosyal Destek Alt Ölçeği puan ortalamasının 18.29±4.72 ve Stresle Başa Çıkma Ölçeği Toplam puan ortalamasının 56.74±10.27 olduğu belirlenmiştir. Özellikle gelir düzeyi yüksek ve çocuğu hastalığını bilmeyen annelerin problemle başa çıkma stres alt ölçek puanlarının diğerlerine göre daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerde anneler en fazla psikolojik olarak bakım yükü ifade etmişler ve travma sonrası güçlenme özellikleri göstermiştir. Pediatrik hematoloji-onkoloji hemşireleri annelerin yaşadıkları sorunları aile merkezli bakım yaklaşımıyla sistematik olarak değerlendirmeli ve gerekli destek ve müdahaleleri yapmalıdır.

Abstract:
This research was carried out to evaluate the problems experienced by the mothers of children with cancer and the way they cope with stress. This research was carried out in the Pediatric Hematology-Oncology Service and Outpatient Clinic of Istanbul Medical Faculty Hospital between 14 October 2021 and 31 May 2022. The data were collected using the Introductory Questionnaire, the Coping with Stress Scale, and the Interview Form. IBM SPSS Statistics 26 statistical package program was used to evaluate the research data. Sharpiro-Wilk normality test and Q-Q graphs were used to determine whether the data showed normal distribution. In the evaluation of qualitative data, analysis was made by the research. After content analysis and themes were determined, opinions were received by experts. It was found that 50.7% of the mothers participating in the study were 30 years old or younger, and 50.7% were secondary school graduates. It was determined that 100% of the mothers were married and lived in a nuclear family, and 54.7% of them had two children. The average score of the Mothers of children with cancer in the Stress Coping Subscale of Avoidance Subscale is 19.78±4.86, the mean score of the Stress Coping Scale of the mothers of children with cancer is 18.67±7.09, the mean score of the Social Support Subscale is 18.29±4.72, and the mean score of Coping with Stress is 18.29±4.72. It was determined that the total mean score of the scale was 56.74±10.27. It was determined that the stress subscale scores of coping with the problem were higher and statistically significant, especially in mothers with a high income level and whose children did not know the disease. In the interviews, mothers expressed the most psychological burden of care and very few showed post-traumatic growth characteristics. Pediatric hematologyoncology nurses should systematically evaluate the problems experienced by mothers with a family-centered care approach and make the necessary support and interventions.