İlkokul öğretmenlerinde iş doyum düzeyleri
Levels of satisfaction of the pri̇mary school teachers
Yazar: FETHİ AHMET ÇİÇEK
Danışman: YRD. DOÇ. İLHAN KAÇİRE
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Diyarbakır ili merkez ilçelerdeki ilkokullarda çalışan sınıf öğretmenlerinin genel iş doyum düzeylerini ve bu iş doyum düzeylerini etkileyen olası etmenleri saptamayı amaçlamıştır.

Araştırma ile öğretmenlerin iş doyumunu etkileyen; işin düzeyi, yükselme olanakları, kişiler arası ilişkiler ve okul ortamı, iş ve niteliği, ücret, yönetim ve çalışma şartları boyutlarına ilişkin algıları; yaş, hizmet süresi ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak beşli değişken tip olan iş doyum ölçeği ve betimsel (survev) araştırma yöntemi kullanılmıştır. Diyarbakır ili belediye sınırları merkez ilçelerdeki resmi ilkokullarda, 2012-2013 öğretim yılında görev yapan toplam 2613 kadrolu sınıf öğretmeni araştırmanın evrenini oluşturmuş olup, bu öğretmenlerden 253 kişi ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. 

 Sınıf öğretmenlerinin genel iş doyum düzeyleri ?orta iş doyumu? düzeyinde olduğu saptanmıştır. Sınıf öğretmenlerinin iş doyumunu etkileyen kurumsal faktörlere göre, iş doyum düzeyleri iş ve niteliği boyutunda ?yüksek? , işin düzeyi, yükselme olanakları, kişiler arası ilişkiler ve okul ortamı, yönetim ve çalışma şartları boyutunda ?orta?, ücret boyutunda ise, ?düşük? düzeyde olduğu betimsel yöntemine göresaptanmıştır. 

Sınıf öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri; iş ve nitelik, yükselme olanakları ve ücret boyutunda, yaş, hizmet süresi ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar göstermemiştir. İşin düzeyi ve kişiler arası ilişkiler ve okul ortamı boyutunun yaş değişkenine göre anlamlı fark göstermemiş olup, hizmet ve cinsiyet, değişkenine göre anlamlı bir fark olduğu gözlenmiştir. Hizmet süresi 1-5 yıl olan sınıf öğretmenlerinin, iş doyum düzeyleri, hizmet süreleri 6-10 ve 11- 15 yıl olan sınıf öğretmenlerinden daha yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Bay öğretmenlerin bayan öğretmenlere göre kendilerini bir üst statüye yükselemeyeceği bir pozisyonda olduğunu belirtmiştir. Buna göre bayan öğretmenlerin bay öğretmenlerden, iş doyum düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Yönetim boyutunun; yaş ve hizmet değişkenine göre farklılık göstermeyip, cinsiyete göre farklılık göstermiştir. Çalışma şartları boyutuna göre ise, yaş ve hizmet değişkenine göre farklılık gösterip, cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermemiştir. 20-25 yaş arasındaki sınıf öğretmenlerinin iş doyum düzeyleri, 26-30 ve 31-35 yaş arsındaki öğretmenlere göre, daha doyumlu görülmüştür.

Sonuç olarak; elde edilen bilimsel veriler doğrultusunda araştırma sonuçlarıortaya konulmuş ve bu sonuçlar ışığında öğretmenlik ve mesleğinin iş doyum düzeyleri; yaş, hizmet süresi ve cinsiyet değişkenlerine göre incelenmiş ve ilgili kurum ve kuruluşlara önerilerde bulunulmuştur.

ANAHTAR KELIMELER: İs Doyumu, Sınıf Öğretmeni, İlkokul

Abstract:
The purpose of this survey it to determine the level of job satisfaction and possible factors which effect  the job satisfaction of the primary teachers in primary schools  in central districts of Diyarbakır  province. 

In these survey perceptions of teachers related to job and characteristic, the level of job, working condition, super version, pay, promotion possibilities, interpersonal relations and the atmosphere, of the school, school family relations are examined according to branch, the length of service educational level. The universe of the study is the 2613 full time teachers at the primary schools in the province of Diyarbakır during 2012-2013 educational terms. The sample of the study is the 253 teachers. 

According to the organizational factors that affect job satisfaction primary school teachers, job satisfaction level of teachers has been confirmed as high in characteristic of the job and human relations dimensions moderate in working conditions, individual rights, social contribution, curriculum and administration dimension; low salary and supervision dimensions, of the school, school family relations are examined according to branch, the length of service educational level.

According to the individual characteristic, job satisfaction level of teachers has indicated no significant difference in terms of gender and marital status. The job satisfaction level of teachers have been observed significant differences in different dimensions (jo and its character, the level of the job, working conditions, supervision, pay, management, promotion possibilities, school-family relations and the atmosphere of the school) according to individual  characteristic (branch, the length of service, the level of education, gender and marital status. The variable that has shown the least difference is length of service variable and the variable that has shown the most difference is the gender variable. It has been confirmed that the job satisfaction level of teachers who has length of service is 6-10 and 11-15 is higher than 1-5. The job satisfaction level of teachers who are 20-25 years old is high than 16-30 and 31-35.

As a result, the result of the study has been put forward in the direction of significant data and teacher?s jop satisfaction levels were onlyzed in accordance with their age, jop span and sexfactors and some suggestions have been made to the related corporations.

KEY WORDS: Job satisfaction, primary teachers, Primary School