Süt ineklerinde kuru dönem tedavisinde antibiyotik ve meme başı kanalı kaplayıcılarının tek başına ve birlikte kullanımının koruyucu etkinliği
Efficacy of an internal teat sealant alone or in combination with an intramammary antibiotic during the DRY period treatment in dairy cows
Yazar: MEHMET ÖNEY
Danışman: PROF. DR. DUYGU KAYA
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Mastit = Mastitis ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Süt inekleri = Dairy cows ; İnekler = Cows

Özet:
Ülkemizde meme başı kanalı kaplayıcılarının işletme bazında kullanımı henüz yaygın değildir ve bu maddelerin kuru dönemde yeni meme içi enfeksiyona rastlanma oranları üzerine etkileri konusunda çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışma ile kuru döneme girişte uygulanan meme başı kanalı kaplayıcılarının yeni enfeksiyon oluşumunu engellemedeki etkinliğinin belirlenmesi ve ülkemizde meme içi antibiyotik uygulamasına bir alternatif olarak mastitis korunma programlarına dahil edilebilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmada hayvan materyali olarak; gebeliğin son 45-60. gününde olıp klinik meme enfeksiyonu bulunmayan, ortalama 4,98±0,11(4-6) toplam 52 adet Holstein ve Holstein Melezi sağmal inek kullanıldı. İneklerin kuru dönem başlangıcında ortalama vücut kondisyon skorları 3,28±0,03 yıllık ortalama süt verimleri 24,2±0,23 litreydi. Çalışma gruplarındaki hayvanların kuru dönem tedavisi öncesinde California Mastitis Test (CMT) ile subklinik mastitis muayenesi yapılarak uygulamalar sağlıklı olduğu belirlenen meme loblarında gerçekleştirildi. Birden fazla meme lobunda farklı derecelerde subklinik mastitis belirlenen hayvanlar çalışmaya dâhil edilmedi.
Çalışmada kullanılan 52 adet ineğe ait toplam 195 adet meme lobu 3 gruba ayrıldı. Grup 1'e Penetamat hidriodid 100 mg + Benetamin penisilin 280 mg + Framisetin sülfat 100 mg antibakteriyal kombinasyonu içeren kuru dönem meme içi süspansiyon (Ubrostar), Grup 2'ye meme tüpleri içinde 4 gr mineral madde ile birlikte %65 bizmut subnitrat içeren yağlı süspansiyon halinde meme başı kanalı kaplayıcı (Orbeseal®) ve Grup 3'e meme içi antibiyotik ve kanal kaplayıcı birlikte uygulandı.
Tüm gruplarda doğum sonrası 20, 40 ve 60. günlerde meme lobları subklinik mastitis yönünden kontrol edildi. 
Sağım döneminin ilk muayenesinin yapıldığı 20. günde toplam 8 (%4,10) meme lobunda klinik mastitis tespit edilerek bu meme lobları çalışmadan çıkarıldı. Laktasyonun 20. gününde CMT negatif olduğu belirlenen hayvanların oranı G1'de %80,65, Grup 2'de %83,60 ve Grup 3'te, %87,50 olarak belirlendi. Meme içi antibiyotik uygulaması yapılan G1 ve G3'de laktasyonun 20. gününde CMT+3 skoruna sahip meme lobuna rastlanmazken G2'de 1 meme lobunda bu skor belirlendi. Yapılan kontrollerde 60. günde hem G1 hem de G2'de CMT +2 ve +3 skorlu meme lobuna rastlanmazken bugünde tüm gruplarda sağlıklı meme lobu oranının en yüksek düzeyde olduğu belirlendi. Farklı tedavi gruplarının koruyucu etkinliğini karşılaştırmak amacıyla laktasyonun 20, 40 ve 60. günlerinde yapılan CMT sonuçlarının oransal karşılaştırmalarında tedavi grupları arasında istatistiksel yönden anlamlı bir farklılık bulunamadı (p>0.05). 
	Sonuç olarak bizmut subnitrat bazlı meme başı kanalı kaplayıcısının ineklerde sağlıklı meme loblarının kuruya çıkarılmasında yeni enfeksiyonlara karşı antibiyotik uygulaması ile karşılaştırılabilir düzeyde iyi bir koruma sağladığı belirlenmiştir. Ancak özellikle yüksek risk gruplarında meme sağlığının kuru dönem öncesinde yapılacak SHS ve/veya CMT uygulamaları ile yakından takip edilmesi ve yapılacak kuru dönem uygulamanın bu sonuçlara göre seçilmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: İnek, Kuru dönem, Subklinik mastitis, CMT, Meme başı kanalı kaplayıcı.

Abstract:
The use of teat Sealants on an dairy herd basis in our country is not common yet and studies on the effects of these substances on the incidence of new intramammary infections in the dry period are limited. In this study, it was aimed to determine the effectiveness of teat sealant applied at the entrance of the dry period in preventing the entry of new infections and to investigate the inclusion of them in mastitis prevention programs in our country as an alternative to intramammary antibiotic administration.
	As animal material in this study; A total of 52 Holstein and Holstein Crossbreed dairy cows, who did not have clinical mammary infection, were on the last 45-60. days of pregnancy and were average aged 4.98±0.11(4-6) years old, were used. The mean body condition scores of the cows at the beginning of the dry period were 3.28±0.03 (2.75-3.75) and the average annual milk yield was 24.2±0.23 kg. The animals in the study groups were examined for subclinical mastitis with the California Mastitis Test (CMT) before the dry period treatment and the applications were carry out in the mammary lobes that were determined to be healthy. Animals with varying degrees of subclinical mastitis in more than one mammary lobe were not included in the study.
	A total of 195 mammary lobes belonging to 52 cows used in the study were divided into 3 groups. Dry period intramammary suspension (Ubrostar®) containing the antibacterial combination Penetamate hydriodide 100 mg + Benetamine penicillin 280 mg + Framycetin sulfate 100 mg was perfomed to Group 1, In Group 2, teat sealant (Orbeseal®) in oily suspension containing 65% bismuth subnitrate together with 4 g of mineral substance in the intramammary tubes was applied, and in Group 3 intramammary antibiotic and teat sealant were performed together.
	In all groups, mammary lobes were checked for subclinical mastitis on the 20th, 40th and 60th postpartum days.
	On the 20th day of the first examination of the lactation period, clinical mastitis was detected in a total of 8 (4.10%) mammary lobes, and these mammary lobes were excluded from the study. On the 20th day of lactation, the proportion of animals found to be CMT negative was determined to be 80.65% in G1, 83.60% in Group 2 and 87.50% in Group 3. On the 20th day of lactation in G1 and G3, where intra-mammary antibiotic administration were performed, while no mammary lobe with a CMT+3 score was found, this score was determined in 1 mammary lobe in G2.  In the controls, no mammary lobes with CMT +2 and +3 scores were found in both G1 and G2 on the 60th day, while the rate of healthy mammary lobes was found to be the highest in all groups on the 60th day. No statistically significant difference was found between the treatment groups in the proportional comparisons of CMT results performed on the 20th, 40th and 60th days of lactation in order to compare the protective efficacy of different treatment groups (p>0.05).
	In conclusion, it was determined that bismuth subnitrate-based teat canal sealer provides good protection against new infections, comparable to antibiotic administration, in drying healthy udder lobes in cows. However, especially in high risk groups, it is important to close monitoring of individual udder health with SHS and/or CMT applications to be made before the dry period and to choose the dry period application according to these results.
Keywords: Cow, Dry period, Subclinical mastitis, CMT, Teat Sealant