Trabzon ili orman köylerinde kadın ve orman kaynakları ilişkisi
The women and relationship between women and forest resources in forest villages in Trabzon
Yazar: SÜLEYMAN ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. DEVLET TOKSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kırsal kalkınma = Rural development ; Orman kaynakları = Forest resources ; Orman köyleri = Forest villages ; Trabzon = Trabzon

Özet:
Gelismekte olan ülkelerde kadınların ormancılık faaliyetlerinde önemli bir rol oynadıgıbilinir. Kadınlar, dogrudan gelir elde etmenin yanı sıra, yakacak odun ve tıbbi bitkisaglama, agaçların yapraklarını hayvan yemi olarak kullanma, aileleri için besin elde etmeamacıyla orman kaynaklarını sıkça kullanırlar. Bu kaynakların kullanılmasının genelliklekadınların eliyle olması onları çevre yönetiminin aktörleri yapmaktadır.Bu çalısma ile, kadınların ve karsılastırma yapabilmek için erkeklerin; demografik vesosyo-ekonomik yapıları, orman kaynaklarından faydalanma sekil ve yogunlukları,ormanlardan ve ormancılıktan beklentileri belirlenerek, kırsal kalkınma planları yapan veuygulayan birimlerin bu durumu dikkate alarak daha islevsel planlar yapmalarına yardımcıolmak amaçlanmıstır. Arastırma alanı olarak seçilen Trabzon li orman köylerindenörneklenen 68'inde yasayan ve rastgele seçilen 15 yas üzeri 611 kadın ve 237 erkekkatılımcı ile yüz yüze anket çalısması yürütülmüs, ayrıca köylerin genel özellikleribelirlenmistir. Elde edilen veriler SPSS programında frekans tabloları ve Ki-karebagımsızlık testi (çapraz tablo analizi) kullanılarak degerlendirilmistir.Arastırma alanındaki kadınların sosyo-ekonomik konumu, Türkiye ortalamalarınınaltında, bazı bölgelerin kırsal kesim ortalamalarından daha iyi durumda ve gelismekte olançogu ülke ortalamalarının üzerinde oldugu belirlenmistir. Kadınların % 89,5'inin saglıkgüvencesine sahip olması, 15-24 yas grubundaki kadınlardaki okuma-yazma oranının %99'a ulasması, egitim düzeylerindeki gelismenin sosyal tercihlere yansıması, ormanköylerinde yasayan kadınların geldigi noktayı ortaya koyması bakımından dikkat çekicidir.Orman kaynaklarından elde edilen dogrudan gelir ve orman kaynaklarındanyararlanmanın aile bütçesine katkısı, gelismekte olan pek çok ülke düzeyinin altındabulunmaktadır. Orman kaynaklarından saglanan faydanın aile bütçesine katkısı güngeçtikçe azalmakta, orman köyleri genellikle emeklilerin yasadıgı köyler olma özelligikazanmaktadır. Orman köylerindeki sosyo-ekonomik ve kültürel gelisim, bu köylerdeyasayan kadınların yasamını kolaylastırmakta, bitkisel ve hayvansal üretim miktarlarınıazaltmaktadır.Anahtar Kelimeler: Orman Köyleri, Köy Kadını, Kırsal Kalkınma, Orman Kaynakları,Trabzon

Abstract:
It is genarally known that women in developing countries play a vital role in forestry.Women are major users of forest resources mainly as a source of income and also as a meansof sustaining the family by providing food, medicine and fuel for the family and fodder forlivestock. Women?s primary role in meeting basic needs make them actors in environmentalmanagement.This study defines women?s and men?s (for a healthy comparison) demographic and socioeconomic structure; expectations from forests and forestry; and how and how much theybenefit from the forest resources. Its aim is to help the units which are interested in orstudying on the rural development issue by helping them in terms of creating more functionalplans with the assistance of the findings of the study. Area of the research is 68 prototypeforest villages in Trabzon which are selected randomly. Face to face questionnaire is donewith 611 women and 237 men (above the age of 15) in those villages and at the same time thegeneral futures of those villages are identified. The findings have been tested with help oftables for frequencies and cross tabs tests.In this study it is identified that the socio-economic condition of the subjects is underTurkey- average; better than rural area average of some regions; and above many developingcountries average. It is very important to be aware of the facts that 89, 5 % of women havehealth insurance; the percentage of literacy of the women between the age of 15- 24 is 99 %;and the educational background directly affect social choices. Because, all those shed a lighton the current condition of women live in forest villages.On the other hand, comparing with many developing countries, the direct income fromforest resources and the contribution of forest resources to the family budget is notsatisfactory. The contribution of forest resources to the family budget is decreasing day byday and the forest villages have generally became residential space for retired people. Whilethe socio economic and cultural development in the forest villages eases women?s life, itdecreases the production of agriculture and livestock.Key Words: Forest Villages, Rural Women, Rural Development, Forest Resources,Trabzon