Büyük veri analitiği ve mahremiyeti: Mobil uygulamaların kullanım düzeyi ve gizlilik endişesi üzerine bir inceleme
Big data analysis and privacy: Usage level of mobile apps and a research on privacy concerns
Yazar: GİZEM UYANIK
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ÇELİK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Büyük veri = Big data ; Gizlilik = Confidentiality ; Kişisel Verilerin Korunması Kanunu = Personal Data Protection Law ; Kişisel verilerin kaydedilmesi = Recording of personal data ; Mahremiyet = Privacy ; Mobil uygulama = Mobile application ; Veri gizliliği = Data privacy

Özet:
Dünya genelinde üretilen, dijital teknolojilerin gelişmesiyle birlikte büyük bir önem kazanan ve her geçen gün artış gösteren veri çeşitliliği bugün oldukça fazla tartışılan ve yeni bir dönemi başlatan büyük veri kavramını ortaya çıkarmıştır. Büyük veri; sosyal medya platformlarından, mobil uygulamalardan, telefon operatörlerinden ve daha birçok farklı kaynaktan elde edilen verilerin anlamlı haline karşılık gelmektedir. Verinin çok hızlı bir şekilde artış göstermesi ve dijital alanlarda belirli amaçlarla işlenmesi büyük veri uygulamalarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Öyle ki, bugün pek çok kurum ve kuruluş büyük veri alanına yatırım yapmakta ve çeşitli alanlarda büyük veri analitiğinden yararlanmaktadır. İnternetin hayatımıza hatta cep telefonlarımıza girmesiyle birlikte mobil uygulamalar büyük veri analitiğinin en çok işlendiği alanların başında gelmektedir. 
Bu çalışmada, mobil uygulamalar yoluyla üretilen veriler, gözetim kavramı ve mahremiyet farkındalığı bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca büyük veri kavramı, yapısı, bileşenleri, veri gözetimi ve buradan kaynaklanan mahremiyet ihlalleri, mobil uygulamaların kullanım düzeyi ve bu uygulamalar yoluyla gerçekleşen gizlilik endişelerinin düzeyi ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucunda bireylerin, mobil uygulamaları kullanırken kişisel verilerine dair endişe duymalarına rağmen mobil uygulamaları kullanmaya devam ettikleri ve kişisel verilerine karşı farkındalık düzeylerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Büyük Veri, Büyük Veri Analitiği, Veri Gözetimi, Kişi Mahremiyeti, Mobil Uygulamalar, KVKK

Abstract:
The diversity of data produced around the world, gaining great importance with the development of digital technologies and increasing day by day, has revealed the concept of big data, which is widely discussed and started a new era. Big data refers to the meaningful form of data obtained from social media platforms, mobile applications, telephone operators and many other sources. It is possible to benefit from the use of big data applications because the data can be applied very quickly and can be used digitally. So, today, many institutions and organizations invest in big data and benefit from big data analytics in various fields. With the internet entering our lives and even our mobile phones, mobile applications are one of the areas where big data analytics are processed the most.
From this point of view, in this study, the data, produced through mobile applications, has been evaluated in the context of the concept of surveillance and privacy awareness. In addition, the concept of big data, its structure, components, data surveillance and privacy violations arising from it, the level of use of mobile applications and the level of privacy concerns through these applications are tried to be revealed. As a result of the study, it has been concluded that although individuals are concerned about their personal data while using mobile applications, they continue to use mobile applications and have a low level of awareness about their personal data.

Keywords: Big Data, Big Data Analytics, Data Surveillance, Personal Privacy, Mobile Applications, KVKK