Dolaysız yabancı sermaye yatırımları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Çin üzerine bir uygulama
The relationship between foreign direct investment and economic growth: An application on China
Yazar: ÖZLEM ÖZGÜR GÖÇMEN
Danışman: PROF. DR. MEVLÜDİYE ŞİMŞEK
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Çin = China

Özet:
Dünyada küreselleşmenin etkisiyle uluslararası sermaye hareketliliği geçmişten günümüze giderek artmıştır. Bu doğrultuda, ülkelerarası sermaye hareketliliği sonucunda uluslararası piyasalarda rekabet üstünlüğü öne çıkmış, firmalar rekabet üstünlüğü elde etmek için yatırımlarını farklı ülkelere yönlendirmişlerdir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin temel makroekonomik hedeflerinden birisi de ekonomik büyüme oranlarını artırmaktır. Özellikle, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyüme hedeflerine ulaşabilmelerinin önündeki önemli engel sermaye stoku yetersizliğidir. Bu bağlamda, gelişmekte olan ülkelerin dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını çekmek için birbirleriyle rekabet halinde oldukları ve bazı teşvik edici önlemler aldıkları izlenmektedir. Söz konusu rekabet ve teşvik uygulamasının temel nedeni, dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının sağlayacağı ekonomik kazanımdan kaynaklanmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Çin'de dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu çerçevede, Çin'in 1979-2019 dönemi verileri kullanılarak, ARDL sınır testi uygulanmıştır. Çalışmada, iktisadi büyümeyi temsilen kişi başına GSYİH büyüme oranı bağımlı değişken olarak modele dahil edilirken, toplam işgücünü temsilen aktif nüfus (15-65 yaş arası); dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını temsilen dolaysız yabancı sermaye yatırımları (GSYİH içindeki payı); ve yurtiçi yatırımları temsilen yurtiçi gayrisafi sabit sermaye yatırımları (GSYİH içindeki payı) modele bağımsız değişkenler olarak dahil edilmiştir. Çin için yapılan ARDL sınır testiyle, uzun dönem sonuçları dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkileyerek arttırdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, incelenen diğer değişkenler, yurtiçi gayrisafi sabit sermaye yatırımlarındaki artışın ekonomik büyümeyi arttırdığı ve pozitif etkilediği ve aktif nüfustaki artışın ekonomik büyümeyi azaltarak; negatif etkilediği bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract:
Increased globalization-international capital mobility has increased from past to present. In this sense, as a result of international capital mobility, competitive advantage came to the fore in international markets, and international companies directed their investments to different countries to gain a competitive advantage. One of the fundemental macroeconomic goals of developed and developing countries is to increase their economic growth rates. Particularly,  the major obstacle for developing countries to reach their economic growth targets is the insufficiency of capital stock. In this sense, it is observed that developing countries compete with each other to attract foreign direct investment and take some incentive measures. The main reason for this competition and incentive practices is the economic gain from foreign direct investments.
This study aims to investigates the impact of foreign direct investment on the economic growth in China for the period of 1979 to 2019. The methodology involves the use of bound test approach to cointegration (ARDL). In the study, while the GDP per capita growth rate representing the economic growth is included in the model as the dependent variable, also, the active population (15-65 years old) represents the total labor force, foreign direct investment (its share in GDP), and gross domestic fixed capital investments represent domestic investments (its share in GDP) included in the model as independent variables. 
According to the results of the ARDL bound test conducted for China, it has been observed that direct foreign capital investments increase economic growth in the long run in China. Besides, considering other variables examined, it has been found that the rise in gross domestic fixed capital investments increases and positively affects economic growth and that an increase in the active population reduces the economic growth by affecting it negatively.