Müzik eğitimi anabilim dallarındaki keman eğitiminde geleneksel Türk sanat müziği makam ve dizilerinin kullanılabilirliği
Availability of traditional Turkish art music maqam and scales in violin training in music education departments
Yazar: ÖZGÜR EĞİLMEZ
Danışman: PROF. GÖKAY YILDIZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music
Dizin: Keman = Violin ; Makame = Maqamah ; Makamlar = Modes ; Müzik = Music ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Müzik eğitimi = Music education ; Türk sanat müziği = Turkish art music

Özet:
Araştırmada müzik eğitimi anabilim dallarında keman eğitimi sürecinde geleneksel Türk sanat müziği makam ve dizilerinin kullanım durumunun tespit edilmesi, araştırmacı tarafından belirlenen makamlara ait eserlerin keman eğitiminde geleneksel Türk sanat müziği üslubu çalım biçimiyle uygulanması ve söz konusu uygulamanın öğrencilerin çalım performanslarına etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu genel amaçla müzik eğitimi anabilim dallarındaki keman eğitimi sürecinde geleneksel Türk sanat müziği makam ve dizilerinin kullanım durumu ortaya konularak, araştırmacı tarafından müzik eğitimi anabilim dalları keman eğitiminde geleneksel Türk sanat müziği makamlarını içeren materyallerin kullanımına yönelik bir eğitim programı oluşturulmuştur. Söz konusu eğitim programında keman alan yazınını zenginleştireceğine inanılan geleneksel Türk sanat müziği eserleri keman eğitiminde kullanılabilecek biçimde düzenlenmiştir. Öngörülen eğitim programına göre yürütülecek keman dersleri aracılığı ile keman öğrencilerinin geleneksel Türk sanat müziği makamlarına ait dizi ve eserleri makamın gerektirdiği geleneksel biçimiyle tanıyıp seslendirebilmelerine olanak sağlanmıştır. Söz konusu uygulamanın öğrencilerin çalım performanslarına etkisinin ortaya konması amacıyla karma yöntem kullanılmış ve araştırmanın desenlemesinde sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Çalışma grubu öğrencilerinin makamsal eserleri seslendirmedeki performans durumlarını tespit etmek amacıyla ise yarı deneysel desen içerisinde yer alan araştırma yöntemlerinden 'tek grup ön test ve son test deney deseni' kullanılmıştır. Araştırmanın betimsel boyutunu belirlemek için müzik öğretmenliği programlarında yürütülen keman derslerinde geleneksel Türk sanat müziği makamlarının kullanım durumunu ortaya koymak üzere 2020-2021 öğretim yılında üniversitelerin eğitim fakültesi müzik eğitimi anabilim dallarında 13 üniversitede görev yapan 17 keman dersi öğretim elemanının görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın deneysel boyutundaki çalışma grubu ise 2020-2021 bahar yarıyılında Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalında 2., 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören 8 öğrenciden oluşturulmuştur. Covid-19 pandemisi nedeniyle eğitim süreci çevrimiçi olarak 'google meet' üzerinden 10 hafta süreyle haftada 1 ders saati olarak gerçekleştirilmiştir. Hicaz, hüseyni ve rast makamlarına yönelik verilen eğitim sonucunda tüm ölçüt becerilerin son test puanlarının, ön test puanlarına göre anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
In the research, it has been to determine the usage of traditional Turkish classical music maqams and scales in violin education in music education departments. Also it is aimed to practice the works of maqam music determined by the researcher in violin education with playing style of the traditional Turkish classical music and to reveal the effect of the said practice on the playing performances of the students. For this general purpose, the use of traditional Turkish classical music maqams and scales in the violin education process in music education departments has been revealed, and a training program has been created by the researcher for the use of the works containing traditional Turkish classical music maqams in violin education in music education departments. In the said training program, traditional Turkish classical music works, which are believed to enrich the violin literature, have been arranged so that they can be used in violin education. Through the violin lessons to be conducted according to the envisaged education program, violin students were provided with the opportunity to recognize and play the scales and works of traditional Turkish classical music maqams in the traditional form required by the makam. In order to reveal the effect of the said practice on the playing performances of the students, mixed research method and sequential descriptive pattern were used in the design of the research. In order to determine the performances of the study group students in perfroming maqam music, 'one group pre-test and post-test experimental design' which is one of the research methods included in the quasi-experimental design was used. In order to determine the descriptive dimension of the research, the opinions of 17 violin lecturers working in music education departments of 13 universities education faculties in the 2020-2021 academic year were consulted so as to reveal the use of traditional Turkish classical music maqams in violin lessons conducted in music teaching programs. The study group in the experimental dimension of the research consisted of 8 students studying in the 2nd, 3rd and 4th grades in the Music Education Department of Bursa Uludağ University Faculty of Education in the spring semester of 2020-2021. Due to the Covid-19 pandemic, the practice was carried out online as 1 lesson per week for 10 weeks via 'google meet'. As a result of the training given for the Hicaz, hüseyni and rast maqams, it has been seen that the post-test scores of all criterion skills were significantly higher than the pre-test scores.