Kırsal rekreasyon alanlarının belirlenmesinde cbs olanaklarından faydalanılması: Acarlar longozu örneği
Using gis capabilities for the determination of rural recreation areas: the case of Acarlar floodplain
Yazar: HABİBE BÜŞRA UZUN ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. SAYE NİHAN ÇABUK
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Doğa ve çevrenin korunması, ekosistemlerin bütünlüğü bozulmadan çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir gelişimin sağlanması açısından önemlidir. Ülkemizdeki koruma statülerinden olan doğal sit alanları bu açıdan önemli bir yere sahip olup, 2020 yıl sonu itibariyle Türkiye'de 2859 adet doğal sit alanı kayıt altına alınmıştır. 1. Derece Doğal Sit Alanı statüsünde olan Acarlar Longozu, aynı zamanda Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'dır ve Ramsar Sözleşmesi'ne göre Ulusal Öneme Sahip Sulak Alanlar Listesi'nde yer almaktadır. Bu çerçevede, son zamanlarda önemli bir destinasyon haline gelen Acarlar Longozu'nda koruma öncelikleri dikkate alınarak günübirlik rekreasyonel kullanımlar açısından cazibe oluşturan mekanların belirlenmesi önemli bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu amaçla, yüksek lisans tezi kapsamında ağırlıklı çakıştırma yöntemi kullanılarak çalışma alanı içinde doğa yürüyüşü ve kuş gözlemciliği için uygun alanların belirlenmesine yönelik Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli bir çalışma gerçekleşmiştir. 3 farklı uygunluk sınıfı göz önüne alınarak gerçekleştirilen analizlerde, kuş gözlemciliği için uygun alanların genellikle alanın kuzeydoğusunda; doğa yürüyüşü için uygun alanların ise güney, doğu, nispeten kuzey ve kuzeydoğu bölgelerinde yayılış gösterdiği belirlenmiştir. Farklı statülerdeki koruma alanlarının alanda fazlaca yer kaplaması nedeniyle Acarlar Longozu'nun büyük bir bölümü kısıtlı alanlar olarak ayrılmıştır. Elde edilen sonuçların, koruma statü ve amaçlarına uygun olarak Acarlar Longozu'nun turistik ve rekreasyonel potansiyelinin değerlendirilmesine ve alan için hazırlıkları devam eden Sulak Alan Yönetim Planı geliştirme çalışmalarına katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Abstract:
The protection of nature and the environment is important in terms of preserving diversity and ensuring sustainable development without destroying the integrity of ecosystems. Natural protected areas, which are among the protection statuses in our country, have an important place within this context. As of the end of 2020, 2859 natural protected areas have been registered in Turkey. Acarlar Floodplain, which is also a Wildlife Development Area and listed in the List of Wetlands of National Importance according to the Ramsar Convention, is a 1st Degree Natural Protected Area. Therefore, it has become an eminent requirement to determine the attractive areas for daily recreational uses within Acarlar Floodplain by considering the protection priorities. To fulfil this aim, a geographical information systems (GIS) supported study was conducted for the determination of suitable areas for trekking and bird watching activities via weighted overlay method. As a result of the analyses including 3 different suitability classes the northeast parts of the study areas were found to be suitable for bird watching while south, east, relatively north anda northeast regions were detected suitable lands for trekking. Due to the large amount of protected areas that cover the floodplain, the vast majority of Acarlar was reserved as restricted regions. It is aimed that the results obtained will contribute to the evaluation of the touristic and recreational potential of Acarlar Floodplain in accordance with the protection status and purposes as well as to the Wetland Management Plan development processes which is still under preparation.