Tatarlı Höyük black on red grubu seramikleri ve mikromorfolojik özellikleri
Tatarli Höyuk black on red  pottery and red group pottery and micromorphological features
Yazar: MEHMET FURKAN TUFAN
Danışman: DOÇ. DR. KAZIM SERDAR GİRGİNER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Arkeometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Tatarlı Höyük Adana'nın doğu sınırında, Ceyhan İlçesine bağlı Mustafabeyli Mahallesine 5 km uzaklıktaki Tatarlı Köyü sınırlarında yer almaktadır. Doç. Dr. K. Serdar Girginer Başkanlığında 2007 yılından günümüze kadar devam eden kazılar sonucunda Neolitik Dönemden Hellenistik Döneme kadar kesintisiz bir tabakalanma olduğu anlaşılmıştır.  Bu stratigrafi içinde Orta ve Geç Demir Çağına tarihlenen tabakalardaki kazılar sonucu zengin bir seramik repertuarı oluşmuştur. 
Bu seramik grupları arasında çalışmanın konusunu oluşturan Black on Red  (BoR) seramikleri Kilikya bölgesindeki Demir çağı yerleşimlerinde yaygın olarak görülmektedir. Kıbrıs-Fenike ithali ve yerel üretim olmak üzere 2 gruba ayrılan bu  seramiklerin erkenleri ithal mallar olarak tanımlanmıştır. Bu seramiklerin Gözlükule ve Kinet Höyük'de bulunan fırınlar ile yerel üretime alındığı bilinmektedir. Her ne kadar İthal ve yerel formların tanımları yapılmış olsa da gerek kazıların azlığı, gerekse BoR seramiklerine ait sınırlı sayıda yayın olmasından dolayı bu tanımlara bağlı bir karakterizasyon yapılamamıştır. Yerel ve ithal seramik tipolojinin oluşturulması bölge kazılarındaki BoR seramiklerinin yayınlanmasının yanında bölgedeki seramiklerin ve kil yataklarının arkeometrik analizlerine bağlıdır.  Bu sayede Kıbrıs ve Kilikya killeri karşılaştırabilecek ve muhtemel üretim atölyeleri belirlenebilecektir. Bu kapsamda Tatarlı Höyük BoR seramikleri arkeolojik ve arkeometrik çerçevede değerlendirilerek bu seramik grubu üzerindeki tartışmalara ve yapılacak yeni çalışmalara  katkı sağlaması amaçlanmıştır.
Çalışma kapsamında seramikler formlarına göre gruplanmıştır. Bunun dışında form astar ve bezeme özelliklerine göre Kıbrıs ve Kilikya örnekleri ile karşılaştırılmıştır. Arkeolojik ve arkeometrik değerlendirmeler sonucunda Tarsus Gözlükule ve Karatepe bire bir örtüşen testicik örneklerinin aynı üretim merkezinde yapıldığı sonucuna varılmıştır .

Abstract:
Tatarli Höyük is located on the eastern border of Adana, within the borders of Tatarli village, 5 km from Mustafabeyli district of Ceyhan district. As a result of the excavations carried out under the direction of Assoc. Prof. Dr. K. Serdar Girginer since 2007, it is understood that there was a continuous stratification from Neolithic to Hellenistic Period. In this statigraphy, a rich repertoire of ceramics was formed as a result of the excavations in the Middle and Late Iron Age levels.
Among these ceramic groups, Black on Red (BoR) ceramics, which constitute the subject of the study, are commonly seen in Iron Age settlements in Cilicia. These ceramics were divided into two groups as Cyprus-Phoenician import and local production. It is known that these ceramics were put into local production with the ovens in Gözlükule and Kinet Höyük. Although the definitions of imported and local forms have been made, no characterization has been made due to the scarcity of excavations and the limited number of publications of BoR ceramics. The creation of local and imported ceramic typology depends on the publication of BoR ceramics in the regional excavations as well as the archaeometric analysis of the ceramics and clay deposits in the region. In this way, Cyprus and Cilicia clays can be compared and possible production workshops will be identified. In this context, Tatarlı Höyük BoR ceramics are evaluated in archaeological and archaeometric framework and it is aimed to contribute to the discussions and new studies on this ceramics group.
Ceramics were grouped according to their forms. The forms were compared with Cyprus and Cilicia samples according to their lining and decoration features. As a result of archaeological archaeometric evaluations, it was concluded that the overlapping juglet samples of Tarsus Gozlukule and Karatepe were made in the same production center