Toplum ruh sağlığı merkezlerinde sunulan hizmetlerin ruhsal bozukluğu olan bireye bakım verenler ve ruh sağlığı profesyonelleri tarafından değerlendirilmesi
Evaluation of services provided in community mental health centers by caregivers of individuals with mental disorder and mental health professionals
Yazar: SALİH KARİP
Danışman: PROF. DR. SERAP DAŞBAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu çalışma; TRSM' lerde sunulan hizmetlerin ruhsal bozukluğa sahip bireylere bakım verenler ve TRSM'de çalışan ruh sağlığı profesyonelleri tarafından nasıl deneyimlendiğini ekolojik sistem yaklaşımı perspektifinde anlama amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel yöntem ve teknikler kullanılmıştır. 
Araştırmanın öznelerini, SHUDER Konya Şube Başkanlığı'na bağlı illerde (Konya, Karaman, Niğde, Aksaray) bulunan TRSM'lerde görevli ruh sağlığı profesyonelleri ve bu TRSM'lerden hizmet alan bireylerin bakım verenleri oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 14 ruh sağlığı profesyoneli ve 12 bakım veren ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin tematik analizinde MAXQDA 2020 nitel veri analiz programı kullanılmıştır. Araştırma bulguları bakım veren ve ruh sağlığı profesyonellerinin TRSM hizmetlerine ilişkin değerlendirmeleri olmak üzere 2 tema üzerinde ele alınmıştır. Her iki grubun değerlendirmeleri de; "ruhsal bozukluğa sahip bireye ilişkin değerlendirmeler", "bakım veren ve aileye ilişkin değerlendirmeler" ve TRSM hizmetlerine ilişkin değerlendirmeler olarak 3 kategoride ele alınmıştır. 
Araştırma sonucunda; ruhsal bozukluğun birey, bakım veren ve aile üzerinde çok boyutlu yansımalarının olduğu, tedavi ve rehabilitasyon sürecinin sürdürülebilirliğinin sağlanması açısından ailenin çok önemli bir konuma sahip olduğu, bakım verenlerin çok boyutlu problemler ile karşılaştıkları, TRSM hizmetlerinin ruhsal bozukluğa sahip birey, aile ve topluma yönelik önemli ölçüde yansımalarının olduğu şeklinde sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar ile ilişkili olarak; ruhsal bozukluğa sahip bireye bakım verenler ve aileye, TRSM hizmetlerine ve akademik çalışmalara ilişkin öneriler geliştirilmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Bakım Veren; Ruhsal Bozukluk; Ruh Sağlığı; Ruh Sağlığı Profesyoneli; Toplum Ruh Sağlığı Merkezi.

Abstract:
This work; It was carried out in order to understand how the services provided in CMHC's are experienced by caregivers of individuals with mental disorders and mental health professionals working in CMHC's, from the perspective of ecological system approach. For this purpose, qualitative methods and techniques were used in the research.
 The subjects of the research are mental health professionals working in CMHC's in the provinces (Konya, Karaman, Niğde, Aksaray) affiliated to the SHUDER Konya Branch Office and the caregivers of individuals receiving service from these CMHC's. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with 14 mental health professionals and 12 caregivers. MAXQDA 2020 qualitative data analysis program was used in the thematic analysis of the data. The research findings were discussed on 2 themes, namely the evaluations of caregivers and mental health professionals regarding CMHC services. Evaluations of both groups; It has been handled in 3 categories as "evaluations about the individual with a mental disorder", "evaluations about the caregiver and family" and evaluations about CMHC services. 
As a result of the research; mental disorder has multidimensional reflections on the individual, caregiver and family, the family has a very important position in terms of ensuring the sustainability of the treatment and rehabilitation process, caregivers face multidimensional problems, CMHC services have a significant impact on individuals, families and society with mental disorders. It has been concluded that there are reflections. In relation to the results obtained; recommendations have been developed for caregivers and family, CMHC services and academic studies for individuals with mental disorders.

Key Words: Caregiver; Mental Disorder; Mental health; Mental Health Professional; Community Mental Health Center.