İlköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarındaki edebî metinlerin çocuk eğitimi açısından incelenmesi
Examining literary texts in Turkish language textbooks of second level elementary education
Yazar: KÜRŞAD ÇAĞRI BOZKIRLI
Danışman: YRD. DOÇ. MİTAT DURMUŞ
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Edebi metinler = Literary texts ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk eğitimi = Child education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
İnsan, hayatının her döneminde çeşitli maddi ve manevi ihtiyaçlar içerisindedir. Bu ihtiyaçların doğru bir şekilde karşılanabilmesi için her yaş dönemine ait gelişim özelliklerin bilinmesi ve ona göre hareket edilmesi çok önemlidir. Özellikle çocukluk dönemi insan hayatının geri kalanını doğrudan etkilediğinden büyük önem taşımaktadır. Bu dönem içerisinde çocuğun maddi ihtiyaçlarının karşılanması kadar manevi ihtiyaçlarının da karşılanması sağlıklı bir bedensel ve ruhsal gelişimin yolunu açmaktadır. Milletler de bireylerden oluştuğundan, her millet kendi geleceği açısından sağlıklı ve kendi değerlerini benimsemiş fertleri yetiştirmeyi amaçlarlar. Toplumsal değerlerin aktarımı yoluyla çocukta dil, kişilik ve ahlâk gelişimi sağlanırken, çocuğun ait olduğu toplumla barışık olması sağlanmış olur. Edebiyat bu aktarımın sağlanmasında önemli bir araçtır. Çocuk dilini, kültürünü kısacası içinde yaşadığı toplumu bu araç sayesinde tanıma olanağı bulur. Kendini ve çevresini, içerisinde hayattan kesitler barındıran edebiyatla öğrenmiş olur. Bundan dolayı farklı türleri yoluyla, çocuğa gerek dilsel, gerekse toplumsal birçok değeri kazandıran edebiyatın çocuk eğitiminde kullanılması çok önemlidir.Emperyalizme karşı verilmiş bir Kurtuluş Savaşı ile doğan Türkiye Cumhuriyeti, özellikle Atatürk döneminde, her alanda tam bağımsız olmayı amaç edinmiştir. Eğitim bu alanların başında gelir. Dönem içerisindeki uygulamalar incelendiğinde, eğitime büyük önem verildiği ve eğitimin millî yönünün aksatılmadığı dikkati çekmektedir. 1950 yılından itibaren başlayan ve günümüze kadar gelen süreçte ise eğitimin millî vasfının gittikçe zayıfladığı görülmektedir.Çalışmamızda devlet eliyle basımı ve dağıtımı yapılan ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarındaki edebi metinler tür ve tema olarak incelenerek, çocuğun gelişiminde ve eğitiminde ne gibi katkılarının olacağı ele alınmıştır.Anahtar Kelimeler: Çocuk Eğitimi, Edebiyat, Millî Eğitim, Türkçe Ders Kitabı

Abstract:
Human beings have both physical and spiritual needs throughout their lives. For providing these needs in a right way, it is significant to know characteristics of each developmental period and behave appropriately to these characteristics. Especially childhood period is very significant due to the fact that it has a direct effect on human beings? prospective lives. During this childhood period, providing both physical needs besides the spiritual needs lightens a healthier physical and psychological development. Nations are composed of individuals; so, each nation for its own future aims educating citizens who are healthy and assimilating their nation?s own values. With the help of transferring societal values, children have chance to learn their own language, personality and moral developments and besides, society has chance to protect their own future. Literature is an important tool for transferring these developments. Children have chance to learn their language and culture through this tool. They learn themselves and their environments through literature which includes also cross sections of life. Therefore, literature has a significant role in gaining both language and social values through different types of it, and it is important in education of children.Turkish Republic, which was established just after the Republican War in response to imperialism, aims independency in every arena especially during Atatürk period. Education is on top of these arenas. When the applications during this period are examined, it is observed that education was given importance and national dimension of education was not delayed. Since 1950 and up to nowadays, it is seen that national dimension of education has not been considered appropriately.In this study, Turkish Language textbooks used in second level of elementary education, which are printed under the control of State and distributed by it, are examined according to literary texts? types and themes besides it is also aimed to determine the possible contributions to children?s development and education.Key Words: Education of Child, National Education, Turkish Language Textbook