Pandemi döneminde sağlık işletmelerinin tedarik zinciri yönetimi stratejileri
Supply chain management strategies of health enterprises during the pandemic period
Yazar: UMUTCAN ALTUN
Danışman: PROF. DR. YETER DEMİR USLU
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Etkili bir tedarik zinciri yönetimi sayesinde sağlık işletmelerinde kaynakların etkin bir şekilde yönetilmesi ve acil durumlara hızlı yanıt verilmesi sağlanabilmektedir. Sağlık işletmeleri, iyi planlanmış bir tedarik zinciri yönetimiyle pandemi gibi olağanüstü durumlara karşı daha hazırlıklı olarak hizmet kalitesini güvence altına alabilecek ve sürdürülebilir bir sağlık hizmeti sunumu sağlayabilecektir. Bu nedenle olağanüstü durumlarda sağlık işletmelerinin tedarik zinciri yönetiminde karşılaşabilecek risk faktörlerinin belirlenmesi ve bu risklere karşı stratejiler geliştirilmesi sağlık işletmelerinin sürdürülebilirliği açısından hayati derecede öneme sahiptir. Nitekim bu çalışmada da tarama modeliyle ilk olarak risk kriterleri belirlenmiş ve tespit edilen risk kriterleri uzman görüşleriyle önceliklendirilmiştir. Çalışmada, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Literatür taramasıyla tespit edilmiş olan risk kriterleri, DEMATEL yöntemi ile sektörden farklı deneyimleri olan 5 uzman görüşüne göre ağırlıklandırılmış ve önem dereceleri belirlenmiştir. Bu yönden bakıldığında çalışmanın ana hedefi; pandemi gibi olağanüstü durumlarda sağlık işletmelerinin tedarik zinciri yönetimi risklerini tespit etmek, bu riskleri önceliklendirmek, tedarik zinciri yönetiminde görev alan sağlık yöneticilerine ve sağlık politika planlayıcılarına strateji üretmeleri konusunda kapsamlı bir bakış açısı sunmaktır.  Çalışmada elde edilen bulgulara göre en önemli risk kriterleri sırasıyla; finansal risk, depolama ve dağıtım riski ve ürün ve hizmet riskidir. Tüm risk kriterleri arasında en az öneme sahip olan risk kriterinin bilgi ve teknoloji riski olduğu tespit edilmiştir. Yöneticiler hem zaman hem de maliyet açısından tüm risk kriterlerine aynı anda müdahale edemeyeceği için en önemli riskler belirlenerek uygun stratejiler geliştirilebilir. Fakat risk kriterlerinin topyekûn dikkate alınması gerektiği unutulmamalıdır. Araştırma sonucunda ortaya çıkan sonuçların, sağlık yöneticilerine kapsamlı bir bakış açısı sunarak yol göstereceği, daha geniş ve farklı yöntemlerle yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Thanks to an effective supply chain management, effective management of resources and rapid response to emergencies can be ensured in health enterprises. With a well-planned supply chain management, healthcare businesses will be better prepared for extraordinary situations such as pandemics, ensuring service quality and providing a sustainable healthcare service delivery. For this reason, determining the risk factors that may be encountered in the supply chain management of health enterprises in extraordinary situations and developing strategies against these risks are of vital importance for the sustainability of health enterprises. As a matter of fact, in this study, firstly risk criteria were determined with the screening model and the identified risk criteria were prioritised with expert opinions. In the study, DEMATEL method, which is one of the multi-criteria decision making methods, was used. The risk criteria identified by the literature review were weighted according to the opinions of 5 experts with different experiences from the sector by DEMATEL method and their importance levels were determined. From this point of view, the main objective of the study is to identify the supply chain management risks of health enterprises in extraordinary situations such as pandemics, to prioritise these risks, and to provide a comprehensive perspective to health managers and health policy planners involved in supply chain management to produce strategies. According to the findings of the study, the most important risk criteria are financial risk, storage and distribution risk and product and service risk. It has been determined that the least important risk criterion among all risk criteria is information and technology risk. Since managers cannot intervene in all risk criteria at the same time in terms of both time and cost, the most important risks can be identified and appropriate strategies can be developed. However, it should not be forgotten that the risk criteria should be taken into account as a whole. It is thought that the research will guide health managers by providing a comprehensive perspective and will shed light on studies to be conducted with wider and different methods.