Uykusuzluğun postüral kontrol ve yürüme parametreleri üzerine etkileri
Effects of sleep deprivation on postural control and gait parameters
Yazar: BERNA TUNÇER
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÖZTÜRK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Duruş = Posture ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yürüme = Walking ; İnsomni = Insomnia

Özet:
Fizyolojik olarak ihtiyaç duyduğumuz uykuyu gerek kalite gerekse süre açısından karşılamakta her geçen gün daha da zorlanmaktayız. Uyku, sağlığın temel koşullarındandır ve fizyolojik bir ihtiyaçtır. Yetersiz sürede uyku, kalitesiz uyku veya düzensiz uyku gibi çeşitli uyku değişiklikleri sonucunda vücudun farklı sistemlerinde farklı etkiler açığa çıkmaktadır. Bu çalışmada sağlıklı gönüllülerde 24 saat süreli uykusuzluğun postüral kontrol ve yürüme parametreleri üzerine etkileri ilk defa araştırılmıştır.  Çalışmaya 24 sağlıklı genç erişkin gönüllü (Kadın/Erkek, 14/10) dahil edildi. Uyku sağlığının değerlendirmesinde çalışma grubuna deney öncesinde Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği ve Epworth Uykululuk Ölçeği dolduruldu. Bu değerlendirmeler sonucunda düzenli uyku alışkanlığına sahip olan sağlıklı gönüllüler çalışmaya dahil edildi. Antropometrik veri olarak her deneğin boy, kilo ve vücut kütle indeksi değerleri ölçüldü. Postüral kontrol değerlendirmesi ve yürüme analizi ölçümleri deneyin başlangıcında ve 24 saat uykusuzluğun sonrasında olmak üzere iki kez yapıldı. Değerlendirmelerde yer reaksiyon kuvvetlerini ölçen bir kuvvet platformu cihazının denge ve yürüme analizi bölümü kullanıldı. Grup içi karşılaştırmalarda eşlendirilmiş t-testi, kadın ve erkek gruplarının birbiri ile karşılaştırılmasında t-testi kullanıldı, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 24 saat süreli uykusuzluk sonrasında gözler kapalı postüral kontrol değerlendirmesinde GEG, GEU, GEAL ve TYU değerlerinde anlamlı artış gözlenirken, yürüme değerlendirmesinde çift adım uzunluğunda, yürümenin hızında, kadansta ve adım uzunluğu (sol-sağ) değerlerinde anlamlı azalma, adım süresi (sol-sağ) ve çift adım süresi değerlerinde ise anlamlı artma görüldü. Sonuç olarak, 24 saat süreli uykusuzluğun postüral kontrol ve yürüme parametreleri üzerinde olumsuz etkilere sahip olduğu bulundu. Bu olumsuz etkiler sebebiyle bireyler günlük yaşam aktivitelerinde çeşitli risklerle (düşme, kırık, yaralanma gibi) karşı karşıya kalabilirler. Cinsiyetler arası karşılaştırmalarda ise, kadınlar ve erkekler postüral kontrol ve yürüme parametreleri açısından uykusuzluktan farklı etkilenmemektedirler.

Abstract:
Day by day, we are having difficulty in obtaining physiologically needed sleep in terms of both quality and duration. Sleep is the basic condition of health and a physiological need. Sleep alterations such as inadequate sleep, poor sleep or irregular sleep can lead to different effects on different systems of the body. In this study, the effects of 24-hour sleep deprivation on postural control and gait parameters were investigated in healthy volunteers for the first time. 24 healthy young adult volunteers (Female/Male, 14/10) were included in the study. Pittsburgh Sleep Quality Index and Epworth Sleepiness Scale were completed in the study group for the evaluation of sleep health. As a result of these evaluations, healthy volunteers with regular sleeping habits were included in the study. As anthropometric data, height, weight and body mass index values of each participant were measured. Postural control evaluation and gait analysis measurements were performed twice, first one at the beginning of the experiment and the second one after 24 hours of sleep deprivation. In the evaluations of postural control and gait, we used a force platform for measuring ground reaction forces. The paired t-test was used in the intra-group comparisons and the independent samples t-test was used to compare the female and male groups, p<0.05 was accepted as statistically significant. Significant increase in GEG, GEU, GEAL and TYU values was observed in eyes closed postural control after 24-hour sleep deprivation. Significant increase in step time and stride time, decrease in stride lenght, velocity, caddence and step lenght values was observed in gait analysis. As a result, 24-hour sleep deprivation had significant negative effects on postural control and gait parameters. Individuals may be exposed to various risks (such as falls, fractures, injuries) in their daily life activities because of these negative effects. Among the gender comparisons, women and men were similarly affected in terms of postural control and walking parameters.