İnsan kaynakları departmanı rollerinin yöneticilerin insan kaynakları yönetimine ilişkin algısına etkisi ve bu süreçte örgüt yapısının düzenleyici rolü
The effect of human resources department roles on human resources management perception and moderator role of organizational structure in this process
Yazar: MURAT TUYSUZ
Danışman: PROF. DR. VALA LALE TÜZÜNER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Yöneticiler = Managers ; Örgüt yapısı = Organizational structure ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Bu çalışmada, örgütlerde insan kaynakları departmanının üstlendiği rollerin (stratejik ortak, değişim ajanı, çalışan şampiyonu ve idari uzman) yöneticiler tarafından nasıl algılandığı, bu rollerin yöneticilerin insan kaynakları yönetimine ilişkin algısına etkisi ve bu süreçte algılanan örgüt yapısının düzenleyici (moderatör) rolü araştırılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada ilk olarak örgüt yapısı kavramı ele alınmış, daha sonra insan kaynakları rolleri detaylı olarak incelenmiş ve son olarak İK katkısı ana hatlarıyla tanımlanmıştır. Çalışmanın son bölümü, İstanbul ve Kocaeli illerinde faaliyet gösteren 250 ve üzeri çalışana sahip büyük ölçekli işletmelerde gerçekleştirilen bir araştırmayı içermektedir. Toplamda 433 yöneticinin katıldığı araştırmada, veriler Pearson korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız gruplar t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma vb. tanımlayıcı istatistiklerden de yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre insan kaynakları rollerinden stratejik ortak, çalışan şampiyonu ve idari uzman rollerinin yöneticilerin insan kaynakları katkısı algısına etkisi olduğu değişim ajanı rolünün ise olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca örgüt yapısına göre yapılan analizlerde örgüt yapısının organik olarak algılandığı örgütlerde stratejik ortak ve çalışan şampiyonu rolünün, örgüt yapısının mekanik olarak algılandığı örgütlerde ise değişim ajanı ve idari uzman rolünün yöneticilerin İK katkısı algısına etkisi olduğu bulunmuştur. Algılanan örgüt yapısının ise insan kaynakları rolleri ve İK katkısı arasında düzenleyici rolü olmadığı tespit edilmiştir. Buna ek olarak, insan kaynakları rolleri ve İK katkısı algısının insan kaynakları ve hat yöneticileri arasında farklılaştığı görülmüştür. Ayrıca, araştırma sonucunda insan kaynakları rolleri ve İK katkısı algısının yöneticilerin yönetim kademesine göre de farklılık gösterdiği sonucuna da ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İnsan Kaynakları Rolleri, Örgüt Yapısı, İnsan Kaynakları Katkısı, Stratejik Ortak

Abstract:
In this study, how the roles of the human resources department (strategic partner, change agent, employee champion and administrative expert) are perceived by the managers, the impact of these roles on managers' perception of human resources management and the moderator role of the perceived organizational structure in this process are investigated. In this context, firstly the concept of organizational structure is discussed, then the human resources roles are examined in detail and finally the contribution of HR is described mainly. The final part of the study includes a research conducted in large scale companies with over 250 employees operating in Istanbul and Kocaeli provinces. The research was conducted on 433 managers and the data were analyzed using Pearson correlation analysis, multiple linear regression analysis, one-way analysis of variance (ANOVA) and independent groups t-tests. Besides, descriptive statistical analysis such as frequency and percentage distributions, arithmetic mean and standard deviation were also used. According to the research results, it is determined that role of strategic partner, employee champion and administrative expert affect human resources contribution perception of managers whereas change agent role does not. In addition, it has been found that in the analysis made according to the organizational structure, the strategic partner and employee champion roles in organizations where organization structure is perceived organically and the change agent and administrative expert roles in organizations where organizational structure is perceived mechanically affect HR contribution perception of managers. It has been also determined that the perceived organizational structure has no moderating role between human resource roles and HR contribution. As a result of the research, it has been seen that the perception of human resources roles and HR contribution perception differ between human resources and line managers. In addition, it has been reached the conclusion that the perception of human resource roles and HR contribution perception differs according to the management level of the managers as well.
Keywords: Human Resources Roles, Organizational Structure, Human Resources Contribution, Strategic Partner