Bipolar duygudurum bozukluğu manik dönem hastalarında tedavi öncesi ve sonrası FGF21 ve bazı metabolik parametrelerin incelenmesi
Comparison of FGF21 and some metabolic parameters before and after treatment in bipolar mood disorder manic episode patients
Yazar: RABİA MELTEM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. KAYIHAN OĞUZ KARAMUSTAFALIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Maniler = Manis ; Psikotrop ilaçlar = Psychotropic drugs ; Tedavi = Treatment ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Bipolar bozukluğun (BB) altında yatan biyolojik mekanizmalar henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Hem hastalığın doğal seyri hem de kullanılan ilaçların etkisiyle hastaların metabolik değerlerinde değişiklikler olmaktadır. Bu metabolik parametreler hastaların mortalite ve morbidite oranlarını etkilemektedir. FGF ailesinin hücre büyümesi, farklılaşması, anjiogenezis, inflamasyon ve metabolik düzenleme gibi birçok rolü bulunmaktadır. Çalışmamızda BB manik dönem hastalarında FGF21'in ve bazı metabolik parametrelerin tedavi ile değişimi ve  ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza DSM-5 tanı ölçütlerine göre Bipolar Duygurudum Bozukluğu manik epizod tanısı alan 40 hasta ve 41 sağlıklı gönüllü katıldı.  Katılımcılarla klinik görüşme yapılarak Sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAM-A) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS) uygulandı. Çalışma süresince hastalardan tedavi öncesi ve 4 haftalık tedavi sonrasında olmak üzere 2 defa, sağlıklı gönüllülerden ise bir defa en az 8 saat açlık sonrası sabah serum örneği alındı. Bu serum örneklerinden FGF21, TG, LDL, HDL, Total Kolestreol (TK), Açlık kan şekeri (AKŞ), B12, CRP, Sedimentasyon, Hemogram, İnsülin çalışıldı. Boy ve kilo ölçüldü. Ölçüm sonuçları ile vücut kitle indeksi (VKİ) ve insülin direnci (IR) hesaplandı. Manik epizod sırasında ve psikotrop tedavi sonrası elde edilen veriler birbiriyle karşılaştırıldı. Ayrıca hastalar ile sağlıklı gönüllülerden elde edilen sonuçlar da karşılaştırıldı.
Bulgular: FGF21 düzeyi hasta grupta tedavi öncesinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı. Tedavi ile hastalarda FGF21 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. LDL düzeyinde tedavi sonrası istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. HDL tedavi öncesi ve sonrası düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü. Tedavi ile hasta grupta TG düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. Tedavi ile hasta TK düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. Tedavi ile hasta grupta IR düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. Tedavi sonrasında VKİ istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. Hasta grubu tedavi öncesi FGF21 düzeyi ile CRP ve sedimantasyon düzeyleri pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı.
Sonuç: FGF21 duygudurum bozukluğu üzerinde etkili bir proteindir. Psikotrop tedavi ile expresyonu değişmektedir. Aynı zamanda bazı inflamasyon belirteçleri ile ilişkilidir. Psikotrop ilaçlar kan glukoz ve lipit metabolizması üzerine etkileriyle koroner arter hastalığı (KAH), MetS, DM gibi hastalıkların oluşumuna katkıda bulunmaktadır. Daha fazla olgu ile yapılacak çalışmalar FGF ve psikiyatrik hastalıklar arasındaki ilişkinin anlaşılması açısından yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Aim: The biological mechanisms underlying bipolar disorder are not fully understood. With the natural course of the disease and the effects of the drugs used, there are changes in the metabolic values of the patients. These metabolic parameters affect the mortality and morbidity rates of the patients. The FGF family has many roles such as cell growth, differentiation, angiogenesis, inflammation and metabolic regulation. In our study, it was aimed to investigate the relationship between FGF21 and some metabolic parameters in patients with BB manic period.
Method: 40 patients who were diagnosed with bipolar mood disorder manic episode according to DSM-5 diagnostic criteria and 41 healthy volunteers were added in our study. Sociodemographic data form, Hamilton Depression Scale (HAM-D), Hamilton Anxiety Scale (HAM-A), and Young Mania Rating Scale (YMRS) were applied by making clinical interviews with the participants. Serum samples were taken 2 times before and after 4 weeks of treatment from the patients, and from healthy volunteers once, at least 8 hours after fasting. This serum was studied for FGF21, TG, LDL, HDL, Total Cholesterol, glucose, B12, CRP, Sedimentation, Hemogram, Insulin. Height and weight were measured. The body mass index (BMI) and insulin resistance (IR) were calculated with the measurement results. Data before and after treatment were compared. In addition, the results obtained from patients and healthy volunteers were also compared.
Results: FGF21 level was found statistically significantly lower in the patient group compared to the control group before treatment. With treatment, a statistically significant increase in FGF21 level was detected in the patient group. There was a statistically significant increase in LDL level after treatment. HDL before and after treatment levels were statistically significantly lower than the control group. With treatment, there was a statistically significant increase in TG level in the patient group. With treatment, a statistically significant increase in IR level was detected in the patient group. After treatment, there was a statistically significant increase in BMI. In the patient group, FGF21 level was positively correlated between CRP and sedimentation levels.
Conclusion: FGF21 is an effective protein on mood disorder. Expression changes with psychotropic treatment. It is also associated with inflammation markers. Psychotropic drugs prepare the ground for diseases such as coronary heart disease, MetS and with their effects on glucose and lipid metabolism. Studies with more cases will be a guide for understanding the relationship between FGF and psychiatric diseases.