J.J. Rousseau ve J.G. Herder'in dil ve toplum felsefelerinin karşılaştırması
A comparison of Rousseau and Herder's philosophies on language and society
Yazar: TUHANA AYSU ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ERDAL CENGİZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tez, Johann Gottfried Herder ve Jean-Jacques Rousseau'nun felsefelerinin bir karşılaştırmasıdır. Sırasıyla dil, siyaset, sanat ve ahlak felsefeleri üzerinde durulmuştur. Bu ana başlıklar üzerinde durarak her iki filozofun da düşünceleri derinlemesine analiz edilmiştir.
Herder ve Rousseau'nun dil felsefeleri, dilin kökenine yönelik farklı yaklaşımları içermektedir.  Herder, dilin organik bir gelişim süreci olduğunu savunurken, Rousseau dilin toplumsal sözleşmenin bir ürünü olduğuna inanmaktadır. Tezde, her iki filozofun da dil felsefeleri ayrıntılı bir şekilde ele alınarak dilin evrimi ve işlevi konularında derinleşilmiştir.
Siyaset felsefelerinde ise özellikle kültür kavramı üzerinde önemli vurgular yapılmaktadır. Herder, kültürel çeşitliliği savunarak bütün ulusların kendi özgün kültürlerini koruması gerektiğini savunurken, Rousseau toplumsal sözleşmenin adil bir biçim yaratması gerektiği konusunun üzerinde yoğunlaşmıştır. 
Sanat felsefesi bağlamında Herder ve Rousseau'nun estetik anlayışları ve sanatın rolü üzerine incelemelerde bulunulmuştur. Her iki filozof da duyusal deneyimlere ve duygulanımlara vurgu yaparak sanatın, insan üzerindeki etkisini açıklamıştır.
Herder ve Rousseau'nun ahlak felsefesi kapsamında özellikle eğitim üzerine vurgu yapılmıştır. Herder, eğitimin bireyin kültürel bağlamını güçlendirmesi gereken bir araç olduğunu vurgularken, Rousseau insan doğasına uygun bir eğitim anlayışı üzerinde ısrarcı olmuştur. Her iki filozofun da ahlak felsefeleri geniş bir perspektiften ele alınmış, etik değerler üzerine derin bir inceleme yapılmıştır.
Herder ve Rousseau'nun felsefeleri doğa, dil, siyaset, sanat ve ahlak alanlarında benzersiz ve farklı perspektifler sunmaktadır. Bu tezde, her iki filozofun düşünce sistemlerini kapsamlı bir şekilde karşılaştırarak, felsefi miraslarını anlama ve değerlendirme çabası güdülmüştür.

Abstract:
This thesis is a comparison of the philosophies of Johann Gottfried Herder and Jean-Jacques Rousseau, focusing on their perspectives on language, politics, art, and ethics. By delving into these main topics, the thoughts of both philosophers have been thoroughly analyzed.
The language philosophies of Herder and Rousseau encompass different approaches to the origin of language. While Herder argues for the organic development of language, Rousseau believes that language is a product of social contract. The thesis extensively examines the language philosophies of both philosophers, delving into the evolution and function of language.
In the realm of political philosophies, significant emphasis is placed on the concept of culture. Herder defends cultural diversity, asserting that all nations should preserve their unique cultures, whereas Rousseau focuses on the need for social contract to create a just form.
Regarding the philosophy of art, the thesis explores Herder and Rousseau's aesthetic understandings and examinations of the role of art. Both philosophers explain the impact of art on individuals by emphasizing sensory experiences and emotions.
Within the scope of moral philosophy, the emphasis is particularly placed on education. Herder highlights education as a tool that should strengthen an individual's cultural context, while Rousseau insists on an education approach in line with human nature. The moral philosophies of both philosophers are comprehensively considered, and a deep examination is conducted on ethical values.
The philosophies of Herder and Rousseau offer unique and distinct perspectives in the fields of nature, language, politics, art, and ethics. In this thesis, a comprehensive comparison of their thought systems is pursued to understand and evaluate their philosophical legacies.