Evli çiftlerde algılanan gücün bağlanma boyutları ve yatırım modeli değişkenleri açısından incelenmesi
Investigation of perceived power in married couples with regard to attachment dimensions and investment model variables
Yazar: MERYEM KAYNAK MALATYALI
Danışman: DOÇ. DR. AYDA BÜYÜKŞAHİN SUNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan güç = Perceived power ; Bağlanma = Attachment ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Yatırım modelleri = Investments models ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı evlilikte algılanan gücün bağlanma boyutları (bağlanma kaygısı ve kaçınması) ile yatırım modeli değişkenleri (evlilik doyumu, seçeneklerin niteliğini değerlendirme ve evliliğe yapılan yatırımlar) arasındaki ilişkide olası aracı rolünün araştırılmasıdır. Önceki çalışmalar bağlanma boyutlarının ve yatırım modeli değişkenlerinin ilişkiye bağlanımı açıklamakta birbirini tamamlayan iki model olduğunu göstermektedir. Buna göre, bağlanma boyutları yatırım modeli değişkenlerini yordamakta, bu da ilişkinin istikrarı üzerinde etkili olmaktadır. Bu çalışmada bir adım ileri gidilerek, gücün bağlanma boyutları ile yatırım modeli değişkenleri arasındaki bu ilişkide aracılık ettiği ileri sürülmüştür. Diğer bir deyişle, kadın ve erkeğin bağlanma boyutlarının eşe yönelik algılanan gücü yordaması, bunun da her iki eşin evlilik doyumu, evliliğe yaptığı yatırımlar ve seçeneklerinin niteliğini değerlendirmesini yordaması beklenmiştir.  
Çalışmanın örneklemini 157 evli çift oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, İlişki İstikrarı Ölçeği ve Çift Güç Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma denenceleri Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli (APKM, Kenny, Kashy ve Cook, 2006)  kullanılarak test edilmiştir. Sonuçta, elde edilen bulgular çalışma denencelerini büyük oranda desteklemiştir. Hem erkeklerde hem de kadınlarda, kişilerin bağlanma kaygıları ve kaçınmaları kendilerinin evlilikte algıladıkları gücü düşürmektedir. Hem erkeğin hem de kadının algıladığı güç kendisinin evlilik doyumunu yükseltmektedir. Ayrıca, kadının algıladığı güç eşinin evlilik doyumunu ve evliliğe yaptığı yatırımları yükseltmektedir. Bunun yanı sıra, hem erkeklerde hem de kadınlarda, algılanan güç kişinin kendisinin bağlanma kaygısı ve kaçınması ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide aracı rol üstlenmektedir. Kadının algıladığı güç ise kendisinin bağlanma kaygısı ile eşinin evlilik doyumu ve evliliğe yaptığı yatırımlar arasında aracılık etmektedir.  Çalışmanın bulguları ve ileriki çalışmalar için öneriler tartışılmıştır.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the mediating role of perceived marital power on the relationship between attachment dimensions (attachment anxiety and avoidance) and investment model variables (marital satisfaction, quality of alternatives and investments on marriage). Previous studies showed that attachment dimensions and investment model variables are two complementary models in explaining relationship commitment. Accordingly, attachment dimensions predict investment model variables and this, inturn influences the stability of the relationship. Taking a step forward, this study suggests that marital power mediates the relationship between attachment dimensions and investment model variables. In other words, it was expected that attachment dimensions of wives and husbands would predict perceived marital power and this, in turn would predict marital satisfaction of both partners, their investments on marriage and evaluation of quality of alternatives. 
Study sample consisted of 157 married couples. Instruments included Experiences in Close Relationships Inventory-Revised, Relationship Stability Scale and Couple Power Scale. Study hypotheses were tested using Actor-Partner Interdependence Model (APIM, Kenny, Kashy and Cook, 2006). Results showed that findings supported the hypotheses to a large extent. As expected, regarding both men and women, attachment anxiety and avoidance of individuals decreased their own perceived marital power. Furthermore, findings suggested that both wives' and husbands' perceived marital power increased their own marital satisfaction. In addition to this, wife's perceived marital power increased husband's marital satisfaction and his investments on marriage. In addition, for both men and women, individuals' perceived marital power had a mediating role for the relationship of their own attachment anxiety and avoidance with marital satisfaction. The wife's perceived marital power mediated the relationship between her own attachment anxiety and her husband's marital satisfaction and investments on marriage. Findings of the study and suggestions for future research were discussed.