COVİD-19 pandemisi sırasında kistik fibrozisli çocuk hastaların ve ailelerinin kaygı durumlarının anketle değerlendirilmesi ve hastaların klinik durumu ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of anxiety status of pediatric patients with cystic fibrosis and their families by a questionnaire during the COVID-19 pandemic and investigation of their relationship with clinical status
Yazar: BURCU PINAR ŞENKALFA
Danışman: PROF. DR. AYŞE TANA ASLAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Anketler = Questionnaires ; Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmamızda COVID-19 pandemisi sırasında kistik fibrozisli (KF) çocuk hastaların ve ailelerinin kaygı durumlarının anketle değerlendirilmesi ve hastaların klinik durumu ile ilişkisi incelenmiştir. Aynı zamanda COVID-19 hakkındaki bilgi düzeylerinin öğrenilmesi ve telekonferans yöntemi ile yapılan görüşmenin kaygı üzerindeki etkisi araştırılmıştır.
Çocuk Göğüs Hastalıkları Polikliniğinde KF tanısıyla izlenen 45 hasta ve onların birincil bakım veren ebeveynleri ile 90 sağlıklı çocuk ve onların birincil bakım veren ebeveynleri değerlendirilmiştir. Telekonferans yöntemi ile annelerin kişisel bilgi formu, yeni koronavirüs bilgi anketi, durumluk ve sürekli kaygı ölçeği anketlerini doldurmaları istenmiştir. Dokuz ile on iki yaş arasındaki KF'li ve sağlıklı çocuklardan Çocuklar için Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği, 13-18 yaş arasındaki KF'li ve sağlıklı çocuklardan Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği anketlerini doldurmaları istenmiştir. KF hastalık şiddetini belirlemek için; modifiye Shwachman-Kulczycki Skoru (mSKS) kullanılmıştır.
Çalışmamızda 13-18 yaş arasındaki KF'li çocukların durumluk kaygı düzeyi daha düşük saptandı. KF'li çocukların durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri arasında ilişki görülmedi. KF'li çocukların kaygı düzeyleri ile hastaların klinik skorları, FEV1 ve FVC değerleri arasında ilişki görülmedi. Dokuz ile on iki yaş arasındaki KF'li çocukların sürekli kaygı düzeyleri ile annelerinin durumluk kaygı düzeyleri arasında aynı yönlü ilişki saptandı. 
Kistik fibrozisli çocukların annelerinin ekran karşısında ve internette daha az vakit geçirikleri belirlendi. KF'li çocukların annelerinin ev karantinasına sıkı uyum gösterdikleri öğrenildi. 
On iki yaşından küçük KF'li çocukların annelerinin sürekli kaygı düzeyleri daha yüksek saptandı. KF'li çocukların annelerinin koronavirüs bilgi anketi başarısı daha düşük görüldü. KF'li çocukların annelerinin kaygı düzeyi ile çocukların klinik skorları ve solunum fonksiyon testi değerleri arasında ilişki görülmedi. Kronik P. aeruginosa enfeksiyonu olan çocukların annelerinin durumluk kaygı düzeyleri, kronik P. aeruginosa enfeksiyonu olmayan çocukların annelerinin durumluk kaygı düzeyinden daha yüksek saptandı.
Kistik fibrozisli çocukların annelerinin eğitim düzeyi ile koronavirüs bilgi anketi başarısı arasında aynı yönlü ilişki saptandı. Koronavirüs bilgi anketi başarı yüksek olan annelerin internette geçirdiği sürenin daha fazla olduğu görüldü. 
Telekonferans görüşmesi sonunda annelere COVID-19 ile ilgili bilgilendirme yapıldıktan sonra; KF'li çocukların annelerinde, sağlıklı çocukların annelerine göre, kaygı durumlarında daha fazla azalma hissettikleri öğrenildi. 
Çalışmamızda, KF'li çocukların ve annelerinin kaygı açısından dikkatli incelenmesi ve pandemi döneminde ailelere bilgilendirme yapılması gerektiği belirlendi. KF'li çocukların annelerine pandemide alınabilecek önlemler hakkında bilgilendirme yapılması önerilmektedir. Yüz yüze görüşmelerin yapılamadığı salgın dönemlerinde telekonferans görüşmesi hastalara ve ailelerine yardımcı olabilir.

Abstract:
In this study, during the COVID-19 pandemic anxiety status of the pediatric patients with cystic fibrosis (CF) as well as their families were investigated via a questionnaire and the relationship with the clinical status of the patients were evaluated. The level of parents COVID-19 knowledge  was measured and the effect of the interview by teleconference on mothers' anxiety was evaluated.
Forty five patients who were followed up in the pediatric pulmonology department with the diagnosis of CF and their primary caregivers as well as 90 healthy children and their primary caregivers were included. Mothers were asked to fill in the personal information form, new coronavirus information questionnaire, state and trait anxiety inventory questionnaires by the teleconferencing. The children aged between 9-12, both healthy children and the children with CF, were asked to fill the State and Trait Anxiety Inventory for Children. Both healthy and CF-diagnosed children between 13 and 18 years of age were asked to fill the State and Trait Anxiety Inventory questionnaires. To determine the severity of the CF; modified Shwachman-Kulczycki Score (mSKS) was used.
In our study, the state anxiety levels of children with CF aged 13-18 years were found to be lower. There was no relationship between the state and trait anxiety levels of children with CF. No relationship was observed between anxiety levels of children with CF and their clinical scores, FEV1 and FVC values. There was a positive correlation between trait anxiety levels of 9 to 12 years-old children with CF and their mothers' state anxiety levels.
It was determined that mothers' of children with CF spend less time on the screen and on the internet. It was learned that the mothers' of the children with CF comply with home quarantine strictly.
The trait anxiety levels of the mothers' of children with CF under the age of 12 were found to be higher. The success of coronavirus information questionnaire was lower in the mothers of children with CF. There was no correlation between mother's anxiety levels and their children's mSKS and pulmonary function test results. Mothers' state anxiety levels were higher in CF-diagnosed children with chronic P. aeruginosa infection than the mothers of children with CF but without chronic P. aeruginosa infection.
A positive correlation was discovered between education level of mothers with CF-diagnosed children and their success in the coronavirus information questionnaire. It was observed that mothers who had higher scores in the coronavirus information questionnaire had spent more time on the internet.
At the end of the teleconference, parents were informed about COVID-19 and after this briefing mothers of CF-diagnosed children stated that their anxiety levels were reduced; rather than mothers with healty children.
In our study, it was determined that children with CF and their mothers should be carefully examined in terms of anxiety and the families should be informed during pandemic. It is recommended to inform the mothers of the children with CF about the precautions that can be taken in the pandemic. Teleconferencing can help patients and their families during pandemics, where face-to-face interviews are not possible.