Erkek üreme sağlığı açısından l-karnitin ve koenzim q10 bakımından zengin gıdalar ile gıda takviyelerinin in vitro ortamda sindirimlerinin incelenmesi
Investigation of in vitro digestion of rich food and food suplements for L-carnitine and coenzyme Q10 in terms of male reproductive HEALTH
Yazar: BÜŞRA SAĞIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN YILMAZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Üreme sağlığı bütüncül sağlık yaklaşımının ayrılmaz bir parçasıdır. Üreme sağlığı, üreme sistem ve süreçleri açısından sadece hastalık veya sakatlık durumunun olmaması değil, ayrıca fiziksel, zihinsel ve sosyal bakımdan tam bir iyilik halinde olunması durumudur. Üreme sağlığı hem kadın hem de erkek üreme sağlığının korunması ve geliştirilmesi esasına dayanmaktadır. Dünya üzerindeki çiftlerin %13-15'i infertilite problemi ile karşılaşmaktadır. İnfertilite ise bir yıl veya daha uzun
düzenli korunmasız cinsel ilişkiye rağmen klinik bir gebeliğe ulaşılamaması şeklinde tanımlanmaktadır. İnfertilite durumunun gözlemlenmesinde erkek etkisi %50 civarındadır. Erkek infertilitesi çevresel, hormonal ve fizyolojik faktörlere bağlı olarak veya bu durumların birbirleri ile etkileşimi sonucu oluşabilmektedir. Çevresel faktörler bir dizi değiştirilebilir faktörden oluşur, bu faktörler içerisinde beslenme ve besin öğeleri önemli bir yer tutmaktadır. Üreme sağlığının korunması ve geliştirilmesi açısından çeşitli besin öğeleri üzerinde çalışılmıştır. Bu besin öğelerinden L-Karnitin ve Koenzim Q10 sperm motilitesini, spermatogenik süreçleri ve olgunlaşmayı olumlu yönde etkilemesi, semen antioksidan kapasiteni arttırılması, reaktif oksijen türlerinin neden olduğu hasarın azaltılması açısından olumlu etkilere sahip besin bileşenleridir.
Çalışmamızda L-Karnitin ve Koenzim Q10 içeren 11 farklı gıda maddesi ve 2 gıda takviyesinin in vitro ortamda gastrointestinal biyoerişilebilirliklerini inceledik. İn vitro biyoerişilebilirlik vasıtasıyla besin öğesi seçimlerinin amaçlanan şekilde yapılabilmesi, gıda takviyelerinin biyoerişilebilirliklerinin belirlenebilmesi ve besin seçimlerinde çeşitliliğin sağlanması gerçekleştirilebilir. Çalışmada hayvansal kaynaklı gıdaların biyoerişilebilirliği daha yüksek, bitkisel bazlı besinler ile gıda takviyelerinin biyoerişilebilirliği daha düşük gözlemlenmiştir. Bu farklılığın nedenleri, pH değişiklikleri, uygulanan ön işlemler ve besinlerin sindirim durumu, besin yapısında yer alan yağ, protein, karbonhidrat içeriğinin farklılığı olabilir. Sonuçlar in vivo 
biyoerişilebilirliğin beklenenden farklı olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Reproductive health is an integral part of a holistic health approach. Reproductive health is not only the absence of disease or disability but also a state of complete physical, mental and social well-being in terms of the reproductive system and processes. Reproductive health is based on the protection and development of both male and female reproductive health. 13-15% of couples around the World experience infertility problems. Infertility is defined as the inability to achieve a clinical
pregnancy despite regular unprotected sexual intercourse for one year or longer. The male influence in the observation of infertility status is around 50%. Male infertility may ocur due to environmental, hormonal and physiological factors or as a result of the interaction of these conditions. Environmental factors consist of a number of interchangeable factors, which include nutrition and nutrients. Various nutrients have been studied in order to protect and improve reproductive health. Among these nutrients, L-Carnitine and Coenzyme Q10 are nutritional components that have positive effects in terms of positively affecting sperm motility, spermatogenic processes and maturation, increasing semen antioxidant capacity, and reducing the damage caused by reactive oxygen species. In our study, we examined the in vitro gastrointestinal bioaccessibility of 11 different nutrients and 2 food suplements containing L-Carnitine and Coenzyme Q10. By means of in vitro bioaccessibility, nutrient choices can be made as intended, bioaccessibility of food suplements can be determined and diversity in food choices can be achieved. In the study, it was observed that the bioaccessibility of foods of animal origin was higher and the bioaccessibility of plant-based foods and food suplements was lower.The causes of this difference can be pH changes, pre-processing and digestion status of nutrients, the difference in the content of fat, protein, carbohydrates in the nutrient structure. The results suggest that in vivo bioaccessibility may differ from expected.