Çağdaş sanatta bir ilham kaynağı olarak endüstri ve endüstriyel malzeme
Industry and industrial materials as a source of inspiration incontemporary art
Yazar: ABDULKADİR ÖZNÜLÜER
Danışman: DOÇ. DR. CEMİLE DİDEM ÖZIŞIK
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Avangard sanat = Avant-garde art ; Avrupa sanatı = European art ; Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Elektronik sanat = Electronic art ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Güncel sanat = Contemporary art ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Çağdaş resim sanatı =   ; Çağdaş sanat =

Özet:
Sanat tarihçilerinin birçoğuna göre 1860'da ortaya çıkan Empresyonizm, Modern
Sanat döneminin başlangıcı olarak görülmektedir. Bu tarihten itibaren tam 100 yıl sürmüş
olan Modern sanat dönemi yeni ifade biçimlerine tanıklık etmiştir. Bu çerçevede yaptığımız
araştırmalar neticesinde sanat akımları içerisinde endüstri, endüstriyel malzeme, bilim ve
teknolojinin önemli bir yer kapladığı tespit edilmiştir. Empresyonistlerin Newton, Helmholz
ve Chevreul'un renk teorilerinden, ayrıca ışık üzerine yapılan bilimsel deneylerden
etkilendiklerini görülmüştür. Ekspresyonistlerin yeni oluşan endüstri kentlerinde hava, çevre
ve ses kirliliğinin yanı sıra yoğun iş saatlerinin yarattığı kaotik ortamdan kaçarak kendi
güvenli limanları olduğunu düşündükleri iç dünyalarına çekildiklerini görmekteyiz. Sonraki
süreçte iç dünyalarının da mikro bir evren olduğuna şahit olunca ekspresif bir tavır
sergilediklerini tespit edilmiştir. Kübistlerin, özellikle kolaj ve asamblajlarda kullandıkları
atık nesnelerin miyadını doldurmuş endüstriyel atıklar olduğu gibi Fütüristlerinde hız ve
hareketten kasıtlarının hızla hareket eden endüstriyel makineler olduğunu ve ilham
kaynaklarının da salt endüstri olduğu görülmektedir. Dadaistlerin endüstrinin kapitalist ve
bencil bir insan tipini yarattığını, ayrıca savaş gereçlerinin de endüstri ürünleri oluşundan
ötürü geliştirdikleri reddiyet politikalarını görsel ifadeye taşırken yine endüstri ürünlerini
doğrudan bir sanat nesnesi gibi sundukları gerçeği de gün gibi önümüzde durmaktadır.
Örneklerini saymaktan sıkılabileceğimiz bir liste vardır önümüzde. Kısacası endüstri ve
endüstriyel malzeme modern sanat ile sanatçının gündemine gelmiş çağdaş sanatta ise
vazgeçilmez unsurlarından biri olarak varlığını sürdürmeyi başarmıştır. Tez çalışması
kapsamında modern ve çağdaş prensiplerle üreten önemli sanatçılar ve sanat eserleri
incelenerek, endüstri kavramını tek başına ne ifade ettiğine ve endüstriyel malzemelerin hangi
bağlamda ifadelere dönüştüğüne ilişkin açıklamalar yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çağdaş Sanat, Hazır Nesne, Dadaizm, Endüstri.

Abstract:
According to most art historians, Impressionism, which emerged in 1860, is seen as
the beginning of the Modern Art period. The Modern Art period, which has lasted exactly 100
years since this date, has witnessed new forms of expression. As a result of our research in
this framework, it has been determined that industry, industrial materials, science and
technology occupy an important place in art movements. Impressionists were influenced by
the color theories of Newton, Helmholz and Chevreul, as well as scientific experiments on
light. We see that the Expressionists retreated to their inner worlds, which they thought were
their safe harbors, escaping from the chaotic environment created by air, environmental and
sound pollution as well as intense working hours in the newly formed industrial cities. In the
following process, it was determined that they exhibited an expressive attitude when they
witnessed that their inner world was also a micro universe. It is seen that the waste objects
used by the Cubists, especially in collages and assemblages, are industrial wastes that have
expired, and that the Futurists' meaning of speed and movement is fast-moving industrial
machines and their sources of inspiration are pure industry. The fact that the Dadaists
presented industrial products directly as an art object while carrying the rejection policies they
developed due to the fact that the industry created a capitalist and selfish human type and that
the war materials were also industrial products into visual expression is as clear as day. There
is a list of examples that we can get bored of counting. In short, industry and industrial
materials have come to the artist's agenda with modern art and have managed to survive as
one of the indispensable elements in contemporary art. Within the scope of this thesis,
important artists and artworks produced with modern and contemporary principles are
analyzed, and explanations are made about what the concept of industry alone means and in
which context industrial materials turn into expressions.

Keywords: Contemporary Art, Readymade Object, Dadaism, Industry.