Rekabet hukukunda hakim durumun kötüye kullanılması açısından kişisel verilerin işlenmesi
Processing of personal data in terms of abuse of dominant position in competition law
Yazar: MUSTAFA KAAN AKALIN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ HAYDAR YAĞCIOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ EKİN KORKMAZ GÖKA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kişisel veriyi de kapsayan büyük veri, günümüz dünyasında ciddi bir ekonomik girdi olarak karşımıza çıkmakta ve özellikle dijital piyasalarda faaliyet gösteren ve veri işleyen teşebbüslere rekabet avantajı sağlayarak piyasalarda hakim durum oluşmasına yol açmaktadır. Çünkü bulunduğumuz çağda yaşanan teknolojik devrimlerle beraber özellikle taşınabilir cihazların yaygınlaşması ve nesnelerin interneti kavramının gelişmesi sonucunda internete olan erişim ve ihtiyaç günden güne artmış, bunun sonucunda da dijital ekonomi kavramı doğmuştur. İşte bu noktada kişisel veri, çevrimiçi cihazlar vasıtasıyla toplanarak büyük veri halini almış ve teşebbüslerin veri işleme faaliyetlerinde kullanılmaya başlanmış olup dijital ekonomiye yön veren aktörlerden birisi haline gelmiştir. 

Dijital ekonomi içerisinde kendine önemli bir yer bulan kişisel veri, teşebbüslerin kişisel veri işleme faaliyetleri vasıtasıyla ilgili piyasalarda rekabet avantajı elde etmesi nedeniyle, konunun hem rekabet hukuku hem de kişisel verilerin korunması hukuku perspektifinden ele alınması ihtiyacını doğurmuştur çünkü kişisel veri artık rekabet hukukunun da ilgi alanına girmiş bulunmaktadır. 

Bu nedenlerle işbu çalışmamız kapsamında kişisel veriyi de içinde barındıran büyük verinin hukuki niteliği tartışılmış, rekabet hukuku ile kişisel verilerin korunması hukukunun ortak kümesi olan veri işleme faaliyetlerinin dijital piyasalarda yarattığı rekabet hukuku ihlalleri genel bir çerçeve çizmek maksadıyla incelenmiş ve veri işleme faaliyetleri vasıtasıyla hakim durumun kötüye kullanılması durumu değerlendirilmiştir. Neticede bu çalışmamız kapsamında, dijital piyasalarda gerçekleştirilen veri işleme faaliyetlerinin hakim durumun kötüye kullanılması açısından değerlendirilmiş ve tespit edilen sorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Big data, which encompasses personal data, emerges as a significant economic input in today's world. It particularly provides a competitive advantage to enterprises operating in digital markets and processing data, leading to a dominant position in the markets. The technological revolutions of our era, especially the widespread use of portable devices and the development of the Internet of Things concept, have increased access to and the demand for the internet, giving rise to the concept of the digital economy. At this point, personal data has become big data, collected through online devices and utilized in the data processing activities of enterprises, becoming a key player in shaping the digital economy.

Personal data, holding a crucial position within the digital economy, has become one of the actors influencing the digital economy through enterprises' data processing activities, enabling them to gain a competitive advantage in relevant markets. Due to this, the need to address the issue from both competition law and personal data protection law perspectives has arisen since personal data has now entered the scope of competition law.

Therefore, within the scope of this study, the legal nature of big data, which includes personal data, has been discussed. Also, the competition law violations caused by data processing activities, which are the common set of competition law and personal data protection law, in digital markets have been examined in order to draw a general framework. Lastly, the abuse of dominant position through data processing activities has been evaluated. As a result, within the scope of this study, data processing activities in digital markets have been evaluated in terms of abuse of dominant position and solutions have been tried to be proposed to the problems identified.