Nazar kavramıyla yapılan hat tasarımları ( Kûfî, Ta'lîk, Celî Ta'lîk, Celî Dîvânî, Kaligrafi )
Calligraphy designs with evil eye concept ( Kûfî, Ta'lîk, Celî Ta'lîk, Celî Dîvânî, Calligraphy )
Yazar: BERRİN YAPAR ÜNAL
Danışman: YRD. DOÇ. E. PINAR EZMEN DOĞU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2015
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Halk bilimi = Folklore ; Hat tasarımı = Line design ; Nazar = Glance ; Tasarım = Design ; Türk kültürü = Turkish culture ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
İnsana ait duygular, bireylerin ruh hallerinin çevre ve diğer insanlarla olan etkileşiminden doğar. Hasetlik, kıskançlık, beğenme ve imrenme duyguları, kişinin karşısındaki insanda gördüğü ve kendisinde olmayan maddi ve manevi bir eksiklikten duyduğu hisleridir. Bu hisler insan ruhunda öyle bir hal alır ki müthiş bir hezeyana dönüşür sonra da tufan halini alarak gözler aracılığıyla bir güç olarak çıkar ve karşısındakine zarar verir. Anlatılan bu olaya nazar denilmektedir. Nazara inancın başlangıcı tam olarak bilinmemekle birlikte, tarihte ve günümüzde varlığını sürdürmekte olduğu görülmektedir. 
İslâm inancında varlığı kabul edilip, korunmak için Allah'a sığınılarak dua edilmesi belirtilen nazar inancıyla ilgili Türk kültüründe birçok uygulamanın yapıldığı görülmektedir. Hat sanatında da nazarı konu alan örnekler mevcuttur. Bunlar mimari eserlerde, kağıt ve levha üzerinde olduğu gibi kumaş üzerinde de kısmen yer almaktadır. Nazar kavramı konu alınarak hat sanatında özgün tasarımların oluşturulması amaçlanan bu çalışmada, sekiz tasarım, dokuz uygulama yapılmıştır. Kûfî, ta'lîk, celî ta'lîk, celî dîvânî ve latin kaligrafisinden de italik kursiv yazı kullanılarak tasarlanan çalışmaların uygulamasında, zerendûd gibi klasik yöntemlerin yanında serigrafi tekniğinden yaralanılarak basılan eserler ve iki farklı alfabenin birlikte kullanıldığı denemeler yapılmıştır.


ANAHTAR KELİMELER: Türk Kültürü, Hat Sanatı, Nazar, Folklor, Yazı.

Abstract:
Human emotions spring from the mental states of the individuals who interact with other individuals and the environment. The emotions -envy, jealousy, admiration and desiring- are the strong feelings of lacking and not having the things, either material or nonmaterial, which belong to someone else. These feelings become so intense that they eventually transform into delusion and then they are released through the eyes and hurt someone. This is called "nazar- the evil eye." It is not exactly known the start date of this belief, yet it has still continued to exist.
Related to the evil eye belief, which is accepted by the Islamic Faith and stated that they will pray to God if someone would like to be protected, it has seen that the Turkish Culture has many applications of it. Calligraphy has its own examples of the evil eye. These can be found on the architecture, paper and tile as well as on the fabric occasionally. Based on the evil eye concept, it is aimed to create unique design in this work, and eight applications were performed. The works were designed using the "Kûfî, "Ta'lîk", "Celî Dîvânî" and Italic Cursive style from Latin calligraphy and for the application, in addition to the classical techniques such as zerendud, the printed works were created with the serigraphy technique and some samples were performed using two different alphabets together.



KEYWORDS: Turkish Culture, Calligraphic Art, Evil Eye, Folklore, Lettering.