Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri derslerindeki yenilikçilik algıları ve göstergeleri
Secondary school students' perceptions and indicators of innovativeness in science courses
Yazar: BAHAR MURADOĞLU
Danışman: PROF. DR. NEVZAT YİĞİT
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yenilikçi düşünce = Innovative thinking ; Yenilikçilik = Innovativeness

Özet:
Yenilikçiliğin dünya çapında önem kazanmasıyla, öğrencilerin yenilikçi özelliklere sahip bireyler olarak yetişmeleri zorunlu hale gelmiş ve bu beceriyi kazandırmaya yönelik öğretim programında değişikliklere yer verilmiştir. Öğrencilerin bu beceriye yönelik algıları ve Fen Bilimleri derslerindeki yenilikçilik algılarının belirlenmesine ilişkin göstergelerinin tespit edilmesi, mevcut durumun bir yansıması olacağı gerekçesi ile merak konusu olmuştur. Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin Fen Bilimleri derslerindeki yenilikçilik algıları ile yenilikçilik göstergelerinin tespit edilmesidir. Araştırma karma yöntemin açıklayıcı ardışık desenine göre yürütülmüştür. "Yenilikçi Düşünmeye Yönelik Algı Ölçeği" kullanılarak tekil ve ilişkisel tarama modelleri ile ortaokul öğrencilerin genel yenilikçi düşünme algıları ve ölçeğin alt boyutlarının değişkenlerle ilişkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci aşamada tek sorudan oluşan yarı yapılandırılmış mülakat formu ile öğrencilerin yenilikçilik göstergeleri belirlenmiştir. 831 öğrencinin ölçeklere vermiş oldukları cevaplar analiz edildikten sonra nitel kısım için 14 öğrenci ile mülakatlar gerçekleştirilmiş ve öğrencilerin görüşleri betimsel analize tabi tutulmuştur. Öğrencilerin yenilikçilik algılarının yüksek olduğu, cinsiyet hariç sınıf düzeyi, Fen Bilimleri dersi başarısı, TÜBİTAK 4006 bilim fuarına katılma ve kodlama eğitimi alma durumlarının alt boyutlar üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığı belirlenmiştir. Organ bağışı ile ilgili bir öğrencinin, ülkemizde organ bağışı oranının artırılmasını amaçladıkları görüşü toplumsal fayda kategorisi altında toplanmıştır. Solucan gübresinin faydasına yönelik proje hazırlayan bir öğrencinin, bitkinin kurumasının üzerine soğan bitkisi ile süreci tekrarladıkları görüşü karşılaştıkları problemleri çözmek için çabaladıkları düşüncesi ile problem çözme kategorisi altında toplanmıştır. Ayrıca bu öğrencinin bu olumsuz duruma rağmen yılmadıkları ifadesi yenilikçi kişilik özelliği kategorisi altında toplanmıştır. Öğrencilerin bazı yenilikçilik göstergelerine sahip oldukları ve öğrencilerin yenilikçi düşünme becerilerinin gözlenebileceği sonucuna varılmıştır. Araştırmanın bulguları alan yazına göre tartışılmış, derslerde FeTeMM, kodlama, proje çalışmalarına yer verilebileceği ve bu süreçlerde öğretmenlerin rehber olmaları önerilmiştir.

Abstract:
The word of innovativeness has gained global prominence in all areas as well as education. It has become compulsory for students to grow up as individuals with innovative characteristics, and changes have been made in the curriculum to gain innovative thinking skill.  The determination of the students' perceptions of this skill and the indicators of innovativeness in Science courses has been a matter of curiosity, as it will be a reflection of the current situation. The aim of this study is to determine secondary school students' perceptions and indicators' of innovativeness in Science courses. The research was conducted according to exploratory sequential design of the mixed method. "Perception of Innovative Thinking Scale" (PITS) was used to determine the general innovative thinking perceptions of secondary school students and the relationship between the sub-dimensions of the scale and the variables by applying singular and relational screening models. In the second stage, the indicators of innovativeness was identified with a semi-structured interview form consisting of a single question. After analyzing the responses of 831 students to the scales, interviews were conducted with 14 students for the qualitative part, and the students' views were analyzed via descriptive analysis. Findings showed that students' perceptions of innovativeness is high and unlike gender variable grade level, success in the Science course, participation in the Scientific and Technological Research Council of Turkey 4006 science fairs and studying coding have created significant differences on the sub-dimensions. The view of a student about organ donation in which they aim to increase the rate of organ donation in our country is subsumed under the category of social benefit. In the project of benefits of worm fertilizer, a student's repeating the process of planting onions as the plant was dried was subsumed under the problem solving category with the idea that they tried to solve the problems they encountered. In addition, the statement that this student did not give up despite this negative situation was collected under the innovative personality trait category. It was concluded that innovative thinking skills can be can be observed and students possess certain indicators of innovativeness. The findings of the study were discussed according to the literature and it was suggested that STEM, coding, project work could be included in the lessons and teachers should be guides in these processes.