Sermaye piyasası hukukunda piyasa dolandırıcılığı suçu (6362 sayılı SPKn md.107)
The crime of market manipulation in capital market law (Art. 107 of the CML numbered 6362)
Yazar: SEÇİL ÇOŞKUN
Danışman: PROF. DR. METİN FEYZİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dolandırıcılık = Fraud ; Sermaye Piyasası Kanunu = Capital Market Law ; Sermaye piyasası = Capital market ; Suç = Crime

Özet:
Çalışmamızın konusunu, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107 nci maddesinde düzenlenen ve sermaye piyasası suçları arasında yer alan "piyasa dolandırıcılığı" suçu oluşturmaktadır. Doktrinde, "piyasa dolandırıcılığı" kavramı ile eş anlamlı olarak kullanılan "manipülasyon", sermaye piyasasında doğal fiyat oluşumuna müdahale amacıyla doğrudan veya dolaylı olarak sermaye piyasası araçlarının arz ve talebini, fiyatını etkileyecek nitelikte alım, satım emri verme, işlem yapma, yalan, yanlış veya yanıltıcı nitelikte bilgi oluşturma, yayma ve benzeri mahiyetteki davranışlar olarak tanımlanmaktadır. 2499 sayılı mülga Sermaye Piyasası Kanunu md. 47/A-2 hükmünde düzenlenen fiil, öğretide "manipülasyon" olarak adlandırılmış iken, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nda bu fiil, ayrı bir madde ile "piyasa dolandırıcılığı" başlığı altında Avrupa Birliği mevzuatı esas alınarak olarak yeniden düzenlenmiştir. Piyasa dolandırıcılığı suçu, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 107 nci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı ve aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Piyasa dolandırıcılığı suçunda korunan hukuki değer, sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf, etkin ve istikrarlı işleyişinin tesisi ve yatırımcıların menfaatlerinin korunmasıdır.
        Çalışmamızda öncelikle sermaye piyasasının temel kavramları, sermaye piyasası suçlarının ekonomik suç ile ilişkisi, manipülasyon fiilinin tanımı ve yasal düzenleme altına alınmasının nedenleri incelenmiştir. İkinci ve son bölümde, piyasa dolandırıcılığının unsurları, teşebbüs, iştirak ve içtimaya ilişkin suçun özel görünüş biçimleri, suça uygulanan yaptırım, suça ilişkin özel muhakeme kuralları ve piyasa dolandırıcılığı fiiline ilişkin öngörülen yasal düzenlemenin etkinliği sorunu incelenmiş ve düzenleme önerileri getirilmiştir. 
       Piyasa dolandırıcılığı suçunun sıklıkla örgütlü olarak işlenmesi ve bu durumda birlikte hareket eden kişiler arasındaki ilişkinin ortaya konulmasında ispat güçlüğü yaşanması, kanunda piyasa dolandırıcılığına ilişkin öngörülen cezai yaptırımların caydırıcılığı sağlayamaması, sermaye piyasası gibi özellik arz eden bir alanda yargılama makamları nezdinde bir ihtisaslaşmanın olmaması ve piyasa dolandırıcılığı fiilini işleyen fail hakkında cezai yaptırım dışında uygulanabilecek diğer yaptırım mekanizmalarının bulunmaması hususları göz önünde bulundurulduğunda, mevcut yasal düzenlemede değişikliğe gidilmesine ve bu kapsamda etkin bir önleme, tespit ve caydırıcı yaptırım mekanizmasının oluşturulmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
The subject of our thesis is the crime of "market manipulation" which is one of the capital market crimes regulated in Article 107 of the Capital Market Law numbered 6362. In the doctrine, the term of "manipulation", which is used as synonymous with the concept of "market manipulation", is defined as giving purchase or selling orders, trading, making and disseminating untrue, false, and misleading information, or similar acts intending to directly or indirectly affect the supply and demand of, or price of any financial instrument with a view to interfere with occurrence of prices in the natural conditions of capital market. Although this act, which was initially regulated in Article 47(A)(2) of the abrogated Capital Market Law numbered 2499, was used to be referred to as "manipulation" in theory, it was restated in the Capital Market Law numbered 6362 under a standalone Article titled "market manipulation", which was formulated on the basis of the European Union acquis communautaire. The crime of market manipulation is divided into two, namely traded-based market manipulation, which is regulated in the first paragraph of Article 107 of Capital Market Law numbered 6362, and information-based market manipulation which is regulated in the second paragraph of the same article. The legal interest protected against the crime of market manipulation is the establishment of the functioning of capital markets in a secure, transparent, efficient, stable and the protection of interests of investors. 
          The first part of our thesis examines the basic concepts of capital market, the relation of capital market crimes with economic crime, the definition of manipulation and the reasons for the legal regulation. The second and last chapter examines elements of market manipulation, special appearance of crime such as attempt and participation to crime, and concurrence, sanction imposed against the crime, special criminal procedural rules for crime, and the effectiveness of the prescribed legal provisions on market manipulation and proposes new provisions. 
         Considering the fact that the crime of market manipulation is often organised and in this case there is difficulty of proof in establishing the relationship between the persons acting together, that the criminal sanctions prescribed in the law for market manipulation cannot provide deterrence, that there is no specialization in terms of the judicial authorities in a field of specialisation, such as capital market and that there are not any other sanction mechanisms which may be implemented against the perpetrator of market manipulation, other than the criminal sanction, there is a need to amend the existing legislation and to establish an effective prevention, detection and deterrent sanction mechanism.