Önce dağıt sonra topla araç rotalama problemleri ve bir bayinin rota planlaması
The vehicle routing problem with backhauls and route planning of a dealer
Yazar: OĞUZ KAÇMAZ
Danışman: DOÇ. DR. KENAN OĞUZHAN ORUÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Araç yönlendirme problemi = Vehicle routing problem ; Bayiler = Dealers ; Birebir toplama ve dağıtım problemi = One-to-one pickup and delivery problem ; Sezgisel yöntemler = Heuristic methods ; Tasarruf algoritması = Saving algorithm

Özet:
Firmaların müşteri ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla artan lojistik ve taşımacılık faaliyetleri mesafeye bağlı olarak maliyetlerin de artmasına neden olmaktadır. Bu tür problemler Araç Rotalama Problemleri (ARP) olarak adlandırılmaktadır. Literatürde problemin doğasına göre tanımlanmış pek çok ARP'ye rastlamak mümkündür. 0-1 tam sayılı programlama modellerinin özel bir türü olan ARP, NP-zor problemler sınıfında yer almaktadır. Bu tür problemlerin çözümü için klasik yöntemlerden çok sezgisel yöntemler tercih edilmektedir. Bir depo ya da dağıtım merkezinden hareket eden aracın, tüm müşterilere talep ettiği miktarda ürünü önce teslim ettiği, tüm teslimler tamamlandıktan sonra, ürün toplamasının yapılarak dağıtım merkezine dönüldüğü ARP'leri Önce Dağıt Sonra Topla Araç Rotalama Problemleri (ÖDST_ARP) olarak adlandırılmaktadır.

Bu çalışmada bir ÖDST_ARP'ne sezgisel bir yöntem olan Tasarruf Algoritması ile çözüm aranmıştır. Çalışmanın uygulaması Van ili İpekyolu ilçesinde faaliyet gösteren Coca-Cola ana bayisinin 50 Gold Müşterisi üzerinde 5 gün için yapılmıştır. Tasarruf Algoritmasının uygulanması sonucunda firmanın uygulamakta olduğu mevcut rotaya göre toplamda % 9,5'luk bir iyileşme elde edilmiştir. Dağıtım rotasındaki iyileşme oranı % 8,2 iken, toplama rotasındaki iyileşme oranı % 10,7 olarak gerçekleşmiştir.

Anahtar Kelimeler: Araç Rotalama Problemleri, Sezgisel Yöntemler, Tasarruf Algoritması, Önce Dağıt Sonra Topla Araç Rotalama Problemleri

Abstract:
Increasing logistics and transportation activities in order to meet the customer needs of companies cause costs to increase depending on the distance. Such problems are called Vehicle Routing Problems (VRP). It is possible to find many VRP defined in the literature according to the nature of the problem. VRP, a special type of 0-1 integer programming models, belongs to the class of NP-Hard problems. For the solution of such problems, heuristic methods are preferred rather than classical methods. VRP are called Vehicle Routing Problems with Backhauls (VRPB), where the vehicle moving from a warehouse or distribution center delivers the product in the amount requested by all customers, and after all deliveries are completed, the product is collected and returned to the distribution center.

In this study, a solution with an intuitive method, the Savings Algorithm was sought for a VRPB. The implementation of the study was carried out for 50 days on 50 Gold Customers of Coca-Cola main dealer operating in İpekyolu district of Van province. As a result of the application of the Savings Algorithm, a total of 9.5% improvement was achieved in comparison with the current route the company is implementing. While the improvement rate on the distribution route was 8.2%, the improvement rate on the collection route was 10.7%.

Key Words: Vehicle Routing Problems, Heuristic Methods, Saving Algorithm, The Vehicle Routing Problem with Backhauls