Bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile depresyon arasındaki ilişki: Bilişsel esnekliğin aracı rolü
The relationship between cognitive emotion regulation strategies and depression: Cognitive flexiblity intermediary role
Yazar: İREM DUYGU ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BİLGİN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolünü incelemektir. Araştırma Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesinde 1.,2.,3. ve 4. Sınıfta eğitim görmekte olan 440 öğrenci ile yapılmıştır.Araştırmada veriler, öğrencilerin bazı kişisel bilgilerine ait veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu","Bilişsel Esneklik Envanteri","Beck Depresyon Envanteri" ve"Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler üzerinde, değişkenlerin birbiriyle ilişkisini ortaya koymak için korelasyon analizi yapılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile depresyon arasında bilişsel esnekliğin aracı rolü olup olmadığını test etmek için regresyon analizi yapılmıştır.
Regresyon analizi ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri alt boyutları, bilişsel esneklik alt boyutları ve depresyon puanlarına ilişkin veriler detaylı olarak incelendiğinde bilişsel duygu düzenlemenin boyutları olan kendini suçlama, ruminasyon, diğerlerini suçlama ve kontrol boyutlarında meydana gelecek artışın depresyon düzeyini artıracağı ancak olumlu yeniden odaklanma ve plan yapmaya yeniden odaklanma alt boyutlarındaki artışın da depresyon düzeyini azaltacağı bulgulanmıştır. Depresyonun yordayıcı değişken olan uyumlu ve uyumsuz bilişsel duygu stratejileri tarafından tek başına istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordandığı; aracı değişken olan bilişsel esnekliğin depresyonu tek başına anlamlı düzeyde yordadığı bulgulanmıştır. Yordayıcı değişken olarak ele alınan toplam uyumlu ve uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejilerinde istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde düştüğü görülmüştür. Elde edilen değerlerde anlamlı bir düşüş olmasından yola çıkarak kısmi aracılık durumunun gerçekleştiği bulgulanmıştır. Bootstrapping metoduyla hem uyumlu hem de uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve depresyon arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin kısmi aracılık ilişkilerinin anlamlı olduğu görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, bilişsel duygu düzenleme, bilişsel duygu düzenleme stratejileri, depresyon.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of cognitive flexibility in the relationship between cognitive emotion regulation strategies and depression levels of university students. The research was conducted 440 students studying 1st, 2nd, 3rd and 4th grade at Niğde Ömer Halisdemir University. The data in the study were obtained by using the "Personal Information Form", "Cognitive Flexibility Inventory", "Beck Depression Inventory" and "Cognitive Emotion Regulation Scale", which were prepared by the researcher. Correlation analysis was performed on the data obtained in the study to reveal the relationship between the variables. Regression analysis was performed to test whether cognitive flexibility plays a mediating role between cognitive emotion regulation strategies and depression.
When the data on cognitive emotion regulation strategies sub-dimensions, cognitive flexibility sub-dimensions, and depression scores are examined in detail with regression analysis, it is seen that the increase in self-blame, rumination, blaming others and control dimensions, which are the dimensions of cognitive emotion regulation, will increase the level of depression, but positive refocusing and planning. It was found that an increase in refocus sub-dimensions would also decrease the level of depression. It was found that depression was predicted statistically significantly by the predictive variable, adaptive and maladaptive cognitive emotion strategies; It was found that cognitive flexibility, which is the mediating variable, alone significantly predicted depression. A statistically significant decrease was observed in total adaptive and maladaptive cognitive emotion regulation strategies, which was considered as a predictor variable. Based on the significant decrease in the obtained values, it was found that partial mediation occurred.It is seen that partial mediation relations of cognitive flexibility are significant in the relationship between bootstrapping method and both compatible and maladaptive cognitive emotion regulation strategies and depression.
Keywords: Cognitive flexibility, cognitive emotion regulation, cognitive emotion regulation strategies, depression.