Diabetes  mellitus  hastalarının  sosyodemografik  özellikleri,  saldırganlık düzeyi ve ilaç uyumlarının incelenmesi
The  sociodemographic characteristics  of  diabetes  mellitus  patients  investigation  of  level  of aggressiveness and drug compliance
Yazar: GAZİ BİLMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY SARI ; DOÇ. DR. ÜMİT AYDOĞAN
GATA / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Diabetes Mellitus hastalarının sosyodemografik 
özelliklerini, saldırganlık düzeyini ve ilaç uyumlarını incelemektir. 
Gereç ve Yöntem:  Çalışmamıza 265 diyabet hastası katıldı. Katılımcılara, 
Saldırganlık  Ölçeği  (SÖ),  Türkçe  Modifiye  Morisky  Ölçeği  (TMMÖ)  ile 
sosyodemografik özellikleri, tedavi ve diyete uyumlarını sorgulayan bir anket 
formu uygulandı. 
Bulgular:  Hastaların %47,9'u (n=127) kadın olup, yaş ortalaması 55,3±14,4 
yıl,  ortalama  VKİ  değerleri  29,8  ±  5,5  kg/m2  ve  ortalama  hastalık  süresi 
11,4±8,4  yıldı.  Hastalar,  SÖ  puanlarına  göre  %32,5'i  (n=86)  yüksek 
saldırganlık  düzeyine,  TMMÖ  puanlarına  göre  %57,4'ü  (n=152)  yüksek 
motivasyon  düzeyine  ve  %91,3'ü  (n=242)  yüksek  bilgi  düzeyine  sahipti. 
Glisemik hedeflere göre oluşturulan açlık kan şekeri değerleri (p=0,085) ve 
HbA1c değerleri (p=0,789) arasında toplam saldırganlık puanları açısından 
istatistiksel  olarak  anlamlı  fark  tespit  edilmedi.  Glisemik  hedeflere  göre 
oluşturulan  açlık  kan  şekeri  değerleri  ile  TMMÖ  bilgi  düzeyleri 
karşılaştırıldığında açlık kan şekeri değerleri regüle olmayan hastalarda bilgi 
düzeyi daha düşük saptandı (p=0,001).  Glisemik hedeflere göre oluşturulan 
açlık kan şekeri değerleri (p=0,900) ve HbA1c değerleri (p=0,331) arasında 
motivasyon  düzeyleri  yönünden  istatistiksel  olarak  anlamlı  fark  tespit 
edilmedi. 
Sonuç: Her üç diyabet hastasının birinde saldırganlık düzeyi yüksek tespit 
edildi.  Eğitim  düzeyi  düşük,  önerilen  tedaviye  uymayan  ve  egzersiz 
yapmadığını  ifade  eden  hastalarda  saldırganlık  düzeyi  daha  yüksek 
bulunmuştur. Birinci basamakta görev yapan sağlık personelinin eğitiminde 
diyabetin  psikososyal  yönü  ve  diyabet  hastasının  ruhsal  durumu  üzerinde 
durulması ve hasta eğitiminin ihtiyaca göre bireyselleştirilmesi önerilir. 
 
Anahtar Kelimeler: DM, saldırganlık, SÖ, TMMÖ.

Abstract:
Aim:  The  objective  of  our  study  is  to  explore  the  sociodemographic 
characteristics,  aggressiveness  level  and  drug  compliance  of  Diabetes 
Mellitus patients.  
Materials  and  Methods:  265  diabetes  patients  participated  to  our  study.  A 
quastionnaire asking about sociodemographic characteristics, compliance to 
treatment  and  diet  and  Aggressions  Questionnaire  (AQ),  Turkish  Modified 
Morisky Scale (TMMS) was administered to the participants. 
Results:  The  %47.9  of  patients  are  woman,  the  mean  age  is  55.3±14.4 
years,  mean  BMI  is  29.8±5.5  kg/m2  and  mean  disease  duration  was 
11.4±8.4 years. Patients, according to AQ %32.5 (n=86) had a high level of 
aggressiveness,  according  to  TMMS  points  %57.4  (n=152)  had  a  high 
motivation  level  and  %91.3  (n=242)  had  a  high  knowledge  level.  When 
comparing the fasting blood glucose (p=0.085) and HbA1c (p=0.789) values 
formed  to  glisemic  goals,  a  significant  difference  wasn't  determined 
statistically of total aggressiveness points. When comparing the fasting blood 
glucose  values  formed  according  to  glisemic  goals  and  TMMS  knowledge 
levels,  the  patients  whose  fasting  blood  glucose  values  that  were  not 
regulated  the  knowledge  level  was  lower  (p=0.001).  Between  the  fasting 
blood  glucose  values formed  (p=0,900)  according  to  glisemic  goals  and  the 
HbA1c  values  (p=0,331)  a  significant  difference  wasn't  determined  as 
motivation levels. 
Conclusion:  The  aggressiveness  levels  of  every  one  of  three  diabetes 
patients  was  determined  high.  The  aggressiveness  levels  was  high  in 
patients  whose  education  levels  were  low,  not  compliant  to  the 
recommended treatment and expressing no exercise. It is recommended that 
patient  education  must  be  individualized  according  to  needs  and  in  the 
education of healthcare personnel working in primary care the psychological 
state  of  diabetes  patient  and  psychosocial  aspect  of  diabetes  must  be 
emphasized. 
 
Key Words: DM, aggressiveness, AQ, TMMS.