Para politikası şoklarının döviz kuru üzerine etkileri: Türkiye örneği
The effects of monetary policy shocks on exchange rate: The case of Turkey
Yazar: MELİSA KELKİTLİ TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL İŞCANOĞLU ÇEKİÇ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonometrik modeller = Econometric models ; Para politikaları = Monetary policies ; Parasal şoklar = Monetary shocks ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; SVAR modeli = SVAR model

Özet:
Para Politikası Şoklarının Döviz Kuru Üzerine Etkileri: Türkiye Örneği adlı bu tez döviz kuruna etki eden para politikası şoklara döviz kurunun verdiği tepkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda; döviz kuru olarak Türkiye iç piyasasında önemli bir yere sahip Dolar/TL kuru dikkate alınmış ve Döviz kurlarını etkileyen para piyasası araçlarından Türkiye'nin Tüketici Fiyat Endeksi, para talebinin bir göstergesi olarak, M3 para toplamı, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla ve para arzının bir göstergesi olarak, Kısa dönem faiz oranı çalışmaya dahil edilmiştir. Ayrıca, Dolar/TL kurunun belirleyicilerinden Küresel WTI ham petrol fiyatı ($ cinsinden), ABD'nin Efektif Federal Fon Oranı ve Küresel Endüstriyel Malzeme Fiyat Endeksi değişkenleri de dikkate alınmıştır. Çalışmada, 1998Q1-2020Q2 dönemlerini kapsayan çeyreklik verilerden yararlanılmıştır. Çalışmanın analiz bölümünde ilk olarak, ADF ve PP Birim Kök Testleri uygulanmıştır. Daha sonra verilerdeki trend yapısı Hodrick-Prescott (HP) Filtresi ile arındırılarak döngüsel veriler ile SVAR analizi uygulanmıştır. SVAR modeli sonrası model değişkenlerinin yapısal şoklara olan tepkilerinin ölçülmesi amacıyla Etki-Tepki Grafikleri çizilmiş ve Öngörü Hata Varyans Ayrıştırması yapılmıştır. Öngörü hata varyans ayrıştırması sonucuna göre ise para arzı, para talebi, döviz kuru şoklarının diğer değişkenleri açıklamada gözle görülür bir etkisinin olmadığı; iktisadi değişkenleri açıklamada en çok etkili olan ekonomik büyüme şoklarının olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The thesis named, The Effects Of Monetary Policy Shocks on Exchange Rate: The Case Of Turkey aims to investigate the reactions of exchange rates against the shocks in monetary policy instruments affecting the exchange rate. In accordance with this purpose; as an important determinant of Turkish economic activities USD / TRY exchange rate is considered. Moreover, Turkey's Consumer Price Index, the M3 money aggregate as a proxy for money demand, Gross Domestic Product, short-term interest rates as a proxy for money supply and global WTI crude oil prices (in $) are included as Money market variables. On the other hand, In addition, the Global WTI crude oil price (in $), the USA's Effective Federal Funds Rate and the Global Industrial Material Price Index variables are also taken into account. The study covers the quarter data in the period from 1998Q1 to 2020Q2. In the analysis part, firstly, ADF and PP Unit Root Tests are applied. Then, the trend in the data is decomposed by using Hodrick-Prescott (HP) Filter and SVAR analysis is applied with cyclical data. After the SVAR model, in order to measure the responses of model variables to structural shocks, Impact-Response Graphs are drawn and Forecast Error Variance Decomposition is performed. According to the forecast error variance decomposition, money supply, money demand and exchange rate shocks do not have a noticeable effect on explaining other variables; It has been determined that economic growth shocks are the most effective in explaining economic variables.