Vergilendirme yetkisinin uluslararası alanda sınırlandırılması, Avrupa Birliği ve Gümrük Birliği sürecinde Türkiye`nin vergilendirme yetkisi /
Yazar: DOĞAN GÖKBEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği = European Union ; Finans = Finance ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Türkiye = Turkey ; Vergilendirme yetkisi = Taxation authority ; Çifte vergilendirme = Double taxation

Özet:
ÖZET Devletler egemenlik haklarından kaynaklanan vergilendirme yetkisini kullanarak ihtiyaç duydukları mali kaynakları sağlarlar. Günümüzde vergilendirme yetkisinin kaynağı anayasalardır. Geçmişte devlet biçimine bağlı olarak vergilendirme yetkisinin dayanağı olan kurumlar ortaya konmuştur. Bugün ise çeşitli devletlerde devlet anayasasının ortaya koyduğu kurallara uygun olarak vergilendirme yetkileri değişik biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Çeşitli vergilendirme yetkileri arasındaki sınırların belirsizleşmesi, sermaye, işgücü, mal ve hizmetlerin vergilendirme yetkileri arasında serbestçe hareket edebilmesi uluslararası alanda vergilendirme yetkisi çakışmalarını ortaya çıkarmıştır. Uluslararası alanda oluşan vergileme sorunlarını çözmek amacıyla devletler arasında vergi anlaşmaları yoluyla vergilendirme yetkileri sınırlandırılmaktadır. Ayrıca uluslararası ekonomik bütünleşmelere katılmalar yoluyla ülkeler bütünleşmenin biçimine bağlı olarak vergilendirme yetkilerini sınırlandırmak zorundadırlar. Ekonomik bütünleşme türü olan gümrük birliği ile de birliğe üye olan ülkeler ve Türkiye vergilendirme yetkilerini sınırlandırmak zorundadır. Gümrük birliği aşamasında ve Avrupa Birliği aşamasında vergilendirme yetkisini sınırlandırmanın Türkiye açısından bazı etkileri olacaktır. Vergilendirme yetkisi devletlerin sahip oldukları egemenlikhakkının nitelîklerindendir. Devletler kendi mülki sınırları içerisinde egemenliklerine dayanarak vergilendirme yetkisini kullanmaktadırlar. Uluslararası ilişkilerin artması uluslararası alanda vergileme sorunlarını ortaya çıkarmıştır. Bu sorunlar içerisinde en önemlisi de vergilendirme yetkisinin kullanımı ve sınırlandırılması sorunlarıdır. Çalışmanın birinci bölümünde vergilendirme yetkisi ile ilgili kavramlar ve yetkinin temelini oluşturan kuramlar açıklanmıştır. Ayrıca vergiylendirme yetkisi ile ilgili uluslararası hukuk açısından ileri sürülen kuramlar açıklanmıştır. Federal devletler ile merkezi devletlerdeki vergilendirme yetkisi incelenerek bu yetkiye getirilen sınırlandırmalar belirtilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise uluslararası alanda oluşan çifte vergilendirmenin oluş nedenleri ve sorunu çözümlemek için getirilen yöntemler vergilendirme yetkisi yönünden incelenmiştir. Aynı bölümde ekonomik bütünleşmelere üye olan devletlerin vergilendirme yetkilerine getirilen sınırlandırmalar araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde, uluslararası ekonomik bütünleşme olan Avrupa Birliği ve onun ön aşaması olan gümrük birliği süreci üye devletlerin ve Türkiye'nin vergilendirme yetkisi açısından incelenmiştir.

Abstract:
SUMMARY Jurisdiction to tax is an atrubute of state sovereignty. It depends on different teories which are related state type and international law. Today every state determine its jurisdiction to tax according to its constitonal framework. When capital, labor, goods and services can move freely from one state bönden to another, many states apply its jurisdiction to tax on the same tax subject. So, to prevent double taxation on the same tax subject, many states limit their jurisdiction to tax by tax agreement. In addition to join economic integration a state must limit its jurisdiction to tax. Turkey has limited its jurisdiction to tax because of entering Custom Union. When Turkey will partake to the European Union it must make more constrains about jurisdiction to tax.