HLA-DRB1 tiplerinin kronik hepatit C virüs enfeksiyonu ve prognozu ile ilişkisi
The relationship between HLA-DRB1 types and chrocical hepatitis C enfection
Yazar: RİFAT BÜLBÜL
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AYDIN
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Alleller = Alleles ; HLA DR antijenleri = HLA DR antigens ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Hepatit C virüsü = Hepatitis C virus ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Giriş:  Hepatit C virüs enfeksiyonu yüksek kronikleşme oranı ile ciddi bir halk sağlığı 
problemi oluşturmaktadır. Dünyada her yıl yaklaşık 350.000 kişi kronik HCV enfeksiyonları 
yüzünden  hayatını  kaybetmektedir.  Hastalığın  prognozunu  etkileyen  faktörlerle  ilgili 
çalışmalar yapılmaktadır. İnsan doku uygunluk  antijenlerinin (HLA) allel değişiklerinin HCV 
enfeksiyonunun prognozu üzerinde etkisinin olduğu bildirilmektedir. Bu çalışmada HLA DR-B1 allellerinin, HCV enfeksiyonunda tedaviye yanıt ve hastalığın prognozu üzerinde etkisinin 
araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal-Metod:  Çalışmaya  Adnan  Menderes  Üniversitesi  Tıp  Fakültesi'nde  Şubat 
2014-  Ocak  2015  tarihleri  arasında  takip  edilen  kronik  HCV  enfeksiyonu  olan  toplam  65 
HCV enfeksiyonlu hasta alınmıştır.  Çalışmaya dahil hastalarda kronik HCV enfeksiyonunun 
prognozu  HCV-RNA  değerleri  kullanılarak  belirlenmiştir.  Buna  göre  hastalar;  spontan 
düzelenler : herhangi bir tedavi görmeden altı aylık kontrolleri sırasında viral yükte ≥ 2 log10 
kadar düşme tespit edilenler, tedaviye yanıt verenler: HCV-RNA viral yük takibinde, tedavi 
sonrası 24. haftada, 48. haftada ve takiben altı ayda bir yapılan kontrollerde viral yükte ≥ 2 
log10  kadar  düşme  olanlar,  tedaviye  yanıt  vermeyen  veya  nüksedenler  :Tedavi  sonrası  24. 
hafta ve 48. hafta viral yükte < 2 log10 düşme olmayanlar veya viral yüklerinde düşme olan 
ancak  altı  aylık  kontrollerinde  tekrar  yükselme  tespit  edilenler  olmak  üzere  üç  gruba 
ayrılmıştır.HLA  DR-B1  belirlemek  için  EDTA'lı  tüplere  hastalardan  alınan  tam  kan 
örneklerinden,  spin  kolon  yöntemiyle  DNA  ekstraksiyonları  yapılmış  ve    alleller
LIFECODES HLA-DRB1 eRES Typing Kit (ImmucorTransplant  Diagnostics, Inc, Stamford, 
USA)  kitleri  ile  sekansa  spesifik  oligonükleotid  (SSO)  –  Luminex  yöntemi  kullanılmıştır. 
Çalışmada  elde  edilen  veriler  SPSS  23.0  (Inc,  Chicago,  IL,  USA)  paket  programı  ile 
değerlendirilmiştir. Analitik analizlerde ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular:  Çalışmaya alınan toplam 65 hasta 22-79 yaş aralığında olup, yaş ortalaması 
56.5±12,9'dur. Hastaların %43,1 (28)'si erkek, %56,9 (37)'u kadındır. HCV enfeksiyonu olan 
hastalar  prognozlarına  göre  gruplandırıldığında  36'sı  (%55,4)  tedaviye  yanıt  veren  grubu, 
16'sı  (%  24,6)  nüks  eden  veya  tedaviye  yanıt  vermeyen  grubu,  13'ü  (%20)  spontan  olarak 
iyileşen  grubu  oluşturmuştur.  Hastalardan  izole  edilen  HCV-RNA  genotiplerinin  dağılımı, 
genotip  1 % 93,6 (61), genotip 2 %1,6 (1), genotip 3 % 1,6 (1), genotip 4 % 3,2 (2) olarak belirlenmiştir.  HLA-DRB1  allelleri  sıklık  sırasıyla  34'ü  (%26,15)  *11,  20'si  (%  15,38)  *4, 14'ü  (%10,17)  *15,  13'ü  (%10)  *13,  11'i  (%8,46)  *1,  7'si  (%  5,38)   olarak  en  fazla 
görülmüştür.  Daha  az  oranda  görülen  alleller  ise  HLA-DRB1  *3,*10,14,16*7,8  olmuştur. 
HLA-DRB1*2,5,6,12  allelelerine  hiç  rastlanmamıştır.  Kronik  HCV  enfeksiyonu  ile  HLA-DRB1  alleleri  arasındaki  ilişki  değerlendirildiğinde,  HLA-DRB1*13  sıklığı  ile  hastalığın 
prognozu  ve  tedaviye  yanıt  arasında  negatif  bir  ilişkinin  olduğu  istatistiksel  olarak 
belirlenmiştir. (p< 0,002). 
Sonuç:  Çalışmada hastaların en sık  HLA-DRB1*11 alleli taşıdıkları ancak  bu alllelin 
hasta grupları arasında anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. HLA-DRB1*13 alleli 
dördüncü  sıklıkta  görülen  allel  olmasına  rağmen  kötü  prognoz  ve  tedaviye  yanıt  vermeme 
ilişkili  bulunmuştur.  Bu  sonuçlara  göre  HLA-DRB1*13  alleli  taşımanın  HCV  infeksiyonun 
prognozu ve tedaviye yanıtı için risk faktörü olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle HCV 
enfeksiyonu  olan  hastalarda  prognozun  öngörüsü  ve  etkin  tedavi  planlanması  için  HLA-DRB1 allellerinin belirlenmesinin gerekli olabileceği sonucuna varılmıştır

Abstract:
Introduction:  Hepatitis  C  virus  (HCV)  causes  a  very  chronic  infection.  It  is  an 
important public health problem as responsible for an estimated 350.000 deaths annually in 
global scale. Recently, the factors involved in the prognosis of disease are became a major 
area of interest. It was reported that human leukocyte antigen (HLA) allele polymorphism has 
effects to the prognosis of the disease caused by HCV. The purpose of the present study was 
to investigate the effects of HLA DR  B1 alleles to both therapy response and the prognosis of 
the infection. 
Materials  and  Methods:  A  total  of  65  chronically  HCV  patients,  under  follow  up 
between  February  2014  and  January  2015  in  Adnan  Menderes  University,  Research  and 
Training Hospital, were included in the study. The prognosis of patients included in the study 
was determined by using patients' HCV-RNA data. In this regard, the patients divided into 
three groups: spontaneous viral clearance (patients who had a decrease of ≥ 2 log10 at viral 
load  without  any  treatment  during  controls  performed  every  six  months),  responded  to 
treatment (patients who had a decrease of ≥ 2 log10 at viral load in 24th and 48 th
week after treatment  and  during  controls  performed  every  six  months)  and  relapses/non-response  to 
treatment (patients who had no decrease of ≥ 2 log10 at viral load in 24th and 48th week after 
treatment and during controls performed every six months; or had a decrease at viral load but 
increased again during controls performed every six months). In order to determine HLA DR-B1  alleles,  total  genomic  DNA  was  extracted  from  whole  blood  samples  collected  from 
patients in EDTA containing tubes. DNA isolation was performed with spin column method 
by  using  commercial  kits  and  HLA  DRB1  alleles  were  detected  with  Sequence  Specific 
Oligonucleotide Probes (SSO)-luminex by using LIFECODES HLA-DRB1 eRES Typing Kit 
(ImmucorTransplantDiagnostics, Stamford, USA). Statistical Package for the SocialSciences 
(SPSS)  version23.0wasusedforstatisticalanalysis.  The  categorical  variables  were  compared
with chi-square test.
Results:  In the present study  36 out of 65 HCV patients (55,4%) were responded to 
treatment, 16 (24,6%) had relapses and/or no response to treatment and 13 (20%) were the 
patients with spontaneous viral clearance. The ages of patients were changing from 22 to 79, 
with a mean 56,5±12,9. Of the patients 28 (43,1%) were male and 37 (56,9%) were female.  52
The distribution  of genotypes were as follows:  genotype 1 (61 patients ) 93,6 %, genotype 2 
(one patient) 1,6%,  genotype 3 (one patient) 1,6%,  genotype 4 (two patient) 3,2%.  The 
frequency of patients'  HLA-DRB1  alleles were as follows: 34 were (26,15%) *11, 20 were 
(15,38%)*4, 14 were (10,17%) *15, 13 were (10%) *13, 11 were (8,46%) *1, 7 were (5,38%)
*3,  six  patients  (4,61%)  with  each  of  alleles  *10,  14,  16,   five  patients  (3,84%)  with  both 
alleles *7 and *8. HLA-DRB1*2, 5, 6, 12 alleles were not detected. HLADRB1*11 allele was 
the  most  common  among  the  patients  with  spontaneous  viral  clearance  or  with  treatment 
response,  HLA-DRB1*13 allele was the most common among the patients with no treatment 
response or relapse.  HLA-DRB1*13 allele  was statistically associated was with  the  disease 
prognosis and also HLA-DRB1*13 treatment response (p< 0,002). 
Conclusion:  In the light of the recent findings, we have concluded that having  HLA-DRB1*13  allele  may  be  a  candidate  risk  factor  for  the  disease  prognosis  and  treatment 
response.  Therefore,  in  order  to  schedule  an  effective  treatment  option  for  HCV  infected 
patients, the detection HLA-DRB1 alleles of patients may be necessary and/or functional.