Yeme tutumu ile bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between eating attitude and cognitive distortions
Yazar: CANDAN ÇAKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN EBADİ
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, 18-25 yaş arasındaki kadınların ortoreksiya nervoza eğilimi ile bilişsel çarpıtma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Buna ek olarak, bu değişkenlerin sosyodemografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.
Araştırmanın örneklemini rastgele seçilmiş 18-25 yaş arasındaki 411 kadın katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak, 'ORTO-11 Ölçeği', 'Düşünce Özellikleri (Bilişsel Çarpıtma) Ölçeği' ve 'Sosyodemografik Bilgi Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizinde, Hiyerarşik Regresyon, Pearson Korelasyon, Bağımsız Örneklem T-testi, ANOVA testinten yararlanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, ortoreksiya nervoza ve bilişsel çarpıtmalar değişkenlerinin birbirleri ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisinin olduğu görülmüştür. Bilişsel çarpıtmalar kişisel başarı alt boyutunun ve BKİ değişkenlerinin ortoreksiya nervozayı yordadığı belirlenmiştir. Değişkenlerin sosyodemografik özelliklere göre incelenmesiyle; ortoreksiya nervoza eğiliminin diyet programı uygulama durumu, düzenli spor yapma durumu ve BKİ değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılırken psikiyatrik tanı bulunma durumu, eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların bilişsel çarpıtma düzeyinin ise psikiyatrik tanı bulunma durunu değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılırken çalışma durumu, eğitim durumu, diyet programı uygulama durumu, düzenli spor yapma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between orthorexia nervosa tendency and cognitive distortion levels in women aged 18-25. In addition, it was investigated whether these variables differed significantly according to sociodemographic characteristics. 
The sample of the study consists of 411 randomly selected female participants between the ages of 18-25. In the study, the model of relational screening was used. As data collection tools, 'ORTO-11 Scale', 'Thought Traits (Cognitive Distortion) Scale' and 'Sociodemographic Information Form' were used. In the analysis of the data, Hierarchical Regression, Pearson Correlation, Independent Sample T test and ANOVA test were used.
As a result of the study, it was seen that orthorexia nervosa and cognitive distortions variables had a statistically significant relationship with each other. Cognitive distortions, personal achievement sub-dimension and BMI variables were found to predict orthorexia nervosa. By examining the variables according to sociodemographic characteristics; It was concluded that the tendency of orthorexia nervosa differed significantly according to the diet program application status, regular sports status and BMI variables, while the presence of psychiatric diagnosis did not differ significantly according to the variables of educational status. While it was concluded that the cognitive distortion level of the participants differed significantly according to the variable of the presence of psychiatric diagnosis, it was concluded that there was no significant difference according to the variables of working status, education status, diet program application status, and regular exercise status.