Arum rupicola Boiss. var. rupicola'nın anthelmintik potansiyelinin in vitro belirlenmesi
In vitro determination of anthelmintic potential of arum rupicola Boiss. var. rupicola
Yazar: TUĞRUL ATALAY
Danışman: PROF. DR. KADER YILDIZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antihelmintikler = Anthelmintics ; Antiparazitik ajanlar = Antiparasitic agents ; Arum rupicola = Arum rupicola ; Arum rupicola var. rupicola = Arum rupicola var. rupicola ; Parazitler = Parasites ; Toxocara canis = Toxocara canis ; İn vitro = In vitro

Özet:
Arum rupicola Boiss. var. rupicola hem Türkiye'de hem de diğer ülkelerde halk arasında bilinen, iyileştirici etkisi olduğu düşünülen bitkilerden birisidir. Bu bitkinin antiparaziter etkisinin belirlenmesi amacıyla Toxocara canis'e ait yumurta ve larva dönemi in vitro araştırma modeli olarak seçilmiştir. Farklı dozda yaprak ekstraktları (10 mg/ml, 20 mg/ml ve 40 mg/ml) ile 6, 12 ve 24 saat süreyle inkübe edilen T. canis yumurtalarında larva gelişiminin olduğu tespit edilmiştir. Bitkinin rizom ekstraktının direkt uygulandığı, 1:2 ve 1:4 sulandırması ile inkübe edilen (6, 12 ve 24 saat) yumurtalarda larva gelişiminin olduğu tespit edilmiştir. Farklı konsantrasyondaki ekstraktlar arasında ve inkübasyon sürelerinde larva gelişimi bakımından farklılık bulunmamıştır. 10 mg/ml dozda yaprak ekstraktı ile altı saat inkübasyonda tutulan T. canis larvalarının tamamının hareketli olduğu, 12 saatlik inkübasyonda %9'unun, 24 saatlik inkübasyonda ise %15'inin hareketsiz olduğu tespit edilmiştir. 20 mg/ml dozda yaprak ekstraktı ile altı saat inkübasyonda tutulan larvaların %20'sinin, 12 saat inkübasyonda tutulan larvaların %22'sinin, 24 saat inkübasyon sonucunda ise %32'sinin hareketsiz olduğu görülmüştür. 40 mg/ml dozda yaprak ekstraktı ile altı saat inkübasyonda tutulan larvaların %30'unun, 12 saat inkübasyon sonucunda %37'sinin, 24 saat inkübasyon sonucunda ise %42'sinin hareketsiz olduğu tespit edilmiştir. Direkt rizom ekstraktı eklenen ve altı saat inkübe edilen T. canis larvalarının %10'unun hareketsiz ve düz biçimde olduğu, 12 saat inkübe edilen larvaların %12'sinin, 24 saat inkübe edilen larvaların ise %17'sinin hareketsiz ve düz şekilde olduğu görülmüştür. Altı saatlik inkübasyon süresi sonunda 1:2 konsantrasyonda uygulanan larvaların %5'i, 12 saat süre sonunda %7'si, 24 saatlik inkübasyon sonunda %9'unun hareketsiz ve düz olduğu gözlenmiştir. Rizom ekstraktının 1:4 konsantrasyonda altı saat inkübe edildiği grupta larvaların %5'i, 12 saat inkübe edildiği grupta %13'ü, 24 saat inkübe edildiği grupta ise %11'inin hareketsiz ve düz olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Arum rupicola Boiss. var. rupicola, Toxocara canis, yumurta, larva, in vitro, antiparazitik etki

Abstract:
Arum rupicola Boiss. var. rupicola is one of the plants thought to have a healing effect among people both in Turkey and in other countries. In the present study, the egg and larval stages of Toxocara canis were selected as an in vitro research model in order to determine the antiparasitic effect of the plant. Larvae development occurred in the eggs of T. canis after incubation with different doses of leaf extracts (10 mg/ml, 20 mg/ml and 40 mg/ml) for 6, 12 and 24 hours. The larval development was observed in the eggs (6, 12 and 24 hours) after incubation with the rhizome extracts which were applied directly, and 1:2 and 1:4 dilutions. There was no difference in larval development between the leaf and rhizome extracts at different concentrations and incubation times. After incubating for six hours with leaf extract at a dose of 10 mg/ml, all of the T. canis larvae were motile, 9% of them were non-motile in 12 hours of incubation and 15% in 24 hours of incubation. After incubated for six hours with leaf extract at a dose of 20 mg/ml, 20% of the larvae were observed as non-motile, 22% of the larvae were non-motile after 12 hours of incubation, and 32% of them did not move after 24 hours incubation. After incubating for six hours with leaf extract at a dose of 40 mg/ml, 30% of the larvae were immobile, 37% of them after 12 hours of incubation, and 42% of them after 24 hours incubation. After incubated for six hours with the rhizome extract which was directly added to the larvae, 10% of the T. canis larvae were immobile, 12% of the larvae did not move after incubated 12 hours, 17% of the larvae were immobile after incubated for 24 hours. At the end of the six-hour incubation period, 5% of the larvae were observed as immobile at 1:2 concentration, 7% of them at the end of 12 hours, and 9% of them at the end of the 24-hour incubation period. It was observed that 5% of the larvae were inactive after incubating with rhizome extract at 1:4 concentration for six hours, 13% of the larvae incubated for 12 hours, and 11% of them incubated for 24 hours.

Key Words: Arum rupicola Boiss. var. rupicola, Toxocara canis, egg, larvae, in vitro, antiparasitic effect