Tersakan ve sarıçay'da yaşayan ege kefali, Squalius fellowesii (Günther, 1868)'nde ağır metal birikiminin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of heavy metal accumulation on aegean chub, Squalius fellowesii (Günther, 1868))  inhabiting tersakan and sariçay stream
Yazar: BURAK ÖĞLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT YORULMAZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma, Muğla ili sınırlarında yer alan Tersakan ve Sarıçay üzerinde belirlenen dört istasyonda, Kasım 2013 ile Haziran 2014 tarihleri arasında Ege kefalinde (Squalius fellowesii) ağır metal birikimi araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla mevsimsel olarak araziye çıkılarak toplam seksen kefal örneği yakalanmış ve incelenmiştir. Ege kefalindeki ağır metal birikimin belirlenmesi için yenilebilir doku olan kas dokusu örnekleri alınarak önce mikrodalga ünitesinde yakılmış sonra da ICP-AES cihazında metal ölçümleri yapılmıştır.
Su örnekleri, Ege kefalinin yakalandığı noktalardan aynı anda alınmıştır ve için fiziko-kimyasal parametreler ölçülmüş ve iki indeksle sınıflandırılmıştır.
Ege kefali kas dokusunda, Co, Cd, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb ve Zn seviyeleri araştırılmıştır. Kas dokusundaki ağır metal birikiminin istasyon ve mevsim bazında değerlendirilmesinde, istatistiki hesaplama yöntemlerine başvurulmuştur. Kurşun (Pb) hiçbir istasyon ve mevsimde tespit edilemezken demir (Fe) en yüksek seviyede birikim göstermiştir. En yüksek demir değerleri Tersakan'da 253.05 µg g-1 ve Sarıçay'da 59.34 µg g-1 seviyelerinde sonbaharda belirlenmiştir. Tersakan'daki birikim sıralaması Fe > Zn > Mn > Cu > Ni > Co > Cd iken Sarıçay'da bu sıralama Zn > Fe > Mn > Cu > Ni > Co > Cd şeklinde bulunmuştur.
Tersakan ve Sarıçay'da yapılan bu çalışma sonucunda elde edilen sonuçlara göre her iki akarsuda da yoğun bir ağır metal kirliliği tespit edilmemesine rağmen daha önceki çalışmalarda elde edilen sonuçlarla karşılaştırıldığında genel bir artış gözlenmektedir. Dolayısıyla muhtemel kirlilik potansiyeli nedeni ile hem kamu kurumları hem de sivil toplum kuruluşlarının katkısıyla önlemler alınmalıdır.

Abstract:
This study was carried out between November of 2013 and June of 2014, on chosen four stations on Tersakan and Sarıçay streams, which flow in district of Muğla, to determine the heavy metal accumulation Squalius fellowesii. For this purpose a total of eighty Aegean chub samples were caught seasonally during the field works and investigated. Edible muscle tissues of Aegean chubs were taken to determine the heavy metal levels. The samples were analyzed by ICP-AES after digestion in microwave unit.
Water samples were taken simultaneously with the collection of Aegean chub from same sampling points physico-chemical parameters were analyzed and classified with two indices.
Co, Cd, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb and Zn were examined in muscle of Aegean chub. Heavy metal accumulations in muscle of chub were evaluated based on stations and seasons by using statistical methods. Lead (Pb) was not found in any stations or seasons while iron (Fe) was found highest accumulation in the fish. The highest levels of iron were found in Tersakan as 253.05 µg g-1 and 59.34 µg g-1 in Sarıçay both in autumn. The accumulation of investigated heavy metals in fish from Tersakan stream was in order as: Fe > Zn > Mn > Cu > Ni > Co > Cd, while it was Zn > Fe > Mn > Cu > Ni > Co > Cd in fish from Sarıçay stream.
As a result of this study, which was carried out in Tersakan and Sarıçay Streams, intensive heavy metal pollution was not determined. However, when the results of present study compared with previous studies, an increase in heavy metal levels was observed. Thus, required precautions for the region should be taken by Governmental and Non- Governmental organizations due to possible pollution potential.