Çocuk edebiyatı ürünlerinin temel dil becerisi olarak dinlemenin gelişimine etkisi
The effect of children literacy texts on improving of listening as a basic language skill
Yazar: BERKER KURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GIYASETTİN AYTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe erişi testi = Turkish access test ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu araştırmada, çocuk edebiyatı açısından uygun olduğu varsayılan metinler ve böyle bir varsayımdan uzak metinlerin dinleme becerisine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle çocuk edebiyatına uygun olan metinler ile mevcut Türkçe ders kitaplarında yer alan eserler belirlenmiştir. Daha sonra bu eserler aracılığıyla araştırma örneklemine dâhil edilen okullardaki altıncı sınıf öğrencilerine Türkçe derslerinde dinleme uygulamaları yapılmıştır.Araştırmaya Ankara ilindeki 11 ilköğretim okulunun altıncı sınıflarında öğrenim görmekte olan 408 öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerden 207'si deney grubunda 201'i kontrol grubunda yer almıştır.Deney grubundaki öğrencilere dinleme eğitimi, çocuk edebiyatı ölçütlerine uygun eserlerle verilirken, kontrol grubundaki öğrencilere mevcut metinlerle işlenmiştir. İki hafta süren eğitim çalışmalarından sonra öğrencilerin dinleme becerilerindeki değişimi belirlemeye yönelik olarak hazırlanan dinleme anlama soruları, deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilere son test olarak uygulanmıştır.Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde Microsoft Office Excel 2007 ve SPSS 15.00 (Statistic Package For Social Science) programları kullanılmıştır. Verilerin analizde yüzde, frekans (sıklık), aritmetik ortalama, t-testi, kay kare testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) istatistiksel teknikleri kullanılmıştır.Yapılan analizler, uygun edebî metinlerin, uygun olmayan edebî metinlere göre öğrencilerin dinleme becerisini daha yüksek düzeyde geliştirdiğini ortaya koymaktadır.Araştırmada ulaşılan önemli bir diğer sonuç, okulun bulunduğu yerleşim yerinin öğrencilerin dinleme becerilerinin gelişiminde önemli bir değişken olduğunu göstermektedir.Araştırma sonucunda, öğrencilerin en iyi öğrenme şeklinin dinleme olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin dinlemede karşılaştığı en önemli sorunlar ise öğrencinin dikkatinin dağılması, öğretmenlerin çok hızlı konuşması ve tekdüze bir ses tonu ile konuşmasıdır.Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, dinleme, dinleme eğitimi, dinleme türleri, ilköğretim ikinci kademe, dinleme etkinlikleri.

Abstract:
This study aimed at revealing the effects of the texts assumed to be appropriate as well as of the texts assumed not to be appropriate for children literacy on listening skills. To this end, first of all, the texts which are appropriate for children literacy and the texts which are included in Turkish course-books were defined. Then, these texts were used for listening practices made within the scope of Turkish course given to the 6th grades students attending the primary schools included in study sample.Study was conducted on 408 students attending 6th grade of 11 primary schools in Ankara Province. These students were divided into an experimental group of 207 students and a control group of 201 students.While the students in the experimental group were given a listening education via the texts meeting the criteria of children literacy, the students in the control group practiced with the texts presented in current course-books. After two-week education, listening comprehension questions -prepared to determine the differences in the listening skills of students- were applied to the students both in experimental and control group as a post-test.Excel 2007 and SPSS 15.00 programs were used to analyze study data. Statistical techniques of percentage, frequency, arithmetic mean, t-test, Chi-square test and one way variance analysis (ANOVA) were used in the analysis of the study data.The results of the analysis indicated that appropriate literal texts improve listening skills of students more when compared to inappropriate literal texts. One of the important results produced by the study is that location of the school is an important variable for the improvement of students? listening skills. Study has also shown that according to the student perception ?learning by listening? is best way of learning. The most important listening problems students encounter are distraction and teachers who speak too fast and monotonously.Key Words: Children literacy, listening, listening education, types of listening, secondary school, listening activities.