Kaz Dağları ve çevresinde Sarıkız ziyareti olgusu
The phenomenon of Sarıkız visit in the Kaz Mountains and surroundings
Yazar: MAHMUT GÖK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ YOLCU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Efsaneler = Mythologies ; Folklor = Folklore ; Halk inançları = Public beliefs ; Kaz Dağı = Kaz Mountain ; Kült = Cult ; Ritüel = Ritual ; Sarıkız Efsanesi = Sarıkız Legends ; Tahtacılar = Tahtacılar ; Ziyaret yerleri = Visiting places

Özet:
Toplumlar tarih boyunca çeşitli etkiler altında kalsalar bile kültürel varlıklarını devam ettirmişlerdir. Bu kültürel varlıklar birçok folklor ürününün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu ürünlerin incelenmesi, kaybolmadan kayıt altına alınması ve zaman içerisinde geçirdiği değişimlerin analiz edilmesi gerekir. Folklor bilimi bu açıdan oldukça önemlidir. Folklor biliminde özellikle saha çalışmaları sonucunda gizli kalmış veya daha önce duyulmamış ürünler ortaya çıkartılarak bilimsel çalışmalara önemli katkılar yapılmaktadır. Bu çalışmada Türk kültürü açısından oldukça önemli bir yere sahip Kaz dağları ve çevresinde oluşan Sarıkız ziyareti olgusunu ele aldık. Sarıkız özellikle Kaz dağları ve çevresine yerleşmiş Tahtacı Türkmenler için önemli bir kült merkezidir. Bu kült merkezinin oluşmasındaki ana ve yan etkenler incelenerek çıkarımlarda bulunulmaya çalışılmıştır. Sarıkız inancına bağlı olarak geliştirilen folklor ürünleri incelenerek analiz edilmiştir. Sarıkız efsanesinin değişik varyantları toplanmıştır. Sarıkız gibi bölge insanı için oldukça önemli bir olgununun sinema, turizm gibi alanlara yansımaları incelenerek bu yansımaların etkileri yorumlanmıştır. Etrafında birçok ritüel ve uygulamanın geliştiği Sarıkız, folklor bilimi açısından bilimsel kaynaklar çerçevesinde yorumlanmıştır.

Abstract:
Even though societies have been under various influences throughout history, they have maintained their cultural existence. These cultural assets have led to the emergence of many folklore products. These products need to be examined, recorded before they are lost, and the changes they have gone through over time should be analyzed. Folklore science is very important in this respect. In the science of folklore, important contributions are made to scientific studies by uncovering hidden or previously unheard products, especially as a result of field studies. In this study, we discussed the phenomenon of Sarıkız visit that occurred in Kaz Mountains and its surroundings, which has a very important place in terms of Turkish culture. Sarıkız is an important cult center especially for Tahtacı Turkmens settled in Kaz Mountains and its surroundings. The main and side factors in the formation of this cult center were examined and inferences were made. Folklore products developed based on the Sarıkız belief were examined and analyzed. Various variants of the Sarıkız legend have been collected. The reflections of a very important phenomenon such as Sarıkız for the people of the region on fields such as cinema and tourism were examined and the effects of these reflections were interpreted. Sarıkız, where many rituals and practices have developed around him, has been interpreted within the framework of scientific sources in terms of folklore.