Yenidoğan beslenmesinde Iowa Infant Feeding Attitudes Scale (IIFAS) ölçeğinin Türk babalarında geçerlik ve güvenirliğinin değerlendirilmesi
Assessment of validity and reliability of Iowa Infant Feeding Attitudes Scale (IIFAS) scale in Turkish fathers at newborn nutrition
Yazar: AYTEKİN KULEYİN
Danışman: PROF. DR. DENİZ ÇALIŞKAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Babalar = Fathers ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkler = Turks ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yenidoğan Beslenmesinde "Iowa Infant Feeding Attitudes Scale" (IIFAS)" Ölçeğinin Türk Babalarında Geçerlik ve Güvenirliğinin  Değerlendirilmesi
Amaç: Emzirme sürecinde eşinden destek alan kadınlar emzirmeye daha yatkındır. Bu çalışmada, IOWA Yenidoğan Ve Süt Çocuğu Beslenme Tutum Ölçeği'nin         (I-YSÇBTÖ) Türk babalarında geçerlik ve güvenirliğinin tespit edilmesi, anne ve babaların emzirme tutumlarıyla ilişkili etmenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan araştırma, 01 Mayıs-12 Ocak 2016 tarihleri arasında yürütülmüştür. Bu araştırmanın 1. aşamasında, 17 madde içeren      I-YSÇBTÖ için, ölçek madde sayısının 10 katı kadar örnek alınarak toplam 170 baba üzerinde geçerlik güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise araştırmanın ilk aşamasına katılan babaların eşlerine I-YSÇBTÖ uygulanarak toplam 340 kişiye ulaşılmıştır.
Veriler, 85 sorudan oluşan bir anket formu aracılığıyla, yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Katılımcıların emzirme tutumlarını değerlendirmek için 17 sorudan oluşan I-YSÇBTÖ'i kullanılmıştır.
Verilerin analizinde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) for Windows 18.0 paket programı kullanılmıştır.  Araştırmanın 1. aşamasında daha önce Türk gebeleri için geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmış olan 17 maddelik               I-YSBÇTÖ'nin, Türk babalarında kullanılabilirliğini ortaya koymak için Cronbach alfa değeri ve puan korelasyonu hesaplanmış ve Test/Retest değerlendirmesi yapılmıştır. Katılımcılara ait tanımlayıcı özellikleri incelemek amacıyla yüzdelik dağılım ve ortalama kullanılmıştır. İstatiksel analizlerde ayrıca Ki-kare,              Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Pearson regresyon analizi testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmanın ilk aşamasına I-YSÇBÖ'nin Türkçe versiyonunun babalarda geçerlik ve güvenirliğinin belirlenmesi amaçlanan çalışmaya 170 baba alınmıştır. Ancak iki formun veri eksikliği nedeniyle çalışma dışı bırakılmasıyla 168 babanın verileri analize edilmiştır. Araştırmaya katılan babalar da I-YSÇBTÖ'nin Cronbach alfa değeri 0,79 bulunmuştur. I-YSÇBTÖ'nin madde toplam puan korelasyonu 0,30 ile 0,73 arasında değişmektedir. Test/Re-test sonuçlarına göre ilk uygulamada I-YSÇBTÖ puan ortalaması 66,57±8,50 iken 15 gün sonra yapılan uygulamada puan ortalaması 67,07±8,29 olarak hesaplanmıştır. Bu iki ölçüm arasında istatistiki anlamlılık düzeyinde bir fark olmaması (p=0,096)  ölçümler arasında uyum olduğunu göstermektedir. I-YSÇBTÖ Türk babalarında annesütü ile beslenme tutumunu ölçen geçerli ve güvenir bir ölçektir. Annelerin I-YSÇBTÖ puanı ile babaların I-YSÇBTÖ puanı arasında anlamlı bir korelasyon saptanmıştır (r=0,59; p<0,001).
Araştırmaya katılan babaların yaş ortalaması 32,6±5 iken annelerin yaş ortalaması 29,3±4,6 idi (p<0,001). Eşlerin öğrenim durumları ele alındığında; babaların %36,9'u üniversite mezunu iken annelerin  %39,9'u üniversite mezunudur p<0,001). Erkeklerin % 95,8'i, kadınların % 30,4'ü gelir getiren bir işte çalışmaktadır. Çalışmamıza katılan babaların %3,6'sı "Formula Vermeye Yatkın" grupta, %61,3'ü "Kararsız" grupta ve %35,1'i ise "Anne Sütü Vermeye Yatkın" grupta yer alırken annelerin %7,1'i "Formula Vermeye Yatkın" grupta, %51,8'i "Kararsız" grupta ve %41,1'i ise "Anne Sütü Vermeye Yatkın" grupta yer almıştır.
Çalışmamıza katılan babaların, lise ve üstü öğrenim düzeyine sahip olması 3,0 (p=0,011), gebeliği eşiyle birlikte planlaması 4,9 (p=0,039), hastanede eşine refakat etmesi 2,0 (p=0,033), eşinin psikolojik desteğe ihtiyacı olacağını düşünmesi 2,33 (p=0,014) kat emzirmeye yatkınlığını arttırmaktaydı. Çalışmamıza katılan annelerin ise, lise ve üstü öğrenim düzeyine sahip olması 2,33 (p=0,039), çalışıyor olması 2,26 (p=0,017), gebelik sürecinde sigara kullanmaması 4,24 (p=0,026), bebeğinin zamanında (term) doğması 5,15 (p=0,011), hastanede annesinden yardım alması 2,24 (p=0,024), ilk 6 ay anne sütünü bebek için yeterli görmesi 3,86 (p=0,019), doğumdan sonra emzik/biberon vermemesi 2,38 (p=0,024) kat emzirmeye yatkınlığı arttırmaktaydı.
Sonuç: Araştırmamızda I-YSÇBTÖ'nin Türk babalarında geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda ölçeğin doğum öncesi bakım programlarında rutin uygulamaya alınması ile uygulanan ya da gelecekte uygulanacak eğitim programlarının sonuçlarının değerlendirmede ön/son test olarak eğitimlerin etkililiğinin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Ebeveynlerin emzirme tutumlarıyla ilişkili etmenler değerlendirildiğinde ise anne ve baba puanlarının korele olması, anne ve babanın emzirme konusundaki tutumlarının benzer olduğunu göstermektedir. Emzirme ve anne sütü ile ilgili programlar genellikle annelere yönelik olmaktadır. Eğitim programlarına babanın da dahil edilmesi, emzirme oranlarını ve sürelerini arttıracaktır.

Anahtar Sözcükler: Anne sütü, emzirme tutumu, emzirme baba desteği, IIFAS, geçerlik, güvenirlik.

Abstract:
Assessment of Validity And Reliability of Iowa Infant Feeding Attitudes Scale (IIFAS) Scale in Turkish Fathers at Newborn Nutrition
Objective: Women who receive support in the breastfeeding process are more intend to breastfeeding. The aim of this cross-sectional study is to evaluate the validity and reliablity of IOWA İnfant Feeding Attitude Scale (IIFAS) in Turkish Fathers and to determine the factors related to breastfeeding attitudes of parents.  
Material and Method: The cross-sectional study was conducted between 01 May and 12 January 2016. In the first phase of this study, validity reliability analyzes were performed on a total of 170 fathers, taking 10 times the number of items per scale item for the IIFAS with 17 items. In the second phase of the research, IIFAS was applied to the spouses of the fathers who participated in the first phase of the research and a total of 340 persons were reached.
The data were gathered face-to-face by a questionnaire consisting of 85 questions. In order to evaluate the participants' breastfeeding attitudes, I-YSÇBTÖ was used which consists of 17 recommendations.
Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) for Windows 18.0 package program was used in the analysis of the data. Cronbach's alpha value and item total score correlation were calculated and Test/Retest evaluation was performed in order to determine the validity and reliability of the 17-item IIFAS in the Turkish fathers, which had previously been tested for reliability in Turkish pregnant womens. Percentage distribution and mean were used to examine the descriptive characteristics of participants. Chi-square, Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Pearson regression analysis tests were also used in statistical analyzes.
Results: In the first stage of the research, 170 dads were taken to the study aiming to determine the validity and reliability of the Turkish version of IIFAS in the fathers. However, the data of 168 dads were analyzed because of two forms were excluded due to lack of data. The Cronbach alpha value of the IIFAS was found 0.79 for the fathers participating in the survey. The item total score correlation of IIFAS ranges from 0.30 to 0.73. According to the test/re-test results, the average score of IIFAS was 66,57±8,50 in the first application whereas the average of IFASS application after 15 days to the same fathers was calculated as 67,07±8,29. There was no significant difference in statistical significance between these two measures                (p=0.096). IIFAS is a valid and reliable measure of nutritional attitude with mother's milk in Turkish fathers. A significant correlation was found between the IIFAS score of the mothers and the fathers  (r = 0,59; p <0,001). 
The mean age of the fathers participating in the survey was 32.6 ± 5, while the mean age of the mothers was 29.3 ± 4.6 (p <0.001). When the education status of the spouses is considered; 36,9% of the fathers are university graduates while 39,9% of the mothers are university graduates (p <0,001). 95.8% of males and 30.4% of females work in an income-generating business. 3.6% of fathers participating in our study "not intended to breastfeed" group, %61.3 in "undecided" group and  %35.1 in " intended to breastfeed"  group, while .1% of the mothers were in the " not intended to breastfeed" group, 51.8% were in the "Undecided" group and 41.1% were  in        "intended to breastfeed" group. Fathers participating in research, have a high school or higher education level 3.0 (p=0,011), planning pregnancy with his wife 4.9 (p=0.039), to accompany his wife at hospital stay 2.0 (p=0.033), thinking that the partner will need psychological support 2.33 (p=0.014) fold increase in breastfeeding intend. Mothers who participate in research,  have a high school or higher education level 2.33 (p=0.014), working in an income-generating business 2.26 (p=0.017), Non-smoking during pregnancy 4,24 (p=0,026), the baby is term 5.15 (p=0.011), help from the mother in the hospital 2,24 (p=0.024), thinking that only brestfeeding enough up to 6 months to baby 3.86 (p=0.019), withhold bottle feeding/pacifier to baby after birth 2,38  (p=0,024) fold increase in breastfeeding intend.
Conclusion: IIFAS was found to be a valid and reliable scale for Turkish fathers in our study. In this context, the scale can be used routinely in prenatal care programs and in assessing the effectiveness of the educational programmes as a pre/posttest to assess the results of future educational programs. When the factors related to breastfeeding attitudes of parents are evaluated mothers and fathers scores are similar, and the attitudes of mother and father about breastfeeding are similar. Programs related to breastfeeding and breast milk is often for mothers. The inclusion of fathers in education programs will increase breastfeeding rates and duration.

Keywords: Breast milk, breastfeeding attitude, father breastfeeding support, IIFAS, validity, reliability.