Türk resminde bir ifade aracı olarak kolaj
Collage as a way of expression in Turkish painting
Yazar: DENİZ GÜVENSOY
Danışman: PROF. DR. NEDRET SEKBAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
1912 yılında Kübizm'le sanat tarihine giren bir tekniği tanımlayan kolaj kelimesi; Fransızca yapıştırmak anlamına gelen ?coller? kelimesinden türemiştir ve bir resim terimi olarak; iki boyutlu bir yüzey üzerine boya dışı malzemelerin yapıştırılmasıyla elde edilen sanat eserlerini tanımlamakta kullanılır.Batıda Kübizm, Konstruktivizm, Sürrealizm, Dada, Nouveau Réalisme gibi bir çok Avant Garde akımın ortaya çıktıkları andan itibaren yaygın olarak kullandığı bir teknik olan kolaj; Türkiye'de 1950'li yıllarda Soyut Sanat'ın kabul görmeye başlanmasıyla kullanılmaya başlamıştır.1960'lı yıllarda Pop Sanat akımından etkilenen Ö.Altan,A.Gürman ve B.Doğançay kolajı kullanırken,yine 60'lı yıllardan itibaren Erol Akyavaş,Utku Varlık gibi sanatçılar kolajı daha mistik ve şiirsel bir gerçekçilik içeren bir sanat anlayışı çerçevesi içerisinde kullanmışlardır. 80'li yıllara gelindiğinde Türkiye'de o zamana dek pek kullanılmayan bu teknik daha fazla rağbet görmeye başlamış,Tomur Atagök, İsmet Doğan, Yusuf Taktak, Bedri Baykam gibi sanatçılar resimlerinde sıklıkla kolajı kullanmaya başlamışlardır.Günümüzde;sanat disiplinlerinin arasındaki sınırların kalktığı, malzemenin sınırsız olduğu güncel sanat ortamında kolaj; teknolojinin yardımıyla boyut değiştirse de hala sıklıkla başvurulan bir tekniktir.Özet olarak bu metin Türk Resmi'nde kolajın yerini genel bir bakış açısıyla inceler ve son bölümde kendi resimlerimde kolajı kullanım amaçlarımı irdeleyerek sonuçlanır.Anahtar Kelimeler: Kolaj, Papier Collé, Türk Resmi

Abstract:
The root of the word of ?collage? which identifies a technique which has been invented in 1912 by the Cubists;comes from the french word, ?coller? which means ?to stick?.An artwork of collage; consists of materials which are glued or sticked on a two dimensioned surface.Collage was often used by the Avant Garde movements such as Cubism, Constructivism, Surrealism, Dada, Nouveau Réalisme in the West. In Turkey; the use of collage has started when Turkish artists started to follow abstract tendencies in 1950s.In 1960s, painters, Ö.Altan, A.Gürman and B.Doğançay who are influenced by the western tendencies like Pop Art and Nouveau Réalisme started to use collage. Also from 1960?s E.Akyavaş,Utku Varlık and Ergin İnan has developed a mystic and a poetic view in their paintings.In 1980?s this technique which hadn?t been a common choice of the artists before,started to be used more often by the artists such as Tomur Atagök, İsmet Doğan,Yusuf Taktak and Bedri Baykam.Currently, in the contemporary art sphere where all the boundaries between disciplines are removed, and where artists can use all the materials they want, collage is still applied a lot whether it has changed form because of the technology?s developing possibilities.As a conclusion this text investigates the general aspect of the use of collage in Turkish Painting and concludes with the questioning of the use of collage in my own paintings.Key Words: Collage, Papier Collé, Turkish Painting