Yenidoğan dönemde terapötik hipotermi uygulanan bebek ve küçük çocukların nörogelişimsel değerlendirmesi
Neurodevelopmental assessment of infants and toddlers undergoing therapeutic hypothermia in the neonatal period
Yazar: GÜLSENA UTKU
Danışman: PROF. DR. MELİHA MİNE ÇALIŞKAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Gelişim Nörolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Ensefalopati = Encephalopathy ; Hipoksi = Hypoxia ; Hipotermi-yapay = Hypothermia-induced ; Nörogelişimsel bozukluklar = Neurodevelopmental disorders

Özet:
Hipoksik iskemik ensefalopati term yenidoğanlarda 1-3/1000 görülen, morbidite ve mortaliteye en sık sebep olan sağlık sorunlarından biridir. Terapötik hipotermi, hipoksik iskemik ensefalopatinin nöroprotektif tedavisi olarak kabul edilmektedir. HİE'li yenidoğanların nörogelişimsel takibi ve erken dönemde gelişimlerinin desteklenmesi, yaşamlarının ilerleyen yılları için büyük önem taşımaktadır.
Yenidoğan dönemde terapötik hipotermi uygulanan HİE'li bebek ve küçük çocukların nörogelişimsel değerlendirmesi amaçlanan bu çalışmaya yaşları 6 ay ile 34 ay arasında (ortalama 17.5 ay) olan, yenidoğan dönemde terapötik hipotermi uygulanan HİE'li 22 olgu (11 kız, 11 erkek) dahil edildi. Olguların tamamı Bayley-III Bebek ve Küçük Çocuklar için Gelişim Ölçeği ile değerlendirildi ve Kaba Motor Fonksiyon Ölçeği (GMFM-88) uygulandı. Birincil bakım veren ebeveynleri tarafından Erken Gelişim Evreleri Anketi (EGE-2 / ASQ-2) dolduruldu.
Çalışmada terapötik hipotermi uygulanan olguların %72.7'si (n=16)  Sarnat Evre 2 ve %27.3'ü (n=6) Sarnat Evre 3 olarak sınıflandırıldı. Bayley-III sonucuna göre, olguların %68.2'si (n=15) normal motor gelişim gösterirken, %18.2'sinde (n=4) hafif-orta motor gerilik ve %13.6'sında (n=3) ağır motor gerilik saptandı. Bunun yanı sıra EGE-2 sonucuna göre, olguların %40.9'unun (n=9) iletişim alanında, %45.5'inin (n=10) problem çözme alanında ve %59.1'inin (n=13) ise kişisel-sosyal alanda gelişimlerinin izlenmesi gerekliliği saptandı. Terapötik hipotermi uygulanan HİE'li bebeklerin; doğum şekli, hipoksi şiddeti, YYBÜ'de konvülsiyon öyküsü ve antiepileptik kullanımı, kordon kan gazlarından HCO³ֿ değeri, YYBÜ'de kalış süresi ve MRG bulguları; hem motor gelişimi, hem de iletişim, problem çözme ve kişisel-sosyal gelişim prognozunu etkilediği anlaşıldı. Ayrıca, terapötik hipotermi tedavisi almış HİE'li çocukların gelişim değerlendirmelerinde, "Bayley-III" kaba motor alt alan ile "GMFM-88" tüm alanları, "Bayley-III" ince motor alt alan ile "EGE-2" ince motor bölümü ve "Bayley-III" kaba motor alt alan ile "EGE-2" kaba motor bölümünün birbiri yerine kullanılabileceği görüldü. 
Hipoksik iskemik ensefalopatili yenidoğanların motor gelişimleri sağlıklı yaşıtlarına paralellik gösterse de iletişim, problem çözme ve kişisel sosyal alandaki gelişimlerinin uzun süreli takibinin önemli olduğu düşünüldü.
Anahtar kelimeler: hipoksik iskemik ensefalopati, terapötik hipotermi, nörogelişimsel değerlendirme

Abstract:
Hypoxic ischemic encephalopathy is one of the most common health problems seen in term neonates 1-3/1000 and causes morbidity and mortality. Therapeutic hypothermia is accepted as the neuroprotective treatment of hypoxic ischemic encephalopathy. Neurodevelopmental follow-up of neonates with HIE and supporting their development have great importance for later years of life.
In this study, neurodevelopmental assessment of infants and young children with HIE who underwent therapeutic hypothermia in the neonatal period was aimed. Twenty two cases (11 females, 11 males) with HIE who had therapeutic hypothermia between the ages of 6 months and 34 months (mean 17.5 months) were included. All cases were evaluated with the Bayley-III Development Scale for Infants and Young Children and Gross Motor Function Scale (GMFM-88) was applied. The Ages and Stages Questionnaire (ASQ-2) was completed by the primary caregivers.
At the end of the study, 72.7% (n = 16) of the cases undergoing therapeutic hypothermia were classified as Sarnat Stage 2 and 27.3% (n = 6) as Sarnat Stage 3. According to the Bayley-III result, 68.2% (n=15) of the cases had normal motor development, 18.2% (n=4) had mild to moderate motor delay and 13.6% (n=3) had severe motor delay. In addition, according to ASQ-2 results, it was determined that 40.9% (n=9) of the cases should be followed up in the field of communication, 45.5% (n=10) in the problem solving and 59.1% (n=13) in the personal-social. Infants with HIE who applied therapeutic hypothermia; mode of delivery, severity of hypoxia, history of convulsions and antiepileptic use in NICU, HCO³ֿ value from cord blood gases, duration of stay in NICU and MRI findings affect both the motor development and the prognosis of communication, problem solving and personal-social development. Furthermore, in the neurodevelopmental assessments of children with HIE who received therapeutic hypothermia, "Bayley-III" gross motor subfield and "GMFM 88" all areas, "Bayley-III" fine motor subfield and "ASQ-2" fine motor section and "Bayley-III" gross motor subfield and "ASQ-2" gross motor section can be used interchangeably.
Although the motor development of newborns with hypoxic ischemic encephalopathy was parallel to their healthy peers, it was thought that regular follow-up of communication, problem solving and personal social development was important.
Key words: hypoxic ischemic encephalopathy, therapeutic hypothermia, neurodevelopmental assessment