Uçuş personellerinde mizaç özellikleri, kontrol odağı ve örgütsel adaletin iş doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesi
The examination of the influence of temperament, locus of control, and organizational justice on job satisfaction among flight attendants
Yazar: FURKAN İĞCİ
Danışman: PROF. DR. SERMİN KESEBİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Uçuş ekibi = Flight crew ; Uçuş görevlileri = Flight attendants ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Uçuş personelleri ile ilgili yapılan çalışmaların literatürde kısıtlı olduğu bilinse de çoğunlukla yapılan çalışmaların örgütsel değişkenlerin incelenmesi üzerine olduğu görülmektedir. Bu çalışma, uçuş personellerinin hem örgütsel hem de bireysel değişkenlerinin ele alındığı karşılaştırmalı ve ilişkisel araştırma yapmayı amaçlamıştır. Araştırmada, uçuş personellerinin, Örgütsel adalet algısı, iç ve dış kontrol odağı ve mizaç özelliklerinin iş doyumuna etkisi incelenmiştir. Çalışmaya 115 uçuş personeli ve adayı katılmıştır. Katılımcılarla anket çalışması yürütülmüş olup, sosyo-demografik bilgi formu, örgütsel adalet algısı ölçeği, Rotter kontrol odağı ölçeği, iş doyumu ölçeği ve TEMPS-A mizaç özellikleri ölçeği dahil edilmiştir.
Sonuçlara göre, örgütsel adalet algısı, iş doyumu, iç ve dış kontrol odağı ve mizaç özellikleri arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır. Regresyon bulgularına göre örgütsel adalet algısının yüksek oluşu iş doyumunun yüksek oluşunu anlamlı düzeyde açıklamaktadır. Model, varyansın %13'ünde anlamlı bulunmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre cinsiyet, kıdem, medeni durum, eğitim düzeyi, eş çalışma durumu ve şu an çalışılan yerde görev süresi değişkenleri bakımından araştırma değişkenlerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Çalışmada elde edilen bulguların, uçuş personellerinin performans ve işlevsellikleri hakkında bilgi verebilecek düzeyde olduğu, ilerleyen dönemde çalışmanın tekrarlanabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
It is known that the studies on flight personnel are limited in the literature, it is seen that mostly the studies are on the examination of organizational variables. This study aims to conduct comparative and relational research on both organizational and individual variables of flight personnel. In this study, the effects of organizational justice, internal and external locus of control, and temperament on job satisfaction was investigated. 115 flight personnel and candidates participated in the study. The questionnaire study was conducted with the participants and the socio-demographic information form, the organizational justice perception scale, the Rotter's control focus scale, the job satisfaction scale and the TEMPS-A temperament characteristics scale were included.
Based on the findings, a significant correlation was found between perceived organizational justice, job satisfaction, internal and external locus of control, and temperament. According to the regression findings, the high level of perceived organizational justice explains the high level of job satisfaction. The model was significant in 13% of the variance. Additionally, it was seen that the research variables differed significantly in terms of gender, job experience, marital status, education level, spouse's employment status, and job experience in current workplace. It is thought that the findings obtained in the study can provide information about the performance and functionality of the flight personnel and the study may be repeated with further studies.