Üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite durumları ve fiziksel aktivite engelleri üzerinde psikolojik sağlığın aracılık etkisinin yapısal eşitlik modeli ile test edilmesi
Testing the mediation effect of psychological health on physical activity status and physical activity barriers in university students with structural equation model
Yazar: RABİA CEMRE İNCE
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL KAMIŞLI
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırma üniversite öğrencilerinde fiziksel aktivite durumları ve fiziksel aktivite engelleri üzerinde psikolojik sağlığın aracılık etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Çankırı Karatekin Üniversitesi'nde lisans eğitimine devam eden 934 öğrenci oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, Fiziksel Aktivite Engelleri Ölçeği ve Genel Sağlık Anketi-12 kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desen kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; ortalama, iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (Student T Testi), tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve korelasyon analizi için Pearson korelasyon katsayısı ile psikolojik sağlığın aracılık etkisi için AMOS programı kullanılmıştır.  
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Fiziksel Aktivite Engelleri alt ölçeklerinden olan "kişisel" ve "fiziksel" engellerin psikolojik sağlık üzerinde  istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif yönlü bir etkisinin olduğu, buna karşın   psikolojik sağlığın  fiziksel aktivite  üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Araştırmada psikolojik sağlığın oturarak harcanan zaman üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı ve negatif yönlü bir etkisinin olduğu ve kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak üniversite öğrencilerinin fiziksel ve kişisel aktivite engellerinin psikolojik sağlığı etkilediği, fiziksel ve kişisel engeller arttıkça öğrencilerin fiziksel aktivitelerinin azaldığı ve psikolojik sağlık durumlarının olumsuz etkilendiği  belirlenmiştir. 
Bu bulgular üniversite öğrencilerinde psikolojik ve fiziksel sağlığın birbirinden ayrılmaz önemli bir bütün olduğunu göstermesi bakımından son derece önemlidir. Bu nedenle üniversite kampüslerinde spor, yürüyüş, egzersiz ve fiziksel aktivite türlerinin artırılarak, öğrencilerin bu aktiviteleri günlük rutinlerine yerleştirmeleri konusunda planlamalar yapılması, teşvik edilmesi ve bu aktiviteleri yapan öğrencilerin tiyatro, konser gibi kampüs içi eğlenceler ile ödüllendirilmesi önerilir.

 
Anahtar Kelimeler: Fiziksel Aktivite, Öğrenci, Ruh Sağlığı, Üniversite.

Abstract:
The research was conducted to examine the mediating effect of psychological health on physical activity status and physical activity barriers in university students. The sample of the study consisted of 934 students continuing their undergraduate education at Çankırı Karatekin University in the spring semester of the 2021-2022 academic year. Data were collected using Personal Information Form, International Physical Activity Questionnaire, Physical Activity Disability Scale and General Health Questionnaire-12. Descriptive and relationship-seeking designs were used in the study. In the evaluation of the data; mean, significance test of the difference between two means (Student T Test), one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation coefficient for correlation analysis, and AMOS program for the mediating effect of psychological health were used.
According to the findings obtained from the research, it was determined that "personal" and "physical" disabilities, which are the subscales of Physical Activity Barriers, have a statistically significant and negative effect on psychological health, whereas psychological health has a statistically significant and positive effect on physical activity. In the study, it was also determined that psychological health has a statistically significant and negative effect on the time spent sitting and has a partial mediation role.
As a result, it was determined that physical and personal activity barriers of university students affect psychological health, as physical and personal barriers increase, students' physical activity decreases and their psychological health status is negatively affected.
These findings are highly important in terms of showing that the psychological and physical health of university students is an inseparable and important whole. For this reason, it is recommended to increase the types of sports, walking, exercise, and physical activity on university campuses, to make plans for students to integrate these activities into their daily routines, to encourage them, and to reward students who do these activities with on-campus entertainment such as theatre and concerts.

 
Key Words: Mental Health, Physical Activity, Student, University.