Farklı yetiştirme sistemlerinde amerikan bronz hindilerin büyüme, besi performansı, kesim ve karkas özellikleri
Growth, fattening performance, slaughter and carcass characteristics of american bronze Turkeys in different rearing systems
Yazar: EMRE ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇETİN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Hindi besisi = Turkey fattening ; Hindi eti = Turkey meat ; Hindiler = Turkeys ; Karkas özellikleri = Carcass characteristics ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışma farklı yetiştirme koşullarında Amerikan bronz hindilerinin büyüme, besi, kesim ve karkas özelliklerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada hindilerin başlangıç ve büyüme dönemlerinde besi performansları değerlendirilmek üzere; ekstansif, yarı entansif olmak üzere 2 deneme ve entansif yetiştirme sistemi (kontrol) olmak üzere toplamda 3 grup oluşturulmuştur. Büyüme ve besi performanslarının ortaya konulması maksadıyla her bir yetiştirme sisteminden rastgele seçilen sırasıyla; 33, 46 ve 44 adet olmak üzere toplam 123 adet hindinin 32 hafta boyunca büyütülerek, canlı ağırlıkları belirlenmiştir. Kesim ve karkas özelliklerinin belirlenmesi için ise her bir yetiştirme sisteminin dişi ve erkeklerinden altı hindi olmak üzere toplamda 36 adet hindi kullanılmış; kesim 32 haftalık yaşta yapılmıştır.
Hindilerin canlı ağırlık ortalamalarına 10, 12, 30 ve 32. haftalık yaşlarda yetiştirme sistemi ve cinsiyetin etkileşiminin önemli olmadığı; ancak 14-28.haftalarda incelenen bu iki faktörün önemli (P<0,05) bir farklılık oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca çıkım ağırlığı haricindeki tüm tartım dönemlerinde erkeklerin dişilere göre daha ağır (P<0,05) olduğu tespit edilmiştir. Yemden yararlanma oranı değeri ekstansif yetiştirme sisteminde 4.0 olarak hesaplandı.
Yetiştirme sisteminin farklılığı hindilerde, kesim öncesi canlı ağırlık, sıcak karkas, soğuk karkas, göğüs, but, kanat, boyun, çorbalık ağırlığını ayrıca kalp ağırlığı ve tüketilmeyen kısım (baş+ayak+son kanat ağırlığı) ağırlığını etkilemiştir (P<0,05). Sırt, taşlık, karaciğer ve tüketilmeyen iç organ ağırlığı yetiştirme sisteminden etkilenmemiştir.
Yetiştirme sisteminin sıcak karkas, soğuk karkas, göğüs, but, kanat, sırt, çorbalık oranları ile tüketilmeyen iç organların karkastaki oranlarına etkisi önemli bulunmuştur (P<0,05).
Sonuç olarak; incelenen tüm parametreler değerlendirildiğinde Amerikan bronz hindilerin meraya elverişli bir ırk olduğu söylenebilir. Çalışma gruplarının canlı ağırlık artışı ve yemden yararlanma değerleri esas alındığında, bu ırk için kaliteli meralar sağlandığında 32 haftadan daha uzun sürede de büyümesini devam ettirebileceği görülmüştür. Meraya dayalı ekstansif ve yarı entansif yetiştirme sistemlerinde entansife kıyasla yem tüketimi azaltılarak doğada değerlendirilmeyen meşe palamudu başta olmak üzere bitki ve çekirge gibi birçok böcek türünden faydalanabileceği, ekolojik ve ekonomik bir yetiştiricilik modeli geliştirilebilir.
Anahtar Sözcükler: Amerikan bronz; büyüme; besi performansı; karkas özellikleri; yetiştirme sistemi.

Abstract:
This study was carried out to investigate the growth, fattening, slaughter, and carcass characteristics of American bronze turkeys under different rearing conditions. In the study, to evaluate the fattening performances of the turkeys in the beginning and growth periods, A total of 3 groups were formed, extensive and semi-intensive, two trial and intensive rearing systems (control). In order to reveal the growth and fattening performances, randomly selected from each breeding system, A total of 123 turkeys, 33, 46, and 44, were grown for 32 weeks, and their live weights were determined. To determine the slaughter and carcass characteristics, a total of 36 turkeys, six males, and females of each rearing system, were used; the slaughter was done at 32 weeks of age.
In the average live weight of turkeys at 10, 12, 30, and 32 weeks of age, the interaction of the rearing system and gender was not significant; however, these two factors examined at 14-28 weeks made a significant (P<0,05) difference. In addition, males were heavier than females (P<0,05) in all weighing periods except for hatching weight. The feed convertion raito (FCR) was calculated as 4.0 in extensive rearing system
The different rearing system affected pre-slaughter body weight, hot carcass, cold carcass, breast, thigh, wing, neck, soup weight, heart weight, and non-consumed part (head+feet+final wing weight) weight in turkeys (P<0,05). The rearing system did not affect the back, gizzard, liver, and non-consumed visceral weight.
The effect of the rearing system on the proportions of the hot carcass, cold carcass, breast, thigh, wing, back, soup, and the ratios of internal organs that were not consumed in the carcass was found to be significant (P<0,05).
As a result, all the parameters examined are evaluated, it can be said that American bronze turkeys are a suitable breed for pasture. Based on the study groups' live weight gain and feed efficiency values , it has been observed that this breed can continue to grow for longer than 32 weeks when quality pastures are provided. An ecological and economical farming model can be developed in extensive and semi-intensive farming systems based on pastures. These can benefit from many insect species, such as plants and grasshoppers, especially acorns, which are not evaluated in nature by reducing feed consumption compared to intensive.
Key  Words: American bronze; carcass characteristics; fattening performance; growth; rearing system.