İşitme kayıplı bireylerde arka plan konuşma gürültüsü varlığında konuşma algısı
Speech on speech perception in individuals with hearing loss
Yazar: PINAR ERTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MERAL DİDEM TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
. Bu çalışmanın amacı tek konuşmacılı arka plan gürültüsünde hedef konuşma algısı performansının normal işiten ve bilateral işitme cihazı kullanan işitme kayıplı yetişkinler arasında karşılaştırılması ve hedef konuşmayı algılarken ses farkı ipuçlarından yararlanma becerisini değerlendirmektir. Çalışmaya kontrol grubu olarak normal işiten 19-52 yaş aralığında (ortalama 31.4 ± 9.4) 30 yetişkin ve çalışma grubu olarak her iki kulağında da işitme cihazı kullanan 18-62 yaş aralığında (ortalama: 36.3 ± 12.6) 30 işitme kayıplı yetişkin katılmıştır. Kullanılan materyal Hacettepe Üniversitesi ve University of Groningen iş birliği ile University of Groningen laboratuvarlarında oluşturulmuştur. Test, toplamda 91 aşamadan oluşmaktadır. Hedef cümleler üç ayrı sinyal gürültü oranında (-6 dB, 0 dB, +6 dB) ve dört farklı ses ipucu farklılığı (Aynı, ΔF0, ΔVTL, ΔF0+VTL) kombinasyonu ve kontrol koşulu olarak arka plan gürültüsü olmayan yedi cümleyi içermektedir. Dinleme görevi sonucunda, katılımcıların yanıtlarının doğruluk skorları, sinyal gürültü oranı, ses ipucu farklılıklarına göre normal işiten ve işitme kayıplı yetişkinler arasında karşılaştırılmıştır. Veri analizi ve görsel grafikler R (versiyon 4.2.3 R Core Team, 2020) ile yapılmıştır. Skorlar doğruluk oranı (0-1) temel alınarak raporlanmıştır. Her iki grubun performansı sinyal gürültü oranı baz alınarak incelenmiş ve istatistiksel analizi için Generalized Additive Model (GAM) modeli uygulanmıştır. GAM modeline her bir grup için göre kübik regresyon uygulanmış, k parametresi 3'e ayarlanmış ve tüm modelleme sınırlı maksimum olabilirlik metoduna (restricted maximum likelihood method) göre yapılmıştır. Bulgular, artan TMR ve artan ses ipuçları ile konuşma ayırt etme skorlarının arttığı görülmekle beraber, normal işiten ve işitme kayıplı dinleyiciler arasında anlamlı derecede fark gözlenmiştir (p<0.05).

Abstract:
The aim of this study is to compare the performance of target speech perception in single-speaker background noise between normal-hearing adults and hearing-impaired adults who use bilateral hearing aids, as well as to evaluate their ability to utilize sound difference cues while perceiving target speech. The study included a control group of 30 normal-hearing adults aged 19-52 (mean age: 31,4 ± 9,4) and a study group of 30 hearing-impaired adults aged 18-62 who used hearing aids in both ears (mean age: 36,3 ±12,6). The materials used in the study were developed in collaboration between Hacettepe University and the University of Groningen, and the testing took place at the University of Groningen. The test consisted of a total of 91 stages. The target sentences included three different signal-to-noise ratios (-6 dB, 0 dB, +6 dB) and four different acoustic sound differences (Same, ΔF0, ΔVTL, ΔF0+VTL) combinations, as well as a control condition with no background noise, comprising seven sentences. Following the listening task, the participants' response accuracy scores were compared between normal-hearing and hearing-impaired adults based on signal-to-noise ratio and acoustic sound differences. Data analysis and visual graphics were conducted using R (version 4.2.3 R Core Team, 2020). Scores were reported based on accuracy rates (0-1). The performance of both groups was examined based on the signal-to-noise ratio, and a Generalized Additive Model (GAM) was applied for statistical analysis. A cubic regression was applied to the GAM model for each group, with the parameter k set to 3, and all modeling was done according to the restricted maximum likelihood method. The findings indicated that speech discrimination scores increased with increasing target-to-masker ratio (TMR) and increasing sound cues. However, a significant difference was observed between normal-hearing and hearing-impaired listeners (p<0,05).