Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeye etkisi üzerine ekonometrik bir analiz
The effect of foreign direct investments on economic growthin Turkey,an econometric analysis
Yazar: TUĞBA ÖZKEÇECİ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜNSOY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Nedensellik = Causality ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Küreselleşme olgusuyla birlikte telekomünikasyon ve ulaşım teknolojisinde yaşanan gelişmeler, uluslararası mal ve hizmet ticareti dolaşımının hızlanmasında etkili olmuştur. Bununla birlikte ülkeler gerek uluslararası ticaret standartlarına uymak için, gerekse yabancı sermayeye erişebilmek için dışa açık ticari ve finansal politikalar benimsemişlerdir. Bu gelişmeler, ülkeler arası ekonomik entegrasyonu beraberinde getirmiştir. 
Doğrudan yabancı sermaye yatırımları özellikle liberalizasyon süreciyle 1980'li yıllardan itibaren ivme kazanarak, dışa açık ekonomik sistemler için temel uluslararası sermaye hareketliliklerinden biri olmuştur. Ev sahibi ülke ekonomisine yalnızca sermaye akışı sağlamakla kalmayan doğrudan yabancı sermaye yatırımları; aynı zamanda ülkelerin ekonomik büyüme ve kalkınması için rekabet gücünü artırıcı bir unsurdur. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ev sahibi ülkeye teknoloji transferini sağlamakta, beşeri sermaye ve yerli yatırımlar üzerinde verimliliği gerçekleştirmektedir. Bu yönleriyle genel refah seviyesinin artışını sağlayan doğrudan yabancı sermaye yatırımları; sürdürülebilir ekonomik büyüme üzerinde olumlu etkiye sahiptir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları bilhassa kısıtlı ulusal tasarrufa ve yetersiz sermaye birikimine sahip olan gelişmekte olan ülkelerin ekonomisi için hayati önem teşkil etmektedir.
Bu çalışmada 1980-2020 döneminde Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımları ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi araştırılmıştır. Birim kök testinde aynı seviyede durağan olmadığı görülen seriler için Toda-Yamamoto nedensellik testi yapılmıştır. DYY'den ekonomik büyümeye doğru bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

Abstract:
The developments in telecommunication and transportation technology, which have evolved with increasing globalization, have played an effective role in accelerating the circulation of international trade in goods and services. In addition, countries have adopted open trade and financial policies in order to comply with international trade standards to access foreign capital. These developments have driven more economic integration between countries.
FDI rates have sped up since the 1980s, especially with the liberalization process, and have become one of the main international capital movements for open economic regimes. FDIs not only provide capital flows to the hosted countries but also increase their competitiveness which boosts economic growth and development. FDIs transfer technology to the hosted countries which increases the efficiency of human capital and domestic investments. besides,  FDIs also increase the general welfare level with regards to the following aspects; it has a positive effect on sustainable economic growth, and it has especially vital for developing countries with limited national savings and insufficient capital accumulation.
In this study, the causality relationship between foreign direct investments and economic growth in the 1980-2020 period has been investigated. The Toda-Yamamoto causality test was utilized after we discover that the series is not stationary at the same level using the unit root tests. The results show a causality relationship running from foreign direct investment to economic growth.