Koyun ve keçilerde yağ doku kökenli mezenkimal kök hücrelerin izolasyonu ve identifikasyonu
Isolation and identification of adipose tissue derived mesenchimal stem cells in sheep and goats
Yazar: YEŞİM ASLAN KANMAZ
Danışman: PROF. DR. SADIK YILMAZ ; PROF. DR. ASUMAN ÖZEN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Keçiler = Goats ; Koyunlar = Sheep ; Kök hücreler = Stem cells

Özet:
Günümüzde hayvan hastalıkları için kök hücre tedavi metotları
geliştirilmekte ve özellikle Mezenkimal kök hücre (MKH)'ler ile başarılı sonuçlar
elde edilmektedir. Hayvan modelleri, beşeri hekimlikteki olası uygulamalar için
kök hücrelerin özelliklerini ve potansiyellerini incelemek amacıyla yaygın olarak
kullanılmaktadır. Bu çalışma koyun ve keçilerde yağ doku kökenli kök hücrelerin
tespiti, karakteristik özellikleri ile adipojenik, kondrojenik ve osteojenik
farklılaşma potansiyellerinin ortaya konulması amacıyla yapılmıştır.
Çalışmamızda kesimhanede kesilen sağlıklı ve yetişkin 5 koyun ve 5 keçiden
steril şartlarda inguinal bölgeden alınan yağ dokular kök hücre laboratuvarımıza
getirilerek hücre kültür ve pasajlamalara tabi tutuldu. Aynı zamanda kök hücrenin
ispatında önemli bir diğer aşama olan farklılaştırma işlemi gerçekleştirildi.
Mezenkimal kök hücreler adipojenik, kondrojenik ve osteojenik yönde
farklılaştırılıp histokimyasal boyama işlemlerine tabi tutuldu.
İzolasyon işleminde kök hücrelerin morfolojik olarak ispatını sağlayan self
renewal (kendi kendini yenileme) ve asimetrik bölünme aşamaları gözlemlendi.
Keçi MKH'leri koyun MKH'lerine göre daha hızlı şekilde doluluk oranına
(konfluense) ulaştı. Pasaj 3'e getirilen yağ doku kaynaklı kök hücreler
kimliklendirme işlemi için Akım (flow) sitometri cihazında CD44, CD90, CD105
ve CD45 antikorları kullanılarak yüzey belirteçleri belirlendi. CD44, CD90,
CD105 eksprese edilirken CD45 belirteci eksprese edilmedi.
Çalışmamızda, veteriner hekimlikte önemli türler arasında yer alan koyun
ve keçilerden yağ doku kaynaklı kök hücrelerin tespiti, karakteristik özellikleri ve
başka hücrelere farklılaşma (osteojenik, kondrojenik ve adipojenik) yetenekleri
belirlenmiş, koyun ve keçi MKH izolasyon farklılıkları ortaya konmuştur. Ayrıca,
bu çalışmada yüzey belirteçleri (CD44, CD90, CD105, CD45) ile MKH
immunofenotiplemesi koyun ve keçilerde ülkemizde ilk defa yapılmıştır.
Çalışmanın veteriner hekimlikte bundan sonraki MKH çalışmalarına önemli bir
katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Today, stem cell therapies are being developed for animal diseases and
successful results are obtained especially with mesenchymal stem cells (MSCs).
Animal models are widely used to study the properties and potential of stem cells
for possible applications in human medicine. This study was carried out to detect
adipose tissue-derived stem cells in sheep and goats, to reveal their characteristic
features and adipogenic, chondrogenic and osteogenic differentiation potentials.
In our study, fat tissues were taken from the inguinal region under sterile
conditions from 5 healthy and adult sheep and goats slaughtered in the
slaughterhouse were brought to our stem cell laboratory and subjected to cell
culture and passage. At the same time, the differentiation process, which is
another important step in the proof of the stem cell, was carried out. Mesenchymal
stem cells were differentiated adipogenic, chondrogenic and osteogenic and
subjected to histochemical staining processes.
In the isolation process, self-renewal and asymmetrical division stages
were observed, providing morphological proof of stem cells. Goat MSCs reached
confluence faster than sheep MSCs. Surface markers were determined by using
CD44, CD90, CD105 and CD45 antibodies in a flow cytometry device for the
identification of adipose tissue-derived stem cells brought to Passage 3. CD44,
CD90, CD105 were expressed while CD45 marker was not.
In our study, detection of adipose tissue-derived stem cells from sheep and
goats, which are among the important species in veterinary medicine, their
characteristics and differentiation into other cells (osteogenic, chondrogenic and
adipogenic) abilities were determined, and the isolation differences of sheep and
goat MSCs were revealed. In addition, in this study, surface markers (CD44,
CD90, CD105, CD45) and MSC immunophenotyping were performed for the first
time in sheep and goats in our country. It is thought that the study will make an
important contribution to future MSC studies in Veterinary Medicine.