Teknolojik determinizm bağlamında küreselleşme olgusu ve Starlınk Projesi'nin Türkiye açısından SWOT analizi
The phenomenon of globalization in the context of technological determinism and the SWOT analysis of the Starlink Project from the point of view of Turkiye
Yazar: HALİL İBRAHİM ÖZKAY
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ETHEM BİLİCİ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Medya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Yeni medya = New media

Özet:
Uydu, Dünya'nın veya başka bir gezegenin yörüngesinde dönen yapay ya da doğal cisimlere verilen isimdir. Yapay uydular, insan yapımı cihazlar olup, çeşitli amaçlarla uzaya gönderilirler. Uydu teknolojisi, iletişim, hava durumu gözlemi, bilimsel araştırmalar, navigasyon ve askeri amaçlar gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Bunlar ve daha fazla birçok alanda bu kullanılan teknolojik imkânlar, özellikle uzak ve altyapı erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde, daha geniş kapsamlı internet ve veri hizmetlerine duyulan ihtiyacı karşılamak adına giderek daha önemli hâle gelmiştir. Bu noktada Starlink Projesi, Elon Musk'ın SpaceX şirketi tarafından başlatılan, küresel internet erişimini uydu ağı ile genişletmeyi amaçlayan bir proje olarak ortaya çıkmıştır. Bu projenin Türkiye üzerindeki potansiyel etkileri, teknolojik determinizm ve küreselleşme perspektiflerinden SWOT analizi çerçevesinde incelenmiştir. Teknolojik determinizm, teknolojinin toplumsal yapı ve süreçler üzerindeki belirleyici rolüne odaklanan bir yaklaşımdır. Küreselleşme ise, teknoloji sayesinde ülkeler ve toplumlar arasındaki sınırların daha geçirgen hale gelerek ekonomik, sosyal ve kültürel etkileşimlerin hızlanmasını sağlayan bir süreçtir. Bu araştırmanın amacı, Starlink Projesi'nin Türkiye'ye etkisine yönelik güçlü ve zayıf yönler, fırsat ve tehditlerin belirlenmesidir. Bu çalışma nitel araştırma modelinde tasarlanmış ve verilerin toplanmasında literatür taraması tekniğinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler SWOT analizi ile ilişkili çerçeve esas alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular güçlü ve zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler olmak üzere dört ana tema çerçevesinde oluşturulmuştur. Güçlü yönler; geniş kapsama alanı, hızlı internet erişimi, teknolojik rekabet ve afet durumlarında kesintisiz iletişim alt temalarını, zayıf yönler; yüksek kurulum ve abonelik maliyetleri, yerel rekabet zorlukları ve regülasyon engelleri alt temalarını, fırsatlar; kırsal kalkınma, dijital uçurumun kapanması ve erişim maliyetlerinin düşmesi alt temalarını, tehditler ise; regülasyon ve yasal sorunlar, teknolojik bağımlılık, yerel sağlayıcıların rekabet gücünün azalması, ulusal güvenlik riskleri, kültürel asimilasyon ve çevresel etkiler alt temalarını içermektedir. Özellikle altyapıya uygun olmayan, uzak bölgelerde internet erişiminin iyileştirilmesi, eğitim, sağlık ve ekonomik fırsatları artırabilir. Yüksek kurulum ve abonelik maliyetleri ile regülasyon zorlukları zayıf yönler olarak değerlendirilmiştir. Bu durum, küreselleşmenin eşitsiz doğasını vurgular ve teknolojiye erişimin toplumsal yapıyı nasıl etkileyebileceğini gösterir. Kırsal kalkınma ve dijital uçurumun kapanması fırsatlar olarak görülürken, teknolojik bağımlılık, ulusal güvenlik riskleri ve kültürel asimilasyon tehditler olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye'nin Starlink Projesi'nin sunduğu fırsatlardan yararlanırken olası tehditleri minimize edecek stratejiler geliştirmesi gerekmektedir. Bu, ülkenin teknolojik gelişimi ile ulusal çıkarları arasında hassas bir denge kurmasını gerektirecektir. Uydu teknolojilerinin sosyal ve ekonomik etkileri konusunda farkındalığın artırılması, bu alanda disiplinler arası çalışmaların teşvik edilmesi, etik standartların geliştirilmesi ve ulusal teknoloji politikalarının güçlendirilmesi önerilebilir. Ayrıca, yerel teknoloji üretiminin desteklenmesi ve siber güvenlik önlemlerinin artırılması da önemlidir. Bu yaklaşım, Türkiye'nin küresel teknolojik gelişmelere ayak uydurma ile ekonomik bağımsızlık, kültürel kimlik ve ulusal güvenliği koruma arasındaki hassas çizgiyi yönetme becerisine bağlı olacaktır.

Abstract:
A satellite is an artificial or natural object orbiting the Earth or another planet. Artificial satellites are man-made devices that are sent into space for various purposes. Satellite technology is used in many fields such as communication, weather observation, scientific research, navigation and military purposes. In these and many other areas, these technological capabilities have become increasingly important to meet the need for more comprehensive internet and data services, especially in remote areas with limited infrastructure access. At this point, the Starlink Project has emerged as a project initiated by Elon Musk's SpaceX company, aiming to expand global internet access via satellite network. The potential impacts of this project on Turkiye are examined within the framework of SWOT analysis from the perspectives of technological determinism and globalization. Technological determinism is an approach that focuses on the determining role of technology on social structures and processes. Globalization, on the other hand, is a process in which the borders between countries and societies become more permeable thanks to technology, accelerating economic, social and cultural interactions. The purpose of this study is to identify the strengths, weaknesses, opportunities and threats regarding the impact of the Starlink Project on Turkiye. This study was designed in qualitative research model and literature review technique was used to collect data. The data obtained were evaluated based on the framework associated with SWOT analysis. The findings were organized around four main themes: strengths, weaknesses, opportunities and threats. Strengths include broad coverage, fast internet access, technological competition and uninterrupted communication in case of disasters; weaknesses include high installation and subscription costs, local competition challenges and regulatory barriers; opportunities include rural development, closing the digital divide and lower access costs; and threats include regulatory and legal issues, technological dependency, reduced competitiveness of local providers, national security risks, cultural assimilation and environmental impacts. Improving internet access, especially in remote areas with poor infrastructure, can enhance education, health and economic opportunities. High installation and subscription costs, and regulatory challenges were assessed as weaknesses. This highlights the unequal nature of globalization and shows how access to technology can affect social structure. Rural development and closing the digital divide are seen as opportunities, while technological dependency, national security risks and cultural assimilation are identified as threats. In conclusion, Turkiye needs to develop strategies to minimize potential threats while taking advantage of the opportunities offered by the Starlink Project. This will require the country to strike a delicate balance between technological development and national interests. Raising awareness on the social and economic impacts of satellite technologies, encouraging interdisciplinary studies in this field, developing ethical standards and strengthening national technology policies may be recommended. It is also important to support local technology production and increase cyber security measures. This approach will depend on Turkiye's ability to manage the delicate line between keeping pace with global technological developments and maintaining economic independence, cultural identity and national security.