Liselerde öğrenci ve öğretmenlerin güvenli okul iklimi algıları ile öğrencilerin akademik başarıları arasındaki ilişki
The relationship between students' and teachers' safe school climate perceptions and students' academic achievement in high schools
Yazar: SELDA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ŞADUMAN KAPUSUZOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Güvenlik = Security ; Güvenlik iklimi = Safety climate ; Liseler = High schools ; Okul iklimi = School climate ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Bu çalışmanın amacı lise düzeyindeki öğrencilerin ve öğretmenlerin güvenlik algıları ile öğrenci başarısı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu kapsamda Türkiye ve dünyada güvenli okul, güvenli okul iklimi, okul güvenliğini etkileyen faktörler, okul güvenliği şiddet ilişkisi, öğrenci başarısını etkileyen faktörler belirlenmiştir. Güvenli okul ortamının öğrenci başarısı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada aynı zamanda anne-babanın eğitim ve gelir durumunun, ilçenin, okul türlerinin öğrenci güvenlik algısına ve başarısına etkisi de incelenmiştir. Çalışma grubu Ankara Çankaya ve Altındağ ilçelerinde öğrenim gören 332 öğrenci ve 141 öğretmeni kapsamaktadır. Bu çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan güvenli okul öğrenci ve güvenli okul öğretmen ölçekleri kullanılmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Ayrıca katılımcılara yarı yapılandırılmış mülakat soruları sorulmuş ve güvenil iklim kontrol listesi ise araştırmacı tarafından doldurulmuş ve analiz edilmiştir. Araştırma problemi çözümlenirken tek yönlü MANOVA, t-testi, tek ve iki yönlü ANOVA, Welsh testi, Kruskal Wallis H-Testi, Spearman korelasyon katsayısı, Pearson korelasyon katsayısı gibi istatistiksel teknikler kullanılmış ve yarı yapılandırılmış mülakat soruları içerik analizi ile analiz edilmiştir.Çalışmanın bulgularına göre farklı okul türlerinde (Anadolu, meslek, genel lise)öğrencilerin güvenlik algılarında iki alt boyutta farklılık bulunmuştur. Öğrenci başarıları ile güvenlik algıları arasında orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin güvenlik algıları ile öğrenci başarısı arasında bir ilişki bulunmamıştır. Üniversite mezunu annelerin çocuklarının lise mezunu, lise mezunu annelerin çocuklarının ise ilkokul mezunu annelerin çocuklarından başarıları daha yüksek bulunmuştur. Benzer şekilde Üniversite mezunu babaların çocuklarının lise mezunu, lise mezunu babaların çocuklarının ise ilkokul mezunu babaların çocuklarından başarısı daha yüksek bulunmuştur. Anadolu liseleri, meslek liselerine göre, meslek liseleri ise genel liselere göre daha başarılı bulunmuştur. Anadolu liselerindeki öğrencilerin güvenlik algısı meslek liselerindekine göre, meslek liselerindeki öğrencilerin güvenlik algısı genel liselerindekine göre yüksektir. Güvenlik algısı yüksek olan öğrencilerin daha başarılı oldukları bulunmuştur. Çankaya bölgesindeki öğrenciler Altındağ bölgesindeki öğrencilere göre, kız öğrenciler erkek öğrencilere göre daha başarılı bulunmuştur. Aile gelirlerinin 3000 ve üzerinde olan öğrencilerin başarıları diğer gelir gruplarındaki öğrencilerden daha yüksek olduğu ve ayrıca güvenlik algılarının daha olumlu olduğu bulunmuştur. 
Öğrencilerin güvenlik algısı ile öğrenci akademik başarısı arasında orta düzeyde başarı bulunmuştur. Öğretmenlerin güvenlik algıları ile öğrencilerin akademik başarısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Hayatta kendini güvende hisseden öğrencilerin çoğunluğu okulda da kendini güvende hissetmektedir. Benzer şekilde hayatta kendini güvende hisseden öğretmenlerin çoğunluğu okulda da kendini güvende hissetmektedir. Bu bulgu Altındağ ve Çankaya ilçelerindeki altı okul için aynıdır.

Abstract:
The study aims at examinig the relationship between students and teachers safe school perceptions and student academic achievement in high school level in Ankara.In this context ,safe schools,safe school climate,safe school and violence relationship,the factors affecting student academic achievement are examined.It is examined that the effect of safe school climate on student academic achievement.In additon, the education of parents,income of parents,type of schools and district where schools are located on students' achievement are examined.
It was concluded that there was no significantly relationship between teachers' safe school perceptions and students' academic achievement. The study indicated that there was statistically positive and moderate relationship between students' safe school perceptions and students' academic achievement. 
The study concluded that different type of schools showed statistically significant relationship students' safe school perceptions.
For this study two questionnaires were used: Safe school climate questionnaire for students and for teachers. The questionnaires were applied to the 332 students and 141 teachers of all six high schools in Altındağ and in Çankaya District. This study was designed  relationanal screening model.In addition, safe school control list were determined and analyzed by instructor.  For analyzing data,    Manova,   t-test, Anova, Welsh test, Kruskal Wallis H-test, Spearman corelation coefficient, Pearson coreletion coefficient were used as ststistical techniques. Semi-structured interview questions were analyzed with the content analyses 
In the researh the perception of students of safe school climate  showed  significant differences  in two sub-levels in different type of schools. Students who have parents with university degree are more succesfull than students who have parents with high school degree. Students who have parents with high school degree are more succesfull than stunets who have parents with primary school degree.
The success of Anatolian high school is better than that of vocational high school. Similarly, the success of vocational high school is beter than that of general high school. The student perceptions of safety in Anatolian high school is higher than that of vocational high school. Similarly, the student perceptions of safety in vocational high school is higher than that of general high school. Students who have high safety perceptions are more successfull than others. Students in Çankaya District are more successfull than students in Altındağ District. Girls are more successfull than boys. The students who have parents with income of 3000 TL and higher are more successfull and have high safety perceptions.
The moderate reletionship is found between students academic achievement and safe school climate perceptions of students Safe school climate perceptions of teachers show no diferrence with students academic achievement.
Students who feel themselves safely in life feel safely in school. Similarly, Teachers who have positive safety perceptions in life feel safetly themselves in school. This result is same in six schools in both district.