Bireylerin kişilerarası-sosyal zekâ düzeyleri ve bağlanma stillerinin, ilişkilerde karar verme becerilerini yordama gücünün incelenmesi
The examination of the predictive power of individuals' interpersonal-social intelligence levels and attachment styles on decision-making skills in relationships
Yazar: BÜŞRA NUR AKTEPE İLERİ
Danışman: PROF. DR. MURAT İSKENDER
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Güvenli bağlanma = Attachment security ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Kayıtsız bağlanma = Indifferent attachmen ; Korkulu bağlanma = Fearful attachment ; Saplantılı bağlanma = Preoccupied attachment ; Sosyal zeka = Social intelligence ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Yapılan araştırmada bireylerin kişilerarası-sosyal zekâ düzeyleri ve bağlanma stillerinin, ilişkilerde karar verme becerilerini yordama gücü incelenmiştir. Ayrıca demografik değişkenlere göre kişilerarası-sosyal zekâ düzeyleri ve bağlanma stillerinin, ilişkilerde karar verme becerilerinin farklılaşma durumlarının da tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bireylerin kişilerarası-sosyal zekâ düzeyleri ve bağlanma stillerinin, ilişkilerde karar verme becerilerini yordama gücünün incelenmesine yönelik yürütülen bu araştırma ilişkisel desenle tasarlanmıştır. İlişkisel desende iki ya da daha fazla sayıdaki değişken arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya 18 yaş üstü 281 birey katılmıştır. Katılımcılar basit seçkisiz yöntemle seçilmiştir. Gerçekleştirilen uç değer analizi sonucunda Z puanı ±3 arasında olmayan 5 ölçüm veri setinden çıkartılmış ve 276 veri analize dahil edilmiştir.
 Araştırmaya katılan bireylere Demografik Bilgi Formu, Tromso Sosyal Zekâ Ölçeği, İlişki Ölçekleri Anketi ve İlişkide Karar Verme Ölçeği uygulanmıştır.  Katılımcılardan toplanan veriler istatistiksel analizleri için SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıp dağılmadığının tespit edilmesi için "Normallik Testi" gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağıldığı tespit edildiğinden demografik değişkenlere göre incelemelerde "Parametrik Testlerden", "t-testi" ile "One Way Anova" testi kullanılmıştır. Bireylerin kişilerarası-sosyal zekâ düzeyleri ve bağlanma stillerinin, ilişkilerde karar verme becerilerini yordama gücünün incelenmesinde ise hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Yapılan korelasyon analizine göre kişilerarası-sosyal zekâ alt boyutlarından olan sosyal bilgi süreci, sosyal beceriler ve sosyal farkındalık düzeyi ile ilişkilerde karar verme becerileri arasında pozitif yönde korelasyon tespit edilmiştir. Korkulu bağlanma ile ilişkide karar verme becerileri arasında negatif yönde korelasyon belirlenmiştir. Güvenli bağlanma ile ilişkide karar verme becerileri arasında pozitif yönde korelasyon vardır. Kayıtsız ve saplantılı bağlanma ile ilişkide karar verme becerileri arasında korelasyon tespit edilememiştir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizine göre sosyal bilgi süreci ile sosyal beceriler, ilişkide karar vermeyi anlamlı biçimde yordarken bu değişkenler toplam varyansının %27'sini açıklamaktadır. İkinci adımda bağlanma stilleri modele dahil edilmiş ve analiz yeniden gerçekleştirilmiştir. Buna göre güvenli bağlanma, ilişkide karar vermeyi anlamlı biçimde yordarken, güvenli bağlanmanın modele katkısı %2,1 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak güvenli bağlanmanın ayırt edici gücünün yeterli düzeyde olmadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal zekâ, Sosyal farkındalık, Sosyal beceri, Bağlanma stilleri, İlişkide karar verme.

Abstract:
In this study examines the predictive power of individuals' interpersonal-social intelligence levels and attachment styles on their decision-making skills in relationships. Additionally, it aims to determine the differences in interpersonal-social intelligence levels and attachment styles in relation to decision-making skills based on demographic variables. The research, designed with a relational pattern, aims to identify the relationships between two or more variables. The study included 281 individuals over the age of 18, selected through a simple random sampling method. After conducting an outlier analysis, five data points with Z-scores not within ±3 were excluded, resulting in 276 data points for analysis.
Participants were administered the Demographic Information Form, the Tromso Social Intelligence Scale, the Relationship Scales Questionnaire, and the Decision-Making in Relationships Scale. The data collected from participants were analyzed using the SPSS 24.0 software package. A "Normality Test" was conducted to determine if the data were normally distributed. Since the data were found to be normally distributed, "Parametric Tests," including the "t-test" and "One Way ANOVA," were used for analyses based on demographic variables. Hierarchical regression analysis was employed to examine the predictive power of individuals' interpersonal-social intelligence levels and attachment styles on their decision-making skills in relationships.
According to the correlation analysis, a positive correlation was found between the sub-dimensions of social intelligence (social information processing, social skills, and social awareness) and decision-making skills in relationships. A negative correlation was identified between fearful attachment and decision-making skills in relationships. There is a positive correlation between secure attachment and decision-making skills in relationships. No correlation was found between dismissive and preoccupied attachment and decision-making skills in relationships. Hierarchical regression analysis revealed that social information processing and social skills significantly predict decision-making in relationships, explaining 27% of the total variance. In the second step, attachment styles were included in the model, and the analysis was repeated. Secure attachment was found to significantly predict decision-making in relationships, with a contribution of 2.1% to the model. However, the distinguishing power of secure attachment was not found to be at a sufficient level.
Keywords: Social intelligence, Social awareness, Social skills, Attachment styles, Decision-making in relationships.