Bazı tıbbi bitki ekstrelerinin antioksidan ve antikolinesteraz aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of antioxidant and anticholinesterase activities of some medicinal plant extracts
Yazar: EZGİCAN ULAÇ
Danışman: PROF. DR. UFUK KOLAK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Fenoller = Phenols ; Flavonlar = Flavones ; Flavonoidler = Flavonoids ; Kolinesteraz inhibitörleri = Cholinesterase inhibitors ; Kolinesterazlar = Cholinesterases ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de ve dünyada halk arasında tıbbi amaçla kullanılan aslanpençesi, biberiye, devedikeni, ebegümeci ve ısırganotu bitkilerinden hazırlanan hekzan, aseton ve etil alkol ekstrelerinin toplam fenolik ve toplam flavonoit miktarlarının, antioksidan ve antikolinesteraz etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. DPPH serbest radikali, ABTS katyon radikali ve süperoksit anyon radikali süpürücü yöntemleri ile ekstrelerin antioksidan potansiyelleri ve Ellman yöntemi ile antikolinesteraz etkileri tayin edildi. Aslanpençesi etil alkol ekstresinin hem fenolik hem flavonoit miktar bakımından diğer ekstrelerden daha zengin olduğu tespit edildi. DPPH yönteminde aslanpençesi etil alkol ve devedikeni hekzan ekstreleri, ABTS yönteminde aslanpençesi aseton ve etil alkol ekstreleri ile biberiye aseton ve etil alkol ekstrelerinin 100 μg/mL konsantrasyonda en aktif ekstreler oldukları belirlendi. Hiçbir ekstre süperoksit anyon radikalini gidermedi. Isırganotu etil alkol ekstresinin galantaminden daha yüksek, ebegümeci aseton ekstresinin galantamin kadar, aslanpençesi hekzan, ebegümeci hekzan, ebegümeci etil alkol ve ısırganotu aseton ekstrelerinin yaklaşık olarak galantamin kadar butirilkolinesteraz enzimini inhibe edici etki gösterdiği saptandı. Sonuç olarak, aslanpençesi bitkisinin yaprak ile çiçeklerinden hazırlanan ekstrelerin ABTS katyon radikali ve süperoksit anyon radikali giderim potansiyelleri ile antikolinesteraz etkileri, devedikeni tohumlarından hazırlanan ekstrelerin antikolinesteraz aktiviteleri, ebegümeci bitkisinin yaprak ile çiçeklerinden hazırlanan ekstrelerin ABTS katyon radikali giderim ve butirilkolinesteraz enzimini inhibe edici etkileri ilk defa çalışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine total phenolic and total flavonoid contents, antioxidant and anticholinesterase activities of the hexane, acetone and ethanol extracts prepared from mantle, rosemary, thistle, mallow and nettle commonly consumed for medicinal purposes in Turkey and all around the world. DPPH free radical, ABTS cation radical and superoxide anion radical scavenging assays, and Ellman method were used to establish the antioxidant and anticholinesterase potantial of the extracts, respectively. Total phenolic and flavonoid contents of the mantle ethanol extract was found to be the richest extract among the other extracts. Mantle ethanol and thistle hexane extracts in DPPH free radical scavenging method, and acetone and ethanol extracts of mantle and rosemary in ABTS cation radical scavenging assay showed the highest inhibition in 100 μg/mL concentration. None of the extracts exhibited superoxide anion radical scavenging activity. Nettle ethanol extract indicated higher butyrylcholinesterase inhibitory activity than galanthamine, mallow acetone extract as galanthamine, mantle hexane, mallow hexane and ethanol, and nettle acetone extracts almost as galanthamine. As a result to our knowledge, ABTS cation radical and superoxide anion radical scavenging activity and anticholinesterase potantial of the extracts prepared from mantle leaves and flowers, anticholinesterase activity of thistle seeds extracts, ABTS cation radical scavenging activity and butyrylcholinesterase inhibitory activity of the extracts prepared from mallow leaves and flowers were investigated for the first time in this study