Büyük memeli yaban hayvanlarının yakın habitatlar arasında kullandığı dispersal koridorlarının coğrafi bilgi sistemleri  kullanılarak tespit edilmesi: Daday ve Azdavay ormanları örneği
Determination of dispersal corridors used by large mammal wild animals between close habitats using geographical information systems: The example of Daday and Azdavay forests
Yazar: GÖKTUĞ UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZKAN EVCİN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ballıdağ ve Kurtgirmez mevkilerinde yapılan bu çalışmada, bölgedeki büyük memeli 
türlerinin geçiş koridorlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında bozayı 
(Ursus arctos), çakal (Canis aureus), karaca (Capreolus capreolus), kızılgeyik (Cervus 
elaphus), kurt (Canis lupus), sansar (Martes sp.), porsuk (Meles meles), tilki (Vulpes vulpes), 
yaban domuzu (Sus scrofa), yaban kedisi (Felis silvestris) ve yaban tavşanı (Lepus europaeus) 
gibi toplamda 11 farklı tür alanda tespit edilmiştir. Bu türlerden bozayı (Ursus arctos), karaca 
(Capreolus capreolus), kızılgeyik (Cervus elaphus), kurt (Canis lupus), ve yaban domuzu (Sus 
scrofa), araştırmanın hedef türleri olarak belirlenmiştir. Hedef türlerle ilgili var verilerini elde 
etmek için doğrudan ve dolaylı gözlem yöntemleri, verilerin analizi için ise var verilerine 
dayalı çalışma yaklaşımını temel alan MaxEnt yazılımı kullanılmıştır. Son aşamada ise, yaban 
hayatı ekolojik koridorlarının oluşturulması için Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Devre Teorisi 
(Circuit Theory) yaklaşımını temel alan Circuitscape programı kullanılmıştır. Her bir tür için 
bağlantı haritaları oluşturulmuş ve bu haritalarda düğüm noktaları ve direnç yüzey alanları 
belirlenmiştir. Sonuç olarak, Bozayı, Karaca, Kızılgeyik, Kurt ve Yaban domuzu gibi hedef 
türler için Ballıdağ ve Kurtgirmez mevkileri arasında önemli yaban hayatı ekolojik koridorları 
belirlenmiştir. Bu tez çalışması, Türkiye'de koridor ekolojisi üzerine yapılan ilk detaylı 
çalışmalardan biridir ve ileride yapılacak benzer çalışmalara öncülük etmesi beklenmektedir. 
Ayrıca, ülkemizde yürütülen yaban hayatı çalışmalarına ve yaban hayatı yönetimine önemli 
katkılar sağlaması düşünülmektedir.

Abstract:
The research conducted in the Ballıdağ and Kurtgirmez regions aimed to identify the 
movement corridors of large mammal species in the area. A total of 11 different 
species were identified, including brown bear (Ursus arctos), jackal (Canis aureus), 
roe deer (Capreolus capreolus), red deer (Cervus elaphus), wolf (Canis lupus), marten 
(Martes sp.), badger (Meles meles), fox (Vulpes vulpes), wild boar (Sus scrofa), 
wildcat (Felis silvestris), and European hare (Lepus europaeus). Among these species, 
brown bear (Ursus arctos), roe deer (Cervus elaphus), red deer (Cervus elaphus), wolf 
(Canis lupus), and wild boar (Sus scrofa), were selected as the target species for the 
study. The research utilized both direct and indirect observation methods to obtain data 
on the target species. The analysis of the data was performed using the MaxEnt 
software, which is based on a presence-only approach. In the final stage, Geographic 
Information Systems (GIS) and the Circuit Theory approach based Circuitscape 
software were used to create ecological corridor maps. Connection maps were 
generated for each species, and node points and resistance surface areas were identified 
within these maps. Consequently, significant ecological corridors for the target 
species, including brown bear, roe deer, red deer, wolf, and wild boar, between the 
Ballıdağ and Kurtgirmez regions were determined. This thesis is the first detailed 
research conducted on corridor ecology in Turkey and is expected to serve as a 
precursor for future similar studies. Moreover, it is anticipated to contribute 
significantly to wildlife research and wildlife management efforts in our country.