Kayıp ve yas sürecinde sanatla zenginleştirilmiş grup müdahale programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of enriched by art group intervention in the loss and grief
Yazar: ZEYNEP ÇİFTÇİLER AYDIN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Kayıp = Loss ; Sanat = Art ; Sanat etkinlikleri = Art activities ; Yas = Mourning

Özet:
Kayıp sonrası yaşanan yas süreci ikircikli duyguları barındıran zorlu bir süreçtir. Yas sürecinin ertelenmesi ya da uzamasının olumsuz ruhsal etkileri vardır. Araştırmanın amacı iki aşamalı olarak planlanmıştır. İlk olarak, yas sürecinde sanatla zenginleştirilmiş grup müdahale programının kayıp sonrası anlamı yeniden yapılandırma, yas bilişleri, pozitif duygu, negatif duygu depresyon ve kaygı düzeyine etkisi nicel olarak incelenmiştir.  Araştırmanın nicel kısmında, ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Yas sürecinde sanatla zenginleştirilmiş grup müdahale programının etkililiği sınanmıştır. İkinci olarak, yas sürecinde sanatla zenginleştirilmiş grup müdahale programının etkililiğinin üyelerin bakış açısıyla fenomenolojik olarak nitel yöntemlerle incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada karma yöntemler kapsamında yer alan eş zamanlı iç içe geçmiş tasarım seçilmiştir. Katılımcılar son 24 ay içinde kayıp yaşamış Bahçeşehir Üniversitesi öğrencileridir.

Araştırmanın nicel sonuçları, grup müdahale programının deney grubu katılımcılarının kayıp sonrası anlamı yeniden yapılandırma düzeyini kontrol grubuna göre artırdığını, olumsuz yas bilişleri, negatif duygu, depresyon ve kaygı düzeylerini azalttığını, pozitif duygu düzeyi üzerinde sınırda anlamlı bir etki yarattığını göstermiştir. Müdahale programı sonucunda, deney grubu katılımcılarının kayıp sonrası anlamı yeniden yapılandırma ve pozitif duygu düzeylerinin arttığı, olumsuz yas bilişleri, negatif duygu ve depresyon düzeylerinin azaldığı, kaygı düzeylerinde ise sınırda anlamlı bir değişim olduğu bulunmuştur.
 
Nitel bulgulara göre grup müdahalesinin etkililiği, yas tepkilerine dair farkındalığın artması, yas sürecinde dayanıklılığın artması, yas sürecini anlamlandırma, yas görevlerinin tamamlanması, grupta terapötik faktörlerin iyileştirici rolü, günlüklerin tamamlayıcı rolü, sanatla zenginleştirilmiş etkinliklerin rolü, liderlik becerilerinin etkin kullanımı temaları çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kayıp, Yas Süreci, Yas ve Anlamı Yeniden Yapılandırma, Grupla Psikolojik Danışma, Karma Yöntem

Abstract:
The grieving after the loss is a difficult period that contains ambivalent feelings. Delayed or prolonged grief has negative mental effects. The purpose of this study is planned in two stages. First of all, the effect of group intervention program enriched by art on the levels of reconstruction after loss, grief cognitions, positive affect, negative affect, depression and anxiety are examined quantitatively. In the quantitative part of the study pre-test post-test control group was used. The effectiveness of the group intervention program enriched by art in the grief process was tested. As a second goal, it was determined to examine the effectiveness of the group intervention program enriched by art for the grieving process through phenomenological qualitative methods from the perspective of the members. Qualitative data were analyzed using content analysis. Concurrent nested strategy of the mixed method was chosen in the research. Participants are Bahçeşehir University students who have lost their lives in the last 24 months.
The results of the quantitative study showed that the group intervention program increased the level reconstruction of meaning the experimental group participants compared to the control group, decreased negative grief cognitions, negative emotion, depression and anxiety levels and had a borderline significant effect on positive emotion level. It was concluded that the group intervention program which was applied increased the reconstruction of meaning after loss and positive emotion levels, negative grief cognitions, negative emotion and depression levels decreased, and there was borderline significant effect on anxiety level.
The qualitative findings were evaluated within the framework of the effectiveness of group intervention, increased awareness of grief responses, increased resilience in the grief process, understanding the grief, completing mourning tasks, the healing role of therapeutic factors in the group, the complementary role of diaries, the role of art-enriched activities, the role of the group leader, effective use of leadership skills.

Keywords: Loss, Grief, Grief and Meaning Reconstruction, Group Counseling, Mixed Method