Tek doz metotreksat uygulaması sonrası(0.-4.gün) β-hcg değeri düşmeyen hastalarda tek doz ile 4.gün ilave doz metotreksat uygulamasının başarı oranlarının karşılaştırılması
Comparison of success rates of single dose and additional fourth day dose methotrexate application  in patients whose (0.-4. gün) β-hcg value doesn't decrease after the first dose methotrexate administration
Yazar: TUĞBA AĞBAL
Danışman: PROF. DR. SALİM ERKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik-ektopik = Pregnancy-ectopic ; Koryonik gonadotropinler = Chorionic gonadotropins ; Metotreksat = Methotrexate ; Tedavi = Treatment

Özet:
Giriş ve Amaç: Tubal ektopik gebelik tanısıyla tek doz metotreksat (MTX) tedavi
protokolü başlanan hastalarda 0.-4.gün beta human koryonik gonodotropin(β-hCG) 
değerlerinde düşüş olmaması halinde 7.gün β-hCG değerleri beklenilmeden 4.gün 
ilave MTX dozu uygulamak ve bu şekilde 4.gün β-hCG değerlerinin erken prognostik 
bir gösterge olup olmadığını araştırmaktır. Ayrıca gösterge ise tek doz metotreksat 
protokolü uygulanan ve 0.-4.gün β-hCG değerlerinde artış şeklinde değişim gösteren 
hastalarda 4.gün ilave MTX dozu yapmanın tedavi etkinliğini artırıp artırmadığını ve 
tedavi sürecini kısaltmanın mümkün olup olmadığını göstermektir.Gereç ve Yöntem: Çalışma grubumuzu Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde erken gebelik servisinde tubal ektopik gebelik tanısı almış ve tek doz MTX protokolü uygulanmış hastalar oluşturdu. Referans 
merkez olan Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Ocak 2018-Aralık 2019 tarihleri arasında erken gebelik servisinde tubal ektopik gebelik tanısı ile tek doz MTX protokolü uygulanmış ve β-hCG değerleri 0.-4. gün yükselen hastalar retrospektif olarak alındı. Aralık 2020-Eylül 2021 yılları arasındaki tubal ektopik gebelik tanısıyla tek doz MTX protokolü 
başlanılan hastalardan β-hCG değerleri 0.-4. gün yükselen ve 4.gün ilave 2. Doz MTX uygulanan hastalar ise prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Bu iki grup arasında tedavi başarı oranları karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışmaya tubal ektopik gebelik görülen 115 hasta dâhil edildi. 
Hastaların 67'sinde tek doz metotreksat protokolü uygulandı (Grup 1), 48'inde ise tek doz MTX protokolü başlanılan hastalardan 0.-4.gün β-hCG değerleri artan hastalara (Grup 2) 4.gün ilave MTX dozu uygulandı. Grup 1'de tedavi 40 (%59,7) hastada başarılı, 27 (%40,3) hastada başarısız oldu.Grup 2'de ise tedavi 39 (%81,3) hastada başarılı, 9 (%18,8) hastada başarısız oldu. Tedavinin başarılı olma oranı Grup 2'de anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,014). Grup 1ve Grup 2'de tedavi başlangıcındaki ve 4.gün ölçülen β hCG düzeyinin tedavi başarısızlığını ön görmede anlamlı bir tanısal değeri yoktu (p<0,005). Tek doz tedavi alanlarda β hCG artışının %15'ten fazla olması durumunda %75 sensitivite, %62 spesifite ile tedavinin başarısız olacağı bulundu.Sonuç: Bizim çalışmamıza göre 0.-4.gün β hCG değeri yükselen hastalarda sadece tek doz uygulanan hasta grubunda başarı oranı % 59.7, tedavi başarısızlığını %40.3 olarak bulunurken, 4.gün ilave MTX dozu uygulanan hasta grubunda bu oranlar sırası ile %81.3 ve % 18.7 olarak bulundu ve bu fark istatistiki olarak anlamlı idi.Bu da bize özellikle 0.-4.gün β hCG değeri yükselen hastalarda 7. gün beklenmeden 
4.gün ikinci doz MTX uygulamanın tedavi başarısını arttırdığını göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tubal Ektopik Gebelik, Metotreksat, Tek Doz Protokol, 
Medikal Tedavi, β-hCG

Abstract:
Introduction and Aim: The aim is to apply additional dose methotrexate without waiting for 
β-hCG values on the 7th day, if there is no decrease in β-hCG values on the 0th-4th day in 
patients who started methotrexate on the 0th day, and in this way, to investigate whether the 
4th day β-hCG values are an early prognostic indicator. If it is an indicator, it is to show 
whether it is possible to increase the effectiveness of treatment and shorten the treatment 
process by switching to a two-dose protocol in cases where a single dose methotrexate protocol 
is applied.Material and Method: The study group consisted of patients in the early pregnancy 
service of Etlik Zübeyde Hanım Gynecology Training and Research Hospital were diagnosed 
with ectopic pregnancy and treated. Among the patients who were diagnosed tubal ectopic 
pregnancy in the early pregnancy service of the reference center hospital Etlik Zübeyde Hanım 
Maternity Hospital between January 2018 and December 2019, the patients whose β-hCG 
values increased on the 0th-4th day and who received a single dose of methotrexate (MTX) 
were included retrospectively. Among the patients diagnosed between December 2020 and 
September 2021, the patients whose β-hCG values increased on the 0th-4th day and who were 
administered the second dose of MTX on the 4th day were included in the study prospectively.
Treatment success rates were compared between these two groups.Results: 115 patients with ectopic pregnancy were included in the study. A single dose methotrexate protocol was applied in 67 of the patients (Group 1), while an additional dose methotrexate was applied in 48 (Group 2). While the treatment was successful in 40 patients (59.7%) and unsuccessful in 27 patients (40.3%) in whom single-dose methotrexate protocol was applied. In patients who were applied an additional dose methotrexate, the treatment was successful in 39 patients (81.3%) and unsuccessful in 9 patients (18.8%). The success rate of the treatment was significantly higher in patients who received an additional dose methotrexate protocol (p=0.014). In Group 1 and Group 2, the β-hCG level measured at 
the beginning of the treatment and on the 4th day did not have a significant diagnostic value 
in predicting treatment failure (p<0.005). It has been determined that if the β-hCG increase is
greater than 15% in those receiving single-dose treatment, the treatment will fail with 75% 
sensitivity and 62% specificity.Conclusion: In the study, the success of treatment was compared in patients diagnosed with tubal ectopic, who started a single-dose MTX protocol, and whose β-hCG value increased on the 0th-4th day, who received an additional dose of MTX on the 4th day, and in the patients who did not receive MTX until the 7th day. The aim is to investigate whether the change in β hCG values at 0th-4th day is significant in determining the success of treatment. According to 
this study, the success rate was 59.7% and the treatment failure rate was 40.3% in the patient 
group whose β-hCG value increased on the 0th-4th day, while these rates were 81.3% and 
18.7%, respectively, in the patient group who received an additional dose of MTX on the 4th 
day, and this difference is statistically significant. This shows that the second dose of MTX on 
the 4th day, without waiting for the 7th day, increases the success of the treatment, especially 
in patients whose β-hCG values increase on the 0th-4th day.
Keywords: Tubal Ectopic Pregnancy, Methotrexate, Single Dose Protocol, Medical 
Treatment, β-hCG