Savunma sanayi ürünlerinde Türkiye'nin rekabet gücünün belirlenmesi: Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler ve karşılaştırmalı ihracat performansı yöntemi uygulaması
Determining Turkey's competitiveness in defense industry products: Implementation of the revealed comparative advantages and the comparative export performance method
Yazar: SEDA YELDAN
Danışman: PROF. DR. ZEHRA VİLDAN SERİN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler = Revealed comparative advantages ; Karşılaştırmalı üstünlükler = Comparative advantages ; Performans = Performance ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; İhracat = Export

Özet:
Jeopolitik  durumu  nedeniyle, Türkiye savunma sanayi, açısından tarih boyunca stratejik öneme sahip olmuştur. Türkiye son  yıllarda  savunma sanayinde önemli adımlar atarak dışa bağımlılığını azaltmış, pek çok ülkeyle rekabet edecek konuma gelmiştir. Türkiye özellikle 2000 yılından itibaren savunma sanayinde yerli üretimini artırmayı başarmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, savunma sanayi ihracatında küresel güç olan ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya karşısında  zırhlı araç, topçu, füze ve gemi ürün gruplarında Türkiye'nin rekabet gücünün belirlenmesidir. Bu çalışmada 'Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler' (AKÜ) indeksi ve 'Karşılaştırmalı İhracat Performans' (KİP)- indeksi yöntemleri 2010-2020 dönemi için uygulanmıştır. Araştırma bulguları, Türkiye'nin 2010-2020 döneminde zırhlı araç ihracatında , AKÜ indeks değerlerine göre rekabet gücünün  yüksek olduğunu göstermektedir Topçu ürün grubunda KİP indeks değerlerinde Türkiye 2015 yılında Rusyadan üstün bir performansa sahiptir. Dalgalı bir indeks seyri izlese de, 2011-2017 yılları arasında seçilmiş ülkelerden topçu ürün ihracat performansı yüksektir. Füze KİP indeks değerleri karşılaştırmalı ihracat performansı genel olarak düşüktür. Türkiye füze ihracatında dezavantajlı bir konuma sahiptir. Gemi ihracat performansında 2010 ve 2019 yıllarında Rusyadan daha iyi konuma   ulaştığı bulgusuna ulaşılmıştır. ABD ile ise 2012 sonrası ihracat performansı yüksektir. 2018 yılına kadar Çin'den daha avantajlı konumdadır. Türkiye' nin savunma zırhlı araç, topçu ve gemi ürün  ihracatında ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya  karşısında  rekabet gücünün  devam etmesi Türkiye'nin bu ürün guruplarında  araştırma ve geliştirmeye verdiği önemi artırmasına  ve uyguladığı stratejik ticaret politikalarını devam ettirmesine bağlıdır.

Abstract:
Due to its geopolitical situation, Turkey has had strategic importance for the defense industry throughout history. Turkey has taken important steps in the defense industry in recent years, reducing its dependence on foreign sources and has come to a position to compete with many countries. Turkey has succeeded in increasing its domestic production in the defense industry, especially since 2000. The main purpose of this study is to determine the competitiveness of Turkey in armored vehicle, artillery, missile and ship product groups against the USA, Russia, China, France and Germany, which are the global power in defense industry exports. In this study, 'Revealed Comparative Advantages' (RCA) index and 'Comparative Export Performance' (CEP) index methods were applied for the period 2010-2020. Research findings show that Turkey's competitive power is high in terms of armored vehicle exports in the 2010-2020 period, according to RCA index values. Turkey surpassed Russia in terms of artillery product requirements and CEP index values in 2015. Although the index follows a fluctuating course, the product export performance of the non-commissioned officers selected between 2011-2017 is high. The comparative export performance of missile CEP index values is generally unsatisfactory. Turkey has a flawed use in missile exports. In 2010 and 2019, it was determined that the export performance of the ships was better than Russia. Export performance with the USA after 2012 is high. As of 2018, in more regions than China. The continuation of Turkey's competitive advantage against the USA, Russia, China, France, and Germany in the export of defense armored vehicles, artillery and ship products depends on Turkey's increasing importance in research and orientation in these product groups and maintaining its strategic trade policies.