Çocuklara Arkadaş dergisindeki hikâyelerin değerler boyutuyla analizi ve 4. sınıf öğrencilerinin algıları
Analysis of the stories in the magazine "Friend to Children" in terms of values and the perceptions of the 4th grade students
Yazar: YAKUP OGUR
Danışman: PROF. DR. EMİNE ALTUNAY ŞAM
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dergiler = Magazines ; Değer aktarımı = Value transfer ; Değer algısı = Value perception ; Değerler eğitimi = Values education ; Hikaye = Story ; Çocuklara Arkadaş dergisi = Çocuklara Arkadaş magazine

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 19. yüzyılda 1881-1882 yılları arasında on iki sayı olarak yayınlanmış olan Çocuklara Arkadaş dergisindeki hikâyelerin değerler boyutuyla analiz edilip ilkokul çocuklarının değer algılarını ortaya çıkarmaktır. Araştırmada, öncelikle hikâyeler transkript edilip analiz edilmiştir. Daha sonra ilkokul 4. Sınıfta okuyan çocuklara okutularak değerlere ilişkin bilgileri ortaya konmuştur. 
Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, "Çocuklara Arkadaş" dergisindeki hikâyeler, doküman incelemesi tekniğiyle incelenmiştir. İkinci aşamada nitel araştırma yöntemlerinden olan görüşme (mülakat) tekniği kullanılmıştır. Bu bağlamda öğrencilerin, "Çocuklara Arkadaş" dergisindeki hikâyelere yönelik görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze yapılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
Araştırmanın çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Mehmet Akif Ersoy İlkokulu 4.sınıfta okuyan 10 öğrenci oluşturmaktadır. Ulaşım kolaylığı açısından bu okul tercih edilmiştir. Öğrenciler rastgele seçilmiştir. Amaçlı örneklem yöntemlerinden olan kolay ulaşılabilir durum örneklemesi tercih edilmiştir. Bunun sebebi, öğrenci seviyelerinin birbirine yakın olmasıdır. Görüşmeler ses kayıt cihazı ile kaydedilmiş daha sonra yazıya geçirilmiştir. 
Araştırmanın bulgular kısmını, Çocuklara Arkadaş dergisindeki hikâyelerin analizi ve görüşme verileri oluşturmaktadır. Dergide yer alan 24 adet hikâyenin transkripsiyonu yapıldıktan sonra sadeleştirilmiş ve hikâyelerin her biri değerler açısından analiz edilmiştir. Daha sonra araştırmaya konu olan hikâyelerdeki değerler ve bu değerlerin dağılımları tablo halinde düzenlenmiştir. Hikâyelerde değerlerden 71 kez bahsedildiği belirlenmiştir. En çok dürüstlük, doğruluk ve sorumluluk değerlerinin geçtiği tespit edilmiştir. Yine en az adalet ve bağımsızlık değerleri işlenmiştir. Hikâyeler okutulmadan evvel öğrencilerin değerlerle ilgili öngörüşlerini ve algılarını tespit etmek amacıyla görüşme formu uygulanmıştır. 
Uygulama sonucunda öğrencilerde değerlere yönelik farkındalığın çok az olduğu ve bilinç düzeyinin yetersiz olduğu görülmüştür. Hikâyeler okunduktan sonra yapılan görüşme sonunda ise öğrencilerin değerlere yönelik anlam düzeyinin ve farkındalığının arttığı tespit edilmiştir. Araştırmada incelenen 12 adet derginin çocuklara kazandırılmak istenen değerler bakımından zengin olduğu belirlenmiş olup bu amaçla okutulmasının faydalı olacağı tavsiye edilebilir. 
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, değerler eğitimi alanında eski eserlerden yararlanılabileceği ve bu eserlerdeki; masalların, hikâyelerin, şiirlerin okullarda materyal olarak kullanılabileceği yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the value perceptions of primary school children by analyzing the stories in the historical magazine "Friend to Children", which was published as twelve issues between 1881-1882 in the 19th century. In the research, first of all, the stories were transcribed and analyzed. Afterwards, they were taught to children in the 4th grade of primary school and their knowledge about values was revealed. 
In the research, the document analysis technique used in the qualitative research method was used. In the first stage of the research, the stories in the magazine "Children's Friend" were examined with the document analysis technique. In the second stage of the research, the interview technique, which is one of the qualitative research methods, was used. In this context, the students' views on the stories in the magazine "Friend to Children" were tried to be revealed through face-to-face interviews through a semi-structured interview form. 
The participants of the research are 10 students at 4th grade of Mehmet Akif Ersoy Primary School in the 2020-2021 academic years. Students were randomly selected. Easily accessible case sampling, which is one of the purposeful sampling methods, was preferred to identify participants. This is because student levels are close to each other. The interviews were recorded with a voice recorder and then transcribed. 
The findings part of the research consists of the analysis of the stories in the Journal of Friend to Children and the interview data. After the transcription of the 24 stories in the magazine, they were simplified and each of the stories was analyzed in terms of values. Then, the values in the stories that are the subject of the research and the distribution of these values are arranged in a table. It was determined that the values were mentioned 71 times in the stories. It has been determined that the values of honesty, accuracy and responsibility are mostly passed. Again, the values of justice and independence were treated at least. Before the stories were read, an interview form was applied to determine the students' predictions and perceptions about values. As a result of the application, it was seen that the awareness of the values was very low and the level of consciousness was insufficient in the students. At the end of the interview held after the stories were read, it was determined that the students' level of meaning and awareness of values increased. It has been determined that the 12 journals examined in the research are rich in terms of values to be taught to children, and it can be recommended that it would be beneficial to read them for this purpose. 
According to the findings obtained from the study, it is possible to benefit from ancient works in the field of values education and in these works; suggestions have been made that tales, stories and poems can be used as an education material in schools.