Bankaların performansını geliştirmede risk yönetiminin rolü: Irak bankalarını araştırma
The role of risk management in improving the performance of banks: Researching Iraqi banks
Yazar: ORJUWAN JASIM ABDULSAYED DALFI
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN GÜMRAH
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bankacılık faaliyetlerinde, bankaların performansını etkileyen birçok finansal risk söz konusudur. Bugün, bankalar finansal aracıların faaliyetleri sırasında maruz kaldıkları çeşitli risklerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Bunlar, likidite riski, kredi riski, operasyonel risk, faiz oranı riski, döviz kuru riski, piyasa riski ve ülke riskidir. Risk kavramı ve türleri finans sektörünün temelini oluşturmaktadır. 
Bu çalışmanın temel amacı, 2013-2017 yılları arasında Irak Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören bankaların performans gelişiminde risk yönetiminin rolü ve bankacılık performansı üzerindeki etkisini incelemek ve regresyon modelini kullanarak etki testi yoluyla analiz etmektir. Çalışmada, Irak Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören Bağdat Bankası ile Khaleeji Ticaret Bankasının Varlık Getirisi, Öz Kaynak Kârlılığı ve Sahiplik Çarpanının her birinde kredi riski ve likidite riskinin etkisi incelenmiştir.  
Çalışmamız bir dizi hipotezden yola çıkarak önemli tespitler ortaya koymuştur. Bunlar: 1- Bankalarda performans göstergeleri içinde kredi riski göstergeleri ile aktif kârlılığı göstergesi arasında farklılık vardır. 2- Kredi riski göstergeleri ile Öz kaynak kârlılığı göstergesi arasındaki farklılık vardır. 3- Kredi riski göstergeleri ile Özsermaye çarpanı göstergesi arasında da farklılıklar vardır. 4- Likidite riski göstergeleri ile aktif kârlılığı göstergesi arasında farklılıklar bulunmaktadır. 5- Kredi riski göstergeleri ile Öz kaynak kârlılığı göstergesi arasında farklılık vardır. 6- Araştırma örneklemindeki bankaların performans göstergeleri içerisinde likidite riski göstergeleri ile sahiplik çarpanı göstergesi arasında farklılık vardır. Araştırmanın kapsamını başkent Bağdat'ta bulunan ve Irak Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören Khaleeji Ticaret Bankası ve Bağdat Bankası oluşturmaktadır.
Sonuçlar, Khaleeji Ticaret Bankasının, kredi riski yönetimi göstergelerine göre sermaye yeterlilik oranları, likidite riski yönetimi göstergelerine göre likidite oranları ve aktif/varlık getirisi göstergelerine göre de aktif getirileri açısından Bağdat Bankası'ndan daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymuştur. 
Ayrıca elde edilen sonuçlarda; Khaleeji Ticaret Bankasının Mülkiyet/Sahiplik Getirisinin, Bağdat Bankası'nın getirilerinden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Performans göstergeleri içerisinde kredi riski göstergeleri ile Aktif kârlılığı göstergesi arasında önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Kredi riski göstergeleri ile Öz kaynak kârlılığı göstergesi arasında önemli farklılıkların bulunduğu, kredi riski göstergeleri ile sahiplik çarpanı göstergeleri arasında önemli farklılıklar olduğu, likidite riski göstergeleri ile aktiflerin getirisi göstergeleri arasında ise önemli farklılıkların bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırma kapsamındaki bankaların performans göstergeleri içerisinde Likidite riski göstergeleri ile Öz kaynak kârlılığı göstergeleri arasında önemli farklılıklar bulunmuştur.
Çalışmanın sonunda; ulaşılan sonuçların bankacılık sektöründe finansal performansın geliştirilmesine önemli katkılar sunacağı öngörüsünden hareketle, bu çalışmanın çıkarımlarından yararlanılması adına konuyla ilgilenenlere bir dizi önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Banka, Performans, Risk Yönetimi, Khaleeji Ticaret Bankası, Bağdat Bankası, Irak.

Abstract:
Banks are institutions that represent the backbone of economic activity. They use the money deposited in the accounts to finance investment projects in various fields. In addition to a general weakness and lack of interest in the steps to be taken by the bank's management in taking appropriate positions and measures, it faces various risks such as liquidity risks and credit risks. Therefore, in this study, the effect of credit risk and liquidity risk on each of the Return on Wealth, Return on Equity and Ownership Multiplier of Baghdad Bank and Khaleeji Commercial Bank, which are traded on the Iraqi Stock Exchange, are tried to be examined.
Our study has revealed important findings based on a number of hypotheses. These are: 1- Within the performance indicators in banks, there is a difference between the credit risk indicators and the return on assets indicator. 2- There is a difference between the credit risk indicators and the return on equity indicator. 3- There are also differences between the credit risk indicators and the equity multiplier indicator. 4- There are differences between the liquidity risk indicators and the return on assets indicator. 5- There are differences between credit risk indicators and return on equity indicators. 6- Among the performance indicators of the banks in the research sample, there are differences between the liquidity risk indicators and the ownership multiplier indicator. The scope of the research consists of Khaleeji Commercial Bank and Baghdad Bank located in the capital Baghdad and traded on the Iraqi Stock Exchange.
The results revealed that Khaleeji Commercial Bank outperformed Baghdad Bank in terms of capital adequacy ratios according to credit risk management indicators, liquidity ratios according to liquidity risk management indicators and asset returns according to asset/asset return indicators.
In addition, in the results obtained; It has been determined that the Return on Ownership of Khaleeji Commercial Bank is higher than the returns of Baghdad Bank. Among the performance indicators, it has been determined that there are significant differences between the credit risk indicators and the return on assets indicator. It has been determined that there are significant differences between the credit risk indicators and the return on equity indicators, there are significant differences between the credit risk indicators and the ownership multiplier indicators, and there are significant differences between the liquidity risk indicators and the return on assets indicators. Among the performance indicators of the banks in the research sample, significant differences were found between the liquidity risk indicators and the return on equity indicators.
At the end of the study; Based on the foresight that the obtained results will contribute significantly to the improvement of financial performance in the banking sector, a series of suggestions have been made to those interested in the subject in order to benefit from the implications of this study.

Keywords: Bank, Performance, Risk Management, Khaleeji Commercial Bank, Baghdad Bank, Iraq.