Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Türk çocuklarına ana dili öğretiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri: Program ve kitap ölçeğinde
The problems and solution proposals in teaching mother tongue to Turkish children in the United States of America: In the program and book scale
Yazar: HÜSEYİN GÖÇMENLER
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Anadil = Mother tonque ; Ders programları = Curriculum ; Dil öğretimi = Language teaching ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Eğitim sorunları = Education problems ; Türkler = Turks ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Yurt dışında yaşayan Türk çocuklarına ana dilleri Türkçenin öğretilmesine ilişkin son yıllarda önemli çalışmalar yapılmaktadır. Ancak söz konusu çalışmaların genel olarak Batı Avrupa'da yaşayan Türk çocukları üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Bu çalışma ile Amerika'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçe öğrenme sorunlarına dikkat çekilmektedir. Bu bağlamda Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2009-2010 yıllarında hazırlanmış Türkçe ve Türk Kültürü 1-3., 4-5. ve 6-7. sınıf öğretim programı ve ders kitapları Prof. Dr. Özcan Demirel'in hazırladığı program ve ders kitabı ölçütlerine göre incelenmiştir. Çalışma kapsamında Amerika'nın Teksas Eyaleti'nde iki dilli çocuklar için hazırlanan TELPAS programı ve İnside ders kitapları incelenerek Türkçe ve Türk Kültürü programı ve ders kitapları ile karşılaştırılmıştır. Çalışma nitel bir araştırma yöntemi olan durum çalışması (örnek olay) esas alınarak yürütülmüştür. Bu kapsamda Türkçe ve Türk Kültürü dersi öğretim programı, 1-3., 4-5. ve 6-7. sınıf ders ve çalışma kitapları, TELPAS programı ve İnside ders kitapları ayrı durumlar olarak ele alınmış ve incelenmiştir. Söz konusu durumların incelenmesinde doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda Türkçe ve Türk Kültürü ders programı ile ilgili önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Özellikle "iki dillilik" kavramının programın merkezinde yer alması gerekirken, programda bu kavrama yer verilmediği görülmüştür. Öğretmen kılavuz kitabında öğretmenler açısından işlevsel yönlendirme ve bilgilendirmelerin yapılmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan kitaplardaki metinler ve aktarılmak istenen kültürel kavramlar öğrencilerin seviyelerinin üzerindedir. Türkçe ve Türk Kültürü ders kitaplarında "çocuğa görelik" ilkesinin ihmal edildiği, didaktik bir öğretim anlayışının benimsendiği görülmektedir. Kitaplarda, öğrencilerin günlük yaşamına ve dil becerilerine daha az yer verilirken kültürel unsurlara daha çok odaklanılmıştır. Bu durum kitapları, dil becerilerinin ikinci planda kaldığı bir kültür aktarımı kitabına dönüştürmektedir. Ortaya çıkan veriler, Türkçe ve Türk Kültürü ders programı ve kitaplarının iki dillilik anlayışı çerçevesinde tekrar gözden geçirilmesini ya da yeniden yazılmasını zorunlu kılmaktadır.

Abstract:
The studies in recent years have been increasing on teaching of Turkish as a mother tongue to Turkish children living abroad. But it is observed that these studies are generally concentrated on Turkish children living on Western Europe. With this study, we can draw attention to the problems of Turkish learning of Turkish children living in America. In this research, Turkish and Turkish Culture course prepared by Ministry of National Education in 2009-2010, 1-3., 4-5. and 6-7.th classroom teaching program and textbooks were analyzed according to the program and textbook review criteria prepared by Özcan Demirel. Within the scope of the study, TELPAS program and Inside textbooks prepared for bilingual children in Teksas State of America were examined and compared with Turkish and Turkish Culture program and textbooks. The study was conducted based on a case study, which is a qualitative research method. Each case was examined in itself. In this context, Turkish and Turkish Culture course curriculum, 1-3. class lesson and workbook, 4-5. class lesson and workbook, 6-7.class lesson and workbook, the TELPAS program and the Inside textbooks were discussed and analyzed as separate cases. Document analysis method was used to analyze these situations. As a result of the study, serious deficiencies related to Turkish and Turkish Culture curriculum were determined. In particular, while the concept of bilingualism should be at the center of the program, no attention is given to this concept in the program. On the other hand, the texts in the books and the cultural concepts wanted to be transferred remain quite above the students' level. The Turkish and the Turkish cultural textbooks are dominated by a didactic teaching understanding in which the principle according to the child has been neglected. The students' daily life and linguistic skills were less focused but more focused on cultural elements. This transfers books into a cultural transfer book where language skills are secondary. The resulting data necessitates the rewriting or revision of the Turkish and Turkish culture curriculum and textbooks within the framework of bilingualism.