Konjonktür dalgalarının belirleyicileri: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerine uygulamalı bir analiz
Determinants of business cycles: An empirical study on developed and developing countries
Yazar: ALİ GÖKHAN YÜCEL
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Konjonktür dalgalanmaları = Business cycles

Özet:
Konjonktür dalgaları konusunda yaklaşık bir asırdır araştırma yapılmasına rağmen, konjonktür dalgalarının nedenleri ve niteliği ile ilgili halen net bir sonuca ulaşılmış değildir. Piyasa ekonomilerinin yaşadığı dalgalanmalar sonucu yaşanılan krizlerle ve durgunluklarla mücadele edebilmek için dalgaların yapısının iyi analiz edilmesi gerekmektedir.
Bu tezin amacı konjonktür dalgalarının belirleyicilerini gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için ampirik olarak test etmektir. Bu amaca ulaşmak için seçilmiş 7 gelişmiş (G7) ve gelişmekte olan (E7) ülkenin 1960-2017 dönemine ait yıllık verileri kullanılarak konjonktür dalgaları, kamu harcamaları, para arzı, toplam faktör verimliliği, seçimleri temsil eden kukla değişken, ticari açıklık oranı ve tarımsal üretim değişkenleri kullanılarak panel zaman serisi analizi gerçekleştirilmiştir. Uygulama kısmında yatay kesit bağımlılığı BP (1980), CD (2004) ve LMadj (2008) testleri kullanılarak araştırılmıştır. Yatay kesit bağımlılığı nedeniyle değişkenlerin durağanlık özellikleri ikinci nesil panel birim kök testlerinden Bootstrap Panel (2004) birim kök testi ve Fourier Panel KPSS (2017) testi ile araştırılmıştır. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi Durbin-Hausman panel eşbütünleşme testi ile eşbütünleşme tahmincileri ise CupFM ve CupBC testleri (2009) ile elde edilmiştir.
Ampirik bulgulara göre hem G7 ülkelerinde hem de E7 ülkelerinde konjonktür dalgaları durağan bir sürece sahip değildir. Diğer bir ifadeyle, gayrisafi yurtiçi hasılanın uzun dönem büyüme trendinden sapması olan nitelendirebileceğimiz konjonktür dalgalanmaları zaman içerisinde uzun dönem trend değerine kendiliğinden dönmemektedir. Bu nedenle, politika yapıcıların aktif iktisat politikaları kullanarak konjonktür dalgalarına müdahale etmeleri gerekmektedir. Eşbütünleşme modeli tahmini sonuçlarına göre hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde hükümet harcamalarının ve para arzının konjonktür dalgalarını azaltıcı; ticari açıklığın ise konjonktür dalgalarını artırıcı etkisi vardır. Gelişmiş ülkelerde toplam faktör verimliliğinin konjonktür dalgalarını artıcı etkisi var iken, gelişmekte olan ülkelerde seçimlerin konjonktür üzerinde pozitif bir etkisi vardır. Tarımsal üretimin hasıladaki payı ile konjonktür dalgaları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.
Anahtar Kelimeler: Konjonktür dalgaları, Hodrick-Prescott Filtresi, Fourier Panel KPSS, Panel Eşbütünleşme

Abstract:
Although business cycles have been investigated for nearly a century, there is still no clear conclusion on the causes and the nature of business cycles. In order to combat the crises and stagnation as a result of the fluctuations experienced by market economies, the structure of business cycles must be well analyzed.
The aim of this thesis is to empirically test the determinants of business cycles for developed and developing countries. To achieve this aim, panel time series analysis was performed using various variables for 7 developed (G7) and developing (E7) countries covering the period of 1960-2017. Cross sectional dependence was investigated using BP (1980), CD (2004) and LMAdj (2008) tests. Due to cross sectional dependence, unit root properties of the variables were investigated second generation unit root tests, Bootstrap Panel (2004) and Fourier Panel KPSS (2017). The cointegration relationship among the variables was examined by Durbin-Hausman panel cointegration test and cointegration parameters were obtained using CupFM and CupBC tests of Bai, Kao and Ng (2009).
According to the empirical findings, business cycles are not stationary in both G7 and E7 countries. In other words, business cycles defined as deviations from the long-term economic growth trend of gross domestic product do not spontaneously return to the long-term trend value over time. For this reason, policy makers need to intervene in the business cycles by using active economic policies. According to the results of cointegration model estimation, government expenditures and money supply are negatively related to business cycles both in E7 and G7 countries, while trade openness is positively related to business cycles. Total factor productivity and dummy variable representing elections are positively related to business cycles in G7 and E7 countries,respectively. Finally, there is no statistically significant relationship between the share of agricultural production and business cycles.
Key words: Business Cycles, Hodrick-Prescott Filter, Fourier Panel KPSS, Panel Cointegration