Türkiye'deki devlet opera ve balesi orkestrası sanatçılarının görüşleri çerçevesinde mesleki kimlik algılarının değerlendirilmesi
The assessment of perception of professional identity within the framework of state opera and ballet orchestra artists' point of view in Turkey
Yazar: ZEYNEP ÜNVER
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik işlevleri = Identity functions ; Klasik müzik = Classical music ; Mesleki kimlik = Professional identity ; Müzisyenler = Musicians ; Orkestra = Orchestra ; Sanatçılar = Artists ; Çok sesli müzik = Polyphonic music ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada Devlet Opera ve Balesi (DOB) Orkestrası  sanatçılarının mesleki kimliklerinin niteliklerine, oluşum ve gelişim süreçlerine ilişkin algılarının ortaya konması amaçlanmıştır. 
Tez, sanatçılar üzerine yapılmış ilk mesleki kimlik algısı araştırması olup betimsel tarama modelindedir.
Uzman görüşü almak üzere DOB'nin sanatçıları, yöneticileri, konservatuvarların müdür ve öğretmenleriyle yapılan kapsamlı görüşmelerde ulaşılan bilgiler çerçevesinde 40 sorudan oluşan veri toplama aracı geliştirilmiştir. Türkiye'deki DOB orkestralarında görev yapan 493 orkestra sanatçısından 120'sinin anketi yanıtlaması yoluyla elde edilen veriler, frekans ve yüzde olarak tablolar haline getirilmiş ve betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarına göre sanatçılar birbirlerini; duyarlı, kaygılı, kibirli, özgüvenli, iletişim, odaklanma ve organize iş yapma becerisi yüksek, özgür yapılı, alkol ve sigara kullanan, hoşnutsuz ve tatminsiz, mesleğine tutkuyla bağlı, aralarındaki mesleki birliğe ve paylaşım duygusuna çok önem veren, müzik dışındaki konulara karşı ilgisiz, sıra dışı insanlar olarak tanımlamaktadırlar. 
Benzer çevre ve aile yapılarından gelen orkestra sanatçıları, genellikle eşlerini de sanat ortamı içinden seçmektedirler. 
Müziğe yetenekli olmaları, ilgi duymaları ve yakınlarının yönlendirmesi gibi nedenlerle konservatuvarda eğitim görmeyi tercih etmişler, eğitim ve çalışma yaşamında  ortak koşulları deneyimlemişlerdir.
Orkestra sanatçılarının çoğunluğu cinsiyetin ve belli bir çalgıyı çalmanın mesleki avantaj yaratmadığını düşünmektedir. 
Çalışma koşullarının ve iş ortamının mesleki doyumu sağlayan gereksinimleri karşılamadığı, buna karşın sanatçıların, mesleklerine aşkla bağlı olduğu belirlenmiştir. Bu durumun, müzik yapmanın kendilerine verdiği yoğun mutluluk duygusu ile açıklanabileceği düşünülmektedir. 
Diğer sanat dallarındaki etkinliklere katılım düzeylerinin toplumun genelinden yüksek olduğu, gündemdeki gelişmeler içinde en çok sanatsal konulara, en az da magazine ilgi duydukları belirlenmiştir.
Sanatçıların konservatuvarda başlayıp emekliliğe kadar devam eden  birliktelikleri süresince yaşadıkları müzik merkezli etkileşimin, son derece özgün bir mesleki kimliğin ortaya çıkmasına neden olduğu anlaşılmaktadır. Okul ve iş ortamında edinilen/öğrenilen mesleki alışkanlık, gelenek ve değerlerin sanatçıların ortak kimliğinin yapılanmasında önemli katkısı olduğu görülmektedir.

Abstract:
This study aims to demonstrate the State Opera and Ballet (DOB) Orchestra artists' perceptions regarding the characteristics of their professional identity and its formation and development processes. 
This study is the first professional identity perception study on professional artists. The method used to collect the data was the descriptive survey model.  
Within the framework of the information collected through comprehensive interviews with the DOB artists and managers and the conservatory directors and teachers, a 40-question data collection instrument was developed. The data collected from the survey applied to 120 orchestra artists are presented in tables showing frequencies and percentages.  The data were processed with the descriptive analysis method.   
According to the findings of the study, the artists describe each other as people who are sensitive, concerned, arrogant, self-confident, highly skilled in communication, concentration and organized work, having free nature, alcohol and tobacco users, discontent and dissatisfied, passionately committed to their profession, attaching great importance to their professional unity and sense of sharing, indifferent to issues other than music, and extraordinary.   
The orchestra artists of similar backgrounds and family structures usually choose their partners from the art circles.   
For reasons such as having a talent and interest in music or the guidance of their immediate circles, they had preferred to study at the conservatory and experienced similar circumstances in their education and work lives. 
The majority of the orchestra artists think that gender and choice of instrument do not create any professional advantages. 
It is seen that the working conditions and work environment do not fulfill the requirements of professional satisfaction. However the artists are still enthusiastically devoted to their profession. This can be explained by a deep feeling of happiness found in making music. 
The DOB artists' level of participation to events in other artistic branches is higher compared to the average of the society; and of the latest developments, they are interested the most in artistic issues and the least in the tabloid news. 
The study shows that the artists' music centered interaction, experienced starting from their conservatory days until retirement, leads to the formation of an extremely distinctive professional identity.  The professional habits, customs and values adopted/learned in the work and school environments make a major contribution to the construction of a common identity for the artists.