Kapıdağ yarımadası (Balıkesir) Cu-Pb-Zn verilerinin jeoistatistiksel olarak değerlendirilmesi
Geostatistical evaluation of Cu-Pb-Zn values of Kapıdağ peninsula (Balıkesir)
Yazar: KADİR BURAK ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. CEM SARAÇ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Jeoistatistik = Geostatistics

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, değerlendirme sahası olarak Kapıdağ Yarımadası seçilmiş, MTA Genel Müdürlüğü' nün 1997 yılında gerçekleştirdiği jeokimya ve ağır metal arama çalışmaları süresince topladıkları dere sediman numuneleri analiz için uygun görülmüştür.MTA Genel Müdürlüğü' nün gerçekleştirdiği bu çalışmada analiz edilen bakır, çinko, kurşun, antimuan ve molibden elementleri içerisinden tez çalışmasının amacına hizmet edebilecek olan bakır, çinko ve kurşun elementleri tercih edilmiştir. Bu elementlere ait 218 adet dere sedimanı analiz sonuçları (ppm olarak) sayısal ortama aktarılmış ve jeoistatistiksel olarak incelemeye hazır hale getirilmiştir.İlk olarak veri setinin tanımlayıcı istatistiksel bilgileri hesaplanmış, bu sonuçlar dikkate alınarak çeşitli analizler uygulanıp, değişkenler arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır.Değişkenlerin birbirleriyle olan ilişkileri saptandıktan sonra tezin ileri bölümlerindeki jeoistatistiksel incelemeler için Cu-Pb ve Zn elementlerinin kullanılması uygun görülmüştür. GSLIB bilgisayar yazılımı kullanılarak, deneysel variogramlar dört ana yönde hesaplanmış ve Cu ve Zn' nin anizotrop, Pb' nin ise izotrop olduğu görülmüştür. Daha sonra hesaplanan deneysel variogramlara küresel model uygulanarak veriler modellenmiştir.Tezin son aşamasında, GSLIB kriging yazılımı kullanılarak veri setine nokta kriging uygulanmış ve kestirim işlemi yapılmıştır. Bu işlemde 300 m. x 300 m. aralıklı grid alanı hazırlanarak elde edilen 6767 noktada kestirim yapılmıştır. Kestirim işleminden elde edilen verilerle alansal korelasyon derecelerini ifade eden haritalar oluşturulmuştur.Anahtar kelimeler: Kapıdağ, jeoistatistik, variogram, kriging, maden yatakları.

Abstract:
Kapıdağ Peninsula has been chosen as the evaluation area under the scope of this thesis and river sediment samples collected during the geochemistry and heavy metal prospects executed by the General Directorate of Mineral Research and Exploration (MTA) in 1997 are found to be suitable.Copper, zinc and lead metals that can support the aim of this thesis and analyzed by MTA were preferred from existing copper, zinc, lead, antimony and molybdenum. As a first step 218 river sediment analysis? results (as ppm) belonging to copper, zinc and lead metals were digitized and prepared for evaluation with geostatistical methods.Initially descriptive statistical acquirements of the data set were calculated then the relation between variables was tried to be described by considering these results.When the relations between variables were determined Cu-Pb and Zn elements were found to be appropriate for the further statistical investigations of this thesis. By using the GSLIB software, the experimental variograms were calculated in four main directions and it was seen that Cu and Zn are anisotropic and Pb is isotropic. Later data were modeled by applying the spherical model to the experimental variograms.As the last step of this thesis, by using GSLIB Kriging software point kriging was applied to the data set and forecasting process was done. This process was done on 6767 points located on the 300x300 m interval grid system. Maps expressing the aerial correlation degrees were prepared by using the outputs of the forecasting process.Keywords: Kapidag, geostatistic, variogram, kriging, mineral deposits.Advisor: Prof Dr. Cem SARAÇ, Hacettepe University, Engineering Geology Faculty, Department of Geological Engineering, Geochemistry and Mineral Deposits Section.