Akciğer lezyonlarına stereotaktik radyoterapi için bilgisayarlı tomografi rehberliğinde perkütan fidusiyal işaretleyici yerleştirme işleminin değerlendirilmesi
Evaluation of percutan fiducial marker insertion process under computer tomography guidance for stereotactic radiotherapy in lung lesions
Yazar: MEHMET ERDAL
Danışman: UZMAN AHMET BAYRAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Komplikasyonlar = Complications ; Migrasyon = Migration ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Stereotaksik teknikler = Stereotaxic techniques ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda, Sterotaktik Radyoterapi için akciğer lezyonlarına perkütan fidusiyal işaretleyici yerleştirme işleminin uygulanabilirliğini ve teknik hususlarını gözlemlemeyi, komplikasyonlarını, bu komplikasyonların nasıl azaltılabilineceğini ve aralarında bir ilişki olup olmadığını araştırmayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza 13.09.2017-26.11.2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Radyoloji Kliniği'nde akciğer lezyonlarına Bilgisayarlı Tomografi (BT) rehberliğinde perkütan yolla fidusiyal işaretleyici yerleştirme işlemi yapılan hastalar dahil edilmiştir. Çalışmamız arşiv sisteminde bulunan görüntüler kullanılarak retrospektif olarak yapılmıştır. Çalışma 32 hasta, 34 lezyon ve 98 adet fidusiyali kapsamakta olup 2 hastada 2 adet lezyon mevcuttu. Olguların işlem sırasında alınan BT görüntülerinden gelişen komplikasyonlar, lezyon volümü, trakt uzunluğu, fidusiyal-lezyon uzaklığı, lezyonun yerleşmiş olduğu akciğer lobu ve fidusiyal bırakma şekli bilgileri kaydedildi. Hastanın takiplerinde alınan posteroanterior akciğer grafisi ve tedavi planlama BT görüntüleri incelenip migrasyon olup olmadığı değerlendirildi.Veriler  Mann Whitney U testi ve Fisher's Exact testi ile analiz edildi.
BULGULAR: Çalışmamızda migrasyon ile trakt uzunluğu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuş olup migrasyon olan grupta trakt uzunluğu daha kısaydı. 98 fidusiyalin sadece 8'inde migrasyon görüldü. En sık görülen komplikasyon %73.5 ile pulmoner hemorajiydi. Diğer komplikasyonlar ise hafif pnömotoraks %44.1, göğüs tüpü takılan pnömotoraks %11.7, migrasyon %11.7, cilt altı amfizem %8.8 ve hemotoraks %5.8 oranında görüldü.
SONUÇ: Akciğer lezyonlarına BT eşliğinde fidusiyal yerleştirme işlemi başarıyla gerçekleştirilebilmektedir. Gelişen komplikasyonlar genellikle kendini sınırlayıcı olmakta ve müdahale gerektirmemektedir. Migrasyon oranlarını azaltmak için trakt uzunluğuna dikkat etmenin doğru bir yaklaşım olacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı Tomografi, Fidusiyal, Komplikasyon, Migrasyon, Stereotaktik Radyoterapi

Abstract:
AIM: In our study, we aimed to investigate the complications of percutaneous fiducial marker placement in lung lesions for Sterotactic Radiotherapy, how these complications can be reduced and whether there is a relationship between them.
MATERIALS AND METHODS: Between 13.09.2017-26.11.2019, Health Sciences University Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Oncology Health Practice and Research Center Radiology Clinic included patients who underwent Computed Tomograohy (CT)-guided fiducial marker implantation to lung lesions percutaneously. Our study was conducted retrospectively using images in the archive system. The study included 32 patients, 34 lesions and 98 fiducials, and 2 patients had 2 lesions.Complications, lesion volume, tract length, fiducial-lesion distance, lung lobe where the lesion was located, and fiducial release form were recorded from the CT images taken during the procedure. Posteroanterior chest X-ray and treatment planning CT images taken during the follow-up of the patient were examined and evaluated for migration. The data were analyzed by Mann Whitney U test and Fisher's Exact test.
RESULTS: In our study, a statistically significant relationship was found between migration and tract length, and the tract length was shorter in the migrated group. Only 8 out of 98 fiducials had migration. The most common complication was pulmonary hemorrhage with a rate of 73.5%. Other complications were mild pneumothorax in 44.1%, chest tube inserted pneumothorax 11.7%, migration 11.7%, subcutaneous emphysema 8.8% and hemothorax 5.8%.
CONCLUSION:Fiducial placement in lung lesions with CT can be performed successfully. Complications that develop are usually self-limiting and do not require intervention. We think that it would be a correct approach to pay attention to tract length in order to reduce migration rates.
Keywords: Computed Tomography, Fiducial, Complication, Migration, Stereotactic Radiotherapy