Üst gastrointestinal kanama tanısı olan hastalarda mortalite ve morbiditeyi etkileyen etkenler
Factors affecting mortality and morbidity in patients with upper gastrointestinal bleeding
Yazar: OSMAN ACAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality

Özet:
Amaç: Akut üst gastrointestinal kanamalar, hastaneye yatan hastalar arasında
mortalite ve morbiditenin önemli nedenlerinden biridir. Tanı ve tedavideki tüm gelişmelere
rağmen günümüzde acil servislere üst gastrointestinal kanama ile başvuran hastaların %2-
10'u kaybedilmektedir. Bu çalışmamızda acil yoğun bakım ünitesine üst gastrointestinal
kanama tanısıyla yatırılan hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerini, risk faktörlerini ve
endoskopik bulgularını retrospektif olarak inceleyerek literatür eşliğinde sunduk.
Yöntem:Çalışmaya, Ekim 2014 – Mart 2017 tarihleri arasında Necmettin Erbakan
Üniversitesi (NEÜ) Meram Tıp Fakültesi Acil Servis'ine başvuran, üst GİS kanama ön tanısı
ile tetkik edilen, dışlama kriterleri olmayan hastalar dahil edildi.Çalışmaya dahil edilen tüm
hastalara ait, demografik özellikleri, komorbidite durumları, sistolik kan basıncı değerleri, acil
servise başvuru şikayetleri, kullandığı ilaçlar, endoskopi sonuçları, tedavi şekli, yoğun
bakımda kalış süreleri ve taburculuk durumları acil yoğun bakım doktor gözlemleri taranarak
retrospektif olarak incelendi.
Bulgular:Çalışmamız için toplam 186 hastanın bilgileri alındı. Bunların büyük
çoğunluğu erkekti (%66,1). Hematemez (%39,8) ve melena (%37,6) şikayeti olan hastaların
oranları birbirine yakındı. Her iki şikayet birden bulunan hastaların oranı da %22,6 idi.
Mortalite oranı %15,6 olarak bulundu, 157 (%84,4) hasta ise şifa ile taburcu oldu. Morbidite
bilgisi olarak yoğun bakımda kalış süreleri ve eritrosit süspansiyonu (ES)replasman sayıları
incelendi. En yüksek yoğun bakım kalış oranı 4 gün ve daha fazlasına ait oldu (%36,6). Sonra
sırasıyla 2 gün (%23,7), 1 gün (%19,9), 3 gün (%17,2) ve hiç kalmayanlar (%2,7) belirlendi.
ES replasmanı yapılmayan hasta oranı %23,7 olurken 4 ünite veya daha fazla kan verilen
hasta oranı %34,9 olarak bulundu.Sistolik kan basıncının düşük olması (p=0,001), kronik
böbrek yetmezliği tanısı olması (p=0,029), hastaneye ilk başvurudaki hemoglobin (Hb)
(0,025) ve Kalsiyum(Ca) (p=0,001) değerlerinin düşük olması mortalite ile anlamlı bulundu.iii
Sonuç: Bu veriler sonucunda akut üst gastrointestinal sistem kanaması olan
hastalarda acil servise başvurudaki; sistolik kan basıncı değerinin düşük olması, Hb ve Ca
değerlerinin düşük olması, kronik böbrek yetmezliği tanısı olması, tedavi yöntemi olarak
cerrahi müdahale yapılmış olması, kan transfüzyonun 4 ünite ve üzeri olması ve yoğun
bakımda kalış süresinin uzun olması mortalite ile uyumlu bulunmuştur. Üst GİS kanaması
olan hastaların mortalite oranları, tanı ve tedavi yöntemlerindeki gelişmelere rağmen yüksek
seyretmektedir. Bu nedenle acil servise başvuran üst GİS kanaması ön tanılı hastalar; hızlıca
değerlendirilmeli, hemodinamik stabilizasyon sağlanmalı, erken endoskopik tanı ve tedavi
ulaşımı sağlanmalıdır

Abstract:
Purpose: Acute upper gastrointestinal bleeding is one of the most importan causes of
mortality and morbidity among hospitalized patients. Despiteall the improvements in
diagnosis and treatment, unfortunately 2-10% of the patients presenting with upper
gastrointestinal bleeding in emergency services lose their lives today. In this study, we
retrospectively investigated the clinical and laboratory characteristics, risk factors and
endoscopic findings of patients admitted to emergency intensive care unit with upper
gastrointestinal bleeding.
Materialand Method: Patients who were referred to Necmettin Erbakan University (NEU)
Meram Medical Faculty Emergency Service between October 2014 and March 2017 with a
prediagnosis of upper gastrointestinal hemorrhage and who did not have exclusion criteria,
were included in the study. The demographic characteristics, comorbidity status, systolic
blood pressure values, emergency department complaints, medications used, endoscopy
results, treatment modalities, duration of stay in intensive care unit and discharge status of all
the patients included in the study were examined retrospectively by scanning the emergency
intensive care physician observation documents.
Findings: A total of 186 patients were included in our study. The majority of patients were
male (%66,1). Therates of patients with complaints of hematemesis (39,8%) and melena
(37.6%) were similar. The rate of patients with both complaints was 22,6%. Mortality rate
was 15,6%. 157 patients (84,4%) were discharged with healing. As morbidity information, the
duration of stay in intensive care unit and the number of erythrocyte suspension replacement
were examined. The highest duration of intensive care stay rate was 4 days or more (36,6%).
Then, 2 days (23,7%), 1 day (19,9%), 3 days (17,2%) and no-stay (2.7%) respectively were
determined. The rate of patients with no ES replacement was 23,7% while the rate of patients
receiving 4 units or more ES was 34,9%. Having low systolic blood pressure(p=0.001),
chronic renal failure (p=0.029) and low hemoglobin (0.025) and calcium (p = 0.001) values at
the initial admission to the hospital were significant with high mortality rate.v
Results: As a result of these data, having low systolic blood pressure, low blood Hb and Ca
values, chronic renal failure diagnosis, surgical intervention as a treatment method, 4 unit so
rmore blood transfusion and long duration of stay in intensive care unit at the admission to
emergency service are the factors associated with high mortality rate. The mortality rates of
patients with upper gastrointestinal bleeding are high despite the improvements indiagnosis
and treatment methods. For this reason, rapid hemodynamic stabilization, early endoscopic
diagnosis and treatment should be provided for the patients with prediagnosed upper
gastrointestinal bleeding who applies to emergency service