Görsel iletişim ortamlarında iki dilli tipografik sorunları ve uygulama çalışmaları
Bilingual typographic problems and application studies in visual communication environments
Yazar: MARYAM MONIRIFAR
Danışman: PROF. NAMIK KEMAL SARIKAVAK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel iletişim = Visual communication ; Müzeler = Museums ; Tipografi = Typography ; Çok dillilik = Multilingualism ; İki dilli = Bilungualism ; İran-Tebriz = Iran-Tebriz

Özet:
Küreselleşme ve kültürlerarası iletişim gereksinimi, hem basılı hem de dijital uygulamalar için uygun çoklu yazılı (multi-script) yazı türlerine ihtiyaç duymaktadır. Bu ihtiyaç ana dilleri İngilizce olmayan Orta Doğu'daki ülkelerde açık bir şekilde görünmektedir. Bu araştırma bu eksikliği araştırarak iki dilli tasarımların önemi ve etkisini öne sürmektedir. 
Yukarıda sözü edilen konuları araştırmak için hazırlanan bu çalışmanın birinci bölümünde Arapça/Farsça ve İngilizce abecelerin geçmiş ve gelişimleri anlatılmıştır. Arapça ve Farsça abecesinin benzerliklerine rağmen farklı kökenlerden türetilmiştir. Bu dillerdeki ayrıcalıkları ve özellikleri korumak amacıyla iki ayrı dil olarak araştırılmıştır. Ayrıca Arapça/Farsça abecelerin Latince ve Türkçe karşılıkları, ilk basılmış Arapça/Farsça yayınları ve Arap/Fars ile Latin harf biçimleri arasındaki ayrım anlatılmıştır.
İkinci bölümde ise çok veya iki dilli tipografi tasarımların önemi ve özelliklerine değinilmiştir. Çince, Hintçe ve özellikle Arapça yazıları ile İngilizce yazıların kombinasyonları araştırılmış, kullanılan ve önerilen sistemler ve yöntemler hakkında bilgiler verilmiştir.
Üçüncü bölümde Latin ve Arap/Fars abecelerin kullandığı çok ve iki dilli tipografik tasarımda uygulama olasılıklarına, sorunlarına, çözüm önerilerine ve kısaca mevcut tasarımlara yer verilmiştir.
Orta Doğu'daki iki dilli tasarımlara sahip olan müzeler, dördüncü bölümde incelenmiştir.  Ayrıca uygulama yapılacak müze tanıtımı ve analizi yapılmıştır. Uygulama çalışması için başarılı örnekler göz önünde tutularak İran'da Tebriz Belediye Müzesi için Latin ve Fars abeceleriyle yönlendirme tasarımları yapılmıştır. Müzenin değerini vurgulamak adına, logo ve kurumsal kimlik tasarımları da gerçekleştirilmiştir. Logo için farklı seçenekler geliştirilmiş ve uygun görülen çalışma seçilmiştir. İran'ın eski tarihi, zengin kültürü, geleneksel mimarisi ve benzersiz kaligrafisi, yapılan tasarımlarda etkili olmuştur.

Abstract:
Globalization and the need for intercultural communication require multi-scripted fonts for both print and digital applications. This is essentially demanded in the Middle East countries, in which primary language is not English. This research investigates the lack and suggests the importance of bilingual designs.
In the first part of this study, which is prepared to investigate the above-mentioned subjects, the history of evolution of Arabic / Persian and English syllables are explained. Despite the similarities of Arabic and Persian alphabet, they have different origins. In order to maintain the privileges and features of these languages, they are investigated as two respective languages. In addition, Latin and Turkish equivalents of Arabic and Persian alphabets, first Arabic/Persian publications and the distinction elements between Arabic/Persian and Latin alphabets are described.
In the second part, the characteristics and importance of multilingual or bilingual typography designs are discussed. Research has been conducted about the integration of Chinese, Hindi and especially Arabic scripts with English scripts and information about the systems and utilized methods and other recommendations are provided.
The third chapter discusses practical options, concerns and solution suggestions. It also briefly reviews available designs in the multi-language and typographic designs used in Latin and Arabic/Persian abstracts.
Museums with bilingual designs in the Middle East are examined in the fourth chapter. In addition, the presentation and analysis of the museum which practical works are designed for are investigated as well. The successful examples of the practical work led to the signage designs for the Tabriz Municipal Museum in Iran based on Latin and Persian abstracts. Designs of logos and brand identifier icons were also carried out to emphasize the value of the museum. Different options have been developed for logo design purposes and a consistent design has been selected as appropriate. Iran's ancient history, rich culture, traditional architecture and unique calligraphy have been influential in the designs.