Sistem dinamik simülasyonu ile topraksız tarımda çilek üretimi projesinin finansal fizibilite analizi
Financial feasibility analysis of strawberry production project in soilless agriculture with system dynamic simulation
Yazar: BEGÜM AKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİN BAŞAR BAYLAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration

Özet:
Yatırım projelerinin hayata geçirilmeden önce üretim ve hedef pazar değerlendirme aşamalarının yanı sıra yatırım kararını etkileyen nakit akışlarının ele alındığı değerleme yöntemlerinde, proje sürecine etki eden parametrelerin değişken hareketlerinden kaynaklı, birçok olasılıksal sonuçlar elde edilmekte ve karar verme zorlaşmaktadır. Bu problemin çözümünde net nakit akışı gibi yöntemler sistem dinamiği ile oluşturulan simülasyon ile desteklenerek, oluşabilecek olasılıklar ve hatalar daha etkin şekilde analiz edilebilmektedir. Bu sayede simüle edilmiş projelerde yatırımın kar oranları, girdi ve çıktıları izlenerek, projenin yatırıma değer olup olmadığı kararının verilmesi kolaylaşmaktadır. Bu çalışmada topraksız tarım ile çilek üretimi finansal fizibilite analizi yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nakit akışlarını etkileyen parametrelerin geçmişe dönük 5 yıllık verileri regresyon analizi ile gelecek 10 yıl için tahmin edilmiş ve simülasyonda stok girdisi olarak kullanılmıştır. Sistem dinamiği kullanılarak geliştirilen simülasyon modelinde gelecek 120 aylık tahmin çalışmaları Stella yazılımı ile yapılmıştır. Vaka çalışmasında model 500 defa çalıştırılarak elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Geliştirilen modelde cari talep ve cari satışların arasındaki ilişkiden doğan ve ıskonto oranı, amortisman değeri ve vergi oranının etkisinde olan kar verilerinin gelecek 120 aylık için tahminleri incelendiğinde, projenin 68. ayda başa baş noktasına gelerek kar ettiği sonucuna varılmıştır. Bu sonuç ile projenin hayata geçirilmesi için kabul edilebilir düzeyde olduğuna karar verilmiştir. Meyve-sebze gibi raf ömrü kısa olan, taze tüketim ürünlerin üretiminde simülasyon ile yapılan proje değerlemeleri, projenin risklerinin önceden görülmesine ışık tutacaktır. Bu sayede üreticinin önlem alma ve alternatif gelir oluşturma planları yapmasını destekleyecektir. Simüle edilmiş projelerde, kar oranlarını artırmak ve projenin kabul edilebilirliğini yükseltmek amacıyla, kontratlı satış yapılması önerilebilir. Bu çalışma örnek alınarak ve kesikli olay simülasyonu ile bir adım daha ileri götürülere, yatırım değerleme çalışmalarında bir basamak olarak kullanılabilir.

Abstract:
In valuation methods, in which cash flows that affect the investment decision are handled, as well as the production and target market evaluation stages of investment projects before they are implemented, many probabilistic results are obtained due to the variable movements of the parameters affecting the project process and decision making becomes difficult. In the solution of this problem, methods such as net cash flow are supported by the simulation created with system dynamics, and possible probabilities and errors can be analyzed more effectively. In this way, it becomes easier to decide whether the project is worth the investment by monitoring the profit rates, inputs and outputs of the investment in simulated projects. In this study, it is aimed to analyze the financial feasibility of strawberry production with soilless agriculture. For this purpose, retrospective 5-year data of the parameters affecting cash flows were estimated for the next 10 years by regression analysis and used as stock input in the simulation. In the simulation model developed using system dynamics, forecasting studies for the next 120 months were made with Stella software. In the case study, the data obtained by running the model 500 times were evaluated statistically. In the developed model, when the forecasts of the profit data for the next 120 months arising from the relationship between current demand and current sales and which are under the influence of the discount rate, depreciation value and tax rate are examined, it is concluded that the project has reached a breakeven point in the 68th month. With this result, it was decided that the project was at an acceptable level for implementation. Project valuations made by simulation in the production of fresh consumption products with a short shelf life, such as fruits and vegetables, will shed light on predicting the risks of the project. In this way, it will support the producer to take precautions and make alternative income generation plans. In simulated projects, contract sales may be recommended in order to increase profit rates and increase the acceptability of the project. Taking this study as an example and taking it one step further with discrete event simulation, it can be used as a stepping stone in investment valuation studies.