Turizmin yerel halk üzerindeki etkileri ve kuşadası ilçesi uygulaması
Tourisms effects on local people and kuşadasi pattern
Yazar: UĞUR ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN TÜTÜNCÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Bölgesel turizm planlaması = Regional tourism planning ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism

Özet:
Bu çalışmada turizm sektörü, turist ve turizm kavramları hakkında literatür araştırması yapılmış ve elde edilen bilgilere göre dünya ve Türkiye turizminin son durumu gösterilmeye çalışılmıştır. Türkiye turizminin durumu geçmiş yıllardan itibaren ele alınarak karşılaştırmalı şekilde incelenmiş ve turizmin geliştirilmesi konusunda yapılabilecek çalışmalar üzerinde durulmuştur. Çalışmada esas olarak, Butler, Doxey ve Murphy'nin turizm geliştikçe, turistlere karşı başlangıçta hoşgörülü davranan halkın turizmin ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan uzun dönemde sağlayacağı fayda konusunda giderek daha kuşkucu olduğu ve dolayısıyla turistlere karşı olumsuz tavırlar takındığı savının Kuşadası gibi ekonomik olarak turizme bağımlı bölgelerde geçerli olup olmadığı sınanmıştır.

Alan çalışması için uzun süredir turizmle iç içe olduğu, en önemli geçim kaynağının turizm olması, diğer turistik merkezlere olan yakınlığı ve ilişkisi ile genel turistik yapısı nedeniyle Türkiye'de birçok turistik merkeze örnek oluşturabilecek özelliklere sahip olduğu için Kuşadası seçilmiştir. Araştırmanın ana konusunu oluşturan ve günümüzde Türkiye için önemli bir turizm merkezi olan Kuşadası ilçesi, doğal özellikleri, iklimi ve tarihsel gelişimi açısından ele alınmış, günümüz turizm arzı ve talebi geçmiş yıllar da göz önünde bulundurularak karşılaştırmalı şekilde ele alınmaya çalışılmıştır. Son bölümde yapılan anket çalışmasının sonuçları, demografik özelliklerin frekansları, faktör analizi sonuçları ve regresyon testi doğrultusunda açıklanmaya ve yorumlanmaya çalışılmıştır.

Bu çalışma uzun bir süredir, turizm kavramı ile yaşamakta olan Kuşadası halkı ve doğal çevresi üzerinde turizmin yarattığı etkileri ve Kuşadası halkının turizme bakış açısını, insanların turizm gelişmesinden beklentilerini ve nasıl bir turizm istediklerini anlamak için yapılmıştır. Çalışma sonucunda turizm getirilerinin Kuşadası halkının büyük bir bölümü tarafından bölüşülmediği, halkın çoğunluğunun düşük gelir grubuna dâhil olduğu görülmektedir. Buna rağmen halkın turizme olumlu yaklaştığı, ekonomik beklentilerini turizm sayesinde karşılayabileceklerini düşündükleri ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
In this study, it is aimed to study literature on tourism and tourist concepts and also latest data about world tourism and Turkish tourism are presented. Especially Turkish tourism is detailed in a comparative way of the annual values from the very beginning of Turkish tourism. In the study the ways to develop Turkish tourism industry are also mentioned. The main hypotheses examined in the study are Butler's, Doxey's, and Murphy's theories. In those theories, basically it is said that while tourism develops (number of tourist increases) within a settlement, local population behaving kindly and friendly towards the tourists would change their behaviours through negative direction, because of the suspicion about long run economic, social and environmental benefits of tourism. The main purpose of this study is to examine whether these theories are relevant for the places economically dependent on tourism such as Kuşadası.

Kuşadası where is a important tourism center in Turkey is the main subject of this study. For this site survey, Kuşadası is chosen because, tourism industry have located there for a long time, tourism is the main income source of Kuşadası people, it is close to other tourism centers and the characteristics of the Tourism industry in Kuşadası are similar with many tourism center in Turkey. Kuşadası is studied in details about its nature, meteorological properties, its history and tourism industry. Both for tourism supply and tourist demand in Kuşadası, the latest data of tourism industry is compared with the past years data. At last part of the study, the results of the questionnaire done in this study is presented and interpreted due to demography frequencies, factor analysis, and regression test results.

This study is done to point out economic, social and environmental effects of tourism in Kuşadası and to point out the approaches of Kuşadası population towards tourism, their expectations from tourism development, and what kind of tourism local people wish. By this study, it is obviously seen that most of the benefits of tourism are gained by very little part of Kuşadası population and most of Kuşadası people are in the low income group. In spite of this fact, most of Kuşadası people support tourism because they think they could reach their economic and social expectations only by tourism.