Liderliğin karanlık tarafının örgütsel muhalefet ve psikolojik iyi oluşa etkisi: Bir alan araştırması
The effect of the dark side of leadership on organizational opposition and psychological well-being: A field research
Yazar: SEZGİN KIZILTUĞ
Danışman: DOÇ. DR. METİN IŞIK
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karanlık liderlik = Dark leadership ; Liderlik = Leadership ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent

Özet:
Bu araştırmanın amacı çalışanların karanlık liderlik algılarının örgütsel muhalefet ve psikolojik iyi oluşlarına etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın anakütlesini Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi merkez kampüsünde görev yapan akademisyen ve idari personel oluşturmaktadır. Örneklemi ise basit tesadüfi yöntemle araştırmaya dahil olan 419 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada anket tekniği ile veri toplanmıştır. Araştırmaya katılanlara yanıtlanmak üzere, karanlık liderlik, örgütsel muhalefet ve psikolojik iyi oluş ölçekleri verilmiştir. Araştırmada elde edilen verilere  regresyon, korelasyon, DFA ve frekans analizleri yapılmıştır. Araştırmanın analizinde IBM Amos 24 ve SPSS 25 paket programlarından yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; karanlık liderliğin bezdiren ve zorbaca davranışlar boyutlarının örgütsel muhalefetin dikey ve dışa aktarılmış boyutları üzerinde negatif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca karanlık liderliğin samimiyetsiz, bezdiren ve zorbaca davranışlar boyutlarının psikolojik iyi oluş üzerinde negatif yönde anlamlı etkileri bulgulanmıştır. Bir diğer bir sonuç olarak, psikolojik iyi oluşun örgütsel muhalefet üzerinde pozitif yönlü bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre çalışanların karanlık liderlik algıları arttıkça örgütsel muhalefet ve psikolojik iyi oluşları azalmaktadır.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the effects of academics' dark leadership perceptions on organizational opposition and psychological well-being. Quantitative research method was adopted in the study. The population of the research consists of academicians and other employees working at the central campus of Erzincan Binali Yıldırım University. The sample consists of 419 people who were included in the research by simple random method. Data were collected through the survey technique. Dark leadership, employee-organizational opposition and psychological well-being scales were given to the participants of the research to be answered. Regression, correlation, DFA and frequency analyzes were performed with the measurement model on the data obtained in the study. SPSS 25 and IBM Amos 24 package programs were used in the analysis. According to the results of the analysis; It has been determined that the harassing and bullying dimensions of dark leadership have a negative effect on the vertical and external dimensions of organizational opposition. In addition, insincere, harassing and bullying dimensions of dark leadership have been found to have a negative effect on psychological well-being. According to these results, as employees' dark leadership perceptions increase, organizational opposition and psychological well-being decrease. As another result, it has been found that psychological well-being has a positive effect on organizational dissent.