Zavot ırkı sığırlarda postpartum sürenin süt progesteron enzimimmunoassay (EIA) yöntemiyle belirlenmesi /
Yazar: METİN ÇENESİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METEHAN UZUN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Zavot ırkı ineklerde iki gebelik arası dönem ile gebeliğin 42. günündeki luteal aktiviteyi süt progesteron enzimimmunoassay yöntemi kullanılarak izlemek ve böylece bu testin erken gebelik ve anöstrüs dönemin uzunluğunu belirlemedeki duyarlılığını ortaya koymaktır. Bu amaçla, Kars ili Merkez Dikme köyünde halk elinde beslenen 22 adet 3-4 yaşlı en az bir doğum yapmış olan Zavot ırkı sağlıklı inek kullanıldı. Çalışma 1 Aralık 2000-17 Temmuz 2001 tarihleri arasında gerçekleştirildi. İneklerin doğumları takip edildi ve doğum yaptıkları ilk günden itibaren başlanılarak, postpartum dönem boyunca ve gebeliğin 42. gününe kadar süt örnekleri toplandı. Süt progesteron değerleri postpartum ilk siklusta ortalama 4.41 ± 0.61 ng/ml, gebeliğin 42. gününde ise 3.84 ± 0.30 ng/ml olarak belirlendi. Progesteron değerlerine göre doğumdan sonra postpartum anöstrüs sürenin ortalama 72.3 ± 6.4 gün olduğu, 21. günde gebeliğin % 90 doğrulukta tespit edilebileceği, doğum sonrası ilk siklusların genel olarak normal uzunlukta olduğu belirlendi. Ayrıca Zavot ırkı ineklerin postpartum ilk tohumlamalarının ortalama 88.1 ± 7.9 günlerde yapıldığı ve ilk tohumlamada gebe kalma oranlarının yüksek olduğu tespit edildi. Süt veriminin postpartum anöstrüs süre üzerine istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğu (p<0.05) ve bu etkinin vücut kondüsyon skoru düşük (<2.5) olanlarda daha kuvvetli olduğu (p<0.01) ortaya konuldu. Çalışmada iki doğum arası süre ise 367.2 ± 7.4 gün olarak belirlendi. Sonuç olarak Zavot ırkı ineklerin postpartum dönem özellikleri ile gebe kalıp kalmadıklarının süt progesteron EIA testi ile başarılı bir şekilde67 belirlenebileceği ve bu ineklerin postpartum dönemdeki ilk sikluslarında gebe kalma oranlarının yüksek olduğu ve oldukça ideal iki doğum arası süreye sahip oldukları kanaatine varıldı.

Abstract:
The aim of this study was to monitor luteal activity in Zavot cows between calving and day 42 of gestation by milk progesterone enzymeimmunoassay (EIA) and thus to assess the sensitivity of this test in the diagnosis of early pregnancy and to determine the lengths of anoestrous periods. For that purpose, 3-4 years old, 22 healthy, multiparous Zavot cows bred by the farmers of Dikme village in Kars District were used. The study was conducted between 1 December 2000 and 17 July 2001. Beginning on the first day of the calving, milk samples were collected twice weekly from the cows until day 42 of gestation. Mean milk progesterone concentrations were found to be 4.41 ± 0.61 ng/ml for the first oestrous cycle and 3.84 ± 0.30 ng/ml for the first 42 days of gestation. According to the progesterone data, the length of postpartum anoestrous period was 72.3 ± 6.4 days. Furthermore, the first oestrous cycles were generally in normal length and it was possible to diagnose early pregnancy with a 90 % accuracy. First postpartum insemination was carried out on day 88.1 ± 7.9 and the rate of success was very high in that insemination. Milk yields had statistically significant negative effects on the length of the postpartum anoestrous interval (p < 0.05) and this effect was much pronounced in the cows that had lower body condition scores (< 2.5) at calving (p < 0.01). Calving interval was calculated to be 367.2 ± 7.4 days. In conclusion, postpartum luteal activity could successfully be monitored and pregnancy diagnosis could accuretely be diagnosed by milk progesterone EIA test in Zavot cows. Additionally, the rate of pregnancy was higher at the first oestrous cycle and they had ideal calving intervals.