Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde muhasebe ve vergi uygulamaları: Siparişe dayalı yürütülen Ar-Ge faaliyetlerine ilişkin uygulama örneği
Accounting and tax practices in R&D and design centers: Application case for job order-based R&D activities
Yazar: RÜMEYSA ARICI
Danışman: DOÇ. DR. EMRE SELÇUK SARI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration

Özet:
Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri, çağımızın sürekli değişen ekonomik ve teknolojik ortamını birçok boyutta etkilemektedir. Bu faaliyetler, yenilikçi fikirlerin ve teknolojilerin geliştirilmesine öncülük ederek ürünlerin ve hizmetlerin gelişimini ve iyileştirilmesini sağlamaktadır. Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine yönelik devlet tarafından sunulan teşvikler özel sektörün bu alana daha çok yatırım yapmasına yardımcı olmakta ve Ar-Ge çalışmalarının verimliliğini artırmaktadır. Ülkemizde bu çerçevede atılan önemli adımlardan biri, 2008 yılında kabul edilen 5746 Sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Kanunudur. Bu Kanun ile ilk olarak Ar-Ge merkezleri, 2016 yılından itibaren ise Kanunda yapılan düzenleme ile tasarım merkezleri ülkemizde faaliyet göstermeye başlamıştır. Bu merkezlerde Ar-Ge ve tasarım projeleri kapsamında yapılan harcamalara ilişkin önemli vergisel avantajlar getirilmiştir. Sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine yönelik harcamalar da bu kapsamda değerlendirilerek desteklenmektedir. Bu tez çalışması ile siparişe dayalı ve siparişe dayalı olmayan farklı proje modelleri ele alınarak siparişe dayalı olarak yürütülen projelerin muhasebeleştirilmesinde ve vergisel avantajlarında farklılaşan hususların karşılaştırmalı olarak gösterilmesi amaçlanmıştır. Tezin sonucunda ise siparişe dayalı Ar-Ge faaliyetlerinde gerçekleşen uygulamalara yönelik mevzuattaki boşluklara ve netleştirilmesi gereken hususlara değinilmiştir.

Abstract:
R&D and innovation activities affect the ever-changing economic and technological environment of our age in many dimensions. These activities enable the development and improvement of products and services by leading to the development of innovative ideas and technologies. Incentives offered by the state for R&D and innovation activities help the private sector to invest more in this field and increase the efficiency of R&D activities. In our country, the importance of these incentives has been understood and various legal regulations have been made. One of the important steps taken in this context is the Research and Development Activities Support Law No. 5746, adopted in 2008. With this Law, R&D Centers first started to operate in our country, and as of 2016, Design Centers started to operate in our country with the regulation made in the Law. Significant tax advantages have been introduced for the expenditures made within the scope of R&D and Design projects in these centers. Expenditures for R&D and innovation activities carried out on an order basis within the framework of the contract are also evaluated and supported within this scope. With this thesis study, it is aimed to concretize the accounting and tax practices carried out in R&D and Design Centers and to reveal the difference in accounting practices and tax advantages for R&D and innovation projects carried out on an order basis and R&D and innovation projects that are not based on an order. As a result of the thesis, the gaps in the legislation regarding the practices in order-based R&D activities and the issues that need to be clarified are mentioned.