Cumhuriyet Dönemi Çanakkale kenti gelişimi
Çanakkale urban development in the Republican Period
Yazar: ZEYNEP TANRIVER
Danışman: PROF. DR. HAMİDE BURCU ÖZGÜVEN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Cumhuriyet = Republic ; Kentler = Cities ; Limanlar = Ports ; Tarih = History ; Ticaret = Trade ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Çanakkale; Avrupa ve Asya kıtalarını birbirinden ayıran ve Marmara Denizi ile İstanbul Boğazı üzerinden bağlantılı olduğu Karadeniz havzası ülkelerinin Akdeniz ve açık denizlerle bağlantısını sağlayan tek giriş-çıkış kapısı olan kendi adını taşıyan Boğaz'ın iki yakasında kurulmuş bir kenttir. Kent, tarihinde acılı günlerini I. Dünya Savaşı sırasında görmüştür. Fiziksel olarak harap olmuş kentin nüfusu azalmış ve ticaret kenti özelliğini kaybetmiştir. Ticareti gerilemiş olan kentin nüfusunun artması ve kentin kalkınması için, Cumhuriyet Döneminde imar çalışmaları başlatılmıştır.
Çanakkale Kenti'nin, önemli deniz geçiş güzergahları üzerinde olması stratejik konumunu etkilemiş ve kente liman kenti olma özelliği kazandırmıştır. 1930- 1950 yılları içindeki gelişimi, denizi referans alması ile başlamıştır. İmar planları bu kararlar doğrultusunda hazırlanarak, liman kentinin gelişim adımları atılmaya başlanmıştır.
Çanakkale'nin (Vilayet Gazetesi) ve Gazete Arşivlerinde bulunan diğer basılı, 1930- 1950 yılları arasındaki gazete haberleri ve ilanları incelendiğinde, o yıllara ait kente dair verilere ulaşabiliriz. Kentin; iskele, liman, meydan, okullar, idari binalar ve ticaret alanları ile ilgili gelişmeler gazete haberlerinden ve ilanlarından takip edilebilir. Bu veriler üzerinden Tez çalışması kapsamında, liman gelişimi ve kentsel mekana olan etkisi değerlendirilmiştir.

Abstract:
Canakkale; It is a city established on both sides of the Bosphorus, which is the only entrance-exit gate that separates the continents of Europe and Asia and connects the countries of the Black Sea basin, to which it is connected via the Sea of Marmara and the Bosphorus, with the Mediterranean and the open seas. The city saw its painful days in its history during the First World War. The population of the city, which was physically devastated, decreased and lost its commercial character. In order to increase the population of the city, which became dull with its trade regressed, and for the development of the city, zoning studies were started in the Republican period.
The fact that the city of Çanakkale is on important sea passage routes has affected its strategic position and has given the city the feature of being a port city. Its development in the years 1930-1950 started with its reference to the sea. Zoning plans were made in line with these decisions, and the development steps of the port city were started to be taken.
When we examine Çanakkale's (Vilayet Newspaper) and other printed newspaper news and advertisements between 1930 and 1950 in the Newspaper Archives, we can reach the data about the city in those years. of the city; You can follow the developments in the pier, port, square, schools, administrative buildings and trade areas from the newspaper news. Emphasizing these data, Port Development and its impact on urban space were evaluated within the scope of the thesis.