Koranavirüs pandemisinde belirsizliğe tahammülsüzlük, kaygı, stresin bilişsel değerlendirmesi ve psikolojik sağlamlık
Intolerance of uncertainty, anxiety, cognitive appraisal of stress and resilience during coronavirus pandemic
Yazar: HATİCE ŞEKERCİ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK TEKDURMAZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; COVID 19 = COVID 19 ; Kaygı = Anxiety ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Stres = Stress

Özet:
Koranavirüs salgını bir toplum sağlığı meselesi olarak yalnızca bedensel sağlık değil aynı zamanda ruh sağlığı için de önemli bir tehdit oluşturmuştur. Bu çalışmanın temel amacı pandeminin ruh sağılığına olan etkilerini incelemektir. Bu doğrultuda üç araştırma sorusu belirlenmiştir. İlk olarak, salgının yarattığı tehdit durumuna ilişkin algıların frekans analizi özetlenmiştir. İkinci olarak, belirsizliğe tahammülsüzlük, stresin bilişsel değerlendirmesi, kaygı ve psikolojik sağlamlığın araştırma kapsamında belirlenen psikososyal faktörlere göre farklılaşma durumuna t-test ve tek yönlü varyans analizi yöntemleri ile incelenmiştir. Son olarak ise Covid-19 döneminde kaygı, stresin bilişsel değerlendirmesi ve psikolojik sağlamlığın belirsizliğe tahammülsüzlüğü yardamasına ilişkin çoklu regresyon analizi yürütülmüştür. Araştırma verileri çevrim içi yöntemlerle toplanmış olup 25-65 yaş arası 1221 kişi araştırma grubunu oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği10 ve Stresin Bilişsel Değerlendirmesi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulguları, katılımcıların büyük kısmının pandemi döneminde algıladıkları tehdidi, yaşadıkları endişeyi yüksek düzeyde derecelendirdiklerini göstermektedir. Araştırma değişkenlerinin psikososyal faktörlere göre farklılaşma durumu incelendiğinde, kadınların erkeklere göre ve iş kaybetme riski yaşayanların ise  yaşamayanlara göre belirsizliğe tahammül etmekte zorlandıkları, kaygı seviyelerinin daha yüksek olduğu ve stresli durumu daha kontrol edilemez ve tehdit edici olarak değerlendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Erkeklerin ise psikolojik sağlamlıklarının ve stres karşısında öz-kontrol değerlendirmelerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Belirsizliğe tahammülsüzlük tehdit edici değerlendirme, sübjektif kaygı, psikolojik sağlamlık, başkalarının kontrolünü değerlendirme, meydan okuyucu değerlendirme ve kontrol dışı değerlendirme tarafından yordanmıştır.

Abstract:
The coranavirus pandemic has posed a threat not only to physical health but also to mental health. The main purpose of this study is to examine the effects of the pandemic on mental health. In this direction, three research questions were developed. First, the frequency analysis of subjective perceptions about the threat posed by the pandemic is summarized. Secondly, t-test and ANOVA results conducted to compare intolerance of uncertainty, cognitive appraisal of stress, anxiety and resilience levels according to the psychosocial factors determined within the context of this research were examined.  Finally, multiple regression analysis was performed to test whether anxiety, cognitive appraisal of stress, and resilience predicted intolerance of uncertainty during the pandemic.  The data were collected by online and 1221 people were included. Intolerance of Uncertainty Scale, Beck Anxiety Scale, Connor-Davidson Resilience Scale-10 and Cognitive Appraisal of Stress Scale were used. Findings show that the majority of the participants rated the perceived threat and worry they experienced during the pandemic as high. When the t-test and ANOVA results was examined, it was concluded that women compared to men and those who have risk of losing a job compared to those who have not had difficulty in tolerating uncertainty, their anxiety were higher and they appraised stressful situation more uncontrollable and threatful. Men's resilience were high and they had higher scores on control-by-yourself appraisalabout stressful situation than women. Intolerance of uncertainty was predicted by threat appraisal, subjective anxiety, resilience, controllable-by-others appraisal, challenge appraisal, and uncontrollable appraisal.