Kedilerde intravenöz ürografide bolus, abdominal kompresyon ve infüzyon tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison of bolus, abdominal compression and infusion techniques in intravenous urography in cats
Yazar: EYÜP TOLGA AKYOL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARICAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Bolus materyali = Bolus material ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Kediler = Cats ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Ürografi = Urography

Özet:
Üriner sistem patolojilerine sahip hastalarda görüntüleme, tanısal muayenenin ayrılmaz bir parçasıdır ve çok sayıda görüntüleme yöntemi mevcuttur. Direkt radyografiler genellikle üst üriner sistem bozukluklarıyla ilgili yeterli bilgi sağlayamaz. Bu nedenle kontrast madde kullanılır ve üst üriner sistemin kontrastlı radyografik muayenesi "intravenöz ürografi" (İVÜ) gerçekleştirilir. Bolus enjeksiyon, abdominal kompresyon (bolus enjeksiyon) ve infüzyon teknikleri ile İVÜ uygulanabilir. Çalışmada, üriner sistem şikayetine sahip hayvanlarda bu teknikler ile elde edilen ürogramlar değerlendirilerek, tekniklerin uygulanışı ve ürogram kalitelerinin karşılaştırılması ve diyagnostik etklinliklerinin yorumlanması amaçlanmaktadır.
Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi ve Balıkesir Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Kliniklerine getirilen üriner sistem şikayetine sahip farklı yaş, ırk, cinsiyet ve kilodaki toplam 30 kedi çalışmaya dahil edilmiştir. Bu kediler, her bir grupta rastgele 10 kedi olmak üzere 3 gruba (Grup 1, Grup 2, Grup 3) ayrılmıştır. Bu gruplarda bolus (Grup 1), infüzyon (Grup 2) ve abdominal kompresyonda bolus (Grup 3) tekniği ile İVÜ uygulanmıştır.
Kontrast madde (ioheksol) enjeksiyonu tüm kediler tarafından iyi bir şekilde tolere edilmiştir. Hiçbir kedide anaflaktoid reaksiyon ve anestezi ile ilişkili bir komplikasyon gelişmemiştir. Uygulama sırasında kalp ve solunum frekansları ile vücut sıcaklarında gözlenen değişiklikler gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemiştir (p>0,05). Böbrek ve üreter opasite skorları ve gruplar karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür (p<0,05). Böbrek opasite skorlarında "1 puan" ve "2 puan" alan ürogramlar bolus enjeksiyon grubunda; "3 puan" ve "4 puan" alan ürogramlar ise infüzyon ve abdominal kompresyon gruplarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış göstermiştir (p<0,05). Üreter opasite skorlarında "2 puan" ve "3 puan" alan ürogramlar istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemiştir (p>0,05). Elde edilen 280 ürogram üç gözlemci tarafından skorlandırılmıştır. Gözlemciler arası uyum en iyi bolus enjeksiyon grubunda gözlenmiştir; böbrek skorlarında istatistiksel olarak anlamlı ve iyi düzeyde (κ=0,687, p=0,01) ve üreter skorlarında ise istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde uyum görülmüştür (κ=0,504, p=0,01).
Sonuç olarak; her bir intravenöz ürografi uygulama tekniği farklı avantajlara sahiptir. Her koşulda sadece bir tekniğin üstünlüğünden bahsetmek zordur. Ancak böbreklerin anatomik pozisyonlarının değerlendirilebilmesi ve böbrek parankiminin gözlenebilmesi amaçlanan olgularda bolus enjeksiyon tekniği; renal pelvis ve kalikslerin oluşturduğu toplayıcı sistemin ve üreterlerin değerlendirilmesi amaçlanan olgularda ise infüzyon tekniği diğer tekniklere göre daha kaliteli ürogramlar sunabilmiştir. Elde edilen ürogramlar ve bulgular, alanında deneyimli veteriner hekimler tarafından diğer klinik ve laboratuvar bulgular ile birlikte bir bütün halinde değerlendirilmelidir. Ürografi uygulamasının veya kontrast madde etkilerinin detaylı değerlendirilmesi için daha geniş ve bir örnek patolojik dağılım gösteren hasta popülasyonlarında, tomografi ve manyetik rezonans gibi ileri görüntüleme teknikleri ile birlikte sonraki yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Diagnostic imaging is an integral part of the examination in patients with urinary tract pathologies and there are many imaging modalities available. Direct radiographs generally cannot provide sufficient information about upper urinary tract disorders. For this reason, contrast agent is used and contrast-enhanced radiographic examination of the upper urinary system "intravenous urography" (IVU) is performed. IVU can be applied with bolus injection, abdominal compression (bolus injection) and infusion techniques. The aim of this study is to evaluate the urograms obtained with these techniques in cats with urinary system complaints, to compare the application of the techniques and to compare the urogram quality and to interpret their diagnostic efficacy.
A total of 30 cats of different ages, breeds, sexes and weights with urinary system complaints brought to Selcuk University Veterinary Faculty and Balikesir University Veterinary Faculty Surgery Clinics were included in the study. These cats were randomly divided into 3 groups (Group 1, Group 2, Group 3), with 10 cats in each group. In these groups, IVU was administered with bolus (Group 1), infusion (Group 2) and abdominal compression with bolus injection (Group 3) techniques.
Contrast agent (iohexol) injection was well tolerated by all cats. None of the cats developed an anaphylactoid reaction or anesthesia-related complication. Changes observed in heart and respiration rates and body temperature during the procedure did not show a statistically significant difference between the groups (p>0.05). Kidney and ureter opacity scores and groups were compared and it was observed that there was a significant difference (p<0.05). Urograms with "1 point" and "2 points" in kidney opacity scores were in the bolus injection group; urograms with "3 points" and "4 points" showed a statistically significant increase in the infusion and abdominal compression groups (p<0.05). Urograms with "2 points" and "3 points" in ureteral opacity scores did not show a statistically significant difference (p>0.05). The 280 urograms obtained were scored by three observers. Best inter-observer agreement was observed in the bolus injection group; statistically significant and good agreement was observed in kidney scores (κ=0.687, p=0.01), and statistically significant and moderate agreement was observed in ureter scores (κ=0.504, p=0.01). 
As a conclusion; each IVU technique has different advantages. It is difficult to speak about the superiority of just one technique in any circumstances. However, bolus injection technique was able to provide better quality urograms in cases where it was aimed to evaluate the anatomical positions of the kidneys and to observe the renal parenchyma. In cases where it was aimed to evaluate the collecting system formed by the renal pelvis and calyces and the ureters, the infusion technique was able to provide higher quality urograms compared to other techniques. Obtained urograms and findings should be evaluated together with other clinical and laboratory findings by experienced veterinarians. It is thought that further studies with advanced imaging techniques such as tomography and magnetic resonance imaging are needed in patient populations with a wider and uniform pathological distribution in order to evaluate the urography procedure or the effects of contrast agents in detail.