Çağdaş seramik sanatında seyir nesnesi olarak kadın
Women as the object of view in contemporary ceramic art
Yazar: HAVVA EKER AKTAŞ
Danışman: PROF. TUĞRUL EMRE FEYZOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Artistik seramik = Artistic ceramic ; Arzu = Desire ; Haz = Enjoyment ; Kadın bedeni = Woman body ; Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Seyir nesnesi = Object of view ; Özne-nesne ilişkisi = Subject-object relation

Özet:
Geçmişten günümüze kadının toplum içerisindeki yeri ve konumuna değinen bu çalışma,
kadını hem tüketen hem de tüketilen bir nesne olarak ele almaktadır. Tüketim nesnesine
dönüştürülen beden, nesneleştirilerek arzu nesnesi haline getirilmiştir. Kadın ve bedeni
erk tarafından denetim ve gözetim altında tutulmakta ve seyirlik bir nesneye
dönüştürülmektedir. İçinde yaşadığımız kültürde kadın, erkek bakışının nesnesi
konumundadır. Beden, arzunun ve hazzın kaynağı olarak cinselleştirilmektedir. Günümüz
post truth döneminde, sosyal medyada paylaşılan imgeler, bedeni cinselleştirerek, bakışın
nesnesi konumunda olan kadını pornografikleştirmektedir. Kadın bedeninin cinsel olarak
algılanması ve sanat eserinde cinselleştirilerek vurgulanması, bedenin nesneleştirilmesine
yol açmıştır. Kadın ve bedeni, arzu ve haz nesnesi olarak sanatın ana malzemesi olmuştur.
Nü ve çıplaklığın ele alınış biçimleri ve sanatın bedeni teşhir eden görüntüsü, röntgenci
bakışın esiri olarak pornografik ve erotik imgelemler yaratmaktadır. Erk egemen toplum,
kadının, sanatın nesnesi olduğunu göstererek, güzelliğini, şehvetini, etkileyiciliğini ve
baştan çıkarıcılığını göstermektedir.
Bu araştırma, bir durum tespiti çalışmasıdır, eril kültür toplumunda, geçmişten günümüze
kadar kadın bedeninin seyirlik bir nesne olduğu ve bakışın nesnesi olarak görüldüğü
anlatılmaktadır. Bedenin sanatta temsil edilişi, kadının seyredilmesine yönelik yaratılan
imgelemlerin ve sanatçıların konuyu ele alış biçimleri incelenmiş, sanatçıların eserlerinde
yer alan örnekler anlatılmıştır. Nesneleştirilen kadın ve bedenini, arzu ve haz kaynağı
olarak sanatsal biçimde ele alan sanatçı eserlerinde, kadının nasıl ele alındığı anlatmak
amaçlanmıştır.
Seramiğin geçmişten günümüze ifade aracı olarak kullanılması ve sanatçının anlatısına
değer katan plastik tavrı ile anlatım olanaklarını güçlendiren yapısı, her zaman sanatçıları
etkisi altına almıştır. Sadece sanatçıları değil izleyen seyircileri de etkilemiştir. Seramiğin
anlatı olanaklarından yararlanılarak kadın ve bedenini ele alan bu rapor kapsamında,
seramik uygulama çalışmaları yapılmıştır. Arzu, haz ve bakış kavramları etrafında ele
alınan çalışmalar, beden uzuvlarından yola çıkılarak yapılmış ve kadının seyirlik bir nesne
olduğu anlatılmaya çalışılmıştır. Plastik bir dille ele alınan çalışmalarda, bedenin erojen
bölgelerine odaklanılmış ve seyir nesnesi olarak görülen kadının, erojen uzuvları bir arada
gösterilerek çalışmaların güçlü yönlerine vurgu yapılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Seramik, seyir nesnesi, arzu, haz, kadın, bakış.

Abstract:
This study, which touches on the place and position of women in society from past to
present, deals with women as both a consuming and a consumed object. The body, which
has been transformed into an object of consumption, has been objectified and turned
into an object of desire. The woman and her body are kept under control and surveillance
by the power and are transformed into an object of spectacle. In the culture we live in,
the woman is the object of the male gaze. The body is sexualized as the source of desire
and pleasure. In today's post-truth era, images shared on social media sexualize the body
and make pornographic the woman who is the object of the gaze. The sexual perception
of the female body and the emphasis by its sexualization in the work of art has led to the
objectification of the body. The woman and her body have been the main material of art
as an object of desire and pleasure. The way nude and nudity are handled and the image
of art that exposes the body creates pornographic and erotic imaginations as a prisoner of
the voyeuristic look. The power-dominated society shows the beauty, sensuality,
impressiveness and seductiveness of the woman, whom it makes the object of art.

In this research is a due diligence study, it is explained that in the masculine culture
society, from the past to the present, the female body is seen as an object of view as an
object of spectacle. The representation of the body in art, the imaginations created to
watch women and the way the artists handled the subject were examined, and the
examples in the works of the artists were explained. It is aimed to explain how women
are handled in the works of the artist, which artistically handles the objectified woman
and her body as a source of desire and pleasure.

The use of ceramics as a means of expression from past to present and its plastic attitude
that adds value to the artist's narrative and its structure that strengthens the possibilities
of expression have always influenced artists. It affected not only the artists but also the
audience. Within the scope of this report, which deals with women and their bodies by
making use of the narrative possibilities of ceramics, ceramic application studies were
carried out. Studies dealing with the concepts of desire, pleasure and gaze have been
made based on body parts and it has been tried to explain that woman is an object of
spectacle. In the studies, which are handled in a plastic language, the erogenous parts of
the body are focused and the strengths of the studies are emphasized by showing the
erogenous limbs of the woman, which is seen as an object of viewing.

Keywords: Ceramic, object of view, desire, pleasure, woman, view