Ispanak, kırmızı pancar ve pazı tohumlarında tohum gücü testlerinin tarla çıkışı ve depo ömrünün tahmininde kullanılması
Seed vigour tests to predict field emergence and seed storage potential in spinach, red beet and swiss chard seeds
Yazar: TUBA GÜLÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, tohum güç testlerinin (standart çimlenme; TÇO, kökçük çıkışı; KÇO, hızlı yaşlandırma testi; HYT, elektriksel iletkenlik testi; Eİ) iki farklı ekim dönemi ve farklı ortam koşullarında fide çıkış oranı ve depolama sonrası (15℃ sıcaklık/12 ay depolama) çimlenme ile ilişkisini saptamak amacıyla 3 farklı tür (ıspanak, pazı ve kırmızı pancar) ve bu türlere ait (ıspanak;14, pazı;12, pancar; 13) farklı tohum partilerinde yürütülmüştür. KÇO testi 48-168 saat arasında 2 mm'lik kökçük çıkışı, standart çimlenme;14 gün, HYT 41℃ 72 saat %100 oransal nemde, Eİ testi ise 40 ml distile suda, 20 ℃, 24 saatte saf suda tutularak yapılmıştır. HYT ve depo sonrası da KÇO testleri yürütülmüştür. Araştırmamızda KÇO testinin yüksek düzeyde fide çıkışı ve depolama sonrası çimlendirme ile istatistiksel anlamlı ilişki vermesi bu testi diğerlerine göre öne çıkarmaktadır. Fide çıkış testlerinde KÇO bakımından (KÇO, HYT+KÇO) ıspanakta toplam 70 kombinasyonun 54'nde, pazıda 28 kombinasyonun 11'nde istatistiksel manada %5 ve üzeri anlamlılık göstermiştir. Depolama sonrası çimlenme ile güç testleri arasındaki korelasyon değerleri KÇO testinde (KÇO, HYT+KÇO) 55 adet p<0.05 ve üzeri düzeyindeki anlamlılıkla öne çıkmıştır. KÇO ve HYT+KÇO ile HYT testleri ıspanak ve pazı türlerinde yüksek düzeyde anlamlı sonuçlar verirken, pancar türünde hiçbir güç testinde elde edilememiştir. Hem başlangıç hem de yaşlanma sonrası yapılan elektriksel iletkenlik testi sonuçları da ne fide çıkış oranı ne de depolama sonuçları ile anlamlı ilişki göstermemiştir.

Abstract:
This work was conducted on seed lots of three species—spinach, swiss chard, and red beet—comprising 14, 12, and 13 seed lots, respectively, to determine the relationship between vigour tests (standard germination, radicle emergence, accelerated aging, and electrical conductivity tests) with seedling emergence percentage. Germination after storage at 15℃ over 12 months. The radicle emergence (RE) test was based on the emergence of a 2 mm radicle at 48-168 hours; the standard germination test was conducted at 15℃ for 14 days, the accelerated aging (AA) test at 41℃ for 72 hours under 100% relative humidity, and the electrical conductivity (EC) test in 40 ml of distilled water at 20℃ for 24 hours. Additional RE tests were performed after accelerated aging and storage. Our findings indicate that the RE test was notably effective, showing a statistically significant association with seedling emergence and post-storage germination, distinguishing it from other tests. In the seedling emergence tests, the RE test, particularly when combined with AA (RE, AA+RE), showed statistically significant results (p<0.05 or higher) in 54 of 70 combinations for spinach and 11 of 28 combinations for Swiss chard. In terms of correlations between vigour tests and post-storage germination, the RE test (RE, AA+RE) was predominant, with 55 instances showing statistical significance at p<0.05 or higher. The study revealed significant results for spinach and swiss chard with the RE, AA+RE, and AA tests, while similar results were not observed for beet. Additionally, the EC test, performed both at the initial stage and after aging, showed no significant relationship with either seedling emergence or storage germination.