Ortaokul din kültürü ve ahlak bilgisi ders kitaplarının öğrenme-öğretme süreçlerine katkısı bakımından eğitsel değeri
The educational value of secondary school religious culture and ethics textbooks with regard to their contribution to learning-teaching processes
Yazar: EMİNE ÖGÜLMÜŞ DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZARİFE ŞEYMA ARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Din öğretimi = Religious teaching ; Eğitsel değerler = Educational values ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yapılandırmacı öğrenme = Constructivist learning ; Öğrenme süreci = Learning process ; Öğretim süreçleri = Teaching processes

Özet:
Bu çalışma, ortaokul din kültürü ve ahlak bilgisi (DKAB) ders kitaplarının 2010 yılında kabul edilen İlköğretim DKAB Dersi Öğretim Programına uygunluğunu ve buna bağlı olarak öğrenme-öğretme süreçlerine katkısını incelemektedir. Ders kitapları, öğretim programının benimsediği yapılandırmacı yaklaşımın öğrenme-öğretme süreci için öngördüğü ilkeler çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmada veriler doküman incelemesi yoluyla tespit edilmiş ve elde edilen veriler öğrenme-öğretme sürecinin giriş, gelişme ve sonuç aşamalarına göre ayrıştırılmıştır. Böylece ders kitaplarını değerlendirme ölçütleri elde edilmiş (toplam 11 ölçüt) ve kitaplar bu kriterlere göre incelenmiştir. Bu çalışmada veriler ait olduğu temaya göre çözümlenmiş, içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre incelenen ders kitapları, öğretim programının ve genel olarak yapılandırmacı yaklaşımın öngördüğü ilkelere ortalama düzeyde (%51,2) uygun bulunmuştur. Ders kitaplarının öğrenme-öğretme süreçlerine daha etkin bir katkı sağlaması için bu oranın daha yüksek düzeyde olması beklenmektedir. Öğrenme-öğretme sürecinin giriş, gelişme ve sonuç aşamaları açısından bakıldığı zaman kitapların sürece en az katkı sağladığı aşamanın dersin gelişme aşaması (%33,7) olduğu belirlenmiştir. Bu aşamayı dersin giriş aşaması (%44,6) takip etmektedir. Dersin sonuç aşaması (%87) ise en yüksek orana sahiptir. Ders kitaplarının sürece en etkin katkı sağladığı aşamanın dersin sonuç aşaması olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmaya göre programın öğrenme-öğretme sürecinin giriş ve gelişme aşamasından beklediği niteliklerin, ders kitaplarına daha fazla yansıtılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This master's thesis has examined the compliance of secondary religious culture and ethics (RCE) textbooks with the RCE curriculum which was accepted in 2010 and in relation to this the contribution of the textbooks to teaching and learning process. The constructivist approach which was adopted by the curriculum predicted certain principles to emerge from the learning-teaching process. The textbooks were examined in terms of these principles. Data was collected through conducting document reviews and was thereafter divided according to the introduction, body and conclusion phases of the learning-teaching process. Thereby, the criteria for assessing the textbooks were acquired and the textbooks were examined in terms of such criteria (11 criteria in total).  In the study, using content analysis, data was grouped based on their common themes. According to the results of this research, the analyzed textbooks were found to be in compliance with the curriculum and, in general the principles the constructivist approach predicted to emerge on an average level (51,2%). this percentage is expected to be higher in order for textbooks to contribute to the learning-teaching process more efficiently. When the learning-teaching process was examined in terms of the introduction, body and conclusion phases, it was found that the textbooks have the least level of contribution at the body phase (33,7%) which was followed by the introduction phase (44,6%). The conclusion phase of a lesson was found to have the highest rate of contribution (87%). The results showed that the textbooks contributed to the learning-teaching process most efficiently in the conclusion phase of a lesson. According to this research study, it was concluded that the qualifications that were expected from the introduction and body phases of the learning-teaching process by the curriculum should be reflected more to the textbooks.