Renk kavramı ve konut iç mekanında tasarıma etkileri
Color concept and its effects on residential design
Yazar: TÜLAY ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ONUR ALTAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2005
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Renk, iç mekan tasarımının en önemli öğelerinden biridir, iç mekanda yer alan tüm biçimler, yüzeyler renk farklılıkları ile daha iyi algılanır. Tasarımcı, iç mekanda hisleriyle beraber, renklerin fiziksel özelliklerini ve niteliklerinden dolayı birbirlerini nasıl etkiledikleri konularını bilerek, renk armoni yöntemlerini uygulamalıdır. Tasarımcıların bu konuda sadece hisleriyle hareket etmeleri ve renkleri tanımlamada bilimsel birikimlere sahip olmamaları bu çalışmanın yapılmasında önemli bir etken olmuştur. Rengin fiziksel özellikleri bilinmeden, konut iç mekan tasarımına etkilerinin incelenmesi, çalışmayı yetersiz kılacak ve bilimsel verilerden uzak tutacaktır. Bu nedenle birinci bölümde Renk Kavramının; rengi görme ve algılama, ışıkta ve boyada rengin durumu, renk sistemleri, rengin tanımlanma kriterleri, renk çeşitleri, renk çemberi, sıcak-soğuk renkler, renklerin niteliklerine göre birbirleriyle etkileşimleri, renk zıtlıkları, renkte kontrast ve renkte pasaj özellikleri incelenmiştir. Böylece; renk kavramı, iç mekan tasarımına etkileri konusunda ortak bir dil birliği sağlamak amacıyla incelenmiştir. İkinci bölümde, renk seçimini etkileyen kriterler ve renksel algılamanın önemini arttıran etmenler incelenmiştir. Başta psikolojik etkiler olmak üzere, şartlanmış refleksler, kullanıcı kimliği, moda, dönem stilleri, yaş-cinsiyet, coğrafi bölge, toplumsal yargılar, gelenekler - inanç sistemi, renklerin sembolik ve fonksiyonel anlamlan, mekanın işlevine uygunluk, mekan boyuttan gibi özellikler, tasarımcıyı ve kullanıcıyı renk seçiminde etkileyen kriterler olarak ele alınmıştır. Tasarımcının bu özellikleri dikkate alması, özellikle konutta yaşayacak bireylerin farklı durumlarına göre, farklı biçimlerde ele alınması ile önem kazanır. Renklerin algılanması ise; doku, malzeme, biçim, boyut, miktar ve ışık özellikleri ile önem kazanacağından ikinci bölümün sonunda yer almıştır.Üçüncü bölümde ise, renk kavramından edinilen bilgiler ışığında rengin konut iç mekan tasarımına etkileri üzerinde durulmuştur. Bu bölümde öncelikle renklerin mekan algılamasına etkisi incelenerek tasarımdaki yerine giriş yapılmıştır. Sıcak-soğuk, doymuş-doymamış ve açık-koyu renklerde perspektiv etkiler, konut iç mekanından örnekler verilerek incelenmiştir. Tasarımcının önemli bir sorunu olan amaca ve anlatım türüne uyan bîr atmosfer yaratma, renkte armoni yöntemleri ve etkileri, yine konut İÇ mekanından örnekler verilerek anlatılmaya çalışılmıştır. Armoni yöntemleri renk çemberindeki ilişkileri, nitelik ve miktarca kullanımları göz önünde bulundurularak ele alınmıştır. Bunlar sırasıyla; yakın-uzak renkler armonisi, zıt renkler armonisi, sıcak-soğuk renkler armonisi, renk baskınlığı ve armonisi, tek renk, iki renk ve çok renk armonisi olarak incelenmiştir. Bu çalışmada amaç, mekan ifadesini en etkin biçimde sağlayan elemanlardan biri olan rengin, konut iç mekan tasarımına etkisini incelemek, renklerin uyum, beraberlik ve bütünlüklerini sağlayabilmeleri için gereken konulan ele almaktır. Bu tezde tasarımcılara kaynak oluşturabilmek için, mekanlar, konut iç mekanından pek çok örnekle anlatılarak vurgulanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Renk, iç mekan, konut, tasarım, armoni n

Abstract:
The color is one of the most important item for the interior space. The forms there are in all interiors, the different colors of surface are better to perception. The designer knows the color's physical peculiarity and quality, also affectivity to each other and they apply the color harmony method with their sensation. Designers work only with their sensation and designer's scientific experience for the description the colors are the most important factor of this study. Unknown the color's physical property investigated to the interior of the residence, insufficient the work and removed from scientific data. Because of this, in this section, seen the color perceived the color condition on the light and on the paint, color systems the color criterion to description, variety of color, color scale, warm-cold colors, the colors impression to each other as to color's quality, the color's opposition, examined the contrast and passage property of the color, so the color concept examined to obtain the common language. In the second section, effecting of the color choosing and increasing factor of the color perceiving examined. First, psychological effects, conditioned reflex, user identity, fashion term style, age-sex, geographical area, social judgments, tradition-belief system, symbolic and functional meaning of the colors, function fitting of the place, size of the place; all of these items, the most important factor for a designer or a user, while the choosing the color. Designer noticed these property, especially, it will be very important for the people that leaving in the residence. Perceiving the colors; became to importance with light property and tissue, material, form, size, quantity, so had found at the end of the second section. In the third section, in the light of the information obtained from the color concept, effects of the color to the interior residence are locality accented. First of all in this section, the effect of the perceiving tie color to the locality is instudied and entered to the design subject. The perspective influenced of colors, which are warm - cold, saturated-unsaturated, light - dark examined giving examples from the interior of residence locality. The important problem of a designer creating an atmosphere of matching to object and ^expression, method and effect of harmony in the color is told by again from the examples of residence interior locality. The harmony methods relations with color circle are studied with considered through usage of quality and quantity. These are -arranged in order- near-far colors, color harmony, opposite colors harmony, warm-cold colors harmony, color dominance and harmony, single color, two color and many color harmony. The purpose of this study is to examine the color, which is one of the elements efficiently, provides locality _expression, the effect of interior locality design and harmony of the colors integrity, wholeness. In this thesis to form source for the designers with lots of examples from the interior of residence locality is tried to emphasize. Key Words: Color, interior, residence, design, harmony IV