hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Melik Nasır II. Salahaddin Yusuf devrinde Eyyubiler Devleti: Hicri 634 - 659
Miladi 1236 - 1261 / The State of Ayyubids in the age of Malik Nasır Salahaddin Yusuf II: 634 - 659 / 1236 - 1261
Yazar: MUSTAFA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN SALMAN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Tarih = History
Dizin: Eyyubiler Devleti = State of Ayyubids ; Memlükler = Mamluks ; Moğollar = Mongoşs ; Salahaddin Yusuf II = Salahaddin Yusuf II

Özet:
1186 yılında Salahaddin Eyyûbî'nin oğlu Zahir Gâzî'yi Haleb idaresi ile görevlendirmesi ile Haleb Eyyûbî devleti kurulmuştur. Devletin son sultanı 634/1236 yılında babası Aziz' in vefatından sonra bu makama gelen İL Salahaddin Yusuf tur. Yedi yaşında Haleb Eyyûbîlerinin başına geçen H. Salahaddin Yusuf un hakimiyetinin ilk yıllarında yaşının küçük olmasından dolayı babaannesi Sahibe Hatun etkin durumdadır. H. Salahaddin Yusuf saltanatının ilk yıllarında Haleb'e yönelen Harezmlilerin saldırıları ile uğraşmak zorunda kaldı. Anadolu Selçuklularından kaçarak bölgeye saldıran Harezmliler ancak 1244 yılında kesin olarak yenilgiye uğratılabilmiştir. H. Salahaddin Yusuf un zamanı XHI. asrın en ciddi olaylarının cereyan ettiği bir dönem olmuştur. Muazzam Turanşah'm öldürülmesinden sonra Mısır hakimiyetinin Memlûklere geçmesini kabul etmeyerek harekete geçen H. Salahaddin Yusuf, Suriye bölgesinde Dımaşk ve Ba'lebek gibi bir takım başarılar kazansa da Memlûkler karşısında yenilgiye uğradı. Onun bundan sonraki on yılı giderek artan ciddi sorunlarla doludur. 1253 yılında yapılan anlaşma ile Mısır'da Memlûk hakimiyetini kabul etmek zorunda kalan H. Salahaddin Yusuf kendisine sığınan Bahriyye Memlûklerinin Mısır'a yeni bir sefer yapılması taleplerini kabul etmemiştir. Bu güçten istifade edemeyen Sultan onlar vasıtasıyla Kerek sahibi Muğis Ömer ile çatışmaya girerek güç kaybına uğramıştır. Memlûklerle girdiği savaşta önemli devlet adamlarını kaybeden Sultan bunun sıkıntısını Moğollar karşısında belirgin olarak hissetmiştir. 656/1258 yılında Abbasî halifeliğini ortadan kaldırarak Bağdat'ı yerle bir eden Hülâgû daha sonra yürüyüşüne devam ederek H. Salahaddin Yusuf un hakimiyet alanını ele geçirmeye başlamıştır. Haleb'in Moğolların eline geçmesinden sonra Dımaşk'ta duramayan H. Salahaddin Yusuf bir ara onlarla savaşmayı düşünmüşse de bunu hayata geçiremeyerek Gazze'ye doğru kaçmaya başlamıştır. Burada sahip olduğu birlikleri kaybederek yalnız kalan Sultan, Hülâgû' nün Dımaşk naibi Ketboğa tarafından yakalanarak Hülâgû'ye gönderilmiş ve Aynu Calut yenilgisinden sonra 659/1261 yılında öldürülmüştür. Diğer taraftan Anadolu Selçukluları ile ilişkiler olumlu seyretmiş fakat aradaki dostluk her iki tarafın da kötü talihini değiştirmeye yetmemiştir.

Abstract:
Yenidoğan bebeğin ağrı yanıtında tekrarlayan doz anne sütü ve sükrozun etkisi
Comparison of repeated doses of breast milk and sucrose for pain management of newborn
Yazar: TUTKU ÖZDOĞAN
Danışman: PROF. DR. EREN ÖZEK ; DOÇ. DR. HÜLYA BİLGEN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2001
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada yenidoğan bebeğin ağrıya yanıtında tekrarlayan doz anne sütü ve sükrozun etkisi araştırılmıştır. 142 sağlıklı term bebek 2 ml_ anne sütü, distile su ve % 12.5 sükrozu tek doz ve tekrarlayan dozlarda olacak şekilde randomize olarak altı gruba ayrılmıştır.Ağrıya yanıt ortalama ağlama zamanı ve yüz ifadesi skorlamaları ile değerlendirilmiştir. Tekrarlayan ve tek doz sükroz grupları, tekrarlayan ve tek doz anne sütü ve distile su gruplarıyla karşılaştırıldığında, ağlama süreleri bakımından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.053). Sayısal olarak incelendiğinde en kısa ağlama süreleri tek ve tekrarlayan doz sükroz gruplarına aittir (sırasıyla 82sn ve 95sn). I.dakika sonundaki skorlar gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Bu fark tek doz sükroz ve tek doz distile su gruplarından kaynaklanmaktadır. Tekrarlayan doz sükroz grubunda, işlemden 2 dakika ve hemen önce verilen sükroz solüsyonlarının maximum antinosisepsiyonu sağlaması beklenirken tek doz sükroza göre üstünlüğü saptanmamıştır. Tüm gruplar arasında II. dakika sonundaki skorlar açısından en iyi değerler sükroz gruplarına ait olmakla beraber istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0.392). Tüm gruplar arasında 111. dakika sonundaki skorlar açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0.032). İkili karşılaştırmalar yapıldığında gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunamamıştır (p>0.003).51 Grupların skor ortalamaları için istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.068). Sonuç olarak oral sükroz solüsyonu literatür ile uyumlu olarak yenidoğanda basit işlemsel ağrıya cevapta tüm gruplarda istatistiksel anlamlılığa ulaşmamakla birlikte en kısa ağlama süresi ve en düşük skorlarla etkin bir yöntem gibi gözükmektedir. Tekrarlayan dozlar bu çalışmadaki doz aralıkları ile antinosisepsiyonun arttırılmasında etkin olmamış, tek doz ve tekrarlayan doz anne sütü, daha önceki çalışmalara paralel olrak etkin bir antinosisepsiyon sağlayamamıştır.

Abstract:
Sarı Abdullah'ın hayatı, eserleri ve Gülşen-i Raz adlı mesnevisinin transkripsiyonlu metni
Sarı Abdullah's life publications and his mesnevi that name is Gülşen-i Raz with transcription text
Yazar: BÜNYAMİN AYÇİÇEĞİ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT ÖZTOPRAK
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Gülşen-i Raz = Gülşen-i Raz ; Mesnevi = Mathnawi ; Sarı Abdullah Efendi = Sarı Abdullah Efendi

Özet:
Yapılan bu çalışma, iki ana kısımdan oluşmaktadır. İlk olarak esere konu olan San Abdullah'ın hayatı ve eserleri üzerinde durulmuştur. Hayatı hakkında yapılan çalışmada temel kaynaklara müracaat edilmeye özen gösterilmiştir. Özellikle kendi eserlerinden, tezkirelerden ve o dönemde yazılmış kaynaklardan bilgi edinilmiştir. Eserleriyle ilgili olarak yapılan değerlendirmede, hayatıyla ilgili olarak yapılan, ilk elden bilgi toplama gayreti, burada da gerçekleştirilmeye çalışılmış, müellifin ulaşılabilen bazı eserleri bizzat görülerek bilgi toplanmıştır. Ayrıca, eserlerinin bulunduğu kütüphaneler ve numaralan tesbit edilmiştir. Tezin ağırlıklı konusunu teşkil eden ikinci kısımda ise, müellifin Gülşen-i Raz adlı eserinin kendi elinden çıkmış olan nüshası olmadığından, transkripsiyonlu ve edisyon kritikli metni çıkanlmıştır. Gülşen-i Raz7 m tesbit edilebilen yedi nüshası görülerek metin tesbiti detaylı bir şekilde yapılmaya çalışılmıştır. Aynca eser tesbiti kadar önemli olan eserin içeriği, her bölüm için ayn ayn olmak üzere verilmiştir. Metinde geçen Arapça ve Farsça ibarelerin manalan verilmiş, Gülşen-i Raz' m tesbit edilebilen en okunaklı nüshasımn orijinal metni de numaralandınlarak teze koyulmuştur. Yapılan bu çalışmadan elde edilen sonuçlar maddeler halinde verilmiştir. Sonuç bölümünde, müellif hakkında yapılacak olan gelecekteki çalışmalarla ilgili olarak bazı tekliflerde bulunulmuş ve birtakım yeni kaynaklardaki hatalı bilgiler belirtilerek düzeltilmeye çalışılmıştır. Aynca eserle ilgili olarak bir lügatçe hazırlanmış, müellifin mezar yeri de tesbit edilerek fotoğraflan son tarafa koyulmuştur.

Abstract:
Çağatayca Kur`an tefsiri 21a-41b (giriş-metin-dizin) /
Yazar: İBRAHİM TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEN SAĞOL
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Tefsir = Commentary ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
"Çağatayca Kur'an Tefsiri" adlı çalışma üç bölümden oluşmaktadır: Giriş, Metin ve Dizin. "Giriş" bölümünde, Kur' an' in Türkçeye yapılan tercümeleri, tercüme türleri, Eski Anadolu Türkçesi ve Doğu Türkçesine yapılmış tercüme ve tefsir nüshaları üzerinde durulmuştur. Bu bölümde ayrıca üzerinde çalışmış olduğumuz Çağatayca Kur'an Tefsiri'nin tavsifi, müfessiri, ve yazıldığı yerle ilgili bilgiler verilmiştir. Bu bölüm, eserin dili ve yazıma ilişkin kimi açıklamalar ile son bulmaktadır. "Metin" bölümü ise, Şeybanlılar döneminden kalma 1543-1544 çekimleme tarihli Topkapı nüshasının Hac ve Enbiya surelerinin yazıçevriminden oluşmaktadır. Söz konusu bölüm 2 1 a-4 1 b yapraklarını içermektedir. "Dizin" bölümünde ise, metinde geçen tüm sözcüklerin ayrıntılı bir dizinine yer verilmiş; alıntı sözcüklerin hangi dillerden alındığı belirtilmiş, geçen deyimlere uygun anlamlar verilmeye çalışılmıştır. Kur'an tercümelerinin, Türkçe söz varlığı ve Arapça sözlerin tam karşılıklarını vermeye çalışması bakımından önemli kaynak durumunda oldukları bilinmektedir. Bu çalışmanın da bu bakımdan önemli olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Öğretmen-aile işbirliği ile ailelerin eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi /
Yazar: TANER CANPOLAT
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÜNAL
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Teknoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Okul-aile iş birliği = School-family cooperation

Özet:
ÖZET Günümüzdeki hızlı toplumsal gelişmeler ve teknolojik ilerlemeler, eiddi ve tutarlı bir eğitim süreci ile istenilen bilgi, beceri ve davranışlar kazanmayı ön görmektedir. Her toplum kendi değerlerine ve yapışma uygun insanı; kendilerine özgü bir eğitim sistemi içinde yetiştirir. Bu nedenle de toplumlar kendi eğitim süreçlerinin amaçlarını ve içeriğini belirlemiş ve onu kontrol altına almıştır. Bu durum eğitimin okul olarak kurumlaşmasına neden olmuştur. Okul eğitim hizmetlerinin, bireylerin ve toplumların İhtiyaçları doğrultusunda planlı ve programlı olarak üretildiği yerdir. Eğitim sistemi içinde okulların temel işlevi, öğrencilerine istenilen davranışları kazandırmak ve belli öğrenme yaşantılarının öğrencilerle yaşanmasını sağlamak için çevreyi gerekli bir biçimde düzenlemektir. Okulların girdisi olan öğrencinin bu kurumlar içinde yeterli düzeyde eğitim alması için ailenin desteğini gerektirir. Okul - aile işbirliği ile sağlanacak destek öğrencilerin bilgi beceri ve tutumlarının değişmesinde önemli rol oynamaktadır. Ailelerin okula katılımı ve okulda verilen eğitime destek vermesi için okul ile işbirliği halinde olması öğrencinin başarısını hiç şüphesi artıracaktır. Bu araştırmada; ilköğretim okullarında, öğretmen -aile işbirliği ile ailelerin eğitim ihtiyaçlarının ne düzeyde olduğu belirlenmeye çalışılacaktır. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Bu çalışma yedi bölümde oluşmaktadır. Birinci bölüm

Abstract:
ABSTRACT Recently, rapid social changements and developments, technologic improvements have necessitated gaining with a rational, and well organized education. Each society values and structures within its own educational system. For instance, societies have determined their own educational goals, and the content of the programme. This situation has caused the education instituted as a school. A school is a place in which education services are produced for needs of societies and individvals as planned and programmed. The basic aim of school in the system of education is to give their students required behaviors and to prep are the environment in order to supply that same learning incidents can be lived by them. In zorder that those students
Sıçanlarda mide içeriğinin orta kulak mukozası üzerine etkileri /
Yazar: ÖZMEN ÖZTÜRK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2001
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
30 ÖZET Otorinolarengolojiyi ilgilendiren sorunlar arasında mide içeriğinin üst solunum yollarına reflüsü giderek artan bir önem kazanmaktadır. Pediatrik hasta grubunda gastroözofageal ve reflü otiti üzerine yapılan çalışmalar, mide içeriğinin üst solunum yolu ve devamını oluşturan orta kulak mukozasında patolojik etkiler oluşturmada potansiyel güce sahip olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, orta kulak cerrahisi sonrası sıklıkla görülen kusmanın nazofarenkste oluşturduğu pozitif basmç, cerrahi işlemler sonrası orta kulak hava yastığının kaybolması, tubal fizyolojinin değişmesi ve anestezi etkisi altında koruyucu reflekslerin azalması mide içeriğinin orta kulak kavitesine reflüsüne yol açarak cerrahi başarı şansını azaltacaktır. Çalışmamız, östaki borusu yoluyla sıçan orta kulak kavitesine uygulanan mide içeriğinin orta kulak mukozası üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmaya, Sprague-Dawley cinsi 20 erişkin sıçandan elde edilen 40 temporal kemik dahil edildi. Sıçanların, timpanik bulla anteroinferioru leze edildikten sonra, mide içeriği ve fizyolojik serum, kurulan bir düzenek yardımıyla, östaki borusundan orta kulak kavitesine tatbik edildi. Bir hafta sonra sakrifiye edilen sıçanların orta kulak mukozaları histopatolojik olarak değerlendirildi. Bu çalışmada, mide içeriğinin orta kulak mukozası üzerindeki etkilerine ilişkin gözlemler, mide içeriğinin epitelyal ve subepitelyal sahada şiddetli enflamasyon dokusu oluşumuna yol açtığı ve epitelizasyonu geciktirdiği yönündedir. Bu bulgulara dayanarak mide içeriğinin orta kulak mukozası üzerinde olumsuz etkileri ortaya konulmaktadır.

Abstract:
XIX. yüzyılda Osmanlı Belçika ekonomik ilişkileri
XIX. century Ottoman Belgium economic relations
Yazar: MURAT ARISAL
Danışman: PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Belçika = Belgium ; Ekonomik ilişkiler = Economic relations ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
IV ÖZET Osmanlı Devleti ile Belçika Krallığı arasındaki ekonomik ilişkileri, Başbakanlık Osmanlı Arşiv' i ve Belçika Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı arşivlerinden temin ettiğimiz belgeler ışığında inceledik. 1830'da bağımsızlığını kazanan Belçika Krallığı ile ilk ticari antlaşma 3 Ağustos 1838'de Balta Limanı'nda imzalanmıştır. Bunun haricinde aynı yüzyıl içinde imzalanan üç ticari antlaşma daha vardır. 1840 ve 1861 yılındaki antlaşmalar ilkiyle aynı niteliktedir. 1863'te imzalanan son antlaşma ise Anvers limanına ulaşan su yolunun kullanımıyla ilgili uluslararası bir antlaşmadır. 1839,1850 ve 1862 yıllarında düzenlenen üç gümrük tarifesi ise iki ülke arasındaki ticari faaliyet hakkında önemli bir göstergedir. Genelde Belçika lehine gelişen bir ticari ilişkiden söz edilebilir. Belçika Dışişleri Bakanlığı'nda bulduğumuz belgeler de bunu doğrular niteliktedir. Osmanlı Devleti'nin ticari merkezlerine mamul mallar ihraç eden Belçika, buralardan ancak hammadde, halı ve benzeri hususi mamul ürünler ithal etmektedir. Belçika bir çok Osmanlı vilayetinde konsolosluk açmış ve atadığı konsoloslar aracılığı ile bölgelerin ticari potansiyelleri ve ihtiyaç duyulan ürünler hakkında araştırmalar yaptırmıştır.Araştırma raporları düzenli olarak Bürüksel'e aktarılmıştır. Konsoloslar iki ülke arasındaki ticaretin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuşlar,yaptıkları çalışmalarla büyük Osmanlı pazarında etkin olmanın yollarını aramışlardır. 1878 yılına ait kayıtlarda Belçika, 80753 altın liralık ithalat ve 69 altın liralık ihracat ile Osmanlı Devletinin ithalat ve ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında % 0.4 ve % 0.0'lık paya sahipken; yüzyılın sonunda (1899) bu oranlar 660365 altın liralık ithalat ve 92148 altın liralık ihracatla % 2.7 (ithalat) ve % 0.6 (ihracat) değerlerine yükselmiştir. Rakamlar sürekli artan bir ticaret hacminin varlığını göstermektedir.

Abstract:
Baki Divanı'nda sevgili ve sevgiliye ait fiziki unsurlar /
Yazar: ZEHRA KOÇAK ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT ÖZTOPRAK
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Baki = Baki ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans

Özet:
Bakî, XVI. yüzyılda yaşamış, daha hayatteyken kıymeti bilinmiş ve devrinde "Sultânü'ş-şuarâ" unvanıyla anılmış, en büyük şairlerimizden biridir. Bakînin şiirlerinde Kânûnî devrini, bu devrin hayat tarzım ve zenginliğini bulmak mümkündür. O, özellikle kaside nesihlerinde, yaşadığı devrin zenginliğini, refahını, her zaman zaferle sonuçlanan savaşlarını oldukça sanatkârane bir şekilde dile getirmiştir. Bu çalışmada Bakînin fikir ve hayal dünyasına bir pencere açarak, onun sevgili ve sevgiliye ait fizikî unsurlar hakkındaki düşünce ve tasavvurları tesbit edilmeye çalışıldı. Bakî Divam'nda "Sevgili ve Sevgiliye Ait Fizikî Unsurlar" adlı çalışmamızda, Dr. Sabahattin Küçük tarafından hazırlanan ve 1994 yılında yayımlanan Bakî Divanı (Tenkitli Basım) temel alındı. Tez; 1- Güzellik, 2- Sevgili, 3- Sevgiliye Ait Fizikî Unsurlar, 4- Sevgiliye Ait Diğer Unsurlar olmak üzere dört ana başlık altında tertip edildi. Çalışmanın genelinde, özellikle sevgiliye ait fizikî unsurlar bölümünde alfabetik sıra takip edildi. Bakînin hayatı ve eserleri konusunda daha önce yapılan araştırmalardan faydalanılarak genel bilgi verildi. Sonuç bölümünde, çalışma sonunda ulaşılan neticelerin kısa bir değerlendirmesi yapılmaya gayret edildi.

Abstract:
Vasfi Divanının tahlili
The analysis of Vasfi's Divan
Yazar: CAN TEMEL
Danışman: PROF. DR. HİKMET ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Vasfi = Vasfi

Özet:
Yaptığımız çalışma XV. asır sonu ile XVI. asır başlarında yaşamış olan Vasfî'nin, Dîvânı üzerine bir tahlil çalışmasıdır. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda Şâir' in hayatı ve sanatı hakkında özet bilgiler, şiir ve şâir hakkındaki görüşleri ile Dîvânından tespit edilen atasözü, deyimler, devrin bazı âdet ve inanışlarını aksettiren beyitler ve veciz ifadeler yer almaktadır. Bunlardan deyimlerin dışındaki başlıklar Dîvândan alman beyitlerle örneklendirilmiş, deyimler ise beyitler söylenmeden fakat Şâir'in zikrettiği şekle bağlı kalınarak alınmıştır. Vasfî Dîvânı'nın; din ve tasavvuf, cemiyet, insan ve tabiat ana başlıkları altında incelendiği ikinci kısımda ise onun Klasik şiiri oluşturan bir çok temel unsura şiirlerinde yer verdiği, dilinin sâde olduğu ve hayallerinin umumiyetle âşıkane ve zevki okşayan nitelikte olduğu görülür. Bu ana başlıklar altında yer alan unsurlar, ıstılahlar ve özel isimler tespit edilmiş haklarında kısaca bilgi verildikten sonra bunların Şâirin hayal dünyasında hangi tasavvur ve benzetmelere dayalı olarak yer aldığı Dîvânına bağlı kalınarak işlenmiştir. Vasfî Dîvânı hacimli olmamakla birlikte Klasik şiirimize ait bir çok unsur Dîvânda yer almıştır.

Abstract:
Hz. Peygamber'in eşlerinin rivayetlerinde aile ilişkileri /
Yazar: NAMIG ABUZEROV
Danışman: DOÇ. DR. RAŞİT KÜÇÜK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Din = Religion
Dizin: Aile yapısı = Family structure ; Evlilik = Marriage ; Hristiyanlık = Christianity ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kadınlar = Women ; Yahudilik = Judaism ; İslamiyet = Islam

Özet:
ÖZET Aile hem fert hem de toplum açısından önemli bir müessesedir. Tarih boyunca bütün Semavî Dinler bu müessesenin korunması hususunda insanları ikaz etmekle kalmamış, aynı zamanda onun sağlıklı bir şekilde devam etmesi için bazı kurallar koymuşlardır. Bu çalışmada, giriş ' kısmında Yahudilik ve Hıristiyanlığın bu konudaki görüşleri genel olarak aktarılmaya çalışıldı. Birinci bölümde ise İslâm'ın eşlere yüklemiş olduğu sorumlulukların yanı sıra çocukların da ebeveyne karşı hak ve sorumlulukları sıralandı. İkinci bölümde Ümmehâtul-mü'minîn'in rivayetleri esas alınarak Hz. Peygamber'in bir aile reisi olarak, pratikte uygulamış olduğu ailevî münasebetleri tespit edilmeğe çalışıldı. O 'nun samimi bir aile havasının oluşması için baş vurduğu yöntemler sıralandı ve hanımlarına karşı sergilemiş olduğu davranışlarla, bizzat kendisi İslâm'ın kadınları evde birer hizmetçi olarak telakki etmediğini göstermiş oldu. Hz. Peygamber'in ailesinde ahlak kurallarına riayet edildiği, O 'nun hanımlarına aile içi münasebetlerin ihtiyaç duyulduğunda ve örnek olması için aile dışına aktarılması hususunda yetki tanıdığı ve hanımlarının da gerek hanımların özel durumları gerek ailevî ilişkiler alanında sahabe kadınlarının danışmanı konumunda oldukları sonucuna varıldı. 89

Abstract:
ABSTRACT The family is an important institution on the individual and social levels. Throughout history all heavenly religions ordered protecting this institution while at the same time they put rules to maintain strong relations within the family. The introduction of this thesis, presents the Jewish and the Christian wieves on the family life. The first chapter explaines the responsibilities of husband and wife towards each other and towards children and the responsibilities of children towards their parents. The second chapter explaines the Prophet's relationship with his family as a leader of the family, by deriving from the narratives coming from the wives of the Prophet. He established a loving family. By this way he has shown that Islam does not regard women as maidservans. It was concluded that all ethical rules have been put into practice in the Prophet's family and he gave them permission for converting narratives regarding his family life to other companions of the Prophet, especially the women companions. His wives served as advisers both on the subject of women's private life and on the family life. 90
Melhame-i Şeyh Vefa giriş-metin-sözlük
Melhame-i Şeyh Vefa introduction-text-vocabulary
Yazar: FAYSAL OKAN ATASOY
Danışman: PROF.DR. AHMET TOPALOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Eski Anadolu Türkçesi = Old Anatolian Turkish ; Şeyh Vefa = Sheikh Vefa

Özet:
ÖZET Bu çalışma Şeyh Vefâ'nın Melhame-i Şeyh Vefa û'1-Küsûf ve'z-Zelzele ve'l- Matat ve'1-Cevviyyât el-Uhrâ adlı eserinin çeviriyazımı ve metnin sözlüğünü içermektedir. Giriş, metin, sözlük bölümlerinden meydana gelen çalışmanın giriş bölümünde Şeyh Vefa ve Melhame'si hakkında kısaca bilgi verilmiştir. 1491 yılında vefat etmiş olan Şeyh Vefa yaşadığı dönemin önemli bilginlerindendir. Tasavvuf, astronomi ve astroloji alanlarında eserler vermiştir. Çalışmaya konu olan Melhame-i Şeyh Vefa Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Yeniler 302/1 no'da kayıtlı olup müstensihi ve istinsah tarihi belli değildir. Müellif XV. yüzyılda yaşamışsa da eldeki nüsha XVIII. yüzyıl dil özelliklerini yansıtmaktadır. Konusu güneş tutulması, gök gürlemesi, deprem gibi doğal olayların işaret ettiği felâketlerdir. Müellif, eski müneccimlerin sözlerinden hareketle şemsî aylar içinde gerçekleşen doğal olaylardan sonra nerede ve ne tür felâketler görülebileceği üzerine kehanette bulunmaktadır. Çalışmanın metni eserin yazıldığı dönemin dil özelliklerine uygun olarak düzenlenmiştir. Bu arada eksik ya da silik olan bazı kısımlar, eserin diğer bölümleri dikkate alınarak tamamlanmış, bu ilâveler köşeli parantez içinde gösterilmiştir. Sözlükte metinde geçen kelimelerin geçtikleri yerlere göre kazandıkları anlamlar tespit edilmeye çalışılmış, kelimenin bu anlamlarıyla kullanıldığı yerler numaralarıyla gösterilmiş, bazı kelimeler için örnek cümleler yazılmış, ancak kelimenin geçtiği yerleri gösteren referans numaraları en çok üç taneyle sınırlandırılmıştır. Bu bölümde tam bir dizin değil, olabildiğince ayrıntılı bir metin sözlüğü oluşturulması amaçlanmıştır.

Abstract: