Parkinson hastalığında bilişsel bozulmanın seyrinde görsel algısal işlevler ve olaya ilişkin eeg koherans analizi ile ilişkisi
The correlation between visuospatial functions during cognitive impairment and event related eeg coherence analysis in parkinson disease
Yazar: FADİME ÇADIRCI
Danışman: PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU ; PROF. DR. BAHAR GÜNTEKİN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Delta = Delta ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Teta ritmi = Theta rhythm

Özet:
Bu çalışmada,Parkinson hastalığında izlenen bilişsel bozulmanın progresyonu ile nöropsikometrik testler ile değerlendirilen görsel uzamsal işlevlerdeki olası değişikliğin ve bu değişime eşlik edebilecek elektrofizyolojik değişikliklerin ilişkisinin araştırılması hedeflenmektedir. Bu amaç doğrultusunda farklı beyin bölgeleri arasında fonksiyonel konnektiviteyi değerlendiren olaya ilişkin EEG Koherans Analizi hesaplanmış ve nöropsikometrik testlerin sonuçları ile ilişkileri değerlendirilmiştir.Çalışmamıza, kognitif bozukluğu bulunmayan Parkinson hastalığı (PH) tanısı ile izlenen 10 (ortalama yaş: 62.33), Parkinson tanısı almış aynı zamanda hafif kognitif bozukluğu (HKB) ve/veya Parkinson Demansı olan 15 hasta (ortalama yaş: 68.67) ve yaş, cinsiyet, eğitimleri bakımından uyumlu 10 sağlıklı kontrol (ortalama yaş: 59.78) katılmıştır. Katılımcılara EEG kayıtları ve kognitif süreçleri değerlendirilmek üzere nöropsikolojik testler uygulanılmıştır. EEG kayıtları için elektrotlar 10-20 sistemine göre yerleştirilmiş, EEG kaydı sırasında denemeye katılan kişilere görsel seyrek uyaran (görsel oddball) paradigması uygulanmıştır. Tüm gruplarda görsel hedef uyaran ve hedef olmayan uyaran sırasında açığa çıkan olaya ilişkin koherans değerleri delta (0.5-3.9 Hz) ve teta (4-7 Hz) frekans bantlarında ölçülmüştür. Daha sonrasında grupların nöropsikometrik testler ile değerlendirilen görsel algısal işlevlerdeki olası değişikliğin sonuçlarıyla, alınan koherans değerleri sonuçlarının arasında korelasyona bakılmıştır. Çalışmamızın bulguları iki ana başlık altında incelenmiştir. İlki, Olaya ilişkin EEG koherans analizinde, hedef uyaran sırasında açığa çıkan delta yanıtlarının hedef olmayan uyarandan daha yüksek olduğu gösterilmiştir(Tekrarlı Ölçümler ile ANOVA analiziyle; [F(df=1,30)=8.46, p=0.007]. Delta Frekans bandında gruplar arasındaki farka bakıldığında anlamlı sonuçlar elde edilmiştir [F(df=2,30)= 8,24 p=0,001]. Teta frekans bandında lokasyon değişkeni ve gruplar arasında fark anlamlı bulunmuştur [F(df=5.01, 150)=3.79, p=.00]. Tüm grupların birlikte değerlendirildiği nöropsikometri ve koherans değerlerinin korelasyon analizinde, Çizgi yönünü Belirleme testi ve Yüz tanıma testleriyle Delta frekans bandında C3P3 bölgesinde yer alan elektrot çifti arasında pozitif korelasyon görülmüştür (Spearman korelasyon analizi ile sırasıyla; r=.458 ̽, p=.010;  r=.371̽ ̽, p=.036 ). Bu çalışma ile literatürde ilk kez Parkinson hastalarında olaya ilişkin delta ve teta koherans değerlerinin Sağlıklı kontrollerden daha düşük olduğu gösterilmiştir. Açığa çıkan bu sonuçların ileride Parkinson hastalığında kognitif bozulmaların erkenden tespiti ve teşhisinde rol alabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study,  in Parkinson disease followed cognitive impairment of progression and possible changes in visuospatial functions by evaluated neuropsychometric test with progression and also to accompany this change was aim to investigate the relation between electrophysiological changes.  For this purpose, the different brain areas in functional connectivity analyzed with Event related EEG coherence and assessed relation with results of neuropsychometrics test. In our study 10 non-demented Parkinson patients (mean age: 62.33), 15 mild cognitive impairment and/or Dementia who were diaognosed  with Parkinson's disease (mean age: 68.67) and 10 gender and education matched healthy elderly (mean age: 59.78) were participated. EEG and neuropsychological test in order to evaluate cognitive proceses were applied. Electrodes were placed according to 10-20 system in EEG. During EEG recording experiment, they were performed visual target paradigm (visual oddball). During visual target and non target stimuli occured event related coherences values and these were measured delta (0.5-3.9 Hz) and teta (4-7 Hz) frequency band. Examined correlation between among groups of the consequences possible changes in visuospatial functions which assessed by neuropsychometric test and results of coherences values. The findings of our study were presented under two main headings. The coherences of target responses in delta band were significantly higher than non-target (Repeated measures with ANOVA,F(df=1,30)=8.46, p=0.007). There were differences between three groups according to delta frequencies band (F(df=2,30)= 8,24 p=0,001). There were differences between location factor and 3 groups in teta fequency band (F(df=2,30)= 8,24 p=0,001).  In correlation analysis, there were relation judgement line orientation test and face recognation test between C3P3 electrodes in delta freguency band (respectively; Spearman correlationanalysis r=.458 ̽, p=.010;  r=.371̽ ̽, p=.036 ). In this study, first time in litarature delta and teta coherence values were seen in Parkinson patiens lower than normal controls. All these results may helped to detect early cognitive impairment in Parkinson's disease and diagnosis cognitive imparment of disease.