Niğde merkez su yapıları (Hamam, çeşme, köprü)
Central water structures of nigde (Hammam, fountain, bridge)
Yazar: KÜBRA BOZKURT
Danışman: PROF. DR. HALDUN ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Niğde, önemli tarihi geçmişi ve bu tarihi geçmişten gelen izleri günümüze kadar koruyarak ulaştırabilen önemli kentlerimizden biridir. Tarihi süreç içerisinde şehir yerleşim yeri olarak birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu süreç içerisinde askeri, ekonomik, kültürel gibi birçok açıdan önemli bir yere sahip olmuştur. Bu nedenle farklı medeniyetlere ait zengin kültürel geçmişi ile önemli bir yere sahip Niğde Şehrinin il Merkezinde ve merkeze bağlı köylerde bulunan su yapılarından hamam, çeşme ve köprü yapıları tezimizin konusunu oluşturmaktadır. 
Tez, dört ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde şehrin konumu ve tarihçesi hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde su mimarisinin gelişimi medeniyetlerde, Türklerden önce ve Türklerde ayrıntılı bir şekilde incelendikten sonra Türk-İslam Mimarisi içerisinde hamam, çeşme ve köprü mimarisi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde katalog kısmına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise, karşılaştırma ve değerlendirme kısmına yer verilmiştir. Burada tespit edilen yapılar tipolojik olarak gruplandırıldıktan sonra yapıların mimari elemanları, malzeme ve süsleme özellikleri üzerinde durularak Anadolu'da bulunan örnekleriyle karşılaştırılarak yapılar değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında tespit edilen adı ve tarihi bilinmeyen yapılarda mimari özellikleri dikkate alınarak tarihlendirilmesi ile literatürdeki yerleri belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Niğde is a significant city in our country with a rich historical past and traces of that past that have persisted to the present day. The city has hosted numerous civilizations as a settlement throughout history. In this process, it has had an important place in many aspects such as military, economic, and cultural. Therefore, the hammam, fountains, and bridge structures of the water structures in the province center and villages connected to the center of Niğde City, which has an important place with its rich cultural history belonging to different civilizations, constitute the subject of our thesis.
The thesis consists of four main chapters. The first chapter provides information about the location and history of the city. In the second part, the development of water architecture is examined in detail in civilizations, pre-Turks, and the Turks, and then the architecture of hammam, fountains, and bridges in Turkish-Islamic Architecture is discussed. The third chapter includes the catalog section. The fourth chapter consists of a comparison and evaluation part. Following the typological grouping of the structures described here, the architectural elements, material, and ornamentation features of the buildings were emphasized and the buildings were evaluated by comparing them with the examples found in Anatolia. In addition, the structures with unknown names and dates identified within the scope of the study were dated by taking into account their architectural features, and their place in the literature was tried to be determined.