Pirazolo[3,4-b]piridin ve pirido[2,3-d]pirimidin türevlerinin sentezi
Synthesis of pyrazolo[3,4-b]pyridine and pyrido[2,3-d]pyrimidine derivatives
Yazar: TANSU SEZER
Danışman: DOÇ. DR. KADİR TURHAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Benziliden malononitril = Benzylidene malononitrile ; Biyolojik aktivite = Biological activity ; Heterosiklik bileşikler = Heterocyclic compounds

Özet:
Halka yapısında azot atomu içeren heterosiklik bileşikler ve bunların bazı türevleri önemli biyolojik aktif özellik göstermektedirler. Bu tür bileşikler yapılarından dolayı çoğu hastalığın tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır. Özellikle antiviral ve antimikrobiyal ajanlar dünya çapında en çok reçete edilen ilaçlar arasında yer almaktadır. Bu ajanların terapötik önemini geliştirme çabaları daha güçlü bileşiklerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Farmakolojik olarak önemli bu ilaç benzeri bileşiklerin hızlı bir şekilde yapılandırılması için yeni yöntemler keşfedilmekte ve geliştirilmektedir.
Bu geniş yelpazede yer alan Pirazolo[3,4-b]piridin ve pirido[2,3-d]pirimidin ve bunların bazı türevleri potansiyel olarak faydalı bazı biyolojik aktivite gösterirler. Antitümör, antialerjik, analjezik, antikonvülsan, antibakteriyal, antimikrobiyal, kalsiyum kanal antagonistleri, diüretikler, antihipertensifler bunlardan bazılarıdır. Bu bileşiklerin yapı iskeletleri hem sentetik hem de klinik çalışmalar için kullanılmıştır ve kullanılmaya da devam edilmektedir.
Bu araştırma da ilk olarak etanol varlığında çeşitli aril aldehitler ve malononitril kullanılarak Knoevenagel kondenzasyonu ile benziliden türevleri elde edilmiş daha sonra bu değişik substitute benziliden bileşikleri, sırasıyla 5-amino-3-metil-1-fenilpirazol ve 6-amino-1,3-dimetilurasil ile tepkimeleri sonucu pirazolo[3,4-b]piridin ve pirido[2,3-d]pirimidin türevleri asetik asit ya da [Yb(OTf)3], iterbiyum triflat katalizörlüğünde sentezlenmiştir. Değişik yöntemlerle saflaştırılan bu bileşiklerin yapıları FTIR, 1H-NMR, 13C-NMR, ve GS-MS gibi spektroskopik yöntemlerle aydınlatılmıştır. Sentezlenen bileşiklerden 9,10 ve 11 için biyolojik aktivite ölçümleri Atatürk Üniversitesi Moleküler Biyoloji Anabilim Dalı'nda, Dr. Öğr. Üyesi Mehmet KARADAYI tarafından yapılmıştır.

Abstract:
Heterocyclic compounds containing nitrogen atoms in the ring structure and some of their derivatives show important biologically active properties. Such compounds are frequently used in the treatment of many illnesses due to their structure. In particular, antiviral and antimicrobial agents are among the most prescribed drugs worldwide. Efforts to improve the therapeutic significance of these agents have led to the emergence of more potent compounds. New methods are being discovered and developed for the rapid construction of these pharmacologically essential drug-like compounds.
Pyrazolo[3,4-b]pyridine and pyrido[2,3-d]pyrimidine and some of their derivatives in this broad spectrum show some potentially beneficial biological activity. Antitumor, antiallergic, analgesic, anticonvulsant, antibacterial, antimicrobial, calcium channel antagonists, diuretics, antihypertensives are some of them. The scaffolds of these compounds have been and continue to be used for both synthetic and clinical studies.
In this research, benzylidene derivatives were first obtained by Knoevenagel condensation by using various aryl aldehydes and malononitrile in the presence of ethanol, and then these different substituted benzilidene compounds,5-amino-3-methyl-1-phenylpyrazole and 6-amino-1,3-dimethyluracil,respectively. Pyrazolo[3,4-b]pyridine and pyrido[2,3-d]pyrimidine derivatives were synthesized under acetic acid and Yb(OTf)3 catalysis as a result of the reactions with the structures of these compounds, which were purified by different methods, were clarified by spectroscopic methods such as FTIR, 1H-NMR, 13C-NMR, and GS-MS. Biological activity measurements for synthesized 9,10 and 11 compounds were carried out in Atatürk University Molecular Biology Department by Dr. Instructor Member Mehmet KARADAYI.