Üniversite öğrencilerinde dissosiyatif deneyimler ile nörokognitif işlevler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between dissociative experiences and neurocognitive functions in university students
Yazar: SEREN ÇAKIRKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNÜŞ SEVİNÇ ÖZBEK
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dissosiyatif bozukluklar = Dissociative disorders ; Dissosiyatif yaşantılar = Dissociative experiences ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde dissosiyatif deneyimler ile nörokognitif işlevler arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul ve Hatay illerinde yaşayan 47 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır.  Örneklemin kontrol grubu 23 kişiden, deney grubu ise 24 kişiden oluşmaktadır.
Sosyodemografik verileri ölçmek için araştırmacı tarafından geliştirilen Sosyodemografik Bilgi Formu, depresyon düzeylerini ölçmek için Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Depresyon ölçeğinden kesme puanının üzerinde puan alan katılımcılar araştırmaya dahil edilmemiştir. Katılımcıların disosiyatif deneyimlerini ölçmek için Dissosiyatif Yaşantı Ölçeği verilmiş olup bu ölçekten alınan puanlara göre araştırmanın deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Nörokognitif işlevleri ölçmek için ise Stroop Testi, İz Sürme Testi, Sayı Menzili Testi ve Wecshler Bellek Ölçeği kullanılmıştır. 
Araştırmamızda yürütücü işlevleri ölçen Stroop testinden alınan puanlara bakıldığında, testin beşinci bölümünde yapılan toplam süre, hata sayısı ve düzeltme sayısı gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterirken dikkat ve bellek testlerinden alınan puanlar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Bu bulgulara göre deney grubu kontrol grubuna göre yürütücü işlevler, enterferansa duyarlılık ve inhibisyon becerileri bakımından daha düşük performans göstermiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between dissociative experiences and neurocognitive functions in university students was examined. The sample group of the study consists of 47 university students living in Istanbul and Hatay provinces. The Sociodemographic Information Form developed by the researcher was used to measure sociodemographic data, and the Beck Depression Inventory was used to measure depression levels. Participants who scored above the cut-off score on the depression scale were not included in the study. Dissociative Experience Scale was given to measure the dissociative experiences of the participants, and the experimental and control groups of the study were formed according to the scores obtained from this scale. Stroop Test, Trail Making Test, Digit Span Test and Wecshler Memory Scale were used to measure neurocognitive functions.
When we look at the scores obtained from the Stroop test, which measures executive functions in our study, the total time, number of errors and number of corrections performed in the fifth part of the test show a statistically significant mean difference between the groups. However, there was no significant difference between the research sample and the scores obtained from other neurocognitive tests. According to these findings, the experimental group performed lower than the control group in terms of executive functions, sensitivity to interference, and inhibition skills.