Yazma etkinlikleriyle bütünleştirilmiş kelime öğretiminin kelime öğrenme, hatırlama ve farkındalığına etkisi
The effect of vocabulary instruction integrated with writing exercises on word learning, retention, and awareness
Yazar: TAHİR TAĞA
Danışman: PROF. DR. İHSAN KALENDEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Hatırda tutma = Retention ; Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma öğretimi = Writing training

Özet:
Bu araştırmada, yazma etkinlikleriyle bütünleştirilmiş kelime öğretiminin kelime öğrenme, hatırlama ve farkındalığına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı sıralı açıklayıcı karma yöntem desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Nicel aşamanın çalışma grubunu iki deney ve bir kontrol grubunda bulunan toplam 76 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Türkçe ders kitabındaki metinlerden hareketle belirlenen 80 hedef kelime; I. deney grubunda yazma etkinlikleriyle bütünleştirilmiş kelime öğretimi, II. deney grubunda zenginleştirilmiş kelime öğretimi ve kontrol grubunda geleneksel kelime öğretimi uygulamaları çerçevesinde öğretilmiştir. Deneysel müdahale, veri toplama araçlarının uygulanması hariç 12 haftalık bir süreçte sekiz oturumda tamamlanmıştır. Nicel veriler araştırmacı tarafından hazırlanan kelime başarı testi ve kelime farkındalığı ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında hedef kelimelerin anlam ve kullanım bakımından ne ölçüde öğrenildiğini ortaya koymak üzere görüşme yöntemine başvurulmuştur. Bu çerçevede kontrol ve deney gruplarının her birinden kelime başarı testinin ön test uygulamasında üst, orta ve alt düzeyde başarı gösteren birer öğrenci seçilmiş ve toplamda 9 öğrenci ile 20 hedef kelimeye ilişkin görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca uygulama sonunda öğretmenin ve yazma etkinlikleriyle bütünleştirilmiş kelime öğretiminin yapıldığı deney grubundaki öğrencilerin uygulama hakkındaki görüşleri alınmıştır. Kelime başarı testinden elde edilen nicel bulgulara göre, kelime öğrenmede, bütün grupların son test ortalama puanlarında ön test ortalama puanlarına göre anlamlı düzeyde bir artış olduğu görülmüştür. Ayrıca I. deney grubunun ortalama puanlarının, II. deney grubu ve kontrol grubunun ortalama puanlarından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kelime hatırlamada ise bütün grupların hatırlama testi ortalama puanlarında son test puanlarına göre anlamlı düzeyde bir düşüş olduğu görülmüştür. Bununla birlikte I. deney grubunun ortalama puanlarının, kontrol grubunun ortalama puanlarından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Kelime farkındalığı ölçeğinden elde edilen nicel bulgulara göre grupların ortalama puanları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. 20 hedef kelimeye ilişkin elde edilen nitel bulgularda, nicel bulguları destekler nitelikte verilere ulaşılmış olup görüşme yapılan I. deney grubu öğrencilerinin hedef kelimeleri öğrenme ve hatırlama düzeylerinin gerek anlam bilgisi gerekse kullanma becerisi bakımından daha yüksek olduğu görülmüştür. Uygulama hakkındaki öğrenci ve öğretmen görüşleri de yazma etkinlikleriyle bütünleştirilmiş kelime öğretiminin, öğrencilerin hedef kelimeleri daha iyi öğrenmelerine, öğrenmelerinin kalıcılığına ve kelime farkındalığının gelişimine katkısının olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the effect of vocabulary instruction integrated with writing exercises on vocabulary learning, retention and awareness. The research is designed according to the sequential explanatory mixed method design, in which both quantitative and qualitative methods are used together. In the quantitative phase of the study, a quasi-experimental model with pretest-posttest control group was used. The study group of the quantitative stage consisted of 76 seventh grade students in two experiments and one control group. 80 target words selected from the texts in the Turkish coursebook was taught within the framework of vocabulary instruction integrated with writing exercises in the first experimental group, enriched vocabulary instruction practices in the second experimental group and traditional vocabulary instruction practices in control group. The experimental procedure was completed in eight sessions within a 12-week period, except for the weeks the data collection tools were implemented. Quantitative data were collected through the word achievement test and word awareness scale prepared by the researcher. During the qualitative research, the interview research technique was used to determine to what extent the target words were learned in terms of meaning and use. Therefore, the students who were successful at the upper, middle and lower levels in pretest of word achievement test were selected from the control and experimental groups and the 9 students in total were interviewed for 20 target words. Also, at the end of the intervention, the opinions of the teacher and the students of experimental group who were instructed in vocabulary with integrated writing exercises about the practice were taken. In the quantitative findings obtained from the word achievement test, in word learning, there was a significant increase in the posttest mean scores of all groups compared to the pretest mean scores. In addition, the mean scores of the first experimental group were found to be significantly higher than the mean scores of the second experimental group and the control group. In word retention, there was a significant decline in the recall test mean scores of all groups compared to the posttest mean scores. However, the mean scores of the first experimental group were found to be significantly higher than the mean scores of the control group. There was no significant difference between the mean scores of the groups according to the quantitative findings obtained from the word awareness scale. In the qualitative findings about 20 target words, data supporting the quantitative findings were reached, and it was observed that the levels of learning and remembering the target words of the first experimental group students who were interviewed were higher in terms of both their knowledge of meaning, and their ability to use. The views of students and teachers about the practice also revealed that the vocabulary teaching integrated with writing exercises contributed to the students' learning of the target words better, the persistence of their learning, and the development of word awareness.