Ceviz büyük yaprakbiti [Panaphis Juglandis (Goeze) (Hemiptera:Callaphididae)]'nin bazı ceviz (Juglans regia L.) çeşitleri üzerindeki popülasyon parametreleri ile önemli avcılarının biyolojik özellikleri ve predasyon oranlarının belirlenmesi
Population parameters of large walnut aphid ([Panaphis Juglandis (Goeze) (Hemiptera: Callaphididae) on some walnut cultivars, and some biological features and predation rates of its important predators
Yazar: EVİN POLAT AKKÖPRÜ
Danışman: PROF. DR. REMZİ ATLIHAN ; PROF. DR. HSİN CHI
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ceviz büyük yaprakbiti (Panaphis juglandis) Van Gölü havzasında ceviz bahçelerinin önemli bir zararlısıdır. Bu çalışma ile zararlının beş ceviz çeşidi (Akça I, Chandler, Fernette, Fernor, ve Pedro) üzerindeki gelişme ve üremesine bağlı olarak çeşit tercihi doğa koşullarında belirlenmiştir. Ayrıca 25 0C sıcaklık, %60±5 orantılı nem ve 16:8 saatlik aydınlık-karanlık koşullarını sağlayan iklim odasında iki önemli avcısının (Adalia fasciatopunctata revelierei (Mulsant) (Coleoptera: Coccinellidae) ve Chrysoperla carnea (Stephen) (Neuroptera: Chrysopidae)) zararlı üzerindeki populasyon parametreleri ile predasyon oranları belirlenmiş, böylece zararlı ile biyolojik mücadele yapılmasına yönelik temel bazı bilgiler elde edilmiştir. 
Hem zararlının hem de avcılarının gelişme ve üremelerine ilişkin verilerinden yaşam çizelgeleri oluşturulmuştur. Yaşam çizelgesi analizleri iki eşeyli yaş ve döneme bağlı yaşam çizelgesine göre yapılmıştır. Çalışma sonucunda P. juglandis'in ele alınan çeşitler içerisinde en düşük populasyon gelişmesini Fernor çeşidi üzerinde gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çeşit üzerinde ergin öncesi gelişme süresinin daha uzun ve bu dönemde ortaya çıkan ölüm oranın daha yüksek ve üremenin daha düşük olması nedeniyle zararlının kalıtsal üreme yeteneği (r= 0.099 gün-1), üreme gücü sınırı (λ = 1.105gün1) ve net üreme gücü (R0=5.90 yumurta/generasyon) diğer çeşitlere göre daha yüksek, döl süresi ise (T= 17.93 gün) daha uzun bulunmuştur.
Avcılardan C. carnea'nın kalıtsal üreme yeteneği (r) 0.103 gün-1,  üreme gücü sınırı (λ) 1.108 gün-1, net üreme gücü (R0) 59.91 yumurta/generasyon ve döl süresi (T) 39.72 gün olarak belirlenmiş, A. fasciatopunctata revelierei'nin yaşam çizelgesi parametreleri ise; r= 0.129 gün-1, λ= 1.138 gün-1, R0= 109.97 yumurta/generasyon ve T= 36.17 gün olarak belirlenmiştir. A. fasciatopunctata revelierei 'nin yaşam çizelgesine bağlı net predasyon oranı (C0=2039.425 yaprakbiti) ve predasyon sınırı (ω) (16.590 yaprakbiti) C. carnea'nın net predasyon oranı (C0= 143.941) ve predasyon sınırı (ω) (8.125 yaprakbiti)'ndan daha yüksek bulunmuştur. Predasyon potansiyelinin daha kapsamlı karşılaştırılması için, predasyon sınırına, popülasyonun artış sınırı ve predasyon oranı dahil edilmiştir.  Avcıların gelişme oranları ve predasyon oranları göz önünde bulundurulduğunda P. juglandis için biyolojik kontrol ajanı olarak A. fasciatopunctata revelierei' nin daha ümitvar bir avcı olduğuna yönelik bilgiler elde edilmiştir.

Abstract:
Dusky-veined walnut aphid (Panaphis juglandis) is one of the most important pests in walnut orchards in Lake Van Basin. In this study, population growth parameters of dusky-veined walnut aphid, Panaphis juglandis (Goeze)(Hemiptera: Callaphididae) reared on potted walnut plants of five cultivars of walnut (Akça I, Chandler, Fernette, Fernor, and Pedro) were evaluated under field conditions in the Van region of Turkey in 2011. Additionally, life histories and predation rates of two predators of P. juglandis (Adalia fasciatopunctata revelierei (Mulsant) (Coleoptera: Coccinellidae) and Chrysoperla carnea (Stephen) (Neuroptera: Chrysopidae)) were investigated to obtain basic informations for biological control of the pest. Predators were fed on P. juglandis and maintained in climate chamber providing 25 1 0C, 655% RH, and a photoperiod of 16:8 (L:D) h (5.000 lux) 
Life table parameters were calculated according to age-stage, two-sex life table for both P. juglandis and its predators. The population growth rate of P. juglandis was significantly affected by the host plants. Due to longer immature developmental time, higher immature mortality rate and the lower total fecundity, the intrinsic rate of increase (r =0.0997 d-1), the net reproduction rate (R0 = 5.90 offspring) and the finite rate of increase (λ = 1.1048 d-1) values were the lowest when reared on the Fernor cultivar, and mean generation time (T= 17.93 d) was the longest. According to results, Fernor creates a less favorable environment for the aphid development and reproduction. 
Values obtained for the intrinsic rate of increase (r), finite rate of increase (λ), net reproductive rate (R0) and mean generation time (T) were 0.103 d-1, 1.108 d-1, 59.91 offspring and 39.72 d, respectively for C. carnea and were 0.1296 d-1, 1.138 d-1, 109.9 offspring and 36.17 d, respectively for A. fasciatopunctata revelierei
Net predation rate (C0= 2039.425 aphids) and finite predation rate (ω) (16.590 aphids) values obtained for A. fasciatopunctata revelierei were found higher than those of C. carnea  (net predation rate (C0=143.941aphids;  and finite predation rate (ω) =8.125 aphids). For a comprehensive comparison of predation potential of both predators tested, we incorporated both the finite rate and the predation rate into the finite predation rate. When both the growth rate and the predation rate were taken into consideration, our results showed that A. fasciatopunctata revelierei is more efficient than C. carnea as biological control agent for P. juglandis