Transtibial amputelerde telerehabilitasyon ve yüz yüze spinal stabilizasyon eğitimlerinin yürüyüş biyomekaniği, denge ve eklem pozisyon duyusuna etkilerinin karşılaştırılması: Randomize kontrollü, tek kör çalışma
Comparison of the effects of telerehabilitation and face-to-face spinal stabilisation training on gait biomechanics, balance and joint position sense in transtibial amputees: A randomised controlled, single-blinded study
Yazar: SEVİLAY SEDA BAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR ANAFOROĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Bu çalışmanın amacı tek taraflı transtibial amputelerde telerehabilitasyon ve yüz yüze spinal stabilizasyon eğitimlerinin yürüyüş, denge, denge güveni, fonksiyonel mobilite, diz ve gövde pozisyon hisleri ile core kas fonksiyonu ve enduransı üzerine etkisini incelemek ve üçüncü aydaki etkilerini karşılaştırmaktır. 

Çalışmamıza 18-65 yaşlar arasındaki 28 katılımcı dahil edildi. Katılımcılar randomize olarak Telerehabilitasyon ve Yüz yüze şeklinde iki gruba ayrıldı. Telerehabilitasyon Grubu, sekiz hafta boyunca haftada üç defa çevrim içi telerehabilitasyon yöntemiyle spinal stabilizasyon eğitimi alırken, Yüz yüze grup ise aynı süre içerisinde yüz yüze olarak spinal stabilizasyon eğitimi aldı. Katılımcıların yürüyüşleri, yürüyüş sensörü kullanılarak zaman-mesafe karakteristikleri, pelvik hareketler ve asimetri açısından değerlendirildi. Çalışma kapsamında katılımcıların dengeleri "Dört Kare Adım Testi", denge güvenleri "Aktivitelere Özgü Denge Güven Ölçeği", fonksiyonel mobiliteleri "Alt Ekstremite Protez Kullanıcıları Mobilite Anketi", core kas fonksiyonları "The Stabilizer Biofeedback Unit", core kas enduransları "McGill Endurans Testleri", ampute ve sağlam diz ile gövde pozisyon hisleri dijital inklinometre aracılığıyla değerlendirildi. Tüm değerlendirmeler, tedavi gruplarını bilmeyen bir değerlendirici tarafından tedavi öncesi, sonrası ve üçüncü ayda olmak üzere toplamda üç defa gerçekleştirildi. 

İncelenen değişkenler açısından gruplar arasında anlamlı bir grup*zaman etkileşimi bulunmadı (p>0.05). Ancak yürüyüş hızı (p<0.001), kadans (p<0.001), sağlam taraf çift adım uzunluğu (p<0.001), ampute taraf yukarı pelvik tilt (p=0.003), sağlam taraf aşağı yönde pelvik tilti (p=0.005), Dört Kare Adım Testi (p<0.001), core kas fonksiyon ve enduransı (p<0.001), Aktivitelere Özgü Denge Güven Ölçeği (p<0.001), Alt Ekstremite Protez Kullanıcıları Mobilite Anketi (p<0.001), gövde, ampute diz ve sağlam diz eklem pozisyon hisleri (p<0.001; p<0.001; p=0.019) değişkenlerinin zamanla tüm katılımcılarda geliştiği belirlendi (p<0.05). 

Sonuç olarak, telerehabilitasyon ve yüz yüze spinal stabilizasyon eğitimlerinin tedavi sonrası ve üçüncü ayda benzer etkide olduğu ve birbirlerine üstün olmadıkları bulundu. Spinal stabilizasyon eğitimi ile katılımcıların bazı yürüyüş parametreleri, denge, denge güveni, fonksiyonel mobilite, eklem pozisyon hisleri, core kas fonksiyon ve enduransının geliştirilebileceği görüldü. Spinal stabilizasyon eğitimi ile kazanılan denge, denge güveni ve fonksiyonel mobilite kazanımlarının üçüncü ayda da sürdürüldüğü görüldü. Bulgularımız göz önünde bulundurulduğunda, ampute rehabilitasyonunda yüz yüze uygulamanın yapılamayacağı durumlarda telerehabilitasyon ile spinal stabilizasyon eğitimlerinin kullanılabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
This study aimed to examine and compare the effects of spinal stabilization training with telerehabilitation, and face-to-face spinal stabilization training on gait, balance, balance confidence, functional mobility, knee and trunk position sense, core muscle function, and endurance in unilateral transtibial amputees at post-treatment and third month. 

The study included 28 participants, aged 18-65 years. Participants were randomly allocated to either Telerehabilitation or Face-to-Face. The telerehabilitation group received online telerehabilitation spinal stabilization training three times a week for eight weeks, while Face-to-Face group received face-to-face spinal stabilization training during the same period. The gait was evaluated using a gait sensor to ascertain spatio-temporal characteristics, pelvic movements, and asymmetry. The balance was evaluated by the "Four Square Step Test", balance confidence by the "Activities-Specific Balance Confidience Scale", functional mobility by the "Prosthetic Limb Users Survey of Mobility", core muscle function by the "Stabilizer Biofeedback Unit", core muscle endurance by "McGill Endurance Tests", and position sense by a digital inclinometer. All assessments were conducted on three occasions by an assessor who was not aware of the groups. 

No significant group*time interaction between the groups was found for the variables (p>0.05). However, gait speed (p<0.001), cadence (p<0.001), intact side double stride length (p<0.001), amputee side upward pelvic tilt (p=0.003), intact side downward pelvic tilt (p=0.005), Four Square Step Test (p<0.001), core muscle function and endurance (p<0. 001), Activities-Specific Balance Confidience Scale (p<0.001), Prosthetic Limb Users Survey of Mobility (p<0.001), trunk, amputee knee and intact knee joint position sensations (p<0.001; p<0.001; p=0.019) variables improved in all participants over time (p<0.05). 

Consequently, telerehabilitation and face-to-face spinal stabilization training yielded comparable outcomes following treatment and at the third month and were not superior to each other. Some gait parameters, balance, balance confidence, functional mobility, joint position sense, core muscle function, and endurance were improved with spinal stabilization training. It was observed that the gains in balance, balance confidence, and functional mobility gained with spinal stabilization training were maintained at follow-up. In light of the aforementioned findings, it is proposed that telerehabilitation with spinal stabilisation training may be employed in amputee rehabilitation in instances where face-to-face application is not feasible.