Deneysel olarak oluşturulmuş diyabetik sıçanlarda kitosanın oral mukozadaki yara iyileşmesine etkisinin histopatolojik olarak incelenmesi
Histopathological investigation of the effect of chitosan on wound healing in oral mucosa in experimentally generated diabetic rats
Yazar: REHA GÜR
Danışman: PROF. DR. HATİCE NEVİN BÜYÜKAKYÜZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Diabetes mellitus-deneysel = Diabetes mellitus-experimental ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Histopatoloji = Histopathology ; Kitosan = Chitosan ; Stomatit = Stomatitis ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Çalışmamızda deneysel olarak diyabet oluşturulmuş ratlarda, kitosanın jel formu uygulanarak, ağız mukozasındaki yara iyileşmesine olan etkilerinin histopatolojik olarak araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda 42 adet 340±20 gram ağırlığında, 14-16 haftalık Sprague Dawley soyuna ait erkek sıçanlar kullanılmıştır. Deneklerin 32 tanesine intraperitonal (i.p.) yolla 55 mg/kg dozunda streptozotosin uygulanarak diyabet indüksiyonu sağlanmıştır. 2. ve 7. günün sonunda yapılan ölçümlerde kan glikoz seviyesi 250 mg/dl'nin üzerinde olanlar diyabetik kabul edilerek çalışmaya dahil edilmiştir. Sonrasında deney hayvanlarının yanak içi mukozasında tek kullanımlık biyopsi punch aletiyle 5 mm çapında, 1 mm derinliğinde yara oluşturulmuştur. Yara iyileşmesi, cerrahi operasyon ardından 2. ve 5. günlerde değerlendirilmiştir. Alınan örnekler iltihap, fibrozis, epitel rejenerasyonu, nekroz ve yabancı cisim reaksiyonu açısından histopatolojik olarak değerlendirilmiştir. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda, gruplar arasında 2. ve 5. günlerde iltihap düzeyleri açısından anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Grup içi değerlendirmelerde diyabet+kitosan grubunda, 2. günde şiddetli düzeyde iltihap görülme oranı, 5. günden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Gruplar arasında 2. gün fibrozis düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0.05), 5.gün fibrozis düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Kitosanın 2. ve 5. günlerde grupların hiç birinde yabancı cisim reaksiyonu oluşturmadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
In our study, we aimed to investigate histopathologically the effects of chitosan gel on wound healing in oral mucosa of diabetic rats. 42 Sprague Dawley rats at 14-16 weeks of age and 340 ± 20 grams of weight were used. Diabetes induction was achieved by administering 55 mg / kg Streptozotocin intraperitoneally to 32 of the subjects. Rats with a blood glucose level above 250 mg / dl were considered diabetic at the end of the 2nd and 7th day and included in the study. After waiting for 7 days, a 5 mm diameter and 1 mm deep wound was created in the buccal mucosa of experimental animals with a disposable biopsy punch tools. Wound healing was evaluated on days 2 and 5. Histopathological examinations revealed inflammation, fibrosis, epithelial regeneration, necrosis and foreign body reaction. As a result of the statistical analysis, a significant difference was found between the groups in terms of inflammation levels on the 2nd and 5th days (p<0.05). In the intergroup evaluations, the rate of severe inflammation on the 2nd day was found to be statistically significantly higher than the 5th day in the diabetes + chitosan group (p<0.05). While there was no statistically significant difference between the groups in terms of fibrosis levels on the 2nd day (p>0.05), a statistically significant difference was found in terms of fibrosis levels on the 5th day (p<0.05). It was observed that chitosan did not cause foreign body reaction in any of the groups on days 2 and 5.