İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının etkinlik hazırlama ve uygulama süreçlerinin incelenmesi
A study on the processes of activity design and implementation by prospective primary mathematics teachers
Yazar: FERHAT ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET IŞIK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Etkinlik = Efficiency ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının etkinlik kavramına ilişkin algıları doğrultusunda etkinlik hazırlama ve uygulama süreçlerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2013-2014 eğitim-öğretim yılının bahar yarıyılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi İlköğretim Matematik Öğretmenliği Lisans Programı'nın 4. sınıfında öğrenim gören 12 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırma grubu belirlenirken araştırmaya uygun, verimli ve rahat ulaşılabilir bir örneklem seçildiği için kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ve öğretmen adaylarının cinsiyet, öğrenim şekli ve ağırlıklı genel not ortalaması farklılığı dikkate alındığı için maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla görüşme, gözlem ve doküman analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda veri toplama aracı olarak, öğretmen adaylarının etkinlik kavramıyla ilgili algılarını belirlemeye, etkinlik hazırlama ve uygulama süreçlerini incelemeye yönelik olmak üzere üç farklı yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının etkinlik uygulama süreçlerini incelemek amacıyla katılımcı olunmayan yapılandırılmış gözlem tekniği kullanılmış ve bu amaç doğrultusunda yarı yapılandırılmış gözlem formundan yararlanılmıştır. Araştırmada son olarak doküman incelemesi yöntemiyle, görüşmelerden ve gözlemlerden elde edilen verileri desteklemek amacıyla, öğretmen adaylarının hazırlamış oldukları ders planlarında yer alan etkinlik planları incelenmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Gözlem formları ve adayların hazırlamış oldukları etkinlik planlarının analizinde ise betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi sonucunda özet olarak, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının etkinlik kavramıyla ilgili algılarının çeşitlilik arz ettiği ve yetersiz olduğu belirlenmiş ve adayların etkinlik hazırlama ve uygulama süreçlerine yönelik yeterli bilgi ve deneyime sahip olmadıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the processes of activity design and implementation to the perceptions of prospective primary mathematics teachers on the concept of activity. The case study design among qualitative methods was followed in this study. The participants were 12 prospective primary mathematics teachers who were fourth graders in the Department of Mathematics Teacher Training at Atatürk University during 2013-2014 academic year. For sampling, convenience sampling was used by caring accessibility and data validation and also maximal variation sampling was carried by caring the variation in gender, general point average, and educational background in distribution. For data collection, interview, observation, and document analysis were used. Accordingly, three separate semi-structured interview forms were developed as data collection tool to discover the perceptions of prospective teachers about the concept of activity and to investigate the processes of activity design and implementation. Moreover, to observe the processes in detail, non participant observation technique was prefered and, on this basis, a semi-structured observation form was used. Through document analysis technique, activity plans embedded in lesson plans prepared by prospective teachers were analyzed to support the data collected from observations and inteviews. Content analysis was used as a qualitative research analysis technique for the data gathered through interviews. As for observation forms and activity plans prepared by prospective teachers, descriptive analysis was done. The findings of the study briefly show that the perceptions of prospective primary mathematics teachers about the concept of activity varied and seemed unsatisfying. Moreover, it was seen that prospective primary mathematics teachers did not have experience and literateness about the processes of activity design and implementation.