Down Sendromlu bireyler ve annelerinin manevi iyi oluşunu güçlendirme üzerine bir araştırma
A study on strengthening the spiritual well-being of individuals with Down Syndrome and their mothers
Yazar: NİLÜFER EVGİNER
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKERİM BAHADIR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din = Religion ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Dini danışmanlık = Religious counseling ; Down sendromu = Down syndrome ; Engellilik = Disability ; Manevi destek = Spiritual support ; Manevi güçlenme = Spiritual empowerment ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Maneviyat = Spirituality ; Mental iyi oluş = Mental well-being

Özet:
Araştırmanın amacı, manevi iyi oluşu güçlendirme uygulamasının; Down Sendromlu (DS) bireylerin ve annelerinin manevi yaşamlarına ve anlam dünyalarına etkisini incelemek; uygulama aracılığıyla DS'li bireylere ve annelerine manevi iyi oluşlarını güçlendirmede katkı sağlamaktır. Araştırmamız, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseniyle kuramlanmıştır. Çalışma grubu; 14-18 yaş aralığında 6 DS'li birey ve anneleriyle birlikte 13 katılımcıdan, amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme sistemiyle tasarlanmıştır. DS'li katılımcılara insanın manevi boyutuyla ilgili tam yapılandırılmış görüşme formu; annelerine mental iyi oluş ve manevi boyutla ilişkili yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Formlar betimsel analizle çözümlenmiştir. Katılımcılarla manevi iyi oluşlarına destek sunacak 8 oturumluk uygulama gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın bulgularına göre; uygulamadan önce, sonra ve izleme amaçlı yapılan görüşmelerde katılımcıların uygulamanın etkisiyle manevi iyi oluş düzeylerini artırdıkları ve korumaya çalıştıkları, her temanın manevi yaşamlarını düzenlemede destek olduğu görülmüştür. Uygulama sayesinde, katılımcılarda hedeflenen kazanımların maneviyat ve manevi iyi oluş açısından beklenilen yönde seyrettiği gözlemlenmiştir. Katılımcıların cezalandırılma düşüncesiyle DS'li çocuk sahibi olduklarına ilişkin anlam dünyalarının yerine olumlu bakış açısı geliştirmeye başladıkları, hayata/geleceğe dair endişelerini yönetebilme becerisi kazandıkları, oturumlarda keşfettikleri erdemlere günlük hayatta yer vermeye çalıştıkları ve tevekkül, sabır, şükür gibi kavramlarla davranışlarına anlam yükleyerek yaşamı daha iyi yönetebilme fırsatı elde ettikleri sonucuna varılmıştır. Katılımcıların görüşlerine göre uygulamanın özellikle yeni doğum yapmış/tanıyı yeni öğrenmiş annelere destek hizmet sunacağı tespit edilmiştir.
DS'li bireylerin de tüm bireyler gibi manevi gereksinimlerinin olduğu ortaya çıkmıştır. Dini ritüelleri tam yerine getiremeseler de ahlaki gelişim, merhamet hissi, çevresine duyarlı olma gibi birçok erdemlerle hassas bir manevi dünyaya sahip oldukları gözlemlenmiştir. Bu gereksinimlerin; uygun içerikteki uygulamalar ile giderilebileceği ve yaşamlarına olumlu yönde katkı sunulabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Down Sendromu, Manevi İyi Oluş.

Abstract:
The aim of the research is to examine the effect of the spiritual well-being strengthening implementation on the spiritual lives and their world of meaning of individuals with Down Syndrome (DS) and their mothers; to contribute to strengthening the spiritual well-being of individuals with DS and their mothers. Our research is theorized with the phenomenology pattern, one of the qualitative research methods. The study group was designed from 13 participants, including 6 individuals with DS between the ages of 14-18 and their mothers, using the criterion sampling system from the purposeful sampling method. A fully structured interview form regarding the spiritual dimension of humans was administered to participants with DS, and a semi-structured interview form regarding mental well-being and spiritual dimension was administered to their mothers. The forms were analyzed with descriptive analysis. An 8-session implementation that will support their spiritual well-being was held with the participants.
According to the findings of the research, in the interviews conducted before, after and for follow-up purposes, it was observed that the participants increased their spiritual well-being levels under the influence of the implementation and tried to maintain it, and each theme supported them in organizing their spiritual lives. Thanks to the implementation, it was observed that the targeted gains in the participants were in the expected direction in terms of spirituality and spiritual well-being. It was concluded that the participants began to develop a positive perspective instead of the meaning of having a child with DS with the thought of being punished, and they gained the ability to manage their concerns about life/future. It was also concluded that the participants tried to include the virtues they discovered in the sessions in their daily lives and gained the opportunity to manage life better by giving meaning to their behaviors with concepts such as trust, patience and gratitude. According to the opinions of the participants, it was determined that the implementation would provide support services especially to mothers who had recently given birth/just learned the diagnosis.
It has been revealed that individuals with DS have spiritual needs, like all individuals. Although they cannot fully perform religious rituals, it has been observed that they have a sensitive spiritual world with many virtues such as moral development, a sense of compassion, and sensitivity to their environment. These requirements; It has been concluded that these problems can be eliminated by implementations with appropriate content and can contribute positively to their lives.

Key Words: Psychology of Religion, Down Syndrome, Spiritual Well-Being.