Klinikte tedavi edilen molar-kesici hipomineralizasyonlu dişlerde ağrı duyarlılığı ve hastalardaki anksiyete düzeylerinin karşılaştırılmalı olarak araştırılması
A comparative investigation of pain sensitivity and anxiety levels in teethwith molar-incisor hypomineralisation treated at the dental clinic
Yazar: FUNDA GÖKIRMAK
Danışman: PROF. DR. RÜŞTÜ ÖZANT ÖNÇAĞ
Ege Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Azı dişleri = Molar ; Ağrı algısı = Pain perception ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Diş ağrısı = Toothache ; Diş remineralizasyonu = Tooth remineralization ; Kesici dişler = Incisor ; Tedavi = Treatment

Özet:
Bu çalışmada molar kesici hipomineralizasyonu (MIH) gözlenen hastalarda olası etiyolojik faktörlerin incelenmesi, çocukların tedavi öncesi ve sonrasındaki dental anksiyete düzeyleri ile tedavi sırasında hissedilen ağrı düzeylerinin belirlenmesi amaçlandı. MIH gözlenen çocuklarla aynı yaş grubundaki sağlıklı mineye sahip çocukların dental anksiyete ve ağrı seviyelerinin karşılaştırılması ile MIH'lı dişlerin tedavisinde karşılaşılan davranış yönlendirme sorunlarının çözümünde yol gösterici bulgular elde edilebileceği öngörüldü.
Bu araştırmaya, Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı'na başvuran, yaşları 6 - 12 arasında değişen 60 çocuk dahil edildi. Bunlardan MIH gözlenen 30 hasta çalışma grubunu oluştururken, sağlıklı mineye sahip 30 hasta kontrol grubuna dahil edildi. Her iki gruptaki hastaların üst çene sağ veya sol molar dişlerinde bulunan çürükler lokal anestezi (Ultracain® DS ampul, Aventis Pharma, İstanbul, Türkiye) uygulanması sonrasında tedavi edildi. 
Bu çocuklarda başlangıçtaki dental anksiyetenin değerlendirilmesi amacıyla Corah Dental Anksiyete Skalası kullanıldı. Tedavi öncesinde ve sırasında kendini nasıl hissetiğini betimlemesi için ise Spielberg'in Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (STAI) kısa formu ve Wong-Baker Skalası kullanıldı. Tedavi sırasında hissedilen ağrının derecelendirilmesi amacıyla ise Sayısal Ağrı Derecelendirme Skalası kullanıldı.
Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri IBM SPSS Statistics 25.0 programı ile gerçekleştirildi, bu amaçla Ki-Kare Testi ve Fisher'ın Kesin Ki-Kare Testi kullanıldı. Gruplar içindeki karşılaştırmalar için Mann-Whitney-U Testi, gruplar arasındaki karşılaştırmalar için ise Wilcoxon Testi kullanıldı.
İstatistiksel değerlendirmeler sonucunda, MIH gözlenen grup ile kontrol grubu arasında dental anksiyete açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Tedavi sırasında hissedilen ağrı düzeyi MIH grubunda daha yüksek olmakla birlikte, bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı.
Çalışmaya katılan çocukların tümünde tedavi sırasında yaşanan ağrı ile tedavi sırasındaki dental anksiyete düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Ayrıca tedavi sırasındaki anksiyete düzeyinin, başlangıç anksiyete düzeyinden daha düşük olduğu görüldü. Bu bulgular doğrultusunda, doğru davranış yönlendirme teknikleri ve ağrı kontrolünün sağlanması ile dental anksiyetenin önlenebileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate possible etiologic factors in patients with molar incisor hypomineralization (MIH), to determine the levels of dental anxiety before and after treatment, and to determine the level of pain experienced during treatment. The comparison of the dental anxiety and pain levels of children with MIH and with unaffected enamel is predicted to provide guidance in the avoid of behavior management problems encountered in the treatment of MIH.
In this study, sixty children aged between 6 and 12 who were referred to Ege University, Faculty of Dentistry, Department of Pediatric Dentistry were participated. The study group consisted of 30 patients with MIH, while 30 patients with unaffected enamels were included in the control group. Treatment of left or right upper molar teeth which found caries in each two groups was undertaken with local anesthesia (Ultracain® DS, Aventis Pharma, Istanbul, Turkey).
Corah Dental Anxiety Scale was used for the evaluation of dental anxiety. The short form of Spielberg's State and Trait Anxiety Inventory (STAI) and Wong-Baker Scale were used to describe how he/she felt before and during treatment. In order to rate the pain during the treatment, the Numeric Pain Rating Scale was used.
Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics 25.0 program. Chi-square Test and Fisher's Exact Chi-square test were used. The Mann-Whitney-U Test and the Wilcoxon Test were performed to comparisons between the groups.
As a result of the statistical evaluations, no significant difference was found between the MIH group and the control group in terms of dental anxiety. Although the level of pain during treatment was higher in the MIH group, it was found that it was not statistically significant.
It is also found that there is a significant relationship between the pain experienced during the treatment and the level of dental anxiety at the time of treatment (p<0,05). According to results of this study the anxiety level during treatment is lower than the initial anxiety level. As a result of this study, dental anxiety can be prevented by using appropriate behavior management techniques and achieve pain control.