Sirospun ipliklerin özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the properties of sirospun yarns
Yazar: BEGÜM SELEN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSA KILIÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Ring iplik teknolojisinde, büküm ve sarım işlemlerinin aynı eleman tarafından gerçekleştirilmesi bazı teknolojik kısıtlamalara neden olmaktadır. Bununla birlikte, konvansiyonel çift katlı iplik eğirme teknolojisinde kullanılan katlama ve büküm işlemleri genellikle düşük verimli makineler tarafından yapılmaktadır. Tüm bu kısıtlamalar iplik eğirme teknolojisinde yeni araştırmalar ve yeni gelişmeleri tetiklemiştir. Bu gelişmelerden biri de büküm iplikçiliğidir.

Geleneksel bir ring iplik eğirme makinesi, birkaç makine parçasını değiştirerek veya aparatlar ekleyerek kolayca büküm eğirme makinesine dönüştürülebilir. Büküm eğirme teknolojisi, ayrı şekilde uygulanan katlama ve büküm işlemlerini ortadan kaldırdığı için, düşük enerji, düşük makine ve yatırım maliyetleri gibi sayısız avantajlar sağlamaktadır. Siro-spun eğirme sistemi, büküm iplikçiliğinde en yaygın olarak kullanılan teknolojidir.

 Siro-spun eğirme sistemi, CSIRO ve IWS tarafından bulunan en yaygın eğirme teknolojilerinden biridir. Siro-spun eğirme sisteminin temel ilkesi, birbirine paralel iki lif demetinin aynı anda çekim bölgesine girmesi ve bu iki elyafın ön silindirden çıktıktan sonra birbiri üzerine bükülüp katlanmasıdır. 

Bu çalışmada, ring ve siro-spun iplik eğirme teknolojileri kullanılarak %100 pamuk, %100 Tencel, %100 mikro Modal ve %100 poliester iplikler üretilmiştir. Tüm hammaddeler için siro-spun ve çift katlı ipliklerin numaraları Ne 40/2 olarak sabit tutulmuştur. İpliklerin düzgünsüzlük, tüylülük, sık rastlanan hatalar, kopma mukavemeti, kopma uzaması, çap, yoğunluk, pürüzlülük, şekil ve sürtünme gibi fiziksel, mekanik ve yapısal özellikleri ölçülmüş ve eğirme teknolojileri ANOVA kullanılarak istatistiksel olarak birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, siro-spun ipliklerin tüm hammadde gruplarında daha düşük tüylülük derecesine sahip olduğunu göstermektedir. Düzgünsüzlük değerleri sonuçları göstermiştir ki, pamuk ve polyester siro-spun ve çift katlı iplikler yaklaşık değerlere sahiptir ve bu durum siro-spun eğirme sistemini ring iplikçiliğine iyi bir alternatif haline getirmiştir. Buna ek olarak, siro-spun iplik eğirme işleminin mikro Modal ve Tencel ipliklerinin düzgünsüzlük değerlerinde iyileştirici bir etki sağladığı görülmektedir. Siro-spun ipliklerin ve çift katlı ipliklerin ince yer ve kalın yer miktarları birbirine oldukça yakındır. Ancak, pamuk ve mikro Modal çift katlı iplikler daha az miktarda neps içerir. Genel olarak, tüm hammadde gruplarında iplik-iplik sürtünme katsayıları siro-spun ipliklerde daha düşüktür. Siro-spun ipliklerin homojen büküm yapısı daha küçük çap ve daha düşük pürüzlülük değerine sahip olmasını sağlar ve aynı zamanda yoğunluk ve yuvarlaklık değerinin daha yüksek olmasına neden olur.

Abstract:
In ring spinning technology, twisting and winding processes are performed by the same element and this causes some technological limitations. Besides, doubling and twisting processes used in conventional ply-yarn spinning technology are generally applied by low-productive machines. All these limitations triggered new investigations and new developments on spinning technology. One of them is called twist spinning.    

A conventional ring-spun machine can be modified to a twist spinning machine easily by changing and adding couple of machine parts. As it can eliminate doubling and twisting processes, twist spinning technology provides numerous important advantages such as lower energy, lower machine and investment expenses. Siro-spun spinning system is the most widely used technology in twist spinning.

 Siro-spun spinning is one of the most widely used spinning technology invented by CSIRO and IWS. The main principle in siro-spun spinning is, two parallel fibre strands are fed simultaneously in the drafting zone and these two fibre strands twist together on each other when they leave the front roller. 

In this study, 100% cotton, 100% Tencel, 100% micro Modal and 100% polyester yarns were produced by using ring and siro-spun spinning technologies. Yarn counts were kept stable as Ne 40/2 for siro-spun yarns and plied-yarns for all raw materials.  Physical, mechanical and structural properties such as unevenness, hairiness, imperfections, breaking force, breaking elongation, diameter, density, roughness, shape and friction of all yarn types were measured and spinning technologies were compared with each other statistically by using ANOVA. Results show that considering all raw material groups, hairiness values of siro-spun yarns have lower hairiness degree. For unevenness values, results showed that cotton and polyester siro-spun and plied yarns have approximate values which makes siro-spinning a good alternative of ring spinning. In addition, it can be easily realized that siro-spinning has an improving effect on unevenness values of micro Modal and Tencel yarns. Siro-spun yarns and plied yarns have quite approximate quantities of thin places and thick places. Besides, cotton and micro Modal plied yarns have lower neps quantities. In general, in all material groups yarn-to-yarn friction coefficients are lower for siro-spun yarns. Homogenous twist structure of siro-spun yarns causes smaller diameter and lower roughness and at the same time density and shape values are greater.