Karot boğma deneyi (cst) ' nin kayalarda dayanım anizotropisinin belirlenmesinde kullanılabilirliği ve performansının değerlendirilmesi
Evaluation of the usefulness and performance of the core strangle test (cst) for determination of the strength anisotropy in rocks
Yazar: ÖZGE YÜCEL
Danışman: PROF. DR. IŞIK YILMAZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Anizotropi = Anisotropy ; Kaya mekaniği = Rock mechanics ; Serbest basınç dayanımı = Unconfined compressive strength ; Traverten = Travertine

Özet:
Anizotropi, inşaat, madencilik, çevre jeolojisi veya petrol mühendisliğinde uygulanması ve kaya mühendisliğinde değerlendirilmesi gereken en belirgin özelliklerden biridir. Bir çok kaya anizotropik karakteristiğe sahiptir. Anizotropik karakteristiğe sahip kayaların mekanik, termal, sismik ve hidrolik özellikleri yönlere göre değişir ve kayanın anizotropik davranışının değerlendirilmediği mühendislik uygulamalarında kaya anizotropi derecesine bağlı olarak farklı büyüklüklerde hatalar meydana gelir. Bu nedenle, anizotropi kaya mekaniğinin en erken gelişim dönemlerinde başlayan, kaya mühendisliği alanında uzun soluklu bir konu olmuştur. Anizotropik karakteristik genellikle metamorfik kayalarda mineral dizilimi ile oluşan foliasyon, sedimanter kayalarda tabakalanma, ve kaya kütlesi içindeki süreksizliklerden kaynaklanmaktadır. Bu tez çalışmasında, dayanım anizotropisinin belirlenmesi için karot boğma deneyinin kullanılabilirliği ve diğer dolaylı yöntemlerle karşılaştırılarak performansı değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın bir sonucu olarak, dayanım anizotropisinin belirlenmesinde CST, nokta yük ve Brazilian deneylerinden elde edilen sonuçlar ilekarşılaştırıldığında oldukça düşük hatalar gözlenmiş ve yüksek performans elde edilmiştir. Dahası, CST? nin kaya numunelerin dayanım anizotropisinin belirlenmesi için kullanılabilir olmakla beraber yeterli karot boyunun elde edilemediği ve/veya basit,hızlı ve ekonomik çözümler gerekli olduğunda alternatif bir deney yöntemi olarak kullanılabileceği bulunmuştur.

Abstract:
Anisotropy is one of the most distinct features that must be considered in rock engineering whether it is applied in civil, mining, geo-environmental, or petroleum engineering. Many rocks have anisotropic characteristics, i.e., their mechanical, thermal, seismic, and hydraulic properties vary with direction, and engineering applications that do not consider the anisotropic behavior of rock produce errors of differing magnitudes, depending on the extent of rock anisotropy. Therefore, anisotropy has been a long-standing issue in rock engineering, beginning in the early developmental stages of rock mechanics. Anisotropic characteristics generally originate from the mineral foliation in metamorphic rocks, stratification in sedimentary rocks, and discontinuities in the rock mass. In this thesis, usefulness of Core Strangle Test (CST) for determination of strength anisotropy and its performance comparing with other indirect methods was evaluated. As a result of this thesis, higher performance was obtained, and CST led to considerablylower errors in determining the strength anisotropy when compared with the results obtained from point load index and Brazilian tests. Moreover, it was found that CST can also be used as an alternative testing method for determination of strength anisotropy of rock core samples that a sufficient dimension can not be obtained and/or simple, fast and economical solutions may be needed.