Yaratıcı deyiminde bedenin gizemi
The body's mystery in creative experience
Yazar: PARVİN GHORBANZADEH DIZAJİ
Danışman: PROF. CEBRAİL ÖTGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Beden imajı = Body image ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Gizemcilik = Mysterianism ; Modernizm = Modernism ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works ; İnsan figürleri = Human figures

Özet:
Sanat dünyasında, her zaman en önemli konulardan olan insan figürü, özellikle beden bir nesne olarak, tüm sanat dünyasında kullanılmıştır. 20. yüzyıl sanatçıları mistik (gizemli) ve okült (gizil) geleneğin varlığını, modern imajın ilham kaynağı olarak görmektedirler. 60'lı ve 70'li yıllarda, modern sanat eserleri üzerindeki mistik etkinin gösterildiği yayınlar çıkmaya başlamıştır. Tarih sürecini sanatta olan gizemli dokular vasıtasıyla okumaya çalıştığımızda, sanat-yaratıcılık ve beden arasında sağlam bir ilişkinin olduğunu görmekteyiz. Kültürel değişimler, dinlerin çeşitliliği ve bundan çıkan felsefi düşünceler, sanatı etkileyerek tarih boyunca sanat akışını istedikleri yönlere çekmiştir. 19. yüzyılda Avrupa kültüründe sanat ve okültizm arasındaki bağı ortaya çıkaran tarihi atmosferi Paracelsus, Jakob Böhme, Swedenborg ve Novalis'in yazılarıyla, daha eski (antik) gizemci metinlere ve gizilci yazılara kolay ulaşılamaması, sanat ve gizilcilik arasındaki bağın belirlenmesini geciktirmiştir. Modernizmde sanatın gizemi, yaratıcılık ve beden ilişkisi sanatın ayrılmayan bir parçası olmuştur. Bu durum, araştırmanın önemini vurgular. Modernizm dönemi başladıktan sonra, bütün kavramların altüst olmasıyla birlikte, sanatta insan ve özellikle de kadın figüründe anlam değişikliği olmuştur.
Bu araştırma; "Yaratıcı Deneyimde Bedenin Gizemi" başlığı altında, düşünce tarihinde gizemciliğin ilk oluşumunu inceleyerek bu oluşumun tarihi sürecini takip etmiştir. Bu çalışma, tarihi dönemlerde düşüncenin, gizem ve beden ilişkisi üzerindeki etkisini araştırıp bu doğrultuda, günümüzde mistik sayılabilecek resimleri tanıyabilmek çabasındadır. Bu incelemenin devamında, bir sanat imgesi olarak beden, çalışmanın ana konusu olarak seçilmiştir. Tezde, gerektiği ölçüde açıklamalar yapabilmek için öncelikle, gizemcilik ve sonrasında bedeni alışılagelmiş kalıplardaki tanımlamalarının üstünde, daha kapsamlı bir tanımlamaya önem verilmiştir. Bu araştırmaların sonucunda ise dışavurumcu ve zengin dokulu, figüratif resimler ve gizemli acı çeken bedenler ortaya çıkmıştır.

Anahtar Sözcükler: Gizem, Beden, Figür, Sanat, Okültizm

Abstract:
Within the framework of art, human figure, which at any time is one of the most important subjects, especially as an object of body concept,  has been used in the whole art world. 20th century artists see the presence of mystical and occult(hidden) tradition as a source of inspiration for modern images. In the 60s and 70s, publications demonstrated the mystical effect on the works of modern art. When we try to read the historical process through mysterious texture in art, we can see that there is a solid relationship between art, creativity and the body. Throughout history, cultural changes, diversity of religions and philosophical thoughts pushed the flow of art to the desired direction. In the 19th century, the historical atmosphere that unveils the link between art and occultism in european culture, with Paracelsus, Jakob Bohme, Swedenborg and Novalis written, has delayed the determination of the link between art and secrecy, the inability to reach the old mysterious texts and the hidden script. In modernism, the art of mystery, creativity and body-relationship has become an integral part of art. This situation emphasizes the importance of research. After the beginning of the era of modernism, with all the concepts being upset, there has been a change in the meaning of art, especially in the figures of women.
This study, entitled "The Body's Mystery in Creative Experience", investigates the first formation of mysticism and its historical development. It explores the influence of thought on mystery and body relation in historical periods, trying to recognize the mystical paintings at the present time. At the continuation of this study, the body as the art image was chosen as the main theme of the work. In this thesis, in order to make the necessary explanations, firstly mysticism, after that, over the definitions of the conventional patterns the more comprehensive definition have been given importance. As a result of these investigations, expressive, highly textured figurative paintings and mysterious suffering bodies have emerged.

Keywords: Mystery, Body, Figure, Art, Occultism