Türkiye'de satılan Vitis vinifera L. ekstresi içeren preparatlarda resveratrol tayini
Determination of resveratrol in preparations containing Vitis vinifera L. extract sold in Turkey
Yazar: DUYGU ŞAHAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. İLKAY ERDOĞAN ORHAN
Gazi Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidan kapasite = Antioxidant capacity ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Bitki özütü = Plant extract ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Resveratrol = Resveratrol ; Vitis vinifera = Vitis vinifera

Özet:
Bu tez çalışmasında, ülkemizdeki eczanelerde satılan 11 adet Vitis vinifera L. (üzüm) çekirdek ekstresi/resveratrol içeren takviye edici gıda örneği temin edilerek, etiketlerinde beyan edilen resveratrol miktarını incelemek amacıyla fitokimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla ince tabaka kromatografisi (İTK) ve sıvı kromatografisi-uçuş zamanlı kütle spektrometresi (LC-QTOF-MS) yöntemleri kullanılmıştır. Ayrıca örneklerin antioksidan aktivitelerinin tayini için; 1,1-difenil-2-pikril-hidrazil (DPPH) serbest radikal süpürücü aktivitesi, N,N-dimetil-p-fenilendiamin (DMPD•+) radikal süpürücü aktivite, demir indirgeme antioksidan gücü (FRAP) yöntemi ve metal- şelasyon yöntemleri uygulanmıştır. Analiz edilen 11 örnekten yalnızca bir tanesinin GMP gereklilikleriyle uyumlu (%95-105 aktif bileşen içeriği) olduğu belirlenirken, diğer örneklerin içeriklerinin ise etiket beyan bilgilerine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Elde ettiğimiz bulgular; halk sağlığı açısından takviye edici gıdalardan beklenen sağlığı koruyucu etkinin sağlanması için GMP kurallarına uygun olarak üretilmesi, etiket beyanında verilen içeriği karşılaması ve eczacı danışmanlığında sadece eczanelerde satılmasının önemine bir kez daha işaret etmiştir.

Abstract:
In this thesis study, phytochemical analyses were carried out to test the declared amount of resveratrol on the label of 11 Vitis vinifera L. (grape) seed extract/resveratrol containing dietary supplements sold in pharmacies. For this purpose, thin layer chromatography (TLC) and liquid chromatography-quadrupole time of flight mass spectrometry (LC-QTOF-MS) methods were employed. In addition, for determination of the antioxidant activities of the samples; 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazil (DPPH) free radical scavenging activity, N,N-dimethyl-p-phenylenediamine (DMPD•+) radical scavenging activity, ferric-reducing antioxidant power (FRAP), and metal-chelation activities were performed. It was determined that, among the tested samples, only one, out of 11 samples, complied with the GMP requirements (95-105% active ingredient content), whereas the contents of the other samples were not in accordance with the label information. Our findings indicated once more importance of that all dietary supplements must be produced in accordance with GMP rules, meet the content given in the label declaration, and must be sold in pharmacies under pharmacist concultancy in order to ensure the expected health-benefiting effect by dietary supplements in terms of public health.