Türkiye'de suç oranlarının iller arası etkileşiminin mekânsal ekonometri yaklaşımına göre incelenmesi
Analyzing of interaction of crime rates among the cities in Turkey according to spatial econometric approach
Yazar: BURCU DEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞENGÖNÜL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Mekansal ekonometri yaklaşımı = Spatial econometrics approach ; Suç = Crime

Özet:
Suç, toplumun genel dokusuna zarar veren, insanların mal ve can güvenliğini tehlikeye sokan ve kanunlara göre bir cezai karşılığı bulunan hal ve hareketler bütünüdür. Buna göre topluluk olarak yaşayan insanlar arasında suç teşkil eden davranışların varlığı aslında toplum olmanın doğal sonuçlarından biridir. Suçla mücadele konusunda hükümetlere, devletin güvenlik güçlerine ve bilim adamlarına önemli görevler düşmektedir. Bu alanda yapılan sayısız araştırma ve çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmaların temel amacı insanların neden suç işlediğini, suç işleyen insanların ruhsal ve fiziksel yapılarını, insanları suça iten maddi sebepleri araştırmak ve mümkün olduğu ölçüde güvenlik organlarına yardımcı olmaktır.
Bu çalışmada 2013 yılı verileri baz alınarak illere ait nüfus, okullaşma oranları, şehirleşme oranları, işsizlik oranları, evlenme ve boşanma hızları, mutluluk ve umut düzeyleri, polis başına düşen nüfus ve kişi başına düşen kamu yatırım harcamaları gibi ekonomik ve demografik değişkenlerin suç işlenen ile göre ceza infaz kurumlarına giren hükümlü sayıları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın amacı birbirine sınır bakımından komşu olan illerde mekânsal bir ilişkinin bulunduğunu ve suçun yukarıda sayılan değişkenlerle olan ilişkisini göstermektir. Çalışmada E-views ve GeoDa programları kullanılarak, mekânsal ekonometri yaklaşımı ile iller arasında herhangi bir etkileşim olup olmadığı en çok olabilirlik (ML) yöntemi ile belirlenmiştir. Analiz sonuçlarından elde edilen bulgular itibariyle Spatial Error Model (SEM/Mekânsal Hata Modeli) uygun görülmüş ve bulunan sayısal değerler yorumlanmıştır. Son olarak çözüm önerileri belirtilmiştir.

Abstract:
Crime is defined as a set of manners harming general social fabric, jeopardizing security of life and property of society and having a legal sanction according to the laws. This respect, being a society naturally leads to the existence of criminal manners among the members of a community.Governments, security forces and scientists play a crucial role in the matter of fighting against crime. There are numerous studies available in this fields. The main purpose of these studies is to assist security forces by inquiring the reason why people commit a crime, how these people's psychological and physical structure are and what are the underlying factors  pushing them into crime.
The impact of economic and demographic variables like populations, the rates of schooling, urbanizations, unemployment, marriage and divorce, degree of happiness and hope, populati on per officer and public expenditures per capita on the number of prisoners in penal institutions according to the city where the crimes have been investigated based on the data of the year 2013.  The aim of this study is to demonstrate the presence of a spatial relationship among the cities that are neighboring in terms of borders and the relationship between crime and above mentioned variables. It has been determined with the help of the maximum likelihood method whether there is an interaction between cities by means of the spatial econometrics approach by using E-Views and GeoDa Programs.The respect of findings obtained from the analysis results, Spatial Error Model (SEM) has been found suitable and the acquired numeric values have been interpreted. Finally suggestions have been presented.