Marksizmin sanata etkisi: Cobra Sanat Akımı
The effects of marxism on art: Cobra Art Movement
Yazar: CEMRE DEMİREL
Danışman: PROF. DR. NURCAN PERDAHCI
Altınbaş Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı / Plastik Sanatlar Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
II. Dünya Savaşı Avrupa ülkelerini olumsuz bir biçimde etkilemiştir. Savaş sonrasındaki yıkımın etkileri net bir şekilde görülmüştür. Savaşın izleri sanat ortamını doğrudan etkilemiş ve pek çok sanat akımının doğmasına neden olmuştur. Amerika Avrupa'ya göre daha iyi bir durumda olduğu için sanat ortamı Amerika'ya taşınmıştır. Avrupa ise savaş sonrası psikolojisi ile depresif ve içe dönük bir tutum içerisindedir. 1940 ve 1950 yılları arasında Paris'te Taşizm ve Art Enformel sanat akımları hakimdir. Bu akımların yanı sıra Paris'te 1948 yılında Cobra Sanat Akımı ortaya çıkmıştır. Cobra sanat grubu Marx ve Engels'in felsefesinden etkilenmiş ve sanatlarına bu düşünce biçimini aktarmaya çalışmışlardır.

Bu araştırma; Cobra Sanat Akımı'nın sanat felsefesini ayrıntılı bir biçimde ele alarak sunmayı amaçlamaktadır. Bu tez çalışmasının birinci bölümünde Cobra Sanat Grubu kavramı, grubun oluşumu ve sanatçıları açıklanmıştır. Cobra Sanat Akımı'nın sanat tarihindeki yerine yeteri kadar değinilmediğinden bu sanat akımı ile ilgili kaynak bulmak oldukça zordur. Bu araştırma Cobra Sanat Akımı ile ilgili gerekli tüm bilgileri sunmaktadır. Tezin ikinci bölümünde ise Marksizm ve Marksist estetik üzerine genel bilgiler yer almaktadır. Marksist estetiği destekleyen sanatçılar anlatılmış ve Marksist estetik teorisinin etkileşimde olduğu diğer sanatsal hareketlere yer verilmiştir. Bu araştırma sonucunda elde edilen bulgular üzerine, Cobra Grubu ile ilgili yayın bulunmadığından bu konu üzerine araştırma yapacak kişiler için bir referans niteliği taşır. 

Anahtar Kelimeler: II. Dünya Savaşı, Cobra Sanat Akımı, Marksizim, Komünizm, Sürrealizm.

Abstract:
World of War II had a negative impact on European countries. The effects of the post-war destruction has clearly seen. The fact of the war directly affected the art environment and caused the crated of many art movements. That time USA was in a better condition than Europe, In this why the art scene moved to USA countries. On the other hand, Europen artists has been a depressive and introverted attitude with its post-war psychology. Between 1940's and 1950's, Tachism and Art Informal were dominant in Paris. With these movements, the Cobra Art Movement started in Paris in 1948.

On the contrary of the depressive mood brought by the war, the Cobra art group; they had a cheerful, amazing, very colorful and sometimes violent and assertive expression. The Cobra Art movement; It was founded under the leadership of a group of Dutch, Danish and Belgian artists. The ideas of Asger Jorn, the artist and philosopher of the group, consisting of a combination of Marxism, communism and surrealism, constitute the basic infrastructure of the group. The main artists representing the group are: Karel Appel, Guillaume Cornaille and Asger Jorn. The band formed its name from the initials of Copenhagen, Brussels and Amsterdam, where the artists came from. Members who later joined the group: Pierre Alechinsky, Christian Dotremont, Jean Michel Atlan and William Gear. The approach of the Cobra art movement is completely free from all the pressures of the mind, uses free expression and acts impulsively.


Keywords: The World of War II., Cobra Art Movement, Marxism, Communism, Surrealism.