Parkinson hastalığı değerlendirme ölçeği - kognisyon skalasının türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of scales for outcomes in parki̇nson's disease - cognition
Yazar: SEVINJ ISAZADE
Danışman: PROF. DR. DİLEK GÜNAL
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bilişsel yaşlanma = Cognitive aging ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Amaç : Kognitif bozukluk, Parkinson hastalığının en yaygın ve önemli non-motor semptomlarından biridir. Kognitif etkilenim, hastaların günlük yaşam aktivitelerini yerine getirme yeteneklerini azaltarak bağımsız yaşamlarını tehdit eder. Aynı zamanda stres, depresyon ve anksiyete gibi diğer non-motor semptomlarla birlikte hastalık progresyonunu arttırabilir. Bu çalışmanın amacı, Parkinson hastalığında görülen spesifik bilişsel bozuklukları tespit etmede kısa, pratik ve güvenilir bir ölçek olan SCOPA-COG'u Türkçeye uyarlamak ve geçerlilik-güvenirlik çalışmasını yaparak Parkinson hastalarında bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi ve takibi konusunda klinisyenlerin yardımına sunmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya "Movement Desorder Soceety (MDS)" Parkenson hastalığı tanı kreterlerene karşılayan 100 Parkenson hastası dahel edelmeşter. Hastalar Mini Mental Durum Değerlendirmesi (MMSE), Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Bataryası (ACE-R), Parkenson Hastalığı Değerlenderme Skalası- Kognesyon Türkçe verseyonu (SCOPA-COG-TR), Berleşek Parkenson Hastalığı Değerlenderme Ölçeğe (BPHDÖ) Bölüm 1 ve 3 ve Hoehn and Yahr (H&Y) skalası ele değerlenderelmeşter.
Bulgular: Çalışmamızda, SCOPA-COG, MMSE ve ACE-R testi için ortalama puanlar sırasıyla 19,91 ± 4,4, 26,77 ± 2,08, 73,84 ± 7,37 olarak saptandı. Geçerlilik çalışması için SCOPA-COG'un referans ölçeklerle korelasyonuna bakıldığında SCOPA-COG toplam puanının MMSE ve ACE-R toplam puanları ile güçlü pozitif korelasyonu olduğu görüldü (r=0,620, p<0,001; r=0,763, p<0,001). Güvenilerlik analizinde, SCOPA-COG-TR'nin Cronbach alfa değeri 0,737 olarak tespit edildi. Test- tekrar test yönteminde ölçümler arası yüksek uyum elde edildi (ICC=0,901). Hastaların eğitim yılı ile SCOPA-COG arasında pozitif yönlü düşük düzeyde, BPHDÖ Bölüm 3'leyse negatif yönlü orta düzeyde korelasyon saptandı (r = 0,391, p < 0,001; r = -0,442, p < 0,001). ACE-R testi baz alındığında; Parkinson hastalığı Normal Kognisyon (PH-NK) ve Parkinson hastalığı Hafif Kognitif Bozukluk (PH-HKB) ayırt etmede ROC analizinde eğri altında kalan alan (AUC) 0,872 (0,793-0,950) ve PH-
x
HKB ile Parkinson hastalığı Demansı (PHD) ayırt etmede 0,871 (0,804-0,938) olarak bulundu.
PH-NK ile PHD ayrımında SCOPA-COG için kesme değer <20.00 olarak saptandı (duyarlılık %79.59, özgüllük %74.51). PH-NK ile PH-HKB ayrımı içinse kesme değer <23 olarak bulundu (duyarlılık %68,60, özgüllük %85,71).
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları SCOPA-COG-TR ölçeğenen Türkçe uyarlamasının geçerle ve güveneler olduğunu göstermeşter.
Anahtar KelRmeler: Parkenson hastalığı, kognetef bozukluk, non-motor semptom, valedasyon, SCOPA-COG-TR

Abstract:
Objective : Cognitive impairment is one of the most common and significant non- motor symptoms of Parkinson's disease. Cognitive impairments reduce patients' ability to carry out daily living activities, thus threatening their independent living. Additionally, these impairments can aggravate the progression of the disease when combined with other non-motor symptoms such as stress, depression, and anxiety. This study aims to adapt the SCOPA-COG, a brief, practical, and reliable scale for detecting specific cognitive impairments in Parkinson's disease, into Turkish and to conduct validity and reliability studies to provide clinicians with a tool for assessing and monitoring cognitive functions in Parkinson's patients.
Materials and Methods : The study included 100 Parkinson's disease patients who met the diagnostic criteria of the Movement Disorder Society (MDS). Patients were evaluated using the Mini Mental State Examination (MMSE), Addenbrooke's Cognitive Examination-Revised (ACE-R), the Turkish version of the Scales for Outcomes in Parkinson's Disease-Cognition (SCOPA-COG-TR), parts 1 and 3 of the Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS), and the Hoehn and Yahr (H&Y) scale.
Results : In our study, the mean scores for SCOPA-COG, MMSE, and ACE-R were 19.91 ± 4.4, 26.77 ± 2.08, and 73.84 ± 7.37, respectively. Validity analysis showed strong positive correlations between the total scores of SCOPA-COG and those of MMSE and ACE-R (r = 0.620, p < 0.001; r = 0.763, p < 0.001). The reliability analysis revealed a Cronbach's alpha value of 0.737 for SCOPA-COG-TR. High consistency was found in test-retest measurements (ICC = 0.901). There was a low positive correlation between SCOPA-COG scores and the number of years of education, and a moderate negative correlation with UPDRS part 3 scores (r = 0.391, p < 0.001; r = - 0.442, p < 0.001). Based on the ACE-R test, the area under the curve (AUC) in the ROC analysis was 0.872 (0.793-0.950) for distinguishing Parkinson's Disease Normal Cognition (PD-NC) from Parkinson's Disease Mild Cognitive Impairment (PD-MCI), and 0.871 (0.804-0.938) for distinguishing PD-MCI from Parkinson's Disease Dementia (PDD). The cut-off value for SCOPA-COG to differentiate between PD-NC
xii
and PDD was found to be <20.00 (sensitivity 79.59%, specificity 74.51%). For distinguishing between PD-NC and PD-MCI, the cut-off value was found to be <23 (sensitivity 68.60%, specificity 85.71%).
Conclusion : The findings of our study indicate that the Turkish adaptation of the SCOPA-COG-TR scale is both valid and reliable.
Keywords: Parkinson's disease, cognitive impairment, non-motor symptoms, validation, SCOPA-COG-TR