Tarım sektöründe kadın emeği (Çarşamba ovası Gündoğdu ve Damlataş köylerinde fındık, çeltik ve sebze üretimi özelinde bir irdeleme)
Female labour in agriculture sector(An examination specific to hazelnut, unshelled rice and vegetable production in Gündoğdu and Damlataş villages on Çarşamba plain)
Yazar: HATİCE IŞIL ALKAN
Danışman: PROF. DR. UFUK SERDAROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Fındık = Hazelnut ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Kırsal üretim = Rural production ; Sebzeler = Vegetables ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; Çeltik = Paddy ; Üretim = Production

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı,kadın emeğinin konumlandırılışını ortaya koymak ve Türkiye'de kırsal alanda kadın emeğinin konumlandırılışının temel belirleyeninin Anadolu köylü hanesinin sahip olduğu ataerkil yapı olduğunu açığa çıkarmaktır. Söz konusu amaç doğrultusunda, çalışmada, Çarşamba Ovası'nda kadın emeğinin konumlandırılışı etkenler bağlamında irdelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada nicel (anket) ve nitel araştırma (yüz yüze görüşme ve derinlemesine görüşme) tekniklerinden faydalanılmış, bu kapsamda Gündoğdu ve Damlataş köylerinde bulunan 82 tarım işletmesi incelemeye alınmış, tarımsal üretimde bulunan 96 kadın ile görüşülmüştür. İnceleme dönemi 2012-2013 üretim dönemidir.Araştırma uyarınca, inceleme alanında kadının emeğine etki eden başlıca unsur cinsiyet temelli işbölümü ve bunun üzerinde yükselen ataerkil yapıdır. Araştırma alanında tarımda kadın emeğinin nitelikleri dünyada MENA (Ortadoğu ve Kuzey Afrika Bölgesi) ile Türkiye'de de tarımda kadın emeğinin genel nitelikleri ile büyük ölçüde örtüşmektedir. İnceleme alanında ortaya çıkan ayrımcılık, işgücü piyasasında ayrımcılık kuramlarından Feminist Yaklaşım ile bağdaşmaktadır. Ayrıca, Türkiye'de tarım sektöründe kadının statüsünün analizinde Kalkınmada Kadın Yaklaşımı (WID) ve Kalkınma ile Kadın Yaklaşımı (WAD) yaklaşımlarının yetersiz kalacağı, ilgili analiz için Toplumsal Cinsiyet ve Kalkınma (GAD), Kadın, Çevre ve Kalkınma (WED), Kadın, Kültür ve Kalkınma (WCD) yaklaşımlarının birleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler : Kadın Emeği, Tarım, Toplumsal Cinsiyet Temelli ĠĢbölümü, Feminist YaklaĢım, ÇarĢamba Ovası.

Abstract:
The purpose of the dissertation is to reveal the positioning of women labour and verify the patriarchal structure of Anatolian peasant household as the main determinant  of  the positioning of female labour in rural Turkey. Within this scope, the positioning of female labour in Çarşamba Plain is tried to be investigated in context of determinats. Quantative (survey) and qualitative (interview and in depth interview) research methods were used, 82 farms were examined, 96 women engaged in agricultural production were interviewed in Gündoğdu and Damlataş villages in the study in  this framework. The investigation period includes 2012-2013 production period.The main factor affecting the female labour is the gender division of labour and the patriarchal ideology based on it according to the research. The fundamental characteristics of female labour in agriculture in the research area correspond to the characteristics of female labour  in Middle East and North Africa (MENA) region and in Turkey. The discrimination emerging in the research area complies with the Feminist Approach. Besides, it is concluded that Women in Development (WID) and Women and Development (WAD) approaches will be insufficient and combining the approaches; Gender and Development (GAD), Women Environment and Development (WED) and Women, Culture and Development (WCD) will be essential in analyzing the status of female labour in agriculture sector in Turkey.

Key Words : Female Labour, Agriculture, Gender Division of Labour, Feminist Approach, ÇarĢamba Plain