Tip 2 diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığının kardiyovasküler hastalık riski farkındalığı ve glisemik kontrol üzerine etkisi
The effect of health literacy of individuals with type 2 diabetes on cardiovascular disease risk awareness and glycemic control
Yazar: FERİDE RABİA TETİK
Danışman: DOÇ. DR. CEMİLE KÜTMEÇ YILMAZ
Aksaray Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Bu araştırma, tip 2 diyabetli bireylerde sağlık okuryazarlığının kardiyovasküler hastalık risk farkındalığı ve glisemik kontrol üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Sincan Dr. Nafiz Körez Devlet Hastanesinde dahiliye servisi ve polikliniğine başvuran 230 tip 2 diyabetli birey ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla Tanıtıcı Bilgiler Formu, Diyabet Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde iki grup karşılaştırmaları bağımsız örneklerde t testi,  ikiden fazla olan grup karşılaştırmaları ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Sayısal değişkenler arasındaki ilişkiler için pearson korelasyon testi, sağlık okuryazarlığının etkisini belirlemek için basit ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı toplam puan ortalaması 43,17±8,83,  alt boyut puan ortalamaları ise fonksiyonel 8,73±3,66, iletişimsel 17,21±5,03, eleştirel, 9,70±2,33'tür. Araştırmaya katılan bireylerin Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ortalaması 40,68±5,29'dur. Çalışmada sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça glisemik kontrolün arttığı ve sağlık okuryazarlığı toplam puanı ile açlık kan glukoz düzeyi ve hemoglobin A1c (HbA1c) düzeyi arasında negatif korelasyon olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça kardiyovasküler risk farkındalığı artmıştır. Diyabetli bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeylerini arttırılarak, glisemik kontrol sağlanıp, kardiyovasküler komplikasyonların gelişme riski azaltılabilir. Bu sebeple sağlık okuryazarlığı düzeyini arttırmaya yönelik eğitimlerin yapılması önerilir.

Abstract:
This study was conducted in order to examine the relationship between the health literacy level of individuals with type 2 diabetes, awareness of cardiovascular disease risk and glycemic control. This study was conducted with 230 type 2 diabetes patients admitted to the internal medicine outpatient clinic and mainly diabetes outpatient clinic at Sincan Dr. Nafiz Körez Hospital. In the collection of the research data İntroductory Information Form containing questions about sociodemographic and medical characteristics of individuals, Diabetes Health Literacy Scale and Cardiovascular Disease Risk Awareness Assessment Scale were used. In the study, the normal distribution of numerical data was evaluated with kurtosis skewness measures. Pearson correlation test was used for the relationships between numerical variables, simple and multiple linear regression analysis was used to determine the effect of health literacy Deciency. The average total health literacy score of the participants was 43,17±8,83. The functional health literacy score is 8,73±3,66. Critical health literacy was found to be 9,70±2,33. The average total score of the individuals participating in the study from the Cardiovascular Disease Risk Awareness Scale is 40,68±5,29. As a result of the study, it was found that glycemic control increases as the level of health literacy increases. It was concluded that there is a negative correlation between the total health literacy score, blood glucose level and HbA1c level. As the level of health literacy increased, cardiovascular risk awareness increased. By increasing the health literacy levels of individuals with diabetes, glycemic control can be achieved and cardiovascular complications can be reduced. For this reason, trainings should be conducted to increase the level of health literacy.