Bitki büyümeyi düzenleyicilerin bazı asma anaçlarının köklenmesi üzerine etkisi
Effects of plant growth regulators on rooting of some grapevine rootstocks
Yazar: ÖMER UZUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA GÖKBAYRAK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Anaçlar = Rootstocks ; Vitis = Vitis ; Çoğaltma = Propagation

Özet:
Bu çalışmada Amerikan asma anaçlarının (140 Ru ve 41 B) köklenmesi üzerine oksin ve brassinosteroid grubu hormonların etkileri araştırılmıştır. Araştırmada indol bütirik asitin (IBA) 0 (kontrol), 1000, 1500, 2000 ve 4000 milyonda bir kısım (part per million, ppm), 22(S),23(S)-homobrassinolid (HBR) ve 24-epibrassinolidin (EBR) 0 (kontrol),10, 0,25, 0,50 ve 1,00 ppm'lik konsantrasyonları kullanılmıştır. İklimlendirme odasında gelişmesi sağlanan anaç çeliklerinde ilk önce sürme, köklenme ve sağlıklı bitki oranları hesaplanmıştır. Sonra köklenen ve süren çeliklerde kök gelişimi (kök sayısı, en uzun kök uzunluğu, kök gelişim skalası, yaş kök ağırlığı, kuru kök ağırlığı, kuru kök oranı) ile sürgün gelişimi (primer sürgün uzunluğu, boğum sayısı, sürgün sayısı, koltuk sayısı) değerlendirilmiştir. 140 Ru anacının 41 B anacından her zaman daha iyi sonuçlar verdiği görülmüştür. IBA uygulamaları iki anacın kök ve sürgün gelişimi açısından önemli etkilere sahip olmamakla birlikte 5 saniye süreli 1500 ppm IBA ve 10 dakika süreli 1,00 ppm HBR uygulamalarının 41 B anacında köklenmeyi ve sağlıklı bitki oranını arttırdığı tespit edilmiştir. Epibrassinolid uygulamaları bu konuda bir başarı göstermemiştir. 140 Ru anacının köklenmesi üzerine ise 1000 ppm IBA uygulamasının yanısıra 0,50 ve 1,00 ppm HBR ile çalışmada kullanılan bütün epibrassinolid uygulamaları dikkate değer köklenme ve sağlıklı bitki oranlarına ulaşılmasını sağlamıştır. Çalışma, brassinosteroidlerin asma anaç çeliklerinin köklendirilmesinde yaygın olarak kullanılan oksinlerin yanısıra köklenmeyi teşvik etmede başarılı şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
In this research, influence of auxin and brassinosteroids on rooting of American grapevine rootstocks (140 Ru and 41 B) was investigated. Hormones and their concentrations used were indole butrytic acid (IBA); 0 (control), 1000, 1500, 2000 and 4000 ppm, 22(S),23(S)-homobrassinolide (HBR) and 24-epibrassinolide (EBR); 0 (control), 10, 0,25, 0,50 and 1,00 ppm. In the cuttings which were allowed to grow and develop in a growth chamber, firstly sprouting, rooting and healthy plant ratios were calculated. Later, in the rooted and sprouted cuttings, root development (root number, longest root length, root development scale, fresh and dry root weight, dry root ratio), shoot development (primary shoot length, node number, shoot number, auxiliary shoot number) were determined. It was seen that 140 Ru had always better growth and development than 41 B. Although IBA applications did not have significant effects on root and shoot development of the two rootstocks, applications of 5 second 1500 ppm IBA and 10 minute 1,00 ppm HBR was shown to increase rooting and healthy plant ratios in 41 B rootstock. EBR did not yield any success. Along with 1000 ppm IBA, 0,50 and 1,0 ppm HBR, all EBR treatments resulted in noticeable increase in rooting and healthy plant ratios in 140 Ru. This research showed that brassinosteroids can be used as successfully as auxins in inducing rooting of grapevine rootstocks cuttings.