Muğla ili Yatağan ilçesinin jeofizik jeolojik ve jeoteknik çalışmalar ile yerleşime uygunluk açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Muğla province Yatağan district in terms of geophysical geological and geotechnical studies and suitability for settlement
Yazar: UĞUR TOPATAN
Danışman: PROF. DR. ŞAKİR ŞAHİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında Muğla İli Yatağan İlçesi, şehir merkezinde, çalışma alanının büyüklüğü göz önünde bulundurulup iki bölgeye ayrılarak Kuzey Mahalleleri kapsayan yaklaşık 559,03 Ha büyüklüğündeki alanda ve Güney Mahalleleri kapsayan yaklaşık 800,64 Ha büyüklüğündeki alanda Jeofizik, Jeolojik ve Jeoteknik çalışmalar yapılmıştır.

İnceleme alanında yer alan birimlerin jeolojik özellikleri, litolojisi, stratigrafisi, kökeni, yapısal jeolojisi belirlenmiş, MTA tarafından hazırlanan jeoloji haritalarından faydalanılarak, Jeoloji haritası hazırlanmış, Jeolojik haritalama sırasında; sismik modelleme, yapılan sondajlar, yol yarmaları, şevlerden yararlanılarak, birimlerin litolojik ve yapısal özellikleri haritaya eklenmiştir.

Bu kapsamda Kuzey ve Güney Yatağan olarak belirlenen alanlarda Zemin ve Kayaların mühendislik özelliklerini belirlemek amacıyla bölgede yapılan sondaj çalışmaları, bu çalışmalar sırasında arazi deneyleri, zemin sondajlarından alınan numuneler ile laboratuvar deneyleri ile zemin analizleri yapılmış ve yorumlanmıştır. 

Jeofizik çalışmalar kapsamında yer dinamik parametrelerini belirlemek amacıyla Elektrik Özdirenç,  Sismik Kırılma, MASW, Mikrotremör çalışmaları ile jeofizik yapı ortaya koyulmuştur. Kuzey Yatağan ve Güney Yatağan Bölgeleri için ayrı ayrı zemin parametre haritaları çıkarılıp, yapılaşma açısından yerleşime uygunluk alanları tespit edilip, stabilite sorunları ve mühendislik problemleri bakımından alınacak önlemler ile dolgu alanları belirlenmiştir. Bölgelerin hidrojeolojik özellikleri, deprem durumu, deprem risk analizleri ve yapısal parametreler belirlenmiştir.

İnceleme alanında yapılan çalışmalar sonucunda, yerleşime uygunluk değerlendirmesi yapılmış olup, inceleme alanında 3 önlemli alan tanımlanmıştır. 
İnceleme alanında genel olarak düz bir morfoloji sunan ve büyük çoğunlukla Tmy (Yatağan Formasyonu) içerisinde kalan alanlar Önlemli Alanlar- 5.1: Mühendislik Problemleri açısından önlemli alanlar; genel olarak Kavaklıdere Formasyonu (Pzk) içerisinde kalan alanlar,  Önlemli Alanlar 2.1: Stabilite Sorunları Açısından Önlemli Alanlar ve Önlemli Alanlar 5.2: Dolgu Alanları olarak ayrılmıştır. 

Bu alanlarda; Ankraj, ardgermeli kazıklar vb. stabilite arttırıcı uygulamalar ile şevlerin stabilitesinin arttırılması, Yoğun yağışlarda, yağmur sularının şev dayanımlarını azaltmaması için drenaj ağları kurulması,Şev topuklarında istinat duvarı vb. destekleyici yapılar yapılması,Herhangi bir yapılaşma planlanması halinde, hazırlanacak zemin etüt raporunda muhakkak detaylı stabilite analizleri yapılması ve yapıya uygun temel tipinin önerilmesi,Eğim derecesi yüksek bölgelerde teraslama kazıları ile kademeler oluşturulacak, kütle hareketlerine karşı önlem alınması, Bu alanlarda kalan parsellerde yapılması planlanan binaların TBDY-2018 uyarınca Kategori-2 ve ya Kategori-3 kapsamında değerlendirilmesi gibi önlemlerin tek başına veya birlikte alınması önerilmektedir.

Abstract:
In this thesis, Geophysical, Geological and Geotechnical studies were carried out in the city center of Muğla Province, Yatağan District, taking into account the size of the study area, and dividing it into two regions, in an area of approximately 559.03 Ha covering the Northern Districts and an area of approximately 800.64 Ha covering the Southern Districts.

Geological features, lithology, stratigraphy, origin, structural geology of the units in the study area were determined. Geological map was prepared by using the geological maps prepared by MTA. During the geological mapping; The lithological and structural features of the units were added to the map by making use of seismic modelling, soundings, road cuts, and slopes.

In this context, in order to determine the engineering properties of Soil and Rocks in the areas designated as North and South Yatağan, drilling studies in the region, field tests, samples taken from soil drilling, laboratory tests and soil analyzes were made and interpreted during these studies.

In order to determine the ground dynamic parameters within the scope of geophysical studies, the geophysical structure has been revealed by Electrical Resistivity, Seismic Refraction, MASW, Microtremor studies. Soil parameter maps were drawn separately for the North Yatağan and Güney Yatağan Regions, areas suitable for settlement in terms of construction were determined, and filling areas were determined with the precautions to be taken in terms of stability problems and engineering problems. Hydrogeological characteristics of the regions, earthquake status, earthquake risk analyzes and structural parameters were determined.

As a result of the studies carried out in the study area, suitability for settlement has been evaluated and 3 precautionary areas have been defined in the study area.
Areas that present a generally flat morphology in the study area and are mostly within the Tmy (Yatağan Formation) Precautionary Areas- 5.1: Precautionary areas in terms of Engineering Problems; In general, the areas within the Kavaklıdere Formation (Pzk) are divided as Precautionary Areas 2.1: Precautionary Areas for Stability Problems and Precautionary Areas 5.2: Filling Areas.

In these areas; Anchors, post-tensioned piles etc. Increasing the stability of slopes with stability-enhancing applications, Establishing drainage networks in heavy rains, so that rain water does not reduce the slope strength, Retaining wall at the slope heels, etc. constructing supporting structures, In case of any construction is planned, detailed stability analyzes must be made in the ground survey report to be prepared and the foundation type suitable for the structure will be recommended, In regions with high slope levels, terracing excavations will be created with steps, taking precautions against mass movements, Buildings planned to be built on the remaining parcels in these areas, -According to 2018, it is recommended that measures such as being evaluated within the scope of Category-2 or Category-3 should be taken alone or together.