Hepatoselüler karsinomlarda alternatif telomer uzamasının sıklığı ve prognostik önemi
Frequency and prognostic significance of alternative telomere lengthening in hepatocellular carcinomas
Yazar: OĞUZHAN ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ANIL AYSAL AĞALAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis

Özet:
Hepatoselüler karsinom gelişiminde genetik yatkınlık, tek nükleotid polimorfizmi, telomeraz aktivasyonu yanı sıra histolojik türlere spesifik moleküler özellikler tanımlanmaktadır. Telomeraz aktivasyonu dışında telomer uzunluğunun korunmasında yer alan diğer bir mekanizma ise alternatif telomer uzamasıdır (ALT). ALT tüm kanser türlerinin %10-15'inde, hepatoselüler karsinomların (HCC) ise yaklaşık %6-10'unda tanımlanmaktadır. ALT fenotipinin prognoza etkisi günümüzde henüz belirsizliğini korumaktadır. 
Bu çalışmada telomer spesifik FISH yöntemiyle HCC'lerde ALT varlığının sıklığı ve prognoza etkisi değerlendirilerek, HCC olgularının klinik yönetimi ve potansiyel tedavi yaklaşımlarına katkıda bulunulması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda, hepatoselüler karsinom tanılı 118 olguda FISH yöntemiyle ALT durumu araştırılmış olup ALT pozitifliğinin klinikopatolojik verilerle ile ilişkisi istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Olguların 11'inde (%9,3) ALT pozitifliği izlenmiştir. Metastatik HCC'ler arasındaki ALT pozitifliği oranı ise %33,3 olarak saptanmıştır. ALT varlığı ile rekürrens riski, histolojik alt tür (kromofob alt tip), bizar nukleus varlığı ve yüzdesi ile istatistiksel olarak ilişkili bulunmuştur. Bizar nukleus varlığı ve yüzdesi genel sağkalım süresini istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaltmaktadır. ALT fenotipi olan olgularda genel sağkalım süresi olmayanlara göre belirgin düşük olmakla birlikte istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç olarak çalışmamız, ALT fenotipinin HCC'lerdeki prognostik öneminin ve metastatik HCC'lerde ise sıklığının araştırıldığı ilk çalışma olup, potansiyel prognostik etkiye sahip olduğunu ve metastazlarda primer tümörlere göre daha sık gözlendiğini göstermiştir.
Anahtar kelimeler: Alternatif telomer uzaması, hepatoselüler karsinom, metastaz, prognoz

Abstract:
Genetic predisposition, single nucleotide polymorphism, telomerase activation, as well as histological type-specific molecular features are defined in the development of hepatocellular carcinoma (HCC),. Another mechanism involved in the maintenance of telomere length, apart from telomerase activation, is alternative telomere lengthening (ALT). ALT is defined in 10-15% of all cancer types and in approximately 6-10% of HCCs. The prognostic effect of ALT phenotype still remains unclear.
This study aims to contribute to the clinical management and potential treatment approaches of HCC cases by determining the frequency of ALT presence in hepatocellular carcinomas using the telomere-specific FISH method and evaluating the prognostic impact of ALT.
In our study, ALT status was investigated by FISH method in 118 cases of HCC and the association between ALT positivity and clinicopathological features was evaluated statistically. ALT positivity was observed in 11 cases (9.3%). The rate of ALT positivity among metastatic HCCs was determined as 33.3%. The presence of ALT was found to be statistically associated with the risk of recurrence, histological subtype (chromophobe subtype), presence and percentage of bizarre nuclei. The presence and percentage of bizarre nuclei were statistically related to low overall survival time. Although the overall survival time was significantly lower in cases with ALT phenotype compared to those without, no statistically significance was detected. In conclusion, our study which is the first to investigate the prognostic importance of ALT phenotype in HCCs and its frequency in metastatic HCCs, has shown that ALT has a potential prognostic impact and is observed more frequently in metastases than in primary HCCs.
Keywords: Alternative telomere lengthening, hepatocellular carcinoma, metastasis, prognosis