Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bir kabul edilebilirlik kriteri olarak açıkça dayanaktan yoksunluk
Manifestly ill-founded as an admissibility criteria for the individual application to the Constitutional Court
Yazar: FURKAN SAMET ESER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA BAYRAKTAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Türk anayasa hukukundaki en mühim gelişmelerden birisi 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile birlikte Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunma imkânının getirilmesidir. Böylece Anayasa ile güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden; AİHS ve taraf olunan ek protokolleri kapsamındaki herhangi birisinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvuruda bulunmanın önü açılmıştır. Temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiasıyla yapılan başvurular Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmeye başlanmış ise de, yapılan bireysel başvuruların büyük bir kısmının kabul edilemezlik kararları ile sonuçlandırıldığı bilinmektedir. Bu sebeple kabul edilebilirlik kriterlerine dair ilkelerin belirlenmesi ve yapılacak başvurularda uygulamacılar tarafından bu hususların gözetilmesi büyük bir öneme sahiptir. 
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru kurumunun tartışıldığı bu çalışmada, bireysel başvurunun tarihsel gelişimi, Anayasa Mahkemesi tarafından bireysel başvuruların incelenme süreci ve bu süreç içerisinde önemli bir aşama olan kabul edilebilirlik kriterleri ele alınmış, bu kapsamda kabul edilebilirlik kriterlerinden birisi olarak bilinen açıkça dayanaktan yoksunluk üzerinde durulmuştur. Çalışmada Anayasa Mahkemesi'nin kabul edilebilirlik kriterleri bakımından ortaya koyduğu içtihatlar incelenmiş ve mevzuatta belirlenen ilkelerin Anayasa Mahkemesi tarafından ne şekilde yorumlandığı hususunda tespitler yapılmıştır. 
Her ne kadar Anayasa Mahkemesi tarafından kabul edilebilirlik kriterlerini belirleme hususunda tutarlı bir uygulama ortaya konulmuş ise de, Anayasa Mahkemesi içtihatlarının zamana ve ihtiyaca göre yeniden şekillendirilmesi gerektiği de göz önüne alınarak çalışma boyunca uygulamaya ilişkin bir takım tespitler yapılmış ve bazı sorunların çözümüne ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
One of the most important developments in Turkish constitutional law is the The 2010 constitutional amendment introduced the possibility of individual application to the Constitutional Court. Thus, the way was paved for one of the fundamental rights and freedoms guaranteed by the Constitution to apply to the Constitutional Court alleging that any of the provisions of the ECHR and its additional protocols have been violated by the public power. Although the Constitutional Court has started to examine applications alleging violations of fundamental rights and freedoms, it is known that most of the individual applications are concluded with inadmissibility decisions. For this reason, it is of great importance that the principles regarding the admissibility criteria are determined and that these issues are observed by the practitioners in the applications to be made.
In this study, the historical development of the individual application, the process of examination of individual applications by the Constitutional Court and the admissibility criteria, which is an important stage in this process, are discussed and in this context, manifestly ill-founded , which is known as one of the admissibility criteria, is emphasised. In the study, the jurisprudence put forward by the Constitutional Court in terms of admissibility criteria was examined and determinations were made about how the principles determined in the legal legislation were interpreted by the Constitutional Court.
Although a consistent practice has been put forward by the Constitutional Court in determining the admissibility criteria; Considering that the jurisprudence of the Constitutional Court should be reshaped according to time and need, some determinations regarding the practice were made throughout the study and suggestions were made regarding the solution of some problems.