Alkol ve madde bağımlılığı, travma geçmişi ve dürtüsellik ilişkilerinin incelenmesi
Investigation of the relationships between alcohol and substance addiction, trauma history and impulsivity
Yazar: AYŞE BETÜL KÖSTEKÇİ
Danışman: PROF. DR. HATİCE GÜLSEN ERDEN
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
Mevcut çalışmada alkol ve madde bağımlılığına sahip kişileri travmatik yaşantı geçmişleri ve 
dürtüsel eğilimleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Sakarya Eğitim 
ve Araştırma Hastanesi'nin AMATEM birimindeki psikiyatri bölümü ayakta tedavi 
polikliniğine başvuran 8'i kadın olmak üzere toplam 102 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada 
veri toplama araçları olarak: Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BIS-11), Travma Sonrası Stres Tanı 
Ölçeği (TSSTÖ), Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) kullanılmış ve araştırmacı tarafından 
hazırlanan Sosyodemografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Ölçekler aracılığıyla edinilen 
verilerin karşılaştırılması ve yorumlanması için SPSS programı kullanılmıştır. Çalışmanın 
konusu ve amacı göz önünde bulundurularak ön şartların kontrolü ardından, Çoklu Doğrusal 
Regresyon analizi ve SPSS PROCESS (v4.2) Aracı Değişken analizi uygulanmasına karar 
verilmiştir. Yapılan araştırma için anlamlılık düzeyi "p<0,05" olarak belirlense de çoğunlukla 
bulguların anlamlılık düzeyi "p<0,01" derecesindedir. Sonuç olarak alkol ve madde 
bağımlılığı, travma geçmişi ve dürtüsellik arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki 
bulunmuştur: Travma geçmişinin alkol ve madde bağımlılık düzeyi üzerindeki anlamlı 
etkisinde, dürtüsellik "kısmi aracı değişken" rolündedir.

Abstract:
The study searched the relationship between traumatic experience background and impulsive 
tendencies of people with alcohol and substance addiction. The research sample consists of 
102 people, 8 of whom are women, who applied to the outpatient clinic of the psychiatry 
department in the AMATEM unit of Sakarya Research Hospital. The data collection tools in 
the research as follows: Barratt Impulsiveness Scale (BIS-11), Post-Traumatic Stress 
Diagnostic Scale (PTSTÖ), and Addiction Profile Index (BAPI), and the Sociodemographic 
Information Form prepared by the researcher was applied. SPSS program was used to 
compare and interpret the data obtained through the scales. Considering the subject and 
purpose of the study, after checking the prerequisites, it was decided to apply Multiple Linear 
Regression analysis and SPSS PROCESS (v4.2) Mediating Variable analysis. However, the 
significance level for the research was determined as "p<0,05"; the significance level of the 
findings is mostly "p<0,01". As a result, a positive significant relationship was found between 
alcohol and substance addiction, trauma history, and impulsivity: Impulsivity plays the role of 
a "partial mediator variable" in the significant effect of trauma history on the level of alcohol 
and substance addiction.