Öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teacher leadership behaviors and students' self-efficacy levels
Yazar: ERKAN ÖZALP
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT ÖZEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik liderlik = Academic leadership ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Liderlik = Leadership ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretim görevlileri = Instructors ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Araştırmanın temel amacı öğretmenlerin sergiledikleri öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin akademik öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Öğretmen liderliği ile öğrenci öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmeyi amaçlayan bu çalışmanın alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Yöntem: Öğretmen liderlik davranışları ile öğrencilerin öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaya çalışan bu araştırma ilişkisel model ile yapılmış betimsel bir çalışmadır. Araştırma verileri İstanbul ilindeki bir devlet üniversitesinin İngilizce hazırlık sınıfında eğitim görmekte olan toplamda 221 katılımcıdan toplanmıştır. Verileri elde etmek için öğrenciler tarafından cevaplandırılan Öğretmen Sınıf Liderliği Ölçeği ve Akademik Öz Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. SPSS 26 paket programı verilerin analizinde kullanılmıştır. Çalışmada aritmetik ortalama, yüzdelik, standart sapma, tek yönlü varyans testi, Pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Öğretmen liderliği davranışlarının öğrenci öz yeterlik düzeyi ile arasın-da orta düzeyde olumlu yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiş ve öğretmen liderlik davranışlarının öğrenci öz yeterlik algısı üzerinde olumlu yönde bir yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca katılımcılardan elde edilen demografik bilgiler ile öğrencilerin öğretmen liderliği algıları ve öz yeterlik düzeyleri ile, yaş, doğduğu yer, mezun olduğu alan, okulu tercih nedenleri, kardeş sayısı, anne ve baba mesleği değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak not ortalamasına ve mezun olduğu lise türüne göre yapılan analizde öğretmen liderliği ve öz yeterlik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmıştır.
Sonuç ve Öneriler: Öğretmen liderliği ile öğrenci öz yeterliği arasında karmaşık ve çok yönlü bir ilişki vardır. Öğretmen liderliği, destekleyici ve güçlendirici bir öğrenme ortamı yaratarak öğrencilerin öz yeterliği üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilir. Etkili öğretmen liderler, olumlu davranışlarla örnek olabilirler, öğrenci başarısı için fırsatlar sağlayabilir, teşvik edici olabilir ve destek sunabilirler. Tüm bu unsurlar, öğrencinin öz yeterliliğinin artmasına katkıda bulunabilir.

Anahtar kelimeler: Liderlik, öz yeterlik, öğretmen liderliği, öğrenci öz yeterliği

Abstract:
Purpose: The main purpose of the study was to examine the relationship between teacher leadership behaviors exhibited by teachers and students' academic self-efficacy levels. It is thought that this study, which aims to determine the relationship between teacher leadership and student self-efficacy levels, will contribute to the literature.
Method: This research is a descriptive study conducted in relational survey mod-el. The research data was collected from a total of 221 participants who were studying in the English language preparatory class of a state university in Istanbul. The Teacher Class Leadership Scale and the Academic Self-Efficacy Scale, which were answered by the stu-dents, were used to obtain the data. SPSS 26 package program was used in the analysis of the data. In the study, arithmetic mean, percentile, standard deviation, one-way test of variance, Pearson product-moment correlation coefficient and multiple linear regression analysis were performed.
Results: It has been determined that there is a moderately positive and significant relationship between teacher leadership behaviors and student self-efficacy levels, and it has been determined that teacher leadership behaviors are a positive predictor of student self-efficacy perception. In the study, there was also no significant relationship between demographic information obtained from the participants, students' perceptions of teacher leadership and self-efficacy levels, age, place of birth, field of graduation, reasons for choosing school, number of siblings, and mother and father profession variables. However, in the analyzes made according to the grade point average and the type of high school he graduated from, a significant relationship was found between teacher leadership and self-efficacy levels.
Conclusion and Suggestions: There is a complex and multifaceted relationship between teacher leadership and student self-efficacy. Teacher leadership can have a posi-tive effect on students' self-efficacy by creating a supportive and empowering learning environment. Effective teacher leaders can set an example with positive behavior, provide opportunities for student success, be encouraging, and offer support. All these elements can contribute to the increase of the student's self-efficacy.

Keywords: Leadership, Self-efficacy, Teacher Leadership, Student Self-efficacy