Rus bılinalarının şiirsel dil özellikleri
Poetic language features of russian bylinas
Yazar: SUZAN ULUOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALTAN AYKUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Poetika = Poetics ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Rusça = Russian ; Şiir = Poem

Özet:
Rus halk edebiyatının en önemli sözlü yapıt türlerinden biri olan bılinalar 19.yy.'ın başlarında ortaya çıkartılır. 1804 yılında ilk bılina derlemesi olan ?Kirşa Danilov Seçkisi?nin yayımlanması, bilim çevrelerinde büyük yankı uyandırır. Bılinalarla ilgili çalışmalar bu dönemde başlar ve günümüze kadar devam eder.19.yy.'ın ortalarında bılinaların Rus halkının hafızasında hala canlı bir biçimde varlıklarını sürdürdükleri anlaşılır. Bu dönemde başlayan ve 20.yy.'ın başlarına kadar devam eden bılina derleme çalışmaları sonucunda Rusya'nın farklı, özellikle de Kuzey bölgelerinden çok sayıda bılina materyali elde edilir. Bu materyallerin ayrıntılı olarak incelenmesi sonucu bılinalarla ilgili bazı temel sorunlar ortaya çıkar. Bunlardan en önemlileri, bılinaların bölgelere göre dağılımına bağlı olarak ortaya çıktıkları yer ve zamanla, bılinaların kökeniyle ve edebi bir tür olarak belirlenmeleriyle ilgili sorunlardır.Bılinalar, büyük çeşitlilik gösteren süjeleriyle ve kahramanlarıyla birlikte kendilerine has bir kompozisyon yapısı meydana getirirler. Bılina diline özgü kullanımlarıyla edat tekrarları, kökü aynı olan sözcük birleşimleri, eş anlamlı sözcük birleşimleri, ortak yerler, kalıplaşmış sıfatlar, benzetmeler, olumsuz paralelizmler, farklı değişmece türleri (eğretileme, düz değişmece, kapsamlayış) ve tersinmeler, bılinaların güzel ifade araçları sistemini oluştururlar. Bılinaların şiirsel dil yönünden araştırılması, Rus folklor dilinin doğası ve Rus dili sistemindeki yerinin belirlenmesiyle ilgili daha genel sorunların ortaya konması ve çözümü bakımından ayrı bir önem taşımaktadır.

Abstract:
In the beginning of the 19th century, ?bylinas?, one of the most significant verbal genres of Russian Folk Literarure, came forward; consequently, the publication of Kirsha Danilov?s all works in 1804, the first compilation of bylina, appealed to the academic community. Studies on bylinas were first initiated then and have continued until today.Obviously ? in the 19th century - bylinas reside in the minds of Russian people. Initiated in the 19th century and continued until the 20th century, efforts on compilation of bylinas resulted in the acquisition of much of bylina material in different regions, especially in the north of Russia. Profound study of the aforementioned material proved the presence of many basic problems covering bylinas; for instance, troubles experienced regarding the ?place? where and the ?date? when bylinas came forward according to their propagation throughout Russia, the roots of bylinas and their being speciefied as a literary genre, can be referenced.Bylinas have a unique structure of composition, involving their own heroes and building subjects of great diversity. Peculiar to bylinas? language, fine articulation implemented in bylinas is composed of repetition of prepositions, combination of words of the same root, combination of synonyms, common places, conventional epithet, comparisons, negative parallelisms, tropes such as metophore, metonymy, synecdoche and irony. Study of bylinas regarding the poetic language thereof is very important in terms of the Russian language?s nature. Thus, definition and settlemet of general problems, facing the determination of the place of bylinas within the Russian linguistic system can be achieved.