Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının sosyal beğenirlik düzeyleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki
The relationship between physical education and sport teacher candidates' social appreciation levels and personality traits
Yazar: GÜLSÜM ÜSTÜNTAĞ
Danışman: PROF. DR. GÜLTEN HERGÜNER
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada, beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının sosyal beğenirlik düzeyleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim-öğretim güz döneminde Sakarya Uygulamalı Bilimler ve Bartın Üniversite'lerinin, Spor Bilimleri Fakültelerinin beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümünde öğrenim görmekte olan beden eğitimi ve spor öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem ise bu hedef kitle içerisinden "kolayda örnekleme" yöntemiyle seçilen 101'i (%38,1) kadın, 164'ü(%61,9) erkek olmak üzere toplam 265 beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarından oluşmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Sosyal Beğenirlik Ölçeği" ve "Büyük beş-50 kişilik testi" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde tek yönlü MANOVA, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır.
Araştırma bulguları incelendiğinde, beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının sosyal beğenirlik puanlarında cinsiyete göre anlamlı farklılık, yaş ile negatif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilirken (p<.05), sosyal beğenirlik puanları ile gelir, spor yılı, haftalık spor sıklıkları arasında ise anlamlı ilişki elde edilmemiştir (p>.05). Kişilik açısından sonuçlar incelendiğinde ise; cinsiyete göre anlamlı farklılık elde edilirken (p<.05), yaş, gelir, spor yılı, haftalık spor sıklıkları arasında ise anlamlı ilişkiler elde edilmiştir (p>.05). Ayrıca sosyal beğenirlik alt boyutu olan kabul görme ve sosyal beğenirlik toplam puanı ile yumuşak başlılık, öz denetim ve duygusal denge arasında negatif yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<.05). Ayrıca dikkat çekme ile duygusal denge arasında da benzer şekilde negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur (p<.05). Dahası dışa dönüklük, yumuşak başlılık, öz denetim ve duygusal dengenin kabul görmeyi; dışa dönüklük ve duygusal dengenin ise dikkate çekmeyi anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir (p<.05).
Sonuç olarak; ilgili faktördeki kişilik özelliklerinin baskın olmasıyla bireyin görünümünden çok sosyal ilişkilere, uyumlu olmaya, başarıya ve duygusal olarak daha dengeli hayat yaşamaya meyilli olmaları şeklinde yorumlanabilir.

Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve spor öğretmeni adayı, sosyal beğenirlik, kişilik.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the relationship between physical education and sports teacher candidates' social appreciation levels and personality traits. The research was designed with relational survey model. The population of the study consists of physical education and sports teachers studying in the physical education and sports teaching department of the Faculties of Sports Sciences of Sakarya Applied Sciences and Bartın Universities in the fall semester of 2021-2022 academic year. The sample of the study consisted of a total of 265 physical education and sports teacher candidates, 101 (38.1%) of whom were female and 164 (61.9%) of whom were male, selected from this target group by "convenience sampling" method. "Personal Information Form", "Social Appreciation Scale" and "Big Five-50 Personality Test" were used as data collection tools in the study. One-way MANOVA, Pearson correlation and Regression analyses were used to analyze the data. 
When the findings of the research were examined, it was found that there was a significant difference in the social appreciation scores of physical education and sports teachers according to gender and a negative significant relationship with age (p<.05), while no significant relationship was found between social appreciation scores and income, years of sport, and weekly sport frequency (p>.05).  When the results were analyzed in terms of personality; while a significant difference was obtained according to gender (p<.05), significant relationships were obtained between age, income, years of sport, and weekly sport frequency (p>.05). In addition, there was a significant negative correlation between the social appreciation sub-dimension of acceptance and the total score of social appreciation and mildness, self-control and emotional balance (p<.05). Similarly, there was a significant negative relationship between attention-seeking and emotional balance (p<.05). Moreover, it was found that extraversion, mildness, self-control and emotional balance significantly predicted acceptance, whereas extraversion and emotional balance significantly predicted attention seeking (p<.05). 
As a result, it can be interpreted that the predominance of the personality traits in the relevant factor can be interpreted as the tendency to live a more balanced life in terms of social relations, harmony, success and emotionally, rather than the appearance of the individual.

Keywords: Physical education and sport teacher candidate, social appreciation, personality.