Primer osteoartrit veya femur başı avasküler nekrozu tanısı ile total kalça artroplastisi uygulanan hastaların klinik ve radyolojik sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of clinical and radiological results of total hip arthroplasty between patients with primary osteoarthritis or avascular necrosis of the femoral head
Yazar: NEMAT MAMMADOV
Danışman: PROF. DR. MÜHAMMET SADIK BİLGEN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, femur başı avasküler nekrozu (FBAN) ve primer osteoartrit (OA)'e bağlı total kalça artroplastisi (TKA) uyguladığımız hastalar 2 ayrı gruba ayrıldı. Bu iki gruptaki hastaların klinik, radyolojik ve fonksiyonel sonuçları değerlendirilerek etyopatogenezin TKA sonuçlarına etkisi araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Her iki gruptaki hastaların dosyaları incelenerek demografik bilgileri (boy, ağırlık, VKİ, cinsiyet, takip süresi, ek hastalıklar, ameliyat yapılan taraf), ameliyat öncesinde mevcut olan veya ameliyat sonrasında gelişmiş olan nörovasküler arazları, siyaltaljisi, ameliyat sırasında gelişen kanama ve ameliyattan sonraki takip süresinde hemovak dreninden gelen kanama miktarı, hastaya hastanede yattığı  süre zarfında uygulanmışsa eğer kan ürünleri replasmanı miktarı, hastaların hastanede yatış süreleri, hastanede yatış süresinde genel durum bozukluğu veya yoğun bakım ihtiyacı doğuran klinik durumları verifiye edildi. Ayrıca yine hastaların dosyaları taranarak ameliyat sonrası yara yeri enfeksiyonu, protez enfeksiyonu ve revizyon ameliyatı geçirme oranları araştırıldı. Hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası takip dönemlerinde doldurulmuş olan Harris Kalça Skoru (HKS) , Oxford Kalça Skoru (OKS) ve Görsel Analog Skala (VAS-Visual Analog Scale) formları analiz edildi. Hastaların ileri dönem takiplerinde çekilmiş olan röntgenogramları incelenerek; femoral stem gevşemeleri, asetabuler komponent gevşemeleri ve heterotopik ossifikasyon gelişimleri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamızda kullanılan istatistiksel metotla FBAN tanısı ile TKA uygulanan hastaların yaş ortalamasının, OA tanısı ile TKA uygulanan hastalara göre daha düşük olduğu, ayrıca FBAN hastalığının erkeklerde kadınlara oranda anlamlı olarak daha sık rastlanmakta olduğu sonucuna varıldı. 
Her iki grubun ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası HKS, OKS ve VAS  fonksiyonel ve ağrı  skorlama verilerini analiz ettiğimizde iki grupta da belirgin iyileşme olduğunu gördük. Her iki grubun iyileşme düzeylerini istatiksel olarak karşılaştırdığımızda iki grup arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Hastaların femoral ve asetabuler komponentlerinin gevşemesini değerlendirdiğimizde, hastaların kliniği ile uyumlu radyolojik olarak gevşeme bulgusuna saptanmadı.
Sonuç: Her iki gruptaki TKA uygulanan hastaların 8 yıllık takip süresindeki fonksiyonel ve radyolojik sonuçlarını değerlendirdiğimizde, iki grubun hastalarında ameliyat öncesine göre belirgin iyileşme olduğu, ancak iki grup arasında iyileşme ve uzun dönem takiplerinde komplikasyon gelişme  düzeyinde anlamlı bir fark olmadığı görüldü.

Abstract:
Purporse: In this study, patients who underwent total hip arthroplasty (THA) due to femoral head avascular necrosis (AVN) and primary osteoarthritis (OA) were divided into 2 separate groups. The effect of etiopathogenesis on THA results was investigated by evaluating the clinical, radiological and functional results of the patients in these two groups.
Materials and Methods: The patients' files were examined and their demographic information (height, weight, BMI, gender, follow-up period, additional diseases, the side on which the surgery was performed), neurovascular symptoms that were present before the surgery or developed after the surgery, sialtalgia, bleeding during the surgery and hemovac drain damage during the follow-up period after the surgery were examined. The amount of bleeding, the amount of blood product replacement if applied to the patient during the hospitalization, the duration of hospitalization of the patients, the general condition deterioration during the hospitalization or the clinical conditions that caused the need for intensive care were verified. In addition, the patients' files were scanned and the rates of postoperative wound infection, prosthesis infection and revision surgery were investigated. Harris Hip Score (HHS), Oxford Hip Score (OHS) and Visual Analog Scale (VAS) forms filled out by the patients during the preoperative and postoperative follow-up periods were analyzed. By examining the roentgenograms taken in the patients' future follow-ups; femoral stem loosening, acetabular component loosening and heterotopic ossification developments were evaluated.
Results: With the statistical method used in our study, it was concluded that the average age of patients who underwent THA with a diagnosis of FBAN was lower than that of patients who underwent THA with a diagnosis of OA, and that FBAN disease was significantly more common in men than in women. 
When we analyzed the preoperative and postoperative HKS, OKS and VAS functional and pain scoring data of both groups, we saw that there was a significant improvement in both groups. When we compared the recovery levels of both groups statistically, no significant difference was found between the two groups. When we evaluated the loosening of the femoral and acetabular components of the patients, no radiological signs of loosening were detected, consistent with the patients' clinical findings.
Conclusion: When we evaluated the functional and radiological results of the patients in both groups who underwent TKA during the 8-year follow-up period, it was seen that there was a significant improvement in the patients of the two groups compared to the pre-operative period, but there was no significant difference in the level of recovery and complication development between the two groups in the long-term follow-up.