Güneş enerjisi santrallerinin kurulum aşamasında iş sağlığı ve güvenliği
Occupational health and safety at the installation phase of solar power plants
Yazar: DERYA KONÇU
Danışman: PROF. DR. GÜNNUR KOÇAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Son yıllarda enerji çok önemli bir konu haline gelmiştir. Temiz ve sürdürülebilir enerji kaynağı arayışlarının artmasına paralel olarak yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına talepler de artmaktadır. Bu kaynaklardan biri olan güneş, yüksek potansiyelde enerji ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli rol oynamaktadır. Fotovoltaik güneş enerjisi santralleri güneş enerjisinin dönüştürülebilmesi için kullanılan teknolojilerden en yaygın olanıdır. Bu noktada, güneş enerjisi santrallerinin kurulum aşamalarında ve sonrasında iş güvenliği konusu da önemli bir konu haline gelmektedir ve iş kazalarının önüne geçebilmek amacıyla risk değerlendirme çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Bunun içindir ki bu tez çalışmasında, "Çatı Tipi Güneş Enerjisi Santrali (GES)" işletmesi için tehlike ve risk değerlendirme analizi yapılarak alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine yer verilmiştir. Tez kapsamında iş güvenliği kavramı, yasal düzenlemeler ve güneş santralleri çalışma prensipleri açıklanarak güneş enerji santrallerinde iş sağlığı ve güvenliğinin öneminin vurgulanması ve risk değerlendirme analizine yönelik çalışmaların yapılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, "Çatı Tipi Güneş Enerjisi Santrali (GES)" kurulu olan bir işletme için risk analizi yöntemi olarak Fine-Kinney risk değerlendirme metodu seçilerek tehlike ve risk değerlendirme analizi yapılmıştır. Bu analiz yöntemi ile risklerin skorları hesaplanmış ve bu değerlere göre gerekli düzeltici ve önleyici faaliyetler belirlenmiştir.
Düzeltici ve önleyici faaliyetlerin uygulanması sonrasında tekrar yapılan risk değerlendirme analizi sonucunda risk skorlarında azalmanın gerçekleştiği belirlenmiştir. Hazırlanan risk değerlendirme raporunda görev alan risk değerlendirme ekibi; işveren, işyerinde çalışmakta olan işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı, çalışan temsilcileri ve destek elemanlarıdır.
Sonuç olarak; güneş enerji santrallerinde iş kazalarının yaşanmaması ve iş güvenliği açısından güvenli ortamın sağlanması için öncelikle tehlikeler belirlenmeli ve bu doğrultuda risk değerlendirme analizi yapılmalıdır. Riskler için alınacak, yönetmelikler ile belirlenmiş olan güvenlik önlemleri, sorumlu kişilerce uygulanmalı ve bu konuya verilen önemin artması sağlanarak işletmelerde ISG kültürü oluşturulmalıdır.

Abstract:
Energy has become a very important issue in recent years. The search for clean energy sources is increasing and the demands for the use of renewable energy sources are also increasing. Solar energy, one of these sources, plays an important role in meeting high potential energy needs. Photovoltaic solar power plants are the most common technologies used to convert solar energy. At this point, occupational safety becomes an important issue during and after the installation of power plants, and risk assessment studies should be carried out in order to prevent work accidents. In this thesis, hazard and risk assessment analysis has been made for the "Roof Type Solar Power Plant (GES)" operation and the occupational health and safety measures to be taken are included. Within the scope of the thesis, it is aimed to emphasize the importance of occupational health and safety in solar power plants by explaining the concept of occupational safety, legal regulations and working principles of solar power plants, and to work on risk assessment analysis.
Within the scope of the study, the hazard and risk assessment analysis prepared for an enterprise with a "Roof Type Solar Power Plant (GES)" is included, and the Fine-Kinney risk assessment method has been chosen as the risk analysis method. With this analysis method, the scores of the risks were calculated and the necessary corrective and preventive actions were determined according to these values.
After the implementation of the corrective and preventive actions, the risk assessment analysis was repeated, and it was observed that the risk scores decreased. The risk assessment team involved in the prepared risk assessment report; employer, occupational physician and occupational safety specialist working at the workplace, employee representatives and support staff.
As a result, In order to prevent occupational accidents in solar power plants and to provide a safe environment in terms of occupational safety, first of all, hazards should be determined and risk assessment analysis should be carried out accordingly. Safety measures to be taken for risks, determined by regulations, should be implemented by responsible persons and an OHS culture should be created in enterprises by increasing the importance given to this issue.