Juvenil miyoklonik epilepsilerde frontal ve talamik volümetrik ölçümlerin prognoza etkisi
Effect of frontal and thalamic volumetric measurements on prognosis in juvenile myoclonic epilepsies
Yazar: REMZİ EMRE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TAYLAN PEKÖZ ; DOÇ. DR. ÖMER KAYA
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş ve Amaç: Juvenil Miyoklonik Epilepsi (JME) idiyopatik jeneralize epilepsi grubu içerisinde yer alan etyolojisinde genetik ve çevresel faktörlerin rol oynadığı, daha  çok jeneralize tonik klonik (JTK) ile miyoklonik nöbetlerin, daha az sıklıkla absans tipi nöbetlerin izlendiği bir sendromdur. Antinöbet ilaçlara iyi yanıt vermektedir. Antinöbet  ilaçların kesilmesi veya azaltım sürecinde hastaların yaklaşık % 80'ninde nöbet rekürrensine neden olan iyi huylu heterojen yapıda bir epilepsidir. Bu çalışmanın amacı literatürde belirlenmiş Juvenil Miyoklonik Epilepsi hastalarında prognozu etkileyen  parametrelerin frontal ve talamik volümetrik ölçümler ile olan ilişkisini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Retrospektif vaka-kontrol çalışması olarak planlandı. Çalışmaya 2022-2023 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Epilepsi polikliniğine gelen ILAE ve uluslararası konsensus kriterlerine göre JME tanısı almış en az 1 yıldır takip edilen 17 yaş ve üzeri 32 JME hastasıyla, 2022-2023 yılları arasında çeşitli nedenlerle Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi ilgili anabilim dalı polikliniklerine başvurması sonucu beyin manyetik rezonans görüntüleme (MRI) yapılmış kronik ilaç kullanımı ve hastalığı olmayan, beyin görüntülemesi normal  17-54 yaş arası 108 sağlıklı birey kontrol grubu olarak alınmıştır. JME hastalarına 16 kanallı elektroensefalografi (EEG) çekilmiştir. Hem JME hem de kontrol grubuna T1  3D aksiyal ince kesit serebral görüntüleme yapılmıştır. Bu görüntüler yarı otomatik  sistem olan Olea Sphere 3.0-SP28 adlı programa aktarılarak frontal ve talamik volümetrik ölçümlerin demografik veriler ve prognoza etki eden faktörlerle olan ilişkisi incelenmiştir. 
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 30,4 ± 9,1 yıldır (p=0,167). Toplam hastaların % 51,4'ü kadındı (p=0,534). JME grubunda 18'i kadın, 14'ü erkekti. Nöbet başlangıç sıklığı 20 hastada sık, 12 hastada seyrekti. 14 (% 43,8) JME hastasında nöbet rekürrensi vardı. En sık izlenen nöbet tipi JTK (% 93,8), sonra miyoklonus (% 81,3), en az absans (% 50) tipi nöbetti. Başlangıç nöbet sıklığı ortalama 1,72 ± 1,0 idi. Nöbet başlama yaşı ortalama 12,6 ± 3,4 yıl iken 9 hastada 10 yaş ve altı, 23 hastada ise 10 yaş üstünde nöbetlerinin başladığı saptandı. Başlangıç EEG'lerinin 29'u anormal olup bunların %34,5'u fokal geri kalanı jeneralize aktivite bulgularından oluşuyordu. Son vizitteki EEG bulgularına baktığımızda 18'inde anormal bulgular olup bunların % 55,5 'inde fokal aktivite bulguları vardı. Kadın JME hastalarının frontal ve talamik volümetrik ölçümleri erkek JME hastalarına göre daha düşük saptandı (p<0,001,p<0,001). Toplam talamik volümetrik ölçümün nöbet rekürensi tahmin etmedeki kesim değeri ≤15,24 cc olarak saptandı ( AUC:% 89,6,  % 100 duyarlılık, % 81,75 spesifite, p<0,001). Nöbet süresi 5 yıl ve üstünde olanlarda frontal, sağ, sol ve toplam talamik volümetrik ölçümler düşük izlendi (p<0,001, p<0,002, p<0,005, p<0,003). Tedavi süresi 10 yıl ve üstünde olanlarda frontal volümetrik ölçüm düşük bulundu (p<0,020). Frontal volümetrik ölçümle yaş arasında negatif yönlü zayıf  korelasyon izlendi (p=0,004, r=-0240). Ayrıca sağ ve sol ve toplam talamik volümetrik ölçümler ile nöbet süresi arasında negatif yönlü korelasyon saptanmıştır (p=0,006). Tüm antinöbet tedaviler arasında lamotrijinle (LTG) nöbet rekürensi görülme oranı daha yüksekti(p=0,026).
Sonuç: Bu çalışmada JME hastalarında toplam talamik volümetrik ölçüm (cc)  değerinin nöbet rekürrensini tahmin etmede iyi bir gösterge olabileceği saptanmıştır. Ayrıca prognostik faktörler volümetrik ölçümlerle kıyaslanarak literatürdeki veriler desteklenmiş yeni verilerin literatüre kazandırılması sağlanmıştır. 
Anahtar Kelime: Juvenil Miyoklonik Epilepsi, Frontal volümetrik ölçüm, Talamik volümetrik ölçüm, Nöbet rekürrensi, Prognoz

Abstract:
Introduction and Objective: Juvenile Myoclonic Epilepsy (JME) is in the idiopathic generalized epilepsy group, in which genetic and environmental factors play a role in its etiology. Generalized tonic clonic (JTK) and myoclonic seizures are observed more frequently and absence type seizures are observed less frequently. It  responds well to antiepileptic drugs. It is a benign heterogeneous epilepsy syndrome 
that causes seizure recurrence in approximately % 80 of patients during the discontinuation or reduction of antiepileptics. The aim of this study is to investigate the relationship between frontal and thalamic volumetric measurements of parameters affecting prognosis in Juvenile Myoclonic Epilepsy patients defined in the literature.
Materials and Methods: It was planned as a retrospective case-control study. The study included 32 JME patients aged 17 years and over, who came to the Epilepsy outpatient clinic of Çukurova University Faculty of Medicine, Department of Neurology, between 2022 and 2023, and were diagnosed with JME according to ILAE and international consensus criteria, and were followed up for at least 1 year. Between 2022 and 2023, 108 healthy individuals aged between 17 and 54, who had brain magnetic resonance imaging (MRI) after applying to the relevant department 
polyclinics of Çukurova University Faculty of Medicine for various reasons, without chronic drug use or disease, and with normal brain imaging, were taken as the control group. 16-channel electroencephalography (EEG) was performed in JME patients. T1 3D axial thin-section cerebral imaging was performed on both the JME and control groups. These images were transferred to the program called Olea Sphere 3.0-SP28, 
which is a semi-automatic system, and the relationship between frontal and thalamic volumetric measurements with demographic data and factors affecting prognosis was examined. 
Results: The average age of the patients was 30.4 ± 9.1 years (p = 0.167). % 51.4  of the total patients were women (p=0.534). In the JME group, 18 were women and 14  were men. The frequency of seizure onset was frequent in 20 patients and rare in 12  patients. 14 (% 43.8) JME patients had seizure recurrence. The most common seizure  type was JTK (% 93.8), followed by myoclonus (% 81.3), and the least common seizure type was absence (% 50). The mean initial seizure frequency was 1.72 ± 1.0. While the average age of seizure onset was 12.6 ± 3.4 years, it was determined that seizures started at the age of 10 or younger in 9 patients and at the age of 10 or older in 23 patients. 29 of the initial EEGs were abnormal, % 34.5 of which were focal and the rest consisted of generalized activity findings. When we look at the EEG findings at the last visit, 18 of them had abnormal findings and % 55.5 of them had focal activity findings. Frontal and thalamic volumetric measurements of female JME patients were found to be lower than male JME patients (p<0.001, p<0.001). The cut-off value of total thalamic 
volumetric measurement in predicting seizure recurrence was determined to be ≤15.24 cc (AUC: 89.6%, 100% sensitivity, 81.75% specificity, p<0.001). Frontal, right, left and total thalamic volumetric measurements were observed to be low in patients with seizure duration of 5 years or more (p<0.001, p<0.002, p<0.005, p<0.003). Frontal volumetric measurement was found to be low in patients with treatment duration of 10 years or more (p<0.020). A weak negative correlation was observed between frontal volumetric measurement and age (p=0.004, r=-0240). Additionally, a negative correlation was detected between right, left and total thalamic volumetric measurements and seizure duration (p=0.006). Among all antiepileptic treatments, the rate of seizure recurrence was higher with lamotrigine (LTG) (p=0.026). 
Conclusion: In this study, it was determined that total thalamic volumetric  measurement (cc) value could be a good indicator in predicting seizure recurrence in JME patients. In addition, prognostic factors were compared with volumetric measurements, supporting the data in the literature and adding new data to the literature.
Keywords: Juvenile Myoclonic Epilepsy, Frontal volumetric measurement, Thalamic volumetric measurement, Seizure recurrence, Prognosis