Hamit Görele resminde soyutlama bağlamında gelişen simetri, hareket ve denge kavramlarının incelenmesi
Investigation of the concepts of symmetry, moment and balance developed in the context of abstract in the painting of Hamit Görele
Yazar: HAKAN ARTIK
Danışman: DOÇ. MUTEBER BURUNSUZ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez çalışmasında Türk Resim Sanatında soyut yaklaşımlarla oluşturulan geometrik soyutlama ve Hamit Görele'nin eserleri simetri, hareket, denge kavramlarıyla ilişkilendirilerek yapıtlarının eser çözümlemesi yapılmıştır. Tezin birinci bölümünde; Soyut ve soyutlama bağlamında karşılaşılan yapısal ilişkiler üzerinde durulmuştur. Estetik bağlam içerisinde hareket, simetri ve denge kavramları incelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde; Türk Resim Sanatında soyut resim sürecinin gelişimi incelenmiştir. 1950'den günümüze Türk Resminde soyut anlayışta gelişen ve değişen toplumsal olaylar incelenmiştir. Seçilen sanatçıların geometri temelli soyut yaklaşımlar, lirik soyut yaklaşımlar, geometri temelli non-figüratif yaklaşımlar ve doğadan soyutlayanlar adı altında pratiklerindeki üslup farklılıkları belirlenmiş ve bu veriler geliştirilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Soyutlamanın felsefesi, mantığı ve psikolojik süreci üzerine araştırma sonuçlarına dayanan belirli bir sistematikle sanatçılar ve eserleri soyut sanatla ilişkileri bağlamında incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde; Türk Sanatında soyut resim ve soyutlama üzerine araştırmalar yapılmıştır. Kendine özgü üslubu ve geometriye dayalı soyut çalışmaları ile tanıdığımız Hamit Görele ve diğer Türk ressamları, coşku, renk ve ışığı temele alan eserler üretmişlerdir. Tezin dördüncü bölümünde; Hamit Görele'nin resminde gelişen renk ilişkisi ve geometrisi incelenmiştir. Sanatçı, resimlerinde genellikle iki zıt noktanın değerlerinden oluşan basit kompozisyonlar üretir. Ürettiği resimlerindeki zıt nokta renk ve lekedir. Görele, doğayı renk olarak görebilen, nesneleri leke olarak özümleyebilen özgür ruha sahip sanatçımızdır. Tezin beşinci bölümünde; sübjektif bir tavır olarak, soyut resmin plastik bir yaklaşımı ve yorumu vardır. Soyut anlayışın yansımasına dayalı olarak uygulamaya konulan çalışmaların yer aldığı bu bölümde, tez çalışmasının kapsamına uygun olarak hazırlanmış uygulama çalışmaları yer almaktadır. Resmin uygulamaları, tezin çerçevesini belirleyen başlık ile ilişkilendirilerek araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada, genel tarama modeli esas alınmış, nitel araştırma teknikleri ve yöntemi kullanılmıştır. Nitel verileri elde edebilmek için araştırmada "literatür araştırma teknikleri" yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmanın resim tarihi literatürüne katkı sağlaması ve bu yolla alan araştırmacılarına yeni bir kaynak oluşturulması amaçlanmıştır. Anahtar Kavramlar: Türk Resmi, Soyut Resim, Simetri, Denge, Geometrik Soyutlama

Abstract:
With the abstraction approach in Turkish Painting Art of this thesis, the geometric abstraction of objects and the structure of Hamit Görele's parts with the concepts of symmetry, movement and balance, the work analysis of her works has been done. In the first part of the thesis; Structural relations encountered in the context of abstraction and abstraction are emphasized. The concepts of movement, symmetry and balance are examined within the aesthetic context. In the second part of the thesis; The development of the abstract painting process in Turkish Painting Art has been examined. The social events that have developed and changed in the abstract understanding in Turkish Painting from 1950 to the present have been examined. The stylistic differences in the practices of the selected artists under the names of geometry-based abstract approaches, lyrical abstract approaches, geometry-based non-figurative approaches and abstracting from nature were determined and these data were developed and tried to be explained. Based on the results of research on the philosophy, logic and psychological process of abstraction. artists and their works are examined in the context of their relations with abstract art. In the third part of  the thesis; Research has been done on abstract painting and abstraction in Turkish Art. Hamit Görele and other Turkish painters, whom we know with his unique style and abstract works based on  geometry, have  made a name for themselves as artists who draw works based on enthusiasm, color and  light. In the fourth part of the thesis; The color relationship and geometry that developed in Hamit Görele's painting were examined. In his paintings, the artist usually produces simple compositions of the values of two opposite points. The opposite point in this paintings is color and stain. Görele is our free-spirited artist who can see nature as color and assimilate objects as stains. In the fifth chapter of the thesis; As a subjective attitude, abstract painting has a plastic approach and interpretation. In this section, which includes the studies put into practice based on the reflection of the abstract understanding, there are application studies prepared in accordance with the scope of the thesis study. The applications of the painting are included in the research by being associated with the title that determines the framework of the thesis. In the research, the general survey model was taken as a basis, and qualitative research techniques and methods were used. In order to obtain qualitative data, the method of "literature research techniques" was used in the research. It is aimed that this research will contribute to the literature of painting history and in this way create a new resource for field researchers. KeyTerms: Turkish Painting, Abstract Painting, Symmetry, Balance, Geometric Abstraction