Omuz problemi olan hastalara uygulanan fizyoterapi ve rehabilitasyon programında hastaya özgü fonksiyonel skala'nın omuz fonksiyonları ile ilişkisi
Relationship of patient-specific functional scale with shoulder functions in physiotherapy and rehabilitation program applied to patients with shoulder problems
Yazar: HİDAYET ÇUHA
Danışman: PROF. DR. NECMİYE ÜN YILDIRIM
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Omuz = Shoulder ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Ölçekler = Scales ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Çalışmanın amacı, omuz problemi olan hastalara uygulanan fizyoterapi ve rehabilitasyon programında Hastaya Özgü Fonksiyonel Skala (HÖFS)'nın omuz fonksiyonları ile ilişkisinin incelenmesidir.
Çalışmamıza 18-65 yaş aralığında omuz problemi olan gönüllü hastalar dahil edildi. Omuz eklem hareket açıklığı (EHA) universal gonyometreyle, istirahat, aktivite ve gece ağrısı sayısal ağrı skalası (SAS) ile, fonksiyonel limitasyonu da Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH) ve Üst Ekstremite Fonksiyonel İndeksi (UEFI) ile değerlendirildi. Ayrıca hastanın kısıtlılık yaşadığı üç aktivite kendisinin belirlediği HÖFS kullanılarak belirlendi. Hastalara ilk değerlendirmesi tedaviye başlamadan önce yapıldı. 30 seans bireye özel uygulanan tedavi sonrasında ölçümler tekrarlandı.
Çalışmamıza katılan hastaların yaş ortalaması 52.31±6.71'di ve hastaların 27'si kadın ve 9'u erkekti. Çalışmamıza katılan hastaların EHA, ağrı ve fonksiyonel ölçek ilk ve ikinci ölçüm değerlendirme sonuçları arasında fark belirlendi (p<0.05). Çalışmamızda ilk ölçümde HÖFS ve omuz EHA değerleri arasında zayıf-orta düzeyde değişen ilişki (rho=0.337-0.420; p<0.05), HÖFS ve DASH arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki (rho=-0.514; p<0.001), HÖFS ve UEFI arasında orta düzeyde ilişki görüldü (rho=0.489; p<0.05). İkinci ölçümde HÖFS ile omuz EHA değerleri arasında orta-iyi düzeyde değişen ilişki (rho=0.546-0.602; p<0.001), HÖFS ve aktivite ağrısı arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki (rho=-0.446; p<0.05), HÖFS ve DASH arasında negatif yönde iyi düzeyde ilişki (rho=-0.794; p<0.001), HÖFS ve UEFI arasında iyi düzeyde ilişki (rho=0.750; p<0.001) bulundu. Çalışmamızda omuz problemi olan hastalarda ağrı azaldıkça ve EHA arttıkça hastanın fonksiyonlarının arttığı gözlendi.
Omuz problemi olan hastalarda hastanın bireysel kısıtlılıklarını değerlendiren, pratik ve kısa sürede uygulanabilen HÖFS'nın omuz fonksiyonları ve omuz problemlerinde kullanılan DASH ve UEFI ile ilişkili olduğu görüldü. Farklı tanılı omuz problemlerinde daha ileri çalışmaların yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationship between the Patient- Specific Functional Scale (PSFS) and shoulder functions in the physiotherapy and rehabilitation program applied to patients with shoulder problems.
Volunteers with shoulder problems between the ages of 18-65 were included in our study. The first evaluation was made before the treatment. In this evaluation, shoulder range of motion (ROM) was evaluated with universal goniometer, resting, activity and night pain was evaluated with numerical pain rating scale (NPRS), and functional limitation was evaluated with Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand Questionnaire (DASH) and Upper Extremity Functional Index (UEFI). In addition, PSFS was applied, which the patient determined the three activities with limitation. The first assessment of the patients was made before starting treatment. After 30 sessions of individual treatment, measurements were repeated.
The average age of the patients who participated in our study was 52.31 ± 6.71, and 27 of the patients were women and 9 were men. Significant differences were obtained between the first and second measurement evaluation results of patients with ROM, pain and functional scales (p <0.05). In our study there was the weak to moderate correlation between the first measurement PSFS and shoulder ROM values (rho=0.337 - 0.420; p <0.05), a negative medium correlation between PSFS and DASH (rho=-0.514; p <0.001) and a medium correlation between PSFS and UEFI (rho=0.489; p <0.05). In the second measurement there was a moderate to good correlation between PSFS and shoulder ROM values (rho=0.546 - 0.602; p <0.001), a negative moderate correlation between PSFS and pain in activity (rho=-0.446; p <0.05), a negative good correlation between PSFS and DASH (rho=-0.794; p <0.001), good correlation between PSFS and UEFI (rho=0.750; p <0.001). In our study, it was observed that the functions of the patient increased as pain decreased and ROM increased in patients with shoulder problems.
It was observed that PSFS, which evaluates the patient's individual limitations in patients with shoulder problems, can be applied practically and in a short time, is related to shoulder functions and DASH and UEFI used in shoulder problems. It has been concluded that further studies should be done in different diagnosed shoulder problems.