Demografik özellikler bağlamında bireylerin ulus-ötesi göçe bakış açısının değerlendirilmesi: Emirdağ örneği
Evaluation of individuals' perspective on transnational migration in the context of demographic characteristics: Emirdag case
Yazar: SONGÜL SARIER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KÖSE
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Demografi = Demography

Özet:
İnsanlar doğup büyüdüğü ya da yaşadıkları yerleri sosyoekonomik ve doğal 
nedenlerden dolayı terk ederek başka bir yerleşim birimine göç edebilmektedirler. Bu 
nüfus hareketliliği, göç edenler ve göç edilen yerler arasında iki yönlü bir değişime neden 
olmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti kuruluşu öncesi ve sonrasında ülkede iç ve dış yönlü 
olmak üzere çeşitli göçler yaşanmıştır. Bu yer değiştirme hareketlerinden biri de 1950'li 
yıllar sonu itibari ile Avrupa ülkelerine yapılan ulusötesi göçlerdir. Türkiye ile Batı 
Almanya 30 Ekim 1961 tarihinde işgücü anlaşması imzalamıştır. Sonraki yıllarda ise bazı 
diğer Avrupa ülkeleri Türkiye ile anlaşmalar imzalamışlardır. Bu anlaşmalar Türkiye'den 
Avrupa'ya kitlesel göçlerin önünü açmıştır. Bu bağlamda birçok Türk vatandaşı 
Avrupa'ya işçi statüsünde göç etmiş ulusötesi nüfus hareketlerine katılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı sonrası çalışan nüfusunun önemli bir kısmını kaybeden ve 
yoğun iş gücüne ihtiyaç duyan Avrupa ülkeleri işçi açığını kapatmak için diğer ulusları 
ulusötesi göçe özendirmiştir. Böylelikle hem zarar gören ekonomilerini tekrar 
canlandırmayı hem de üretimde sürekliliği hedeflemişlerdir. Türkiye' de ise ulusötesi 
göçle birlikte işsizlik oranını düşürmeyi ve ülkeye döviz akışını hızlandırarak pozitif bir 
etki beklemiştir. Yaklaşık 65 yıl önce başlayan ulusötesi göçe Türkiye'nin birçok farklı 
yerleşim birimlerinden katılan bireyler olmuştur. Afyonkarahisar İli, Emirdağ ilçesi de 
en fazla göç veren yerleşim ünitelerinden biridir. Günümüz itibari ile Emirdağ'dan 
yurtdışına göç edenlerin büyük bir kısmı Belçika, Fransa, Hollanda ve Almanya gibi Batı 
Avrupa ülkelerine yerleşmiştir. Geçmişten günümüze bu yer değiştirme hareketine 
katılan bireyler yaş, cinsiyet, sosyoekonomik statü, eğitim, medeni durum bağlamında 
farklı demografik özelliklere sahiptir. Özellikle 1974 yılında Aile Birleşimi Anlaşması ile 
işçi statüsünde daha önce göç edenlerin tüm aile üyelerini yanlarına davet etmeleriyle göç 
edenlerin demografik özellikleri çeşitlenmiştir. Bununla birlikte evlilik yolu ile de 
ulusötesi göç hareketine katılanların sayısı her geçen gün artmaktadır. Bu çalışmada 
Emirdağ ilçesi sınırları içerisinde yaşanan ulusötesi göçün boyutu incelenmiştir. Çalışma 
kapsamında Emirdağ'da yaşayanların farklı demografik özellikleri bağlamında ulusötesi 
göçe bakış açısının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda rastgele seçilen 160 
kişiye açık uçlu sorulardan oluşan bir anket uygulanmıştır. Anket sonucunda elde edilen 
bulgular verilen cevaplara göre kategorize edilmiş ve tüm sorular SPSS programına 
aktarılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler bağlamında ilçe halkının yıllar içerisinde 
değişen sosyodemografik özelliklerine göre göçe yönelik fikir ve görüşlerinin farklılık 
göstermesi kaçınılmazdır

Abstract:
People may leave the place where they were born, raised or live due to 
socioeconomic and natural reasons and migrate to another settlement. This population 
mobility causes a two-way exchange between immigrants and places of migration. Before 
and after the establishment of the Republic of Turkiye, various internal and external 
migrations took place in the country. One of these displacesment movements is the 
transnational migration to European countries as of the 1950s. Turkiye and West 
Germany signed a labor agreement on October 30, 1961. In the following years, some 
other European countries signed agreements with Turkiye. These agreements paved the 
way for mass migration from Turkiye to Europe. In this context, many Turkish citizens 
migrated to Europe as workers and participated in transnational population movements.
European countries, which lost a significant portion of their working population 
after the Second World War and needed intensive labor, encouraged other nations to 
transnational migration in order to fill the labor shortage. In this way, they aimed to both 
revitalize their damaged economies and maintain continuity in production. Turkiye, on 
the other hand, expected a positive effect by reducing the unemployment rate and 
accelerating the flow of foreign currency to the country with transnational migration. 
There were individuals from different settlements in many geographical regions of 
Turkiye who participated in the transnational migration that started approximately 65 
years ago. Afyonkarahisar Province, Emirdag district is one of the settlements with the 
highest number of immigrants. As of today, most of those who migrated abroad from 
Emirdag have settled in Western European countries such as Belgium, France, the 
Netherlands and Germany. Individuals who participated in this displacement movement 
from past to present have different demographic characteristics in terms of age, gender, 
socioeconomic status, education and marital status. Especially with the Family 
Reunification Agreement in 1974, the demographic characteristics of the immigrants 
diversified as those who had previously migrated as workers invited all their family 
members to join them. However, the number of people participating in transnational 
migration through marriage is increasing day by day. In this study, the extent of 
transnational migration within the borders of Emirdag district was examined. Within the 
scope of the study, it is aimed to reveal the perspective of transnational migration in the 
context of the different demographic characteristics of the people living in Emirdag. In 
this regard, a survey consisting of open-ended questions was applied to 160 randomly 
selected people. The findings obtained as a result of the survey were categorized 
according to the answers given and all questions were analyzed by transferring them to 
the SPSS program. In the context of the analyses, it is inevitable that the district people's 
vi
ideas and opinions regarding migration will differ depending on their sociodemographic 
characteristics that have changed over the years.