Evli bireylerin otomatik düşünce kalıplarının evlilik uyumu üzerindeki etkisi
Effects of married individuals' automatic thought patterns on marital adjustment
Yazar: HİLAL ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA YAŞAR EKİCİ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kalıp yargılar = Stereotypes ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Uyum = Adaptation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı evli bireylerin otomatik düşünce kalıplarının evlilik uyumu üzerindeki etkisini incelemektir. Bu temel amaç çerçevesinde belirlenen alt amaçlar şu şekildedir;  Evli bireylerin otomatik düşünceleriyle evlilik uyumları arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?  Evli bireylerin otomatik düşünceleri yaş, çocuk sayısı, evlilik şekli, tanışıklık süresi, çalışma durumu ve çalışılan sektör, gelir düzeyi, eğitim ve yaşanan yere göre anlamlı düzeyde farklılaşmakta mıdır?  Evli bireylerin evlilik uyumları yaş, çocuk sayısı, evlilik şekli, tanışıklık süresi, çalışma durumu ve çalışılan sektör, gelir düzeyi, eğitim ve yaşanan yere göre anlamlı düzeyde farklılaşmakta mıdır? Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini Malatya ilinde yaşamakta olan evli bireyler oluşturmuştur. Araştırma örneklemi ise, Malatya ilinde yaşamakta olan 107 kadın, 107 erkek olmak üzere toplam 214 evli birey oluşturmaktadır.  
iii  
Verilerin çözümlenmesinde SPSS 22 programı kullanılmıştır.  Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular, literatür ve alanda konuyla ilgili yapılan çalışmalar ışığında tartışılmıştır.  Verilerin analizi için Yüzde Frekans Analizi, Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi, Kruskal Wallis-H Testi, Bağımsız Grup T Testi, Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar şöyledir:  Evli bireylerin evlilik uyumları ile otomatik düşünceleri arasında anlamlı bir ilişki yoktur.  Evli bireylerin evlilik uyumları ve otomatik düşünceleri yaşa, sahip olunan çocuk sayısına, evlilik şekline, tanışıklık süresine, çalışma durumuna ve çalışılan sektöre  göre farklılaşmamaktadır.  Evli bireylerin evlilik uyumları gelir düzeyine göre farklılaşmamaktadır. Bundan farklı olarak evli bireylerin otomatik düşünceleri gelir düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Buna göre gelir düzeyi düşük ve orta olan evli bireylerin otomatik düşünce kalıpları gelir düzeyi yüksek olanlara göre daha fazladır.   Evli bireylerin evlilik uyumları eğitim düzeyine göre farklılaşmaktadır. Buna göre lisans mezunu olan evli bireylerin evlilik uyumları lise ve ön lisans mezunu olan evli bireylere göre daha yüksektir.   Evli bireylerin otomatik düşünceleri eğitim düzeyine göre farklılaşmaktadır. Buna göre ilköğretim mezunu olan evli bireylerin otomatik düşünce kalıpları; lise, ön lisans ve lisans mezunu olan evli bireylere göre daha fazladır.Evli bireylerin otomatik düşünce kalıpları yaşanan yere göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Buna göre eşinin ebeveyniyle aynı apartmanda yaşayanların otomatik düşünce kalıpları kendi ebeveyni ve eşinin ebeveyninden farklı şehirde yaşayanlara göre daha fazladır. Eşinin ebeveyniyle aynı semtte yaşayanların otomatik düşünce kalıpları kendi ebeveyni ve eşinin ebeveyninden farklı bir şehirde yaşayanlara göre daha fazladır.   Evli bireylerin evlilik uyumu yaşanan yere göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Buna göre kendi ebeveyni ve eşinin ebeveyninden farklı şehirde yaşayanların evlilik uyumu, eşinin ebeveyniyle aynı semtte yaşayanlara göre daha yüksektir. Kendi 
ebeveyniyle aynı semtte yaşayanların evlilik uyumu, eşinin ebeveyniyle aynı semtte yaşayanlara göre daha yüksektir. Eşinin ebeveyniyle aynı apartmanda yaşayanların evlilik uyumu, eşinin ebeveyniyle aynı semtte yaşayanlara göre daha yüksektir.

Abstract:
The main goal of this study is to examine the effect of automatic thought patterns of married individuals on marital adjustment. The sub-goals determined within the scope of this main goal are as following;  Is there a significant relationship between the automatic thoughts and marital adjustment of married individuals?  Do the automatic thoughts of married individuals significantly vary by the age, the number of children, type of marriage, duration of acquaintance, working status and the sector worked, income level, education and the place of living?  Do the marital adjustments of married individuals significantly vary by the age, the number of children, type of marriage, duration of acquaintance, working status and the sector worked, income level, education and the place of living? The relational screening model was used in the study. Married individuals living in Malatya constituted the population of the study. The research sample consisted of a total of 214 married individuals including 107 females and 107 males living in Malatya province.  
vi  
SPSS 22 program was used in the analysis of the data.  The findings obtained as a result of the analyses performed were discussed in the light of the literature and the relevant studies in the field.  The Percent Frequency Analysis, Pearson Product Moment Correlation Analysis, Kruskal Wallis-H Test, Independent Group T-Test, Mann-Whitney U Test were used for the analysis of the data. The results obtained in the study are as following:  There is not a significant relationship between marital adjustments and automatic thoughts of married individuals.  The marital adjustments and automatic thoughts of married individuals do not vary by the age, the number of children, type of marriage, duration of acquaintance, working status and the sector worked.  The marital adjustments of married individuals do not vary by the income level. Unlike this, the automatic thoughts of married individuals significantly vary by the income level. Accordingly, the automatic thought patterns of married individuals with a low and medium income level are more compared to those with a high income level.   The marital adjustments of married individuals vary by the educational level. Accordingly, the marital adjustments of married individuals with a bachelor's degree are higher compared to married individuals with high school and associate degree degrees.   The automatic thoughts of married individuals vary by the educational level. Accordingly, the automatic thought patterns of married individuals who have graduated from primary education are more compared to married individuals with high school, associate degree and bachelor's degrees.   The automatic thought patterns of married individuals significantly vary by the place of living. Accordingly, the automatic thought patterns of those living in the same apartment with the parents of their spouse are more compared to those living in a city different from their own parents and the parents of their spouse. The automatic thought patterns of those living in the same neighbourhood with the 
vii  
parents of their spouse are more compared to those living in a city different from their own parents and the parents of their spouse.   The marital adjustments of married individuals significantly vary by the place of living. Accordingly, the marital adjustments of those living in a city different from their own parents and the parents of their spouse are higher compared to those living in the same neighbourhood with the parents of their spouse. The marital adjustments of those living in the same neighbourhood with their own parents are higher compared to those living in the same neighbourhood with the parents of their spouse. The marital adjustments of those living in the same apartment with the parents of their spouse are higher compared to those living in the same neighbourhood with the parents of their spouse.