Sorgulama temelli fen etkinliklerinin öğrencilerin kavramsal anlama, sorgulayıcı öğrenme beceri algılarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerine etkisi
Examining the effects of inquiry-based science activities on students' conceptual understanding, questioning skill perception, and motivation levels for learning science
Yazar: BÜŞRA SIZAN
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜNAY BALIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavramsal anlama = Conceptual understanding ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Motivasyon = Motivation ; Sorgulama = Inquiry ; Sorgulama becerileri = İnquiry skills ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching

Özet:
Günümüzde gelişen teknoloji ve değişen çağ ile eğitim anlayışında da değişim ve güncellemeler gerçekleşmektedir. Bu bağlamda güncel yaklaşım olarak yaparak-yaşayarak öğrenme ve öğrencilerin aktif bir şekilde derse katılımları büyük önem taşımaktadır. Hatta günümüz öğretim programları, kazanımlar ve ders kitapları bu anlayışa uygun şekilde güncellenmektedir. Yapılan son güncellemeler doğrultusunda sorgulama temelli etkinliklerin ders içeriğinde daha çok yer alması gerektiği düşünülmektedir. Özellikle Fen Bilimleri dersi, bireyin çevresindeki canlı ve cansız varlıkları sorgulayarak öğrenmeye başladığı bir disiplin olarak öğrenenlere bilimsel bilgileri, yaşantı ve aktif katılımlarıyla kazandırmayı amaçlamaktır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, mevcut 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ve etkinlik kaynaklarına göre öğrenimlerini gören ortaokul öğrencileri ile sorgulama temelli fen etkinlikleriyle öğrenim gören ortaokul öğrencilerinin kavramsal anlama, sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerini belirlemektir. 
Çalışmada veri toplama aracı olarak öğrenenlerin kavramsal anlama düzeylerini tespit etmek amacıyla Karaman (2019)'ın geliştirdiği Işık Konu Kavram Testi, sorgulayıcı öğrenme becerileri algılarını belirlemek amacıyla Balım ve Taşkoyan (2007) tarafından geliştirilmiş olan Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği, motivasyon düzeylerini belirlemek için Işın (2019)'ın Türkçe'ye uyarladığı Fen Eğitiminde Motivasyon Ölçeği ve uygulama sonrasında deney grubundaki öğrencilerin görüşlerini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Ölçme araçlarından elde edilen verilerin analizleri tablolar halinde sunulmuştur. 
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre kavramsal anlama, motivasyon ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı analizlerine bakıldığında; sonuçların istatistiki olarak deney grubu lehine anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.  Bunun sebebi olarak küresel salgın sürecinde çevrimiçi eğitim yapılmasının, duyuşsal faktörlerin davranışa dönüşmesi için uygulama süresinin kısa olmasının, öğretmen ve öğrencilerin ilk defa sorgulama temelli fen etkinlikleriyle karşılaşmalarının etkisi olabileceği düşünülmektedir. Bunun yanında deney grubundaki 7 öğrenciyle yapılan görüşmede, onların sorgulama temelli fen etkinliklerine yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları tespit edilmiştir.
Çalışma sonucunda ileride yapılacak uygulamalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Yüz yüze eğitimde çalışma tekrar uygulanabileceği gibi farklı sınıf seviyelerinde, farklı konularda sorgulama temelli fen etkinlikleriyle ilgili çalışmaların yapılması ve farklı değişkenler açısından incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Today, with the developing technology and changing age, changes and updates are taking place in the understanding of education. In this context, as a current understanding, it is of great importance to learn through practice-experience and to actively participate in lessons. In fact, curricula, outcomes  and books are updated in accordance with this understanding. In line with the latest updates, it is thought that inquiry-based activities should be included more in the course content. In particular, Science courses aim to bring scientific knowledge to the learners through life and active participation, as a discipline which an individual begins to learn by questioning the living and non-living beings around him. In this context, the aim of this study is to examine the conceptual understanding, inquiry learning skill perceptions and motivation levels of secondary school students studying according to the current 2018 Science Curriculum and its activity resources and of the ones studying with inquiry-based science activities.
As a data collection tools in the study, Işık Topic Concept Test developed by Karaman (2019) to determine the conceptual understanding levels of learners, Inquiring Learning Skills Perception Scale developed by Balım and Taşkoyan (2007) to determine their perceptions of inquiry learning skills, and "Science Motivation Questionnaire-II", the scale developed by Glynn, Brickman, Armstrong and Taasoobshirazi and adapted to Turkish by Işın (2019) ), as well as semi-structured interview questions prepared by the researcher to determine the opinions of the students in the experimentel group were used after the application. The analyzes of the data obtained from the measurement tools are presented in tables.
According to the results obtained from the study, when analyzing the perception of conceptual understanding, motivation and inquiry learning skills; It was determined that the results were not statistically significant in favor of the experimental group. The reason for this is thought to be the effect of online education during the global epidemic, the short implementation period for the transformation of affective factors into behavior, and the fact that teachers and students encounter inquiry-based science activities for the first time. In addition, in the interviews conducted with 7 students in the experimental group, it was determined that they had positive views on inquiry-based science activities.
As a result of the study, suggestions for future applications were made. In face-to-face education, it is recommended to conduct studies on inquiry-based science activities on different subjects at different grade levels and to examine them in terms of different variables.