Hiperamilazemili acil olguların etyolojik ve prognostik faktörler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of emergency cases with hyperamilasemia in terms of etiological and prognostic factors
Yazar: BÜLENT GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET RAFET YİĞİTBAŞI
Sağlık Bakanlığı / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Amaç:    Serum amilaz seviyesinde yükseklik saptanması durumunda genel cerrahi pratiğinde genellikle aklımıza akut pankreatit gibi pankreas patolojileri gelebilse de amilaz yüksekliği birçok patolojik/fizyolojik durumda yüksek olarak tespit edilebilmektedir. Bu çalışmada amilaz yüksekliği mevcut olan hastalar tanı, laboratuar ve görüntüleme bulguları açısından retrospektif olarak incelendi. Amilaz yüksekliğinin hangi etyolojik ve prognostik faktörlere gösterge olabileceği değerlendirildi, konu ile ilgili literatür bilgileri incelendi.
Materyal ve Metod: Bu çalışmada 01.06.2008 ile 01.06.2009 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi 3.Genel Cerrahi Kliniğine acil servisten yatırılarak tetkik ve tedavileri gerçekleştirilen hastalar retrospektif olarak incelendi. Serum amilaz seviyesinde yükseklik saptanan hastalar özellikle pankreatit ve pankreatit dışı etyolojik nedenler açısından değerlendirildiler. Hiperamilazemi saptanan hastalar yaş, cinsiyet, USG de safra kesesinin durumu, bilgisayarlı tomografide pankreasın durumu, başvuru şikayeti, lökosit, AST, ALT, total bilirubin, kesinleşen tanı ve uygulanan tedavi protokolleri açısından değerlendirildiler.
Bulgular:  Serum amilaz yüksekliği saptanan hastaların yaklaşık %50'si akut pankreatit nedeni ile yatırılmıştı. Hiperamilazeminin lökosit, AST, ALT, yatış süresi ve pankreas BT bulguları ile istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gösterdiği saptandı. 
Sonuç:  Serum amilazı sadece pankreas hastalıklarında yükselmemekte, diğer pek çok patolojik durumda da amilaz seviyesinde yükseklik saptanabilmektedir. Amilaz seviyesinin yüksekliği bazı klinik değerler ile ( AST, ALT, yatış süresi gibi) korelasyon göstermekte, yakından izlenmesinin yol gösterici olabileceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
Aim :  İf elevated serum amylase level is found in emergency surgery , firstly acute pancreatitis is suspected but it can also be found in other clinic entities. In this study, patients who had  elevated amylase levels were  analysed in terms of diagnostic, laboratory and radiological finding retrospectively. Etiological and prognostic factors of high serum  amylase which was considered to be indicators and relevant literature were reviewed. 
Material and Method: In this study, patients who are treated at T.C.  Göztepe Training and Research Hospital 3.General Surgery Clinic Emergency Service between 01.06.2008 and 01.06.2009,  are analysed retrospectively. Patients who have high serum amylase levels were evaluated in terms of pancreatitis and non-pancreatitis etiologic causes. These patients are classified according to age, gender,  USG findings of gallbladder, CT findings of pancreas, leukocyte, AST, ALT, total bilirubin values and  treatment protocols.
Results :  Acute pancreatitis was the main etiologic factor in almost half of the patients. Hyperamylasemia had a statistically significant correlation with leukocyte, AST, ALT, duration of hospitalization and CT findings of pancreas.
Conclusion : Amylase levels do not increase only in pancreatic diseases. Elevated amylase levels can be detected in many other pathological conditions. The degree of elevated amylase level correlated with some clinical value (AST, ALT, duration of hospitalization, etc.) and amylase level was considered to be closely monitoring guidance.