Onopordum carduchorum çiçeklerinin biyoaktivitesinin araştırılması
Investigation of bioactivity of flowers of Onopordum carduchorum
Yazar: FEYZA DAĞLI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL KILIÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ÇAPAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Onopordum spp. doğal olarak Batı Asya, Avrupa ve Kuzey Afrika'da yayılış gösteren
bir bitkidir. Genellikle kayalık yamaçlarında, ormanlarda sıkça görülmektedir.
Onopordum spp. antitümör, anti-inflamatuar, antiradikal, antibakteriyel,
antihipertensiv, kalp rahatsızlıkları gibi biyoaktif özellikleri oldukları bildirilmektedir.
Etnobotanik çalışmalarında ise sindirim rahatsızlıkları ve karaciğer yağlanmasına
karşı halk arasında kullanımı bulunmaktadır. Bazı türlerine yönelik yapılan
araştırmalarda antioksidan aktivitesi, DPPH radikal süpürüm aktivitesi ve fenolik
bileşikler bakımından zengin oldukları belirlenmiştir. Bununla beraber Onopordum
spp. hücre hatlarına karşı farmakolojik antibiyotik, antifungal ve sitotoksik etki
gösterildiği gözlemlenilmektedir. UV fotonları oksidatif hasarından dolayı cilt
hastalıklarına sebep olmaktadır. Onopordum spp. türlerinin potansiyel biyoaktif
bileşik bakımından zengin olması ve özellikle güneş ışınlarının yoğun olduğu
dönemlerde çiçek açması gibi özellikler nedeniyle UV protektif bileşik içerebileceği
ön görülerek bu çalışma planlanmıştır. Proje kapsamında çiçeklenme zamanı örnekler
toplanarak ekstraksiyonları yapılacak olup biyoaktivite analizleri ve UV protektif
etkilerinin saptanması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, Onopordum cardichorum çiçeği
antioksidan aktiviteleri yüksek olduğu görülmüştür. DNA koruyucu potansiyel etkisi
görülmüştür. Antimikrobiyal aktivitesi görülmemiştir. Bitkinin bu aktivitelerinden
fenolik bileşikler sorumlu olabilir.

Abstract:
The plant known as Onopordum spp. naturally occurs in Western Asia, Europe, and
North Africa. It is generally found on rocky slopes and in forests. It has been used in
traditional medical treatments and has shown effects as an antitumor,
antiinflammatory, antioxidant, antibacterial, antihypertensive, cardioprotective agent,
and calming agent for heart conditions. In ethnobotanical studies, has been found by
using for digestive disorders and liver steatosis. According to some research, O.
anatolicum is reported to have antioxidant activity and a high DPPH radical
scavenging activity. It has also been found to be rich in phenolic compounds. On the
other hand, Onopordum spp. has shown pharmacological antibiotic, antifungal, and
cytotoxic effects against cell lines due to oxidative damage from UV photons, causing
skin diseases. Considering the potential richness of Onopordum spp. species in terms
of bioactive compounds and its characteristic of blooming during periods of intense
sunlight, it is hypothesized that they may contain UV protective compounds. Thus,
this study is planned to collect flowering time samples of Onopordum carduchorum
for extractions and conduct bioactivity analyses to determine their UV protective
effects within the scope of the project. In this study, Onopordum spp. flower
antioxidant activities were found to be high. A DNA protective potential effect has
been observed. No antimicrobial activity was observed. Phenolic compounds may be
responsible for these activities of the plant.