Türkiye'de bifosfanat grubu ilaç reçete eden tıp hekimlerinin, bifosfanat grubu ilaç kullanımı sonucu diş hekimliği açısından ortaya çıkabilecek risk faktörleri hakkında bilgi ve farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi
Assessment of the knowledge and awareness levels of medical physicians in turkey prescribing bisphosphonate medications regarding the risk factors for dentistry associated with bisphosphonate use
Yazar: MUHAMMED SAİD ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. FARİZ SALİMOV
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Giriş: Bifosfonat grubu ilaçlar, kemik rezorpsiyonunu engelleyerek kemiklerde azalmış olan inorganik maddelerin yoğunluklarının korunmasını sağlayan moleküllerdir. Oral ve intravenöz yoldan kullanılan bu moleküller başlıca osteoporoz, Paget hastalığı, kanserler ve hiperkalsemi tedavisinde endikedir. Bifosfonat ilişkili çene kemiği osteonekrozu bu tedavi sırasında görülen önemli komplikasyonlardan birisidir.
Bu çalışmada, bifosfonat reçete eden hekimlerin, çene kemiği osteonekrozu hakkındaki bilgi, tutum ve yönetimleri araştırılmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi tarafından, bifosfonat reçete eden fizik tedavi ve rehabilitasyon, dahiliye, ortopedi ve travmatoloji ile onkoloji alanlarda eğitim gören asistan hekim ve hizmet veren uzman hekimlere gönderilen 20 soruluk anket ile gerçekleştirildi. Elde edilen veriler davranışların tanımlanmasında ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesinde kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda %36,2'si kadın olan 210 hekim dahil oldu ve %50,5'i 5 ile 10 yıl arasında hekimlik yaptığını belirtti. Katılımcıların %70'ini uzman hekimler oluştururken, %41,9'unu dahiliye bölümünde çalışan hekimler oluşturdu. Katılımcıların en sık tercih ettiği molekül alendronat olarak saptanırken, en sık kullanılan hastalık olarak osteoporoz görüldü. Katılımcıların %82,8'i çene kemiği nekrozu hakkında bilgi sahibi iken, %9,2'si tedavi öncesinde diş hekimine danıştığını ve %8,1 tedavi öncesinde dental muayene için yönlendirdiğini belirtti. Hekimlerin literatür takipleri sıklıkları ile çalıştıkları birimler arasında anlamlı bir farklılık görülürken, üniversite hastanesi ve eğitim ve araştırma hastanesinde görev yapan hekimlerin daha yüksek oranda literatürü takip ettiği görüldü (p=0,002).
Sonuç: Bifosfonat grubu ilaçları reçete eden hekimlerin farkındalığının arttırılması, koruyucu hekimlik uygulaması olarak doğabilecek olan bir komplikasyon olan BRONJ için hastaların erken dönemde dental takip yapılması gerektiğini gösteren eğitimler hekimler için eğitici ve hastalar için koruyucu olacaktır.

Abstract:
Introduction: Bisphosphonates are molecules that maintain bone density by inhibiting the resorption of inorganic materials reduced in bone. These molecules, administered orally and intravenously, are primarily indicated in the treatment of osteoporosis, Paget's disease, cancer and hypercalcaemia. Bisphosphonate-related osteonecrosis of the jaw (BRONJ) is a significant complication of this treatment.
This study aims to investigate the knowledge, attitudes and management of BRONJ among physicians prescribing bisphosphonates.
Materials and Methods: The study was conducted using a 20-item questionnaire that was sent by Hatay Mustafa Kemal University Faculty of Dentistry to resident physicians in training in physiotherapy and rehabilitation, internal medicine, orthopaedics and traumatology, and oncology, as well as to attending specialists. The data obtained were used to define behaviours and determine their relationships.
Results: Our study included 210 physicians, 36.2% of whom were female and 50.5% of whom had been practicing medicine for 5 to 10 years. Specialists accounted for 70% of participants, with 41.9% from internal medicine. Alendronate was identified as the most commonly preferred molecule and osteoporosis was the most commonly treated condition. While 82.8% of participants were aware of jaw necrosis, only 9.2% reported consulting a dentist prior to treatment and 8.1% referred patients for a dental examination prior to treatment. Significant differences were observed in the frequency of literature review among physicians based on the units in which they worked, with higher literature review rates observed among physicians working in university hospitals and research and teaching hospitals (p=0.002).
Conclusion: Raising awareness among physicians, particularly those who prescribe the drug, and providing education emphasising the need for early dental follow-up for BRONJ, a potential complication of preventive medicine practice, will be informative for physicians and protective for patients.