Ekonomik coğrafya açısından Türkiye'de balıkçılık faaliyetleri ve sorunları
The operations and problems of fishing in Turkey from the aspect of economic geography
Yazar: YASİN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN GÜRBÜZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Balık avcılığı = Fishing ; Balık yetiştirme = Fish farming ; Balık çiftlikleri = Fish farms ; Balık üretimi = Fish production ; Balıkçılık = Fisheries ; Ekonomik coğrafya = Economic geography

Özet:
Türkiye'de balıkçılık faaliyetlerinin ve sorunlarının ekonomik coğrafya açısından incelendiği bu tezde, Türkiye deniz ve içsularında gerçekleşen balıkçılık faaliyetleri, avcılık ve kültür balıkçılığı şeklinde tasnif edilerek incelenmiştir. Balıkçılık faaliyetlerine konu olan balıkların ve diğer su canlılarının biyolojik ve fiziksel özelikleri, coğrafya biliminin sınırları içerisinde, mekânsal dağılışa etki ettiği ölçüde ele alınmış ve ekonomik açıdan taşıdıkları önem üzerinde durulmuştur. Dünya Tarım ve Gıda Örgütü (FAO), Devlet Planlama Teşkilatı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı gibi kuruluşların verilerinden ve balıkçılık faaliyetleriyle ilgili pek çok bildiri, bilimsel makale ve araştırma raporundan faydalanılmıştır.Balığın ve diğer su ürünlerinin dünyada ticareti en fazla yapılan hayvansal gıda ürünü olmaları ve dünya gıda ticaretinde balıkçılığın yıllık %5 artışla en hızlı büyüyen sektör özelliğini taşıması, gerek 8.333 km2 kıyı uzunluğunda, birbirinden farklı özellikteki denizleriyle gerekse zengin içsu kaynaklarıyla balıkçılık faaliyetlerini Türkiye için de önemli kılmaktadır. Türkiye'nin balık ve diğer su ürünleri ihracatı ve balıkçılığın Türkiye ekonomisindeki payı her yıl artmaktadır.Türkiye, balıkçılık üretiminin büyük bir kısmını avcılık yoluyla denizlerden sağlamaktadır. Ancak aşırı ve bilinçsiz avcılık, alt yapı eksikliği ve çevre kirliliği gibi nedenlerle avcılık yoluyla sağlanan üretimde dalgalanmalar yaşanmakta, ilerleyen yıllarda da üretim miktarında artışlar olması beklenmemektedir. Buna karşılık insan kontrolünde gerçekleşen kültür balıkçılığı, Türkiye'nin coğrafi imkânlarının katkısı, üretimi yapılan balık ve diğer su ürünlerinin ihracata konu olmasıyla çok hızlı bir gelişme göstermiş; ancak alt yapı eksikliği, ziraat hayatı içerisinde Türk halkının balığa ve diğer su ürünlerine ilgi duymaması gibi nedenlerle belirli bölgelerde yoğunlaşmıştır.

Abstract:
This thesis examines the operations and problems of fishing in Turkey from the aspect of economic geography and analyses fishing operations conducted in Turkey?s seas and inland waterways by classifying them into the categories of capture and aquaculture fisheries. The biological and physical characteristics of fish and other aquatic organisms subject to fishing operations have been studied within the framework of the science of geography and according to the extent to which they influence spatial dispersal and their economic significance has been emphasized. A considerable amount of data from Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), State Planning Organization, Ministry of Agriculture and Rural Affairs as well as many papers, scientific articles and research reports on fishing operations have been used.The facts that fish and other aquatic resources are the mostly traded products of animal-originated food in the world as well as the fact that fishery, with an increase of 5 %, is the sector that shows the biggest rate of growth in the world food trade make fishing operations important for Turkey too with both its seas of 8.333 km2 coastlines and of different characteristics and its rich inland waterways. Turkey?s export of fish and other fishery products and the role of fishing in Turkey?s economy are increasing every year.A substantial amount of Turkey?s fishing production is obtained from the seas through fishing. However, due to excessive and unconscious fishing operations, weak infrastructure and environmental pollution, production through fishing has been experiencing fluctuations and no development in the amount of production is expected for the coming years. In contrast to this, cultural fishery, which is performed under human control, has shown a rapid improvement as a result of Turkey?s geographical potentialities and of the exportation of the fish and other sea products. Yet, due to weak infrastructure and to the fact that Turkish people show no much interest in fish and other sea products among agricultural areas, it has only been able to develop in certain areas.