Grup kimliğine yönelik tehdit ile iç-grup yanlılığının benlik değeri üzerindeki etkileri
The effects of threat to group identity and in-group bias on self-esteem
Yazar: GÖKSU KOSTAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Sosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Benlik saygısı = Self esteem ; Gruplararası çatışma = Conflict between group ; Kimlik = Identity ; Kimlik algısı = Identity perception ; Sosyal kimlik = Social identity ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Tehdit = Threat ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma sosyal kimlik kuramının benlik değeri hipotezini test etmek amacıyla yürütülmüştür. Abrams ve Hogg (1988) tarafından önerilen benlik değeri hipotezi (1) ?iç-grup lehine yapılan gruplar arası ayırımcılık benlik değerini yükseltir? ve (2) ?benlik değerinin dü?ük olması ya da tehdit altında bulunması gruplar arası ayırımcılığı arttırır? ?eklinde ifade edilen iki önermeden olu?maktadır. Hacettepe Üniversitesi'nin çe?itli bölümlerinde lisans öğrenimi gören 216 (176 kadın, 40 erkek) katılımcıyla yürütülen ara?tırmada veri toplama aracı olarak benlik değerine yönelik tehdit deği?imlemesini gerçekle?tirmek amacıyla hazırlanmı? iki kısa paragraf ile ?Gruplar Arası Ayrımcılık? ve ?Kolektif Benlik Değeri? ölçeklerinden yararlanılmı?tır. Katılımcılar, ara?tırmanın amacı doğrultusunda grup temelli benlik değerine yönelik tehdidin olduğu ve olmadığı ko?ullara, her ko?ulda 108 katılımcı bulunacak ?ekilde atanmı?lardır. Katılımcılar atandıkları ko?ul için hazırlanan paragrafı okuduktan sonra ?Gruplar Arası Ayrımcılık? ve ?Kolektif Benlik Değeri? ölçeklerini doldurmu?lardır. Benlik değeri hipotezinin ilk önermesini test amacıyla katılımcıların Kolektif Benlik Değeri Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ve alt ölçek (kişisel benlik değeri, genelbenlik değeri ve kimlik değeri) puanlarına 2 ( benlik değerine yönelik tehdit: var/yok) x 2 ( gruplar arası ayrımcılık: düşük/yüksek) faktörlü çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, gruplar arası ayrımcılık düzeyi yüksek olan katılımcıların dü?ük olanlara göre kolektif, ki?isel ve genel benlik değeri ile kimlik değerlerinin daha yüksek olduğunu göstermi?tir. Ayrıca benlik değerine yönelik tehdidin olmadığı ko?ulda gruplar arası ayrımcılık düzeyi yüksek olan katılımcıların dü?ük olanlara göre kolektif, ki?isel ve genel benlik değerlerinin daha yüksek olduğu gözlenmi?tir. Bu bulgular benlik değeri hipotezinin ilk önermesini destekler yöndedir.Benlik değeri hipotezinin ?benlik değerinin dü?ük olması ya da tehdit altında bulunması gruplar arası ayırımcılığı arttırır? ?eklindeki ikinci önermesini test etmek amacıyla benlik değerine yönelik tehdidin bulunduğu ve bulunmadığı ko?ulda bulunan katılımcıların ayrımcılık ölçeğinden aldıkları puanlar tek yönlü ANOVA kullanılarak karşılaştırılmış ve bu iki grubun ayrımcılık puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla, benlik değeri hipotezinin ikinci önermesi desteklenmemiştir.Anahtar Kelimeler: Benlik değeri hipotezi, benlik değeri, gruplar arası ayrımcılık.

Abstract:
The present study was carried out to test social identity theory?s self -esteem hypothesis. The self-esteem hypothesis as proposed by Abrams and Hogg (1988) entails two corollaries. The first states that successful intergroup discrimination in favor of in-group elevates self-esteem. The second states that low or threatened self-esteem promotes intergroup discrimination.Two hundred and sixteen (176 female and 40 male) undergraduate students at Hacettepe University volunteered to participate in the study. Participants were randomly assigned to threat and non-threat to the group based self-esteem conditions. There were 108 subjects in each condition. Next, participants were given the threat manipulation. Threat manipulation involved having the participants read a statement either asserting that employers prefer to hire a relevant out-group members or in and out-group members are equally preferred. After reading the statement participants filled out an intergroup discrimination scale and The Collective Self Esteem Scale. A 2 (threat to self-esteem: threat/non-threat) x 2 (intergroup discrimination: low/high) between subjects multivariate analysis of variance (MANOVA) was conducted to determine the effects of threat to self esteem and intergroup discrimination on different types of self-esteems measured by the Collective Self Esteem Scale. The results indicated that the participants who displayed high intergroup discrimination in favor of in-group had more positive collective, private, public self-esteem and identity esteem than subjects who displayed low intergroup discrimination. It was also found that in the non-threat condition participants who displayed high intergroup discrimination reported more positive collective, private, public self-esteem than subjects who displayed low intergroup discrimination. These findings supported the first corollary.To test the second corollary intergroup discrimination scores of participants in threat and non-threat conditions were compared using one-way ANOVA. The results indicated no significant difference between intergroup discrimination scores of these two groups. So, findings of the present study did not support the second corollary.Key Words: Self-esteem hypothesis, self-esteem, intergroup discrimination.