Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu bulunan çocuklarda telerehabilitasyon tabanlı egzersiz ve motor imgeleme eğitiminin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptomları ve denge üzerine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of telerehabilitation-based exercise and motor i̇magery training on attention deficit and hyperactivity disorder symtomps and balance in children with attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: NURULLAH BÜKER
Danışman: PROF. DR. YEŞİM SALIK ŞENGÜL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Çalışmamızın amacı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) bulunan çocuklarda telerehabilitasyon tabanlı Neurofit - Nörobilişsel Egzersiz Programı (NEP) ve motor imgeleme eğitiminin DEHB semptomları ve denge becerileri üzerine etkisinin incelenmesiydi. Çalışmaya, yeni tanı almış ya da ilaç kullanmayan 24 DEHB'li çocuk dahil edildi. Klinikte rutin ilaç tedavisine başlayan çocuklar kontrol grubuna (n=8) dahil edilirken, diğer çocuklar telerehabilitasyon tabanlı NEP (n=8) ve telerehabilitasyon tabanlı-motor imgeleme (NEP-Mİ) uygulanan (n=8) gruplarına dahil edildi. Çocukların DEHB semptom şiddeti, dikkat düzeyleri, reaksiyon süreleri, yürüme ve fonksiyonellik düzeyleri ve motor imgeleme performansları değerlendirildi. Egzersiz grupları haftada iki seans olmak üzere altı hafta boyunca bireysel olarak uygulanan telerehabilitasyon tabanlı NEP ve NEP-Mİ eğitimine alındı. Bununla beraber çocuklara günlük 20 dk süren ev egzersiz programı verildi. Kontrol grubundaki çocuklar ise altı hafta boyunca rutin tedavide kullanılan psikostimülan ilaç tedavisi aldı. Tüm çocuklar altı haftalık müdahale öncesi ve sonrası değerlendirildi. Başlangıç demografik verileri ve klinik özellikleri bakımından üç grup arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Üç grup karşılaştırıldığında, tedavi sonrası DEHB semptom şiddeti, dikkat, dinamik denge, yürüme, fonksiyonellik ve motor imgeleme performansı bakımından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). Çocukların Stroop Testi toplam hata skorunda (NEP ile kontrol arasında) ve reaksiyon süresinde (NEP-Mİ ile kontrol arasında) kontrol grubu daha düşük bir performans sergiledi (p<0,05).
Çalışmanın sonuçları, yan etkisi olmayan ve kişiselleştirilmiş bir egzersiz programı olan telerehabilitasyon tabanlı nörobilişsel egzersiz ve motor imgeleme eğitiminin DEHB'li çocuklarda en az ilaç tedavisi kadar etkili olduğunu ve ilaç tedavisine alternatif olarak kullanılabilecek bir tedavi yöntemi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of our study was to examine the effects of telerehabilitation-based Neurofit - Neurocognitive Exercise Program (NEP) and motor imagery training on Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) symptoms and balance skills in children with ADHD. Twenty-four children with newly diagnosed ADHD or those not using medication were included in the study. While the children who started routine medication treatment at the clinic were included in the control group (n = 8), the other children were included in the telerehabilitation-based NEP (NEP; n = 8) and telerehabilitation-based-motor imagery NEP (NEP-MI; n = 8) groups. Children's ADHD symptom severity, attention levels, reaction times, walking and functionality levels, and motor imagery performances were evaluated. The exercise groups received two weekly sessions of telerehabilitation-based NEP and NEP-MI training, administered individually for six weeks. In addition, the children were given a daily 20-minute home exercise program. Children in the control group received medication used in routine treatment for six weeks. All children were evaluated once before and after the six-week intervention. There was no significant difference between the three groups regarding baseline demographic data and clinical characteristics (p>0.05). When the three groups were compared, there was no significant difference between the groups in terms of ADHD symptom severity, attention, dynamic balance, walking, functionality and motor imagery performance after treatment (p>0.05). The control group showed lower performance in the children's Stroop Test total error score (between NEP and control) and reaction time (between NEP-MI and control) (p<0.05).
The results of the study show that telerehabilitation-based neurocognitive exercise and motor imagery training, which is a personalized exercise program without side effects, is at least as effective as medication in children with ADHD and is a treatment method that can be used as an alternative to medication.