Ergenlik döneminde bağlanma, özerklik ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkilerin incelenmesi.
The relationship between attachment, autonomy and subjective well being in adolescence.
Yazar: MELEK ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MÜGE ARTAR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akrana bağlanma = Peer attachment ; Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ölçekler = Scales ; Özerklik = Autonomy ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Ergenlik, bebeklik döneminden sonra, bireylerin fiziksel, bilişsel ve sosyal duygusal alanda çok hızlı değişim yaşadıkları bir dönemdir. Bu dönemde, ergenin yerine getirmek zorunda olduğu pek çok gelişim görevi vardır ve bu görevleri yerine getirirken ergen pek çok ruhsal zorlanmayla karşı karşıya kalmaktadır. Bu zorlanmalar da ergenlerin iyi oluşlarını etkilemektedir. Bu araştırmada, anne ve babaya güvenli bağlanmanın ve özerkliğin öznel iyi oluş üzerindeki doğrudan etkilerini ve anne babaya güvenli bağlanmanın özerklik aracılığı ile öznel iyi oluş üzerindeki dolaylı etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2014 - 2015 yılında Aydın il merkezinde bulunan ortaokul ve liselere devam eden 346 (200 kadın, 146 erkek) öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada, anne ve babaya bağlanmayı ölçmek amacıyla Ebeveyn ve Akranlara Bağlanma Envanteri, ergenlerin özerkliğe ilişki algılarını ölçmek için Ergen Özerklik Ölçeği, öznel iyi oluşu ölçmek için Yaşam Doyumu Ölçeği ve Pozitif ve Negatif Duygulanım Çizelgesi (Pozitive and Negative Affect Scale, PANAS) kullanılmıştır. Araştırmanın sorularına yanıt vermek amacıyla veriler AMOS 21.0 paket programı kullanılarak önce doğrulayıcı faktör analizi yapılmış daha sonra yapısal eşitlik modellemesi tekniğiyle araştırma sorusunda yer alan model test edilmiştir.
Araştırma sonuçları anne babaya güvenli bağlanmanın ve özerkliğin öznel iyi oluş üzerindeki doğrudan etkilerinin, ayrıca anne babaya güvenli bağlanmanın öznel iyi oluş üzerindeki dolaylı etkisinin (kısmi aracılık etkisinin) anlamlı olduğunu göstermiştir. Bulgular, anne babaya bağlanma ve özerkliğin ergenlerin öznel iyi oluşlarına katkısı bağlamında tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Ergenlik , bağlanma, özerklik, öznel iyi oluş

Abstract:
Adolescence is a period in which individuals experiences lots of rapid changes in physical, cognitive and social- emotional areas. In this period, adolescents have to overcome some developmental tasks and they sometimes face to some emotional difficulties while they are challenging. These difficulties affect subjective well being of adolescents. The main aim of this study is to investigate the direct effect of secure attachment to parents and autonomy on subjective well being and indirect effect of secure attachment to parents on subjective well being through autonomy. The participants of the research consist of 346 secondary (200 female, 146 male) and high school student who study at different schools at city center of Aydın in 2014- 2015 academic year. In the present research, in order to measure the degree of parent attachment, Parent and Peer Attachment Scale, to measure autonomy , Adolescent Autonmy Scale, to measure subjective well being score, Life Satisfaction Scale, Positive and Negative Affect Scale (PANAS) were used. Primarily confirmatory factor analysis was carried out then structural models in the research questions are tested with structural equatin modelling technique by using AMOS 21 program.
The results of the study demonsrated that direct effects of secure attachment to parent and autonomy on subjective well being and indirect effect (partial mediation) of secure attachment to parent on subjective well being through autonomy were significant between. The findigs were discussed in the context of contribution of attachment to parent and autonomy to the adolescent's subjective well being in adolescence.


Keywords: Adolescence, attachment, autonomy, subjective well being.