Ortaöğretim (9, 10, 11 ve 12.sınıf) Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarında uzak bağdaştırma kullanımı üzerine bir araştırma
A research on the use of remote reconciliation in secondary education (grade 9, 10, 11 and 12) Turkish Language and Literature textbooks
Yazar: YAĞMUR KAZAN RENCÜZOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. BİLGİNER ONAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benzetme = Converge ; Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Sözcüksel bağdaşıklık = Lexical cohesion ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarındaki metinlerde kullanılan uzak bağdaştırmaların (metaforların) metin türlerine ve sınıf düzeylerine göre dağılım oranlarını tespit etmek amacıyla yapılan bu çalışmada, betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları Ortaöğretim (9, 10, 11 ve 12. sınıf) Türk Dili ve Edebiyatı ders kitaplarındaki 145 metin oluşturmaktadır. Giriş ünitelerinde yer alan metinler ve etkinlik içerisinde yer alan metinler çalışmaya dâhil edilmemiştir. Bu kapsamda 4 sınıf düzeyinde 145 metin incelenmiş ve 383 uzak bağdaştırma tespit edilmiştir. En çok uzak bağdaştırma 12.  sınıf ders kitabında tespit edilirken bunu sırasıyla 9, 11 ve 10. sınıf ders kitapları izlemiştir. Uzak bağdaştırmanın sayıca en çok olduğu türler sırasıyla şiir, hikâye, roman ve tiyatro olmuştur. Metin sayısından bağımsız olarak metin türlerinde kullanılan uzak bağdaştırma oranını tespit etmek amacıyla bir metin türündeki toplam uzak bağdaştırma sayısının metin sayısına bölünmesi ile elde edilen, "metin başına düşen uzak bağdaştırma sayısı" en yüksek olan metin türlerinin 4,25 ile Masal / Fabl olduğu görülmüştür. Bunu ikinci sırada metin başına 4 oranıyla hikâye türü, üçüncü sırada metin başına 3.66 oranıyla Mülakat / Röportaj ve biyografi / otobiyografi türleri izlemiştir. En düşük oranda uzak bağdaştırma içeren metin türleri haber metni, mektup / E-posta ve gezi yazısı olmuştur.

Abstract:
In this study, which was conducted to determine the distribution ratios of remote reconciliations (metaphors) used in the texts in the Turkish Language and Literature textbooks of the Ministry of National Education Publications for Secondary Education ( Grade 9, 10, 11 and 12)in terms of text types and grade levels,descriptive scanning method was used.The universe of this study is based on high school textbooks.The sample consists of145 texts from the Turkish Language and Literature textbooks of the Ministry of National Education Publications for Secondary Education (Grade 9, 10, 11 and 12).The texts in the introductory units and the texts in the activity were not included in the study.Within this framework, 145 texts at 4 grade levels were analyzed and 383remote reconciliations were identified.While the most remote reconciliation was detected in the 12th grade textbook, it was followed by the 9th, 11th and 10th grade textbooks respectively.The genres with the highest number of remote reconciliations were poetry, story, novel and theater respectively. It was seen that the text types with the highest number of remote reconciliations per text, obtained by dividing the total number of remote reconciliations in a text type by the number of texts, were Fairy Tale / Fable with 4.25.This was followed by the story genre with a ratio of 4 per text, and and the Interview and biography / autobiography genres, with a ratio of 3.66 per text, in the third place.The text types with the lowest rate of remote reconciliations were news text, letter/e-mail and travel writing.