Toprak ile bitki örneklerinden eser elementlerin biyoalınabilirliliğinin araştırılması
Investigation of bioavailability of trace elements from soi̇l and plant samples
Yazar: SİNEM ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ALTUNDAĞ
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, seçilen toprak ve bitkilerden eser elementlerin biyoalınabilirliği ve böylelikle kentsel ortamlarda potansiyellerinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmaktır. 

Bu çalışmada, öncelikle Sakarya ilinden toplanan toprak, bitki ve gıda örneklerinde yaş yakma ve mikrodalga yöntemi kullanılarak, indüktif eşleşmeli plazma-optik emisyon spektrometresi (ICP-OES) cihazı ile eser element seviyeleri belirlendi. Yöntemin doğruluğu, yaş yakma ve mikrodalga ile çözülen standart referans maddeler olan (SRM) NIST 7001 Light Sandy Soil ve NIST SRM 1515 Apple Leaves kullanılarak doğrulandı.  Mikrodalga ile çözme yöntemi daha iyi sonuçlar verdi. Sonuçlar literatürdeki değerlerle kontrol edildi.

Sakarya ilinden toplanan toprak ve bitki örneklerinde mikrodalga yöntemi kullanılarak, ICP-OES cihazı ile eser element seviyeleri belirlendi. Biyoalınabilirlik çalışması için ise; iki yapay sindirim modeli kullanılarak toprak ve bitkiden insana geçen eser element seviyeleri belirlendi. İnsan fizyolojisine dayanan yapay sindirim modeline toprak ve bitki numunelerinin eklenmesiyle sindirim süreci başlamış olmaktadır. Böylelikle, insan sindirimine geçen eser element miktarının, toprak ve bitkide var olan eser element miktarına oranından % biyoalınabilirlik değerlerine ulaşılmaktadır.% Biyoalınabilirlik sonuçlarına göre, toprak numunelerinden insan sindirimine geçen element seviyeleri sırasıyla B = Cr = Cu = Fe = Pb = Li< Al 0.05 ve F

Abstract:
The main aim of this study was an investigation of the influence of selected soil and plant properties on the bioaccessibility of trace elements and hence, their potential impacts on human health in urban environments.

In this study, the determination of the trace elements in soil, vegetable, and food samples from Sakarya,was evaluated by inductively coupled plasma-optic emission spectrometry (ICP-OES) after wet and microwave digestion. The accuracy of the method was confirmed using certified referans materials (CRM) NIST 7001 Light Sandy Soil and NIST CRM 1515 Apple Leaves digested with regard to wet ashing and microwave digestion. The microwave digestion method offered best results. The results were checked with the literature values.

Determination of the trace elements in soil and vegetable samples from Sakarya, was evaluated by inductively coupled plasma-optic emission spectrometry (ICP-OES) after microwave digestion. Two artificial digestion models were used to determine trace element levels passing from soil and plants to man for bioavailability study. Digestive process is started by addition of soil and plant samples to artificial digestion model based on human physiology. Bioavailability % values are obtained from the ratio of the amount of element passing to human digestion to element content of soil and plants. According to bioavailability % results, element levels passing from soil samples to human digestion were B = Cr = Cu = Fe = Pb = Li < Al < Ni < Co < Ba < Mn < Sr < Cd < Na < Zn < Tl, while element levels passing from plant samples to human digestion were Cu = Fe = Ni = Pb = Tl = Na = Li < Co < Al < Sr < Ba < Mn < Cd < Cr < Zn < B.  According to ANOVA test, there is no significant difference between soil samples results as p>0.05 and F