18-65 yaş arası vitamin/mineral kullanan bireylerin vitamin/mineral takviyeleri ile ilgili bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of individuals aged 18-65 years who use vitamins/ minerals about vitamin/ mineral supplements
Yazar: AYSU ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Bu çalışma 18-65 yaş grubundaki bireylerin vitamin ve mineral takviyelerine ilişkin bilgi düzeylerini ve tutumlarını incelemeyi hedeflemiştir. Çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerden oluşan bir örneklem grubunu kapsamıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler, demografik bilgiler, takviye kullanım alışkanlıkları ve bilgi düzeylerini ölçen 27 soruluk bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Anket, bireylerin vitamin ve mineral takviyeleri hakkındaki bilgi kaynaklarını, kullanım nedenlerini ve bu ürünlerin potansiyel etkileri konusundaki farkındalık düzeylerini değerlendirmiştir. Verilerin analizi SPSS-30 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Katılımcıların %75,7'si (n:190) kadın, %24,3'ü (n:61) erkekti. Katılımcıların yaşları 18 ila 65 arasında değişmekte olup yaş medyan değeri 47,0 (IQR: 24,0) idi. En sık kullanılan takviyeler %80,9 ile D vitamini, daha sonra sırasıyla %47,8 ile B12 vitamini ve %33,9 ile magnezyumdu. Kadınların demir takviyesi kullanma oranı %91,2 (n:52), erkeklerin ise %8,8 (n:5) idi (p=0,002). Vitamin/mineral takviyelerinin tedavi amacıyla kullanıldığını düşünenlerin yaş ortalaması (49,0 ± 22,0), bu düşünceye katılmayanların yaş ortalamasına (40,9 ± 14,6) göre daha yüksekti (p=0,038). Kan tahlili gerekliliği görüşüne katılma oranları kadınlarda %77,1 (n:185) iken, erkeklerde bu oran %22,9 (n:55) idi (p=0,017). Düzenli kontrole giden katılımcılar arasında, vitamin/mineral kullanımının doktor kontrolü gerektirdiğini düşünenlerin oranı %71,8 iken, bu oran düzenli kontrole gitmeyenlerde %28,2'di (p=0,048). Kan tahlili gerekliliği konusunda düzenli doktor kontrolüne gidenlerin oranı %72,1 iken, gitmeyenlerde bu oran %27,9'du (p=0,011).
Çalışmamızda vitamin/minerallerin en yaygın kullanım nedeni tedavi amaçlı kullanım olduğu saptanmış olup katılımcılarda vitamin/minerallerin doktor kontrolünde alınması gerektiği ve kan tahliline göre kullanılması gerektiğine dair görüşün hakim olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimler: Bilgi Düzeyi,  Mineral, Sağlık Farkındalığı, Takviye Kullanımı,  Vitamin.

Abstract:
This study aimed to examine the level of knowledge and attitudes of individuals aged 18-65 years regarding vitamin and mineral supplements. The study included a sample group of individuals aged 18-65 years who applied to the Family Medicine outpatient clinic of Istanbul Medeniyet University Faculty of Medicine Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital. Data were collected through a 27-question questionnaire measuring demographic information, supplement use habits and knowledge levels. The questionnaire assessed individuals' sources of information about vitamin and mineral supplements, reasons for their use, and their level of awareness of potential effects of these products. Data were analysed using SPSS-30 software.
Of the participants, 75.7% (n:190) were female and 24.3% (n:61) were male. The age of the participants ranged from 18 to 65 years with a median age of 47.0 years (IQR: 24.0). The most commonly used supplements were vitamin D (80.9%), followed by vitamin B12 (47.8%) and magnesium (33.9%). The rate of iron supplement use was 91.2% (n:52) in women and 8.8% (n:5) in men (p=0.002). The mean age of those who thought that vitamin/mineral supplements were used for therapeutic purposes (49.0 ± 22.0) was higher than the mean age of those who disagreed (40.9 ± 14.6) (p=0.038). The rate of agreement with the necessity of blood tests was 77.1% (n:185) in women and 22.9% (n:55) in men (p=0.017). Among the participants who attended regular check-ups, the rate of those who thought that vitamin/mineral use required a doctor's check-up was 71.8%, while this rate was 28.2% among those who did not attend regular check-ups (p=0.048). While the rate of those who went to regular medical check-ups about the necessity of blood tests was 72.1%, this rate was 27.9% among those who did not (p=0.011).
In our study, it was determined that the most common reason for the use of vitamins and minerals was for therapeutic purposes. Furthermore, it was observed that participants predominantly believed vitamins and minerals should be taken under medical supervision and based on blood test results.

Keywords: Health Awareness, Knowledge Level, Mineral, Supplement Use, Vitamin.