Hemşirelik fakültesi öğrencilerinde sezgisel yeme  ile öz yeterlik ve beden kitle indeksi arasındaki ilişki
The relationship between intuitive eating, self-efficacy and body mass index in nursing faculty students
Yazar: ESENGÜL TOPAL ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. İSMET EŞER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sezgisel yeme = Intuitive eating ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Bu araştırma hemşirelik fakültesi öğrencilerinin sezgisel yeme ile öz yeterlik ve beden kitle indeksi arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılmış tanımlayıcı tipte bir çalışmadır.  
Çalışmadaki araştırma evreni, Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'nde 2018-2019 yılında öğrenim gören 1., 2., 3. ve 4. sınıf öğrencileri olmak üzere toplam 1200 hemşirelik öğrencisinden oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemini araştırmaya katılmayı kabul eden 292 öğrenci oluşturmuş ve sınıf düzeyine göre tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında öğrencilerin demografik özelliklerini ve beslenme alışkanlıklarını belirlemek amacıyla  "Birey Tanıtım Formu ", sezgisel yeme davranışlarını saptamak amacıyla Sezgisel Yeme Ölçeği(SYÖ), öz yeterlik düzeyini belirlemek için Genel Öz Yeterlik Ölçeği(GÖYÖ) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 20.0 programında değerlendirilmiştir. Veriler normal dağılıma uyup uymama durumlarına göre yüzdelik, aritmetik ortalama, korelasyon, One-Way ANOVA, Independent Sample T testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Öğrencilerin tanıtıcı özellikleri incelendiğinde; %69,2'sinin 20-22 yaş aralığında, %90,4'ünün kadın olduğu, %59,6'sının  yurtta yaşadığı, %88,4'ünün orta gelir grubundaki ailelerden geldikleri, %88,4'ünün doktor tarafından tanısı konulmuş bir hastalığı bulunmadığı saptanmıştır.
Öğrencilerin beden kitle indeksi(BKI) verilerine ilişkin katılımcıların %77,7'sinin normal, %11,3'ünün kilolu olduğu, %45,2'sinin zayıflaması gerektiğini düşündüğü, %75,3'ü diyet yapmadığı, %66,8'si gün içinde öğün atladığı %59,6'sı dengeli beslenmediği, %59,6'sı egzersiz yaptığını belirtmiştir.
Öğrencilerin SYÖ ve GÖYÖ puan ortalamalari arasındaki ilişki incelendiğinde; SYÖ ile koşulsuz yeme izni alt ölçeği arasında güçlü düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p=0,000). SYÖ ile duygusal sebepler yerine fiziksel olarak yeme alt ölçeği arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır (p=0,000). SYÖ ile vücut besin seçimi örtüşmesi yetileri alt ölçeği arasında pozitif yönlü ve güçlü düzeyde bir ilişki bulunmuştur (p=0,000). SYÖ ile GÖYÖ arasında pozitif yönlü ve zayıf düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r=0,147; p=0,012).
Sonuç olarak, hemşirelik öğrencilerinin mezun olduktan sonra toplum için örnek oluşturacağı göz önünde bulundurulduğunda eğitim-öğretim dönemleri sırasında sağlıklı beslenme davranışları kazanmalarına yardımcı olmak amacıyla destek almaları konusunda rehber ve danışmanlık sağlanması önerilmektedir. Ayrıca, öğrencilerin özyeterliliklerini geliştirecekecek uygulamalara gereksinim vardır.

Abstract:
This thesis study is a descriptive study conducted to examine and analyze the relationship between intuitive eating and self-efficacy and body mass index of nursing faculty students.
This study has a of population 1200 nursing students which includes 1st, 2nd, 3rd and 4th grade students studying in Ege University Nursing Faculty in 2018-2019 academic year. The sample of the study consisted of 292 students who accepted to participate to the research and a stratified sampling method was used according to the class degree level. During the collection of research data, a "Self-Description Form" was used to determine the demographic characteristics and eating habits of the students, an "Intuitive Eating Scale" was used to determine the intuitive eating behaviors and a "General Self-Efficacy Scale" was used to determine the self-efficacy level. The data obtained from the research were evaluated in the SPSS 16.0 program. The data were evaluated by using percentage, arithmetic mean, correlation, One-Way ANOVA, Independent Sample T Test considering if they are normally distributed or not. 
When the descriptive characteristics of the students are examined it was found that; 69.2% of the students were between the ages of 20-22, 90.4% of the students were women, 59.6% of the students lived in dormitories, 88.4% of the students came from middle-income families and 88.4% of the students did not have a diagnosed disease. 
It was determined that 77.7% of the students were at normal weight, 11.3% of the students were overweight, 45.2% of the students thought they should lose weight, 75.3% of the students did not diet and most of them thought that they skipped meals, exercised and did not have a balanced diet.
The IES (Intuitive Eating Scale) total score average of the students is 3.09 ± 0.29, and the total average of GSES score (General Self-Efficacy Scale) is moderate level (26.88 ± 5.4). A positive and weak correlation was found between The IES and GSES average scores (r = 0.147; p = 0.012). No statistically significant difference was found between the averages of BMI (Body Mass Index) scores and Intuitive Eating Scale scores of students (p> 0.05). Students with rather deficient BMI scores have higher average scores.
When the relationship between students' IES and GSES score averages is examined; A positive and strong relationship was found between IES and unconditional eating subscale (p = 0.000). A positive and moderate relationship was found between the IES and the physical eating subscale instead of emotional reasons (p = 0.000). A positive and strong correlation was found between IES and body food selection abilities subscale (p = 0.000). A positive and weak correlation was found between SDS and GSES (r = 0.147; p = 0.012).
In conclusion, considering that nursing students will provide many good behaviors for the society in the future, providing guidance and mentoring the nursery students in order to obtain healthy eating behaviors during their education and training periods is highly recommended. In addition, there is a need for applications that will improve students' self-efficacy.