Gaziantep ilinden toplanan antep peyniri ve çiğ sütlerde aflatoksin varlığı ve insan sağlığı risk değerlendirmesi
Aflatoxin presence in antep cheese and raw milks collected from Gaziantep province and human health risk assessment
Yazar: ŞÜKRAN ERKAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM OZAN TEKELİ ; DOÇ. DR. MUSTAFA YİPEL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Gaziantep = Gaziantep ; Peynirler = Cheeses ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Süt = Milk ; Çiğ süt = Raw milk ; İnsan sağlığı = Human health

Özet:
Bazı mantarlar, uygun çevresel koşullar altında mikotoksin adı verilen ikincil metabolitler üretirler. Bilinen 400'den fazla mikotoksin arasında aflatoksinler (AF) en toksik ve yaygın görülen gruptur. Aflatoksinler, Uluslararası Kanser Ajansı tarafından grup 1 insan karsinojeni olarak katagorize edilmişlerdir. Aflatoksinler arasında en toksik olanı AFB1 olmakla beraber süt ve süt ürünlerinde metaboliti olan AFM1 şeklinde bulunur. Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği Komisyonu tarafından çiğ süt, ısıl işlem görmüş süt, süt bazlı ürünlerin üretiminde kullanılan sütlerde bulunabilecek maksimum AFM1 miktarı 0.05 µg/kg olarak belirtilmiştir. Ulusal ve uluslararası limitlere rağmen özellikle yöresel/geleneksel süt ürünlerinde düşük sanitasyon şartları mikotoksin üremesini artırabilmektedir.
Bu bağlamda çalışmada Gaziantep ilinden çiğ süt (n:30) ve yöresel peynir (Antep peyniri, n:30) örnekleri toplanmıştır. Örneklerin ekstraksiyonu yapıldıktan sonra yüksek performanslı sıvı kromatografisi-florasan dedektör (HPLC-FLD) cihazı ile AFM1 düzeyleri belirlenmiş ve insan sağlığı açısından risk oluşturup oluşturmadıkları tahmini günlük alım (EDI) ve tehlike endeksi (HI) parametreleri üzerinden belirlenmiştir.
Validasyon çalışması sonucu; R2=0.99, geri kazanım süt ve peynir için sırasıyla % 97.9 ve % 95.4, süt ve peynir için sırasıyla tayin limiti (LOD) 0.002 µg/kg, 0.001 µg/kg ve tespit limiti (LOQ) 0.007 µg/kg, 0.003 µg/kg olarak tespit edilmiştir. Süt numunelerinde

Abstract:
Some molds produce secondary metabolites called mycotoxins under appropriate environmental conditions. Among more than 400 known mycotoxins, aflatoxins (AF) are the most toxic and common group. Aflatoxins are classified as group 1 human carcinogens by the International Cancer Agency. The most toxic species among aflatoxins is AFB1, and presence as AFM1 in milk and milk products. The maximum residue limit of AFM1 that can be found in raw milk, heat-treated milk and milk used for the production of milk-based products setted as 0.05 µg/kg by the Turkish Food Codex and the European Commission. In spite of national and international limits, low sanitation conditions can promote mycotoxin growth in local/traditional milk products. 
In this context, raw milk (n:30) and local/traditional cheese (Antep cheese) (n:30) samples collected from Gaziantep province in these study. After extraction of samples, AFM1 levels were determined by high performance liquid chromatography- fluorescence detector (HPLC-FLD), and assessed if they posed a risk to human health by estimated daily intake (EDI) and hazard index (HI) parameters.
In the result of validation study; R2=0.99, for milk and cheese; recovery values were 97.9% and 95.4%, limit of detection (LOD) were 0.002 µg/kg, 0.001 µg/kg and limit of quantification (LOQ) were 0.007 µg/kg, 0.003 µg/kg, respectively. AFM1 residues were found in the range of