Kolesterol ester transfer proteini polimorfizminin HDL ve LDL alt fraksiyonları ile ilişkisi
Association of cholesterol ester transfer protein's polymorphism with subfractions of HDL and LDL
Yazar: AYŞE GÜLİZ DİRİMEN ARIKAN
Danışman: PROF. DR. TURGAY İSBİR
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Kolesterol = Cholesterol ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Özet: Bu çalışma, lipid bozukluklarında Kolesterol Ester Transfer Proteini Polimorfizminin HDL ve LDL alt fraksiyonları ile ilişkisinin araştırılması amacıyla, 45 koroner arter hastası (yaş ort: 59,01±10,72 yıl, E/K=33/12) ve 45 kontrol grubu (yaş ort: 58,02±8,75 yıl, E/K=28/17) ile yapılmıştır. Çalışmamızda CETP gen polimorfizminin belirlenmesi amacıyla Real Time-PCR (Polimerize Zincir Reaksiyonu) yöntemi, lipoprotein alt fraksiyonlarının tayini için Quantimetrix Lipoprint sistem kullanılmıştır. İstatistiksel analiz SPSS v.22 ve v.24.0 ile yapılmıştır. Çalışmamızın sonucunda, VKİ (Vücüt Kitle İndeksi)'nin, koroner arter hasta grubunda (28,97±6,38) kontrol grubuna göre (26,52±4,39) yüksek olduğu görülmüş, gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (p<0,03). Kolesterol ilacı kullanma oranlarına bakıldığında, koroner arter hastalarının %82,6'sının (n=19), kontrol grubunun ise %17,4'ünün (n=4) ilaç kullandığı gözlenmiş ve gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (p<0,00). Tıbbi öz geçmişler karşılaştırıldığında, hem hipertansiyon hem de tip 2 diyabet koroner arter hastalarında kontrol grubuna göre daha fazla görülmüş ve gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark gözlenmiştir (p<0,00). Aile öyküsüne bakıldığında, koroner arter hasta grubunun ailelerinde kontrol grubuna göre daha fazla koroner arter hastası olduğu görülmüş ve gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark gözlenmiştir (p<0,02). Lipoprotein alt fraksiyon düzeylerine bakıldığında, küçük HDL partikül düzeyinin, kontrol grubunda koroner hasta grubuna göre daha yüksek olduğu görülmüş ve gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (p<0,00). HDL alt fraksiyonlarının genotiplere göre dağılımına bakıldığında, büyük HDL partikülünün homozigot yabanıl tip (wild type) CC genotipinde (11,00, n=81) heterozigot CT genotipine (8,00, n=9) göre daha fazla bulunduğu görülmüş ve gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmıştır (p<0,03). Sonuç olarak, sadece plazma lipid düzeylerinin değil, lipoprotein alt fraksiyon düzeylerinin genetik olarak incelenmesi, koroner arter hastalık riskinin saptanmasında yararlı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kolesterol Ester Transfer Proteini, Polimorfizm, Ateroskleroz, Koroner Arter Hastalığı.

Abstract:
Abstract: This study conducted with 45 coronary artery disease patients (mean age: 59.01±10.72 year, M/F=33/12) and 45 control group (mean age: 58.02±8.75 year, M/F=28/17) for researching on the association of Cholesterol Ester Transfer Protein (CETP)'s polymorphism with subfractions of HDL and LDL. In our study, for detecting CETP gene polymorphism, Real-Time PCR (Polymerized Chain Reaction) and for assaying subfractions of liporoteins Quantimetrix Lipoprint System are used. SPSS v.22 and v.24 are used for the statistical analysis. At the end of the study, BMI (Body Mass Index) was higher among coronary arter disease patients (28.97±6.38)  compared to control group (26.52±4.39) and there's a significance difference between group statistically (p<0.03). When considered the use of antihyperlipidemic medication, 82.6% of coronary artery disease patients (n=19), 17.4% of control group (n=4) had medication and there's a significant difference between groups statistically (p<0.00). When compared medical history, both incidence of hypertension and type 2 diabetes was higher among coronary artery disease patients compared to control group and there's a significant difference between groups statistically (p<0.00). When considered family history, the number of coronary artery disease patients was higher among disease group compared to control group and a significant difference between groups was determined statistically (p<0.02). When assessing levels of lipoprotein sub-fractions, small HDL particle level was higher among control group compared to disease group and there's a significant difference between groups statistically (p<0.00). When assessing distribution of HDL sub-fractions according to genotypes, large HDL particle level was higher among homozygote wild type CC genotype (11.00, n=81) compared to heterozygote CT genotype (8.00, n=9) and there's a significant difference between groups statistically (p<0.03). In conclusion, not only plasma lipid levels, also assessing the plasma lipoprotein sub-fraction levels genetically will be helpful to detect risk of coronary artery disease.
Key Words: Cholesterol Ester Transfer Protein, Polymorphism, Atherosclerosis, Coronary Artery Disease.