Gecikmiş dil ve konuşma tanısı almış çocukların spektral ve temporal işitsel işlemleme becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of spectral and temporal auditory processing skills in children with delayed speech and language
Yazar: FATMA YURDAKUL ÇINAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE AYÇA ÇİPRUT
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Eşiküstü işitsel işlemleme = Suprathresold auditory processing ; Gecikmiş konuşma = Delayed speech ; Odyoloji = Audiology

Özet:
Amaç: Akustik sinyalin spektral ve temporal bileşenleri merkezi işitsel sistemde işlenerek konuşma ve dilin işlemlenmesine katkıda bulunur. Bu çalışmada, erken çocukluk döneminde gecikmiş dil ve konuşması olan, orta çocukluk döneminde tipik gelişim gösteren akranlarına yetişen çocukların spektral ve temporal işitsel işlemleme becerilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Katılımcılar, test grubu olarak 7-12 yaşları arasında erken çocukluk döneminde dil ve konuşma gecikmesi olan 30 çocuk (15 K, 15 E) ve kontrol grubu olarak tipik gelişim gösteren 7-12 yaşları arasında 30 çocuk (15 K, 15 E) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş grupların bilateral orta kulak patolojisi olmaksızın 125 Hz ile 8 kHz (≤20 dB HL) arasında normal sınırlarda işitme eşikleri vardı. Dil gelişimleri Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil Testi ile değerlendirildi. Spektral ve temporal işitsel işlemleme becerilerinin değerlendirilmesinde; temporal modülasyon transfer fonksiyon (TMTF) testi, spektral temporally modüle dalgalanma testi (SMRT), Türkçe Matriks testi (TMT) ve frekans takip yanıtı (FFR) testi kullanıldı.
Bulgular: Tüm katılımcıların ifade edici ve alıcı dil yaşları kronolojik yaşları ile uyumlu ve iki grup arasında ifade edici dil ve alıcı dil puanları arasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). TMTF, SMRT ve TMT test sonuçlarında test grubu kontrol grubuna kıyasla daha düşük skorlar elde etti (p<0,05). Frekans takip yanıtının incelemesinde; test grubunun V, A ve O latanslarında kontrol grubuna göre uzama olduğu belirlendi (p<0,05). (p<0,05). TMTF, SMRT, TMT ve frekans takip yanıtı testleri arasında her iki grup içinde korelasyonlar elde edildi (p<0,05). 
Sonuç: Bulgularımız, erken çocukluk döneminde dil ve konuşma gecikmesi öyküsü olan çocukların, orta çocukluk döneminde dil ve konuşma becerilerinde akranlarına yetişseler bile işitsel işlemleme bozukluğu açısından risk altında olabileceklerini göstermektedir.

Abstract:
Objective: Spectral and temporal components of the acoustic signal are processed in the central auditory system and contribute to the speech and language processing. This study aimed to evaluate the spectral and temporal auditory processing skills of children with delayed speech and language in early childhood who catch up with their typically developing peers in middle childhood.
Materials and Methods: The participants were divided into two groups: a test group of 30 children (15 F, 15 M) aged 7-12 years with speech and language delay in early childhood, and a control group of 30 children (15 F, 15 M) aged 7-12 years with typical development. Age- and sex-matched groups had hearing thresholds within normal limits between 125 Hz and 8 kHz (≤20 dB HL), without bilateral middle ear pathology. Their language development was evaluated with the Turkish Expressive and Receptive Language Test. In the evaluation of spectral and temporal auditory processing skills; temporal modulation transfer function (TMTF) test, spectral temporally modulated ripple test (SMRT), Turkish Matrix test (TMT) and frequency following response (FFR) test were used.
Results: The expressive and receptive language ages of all participants were compatible with their chronological ages, and there was no statistically significant difference between the expressive language and receptive language scores between the two groups (p>0.05). In TMTF, SMRT and TMT test results, the test group had lower scores compared to the control group (p <0.05). In examining the frequency following response; It was determined that the V, A, and O latencies of the test group were prolonged compared to the control group (p <0.05). Correlations were obtained between TMTF, SMRT, TMT and frequency following response tests in both groups (p<0.05).
Conclusion: Our findings indicate that children with a history of speech and language delay in early childhood may be at risk for auditory processing disorder even if they catch up with their peers in speech and language skills in middle childhood.