Sigara içen ve içmeyen kronik periodontitisli hastalarda başlangıç periodontal tedavinin dişeti oluğu sıvısı, tükürük ve serumdaki oksidatif stres belirteçleri üzerine etkisi
Effect of initial periodontal therapy on the oxidative stress markers in gingival crevicular fluid, saliva and serum in smokers and non-smokers with chronic periodontitis
Yazar: MELTEM HENDEK
Danışman: PROF. DR. HATİCE EBRU OLGUN ERDEMİR ; PROF. DR. GÖNEN ÖZCAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: 4-hidroksinonenal = 4-hydroxynonenal ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Gingival oluk sıvı = Gingival crevicular fluid ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Periodontitis = Periodontitis ; Sigara içme = Smoking ; Tükürük = Saliva

Özet:
Oksidatif stres, kronik periodontitis patobiyolojisinde önemli bir rol oynar. Sigara kullanımı, periodontitis için majör bir risk faktörüdür ve reaktif oksijen türleri (ROT) ve antioksidanlar arasında dengesizliğe neden olarak vücutta oksidatif stresi indükler. Bu çalışmanın amacı, sigara içen ve içmeyen kronik periodontitisli hastalarda dişeti oluğu sıvısı (DOS), tükürük ve serum oksidatif stres biyobelirteçleri seviyesi ve aktiviteleri üzerinde başlangıç periodontal tedavinin etkisini değerlendirmek ve oksidatif hasar biyobelirteçleri, antioksidan enzim aktiviteleri ve klinik periodontal durum arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
       Kronik periodontitisli 47 hasta (24 sigara kullanan (S+P+) ve 23 sigara kullanmayan (S-P+)) ve 46 periodontal olarak sağlıklı birey (23 sigara kullanan (S+P-) ve 23 sigara kullanmayan (S-P-)) olmak üzere toplamda 93 birey çalışmaya dahil edildi. Başlangıçta tüm bireylerden DOS, serum ve tükürük örnekleri alınarak sondalama derinliği, klinik ataçman seviyesi, plak ve gingival indeksleri içeren klinik periodontal ölçümler kaydedildi. Ardından başlangıç periodontal tedavisi yapılan hastalardan 1. ve 3. aylarda tüm örnekler tekrar alınıp, klinik periodontal ölçümler kaydedildi. DOS, serum ve tükürük 8-hidroksideoksiguanozin (8-OHdG), 4-hidroksinonenal (4-HNE) seviyeleri ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) enzim aktiviteleri enzim bağlı immunosorbent analiz (ELISA) yöntemi ile analiz edildi.
       Her iki kronik periodontitisli grupta da başlangıç periodontal tedavi sonrası klinik periodontal parametrelerde istatistiksel anlamlı gelişmeler görüldü. DOS 8-OHdG her iki kronik periodontitisli grupta, her iki periodontal olarak sağlıklı bireylere göre anlamlı yüksek bulundu. Tükürük 8-OHdG seviyesi ve GSH-Px enzim aktivitesi kronik periodontitisli hastalarda S-P- grubuna göre anlamlı artmış bulundu. S+P+ grubunda, DOS 4-HNE seviyesi periodontal olarak sağlıklı bireylere göre anlamlı yüksek bulundu. Başlangıç periodontal tedavi sonrası, DOS 8-OHdG seviyesi her iki periodontitis grubunda da düşerken; tükürük 8-OHdG seviyesi sadece S-P+ grubunda anlamlı bir şekilde düştü. Ek olarak, DOS ve tükürük 8-OHdG ve 4-HNE ile tüm klinik periodontal ölçümler arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunurken; DOS GSH-Px enzim aktivitesi de klinik ataçman seviyesi ile pozitif olarak korelasyonda bulundu.   
       Sonuç olarak, sigara ve periodontitisin oksidatif denge aleyhine, periodontal tedavinin ise oksidatif denge lehine etki yaratacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Oxidative stress plays an important role in the pathobiology of chronic periodontitis. Smoking is a major risk factor for periodontitis, induced oxidative stress in the body, causing an imbalance between reactive oxygen species (ROS) and antioxidant. The aim of the study was to determine the effect of initial periodontal treatment on gingival crevicular fluid (GCF), saliva and serum oxidative stress biomarkers levels and enzyme activities in smoking and non-smoking patients with chronic periodontitis and to investigate the relationship among the oxidative damage biomarkers, antioxidant enzymes activities and clinical periodontal status.
Fourthy-seven patients with chronic periodontitis (24 smokers (S+P+) and 23 non-smokers (S-P+)) and 46 periodontally healthy subjects (23 smokers (S+P-) and 23 non-smokers (S-P-)) totally 93 subjects were included in the study. At baseline, the GCF, serum and saliva samples were taken and clinical periodontal measurements including probing depth, clinical attachment level, plaque and gingival indices were recorded from the all subjects. After that, from patients who had received initial periodontal treatment, all samples were taken and all clinical periodontal measurements were recorded at the 1st and the 3rd months again. 8-hydroxydeoxyguanosine (8-OHdG), 4-hydroxynonenal (4-HNE) levels and glutathione peroxidase (GSH-Px) enzyme activities of GCF, serum and saliva samples were analyzed with enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). 
Statistically significant improvements were demonstrated in clinical parameters after periodontal treatment in both groups with chronic periodontitis. 8-OHdD of GCF was found significantly higher in both groups with chronic periodontitis compared to both groups with periodontally healthy subjects. Saliva 8-OHdG levels and GSH-Px enzyme activities in both groups with chronic periodontitis were significantly increased compared to S-P- groups. In S+P+ group, GCF 4-HNE level was found significantly higher than periodontally healthy subjects. After periodontal treatment, GCF 8-OHdG levels were significantly decreased in both periodontitis groups while saliva 8-OHdG levels were significantly decreased in only S-P+ group.  Additionally, it was demonstrated there were significant positive correlations between GCF and saliva 8-OHdG and 4-HNE and all periodontal clinical measurements, while GCF GSH-Px enzyme activities were positively correlated with clinical attachment level.
In conclusion, it is thought that an impact against to oxidative equilibrium may develop in smoking and periodontitis and an impact in favor oxidative equilibrium may be progressed by initial periodontal therapy.