Postmenopozal kadınlarda kemik mineral yoğunluğu ile vücut kompozisyonu ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of body mineral density and body composition and quality of life in postmenoposal women
Yazar: BURCU KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kadınlar = Women ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kemik hastalıkları-metabolik = Bone diseases-metabolic ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Menopoz = Menopause ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Postmenopoz = Postmenopause ; Vücut bileşimi = Body composition ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, postmenopozal kadınlarda kemik mineral yoğunluğu değerleri ile vücut kompozisyonu arasındaki ilişki ve kemik mineral yoğunluğunun yaşam kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlandı.

              Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 01.11.2021-31.01.2022 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Polikliniğine başvuran son 2 hafta içerisinde DXA çekimi yapılmış, çalışmaya alınma kriterlerini sağlayan çalışmaya katılmaya gönüllü 300 postmenopozal kadından oluşmaktadır. Katılımcılara Aile Hekimliği Polikliniğinde mevcut olan in-body cihazıyla vücut kompozisyon analizi yapıldı. Yüz yüze görüşme tekniği ile katılımcılara sosyodemografik anket ve QUALEFFO-41 ölçeği soruldu. Tüm veriler SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. 

	      Bulgular: Çalışmaya 300 postmenopozal kadın katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 57,66±8,45, ortanca değeri 56,0 (min:40, maks:85) idi. Katılımcıların VKİ ortalaması 31,76±5,81, ortanca değeri 31,50 (min:18,5, maks:49,8) idi. Vücut kitle indeksi sınıflamasına göre değerlendirildiğinde katılımcıların %10,7'si normal kilolu,%30,3'ü fazla kilolu, %59,0'ı obez idi. Katılımcıların ilk adet görme yaklaşık 13 yaş, doğum sayısı yaklaşık 3, düşük sayısı yaklaşık 1, menopoz yaşı yaklaşık 47, menopoz süresi yaklaşık 11 yıl idi. Katılımcıların %74,3'ü ilkokul ve altı eğitim seviyesindeyken %25,7'si ortaokul ve üstü eğitim seviyesindeydi. Katılımcıların %14,0'ı cerrahi bir nedenle menopoza girmişken, %86,0'sı doğal süreçlerde menopoza girmiştir. Katılımcıların %68,7'sinde en az bir kronik hastalık bulunmaktadır. Kronik hastalığı olan katılımcılarda birinci sıklıkta görülen kronik hastalık %37,3 ile hipertansiyon ikinci sıklıkta %24,3 ile diyabet üçüncü sıklıkta %17,0 ile troid hastalıklarıdır. Katılımcıların %22,0'ı osteoporoz iken %57,7'si osteopenik idi. QUALEFFO-41 alt ölçeğinden olan ağrı ölçeğinin ortalaması 40,12±24,83 ortanca değeri 40,0 (min:0, maks:95); fiziksel fonksiyon ölçeğinin ortalaması 28,73±18,89 ortanca değeri 26,47 (min:0, maks:94,11); sosyal etkinlik ölçeğinin ortalaması 57,02±22,76 ortanca değeri 56,78 (min:0, maks:100); genel sağlık algısı ölçeğinin ortalaması 55,86±20,59 ortanca değeri 58,33 (min:8,33, maks:100); zihinsel işlev ölçeğinin ortalaması 44,47±17,29 ortanca değeri 44,4 (min:2,77, maks:86,11); toplam QUALEFFO-41 ölçeğinin ortalaması 40,09±16,18 ortanca değeri 39,94 (min:6,34, maks:90) idi.

              Sonuç: VKİ, vücut ağırlığı, iskelet kas ağırlığı, yağ ağırlığı, bazal metabolizma hızının azalmasının ve yaşlanmanın osteoporoz riskini arttırdığı; günlük aktivite artışının osteoporozdan koruyucu etkisi olduğu görüldü. Hem iskelet kas ağırlığında hem de yağ ağırlığında artışın; KMY değerlerini arttırdığı gösterildi.

              Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, osteopeni, KMY, Vücut Kompozisyonu, Postmenopozal Kadın

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the relationship between bone mineral density values and body composition and the effect of bone mineral density on quality of life in postmenopausal women.

              Material and Method: This study consists of 300 postmenopausal women who applied to the Physical Therapy and Rehabilitation Polyclinic center of Selcuk University Medical Faculty Hospital between 01.11.2021 and 31.01.2022, had DXA shooting within the last 2 weeks, and met the inclusion criteria and volunteered to participate in the study. Body composition analysis was performed on the participants with the in-body device available in the Family Medicine Outpatient Clinic. Sociodemographic questionnaire and QUALEFFO-41 scale were asked to the participants by face to face interview technique. All data were evaluated using the SPSS 22.0 statistical package program. Statistical significance was accepted as p<0,05.

	      Results: 300 postmenopausal women participated in the study. The mean age of the participants was 57,66±8,45, and the median value was 56,0 (min:40, max:85). The mean BMI of the participants was 31,76±5,81, and the median value was 31,50 (min:18,5, max:49,8). When evaluated according to body mass index classification, 10,7% of the participants were normal weight, 30,3% were overweight, and 59,0% were obese. The participants' first menstruation was approximately 13 years old, the number of births was approximately 3, the number of miscarriages was approximately 1, the age of menopause was approximately 47, and the duration of menopause was approximately 11 years. While 74,3% of the participants were at primary school or below education level, 25,7% of them were at secondary school or higher education level. While 14,0% of the participants entered menopause for a surgical reason, 86,0% of them entered menopause in natural processes. 68,7% of the participants have at least one chronic disease. Among the participants with chronic diseases, the first common chronic disease is hypertension with 37,3%, the second frequency is diabetes with 24,3%, the third is thyroid diseases with 17,0%. While 22,0% of the participants were osteoporosis, 57,7% were osteopenic. The mean of the pain scale from the QUALEFFO-41 subscale was 40,12±24,83, the median value was 40,0 (min:0, max:95); the mean of the physical function scale was 28,73±18,89, the median value was 26,47 (min:0, max:94,11); the mean of the social activity scale was 57,02±22,76, the median value was 56,78 (min:0, max:100); the mean of the general health perception scale was 55,86±20,59, the median value was 58,33 (min:8,33, max:100); the mean of the mental function scale was 44,47±17,29, the median value was 44,4 (min:2,77, max:86,11); the mean of the total QUALEFFO-41 scale was 40,09±16,18, the median value was 39,94 (min:6,34, max:90).

	      Conclusion: BMI, body weight, skeletal muscle weight, fat weight, decreased in basal metabolic rate and aging increase the risk of osteoporosis; it was observed that the increase in daily activity had a protective effect on osteoporosis. Increase in both skeletal muscle weight and fat weight; it has been shown to increase BMD values.
	
	      Keywords: Osteoporosis, osteopenia, BMD, body composition, postmenoposal women