Türkiye'de çalışma ilişkilerinin dönüşümü: Kurumsallaşmanın ötesi
The tarnsformation of the work realtions in Turkey: Beyond the institutionalization
Yazar: EMEK ÖNDER ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. METİN ÖZUĞURLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kurumsallaşma = Institutionalization ; İş ilişkileri = Labour relations

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de çalışma ilişkilerinin dönüşümü kurumsallaşma perspektifi ile ele alınmaya çalışılmıştır. Bu perspektifin oluşturulmasında öncelikli olarak kuramsal yaklaşımlar ekseninde bir kurumsallaşma tarifi oluşturmak hedeflenmiştir. Ardından Türkiye'de çalışma ilişkilerinin Osmanlı son döneminden başlayarak tarihine bu perspektif doğrultusunda değerlendirmeler sunulmuştur. Kuramsal tartışmalarda temel olarak kurumsallaşmış çalışma ilişkisini oluşturan temel olgular çıkarılmaya ve bunların denk düştüğü kavramlar belirlenerek tarihsel değerlendirmeler bu zemin üzerinde yapılmaya çalışılmıştır.Değerlendirmelerin ana savı; Türkiye'de genel olarak 1960 sonrası belirli bir kurumsal veçhe kazanmış olan çalışma ilişkilerinin, özellikle 1980'lerin sonrasında varolan kurumsal yapının çözülmesi doğrultusunda bir eğilim taşıdığıdır. Bu açıdan öncelikli olarak kurumsal ilişkilerin denk düştüğü kavramsal çerçeve, kuramsal tartışma bölümünde kurularak, hem tarihsel değerlendirmeler hem de güncel yönelim belirlenen kavramlar ekseninde tartışılmıştır. Kurumsallaşmış ilişkileri referans alan siyasal ve sosyal dilin özellikle çalışma ilişkilerinin önemli bileşeni olan devlet ayağında geçirdiği dönüşümün kurumsuzlaşma yönünde bir gelişmeyle paralel olduğu düşünülmektedir. Bu düşünce ise; Türkiye'de 2002 AKP hükümeti döneminin meclis tutanaklarının, belirlenen kavramlar ekseninde incelenmesi ile sınanmaya çalışılmıştır. Bu dönüşüm ayrıca kurumsal ilişkilerin temel öğeleri açısından belirli amprik veriler ile birlikte hukuksal çerçevede yaşanan dönüşümlerin ilişkisine dayanan bir analiz yapılarak anlaşılmaya ve gösterilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, the transformation of the work relations in Turkey is investigated through the institutionalist perspective. First, in the formation of such a perspective, a description of institutionalization in the context of theoretical approaches is to be achieved. Second, analyses about the history of work relations in Turkey since the late Ottoman period were presented through this perspective. In the theoretical debates, primarily the major phenomena constituting the institutionalized relations of work are to be emphasized and historical analyses are to be based on the related concepts.The main argument of the analyses here is that work relations in Turkey, which passed through a new institutional phase in the post-1960 period, especially contributed to the dissolution of the same structure in the post-1980 context. Thus, while the conceptual framework matching primarily the institutional relations is established in the section for the theoretical discussion, both the historical analyses and the contemporary tendencies are discussed on the basis of the chosen concepts. The transformation of the political and social language, which takes the institutional relations as its reference point, at the state level, which is an especially important component of the work relations, demonstrates parallelisms with the de-institutionalization. This idea has been elaborated through the chosen concepts with an investigation of the TGNA meeting records during the 2002 AKP government in Turkey. Furthermore, this transformation, from a perspective emphasizing the basic elements of the institutional relations, was described and presented with the use of particular empirical data on the basis of an analysis about the transformations in the legal context.