Sınıf öğretmeni adaylarının ilkokul 4. sınıf öğrencileri tarafından yazılmış metinleri değerlendirmelerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of pre-service primary school teachers' evaluation of the texts written by the fourth grade students in terms of different variables
Yazar: NURBANU ŞEREN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN ÖZKARA
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgilendirici metin = Informational text ; Değerlendirme = Evaluation ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Metin oluşturmak = Textual constrction ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen değerlendirme = Teacher evaluation ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni adaylarının ilkokul 4. sınıf öğrencileri tarafından yazılmış metinleri değerlendirmelerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada nicel araştırma türü olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Akdeniz Üniversitesi Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı'nda 4. sınıfta öğrenim görmekte olan öğretmen adayları olarak belirlenmiş ve mevcut öğretmen adaylarından 75 kişiye ulaşılmıştır. Evrenin tamamına yakın bir kısmına ulaşılmasından dolayı örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Veri toplama aracı olarak kullanmak amacıyla basit seçkisiz örneklem yoluyla seçilmiş bir ilkokulun 4.sınıf öğrencilerine hikâye edici ve bilgilendirici metin çalışmaları yazdırılmıştır. Uzman görüşü alınarak metinler değerlendirilmiş ve bir hikâye edici bir bilgilendirici olmak üzere metin özelliklerini en iyi yansıttığı düşünülen toplam iki metin çalışması seçilmiştir. Bu metin çalışmaları, sınıf öğretmeni adaylarına verilerek onlardan değerlendirme yapmaları istenmiştir. Öğretmen adaylarının değerlendirme yaparken belirttiği ölçütler, Temizkan (2008) tarafından geliştirilen Bilgilendirici ve Öyküleyici Metinleri Değerlendirme Formu ile araştırmacı tarafından puanlanmıştır. Formun araştırmaya uygunluğunun sağlanması konusunda bir eğitim uzmanı, bir alan uzmanı ve bir ölçme uzmanının görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmada elde edilen veriler bir istatistik programında analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına bakıldığında sınıf öğretmeni adaylarının hikâye edici ve bilgilendirici metinleri değerlendirme puanları ile cinsiyet, akademik not ortalaması ve Ölçme ve Değerlendirme dersinden aldıkları başarı notu arasında hem boyutlar açısından hem de ölçme aracının geneli açısından anlamlı bir fark çıkmamıştır.  Hikâye edici metinleri değerlendirme puanları ile Türkçe Öğretimi dersinden aldıkları başarı notu değişkeni arasında hem boyutlar açısından hem ölçme aracının geneli açısından anlamlı bir fark bulunmazken, bilgilendirici metinleri değerlendirme puanları ile Türkçe öğretimi dersinden aldıkları başarı notu arasında dil-anlatım boyutunda anlamlı bir fark bulunmaktadır. Sınıf öğretmeni adaylarının hikâye edici ve bilgilendirici metinleri değerlendirme puanları karşılaştırıldığında ise öğretmen adaylarının hikâye edici metinleri değerlendirirken daha fazla değerlendirme ölçütünü göz önüne aldıkları ve dolayısıyla hikâye edici metinleri değerlendirme puanlarının bilgilendirici metinleri değerlendirme puanlarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca sınıf öğretmeni adaylarının hem hikâye edici hem bilgilendirici metinleri değerlendirirken metinlerde en çok dil-anlatım özelliklerine dikkat ettikleri görülmüştür. Bunu sırasıyla içerik ve dış yapı özellikleri takip etmektedir. Öğretmenlerin değerlendirme yaparken metinlerdeki mekanik özellikleri içerikten ayrı puanlaması ve Türkçe Öğretimi dersinin metin değerlendirmeye yönelik uygulamalar içermesi önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate pre-service primary school teachers' evaluation of the texts written by fourth grade students in terms of different variables. Correlational survey model, a type of quantitative research, was used in the study. The population of the study was the pre-service teachers who were being trained in the fourth grade at Primary School Teaching Department at Akdeniz University.  A total of 75 pre-service teachers participated in the current study. A sampling method was not employed as almost all of the population was included. To collect data, fourth grade students at a primary school were chosen through simple random sampling and these students were asked to write some narrative and expository texts. The texts were evaluated by peer reviewing. A narrative and an expository text, which were thought to reflect text characteristics were chosen for the analysis. Pre-service teachers were asked to evaluate these texts. The measures used by pre-service teachers while evaluating the texts were scored by the researcher herself by using the Narrative and Expository Text Evaluation Form developed by Temizkan (2008). An educationist, a domain expert, and a measure specialist were consulted in order to make the form suitable for the study. Data obtained in the study were analyzed through a statistical program. The findings of the study demonstrated that pre-service teachers' evaluation points about narrative and expository texts did not show any significant relationship with gender, average cumulative grade point or the final grade they get from the Assessment and Evaluation Course in terms of both dimension and overall of measure tool. While there was not any significant differences between pre-service teachers' evaluation points about narrative texts and the final grade which they got from the Teaching of Turkish Language Course in terms of both dimension and overall of measure tool, there was a significant difference between their expository text evaluation points and the final grades they got from the Teaching of Turkish Language Course in terms of language expression dimension. When pre-service teachers' evaluation points about narrative and expository texts were compared, it was found that they took more criteria into consideration while evaluating the narrative texts. As a result, their evaluation points about narrative texts were found to be higher than their evaluation points about expository texts. Besides, the findings showed that pre-service teachers paid attention to the language expression features the most while evaluating both narrative and expository texts, which was followed by content and external structure features. Bearing in mind the results of the current study, it might be suggested that pre-service teachers might evaluate the mechanical features separately from the context. It might also be proposed that Teaching Of Turkish Language Course may include practices regarding aimed at text evaluation.