Branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik düzeyleri ve iş yaşam kalitesine yönelik algıları
Branch teachers' multicultural efficiency levels and their perceptions towards quality of work life
Yazar: MEHMET İSMETOĞLU
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN ARGON
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel kontrol = Cognitive control ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı; branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik düzeyleri ile iş yaşam kalitesi algıları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik düzeyi ile iş yaşam kalitesine yönelik algıları belirlenmiş, branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik düzeyi algıları ile iş yaşam kalitesi algıları arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca araştırmada branş öğretmenlerinin kişisel değişkenlerinin algıları üzerinde anlamlı fark oluşturup oluşturmadığı belirlenmiştir.
İlişkisel tarama modeli ile yürütülen araştırma, Düzce ili Akçakoca ilçesindeki resmi lise ve ortaokullarında çalışmakta olan branş öğretmenleri üzerinde yürütülmüştür. Araştırma evrenini bu okullarda 2015-2016 eğitim öğretim yılında görev yapan 340 öğretmen oluşturmuş, öğretmenlerin tamamına ulaşılmış, 327 öğretmenden geri bildirim alınmıştır. Veriler kişisel bilgi formu, Öğretmenlerin Çokkültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği ve İş Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS paket programında çözümlenmiş, verilerin analizinde frekans, yüzde, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Sperman Rho korelasyon analizi yapılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik düzeyleri ortalamanın üzerinde; ''yükseğe yakın" düzeydedir. Branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik ölçeği alt boyutları olan, farkındalık, beceri ve bilgi alt boyutlarının tamamında ''yükseğe yakın" düzeydedir. Branş öğretmenlerinin iş yaşam kalitesine yönelik algıları ''yüksek" düzeydedir. İş yaşam kalitesi alt boyutlarından toplam yaşam alanı, güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları, iş gören kapasitesinin geliştirilmesi, sosyal sorumluluk, sosyal bütünleşme ve demokratik ortam alt boyutlarında ''yüksek" düzeydeyken, uygun ve adil karşılık alt boyutunda ise ''orta" düzeydedir. 
Branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik algıları kişisel değişkenlere göre incelendiğinde, cinsiyet, çalışılan kurum türü, kıdem, branş, farklı kültürel yapıya sahip yerleşim biriminde çalışma, Türkçe' den farklı bir dille iletişim kurma değişkenlerinde anlamlı farklar ortaya çıkarken, AB projesinde görev alma değişkeninde branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik algılarında anlamlı fark ortaya çıkmamıştır.

Branş öğretmenlerinin iş yaşam kalitesine yönelik algıları kişisel değişkenlere göre incelendiğinde, cinsiyet, kurum türü, kıdem değişkenlerinde anlamlı farklar ortaya çıkarken, branş, farklı kültürel yapıya sahip yerleşim biriminde çalışma, Türkçe' den farklı bil dille iletişim kurma ve AB projelerinde görev alma değişkenleri açısından branş öğretmenlerinin iş yaşam kalitesi algıları arasında anlamlı fark bulunmamıştır.
Branş öğretmenlerinin çokkültürlü yeterlik algıları ile iş yaşam kalitesi algıları arasında toplam ölçeklerde ve ölçeklerin alt boyutlarında orta ve düşük düzeyde, pozitif yönlü, çeşitli ilişkiler ortaya çıkmıştır.
Bu sonuçlar çerçevesinde, çokkültürlü eğitim fakültelerinde seçmeli ders olarak okutulması, ''Anadolu ve Çokkültürlülük" eğitiminin tüm öğretmenlere verilmesi, öğretim programlarında yer alan kazanımların çokkültürlü eğitim ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılması ve okul ortamlarının sosyal yaşamı destekler nitelikte tasarlanması, önerileri getirilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to present the relation between branch teachers' multicultural efficiency levels and their perceptions towards quality of work life. In accordance with this purpose, branch teachers' multicultural efficiency levels and their perceptions towards quality of work life were determined and the relation between branch teachers' multicultural efficiency levels and their perceptions towards quality of work life was examined. Also, it was determined that branch teachers' personal variables whether create or not meaningful differences for their perceptions. 
The sample of the research was figured with relational survey model and the universe of the study consists of 340 branch teachers who work at state high schools and secondary schools in Düzce, Akçakoca in 2015-2016 education year. All teachers were reached and the feedback of 327 teachers was received. Research data were collected via personal information form, multicultural efficiency perceptions scale and quality of work life scale. Research data was analyzed with SPSS programme and on data analysis; percentage, frequency, Mann‐Whitney U Test, Kruskal‐Wallis Test, and Spearman Rho correlation analysis were used.
According to research results, it was confirmed that teachers' multicultural efficiency levels are above average; "close to high" levels. Awareness, skill and knowledge, sub-dimensions of branch teachers' multicultural efficiency perception scale, are all at "close to high" level. Branch teachers' perceptions towards quality of work life are at high level. Total life space, safe and healthy working conditions, development of wage earners capacity, social responsibility, social integration and democratic environment, sub-dimensions of quality of work life scale, are at high level but suitable and fair compensation sub dimension is at medium level. 
When teachers' perceptions towards multicultural efficiency are examined according to personal variables, findings based on gender, organization type and length of service, branch, working at an environment having different cultural structure and communicating with foreign languages aside from Turkish demonstrates that there is a meaningful difference. in terms of the variable of assignment at EU projects, there is not a meaningful difference for branch teachers' multicultural efficiency perceptions. 
When teachers' perceptions towards quality of work life are examined according to personal variables, findings based on gender, organization type and length of service demonstrates that there is a meaningful difference on the other hand in terms of the variables of branch, working at an environment having different cultural structure, communicating with foreign languages aside from Turkish and assignment at EU projects, there is not a meaningful difference for branch teachers' quality of work life perceptions. 
There are positive directional and different relations at medium and low‐level between Branch teachers' multicultural efficiency perceptions and quality of work life perceptions both in total and in all the sub-dimensions. 
Within the frame of these results, it is suggested that multicultural efficiency should be taught as lesson at education faculties, "Anatolia and Multiculturalism" education should be given to all teachers, learning outcomes of teaching programs should be restructured in the scope of multicultural education principles and school environment should be designed to support social life.