Prediyaliz hastalarında nöropati ve pruritus varlığının değerlendirilmesi
Evaluation of Presence of Neuropathy and Pruritus in Predialysis Patients
Yazar: CANSU SÖYLEMEZ
Danışman: DOÇ. DR. UFUK EMRE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kaşıntı = Pruritus ; Nöropatiler = Neuropathies ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Üremik nöropati KBY'de en sık görülen nörolojik komplikasyondur. Son yapılan çalışmalarda nöropatinin diyaliz öncesi (prediyaliz) hastalarında da yaygın (%70) görüldüğü belirtilmektedir. Ayrıca kaşıntısı olan bireylerde nöropatinin daha sık olduğu ve  kaşıntının nöropatinin bir göstergesi olabileceği belirtilmektedir. Diyaliz tedavisi alan hastalarda kaşıntı ve nöropati birlikteliği ile ilgili çok sayıda çalışma varken prediyaliz dönemdeki hastaları değerlendiren çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Biz de bu çalışmada, prediyaliz hastalarında standart sinir sinir ileti çalışması ile polinöropati varlığını, sempatik deri yanıtı ile otonom sistemin değerlendirilmesini ve bu incelemelerin pruritus ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık.         
Çalışma planı: Çalışmaya 60 prediyaliz hastası ile 30 sağlıklı gönüllü kontrol dahil edildi. Çalışmaya katılan hastaların ayrıntılı anamnezi alındı ve nörolojik muayeneleri yapıldı.  Hastaların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), hastalık süresi, hastalık evresi, eşlik eden hastalıklar ve laboratuar tetkikleri kayıt edildi. Nöropatik semptom varlığını sorgulamak için NSS, kaşıntı şiddetini sorgulamak için VAS ve modifiye kaşıntı şiddeti ölçekleri kullanıldı. Prediyaliz hastaları ve kontrol grubunda elektromiyografik olarak polinöropati protokolünde sinir ileti incelemesi ve her iki üst ekstremitede sempatik deri yanıtı çalışıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 60 hastanın 44'ü (%73,3) kadın, 16'sı (%26,7) erkek, yaş ortalamaları 59,6±10,5 idi. Kontrol grubuna dahil edilen 30 sağlıklı gönüllünün ise 11'i erkek (%37), 19'u kadın (%63), yaş ortalamaları ise 50,1±7,4 idi. Kaşıntısı olan ve olmayan grup arasında nöropati arasında anlamlı istatiksel fark saptanmadı (p >0,05). Kaşıntısı olan grupta VKİ (p=0,034) ve ürik asit değeri (p=0,022) anlamlı olarak yüksekti, diğer laboratuar bulguları arasında anlamlı fark saptanmadı (p >0,05). Evrelere göre iki gruba ayrılarak kontrol grubuyla yapılan karşılaştırmada gruplar arasında nöropati ve pruritus arasında anlamlı fark izlenmemesine rağmen, hasta grubunda, sol median sinir BKAP'ı ve hızı, sol median sinir DSAP'ı, sol tibial sinir BKAP'ı ve hızı, sağ sural sinir amplitüdü ve sol peroneal sinir motor hızı her iki grupta anlamlı olarak daha düşüktü  (p <0,05). Her iki grupta hastaların sol median sinir motor distal latans değerleri kontrol grubuna göre anlamlı  uzundu. Her iki grupta nöropatik semptom varlığı, kaşıntı, kaşıntı şiddetinde anlamlı fark bulunmadı (p >0,05).
Sonuç: Çalışmamızda prediyaliz  hastalarında elektromiyografik incelemede polinöropati varlığı anlamlı yüksek saptanmamasına karşın nöropatik şikayetlerin sık gözlenmesi ve  bazı elektrofizyolojik parametrelerde anormallik saptanması prediyaliz hastalarının hem nöropatik yakınmalar hemde elektrofizyolojik bulgular açısından takibinin önemli olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca pruritusu olan prediyaliz olgularında VKİ ve ürik asit değerlerinin kontrolü hem pruritusun etyolojisine hem de hastaların semptomlarının azaltılmasına ışık tutması açısından değerli olabilir. 
Anahtar Kelimeler: Pruritus, Nöropati, Kronik böbrek yetmezliği.

Abstract:
Objective: Uremic neuropathy is the most common neurological complication of CRF. Recently conducted studies indicated that neuropathy is also common in predialysis patients (70%). It is also reported that neuropathy was more common in individuals with pruritus and pruritus might be a marker of neuropathy. Although there are numerous studies focused on co-existence of pruritus and neuropathy in the patients undergoing dialysis treatment, the number of studies evaluating patients at the predialysis stage is limited. In this study, our objective was to investigate the presence of polyneuropathy with the standard nerve conduction test, the autonomic system with the sympathetic skin response test and the correlation of these evaluations with pruritus.
Method: 60 predialysis patients and 30 healthy volunteers as the control group were included in the study. A detailed anamnesis was obtained from each participating patient and all underwent a neurological examination.  Patient's age, gender, body mass index (BMI), duration and stage of the disease, comorbidities and  laboratory examinations were recorded. We used the NSS scale for the assessment of the presence of the neuropathic symptoms and the VAS scale for the assessment of the severity of pruritus. In both predialysis patients and the control group, the nerve conduction test was carried out according to the polyneuropathy protocol and the sympathetic skin response test was performed in both upper extremities.  
Results: 44 (73,3%) of the total 60 participating patients were females and 16 (26,7%) were males.Their average age was 59.6 ± 10.5 years. Regarding the control group, 19 (63%)  of the total 30 healthy volunteers were females and 11 (37%)  were males. The average age was 50.1 ± 7.4 years in this group. There was no statistically significant difference between the groups with and without pruritus in respect of neuropathy (p>0,05). In the pruritus group, the BMI (p=0,034) and uric acid levels (p=0,022) were significantly higher but other laboratory findings were comparable (p >0,05). Although the comparison with the control group, after dividing the patients into two groups according to the disease stage, revealed that there was no significant difference between the groups considering neuropathy and pruritus, the left median nerve CMAP and velocity, left median nerve SNAP, left tibial nerve CMAP and velocity, right sural nerve amplitude and left peroneal nerve motor velocity were significantly lower in both patient groups. The distal motor latency values in the left median nerve were longer in both patient groups compared to the control group (p <0,05). There was no significant difference between the groups in respect of the presence of the neuropathic symptoms, pruritus and severity of pruritus (p >0,05).
Conclusion: Although in our study, the presence of the polyneuropathy was not significantly high in the electromyographic examination of the predialysis patients, the common neuropathic complaints and the detection of abnormalities in some electrophysiological parameters indicated that  it might be important to follow up the predialysis patients for the neuropathic complaints and electrophysiological findings. Furthermore, the control of the BMI and uric acid values in the predialysis patients with pruritus might be valuable for the elucidation of the etiology of pruritus and to relieve the symptoms of the patients.
Key words: Pruritus, Neuropathy, Chronic renal failure.