İnsanlarda sosyal robot algısı ve ruh sağlığı hizmetleri alanında robot teknolojisi
Human perception of social robots and robotics in mental healthcare
Yazar: BÜŞRA SARIGÜL
Danışman: PROF. DR. SERPİL AYGÜN CENGİZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU AYŞEN ÜRGEN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Sosyal Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Görsel algılama = Visual perception ; Psikolojik algılama = Psychological perception ; Robotlar = Robots ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sosyal robot = Social robot ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments ; İnsani robot = Humanoid robot

Özet:
Değişen ve gelişen teknoloji ile robotlar sosyal yaşamın bir parçası olmaya başladığı gibi aynı zamanda sağlık, eğitim ve endüstriyel alanlarda da aktif olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, insan ve robot etkileşimi alanında yapılan çalışmalar disiplinlerarası bir boyutta ele alınarak farklı ölçüm teknikleri kullanılmaya devam etmektedir. Sosyal bir varlık olarak insanın temel yetilerden biri diğer bireylerin ve hayvanların davranışları hakkında tahminlerde bulunmaktır. Robotlara yönelik algıda ne gibi farklılıklar meydana geldiğini araştırabilmek için bu çalışmada tahmine dayalı bilgi işleme paradigması kullanılmıştır. Bunun yanı sıra, çoklu duyu algılama sistemi üzerinden görsel - işitsel uyaran birlikteliği kullanılarak robot algısı açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada üç farklı formda (İnsan, Robot ve Android) statik görsel materyalden faydalanılmıştır. İşitsel uyaran için ise iki farklı ses kaydı (insan sesi, robot sesi) kullanılmıştır. Çalışma gerekli karşılaştırmanın yapılabilmesi için; Deney 1 (görsel uyaran: İnsan – Robot / işitsel uyaran: insan sesi – robot sesi) ve Deney 2 (görsel uyaran: İnsan – Android / işitsel uyaran: insan sesi – robot sesi) şeklinde tasarlanmıştır. Katılımcılar 1sn süre ile gösterilen görsel materyal sonrası gelen sesin (2sn) insana mı yoksa yapay forma (Robot / Android) mı ait olduğunu saptamışlardır. Araştırma bulgularına göre, katılımcılar uyumlu denemelerde uyumsuz denemelere oranla daha hızlı performans göstermişlerdir. Bunun yanı sıra, çalışma bulguları bir ajandaki insansı benzerlik arttıkça buna uyumlu işitsel bir uyaran beklentisi oluşturduğumuzu da göstermektedir. Diğer bir deyişle, robotların nasıl tasarlanması gerektiği ve beklentilerimizde ne gibi farklılıklar yarattığı konusunda yeni bir bakış açısı sunmaktadır. Ayrıca tahmin mekanizmasını çoklu uyaran sistemi ile insan – robot etkileşimi bağlamında ele alan ilk literatür çalışması olma niteliği taşımaktadır.

Abstract:
Robots are becoming a part of social life and are also actively used in health services, education and industry with the changing and developing technology. Research in the field of human and robot interaction are handled in an interdisciplinary dimension and different measurement techniques continue to be used. As social beings, a fundamental ability humans possess is to be able to predict how others living things such as humans or animal behave. To address this question, we used a well – established prediction paradigm from cognitive science in the context of human – robot interaction. In addition, robot perception has been tried to be explained by using the combination of audio-visual stimuli over the multi-sensory perception system. In the study, we used three different static visual stimulus (Human, Robot and Android). We used two different sound files as an auditory stimuli (human voice, robot voice). To make a comparison between Human and virtual forms (Robot and Android), we separated the study as Experiment 1 (visual stimulus: Human – Robot / auditory stimulus: human voice - robot voice) and Experiment 2 (visual stimulus: Human – Android / auditory stimulus: human voice - robot voice). Their task was to indicate whether the voice belongs to a human or a robot as fast as possible with a key press. The visual cue was either congruent or incongruent with the sound stimuli. According to the findings, participants respond faster when the visual cue is congruent with the sound stimuli than when the visual cue is incongruent with the sound stimuli. trials than in the incompatible trials. In addition, our results show that the human – likeness of the agent affects how much congruency effect we get.  In other words, our study provides insights about how robots should be designed and what kind of changes are created in our expectations. In addition, it is the first literature study that deals with the prediction paradigm in the context of multisensory perception and human-robot interaction.