Bağımsızlık kriteri seçiminin transfer fiyatlandırması analizleri için önemi ve etkileri
The significance and effects of the independence criterion on transfer pricing analysis
Yazar: BURAK ULUÇOBAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TAŞTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsızlık = Independence ; Kar marjları = Profit margins ; Transfer fiyatlandırma = Transfer pricing

Özet:
Günümüzde en çok kullanılan transfer fiyatlandırması yöntemlerinden biri işleme dayalı net kâr marjı yöntemidir. Bu yöntem ile yapılan analizlerde emsal alınacak verilerin ilişkisiz kişiler arasında gerçekleşen işlemlere ait olması için bağımsızlık kriteri belirlenir. Söz konusu kriter belirlenirken veri tabanının oluşturduğu bağımsızlık göstergeleri kullanılır. Ancak bağımsızlık kriteri belirlenirken hangi göstergelerin kullanılacağı konusunda ulusal ya da uluslararası bir yönerge yoktur. Bu nedenle, emsal seçimi sürecinde hangi bağımsızlık göstergelerinin kullanılacağı genellikle subjektif yargılarla belirlenmektedir. Emsallere uygunluk ilkesini en titiz şekilde sağlayacak ideal durum, bağımsızlık kriterinin en muhafazakâr göstergenin kullanılarak belirlenmesidir. Ancak bu ideal durum, araştırma konusu şirketin faaliyet alanına göre genellikle emsal veri yetersizliğine yol açar. Bu sorunu gidermek için alternatif yollara başvurulabilir.
Bu çalışmada Amadeus veri tabanı kullanılarak üç ayrı endüstri için emsal veri araştırması yapılmış ve bağımsızlık kriterinin emsal kârlılık sonuçlarına etkisi incelenmiştir. Daha sonra bu sonuçlardan yola çıkarak hangi uygun alternatiflerin uygulanabilir olduğu üzerine değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bu amaçla her bir araştırma için, veri tabanı üzerinde kullanılacak araştırma stratejileri belirlenmiş, elde edilen veriler işlenmiş ve istatistiki yöntemler kullanılarak emsal kârlılık aralığı hesaplamaları yapılmıştır. Daha sonra hesaplamalardan elde edilen sonuçlar değerlendirilerek bağımsızlık kriterinin belirlenmesinde kullanılabilecek alternatif stratejiler ve bunların uygunluğu yorumlanmıştır. Bağımsızlık kriterinin genişletilmesi durumunda ortaya çıkan ilk sonuç, emsal olarak kullanılabilecek veri sayısının yaklaşık üç-dört katına çıkmasıdır. Bu sonuç, kıyaslamada istatistiki olarak anlamlı bir aralık belirlemek için bağımsızlık kriterinin genişletilmesinin gerekli olabileceğini ortaya koymaktadır. İkinci olarak ortaya çıkan sonuç, bağımsızlık kriteri genişletildiği zaman kârlılık göstergelerinde genel bir artış eğilimi görülmektedir. Bu eğilim transfer fiyatlandırması analizine vergi idarelerinin bakışını etkileyecektir.

Abstract:
Transactional net margin method is one of the most frequently used methods in today's transfer pricing analyses. In this method, an independence criterion is determined which aims to ensure the obtained results belong to the transactions realized between unrelated entities. This criterion is based on a set of independence indicators compiled from a commercial database. However, there are no national or international guidelines on how to select indicators when determining an independence criterion. For this reason, the selection of independence indicators is usually based on subjective judgments. The ideal situation that will meet the arm's length principle is to determine the independence criterion using the most conservative indicator. However, this ideal situation often leads to the problem of insufficient comparable data based on the business scope of the tested party. Alternative scenarios can be used to resolve this problem.
In this study, we conduct a comparable data analysis for three different industries using the Amadeus database and examine the effects of the independence criterion on benchmark results. Then, using these results, we evaluate how appropriate alternative strategies could be applied in practice. For this purpose, we determine research strategies to be applied on the database for each scenario, process the resulting data, and then, make benchmark range calculations using statistical methods. After evaluating the results obtained from the calculations, we interpret alternative strategies that can be used in determining the independence criterion and their applicability. Our primary finding is that when we expand the independence criterion, we obtain three to four times more comparable data. This result shows that it may be necessary to extend the independence criterion to determine a statistically significant arm's length range in comparison. The second finding is that there is a general upward trend in profitability indicators when the independence criterion is expanded. This trend will affect tax authorities' view of transfer pricing analysis.