Elektronik ticaret uygulamaları, elektronik ticaretin finansmanı ve muhasebeleştirilmesi
Electronic commerce applications, financing and accounting of electronic commerce
Yazar: İNANÇ KILIÇKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AZİZE ESMERAY
Kayseri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Muhasebe ve Finans Yönetimi Anabilim Dalı / Muhasebe ve Finans Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Son yüzyılda yaşanan teknolojik gelişmeler neticesinde, ilk başlarda askeri amaçlarla kullanılan internet, 2000'li yılların başında bireylerin kullanımına sunulmuş ve insanların yaşam tarzında adeta bir dönüm noktası olmuştur. İnternet teknolojisinin ticaret ile bütünleşmesi sonucu elektronik ticaret kavramı ortaya çıkmıştır. İlk başlarda sınırlı sayıda ürünün alınıp satılabildiği elektronik ticaret ortamı günümüzde hemen hemen her türlü ürün ve hizmetin alınıp satılabildiği sanal bir ortam haline gelmiştir. 
İnternetin gelişmesi, elektronik ticaretin ortaya çıkması muhasebe süreçlerinde de bir takım değişiklik ve yeniliklere yol açmıştır. Muhasebede kullanılan irsaliye, fatura, beyanname gibi basılı belgeler internet ortamına taşınarak e-irsaliye, e-fatura, e- beyanname gibi yeni muhasebe terimlerinin doğmasına neden olmuştur. 
Bu çalışmada; elektronik ticaretin ortaya çıkışı ve gelişimi, amaçları, türleri, araçları ve faydalı yönleri hakkında bilgiler verildikten sonra; elektronik ticaretle ilgili muhasebe belgesi türlerine, alış ve satışların muhasebeleştirilmesi süreçlerine değinilmiştir. Uygulama bölümünde ise elektronik ticaret alanında faaliyet gösteren bir üretim, satış ve pazarlama firmasının elektronik ticaretle ilgili örnek muhasebe kayıtlarına yer verilmiştir.
Çalışmanın son bölümünde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanında bulunan; elektronik ticaret ve muhasebe, elektronik ticaret ve vergi konularında hazırlanmış lisansüstü tezleri kapsayan bir bibliyometrik analiz yapılmıştır.  Analiz ile elektronik ticaret ve muhasebeleştirilmesi; elektronik ticaretin vergilendirilmesi konularında yapılan lisans üstü tez çalışmaları ile ilgili genel bilgilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda ulaşılan 94 adet lisansüstü tez; türlerine, izin durumlarına, yıllara, üniversitelere, üniversite türüne, danışman unvanına, danışmanların cinsiyetine, enstitülere, anabilim dallarına, hazırlandığı dillere, sayfa sayısına, yazarın cinsiyetine göre sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Araştırma konusu olan, 2000-2024 yılları arasında hazırlanan tezlerden 89 adeti yüksek lisans, 5 adeti doktora tezidir. Çalışmalardan 85 adeti izinli, 9 adeti ise izinsiz tezlerden oluşmaktadır. Araştırma konusu ile ilgili en çok çalışmanın 2019 yılında yapıldığı; 43 farklı üniversitede konunun araştırıldığı; en çok çalışmanın Marmara Üniversitesinde yapıldığı tespit edilmiştir. Tezlere en çok profesör doktor, en az ise doktor unvanlı akademisyenlerin danışmanlık yaptığı görülmüştür. Tezlere danışmanlık yapan akademisyenlerin 74'ü erkek, 20'si ise kadın akademisyenlerden oluşmaktadır. Araştırma konusunda en fazla tez 86 adet ile sosyal bilimler enstitüsünde hazırlanmıştır. Tezlerden 91 adeti Türkçe, 3 adeti ise İngilizce olarak; 62 – 650 sayfa aralığında hazırlanmıştır.

Abstract:
As a result of technological developments in the last century, the internet, which was initially used for military purposes, was made available to individuals in the early 2000s and became a turning point in people's lifestyles. As a result of the integration of internet technology with commerce, the concept of electronic commerce emerged. The electronic commerce environment, where a limited number of products could be bought and sold at first, has now become a virtual environment where almost all kinds of products and services can be bought and sold.
The development of the Internet and the emergence of electronic commerce have led to some changes and innovations in accounting processes. Printed documents such as delivery note, invoice and declaration used in accounting have been moved to the internet environment and giving rise to new accounting terms such as e-delivery note, e-invoice and e-declaration. In this study; After giving information about the emergence and development of electronic commerce, its purposes, types, tools and beneficial aspects; Types of accounting documents related to electronic commerce and accounting processes of purchases and sales are mentioned. 
In the application section, sample accounting records related to electronic commerce of a production, sales and marketing company operating in the field of electronic commerce are included.
In the last part of the study, a bibliometric analysis was conducted covering postgraduate theses prepared on electronic commerce and accounting, electronic commerce and tax in the database of the Council of Higher Education National Thesis Center.The aim of the analysis is to present general information about postgraduate theses on electronic commerce and accounting; taxation of electronic commerce. In this regard, 94 graduate theses were evaluated by classifying them according to their types, permission status, years, universities, university type, advisor title, gender of advisors, institutes, departments, languages in which they were prepared, number of pages, and gender of the author. In this context; 89 of the theses prepared between 2000-2024 are master's theses and 5 are doctoral theses. 85 of the studies are theses with permission and 9 are theses without permission. It was determined that the most studies on the research topic were conducted in 2019; the subject was researched in 43 different universities; and the most studies were conducted at Marmara University. It was observed that the most advisors for theses were professors and the least were academicians with doctoral titles. Of the academicians advising the theses, 74 were male and 20 were female. The highest number of theses on the subject of research was prepared in the social sciences institute with 86 theses. 91 of the theses were prepared in Turkish and 3 in English, ranging from 62 to 650 pages.