Cinsel yönelime ve ruhsal hastalıklara yönelik tutumlarda belirsizliğe tahammülsüzlüğün rolü
The role of intolerance to uncertainty in attitudes towards sexual orientiation and mental ilnesses
Yazar: ORKUN HOŞGÖREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada bireylerin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri ile cinsel yönelime dönük tutumları ve ruhsal hastalıklara yönelik inançları arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca değerlendirilen değişkenlerin, katılımcıların sosyodemografik özellikleriyle (eğitim, yaş, cinsiyet, cinsel yönelim) olan ilişkisi araştırılmıştır. On sekiz yaşından büyük 177 (103 kadın, 73 erkek, 1 diğer) katılımcıya çevrimiçi ortamda Sosyodemografik Bilgi Formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Cinsel Yönelim Tutum Ölçeği ve Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeği uygulanmıştır. Sosyodemografik verilerin değerlendirilmesinde betimsel analiz yöntemleri, gruplar arası karşılaştırma yaparken, Mann Whitney U analizi, Kruskal Wallis, Student T-Testi, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için de Pearson/Spearman Korelasyon analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre katılımcıların belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyi ile cinsel yönelime dönük olumsuz tutum düzeyi arasında (r=.273, p<.01) ve ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inanç düzeyi arasında (r=.425, p<.01) olumlu yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca cinsel yönelime dönük olumsuz tutum düzeyi ile ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inanç düzeyi arasında olumlu yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (r=.630, p<.01). Katılımcıların cinsiyeti ile cinsel yönelime dönük olumsuz tutum ve ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inanç düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Heteroseksüel katılımcıların daha yüksek cinsel yönelime dönük olumsuz tutum düzeyine (U=567, p<.001) ve daha yüksek ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inanç düzeyine (U=828.5, p<.01) sahip olduğu gözlenmiştir. Katılımcıların eğitim seviyesi yükseldikçe cinsel yönelime dönük olumsuz tutum düzeyinin ve ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inanç düzeyinin azaldığı gözlenmiştir. Katılımcıların yaşı ile olumsuz tutum ve inançları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Araştırma bulgularına göre farklı alanlardaki ayrımcı ve damgalayıcı tutumların kesişimsel özellikleri olabileceği ve temelinde bireyin belirsizliğe tahammülsüzlüğünün bulunabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the relationships between participants' intolerance of uncertainty, attitudes towards sexual orientation and beliefs about mental were investigated. Additionally, the relationships between these concepts and participants' sociodemographic information (education, age, gender, sexual orientation) were investigated. Sociodemographic Information Form, Intolerance of Uncertainty Scale, Sexual Orientation Attitude Scale and Beliefs Towards Mental Illness Scale were given to 177 participants (103 women, 73 men, 1 other) over 18 years of age through online platform. Descriptive analysis methods were employed to evaluate sociodemographic data; Mann Whitney U analysis, Kruskal Wallis, Students T-Test were used to make comparisons between groups, and Pearson/Spearman Correlation analysis methods are used to determine the relationship between variables. According to the findings of the study, positive relationships between the level of intolerance of uncertainty and the level of negative attitudes towards sexual orientation (r=.273, p<.01) and the level of negative beliefs about mental illnesses (r=.425, p<.01) were found. Moreover, positive relationship between the level of negative attitudes towards sexual orientation and the level of negative beliefs about mental illnesses were found (r=.630, p<.01). There was no significant difference between the participants' gender and their attitudes towards sexual orientation, and their beliefs about mental illnesses. It was observed that heterosexual participants had a higher level of negative attitudes towards sexual orientation (U=567, p<.001) and a higher level of negative beliefs about mental illnesses (U=828.5, p<.01). It was also observed that as participants' education level increased, their level of negative attitudes towards sexual orientation and level of negative beliefs about mental illnesses were decreased. There is no significant relationship between participants' age and negative attitudes and beliefs. According to the research findings, it was considered that different types of discriminatory and stigmatizing attitudes may have an intersectional characteristics and intolerance of uncertainty may be the underlying factor.