Bir üniversite hastanesi endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğine başvuran, insülin kullanmayan tip 2 diyabet hastalarının kendi kendine kan glikozu ölçümünün metabolik kontrol ile ilişkisi
Relationship between self-monitoring blood glucose levels and metabolic control status in patients with TYPE 2 diabetes mellitus who treated with non-insulin regimens and applied to endocrinology and metabolic diseases clinic of a university hospital
Yazar: MUSTAFA KOCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Kan glükozu = Blood glucose ; Kan glükozu ölçümü-bireysel = Blood Glucose Self-Monitoring ; Metabolizma = Metabolism ; Öz denetim = Autocontrol

Özet:
Giriş ve Amaç: Diyabet, glisemik kontrolün ötesinde, sürekli bakım gerektiren, karmaşık, kronik bir hastalıktır. Diyabette özdenetim sürecinin en önemli aşamalarından biri, glukometre ile ölçülen kan glikozunun izlenmesidir. Tip 1 diyabetli hastalarda kendi kendine ölçüm sıklığının, HbA1c düzeylerindeki düşüş ve akut komplikasyonlardaki azalma ile anlamlı olarak ilişkili olduğu gösterilmiştir. Ancak oral tedavi ve bazal insülin tedavisi kullanan tip 2 DM hastalarında kendi kendine kan glikozu ölçümlerinin ne zaman ya da ne sıklıkta uygulanması gerektiğine dair kanıtlar yetersizdir. Çalışmanın amacı insülin kullanmayan diyabet hastalarının kendi kendine ölçüm yapma sıklıklarını belirlemek ve bu ölçümlerin hastaların metabolik kontrol durumları ile ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniklerine Nisan 2017 - Haziran 2017 tarihleri arasında başvuran, 18-65 yaş arası tip 2 diyabet hastalarında yapıldı. Hastaların şeker ölçüm cihazı kullanım durumları ile VKİ'leri, bel çevreleri, bel-kalça oranları, HbA1c, LDL, HDL, VLDL, trigliserit değerleri ve komplikasyon durumları değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya 129 hasta dahil edildi. Hastaların %69,8'i kadındı. Kadınların eğitim durumu ve gelir düzeyi daha düşüktü. Hastaların %60,5'i obezdi ve %52,7'sinin diyet uyumu kötüydü. Glikoz ölçümü yapan hastaların %23,7'si şeker ölçüm cihazı kullanımı ile ilgili bilgilerini diyabet eğitimi veren kişilerden, %17,5'i ise doktorlarından öğrendiğini belirtti. Glikoz ölçüm sıklığına göre veriler değerlendirildiğinde, kombine tedavi kullananların monoterapi kullananlara göre daha sık ölçüm yaptığı görüldü (p:0,001). Ayrıca HbA1c'si yüksek olan hastaların daha sık ölçüm yaptığı (p: 0,043) ve bu hastalarda daha çok komplikasyon görüldüğü sonucuna ulaşıldı (p:0,046). 
Sonuç: Endokrin polikliniğine başvuran insülin kullanmayan diyabet hastalarının düzenli günlük kan glikozu ölçüm oranı düşüktür. Hastaların genel olarak vücut kitle indeksleri yüksek, diyet uyumları zayıftır. Kendi kendine kan glikozu ölçümü HbA1c'si yüksek, komplikasyonun daha çok görüldüğü hasta gruplarında daha sıktır.
Anahtar kelimeler: tip 2 diyabetes mellitus, kendi kendine kan glikozu ölçümü, metabolik kontrol

Abstract:
Background and Aim: Diabetes is a complex, chronic disease requiring continuous care beyond glycemic control. One of the most important steps of the self-regulatory process is the self monitoring of blood glucose. It has been shown that self-monitoring frequency in patients with Type 1 diabetes is significantly associated with a decrease in HbA1c levels and a reduction in acute complications. However, there is insufficient evidence of when or how often self-administered blood glucose measurements should be administered in patients with type 2 diabetes using oral therapy and basal insulin therapy. The purpose of the study is to determine the frequency of self-monitoring of diabetes patients who do not use insulin and to investigate the relationship between these monitoring frequency and the metabolic control status of the patients.
Materials and Methods: This cross-sectional study was performed in Endocrinology and Metabolism Diseases outpatient clinic of Ankara University Faculty of Medicine, between April 2017 and June 2017, in type 2 diabetic patients aged 18-65 years. HbA1c, LDL, HDL, VLDL, triglyceride values and complication status of the patients were evaluated.
Findings: 129 patients were included in the study. 69.8%of the patients were female. Female patients' education status and income levels are lower. 60.5%of the patients were obese and 52.7%of the patients had poor diet compliance. 23.7%of the patients who took the glucose measurement stated that they learned about the use of the glucometer from the diabetes educators and 17.5%from the doctors. When evaluated according to the frequency of glucose measurement, it was observed that the users of the combined treatment performed more frequent measurements than those using monotherapy (p: 0.001). In addition, patients with higher HbA1c levels had more frequent measurements (p: 0.043) and more complications were observed in these patients (p: 0.046).
Conclusion: Daily blood glucose measurement rate of diabetic patients who do not use insulin referring to endocrine polyclinic is low. Patients generally have high body mass indexes and poor diet compliance. Self-monitoring of blood glucose is more frequent in patients with higher HbA1c levels and more complications.
Key words: type 2 diabetes mellitus, self-measurement of blood glucose, metabolic control