İspanya ve Türkiye örnekleri üzerinden nükleer karşıtı hareketin yazılı basındaki temsiliyeti
The representation of anti nuclear movement in the printed media through the cases of Turkey and Spain
Yazar: FİLİZ YAVUZ ÇAKICI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖZÇAĞLAYAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Gazeteler = Newspapers ; Hegemonya = Hegemony ; Nükleer enerji = Nuclear energy ; Nükleer kirlilik = Nuclear pollution ; Rıza üretimi = Consent manufacturing ; Türkiye = Turkey ; Çevre hareketleri = Environmental movements ; İspanya = Spain

Özet:
Nükleer enerji hükümetler üstü bir konu; bir devlet politikasıdır. Dolayısıyla bu politika dahilinde siyasi görüşleri farklı olsa da 1970'lerden itibaren (isteyerek ya da zorunda kalarak) hükümetler eliyle Türkiye'de nükleer enerjiye geçiş sürecinde, İspanya'da ise nükleer enerji kullanımında ısrar edilmiştir. Öte yandan nükleer enerji, başta yöre insanı olmak üzere tüm halkın yaşamını etkileyecek nitelikte bir konudur. Bu yüzden bu sürecin başarıya ulaşması halkın nükleer enerjiye rıza göstermesine bağlıdır. Medya ise halkın rızasını sağlamak için egemen söylemi yeniden ve yeniden üreterek yayan bir kurum olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Kavramsal temelini Gramsci'nin Hegemonya ve Althusser'in Devletin İdeolojik Aygıtları kavramlarının oluşturduğu bu çalışma, Eleştirel Söylem Analizi çerçevesinde Teun van Dijk'in sosyobilişsel yönteminden yararlanarak, 1970-2015 yılları arasında İspanya basınından El País ve ABC gazeteleri ile Türkiye basınından Cumhuriyet, Milliyet ve Hürriyet gazetelerindeki nükleer enerji haberlerinde nükleer karşıtı hareketin temsiliyetine odaklanmış, bu haberlerde halkın nükleer enerjiye dair rızasının nasıl üretildiği anlamaya çalışmış ve İspanya ile Türkiye basının bu konuya yaklaşımını kıyaslamıştır. Her iki ülkede de ekoloji gazeteciliği alanında daha önce yapılmış benzer çalışmalara rastlanmaması çalışmanın özgünlüğünü vurgulamak açısından önemlidir.

Abstract:
Nuclear energy in Turkey is a supra-governmental issue and it is a state policy. Therefore, even though their political views were different, the process of transition to nuclear energy by governments in Turkey since 1970s and the use of nuclear energy in Spain have been insisted. Nuclear energy, on the other hand, is an issue that will affect the lives of all people, especially the local ones. Hence, the success of this process depends on the general public's consent. In order to provide the consent of the people, the media emerges as an institution that reproduces the dominant discourse.
The study, having a conceptual base from Gramsci's theory of hegemony and Althusser's concept of ideological state apparatuses as well as using Teun van Dijk's sociocognitive approach, focuses on the representation of the anti-nuclear movement in the nuclear energy news published in the El País and ABC dailies from the Spanish Media and the Cumhuriyet, Milliyet, and Hurriyet dailies from the Turkish Media between 1970 and 2015. During this period, it was tried to evaluate how the general public's consent to nuclear was created in these news and to compare the approaches of the Turkish and Spanish media to this issue. It is crucial to emphasize the uniqueness of this research since there is not adequate number of studies in the environmental journalism literature in both countries.