Okulların mizah ikliminin öğretmenlerin iş doyumuna olan etkisi
The effect of schools' humor climate on teachers' job satisfaction
Yazar: ŞULE NUR SELÜK
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL GÜNDÜZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mizah = Humour ; Mizah iklimi = Humour climate ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu çalışmada, okulların mizah ikliminin öğretmenlerin iş doyumu üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı içinde Erzurum ili Aziziye, Karayazı, Palandöken ve Yakutiye ilçelerindeki ilkokul ve ortaokul kurumlarında görevli 3206 öğretmen oluşturmaktadır. Bu evrenden, basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 478 öğretmen ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında "Mizah İklimi Ölçeği" ve "İş Tatmini Ölçeği"nden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, ilişkisiz grup "t" testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Scheffe testi, korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada okulların mizah iklimine ilişkin öğretmen görüşleri "orta" düzeyde bulunmuştur. Mizah iklimi; pozitif mizah iklimi alt boyutunda "yüksek", negatif mizah iklimi alt boyutunda "orta", yönetici desteği mizah iklimi alt boyutunda "yüksek" ve grup dışı mizah alt boyutunda "düşük" düzeydedir. Öğretmen görüşlerine göre, okulların mizah iklimi hiçbir alt boyutta cinsiyet değişkenine göre farklılaşmamaktadır. Öğretmen görüşlerine göre, okulların mizah iklimi ile öğrenim durumu değişkeni arasında pozitif mizah iklimi, negatif mizah iklimi ve grup dışı mizah iklimi boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Yönetici desteği mizah iklimi alt boyutunda ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Öğretmen görüşlerine göre, okulların mizah iklimi ile kıdem arasında mizah iklimi ölçeği toplam ve alt boyut puanlarının hiçbirinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunamamıştır. Öğretmen görüşlerine göre, okulların mizah iklimi ile branş değişkeni arasında sadece yönetici desteği mizah iklimi alt boyutunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin iş doyumu, ölçeğin genelinde "yüksek" değerlendirmesi içindedir. Öğretmenlerin iş doyumu ile cinsiyet, kıdem ve branş değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Öğrenim durumu değişkeni bakımından lisans mezunu öğretmenlerin iş doyumu lisansüstü mezunu öğretmenlere göre daha yüksek bulunmuştur. Mizah iklimi ölçeği alt boyutları ile iş doyumu ölçeği toplam puanları arasında; pozitif mizah iklimi ile pozitif yönde, negatif mizah iklimi ile negatif yönde, yönetici desteği mizah iklimi ile pozitif yönde ve grup dışı mizah iklimi ile negatif yönde ilişki vardır. Mizah ikliminin pozitif mizah iklimi, negatif mizah iklimi ve grup dışı mizah iklimi alt boyutlarında iş doyumu üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Yönetici desteği mizah iklimi alt boyutu ise iş doyumu üzerinde anlamlı bir yordayıcı değildir.

Anahtar Sözcükler: Mizah, Mizah iklimi, İş doyumu, Öğretmen

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of schools' humor climate on teachers' job satisfaction. Relational screening model was used in the research. The population of the research consists of 3206 teachers working in primary and secondary schools in Erzurum province Aziziye, Karayazı, Palandöken and Yakutiye districts in the 2021-2022 academic year. 478 teachers selected from this universe by simple random sampling method constitute the sample of the research. "Humor Climate Scale" and "Job Satisfaction Scale" were used to collect data. Frequency, unrelated group "t" test, one-way analysis of variance (ANOVA), Scheffe test, correlation and regression analysis were used in the analysis of the data. In the study, teachers' views on the humor climate of the schools were found to be "moderate". Humor climate; It is "high" in the positive humor climate sub-dimension, "moderate" in the negative humor climate sub-dimension, "high" in the executive support humor climate sub-dimension, and "low" in the out-group humor sub-dimension. According to the teachers' opinions, the humor climate of the schools does not differ according to the gender variable in any of the sub-dimensions. According to the teachers' opinions, significant differences were found between the humor climate of schools and the variable of educational status in the dimensions of positive humor climate, negative humor climate and out-group humor climate. On the other hand, no significant difference was found in the sub-dimension of executive support, humor climate. According to teachers' opinions, no statistically significant difference was found between the humor climate of the schools and seniority in any of the total and sub-dimension scores of the humor climate scale. According to the opinions of the teachers, a significant difference was found between the humor climate of the schools and the branch variable only in the sub-dimension of the humor climate of administrator support. Teachers' job satisfaction is generally within the "high" rating of the scale. No significant difference was found between teachers' job satisfaction and gender, seniority and branch variables. In terms of educational status variable, job satisfaction of undergraduate teachers was found to be higher than graduate teachers. Between the sub-dimensions of the humor climate scale and the total scores of the job satisfaction scale; There is a positive relationship with a positive humor climate, a negative relationship with a negative humor climate, a positive relationship with a supervisor support humor climate, and a negative relationship with a non-group humor climate. It is seen that humor climate is a significant predictor of job satisfaction in the sub-dimensions of positive humor climate, negative humor climate and out-group humor climate. Executive support, on the other hand, humor climate sub-dimension is not a significant predictor of job satisfaction.

Keywords:  Humor, Humor climate, Job satisfaction, Teacher