Çocukluk çağı travmaları, psikolojik katılık ve psikolojik esneklik ile depresyon, anksiyete ve stres arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The investigation of the relationship between childhood traumas, psychological inflexibility and psychological flexibility and depression, anxiety and stress
Yazar: HATİCE RUMEYSA MEŞE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF BİLGE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Psikolojik esneklik = Psychological flexibility ; Psikolojik katılık = Psychological inflexibility ; Stres = Stress ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada Çocukluk Çağı Travmaları, Psikolojik Katılık ve Psikolojik Esneklik ile Depresyon, Anksiyete ve Stres Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-59 yaş arası %54,1'i kadın, yaş ortalaması 29,91 (Ss. = 8,48) olan 399 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara Bilgilendirilmiş Onam, Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Kabul ve Eylem Formu- II, Psikolojik Esneklik Ölçeği ve Depresyon, Anksiyete, Stres-21 Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler araştırma soruları doğrultusunda IBM SPSS 23 kullanılarak çeşitli parametrik (t-testi, Tek Yönlü ANOVA, post hoc, Pearson Korelasyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon) ve non-paramentik (Mann Whitney U, Kruskal Wallis Testi, Spearman Korelasyon Analizi) testler kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre çocukluk çağı travmaları, psikolojik katılık, psikolojik esneklik ile depresyon, anksiyete, stres arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. İhmal ve istismar türü çocukluk çağı travma geçmişi olan katılımcıların çoğunun psikolojik katılık ve depresyon, anksiyete, stres puanları geçmişi olmayanlara kıyasla daha yüksek bulunmuştur. Psikolojik esneklik ve alt ölçek puanları ise ihmal ve istismar geçmişi olan bireylerde olmayanlara kıyasla düşüktür. Regresyon analizi sonuçlarına göre duygusal istismar, psikolojik katılık ve psikolojik esneklik depresyon, anksiyete, stres puanlarını yordamaktadır. Bu sonuçlar doğrultusunda depresyon, anksiyete, stres'in çocukluk çağı travmaları, psikolojik katılık ve psikolojik esneklik ile ilişkili olduğu söylenebilir. Çalışmanın bulguları literatür doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
In this research, it was aimed to investigate the relationships between childhood traumas, psychological inflexibility and psychological flexibility and depression, anxiety and stress. The sample of the study consists of 399 participants between the ages of 18-59, 54.1% of whom are women, with an average age of 29.91 (Ss. = 8.48). Informed Consent, Demographic Information Form, Childhood Trauma Questionare, Acceptance and Action Questionnaire-II, Psychological Flexibility Scale and Depression, Anxiety, Stress Scale-21 were applied to the participants. The data obtained from the scales were used in various parametric (t-test, One-Way ANOVA, post hoc, Pearson Correlation Analysis, Multiple Linear Regression) and non-paramentic (Mann Whitney U, Kruskal Wallis Test, Spearman Correlation Analysis) in line with research questions. According to the analysis results, significant relationships were found between childhood traumas, psychological inflexibility, psychological flexibility and depression, anxiety, stress. Most of the participants with a history of neglect and abuse type of childhood trauma had higher psychological inflexibility and depression, anxiety, stress scores than those without a childhood trauma history. Psychological flexibility and subscale scores are lower in individuals with a history of neglect and abuse compared to those who do not. According to the results of the regression analysis, emotional abuse, psychological inflexibility and psychological flexibility predict depression, anxiety, and stress scores. In line with these results, it can be said that depression, anxiety, stress are related to childhood traumas, psychological inflexibility and psychological flexibility. The findings of the study are discussed in line with the literature.​