Ankilozan spondilitli hastalarda kaplıca tedavisi, su içi egzersizi ve kara egzersizinin hastalık aktivitesi, semptomları, uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve serum sklerostin seviyesi üzerine olan etkileri
The effects of spa treatment, acuatic exercise and land exercise on disease activity, symptoms, sleep quality, quality of life and serum sclerostin level in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: ERSİN BEŞTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT DÜNDAR
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Hidroterapi = Hydrotherapy ; Kaplıcalar = Thermal springs ; Sklerostin = Sclerostin ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, ankilozan spondilitli hastalarda su içi egzersiz, kaplıca tedavisi ve kara egzersizinin hastalık aktivitesi, semptomları, uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve serum sklerostin seviyesi üzerine olan etkilerini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza; Modifiye Newyork tanı kriterlerine göre AS tanısı alan 60 hasta dahil edildi. Hastalar rastgele su içi egzersizi (20 hasta), kaplıca tedavisi (20 hasta) veya kara egzersizi (20 hasta) grubuna alındı. Su içi egzersizi grubuna; 32-33 °C sıcaklıktaki yüzme havuzunda, fizyoterapist eşliğinde toplam 60 dakika tedavi verildi. Kaplıca grubuna; 38-40 °C derece kaplıca havuzunda, tüm vücut banyosu şeklinde toplam 20 dakika tedavi verildi. Kara egzersizi grubuna; fizyoterapist eşliğinde toplam 60 dakika tedavi verildi. Tüm hastalar 4 hafta süresince, haftada 5 gün, toplam 20 seans ve 5-6 kişilik grup fizyoterapisi şeklinde tedavi aldı. Hastalar tedavi başlangıcında, tedavi bitiminde ve 12.haftada değerlendirildi. Hastaların demografik veriler (yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (BMI), eğitim düzeyi, sigara ve alkol kullanımı, hastalık süresi ve kullandığı ilaçlar) kaydedildi. Hastalık aktivitesi BASDAİ ve ASDAS-CRP ile fonksiyonel durum BASFİ ile, entezit MASES ile, spinal mobilite BASMİ ile, yaşam kalitesini ASQoL ile, uyku kalitesi PUKİ ile, yorgunluk düzeyleri FSS ile değerlendirildi. Tedavi başlangıcında, tedavi bitiminde ve 12. haftalarda serum sklerostin düzeyi ölçümü (SunRed marka Human Sklerostin Elisa kiti ile) yapıldı ve sonuçlar ng/dl olarak kaydedildi. İstatistiksel analiz IBM SPSS Version 22 ile yapıldı. P <0.05 olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Gruplar arasında başlangıçta yaş, cinsiyet, hastalık süresi, eğitim düzeyi, sigara ve alkol kullanımı, kullandıkları ilaçlar, BMİ, BASDAİ, BASFİ, ASDAS-CRP, MASES, BASMİ, göğüs ekspansiyonu, ASQoL, FSS, toplam PUKİ skoru ve PUKİ alt bileşenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark mevcut değildi. Tüm gruplarda tedavi sonrası ve 12.hafta kontrollerinde; BASDAİ, BASFİ, MASES, BASMİ, ASQoL ve toplam PUKİ skorlarında istatistiksel olarak anlamlı ve benzer iyileşme sağlandı (p <0.05). ASDAS-CRP ve FSS'de üç tedavi grubunda da tedavi sonrası ve 12. haftada istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı. Kara egzersizi grubunda, tedavi sonrası ASDAS-CRP'de istatistiksel olarak daha fazla iyileşme saptandı. ASDAS-CRP'de 12.hafta kontrolünde görülen iyileşme; kaplıca ve kara egzersizi gruplarında, su içi egzersizi grubuna göre istatistiksel olarak daha fazlaydı. Kara egzersizi grubunda, tedavi sonrası FSS'de istatistiksel olarak daha fazla iyileşme saptandı. 12.haftada FSS'deki iyileşme açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Su içi egzersiz grubunda; tedavi sonrası ve 12. haftada göğüs ekspansiyonunda istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı. Kaplıca ve kara egzersizi gruplarında göğüs ekspansiyonunda tedavi sonrası ve 12.hafta kontrollerinde başlangıca göre artış görüldü, ancak bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildi. Kaplıca ve su içi egzersizi gruplarında uyku latansı; kara egzersizi grubunda ise uyku süresinde daha iyi sonuçlar elde edildi. Uykunun diğer bileşenleri ve toplam
PUKİ skoru üzerine üç grupta benzer etkinlik gösterdi. Tedavi sonrası ve 12.haftada serum sklerostin düzeyinde görülen değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı değildi. Serum sklerostin düzeyi ile göğüs ekspansiyonu arasında pozitif yönde hafif korelasyon; yaş, BMİ ve ESH arasında ise negatif yönde hafif korelasyon saptandı. Serum sklerostin düzeyi ile hastalık süresi, BASDAİ, ASDAS-CRP, BASFİ, MASES, BASMİ, ASQoL, PUKİ, FSS ve CRP arasında ilişki saptanmadı.
Sonuç: Su içi egzersiz, kaplıca tedavisi ve kara egzersizi ile AS'li hastalarda; hastalık aktivitesi, spinal mobilite, entezit, uyku kalitesi, yorgunluk, fonksiyon ve yaşam kalitesinde tedavi sonrası 12.haftaya kadar devam eden istatistiksel olarak anlamlı iyileşme sağlandı. Su içi egzersiz göğüs ekspansiyonu geliştirmede daha etkili bulundu. Bu çalışma; AS'li hastalarda serum sklerostin düzeyi ve non-farmakolojik tedavi yaklaşımları (kara egzersizi, su içi egzersiz ve kaplıca tedavisi) arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk çalışmadır. Üç grupta da, 12. haftada serum sklerostin düzeyinde başlangıca göre benzer bir artış izlendi (bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildi). Serum sklerostin düzeyi ile göğüs ekspansiyonu arasında pozitif yönde hafif korelasyon; yaş, BMI ve ESH arasında ise negatif yönde hafif korelasyon saptandı.

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to investigate the effects of spa treatment, aquatic exercise and land exercise on disease activity, symptoms, sleep quality, quality of life and serum sclerostin level in patients with ankylosing spondylitis.
Materials and Methods: 60 patients diagnosed with AS according to the Modified New York diagnostic criteria were included in our study. Patients were randomly assigned to aquatic exercise (20 patients), spa treatment (20 patients) or land exercise (20 patients) groups. To aquatic exercise group; A total of 60 minutes of treatment was given in the swimming pool at 32-33°C accompanied by a physiotherapist. To the spa group; In the 38-40°C hot spring pool, a total of 20 minutes of treatment was given as a whole body bath. To the land exercise group; A total of 60 minutes of treatment accompanied by a physiotherapist was given. All patients received treatment for 4 weeks, 5 days a week, a total of 20 sessions and a group form physiotherapy session composed of 5 6 people. Evaluation was made at the beginning of the treatment, at the end of treatment and at the 12th week. The demographic data of the patients (age, gender, body mass index (BMI), education level, smoking and alcohol use, duration of the disease and medicines used) were recorded. Disease activity was evaluated with BASDAI and ASDASCRP, functional status with BASFI, enthesitis with MASESS, spinal mobility with BASMI, quality of life with ASQoL, sleep quality with PSQI, fatigue levels with FSS. Serum sclerostin level measurement (with SunRed brand Human Sclerostin Elisa kit) was performed at the beginning of treatment, at the end of treatment and at 12th weeks, and the results were recorded as ng/dl. Statistical analysis was done with IBM SPSS Version 22. P <0.05 was considered statistically significant.
Results: In terms of age, gender, duration of illness, education level, smoking and alcohol use, medicines used, BMI, BASDAI, BASFI, ASDAS-CRP, MASES, BASMI, chest expansion, ASQoL, FSS, total PSQI score and PSQI subcomponents, there was no statistically significant difference between the groups at the beginning. In the post-treatment and 12th week controls in all groups; Statistically significant and similar improvement was achieved in BASDAI, BASFI, MASES, BASMI, ASQoL and total PSQI scores (p <0.05). There was a statistically significant development in ASDAS-CRP and FSS in all three treatment groups after treatment and at the 12th week. Statistically more improvement was observed in ASDAS-CRP after treatment in the land exercise group. The advancement seen in the 12th week control in ASDAS-CRP was statistically more in the spa and land exercise groups than the aquatic exercise group. Statistically more progress was observed in FSS after treatment in the land exercise group. There was no significant difference between the groups in terms of improvement in FSS at the 12th week. In the aquatic exercise group; statistically significant enhancement was observed in chest expansion at posttreatment and 12th week. There was an increase in the chest expansion in the spa and land exercise groups after the treatment and at the 12th week controls, but this increase was not statistically significant. Better results were obtained in the sleep latency in the spa and aquatic exercise groups and in the sleep duration in the land exercise group. On the other components of sleep and the total PSQI score, the three groups showed similar efficacy. Changes in serum sclerostin level after treatment and at 12th week were not statistically significant. There was a weak positive correlation between serum sclerostin level and chest expansion, and a weak negative correlation between age, BMI and ESR. There was no correlation between serum sclerostin level and disease duration, BASDAI, ASDASD-CRP, BASFI, MASES, BASMI, ASQoL, PSQI, FSS and CRP.
Conclusion: A statistically significant improvement in disease activity, spinal mobility, enthesis, sleep quality, fatigue, function and quality of life continued until 12th week after treatment with aquatic exercise, spa treatment and land exercise. Aquatic exercise was found to be more effective in developing chest expansion. This is the first study to examine the relationship between serum sclerostin level and non-pharmacological treatment approaches (land exercise, inwater exercise and spa treatment) in patients with AS. A similar increase from baseline was observed in serum sclerostin level in the 12th week in all three groups (this increase was not statistically significant). There was a weak positive correlation between serum sclerostin level and chest expansion, and a weak negative correlation between age, BMI and ESR.