Fen bilgisi öğretmen adaylarına astronomi dersinde uygulanan Web 2.0 temelli biçimlendirici değerlendirmenin etkililiği
Effectiveness of Web 2.0-based formative assessment applied to science teacher candidates in astronomy course
Yazar: FATMA TUBA ÜLKER
Danışman: DOÇ. DR. SEYİT AHMET KIRAY
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmada Astronomi dersinde Web 2.0 araçlarıyla ölçme-değerlendirme yapılmasını sağlayan biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının etkililiğini araştırmak ve öğretmen adaylarının bu uygulamalara bakış açılarının nasıl olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Öğretmen adaylarının dikkatini çekerek, kalıcı ve anlamlı öğrenme gerçekleştirebildikleri bir Web 2.0 ölçme-değerlendirme araçları temelli biçimlendirici değerlendirme uygulamaları hazırlanmıştır. Aynı zamanda hazırlanan uygulamaların etkililiğini tespit etmek için bir Astronomi Erişi Testi geliştirilmiştir. Geliştirilen testin eksikliklerini belirlemek amacıyla 235 öğretmen adayı ile pilot bir çalışma yapılmıştır. Erişi testinden elde edilen sonuca göre testin Kuder-Richardon 20 (KR-20) değeri 0,95 olarak bulunmuştur. Yapılan kontroller sonrasında çalışmalara başlanılmıştır. 
Araştırma, 2020-2021 yılı bahar döneminde iki farklı devlet üniversitesinin eğitim fakültelerinde öğrenim gören toplam 128 Fen Bilgisi öğretmen adaylarıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı karma araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma, pandemi dönemine denk geldiği için uygulamalar ve veri toplama işlemleri "Google Form" ve "Google Classroom" bağlantıları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın nicel verileri için ön test ve son test modeline dayalı yarı deneysel desen kullanılmış, ilgili Astronomi konuları 64 kişilik deney grubunda biçimlendirici değerlendirmede kullanılan Web 2.0 araç uygulamaları ile, 64 kişilik kontrol grubunda ise geleneksel (sonuca dayalı) değerlendirme uygulamaları ile işlenmiştir. Nitel veriler ise içerik ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak toplanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının erişi puan ortalamaları bakımından karşılaştırılması geliştirilen erişi testinin ön test ve son test puanlarından elde edilmiştir. Astronomi Erişi Testinin yanı sıra, deney grubundaki öğretmen adaylarına yönelik Görüşme Formları, Yüz Yüze Görüşme ve Çalışma Günlükleri yapılmıştır. 
Araştırmanın nitel verilerine göre, Web 2.0 temelli biçimlendirici değerlendirme uygulamalarını kullanan öğretmen adayları çoğunlukla yapılan uygulamanın dikkat çekici özellikte olması, anlamlı ve kalıcı öğrenme yönünden yeterli düzeyde olduğu ve motivasyonu toplamada yardımcı olduğu şeklinde görüşlerini belirtmişlerdir. Öğretmen adayları Socrative, Mentimeter, Quizizz, Kahoot ve My Quiz gibi Web tabanlı etkinlikler sayesinde teknolojiyi etkin bir şekilde kullanabildiklerini ifade etmişlerdir. Nicel verilere göre ise Web 2.0 temelli biçimlendirici değerlendirmenin kullanıldığı deney grubu ile geleneksel (sonuca dayalı) değerlendirmenin kullanıldığı kontrol grubunun son test puan ortalamalarına göre erişi testinde, deney grubu lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür.

Abstract:
In the research, it was aimed to investigate the effectiveness of formative evaluation applications that enable measurement and evaluation with Web 2.0 tools in astronomy class and to determine how teacher candidates view these practices. Formative evaluation applications based on Web 2.0 measurement and evaluation tools have been prepared where teachers can perform permanent and meaningful learning by attracting the attention of the candidates. At the same time, an Astronomy Achievement Test has been developed to determine the effectiveness of the prepared applications. A pilot study was conducted with 235 teacher candidates to determine the shortcomings of the developed test. According to the results of the access test, the Kuder-Richardon 20 (KR-20) value of the test was found to be 0.95. After the checks, the studies were started. 
The research was carried out with a total of 128 Science teacher candidates studying in the education faculties of two different state universities in the spring semester of 2020-2021. In the research, a mixed research model using qualitative and quantitative research methods was used. Since the research coincided with the pandemic period, applications and data collection were carried out through the links "Google Form" and "Google Classroom". Semi-experimental pattern based on pre-test and final test model was used for quantitative data of the application, related astronomy subjects were processed with Web 2.0 tool applications used in formative evaluation in the 64-person experimental group and traditional (result-based) evaluation applications in the 64-person control group. Qualitative data were collected using content and descriptive analysis method. The comparison of the test and control groups in terms of access score averages were obtained from the preliminary and final test scores of the developed access test. In addition to the Astronomy Achievement Test, Interview Forms, Face-to-Face Interviews and Working Logs were made for the teacher candidates in the experimental group. 
According to the qualitative data of the study, teacher candidates who used Web 2.0-based formative evaluation applications often expressed their opinions that the application was remarkable, was sufficient in terms of meaningful and permanent learning and helped to collect motivation. Teacher candidates have stated that they can use technology effectively through Web-based activities such as Socrative, Mentimeter, Quizizz, Kahoot and My Quiz. According to quantitative data, there was a significant difference in the access test in favor of the experimental group using Web 2.0 based formative evaluation and the control group using traditional (result-based) evaluation according to the final test score averages.