Ötimik dönemdeki erkek bipolar bozukluk hastalarında serum progesteron ve allopregnanolon düzeylerinin bilişsel işlevler, kaygı düzeyi, uyku kalitesi ve serum bdnf düzeyi ile ilişkisi
The relationship of serum progesterone and allopregnanolone levels with cognitive functions, anxiety, leep quality and serum BDNF level in euthymic male bipolar disorder patients
Yazar: MİHRALİ KARADEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAS BEYAZYÜZ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Allopregnanolon = Allopregnanolone ; Anksiyete = Anxiety ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Progesteron = Progesterone ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors ; Ötimi = Euthymia

Özet:
Bipolar bozukluk duygudurum atakları ile seyreden, ara dönemlerde de kalıcı semptomları olan kronik gidişli bir psikiyatrik bozukluktur. Bipolar bozukluğun ötimik döneminde bilişsel bozulma, subsendromal anksiyete belirtileri, uyku bozukları gibi kalıntı belirtilerin olduğu bilinmektedir. Bipolar bozukluğun patofizyolojisinde nörosteroidlerin rolünü anlamaya yönelik literatürde yapılmış az sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmamızda bipolar bozukluğun kendisinin ve kalıntı belirtilerinin serum allopregnanolon, progesteron düzeyi ile olan ilişkisini ve serum allopregnanolon düzeyinin serum Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF) düzeyi ile olan ilişkisini incelemeyi amaçladık. Çalışmamıza, bipolar bozukluk tanılı ötimik dönemdeki 41 erkek hasta ile yaş, beden kitle indeksi (BKİ) ve sigara kullanımı açısından eşleştirilmiş 40 erkek sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm bireylere nöropsikiyatrik testler olan Stroop testi, Görsel işitsel sayı dizileri testi B formu, işaretleme testi ve Beck Anksiyete ölçeği, Pittsburgh uyku kalitesi indeksi uygulanmış olup, tüm katılımcılardan 5-7 ml periferik venöz kan alınmıştır. Tüm katılımcıların serum allopregnanolon, progesteron ve BDNF düzeylerinin ölçümü yapılmıştır. Çalışmamızda serum progesteron, allopregnanolon düzeyleri bipolar hastalarda daha düşük görülmüş olup, uzamış hastalık süreleri ile allopregnanolon düzeyinin azaldığı görülmüştür. Tüm katılımcıların nörobilişsel test performanslarının allopregnanolon düzeylerindeki yükselme ile korele olarak daha iyi olduğu sonucu elde edilmiştir. Serum BDNF düzeylerinin gruplar arasında benzer olduğu, bipolar hastalarda hastalık süresiyle progesteron ve BDNF seviyelerinin arasında ilişki olmadığı görülmüştür. Çalışmamızın sonuçları, allopregnanolonun bipolar bozukluğun etiyolojisinde endojen bir duygudurum düzenleyici olarak görev yaptığı hipotezini desteklemektedir. Ayrıca allopregnanolonun duygudurum bozukluklarının bilişsel bozulmasında önemli bir araştırma alanı olduğu düşünülmüştür. Çalışmamızda allopregnanolon düzeyi ile uyku kalitesi, anksiyete belirtileri ve serum BDNF düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki görmemiş olmamıza rağmen allopregnanolonun bu parametreler ile ilişkisinin ileri araştırmalar için değerli bir alan olduğunu düşünmekteyiz. 
Anahtar kelimeler: Bipolar bozukluk, Allopregnanolon, Progesteron, BDNF, Biliş, Uyku, Anksiyete

Abstract:
Bipolar disorder is a chronic psychiatric disorder with mood episodes and persistent symptoms in the interepisodic periods. It is known that residual symptoms such as cognitive impairment, subsyndromal anxiety symptoms, and sleep disorders continue in the euthymic period of bipolar disorder. There are few studies in the literature to understand the role of neurosteroids in the pathophysiology of bipolar disorder. In our study, we aimed to examine the relationship of bipolar disorder itself and its residual symptoms with serum allopregnanolone and progesterone levels, and the relationship between serum allopregnanolone levels and serum Brain Induced Neurotrophic Factor (BDNF) levels. Our study includes 41 euthymic male patients with bipolar disorder and age-, body mass index (BMI)- and smoking- matched 40 male healthy control subjects. Neuropsychiatric tests such as Stroop Test TBAG Form, Auditory Verbal Digit Span Test- Form B, Cancellation Test, Beck Anxiety Inventory, Pittsburgh Sleep Quality Index were applied to all individuals participating in the study and 5-7 ml of peripheral venous blood sample was taken from all participants. Serum allopregnanolone, progesterone and BDNF levels of all participants were measured. In our study, serum progesterone, allopregnanolone levels were found to be lower in bipolar patients and it was observed that the serum allopregnanolon level was decreased with prolonged disease duration. It was concluded that the neurocognitive test performances of all participants were better in correlation with the increase in allopregnanolone levels. Serum BDNF level were similar between groups and the there was no relationship between the duration of illness and serum progesterone, BDNF levels in bipolar patients. The results of our study support the hypothesis that allopregnanolone acts as an endogenous mood stabilizer in the etiology of bipolar disorder. In addition, allopregnanolone to be consider as an important research area in the cognitive impairment of mood disorders. Although we did not find a significant relationship between allopregnanolone level and sleep quality, anxiety symptoms, serum BDNF levels in our study, we thought that the relationship between allopregnanolone and these parameters can be a valuable area for future researchs.
Keywords: Bipolar disorder, Allopregnanolone, Progesterone, BDNF, Cognitive, Sleep, Anxiety