Karaciğer sirozlu hastalarda radyolojik bulgularla sarkopeni sıklığının tespiti ve metabolik belirteçlerle ilişkisinin araştırılması
Determination of the frequency of sarcopenia in patients with liver cirrhosis by radiological imaging and research its relationship with metabolic markers
Yazar: HASAN DUYU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL BAHÇECİOĞLU
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Radyoloji = Radiology ; Vitamin D = Vitamin D ; İnsülin benzeri büyüme faktörü I = Insulin like growth factor I

Özet:
Karaciğer sirozlu hastlarda çeşitli nütrisyon bozuklukları görülür. Yapılan çalışmalarda sirozlu hastalarda malnutrisyon ve sarkopeni sıklığının arttığı görülmüştür. Bu çalışmada; karaciğer sirozlu hastalarda sarkopeni sıklığını, sarkopeni ile D vitamin düzeyi, somatomedin c (İGF-1), cinsiyet, sirozun evresi ve komplikasyonları arasındaki ilişki araştırıldı.
Prospektif olarak yapılan bu çalışmaya Kasım 2019-Ekim 2020 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi gastroenteroloji polikliniğine başvuran, tanısı sirozun tipik laboratuvar, klinik ve görüntüleme bulgularıyla konulmuş 18-80 yaş arası 60 karaciğer sirozu hastası dahil edildi. 
      	Hepatoselüler karsinom taraması için veya organ nakli ünitesi başvurusunda çekilen abdominal BT görüntülemelerinde lomber 3. vertebra (L3) kaudal uç seviyesindeki iskelet kaslarının yüzey alanları ölçülüp, iskelet kas indeksi (SMI)'ni elde etmek için uzunluğun karesi(m2) ile normalize edildi. Sarkopeni için tanı kriterleri onkolojik popülasyonlardan elde edilmiştir. Sarkopeni L3 SMI'nin kadınlarda <38,5 cm2/m2, erkeklerde <52,4 cm2/m2 olmasıdır.
     	Bu çalışmada hastaların 23'ünün (%38,3) D vitamini ileri derece düşük, 21'inin (%35) düşük, 13'ünün (%21,7) yetersiz ve 3'ünün (%5) yeterli bulunmuştur. Sarkopenik olan ve olmayan hastalar arasında D vitamini ve IGF-1 açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Sarkopenik olan ve olmayan hasatalar arasında Child-Pugh skorları açısından anlamlı farklılık tespit edilmedi (p>0,05). Sarkopenik hastalarda asit varlığı sarkopenik olmayan hastalardan yüksek olmasına rağmen anlamlı farklılık görülmedi (p=0,528). SMI ile D vitamini, IGF-1, albumin ve hemoglobin (Hb) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi. 
             Bu çalışmada hastaların 39 (%65)'unda sarkopeni saptanmış olup sarkopeni sıklığının arttığı gösterildi. Özofagus varisleri, asit, hepatoselüler karsinom gibi komplikasyonlara benzer şekilde sirozlu hastalar sarkopeni açısından taranmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Karaciğer sirozu, Malnutrisyon, Sarkopeni, D vitamini, İGF-1, İskelet Kas İndeksi

Abstract:
Various nutritional disorders are seen in patients with liver cirrhosis. Studies have shown that the frequency of malnutrition and sarcopenia is increased in patients with cirrhosis. In this study; we investigated the frequency of sarcopenia in patients with liver cirrhosis. Also, the relationship between sarcopenia and vitamin D level, somatomedin c (IGF-1), gender, stage of cirrhosis and its complications were investigated.
60 patients with liver cirrhosis between the ages of 18-80 who applied to the gastroenterology policlinic of Fırat University Medical Faculty Hospital between November 2019 and October 2020 were included in this prospective study. Patients were diagnosed with typical laboratory, clinical and imaging findings of cirrhosis.      
The surface areas of the skeletal muscles at the L3 caudal end were measured in abdominal CT images taken for HCC scanning or at the admission to the organ transplant unit. It was normalized by the square of the length (m2) to obtain the skeletal muscle index (SMI). Diagnostic criteria have been derived from oncology populations. Sarcopenia defined as L3 SMI is <38.5 cm2/m2 in women and <52.4 cm2/m2 in men (89).
In this study, 23 (38.3%) of the patients had extremely low vitamin D levels. Vitamin D was found to be low in 21 (35%) patients, insufficent in 13 (21.7%) and sufficient in 3 (5%) patients. No significant difference was found between patients with and without sarcopenia in terms of vitamin D and IGF-1 (p> 0.05). There was no significant difference in Child-Pugh scores between patients with and without sarcopenia (p> 0.05). Although the presence of acid in sarcopenic patients was higher than in non-sarcopenic patients, there was no significant difference (p = 0.528). A significant positive correlation was found between SMI and vitamin D, IGF-1, albumin and hemoglobin (Hb).
 In this study, 39 (65%) of the patients had sarcopenia and it was shown that the frequency of sarcopenia increased. Similar to complications such as esophageal varices, ascites, hepatocellular carcinoma, patients with cirrhosis should also be screened for sarcopenia.
Key Words: liver cirrhosis, malnutrition, sarcopenia, vitamin D, İGF-1, Skeletal Muscle İndex