Birinci ulusal mimarlık döneminde Macar eserler: Ankara örneği
Hungarian artifacts in the first national architecture period: The case of Ankara
Yazar: ARZU NESLİHAN AKCAN
Danışman: PROF. DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Balkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Tarih = History

Özet:
Eski çağlardan beri Ankara'nın kent tarihinde pek çok değişim gözlemlenmiştir. Mimari
yapıların ve dokunun değişimi de git gide farklılık gösteren kent tarihindeki değişimlerden
etkilenmiştir. Friglerden başlayarak oluşan mimari doku; ana hatlarıyla Roma, Selçuklu,
Osmanlı dönemlerinde ve daha sonrasında sürekli bir şekilde farklılaşarak ve gelişerek
katmansal bir yapı oluşturmuştur.
Cumhuriyet'in ilan edilmesi ve Ankara'nın başkent olması kararına kadar kasaba
görünümündeki şehir, ancak bu dönem sonrasında kent tarihi bakımından ilerleme
gösterebilmiştir. Başlangıçta ulusal bir mimari üslup çerçevesinde mimari dokunun
oluşturulması gerekliliğine inanılmış ve ilk yıllarda Birinci Ulusal Mimarlık dönemi ekolüne
bağlı olarak pek çok yapı inşa edilmiştir. Ancak bu dönemde mimari yapının gelişimi ve
modern bir kent görünümü sağlanması bakımından da yabancı mimar ve uzmanlardan destek
alınmıştır.
Macar uzmanların ve mimarların Türkiye'ye gelmeleri de yine yabancı uzmanlara duyulan
gereksinimden doğmuştur. Macar uzmanların gelmesinin arkasında yatan diğer nedenler
arasında ise dönem dönem ekonomik nedenler, savaş durumları, siyasi durumlar yer almıştır.
Anahtar Kelimeler: Ankara, Birinci Ulusal Mimarlık Dönemi, Erken Cumhuriyet Dönemi,
Kent Tarihi, Macar, Macar Mimar, Mimari.

Abstract:
Many changes have been observed in Ankara's urban history since ancient times. The change
of architectural structures and texture has also been affected by the increasingly different
changes in the history of the city. The architectural texture formed starting from the
Phrygians; in general, it formed a layered structure by constantly differentiating and
developing during the Roman, Seljuk, Ottoman periods and afterwards.
The city, which looked like a town until the declaration of the Republic and the decision to
make Ankara the capital, could only progress in terms of urban history after this period. In the
beginning, it was believed that the architectural texture should be created within the
framework of a national architectural style, and in the first years, many buildings were built
depending on the school of the First National Architecture period. However, during this
period, support was received from foreign architects and experts in terms of the development
of the architectural structure and providing a modern city appearance.
The coming of Hungarian experts and architects to Turkey was also born out of the need for
foreign experts. Other reasons behind the arrival of Hungarian experts included economic
reasons, war situations and political situations from time to time.
As a result, many architectural structures were built by Hungarian experts who came to
Ankara during this period, or ideas were taken from these experts in the works to be built.
These works made by Hungarians contributed to the field of civil and public architecture in
terms of eliminating the lack of shelter in Ankara of the period. Works done; it has provided
serious opportunities in terms of housing, education and carrying out public affairs.
Key Words: Ankara, First National Architectural Period, Early Republican Period, Urban
History, Hungarian, Hungarian Architect, Architecture.