Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin bilgi teknolojisi sınıflarındaki sınıf yönetimlerinin incelenmesi
Examination of ict teachers classroom management in it classrooms
Yazar: FATİH DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. DENİZ DERYAKULU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi teknolojisi = Information technology ; Bilgi teknolojisi sınıfları = Information technology classrooms ; Bilişim teknolojileri dersi = Information technology course ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Yönetim = Management ; Öğretmenler = Teachers ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
Bu araştırma, bilişim teknolojisi (BT) sınıflarında görev yapan bilişim teknolojileri öğretmenlerinin sınıf yönetimi konusunda karşılaştıkları sorunların belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin sınıf yönetimi becerileri ve bu becerilerin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda öğretmenlerin BT sınıfında karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışları ve bu davranışların hangi sıklıkla görüldüğü ile bu öğretmenlerin istenmeyen öğrenci davranışlarıyla baş etme yöntemleri ve bu yöntemleri hangi sıklıkla kullandıkları incelenmiştir. Araştırma grubunu Milli Eğitim Bakanlığında görev yapan 173 Bilişim Teknolojileri Öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılacak verileri elde etmek için daha önceden İlgar (2007) tarafından hazırlanmış sınıf yönetimi becerileri ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan iki farklı anket kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, frekans ve yüzde değerleri, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis H Testi, Mann Whitney U Testi ve ilişkisiz grup t testi teknikleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda Bilişim Teknolojileri öğretmenlerinin geliştirilmesi gereken sınıf yönetimi becerilerinin; ?yazı tahtasını düzenli kullanabilme?, ?istenmeyen davranışları denetim altına almaktan çok, öğrencinin zamanını üretici etkinliklere yöneltebilme? ve ?ders sırasında istenmeyen davranışla karşılaşıldığında dersi bölmeden müdahale edebilme? olduğu bulunmuştur.Öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerinin sınıfın fiziki durumuna, öğretmenlerin cinsiyetine, öğretmenin mezun olduğu yükseköğretim programına ve sınıf mevcuduna göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bununla birlikte, mesleki kıdemi 16-20 yıl olan öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine ilişkin puan ortalamaları mesleki kıdemi 0-5 yıl ve 6-10 yıl olan öğretmenlerin puan ortalamalarından istatistiksel açıdan anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur.BT sınıflarında en sık görülen istenmeyen öğrenci davranışları; ?ders sırasında arkadaşlarıyla konuşmak?, ?BT sınıfına gürültüyle girmek çıkmak, diğer öğrencileri rahatsız etmek?, ?söz almadan konuşmak?, ?edindiği bilgilerin doğruluğunu kontrol etmeden kullanmak? ve ?ders sırasında konuyla ilgisiz programlarla uğraşmak? olarak belirlenmiştir.İstenmeyen davranışlarla baş etmek için öğretmenlerin en sık başvurduğu stratejiler ise; ?öğrenciyi göz teması ile uyarmak?, ?öğrenciye soru sormak?, ?ders dışı konularda çalışmaları için ders dışında BT sınıfını kullanma olanağı tanımak?, ?öğrenciyi sözle uyarmak? ve ?olumlu davranış gösteren öğrenciyi ödüllendirmek? olarak belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the classroom management problems faced by ICT teachers in IT (information technologies) classrooms. In this research, it is tried to identify the classroom management skills of the teachers and to identify whether these skills differ according to some variables. At the same time, it is tried to determine the student misbehaviors and the frequency of these student misbehaviors in IT classrooms and the teachers? coping methods against the student misbehaviors and the frequency of usage of these methods.173 ICT teachers working at Ministry of National Education constituted the study group of the research. Classroom management skills scale which was prepared by İlgar (2007) and two questionnaires which were prepared by the researcher were used to gather data of the research. Means, frequencies, ANOVA, Kruskal Wallis H test, Mann Whitney U Test and T-test were utilized for the analysis of the data.It is found that some of the classroom management skills that need to be improved by ICT teachers are the ability to use the blackboard orderly, the ability to direct learner?s time to productive activities, rather than controlling the misbehaviors, the ability to intervene the misbehavior without distributing the lesson.Results showed that the classroom management skills of the teachers did not differ according to the physical condition of the classroom, the gender of the teachers, the source of graduation types of the teachers (the higher education program type), and the class size. However there is a meaningful difference between the teachers whose occupational seniority is between 16- 20 years and the teachers whose occupational seniority is between 0-5 years.It is also found that ?speaking with friends during the lesson?, ?entering and getting out of the IT classroom with making noise?, ?disturbing other students?, ?speaking without permission and using the knowledge without checking the accuracy of the knowledge? and ?dealing with irrelevant computer programs during the class? were the most common student misbehaviors in the ICT classrooms.Results showed that ?warning the student by eye contact?, ?asking a question to the student?, ?giving a chance to use the ICT classroom in order to work on extra-curricular topics?, ?warning the student verbally? and ?rewarding the student who show desired behaviors? were the most common methods that was used to cope with the students? misbehaviors by the ICT teachers.