İslamofobi bağlamında 28 Şubat süreci gazete manşetlerinin eleştirel söylem analizi
Critical discourse analysis of the newspaper headlines of the February 28 process in the context of Islamophobia
Yazar: MUSTAFA ÖCAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SENA KÖSEDAĞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
İslamofobi kavramıyla İslamiyet ve Müslümanlara karşı oluşturulan ön yargı ve nefretin boyutları betimlenmektedir. İslam ile fobi sözcüklerinin bir araya gelmesiyle meydana getirilen kavram Müslümanları dışlayan ve çeşitli şiddet eylemlerini bünyesinde barındıran olay ve olguları ifade etmek için kullanılmaktadır. Özellikle 11 Eylül hadisesi ve sonrası süreçte daha sık rastlanılan sözcüğün art alanında Batılılar tarafından bilerek tasarlanmış, İslam'ın aykırı bir din silüetine büründürülmesi yatmaktadır. Çalışmanın konusunu, arka planında Batı'nın yer aldığı İslamofobik söylemlerin 28 Şubat sürecinde Türk basınında nasıl ele alındığı oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, Refahyol Hükümeti döneminde örneklem seçilen gazetelerin manşetlerinde sunulan ve belirgin bir şekilde hissettirilen İslamofobik algılamalarla İslam dinine ve Müslüman imajına yönelik olumsuz temsillerin belirlenmesidir. Türk medyasında İslamofobik unsurların tespitine yönelik tezlerin az olması dolayısıyla araştırma, literatüre katkı sağlayacağı ön görüsüyle önem kazanmaktadır. Bu bağlamda çalışmada medya, güç ve iktidar ilintisi etrafında İslamofobik temsilleri ortaya çıkarmak için eleştirel söylem analizi tercih edilmiştir. Benzer sahiplik yapılarıyla birlikte tirajı en yüksek ve merkez sağda yer alan Hürriyet ve Sabah ile merkezden sola yönelen ve sosyal demokrat kimliği ile öne çıkan Cumhuriyet gazeteleri örneklem olarak belirlenmiştir. Manşetler, Refahyol Hükümetinin görevde kaldığı 28.06.1996–30.06.1997 tarihleri arası makro ve mikro yapı bağlamında incelendiğinde gazetelerin benzer bir tutumdan hareket ettikleri anlaşılmış ve haberlerde İslam ile ilişkili kavramlar üzerinden İslamofobik söylemlerin dile getirildiği görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: İslamofobi, Self-İslamofobi, Oryantalizm, Türk Medyası, Refah   Partisi ve Refahyol Hükümeti.

Abstract:
The notion of Islamophobia depicts the dimensions of prejudice and hatred against Islam and Muslims. The notion, created through the combination of the words Islam and phobia, is used to express events and facts that contain various acts of violence and exclude Muslims. In the background of the word, which became more common particularly in the course of 9/11 and after it, lies the attempt of putting Islam in guise of a heterodox religion, deliberately designed by the West. How Islamophobic discourses, with the West in the backstage, were handled in the Turkish press during the February 28 process constitutes the theme of this study. The aim of the research is to determine the Islamophobic perceptions and negative representations towards the religion of Islam and the image of Muslims, which were presented and clearly felt in the headlines of the newspapers selected as a sample during the Refahyol Government period. Due to the scarcity of previous theses on the identification of Islamophobic elements in the Turkish media, herein study gains importance with the anticipation of contributing to the literature. In this regard, critical discourse analysis was preferred in the study in order to reveal Islamophobic representations around the relationship between media, power and the government. The newspapers Hürriyet and Sabah, which have the highest circulation along with similar ownership structures and are positioned on the center-right, as well as Cumhuriyet, which leans towards the left from the center and stands out with its social democratic identity, have been selected as samples. Upon examining the headlines within the timeframe of June 28, 1996, to June 30, 1997, during the tenure of the Refahyol Government's, it is discerned that newspapers adopted a similar stance both in terms of macro and micro structures. It is observed that news reports conveyed Islamophobic discourse through concepts associated with Islam.
Key Words: Islamophobia, Self-Islamophobia, Orientalism, Turkish Media, Refah Party and Refahyol Government.