Eryngium bornmuelleri Nab. bitkisinin fenolik bileşiklerinin tanımlanması ve potansiyel sağlık değerlerinin araştırılması
Identification of phenolic compounds and evaluation of potential health benefits of Eryngium bornmuelleri Nab.
Yazar: ABDULLAH DALAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSA TÜRKER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Botanik = Botany
Dizin: Bitki fenolikleri = Plant phenolics

Özet:
Bu çalışmada ülkemizin Doğu Anadolu Bölgesinde yerel halk tarafından, ağrı ve kanser tedavisinde kullanılan Eryngium bornmuelleri Nab. bitkisine ait yaprak organından elde edilen ardışık fraksiyonların fenolik kompoziyonunun tanımlanması ve potansiyel sağlık değerlerinin belirlenmesi ile ilgili çalışmalar yürütülmüştür. 
Sıvı metanol ekstreleri üzerine yürütülen ön çalışmalar sonucunda, E. bornmuelleri bitkisine ait yaprak organının, incelenen örnekler içerisinde en yüksek oksijen radikal absorbans kapasitesi (1489±17 µmol Troloks Eş./g KA), ferrik indirgeme gücü (250.3±2.2 µmol Fe2+/g KA ), Folin-Ciocalteu indirgeme aktivitesi (25.8±0.2 mg Gallik asit Eş./g KA) gösterdiği ve yüksek miktarda flavonoid (6.89±0.72 mg Rutin Eş./g KA), flavonol (5.27±0.20 mg Rutin Eş./g KA), hidroksisinnamik asit (2.89±0.02 mg Kafeik asit/g KA) ve düşük miktarda proantosiyanidin (0.012±0.001 mg Katekin Eş./g KA) bileşiklerini içerdiği tespit edilmiştir. Daha sonra yürütülen çalışmalar sadece E. bornmuelleri?nin yaprak örnekleri ile devam edilmiştir. Yaprak örnekleri sırasıyla etanol, aseton ve saf su çözücüleri ile ardışık olarak fraksiyonlara ayrılmıştır. Sıvı kromatografisi ve kütle spektrumu analizleri sonucunda hidrofilik ardışık fraksiyonların, kuersetin rutinosid (rutin), çeşitli flavonoid glikozitleri (kamferol glukozit, kamferol rutinosid ve kuersetin glukozit), klorojenik asit, kaftarik asit ve hidroksibenzoik asit hekzositten oluşan zengin fenolik bileşikler kaynağı olduğu tespit edilmiştir.
Korelasyon analizleri (R2 ?0.7-0.9), fenolik bileşiklerin E. bornmuelleri bitkisinin yaprak kısmından elde edilen ardışık fraksiyonlardaki biyoaktivitelerden sorumlu bileşikler olduklarına işaret etmektedir. Kuersetin rutinosid (Rutin) yönünden zengin olarak tespit edilen fraksiyonlar içerisinde, etanol fraksiyonu en yüksek fenolik içerik (173.7±3.1 mg Rutin Eş./g KA) ve biyoaktiviteye sahip olup, bu fraksiyonda oldukça yüksek ORAC (4415±177.1 µmol Troloks Eş./g KA), FRAP (890.2±41.6 µmol Fe2+/g KA) ve FCR (809±1.6 mg Gallik asit Eş./g KA), orta düzeyde antiamilaz (IC50:8.3±0.1 mg/ml) ve antiglukozidaz (IC50:8.47±0.14 mg/ml), yüksek antilipaz (IC50:5.92±0.10 mg/ml), antihipertansiyon (IC50:2.6±0.1 mg/ml), hücresel antioksidan (EC50:1.048±0.02 mg/ml), H2O2 kaynaklı hücre ölümüne karşı koruyucu aktivite (0.8 mg/ml uygulamasında, %92.58 hayatta kalma oranı), antienflamatuar ve antiproliferativ (IC50:5.27±0.04 mg/ml) değerleri belirlenmiştir.  
 Sonuç olarak, fenolik bileşikler açısından zengin bir kaynak olan Eryngium bornmuelleri Nab. bitkisine ait yaprak organı antioksidan, antihipergilisemik, antihiperlipidemik, antihipertansiyon, hücresel kemokoruyucu, antienflamatuar ve antikanser aktivite gösterdiğinden dolayı, alternatif veya tamamlayıcı bir polifarmakolojik ajan olarak kullanılabilir.

Abstract:
In this study, studies relevant to identification of phenolic compounds and determination of potential health benefits of sequential fractions obtained from leaves of Eryngium bornmuelleri Náb. from the Eastern Anatolia Region of our country which is traditionally utilized in folk medicine by the local population for various therapeutic purposes, such as analgesic and cancer treatment, were conducted.
In conclusion of preliminary studies conducted on aqueous methanol extracts, it was determined that leaves of E. bornmuelleri exhibited the highest activities of oxygen radical absorbance capacity (1489±17 µmol Trolox Eq./g DW), ferric reducing antioxidant power (250.3±2.2 µmol Fe2+/g DW ) and Folin-Ciocalteu reducing power (25.8±0.2 mg Gallic acid Eq./g DW) and had high levels of flavonoid (6.89±0.72 mg Rutin Eq./g DW), flavonol (5.27±0.20 mg Rutin Eq./g DW) and hydroxycinnamic acid (2.89±0.02 mg Caffeic acid/g DW) and low level of proanthocyanidin (0.012±0.001 mg Catechin Eq./g DW) compounds.
Further studies were conducted with the samples of Eryngium bornmuelleri leaves. The leaf samples were fractionated sequentially by using ethanol, acetone and pure water respectively. Hydrophilic sequential fractions obtained from the leaves of   E. bornmuelleri were determined as a rich source of phenolic compounds comprised of quercetin rutinoside (rutin), various flavonoid glycosides (kaempferol glucoside, kaempferol rutinoside and quercetin glucoside), chlorogenic acid, caftaric acid and hydroxybenzoic acid hexoside as a result of liquid chromatography and mass spectrometry analysis.
Correlation analysis (R2 ?0.7-0.9), indicate that phenolic compounds were the major compounds responsible for bioactivities of sequential fractions obtained from E.bornmuelleri leaves. Ethanol fraction was the richest source of phenolic compounds (173.7±3.1 mg Rutin Eq./g DW) and exhibited the highest bioactivity among rutin-rich fractions, and also relatively had high levels of ORAC (4415±177.1 µmol Trolox Eq./g DW), FRAP (890.2±41.6 µmol Fe2+/g DW) and FCR (809±1.6 mg Gallic acid Eq./g DW), mild levels of antiamylase (IC50:8.3±0.1 mg/ml), antiglucosidase (IC50:8.47±0.14 mg/ml), high levels of antilipase (IC50:5.92±0.10 mg/ml), antihypertension (IC50:2.6±0.1 mg/ml), cellular antioxidant activity  (EC50:1.048±0.02 mg/ml), cellular protection towards H2O2 induced cell death (%92.58 cell survival at the concentration of 0.8 mg/ml), antiinflammation and antiproliferation (IC50:5.27±0.04 mg/ml) were detected in this fraction.
In conclusion, leaves of Eryngium bornmuelleri Nab. which is a rich source of phenolic compounds exhibited antioxidant, antihyperglycaemic, antihyperlipidemic, antihypertensive, cellular chemopreventive, antiinflammatuar and anticancer activities, therefore can be used as an alternative or complementary polypharmacological agent.