Turizm kümelenmesi ve Erzurum bölgesi turizm kümelenme potansiyeline yönelik bir araştırma
Tourism cluster and a research on the potential tourism cluster in Erzurum
Yazar: ERKAN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. MUHSİN HALİS
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Erzurum = Erzurum ; Kümeler = Clusters ; Turizm = Tourism ; Turizm potansiyeli = Tourism potential ; Turizm yapıları = Tourism buildings

Özet:
II. Dünya Savaşı'ndan sonra çok hızlı bir gelişme ve büyüme gösteren turizm hareketleri; istihdama, ödemeler dengesine ve hareketliliğin yaşandığı bölgelerde insan refahının arttırılmasında önemli katkılar sağlamıştır. Bu nedenle turizm birçok ülke-bölge-yörede politik, ekonomik ve sosyal gelişmeyi sağlayan kalkınma aracıdır. Turizmin bu katkıları sağlayabilmesi ise; destinasyonların turizm kaynakları ve çekicilikleri ile ulusal ve uluslararası boyutta rekabet edebilir olması ile doğrudan orantılıdır.Dolayısıyla, turizm destinasyonlarının, firmaların ve işletmelerin kendilerini ve rakiplerini iyi analiz ederek, rekabet stratejileri belirlemeleri büyük önem taşımaktadır. Literatürde turizm konusunda önerilen birçok rekabet stratejisi mevcuttur. Rekabet amacı ile gerçekleştirilen yaklaşımlardan birisi de ?kümelenme yaklaşımı? dır. Sektördeki tüm aktörleri içerisinde barındıran kümelenme yaklaşımı, destinasyondaki tüm aktörlerin bu yaklaşımla ekonomik ve sosyal faydalar elde etmesini amaçlar. Bu açıdan bir turizm destinasyonu olan Erzurum, turizmde artan rekabetçilikte yer arayışındadır.Bu çalışmada Erzurum ili turizm profili, turizm kümelenme potansiyeli analiz edilerek, kümelenme yaklaşımı kapsamında değerlendirme yapılmıştır. Erzurum turizm kümelenme potansiyeline yönelik yapılan bu araştırmada; sektördeki paydaşların işbirliği, aktörler arası diyalog, tedarikçi seçimleri, kamu kurum ve kuruluşları ile iletişim ve işbirliği kümelenme kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırmada kamu kurum ve kuruluşlarına mülakat, sektör temsilcilerine ise anket tekniği uygulanmış ve elde edilen veriler kümelenme kriterleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler ile Erzurum'da turizm kümelenme potansiyeli incelendiğinde; kamu kurum ve kuruluşlarının kümelenme oluşumunda yeteri kadar etkin olmadıkları gözlemlenmiştir. Araştırmaya katılan sektör temsilcileri ise; firmalar arasındaki işbirliğinde, kamu kurum ve kuruluşları ile diyalog ve iletişimde ve tedarikçilere yönelik ilişkilerde orta düzeyde bir yaklaşım sergilemektedirler. Sektördeki diğer turizm işletmeleri ile işbirliğinde ise; düşük düzeyde bir yaklaşım göstermektedirler. Erzurum'da turizm sektörü kümelenmesi, belirli kriterleri taşımasına rağmen, güçlü ve işleyen bir kümelenme oluşumdan bahsetmek güçtür.

Abstract:
After II. World War, tourism movements showing rapid growing and improvement have contributed employment, balance of payments and increment of public felicity at regions where mobility are lived.So that it is a development tool to provide economical and social improvements at a lot of countries regions-precinets.Providing these contributions are in direct proportion to tourism supplies and their own attractions are manage to competitive with national and international. In that case it has a big importance that tourism destination firms and enterprises must analysis them self rivals and determine competition strategies.There are a lot of competition strategies about tourism in litareture. One of approach aiming competition is ?Cluster Approach?. Cluster approach which includes all actors in sector, purpose all actors in destinations abtain aconomical and social utilies. In this respect having tourism destination Erzurum is mange to have a place in tourism which has upward competitiveness.In this study, tourism profile of Erzurum, is analysed and assessment are maden within cluster approach. In the study which devote for tourism cluster potential of Erzurum, cooperation of stake holders in secto, actors dialogue which each other, supplier choosing, communication with public utilities are avaluated within cluster approach. In this invastigation interview and questionnire techniques are performed respectively to public utitities and sector emissaries, and abtoined datas are considered in the face of cluster criterion.When tourism cluster potential in Erzurum with abtained datas, it is seen that public utilities aren?t sufficiently active in creation of cluster. As for sector emissaries, exhibit average approaches in cooperation of firms, dialogue with public utilities and association to supplier. As for cooperation with other tourism enterprises in sector, they show weak rapprochement. Though tourism sector cluster in Erzurum have particular criterions, it is not true to talk about a strong and active formation of tourism cluster.