Okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimine ilişkin inançları ve öz yeterlik düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
The analysis beliefs and self-efficacy levels of pre-school teachers regarding mathematics education according to some variables
Yazar: NURGÜL BÜLBÜL
Danışman: DOÇ. DR. HACER ELİF DAĞLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimine ilişkin inançları ve öz yeterlik düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu; 2014–2015 eğitim öğretim yılında Ankara ili Akyurt, Çubuk ve Pursaklar ilçelerinde görev yapan 154 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada verilerin elde edilmesinde 'Kişisel Bilgi Formu', 'Matematik Öğretimi, Öğrenimi ve İnançlar Ölçeği' ve  'Okul Öncesi Öğretmenlerinin Matematik Eğitimine Yönelik Öz-Yeterlik Ölçeği' kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları ön uygulama yapılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada veriler, ele alınan problem durumuna göre, betimsel istatistikler, levene homojenlik testi, tek yönlü varyans analizi, çoklu karşılaştırma LSD testi, ilişkisiz ölçümlerde t testi, pearson korelasyon katsayısı, aşamalı çoklu regresyon analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, okul öncesi öğretmenlerinin matematik eğitimine ilişkin inanç ve öz yeterliklerinin ölçeklerin genelinde ve tüm alt boyutlarında yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin matematik eğitimine ilişkin inançlarının; öğretmenlerin yaş ve hizmet içi eğitim, seminer, kurs vb. etkinliklere katılma durumlarına göre anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Kıdem durumlarına göre, inanç ölçeğinin 'Öğretmen Yeterliği ve Öğretme-Öğretmenin Rolü' alt boyutunda 6-10 yıl kıdeme sahip öğretmenler lehine anlamlı farklılık görülürken, diğer alt boyutları ve ölçek genelinde anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin matematik eğitimine yönelik öz yeterliklerinin; öğretmenlerin yaş, kıdem durumu ve matematik ile ilgili kurs, seminer, hizmet içi eğitim alma durumu değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin matematik eğitiminde etkinlik hazırlamaya ilişkin öz yeterlik düzeyleri ile etkinlik uygulamaya yönelik öz yeterlik düzeyleri arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde ilişkiler bulunduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin matematik eğitimine yönelik inançları ile matematik eğitimine yönelik öz yeterlikleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin matematik eğitiminde etkinlik hazırlama ve uygulamaya ilişkin öz yeterlik düzeyleri ile matematiksel öğrenme, matematiksel öğrenmede yetenek-gelişim ve yaşa uygunluk, matematiğin doğası, müfredat, öğretmen yeterliği ve öğretme-öğretmenin rolü inanç düzeyleri arasında pozitif yönde düşük ve orta düzeyde ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin matematik eğitiminde etkinlik hazırlama, uygulama ve genel öz yeterlik algılarının; öğretmenlerin matematiksel öğrenme, matematiksel öğrenmede yetenek-gelişim ve yaşa uygunluk, müfredat, öğretme-öğretmenin rolü ve ölçek genelindeki inanç düzeyleri ile öğretmenlerin yaşları, kıdemleri, matematikle ilgili bir faaliyete katılma durumları tarafından anlamlı bir şekilde açıklanmadığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin 'matematiğin doğasına yönelik inanç düzeyi' ve 'matematik eğitiminde öğretmen yeterliğine ilişkin inanç düzeyi' artış gösterdikçe, etkinlikleri hazırlamaya ve uygulamaya yönelik öz yeterlik algılarının da artış gösterdiği tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, matematik eğitimi, matematik öz yeterlik, matematiksel inanç

Abstract:
This study was conducted in order to examine the beliefs and self-efficacy levels of pre-school teachers regarding teaching mathematics and to display their according to some variables. The sample of this study consisted of 154 pre-school teachers working in Akyurt, Çubuk and Pursaklar for the years 2014-2015. Correlational survey method was used in this study. "Personal Information Form", "Mathematics Teaching, Learning and Beliefs Scale" and "Self-Efficacy Scale Regarding Pre-School Teachers Mathematics Education" were used to gather data.  In order to evaluate the reliability and validity of the scales, a pretest was done. The data were evaluated according to the type of problem through depictive statistics, Levene Tests of Homogeneity, one way analysis of variance, LSD test for multiple comparison, independent t-test, pearson correlation coefficient and Multiple Regression Analysis. As a result of this study, it was discovered that the beliefs and self-efficacy levels of pre-school teachers regarding teaching mathematics were generally high in all scales. In this research, it was seen that the belief of pre-school teachers regarding teaching maths do not make  dramatic differences according to the ages of teachers or the status of participating in courses, seminars etc. According to the experiences of teachers, it was observed that there  was serious difference on behalf of teachers who have 6-10 years of experience in "the beliefs scale" and its sub-scales –"the efficacy of teachers" and "the role of the teacher's. As a result of the study, it was understood that the self-efficacy of teachers regarding teaching maths has no dramatic difference according to teachers' ages, experiences in education, participating in educational courses, seminars about maths etc. It was also found that there were positive relations and strong ties between the level of teacher's self-efficacy regarding preparations of activities in teaching maths and the level of teacher's self-efficacy  regarding practising these activities. It was found that there was a positive and mid-level relation between the beliefs of teachers regarding teaching maths and teachers' self-efficacy regarding teaching maths. It was discovered that there were positive, low and high level relations among teacher's level of self-efficacy about preparing and practicing activities in teaching maths, learning maths, talent-development in learning maths, the age of learners, the nature of maths, the curriculum, the efficiency of teachers, the role of the teachers and the level of beliefs. It was found that the general self-efficacy perception of teachers regarding preparing and practicing activities in teaching maths were not explained by the teachers' mathematical learning, their abilities and ages, the curriculum,  the role of the teachers and the level of beliefs in general scale, experience of teachers and participating in activities about maths. As the level of teachers' beliefs regarding the nature of maths and the level of beliefs regarding teachers' self-efficacy in teaching maths increase, it was found that the perceptions of self-efficacy regarding preparing and practising activities also increases.


Key Words : Preschool education, maths education, math self-efficacy, mathematical belief