Türk Anayasa Hukukunda dernek özgürlüğü
Freedom of association in Turkish constitutional law
Yazar: ALİ ERDEM DOĞANOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET MERİH ÖDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa hukuku = Constitutional law ; Dernekler = Associations ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Tez, Türk anayasa hukukunda dernek özgürlüğünün düzenlenişini konu edinmektedir. Çalışmada, esas olarak dernek özgürlüğünün Türk anayasa hukukunda, ilgili düzenlemelerle ne şekilde tanındığı, korunduğu ve sınırlandığı incelenmektedir. 
Çalışmanın birinci bölümünde, Anayasa hükümleriyle bağlı kalınmaksızın, Osmanlı Devleti döneminden günümüze kadar, temel örgütlenme biçimi olarak dernek kurumunun nasıl bir tarihsel süreçten geçtiği incelenmiş ve elde edilen veriler, hukuki bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Bu bölümde, tez konusuna ilişkin tarih bilgisinden faydalanılarak hukuki bir muhakeme ortaya konmaya çalışılmıştır.
Tezin ana gövdesini oluşturan ikinci bölümde ise, hukuki muhakemenin gerektirdiği ölçüde tarihsel karşılaştırmadan faydalanılarak, temelde günümüzde yürürlükte bulunan hukukta dernek özgürlüğünün düzenlenişi ele alınmıştır. Bu bölümün öncelikli sorunu bir hukuk kavramı olarak dernek özgürlüğünün ne olduğunun anlaşılmasıdır. Bunun için, dernek özgürlüğünün bağlamı ve bu çerçevede içeriği üzerinde durulmuştur. Daha sonra, dernek özgürlüğünün yürürlükteki hukukta gereği gibi düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenebilmesi için üç aşamalı bir yöntem öngörülmüş ve bu çerçevede Türk hukukundaki ilgili pozitif düzenlemeler değerlendirilmiştir. Bu kapsamda olmak üzere, ilk aşamada ?Dernek Statüsü? başlığı altında, derneklerin Türk hukukundaki düzenlenişi ve ilgili sorunlar işlenmiştir. İkinci aşamada ise ?Dernek Özgürlüğünün Bireysel Yönü? başlığı altında, dernek kurma, derneğe üye olma ya da olmama, dernekten ayrılma gibi bireysel dernek hakları ele alınmıştır. Son aşamada ise, ?Dernek Özgürlüğünün Kolektif Yönü? başlığı altında, üyelerinin kişiliklerinden bağımsız bir kişiliğe sahip hak süjesi olarak derneklerin varlıklarını ve faaliyetlerini sürdürebilmelerine ilişkin hakları incelenmiştir.

Abstract:
Freedom of Association in Turkish Constitutional Law is the subject of this thesis. Our work is primarily focused on the regulations of freedom of association. We will examine recognition, protection and limits of freedom of association in legal documents.
In first chapter, historical development of freedom of association will be reviewed from Ottoman period to present-day from legal viewpoint.Historical data will be used as a base for legal reasoning.
In second and also main chapter, current legal status of freedom of association will be discussed in comparison with thehistorical changes.Primary problem of this chapter is the definition of freedom of association as a legal concept. So we will focus on the scope of freedom of association in context. Then, we will use a three-step method for determining whether freedom of association is set as required or not in the legal order in force. In first step, under the title ?Status of Association?,we will process provisions in Turkish law with regard to associations as an institution and related problems. In second step, under the title ?Individual Dimensions of Freedom of Association?, association rights of the individual such as establishment of the association, become a member of association, leave a membership of association etc. will be studied. In third and final step, under the title ?Collective Dimensions of Freedom of Association?, we will examine the rights of an association as a legal personality which is entitled to have rights apart from members too.