Sporcu kimliğine göre besin takviyesi kullanımının iki futbol kulübü açısından incelenmesi
Examination of nutritional supplement useage according to athletic identity in terms of TWO football clubs
Yazar: BETÜL YILDIRIM ÇAVAK
Danışman: DR. SERAP ANDAÇ ÖZTÜRK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Futbol = Football ; Futbol kulüpleri = Football clubs ; Futbolcular = Football players ; Gıda takviyesi = Food supplement ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Sporcular, güçlü bir sporcu kimliğine sahip olmak ve bu kimliği sürdürmek için yoğun antrenmana ve uygun beslenme düzenlerine ihtiyaç duymaktadırlar. Antrenman koşullarının aynı olduğu seviyelerde, sporcular rakiplerini geride bırakmak için beslenme stratejilerine yönelirler. Besin takviyesi kullanımı, sporda performansı arttırmak için kullanılan stratejilerden birisidir. Bu nedenle, güçlü sporcu kimliğine sahip olan sporcuların besin takviyesi kullanım oranlarının yüksek olması beklenmektedir. Bu araştırma Türkiye Futbol Liglerinde mücadele eden iki futbol kulübü sporcularının sporcu kimliği düzeyleri ile besin takviyesi kullanım düzeylerin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür.  Araştırma Sancaktepe Futbol Kulübü ve Eyüp Spor Kulübü'ndeki lisanslı futbolculardan çalışmaya katılmaya gönüllü 77 sporcu ile yürütülmüştür. Araştırma kapsamında "Demografik Bilgi Formu" ve "Sporcu Kimliği Ölçeği (SKÖ)" ile birlikte sporcuların besin takviyesi kullanımlarına ilişkin verileri toplamak için "Elit Sporcuların Besin Takviyesi Kullanımı Anketi"nde yer alan sorulardan bazıları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 25.0 İstatistik Programı ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan sporcuların yaş ortalamaları 22,27 ± 4,52 yıl, BKİ ortalamaları ise 22,56 ± 1,37 kg/m2' dir. Sporcuların SKÖ'den aldıkları toplam puanların ortalaması 43,00 ± 8,065; besin takviyesi kullanım oranları da %36,4 olarak tespit edilmiştir. Sporcuların SKÖ'den aldıkları puan ve besin takviyesi kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Besin takviyesi sınıfları dikkate alındığında uyarıcı etkiye sahip besin takviyeleri ve ağırlık kontrolü sağlayan besin takviyeleri kullanan sporcuların SKÖ'den aldıkları puanların istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sporcuların performans arttırıcı besin takviyeleri ve toparlanma etkisi olan besin takviyesi kullanımı ile SKÖ puanları arasında ise bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, sporcu kimliği ile besin takviyesi kullanımı arasında anlamlı bir fark olmamakla birlikte uyarıcı etkiye sahip besin takviyesi ve ağırlık kontrolü sağlayan besin takviyesi kullanan bireylerin sporcu kimliğinin puanın daha yüksek olduğu saptanmıştır.  Bilgimiz dahilinde sporcu kimliğinin besin takviyesi kullanımına etkisini doğrudan inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır bu noktada araştırmanın literatüre katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.   Bununla birlikte sporcu kimliği puanları ile besin takviyesi kullanımı arasındaki ilişkinin değerlendirilebilmesi için değerlendirilebilmesi için daha geniş kapsamlı araştırmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: sporcu beslenmesi, sporcu kimliği, besin takviyesi

Abstract:
Athletes need intense training and appropriate diets in order to have and maintain a strong athlete identity. When the athletic levels ands the training conditions were the same, athletes turn to nutritional strategies to disable to their competitors. Nutritional supplements useage is a strategy to increase performance in sports. Therefore, it is expected that the useage of nutritional supplements by athletes with strong athletic identity will be high. This research was carried out with the aim of determining the athletic identity levels and nutritional supplement usage levels of the athletes of two football clubs competing in the Turkish Football Leagues. The research was carried out with 77 athletes among the licensed football players of Sancaktepe Football Club and Eyüp Sports Club, who volunteered to participate the study. Questionnairy consist of "Demographic Information Form" and the "Athletic Identity Measurement Scale (AIMS)", some of the questions of the "Dietary Supplement Use Questionnaire of Elite Athletes" were used. The data obtained from the research were evaluated with the IBM SPSS Statistics 25.0. The mean age of the athletes participating to the research is 22,27 ± 4,52 years, and their mean BMI is 22,56 ± 1,37 kg/m2. The average score of the athletes from the AIMS was 43,00 ± 8,065; and nutritional supplement usage rates were 36,4%. There was no statistically significant difference between the AIMS score and the useage of nutritional supplements (p>0.05). Considering the nutritional supplement categories, it was determined that the AIMS scores of the athletes,  using nutritional supplements with a stimulating effect and nutritional supplements providing weight control were statistically significantly higher (p<0,05). There were no differences between the use of performance-enhancing nutritional supplements and nutritional supplements with a recovery effect and AIMS scores of the athletes (p>0.05). As a result, although there is no significant difference between the athetic identity and the useage of nutritional supplements, it has been determined that the athletic identity score of the individuals who use nutritional supplements with a stimulating effect and nutritional supplements that provide weight control were high. As far as our knowledge, there is no study that directly examines the effect of athletic identity on nutritional supplement useage. At this point, it is thought that the research can contribute to the literature, but more comprehensive research is needed to evaluate whether there is a relationship between athletic identity scores and nutritional supplement useage.
Keywords: sports nutrition, athletic identity, nutritional supplement