Metabolik sendrom tanısı ile diyet tedavisine yönlendirilen yetişkinlerdeki insülin direncine ilişkin beslenme ve antropometrik risk etmenlerinin incelenmesi
Research on nutrition and anthropometric risk factors related to insulin resistance in adults which are directed to diet therapy with the diagnosis of metabolic syndrome
Yazar: SALİH ÇÖLLÜ
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Bel çevresi = Waist circumference ; Beslenme değerlendirmesi = Nutrition assessment ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet tedavisi = Diet therapy ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Trigliseridler = Triglycerides ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç:Bu çalışmanın amacı metabolik sendrom tanısı ile diyet tedavisine yönlendirilen yetişkinlerdeki insülin direncine ilişkin beslenme ve antropometrik risk etmenlerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem:Bu çalışma 2019 yılı Kasım ve Aralık ayları arasında Iğdır Devlet Hastanesi Diyet Polikliniğinden hizmet almış olan hastalar arasındaki yaşları 18-63 arası olan dosyalarında ağırlık, BKİ, yağ oranı, bel çevresi, boyun çevresi, bel/boy oranı, sistolik kan basıncı, diastolik kan basıncı, HOMA-IR, serum kolesterol, serum LDL-k, serum HDL-k, serum glukoz düzeyi ve serum trigliserit düzeyleri olan 67 hastaya ait verilerden retrospektif olarak yapılmıştır. Verileri kullanılan 67 kişinin 14'ü erkek, 53'ü kadındır. 
Bulgular: Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri sonucunda; verileri kullanılan kişilerden 26'sında metabolik sendrom tespit edilirken 41 kişide metabolik sendroma rastlanmamıştır. İnsülin direnci olan olgularda metabolik sendrom görülme oranı, olmayanlara göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,002; p<0,01). Metabolik sendromu olan olguların serum LDL-k ve serum HDL-k değeri, olmayanlara göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla: p=0,006; p<0,01; p=0,001; p<0,01). Ayrıca Yapılan korelasyon testi sonrası, Bel çevresi değeri ile kişilerin serum demir seviyeleri arasında negatif yönlü ilişki bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Çalışmaya alınan verilerden metabolik sendromu olanlarla, olmayanların kan bulguları ve antropometrik ölçümleri arasında farklılıklar bulunmuştur. Sonuç olarak; metabolik sendrom, diyet önerileri ve tedavisi almak üzere diyetisyene obezite/diyabetes mellutus/kalp-damar hastalıkları/insülin direnci tanıları ile sevk edilen tüm hastalarda olası bir durum olarak düşünülmelidir.

Anahtar Kelimeler: Metabolik sendrom, insülin direnci, obezite, bel çevresi, trigliserit

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate nutritional and anthropometric risk factors related to insulin resistance in adults who are directed to diet therapy with the diagnos is of metabolic syndrome.
Materials and Methods: This study was conducted on patients who received service from Iğdır State Hospital Diet Polyclinic between November and December 2019. Between the ages of 18-63, weight, BMI, fat ratio, waist circumference, neck circumference, waist/height ratio, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, HOMA-IR, serum cholesterol, serum LDL-k, serum HDL-k, serum glucose and serum triglyceride levels was made retrospectively from the data of 67 patients. Of the 67 people whose data is used, 14 are men and 53 are women.
Result: As a result of the statistical analysis of the data obtained; Metabolic syndrome was detected in 26 of the people whose data was used, while metabolic syndrome was not found in 41 people. The rate of occurrence of metabolic syndrome in patients with insulin resistance was found to be statistically significantly higher than those without (p = 0.002; p <0.01).Serum LDL-k and serum HDL-c values of patients with metabolic syndrome were found to be significantly higher than those without (respectively: p = 0.006; p <0.01; p = 0.001; p <0.01). In addition, after the correlation test, a negative correlation was found between the waist circumference and the serum iron levels of the individuals (p <0.05).
Conclusion: Among the data included in the study, differences were found between blood findings and anthropometric measurements of those with and without metabolic syndrome. As a result; Metabolic syndrome should be considered as a possible condition in all patients referred to a dietician with a diagnosis of obesity / diabetes mellutus / cardiovascular diseases / insulin resistance for dietary advice and treatment.

Keywords: Metabolic syndrome, insulin resistance, obesity, waist circumference, triglyceride