Servis sorumlu hemşirelerine uygulanan güçlendirme programının güçlendirme hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrol ve  hasta güvenliği kültürüne etkisi
The effects of unit charge nurse's empowerment program on nurses' perceptions of empowerment, control of nursing practices and patient safety culture
Yazar: AYŞEGÜL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SERGÜL DUYGULU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Güçlendirme = Empowerment ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Mersin = Mersin ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada, servis sorumlu hemşirelerine uygulanan hasta güvenliği kültürü geliştirmeye dayalı güçlendirme programının, hemşirelerin güçlendirme, hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrol ve hasta güvenliği kültürü algılarına etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma ön deneysel tasarım olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan 38 servis sorumlu hemşiresi ve bu servis sorumlu hemşireleri ile birlikte çalışan, toplam 174 servis hemşiresi oluşturmuştur. Çalışmada, hasta güvenliği kültürü geliştirmeye dayalı güçlendirme programı servis sorumlu hemşirelerine 14 saat teorik eğitim, 12 saat grup çalışması ve 8 saat bireysel çalışma şeklinde uygulanmıştır. Çalışmanın verileri, servis sorumlu hemşilerinden; Tanıtıcı Bilgiler Formu, Yapısal Güçlendirme Ölçeği, Psikolojik Güçlendirme Ölçeği, Hemşirelik Uygulamaları Üzerinde Kontrol Ölçeği ve Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi ile toplanmıştır. Servis hemşirelerinden ise; Tanıtıcı Bilgiler Formu ve Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tekrarlı ölçümlerde Varyans Analizi, Friedman Analizi, bağımsız gruplarda t testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Servis sorumlu hemşirelerinin, Yapısal Güçlendirme Ölçeği toplam ve alt boyutlarından formal, informal güç, Psikolojik Güçlendirme Ölçeği anlamlılık ve yetkinlik alt boyut ve Hemşirelik Uygulamaları Üzerinde Kontrol Ölçeği puan ortalamaları programın uygulanmasından sonra yapılan 3. değerlendirmede istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi alt boyutu olan hastane birimleri içinde takım çalışması pozitif cevap yüzde ortalaması 3. değerlendirmede anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Güçlendirme programı sonrası hem servis sorumlu hemşireleri hem de servis hemşirelerinin olay raporlama sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir artış görülmüştür (p<0,05). Çalışmada servis sorumlu hemşirelerine uygulanan hasta güvenliği kültürü geliştirmeye dayalı güçlendirme programının hemşirelerin yapısal ve psikolojik olarak güçlendirilmesinde, uygulamalar üzerinde kontrol sahibi olmasında etkili olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, bu tür güçlendirme programlarının düzenli olarak her sağlık bakım kurumunda ve tüm hemşireleri kapsayacak şekilde uygulanması önerilebilir.  

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, güçlendirme programı, hasta güvenliği kültürü, 			 servis sorumlu hemşiresi

Abstract:
This study aims to determine the effects of unit charge nurse's empowerment program on perceptions of empowerment, control over the practices, patient safety culture, and the nurses' perception of patient safety culture. The study has as a quasi-experimental design. The study sampling consisted of 38 unit charge nurses working in Mersin City Training and Research Hospital and their 174 service nurses. In this study, 14 hours of theoretical training, 12 hours of group work and 8 hours of individual study were applied to 38 unit charge nurses. The data were collected from unit charge nurses through with Introductory Information Form, Psychological Empowerment Scale, Structural Empowerment Scale, Control Over Nursing Practice Scale and Hospital Survey on Patient Safety Culture. Data from service nurses were collected through Introductory Information Form and Hospital Survey on Patient Safety Culture. Variance Analysis, Friedman Analysis, t test and Mann Whitney U test were used for repeated measurements. For unit charge nurses, total structural empowerment score, formal power and informal power mean scores of the Structural Empowerment sub-scales, competence and meaning mean scores of the Psychological Empowerment sub-scale, and Control Over Nursing Practice Scale mean scores were found statistically higher in the 3rd evaluation after the implementation of the program (p<0.05). The Team Work in the Units sub-dimension of positive response percentage was found to be significantly higher in the 3rd evaluation (p<0.05). It was found that the empowerment program increased the number of incidents reported in both the unit charge nurses and the service nurses (p<0.05). In the study, the program applied to the unit charge nurses was found to be effective in control over nursing practice, structural and psychological empowerment. Based on the findings of the study, it can be suggested that such retrofit programs should be implemented to include nurses who work together with the nurses who are unit charge nurses.
Key Words: Nursing, empowerment program, patient safety culture, unit charge 	nurse