Karl Jaspers felsefesinde aşkın varlık ve varoluş ilişkisi
The relation of transcendental being and existence in the philosophy of Karl Jaspers
Yazar: DEMET ATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP YILDIZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aşkınsal gerçeklik = Transcendence reality ; Felsefe = Philosophy ; Jaspers, Karl = Jaspers, Karl ; Modern felsefe = Modern philosophy ; Varoluş = Existence

Özet:
Karl Jaspers felsefeyi, kesin bir sonuca ulaşamamak anlamında, yolda olmak şeklinde tanımlayan varoluşçu bir düşünürdür. Onun felsefesinde temel konu, insanın varoluşu olup Aşkın Varlık'la ilişkisiyle birlikte bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Jaspers'in felsefesi teknik dünyanın insanı kendi varoluşundan uzaklaştırıp ona kendi varlığını unutturmasına ve onu bilimsel araştırmaların nesnesi haline getirmesine bir karşı çıkış niteliğindedir. Jaspers teknik dünyada yozlaştırılan, kendi asıl varlığından soyutlanan insanı, kendi varlığına geri döndürmek amacıyla onun varoluşunu ön plana çıkarmakta ve varoluşuna ulaşabilmesi için gerekenleri ortaya koymaktadır. Ona göre insanın kendi varlığının asıl mahiyetini idrak edip varoluşuna ulaşması, onun hiçbir şekilde bilim ve araştırma konusu yapılamayacağını kavramakla mümkündür. Varoluş Jaspers'e göre bilim ve araştırma konusu yapılarak bilinebilmekten ziyade, birtakım işaretlerle aydınlatılması gereken bir gerçekliktir. Bu işaretlerin en temel olanı da özgürlüktür. Özgürlük, varoluşun ortaya çıkmasını sağlayan ve Jaspers felsefesinde Tanrı demek olan Aşkın Varlık tarafından insana verilmektedir. Aşkın Varlık insanı özgürlüğüyle birlikte yaratmakta ve bu sayede onun varoluş olmasına imkân tanımaktadır. Yani varoluş olma yolunda Aşkın Varlık nihai kaynaktır. İnsanın varoluş olması onun sayesindedir. Bununla birlikte Aşkın Varlık'ın bilinebilir olması da varoluş bilincine erişen insan vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Çünkü Aşkın Varlık'ı bildiren şifreleri yalnızca varoluş okuyabilmektedir. Varoluş olmadan bu şifrelerin okunması ve Aşkın Varlık'ın bilinmesi imkânsızdır. O halde Jaspers felsefesinde insan, varoluşunun bilincine erişip kendini bildikten sonra Aşkın Varlık'ı idrak edebilmektedir. Bu nedenle Aşkın Varlık'ın insana varoluşunu vermesinin arka planında kendi varlığını bildirmek olduğunu belirtmek ve varoluş serüveninin Aşkın Varlık'ı bilmek amacıyla çıkılan bir yol olarak tasvir etmek mümkündür.

Abstract:
Karl Jaspers is an existential thinker who defines philosophy as being on the road in the sense of not reaching a definite conclusion. The main issue in his philosophy is the existence of human being and it is the subject of this study with its relationship with Transcendental Being. Jaspers' philosophy is an objection to the technical world's removal of man from his own existence and making him forget his own existence and making him the object of scientific research. Jaspers emphasizes the existence of the human being degenerated in the technical world, isolated from his original existence, and reveals what is necessary to reach his existence in order to return it to his own existence. According to him, it is possible to realize that the real nature of human being and reach its existence to realize that it cannot be made subject of science and research in any way. According to Jaspers, existence is a reality that should be illuminated with a number of signs rather than being known as a subject of science and research. The most basic of these signs is freedom. Freedom is given to man by the Transcendental Being, which leads to the emergence of existence and which means God in the Jaspers philosophy. Transcendental Being creates man with her freedom and thus enables her to exist. In other words, Transcendental Being is the ultimate source on the way to existence. Humanist existence is thanks to her (Transcendental Being). However, the Transcendental Being is also recognizable through the human being who reaches the consciousness of existence. Because only the existence can read the passwords that declare Transcendental Being. Without existence, it is impossible to read these codes and know the Transcendental Being. So, in the Jaspers philosophy, after reaching the consciousness of his existence and knowing himself, human being can comprehend Transcendental Being. Therefore, it is possible to state that the existence of Transcendent Being is to declare its existence in the background of giving existence to man and to describe the adventure of existence as a way out to know Transcendent Being.