Laparoskopik sleeve gastrektomi (LSG) olan hastalarda ameliyat sonrası ağırlık kaybı ile koku ve tat değişikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of postoperative loss of weight and odor and taste changes in laparoscopic sleeve gastrectomy (LSG) patients
Yazar: EZEL KAVADAR
Danışman: PROF. DR. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Ağırlık kaybı = Weight loss ; Gastrektomi = Gastrectomy ; Kilo verme = Weight loss ; Koku = Odor ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Tat = Taste

Özet:
Bu araştırma, Laparoskopik Sleeve Gastrektomi (LSG) geçirmiş olan bireylerin, ameliyat sonrasındaki farklı zamanlarda ağırlık kaybı oranları ile tat ve koku duygularındaki değişikliklerin ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma evrenini Ağustos 2016 - Ağustos 2017 tarihleri arasında Prof Dr. Koray Tekin Obezite ve Metabolik Cerrahi Merkezi'nde LSG ameliyatı geçirmiş olan 18-65 yaş aralığındaki bireyler oluşturmuştur. Çalışmaya dahil edilmeme kriterleri, daha önce obezite cerrahisi yöntemlerinden birini geçirmiş olmak ile tat ve koku mekanizmasını olumsuz etkileyecek her hangi bir hastalığı veya ameliyatı geçirmiş olmak şeklinde belirlenmiştir. Araştırmada tat ve koku duyularındaki değişikleri saptamak için Tichansky ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve Graham ve arkadaşları tarafından modifiye edilen 33 soruluk anket formu kullanılmıştır. Tüm veriler bilgisayar ortamında Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 23.0 programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken uygun istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Sayısal değişkenler ortalama standart sapma (SS), medyan alt ve üst değerler ile kategorik değişkenler ise, sayı (S) ve yüzde (%) ile gösterilmiştir. 
Katılımcıların ameliyat öncesi ağırlık ortalaması 116,63 ± 24,33 kg iken ameliyat sonrası ağırlık ortalaması 80,32 ± 20,44 kg , ameliyat öncesi Beden Kütle İndeksi (BKİ) ortalaması 40,97 ± 6,87 kg/m² iken ameliyat sonrası BKİ ortalaması 28,29 ± 6,51 kg/m², ağırlık kaybı ortalaması ise 36,30 ± 15,23 kg olarak bulunmuştur.
Ameliyat sonrası iştahta yaşanan değişiklikler, yiyecek ve içeceklerin tadında yaşanan değişiklikler, tat değişimi nedeniyle yeme miktarının azalması, tiksindirici bulunan ya da tolere edilemeyen besin bulunması, yiyecek ve içeceklerin kokusunda yaşanan değişiklikler ile ağırlık kaybı arasında hiçbir grupta anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Ameliyat sonrası tatlılara karşı tat almada yaşanan artış veya azalış ile ağırlık kaybı arasında hiçbir grupta anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Ameliyat üzerinden 3-6 ay geçen katılımcılar arasında tuzlulara karşı tat almada yaşanan azalış ile ağırlık kaybı arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Diğer gruplarda tuzlu tada karşı yaşanan artış yada azalışın ağırlık kaybı ile arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0,05). Ameliyat üzerinden 9-12 ay geçen katılımcılar arasında ekşi tada karşı tat almada yaşanan artış ile ağırlık kaybı arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Diğer gruplarda ekşi tada karşı yaşanan artış yada azalışın ağırlık kaybı ile arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0,05).
Ağırlık kaybı ile tat kaybı puanı, tuzlu tada karşı tat kaybı puanı ve ekşi tada karşı tat kaybı puanı arasında yapılan korelasyon analizlerinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Ağırlık kaybı ile tatlı tada karşı tat kaybı puanı arasında negatif ilişki olduğu görülmektedir ve bu ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). 

Anahtar Kelimeler: Bariatrik cerrahi, sleeve gastrektomi, koku ve tat, ağırlık kaybı

Abstract:
Evaluation of Postoperative Loss of Weight and Odor and Taste Changes in Laparoscopic Sleeve Gastrectomy (LSG) Patients
This research; Laparoscopic Sleeve Gastrectomy (LSG) has been carried out to investigate the relationship of weight loss rates and changes in taste and smell sensations at different times postoperatively. The research universe was between August 2016 - August 2017. Prof. Dr. Koray Tekin has consisted of individuals aged 18-65 years who had undergone LSG surgery at the Obesity and Metabolic Surgery Center. Criteria for not being included in the study; having undergone one of the methods of obesity surgery and having undergone any disease or surgery that would adversely affect the taste and smell mechanism. In the study; In order to detect changes in taste and odor, a 33-question questionnaire which was modified by Graham et al. developed by Tichansky et al. All data were analyzed by using SPSS for Windows 23.0 program. Appropriate statistical methods were used to evaluate the data. Numerical variables are represented by mean standard deviation (SS), median upper and lower values, and categorical variables by number (S) and percentage (%). 
It is found that the preoperative mean weight of the participants was 116.63 ± 24.33 kg while the postoperative mean weight was 80.32 ± 20.44 kg; the preoperative mean Body Mass Index (BMI) was 40.97 ± 6.87 kg / m² while the postoperative BMI was 28,29 ± 6,51 kg / m², and the mean weight loss was 36,30 ± 15,23 kg.
There was no significant relationship between change in appetite, change in taste of foods and beverages, reduced amount of food intake due to taste change, presence of disgustiong or non-tolerable food, change in odor of foods and beverages and weight loss (p>0,05). There was no significant relationship between postoperative increase or decrease in taste of sugary foods and weight loss in any group (p>0,05). In the group of 3-6 months post operation, there was a significant relationship between decrease in taste of salty foods and weight loss (p<0,05). In other groups there was no significant relationship between increase or decrease in taste of salty foods and weight loss (p>0,05). In the group of 9-12 months post operation, there was a significant relationship between increase in taste of sour foods and weight loss (p<0,05). In other groups there was no significant relationship between increase or decrease in taste of sour foods and weight loss (p>0,05).
The result of correlation analysis revealed no significant relationship betwen weight loss and taste loss score, taste loss in salty foods score and taste loss in sour foods score (p>0,05). A negative significant relationship was found between weight loss and taste loss in sugary foods (p<0,05).

Keywords: Bariatric surgery, sleeve gastrectomy, smell and taste, weight loss