Kimlik ve dış politika: Türkiye'nin Arap-İsrail ve Balkan uyuşmazlıklarına dönük arabuluculuk girişimleri (2002-2016)
Identity and foreing policy: Turkey's mediation initiatives for Arab-Israel and Balkan conflicts (2002-2012)
Yazar: YAKUP ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATAY AKDEVELİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Arap-İsrail anlaşmazlığı = Arabian-Israel disagreement ; Arap-İsrail ilişkileri = Arabian-İsrael relations ; Balkanlar = Balkans ; Kimlik = Identity ; Kimlik politikaları = Identity politics ; Ortadoğu = Middle East ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin 2002-2016 yılları arasında Arap-İsrail ve Balkan uyuşmazlıklarının çözümü için başvurduğu arabuluculuk girişimleri incelenecektir. Arabuluculuk, barışı koruma, barışın inşasına katkı, insani yardım gibi barış girişimlerinden biri olsa da Türkiye arabuluculuğa özel bir önem atfetmiş, ağırlık vermiştir. Bu yüzden çalışmada arabuluculuğa yoğunlaşılmıştır.  Bu tarihler arasında farklı barış girişimleri olsa da örnek olay olarak Orta Doğu'da Arap-İsrail uyuşmazlığı ile Balkanlar'da Bosna Hersek özelinde Sırp-Boşnak uyuşmazlıklarına dönük arabuluculuk incelenecektir. Bu tezde iki temel soruya yanıt aranacaktır. Birincisi, Türkiye'nin barış girişimlerinin, özellikle de bir barış girişimi olarak arabuluculuğun, arkasındaki temel motivasyonlarının neler olduğudur. İkincisi ise bu girişimlerin sonuçsuz kalmasının nedenleridir. Bu sorular yanıt aranırken kimlik merkeze alınmış, eleştirel inşacı yaklaşım daha açıklayıcı olmuştur.
Türkiye'nin barış girişimlerinin arkasında farklı nedenler vardır. Tezde Türkiye'nin barış girişimlerinin motivasyonunun arkasında farklı etkenlerin olmasına rağmen, tüm bu etkenlerin kimlik ile güç üzerinden değerlendirildiği, bir güç arayışı olduğu sonucuna varılmıştır. Kimlik bir taraftan dış politikayı belirlemiş, bir taraftan da dış politika aracılığı ile devlet kimliği dönüştürülmüş ve yeniden inşa edilmiştir. Hegemonik bir kimlik inşa edilmek istenilmiştir. Çalışmada kimliğin hem güç inşası için başvurulan bir araç olduğu, hem de kimlik inşası ile güce sahip olunduğu, ayrıca gücün de kimliğe dayandırıldığı iddia edilecektir.
 Girişimlerin sonuçsuz kalması yine kimlik temelinde değerlendirilmiştir. Değişen kimlik tanımı, uyuşmazlık yaşayan taraflarla kurduğu ilişki ve süreç içine arabuluculuk rolünün dönüşmesi, Türkiye'nin süreci yönetimini etkilemiştir. Uyuşmazlık yaşayan taraflardan bazıları Türkiye'nin tarafsızlığını kaybettiğini ileri sürerek arabulucu olmayacağını belirtmişlerdir. 
İşte bu çalışmada gerek motivasyonları gerekse de arabuluculuk sürecinin sonuçsuzluğunun nedenleri kimlik ve güç bağlamında analiz edilerek anlatılacaktır.

Abstract:
This study analyses Turkey's mediation initiatives for Arab-Israel and Balkan conflicts between 2002 and 2016. within the scope of identity and power. Despite various peace initiatives taken place between these periods stated above, as an example, mainly mediation attempts towards Arab-Israel conflict in the Middle East; and, in Balkans, Serbians, Croatians and Muslim Bosniaks conflicts will particularly be scrutinized. This thesis will be probing into these two following questions: the drive / motivation behind Turkey's attempts to peace-make or specifically mediation; and secondly, the reasons why these peace initiatives have failed. Whilst looking for answers to those two questions identity were the main focus, and critical constructivism was more basic reference point.
There are different reasons behind peace initiatives that Turkey has carried out. Despite various factors behind peace initiatives, it can be concluded that all these factors are evaluated under the umbrella of power and identity and search for power.  On one hand, it will be asserted that identity is both an instrument for building power and by building identity power is gained; and also, power based on identity. In the study identity has shaped the foreign politics, when, on the other hand, by foreign politics state identity has been altered and restructured. And also a hegemonic identity is aimed to constructed. 
Failed peace initiatives have also been evaluated based on identity. The altered definition of identity, the relationship that the conflicting communities have built, and transformation of the intermediary role during the process all have affected Turkey's managment of this process. Some of the conflicting parties argue that Turkey is no longer an objective country; therefore, they no longer wish to take part as mediator.    
So, in this study, both drives and the reasons for unresolved disputes will be analyzed depending on identity and power.