Türkiye'de belediyelerin sosyal hizmet ve sosyal yardım politikaları: Batı Akdeniz örneği
Social service and social aid policies of municipalities in türkiye: A case study in the West Mediterranean
Yazar: Ş. EDA ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. UYSAL KERMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyal yardım = Social assistance ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Ekonomik ve sosyal açıdan yardıma muhtaç kişi, aile ve gruplara fayda sağlamayı, destek olmayı, insan haysiyetine uygun yaşayış düzeyinin gerçekleşmesine katkıda bulunmayı amaç edinen sosyal hizmet ve sosyal yardım uygulamaları kamu yönetiminin faaliyette bulunmakla yükümlü olduğu en önemli alanlardan birisidir. Özellikle II. Dünya Savaşı sonrası gelişen sosyal refah devleti anlayışı, sosyal hizmet ve yardım uygulamalarının şekillendirilmesinde geleneksel yardımlaşma ve dayanışma müesseselerine kıyasla kamu yönetimi birimlerinin daha aktif politika izlemesini gerekli kılmıştır.Ülkemizde de sosyal hizmet ve yardım konularında gerek merkezi yönetim gerekse yerel yönetimler, parçalı yapıya ve pek çok yapısal sorunlarına rağmen, önemli görevler üstlenmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de sosyal hizmet ve yardım politikalarını yürüten kurumlardan birisi olan belediyeler ele alınmıştır. Yönetimi halkın özgür tercihi ile oluşan belediyeler, merkezi yönetimin sosyal hizmet ve yardımlarına ilişkin eksikliklerini, özellikle belde halkına psikolojik ve mekânsal yakınlık avantajlarını da kullanarak gidermeye çalışan paydaşları, yerel düzeyde uygulayıcılarıdır.Bu tezin amacı, değişen kamu yönetimi paradigması etkisinde belediyelerin sunmuş olduğu sosyal hizmet ve yardım faaliyetlerinin incelenmesidir. Yardımlardan faydalanan bireylerin bağlı bulundukları belediyelerin sosyal hizmet ve yardım politikalarını algılamalarında ortaya çıkan farklılıkların saptanması ve değerlendirilmesi ise çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır.Bu bağlamda tezin ilk bölümünde sosyal hizmet ve sosyal yardım kavramlarına ve bu kavramların sosyal politika içerisindeki yerine ve tarihi gelişimine değinilmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'de merkezi yönetim ve yerel yönetimlerin sosyal hizmet ve yardımlarına ilişkin görevlerinin tarihi gelişimi, kamu yönetimi anlayışında yaşanan dönüşümün sosyal hizmet ve sosyal yardımlara etkisi ve yerelleşme olgusunun güçlenmesiyle birlikte yerel yönetimlerin yürüttüğü sosyal hizmet ve yardımlara ilişkin görevlerinde yaşanan değişim ele alınmıştır. Üçüncü bölümde sosyal belediyeciliğin gelişimi ile belediyelerin yenilenen görevleri, yükümlülükleri, faaliyetleri ve paydaşları anlatılmıştır. Son olarak dördüncü bölümde, Batı Akdeniz Bölgesi'nin sosyo-ekonomik özellikleri ve belediyelerin (Antalya Büyükşehir, Isparta Belediyesi, Burdur Belediyesi) sosyal hizmet ve yardım faaliyetleri değerlendirilmiştir. Batı Akdeniz Bölgesi'nde yer alan belediyelerin sosyal hizmet ve yardımlarından faydalanmakta olan ihtiyaç sahiplerinin demografik özellikleri ile bu hizmet ve yardımlara yönelik algıları, literatürde yaygın olarak kullanılan çeşitli istatistiksel testler yoluyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulardan, Batı Akdeniz Bölgesi'nde yer alan il belediyeleri tarafından üstlenilen sosyal hizmet ve yardımlarından yararlanan kişilerin demografik özelliklerinin benzerlik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte çalışma kapsamında yer alan Antalya Büyükşehir, Isparta ve Burdur belediyelerinde sosyal hizmet ve yardım politikalarının niteliğinde, kapsamında, yönetiminde ve kurumsal yapılanmasında temel farklılıkların olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Social service and social aid applications aiming at supporting the realization of nicely proportioned quality of life that fits to the dignity of man and also supporting persons, families and groups who are in need of finance both economically and socially are one of the most significant areas of public management on which it is obliged to work. In particular, the understanding of social welfare state developing after the World War II necessitated following a more active policy of public management units in forming social service and social aid applications in comparison to traditional charity and solidarity organizations.In our country as well, both central management and local administrations have undertaken some important duties on the topics of social service and aid despite patch worked structure and many structural problems. In this study, municipalities that are one of the institutions administering social service and aid policies in Turkey have been considered. Municipalities, the administration of which is formed by the free will of public, are the shareholders trying to remove the lacking related to social service and aids of central management by using psychological and settlement nearness advantages to the residents of the city in particular and persons who put these works into practice on a local stage.The aim of this thesis is the examination of social service and aid activities at the level of municipalities in changing administrative activities and duties with globalization and public management. Another aim of this study is to determine and evaluate the differences appearing in the perceptions of social service and aid activities in municipalities where the individuals who benefit from these aids connected with.So, in the first part of the thesis, social service and social aid concepts and their position in social politics and historical development are mentioned. In the second part, historical development of the duties of central management and local administrations related to social service and aids, the effect of transformation experienced in the understanding of public management on social aids and transformation in duties being executed by local administrations related to social services and social aids with the strengthening of the fact of becoming localized are being touched on. In the third part, renewed duties of municipalities, their obligations, activities and shareholders with the development of social business of a governing a city have been explained. Finally, in the fourth part, social-economic features of Western Mediterranean Region and social service and aid activities of municipalities (Antalya Metropolitan Municipality, Isparta Municipality, Burdur Municipality) have been evaluated. The demographic features of poor persons who benefit from social services and aids of the municipalities in Western Mediterranean Region and their perceptions oriented toward these services and aids have been analyzed by means of various statistical tests used in citation index widely. Out of the data obtained, it has been determined that some basic differences exist in the quality of social service and aid policies, in its scope, administration and institutional structure in the municipalities of Antalya Metropolitan Municipality, Isparta and Burdur which takes place in the working scope.