19. yüzyılın sonlarında Osmanlı topraklarına Yahudi göçü
19. migration of jews of the Ottoman Empire at the end of the century
Yazar: ŞERMİN SAĞKULAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İ. MURAT BOZKURT
Marmara Üniversitesi / Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu İktisadı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Göçler = Migrations ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yahudiler = Jews ; İskan = Settlement ; İskan sorunu = Settlement problem

Özet:
Tarihin her döneminde, ömürleri boyunca, yaşadıkları toplum içinde yabancı bir unsur olarak görülen Yahudiler, göç ettikleri her ülkede farklı nedenlerden dolayı günah keçisi ilan edilmiş ve yeni bir göç yaşamak zorunda kalmışlardır.19. Yy'da Avrupa'da ve Rusya'da Yahudilere karşı anti-semitizmin güçlenmesi tüm Hıristiyan dünyasından Yahudilerin dışlanmasına ve eziyet görmelerine sebep olmuştur.Dinî sebeplerin yanı sıra ekonomik sebepler de Yahudilerin göç etmelerinde etkili olmuştur. Yahudilerin, hem ticaret hem zanaat konusunda Hıristiyanlardan daha üstün konumda olması, bulundukları her ülkede ekonomik açıdan başarıya ulaşmalarını sağlamıştır. Ekonomideki bu başarıları, yaşamlarını sürdürdükleri Hıristiyan ülkelerde Yahudi karşıtlığının şiddetlenmesine sebep olmuştur.Avrupa'da Fransız İhtilaliyle beraber milliyetçilik akımının tüm Avrupa'yı etkisi altına alması, Yahudi düşmanlığını zirveye taşımış, Yahudilerin üstlerindeki baskılar arttırmış ve büyük dalgalar halinde göçe zorlanmalarına neden olmuştur.Avrupa'da can güvenliği kalmayan Yahudiler 19.yy'da kitleler halinde Osmanlı İmparatorluğu da dâhil olmak üzere pek çok ülkeye göç etmeye başlamışlardır. Göç esnasında can güvenliği amacının yanında Filistin'e geri dönebilme düşüncesi Siyonizm'in ortaya çıkmasına etken olmuş ve göçün hedefi Filistin olarak belirlenmiştir.Osmanlı İmparatorluğu, Yahudilerin kendi topraklarına sığınmalarını reddetmemiştir. Osmanlı, dinî ve insanî hoşgörüsüyle Yahudilerin Filistin haricinde pek çok bölgeye yerleşmesine izin vermiş ve Osmanlı vatandaşı olan Yahudilere de Avrupa'daki dindaşlarına yardım edebilme olanağı dahi sağlanmıştır. Ancak Siyonizm'in Filistin'den vazgeçmemesi Osmanlı Devleti'nin yasaklamalarını arttırarak devam ettirmesine neden olmuştur.

Abstract:
Jews have been considered as aliens and announced as scapegoats in almost every community they have lived among thorough out their history and eventually had to migrate again.The accelerating anti-Semitism movements in 19th century Europe lead to the exclusion and torturing of the Jews. Economical reasons along with the anti-Semitism also forced Jews to migrate. Being superior in both hand crafts and trade helped Jews to succeed in every country they settled. This economical success achieved in Christian countries increased Anti-Jewish movements.The Nationalism winds which started blowing across Europe after the French Revolution also made the Anti-Jewish movements reach its climax, thus the pressure on the Jewish community became unbearable and large waves of migration began..In the 19th century Having lost their safety in Europe The Jews started to migrate to many countries including the Ottoman Empire, During these waves of migration Palestine became the destination of the migration and the idea of Zionism, flourished.As the result of its tolerant religious and humane attitude The Ottoman Empire never refused the Jews from settling in many places except for Palestine and even granted them the right to help their co-religionist kin living abroad. However the Zionist idea never gave up their claim on Palestine which caused The Ottoman Empire to increasingly continue prohibitions.