Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin karar verme stilleri benlik saygısı ve iyimserlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comperative investigation of decission styles, self-respect, and level of optimism of physical education and sports high school students with regard to certain variables
Yazar: ŞİRİN PEPE
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA POLAT
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor yüksekokulları = Physical education and sport faculty ; Benlik = Ego ; Benlik saygısı = Self esteem ; Karar verme = Decision making ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu öğrencilerinin Karar Verme Stilleri Benlik Saygısı ve İyimserlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesidir.
Araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin yedi bölgesinde bulunan illerdeki üniversitelerin, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarında öğrenim gören öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini tesadüfi belirlenen toplam 750 öğrenci alınmıştır.
Çalışmaya katılan gönüllülerden sosyo demografik bilgi formu ile Melbourne Karar Verme, Benlik saygısı ve iyimserlik ölçeğini uygulamaları istenmiştir.
Elde edilen veriler bilgisayarda SPSS (Statistical Package For Social Scientists for Windows Release 18.0) programında kayıt edilmiştir. Elde edilen verilerin normal dağılım göstermedikleri görülmüştür. Öğrencilerin ölçeklere verilen cevapların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanarak, öğrencilerin karar verme stilleri, benlik saygısı ve iyimserlik düzeylerine ilişkin dağılımlar belirlenmiştir. İkili karşılaştırmalar için Mann-Whitney U Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırmalarda sonucu anlamlı farkın çıktığı durumlarda bu farkın hangi gruplar arasından kaynaklandığını belirlemek için Mann Whitney U Testi uygulanmıştır. 
Yapılan istatistiksel analizler sonucunda,  Öğrencilerin karar vermede özsaygı ve karar verme alt boyutlarına ait puan ortalamalarının Cinsiyet değişkenine göre panik, Bölüm değişkenine göre karşılaştırılmasında dikkatli, kaçıngan, ve erteleyici, Sınıf değişkenine göre karşılaştırılmasında erteleyici,  Baba eğitim düzeyi değişkenine göre karşılaştırılmasında ise,  panik karar verme stiline ait puan ortalamalarının anlamlı düzeyde farklılaştığını göstermiştir.
Öğrencilerin Benlik Saygısı Ölçeğinin alt boyutlarına ait puan ortalamalarının, Cinsiyet değişkenine göre kendine yetme, yaş değişkenine göre özgüven, Aktif spor yapma değişkenine göre özgüven ve bölüm değişkenine göre puan ortalamalarının anlamlı düzeyde farklılaştığını göstermiştir.
Öğrencilerin iyimserlik ölçeği puan ortalamalarının cinsiyet ve bölüm değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığını göstermiştir.
Sonuç olarak; Beden eğitimi ve Spor yüksekokulu öğrencilerinin Kişisel özelliklere göre, Karar Verme Stilleri, Benlik Saygısı ve İyimserlik düzeyleri arasındaki ilişki bazı değişkenlere göre anlamlı farklılık bulunurken bazılarında ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğrencilerin Karar Verme Stilleri, Benlik Saygısı ve İyimserlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için Spearman Brown tekniğinden yararlanılmış olup, istatistiksel olarak pozitif bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor, Karar verme, Benlik Saygısı, İyimserlik

Abstract:
An this study, the Decision-making Styles, Self- Esteem, and Optimism Levels of the Students of the Schools of Physical Education and Sports have been scrutinized in Comparison. This study has been conducted on the students educated at the Schools of Physical Education and Sports of the universities situated in the provinces in Turkey's seven regions during 2014-2015 education season. Randomly selected 750 students were included in the sample.
Volunteers were performed socio-demographic data form, the decision-making styles, self- esteem, and optimism inventory.
Data were recorded by SPSS (Statistical Package For Social Scientists for Windows Release 18.0) programme.  Data were not exhibit normal distribution. The arithmetic means and standard deviations of the responses of the students to the Scales were calculated to determine the distributions regarding the students' decision-making styles, self- esteem, and optimism levels. Mann-Whitney U Test was used for paired comparisons and Kruskal-Wallis Variance Analysis for multiple comparisons. In the event that, in the multiple comparisons, the Kruskal Wallis Variance Analysis yielded a significant difference, a Mann Whitney U Test was applied to determine from which groups such difference stems. 
In the comparison of the point averages belonging to the decision-making sub-dimensions in the students' decision-making with the Gender variable, Panic differed from the sub-dimensions of the decision-making scale, In its comparison according to the Department variable, Careful, Avoidant, and Dilatory  differed from the sub-dimensions of the decision-making scale at a significant level; according to the Class variable, Dilatory differed from the sub-dimension of the decision-making scale at a significant level; according to the Father Education Level,  the point averages of Panic decision-making style differed from the sub-dimensions of decision-making scale at a significant level. 
It was seen in the comparison of the point averages of the sub-dimensions of the students' Self- Esteem Scale according to the Gender Variable, Self-sufficiency differed from the sub-dimensions of the Self- Esteem Scale,  In its comparison according to the age variable, Self-confidence differed from the sub-dimensions of the Self- Esteem Scale at a significant level, according to the students doing sports actively variable, Self-confidence differed from the sub-dimension of the Self- Esteem  scale at a significant level; according to the department  variable,  the point averages differed from the sub-dimensions of Self- Esteem  scale at a significant level. 
In the comparison of the optimism scale point averages of the students according to the gender and department variables, it appeared that the optimism scale point averages differed at a significant level. 
As a result, ıt was found that there were significant differences between decision styles, self-respect, and level of optimism according to personal traits of Physical Education and Sports High school students with regard to certain variables, and there was no difference with regard to other certain variables. Spearman Brown technique was used to determine the relation between decision styles, self-respect, and level of optimism; and as a result a positive relation was determined.

Key Words: Physical Education and Sport, Decision-making, Self- Esteem, Optimism.