Kredi kartı işlemlerinde üye işyeri operasyonu ile takas ve hesaplaşma sisteminin işleyişi
The member merchant operations in credit card transactions and the mechanis of clearing and settlement
Yazar: NİSA KIYMET ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SELMAN AZİZ ERDEN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Hesaplaşma = Settlement ; Kredi kartları = Credit cards ; POS = Point of sale ; Takas = Barter ; Ödeme sistemleri = Payment systems ; Üyelik = Membership ; Üyelik hakları = Membership rights

Özet:
Kredi kartı, kart hamillerinin belirli kredi limitleri içinde nakit kullanmadan, harcama yapma, yaptığı harcamayı geçerli faizi ile taksitlendirme veya ATM'lerden nakit avans çekebilme olanağı bulunan ödeme aracıdır. Günümüzde yaygın bir şekilde kullanılmakta olan kredi kartlarına dayalı ödeme sistemi; kart hamili, üye işyeri ve bankanın karşılıklı ilişki içinde bulunduğu bir süreçtir. Kredi kartı veya banka kartı kabul ederek satış yapan işyeri, alacağını, belirli bir komisyon ödeyerek, üye işyeri anlaşması yaptığı banka ya da kurumdan tahsil etmekte, söz konusu banka veya kurum ise bu tutarı daha sonra, eğer kart kendi ihraç ettiği kartlardan ise kart sahibinden, yurtiçi ya da yurtdışı diğer bir bankanın ihraç ettiği kart ise, ilgili bankadan özel takas sistemleri çerçevesinde geri almaktadır. Bu takas işlemi sırasında, üye işyeri ile anlaşma yapan banka, kart çıkartan bankaya takas komisyonu ödemekte, diğer bir ifadeyle işyerinden alınan komisyon iki banka arasında belirli bir oranda paylaşılmaktadır. Kredi kart kullanımının ulaştığı boyutlar dikkate alındığında, bu işlemlerin çok büyük bir fon ve komisyon potansiyeli yarattığı görülmektedir. Takas merkezi görevini; yurtiçi işlemlerde Bankalararası Kart Merkezi yürütürken, uluslararası işlemlerde kartın bağlı olduğu kuruluş (MasterCard Europe SPL, Visa International, vb.) yürütmektedir. Kredi kartlarında Kâr-Zarar; Kart İşlemleri ve Üye işyeri İşlemleri yönünden incelenir. Hem kart işlemleri, hem de üye işyeri işlemleri tarafında gelir ve gider kalemleri mevcuttur. Bu kalemlerin rakamsal değişimleri Kâr Zarar sonucunu doğrudan etkilemektedir. Günümüzde yeni ürünler ve fırsatlarla sürekli gelişmekte olan kredi kartı sisteminin, kart hamillerinin yanı sıra üye işyerleriyle bankalar ve dolayısıyla ülke ekonomisine olumlu etkileri mevcuttur.

Abstract:
Credit card is an payment means that provides its holder to spend money within certain credit limits to pay installments with some interest and to allow advance cash. Nowaday credit card based payment systems are widely used and based on mutual relationship between credit card holder, merchant and the bank. A merchant who accepts credit or bank card gets its money from the bank or organization it has agreement with. The bank or organization gets its money from the card holder if the card is issued by itself or from the bank who issued the card with special exchange systems. The bank who has agreement with the merchant pays some exchange commission (during the exchange procedure), in other words, the commission it gets from the merchant is shared between two banks with certain proportion. Considering the credit card usege amount, these transactions create very big fund and commission potential. National exchange operations are performed by Inter- Bank Credit Card Center (BKM), however international operations are performed by international organizations who issue the credit card (MasterCard Europe SPL, Visa International, etc.) Profit- Lose for credit cards are examined from Issuing and Acquiring point of view. Both credit card and merchant operations have income expenditure items. Changes in the items directly affect the Profit-Lose of the operation. Credit card systems have been constantly improving with new products and opportunities for the benefit of card holder, Merchant and the bank and consequently have positive effects on the country economical system.