Erzurum ili Horasan ilçesi sığırcılık işletmelerinin mevcut durumu ve yapısal özellikleri
Current status and structural features of cattle enterprises in Horasan county of Erzurum province
Yazar: MUSA BASTEM
Danışman: PROF. DR. METE YANAR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Erzurum ili Horasan ilçesine bağlı köylerde bulunan sığırcılık işletmelerinden şansa bağlı olarak seçilen 500 işletme sahibiyle yüz yüze anket yapılmıştır. İşletmecilerin %61,0'i 50 yaş altı,%69,4'ü ilkokul mezunu, %78,2'si on yıldan fazla hayvancılık deneyimine sahip olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerdeki sığır yetiştiriciliğinin tipi %96,4 ile karma, işletmelerin merkeze olan uzaklığı %88,8'i on kilometreden fazladır. Horasan'da incelenen sığırcılık işletmelerinin %44,2'sinde 20 adetten az, %41,4'ünde de 21-40 adet arasında sığır bulunduğu belirlenmiştir. Bu işletmelerin %63,3'ünde günlük toplam süt üretiminin 1-30 lt arasında değiştiği ve 6 ay ile en uzun laktasyon süresinin işletmelerin %35,6'sında gerçekleşmiştir. İşletmelerin %78,0'inde bağlı duraksız kapalı ahır mevcut olup, ahırların %56,4'ü 10 yıldan daha eskidir. Ahırların %91,0'inde duvar yapı malzemesi olarak taş kullanılmış, %76,0'sında ahır zemini beton, %79,4'ünde pencere sayısı ikiden fazla %64,6'sında da havalandırma bacası sayısının üçten fazla olduğu belirlenmiştir. İşletmelerde en az kullanılan kaba yemin %8,2 ile silaj olduğu ve bu işletmelerin %42,0'sinin 2. haftadan itibaren buzağılara kaba ve kesif yem vermeye başladıkları saptanmıştır. Bu işletmelerin %52,3'ünde buzağılara doğumdan sonraki ilk 10 gün içerisinde su vermeye başlandığı da belirlenmiştir. İncelenen işletmelerin %83,9'unda elle sağım ve %49,0'unda tabi tohumlama uygulandığı belirlenmiştir. Ayrıca bu işletmelerin %54,9'unda ilkine tohumlama yaşının 3 yaş ve sık görülen hastalığında %80,0 ile şap hastalığı olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin ışığı altında, Horasan ilçesinde bulunan sığırcılık işletmelerin kayıt tutmaları, hayvan yetiştirme, verimliliği arttırma, pazarlama ve örgütlenme vb. konularında yetersiz kaldıkları, bu konularda gerekli önlemler alınarak yetiştiricilerin eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi gerektiği ortaya konulmuş, gelir artışına neden olacak verim artışının aynı zamanda köyden kente göç hızını azaltıcı bir etkisinin olabileceği söylenebilir.

Abstract:
In this study, face to face surveys were conducted with the 500 cattle breeders selected randomly from Horasan district of Erzurum province. It has been determined that 61,0% of the breeders are under 50 years old, 69,4% of them are graduated from primary school, and 78,2% of the breeders have more than 10 years of breeding experience. The type of cattle breeding at 96,4% of the enterprises is mixed and the distance of the enterprises to the center of Horasan is more than 10 km in 88,8% of all enterprises. 44,4% of the cattle farms surveyed in Horasan have less than 20 cattle and 41,4% of them have 21-40 cattle. It was also observed than daily milk production of 63,3% of the enterprises is between 1-30 lt, and the longest lactation period has been seen in the 35,6% of the surveyed enterprises by 6 months. 78,0% of the surveyed enterprises contained tied-free stall barns and 56,4% of the barns are older than 10 years. Stone was as construction material of the walls in 91,0% of the barns, and barn floor was concrete at the 79,4% of the barns of surveyed enterprises. 79,4% of the barns had more than three windows and 64,6% of them had more than three chimneys among surveyed enterprises. Furthermore, it has been determined that the least used roughage in the enterprises is silage with 8,2%, concentrated feed and roughage is started to offer to newborn calves at two weeks of age in 42,0% of surveyed enterprises. It has also been determined that in 52,3% of these breeders started watering calves in the first 10 days after birth. In 83,9% of the surveyed enterprises breeders milked their cows by hand and 49,0% of breeders practised natural insemination. At the same time in the 54,9% of these enterprises age of first insemination for heifers is determined as 3 years of age and the foot and mounth disease was, the most commonly encountred disease. Under the light of these findings, cattle breeders in Horasan are not good enough at keeping records, animal breeding, increasing productivity, marketing and organization etc. Regarding this issue, necessary precautions should be taken, cattle breeders should be educated and made conscious. It can also be said that the increase in the yield which will cause the rise in income may also be an effect to decrease the rate of migration from villages.