Şarap turizmi destinasyonu somut çekicilik unsurlarının dematel yöntemiyle analizi: Trakya bağ rotası örneği
An analysis of wine tourism destination tangible attraction elements through dematel method: Example of the Thrace vineyard route
Yazar: BAHAR BAYINDIR
Danışman: DOÇ. DR. HİLMİ RAFET YÜNCÜ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism

Özet:
Araştırmada, "şarap turizmi destinasyonunda şarap turizmi deneyimine yönelik somut unsurlardan hangisi önemlidir?" sorunsalı çerçevesinde yerel halk ve şarap turistlerinin önem verdikleri unsurları bütünsel bir şekilde inceleyebilmek amaçlanmaktadır. Bu amaç çerçevesinde öncelikle araştırmanın konusunu oluşturan unsurların belirlenmesi aşamasında derinlemesine bir literatür incelemesi gerçekleştirilmiştir. Ardından şarap turizmi destinasyon unsurlarına yönelik genel bir fikir birliği sağlamak, görüşleri ortaya çıkarmak ve bu konuda uzlaşma sağlamak amacıyla uzman görüşünden yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen görüşmeler sonrasında şarap turizmi destinasyonunu yansıtacak 21 somut unsur elde edilmiştir. Elde edilen unsurların önem ve etki düzeyini incelemek aynı zamanda Trakya Bağ Rotasında şarap turizmi deneyimi yaşayan yerel halk ve şarap turistleri arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya çıkarabilmek amacıyla DEMATEL yönteminden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda kolayda örnekleme yöntemiyle Trakya Bağ Rotasında şarap turizmi deneyimine katılan şarap turisti ve yerel halka anket uygulanmıştır. Ankette katılımcılardan bir matris ile 21 unsuru ikili olarak karşılaştırmaları istenmiştir. Elde edilen bulgular, şarap turistlerinin ve yerel halkın şarap turizmi destinasyonlarında sırasıyla şaraphane restoranı ve şarap tadımına en çok önem verdiğini göstermektedir. Bununla birlikte şarap turizmi destinasyon unsurları etkileyen ve etkilenen olmak üzere iki şekilde incelenmiştir. Şarap turistleri ve yerel halk için en önemli etkilenen unsurun şaraphane restoranı olduğu tespit edilmiştir. En önemli etkileyen unsurlar incelendiğinde şarap turistleri için konaklama işletmelerinin yerel halk için de üzüm ve şarap çeşitliliğinin en önemli etkileyen unsur olduğu saptanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular neticesinde ilgili alanyazına ve uygulamacılara yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
In the study, it was aimed to holistically investigate the elements to which local people and wine tourists attach importance within the framework of the problematic "what element is important among the concrete elements of wine tourism experience in wine tourism destinations?" In line with this purpose, a comprehensive literature review was made in the phase of determining the elements that constitute the topic of the study. Then, in order to ensure a common perspective, to reveal the opinions, and to reach a consensus on wine tourism destination elements, expert opinions were taken. As a result of the interviews made, 21 concrete elements were obtained to reflect the wine tourism destination. The DEMATEL method was used to examine the importance and impact level of the elements obtained and to reveal the similarities and differences between the local people and wine tourists who have experienced wine tourism on the Thrace Vineyard Route. Accordingly, a questionnaire was applied to the wine tourists and local people who were selected through convenience sampling method and participated in the wine tourism experience on the Thrace Vineyard Route. With this questionnaire, the participants were asked to compare 21 elements in pairs in a matrix. The findings obtained showed that wine tourists and local people attached the most importance to winery restaurants and wine tasting in wine tourism destinations, respectively. In addition, wine tourism destination elements were examined in two ways as affecting and affected. Winery restaurant was identified as the most important affected element for wine tourists and local people. When the most important affecting factors were examined, it was determined that accommodation businesses for wine tourists were the most important affecting element, while grape and wine variety were the most important affecting elements for local people. As a result of the findings obtained within the scope of the research, various suggestions were developed for the relevant literature and practitioners.