Şap hastalığı sürveyansı için türdeş ve doğrulayıcı dıva test geliştirilmesi ve standardize edilmesi
Development and standardization of homologous and confirmatory diva assay for FDM surveillance
Yazar: FUAT ÖZYÖRÜK
Danışman: PROF. DR. YILMAZ AKÇA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Viroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Seroloji = Serology ; Test yöntemleri = Test methods ; Testler = Tests ; Şap hastalığı = Foot and mouth disease ; Şap hastalığı virüsü = Foot and mouth disease virus

Özet:
OIE, şap hastalığı için ârilik başvurusunda bulunan ülkelerden, şap virusu varlığı ve dolaşımının olmadığını, aktif ve pasif sürveyans verileriyle destekleyerek kanıtlamalarını istemektedir. Bu amaçla yapılan sero-sürveyanslarda kullanılan tanı sistemlerinin (DIVA testleri) enfeksiyon geçirmiş (aşılı ve aşısız) ve enfekte olmayan (aşılı ve aşısız) hayvanları ayırt edebilme güçleri kritik öneme sahiptir. 
Bu çalışmada şap hastalığı sürveyansı için türdeş ve doğrulayıcı western blot temelli bir DIVA testi geliştirilmiş ve standardize edilmiştir. DIVA amacıyla antijen olarak kullanılacak 2C, 3AB ve 3A ve 3D YOP'larının yaygın üretim yolu olan rekombinant protein tekniği yerine enfekte hücre kültürü lizatlarından elde edilebileceği gösterilmiştir. 2C antijeninin sahada sirküle olan virus suşlarıyla en az genotip düzeyinde türdeşlik göstermesi halinde analitik duyarlılığın arttığı belirlenmiştir. Tanısal duyarlılık ve spesifiklik sırasıyla 2C'de % 93 ve % 94, 3AB'de % 97 ve % 99, 3A'da % 95 ve % 99 ve 3D'de ise % 32 ve % 85 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak 2C, 3AB ve 3A'ya karşı oluşan antikor yanıtlarını aynı anda ölçebilen multipleks test formatının enfekte ve aşılı non-enfekte hayvanları ayırt edebildiği ve ârilik statüsü taşıyan Trakya gibi bölgelerde ELISA'da elde edilen şüpheli pozitiflliklerin doğrulanmasında alternatif olabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Countries applying for FMD free status are asked to submit active and passive surveillance data to OIE proving neither FMDV circulation nor presence in their countries. It is critical that diagnostic systems (DIVA) used in sero-surveillances conducted for this purpose are able to differentiate FMD infected and non-infected animals. 
In this study, a confirmatory and homologous DIVA test based on western blot assay to be used in FMD sero-surveillance has been developed and standardized. It was shown that some FMDV NSPs (2C, 3AB, 3A and 3D) used in DIVA tests could be derived from infected cell culture lysates instead of recombinant protein production which is a common technique. It was determined that analytical sensitivity was increased, when NSP 2C and causing strain are genetically related at least in genotype level. Diagnostic sensitivity and specificity were 9 3%, 94 % for 2C, 9 7%, 9 9% for 3AB, 9 5%, 99 % for 3A and 32 %, 85 % for 3D respectively. In conclusion, multiplex assay format simultaneously measurable antibody responses against 2C, 3AB and 3A differentiated infected and vaccinated non-infected cattle and could be an alternative for the confirmation of suspected sero-positive cases in regions holding FMD free status like Turkish Thrace.