Hipoglisemik güven ölçeğinin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliği: Metadolojik ve karma yöntem araştırması
Adaptation, validity and reliability of the hypoglycemic confidence scale into Turkish: Metadhological and mixed method research
Yazar: FATMA BETÜL ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA MUSLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ NUSRET YILMAZ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hipoglisemi = Hypoglycemia ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Hipoglisemik Güven Ölçeği'nin (HİGÖ) Türkçe'de geçerlik ve güvenirliğini test etmek ve nitel olarak uygulanabilirliğini analiz etmek amaçlanmıştır. 
Yöntem: Araştırma, metodolojik ve bir karma yöntem araştırmasının birleşmesidir. İç içe geçmiş karma yöntemin alt boyutu olan ölçek uyarlama ve doğrulama türünde bir araştırmadır. Çalışmanın nicel örneklemini, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran 301 diyabet hastası oluşturmuştur. Nitel veriler için nicel örneklem içerisinde yer alan 12 gönüllü katılımcı ile görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın nitel ve nicel verileri 2019 yılı Ekim ve 2020 yılı Nisan ayları arasında toplanmıştır. Geçerlik analizlerinde; dil geçerliği, kapsam geçerliği, ölçüte bağımlı geçerliği, yapı geçerliği ve nitel geçerlik yöntemleri kullanılmıştır. Güvenirlik analizlerinde; test tekrar test, iç tutarlık analizleri, değişmezlik yöntemi, madde analizleri, iki yarı güvenirliği ile değerlendirilmiştir. Nitel veriler, tematik analiz ve betimsel analiz ile incelenmiştir. 
Bulgular: Çalışmada HİGÖ'nün Cronbach's Alpha 0.88 şeklinde bulunarak yüksek derecede güvenilir ölçek olduğu saptanmıştır. Scree plot grafiği neticesinde ölçek orijinal versiyonunda olduğu gibi tek boyutludur. Ayrıca, Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalarından elde edilen nitel bulgular ile ölçeğin madde amaçları arasında güçlü bir uyum olduğu anlaşılmıştır. Hipoglisemik güven ile ilişkili faktörler incelendiğinde; cinsiyet, çocuk sahibi olma, beden kitle indeksi, eğitim durumu, çalışma durumu, alkol kullanımı, diyabet tipi, hastaneye yatma durumu, diyabet kontrol sıklığı, hipoglisemiyle ilgili eğitim alma durumuna göre HİGÖ puanlarının farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Tip 1 ve Tip 2 diyabetli bireylerin HİGÖ'den aldığı puan ortalaması 2.76±0.65 (1.05-4) olarak belirlenmiştir.
Sonuç: HİGÖ'nün Tip 1 ve Tip 2 diyabet tanılı hastalar için geçerliliği ve güvenirliliği oldukça yüksek bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ölçeğin nitel boyutta pratik, anlaşılır ve uygulanabilir olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Diyabet, hipoglisemi, güven, geçerlik, güvenirlik.

Abstract:
Objective: It was aimed to test the validity and reliability of the Hypoglycemic Confidence Scale (HIGO) in Turkish and to analyze the applicability of the  qualitatively.
Method: Research is a combination of methodological and a mixed method research. It is a scale adaptation and validation research, which is a sub-dimension of the nested mixed method. The quantitative sample of the study consisted of 301 patients diabetes in Akdeniz University Hospital, Endocrinology and Metabolic Diseases Polyclinic. For qualitative data, interviews were conducted with 12 volunteer participants in the quantitative sample. The qualitative and quantitative data of the study were collected between October 2019 and April 2020. In validity analysis; language validity, content validity, criterion-dependent validity, construct validity and qualitative validity methods were used. In reliability analysis; Test-retest, internal consistency analysis, invariance method, item analysis were evaluated with two-half reliability. Qualitative data were analyzed with thematic analysis and descriptive analysis.
Results: In the study, HIGO was found to be Cronbach's Alpha 0.88, and it was found to be a highly reliable scale. As a result of the scree plot graph, the scale is one-dimensional as in the original version. In addition, it was understood that there was a strong agreement between the qualitative findings obtained from Type 1 and Type 2 diabetes patients and the item objectives of the scale. When the factors associated with hypoglycemic confidence are examined; It was determined that HIGO scores differed according to gender, having a child, body mass index, educational status, employment status, alcohol use, diabetes type, hospitalization status, diabetes control frequency, and education about hypoglycemia. The mean score of individuals with Type 1 and Type 2 diabetes on HIGO was determined as 2.76±0.65 (1.05-4).
Conclusion: It has been determined that HIGO is a measurement tool with a very high validity and reliability for patients with Type 1 and Type 2 diabetes. In addition, it was understood that the scale was practical, understandable and applicable in the qualitative dimension.

Key words: Diabetes, hypoglycemia, confidence, validity, reliability.