Marmara bölgesindeki entomopatojen nematod faunasının belirlenmesi
Determination of entomopathogenic nematod fauna in Marmara region
Yazar: ÇİĞDEM GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR GÖZEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyolojik mücadele = Biological control ; Entomopatojen nematod = Entomopathogen nematoda

Özet:
Bu çalışma, Marmara Bölgesi'ndeki entomopatojen nematod faunasının belirlenmesi amacıyla 2006-2007 yıllarında gerçekleştirilmiştir.Çalışma alanı Çanakkale, Edirne, Tekirdağ, Kırklareli, İstanbul, Kocaeli, Yalova, Sakarya, Bilecik, Bursa, Balıkesir olmak üzere toplam 11 ilden oluşmuştur. Arazi çıkışları mayıs ve eylül ayları arasında yapılmıştır. Marmara Bölgesi'ndeki her ilden 10-20 adet olmak üzere toplam 362 toprak örneği alınmıştır. Alınan toprak örneklerinden 22 adet entomopatojen nematod izolatı elde edilmiştir. Toprak örneklerinden entomopatojen nematod elde edilme oranı % 6,1 olarak tespit edilmiştir. Elde edilen izolatların 13 tanesi Steinernema cinsine, 9 izolat ise Heterorhabditis cinsine aittir. Örneklemelerde sadece Bilecik ve Kocaeli İlleri'nden entomopatojen nematod elde edilememiştir. İstanbul ilinden 5, Sakarya İli'nden 6, Yalova İli'nden 4, Çanakkale İli'nden iki, Tekirdağ, Bursa, Edirne, Balıkesir ve Kırklareli İlleri'nden de birer tane entomopatojen nematod izolatı elde edilmiştir.Entomopatojen nematodların çoğu değişik habitatlardan elde edilmiş olmakla birlikte genellikle agroekosistem dışı doğal habitatlardan elde edilmiştir. Pozitif örneklerin tamamı kumlu-tın, kumlu-killi-tın ya da tınlı-kum toprak tiplerinden elde edilmiştir. Entomopatojen nematod elde edilen toprakların organik madde içerikleri 0,43 ile 7,05 arasında değişmiştir. pH değerleri ise en düşük 5,13 en yüksek 8,09 olarak bulunmuştur. Entomopatojen nematodlar doğal habitatlardan meşe, çınar, çam, kavak, söğüt ve çayır çimen alanlarındaki topraklardan elde edilmiştir.Elde edilen entomopajen nematod izolatlarının bazı morfolojik özellikleri belirlenmiş ve yapılan morfometrik ölçümler doğrultusunda tür teşhisleri yapılmıştır. Yapılan teşhisler sonucu elde edilen toplam 22 izolattan, Steinernema cinsine ait olan 7 tanesinin Steinernema feltiae, 5 tanesinin Steinernema affine ve bir tanesinin de Steinernema carpocapsae türleri olduğu tespit edilmiştir. Heterorhabditis cinsine ait olan 9 izolatın ise Heterorhabditis bacteriophora olduğu belirlenmiştir.Yapılan bu çalışma ile dünyada ve Avrupa'da en yaygın türler olarak bilinen S. feltiae ve H. bacteriophora'nın, Marmara Bölgesi'nde de en yaygın entomopatojen nematod türleri olduğu ortaya çıkarılmıştır.Böceklerle biyolojik mücadelede gün geçtikçe önemi artan ve ticari preparatları yaygınlaşan bu türlerin Marmara Bölgesi'nden elde edilen çok sayıda izolatları ile detaylı çalışmalar yapılarak biyolojik ve ekolojik özellikleri ile bu bölgede önemli zararlılar üzerinde etkinliklerinin denenmesi bundan sonra yapılacak çalışmalar olarak planlanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Marmara Bölgesi, Galleria mellonella, Steinernema feltiae, Steinernema affine, Steinernema carpocapsae, Heterorhabditis bacteriophora, Biyolojik mücadele.

Abstract:
This study was conducted during 2006 and 2007, for the goal of surveying and determining the entomopathogenic nematodes occurring in Marmara Region.Our study include Çanakkale, Edirne, Tekirdağ, Kırklareli, İstanbul, Kocaeli, Yalova, Sakarya, Bilecik, Bursa and Balıkesir, totally 11 cities of Marmara Region. We collected soil samples in early summer, may and september. As a result we collected 362 soil samples from Marmara Region, 10-20 soil samples for each city. 22 entomopathogenic nematode isolates recovered from 362 collected soil samples. The ratio of nematode recovery was determined as 6,1 %. 13 isolates are belong to the genus of Steinernema and 9 isolates are belong to the genus of Heterorhabditis. All over the Marmara Region we couldn?t get any positive from only Bilecik and Kocaeli. We recovered 5 positive isolates from İstanbul, 6 positive isolates from Sakarya, 4 positive isolates from Yalova, 2 positive isolates from Çanakkale and one positive isolates from Tekirdağ, Bursa, Edirne, Balıkesir and Kırklareli.Although most of entomopathogenic nematode isolates are recovered from different habitat, they generally recovered more from natural and undisturbed habitat than disturbed habitat. All positives sites recovered from sandy loam, sandy clay loam and loamy sand. Organic matter of positive sites were ranged from 0,43-7,05 and pH of entomopathogenic nematode positive soil samples varied from 5,13 to 8,09. Entomopathogenic nematodes recovered from soil of natural habitat which include oak woodlands, plane tree, pine forest, poplar, willow and grasslands.Some morphological characters of entomopathogenic nematode are determined and based on morphometric data nematode species were identified. The 13 recovered isolates were identified as Steinernema feltiae, Steinernema affine and one isolate were Steinernema carpocapsae, 9 recovered isolates were identified as Heterorhabditis bacteriophora.Our survey proved that; the most common entomopathogenic nematode species all over the world and Europa; Steinernema feltiae and Heterorhabditis bacteriophora are also the most common nematode species in Marmara Region.By this results after surveying entomopathogenic nematode fauna in Marmara Region we are planning to continue these studies with more details of using much isolates and their biological and ecological characters recovered during the survey from this region and use of these isolates in future biological control programme because entomopathogenic nematodes can provide effective biological control of some important insect pests so we must determine their efficacy and use their success against the pests in Marmara Region for future.Key Words: Marmara Region, Galleria mellonella, Steinernema feltiae, Steinernema affine, Steinernema carpocapsae, Heterorhabditis bacteriophora, Biological control.