Afazide sohbet ortağı destek eğitim programının geliştirilmesi ve etkililiğinin incelenmesi
The development of conversational partner training and support program in aphasia and investigation of its effectiveness
Yazar: SEVİNÇ TÜYSÜZ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT TOĞRAM
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sosyal Hizmet = Social Work ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Afazi = Aphasia ; Program geliştirme = Program development

Özet:
Araştırmada Afazide Sohbet Ortağı Destek Eğitim Programı (ASODEP) geliştirilmiş; programın afazili hasta ve sohbet ortakları üzerindeki etkilerinin incelenmesi ve sohbet ortaklarının programa ilişkin görüşlerinin alınması amaçlanmıştır. Karma araştırma yöntemlerinden çok aşamalı desen kullanılarak tasarlanan çalışmanın ilk aşaması, Taba-Tyler program geliştirme modeli çerçevesinde gerçekleştirilen ihtiyaç analizidir. İhtiyaç belirleme amacıyla fenomenolojik bir çalışma yürütülmüştür. Bu kapsamda ölçüt örneklem yöntemi kullanılarak belirlenen 10 sohbet ortağı ile yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşme verilerinin analizinde belirlenen ihtiyaçlar temel alınarak ASODEP  geliştirilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, ASODEP 8 sohbet ortağına yüzyüze ve grup halinde uygulanmış ve etkililiği değerlendirilmiştir. Programın etkililiğini değerlendirmek için nicel araştırma yöntemlerinden tek grup ön test-son test araştırma deseni kullanılmıştır. Veri analizleri sonucunda ASODEP'in sohbet ortaklarının bilgi düzeyi, psikososyal iyilik hali, yaşam kalitesi ve afazili hastaların yaşam kalitesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Yapılan bireysel görüşmelerden elde edilen veriler bu sonuçları destekler niteliktedir. Çalışmanın sonuçları sohbet ortaklarının ihtiyaçlarından yola çıkarak geliştirilen ASODEP'in bu ihtiyaçları karşılamada etkili olduğunu ve sohbet ortaklarının programdan memnuniyet duyduklarını göstermiştir.

Abstract:
Conversational Partner Training and Support Program in Aphasia (ASODEP) was developed in the study; It is aimed to examine the effects of the program on aphasic patients and their conversational partners and to get the opinions of the conversational partners about the program. The first stage of the study, which was designed using a multi-stage design, which is one of the mixed research methods, is the needs analysis carried out within the framework of the Taba-Tyler curriculum development model. A phenomenological study was carried out to identify needs. In this context, face-to-face semi-structured interviews were conducted with 10 conversational partners determined using the criterion sampling method. ASODEP was developed based on the needs determined in the analysis of the interview data. In the second phase of the study, ASODEP was applied to 8 conversational partners face-to-face and as a group, and its effectiveness was evaluated. In order to evaluate the effectiveness of the program, a single group pre-test-post-test research design, one of the quantitative research methods, was used. As a result of the data analysis, it was found that ASODEP was effective on the knowledge level of the conversational partners, psychosocial well-being, quality of life and quality of life of the patients with aphasia. The data obtained from individual interviews support these results. Results of the study showed that ASODEP, which was developed based on the needs of the chat partners, was effective in meeting these needs and that the chat partners were satisfied with the program.