Amasya Harşena Kalesi ve Kızlar Sarayı kazısında bulunan cam bilezikler
The glass bracelets findings of Harsena Castle and Maidens Palace's excavation
Yazar: RABİA SENA KARABAĞ
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN YILMAZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Cam yüzyıllar boyunca insanlar tarafından günlük yaşamda kullanılmış son derece hassas bir malzemedir. Bu hassasiyete rağmen yoğun şekilde ticareti yapılan ürünler arasında olmuştur. Üretim alanı oldukça geniş olmakla birlikte çok çeşitli boyutlarda örneklerine rastlamak mümkündür. Cam sanatı üretim aşamasının oldukça zorlayıcı olması sebebiyle sabır ve ustalık gerektiren bir alandır. 
Cam sanatı başlığı altında değerlendirilen cam bilezikler çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışma 2009-2022 yılları arasında Amasya Harşena Kalesi ve Kızlar Sarayı Kazısında ortaya çıkarılmış olan cam bilezikleri kapsamaktadır. Amaç Amasya şehrinde yer alan bu tarihi kaledeki yaşam izlerini arkeolojik yöntemler doğrultusunda ortaya çıkarmak ve yorumlamaktır. Bu süreçte kalede ele geçirilen pek çok buluntuya kıyasla, sayıca fazlalığı göz ardı edilemeyecek ölçülerde olan cam bilezikler değerlendirilmek istenmiştir. Bu süreçte öncelikle Amasya tarihi ele alınmış sonrasında cam tarihi, cam üretim teknikleri ve cam bileziklerin ele geçirilebilen veriler doğrultusunda tanımlamaları yapılmıştır. Kalede bulunan bilezikleri tanımlamak ve farklı kazılarda ortaya çıkarılmış bilezikler ile karşılaştırabilmek adına katalog oluşturulmuş ve detaylı bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır. Kalede tam halde bilezik ele geçirilemediği için katalogda yer alan bileziklerin tamamı kırık haldedir. Cam bilezikleri tarihlendirmede karşılaşılan zorluklar nedeniyle kesin bir tarihlendirme yapmak mümkün değildir fakat kalede yer alan bileziklerin 14.-19. yüzyıllar aralığına tarihlendirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Amasya, Kale, Cam, Cam Bilezik

Abstract:
Glass is a sensitive material that has been used by people in daily life for centuries. Despite this sensitivity, it has become one of the most heavily traded products. As the production area is quite large, it is possible to come across examples of various sizes. This requires patience and mastery, as the production phase of glass art is quite challenging. Glass bracelets, evaluated under the title of glass art, constitute the main subject of the thesis. This study covers the glass bracelets unearthed during the Amasya Harsena Castle and Maidens Palace Excavations between 2009 and 2022. The aim is to reveal and interpret the traces of life in this historical castle located in the city of Amasya in line with archaeological methods. In this process, glass bracelets, whose numbers cannot be ignored compared to many other finds seized in the castle, were intended to be evaluated. First of all, the history of Amasya was discussed, and then the history of glass, glass production techniques, and glass bracelets were described in line with the data that could be obtained.A catalog was created, and an attempt was made to analyze them in detail in order to identify the bracelets found in the castle and compare them with the bracelets unearthed in different excavations. Since no complete bracelet was found in the castle, all of the bracelets in the catalog are broken. Due to the difficulties encountered in dating the glass bracelets, it is not possible to make an exact date, but it is suggested that the bracelets in the castle be dated between the 14th and 19th centuries.
Keywords: Amasya, Castle, Glass, Glass Bracelet