Spor yapan ve yapmayan bireylerin diş gelişimi ve ağız sağlığı durumunun incelenmesi
The investigation of tooth development and oral health status of sporting and not sporting individuals
Yazar: TOLGA EMEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA CEYHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Beslenme = Nutrition ; Diş sürmesi = Tooth eruption ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Spor = Sports ; Tükürük = Saliva

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, spor yapan ve yapmayan bireylerin; genel/oral sağlık durumlarını karşılaştırmak, diş tedavisi ihtiyaçlarını belirlemek, sporun diş gelişimi üzerine etkisinin olup olmadığını değerlendirmek ve sosyoekonomik/demografik durumlarını ortaya koyarak günlük hayatlarının sportif faaliyetlerden nasıl etkilendiğini incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Herhangi bir sistemik hastalığı veya sürekli ilaç kullanımını gerektiren sağlık problemi bulunmayan, Isparta Spor Lisesi'nden 241, Isparta Güzel Sanatlar Lisesi'nden 179 öğrenciye sosyoekonomik/demografik durumları, beslenme biçimleri, oral hijyen alışkanlıkları, ilgilenilen spor dalı ve miktarı ile ilgili sorular içeren anket formu uygulandı. Spor Lisesi öğrencilerine 'Sporla İlişkili Yaşam Kalitesi Anketi' soruları da yöneltildi. Tüm katılımcıların ağız içi muayeneleri yapılarak; DMFT/DMFS, uygulanması gerekli tedavi (UGT), plak, gingival ve diş erozyonu (BEWE) indeks skorları, dişsel anomali varlığı, dişlerin kapanış ilişkileri ve kötü oral alışkanlıkları değerlendirildi. Tükürük örnekleri toplanarak tükürük akış hızı, viskozitesi ve pH değeri belirlendi. Radyografik muayene ihtiyacı olan Spor Lisesi'nden 138, Güzel Sanatlar Lisesi'nden 126 öğrencinin, panoramik radyografiler aracılığıyla, Nolla ve Haavikko metotları ile diş yaşı tayin edildi. Diş çürükleri ve dişsel anomaliler radyografiler üzerinde de incelendi. Tüm katılımcıların vücut kitle indeks değeri hesaplandı ve tüm verilerin istatistiksel analizi yapıldı.
Bulgular: Spor Lisesi öğrencilerinin sosyoekonomik/demografik durumlarının daha düşük olduğu, karyojenik beslenmeye daha yatkın oldukları ve diş fırçalama alışkanlıklarının daha zayıf olduğu tespit edildi. Bu lise öğrencilerinin çoğunluğunun, sporun yaşamlarını olumlu etkilediğini düşündüğü belirlendi. Spor Lisesi öğrencilerinin DMFT/DMFS, plak, gingival, diş erozyonu indeks skorları yüksek bulundu (p<0,05). Liseler arasında UGT indeks skorları açısından istatistiksel bir farklılık olmadığı belirlendi (p>0,05). Güzel Sanatlar Lisesi öğrencilerinin %50,8'inde, Spor Lisesi öğrencilerinin %41,1'inde dişsel anomali görüldü. Spor Lisesi'nde daha çok görülen Angle sınıf 3 kapanış ilişkisi (p<0,05) dışında liseler arasında diş kapanış ilişkisi ve kötü oral alışkanlıklar açısından farklılık saptanmadı (p>0,05). Spor Lisesi'nde tükürük akış hızı daha düşük iken (p<0,05), liseler arasında tükürük pH ve viskozitesi açısından farklılık belirlenmedi (p>0,05). Her iki lisede de Nolla ve Haavikko metotları ile tespit edilen diş yaşı kronolojik yaştan daha geride olup, bu fark Spor Lisesi'nde istatistiksel olarak anlamlı değilken (p>0,05), Güzel Sanatlar Lisesi'nde anlamlı bulundu (p<0,05). Vücut kitle indeks değerleri bakımından, liseler arasında istatistiksel bir farklılık görülmedi (p>0,05).
Sonuç: Spor yapan bireylerin, ailelerinin, öğretmenlerinin veya antrenörlerinin, beslenme ve oral hijyen alışkanlıkları ve etkileri konusunda bilgilendirilmesi önem taşımaktadır. Sportif faaliyetlerin, kemik gelişiminin yanında, diş gelişimini olumlu etkilemesi söz konusudur. Genç bireylerin psikososyal gelişimi açısından da önemli olan sportif faaliyetlerin ağız diş sağlığı ve diş gelişimi üzerine etkileri1 ile ilgili kapsamlı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Aim: The aims of our study are to compare the general and oral health conditions, to determine dental treatment needs, to assess whether engaging in sports has an impact on tooth development and to examine how socioeconomic/demographic status is affected by sporting activities in a group of sporting and not sporting individuals.
Materials and Methods: The study included 241 students from Isparta Sports High School and 179 students from Isparta Fine Arts High School who did not report any systemic disease or health problems requiring continuous drug use. They were asked to complete a questionnaire related to their socioeconomic/demographic status, dietary patterns, oral hygiene habits, type of sport and the amount of interest. The students of Sports High School were also asked to answer the 'Sports Related Quality of Life Questionnaire'. DMFT/DMFS, required treatment (UGT), plaque, gingival and dental erosion (BEWE) index scores, presence of dental anomalies, occlusal relationship and bad oral habits were evaluated by intraoral examinations of all participants. Saliva samples were collected and the flow rate, viscosity and pH of saliva were determined. Nolla and Haavikko methods were used to estimate the dental age of 138 students from Sports High School and 126 students from the High School of Fine Arts in need of radiographic examination. Dental caries and anomalies were also examined from the radiographs. Body mass index (BMI) values of all participants were calculated, and statistical analyses were performed using all the data collected.
Results: The students of Sports High School had a lower socioeconomic/demographic status, were more prone to the cariogenic diet and had poorer tooth brushing habits. It was observed that the majority of these high school students considered sports to affect their lives positively. DMFT/DMFS, plaque, gingival and dental erosion indices scores were found to be high in the students of Sports High School (p<0,05). No statistically difference was determined between the two schools with regard to UGT index scores (p>0,05). Dental anomalies were seen in %50,8 of the students of Fine Arts High School and %41,1 of the students of Sports High School. There was no difference in terms of occlusal relationship and bad oral habits between the students of two schools (p>0,05) except Angle Class 3 closure relationship, which was more common in the students of Sports High School (p<0,05). While the flow rate of saliva was lower in the students of Sports High School (p<0,05), there was no difference in the pH and viscosity of saliva between the two groups of students (p>0,05). In all students, the dental age, determined by Nolla and Haavikko methods, was lower than the chronological age but this difference was statistically significant only in the students of Fine Arts High School (p<0,05). As for BMI values, there was no statistically difference between the two schools (p>0,05).

Conclusion: It is essential that families, teachers or coaches of sporting individuals are informed about dietary and oral hygiene habits and their effects. Sporting activities may have a positive effect on tooth development as well as bone development. Comprehensive studies should be conducted in future on the effects of sports, which are also important for the psychosocial improvement of young individuals, on oral health and tooth development.