Satranç öğretiminin okul öncesi çocuklarda dikkat gelişimine etkisi
The effect of chess instruction on the development of attention in preschool children
Yazar: SELMA TATLIPINAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN SERÇE
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dikkat = Attention ; Oyun materyalleri = Play materials ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Satranç = Chess ; Çocuk gelişimi = Child development ; Öğretim = Teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde uygulanan satranç eğitiminin çocukların dikkat gelişimine etkisini incelemek ve satranç öğretiminin beş yaş gruplarında mı yoksa altı yaş gruplarında mı daha etkili olduğunu ortaya koymaktır. Bu kapsamda çalışma yarı deneme modellerinden öntest-sontest kontrol gruplu desene göre gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Konya ili Beyşehir İlçesi'nde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı Cumhuriyet Anaokulu'nda erken çocukluk eğitimine devam eden dört grup öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Beş yaş deney grubunda 18, kontrol grubunda 18; altı yaş deney grubunda 18, kontrol grubunda 18 olmak üzere toplam 72 öğrenci çalışma grubunda yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve FTF-K dikkat toplama testi kullanılmıştır. Çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan okul öncesi satranç programı, 10 hafta boyunca haftada 3 ders saati olmak üzere beş yaş ve altı yaş deney gruplarına uygulanmıştır. FTF-K testi ön test, son test ve izleme testi puanları arasındaki karşılaştırmalarda farkın anlamlı olup olmadığını sınamak için parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler t-testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda uygulanan satranç öğretiminin; (a) hem beş yaş hem de altı yaş deney grubunda çocukların dikkat gelişimlerini anlamlı düzeyde arttırdığı; (b) beş yaş deney grubu ile altı yaş deney grubu arasında anlamlı bir fark oluşturmadığı bulunmuştur. Sonuç olarak, okul öncesi dönemde satranç öğretiminin beş ve altı yaşındaki çocukların dikkat gelişimine olumlu katkılar sağlayabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effect of pre-school chess instruction on children's development of attention and to find out whether chess instruction is more effective in five- or six-year-old groups. In this context, the study was carried out according to the pretest-posttest-control group design, which is one of the quasi-experimental designs. The research was carried out with four groups of students attending early childhood education in Cumhuriyet Kindergarten under the Ministry of National Education in the Beyşehir District of Konya in the academic year of 2015-2016. Out of the 36 students in the five-year-old group, 18 students were in the experimental group and 18 students were in the control group; out of the 36 students in the six-year-old group, 18 students were in the experimental group, and 18 students were in the control group. A total of 72 students participated in the study. Personal Information Form and FTF-K concentration test were used as data collection tools in the research. The pre-school chess program designed by the researcher was applied to the experimental groups of five- and six-year-olds, 3 lessons per week for 10 weeks. Independent samples t-test, which is one of the parametric tests, was used to determine whether the differences between the FTF-K test scores in the pre-test, post-test and delayed post-test were significant. The findings of the research indicated that chess instruction; (a) significantly enhanced the development of attention in both five- and the six year-old children; (b) did not create a significant difference between five- and the six year-old groups. As a result, it can be argued that chess instruction in pre-school period can provide positive contributions to development of attention in five- and six year-old children.