4. sınıf sosyal bilgiler dersinde kullanılan kapsayıcı eğitim etkinliklerinin öğrencilerin sosyal kabul düzeylerine etkisi
The effect of inclusive education activities applied in the 4th grade social studies course on the social acceptance levels of the students
Yazar: RABİA ÜNAL
Danışman: PROF. DR. SELMA YEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Kapsayıcılık = Inclusiveness ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Sosyal kabul = Social acceptance ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde uygulanan kapsayıcı eğitim etkinliklerinin öğrencilerin sosyal kabul düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırma 2018-2019 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Kayseri il merkezinde bulunan bir ilkokulda yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu bu okulda öğrenim gören 51 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerden 25'i kontrol grubunda, 26'sı ise deney grubunda yer almıştır. Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem tasarımlarından açımlayıcı sıralı desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bu amaçla Kapsayıcı Eğitime İlişkin Sosyal Kabul Ölçeği geliştirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunu ise öğrencilerle yapılan odak grup görüşmeleri ve araştırmacı günlüğünden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Analizler yapılırken verilerin normal dağılımı Kolmogorov-Simirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile incelenmiş, normal dağılım sergileyen verilerin analizinde ise Kovaryans Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Çözümlenen bu verilere ait sonuçlar tablolarla frekansları verilerek ve doğrudan alıntılarla gösterilmiştir. Araştırmada elde edilen nicel bulgulara dayalı olarak deney grubunda uygulanan kapsayıcı eğitim etkinliklerinin öğrencilerin sosyal kabul düzeylerine etkisini olumlu yönde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Deney ve kontol grubundaki öğrencilerin kapsayıcı eğitime ilişkin sosyal kabul ölçeği puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen bulgulardan, deney grubundaki öğrencilerin kapsayıcı eğitim uygulamaları sonucunda kapsayıcı eğitim sürecindeki öğrencileri sosyal kabul düzeylerinin arttığı, arkadaşlık ilişkilerinin geliştiği, Türkçe'nin ikinci dil olarak öğretilmesi konusunda istekli oldukları, oyun ve etkinliklerde birlikte görev aldıkları, yardım ettikleri, öğrencilere karşı merak ve ilgi duydukları anlaşılmıştır. Araştırma sonunda sosyal bilgiler ders içeriğinin kapsayıcı eğitim konuları açısından zenginleştirilmesi, kapsayıcı eğitim ve uygulamaları hakkında daha fazla bilimsel çalışma yapılması, velileri de içine katacak kapsayıcı eğitim etkinliklerinin ve projelerinin geliştirilmesi gibi öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of inclusive education activities applied in 4th grade social studies course on the social acceptance levels of students. The research was carried out in a primary school in the city center of Kayseri in the second term of the 2018-2019 academic year. The study group of the research consists of 51 students studying at this school. 25 of these students were in the control group and 26 were in the experimental group. The research was carried out in an exploratory sequential pattern of mixed method designs in which quantitative and qualitative methods were used together. In the quantitative dimension of the research, semi-experimental design with pretest-posttest control group was used. For this purpose, the Social Acceptance Scale for Inclusive Education was developed. The qualitative dimension of the research is composed of focus group interviews with students and data obtained from the researcher diary. SPSS 22.0 package program was used in the analysis of the quantitative data obtained in the research. While making the analyzes, the normal distribution of the data was examined with Kolmogorov-Simirnov and Shapiro-Wilk tests, and the analysis of the data with normal distribution was used for Covariance Analysis. Qualitative data of the research was analyzed by descriptive analysis method. The results of these analyzed data are shown in tables with frequencies and direct quotations. Based on the quantitative findings obtained in the study, it was concluded that inclusive education activities implemented in the experimental group increased the effect of students on social acceptance levels positively. It is seen that there is a significant difference in favor of the experimental group between the social acceptance scale scores for inclusive education of the students in the experimental and control groups. From the findings obtained from the qualitative data of the research, as a result of the inclusive education practices of the students in the experimental group, the level of social acceptance of the students in the inclusive education process increased, their friendship relations improved, they were eager to teach Turkish as a second language, they took part in games and activities together, helped them, curiosity towards students and they were found to be interested.At the end of the research, suggestions such as enriching the content of social studies in terms of inclusive education topics, conducting more scientific studies on inclusive education and practices, and developing inclusive education activities and projects that will include parents also have been developed.