Evlilik uyumunun yordayıcıları olarak olumlu yanılsama, reddedilme duyarlılığı ve narsisizm
Predictors of marital adjustment: positive illusion, rejection sensitivity and narcissism
Yazar: OLCAY BOZKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ARAZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Narsisizm = Narcissism ; Narsist Kişilik Envanteri = Narcissistic Personality Inventory ; Olumlu yanılsama = Positive illusion ; Reddedilme duyarlılığı = Rejection sensitivity ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, narsisizmin dışavurum biçimleri (açık ve örtük narsisizm) ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığının, benliğe ve eşe yönelik olumlu yanılsamaların aracı etkilerini test etmektir.
Araştırmanın verileri kolaylıkla bulunabileni örnekleme (convenience sampling) yöntemiyle en az bir yıllık evliliği olan, gönüllü 205 katılımcıdan (124 kadın ve 81 erkek) toplanmıştır. Katılımcılar "Kişilik Özellikleri Listesi", "Yetişkin Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği", "Narsisistik Kişilik Envanteri", "Aşırı Duyarlı Narsisizm Ölçeği" ve "Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği" doldurmuşlardır.
Araştırma kapsamında elde edilen veriler Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiştir. Bulgular, örtük narsisizmin reddedilme duyarlılığını pozitif yönde, reddedilme duyarlılığının ise evlilik uyumunu negatif yönde yordadığını göstermiştir. Örtük narsisizm, ideal eş ölçütüne göre tanımlanan eşe yönelik olumlu yanılsamayı negatif yönde yordarken, ideal eş ölçütüne göre tanımlanan olumlu yanılsama evlilik uyumunu pozitif yönde yordamaktadır.
Ayrıca ortalama eşe kriterine göre belirlenen eşe yönelik olumlu yanılsama evlilik uyumunu pozitif yönde, benliğe yönelik olumlu yanılsama ise negatif yönde yordamaktadır. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Açık narsisizm, örtük narsisizm, reddedilme duyarlılığı, olumlu yanılsama, evlilik uyumu

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the role of mediated roles positive 
illusions (about self and spouse) and rejection sensitivity in the relationship between 
marital adjustment and two subtypes of narcissism (overt and covert narcissism).
The data was collected via convenience sampling from 205 participants who 
are married at least for 1 year (124 females and 81 males).The participants completed Trait 
List, Adult Rejection Sensitivity Questionnaire, Narcissistic Personality Inventory, 
Hypersensitive Narcissism Scale and Revised Dyadic Adjustment Scale.
Structural Equation Modeling analyses revealed that, covert narcissism 
predicted the rejection sensitivity positively and rejection sensitivity predicted to perceived marital adjustment negatively. Covert narcissism predicted the positive illusion about spouse that is defined according to the ideal spouse criterion negatively and it predicted the perceived marital adjustment positively.
In addition, whereas positive illusion about spouse that defined according to 
the typical spouse criterion, predicted the perceived marital adjustment positively; positive illusion about self predicted the perceived marital adjustment negatively. The results were discussed with regard to the findings from the literature.



Key Words: Overt narcissism, covert narcissism, rejection sensitivity, positive illusion, marital adjustment.