Sosyal fobi tanısı alan ergenlerde akran zorbalığı ve ilişkili özelliklerin incelenmesi
Investigation of peer bullying and related characteristics in adolescents who have social phobia
Yazar: YUSUF AY
Danışman: PROF. DR. BEHİYE ALYANAK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ergenler = Adolescents ; Fobiler = Phobic disorders ; Komorbidite = Comorbidity ; Sosyal fobiler = Phobia-social

Özet:
Amaç
Bu çalışma sosyal fobi(SF) tanısı konan ergenlerin akran zorbalığına uğrama ve zorbalık yapma oranlarını belirlemek, bunların sosyodemografik veriler ve eşlik eden psikiyatrik bozukluklarla ilişkilerini belirlemek için yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem
Bu çalışmaya İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında takip edilen, yaşları 12-18 arasında olan, DSM-V'e göre SF tanısı alan, klinik olarak zekâ geriliği olmayan  61 ergen alınmıştır. Olgulara okul çağı çocukları için duygulanım bozuklukları ve şizofreni görüşme çizelgesi – şimdi ve yaşam boyu şekli uygulanmıştır. Araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu çalışmaya katılmayı kabul eden ergenlerin aileleri ile görüşülerek araştırmacılar tarafından doldurulmuştur. Olweus akran zorbalığı anketi ve Çapa çocuk ve ergen sosyal fobi ölçeğinin ergenler tarafından, araştırmacılar tarafından geliştirilen akran zorbalığı ebeveyn formunun ise aile tarafından doldurulması istenmiştir.
Bulgular
Olgulardan %18'i (n=11) sadece kurban, %1,6'sı (n=1) sadece zorba, %8,2'si (n=5) hem zorba hem kurban iken, %72,2'si (n=17) ise zorbalığa dahil olmamıştı. Zorbalığa maruz kalan ile kalmayan grup arasında yaş, cinsiyet, okulu sevme, iyi arkadaş sayısı, ailenin gelir düzeyi, sosyal fobi şiddeti, eşlik eden psikiyatrik bozukluklar açısından anlamlı fark bulunmadı(p ˃ 0.05). 
Zorbalığa maruz kalma şiddeti ile şimdiki ve yaşam boyu eş tanılar arasında anlamlı ilişki saptanmadı.(p ˃ 0.05)
Ailelerin tamamladığı zorbalık değerlendirme formlarında saptanan zorbalığa dâhil olma oranları olguların öz bildirim formlarındaki oranlarla uyumlu bulundu. 
Yaşam boyu psikiyatrik tanılar açısından bakıldığında, tüm olgular çoklu tanı almışlardı (4,4±1,7). En sık eşlik eden tanılar basit fobi, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), yaygın anksiyete bozukluğu(YAB), obsesif kompulsif bozukluk (OKB) olarak bulundu.
Sonuç
Bu çalışmadaki bulgular SF tanılı ergenlerin akran zorbalığına maruz kalma oranlarının literatür bilgisine göre çoğu çalışmayla benzer olduğunu göstermiştir. Yine literatüre benzer olarak SF'li ergenlerin zorbalık yapma davranışlarının düşük olduğu bulunmuştur. Zorbalığa dahil olan ergenlerde kısa ve uzun dönemde psikiyatrik ve sosyal problemler sıktır. SF gibi psikiyatrik bozuklukları olan ergenlerde ise bu problemlerle karşılaşma riski daha yüksektir. Bu nedenle SF tanısı olan ergenleri değerlendirirken akran zorbalığı sorgulanmalı, zorbalığa dahil olma durumunda ise aile ve okul yönetimi bilgilendirilmelidir. Ayrıca SF'li ergenlerin zorbalığa karşı korunması için akranlarıyla iletişim becerilerini arttırmaya yönelik etkinliklere teşvik edilmelidir.

Anahtar kelimeler: sosyal fobi, akran zorbalığı, eş tanılar, ergenler

Abstract:
Aim
This study was conducted to determine the rates of social phobia (SF) in adolescents experiencing peer bullying, and their relationship to sociodemographic data and accompanying psychiatric disorders.
Materials and Methods
In this study, 61 adolescents the ages between 12-18  were admitted to the Istanbul Medical Faculty Child and Adolescent Mental Health and Disorders Department and who were diagnosed SF according to DSM-V and who had no clinically mental retardation were taken.   Schedule for affective disorders and schizophrenia for school-aged children –present and lifetime version have been implemented. The sociodemographic data form which is prepared by the researchers was filled in by the researchers in consultation with the parents of adolescents who agreed to participate in this study. The Olweus peer bullying questionnaire and the Çapa children and adolescent social phobia scale were requested by the adolescents and the peer bullying parent form which is developed by the researchers was filled by the family.
Results
18% (n = 11) person of the cases were only victims, 1.6% (n = 1) only bully, 8.2% (n = 5) both bully and victim, 72.2% (n = 17) had not been involved in the bullying. No significant differences were found between groups which has bullied and has'nt bullied when compared by age, gender, good school friends number, family income level, social phobia severity and accompanying psychiatric disorders (p ˃ 0.05). There was no significant relation between the severity of exposure to the bullying and the present and the life-time comorbidities (p ˃ 0.05) The rates of inclusion in the bullying assessment forms completed by the parents were in accordance with the rates in the self-report forms of the cases. All cases were diagnosed as multiple psychiatric diagnoses (4,4±1,7). in  life-time terms when they were examined. The most common diagnoses were simple phobia, attention deficit hyperactivity disorder (ADHD), generalized anxiety disorder (GAD), obsessive compulsive disorder (OCD).
Conclusion
Findings in this study show that rates of SF adolescents who experienced peer bullying are similar to most studies in the literature. Similarly to the literature, bullying behaviors that has done by SF diagnosed adolescents were found to be low. Short and long term psychiatric and social problems are common in adolescents who are involved in bullying. In adolescents with psychiatric disorders such as SF, the risk of encountering these problems is higher. For this reason, the peer bullying must be questioned while evaluating the adolescents with SF, and the family and school administration should be informed if they are involved in bullying. It should also be encouraged to promote activities to enhance communication skills with peers in order to protect SF adolescents against bullying.
Key words: social phobia, peer bullying, comorbidity, adolescents