Ratlarda kronik nonilfenol ve C vitamini uygulamasının gen ekspresyon düzeyine etkisi
The chronic effects of nonylphenol and vitamin C on the level of gene expression
Yazar: FAHRİYE ZEMHERİ
Danışman: PROF. CEVDET UĞUZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Medikal Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Fenoller = Phenols ; Gen ifadesi = Gene expression ; Nonilfenol = Nonylphenol ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Öncü toksik çevresel kirletici ve endokrin yıkıcı kimyasallardan biri olan alkilfenol etoksilatları (AFE) tüm canlıları tehdit etmektedir.  AFE, temizlik ürünleri, boya, ot ve böcek ilaçları gibi maddelerin yapımında kullanılan yüzey aktif bileşenleridir.  AFE'nin parçalanma ürünü olan nonilfenol (NF), ev ve endüstriyel ürünlerin formulasyonunda yaygın olarak kullanılan en önemli ara ürünü temsil etmektedir.  NF, boyalarda, tekstilde, kişisel bakım ürünlerinde ve plastiklerde bolca bulunmaktadır.  Çevrede var olması ve toksik etkiye sahip olması NF'nin önemini artırmaktadır.  Bu çalışmada doğada bulunan miktarı göz önüne alınarak, NF'nin etkisi ve kuvvetli antioksidan özellikli ve günlük vücuda alınması gereken C vitamini'nin NF'ye karşı koruyucu etkisinin olup olmadığı gen ekspresyon düzeyinin belirlenmesi ile araştırılmıştır. Gen ekspresyonunda fiziksel değişiklikleri görebilmek için, hedef mRNA'nın göreceli miktarı belirlenmiş ve real-time PCR'dan elde edilen floresan veriler, veri analiz metoduna göre değerlendirilmiştir.  NF'nin doza bağlı olarak, apoptotik kaspaz-3 geninin ekspresyon düzeyini artırdığı, buna karşılık anti-apoptotik bcl-2 geninin ekpresyon düzeyini azalttığı ve C vitamininin her iki durumda da NF'nin etkisini artırdığı ortaya konulmuştur (p<0,05).  Ayrıca, NF doza bağlı olarak p53 gen ekspresyon düzeyini tüm deney gruplarında azaltırken, bcl-XL gen ekspresyon düzeyini dişi ratlarda artırmış fakat erkek ratlarda azaltmıştır.  Sonuç olarak, NF doza bağlı olarak apoptotik genlerin ekspresyon düzeylerini artırırken, anti-apoptik genlerin ekspresyon düzeylerini azalttığı ve C vitamininin de her iki durumda da NF'nin etkisini artırdığı ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Alkylphenol ethoxylates (APEs) which are one of precursor toxic enviromental pollutants and endocrine-disrupting chemicals threaten all living creatures. APEs are surfactants that are used in products such as paint, cleaning products, herbicides and pesticides.  Nonylphenol (NF), which is the degradation product of APE stands out as the most important intermediate product that is widely used in formulation of household products and industrial products. Paints, textile products, personal care products and plastics are abundant in NF. Being available in the environment and having a toxic effect increase the importance of NF.  In this thesis, it was sought to determine whether environmentally relevant concentration of NP has an effect on the expresson of genes that regulates apoptosis.  In order to determine the level of changes in the gene expression, relative quantity of the target mRNA has been determined and fluorescent data coming from real-time PCR have been assessed in line with the data analysis method.  Results indicated that NP caused a significant increase in the expression of apoptotic caspase-3 gene, while it caused a significant decrease in the expression of anti-apoptotic bcl-2 genes in a dose dependent manner and the vitamin C enhanced the effects of NP in both cases (p<0.05).  Morover, NP caused a dramatic decrease in the expression of p53 genes in all treatment groups, whereas it caused a dramatic rise in the expression bcl-XL gene in females but not in males.  In conclusion, while NP induced the expression of apoptotic gene, it inhibited anti-apoptotic genes and vitamin C had been shown to accelarate the NP-induced effects in both cases.