Burdur'da kanin leishmaniasis yaygınlığının PCR yöntemi ile araştırılması
Investigation of prevalence of canine leishmaniasis in Burdur by PCR method
Yazar: ÖNDER ÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR KÖSE
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Burdur = Burdur ; Köpekler = Dogs ; Leishmaniasis = Leishmaniasis ; Paraziter hastalıklar = Parasitic diseases ; Parazitler = Parasites ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Prevalans = Prevalence ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Kanin leishmaniasis (CanL); Okyanusya haricindeki tüm kıtalarda görülen ve tedavi edilmediği durumlarda ölümcül olabilen, köpeklerin en önemli vektör kaynaklı paraziter hastalıkları arasında yer almaktadır. Köpekler; insanlarla olan yakın ilişkileri dolayısıyla hem en önemli rezervuar konak olarak hastalığın epidemiyolojisi açısından kritik bir konumda bulunmakta, hem de kendileri de ölüme kadar varabilen derecelerde hastalıktan etkilenmektedirler. Kanin leishmaniasisin Türkiye, İtalya, İspanya ve Portekiz gibi Akdeniz ülkeleri başta olmak üzere dünyanın hemen her bölgesindeki başlıca etkeni L. donovanigrubunda yer alan L. infantum'dur. Bu çalışma ile Burdur ilinde kanin leishmaniasis etkeni olan L. infantum'un moleküler yaygınlığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 120 köpekten toplanan kan örnekleri önce cins düzeyinde Leishmania spp. sonra da tür düzeyinde L. infantum primerleri kullanılarak Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) yöntemi ile incelenmiştir. Sonuç olarak birinci aşama PCR ile incelenen 120 köpek kan örneğinin beş tanesinde Leishmania DNA'sı saptanmış, böylece Leishmania cins düzeyinde moleküler pozitiflik oranı %4,16 olarak bulunmuştur. Cins düzeyinde pozitiflik saptanan bu beş örneğin L. infantum için yapılan ikinci basamak PCR sonucunda ise dört örnek pozitif sonuç vermiş ve L. infantum prevalansı %3,33 şeklinde bulunmuştur. Cinsiyet, yaş ve ırk ile L. infantum pozitifliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Aynı zamanda kan frotileri de mikroskobik bakı ile incelenmiş ancak örneklerin hiçbirinde Leishmania amastigotlarına rastlanmamıştır. Elde edilen bu veriler ile Burdur'da ilk defa moleküler tabanlı bir yöntem olan PCR ile köpeklerde Leishmania spp. ve L. infantum pozitifliği bildirilmektedir. Hastalıktan hem köpekler başta olmak üzere parazite konaklık yapabilen hayvanları hem de zoonoz bir hastalık olması nedeniyle insan toplumunu koruyabilmek için vektör sinek mücadelesinin önemi bir kez daha hatırlanmıştır.

Abstract:
Canine leishmaniasis (CanL); one of the most important vector-borne parasitic diseases of dogs, which is seen in all continents except Oceania and can be fatal if left untreated. Dogs; due to their close relationship with humans, they are in a critical position as the most important reservoir host in terms of the epidemiology of the disease, and they are also affected by the disease to a degree that can reach death. The main causative agent of canine leishmaniasis in almost every region of the world, especially in Mediterranean countries such as Turkey, Italy, Spain and Portugal, is Leishmania infantum in the group L. donovani. In this study, it was aimed to investigate the molecular prevalence of L. infantum, which is the causative agent of canine leishmaniasis, in Burdur province. For this purpose, blood samples of 120 dogs were first investigated at genus level for Leishmania spp. then, investigated at the species levelby using L. infantum primers via Polymerase Chain Reaction (PCR) method. As a result; Leishmania DNA was detected in five of 120 dog blood samples analyzed by first-stage PCR, so the molecular positivity rate at the Leishmania genus level was found to be 4.16%. As a result of the second step PCR performed for L. infantum of these five samples, which were positive at the genus level, four samples gave positive results and the prevalence of L. infantum was found to be 3.33%. There was no statistically significant difference among gender, age and race and L. infantum positivity. Blood smears were also examined microscopically, but Leishmania amastigotes were not found in any of the samples. With the data obtained; Leishmania spp. and L. infantum positivity are being reported from Burdur province fort he first time. The importance of vector fly control has been remembered once again in order to protect from the disease both animals that can be host of parasites, especially dogs, and human society, since it is a zoonotic disease.