Ürün-hizmet tabanlı yeniden dolum sistemlerinde kullanıcı deneyiminin haritalanması
Mapping user experience in product-service based refilling systems
Yazar: UMAY SENA KARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYSAL DEMİRBAŞ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstriyel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Ürün-hizmet sistemleri tabanlı yeniden dolum çözümleri, sürdürülebilir tüketim 
alışkanlıklarının teşvik edilmesi ve çevresel etkileri azaltabilme potansiyeli açısından 
önemli bir rol oynamaktadır. Hem betimleyici hem de keşfedici nitelikte olan bu 
araştırma, Türkiye'deki kullanıcıların yeniden dolum çözümleriyle olan deneyimlerini 
inceleyerek mevcut durumlarını haritalamaktadır.
Araştırma, kullanıcıların deneyimleri ve davranışları üzerinden zorluklar, fırsatlar 
ve sonuçlar hakkında içgörüler sunmaktadır. Bulgular, ekonomik faydalar ve çevresel 
kaygılar gibi motivasyon faktörlerinin yanı sıra, tanıtım eksikliği, erişim zorlukları, hijyen 
endişeleri ve ürün çeşitliliğinin sınırlılığı gibi engellerin kullanıcı deneyimini nasıl 
etkilediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca yeniden dolum ürün ve sistemlerinin 
geliştirilmesine ve deneyimin iyileştirilmesine yönelik stratejik tanıtım kampanyaları, 
ürün ve dolum çeşitliliğinin artırılması, erişim noktalarının genişletilmesi, işlevsel 
ambalaj tasarımları ve kullanıcı eğitimi gibi kullanıcılardan elde edilen önerileri açığa 
çıkartmaktadır.
Bu çalışma, Türkiye'deki yeniden dolum sistemlerinin mevcut kullanıcı 
deneyimlerini ve bu sistemlerin yaygınlaştırılma fırsatlarını anlamak için önemli bir temel 
sunmaktadır. Araştırma bulguları, sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmek için 
yeniden dolum sistemlerinin nasıl daha etkili tasarlanabileceğine dair değerli öneriler 
sağlamaktadır. Gelecekteki çalışmalar için, kullanıcı odaklı tasarım, paydaş iş birliği ve 
yenilikçi iş modelleri geliştirmek kritik öneme sahiptir.

Abstract:
Refill solutions based on product-service systems play a significant role in 
promoting sustainable consumption habits and reducing environmental impacts. This 
research, both descriptive and exploratory in nature, maps the current state of refill system 
users in Turkey by examining their experiences and interactions with these solutions.
The study provides insights into the challenges, opportunities, and outcomes 
derived from user experiences and behaviors. Findings reveal that motivational factors
such as economic benefits and environmental concerns drive user engagement, while 
barriers like lack of promotion, access difficulties, hygiene concerns, and limited product 
variety negatively impact user experiences. Additionally, the study highlights user-driven 
suggestions for improving refill systems, including strategic promotional campaigns, 
increasing product and refill variety, expanding access points, designing functional 
packaging, and implementing user education initiatives.
This study provides a significant foundation for understanding the current user 
experiences with refill systems in Turkey and exploring opportunities for their wider 
adoption. The research findings offer valuable insights into how refill systems can be 
more effectively designed to promote sustainable consumption habits. For future research, 
adopting user-centered design approaches, enhancing stakeholder collaboration, and 
developing innovative business models are crucial for the success of these systems.