Kentsel bölge toplumunun çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumlarının sağlık inanç modeline göre değerlendirilmesi
Evaluation of attidudes of the urban community towards childhood vaccinations according to the health belief model
Yazar: KÜBRA SULTAN CANBOLAT
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ TANYER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Kentler = Cities ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma kentsel alanda yaşayan 18-65 yaş arası bireylerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumlarının sağlık inanç modeline göre değerlendirmek amacıyla yapılan tanımlayıcı türde bir çalışmadır. Araştırmanın örneklem grubunu Konya iline bağlı Selçuklu ilçesinde bulunan 70 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ni kullanan bireyler, Selçuklu Üniversitesi kampüsündeki akademisyenler ve ilçe belediyesinin sosyal tesislerini kullanan toplamda 772 birey oluşturmuştur. Veriler Aşıyla İlgili Toplum Tutumu - Sağlık İnanç Modeli Ölçeği, kampüs içindeki akademisyenlerden araştırmacı tarafından, diğer merkezlerden ise anketör yardımıyla toplanmıştır. Veriler istatistiksel analiz için SPSS 20 paket programından yararlanılarak, sayı, yüzde ve ortalama olarak özetlenmiş, değerlendirmelerde çoklu regresyon analizi - Hiyerarjik model kullanılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 36±11,3 olup %69,6'sı kadın, %65,5 evli, %25,9'u lise mezunu olup ve %51,6'sı gelir getirici bir işte çalışmamaktadır. Bireylerin %9,2'sini sağlık güvencesi bulunmamakta; %50,3'ü ekonomik durumunu orta algılamaktadır. Bireylerin %88,6'sı çocukluk dönemi aşılarını duyduğunu söylemekte, %55,2'si son dönemde aşı ile ilgili tartışmaların fakında olduğunu belirtirken; %67,1'i "Aşı uygulamasında yasal zorunluluk olmalı, her doğan bebek/çocuğa zorunlu olarak aşı yapılmalı" önermesine katılmaktadır. Bireylerin Aşıyla İlgili Toplum Tutumu - Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'nde katılımcıların önemli bir çoğunluğu aşının bulaşıcı hastalıkları önlemede önemli bir yöntem olduğu konusunda yüksek duyarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Yarar alt boyutunda aşının bulaşıcı hastalıklara karşı koruyucu olduğu ile ilgili önermelere iyi düzeyde katılım varken, engel alt boyutunda ise en yüksek kalıtım oranı bebek/çocuklara önerilen aşılar hakkında bilgi sahibi değilim önermesidir. Sağlık sorumluluğunda ise toplumun önemli bir kısmı aşı takvimine uyulması gerektiğini düşünmektedir. Aşıyla İlgili Toplum Tutumu - Sağlık İnanç Modeli Ölçeğine ait alt boyutların belirleyicileri; alt boyutlara göre değişmekle birlikte yaş, eğitim durumu, aile sağlığı merkezini kullanma, sağlık hizmetine ulaşım sorunu, yetişkin dönem aşılarını yaptırma ve aşı zorunluluğunu düşünmektir.  Sonuç olarak koruyucu bir sağlık davranışı olan aşı tutumu incelendiğinde, toplumun aşılar konusunda kararsız olduğu ve aşılar hakkında yeterince bilgi sahibi olmadığı görülmektedir.

Abstract:
Investigations have been done on children between the ages of 18-65. Individuals belonging to 70 Nolu Family Health Center located in Selçuklu district of Konya province, 772 people including the social facilities of academicians and district municipalities on Selçuklu University campus. Attitudes of the Society Related to the Data - The Health Belief Model Scale, other than the academicians on campus, and the interviewer from other centers were collected. Using the SPSS 20 package program for the data, evaluating by number, percent and measured - regression analysis - Hierarchical model. The average age of the participating individuals is 36 ± 11.3, 69.6% are women, 65.5% are married, 25.9% are high school graduates and 51.6% are not working in income generating jobs. 9.2% of the individuals do not have health insurance; 50.3% of them perceive economic situation as moderate. 88.6% of the individuals said they heard childhood vaccinations, 55.2% stated that they were in the last phase of the debate about vaccination; 67.1% of the participants stated that "There must be legal obligation in vaccination, every born baby / child must be vaccinated compulsorily". Community Attitudes Toward Individuals - A significant number of participants in the Health Belief Model Scale determined that the vaccine was highly sensitive to prevent infectious diseases. The benefit subscale suggests that the vaccine has a good level of involvement in protecting against infectious diseases while the highest inheritance rate in the barrier subscale suggests that I do not know about vaccinations recommended for infants / children. An important part of the community's health responsibility is that the vaccination schedule has to be respected. Attitudes Towards Society - Determinants of subscales of Health Belief Model Scale; age, educational status, using the center of family health, problem of transportation to health service, having adult vaccinations and thinking about the necessity of vaccination. As a result, when the attitude of the vaccine, which is a protective health behavior, is examined, it is seen that the community is unstable about the vaccines and does not have enough knowledge about the vaccines.