Erken dönem uyum bozucu şemalar ve işlevsel olmayan şema baş etme modlarının romantik ilişkilerde baskınlık ve boyun eğicilik ile ilişkisi
The relationship between early maladaptive schemas and dysfunctional schema coping modes with dominance and submissiveness in romantic relationship
Yazar: BÜŞRA FATMA GÜLTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRAY AKYUNUS
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Baskınlık = Dominance ; Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Boyuneğicilik = Submissive ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kişiler arası problemler = Interpersonal problems ; Kişiler arası tamamlayıcılık = Interpersonal complementarity ; Ölçekler = Scales ; Şema modları = Schema modes

Özet:
Araştırmada erken dönem uyum bozucu şemalar ve baş etme modlarının romantik ilişkilerde baskınlık ve boyun eğicilik ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-61 yaş arasında 731 (408 kadın ve 317 erkek) katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri Demografik Bilgi Formu, Kişilerarası Problemler Envanteri-Döngüsel Ölçekleri-Kısa Formu (KPE-32), Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF-3) ve Şema Mod Envanteri (ŞME) aracılığı ile toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için korelasyon analizi yapılmış ve tüm değişkenler arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Erken dönem uyum bozucu şema alanları ve işlevsel olmayan baş etme modlarının baskınlık ve boyun eğiciliği yordama gücünü araştırmak için çoklu hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır. Ayrıca tüm bu değişkenlerin, Kişilerarası Problemler Envanteri- Gözlemci Versiyonu aracılığı ile ölçülen Partner-Baskınlık ve Partner-Boyun Eğiciliğini yordayıcılığını belirlemek amacı ile çoklu hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre Yüksek Standartlar, Zedelenmiş Sınırlar, Kopukluk şema alanları ve Aşırı Telafi modu Baskınlığı; Zedelenmiş Otonomi, Kopukluk şema alanları ve Söz Dinleyen Teslimci mod Boyun Eğiciliği; Kopukluk, Diğeri Yönelimlilik, Zedelenmiş Sınırlar şema alanları, Aşırı Telafi ve Söz Dinleyen Teslimci modları ve Baskınlık Partner-Baskınlığını; Kopukluk, Yüksek Standartlar şema alanları, Söz Dinleyen Teslimci mod ve Boyun Eğicilik Partner-Boyun Eğiciliğini yordamıştır. Elde edilen bulgular alanyazın kapsamında tartışılmış ve klinik doğurguları değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between early maladaptive schema and dysfunctional schema coping modes with dominance and submissiveness in romantic relationship. The sample of the study includes 731 (408 female and 317 male) participants aged between 18-61. The data of the study was collected via Demographic Information Form, Inventory of Interpersonal Problems Circumplex Scales-Short Form (IIP-32), Young Schema Questionnaire Short Form-3 (YSQ-SF3) and Schema Mode Inventory (SMI). Correlation Analysis was performed to investigate the relationships among variables and significant associations were found between all the variables. Multiple hierarchical regression analysis was used to investigate the predictive role of early maladaptive schemas and dysfunctional coping modes on dominance and submission. Furthermore, hierarchical regression models were tested with all these variables to predict the Partner-Dominance and Partner-Submissiveness measured by the Interpersonal Problems Inventory- Observer Version. Results revealed that Unrelenting Standards, Impaired Limits, Disconnection schema domains and Overcompensation mode predict Dominance; Impaired Autonomy, Disconnection schema domains and Compliant Surrender mode predict Submission; Disconnection, Other Directedness, Impaired Limits schema domains and Overcompensation, Compliant Surrender mode and Dominance predict Partner-Dominance; Disconnection, Unrelenting Standards schema domains, Compliant Surrender mode and Submision predict Partner-Submission. The findings were discussed within the scope of the literature and their clinical implications were evaluated.