Septoplasti operasyonunun kardiyopulmoner fonksiyonlar üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of septoplasty operation on cardiopulmonary functions
Yazar: EYÜP BAZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ENGİN ÇEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: Burundan nefes almada zorluk toplumda sık görülen şikayetlerdendir. Bu şikayetle sağlık kuruluşlarına başvuran kişilerin birçoğunda nazal septum deviasyonu olduğu tespit edilmektedir. Nazal septum deviasyonu nedeni ile nefes almada zorluk çeken hastaların tedavisinde ise cerrahi tedavi altın standarttır. Burundan nefes almada zorluk çeken hastaların vücutlarının yeteri kadar oksijenize olamayabileceği ve bunun sonucu olarak kardiyopulmoner sistemin etkilenebileceği düşünülmektedir. Literatürde bu konu ile ilgili araştırmalar sınırlı sayıdadır. Biz de çalışmamızda nazal septum deviasyonu olan hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası kardiyopulmoner fonksiyonlarını karşılaştırarak nazal septum deviasyonunun kardiyopulmoner sisteme olanetkilerini ortaya koymayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmamız prospektif bir çalışmadır ve 20 katılımcı içerecek şekilde planlandı. Sultan II. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları polikliniğine 01.01.2023 ile 01.09.2023 tarihleri arasında başvuran yeni tanılı nazal septum deviasyonu olan hastalarının anamnezi alınarak muayeneleri yapıldı. Ardından ameliyat öncesi ve ameliyattan 3 ay sonrasında burun tıkanıklığı septom değerlendirme (NOSE) skalası, ekokardiyografi ve kardiyopulmoner egzersiz testi yapılarak sonuçlar kayıt altına alındı. Daha sonra toplanan tüm veriler istatiksel analiz yapılarak kıyaslandı.
Bulgular: Çalışmamıza katılan hastaların yaş ortalaması 28.6±8.20 yıldır ve %75'i (n=15) kadın hastalardan oluşmaktayken %25'i (n=5) erkek hastalardan oluşmaktadır. Nazal septum deviasyonu olan hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 3.ayda yapılan NOSE skalasındaki puanlaması karşılaştırıldığında ameliyat öncesi (68.2±18.4) ve ameliyat sonrası (16.8±10.9) puanlamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0.001). Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 3.ayda yapılan ekokardiyografi sonuçları karşılaştırıldığında ameliyat öncesi (17.8 ±3.14 mmHg) ve ameliyat sonrası (15.5 ±3.20 mmHg) sPAB değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır(p<0.001). Ameliyat öncesi (0.57 ±0.22) ve ameliyat sonrası (0.46 ±0,19) RV MPI değeri karşılaştırıldığında aralarında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p=0.009).
vi
Ameliyat öncesi (23.7 ±4.19) ve ameliyat sonrası (27.0 ±4.65) TAPSE değeri karşılaştırıldığında aralarında istatistik olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur(p=0.003). Çalışmamıza katılan hastalara ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 3.ayda yapılan KPET uygulandı. Ameliyat öncesi (28.1 ±5.44 ml/kg/min) ve ameliyat sonrası (33.7 ±8.08 ml/kg/min) VO₂ max değerleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0.001). VCO₂ değeri ameliyat öncesi (2.37 ±0.65 l/min) ve ameliyat sonrası (2.69 ±0.87 l/min) karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamı bir fark olduğu gözlenmiştir (p=0.01). VE max ameliyat öncesi (72.8 ±23.2 l/min) ve ameliyat sonrası (82.5 ±26.0 l/min) sonuçları değerlendirildiğinde aralarında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p=0.01). Solunum katsayısının ameliyat öncesi (1.04 ±0.05) ve ameliyat sonrası (1.11 ±0.08) sonuçlarına göre aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0.001).
Sonuç: Araştırmamızın sonucuna göre nazal septum deviasyonu olan hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası verileri karşılaştırıldığında NOSE skalası skorunda belirgin derecede azalma görüldü. Bu durum hastaların nazal septum deviasyonu nedeniyle septoplasti cerrahisi uygulanmasının tedavi açısından başarıyla sonuçlandığını göstermektedir. Ekokardiyografi ve KPET sonuçlarına bakıldığında ise nazal septum deviasyonunun sağ kalp fonksiyonlarında bozulma ile birlikte kronik üst hava yolları obstrüksiyonu sonucunda oluşan hipoksiye bağlı olarak hastaların egzersiz kapasitesinde azalmaya neden olduğu sonucuna varıldı. Septoplasti cerrahisi sonrası sağ kalp fonksiyonlarını gösteren değerlerde düzelme olması ve egzersiz kapasitesinin artması nazal septum deviasyonuna bağlı olan fonksiyon bozukluklarının reversibl olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Objective: Difficulty in nasal breathing is a common complaint in the society. Most of the people who apply to health institutions with this complaint are found to have nasal septum deviation. Surgical treatment is the gold standard in the treatment of patients with difficulty breathing due to deviated nasal septum. It is thought that the bodies of patients with difficulty in nasal breathing may not be sufficiently oxygenated and as a result, the cardiopulmonary system may be affected. There are limited number of studies on this subject in the literature. In our study, we aimed to reveal the effects of deviated nasal septum on the cardiopulmonary system by comparing the preoperative and postoperative cardiopulmonary functions of patients with deviated nasal septum.
Materials and Methods: Our study is a prospective study and was planned to include 20 participants. Patients with newly diagnosed deviated nasal septum who applied to Sultan Abdülhamid II Han Training and Research Hospital Otorhinolaryngology outpatient clinic between 01.01.2023 and 01.09.2023 were examined by taking anamnesis. Then nose obstruction symptom eveluation (NOSE) scale, echocardiography and cardiopulmonary exercise test were performed preoperatively and 3 months after surgery and the results were recorded. All the collected data were then statistically analyzed and compared.
Results: The mean age of the patients who participated in our study was 28.6±8.20 years and 75% (n=15) were female and 25% (n=5) were male. There was a statistically significant difference in the preoperative (68.2±18.4) and postoperative (16.8±10.9) scores of patients with deviated nasal septum when the preoperative and postoperative 3rd month NOSE scale scores were compared (p<0.001). There is a statistically significant difference between preoperative (17.8±3.14 mmHg) and postoperative (15.5±3.20 mmHg) sPAB values when the results of echocardiography performed preoperatively and 3 months postoperatively are compared (p<0.001). There was a statistically significant difference between preoperative (0.57 ±0.22) and postoperative (0.46 ±0.19) RV MPI values (p=0.009). When preoperative (23.7 ±4.19) and postoperative (27.0 ±4.65) TAPSE values were compared, a statistically
viii
significant difference was found (p=0.003). The patients who participated in our study underwent KPET preoperatively and at 3 months postoperatively. There was a statistically significant difference between preoperative (28.1 ±5.44 ml/kg/min) and postoperative (33.7 ±8.08 ml/kg/min) VO₂ max values (p<0.001). There was a statistically significant difference between preoperative (2.37 ±0.65 l/min) and postoperative (2.69 ±0.87 l/min) VCO₂ values (p=0.01). When VE max preoperative (72.8 ±23.2 l/min) and postoperative (82.5 ±26.0 l/min) results were evaluated, it was found that there was a statistically significant difference between them (p=0.01). There was a statistically significant difference between the preoperative (1.04 ±0.05) and postoperative (1.11 ±0.08) results of the respiratory coefficient (p<0.001).
Conclusion: According to the results of our research, when the preoperative and postoperative data of patients with nasal septum deviation were compared, a significant decrease was observed in the NOSE scale score. This indicates that septoplasty surgery for deviated nasal septum was successful in terms of treatment. Echocardiography and KPET results showed that nasal septum deviation caused impaired right heart function and decreased exercise capacity due to hypoxia caused by chronic upper airway obstruction. Improvement in right heart function values and increase in exercise capacity after septoplasty surgery indicate that the dysfunctions due to nasal septum deviation are reversible.