Konya ili Çumra ilçesindeki yeraltı su kaynaklarının sulama suyu kalitelerinin değerlendirilmesi
Konya ili Çumra ilçesindeki yeraltı su kaynaklarının sulama suyu kalitelerinin değerlendirilmesi
Yazar: OSMAN SADIK HASIRCI
Danışman: DOÇ. DR. DURAN YAVUZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kurak ve yarı-kurak bölgelerde sürdürülebilir sulama yönetiminin sağlanması için su kaynakları nicelik ve nitelik yönünden korunması gerekir. Yarı-kurak bir iklime ve kısıtlı su kaynaklarına sahip olan Konya-Çumra Ovası'nda sulamada yeraltı su kaynakları yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Bu yüzden, bu çalışma ile, Çumra sınırları içerisinde yer alan ve tarımsal sulamada kullanılan 38 adet derin kuyu ve 2 adet sulama kanalı olmak üzere toplam 40 adet su kaynağının sulama suyu kalitesi incelenmiştir. Bu amaçla, su kaynaklarından 2020 yılının Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında su örnekleri alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; su örneklerinin EC değerleri 235-1305 μmhos/cm arasında (ort: 667 μmhos/cm), pH değerleri ise 6.74 - 8.43 arasında (ort: 7.50) değişmiş ve incelenen suların pH ve EC değerlerinde aylık bazda önemli bir değişim görülmemiştir. İncelenen sulama sularının ABD Tuzluluk Laboratuvarı Sınıflandırma sistemine göre C2S1 (orta tuzlu) ve C3S1 (yüksek tuzlu) sulama suyu sınıfında oldukları tespit edilmiştir. Bölgede hem yeraltı su kaynaklarında hem de yüzey su kaynaklarında tuzluluk derecesi açısından 1. sınıf sulama suyuna rastlanılmamıştır. Sodyum Adsorbsiyon Oranı (SAR), Sodyum Yüzdesi (%Na), Potansiyel Tuzluluk (PS), Kalıcı sodyum Karbonat (RSC) ve Toplam Sertlik (TH) açısından incelenen suların sulamada kullanılmasında her hangi bir sorun teşkil etmediği tespit edilmiştir. Sulama sularında Manganez, Selenyum ve Kurşun gibi ağır metaller Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen sınır değerlerin altında bulunmuştur. Ancak Arsenik değerleri bazı kuyularda içme ve kullanma için izin verilen sınır değerlerin üzerinde bulunmuştur.

Abstract:
The quantity and quality of irrigation resources must be conserved in order to sustain irrigation management in arid and semi-arid regions. The groundwater resources are intensively used for agriculture production in Konya-Çumra Plain which has a semi-arid climate and limited water resources. In this study, the quality of totally 40 water resources including 38 deep well and 2 irrigation canal used in agricultural production and placed in Çumra border were examined. For this purpose, the water samples were collected in June, July, August and September of 2020. According to research results, The electrical conductivity (EC) values of water samples ranged between 235-1305 μmhos/cm (mean: 667 μmhos/cm), pH values ranged between 6.74 - 8.43 (mean: 7.50) and there was no significant variation observed in the pH and EC values between months. It is determined that the examined irrigation waters classified in  C2S1 (medium salinity) and C3S1 (high salinity). There was no 1st class irrigation water in terms of salinity observed in ground and surface water resources at the region. It was detected that there was no problem in terms of sodium absorption rate (SAR), sodium rate (%Na), potential salinity (PS), residual sodium carbonate (RSC) and total water hardness (TH) for irrigation. The level of heavy metals such as manganese, selenium and lead was found under limit values determined by World Health Organization. However, the arsenic levels of several water resources were found above the threshold limits for both the drinking and human consumption