Okul öncesi dönem çocuklarının duygu bilgileri ile erken okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between preschool children's emotional knowledge and early literacy skills
Yazar: HAZEL POLAT
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ERSAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygu = Emotion ; Duygu bilgisi = Emotion knowledge ; Duygusal yeterlilik = Emotional suficiency ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Duygular, bireyin çevresindeki olaylara uyum sağlamasını kolaylaştıran, kararlarını, davranışlarını ve sosyal hayatını etkileyen unsurlardır. Duyguların ifadelerden ya da durumlardan anlaşılması çok küçük yaşlarda başlar ve bu duygu bilgisi sosyal, akademik beceriler ve ilkokula hazır oluş ile ilişkili bulunmuştur. Bu nedenle okul öncesi eğitim döneminde mutlaka geliştirilmeli ve desteklenmelidir. Bu araştırmanın temel amacı okul öncesi dönem çocuklarının duygu bilgileri ile erken okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında Gaziantep iline bağlı 2 merkez ilçede yer alan bağımsız anaokulları ve anasınıflarında eğitim gören 48-72 aylık 156 çocuk oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Duygu Anlama Testi" ve "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; çocukların duygu anlama düzeyleri yaş, kardeş sayısı, aylık gelir değişkenlerine göre farklılık gösterirken; anne/baba yaşı, anne/baba eğitim durumu ve anne/baba çalışma durumları değişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Erken okuryazarlık becerileri ise aylık gelir ve anne/baba eğitim durumu değişkelerine göre farklılık gösterirken; kardeş sayısı, anne/baba yaşı, cinsiyet değişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Çalışmaya katılan çocukların duygu isimlendirme ve stereo tipik durumlarda duygu anlama becerileri ile ses bilgisel farkındalık, yazı farkındalığı, öyküyü anlama ve görselleri eşleştirme becerileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Duygu tanıma ve stereo tipik olmayan durumlarda duygu anlama becerileri ile ses bilgisel farkındalık, yazı farkındalığı, öyküyü anlama, görselleri eşleştirme ve yazı yazma öncesi becerileri arasında da pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca regresyon analizi sonuçlarına göre ses bilgisel farkındalık, yazı farkındalığı, öyküyü anlama, görselleri eşleştirme ve yazı yazma öncesi becerilerin tamamının stereo tipik olmayan durumlarda duygu anlama düzeyi tarafından en yüksek şekilde açıklandığı görülmüştür.

Abstract:
Emotions are the elements that allow an individual to adapt to the events around him and affect his decisions, behaviors and social life. Understanding emotions from expressions or situations begins at a very young age, and this emotional knowledge has been found to be associated with social and academic skills and primary school readiness. Therefore, it must be developed and supported during pre-school education. The main purpose of this study is to examine the relationship between preschool children's emotional knowledge and early literacy skills. The study group of the study consists of 156 children aged 48-72 months studying in independent kindergartens and kindergartens affiliated to primary schools in 2 central districts of Gaziantep in the academic year of 2018-2019. "Personal Information Form", "Emotion Comprehension Test" and "Early Literacy Skills Assessment Tool" were used as data collection tools. According to the results obtained from the research; While children's emotional comprehension levels differ according to age, number of siblings and monthly income variables; It does not differ according to the variables of mother / father age, education level of mother / father and working status of mother / father. Early literacy skills, on the other hand, differ according to the variables of monthly income and education level of the parents, but do not differ according to the number of siblings, age of the mother / father, and gender. A positive significant relationship was found between the emotion naming and emotion understanding skills in stereo typical situations and phonetic awareness, print awareness, story comprehension and visual matching skills of the children participating in the study. A positive significant relationship was also found between emotion recognition and emotion comprehension skills in non-stereotypical situations and phonetic awareness, print awareness, story comprehension, visual matching and pre-writing skills. In addition, according to the results of the regression analysis, it was seen that all of the phonetic awareness, print awareness, story comprehension, matching images and pre-writing skills were explained by the level of emotion comprehension in non-stereotypical situations.