Gelibolu Yarımadası'nın güneyinde vejetasyon yapısının yetişme ortamı özelliklerine göre değişimi
Variation of vegetation according to site characteristics in southern Gallipoli Peninsula
Yazar: HALİM ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN KARATEPE
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Birlikte yetiştirme = Community production ; Bitki yetiştirme ortamları = Plant growth mediums ; Bitki örtüsü = Vegetation ; Gelibolu Yarımadası = Gallipoli Peninsula ; Çanakkale-Gelibolu = Çanakkale-Gelibolu

Özet:
Bu tez çalışmasında Gelibolu Yarımadası'nın güney kesiminde (Eceabat Kabatepe yolunun güneyi), yetişme ortamı özelliklerine göre vejetasyon yapısının nasıl şekillendiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaçla 100 adet 400 m2 büyüklüğünde örnek alan alınmıştır. Alınan örnek alanlarda ağaç, çalı, çok yıllık bitkilerin sahadaki oranları Braun-Blanquet yöntemine göre değerlendirilmiştir. Örnek alanların 51 tanesinden, çalışma alanının genel toprak özelliklerini belirleyebilmek için 0–30 cm derinlik kademesinden üst toprak örnekleri alınmış ve anakaya tipi belirlenmiştir. Toprak örneklerinde, toprak reaksiyonu (pH), kireç, organik karbon, toplam azot ve tekstür analizleri yapılmıştır. Ayrıca her bir örnek alanda koordinat, yükselti, bakı ve eğim tespiti yapılmıştır. Değerledirmeler için coğrafi özellikler, özellikle topoğrafik yapı göz önüne alınarak çalışma sahası 6 farklı yöreye ayrılmış, vejetasyon yapısı bu 6 yöre ölçeğinde irdelenmiştir.

Bu çalışmanın sonucunda 61 adet farklı tür tespit edilmiş olup bu türlerin dağılımında, özellikle topoğrafik yapı ve konuma bağlı olarak bakının oldukça etkili olduğu belirlenmiştir. Burada bakının etkisi, hem güneşlenme, hem de maruz kalınan rüzgâr tiplerini etkilemesi sebebiyle arazinin nemliliği üzerindeki etkin rolü ile açıklanabilir. Ayrıca bu çalışma ile türlerin rüzgâra açık sahalarda, özellikle deniz kıyısına yakın sahalardaki fertlerinin, rüzgâra korunaklı sahalara göre genel olarak daha kısa boylu ve deforme olmuş formda olduğu belirlenmiştir. Bu ise Akdeniz iklimin hakim olduğu sahada, şiddetli rüzgarın transpirasyonu tetiklemesine bağlı olarak, bitkilerin fizyolojik kuraklığa maruz kalmaması için toprak üstü kısımlarını küçültmesi ile açıklanabilmektedir.

Abstract:
The present thesis study aimed to show how the vegetation structure in the southern part of the Gelibolu (Gallipoli) Peninsula (south of the Eceabat-Kabatepe Highway) is formed according to the site characteristics. For this purpose, 100 sample areas each with a size of 400 m2 were taken. Proportions of the trees, bushes and perennial plants in the sample areas were assessed according to the Braun-Blanquet method. in order to determine the general soil characteristics of the study area, topsoil samples were taken at 0–30 cm depth level from 51 of the sample areas and the bedrock type was determined. Analyses were made on the soil samples for soil reaction (pH), lime, organic carbon, total nitrogen and texture. Additionally, coordinate, elevation, aspect and slope determinations were made in each sample area. In consideration of geographical characteristics and especially topographic structure, the study field was divided into 6 different districts, and the vegetation structure was examined at these 6 districts.

As a result of this study, 61 different species were determined, and it was found that especially topographic structure and aspect were very influential on the distribution of these species. The influence of aspect can be explained by the effects of insolation and prevailing wind on field moisture. The study also determined that individuals of the species in wind-exposed areas and especially in areas close to seashore were often shorter and deformed compared to those in areas sheltered from wind. This can be explained by the fact that where the Mediterranean climate is dominant, plants reduce their above-ground parts for avoiding exposure to physiological drought because strong winds trigger transpiration.