Eczacılık fakültesi öğrencilerinde yeme tutumu, obsesif-kompulsif semptomlar ve ortoreksiya nervoza arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of eating attitude, obsessive-compulsive symptoms and relationship between orthorexia nervosa in faculty of pharmacy students
Yazar: CEREN GİZER
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT ARSLAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Ortoreksiya nervoza sağlıklı beslenme takıntısı olarak bilinmektedir. Ortorekisya nervozanın hem Obsesif kompulsif bozukluklarla hem de Yeme bozukluklarıyla ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı Eczacılık Fakültesinde okuyan öğrencilerin "Yeme Tutumları", "Obsesif Kompulsif Bozukluklar" ve "Ortoreksiya Nervoza" ilişkilerini incelemektir. Sağlık alanında önemli yere sahip olan Eczacılarımızın üniversite dönemlerinde geliştirdikleri bir yeme bozukluğu, sağlıklı beslenme takıntısı ya da herhangi bir obsesif-kompulsif davranışın olup olmadığı araştırılmak istenmiştir. Bu çalışmada verileri toplamak için ORTO-11, Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL) ve Yeme Tutum Testi (YTT-40) ölçekleri kullanılmıştır. Ölçekler Google formslar ile öğrencilere gönderilmiştir. Veri analizinde SPSS 24.0 sürümü kullanılmıştır. Araştırmamız "İstanbul Üniversite'sinde" gerçekleşmiştir ve araştırmaya 332 öğrenci katılmıştır. Uç değer analizi sonucunda ölçme araçlarına ait puanlar standart z puanlarına dönüştürülmüştür. Z puanı ±3 arasında olmayan ölçümler (n = 9) veri setinden çıkartılmıştır, böylece çalışma 323 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Yeme Tutumu, Obsesif-Kompulsif semptomlar ve Ortoreksiya Nervoza arasındaki ilişki Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı tekniği ile incelenmiştir. Yeme tutumu, obsesif-kompulsif semptomlar ve Ortoreksiya Nervozanın birbirlerini düzeyi ise hiyerarşik regresyon analiziyle incelenmiştir. ORTO-11 ile YTT-40 (r=-,405; p<,001), MOKSL alt boyutlarından Kontrol (r=-,154; p<,05), Temizlik (r=-,246; p<,001), Yavaşlık (r=-,248; p<,001), Kuşku (r=-,142; p<,05), Ruminasyon (r=-,185; p<,05) ve ölçek toplam puanı (r=-,258; p<,001) arasında negatif yönde korelasyon bulunmuştur. YTT-40 ile MOKSL alt boyutlarından Kontrol (r=,199; p<,05), Temizlik (r=,174; p<,05) , Yavaşlık (r=,239; p<,001), Kuşku (r=,163; p<,05), Ruminasyon (r=,215; p<,001) ve ölçek toplam puanı  (r=,264; p<,001) arasında pozitif yönde korelasyon bulunmuştur. Bu çalışmanın sonucu olarak Ortoreksiya Nervoza'nın yeme bozukluklarıyla özellikle de Anoreksiya Nervoza ile benzer özellikler gösterdiğini söylemek mümkündür aynı zamanda OKB ile Ortoreksiya Nervoza'nın da benzer özellikler gösterdiğini söylemek mümkündür.
 
Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya Nervoza, Obsesif Kompulsif Bozukluklar, Yeme Bozuklukları, Yeme Tutumu

Abstract:
Orthorexia nervosa is known as a healthy eating obsession. Orthorexia nervosa is thought to be associated with both Obsessive-compulsive disorders and Eating disorders. The aim of this research is to examine the "Feed Attitudes", "Obsive Compulsive Disorders" and "Ortorexia Nervoza" relationships of students studying at the Faculty of Pharmacy. It was wanted to investigate whether our pharmacists, who have an important place in the field of health, had an eating disorder, healthy eating obsession or any obsessive-compulsive behavior developed during university periods. The ORTO-11, Maudsley Obsessive Compulsive Question List (MOKSL) and Eating Attitude Test (YTT-40) scales were used to collect data in this study. Scales were sent to students with Google forms. SPSS 24.0 version was used in data analysis. Our research was carried out at "Istanbul University, " and 332 students participated in the research. As a result of the end value analysis, the scores of the measuring instruments were converted to standard z scores. Measurements with a Z score not between ±3 (n = 9) were removed from the dataset, so that the study was conducted with 323 students. The relationship between Eating Attitude, Obsessive-Compulsive symptoms, and Orthorexia Nervosa has been studied with the Pearson Moments Product Correlation Coefficient technique. Eating attitude, obsessive-compulsive symptoms, and the level of each other of Orthorexia Nervosa were studied by hierarchical regression analysis. YTT-40 with ORTO-11 (r=-,405; p<,001), Control from MOKSL sub-dimensions (r=-,154; p<,05), Cleaning (r=-,246; p<,001), Slowness (r=-,248; p<,001), Doubt (r=-,142; p<,05), Rumination (r=-,185; p<,05) and scale total score (r=-,258; p<,A negative correlation was found between 001). Control from MOKSL sub-dimensions with YTT-40 (r=,199; p<,05), Cleaning (r=,174; p<,05) ,Slow (r=,239; p<,001), Doubt (r=,163; positive correlation was found between P<,05), Rumination (r=,215; p<,001) and scale total score (r=,264; p<,001). As a result of this study, it is possible to say that Orthorexia Nervosa, especially Anorexia Nervosa, shows similar characteristics with eating disorders, and it is also possible to say that OCD and Orthorexia Nervosa, respectively, show similar characteristics.

Keywords: Orthorexia Nervosa, Obsessive Compulsive Disorders, Eating Disorders, Eating Attitude