'Ankara' ve 'Margarite' armut çeşitlerinde hasat sonrası yenilebilir film kaplama ve UV-C uygulamalarının muhafaza süresince kalite özelliklerine etkileri
Effects of edible coating and UV-C treatments on postharvest quality of 'Ankara' and 'Margarite' pear cultivars during the storage
Yazar: FATMA ZEHRA ÇİL
Danışman: PROF. DR. FERHAN KÜÇÜKBASMACI SABIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Armut = Pear ; Hasat sonu = Postharvest ; Koruma = Conservation ; Semperfresh = Semperfresh

Özet:
Armut klimakterik bir meyve türü olup hasattan sonra solunum oranı ve etilen üretim miktarının artması ile birlikte kalitesinde azalma meydana gelmektedir. Hasat ve tüketim arasında armutlarda birçok fizyolojik ve biyokimyasal değişiklikler meydana gelmektedir.  Aroma ve tat gelişimi, nişastanın basit şekere dönüşmesi ve organik asit içeriğinin azalması gibi yenilebilir ürün kalitesini etkileyen unsurlar tüketim için istenirken, artan solunum ve su kaybı hasat sonrası kayıpların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Hasat sonrası uygun yöntemler ve depolama koşulları ile hasat sonrası kayıplar azaltılabilmekte ve meyvenin raf ömrü uzatılmaktadır.  
Yenilebilir film kaplamalar meyve yüzeyinin iç ve dış kısmı arasında fiziksel bir bariyer görevi görerek ürünlerin muhafaza süresince kalite özelliklerinin korunması ve raf ömrünün uzatılması amacıyla kullanılmaktadır. Sükroz ester bazlı film uygulamaları ucuz ve uygulanabilirliği kolay yöntemlerden birisidir. Uygulama yapıldıktan sonra gıda ile birlikte tüketilebilme özelliğe sahiptir. Ultraviole-C (UV-C) ışık uygulaması yaş meyve ve sebzelerde hasattan sonra kayıplara neden olan mikroorganizmaların zarar etkisini azaltmada kullanılan fiziksel yöntemlerden birisidir. UV ışık uygulamaları maliyeti uygun, çevre dostu ve ısıl olmayan bir teknoloji olduğu için son yıllarda kullanımı artan bir yöntemdir. UV-C meyve yüzeyinde bulunan mikroorganizmaları yok ederken ürünün dayanımını da arttırmaktadır. 
Bu çalışmada sukroz ester bazlı yenilebilir film kaplama ve UV-C uygulamalarının 'Ankara'  ve 'Margarite'  armut çeşitlerinde muhafaza süresince kalite özelliklerine etkileri araştırılmıştır. Hasat edilen meyveler Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait laboratuvara getirilmiştir. Zararlanmış meyveler ayrılarak, büyüklük ve renk bakımından seçilmiş ve numaralandırma işleminden sonra depolanmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. 1. grup meyvelere hiçbir uygulama yapılmadan depolanmıştır. 2. grup meyvelere UV-C uygulaması, 3. grup meyvelere YFK uygulaması ve 4. grup meyvelere de kompozit uygulama yapılarak soğukta muhafaza edilmiştir. Meyveler soğuk hava deposunda 1 °C'de ve %90-95 oransal nemde 5 ay süreyle muhafaza edilmiştir. Depolama süresince 1 ay aralıklarla depodan çıkartılan örneklerin yarısı hemen diğer yarısı 7 gün oda koşullarında 20 °C ve %65 oransal nemde bekletildikten sonra kalite analizleri (ağırlık kaybı, meyve kabuk rengi, meyve et rengi, meyve eti sertliği, suda çözünebilir kuru madde miktarı, titre edilebilir asit miktarı, toplam fenolik madde miktarı, poligalakturonaz enzim aktivitesi, toplam antioksidan aktivite miktarı ve indirgen şeker miktarı) yapılmıştır.
 Yapılan değerlendirmeler sonucunda UV-C ve YFK uygulamalarının hem soğukta depolama hem de raf ömrü koşullarında kontrol meyvelerine kıyasla meyve kalite özelliklerini korumada etkili olduğu belirlenmiştir. Ağırlık kaybını azaltmada, meyve eti sertliğini, enzim aktivitesini, toplam fenolik madde miktarını, toplam antioksidan aktivite miktarını ve indirgen şeker miktarını korumada UV-C+YFK uygulamasının daha iyi sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Pears are climacteric fruits and their storage quality is restricted by accelerated respiration and ethylene biosynthesis after harvest. Remarkable changes in physiological and biochemical features of pears occur between the harvest and consumption. Flavor and  aroma formation, conversion of the starch into organic sugars, decrease in organic acid  are the processes desired to enhance produce quality, although accelerated respiration and water evaporation cause postharvest losses. Such losses can be prevented by convenient postharvest treatments and storage condition, resulting in prolonged shelf life.
Edible coatings have been used to maintain the quality and extend shelf life of produces by acting a physical barrier between inner and outer sides of commodities. Sucrose ester based edible coating materials are proven to be convenient due to cheapness and easiness to use. They can be safely consumed after the application. Ultraviolete-C (UV-C) is physical treatments to eliminate the microorganisms causing the postharvest losses in fresh fruits and vegetables. UV-C irradiation is a convenient methodology with its proper cost, nonthermal and environment friendly features. UV-C can improve the resistance of the produces while eliminating the harmful microorganisms.
In this study, the effects of sucrose ester-based edible film coating and UV-C applications on the quality characteristics of 'Ankara' and 'Margarite' pear cultivars during storage were investigated. Harvested fruits were brought to the laboratory Selcuk University Faculty of Agriculture, Deparment of Horticulture Laboratory. Damaged fruits were separated, selected in terms of size and color, and divided into 4 groups to be stored after numbering. The first group fruits were stored without any application. UV-C application to 2nd group fruits, YFK application to 3rd group fruits, and composite application to 4th group fruits were kept in the cold. Fruits were stored in cold storage at 1 °C and 90-95% relative humidity for 5 months. Quality analyzes (weight loss, skin color, firmness soluble solid content, titratable acidity, total phenolic content, total antioxidant activity,  polygalacturonase enzyme activity, reducing sugar) were carried out after half of the samples, which were taken out of the warehouse at 1-month intervals during the storage period, were kept in room conditions for 7 days at 20 °C and 65% relative humidity. As a result of the evaluations, it was determined that UV-C and YFK applications were effective in preserving fruit quality characteristics compared to control fruits in both cold storage and shelf life conditions. It has been determined that UV-C+YFK application gives better results in reducing weight loss, preserving firmness, enzyme activity, total phenolic content amount, total antioxidant activity amount and reducing sugar amount.