Okul yöneticilerinin okul şiddetine ve güvenliğine ilişkin görüşleri
Principals' perception on school bullying and safety
Yazar: İPEK AĞBAHT UZUN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ YURTAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güvenlik = Security ; Okul güvenliği = School safety ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmanın amacı; okulların güvenlik durumu ve ihtiyaçlarını değerlendirmek ile okul yöneticilerinin; okul güvenliğine ve okul şiddetine ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini; 2011-2013 eğitim- öğretim yıllarında Adana il merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan okul yöneticileri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise belirlenen evrenden seçkisiz küme örnekleme yöntemi ile seçilen 155 yöneticiden oluşmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu kullanılmıştır. Anket formu ilgili literatür incelenerek hazırlanmıştır. Anket dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmaya katılan okul yöneticileri ve çalıştıkları okullara ait özellikleri belirlemeye yönelik sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde okul güvenliğini tehdit eden risk faktörlerini belirlemeye yönelik 12 madde, üçüncü bölümde okul güvenliğini etkileyen koruyucu faktörleri belirlemeye yönelik 17 madde ve dördüncü bölümde ise okulda alınan güvenlik önlemlerini belirlemeye yönelik 8 maddeden oluşmuştur. Verilerin analizi; elde edilen bulguların frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirmekte ise ki–kare (chi-square) testinden yararlanılmıştır.
	Araştırma sonucunda okullarda en sık rastlanan risk faktörleri; maddi yetersizlik yaşayan öğrenciler, sürekli devamsızlık yapan öğrenciler, nakil yolu ile kayıt değiştiren öğrenciler;  en az rastlanan risk faktörleri ise; çete olayları, okulda hırsızlık, gasp, taciz gibi suçların işlenmesi ile güvenlik endişeleriyle ebeveynlerin çocuklarını okuldan almalarıdır. Okullarda en sık rastlanan koruyucu faktörler; öğrencilerin sınıf ortamı dışında da gözlemlenmesi, okul-aile işbirliği; en az görülen koruyucu faktörler ise; bilgilendirici el kitapları ve broşürlerin bastırılıp dağıtılması, şiddeti önleme planı yapılırken öğrencilerin sürece dahil edilmesi, öğrencilerin ilgisini çeken ders dışı etkinlikler sunulmasıdır. Okullarda en sık alınan güvenlik önlemleri; öğrenci devamsızlıklarının velilere bildirilmesi ve kamera sisteminin kullanılması; en az alınan güvenlik önlemleri ise; özel güvenlik personeli çalıştırılması ile okulların giriş-çıkış saatlerinde polis veya jandarmanın görev yapmasıdır. Ayrıca okul yöneticilerinin görev yaptıkları okulların bulunduğu ilçeler, okulların öğretim şekli, büyüklüğü ve sosyo- ekonomik çevresi ile şiddetin varlığı arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Okul yöneticilerinin görev yaptıkları okullarda alınan fiziksel güvenlik önlemleri ile okulların öğretim şekli, ve bulundukları sosyo-ekonomik çevre arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Okulda şiddet, okul yöneticileri, okul güvenliği

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the safety situation and the needs of the schools as well as figuring out the viewpoint of principals on school safety and school bullying. The research universe consists of principals administering primary and high schools belonging to the Turkish Education Ministry in the central districts of Adana province during the 2011-2013 academic year. The research sample contains 155 such principals selected by random sampling from the identified universe. 
In the study, the questionnaire form developed by the researcher was used as information collection tool. The questionnare form was developed by surveying the corresponding literature The questionnaire is composed of 4 sections. In the first section there are questions for identifying participating principals' personal characteristics as well as characteristics of the schools they manage. Second section consists of 12 questions prepared to identify risk factors for the school safety and 3rd section consists of 17 questions for identifying school safety preventive factors. 4th section consists of questions for identifying the security measures taken in the schools. Data analysis is made by calculating frequency and percentage values of the evidences obtained.  Moreover, chi-square test was used to determine the relationship between variables 
As a result of the study; the most frequent risk factors are students with financial inability, regular unattending students and transfer students; least frequent risk factors are parents taking students from the school due to safety concerns resulted from mob activities, theft at school, mugging, harassment etc. The most frequent preventive factors are monitoring students outside the school environment, school-parents cooperation; the least frequent fatcors are publishing & distributing information books and flyers, involving students into the bullying prevention planning process as well as offering stutents attractive off-class time activities. Informing parents about students' unattendance and using camera monitoring system are the most frequent preventive measures taken at schools. On the other hand, employing private security personnal and having police or gendarme presence during in/out times of the school are the least frequently employed measures. Moreover, a significant difference between the districts where the principals serve and type, size, social-economic environment of the schools and existince of bullying was identified. Additionally, a significant difference between the physical security measures taken in the schools principals are serving and the education type, social-economic situation of the surroundings of the schools was found

Keywords: School bullying, principals, school safety