Hitit döneminde Anadolu'da Istar-Sauska Kültü
Istar-Sauska Cult in Hittite Anatolia
Yazar: OKAN DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FAHRİ MADEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Anadolu uygarlıkları = Anatolian civilizations ; Din = Religion ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hititler = Hittites ; Hurriler = Hurriler ; Kült = Cult

Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
HİTİT DÖNEMİNDE ANADOLU‟DA IŠTAR-ŠAUŠKA KÜLTÜ
Okan DEMİR
Kastamonu Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Tarih Anabilim Dalı
Danışman: Yrd. Doç. Dr. Fahri MADEN
Mezopotamya kökenli Ištar kültü Anadoluya önce Asurlu tüccarlar tarafından
getirilmiştir. Koloni Çağının Anadoluda aktif olduğu M.Ö. 1950-1725 arası yılllarda
tanrıça Ištar‟a dair bilgiyi, Kültepe‟deki (Kaniš) çivi yazılı tabletlerden ve başta
Kültepe olmak üzere dönemin önemli ticaret merkezlerinden çıkarılarılan
ikonografik buluntulardan edinilmektedir. Bununla birlikte, Ištar kültünün
Anadolunun yerli halkarı arasında yayılmayıp, Asurlu tüccarlar arasında sınırlı
kaldığı anlaşılmaktadır.
M.Ö. II. binyılın ikinci yarısından itibaren Anadolu ve Kuzey Suriye‟yi kapsayan bir
coğrafyada İmparatorluk kuran Hititlerin oluşturdukları dinsel yapıda çevre halkların
inanışlarından önemli ölçüde etkilenmişlerdir. Eski Hitit dönemine ait yazılı ve
ikonografik buluntularda Ištar kültüne değil bilgilerin çok kısıtlı olmasından
hareketle, bu dönemde Ištar kültünün Hitit panteonunda yer almadığı sonucuna
ulaşılabilinir.
İmparatorluk döneminde, Güney Anadolu, Kuzey Suriye ve Kuzey Irak‟ı kapsayan
bölgede yaşayan Kafkas kökenli Hurrilerin Hitit egemenliği altına girmesi,
Mezopotamya inanışlarından büyük ölçüde etkilenmiş olan bu halkın, Mezopotamya
kültürünü Anadolu topraklarına taşıyıcısı konumuna getirmişlerdir. Hurri yorumuyla
Ištar-Šauška kültünün İmparatorluk döneminde ve sonrasında Hitit panteonunda
önemli bir yer işgal ettiği ikonografik nitelikteki buluntulardan ve siyasi ve dinsel
metinlerden anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hititler, Hurri, Ištar, Šauška, Anadolu, din, kült
2016, sayfa 84

Abstract:
ABSTRACT
IŠTAR-ŠAUŠKA CULT IN HITTITE ANATOLIA
Okan DEMİR
Kastamonu University
Institute for Social Science
Department of History
Supervisor: Asst. Prof. Fahri MADEN
Ištar cult in Anatolia have begun with Assyrian Trade Colonies, mesopotamian
origin, and had been brought by Assyrian merchants from Mesopotamia. Ištar cult in
Anatolia during the period of Assyrian Trade Colonies, would be inquired with rich
iconographic evidances excavaded from primarily Kültepe (Kaniš) and other trade
centers and cuneiform tablets from Kültepe (Kaniš). It is understood from the light of
these datas, however, Ištar cult had been limited within Assyrian merchants and the
cult not spread among the navtive Anatolian peoples.
Aftermath of the colonies period, Hittites, founded an empire including territories in
Anatolia, Northern Syria and Iraq, had been highly affected beliefs of surrounding
peoples. Written and iconographic evidences from Old Hittite period have pointed to
obscurance of Ištar cult. Therefore, it can be say that Ištar could not be counted
among the gods in the Old Hittite pantheon.
During the Empire period following the subjection of Caucasian originated Hurrians,
settled in Southern Anatolia, Northern Syria and Iraq, had been caused to stream of
Mesopotamian culture through the channel of Hurrians into Hittite Anatolia. It is
concluded from iconographic evidances and political and religious texts that
Hurranized Ištar- Šauška cult had important place in the imperal pantheon and the
beliefs of following periods in Anatolia.
Keywords: Hittites, Hurrians, Ištar, Šauška, Anatolia, religion, cult
2016, pages 84