Rusya Federasyonu dış politikasında çevresel güvenlik uygulamaları
Environmental security practices in the foreign policy of the Russian Federation
Yazar: MELEK SAYIN
Danışman: PROF. DR. TOĞRUL İSMAYİL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Rusya = Russia ; Uluslararası politika = International policy ; Çevresel güvenlik = Environmental security ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Çevre ile güvenlik arasındaki ilişki insanlık tarihi kadar eski olsa da sanayileşmenin giderek artan etkileri, iki büyük Dünya Savaşı, Soğuk Savaş sürecindeki nükleer yapılanma, nüfusun hızla artması ve buna bağlı olarak kaynakların bilinçsizce tüketilmesi sonucunda 20. yy ortalarında çevresel tehditler artık yönetilmesi ve politika üretilmesi zorunlu hale gelen bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle Soğuk Savaş sonrası güvenliğin genişlemesi ile birlikte çevresel güvenlik kavramı literatüre girmiştir. Çevresel güvenlik kavramı güvenliği sağlanacak nesnenin kim/ne olması gerektiği konusunda farklı açılardan ele alınmıştır. Bu kapsamda bu çalışma çevresel güvenlik kavramına yönelik yaklaşımlar temelinde şekillenmiştir.

Bu çalışmanın amacı çevresel açıdan riskleri ve fırsatları bünyesinde barındıran Rusya Federasyonu'nun dış politikasında çevresel güvenlik uygulamalarının yerini tespit etmektir. Bu kapsamda ilk olarak Rusya Federasyonu resmi belgelerinde çevresel güvenliğe olan yaklaşım incelenmektedir. Daha sonra bu yaklaşım çerçevesinde iklim rejimlerine katılımı ve Arktik Bölge politikaları incelenmektedir. Bu incelemeler yapılırken literatür taraması yöntemi kullanılmış, tez, makale, bilimsel kitap, internet kaynakları ve Rusya Federasyonu resmi belgeleri ile hükümet raporlarından yararlanılmıştır. Bu çalışma kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda Rusya Federasyonu dış politikasında çevresel güvenlik kavramının genellikle geleneksel anlamda devlet odaklı bir yaklaşımla ele alınsa da kimi zaman ortak güvenlik ve bireyi merkeze alan güvenlik yaklaşımlarına da rastlanmıştır. Bununla birlikte çevresel güvenliğin ekonomik, siyasal ve diğer çıkarlar için bir araç olarak kullanıldığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler; Rusya Federasyonu, Çevresel Güvenlik, İklim Rejimi, Arktik Bölge

Abstract:
Although the relationship between the environment and security is as old as human history, as a result of increasing effects of industrialization, two great World Wars, nuclear restructuring in the Cold War period, rapid population growth and consequently consuming resources unconsciously, in the mid-20th century, environmental threats emerge as an area where management and policy making are now mandatory. Therefore, the concept of environmental security has entered the literature with the expansion of post-Cold War security. The concept of environmental security is handled from different perspectives on who / what the object to be secured should be. In this context, this study was shaped on the basis of approaches to the concept of environmental security.

The aim of this study is to determine the place of environmental security practices in the foreign policy of the Russian Federation, which contains environmental risks and opportunities. In this context, the approach to environmental security is first examined in the official documents of the Russian Federation. Then, within the framework of this approach, participation in climate regimes and Arctic Region policies are examined. While doing these examinations, literature review method was used, and thesis, article, scientific books, internet resources and official documents of the Russian Federation and government reports were used. In line with the findings obtained within the scope of this study, although the concept of environmental security in the Russian Federation's foreign policy is generally handled with a state-oriented approach, there are also common security approaches andsecurity approaches that center the individual. However, it is concluded that environmental security is used as a tool for economic, political and other interests.

Keywords; Russian Federation, Environmental Security, Climate Regime, Arctic Region