Bilimsel tefsirin epistemolojik ve metodolojik açılardan incelenmesi
Epistemological and methodological investigation of scientific tafsir
Yazar: MEHMET EMİN ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. FATİH TOKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Bilimsel açıklama = Scientific explanation ; Bilimsel epistemolojik inançlar = Scientific epistemological beliefs ; Epistemoloji = Epistemology ; Epistemolojik inançlar = Epistemological beliefs ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Yöntembilim = Methodology ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bilimin yaşadığımız çağdaki yeri tartışılamayacak kadar ortadadır. Günümüzde bilimden uzak kalarak medeniyetin devam ettirilmesi mümkün değildir. Bilimin diğer önemli yanı ise teknolojik gelişmelerin yanısıra felsefi ve dinsel anlamda insanların dünya görüşünü yönlendirici bir yapısı olmasıdır. Aynı zamanda bilim gerçeklik arayışıdır. Eskiden beri insana gerçekliği anlatmaya çalışan bir diğer kurum da dindir. İnsanlar bu dünyadaki ve daha sonraki yaşamlarındaki konumlarını dinlerine göre belirlerler. Bu anlamda ortaya iki gerçeklik anlayışı çıkmaktadır. Din ile bilim arasında yüzyıllardır süregeldiği söylenen çatışmanın kaynağı da budur. Bilim gerçekliği gözleme, deneye ve kanıta dayandırarak inşa ederken dinin gerçeklik anlayışı bunların ötesine geçmektedir. Oysa gerçeklik tektir, öyleyse ya bu iki kaynaktan birisi hatalıdır ya da bu iki kaynağın verdiği bilgiler çakışmalıdır.
Kur'an-ı Kerim birçok ayetinde içimizdeki ve dışımızdaki gerçeklere bakmamızı ve onları anlamaya çalışmamızı öğütlemektedir. Hatta daha da ileri giderek evrensel fenomenlere de ayet demektedir. Bu noktada Kur'an aslında bilim ile kendi ayetlerini özdeşleştirmektedir. Evrendeki fenomenleri, olguları Allah'ın varlığına kanıt göstremekte ve bunların araştırılmasını emretmektedir. O, evrensel fenomenler hakkında birçok anlatım sunmakta ve örnekler vermektedir.
Kur'an'ın verdiği örneklerin bilgi değeri taşıyıp taşımadığı, eğer taşıyorsa bunların nasıl anlaşılması gerektiği bu çalışmanın araştırma konusudur.Konuyla ilgili gerekli kavramlar hakkında bilgi verildikten sonra tarihten ve günümüzden tefsir örnekleri verilerek konu bilgi felsefesi bağlamında incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Din, Bilim, Kuran ve bilim, bilimsel tefsir, ayetlerin bilimsel açıklamaları.

Abstract:
The place where we live in the age of science is too far to be discussed. Today, it is not possible to keep civilization away from science. Another important aspect of science is that, beside technological developments, philosophical and religious sense, people are guiding world view. At the same time science is a search for reality. Another institution that has tried to tell human reality from the past is religion. People determine their position in this world and in their later lives according to their religion. In this sense two concepts of reality emerged. This is also the source of the clash that has been said to have lasted for centuries between religion and science. While the science reality is constructed by observing, experimenting, and based on blood, understanding of religion goes beyond these. However, reality is unified, so either one of these two sources is defective or the information given by these two sources must overlap. 
In many verses, the Qur'an mentions the facts in and out of us and we try to understand them. It even goes so far as to say a verse to universal phenomena. At this point, the Qur'an actually identifies its own verses with science. The phenomena in the scene are showing evidence to the existence of God and ordering them to be investigated. It presents many examples of universal phenomena and gives examples. 

          It is the research topic of this study that whether the examples given by the Qur'an carry the value of information or not and how these should be understood is tried to be examined in the context of subject matter philosophy after giving information about the necessary concepts related to it and giving examples of history and today.
Key Words: Religion, Science, Qur'an and science, scientific tafsir, scientific description of verses.