Koroner arter bypass greftleme cerrahisi sonrası hasta kontrollü analjezi ile morfin ve remifentanil karşılaştırması
The efficacy of intravenous patient-controlled remifentanil versus morphine anesthesia after coronary artery surgery
Yazar: SEVİM BALTALI
Danışman: PROF. DR. AYDA TÜRKÖZ
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Koroner arter bypass greftleme cerrahisi (KABG) sonrası ağrının kontrol altna alınması postoperatif komplikasyonları azaltan ve bakım kalitesini artıran önemli etmenlerden biridir. Ancak, yeterli etkinliğe sahip ve yan etki profili kabul edilebilir bir tedavi modelinin oluşamaması nedeniyle kardiyak cerrahi sonrası ağrının kontrolünde henüz istenilen düzeye ulaşılamamıştır. Raııdomize çift-kör olarak planlanmış bu çalışmada amacımız, KABG cerrahisi sonrası parasetamol ve tramadol ile oluşturulmuş multimodal bir analjezi protokolünde intravenöz hasta kontrollü analjezi (IV-PCA) yöntemi ile morfin ve remifentanil uygulamasını etkinlik ve yan etki profili yönünden karşılaştırmaktır.

KABG cerrahisine alınan, sol ventrikül atım oranı (LVEF) >%35 olan ASA III, 60 hasta prospektif, randomize, çift kör olarak 2 gruba ayrıldı. Hastalara ilk 24 saatte IV-PCA (Grup M: IV morfin PCA; infüzyon: 0.3 mg/saat, bolus: 1 mg, kilit süresi: 5 dk ve grup R: IV remifentanil PCA; infüzyon 0.05 µg/kg/dk, bolus 0.25 µg/kg, kilit süresi: 5 dk) ve parasetamol (ekstübasyon öncesi 4x I000mg/gün, ekstübasyon sonrası 4x500 mg/gün) uygulandı. Postoperatif 24. saat sonunda analjezik uygulaması parasetamol (4x500 mg) ve tramadol (4x50 mg) olarak değiştirildi. Hasta takipleri postoperatif 72. saate kadar yapıldı. İstirahat, hareket ve öksürük ile oluşan ağrı düzeyi rakamsal ağrı skalası (NRS), sedasyon düzeyi ise Ramsay sedasyon skoru ile değerlendirildi. Taburculuk öncesi hastaların ağrı tedavi memnuniyetleri değerlendirildi.

Grup M'ye oranla grup R' de postoperatif 12. ve 24. saatte hareket ve öksürükle oluşan ağrı anlamlı derecede düşük idi. Postoperatif 6. saatte Ramsay sedasyon skorları grup R"de grup M'ye göre anlamlı derecede düşük idi. Grup M'deki hastalarda posıoperatif 36 ile 72 saat arası bulantı grup R·ye göre daha yüksek oranda gözlendi.

Sonuç olarak. KABG cerrahisi sonrası uygulanmakta olan multimodal analjezide IV­ PCA rernifentanilin IV-PCA morfine göre daha etkin bir analjezi ve daha az yan etki profili oluşturarak yüksek oranda hasta memnuniyeti sağladığı saptandı.

Abstract:
Management of pain after coronary artery bypass graft (CABG) surgery is of particular significance for reducing postoperative complications and irnproving quality of care. Optimization of pain relief after cardiac surgery however has proved to be difficult with no one modality of therapy providing ideal efficacy with an acceptable side effect profile. The aim of our randomized double blind study was to compare the analgesic efficacy and side effect profiles of intravenous patient controlled infusions of morphine and remifentanil, both combined with paracetamol and tramadol.

After obtaining the Faculty Research and Ethics Cornrnitees approval and written informed consents, 60 patients (ASA III) scheduled for elective CABG surgery with left ventricle ejection fraction >35% were randomized into 2 groups for this prospective double-blind study. At the end of cardiac surgery patients in group M were given IV morphine with an infusion rate of 0.3 rng/h and 1 mg bolus doses; group R patients were given IV remifentanil PCA with an infusion rate of 0.05 µg/kg/min, and 0.25 µg/kg bolus doses with a 5 min lockout time for both groups. Patients in both groups received paracetamol concurrently. After 24 hoıırs, IV-PCA was stopped, and the patients were given paracetamol 500 mg every 6 hours and tramadol 50 mg every 6 hours. During the first 72 hours after CABG surgery, pain during resting, moving and coughing was assessed separately by using a 10-point Numerical Rating Scale; and sedation was evaluated by using the 6-point Ramsay Sedation Scale. Patient satisfaction was noted at hospital discharge.

Compared with group R, patienıs in group M reported higher NRS score during rnoving and coughing at 12th and 24th hoıırs postoperatively. Ramsay sedation scores obtained at 6th hour after surgery was lower in group R patients, as compared with patients in group
M. Nausea was documented in significantly higher percentage of patienıs of group M after 24 hours, as compared with patienıs of group R.
In conclusion, multimodal analgesia with IV-PCA remifentanil after CABG surgery provided more effective analgesia and less adverse effect profile than IV PCA moıplıine with high patient satisfaction.