Tip-2 diyabetes mellitus tanılı yaşlılarda uyku kalitesi ve gündüz uykululuğunun değerlendirilmesi
The evoluation of sleep quality and morning sleepiness of TYPE-2 diabetes mellitus diagnosed elders
Yazar: HAYRİYE GÖKCE KESKİNKILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKARSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Geriatri = Geriatrics ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Uyku biyolojik, fizyolojik ve nörolojik olarak dinlenme ve yenilenme evresidir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya nüfusu yaşlanmaktadır. İlerleyen yaşla birlikte uyku problemleri de artmaktadır. Yaşlılarda mevcut fizyolojik ve psikolojik hastalıklar, kullanılan ilaçlar, sirkadyen ritim değişiklikleri, yaşa bağlı uyku değişiklikleri gibi pek çok faktör uyku kalitesini etkilemektedir. Tip-2 DM insülin direnci sonucu gelişen morbidite ve mortalitesi yüksek kronik bir hastalıktır. Literatürde uyku bozukluğu ile ilişkili en önemli hastalıklardan biri diyabet hastalığıdır. Bu çalışmanın amacı Tip-2 diyabet tanısı olan ve olmayan yaşlı hastalarda PUKİ ve ESS anketleri yardımı ile uyku kalitesi ve gündüz uykululuğunun değerlendirilmesi, iki grup arasında anlamlı fark olup olmadığının incelenmesidir.
Gereç ve yöntem: Vaka-kontrol çalışması olan çalışmamıza İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğine başvuran 65 yaş üzeri toplam 140 kişi (Tip-2 DM tanılı 70 kişi, diyabet tanısı olmayan 70 kişi) dahil edilmiştir. 
Katılımcılar Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Epworth Gündüz Uykululuğu Ölçeği (ESS) anketleri ile değerlendirildi. Vaka-kontrol grupları yaş, cinsiyet, kronik hastalıklar, kullandıkları ilaçlar, vücut kitle indeksi, bazı laboratuvar değerleri bakımından da karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda her 5 kişiden 3'ünde kötü uyku kalitesi saptanmıştır. Katılımcılarımızın yarısından fazlasında uykuya geçiş süresi, uyku bütünlüğünün korunması ve öksürük ya da ağrı gibi sebeplerle uyku problemi yaşama ile ilgili şikayetlerin olduğu görülmüştür. Çalışmaya dahil edilen kişilerin neredeyse tamamının fazla kilolu ya da obez olduğu görülmüştür. Bu durum uyku kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Tip-2 DM olan ve olmayan grubun Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Epworth Gündüz Uykululuk anket cevapları incelendiğinde diyabetli grubun PUKİ ve ESS puan ortalamasının daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Gruplar karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı bir fark bulunamamış ancak uyku kalitesinin bozulma şiddeti arttıkça diyabet ile uyku kalitesinin bozulması arasında paralellik olduğu görülmüştür.

Abstract:
Purpose: Sleep is biologically, physiologically and neurologically relaxation and renovation phase. According to WHO data World population is geting older. Sleeping problems escalating with age. Old people's current physiological and pschological diseases, medications in use, circadian rhythm changes and more can affect sleep quality. Type 2 diabetes mellitus is a chronical disease which has high morbidity and mortality that resulted by insulin resistance. In literature one of the most important disease releated to sleep disorder is diabetes mellitus. The purpose of the study is to evaluate sleep quality and daytime sleepiness of T2DM diagnosed and non-diabetic old people with asistance of PSQI and ESS questionnaires to analyze any meaningful distinction between two groups of patients.
Material and method: This study as case-control study comprise of >65 years old 140 patients (70 people diagnosed T2DM, 70 people non-diabetic) which apply our hospital internal medicin clinic. Participants evaluated with PSQI and ESS. Case-control group also compared wtih age, sex, chronic diseases, medications, BMI, certain laboratory results.
Results: In this study 3 out of 5 people have bad sleep quality. More than half of the participants have complaint about sleep disorder which related to sleep transition time, sleep integrity, coughing or pain etc. Almost all of the participants which included the study have overweight or obesity and this affect sleep quality negatively. According to analyze of PSQI and ESS questionnaire results for both T2DM and non-diabetic patients, patients with diabetes have higher points than average points of PSQI and ESS. 
Conclusion: The comparison of two groups has no meaningful distinction but this study shown that sleep quality disorder and diabetes mellitus paralelled while sleep quality disorder severity increases.