Buzağılarda sıvı yemle besleme döneminde saccharomyces cerevisiae ve mannan oligosakkarit kullanımının performans üzerine etkileri
Effects of using Saccharomyces cerevisiae and mannan oligosaccharide in the liquid feeding period on performance of calves
Yazar: SERKAN AKKAN
Danışman: PROF. DR. TULUĞ ÇAPÇI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma Siyah Alaca buzağıların performansı ve sağlığı üzerine Saccharomyces cerevisiae (SC) ve mannan oligosakkarit (MOS)?in etkilerini, belirlemek için düzenlenmiştir. Çalışmada 24 adet dişi ve 24 adet erkek olmak üzere 48 adet buzağı kullanılmıştır. Buzağılar doğumda cinsiyet dikkate alınarak 4 gruba dağıtılmış ve her gruptaki 12 adet buzağı ( 6 dişi ve 6 erkek) 45 gün için denemeye tabi tutulmuştur. Doğumdan sonraki ilk üç gün içinde, deneme gruplarındaki her buzağı günlük olarak 4 kg kolostrum ile beslenmiştir. Deneme grupları doğumdan sonraki 4. günden itibaren 45 günlük yaşa kadar 42 günlük bir süre içinde aşağıda tanımlandığı şekilde beslenmiştir.
1.Grup ( Kontrol ): Süt ikame yemi, buzağı başlangıç yemi,  yonca kuru otu.
2.Grup (SC): Süt ikame yemi, SC (200 gram/ton) içeren buzağı başlangıç yemi,  yonca kuru otu.
3.Grup (MOS): MOS (4 g/gün/buzağı) ilave edilmiş Süt ikame yemi,  buzağı başlangıç yemi, yonca kuru otu. 
4.Grup (SC+MOS): SC (200 gram/ton) içeren buzağı başlangıç yemi, MOS (4 g/gün/buzağı) ilave edilmiş süt ikame yemi, yonca kuru otu.
	Buzağılar deneme süresince bireysel olarak buzağı kulübelerinde barındırılmıştır. Sıvı süt ikame yemi hazırlamak için 1 kg toz süt ikame yemi 8 kg suda çözündürülmüştür. Tüm gruplarda buzağı başlangıç yemi, yonca kuru otu ve su serbest olarak tüketime sunulmuştur. Buzağılara, deneme süresince haftalık olarak belirlenen canlı ağırlıklarının %10?u kadar süt ikame yemi verilmiştir. Buzağı başlangıç yemi ve süt ikame yemi tüketimleri doğumdan sonraki 4. günden itibaren iki haftalık dönemler için kaydedilmiştir. Buzağılar doğumda, denemenin başında (3 günlük yaşta) ve daha sonra deneme sonlandırılıncaya kadar birer haftalık aralıklarla tartılmıştır. Buzağıların cidago ve sağrı yükseklikleri, sağrı genişliği ve göğüs çevresi 3 günlük yaşta, daha sonra ise iki haftalık aralıklarla ölçülmüştür. İshal vakaları günlük olarak izlenmiştir. Dışkı puanları doğumdan sonraki 4. günden itibaren birer haftalık aralıklarla kaydedilmiştir. Dışkı pH?sını ve dışkıda Salmonella spp. ve Escherichia coli 0157:H7 varlığını belirlemek için deneme sonunda her gruptan 6 buzağı (3 dişi ve 3 erkek)?nın rektumundan steril gaita kaplarına dışkı örnekleri alınmıştır. İshal olan veya olmayan buzağıların sayıları, ishal için tedavi uygulanan gün sayısı ve sağlık için tedavi giderleri grup düzeyinde kaydedilmiştir.
	Doğum ve deneme başı canlı ağırlıkları üzerine cinsiyetin etkisi istatistiki olarak önemsiz (P>0.05) bulunmuştur. Muamele gruplarındaki buzağıların tamamı doğumdan sonraki ilk üç gün içerisinde ağırlık kaybetmiştir. SC, MOS ve SC+MOS uygulamalarının buzağıların canlı ağırlıkları, süt ikame yemi ve buzağı başlangıç yemi tüketimleri, yemden yararlanma ve vücut ölçüleri üzerine olan etkileri anlamlı bulunmamıştır (P>0.05). MOS verilen 3. gruptaki buzağıların denemenin ilk haftası (4-10. günler)?ndaki ortalama canlı ağırlık artışı diğer gruplara göre önemli (P<0.01) derecede daha yüksek olmuştur. SC, MOS ve SC+MOS uygulanan gruplardaki buzağılar 42 günlük denemede (4-45 günlük yaşlar arasında) kontrol grubuna göre sırasıyla %8.07, 8.74 ve 2.07 kadar daha fazla ağırlık artışı sağlamıştır. Fakat bu etkiler önemsiz (P>0.05) bulunmuştur. Denemenin ilk 3 haftasında canlı ağırlık artışı üzerinde muamele×eşey interaksiyonunun etkisinin önemli (P<0.05) olduğu belirlenmiştir.
	Deneme sonlandırılıncaya kadar buzağı ölümü gerçekleşmemiştir. Denemenin ilk iki haftasında tüm deneme gruplarında ishal vakası sayısında bir yoğunluk oluştuğu belirlenmiştir. MOS ve SC+MOS uygulamaları ishal olmayan buzağı sayısını kontrol grubuna göre %25 artırmıştır. SC, MOS ve SC+MOS uygulamaları kontrol grubuna göre ishal vakası sayısını sırasıyla %15, %15 ve %17.5, ishal için tedavi uygulanan gün sayısını ise %19, %19 ve %22 azaltmıştır. Bu nedenle, SC, MOS ve SC+MOS uygulamaları tedavi giderlerinde bir azalma eğilimi yaratmıştır. SC verilen bir buzağının dışkısında Salmonella spp., MOS verilen bir buzağının dışkısında ise Escherichia coli 0157:H7 varlığı pozitif olarak belirlenmiştir. Muamelelerin dışkı pH?sı üzerine olan etkisi anlamlı bulunmamıştır (P>0.05).
	Sonuç olarak, muamelelerin buzağıların performansları üzerine olan etkileri istatistiki olarak önemsiz olmakla birlikte, SC, MOS ve SC+MOS kullanımının buzağıların canlı ağırlık artışını sitimüle ettiği ve bazı sağlık parametreleri üzerinde pozitif bir etki yarattığı söylenebilir.

Abstract:
The research was carried out to determine the effects of Saccharomyces cerevisiae (SC) and mannan oligosaccharide (MOS) on performance and  health of Holstein calves. In the study, fourty-eight Holstein calves (24 female and 24 male) were used. Calves  were assigned randomly within sex at birth to four groups and 12 calves in each group (6 male , 6 female) were subjected to experiment  for 45 days. Each calf in the experimental groups was fed 4 kg of colostrum daily for first 3 days after the birth. Experimental groups were fed as described below from the fourth day after birth until 45 days of age for 42 days. 
Group 1 (Control:C) was fed calf starter, milk replacer and alfalfa hay. Group 2 (SC) was fed calf starter supplemented SC (200 g/ton), milk replacer and alfalfa hay. Group 3 (MOS) was fed milk replacer supplemented MOS (4 g/calf/day), calf starter and alfalfa hay. Group 4 (SC+MOS) was fed calf starter supplemented SC (200 g/ton), milk replacer supplemented MOS (4 g/calf/day) and alfalfa hay.
Calves were housed in individual fiber calf box during the experiment. 1 kg powder milk replacer was dissolved in 8 liters of water to prepare liquid milk replacer. Calf starter, alfalfa hay and water were offered  ad-libitum in  all groups. Calves were given liquid milk replacer at 10 percent of body weight determined weekly during the experiment. Calf starter and milk replacer intakes were recorded for two-week periods from the fourth day of birth.  Calves were weighed at birth, at the beginning of the experiment (three day of age) and then a weekly intervals till the end of the experiment. The withers height, hip height, hip width and heart girth of calves were measured at 3 day of age and then at two week intervals. Diarrhea cases were monitored daily. Fecal scores were recorded at weekly intervals from the fourth day of  birth.   At the end of the experiment, fresh faeces were collected from the rectum of 6 calves (3 male and 3 female) from each of the trial groups into sterile gaita boxes to determine pH and the prevalence of Salmonella spp. and Escherichia coli 0157:H7. The numbers of calves with diarrhea and non-calf diarrhea, days treated for diarrhea and treatment costs for health were recorded at the group level. 
The effects of sex on birth weight and live weight at the begining of the experiment were not significant (P>0.05). Calves in all the treatment groups lost weight during the first 3 day of the birth. There were no significant effects of SC, MOS and SC+MOS treatments on the live weights, intakes of milk replacer and calf starter, feed conversion ratio and body measurements of calves (P>0.05). The average live weight gain of calves in the third group given MOS was  significantly higher at the first week (between the ages of 4-10 days) of the experiment than the other groups (P<0.01). The calves in the groups treated SC, MOS and SC+MOS gained 8.07%, 8.74%  and 2.07% more live weight  for 42 day (between the ages of 4-45 days) than the control group, respectively. But, these effects were not significant (P>0.05). The effect of treatment×sex interaction on live weight gain was determined significant (P<0.05) for the first three weeks of the experiment.
Calf deaths did not happen in all the groups until the end of the trial. İt was determined that there was the intensity in the number of cases of diarrhea in all the groups in the first two weeks of the experiment. MOS and SC+MOS treatments increased 25% the number of non-calf diarrhea than the control group. Treatments of SC, MOS and SC+MOS decreased 15%, 15% and 17.5% the numbers of cases of diarrhea and 19%, 19% and 22%  the numbers of day treated for dierrhea than the control group, respectively. Therefore, the applications of SC, MOS and SC+MOS created decrease tendency in treatment costs.  The prevalence of Salmonella spp. in faeces of one calf given SC and Escherichia coli 0157:H7 in faeces of one calf given MOS were determined as positive. The treatments did not have significant effect on the pH of faeces (P>0.05). 
As a result, it can be said that although effects of treatments on performance of calves were not significant statistically, SC, MOS and SC+MOS  treatments stimulated live weight gain and created a positive impact on some health parameters of calves.