Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin seyahatle ilişkili enfeksiyonlar ve bağışıklama ile ilgili bilgi ve farkındalık düzeylerinin araştırılması
Investigating the knowledge and awareness levels of specialty students in the field of family medicine about travel-associated infections and immunization
Yazar: NUR EFŞAN YAMAN ALTUNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Doktorlar = Physicians ; Enfeksiyon = Infection ; Farkındalık = Awareness ; Seyahat = Travel ; İmmünite = Immunity ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) verilerine göre
2019 yılında dünya çapındaki uluslararası turist sayısı % 3,8 büyüyerek 1,5 (1,461)
milyar seviyesine ulaştı. Seyahatlerin artışı, çeşitli sağlık risklerini de beraberinde
getirmektedir. Seyahatlerle çeşitli enfeksiyon etkenleri dünyada farklı bölgelere
taşınabildiğinden, seyahat sağlığı hizmetlerine duyulan ihtiyaç artmıştır. Bu nedenle
çalışmamızda aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin seyahatle ilişkili enfeksiyonlar
ve bağışıklama ile ilgili bilgi ve farkındalıklarını araştırmayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir anket
çalışmasıdır. Çalışmaya 30/01/2020 ve 30/04/2020 tarihleri arasında İstanbul ilinde
Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde Aile
hekimliği uzmanlık öğrenciliği yapan, çalışmaya katılmaya gönüllü olan, 319 kişi
dahil edilmiştir. Araştırmaya alınan bireylere; 17 sorudan oluşan Kişisel Bilgi
Toplama Formu ve literatürden ve uzmanlardan yararlanılarak hazırlanmış 20 adet
çoktan seçmeli ve 4 adet likert tipi sorudan oluşan Seyahatle İlişkili Enfeksiyonlar ve
Bağışıklama ile ilgili anket formu uygulandı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar
için IBM SPSS Statistics 21.0 ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır.
İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya katılan 319 asistanın %66,5 i (n=212) kadındı.
Seyahatle ilişkili enfeksiyon hakkında eğitim alanların oranı % 39,2 (n=125), seyahat
öncesi bağışıklama eğitimi alanların oranı ise %37,5 (n=119) idi. Sıtma ve
Enterotoksijenik E.coli (ETEC) etkenlerinin kemoprofilaksi gerektirmesinin bilinme
oranları, sırasıyla %90 ve %66,1' dir. Kemoprofilaksi ilaçlarından en sık bilinenler
sıtma için %86,8 ile Klorokin olup, ETEC için %45,5 ile Rifaksimin olmuştur.
Dünya Sağlık Örgütü tarafından zorunlu tutulan aşılardan en sık bilineni %78,7 ile
meningokok ve ikinci sırada %69,9 ile sarı humma olmuştur. Hacı adaylarına
yapılması gereken zorunlu aşılardan en sık bilineni %83.7 (n=267) ile meningokok 
vii
aşısıdır. Hekimlerin uzmanlık eğitimi aldıkları kurumlarda %29,8 inin (n=95)
seyahat sağlığı ile ilgili bir ders konusu bulunmaktadır. Hekimlerin % 39,2 'si
seyahatle ilişkili enfeksiyonlarla ilgili eğitim alırken, %37,3 'ü seyahat öncesi
bağışıklama eğitimi almıştır.
Hekimlerin yaş ve cinsiyetlerinin, önceki çalıştıkları kurumların ve seyahat
deneyimlerinin, bilgi sorularını doğru cevaplamaları arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir fark bulunamamıştır.
SONUÇ: Hekimlerin seyahatle ilişkili enfeksiyonlar ve bağışıklama ile ilgili
olarak bazı alanlarda bilgi ve farkındalık düzeylerinin yeterli olmadığı tespite
dilmiştir. Ayrıca alınan eğitimler içerik ve format olarak standart değildir. Bu
konudaki gereken eğitimlerin standardize edilerek düzenlenmesi hem lisans hem de
uzmanlık eğitiminde daha fazla yer verilmesi koruyucu sağlık hizmetlerine katkı
sağlayacaktır.
ANAHTAR KELİMELER: seyahat sağlığı, aşılama, seyahatle ilişkili
enfeksiyon, seyahat sağlığı danışmanlığı

Abstract:
AIM: According to the data of the United Nations World Tourism Organization
(UNWTO), the number of worldwide international tourists reached 1.5 (1.461)
billion in 2019 increasing by 3.8%. The increase in travel rates brings along various
travel risks. Since various infectious agents can be carried to different parts of the
world through travelling, the need for travel health services has increased. For this
reason, the aim of our study was to investigate the knowledge and awareness levels
of students specializing in family medicine about travel-related infections and
immunization.
MATERIAL AND METHODS: Our study is a descriptive cross-sectional survey
study. 319 volunteer specialty students in family medicine at the University of Health
Sciences (UHS) Training and Research Hospitals in the province of Istanbul between
30/01/2020 and 30/04/2020 were included in the study. A Personal Information
Collection Form consisting of 17 questions and a questionnaire form about TravelRelated Infections and Immunization consisting of 20 multiple-choice and 4 Likert
scale questions prepared by reviewing the literature and taking the opinions of
experts were applied to the participants of the study. Statistical analyses were
performed with IBM SPSS Statistics 21.0 and MS-Excel 2007 programs. Statistical
significance level was taken as p<0,05.
RESULTS: Of the 319 assistants who participated in the study, 66.5% (n=212) were
women. The proportion of those trained in travel-related infection was 39.2%
(n=125) and the proportion of those who studied immunation before travel was
37.5% (n=119). Among the diseases requiring Chemoprophylaxis, malaria is known
at a rate of 90%, and ETEC at a rate of 66.1%. Chloroquine is the most known drug
of malaria chemoprophylaxis with a rate of 86.8%, and Rifaximin for ETEC
chemoprophylaxis with a rate of 45.5%. Other chemoprophylaxis drugs are not well
known compared to others. The most known vaccines among the vaccines stated as 
ix
mandatory by WHO was the meningococcal vaccine with a rate of 78.7% and the
yellow fever vaccine with a rate of 69.9% respectively. Among the vaccines
mandated for pilgrims, a well-known vaccine is the meningococcal vaccine with a
rate of 83.7% (n=267). Other immunization questions could not be answered
correctly at the same rate. 35.1% of the physicians participating in our study know
about the International Certificate of Vaccination and 33.9% know about the travel
health centers. 15.7% of the physicians provided their patients with pre-travel
consultation. 29.8% (n=95) of the specialty students have a course subject related to
travel health. While 39.2% of the physicians had training on travel-related infections,
37.3% of them had a pre-travel immunization training.
CONCLUSION: It has been determined that the knowledge and awareness levels of
physicians about travel-related infections and immunization is insufficient. In
addition, the trainings received are not standard in terms of content and format.
Organizing and standardizing the necessary trainings on this subject, including more
in both undergraduate and specialty education will contribute to preventive health
services.
KEYWORDS: travel health, vaccination, travel-related infection, travel health
consultancy