Deneysel olarak periodontitis oluşturulan ve radyoterapi uygulanan ratlarda amifostin ve melatoninin periodontal doku yıkımı üzerine önleyici etkilerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
Comparative investigation of the preventive effects of amifostine and melatonin on periodontal tissue destruction in rats with experimental periodontitis and radiotherapy
Yazar: NUR YORGANCILAR
Danışman: PROF. DR. OĞUZ KÖSE
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, radyoterapi ile indüklenmiş deneysel periodontitis oluşturulan ratlarda amifostin ve melatoninin koruyucu etkilerini oksidatif, biyokimyasal ve histomorfometrik olarak incelemektir.
Gereç ve Yöntem: 40 adet dişi Sprague-Dawley rat 5 gruba ayrıldı: Kontrol, Deneysel periodontitis (DP), DP+Radyoterapi (DP+RT), DP+RT+Amifostin (DP+RT+AMİ), DP+RT+Melatonin (DP+RT+MEL). Ligatür ile periodontitis indüksiyonundan sonraki gün, tek doz 5 Gray radyoterapi uygulandı. Aynı gün, 3 gün boyunca amifostin (200 mg/kg) ve 15 gün boyunca melatonin (10 mg/kg) tedavisine başlandı. Deneyin sonunda, periodontal kemik kaybı histomorfometri ile ölçüldü. RANKL, OPG ve Kaspaz-3 aktiviteleri immünohistokimyasal olarak analiz edildi ve inflamatuar sitokin (IL-1β, IL-10, IL-6, TNF-α) seviyeleri ve oksidatif stres (TOD/TAOK) doku homojenatlarında biyokimyasal olarak analiz edildi.
Bulgular: Kontrol grubu ile DP+RT arasında, birçok biyokimyasal parametre ve oksidatif stres düzeyinde anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<0,05). Melatonin proflaksisi uygulanan gruptaki alveolar kemik yıkımının, kontrol grubuna yakın seviyelerde olduğu gözlemlenmiştir (p>0,05). Melatonin, ışınlanmış deneysel periodontitisli ratlarda; biyokimyasal, histokimyasal, apoptotik ve kemik kaybı düzeyinde anlamlı iyileşme sağlamıştır (p<0,05). İki ilaç grubu (DP+RT+AMİ ve DP+RT+MEL) karşılaştırıldığında ise, herhangi bir parametre düzeyinde istatistiğe yansıyacak kadar anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0,05).
Sonuç: Radyoterapinin oksidatif, inflamatuar ve apoptotik düzeyde periodontal hasarı şiddetlendirdiği ve koruyucu amifostin ve melatonin uygulamalarının bu yıkımı önemli ölçüde sınırlandırdığı tespit edilmiştir. Melatoninin sınırlı yan etkileri düşünüldüğünde, amifostine alternatif olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the protective effects of amifostine and melatonin oxidatively, biochemically and histomorphometrically in rats with radiotherapy-induced experimental periodontitis.
Material and Methods: 40 female Sprague-Dawley rats were divided into 5 groups: Control, Experimental periodontitis (Ep), Ep+Radiotherapy (Ep+Rt), Ep+Rt+Amifostine (Ep+Rt+Ami), Ep+Rt+Melatonin (Ep+Rt+Mel). The day after induction of periodontitis by ligature, a single dose of 5 Gray radiotherapy was administered. On the same day, treatments with amifostine (200 mg/kg) for 3 days and melatonin (10 mg/kg) for 15 days were started. At the end of the experiment, periodontal bone loss was measured by histomorphometry. RANKL, OPG and Caspase-3 activities were analyzed immunohistochemically and inflammatory cytokine (IL-1β, IL-10, IL-6, TNF-α) levels and oxidative stress (TOS/TAS) were analyzed biochemically in tissue homogenates.
Results: It was observed that there was a significant difference in many biochemical parameters and oxidative stress levels between the control group and Ep+Rt (p<0.05). Alveolar bone destruction in the melatonin prophylaxis group was observed to be close to control (p>0.05). Melatonin significantly improved biochemical, histochemical, apoptotic and bone loss levels in irradiated experimental periodontitis rats (p<0.05). When comparing the two drug groups (Ep+Rt+Ami and Ep+Rt+Mel), no statistically significant difference was found at any parameter level (p>0.05).
Conclusion: Radiotherapy has been shown to exacerbate periodontal damage at the oxidative, inflammatory and apoptotic levels, and preventive use of amifostine and melatonin significantly limits this destruction. Given the limited side effects of melatonin, it may be an alternative to amifostine.