Serebrovasküler hastalıklarda metabolik sendrom
Metaboli̇c syndrome at cerebrovascular di̇seases
Yazar: MULLA BOZKURT
Danışman: DR. AYSEL TEKEŞİN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Metabolik  sendrom (MS)  son yüzyılda  gittikçe  önem  kazanmış olup, gelişmiş  ülkelerde  kardiovasküler mortalite  ve  morbiditede  önemli  rol oynayan faktörlerden  biri olmuştur. Genetik ve çevresel faktörler sonucu meydana geldiği düşünülen MS'un fizyopatolojisinin temelini insülin direnci ve yağ dokusu bozuklukları oluşturmaktadır. MS'un karakteristik özellikleri abdominal obezite, kan basıncı yükselmesi, glukoz intoleransı ve aterojenik dislipidemi olarak tanımlanmıştır.MS ayrıca protrombotik ve proinflamatuar bir süreç olarak ifade edilmiştir. İnme, dünya toplumlarında kalp hastalıkları ve kanserden sonra üçüncü ölüm nedeni olup, sakatlık ve özürlülük yapan en önemli hastalıktır. MS ile kardiyovasküler hastalıklar arasındaki ilişkiye dair çok sayıda çalışma olmasına karşın, MS ile serebrovasküler hastalıklar (SVH) arasındaki ilişkiye dair çok az çalışma bulunmaktadır.Biz bu çalışmada MS'un SVH'da görülme sıklığını ve inmenin alt gruplarıyla olan ilişkisini inceledik.  Çalışmaya  İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji kliniğinde akut serebrovasküler hastalık tanısı alarak yatırılmış hastalardan, etyopatogeneze yönelik araştırmaları  tamamlanabilmiş,  yaş aralığı 34 ile 94 arasında olan ve yaş ortalaması 66.4 olan 131'i kadın 122'si erkek olmak üzere toplam 253  olgu alındı.Çalışmadaki kadın hastaların yaş ortalaması 68.2, erkek hastaların yaş ortalaması ise 66.3 olarak bulundu.Olguların 77'sinde (%30.4) büyük damar oklüzyonu, 55'inde (%21.7) küçük damar oklüzyonu, 60'ında (%23.7) serebral hematom, 61'inde (%24.1) kardiyo-embolik infarkt saptandı.MS tanısı içinNational Cholesterol Education Program  Adult Treatment Panel III  (NCEP-ATP III) tanı kriterleri kullanıldı. Cinsiyetler arasında MS görülme oranları istatiksel olarak anlamlı bulunmazken, 65 yaş üzeri hastalarda MS sıklığı (%58,9), 65 yaş ve altına göre (54,2) istatiksel olarak anlamlı bulundu(p=0,456). Büyük arter oklüzyonu ve küçük arter oklüzyonu olan hastalarda MS görülme oranları (sırasıylayla: %75,3-%70,9)  istatiksel olarak anlamlı bulundu(p=000).Kardiyoembolik hasta grubunda MS oranı %41,0 bulundu.Bütün iskemik SVH'lıklı hastalarda MS oranı %63,2 bulunurken, bu oran hemorajik SVH'lıklı grupta %36,7 düzeyinde saptandı. Bu çalışmanın sonucunda; metabolik sendrom ile iskemik serebrovasküler hastalıklar arasında  anlamlı bir ilişki olduğu, ancak hemorojik serebrovasküler hastalıklarla bu denli olmasa da önemli bir oranda birlikte olduğu saptanmıştır. Metabolik sendromlu hastaların erken dönemde yakalanarak tedavilerinin düzenlenmesi strok geçirmelerini önleyebilecektir.

Abstract:
The metabolic syndrome (MS) describes the clustering of factors including dyslipidaemia, glucose intolerance and hypertension with central adiposity. The syndrome is increasing in prevalence worldwide as a consequence of increasing obesity prevalence. The relationship between the MS and coronary heart diseases is well known but despite many studies its relationship between cerebrovascular diseases(CVD) is not defined clearly. In this study we aimed to investigate the effect of MS on cerebrovascular diseases. Patients with ischemic cerebrovascular disease were grouped on the basis of the 'Trial of Org 10072 in Acute Stroke Treatment' study; and the ones have a spesific cause, cryptogenic stroke, and inconclusive cases were excluded in the study. Total number of patients was 253(122 male,131 female) of which were ischemic CVD (including 61 cardioembolic, 77 large arterial atherosclerotic, 55 small vessel occlusion) and 60 were hemorrhagic.The 'National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III' criterions used for he diagnose of metabolic syndrome. We found out that the incidence of metabolic syndrome in patient with ischemic cerobrovascular disease(63,2) was significantly higher than the ones with hemorrhagic CVD(36,7). This is statistically very meaningful(p=000). Metabolic syndrome in the cardioembolic group (41,04) was found to be lower than the non-cardioembolic group (large atherosclerotic %75,3-small vessel occlusion %70,9) but ıt was higher than hemorrhagic group and ıt is statistıcally meaningful(p<0,05). This study showed that the incidence of metabolic syndrome is greater  in ischemic cerebrovascular disease than intracerebral hemorrhage.