hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Betonarme bir yapının farklı zemin türlerini dikkate alarak zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizlerinin karşılaştırılması
Comparison of nonlinear time history analyses of a reinforced concrete structure considering different soil types
Yazar: RANA ŞENKAYA
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ERCAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı; 8 katlı betonarme bir yapının İzmir Bornova Ovası'nın farklı iki zemin türünde bulunması senaryosuna göre, 30 Ekim 2020 Sisam Depremi'nin bu istasyonlardaki deprem kayıtlarıyla STA4CAD sonlu elemanlar programında zaman tanım alanında nonlinear analizi ve bu analiz 
sonucunda zemin-yapı etkileşimini, taban kesme kuvveti ve deplasman değişimlerini karşılaştırmayı hedeflemektedir. Tez çalışmasında önemli kavramlar açıklanıp, ülkemizin deprem kuşağında yer almasıyla birlikte deprem mühendisliğinin öneminden bahsedilmiştir. Daha sonra yapısal analiz yöntemleri ve zemin türlerinin deprem davranışları açıklanmıştır. Ardından İzmir'in depremselliğinden ve tektoniğinden bahsedilip 30 Ekim 2020 Sisam Depremi sonuçları ve etkileriyle araştırılmıştır. İzmir'de mevcut yapı stoğu ve depremsellikle ilgili çalışmalara da değinilmiştir.
Analiz sonucunda taban kesme kuvvetinin daha zayıf zemin grubunda yaklaşık ortalama %32 arttığı, yani Sisam Depremi'nde zayıf zemindeki yapının %32 daha fazla deprem yükü aldığı tespit edilmiştir. Katlara etkiyen kesme kuvvetlerinin de üst katlardan zemin katlara doğru beklenildiği gibi artış gösterdiği saptanmıştır. Yapının en üst kattaki düğümünün deplasman değerlerinin zayıf zeminde yaklaşık %70 arttığı görülmüştür. Tez sonucunda zeminlerin yapı stabilitesi açısından öneminin ortaya çıktığı vurgulanmıştır.

Abstract:
This thesis aims to perform a nonlinear analysis in the field of time definition on the finite element program with 30 October 2020 the earthquake of Sisam records at stations of an 8-storey reinforced concrete structure built on two different ground in the Bornova Plain of Izmir. As a result of this analysis, it aims to compare the ground-structure interaction, base shear force and displacement. In the thesis study, important concepts were explained and the importance of earthquake engineering was mentioned along with the fact that our country is located in the earthquake belt. Then, the methods of structural analysis and the earthquake behavior of the soil types were explained, the seismicity and tectonics of Izmir were mentioned. The results and effects of the 2020 Samos Earthquake were investigated.
As a result of the analysis, it was found that the base shear force increased by about 32% on weak ground. It was found that the shear forces affecting the floors also increased as expected from the upper floors to the ground floors. It has been observed that the displacement values of the top floor node of the structure, increase by about 70% on weak ground. As a result of the thesis, it was 
emphasized that the importance of grounds in terms of structure stability was revealed.
İç Anadolu koşullarında bazı dikensi türlerin yem değerlerinin saptanması
Determination of feed value of some spiny species in Central Anatolia conditions
Yazar: GÜLFEM ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCAN DEMİROĞLU TOPÇU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, Nevşehir ili Hacıbektaş ilçesi Zir mahallesinde 2023 yetiştirme sezonunda doğal ortamda yürütülmüştür. Araştırmanın amacı bazı dikensi türlerin yem olarak değerlendirilebilme olasılıklarının belirlenmesidir. 3 farklı diken( Eşek Dikeni (Carduus nutans L.), Şevketi Bostan (Scolymus hispanicus L.) ve Köygöçüren (Cirsium arvense  L. Scop.)) ve 3 farklı hasat zamanı (Çiçek öncesi, Çiçeklenme ve Çiçeklenme sonu) faktörleri oluşturmuştur. Araştırmada bitki boyu (g), sap çapı (mm), bitki ağırlığı (g), dal ve çiçek sayısı (adet), ham protein oranı (%), ham kül oranı (%), ADF(%) ve NDF(%) gibi karakterler incelenmiştir. Sonuçlar, diken türleri ve hasat zamanlarının incelenen özellikler üzerine önemli etkilerinin olduğunu göstermiştir. İncelenen diken türlerinin sürdürülebilirlik açısından bölge koşullarında doğal olarak yetiştirilme olanaklarının yem olarak değerlendirilmelerinin uygun olabileceğini bildirmiştir. Elde edilen sonuçlara göre;    Carduus nutans L. ve Scolymus hispanicus L. diken türlerinin çiçeklenme öncesi dönemlerde yem değeri açısından en iyi sonuç verdiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The research was conducted in the natural environment in the Zir neighborhood of Hacıbektaş district of Nevşehir province during the 2023 growing season. The goal of the study is to concucdet the possibility of using some spiny species as feed. 3 different thorns (Carduus nutans L.), Scolymus hispanicus L. and Cirsium arvense L. Scop.) and 3 different harvesting times (pre-flowering, flowering and post-flowering) were the factors. In this research, characters such as plant height (g), stem diameter (mm), plant weight (g), crude protein rate (%), crude ash content (%), ADF(%), NDF(%) were examined.  The results showed that thorn species and harvest times had significant effects on the studied traits. The results showed that the possibilities of natural cultivation of the studied thorn species in the regional conditions in terms of sustainability would be suitable for their utilization as forage. According to the results obtained, Carduus nutans L. and Scolymus hispanicus L. thorn species gave the best results in terms of feed value in pre-flowering periods.
Biyojenik aminlerin mikroorganizmalar tarafından giderimi
Removal of biogenic amines by microorganisms
Yazar: EDA IŞIK KABACA
Danışman: PROF. DR. GÜVEN ÖZDEMİR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Temel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Biyojenik aminler, fermente gıdalar, hayvanlar ve bitkilerin hücrelerinde bulunmakta olup, limit tüketim miktarını aştığı zaman zehirlenmelere sebep olan toksik bir birleşiktir. Biyojenik aminler, kanserojen, toksik, psikoaktif veya vasoaktifdir. Bu özellikler nedeniyle tehlikeli olarak bilinen aromatik bileşikler arasındadır ve bunların ortamdan uzaklaştırılması gerekmektedir.  Bu tez çalışmasında önceki çalışmalardan izole edilmiş probiyotik mikroorganizmalar kullanılarak biyojenik amin bileşikleri biyodegradasyon yeteneğindeki mikroorganizma kültürlerinin seçilerek parçalama etkinliklerinin belirlenmesi yapılmıştır. 

'Doğal sistemlerde koku giderilmesı için etkin mikroorganizmaların elde edilmesi' yüksek lisans tezindeki çalışmalarda izole edilen Bacillus velezensis, Lactabacillus plantarum (Lactiplantibacillus plantarum-OR252329.1), ve Bacillus coagulans (Weizmannia coagulans ON482177.1 (MMB 104) kullanılarak biyodegradasyon etkinlikleri HPLC analizleri ile değerlendirilmiştir. 
Yapılan denemeler sonucunda biyojenik aminleri, 30oC'de kullanılan bakterilerin hepsi histamin ve spermini tamamen, kadaverin ve B-feniletilamini ise %99'a yakın bir parçalama etkinliği göstermiştir.

Abstract:
Biogenic amines are found in fermented foods, animals and plant cells, and are a toxic compound that causes poisoning when the limit consumption amount is exceeded. Biogenic amines are carcinogenic, toxic, psychoactive or vasoactive. Due to these properties, they are among the aromatic compounds known to be dangerous and they must be removed from the environment. In this thesis study, probiotic microorganisms isolated from previous studies were used to select microorganism cultures capable of biodegrading biogenic amine compounds and determine their degradation efficiency.
Biodegradation activities were evaluated by HPLC analysis using Bacillus velezensis, Lactabacillus plantarum (Lactiplantibacillus plantarum-OR252329.1), and Bacillus coagulans (Weizmannia coagulansON482177.1 (MMB 104) isolated in the master's thesis "Obtaining effective microorganisms for odor removal in natural systems".
As a result of the experiments, all of the bacteria used at 30oC showed an efficiency to completely degrade biogenic amines, histamine and sperm, and nearly 99% to cadaverine and B-phenylethylamine.
Sülfit ve nitritin ayrı ayrı ve birarada tayinleri için platin nanoparçacık modifiye kompozit elektrotların geliştirilmesi
Development of platinum nanoparticle modified composite electrodes for the individual and simultaneously determination of sulphide and nitrite
Yazar: MERVE GİRGİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZEKERYA DURSUN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Sodyum nitrit = Sodium nitrite ; Sodyum sülfit = Sodium sulfite

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışması kapsamında grafitten çıkılarak laboratuvar koşullarında Brodie yöntemi kullanılarak sentezlenen grafen oksitten ve bakır(II)ftalosiyanin ile hazırlanan kompozit platin parçacıklarla modifiye edilerek nitrit ve sülfitin duyar ve seçimli birarada tayinleri için Pt/CuPc-GO/GCE geliştirilmiştir. Hazırlanan kompozit elektrotlar sülfit ve nitritin farklı destek elektrolit ortamlarında elektrokimyasal davranışı incelenmiş ve her iki analit için de en uygun çalışma ortamı pH:7.50 fosfat tamponu ortamı saptanmıştır. Pt/CuPc-GO/GCE' da sülfitin yükseltgenme pik akımı 9.0x10-5- 4.5x10-3 M   derişim aralığında doğrusal ve belirtme alt sınırı 7.2x10-7 M, nitritin yükseltgenme pik akımı ise 4.0x10-6 – 6.0x10-4 M derişim aralığında doğrusal ve belirtme alt limiti 9.5x10-7 M (S/N=3), olarak bulunmuştur. Geliştirilen Pt/CuPc-GO/GCE' un morfolojik, kimyasal ve elektriksel özellikleri SEM, XPS ve EIS teknikleri ile aydınlatılmıştır.

Abstract:
Within the scope of this master's thesis study, Pt/CuPc-GO/GCE was developed for the sensitive and selective co-determination of nitrite and sulphide by modifying graphene oxide synthesized using the Brodie method under laboratory conditions and copper(II)phthalocyanine with composite platinum particles. The electrochemical behavior of prepared modified and composite electrodes, sulphide and nitrite in different support electrolyte environments was examined and the most suitable working environment for both analytes was determined as pH: 7.50 PBS buffer environment. In Pt/CuPc-GO/GCE, the peak oxidation current of sulphide is linear in the concentration range of 9.0x10-5 - 4.5x10-3 M and the lower limit of specification is 7.2x10-7 M, and the peak oxidation current of nitrite is 4.0x10-6 - 6.0x10-4 M. It was found to be linear in the concentration range and the lower limit of specification was 9.5x10-7 M (S/N=3). The morphological, chemical and electrical properties of the developed Pt/CuPc-GO/GCE were elucidated by SEM, XPS and EIS techniques.
Gypsophila venusta'nın apolar fraksiyonunun sekonder metabolit içeriğinin araştırılması
Investigation of secondary metabolite content of Gypsophila venusta's apolar fraction
Yazar: FIRAT TAŞLIYÜK
Danışman: PROF. DR. TAMER KARAYILDIRIM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Gypsophila venusta Fenzl türünün diklorometan ekstresinin fitokimyasal içeriğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için Sivas'tan toplanan bitki öncelikle farklı polaritedeki çözgenlerle (n-hegzan, diklorometan ve metanol) ekstrakte edilmiş ve çözgenler uçurulduktan sonra elde edilen diklorometan ekstresi üzerinden izolasyon işlemleri yapılmıştır. Açık kolon kromatografisi ile silika jel üzerinden yapılan ilk ayırma işleminde 8 fraksiyon elde edilmiş ve bu fraksiyonlardan 3. fraksiyon üzerinde yapılan ileri saflandırma işlemleri ile bileşik 1 saf olarak izole edilmiştir. Fraksyion 7 üzerinden yapılan saflandırma işlemleri sonucunda ise bileşik 2 saf olarak izole edilmiş ver her iki bileşiğin yapıları NMR ile aydınlatılmıştır. Yapı tayinleri sonucunda bileşik 1'in diosmetin bileşik 2'nin ise gypsogenin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the phytochemical content of dichloromethane extract of Gypsophila venusta Fenzl. For this purpose, the plant collected from Sivas was firstly extracted with solvents of different polarity (n-hexane, dichloromethane, and methanol) and isolation procedures were performed on the dichloromethane extract after the solvents were evaporated. In the first separation on silica gel by open column chromatography, 8 fractions were obtained and compound 1 was isolated as pure by further purification on fraction 3. As a result of purification on fraction 7, compound 2 was isolated as pure and the structures of both compounds were elucidated by NMR. As a result of the structure determinations, it was determined that compound 1 was diosmetin and compound 2 was gypsogenin.
Konfeksiyon üretiminde genel ekipman verimliliğinin uygulanması
Application of general equipment efficiency in apparel production
Yazar: FEHİME GÜLAY BARIŞ
Danışman: PROF. DR. ZÜMRÜT BAHADIR ÜNAL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tekstil Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Endüstri 4.0'ın konfeksiyon üretim süreçlerindeki dijitalleşme ve otomasyonuyla beraber, veri toplama, analiz etme ve işleme kapasitesinin artması beklenmektedir. Bu çerçevede, Endüstri 4.0 teknolojilerinin Overall Equipment Effectiveness (OEE) hesaplamasına entegrasyonuyla, konfeksiyon işletmelerinin üretim süreçlerini daha etkin bir şekilde yönetebilme potansiyeli ele alınacaktır. Tezin amacı, konfeksiyon sektöründeki işletmelerin Endüstri 4.0 ve OEE metodunu kullanarak verimliliği arttırma süreçlerini anlamak, değerlendirmek ve optimize etmek için kullanabilecekleri stratejik rehberlik sunmaktır. 
	Çalışma, bir konfeksiyon üretim işletmesinde gerçekleştirilen bir çalışma örneği üzerinden OEE metodolojisinin detaylı bir şekilde uygulanabildiğini göstermektedir. Araştırma sonuçları, OEE'nin konfeksiyon sektöründe kullanılabilirlik, performans ve kalite açısından nasıl değerlendirildiğini göstermektedir. İncelenen işletmenin OEE skorları, belirli ekipman veya süreçlerdeki zayıf noktaları ve iyileştirme potansiyellerini belirlemekte kullanılmıştır. 
	Tezin son bölümünde elde edilen bulgular ışığında OEE'nin konfeksiyon sektöründeki etkileri değerlendirilmiş; gelecekteki araştırma ve uygulamalar için öneriler sunulmuştur. İyileştirme stratejileri, operasyonel mükemmeliyeti artırmak ve rekabet avantajı sağlamak amacıyla tartışılmıştır.

Abstract:
With the digitalization and automation of Industry 4.0 in manufacturing processes, the capacity to collect, analyze and process data is expected to increase. *In this context, we will discuss the potential of clothing industries to manage their production processes more effectively with the integration of Industry 4.0 technologies into Overall Equipment Effectiveness (OEE) calculation. *The purpose of this thesis is to provide strategic guidance that enterprises in the clothing industry can use to understand, evaluate and optimize their processes of increasing productivity using Industry 4.0 and OEE method.
	The study shows that the OEE methodology can be applied in detail by demonstrating a research example carried out in a clothing production enterprise. Research results show how OEE is evaluated in terms of usability, performance and quality in the clothing industry. OEE scores of the examined enterprise were used to identify weak points and improvement potential in certain equipment or processes.
           In the final part of the thesis, the effects of OEE in the clothing industry were evaluated in the light of the findings, furthermore, recommendations are presented for future research and practice. Improvement strategies are discussed with the aim of increasing operational excellence and providing competitive advantage.
Kesirli kısmi diferansiyel denklemlerin pertürbasyon yöntemlerini kullanılarak sayısal çözümü
Numerical solution of the fractional partial differential equations using the perturbation method
Yazar: ALI RABA BANA
Danışman: PROF. DR. FADİME DAL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında, kesirli mertebeli lineer ve lineer olmayan kısmi diferansiyel denklemler için homotopi pertürbasyon yönteminin (Homotopy Perturbation Method - HPM) etkili ve güvenilir bir uygulamasını sunuyoruz. Bir denklemde küçük bir parametre gerektirmeyen bu yöntemde, gömme parametresi p∈[0,1] olan bir homotopi oluşturulur. Kesirli türevler Caputo anlamında tarif edilir. Değiştirilen algoritma, kolayca hesaplanabilen bileşenlerle yakınsak seriler biçiminde yaklaşık çözümler sunar. Elde edilen sonuçlar, sözü geçen yöntemin kesirli mertebeli kısmi diferansiyel denklemlere uygulanmasının kolay ve doğru olduğunu göstermektedir. Önerdiğimiz yöntemle elde edilen yaklaşık çözümler ve analitik çözümlerle mükemmel bir uyum içindedir. Fizik, finans, akışkanlar mekaniği, viskoelastisite, mühendislik ve biyoloji gibi birçok farklı alanda kesirli kısmi diferansiyel denklemler geliştirilmiştir.
 Yöntemimizin akışkanlar mekaniğinde, sinyal işlemede, sistem tanımlamada, kontrol robotlarında ve benziyor. Ortaya çıkan çeşitli kesirli kısmi diferansiyel denklemlere uygulanabileceğini belirtmekte değerlidir. Yöntemin değeri, bazı ilginç örnekleri çözerek gösterilmiştir. Tüm sonuçlar wolfram Mathematica yazılımı kullanarak hesaplanır.

Abstract:
In this thesis, we present an efficient and reliable treatment of the homotopy perturbation method (HPM) for linear and nonlinear partial differential equations with fractional order. In this method, which does not require a small parameter in an equation, a homotopy with an imbedding parameter p∈[0,1] is constructed. The fractional derivatives are described in the Caputo sense. The modified algorithm provides approximate solutions in the form of convergent series with easily computable components. The obtained results show that the mentioned method is easy to implement and accurate when applied to partial differential equations with fractional order. The approximate solutions obtained by our proposed method are in excellent agreement with the exact solutions.
Fractional partial differential equations have been developed in many different fields such as physics, finance, fluid mechanics, viscoelasticity, engineering and biology.
It is worthwhile to note that our method is applicable to a variety of fractional partial differential equations occurring in fluid mechanics, signal processing, system identification, control robotics, etc. The utility of the method is shown by solving some interesting examples. All the results are calculated by using the wolfram Mathematica software.
Ege Bölgesinde yaşanan cinsel saldırı olaylarına ait faillerde genetik benzerlikler
Genetic similarities of sexual assault offenders in the Aegean Region
Yazar: CANSEV BAZ
Danışman: PROF. DR. AFİG BERDELİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Dizi analizi-DNA = Sequence analysis-DNA ; Kısa ardışık tekrar = Short tandem repeat

Özet:
Ege Bölgesi Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Bu bölgede ki suç yoğunluğu her geçen yıl artış göstermektedir. Suç olgusu, daha önce yürütülen popülasyon çalışmalarında ön plana çıkarılmadığı gözlemlenmiş ve bu çalışma ile farklı bir bakış açısı kazandırılmak istenmiştir. Ege Bölgesinde yaşanan cinsel saldırı suçunun faillerinden oluşan bir çalışma grubu oluşturulmuş ve GlobalFiler ticari STR kiti ile 22 STR (Short Tandem Repeat) lokuslarında ki allel frekanslarının dağılımı hesaplanmıştır. Elde edilen veriler hem ulusal hem de uluslararası çalışmalar ile mukayese edilmiştir.
Sonuç olarak bazı STR bölgelerinde anlamlı farklılıklar gözlemlenmiş olsa da çalışma grubunun küçük ve lokal bir bölge içerisinde yapılmış olması genetik benzerlik hususunda kesin bir yargıya ulaştırmamıştır. Ama ileride yapılacak benzer çalışmalara örnek olacağı ve fayda sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The Aegean Region is one of Turkey's seven geographical regions. The crime intensity in this region has been increasing year by year. It has been observed that the fact of crime has not been highlighted in previous population based studies and therefore this study aims to provide a different perspective on this matter. In this work a study group consisting of perpetrators of sexual assault incidents in the Aegean Region was formed, and the distribution of allele frequencies at 22 Short Tandem Repeat (STR) loci was calculated by using the GlobalFiler commercial STR kit. The obtained data were compared with both national and international studies.
In conclusion, significant differences were observed in some STR regions, but the study group's small and local scope did not lead to a definitive conclusion regarding genetic similarity. It is thought that this study will be useful and set an example for similar studies to be conducted in the same field.
Tip 2 diyabetli bireylerin sağlık denetim odaklarının hastalık belirtilerine etkisi
The effect of health control focuses of individuals with type 2 diabetes on disease symptoms
Yazar: ÇAĞLA DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ESRA OKSEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kronik Hastalıklar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Araştırmanın amacı, tip 2 diyabetli bireylerin sağlık denetim odaklarının hastalık belirtilerine etkisini incelemektir. Bu araştırma; tanımlayıcı, analitik-kesitsel bir araştırmadır. Araştırma, Ege Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji Bilim Dalı Diyabet polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri 94 Tip 2 Diabetes Mellitus hastası ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri; "Bireysel Tanıtım Formu", "Çok Boyutlu Sağlık Denetim Odağı Ölçeği C Formu" ve "Diyabet Belirtileri Kontrol Listesi Ölçeği" kullanılarak yüz yüze görüşme ve anket yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Tukey Post Hoc Testi ve Pearson Karelasyonu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda katılımcıların çok boyutlu sağlık denetim odağı ile diyabet belirtileri arasında bir ilişki bulunmuştur. Çok boyutlu sağlık denetim odağının iç alt boyutu ile diyabet belirtileri arasında negatif, şans ve güçlü diğerleri alt boyutları ile pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. İç denetim odağı yüksek katılımcıların diyabeti daha iyi yönetebildiği ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of the research is to examine the effect of health control focus on disease symptoms of individuals with type 2 diabetes. This research; It is a descriptive, analytical-cross-sectional research. The research was conducted with 94 Type 2 Diabetes Mellitus patients aged 18 and over who applied to the Diabetes outpatient clinic of the Department of Internal Medicine, Ege University Hospital. Data of the research; It was collected by face-to-face interview and survey method using the "Individual Information Form", "Multidimensional Health Locus of Control Scale C Form" and "Diabetes Symptoms Checklist Scale". Independent Sample T Test, One-Way Analysis of Variance, Tukey Post Hoc Test and Pearson Correlation were used to analyze the data. As a result of the research, a relationship was found between the participants' multidimensional health locus of control and diabetes symptoms. A negative relationship was found between the internal sub-dimension of the multidimensional health locus of control and diabetes symptoms, and a positive relationship with the luck and powerful others sub-dimensions. It has been revealed that participants with a high internal locus of control can manage diabetes better.