Hemşirelerin bilişim yetkinliğinin değerlendirilmesi (Afganistan uygulaması) /
Yazar: VOLKAN SARIBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALAATTİN PARLAKKILIÇ
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Sağlık Bilgi Teknolojisi (SBT) , günümüz koşullarında çok önemli bir husus haline gelmiş ve hatta zorunluluk oluşturmuştur. SBT bünyesinde uzman olan hemşirelik bilişimi, hasta güvenliğini ve sağlık kalitesini artırarak, hemşirelik uygulamalarını dönüştürmüştür. Bu çalışma sayesinde, Afganistanda görev yapan Afgan hemşirelerin bilgisayar okuryazarlığı, bilişim okuryazarlığı ve bilişim yönetimi becerilerindeki özgüven ve yetkinlikleri değerlendirildiğinde, aynı eğitim şeklinden ziyade farklı eğitim düzeylerindeki hemşirelere farklı eğitim verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Yapılan çalışmada çoğunluğu %52,9 ile erkek katılımcılar oluşturmaktadır. Katılımcıların büyük kısmı 18-29 yaş aralığındadır. 50 yaş ve üzerindeki katılımcılar %13,2'lik oran ile azınlık grubu oluşturmaktadır. Katılımcıların %67,6'sının evli olduğu görülmüştür. Meslekte kalma sürelerine göre katılımcıların çoğunluğu 5 yıldan az süre ile deneyim sahibi olduğu ve çalışanlarının önemli bir kısmının (%45,6) yoğun bakımlarda görev yaptığı görülmektedir. Yetkinlik ölçeğinden aldıkları puanlara göre katılımcıların yaklaşık yarısının "yeterli" düzeyde, "Uzman" düzeyindeki katılımcıların oranı ise %8,8 olduğu görülmektedir. Katılımcıların Bilişim Yetkinlik ve alt boyutlarının puanları yaş gruplarına göre farklılık göstermediği görülmüştür. Betimsel inceleme sonucunda, eğitim durumu ile katılımcıların bilişim yetkinlik ve alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Analiz sonucuna göre katılımcıların Bilişim Yetkinlik ile bilgisayar okuryazarlığı, bilişim okuryazarlığı ve bilişim yönetimi alt boyutlarının puanları eğitim durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. Medeni durumu eşinden ayrılmış olan katılımcıların bilişim yetkinlik ve alt boyutlarından aldıkları puan ortalamalarının bekar ve evli olan katılımcılara göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bilişim yetkinlik ölçeği puanları ölçeğin her üç alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde; Afganistanda görev yapan hemşirelerin çalışma branşlarına göre 2,45 (%61) seviyesinde yetkin oldukları ve hemşirelik bilişimi uygulama alanlarının hemşirelere avantaj sağladığı fakat bilişim eğitimi ve altyapısının gelişmeye ihtiyaç duyduğu değerlendirilmiştir. Anahtar Sözcükler
Hemşirelik Bilişimi, Yetkinlik, Sağlık Bilgi Teknolojisi

Abstract:
Health information technology (SBT) has become a very important issue in today's conditions and has even become a necessity. Nursing informatics, a specialist within the body of SBT, has transformed nursing practices by increasing patient safety and health quality. Thanks to this study, considering the self-confidence and competencies of nurses' computer literacy, informatics literacy and information management skills, it is thought that it would be appropriate to provide different education to nurses at different educational levels rather than the same form of education. In the study, male participants constitute the majority with 52.9%. Most of the participants are between the ages of 18-29. Participants aged 50 and over constitute a minority group with a rate of 13.2%. It was seen that 67.6% of the participants were married. It is seen that the majority of the participants have less than 5 years of experience and a significant part of their employees (45.6%) work in intensive care units according to their retention period. According to the scores obtained from the self-efficacy scale, it is seen that approximately half of the participants are at the "sufficient" level and the rate of the participants at the "Expert" level is 8.8%. It was observed that the scores of the participants' Informatics Self-Efficacy and its sub-dimensions did not differ according to age groups. As a result of the descriptive analysis, it was observed that there was a positive relationship between the educational status and the participants' mean scores on informatics self-efficacy and sub-dimensions. According to the results of the analysis, the scores of the participants' Informatics Self-efficacy and computer literacy, informatics literacy and information management sub-dimensions show a statistically significant difference according to their educational status. It has been observed that the participants whose marital status is widowed have higher scores on the informatics self-efficacy and sub-dimensions compared to the single and married participants. When the findings are evaluated; It has been evaluated that nurses working in Afghanistan are competent at the level of 2.45 (61%) according to their branches of work and nursing informatics application areas provide nurses an advantage, but informatics education and infrastructure need to be improved.
Keywords: Nursing Informatics, Competence, Health Information Technology