Çocukluk çağı obezitede kardiyovasküler sistemin değerlendirilmesi ve kardiyometabolik riskin yeni biyomarkerlarla belirlenmesi
Evaluation of cardiovascular system and determination of cardiometabolic risk using novel biomarkers in childhood obesity
Yazar: MELİS DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA DOĞAN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Adrenomedüllin = Adrenomedullin ; Copeptin = Copeptin ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Ekokardiyografi-doppler = Echocardiography-doppler ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Obezite = Obesity ; Obezite = Obesity ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Obez çocuklarda kardiyovasküler komplikasyonlar ile ilişkili karotis intima-media kalınlığı, epikardiyal yağ dokusu ve pulsed ve doku Doppler ekokardiyografik parametreler araştırılması, copeptin, BNP ve adrenomedullin düzeyleri ile  kardiyometabolik riskin belirlenmesi, obez çocuklara efor testi uygulanarak egzersiz kapasitesi, sistolik –diastolik kan basıncı değerlendirilmesi amaçlandı.
Yöntem: Çalışmamıza 50 obez ve 29 sağlıklı çocuk alındı. Tüm çocukların antropometrik ölçümleri ve kan basıncı ölçümleri alındı. Açlık serum lipidleri, glukoz ve insülin düzeyleri belirlendi Ana karotis intima-media ve epikardiyal yağ dokusu kalınlıkları 2D ekokardiyografik yöntemle ölçüldü. Her iki grupta da M-mode ekokardiyografik ölçümler, mitral ve triküspid kapak pulsed Doppler ölçümleri ile triküspit ve interventriküler  septum doku Doppler ekokardiyografik incelemeleri yapıldı. Obez ve kontrol grubunda serum  copeptin, BNP, adrenomedullin düzeyleri ölçüldü. Aynı hasta grubuna treadmill efor testi uygulandı, egzersiz kapasitesi, efor sırasında kan basıncı kaydedildi.
Bulgular: Obez grupta ortalama vücut ağırlık, vücut kitle indeksi, bel çevresi kontrol grubuna göre belirgin yüksek olarak tespit edildi. Obez  olguların total kolesterol, LDL düzeyleri obez grupta anlamlı olarak yüksek ,  HDL düzeyleri obez hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı. Obez grupta kontrol grubuna göre açlık kan şekeri açısından anlamlı fark bulunmazken, açlık insülin düzeyi obez grupta anlamlı olarak yüksek saptandı. Çalışma obez  grubunda 39 olguda (%78) insülin direnci saptandı. Serum BNP düzeyleri ve serum adrenomedullin düzeyleri  obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı. Copeptin düzeyleri açısından iki grup arasında istatistiksel anlamda anlamlı fark saptanmadı. Çalışma grubundaki obez olguların 47'sinin sistolik  tansiyonu 95 persentil üzerinde(%94); diastolik  tansiyonları  21' i  95p ve üzerindeydi. Sol ventrikül kitlesi indeksi,  karotis intima-media ve epikardiyal yağ dokusu kalınlıkları obez grupta istatistiksel olarak artmış bulundu. M-mode ekokardiyografik ölçümlerde ejeksiyon fraksiyonu ve kısalma fraksiyonu gruplar arasında farklılık bulunmazken,  sol ventrikül sistol sonu çapı, sol ventrikül diyastol sonu çapı, interventriküler septum çapı , posterior duvar kalınlığı  obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha büyük saptandı. . Treadmill efor testinde hedef kalp  hızına ulaşma süresi  obez grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı. Efor sırasında ölçülen maksimum sistolik  kan basıncı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı.
Sonuç: Obez çocuklarda kardiyak fonksiyon bozukluklarının erken dönemde tespit edilmesi, ileride ortaya çıkabilecek komplikasyonların engellenebilmesi açısından önemlidir. Obez adolösanlar hipertansiyon açısından daha yüksek risk altındadırlar. Obez çocuklarda sağ ve sol ventrikülde  sistolik  fonksiyonlarda bozulma olmaktadır. Ayrıca, karotis arter intima-media ve epikardiyal yağ dokusu kalınlıkları obez çocuklarda ateroskleroz riskinin belirlenmesinde kullanılabilir. Obez çocuklarda egzersiz kapasitesi  anlamlı olarak düşük, egzersize hemodinamik yanıt obez çocuklarda defektiftir. Erişkinlerde kardiyometabolik riskin öngörülmesinde kullanılan BNP, copeptin ve adrenomedullin düzeylerinin çocukluk çağı obezitede bu riski belirlenmesini sağlamak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: It is aimed to in investigate carotis intima-media thickness, epicardial fat tissue, and  pulsed and tissue Doppler echocardiographic parameters that are associated with cardiovascular complications, to determine cardiometabolic risk using copeptin, BNP and adrenomedullin levels, and to evaluate exercise capacity and systolic-diastolic blood pressure during exercise stress testing in obese children.
 Method: Fifty obese and 29 healthy children were included in the study. Anthropometric measurements and blood pressure measurement was performed in all children. Fasting levels of serum lipids, glucose and insulin were measured. Thickness of main carotis intima-media and epicardial fat tissue were assessed with 2D echocardiogram. M-mode echocardiographic measurements, mitral and tricuspid valve measurements with pulsed Doppler, and tricuspid and interventricular septum measurements with tissue Doppler echocardiography were performed in both groups. Levels of serum copeptin, BNP, adrenomedullin were measured in obese and control groups. Treadmill stress testing was performed in the same patient group; exercise capacity and blood pressure were assessed during stress testing.
Results: Average body weight, body mass index, waist circumference were significantly higher in obese group than in control group. Levels of total cholesterol and LDL were significantly higher, and level of HDL was significantly lower in obese group compared to control group. While there was no difference in fasting blood glucose between groups, fasting insulin levels were significantly higher in obese group. There was insulin resistance in 39 (78%) cases in obese group. Serum BNP and serum adrenomedullin levels were significantly lower in obese group compared to control group. There was no statistically significant difference in copeptin levels between the two groups. Forty seven obese cases in the study group had systolic blood pressure above 95th percentile (94%), and 21 cases had diastolic blood pressure at or above 95th percentile. Left ventricular mass index, thickness of carotis intima-media and epicardial fat tissue were statistically higher in obese group. While there was no difference in ejection fraction and shortening fraction in M-mode echocardiography between the two groups, left ventricular end-systolic diameter, left ventricular end-diastolic diameter, interventricular septum diameter, posterior wall thickness were significantly higher in obese group than in control group. Time to reach target heart rate in treadmill stress testing was significantly shorter in obese group than in control group. Maximum systolic blood pressure during stress testing was significantly higher in obese group compared to control group.
Conclusion: It is important to diagnose disorders in cardiac function at early period in obese children in order to prevent the complications that might occur in the future. Obese adolescents are under a higher risk for hypertension. Systolic functions of right and left ventricle can be disrupted in obese children. In addition, thickness of carotis intima-media and epicardial fat tissue can be used to assess the risk of atherosclerosis in obese children. Exercise capacity is significantly lower, and hemodynamic response to exercise is defective in obese children. Further studies are needed to determine utilization of BNP, copeptin and adrenomedullin levels that are used in assessment of cardiometabolic risk in adults, in order to predict this risk in obese children.