Kuru tip yaşa bağlı makula dejenerasyonunda psikofiziksel testle makula pigment yoğunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of macular pigment optical density BY psychophysical test in dry age related macular degeneration
Yazar: FEYZA ÇALIŞ
Danışman: PROF. DR. EMİN ÖZMERT
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Görme alanı testleri = Visual field tests ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Lutein = Lutein ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration ; Pigmentler = Pigments ; Psikofizyoloji = Psychophysiology ; Testler = Tests

Özet:
Amaç
Kuru tip SMD hastalarında makula pigment optik dansitesini (MPOD) ölçmek, MPOD' ni etkileyen faktörleri değerlendirerek kuru tip SMD' daki risk faktörlerini, renkli fundus fotoğrafı ve fundus otoflöresans (FOF) yöntemlerini de kullanarak, irdelemektir .
Gereç ve Yöntem
Çalışmaya, kliniğimizde takipli kuru tip SMD' nu olan 68 olgunun 68 gözü ile, kontrol grubu olarak yaş ve cinsiyeti uyumlu 91 olgunun sağlıklı 91 gözü dahil edildi. Tüm hastalar ve sağlıklı kontrollerin alınan anamnezlerinde; yaş, cinsiyet, aile öyküsü, sigara ve alkol kullanımı, hipertansiyon ve hiperlipidemi varlığı, boy, kilo, multivitamin kullanımı ve diyetleri sorgulandı. Ayrıntılı oftalmolojik muayene yapılarak, Amsler grid bulguları, en iyi düzeltilmiş görme keskinliği, iris rengi, lensin saydamlığı ve durumu ile fundus bulguları kaydedildi. Tüm hastaların her kontrolde renkli fundus fotoğrafları çekilerek SMD evrelemesi yapıldı. Tüm hastaların her kontrolde FOF görüntüleri alınarak drusen paternleri, takip süresince paternde ilerleme veya yeni patern oluşumu değerlendirildi. Tüm hastalarda ve sağlıklı kontrollerde MPOD, renkli perimetri yöntemi ile 3 ay ara ile 4 defa ölçüldü. Renkli perimetri yönteminin tekrarlanabilirliği; 20 kontrolün sağlıklı 20 gözünde, ardışık 3 gün, 3 farklı ölçüm yapılarak değerlendirildi.
Bulgular
Demografik bulgular açısından hasta ve kontrol grupları karşılaştırıldığında hasta grubunda; kontrol grubuna göre sigara kullanım miktarı, aile öyküsü varlığı, hiperlipidemi ve vücut/kitle indeksi daha yüksek iken, iris rengi daha açıktı (p<0.05). Diğer demografik bulgular açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu.
Ortalama MPOD kontrol grubunda, çalışmaya başlarken 1 kez ölçüldü ve 4.97±1.27 dB idi. Hasta grubunda ise 3' er ay aralıklarla ölçülen ortalama MPOD sırası ile; 3.69±1.82, 4.74±1.29 , 4.99±1.27 dB ve 5.02±1.35 dB idi. İlk vizitte hasta grubunun MPOD' si kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşüktü (p<0.05). Son kontrolde ise bu iki grubun MPOD' leri arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Luteinden fakir diyeti olanlarda, fazla kilolu ve obezlerde, sigara içenlerde, aile öyküsü olanlarda, açık iris renklilerde ve hiperlipidemisi olanlarda ortalama MPOD anlamlı derecede düşüktü.
Hasta grubunda en sık görülen fundus bulgusu sert drusendi. İlk kontrolde hastaların %79.4' ü erken evre, %20.6' sı ise orta evre SMD idi. Takip süresince hastalık evresinde anlamlı bir ilerme olmadığı saptandı. 
Hastalarda takip süresi boyunca en sık görülen 4 FOF paterni sırası ile; normal, minimal değişiklik, fokal artış ve yama idi. Takip süresince hastaların %48' inde FOF paterninde ilerleme izlendi.
Lutein kullanmayan 35 hastanın ilk kontroldeki ortalama MPOD' si 2.41±1.19 dB iken; 6 mg/ gün ve 10 mg/gün lutein kullanan hastaların ortalama MPOD' si buna göre anlamlı derecede yüksekti. Bu hastalarda 31' ine 6 veya 10 mg/gün lutein başlandı ve lutein kullanımı ile MPOD' sinde takip süresince anlamlı artış izlendi.
Renkli perimetri yönteminin sınıf içi korelasyon katsayısı 0.664 idi. Bland Altman grafiğinde ise, bazal ölçümlerle 3. gün yapılan ölçümler arasında ortalama -0.05' lik küçük bir fark bulundu. Bu sonuçlar değerlendirildiğinde, renkli perimetrinin emniyetli olarak tekrarlanabilir bir yöntem olduğu görülmüştür.
Sonuç
Makula pigmentinin SMD ile olan ilişkisi tartışmalı bir konu olmakla birlikte; bu çalışmada elde ettiğimiz sonuçlara dayanarak makula pigmentinin SMD ile ilişkili olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamızda kullandığımız renkli perimetri yönteminin sonuçları, literatürde diğer psikofiziksel testlerle bulunan sonuçlarla uyumludur. Yöntemin tekrarlanabilirliği de test edilip onaylanmıştır. Renkli perimetrinin, MPOD ölçümünde etkin ve güvenilir bir yöntem olarak kullanılabileceğini önermekteyiz.
Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular göz önüne alındığında, SMD' dan korunma ve SMD varlığında ilerlemeyi yavaşlatmak için; hastalara lutein/zeaksantinden zengin diyet almaları, sigarayı bırakmaları, normal kan yağ düzeylerine ve ideal kiloya sahip olmaları önerilebilir.

Abstract:
Aim 
To evaluate the risc factors, colour fundus photography and fundus autofluorescence findings, macular pigment optical density (MPOD) values and the factors affecting MPOD in dry age related macular degeneration (AMD).
Material – Method
This prospective study included 68 eyes of 68 dry AMD patients and, as the control group, 90 healthy eyes of 90 healthy volunteers with similar ages and sexes. Age, sex, family history, smoking, alcohol use, hypertension, hyperlipidemia, height, weight, dietary lutein intake and multivitamin use were questioned in all participants. A full ophthalmic examinations of all eyes were made with recording best corrected visual acuity, iris colour, lens status and fundus findings. Colour fundus photography and fundus autoflorescence images were recorded. Macular pigment optical density was measured by colour perimetry. To test the short-term repeatability of the technique, a total of 20 eyes of 20 young healthy subjects were measured 3 times on 3 consecutive days.
Results 
Smoking, obesity, family history, light iris colour, and hyperlipidemia seen more frequently in AMD group and this difference was statistically significant. 
Average MPOD was measured every three months in the AMD group and values were; 3.69±1.82, 4.74±1.29, 4.99±1.27 ve 5.02±1.35, respectively. In control group average MPOD measured once at the begining of the study and it was 4.97±1.27. Smoking, obesity, poor dietary lutein intake, light iris colour, and hyperlipidemia showed associations with low MPOD values in both groups.
The most frequent fundus finding was hard drusen in AMD group. At the begining of the study, %79.4 of the patients were early stage and %20.6 of them are intermediate stage and there were no progression during the study. 
The most frequent FAF patterns are normal, minimal change, focal and patchy, respectively. %48 of patients showed progression in FAF patterns during the study period. 
Average MPOD value was 2.41±1.19 in the patients who did not take lutein support .This value is lower than the lutein using group. After 6 or 10 mg/ day lutein using their MPOD values increased signifcantly.
The intraclass correlation coefficient value of colour perimetry was 0.664. Bland Altman polts revealed that the difference in MPOD values between baseline and day 3 was small. All these means that colour perimetry is a safely repeatable technique.

Conclusion
There are many studies investigating the possible link between MPOD and AMD in the literature. Some of them have supported a MPOD-AMD association, some have not.  Depending to our results we think there is a relation between MPOD and AMD. 
The colour perimetry technique provides an estimation of the optical densitiy of the MP quite similar to the values found with other techniques. The repeatability of the colour perimetry was acceptable. 
According to the study findings; quite smoking, rich dietary lutein/zeaxhantin intake, having normal blood lipid levels and ideal weight is very important for preventing from AMD or AMD progression.