Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi hemşirelerinin rol çatışması-rol belirsizliği ve tükenmişlik durumları
The role conflict-role ambiguity and burnout situationas of nurses working in The Ankara Keçiören Training and Research Hospital
Yazar: DİLEK ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER RIFKI ÖNDER
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Rol belirsizliği = Role ambiguity ; Rol çatışması = Role conflict ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Sağlık hizmeti sunumunda rol çatışması, rol belirsizliği ve tükenmişlik ile sıkça karşılaşılmaktadır. Bu durum işten ayrılmaların artması, verimsizlik, iş doyumsuzluğu gibi istenmeyen sonuçlara neden olabilmektedir. Bu araştırmanın amacı da rol çatışması, rol belirsizliği ve tükenmişlik durumlarını incelemek ve aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Rol Çatışması ve Rol Belirsizliği Anketi?, ?Maslach Tükenmişlik Ölçeği? ve ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamına aktarılarak, SPSS programında, bağımsız iki örnek t testi, tek yönlü varyans analizi, Man Whitney U, Kruskal Wallis H testi ve Spearman Brown Korelasyon Katsayısı teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir.Araştırmada yer alan bireylerin %73,9'u kadındır ve %56,3'ü evlidir. Araştırmaya katılan hemşirelerin %69,2'si mesleklerinin ilk 10 yılında bulunmaktadır.Rol çatışması ve rol belirsizliği ile mesleki gelecek algısı, çalışma ortamından memnun olma ve üstlerden takdir görme arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05).İstatistiksel olarak erkeklerin daha fazla duyarsızlaştığı, servis türüne göre tükenmişliğin farklılık gösterdiği, mesleğini istemeden seçenlerin daha fazla duygusal tükenme yaşadığı, mesleğini kendine uygun görmeyenlerin her üç boyutta da daha fazla tükendiği, mesleki gelecek algısı kötü olan ve çalışma ortamından memnun olmayan hemşirelerin daha fazla genel tükenmişlik ve duygusal tükenmişlik yaşadığı, iş yükü algısının ve üstlerden takdir görmenin tükenmişlikte etkili olduğu belirlenmiştir.Hemşirelerin rol çatışması puanları ile genel tükenmişlik ve duygusal tükenmişlik puanları arasında orta düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p<.05). Hemşirelerin rol belirsizliği ile genel tükenmişlik ve duyarsızlaşma arasında düşük düzeyde, pozitif yönlü; duygusal tükenme ve kişisel başarıda düşme arasında orta düzeyde, pozitif yönlü ilişki bulunmuştur.Hizmet verenlerin memnuniyetine daha fazla önem verilmesinin ve sağlık alanında tükenmişlik nedenlerine yönelik çalışmalar arttırılarak çözüm odaklı stratejilerin geliştirilmesinin yararlı olacağı düşünülebilir.Anahtar Sözcükler: Rol çatışması, rol belirsizliği, tükenmişlik, hemşire.

Abstract:
In healthcare service, we frequently come across with the Role Conflict- Role Ambiguity and Burnout. This situation may cause some undesirable results such as increasing of walkout, lack of productivity and dissatisfactory in work. The aim of this research is to analyze the Role Conflict- Role Ambiguity and Burnout cases and express the relationship among them.In this study, `Role Conflict and Role Ambiguity Survey?, `Maslach Burnout Inventory? and `Personal Information Form? are used as tools for data collection. The datas are transferred to computer, examined in the SPSS program and evaluated by using the techniques of independent two sample T test, one-way variance analyse, Man Whitney U, Kruskal Wallis H test and Spearman Brown Correlation Coefficient.%73,9 of the participants of the study are woman and %56,3 are married. %69,2 of the nurses that participated the study are in the first 10 years of their professional careers.Statistically, a significant difference is determined among the Role Conflict and Role Ambiguity and professional future perception, being satisfied of the working medium and appreciated by supervisor (p<0,05).It is statistically determined that men become more desensitizated, the burnout shows varieties with respect to the type of the service, more emotional exhaustion is lived among the ones who choose their professions involuntarily, more burnout is seen in each three dimension in the people who don?t find their professions suitable to themselves, the nurses who have negative future perceptions and unpleased of their working medium live more burnout and emotional exhaustion, and the work load and the appreciation of the supervisor have impacts on the burnout (p<0,05).A positive and medium level relation is found between the Role Conflict points and general burnout and emotional burnout points of nurses (p<.05). A low level and positive relation among the Role Ambiguity, burnout and depersonalization of the nurses, and a medium level and positive relation between their emotional exhaustions and fall in personal accomplishments, are found. (p<0,05).It can be stated that more attention given to the satisfaction of the healthcare givers and increase in the studies related to the reasons of burnout in healtcare service would be beneficial to the development of solution oriented strategies.Key words: Role conflict, role ambiguity, burnout, nurse