Hemodiyaliz hastalarında intradiyalitik kor stabilizasyon ve aerobik egzersizlerin etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of intradialitic core stabilization and aerobic exercise in hemodialysis patients
Yazar: CENGİZ TAŞKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BUKET BÜYÜKTURAN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma intradiyalitik kor stabilizasyon ve aerobik egzersizlerin etkilerini incelemek ve karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Hemodiyaliz (HD) tedavisi alan 39 birey araştırmaya dahil edildi. Bireyler randomize olarak, aerobik egzersiz grubu (AE, n=20) ve kor stabilizasyon egzersiz grubu (KSE, n=19) olarak ikiye ayrıldı. Birinci grup pedal ergometresi ile aerobik egzersiz yaparken, ikinci grup 4 fazdan oluşturulan kor stabilizasyon egzersizlerini yaptı. Egzersizler diyalizin ilk iki saatinde 8 hafta boyunca haftanın 3 günü uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrası; fonksiyonel kapasite (Beş Kere Otur Kalk Testi, 10 m Yürüme Testi, 2 Dk Adım Testi, Tinetti Denge ve Yürüme Testi), yaşam kalitesi (Kidney Disease Quality of Life 36- KDQOL-36), yorgunluk düzeyi (Piper Yorgunluk Ölçeği-PYÖ), uyku kalitesi (Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi-PUKİ), anksiyete ve depresyon (Hastane Anksiyete ve Depresyon-HAD) düzeyi değerlendirildi. Diyaliz yeterliliği hemogram değerleri tedavi öncesinde, bir ay sonra ve tedavi sonrasında değerlendirildi. Değerlendirmeler hastaların hangi grupta olduğunu bilmeyen kör bir araştırmacı tarafından yapıldı. Sekiz haftalık eğitimlerin sonrasında hastalarda fiziksel performans ve yorgunluk düzeyinde anlamlı bir iyileşme görüldü (p<0,05). Her iki egzersiz grubunda depresyon anlamlı bir şekilde azalırken (p<0,05), anksiyete düzeyindeki azalma anlamlı değildi (p>0,05). Uyku kalitesi PUKİ toplam puanı her iki grupta azalırken, Öznel uyku kalitesi ve uyku bozukluğu sadece KSE grubunda ve gündüz işlev bozukluğu ise sadece AE grubunda anlamlı bir şekilde azalmıştır (p<0,05). Yaşam kalitesi KDQOL-36'nın alt parametrelerinden hastalık yükünde her iki grupta iyileşme görülürken; hastalık etkisi sadece AE gurubunda, mental komponent ise sadece KSE grubunda iyileşme gösterdi (p<0,05). Ayrıca egzersiz sonrasında glikoz değerinin düştüğü ve sıvı hacminin, sodyum, fosfor ve kreatinin değerlerinin anlamlı bir şekilde arttığı bulundu (p<0,05). Her iki tedavi grubunda elde edilen gelişmelerin miktarı karşılaştırıldığında ise sadece KDQOL-36'nin alt parametrelerinden hastalık yükünde KSE grubunda AE grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış görüldü (p<0,05). Diyaliz yeterliliği, gerek Kt/V değeri gerekse laboratuvar verilerinde anlamlı iyileşme bulunmadı (p>0,05). Çalışmanın sonuçlarına göre intradiyalitik kor stabilizasyon egzersizlerin, HD hastalarında aerobik egzersizlere benzer etkilere sahip olduğu ve güvenle uygulanabileceği görüldü.

Abstract:
This study aimed to examine and compare the effects of intradialytic core stabilization and aerobic exercise. Thirty nine individuals receiving hemodialysis (HD) were included in the study. Individuals were randomly divided into an aerobic exercise group (AE, n = 20) and core stabilization exercise group (CSE, n = 19). While the first group performed aerobic exercises using a cycle ergometer, the second group performed core stabilization exercises consisting of four phases. Exercises were performed in the first two hours of dialysis, three days a week, for eight weeks. Before and after treatment, functional capacity (Five Times Sit to Stand Test, 10 Meter Walk Test, 2 Minute Step Test, Tinetti Gait and Balance Test), quality of life (Kidney Disease Quality of Life 36-KDQOL-36), fatigue level (Piper Fatigue Scale-PFS), sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index-PSQI), anxiety, and depression (Hospital Anxiety and Depression Scale-HADS) were evaluated. Dialysis adequacy hemogram values were evaluated before treatment, one month later, and after treatment. Evaluations were performed by a blinded investigator who did not know which group the patients belonged to. After 8 weeks of training, there was a significant improvement in physical performance and fatigue levels in patients (p<0.05). While depression decreased significantly in both exercise groups (p<0.05), the decrease in anxiety levels was not significant (p>0.05). While the sleep quality PSQI total score decreased in both groups, subjective sleep quality and sleep disturbance decreased significantly only in the CSE group, and daytime dysfunction only in the AE group (p<0.05). In the KDQOL-36 sub-parameter scores, the burden of kidney disease improved in both groups; however, the effect of kidney disease improved only in the AE group, and the mental composite score improved only in the CSE group (p<0.05). In addition, it was found that the glucose value decreased and the fluid volume, sodium, phosphorus, and creatinine values increased significantly after exercise (p<0.05). When the amount of improvement achieved in both treatment groups was compared, a statistically significant increase was observed in the CSE group compared to the AE group only in the burden of kidney disease, one of the sub-parameters of the KDQOL-36 (p<0.05). There was no significant improvement in dialysis adequacy, either in the Kt/V value or in laboratory data (p>0.05). According to the results of this study, intradialytic core stabilization exercises have similar effects to aerobic exercises in HD patients and can be applied safely.