Sağlıklı yetişkinlerde insülin direncini öngörmek için trigliserit glukoz indeksi ve ilgili parametrelerin karşılaştırılması
Comparison of triglycride glucose index and related parameters for predicting insulin resistance in healthy adults
Yazar: NİLAY NUR ÖNDER EVİN
Danışman: DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
Sağlık Bakanlığı / Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hiperinsülinizm = Hyperinsulinism ; Hipertrigliseridemi = Hypertriglyceridemia ; Reseptörler-insülin = Receptor-insulin

Özet:
Amaç: İnsülin direnci, insüline karşı duyarlılığın bozulmasıdır ve vücudumuz telafi etmek için insülin üretimini arttırarak hiperinsülinemi tablosu oluşturur. İnsülin direnci; Tip 2 DM teşhisi konmadan yıllar önce gelişmeye başlar ve bu süreçte baskın bir rol oynamaktadır. İnsülin salgısındaki ciddi düşüş ise genellikle DM'nin ileri evrelerinde veya eşlik eden hastalıkların varlığında belirgin hale gelmektedir. Bu sebeple insülin direncinin erken tespit edilmesi non-farmakolojik ve farmakolojik müdahaleler ile klinik hastalıkların ortaya çıkmasını önleyerek yaşam kalitesi ile süresini uzatmada ve DM'nin dünya çapındaki toplumsal ve ekonomik yükünü hafifletmede yardımcı olur. İnsülin direnci, HOMA indeksi ile klinik pratikte tahmin edilmektedir. Ancak gelişmekte olan ülkelerin çoğunda ve ülkemizdeki birinci basamak sağlık hizmetlerinde açlık insülin testi, maliyetli ve ulaşımı zor olması sebebiyle basit bir kan testi yapılarak HOMA indeksine eş değer yeni indeksler bulunması amaçlanmış ve bu amaca uygun çalışmalar yapılmaya başlanmıştır.  Bu sebeple insülin direncini öngörmek için TyG, TyG-BÇ, TyG-BKİ ve TyG-BBO gibi indeksler çalışmalarda kullanılmaya başlanmıştır. Biz de çalışmamızda insülin direncini öngörebilmek amacıyla TyG, TyG-BÇ, TyG-BKİ ve TyG-BBO indekslerinin kullanabilirliğini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, kesitsel tanımlayıcı özellikte olup 01.01.2022-01.01.2024 tarihleri arasında Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği ve Karabük İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Aile Sağlığı Merkez'lerine başvurmuş olan hastalardan oluşmaktadır. Hasta bilgileri, hastane ve Karabük İl Sağlık Müdürlüğü'nün otomasyon sistemindeki laboratuvar sonuçları ve hekim notlarından elde edilmiştir. Yaklaşık 5000 hasta taranmış ve dışlama kriterlerini karşılayan hastalar çalışma dışı bırakılması sonucunda 365 hasta tespit edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların en az 8 saatlik açlık sonrası bakılmış kan parametreleri; glikoz, total kolesterol, HDL, LDL, HbA1c ve açlık insülindir. Bu değerler ile HOMA, TyG, TyG-BKİ, TyG-BÇ ve TyG-BBO indeksleri hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan hastaların sosyodemografik özellikleri (yaş, cinsiyet, meslek, eğitim durumu ve medeni hal), düzenli egzersiz durumu ve madde kullanımı (sigara, alkol) sorgulanmış olup antropometrik ölçümler (boy, kilo, BKİ, BÇ, BBO) ile kan basıncı ölçülmüştür. TyG ve ilgili parametrelerin HOMA indeksi ile ilişkisi incelenmiş insülin direncini öngörmek için kesim değerleri belirlenmiştir.  Çalışma verileri değerlendirilirken Kolmogorov-Smirnov Uyum İyiliği, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Ki-kare testleri, Spearman korelasyon, eğri altında kalan alanların (EAA) hesaplanması ve Receiver Operating Characteristics (ROC) eğrisi analizi kullanılarak p<0.05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 280'i kadın, 85'i erkek 18 yaş ve üstü kronik hastalığı olmayan sağlıklı 365 yetişkin hasta dahil edildi. İnsülin direnci olanlarda (HOMA≥2.5) insülin direnci olmayanlara (HOMA<2.5) göre TyG ve ilgili parametrelerin daha yüksek seviyede olduğu ve bu yüksekliğin anlamlı olduğu saptanmıştır. Ayrıca hastalara ait HOMA indeksi ile TyG ve ilgili parametrelerin birbirlerine ve diğer sosyodemografik, antropometrik ve laboratuvar değerlere göre korelasyonu incelenmiştir. İndeks ve değerlerin bütününün birbiri ile korele olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda TyG-BKİ indeksi, tüm hastalarda en büyük EAA'yı (0.739, %95 Cl 0.686-0.792) diğer bir deyişle insülin direncini tahmin etmede en iyi ayrım gücüne sahip olduğunu göstermiştir. Ardından TyG-BÇ (0.731, %95 Cl 0.678-0.785), TyG indeksi (0.726, %95 Cl 0.672-0.781) ve TyG-BBO indeksi (0.723, %95 Cl 0.668-0.778) gelmiştir. İndekslerin kesim değerleri ise TyG için 4.53, TyG-BKİ için 119.93, TyG-BÇ için 432.80 ve TyG-BBO için 2.45 saptanmıştır. Çalışmamızda en sensitif indeks TyG; en spesifik indeks TyG-BÇ saptanmıştır.
Sonuç: TyG indeksi ve ilgili parametrelerin insülin direncini öngörmedeki kesim değerleri, literatürdeki çalışmalarda birbirinden farklı olduğu görülmüştür. BÇ, HOMA indeksi gibi bu indekslerin de her toplum için farklı bir kesim değeri olabileceği bu sebeple TyG indeksi ve ilgili parametreler hakkında daha geniş çaplı çalışmaların yapılması gerektiği düşünülmüştür. Ayrıca literatür taramamızda Türk toplumuna ait çalışmamıza benzer bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu sebeple çalışmamızın başta Türk toplumu olmak üzere bütün toplumlar için TyG indeksi ve ilgili parametrelerin kullanıldığı araştırmalara referans olması amaçlanmıştır.

Abstract:
Objective: Insulin resistance is the deterioration of insulin sensitivity and our body increases insulin production to compensate, creating a hyperinsulinemia picture. Insulin resistance; It starts to develop years before the diagnosis of Type 2 DM and plays a dominant role in this process. The serious decrease in insulin secretion usually becomes apparent in the advanced stages of DM or in the presence of accompanying diseases. For this reason, early detection of insulin resistance helps to prevent the emergence of clinical diseases with non-pharmacological and pharmacological interventions, prolong the quality and duration of life and alleviate the social and economic burden of DM worldwide. Insulin resistance is estimated in clinical practice with the HOMA index. However, in most developing countries and in primary health care services in our country, since fasting insulin test is costly and difficult to access, a simple blood test has been performed with the aim of finding new indexes equivalent to the HOMA index, and studies have begun to be conducted for this purpose. For this reason, indices such as TyG, TyG-BC, TyG-BMI and TyG-BBO have begun to be used in studies to predict insulin resistance. In our study, we aimed to investigate the usability of TyG, TyG-WC, TyG-BMI and TyG-BBO indices in order to predict insulin resistance. 
Materials and Methods: Our study is cross-sectional descriptive and consists of patients who applied to Karabük University Training and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic and Family Health Centers affiliated to Karabük Provincial Health Directorate between 01.01.2022-01.01.2024. Patient information was obtained from laboratory results and physician notes in the automation systems of the hospital and Karabük Provincial Health Directorate. Approximately 5000 patients were screened and 365 patients were identified after excluding patients who met the exclusion criteria. The blood parameters of the patients included in the study were glucose, total cholesterol, HDL, LDL, HbA1c and fasting insulin after at least 8 hours of fasting. With these values, HOMA, TyG, TyG-BMI, TyG-BW and TyG-BBW indices were calculated. Sociodemographic characteristics (age, gender, occupation, education and marital status), regular exercise status and substance use (smoking, alcohol) were questioned and anthropometric measurements (height, weight, BMI, BMI, BMI, BMI, BMI) and blood pressure were measured. The relationship of TyG and related parameters with HOMA index was examined and cut-off values were determined to predict insulin resistance.  Kolmogorov-Smirnov Goodness of Fit, Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Chi-square tests, Spearman correlation, calculation of areas under the curve (AUC) and Receiver Operating Characteristics (ROC) curve analysis were used to evaluate the study data and p<0.05 was considered significant.
Results: Our study included 365 healthy adult patients aged 18 and over without chronic diseases, consisting of 280 women and 85 men. TyG and related parameters were found to be significantly higher in those with insulin resistance (HOMA≥2.5) compared to those without insulin resistance (HOMA<2.5). Additionally, the correlation between HOMA index and TyG and related parameters with other sociodemographic, anthropometric, and laboratory values was examined. It was found that the indices and values were all correlated with each other. In our study, the TyG-BMI index showed the largest AUC (0.739, 95% CI 0.686-0.792), indicating the best discriminatory power in predicting insulin resistance among all patients. This was followed by TyG-WC (0.731, 95% CI 0.678-0.785), TyG index (0.726, 95% CI 0.672-0.781), and TyG-WHR index (0.723, 95% CI 0.668-0.778). The cut-off values were determined to be 4.53 for TyG, 119.93 for TyG-BMI, 432.80 for TyG-WC, and 2.45 for TyG-WHtR. The most sensitive index was TyG, while the most specific index was TyG-WC in our study.
Conclusion: The cut-off values of the TyG index and related parameters in predicting insulin resistance were found to be different from each other in the studies in the literature. It was thought that these indices, such as the BM, HOMA index, may have a different cut-off value for each population, and therefore, more extensive studies should be conducted on the TyG index and related parameters. In addition, no study similar to our study was found in the Turkish population in our literature review. For this reason, our study is intended to be a reference for studies using the TyG index and related parameters for all societies, especially the Turkish society.