Romatoid artritli hastalarda "Methotrexate intolerance and severity assesment in adults (MISA)" anketinin Türkçe versiyon çalışması
Turkish version study of the "Methotrexate intolerance and severity assessment in adults (MISA)" questionnaire in patients with rheumatoid arthritis
Yazar: HALUK CİNAKLI
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK SOLMAZ AKGÖL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2022
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Metotreksat = Methotrexate ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation

Özet:
Giriş-Amaç: Metotreksat (Mtx) uzun yıllardır Romatoid Artrit (RA) tedavisinde kullanılmaktadır. Etkili ve güvenli olmasına rağmen ilaca bağlı intolerans sıklıkla görülmektedir. Mtx'e bağlı intoleransı daha iyi tanımlamak için RA'lı hastalarda 'Methotrexate Intolerance and Severity Assesment in Adults' (MISA) anketi geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı MISA anketinin Türkçe versiyonunun oluşturulması, geçerlilik, güvenilirlilik ve psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. 
Gereç-Yöntem: Çalışmaya 18 yaş üstü en az 3 aydır Mtx kullanan 130 RA hastası alındı. MISA'nın Türkçe versiyonu kültürlerarası adaptasyon için önerilen kılavuzlar izlenerek geliştirildi. Testin geçerliliği Cronbach alfa uyumu ile değerlendirildi. Test-tekrar test güvenilirliliği %95 güven aralığında 2 yönlü rastgele etkili sınıf-içi korelasyon katsayısı ile (ICC) test edildi. Hekime göre intolerans altın standart kabul edildi. Hekime göre intolerans ve MISA anketine göre intolerans arasındaki uyum Kappa analizi ile yapıldı. MISA anketinden elde edilen sonuçlar ile diğer klinik ve laboratuvar ölçümleri arasındaki ilişki veriler normal dağılım gösterenlerde Pearson korelasyon katsayısı, göstermeyenlerde Spearman korelasyon katsayısı kullanılarak incelendi. P<0,05 istatiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastaların 105'i kadın (%80,8), yaş ortalaması 55,8±10,50 idi. MISA anketinin cronbach alfa değeri 0,831 olup iyi derecede iç tutarlılığa sahipti. MISA anketinin ortalama total skoru 1,7±3,39, MISA-CP (şiddet) ortalama total skoru 2,6±6,10 idi. Test-tekrar test uygulaması 32 kişiye uygulandı. Test tekrar test intraclass korelasyon katsayısı (ICC) değeri 0,894 olarak mükemmel değere sahip olduğu görüldü. Hekime göre Mtx intoleransı olan 38 (%29,2) kişi, MISA anketine göre intoleransı olan 55 (%42,3)  kişi mevcuttu. Hekime göre intoleransı olanlar ile, MISA anketine göre intoleransı olanlar arasındaki Kappa uyumu 0,721 olup önemli derecede uyum olduğu görüldü. Kadın cinsiyet, HAQ, CDAI, Mtx maksimum dozu ve gelişmiş tedavi alanların sayısı MISA anketine göre Mtx intoleransı olanlarda daha yüksek olup istatiksel olarak anlamlı idi. Hastalık süresi, HAQ, CDAI değerleri yüksek olanlar ve gelişmiş tedavi alanlar orta şiddetli Mtx intoleransı olanlarda daha yüksek olup istatiksel olarak anlamlı bulundu. Pearson korelasyon analizinde ise VAS hekim global, VAS hasta global, SJC, TJC, DAS28-ESH, DAS28-CRP, CDAI, HAQ ile MISA total skoru ve şiddet skoru arasında zayıf ilişkili bulundu.
Sonuç: MISA anketinin Türkçe versiyonunun geçerli, güvenilir, tekrarlanabilir ve kolay uygulanabilir olduğu gösterildi. Aynı zamanda cinsiyet, hastalık aktivite parametreleri, mtx dozu, hastalık süresi ve gelişmiş tedavi alan hasta sayısı Mtx intoleransı olanlarda daha yüksek olduğu görüldü.

Abstract:
Objective: Methotrexate (Mtx) has been used for many years in the treatment of Rheumatoid Arthritis (RA). Although it is effective and safe, drug-induced intolerance is common. The 'Methotrexate Intolerance and Severity Assesment in Adults' (MISA) questionnaire was developed in patients with RA to better define Mtx-related intolerance. The aim of this study is to translate and validate MISA  questionnaire in to the Turkish language
Design: A total 130 RA patients who used Mtx for at least 3 months were included in the study. The Turkish version of the MISA was developed following the recommended guidelines for cross-cultural adaptation. The validity of the test was evaluated with Cronbach alpha agreement. Test-retest reliability was tested with a 2-way random effect intra-class correlation coefficient (ICC). According to the physician intolerance was accepted as the gold standard. The agreement between intolerance according to the physician and intolerance according to the MISA questionnaire was analyzed by Kappa agreement test. The relationship between the results obtained from the MISA questionnaire and other clinical and laboratory measurements was analyzed using the Pearson correlation coefficient in those with normal distribution, and the Spearman correlation coefficient in those who did not. P<0.05 was considered statistically significant.
Results: Of all patients, 105 (80.8%) were female, with a mean age of 55.8±10.50 years. The cronbach alpha value of the MISA questionnaire was 0.831 and had good internal consistency. The mean total score of the MISA questionnaire was 1.7±3.39, and the mean total score of MISA-CP (severity) was 2.6±6.10. Test-retest application was applied to 32 patients. The test-retest intraclass correlation coefficient (ICC) value was found to have an excellent value of 0.894. There were 38 (29.2%) people with Mtx intolerance according to the physician, and 55 (42.3%) people with intolerance according to the MISA questionnaire. Kappa agreement between those who were intolerant according to the physician and those who were intolerant according to the MISA questionnaire was 0.721, and there was a significant agreement. Female gender, HAQ, CDAI, Mtx maximum dose, and the number of advanced treatment recipients were higher and statistically significant in those with Mtx intolerance according to the MISA questionnaire. Those with high disease duration, HAQ, CDAI values, and those receiving advanced treatment were higher and statistically significant in those with moderate-severe Mtx intolerance. In Pearson correlation analysis, there was a weak correlation between VAS physician global, VAS patient global, SJC, TJC, DAS28-ESH, DAS28-CRP, CDAI, HAQ and MISA total score and severity score.
Conlusion: The Turkish version of the MISA questionnaire was shown to be valid, reliable, reproducible and easily applicable. Also, gender, disease activity parameters, mtx dose, disease duration, and advanced treatment were associated with Mtx intolerance.