Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru usulünde bir kabul edilebilirlik kriteri olarak başvuru yollarının tüketilmesi şartı
The condition of exhaustion of legal remedies as an admissibility criterion in individual application procedure to the Constitutional Court
Yazar: HİKMET MURAT AKKAYA
Danışman: PROF. DR. İLYAS DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Başvuru değerlendirme sistemi = Evaluation of application forms ; Bireysel başvuru = Individual application ; Kamu Hukuku = Public Law ; Mahkemeler = Law courts ; İç hukuk yollarının tüketilmesi = Exhaustion of domestic remedies

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına saygılı bir devlet olarak Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkını 12/9/2010 tarihinde yapılan referandum sonucu yasalaştırmıştır. İlk başvuru, 24/9/2012 tarihinde alınmıştır. Anayasa Mahkemesinin şimdiye kadar vermiş olduğu kararlara bakıldığında, toplam başvuruların yaklaşık %3'ü esas bakımından incelenmiştir. Dolayısıyla kabul edilemez bulunan dosya sayısı diğerleriyle kıyaslanamayacak derecededir. Bu kapsamda kabul edilebilirlik kriterleri, Mahkeme'nin kullandığı vazgeçilmez bir araçtır. Bireysel başvurunun niteliği göz önüne alındığında, "başvuru yollarının tüketilmesi şartı", başvuruların ilk elden Anayasa Mahkemesi tarafından incelenemeyeceğini göstermektedir. Bu aynı zamanda ikincillik ilkesinin somut bir görünümüdür. Ancak sistem, henüz sona ermeyen geçiş sürecinde bir takım sorunları bünyesinde barındırmaktadır. Tez üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde bireysel başvuru sisteminden bahsedilerek dosyaların incelenme usulü anlatılacaktır. Daha sonraki bölümde, "başvuru yollarının tüketilmesi" şartı ve diğer kabul edilebilirlik kriterleri açıklanacak ve her bir yargı kolu ile ilgili tüketilmesi gereken yollar belirtilecektir. Son bölümde ise konu ile ilgili önem arz eden alanlara değinilecektir. Sonuç kısmında da değerlendirmelerimiz ve karşılaşılan sorunlarla alakalı olarak çözüm önerilerimiz yer alacaktır.



Anahtar Kelimeler :Kabul Edilebilirlik Kriterleri, Anayasa Mahkemesi, Başvuru Yollarının Tüketilmesi Şartı, Bireysel Başvuru

Abstract:
As a state respectful for human rights, the Republic of Turkey legalized right of individual application to the Constitutional Court via results of referendum dated September 12th 2010. First application was brought on September 24th 2012 before the Constitutional Court. As of now, approximately 3% of total applications have been examined in merits. Thus, number of cases which were found inadmissible cannot compared with the rest of the applications. In this context, admissiblity criteria is an indispensable factor. Considering the character of individual application, "the condition of exhaustion of legal remedies" points out that applications cannot be handled by Constitutional Court primarily. This is also a concrete aspect of the principle of subsidiarity. However, the system contains some problems within itself in the transition process that has not yet come to an end. The thesis consists of three parts. In the first section, the examination method of the files will be explained by means of individual application elements. In the next section, "the condition of exhaustion of legal remedies" and the other admissibility criteria will be analysed as well as the ways to be consumed for each judicial remedies. In the last part, the significant areas related to the study will be indicated. In the conclusion part, evaluations and solution proposals related to the problems encountered will take place.


Key Words : Admissibility Criteria, Constitutional Court, Condition of Exhaustion of Legal Remedies, Individual Application