İlköğretim 6. sınıf "sindirim sistemi" konusunun transpozisyon didaktik teorisine göre incelenmesi
Examination of primary school 6. class "digestion system" issue according to transposition didactic theory
Yazar: FATMA PELİTOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. SAMİ ÖZGÜR
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram yanılgısı = Misconception ; Sindirim = Digestion

Özet:
Kavram yanılgıları, orijin olarak egitimsel (didaktiksel), dilsel (linguistik), epistemolojik,ontojenik yada kültürel kökenli olabilir. Bu çalısmada, sindirim sistemi konusunda didaktik orijinlikavram yanılgılarının analizi yapılmıstır. Bu kavram yanılgıları, Transpozisyon Didaktik Teorisiyleaçıklanmaya çalısılmıstır. Transpozisyon Didaktik, bilimsel bilginin üretilmesinden, ögrencitarafından özümlenmesine kadar geçen ögretme-ögrenme sürecinin ve bu sürece eslik eden geçis vedönüsümlerin (transpozisyon) incelendigi bir teoridir. Transpozisyon didaktik sürecinde 4 temel bilgitürü vardır: Bilimsel bilgi, okutulacak bilgi, okutulan bilgi, özümlenen bilgi.Çalısmada öncelikle bir Ön-test hazırlanmıs, uygulanmıs ve analizleri yapılmıstır. Bu anketinhazırlanması için sindirim konusu ile ilgili egitim çalısmalarından ve sindirimin epistemolojikanalizinden faydalanılmıstır. Bu Ön-test, Okul I' de 33 ögrenciye ve Okul II' de 31 ögrenciyeuygulanmıstır. Aynı test, konu islendikten 2 ay sonra, aynı ögrencilere tekrar uygulanmıs ve Son-testolarak degerlendirilmistir.Ayrıca seçilen ögrencilerin sindirim konusu ile ilgili dersleri kaydedilmistir. Bu kayıtlaryazıya dökülerek kodlanmıstır. Çalısmada, ?Okutulacak Bilgi? ve ?Okutulan Bilgi? analizleri içingelistirilen Bilgi Agı Teknigi kullanılmıstır.? ?Okutulacak Bilgi? olarak; 2002 yılına ait Milli Egitim Bakanlıgı lkögretim 6. SınıfFen Bilgisi Ders Kitabı analizi ve OKS sorularını yanıtlayabilmek için gereken bilgianalizi yapılmıstır.? ?Okutulan Bilgi? olarak; ders kayıtlarına dayanarak hazırlanan ?Okutulan Bilgi Agı?,ögretimden sonra ögretmen tarafından sorulan ?Sınav soruları Analizi? veögretmenlere uygulanan anketlerin analizi kullanılmıstır.? Özümlenen bilgi olarak ise Son-test analizleri yapılmıstır.Ön-testte Okul I ve Okul II ögrencilerinin kavram yanılgılarında homojenlik görülmüstür.Son-testte, Örneklem I' de daha çok anatomi ve mekanik sindirim ile ilgili didaktiksel kavramyanılgıları; Örneklem II' de daha çok sindirimin fizyolojisi ve kimyasal sindirim ile ilgili didaktikselkavram yanılgıları gözlenmektedir. Kavram yanılgılarındaki bu farklılıgın, ?Okutulacak Bilgi?referanslarının seçimi ve dolayısıyla olusan ?Okutulan Bilgi? nin farklılıgından kaynaklandıgısonucuna varılmıstır.Anahtar Kelimeler: Transpozisyon Didaktik / Sindirim / Kavram Yanılgısı / Bilgi Agı /Didaktik / Bilimsel Bilgi / Okutulacak Bilgi / Okutulan Bilgi / Özümlenen Bilgi.

Abstract:
Misconceptions might be of didactic, linguistic, epistemological, ontogenic or cultural origin.In this study have been analyzed the misconceptions of didactic origin about digestion system. Themisconceptions have been explained with Transposition Didactic Theory. Transposition Didactic is atheory in which teaching and learning process is examined together with the transition andtransposition it is accompanied by. There are four main types of information in this Theory, scientificinformation, the information to be taught, the information taught and the assimilated knowledge.A pre-test, a questionnaire, has been prepared, implemented and analyzed in the study. Toprepare the questionnaire, the educational studies on digestion and epistemological analysis ofdigestion have been used. The test was implemented on 33 students at school I and 31 at school IIbefore the subject was given. The same test was used again two months after the subject had beengiven to the students and evaluated as a final test.The subjects given to the students about digestion were recorded and encoded. An InformationNetwork Technique has been used to analyze the information to be taught and the information taught.? As information to be taught, the Science textbooks for sixth grade students of primaryschools of Ministry of Education have been analyzed as well as the analysis requiredto answer the OKS (the general exam for secondary schools).? As the information taught has been used ?the network of the info taught? prepared oncourse records, exam question analyses, and the analysis of questionnairesimplemented on teachers.? As assimilated knowledge has been used the analysis of the last-exam was made.Homogeneity was observed about misconceptions in the pre-test among the students of bothschools. In the final test didactic misconceptions have been found on anatomy and mechanicaldigestion in Sampling I and on physiology and chemical digestion in Sampling II. It has beenconcluded that the differences between misconceptions were resulted in reference choice and, so, theinfo taught.Key words: Transposition didactic / Digestion / Misconception / Information Network Technique /Didactic / Scientific Information / Information to be Taught / Information Taught / AssimilatedKnowledge.