Bilgece farkındalık ve mutluluk arasındaki ilişkide zihin gezinmesinin aracı rolü
The mediator role of mind wandering in relation between mindfulness and happiness
Yazar: BÜŞRA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN SARIÇAM
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aracılık = Meditation ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Mutluluk = Happiness ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırmanın temel amacı, bilgece farkındalık ve mutluluk arasındaki ilişkide zihin gezinmesinin aracı rolü olup olmadığını test etmektir. Bu amaca ek olarak araştırmanın değişkenleri cinsiyet, eğitim düzeyi (lisans, lisansüstü), öğrenci yerleştirme sınavındaki puan türü, romantik ilişki durumu gibi demografik değişkenler üzerinden karşılaştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin birçok farklı üniversitesinde eğitim görmekte olan, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile seçilen 689 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği-Kısa Formu, Zihin Gezinmesi Ölçeği ve Oxford Mutluluk Ölçeği-Kısa Formu aracılığıyla toplanmıştır. Analiz kısmında Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi, Hayes Model 4 aracılık analizi, çoklu regresyon analizi, ANOVA, bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Bulgulara göre; bilgece farkındalık ve mutluluk arasında pozitif, bilgece farkındalık ile zihin gezinmesi arasında negatif, zihin gezinmesi ile mutluluk arasında da negatif ilişki vardır. Bilgece farkındalık ve zihin gezinmesi analize birlikte dahil edildiğinde mutluluktaki varyansın %34.2'sini açıklamaktadır. Ayrıca bilgece farkındalık ve mutluluk arasındaki ilişkide zihin gezinmesinin kısmi aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Erkeklerin bilgece farkındalık puan ortalamaları, kadınların bilgece farkındalık puan ortalamalarından anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Kadınların ise zihin gezinmesi puan ortalamaları, erkeklerin zihin gezinmesi puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Lisansüstü eğitim almakta olan öğrencilerin bilgece farkındalık puan ortalamaları, lisans eğitimi almakta olanların bilgece farkındalık puan ortalamalarından anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Diğer taraftan, lisans ve lisansüstü eğitim görmekte olan öğrencilerin zihin gezinmesi ve mutluluk puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark yoktur. Eşit ağırlık puan türüne sahip öğrencilerin bilgece farkındalık puan ortalamaları sayısal puan türüne sahip öğrencilerin puan ortalamasından anlamlı olarak daha yüksektir. En yüksek zihin gezinmesi, en düşük mutluluk puan ortalamasına sahip öğrenciler dil puan türü ile yerleşen öğrencilerdir. Romantik ilişki yaşamakta olan öğrencilerin bilgece farkındalık ve mutluluk puan ortalamaları, romantik ilişki yaşamıyor olanların puan ortalamalarından anlamlı bir şekilde yüksektir. Diğer taraftan romantik ilişki yaşamıyor olanların zihin gezinmesi puan ortalamaları, romantik ilişki yaşamakta olanlarınkinden anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Araştırma bulguları, literatürde yer alan benzer çalışmaların bulguları ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The main purpose this study is to test whether mind wandering has a mediating role in the relationship between mindfulness and happiness. Morever, the variables of the study were compared in terms of some demographic variables such as gender, education level (undergraduate, graduate), score type in the university entrance exam, and romantic relationship status. The study group of the research consists of 689 university students studying at many different universities in Turkey, selected by the convenience sampling technique. The data were collected by the Personal Information Form, the Five Facet Mindfulness Questionnaire - Short Form, the Mind Wandering Scale and the Oxford Happiness Scale-Short Form. Pearson product moment correlation analysis, multiple regression analysis, Hayes Model 4 mediation analysis, ANOVA, independent samples t-test were used to analyze the data. According to the findings of this study, there is a positive relationship between mindfulness and happiness, a negative relationship between mindfulness and mind wandering, and a negative relationship between mind wandering and happiness. When mindfulness and mind wandering were included in the analysis together, they explained 34.2% of the variance in happiness. In addition, it has been determined that mind wandering has a partial mediator role in the relationship between mindfulness and happiness. Men's mindfulness mean scores are significantly higher than women's mindfulness mean scores. Women's mind wandering mean scores are statistically significantly higher than men's mind wandering mean scores. The mindfulness mean scores of postgraduate students are significantly higher than the mindfulness mean scores of undergraduate students. On the other hand, there is no significant difference between the mind wandering and happiness score averages of undergraduate and graduate students. The wise awareness score averages of the students who were placed with the equal weight score type are significantly higher than the mean scores of the students who were placed with the numerical score type. The students with the highest mind wandering and lowest happiness score averages are the students who were placed with the language score type. Wise awareness and happiness mean scores of students who are in romantic relationships are significantly higher than the mean scores of those who are not in romantic relationships. On the other hand, the mind wandering mean scores of those who are not in a romantic relationship are significantly higher than those who are in a romantic relationship. The mindfulness mean scores of the equally weighted students is significantly higher than the quantitative students' mean scores. The students with the highest mind wandering and lowest happiness mean scores are language students. Mindfulness and happiness mean scores of students who are in romantic relationships are significantly higher than the mean scores of those who are not in romantic relationships. On the other hand, the mind wandering mean scores of those who are not in a romantic relationship are significantly higher than those who are in a romantic relationship. The findings of the study are discussed in the light of the findings of similar studies in the literature.