Nasiruddin Tûsî'nin İbn sinacılığı
The avicennaism of Nasiruddin Tusi
Yazar: MURAT DEMİRKOL
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAYRAKDAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Nasiruddin Tusi'nin İbn Sinacılığı adını taşıyan bu araştırma ile 13. yüz yılınbüyük bilgin ve filozofu olan Tusi'nin İbn Sina'nın felsefesini muhaliflerine karşı nasılsavunduğunu, onun düşüncelerini açıklamada ne derece başarılı olduğunu ortayakoymaya çalıştık. Araştırmamızda Fahreddin Razi, Şehristani ve Sadreddin Konevi'nin İbnSina felsefesine yönelttikleri eleştirileri tespit edip Tusi'nin bunlara verdiği cevaplarıinceledik.Araştırmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte Tusi'nin hayatını,ilmi vesiyasi kariyerini inceleyip yazdığı eserleri tespit ettik. Çalışmamızın ağırlık noktasını,Tusi'nin İbn Sina'yı Razi tarafından yöneltilen eleştirilere karşı nasıl savunduğuoluşturmaktadır. Tusi'yi felsefe dünyasında ünlendiren asıl gayret, onun Razi tarafındanİbn Sina'nın görüşlerini çürütmek amacıyla kaleme alınan Şerhu'l-İşarat ve't-Tenbihat'akarşı savunma maksadıyla yazdığı şerhtir. Tusi, el-İşarat ve't-Tenbihat üzerine yazılmışolan diğer şerhlerden daha üstün olan Şerhu'l-İşarat ve't-Tenbihat adlı eserinde İbnSina'nın görüşlerini onun düşünce sistemine uygun olarak açıklamış, fikirlerinekatıldığını yer yer belli etmesine karşılık muhalif olduğu noktalarda ona doğrudan karşıçıkmamıştır.İkinci bölümde, Şehristani'nin İbn Sina'ya yönelttiği tenkitleri ve Tusi'nin İbnSina'yı bu tenkitlere karşı savunmasını ele aldık. Burada Tusi'nin Şehristani'yi diğer İbnSina muhaliflerinden farklı değerlendirdiğini ve ona karşı tutumunda sert bir üslupkullandığını tespit ettik.Üçüncü bölümde, Sadreddin Konevi'nin tenkit ve değerlendirmelerini inceledik.Konevi, İbn Sina'nın bazı görüşlerine karşı çıkmış, bu konulara kendi sufi bakış açısındanaçıklamalar geliştirmiştir. Konevi ile Tusi arasında geçen tartışmalar itiraz ve savunmadanziyade İbn Sina'nın iki farklı yorumlanması şeklinde ele alıp inceledik.

Abstract:
In this research bearing the name Avicennaism of Nasiruddin Tusi who is the bigscholar and philosopher of 13 th century, was tried to introduce how Tusi advocate IbnSina?s philosophy againts his opponents and how succesfull he had been in explaining hisideas. In the research critiques and suspects of the Fahreddin Razi, Shahristani andSadraddin Konevi vas determined and Tusi?s answers against this critiques and suspectswas analysed.The research consists of introduction and three part. In the introduction Tusi?s life,his scientific and political career was analyzed and his publications determined.The first part, Source of Tusi?s fame in the world of philosophia actually comesfrom his annotation named same name with Razi?s annotation which he wrote in aiming toadvocate Ibn Sina against Razi?s annotation that he wrote to disprove Ibn Sina?s ideasnamed Sharh al-Isharat Tusi in Sharh al-Isharat ve al-Tenbihat had explained Ibn Sina?ideas complying with his thinking system, and although he had indicated points which heagreed he had remain silence where he disagreed with Ibn Sina.The second part includes critiques of Shahristani against Ibn Sina and Tusi?sdefence against them.In the third part, critiques and evaluation of Sadreddin Konevi. Konevi hadn?tobviously declared that he is against Ibn Sina but he objected against in particular IbnSina?s and in general philosopher?s ideas. Discussions made between Konevi and Tusi viamail can be seen as two different interfernce of Ibn Sina than objection and defense.