Petrol rezervuarlarında mikrofungusların varlığının araştırılması
The investigation of the presence of microfungi in petroleum reservoirs
Yazar: SEDAT BERKE SÜMER
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU KADAİFÇİLER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Temel ve Endüstriyel Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Mikrofunguslar = Microfungus

Özet:
Üretim atıksuyu, petrol ve doğalgazın yer altında sahip olduğu su ve çıkarılmaları sırasında kullanılan suyun karışımıdır. Yüzeye çıkarılan petrolün birkaç katı hacimde olabilen bu üretim atıksuları yapılarında hidrokarbon bileşiklerini, tuz ve çeşitli mineralleri içerirler. Üretim atıksuları mikroorganizmaların canlılığı için yüksek tuzluluk oranı ve ağır metallerin varlığı gibi olumsuz yaşam koşullarına sahip olmasına rağmen mikrofungusların bu şartlara uyum sağladığı bilinmektedir. Son yıllarda yapılan araştırmalarda üretim atıksularından izole edilen Aspergillus, Cladosporium, Fusarium, Mucor, Penicillium, Rhizopus ve Trichoderma cinsi mikrofungusların petrol hidrokarbonlarının parçalanmasında kullanılabileceği bildirilmiştir.
Bu çalışmada Adıyaman ilinde bulunan farklı petrol sahalarındaki 7 adet petrol kuyusuna ait üretim atıksularında 5 farklı besiyeri (PDA, SDA, CDA, MEA ve DG18) ve yüzeye yayma ekim yöntemi kullanılarak kültüre edilebilir mikrofungusların varlığı, toplam koloni sayıları, çeşitliliği ve izole edilen mikrofungusların amilaz, selülaz, lipaz ve jelatinaz enzim aktivite indeks değerleri araştırılmıştır. Bu kapsamda örnekleme yapılan tüm petrol kuyularında mikrofungus varlığı saptanmıştır. Ekim yapılan besiyerleri içerisinde en fazla tür çeşitliliğinin sırasıyla CDA, DG18, PDA, SDA ve MEA besiyerlerinde olduğu saptanmıştır. 7 farklı üretim atıksuyu örneğinden toplam 53 adet mikrofungus izole edilmiş ve bu izolatların 43'ünün amilaz ve selülaz, 23'ünün lipaz enzimi ürettiği tespit edilmiştir. İzole edilen 53 adet mikrofungal izolatın 26 adedi Aspergillus versicolor, 8 adedi Penicillium chrysogenum, 7 adedi Penicillium solitum, 4 adedi Aspergillus flavus, 3 adedi maya, 2 adedi spor oluşturmayan fungus, 1 adedi Aspergillus sp., 1 adedi Chaetomium sp. ve 1 adedi Cladosporium cucumerinum olarak tayin edilmiştir.
Elde edilen sonuçlar Adıyaman ilinde bulunan farklı petrol sahalarına ait petrol üretim atıksularında mikrofungal biyoçeşitliliğin mevcut olduğunu, izole edilen mikrofungusların endüstriyel açıdan önemli bazı hücre dışı enzimleri üretebilme yeteneklerine sahip olduklarını, enzimatik aktivite indeks değerlerinin suşa bağlı olarak değişkenlik gösterebildiğini ve metabolik açıdan farklı mikrofungusların izolasyonunda farklı besiyeri kullanımının gerekli olduğunu vurgulamaktadır.

Abstract:
Produced water is a mixture of oil and natural gas that has water underground and the water used during extraction. These produced waters, which can be several times the volume of petroleum extracted to the surface, contain hydrocarbon compunds, salt and various minerals in their structers. Although produced water has unfavourable living conditions such as high salinity rate and presence of heavy metals for the viability of microorganisms, microfungi are known to adapt these conditions. Studies made in recent years, it has been reported that Aspergillus, Cladosporium, Fusarium, Mucor, Penicillium, Rhizopus and Trichoderma microfungi genuses which isolated from produced water can be used for the breakdown of petroleum hydrocarbons.
In this study, the presence, total colony number and diversity of the culturable microfungi that can be cultivated by using spread plate method in 5 different media (PDA, SDA, CDA, MEA and DG18) and also amylase, cellulase, lipase and gelatinase enzyme activity index values of isolated microfungi were investigated in 7 oil wells in different oil fields in Adıyaman province. In this context, the presence of microfungi was determined in all oil wells sampled. Among cultivated media it was determined that the highest species diversity is in CDA, DG18, PDA, SDA and MEA media, respectively. A total of 53 microfungi were isolated from 7 different produced water samples and 43 of these isolates produced amylase and cellulase and 23 of them produced lipase enzymes. Of the 53 isolated microfungal isolates, 26 are Aspergillus versicolor, 8 are Penicillium chrysogenum, 7 are Penicillium solitum, 4 are Aspergillus flavus, 3 are yeast, 2 are non-sporulating fungus, 1 is Aspergillus sp., 1 is Chaetomium sp. and 1 of them was identified as Cladosporium cucumerinum.
The obtained results emphasizes that microfungal biodiversity is present in oil production wastewater of different oil fields in Adıyaman province, that the isolated microfungi have the ability to produce some industrially important extracellular enzymes, the enzymatic activity index values can vary depending on the strain and use of different media is necessary for the isolation of metabolically different microfungi.