Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin yazılı ifade becerilerinin geliştirilmesinde belirle + organize et + yaz stratejisinin etkililiğinin incelenmesi
Determining the effectiveness of the pick my idea + organize my notes + write and say more strategy in improving writtten expression skills of students of with autism spectrum disorder
Yazar: CEM GÖKMEN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT ÇİTİL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye yazma = Story writing ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma stratejileri = Writing strategies ; İfade edici dil = Expressive language

Özet:
Bu araştırmada birinci olarak ortaokul düzeyinde olan Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan öğrencilere Belirle + Organize Et + Yaz (BOY) Stratejisiyle hikâye yazma becerileri edinimleri, edindikleri bu becerileri öğretimden 2 ve 4 hafta sonra sürdürmeleri, hikâye yazma becerileri öğretimi sonunda edinimlerini anı türüne uygulayabilmeleri üzerindeki etkililiği belirlenmiştir. İkinci olarak OSB'li öğrencilere BOY stratejisiyle hikâye yazma becerileri öğretiminin dilin kullanım işlevleri üzerinde etkililiği belirlenmiştir. Üçüncü olarak, OSB'li öğrencilere BOY stratejisiyle hikâye yazma becerileri öğretiminin üretilen toplam farklı sözcük sayısı üzerinde etkililiği belirlenmiştir. Son olarak ise BOY stratejisinin OSB'li öğrencilere hikâye yazma becerileri üzerindeki etkisi öğrenci ve öğretmen görüşleri açısından değerlendirilmiştir. Araştırmaya ortaokul düzeyinde OSB tanısı olan üç erkek öğrenci katılmıştır. Öğrenciler 12 ile 13 yaşları arasında ve altıncı sınıfa devam etmektedir. Katılımcılardan ikisi genel eğitim sınıfında tam zamanlı kaynaştırma programına devam etmekte, biri ise özel eğitim sınıfı öğrencisidir. Katılımcıların üçü de haftada iki saat özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde destek eğitim almaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin seçimi için bazı ön koşullar belirlenmiştir. Bu önkoşullar: a) İlgili devlet veya üniversite hastaneleri tarafından OSB tanısı almış olma, b) Ortaokul düzeyinde olma, c) Ek bir yetersizliği bulunmama, d) Verilen metni hecelemeden % 90 üzerinde doğru okuma, e) Hikâye elementleri dereceli puanlama anahtarından yazdığı hikâye üzerinden en az 3 (% 20), en fazla 6 (% 40) puan alma, f) Ortalama sözce uzunluğu en az 3 ve 3'ün üstünde olma, g) Çocuklarının çalışmaya katılmasında ebeveynlerin gönüllülüğü olarak belirlenmiştir. Araştırma tek denekli deneysel araştırmalardan "A-B Deseni" ile yürütülmüştür. Deney süreci; başlama düzeyinin belirlenmesi, BOY Stratejisi öğretimi, öğretim sonu değerlendirme ve izleme aşamalarından oluşmaktadır. BOY Stratejisi öğretimi; ön bilgileri harekete geçirme, tartışma, modelleme, rehberli uygulama ve bağımsız uygulamalar aşamalarında sunulmuştur. Öğretim aşamaları arası geçişler ölçüt temellidir. Ayrıca deney sürecinin başlama düzeyi ve BOY Stratejisi öğretimi aşamalarında değişiklik yapılmadan katılımcıların dilin kullanım işlevleri doğruluğu ve üretilen toplam farklı sözcük sayısı ölçümlenmiştir. Tüm değerlendirme koşullarında katılımcılara materyaller sunularak hikâye yazmaları istenmiştir. Katılımcıların yazdıkları hikâyelerde elementlere yer verme ve gelişmişlik durumları, hikâye kalitesi, dilin kullanım işlevleri doğruluğu ve üretilen toplam farklı sözcük sayısı puanlanmıştır. Veriler grafik üzerinde gösterilmiş ve görsel olarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, BOY Stratejisi ile sunulan yazma öğretiminin, ortaokul düzeyinde OSB olan öğrencilerin yazdıkları hikâyelerin elementleri, kaliteleri, uzunlukları, planlama ve toplam yazma sürelerini artırmada ve katılımcıların öğretim sonu kazanımlarını 2 ve 4 hafta sonra sürdürmelerinde etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, OSB'li öğrenciler, BOY Stratejisi ile sunulan hikâye yazma becerileri öğretimi sonunda edinimlerini anı türüne uygulayabilmişlerdir. Başlama düzeyi oturumlarına göre tüm katılımcıların anı elementleri puanında, anı kalitesinde, planlama ve toplam yazma sürelerinde artış olduğu ve daha uzun anı yazdıkları belirlenmiştir. Ayrıca araştırma bulguları, BOY stratejisi ile sunulan yazma öğretiminin, katılımcı öğrencilerin dilin biçim ve kullanım gelişimlerini ilerletmek için etkili olmadığını göstermiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen sonuçlar ise, BOY Stratejisi'ne yönelik öğrenci ve öğretmen görüşlerinin olumlu olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, ilişkili olduğu amaç başlıkları altında ilgili alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
This research aims to firstly determine the effectiveness of the Pick My Idea + Organize My Notes + Write and Say More (POW) Strategy on students with autism spectrum disorders for story-writing skills and maintaining these skills 2 and 4 weeks after teaching. Secondly, the effectiveness of teaching story-writing skills to students with ASD with the POW strategy on the total expressed number of different words and language usage functions was determined. Finally, the effect of the POW strategy on the story-writing skills of students with ASD was evaluated in terms of student and teacher views. Three boy students with a diagnosis of ASD at the secondary school level participated in the study. Students are between the ages of 12 and 13 and attend sixth grade. Two of the participants attend a full-time inclusion program in the general education classroom, and one is a special education student. All three of the participants receive support training in a private special education and rehabilitation center for two hours a week. Some prerequisites have been determined for the selection of the students participating in the research. These prerequisites are: a) Being diagnosed with ASD by the relevant state or university hospitals, b) Being at the secondary school level, c) Not having any additional disability, d) Reading the given text correctly without spelling, e) Story elements based on the story written from the rubric getting a score of at least 3 (20%), maximum 6 (40%), f) Having a mean utterance length of at least 3 and above 3, g) Volunteering of parents in their children's participation in the study. The research was carried out with the "A-B Pattern", one of the single-subject experimental research design. The experiment process; It consists of the stages of determining the starting level, teaching the POW Strategy, end-of-training evaluation and monitoring. POW Strategy teaching; presented in the stages of activating prior knowledge, discussion, modelling, guided practice, and independent practice. Transitions between teaching stages are criterion-based. In addition, the accuracy of the language usage functions of the participants and the total number of different words produced were measured without making any changes in the initiation level of the experiment process and the POW Strategy teaching stages. In all evaluation conditions, the participants were asked to write a story by providing materials. Inclusion of elements in the stories written by the participants and their development status, story quality, correctness of language usage functions and total number of different words produced were scored. The data were shown on the graph and analyzed visually. The research findings showed that the teaching of writing offered with the POW Strategy was effective in increasing the elements, quality, length, planning and total writing time of the stories written by students with ASD at secondary school level, and in maintaining the end-of-training achievements of the participants after 2 and 4 weeks. In addition, students with ASD were able to apply their acquisitions to the memoir type at the end of the story-writing skills teaching presented with the POW Strategy. According to the baseline sessions, it was determined that there was an increase in the memory elements score, memory quality, planning and total writing times of all participants, and they wrote longer memories. In addition, the research findings showed that the teaching of writing implemented by the POW strategy was not effective in advancing the form and usage development of the language of the participating students. The results obtained from the interviews show that the views of students and teachers towards the POW Strategy are positive. The research findings were discussed in line with the relevant literature under the related purpose titles.