Algılanan ekonomik güçlük ile benlik saygısı ve yaşam doyumu arasındaki bağlantıda anne-ergen ilişkilerinin aracı rolü
The mediational role of mother-adolescent relationships on the associations among perceived economic strain, self esteem and life satisfaction
Yazar: DURDANE GÜMÜŞTEN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN GÜRE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Benlik saygısı = Self esteem ; Ekonomik hayat = Economic life ; Ekonomik sorunlar = Economic problems ; Finansal sıkıntı = Financial distress ; Psikolojik uyum = Psychological adjustment ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Araştırmanın temel amacı, algılanan ekonomik güçlük ile ergenlerin benlik saygısı ve yaşam doyumu arasında anne-ergen ilişkilerinin aracı rolünü incelemektir. Bu amaç çerçevesinde araştırmada algılanan ekonomik güçlüğün kız ve erkek ergenin psikolojik iyiliği üzerindeki hem doğrudan hem de dolaylı etkileri aile stres modeli çerçevesinde sınanmıştır. 

Araştırmanın örneklemini Ankara kent merkezinde bulunan ilköğretim 6 ve 7. sınıflar ile ortaöğretim 9 ve 10. sınıflara devam eden 11 ile 16 yaşları arasındaki öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma, 539?u (% 52.1) kız ve 495?i (% 47.9) erkek toplam 1034 ergenden oluşmakta ve yaş ortalamaları 13.57?dir (S=1.78). Araştırmada ergenlere uygulanan soru formunda Algılanan Ekonomik Güçlük Ölçeği, Anne Davranış Ölçeği, Anne-Ergen İlişki Niteliği Ölçeği, Öğrenciler İçin Çok Boyutlu Yaşam Doyumu Ölçeği ve Benlik Algısı Ölçeği kullanılmıştır. 

Araştırmada, hem kız hem de erkek ergenlerin algıladığı ekonomik güçlüğün benlik saygısı ve yaşam doyumunun alt ölçekleri ile olumsuz yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Algılanan ekonomik güçlük ile benlik saygısı arasındaki ilişkide kızlarda, anneden algılanan destek ve demokratik kontrol ile olumsuz ve olumlu anne-ergen ilişkilerinin kısmi aracı rol oynadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Erkeklerde ise olumsuz ve olumlu anne-ergen ilişkilerinin tam aracı rol oynadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The study aims to explore potential mediators role of the mother-adolescent relationships on the association between perceived economic strain and psychological well-being. Both direct and indirect effects of economic strain have been tested for girls? and boys? psychological well-being within the framework of family stress model.

A total of 1049 students (X = 13.57; S = 1.78) between the ages of 11 and 16 (from the 6th, 7th, 9th and 10th grades); 547 of them (%52.1) girls and 502 of them (%47.9) boys. In this study, a scale form was used which included Perceived Economic Strain Scale, Parenting Behaviour Questionnaire, Quality of Parent-Adolescent Relationship Questionnaire, Self-Perception Profile for Adolescents and Life- Satisfaction Scale. 

Our findings have shown that perceived economic strain is negatively related to self-esteem and life satisfaction for girls and boys. For girls, negative and positive quality of mother-adolescent relationship and support and authoritative control partially mediate the association between perceived economic strain and self-esteem. For boys, however, it has also seen that the role of negative and positive quality of mother-adolescent relationship mediates the association between perceived economic strain and self-esteem.