Kalite ödüllerinin şirket performansına etkisi: Türkiye özelinde Tüsiad-Kalder ulusal kalite ödülü örneği
Effects of quality awards on organizational performance: The case of Turkish national quality award
Yazar: MUHARREM SAMANLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ERÇEK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Ana Bilim Dalı / Savunma Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kalite geliştirme = Quality improvement ; Kalite sistemi = Quality system ; Kalite yönetimi = Quality management

Özet:
Özellikle son 20 yılda popülerlikleri artan kalite ödülleri, ancak etkin bir kalite yönetimi ile rakabetçi avantajın sağlanabileceği fikrinin ürünü olarak ortaya çıkmaktadır. Küresel rekabetin her geçen gün daha da sertleştiği günümüz dünyasında ?kalite?, şirketlerin hayatta kalabilmek ve rakiplerine üstünlük sağlamak adına kullandıkları en önemli koz haline geldiğinden, kalite ödüllerine gösterilen rağbet de azımsanmayacak seviyededir. İlk olarak 1951 yılında, Japonya'da JUSE tarafından Deming Ödülü'nün uygulamaya konulmasıyla gündeme gelen kalite ödüllerinin birincil amacı, genelde kalite yönetimi uygulamalarının ve özelde de TKY yaklaşımının örgütlerde benimsenerek yaygınlaşmasını ve doğru şekilde uygulanmasını sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda 1987 yılında ABD'de MBNQA ve 1992 yılında Avrupa'da Avrupa Kalite Ödülü'nün ortaya çıkması diğer ülkelerde de ulusal kalite ödüllerinin oluşturulmasına öncülük etmiştir. Ülkemizde de 1993 yılında Kalder tarafından Tüsiad-Kalder Ulusal Kalite Ödülleri verilmeye başlanmıştır.Kalite ödülleri şirket bünyesinde yürütülen kalite yönetim faaliyetlerini ve iyileştirme çabalarını sundukları modeller ile somut ve sistematik bir yapıya kavuşturmaktadırlar. TKY yaklaşımının belirsiz formunu bir model etrafında biçimselleştirmeleri başarılı TKY örneklerinin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Bu çalışma kapsamında da kalite ödüllerinin örgütler üzerindeki etkisi Tüsiad-Kalder Ulusal Kalite Ödülü örneği üzerinden açıklanmaktadır. Ülkemizde örgütlerin Tüsiad-Kalder Ulusal Kalite Ödülü sürecine ?niçin?? ve ?nasıl?? girdikleri, bu sürecin sonucu olarak ne elde etmeyi bekledikleri ve ne elde ettikleri sorgulanarak kalite ödülünün ve ödül sürecinin şirket performansında ne tür ve ne yönde etkiler yarattığı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
As a result of the belief which states the best way of gaining competitive advantage is an effective quality management, quality awards have become more popular in last two decades. In today?s severe competitive world, quality is the most powerful instrument to achieve sustainable business success. Because of this situation, quality award participation is getting more popular among organizations. The primary aim of quality awards is to promote and to make common quality management applications, specifically TQM, through the business world. The very first quality award is Deming Prize, which has been established by JUSE in 1951. Afterwards, in 1987 MBNQA and in 1992 European Quality Award have set up in USA and in Europe respectively. These three major quality award programmes have been pioneer for other national quality awards through the world. In Turkey, Tüsiad-Kalder Natioanal Quality Award has been established in 1993, accordingly.Quality awards provide a systematic approach to quality management applications and efforts with their structured models. Formalisations of vague TQM concept within the structured model ensure the achievement of TQM system. In this study, the effects of quality awards and participation of award process on the organizational performance have been explained with the case of Turkish National Quality Award.