Düşürücü tip DA-DA dönüştürücünün gözlemleyici tabanlı integral geriadımlama sensörsüz kontrolü
Observer based integral backstepping sensorless control of buck converter
Yazar: GÜVEN BALTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI MEHMET GÜZEY
Erzurum Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Geçmişten günümüze kadar gelen süreçte teknolojik gelişmeler çok büyük bir yol katetmiştir. Bu teknolojik gelişmeler sayesinde kontrol sistemlerinde yeni eğilimler ortaya çıkmıştır. Sensörsüz kontrol bu yeni eğilimlerden biri olup günlük hayatımızda ve özellikle endüstriyel alanda kullanılan cihazları daha küçük boyutlu bir duruma getirmeyi amaçlamaktadır. Bunu yapabilmenin yolu da sistemde veya cihazlarda kullanılan eleman sayısını azaltmaktan geçmektedir. Eleman sayısının azaltılması sistemin güvenilirliğini artırabilir ve maliyetler düşürülebilir. Ayrıca sistemde kullanılmayan elemanın, kullanılması durumunda oluşturabileceği istenmeyen etkilerden de kaçınılmış olunur. Herhangi bir sisteme ait bir  tasarımın, yukarıda bahsedilen şekilde düzenlenmesi aşamasında devre dışı bırakılan elemanın, sistemin işlevselliğini olumsuz yönde etkilememesine kesinlikle dikkat edilmelidir. Sensörsüz kontrol tekniği bu duruma elverişlidir. Bu tez çalışmasında da düşürücü tip DC DC dönüştürücünün sadece çıkış geriliminin ölçüldüğü varsayılarak sensorsüz kontrolü yapılmıştır. Sistemin modellenmesi Matlab/Simulink ile yapılmış ve integral geriadımlama tekniği kullanılarak ani değişimlerde sistemin davranışı  gözlemlenmiştir. Ani değişimler sonucu elde edilen veriler, PI kontrolcü ile karşılaştırılmıştır. Çünkü her iki kontrol yönteminde aynı sayıda sensör kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, önerilen kontrol tekniğinin geleneksel kontrolcülerden çok daha iyi olduğunu açık bir şekilde göstermiştir. Ayrıca integratörün kullanılmasından dolayı ortaya çıkan aşımların etkisinden kurtulmak için, hibrid kontrol tekniği kullanılmıştır.

Abstract:
Technological developments have come a long way in the process from the past to the present. Technological developments have come a long way from the past to the present. Thanks to these technological developments, new trends have emerged in control systems. Sensorless control is one of these new trends and aims to bring the devices used in our daily life and especially in the industrial field to a smaller size. The way to do this is to reduce the number of elements used in the system or devices. Reducing the number of elements can increase the reliability of the system and reduce costs. In addition, the undesirable effects of the unused element in the system, if used, are avoided. Care must be taken to ensure that the disabled element does not adversely affect the functionality of the system when arranging a design of any system as mentioned above. The sensorless control technique is suitable for this situation. In this thesis, sensorless control of step-down type DC DC converter is carried out assuming that only the output voltage is measured. The modeling of the system was done with Matlab/Simulink and the behavior of the system in sudden changes was observed using the integral backstepping technique. The data obtained as a result of sudden changes were compared with the PI controller. Because the same number of sensors are used in both control methods. The obtained results clearly showed that the proposed control technique is much better than conventional controllers. In addition, the hybrid control technique was used to avoid the effects of overshoots caused by the use of the integrator.