Okul öncesi dönem çocuklarının akran şiddetine maruz kalma düzeyi, mizaç tarzı ve empatik becerilerinin incelenmesi
Investigation of pre-school children's exposure level to peer violence, temperament style and empathic abilities
Yazar: AYŞE NUR ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜMSER GÜLTEKİN AKDUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran = Peer ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Empatik beceri = Empathic skill ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocukların akran şiddetine maruz kalma düzeyi, mizaç tarzı ve empatik incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda; Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Etimesgut ilçe merkezinde bulunan bağımsız anaokullarına ve ilkokulların bünyesindeki anasınıflarına devam eden 48 ay ve üzeri çocuklar oluşturmuştur. Evrenden basit tesadüfi örnekleme metodu ile en az 95 denek sayısı belirlenmiş olup, ulaşılan 128 çocuk araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada çocuklara ilişkin demografik verilerini elde etmek amacıyla "Çocuklar için Genel Bilgi Formu", akran şiddetine maruz kalma düzeylerini belirlemek için "Akran Şiddetine Maruz Kalma Ölçeği", çocukların mizaç tarzlarını belirlemek için " Çocuklar için Kısa Mizaç Ölçeği" ve çocukların empati düzeylerini belirlemek için "Sullivan Çocuklar İçin Kısa Empati Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPPS 20 paket programında, bağımsız değişkenlerin kategori sayısına göre, bağımsız örneklemler için t testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi ile analiz edilmiş olup; anlamlı çıkan farklılıklarda, grup farklılıklarını inceleyebilmek amacıyla Bonferroni testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Yapılan istatistiklerde anlamlılık düzeyi olarak 0,05 seçilmiştir. Araştırma
sonucunda akran şiddetine maruz kalma düzeyinin; çocuğun yaşı, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu, aile tipi, baba mesleği değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği; bununla birlikte, çocukların mizaç tarzı tepkisellik boyutu puanlarının; ailedeki çocuk sayısı, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu ve aile tipi değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Çocukların empatik beceri düzeylerinin ise; anne öğrenim durumu ve aile tipi değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Araştırma sonucunda; çocukların akran şiddetine maruz kalma düzeyi ile tepkisellik alt boyutu ve empatik beceri düzeyi ile sıcakkanlılık alt boyutu arasında pozitif, anlamlı düşük bir ilişki bulunduğu saptanmıştır. Ayrıca ritmiklik alt boyutu ile tepkisellik alt boyutu arasında, şiddete maruz kalma düzeyi ile sebatkarlık alt boyutu arasında ve şiddete maruz kalma düzeyi ile empatik beceri düzeyi arasında negatif anlamlı, düşük bir ilişki bulunduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler : Okul öncesi dönem, akran şiddeti, mizaç, empatik beceri

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the effects of the level of exposure to same age violence of pre-school students on their temperament styles and empathic skills. In this context, the universe of the research is constituted by the students who are 48 months and older and attending the kindergartens and kindergartens classes that are a part of elementary schools in Etimesgut district of Ankara province in the academic year of 2015-2016. At least 95 experimental subjects have been identified out of the universe by the simple random sampling method, and 128 children that have been reached have constituted the sample of the research. In the research, "General Information Form for Children" for obtaining the demographic data of the children, "Same Age Violence Exposure Scale" for identifying the exposure to violence by the children of the same age, "Short Temperament Scale for Children" for identifying the temperament styles of the children, and "Sullivan's The Empathy Scale for Children" for identifying the empathy levels of the children. The Data obtained has been analyzed with t test and One-Way Analysis of Variance for independent samples according to the category numbers of the independent variables in the SPPS 20 Package Program, and Bonferroni Test has been used in order to examine the group differences for significant differentiations. The relationship between the variables have been examined by Pearson Product-Moment Correlation Coefficient. Level of significance has
been chosen as 0,05 in the statistics. Research result shows that the level of exposure to same age violence differs significantly in terms of statistics according to the age of the child, educational background of the mother, educational background of the father, family type and father's occupation variables. In addition, it is determined that the temperament style reactiveness magnitude points of the children shows significant differences statistically according to number of children within the family, educational background of the mother, educational background of the father and family type variables. As for the levels of empathic skills of the children, it is determined that they show significant differences statistically according to the educational background of the mother and family type variables. According to the result of the research, it is determined that a positive, significant low relationship is present between the level of exposure to same age violence and reactiveness sub-dimension, and between the level of empathic skills and friendliness sub-dimension of the children. Furthermore, it is determined that a negative, significant low relationship is present between rhythmicity sub-dimension and reactiveness sub-dimension, between level of exposure to violence and tenaciousness sub-dimension, and between level of exposure to violence and level of empathic skills.
Key Words : Preschool education, children's temperament, violence, empathic skills.