Haruki Murakami'nin romanlarında öteki ve gölge
Other and shadow in the novels of Haruki Murakami
Yazar: AYTEMİS DEPCİ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CAN ERKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Gölge = Shadow ; Japon edebiyatı = Japanese literature ; Jung, Carl Gustav = Jung, Carl Gustav ; Lacan, Jacques = Lacan, Jacques ; Murakami, Haruki = Murakami, Haruki ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Roman = Novel

Özet:
Murakami'nin romanlarında gözlemlenen modern dünya insanı küreselleşmenin etkisi, Japon toplumunun aşırı bir üretim ve tüketim toplumu haline gelmesi ve toplumsal sistemin aşırı baskılayıcı gücü yüzünden bireyselleşme arzusu duyarak "öteki" benlikleri ile çatışma yaşarlar.
Murakami'nin kahramanının sıradan yaşamında ansızın onu gizemli bir amaca yönlendirecek bir güç ortaya çıkar. Hayatında bir şeylerin eksikliğini hisseden kahraman "öteki" ile iletişime geçeceği diğer tarafa tehlikeli bir yolculuk yapar. Yaşadığı bu sıra dışı ve gizemli yolculuk sonucunda fantastik bir dünyada bütünlüğe ulaşma arzusu duyar. Kahraman, bu yolculukta karanlık tarafı olan diğer benliği, başka bir deyişle 'Gölge'si ile karşılaşıp sonunda dış dünyaya geri döner. 
Tezde, Murakami'nin romanlarındaki "öteki" ve "gölge" kavramlarını çözümlemek için psikanalist kuramlardan olan Jung'un ve Lacan'ın teorileri birlikte uygulanmaktadır. Kahramanlarda gözlemlenen tamamlanmamışlık, parçalanma,  yabancılaşma ve yitirmişlik duygularının neden ortaya çıktığı ve bu duyguların "öteki" ve "gölge" kavramları ile ilişkisi irdelenmektedir.
Birey olarak kim olduğunu anlamak isteyen özne bunun için "öteki'"ne gereksinim duyar.  Böylece bütünlük duygusu kazanmayı arzulayan özne, kendisine bütünlük sağlayan "öteki" ile benliğini kurar. Tezde, Murakami'nin romanlarında genel olarak, kahramanların ötekini aramaları ve ötekine duyulan arzunun ne şekilde ortaya çıktığı Lacan'ın psikanaliz kuramı ile ele alınmaktadır. Murakami'nin romanlarındaki olay örgüsü ile birlikte karakterler analiz edilerek ve romanda kullanılan metaforlara odaklanılarak Lacan'ın modeli ışığında Murakami yazınındaki "öteki" kavramı açıklanmaktadır.
Murakami'nin eserlerindeki kahramanlar bireyselleşme yolculuklarını "gölge"leri olmadan elde edemezler. Murakami'nin karakterleri gölge arketipinin yanı sıra Jung'un ortaya koyduğu anima-animus, yaşlı adam, persona, öz gibi diğer arketipsel semboller ile birlikte çözümlenmektedir.  Bu arketipler ile Murakami'nin roman kahramanları irdelenerek, kahramanların benlik çatışması yaşamasının nedenleri ortaya konmaktadır.

Abstract:
Protagonists observed in the novels of Murakami have a conflict with their other selves by the effect of globalization, overproductivity and consumerism of Japanese society, and due to the exceedingly repressive power of the social system, they desire to have individuality.   
In the ordinary life of Murakami's hero, suddenly a force comes out that will lead him to a mysterious purpose. The protagonist who feels like something is lacking in his life makes a dangerous journey to the other side where he will contact with the "other". As a result of this extraordinary and mysterious journey he takes, he wants to reach an integrity in this fantastic world. In this journey, the protagonist meets his other self, his dark side, in other words, his "shadow", and finally returns to the outside world.
In this dissertation, psychoanalytic theories of Jung and Lacan have been applied together to scrutinize the terms of "other" and "shadow" in Murakami's novels. In the study, the reasons of the feelings of incompleteness, fragmentation, alienation and loss appeared in the characters and the relationship of these feelings with "other" and "shadow" terms have been examined.  
The subject who wants to understand who he is as an individual needs the other. In this way, the subject who desires to gain a sense of wholeness constructs his self with the "other" that provides him integrity. In the thesis, generally, protagonist's search of the other and the desire for the other in the novels of Murakami, has been dealt with by Lacan's psychoanalytic theory.  In the light of Lacan's model, the term "other" in Murakami's literature has been explained by analyzing the characters in Murakami's novels along with the plot and the metaphors used in the novel.
The protagonists of Murakami's works cannot obtain their journey of individualization without their "shadow". The characters of Murakami have been explored with the shadow archetype which Jung reveals, as well as other archetypical symbols such as anima-animus, wise old man, persona and self. Murakami's characters have been examined with these archetypes and the reasons of self-conflict they suffered from have been revealed.