Diz osteoartritli hastalarda kuvvet antrenmanının fonksiyonel performans ve sensorimotor değişiklikler üzerine etkisi
Effect of strength training on functional performance and sensorimotor variables in patients with knee osteoarthritis
Yazar: GÜLŞAH ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. N. FÜSUN TORAMAN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç; Araştırmanın amacı, diz Osteoartritli [OA] bayanlarda, kuvvet antrenmanının eklem pozisyon duyusu, dokunma duyusu ve fiziksel performans üzerindeki etkisini ve açık kinetik zincir [AKZ] antrenmanı ile kapalı kinetik zincir [KKZ] antrenmanı arasındaki etki farkını belirlemektir.Yöntem; çalışmaya 50-74 yaş arası, bayan, bilateral grade 1-3 diz osteoartritli, günlük aktivitelerde bağımsız ve gönüllü olan; görme ve işitme bozukluğu, algılama ve kavrama sorunu, santral sinir sistem hastalığı, diyabet, kronik hastalığı, multiple kas-iskelet sistem yakınması olmayan, son 1 yıldır fizik tedavi programı veya fiziksel antrenman programına katılmayan 46 bayan katılmıştır. Hastalar açık kinetik zincir [AKZ, n=16] antrenman grubu, kapalı kinetik zincir [KKZ, n=16] antrenman grubu ve kontrol grubu [K, n=10] olarak, 3 farklı gruba ayrılmış ve araştırma 42 hasta ile tamamlanmıştır. KKZ ve AKZ grubuna 12 hafta süreyle kuvvet antrenmanı uygulanmıştır. Kısa Form-36 [KF-36], WOMAC yaşam kalitesi indeksi, 6 dakika yürüme testi, 30 saniye sandalyeye otur-kalk testi, 15 m kalk ve git testi, merdiven çıkma ve inme testi, antropometrik ölçümler, statik ve dinamik denge testleri, eklem pozisyon duyusu ve dokunma duyusu ölçümleri, antrenmandan önce, 6. haftada ve 12. haftada uygulanmıştır. 12 haftalık değişim, tekrarlı ölçümde iki yönlü varyans analizi testi [ANOVA] ve iki yönlü kovaryans analizi testi [ANCOVA] 3 [zaman] x 3 [grup] ile yapılmıştır. Zaman periyotları arasındaki fark, Bonferroni düzeltmeli varyans analizi; zaman ile antrenman yöntemleri arasında etkileşim ve grup farkı, varyans analizi ve post hoc Tukey testi ile çözümlenmiştir. Sonuçlar, aritmetik ortalama (standart sapma) ile sunulmuş, p<.05 değerler önemli olarak kabul edilmiştir.Sonuç; alt ekstremite kuvveti, merdiven inme süresi; WOMAC ağrı, tutukluk, fonksiyon, toplam puanları ile KF-36 fiziksel fonksiyon, beden ağrısı, sosyal fonksiyon, mental sağlık, canlılık ve genel sağlık puanı; göz açık statik denge performansı; dominant bacak diz dokunma duyusu ve dominant olmayan bacak diz dokunma duyusunun, kontrol grubuna göre anlamlı olarak iyileştiği saptanmıştır (p<.05). Antropometrik ölçütlerin; dominant ve dominant olmayan bacak diz eklem pozisyon duyusunun, göz kapalı statik denge, dinamik denge, yürüme hızı ve 6 dakika yürüme mesafesinin kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı iyileşme göstermediği tespit edilmiştir (p>.05). Kontrol grubunda bütün parametrelerde anlamlı iyileşme olmamıştır (p>.05).Anahtar Kelimeler:Propriosepsiyon, fiziksel performans, açık kinetik zincir, kapalı kinetik zincir alıştırma

Abstract:
Objective; the purpose of present study was to determine the effects of strength training on sensorimotor function and functional performance in women with knee osteoarthritis.Methods; Selected subjects were evaluated and the subjects who had no visual/auditory and cognitive disorders, central nervous system disease, diabetes, multiple musculoskeletal problems, who did not participate to any physical therapy and exercise program in the previous 1 year, who had bilateral grade 2-3 knee osteoarthritis according to American College of Rheumatology criteria, who had no contraindication for training voluntarily were participated in the study. The participants were randomly assigned to three groups: open kinetic chain training group (OKC, n=16), closed kinetic chain training group (CKC, n=16), and control group (C, n=10). OCC group and CKC group were participated to strength training for 12 weeks. Short Form-36 [SF-36], WOMAC Score, 6 minute walking test, 30s chair sit?stand test, 15m get up and go test, stairs ascend, stairs descent, anthropometric measurements, balance test, joint position sense, tactile sense were be measured at baseline, at 6 week of training and at the end of the training (12 week). Since participants were measured three times during 12-week training period, a 3 x 3 (Time x Group) design was used with Repeated measures ANOVA and Repeated measure ANCOVA. Bonferroni correction was used to determine differences between the time periods. Interaction between training methods and groups differences were evaluated by variance analyses and Tukey?s post hoc test.Results; Lower extremity strength, stairs descent, WOMAC pain, stiffness, function, total score and SF-36 physical function, body pain, social function, mental health, vitality and general health score; static balance (open eyes); dominant leg knee tactil sense and non-dominant leg knee tactile sense were improved significantly in study group according to the control group (p<.05). No significant differences in anthropometric measurements, dominant and non-dominant leg knee joint position sense, static balance (colsed eyes), dynamic balance, walking speed and 6 minute walking test were found when compared with control group (p>.05). There were no significant differences score in any of above variables in the control group(p>.05).Key words:Proprioception, physical performance, closed kinetic chain and open kinetic chain exercise