Fen bilgisi öğretmen adaylarının üst bilişsel farkındalıkları ve karar verme stillerinin karar verme becerilerine göre incelenmesi
An examining of the metacognitive awareness and decision-making styles of science teacher candidates according to their decision-making skills
Yazar: ASLIHAN SAKALLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA BOZKURT ALTAN
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Farkındalık = Awareness ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Karar verme = Decision making ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; Öğretmenler = Teachers ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adayının üst bilişsel farkındalıkları ve karar verme stillerinin karar verme becerilerine göre göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında sekiz farklı devlet üniversitesinin Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilgisi Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dalı birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarda öğrenim gören 604 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Akın, Abacı, Çetin (2007) tarafından uyarlanan Üstbiliş Farkındalık (BÖF) ölçeği, Taşdelen (2002) tarafından uyarlanan Karar Verme Stilleri Ölçeği (KVSÖ) ve Bozkurt (2014) tarafından öğretmen adayları için uyarlanan Karar Verme Beceri Testi (KVBT) ile toplanmıştır. Araştırmada öğretmen adaylarının çoğunlukla orta düzeyde, bir kısmının yüksek daha az bir kısmının da düşük düzeyde karar verme becerisine sahip olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının kendilerini çoğunlukla rasyonel karar verme stilinde en az ise kaçınma karar verme stilinde değerlendirdikleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının üst bilişsel farkındalıklarının çoğunlukla orta düzeyde, bir kısmının yüksek daha az bir kısmının ise düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir.  . Öğretmen adaylarının karar verme beceri düzeyi yüksek olanların rasyonel karar verme stili ölçümlerinin düşük ve orta düzey olanlardan; karar verme beceri düzeyi orta olanların ise düşük olanlardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca karar verme beceri düzeyi yüksek olanların düşük olanlara göre kaçınma ve anlık karar verme stili ölçümlerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının sezgisel ve bağımlı karar verme stilleri ölçümlerinin karar verme beceri düzeyine göre farklılık göstermemiştir. Öğretmen adaylarının karar verme beceri düzeyine göre üst bilişsel farkındalıklarının değişmediği tespit edilmiştir. Üst bilişsel farkındalık düzeyine göre rasyonel ve sezgisel karar verme stili ölçümünün arttığı kaçınma karar verme stili ölçümünün azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The present research aims to examining the metacognitive awareness and decision-making styles of science teacher candidates according to their decision-making skills. The relational screening model, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group of the research consisted of 604 teacher candidates studying in the first, second, third and fourth years of the Department of Science Education, Division of Mathematics and Science Education, Faculty of Education of eight different state universities in the 2017-2018 academic year. The data of the study were collected using the Metacognitive Awareness scale adapted by Akın, Abacı & Çetin (2007), the Decision Making Styles Scale adapted by Taşdelen (2002), and the Decision Making Skill Test adapted by Bozkurt (2014) for teacher candidates. It was found out in the study that the decision-making skill of most of the teacher candidates was at an average level, while it was high for some of them and less for others. It was determined that teacher candidates considered themselves to have the rational decision-making style the most and the avoidant decision-making style the least. The metacognitive awareness of most of the teacher candidates was revealed to be at an average level, while it was at a high level for some of them and less for some others. The rational decision-making style values of those teacher candidates who had a high level of decision-making skill were shown to be higher than those with a low or average level; and the values of those with an average level of decision-making skill were higher compared to those with a low level. It was also shown that the avoidant and spontaneous decision-making style values of those with a high decision-making skill were lower than those with a low decision-making skill. The intuitive and dependent decision-making style values of science teacher candidates did not differ according to the level of their decision-making skill. It was determined that the metacognitive awareness of teacher candidates did not change according to the level of their decision-making skill. The conclusion was that the rational and intuitive decision-making style values increased and the avoidant decision-making style values decreased according to the metacognitive awareness.