Okul öncesi çocuklarının farklı temalarla yaptıkları resimlerin göstergebilimsel  olarak incelenmesi
Analysing of pictures which pre-school children draw with different themes as semiological
Yazar: MİNE KARANFİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ENVER YOLCU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gösterge bilim = Semiotics ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Resimler = Pictures ; Sanat eğitimi = Art education ; Çocuk resimleri = Children's paintings

Özet:
Çocuk resimleri, çocukların iç dünyalarını yansıtan dış dünya ile arasında bağlantı kuran bir araçtır. Çocuklar birçok nedenle resim yapar. Bazı çocuklar resim yapmayı sever ve bundan zevk alır. Aynı zamanda çocuklar resmi bir iletişim aracı olarak kullanırlar. Kendilerini sözel olarak ifade edemediklerini düşünen çocuklar, kendi öznel düşüncelerini, duygularını ve algılamalarını görsel bir dil ile ifade etme yolu olarak resim yapmayı seçerler. Çocukların resimlerinde kullanmış oldukları imgelerin, ne anlama geldiklerini anlamlandırabilmek için, çocuk resimleri üzerinde konuşmaları, resimlerini betimlemeleri istenir. Çocuklar ile resimleri üzerinde yapılan görüşmeler, yapmış oldukları resimlerin arka planında yatan birçok şeyi dile getirmesi için çocuğu cesaretlendirir. Fakat bazı çocuklar resimlerini yaparken ve yorumlarken yorumları yüzeysel boyutta kalabilir. Bu nedenle çocuk resimlerinin göstergebilimsel analizi çocukların resimlerinin anlaşılması açısından önemli katkılar sağlar. 
Araştırmanın temel amacı, okul öncesi çocukların farklı temalarla yapmış oldukları resimlerin göstergebilimsel olarak incelemektir. Araştırma, 2018-2019 Eğitim-Öğretim bahar yarıyılında, Çanakkale ili merkezinden seçilen bir ilköğretim okulunda eğitim gören 6 yaş (72 aylık) grubu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, verilerin çözümlenmesi ve amaca uygun bir derinleşme sağlanabilmesi için, 58 katılımcı içinden olasılığa dayalı örnekleme türünden basit tesadüfî örnekleme ile 5 kız ve 5 erkek toplam 10 öğrenci seçilerek oluşturulmuştur. Uygulamaya, 2013 Milli Eğitim Bakanlığı "Okul Öncesi Etkinlik Programı"na uygun olarak 9 haftalık  (Bireysel Etkinlik) planlarla başlanmıştır. Nitel araştırma türünden Olgubilim (Fenomoloji) deseni ile desenlenen araştırmanın verileri, 9 hafta süresince öğrencilere verilen farklı temalar ile yapılan resimler ve öğrenciler ile gerçekleştirilen yapılandırılmamış görüşmeler yoluyla toplanmış ve göstergebilimsel analiz tekniğiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin verilen farklı temalarla yapmış oldukları resimlerinde öznel ve kültürel değerlere yer verdikleri; kullandıkları gösteren, gösterge ve gösterilenlerin benzerlik taşıdığı görülmüştür. Kızların resimlerinde kullandıkları gösteren, gösterge ve gösterilen üçlemeleri ile erkeklerin resimlerinde kullandıkları üçlemelerin çözümlemelerinde farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Children's pictures are a tool that reflecting their inner world of children constituted connects between children with the outside world. Children paint with many reasons. Some children like draw a picture and take pleasure from it. Also children use picture as means of communication. Children who think that they cannot express themselves verbally; They choose to paint as a way of expressing their subjective thoughts, feelings and perceptions in a visual language. In order to make sense of what the icons used by the children in their paintings mean what they mean, they are asked to talk about the children's pictures and to describe their pictures. Unstructured interviews committed  on  their paintings with children, encourage of the child to express many things that lie behind their paintings. However, when some children create and interpret their pictures, their comments may remain superficial. For this reason, the semiotics approach makes important contributions in terms of analyzing children's pictures.
The main purpose of the research is to analyze  as semiotic the pictures of preschool children maked from different themes. The study was carried out in the spring semester of the 2018-2019 Education-Education  Semester in a 6-year-old group (72 months) studying at a primary school selected from the center of Çanakkale. The study group was formed by selecting 10 students, 5 girls and 5 boys, with simple random sampling, which is one of the probabilistic sampling among 58 participants in order to analyze the data and provide a deepening suitable for the purpose. Implementation was started with 9-week (Individual Activity) plans in line with the 2013 Preschool Activity Program of the Ministry of National Education. The data of the research, which was carried out with the Phenomenology method, which is a qualitative research type, were collected through different themes given to students during 9 weeks and interviews with students and analyzed by semiotic analysis technique. As a result of the research, it was seen that the students show the subjective and cultural values in their paintings that they have made in different paintings and the similarities of the indicators and the ones shown in the paintings. It is observed that there are differences in the analysis used by the girls in their paintings and in the paintings of the boys. It is thought that the results of the study contribute to  both the learning of the students' own inner worlds, the environment and the situations that the child cannot express in his / her desire to reflect and develop the techniques of the child.