Kocaeli Üniversitesi Hastanesi polikliniklerine başvuran hasta yakınlarının uyku kalite durumu ile uyku hijyen davranışları, anksiyete ve depresyon ilişkisi
The relationship between the sleep quality status and sleep hygiene behaviors, anxiety and depression of the relatives of the patients who applied to Kocaeli University Hospital Polyclinics
Yazar: ONUR ŞEN
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Uyku, zihnin ve bedenin dinlendiği geçici bir bilinçsizlik durumudur. Uyku, insan vücudunda ruhsal ve bedensel sağlık üzerine yüksek önem taşır. Günlük hayatımızda iş ve sosyal çevremiz üzerine de oldukça etki eder. Uykunun kötüleşmesi ile pek çok sağlık sorunu, günlük işlerde aksamalar, kazalar görülmektedir. Ayrıca fark etmeden yaptığımız pek çok davranış da uykumuzu etkilemektedir. Toplum tarafından önemi benimsenmelidir. Biz de çalışmamızda katılımcıların uyku kalitesi durumunu ve buna etki edebilecek faktörlerin ilişkisini saptamayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. 15 Ekim 2020 ile 01 Ocak 2021 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi polikliniklerinde hasta yakınları ve onların ulaşabilecekleri çevrelerindeki kişiler ile yapılmıştır. 713 kişinin katılımıyla yapılmıştır. Katılımcılara demografik ve genel bilgiler için sorular, Yaygın Anksiyete Bozukluğu – 7 ölçeği, Hasta Sağlık Anketi – 9 ölçeği, Uyku Hijyen İndeksi ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ölçeği sorulmuştur. İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS 20.0 paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan 713 kişinin %46.6'sı erkek, %53.4'ü kadın cinsiyettedir. Katılımcıların yaş ortalaması 34.5 yıldır, ortanca değeri 30 yıldır (min:18, max:92). Katılımcıların %40.4'ü bekar, %1.5'i dul, %58.1'i evlidir. Katılımcıların %17.8'i vardiyalı işte çalışmaktadır. Kronik hastalığı olanların oranı %18.2, sürekli ilaç kullananların oranı %14.7'dir. Katılımcıların %3.4'ü uyku hastalığının olduğunu belirtmektedir. Katılımcıların %23.6'sı sigara içmektedir. Katılımcıların %63.8'inin uyku kalitesi iyi, %36.2'sinin uyku kalitesi kötü bulunmuştur. Uyku kalite indeksinden alınan puanlar ortalaması 5.16, ortanca değeri 4 (min:0, max:16) şeklindedir. Çalışmaya katılanların anksiyete ve depresyon şiddetleri arttıkça uyku kalitesinin bozulduğu tespit edilmiştir, bu bozulma istatistiksel olarak da anlamlıdır. Yaş ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı çok zayıf bir ilişki saptanmıştır. Kadınların uyku kaliteleri erkeklere göre daha kötü bulunmuştur. Evlilerin uyku kaliteleri daha iyidir. Sigara içme durumu, vardiyalı çalışma durumu ve yakın akrabada uyku hastalığı durumu ile uyku kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır. Kronik hastalığı olanların, sürekli ilaç kullanımı olanların ve depresyon tanısı olanların uyku kaliteleri anlamlı olarak daha kötü bulunmuştur. Uyku hijyen davranışlarına dikkat etmeyenlerin uyku kaliteleri anlamlı olarak daha kötü bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmada katılımcıların 3'te biri kalitesiz uyku uyumaktadır. Kadınların ve bekar katılımcıların uykuları daha kalitesizdir. Sigara içenlerin, vardiyalı çalışanların uykuları daha kalitesizdir. Kişilerin anksiyete, depresyon durumları var oldukça ve şiddetleri arttıkça uyku kalitesiz yönde etkilenmektedir. Uyku hijyen davranışlarına dikkat edilmesi ve bu davranışların uygulanması uykunun kalitesini artırmaktadır. Sonuç olarak toplum uyku hakkında bilinçlendirilerek, daha kaliteli uyku ve sonucunda daha kaliteli yaşam sağlanabilir.
Anahtar kelimeler: uyku kalitesi, anksiyete, depresyon, uyku hijyeni, yetişkin

Abstract:
Objective: Sleep is a temporary state of unconsciousness in which the mind and body rest. Sleep has a high importance on mental and physical health in the human body. In our daily life, it has a great impact on our business and social environment. Many health problems, disruptions in daily work and accidents are seen with worsening of sleep. In addition, many behaviors we do without realizing affect our sleep. Its importance should be recognized by the society. In our study, we aimed to determine the sleep quality status of the participants and the relationship of the factor that may affect this.
Method: Our study is a descriptive study. It was conducted between 15 October 2020 and 01 January 2021 in the outpatient clinics of Kocaeli University Medical Faculty Hospital with the relatives of the patients and the people around them. It was made with the participation of 713 people. The participants were asked questions for demographic and general information, Generalized Anxiety Disorder – 7 scale, Patient Health Questionnaire – 9 scale, Sleep Hygiene Index scale and Pittsburgh Sleep Quality Index scale. Statistical evaluation was made with IBM SPSS 20.0 package program.
Results: Of the 713 people participating in the study, 46.6% were male and 53.4% were female. The average age of the participants is 34.5 years, the median value is 30 years (min:18, max:92). 40.4% of the participants are single, 1.5% are widows and 58.1% are married. 17.8% of the participants work in shifts. The rate of those with chronic disease is 18.2%, the rate of those who use drugs continuously is 14.7%. 3.4% of the participants state that they have a sleeping sickness. 23.6% of the participants smoke. The sleep quality of 63.8% of the participants was found to be good, and the sleep quality of 36.2% was found to be bad. The average of the scores obtained from the sleep quality index is 5.16, the median value is 4 (min:0, max:16). It was found that sleep quality deteriorated as the anxiety and depression intensities of the study participants increased, and this impairment is statistically significant. A very weak statistically significant relationship was found between age and sleep quality. The sleep quality of woman was found to be worse than men. The sleep quality of married people is better. There is a significant relationship between sleep sickness in close relatives, smoking status, shift work status and sleep quality. The sleep quality of those who did not pay attention to their sleep hygiene behavior was found to be significantly worse. The sleep quality of those with chronic diseases, continuous medication use and depression diagnosis was found to be worse.
Conclusion: In this study, one third of the participants sleep poorly. The sleep of women and single participants is poorer. The sleep of smokers and shift workers is poorer. As people have anxiety, depression and their intensity increases, sleep is affected in a poor quality. Paying attention to sleep hygiene behaviors and applying these behaviors increase the quality of sleep. As a result, by raising awareness of the society about sleep, better quality sleep and consequently a higher quality of life can be provided.
Key words: sleep quality, anxiety, depression, sleep hygiene, adult