Scorzonera parvıflora JACQ. üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical Studies on Scorzonera parviflora JACQ.
Yazar: UFUK ATAMAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM BAHADIR ACIKARA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidan kapasite = Antioxidant capacity ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Scorzonera L. = Scorzonera L. ; Scorzonera parviflora = Scorzonera parviflora

Özet:
Dünyada çok geniş bir kültürü olan Asteraceae yani papatyagiller familyasının bir üyesi olan Scorzonera parviflora tuzlu toprağı seven 800-1500 m rakımlarda yetişen çok yıllık otsu bir bitkidir. Tuzlu bataklıkları seven bu tür İspanya'dan Balkanlar'a, Balkanlar'dan Anadolu ve Orta Asya'ya kadar birçok çoğrafya da yetişmektedir. S. parviflora diğer Scorzonera türleri gibi Avrupa, Asya ve Türk geleneksel tıplarında mide rahatsızlıkları, ağrı kesici, göğüs hastalıkları, böbrek hastalıkları, hipertansiyon ve diyabet gibi pek çok hastalıkta kullanılmaktadır. Çalışmamızda Scorzonera parviflora'nın kök kısımları metanol ile ekstraksiyonu yapılmış ve kolon kromatografisi ve YPSK kullanılarak izolasyon çalışmaları yapılmıştır. İzole edilen bileşiğin yapısının çözümlenmesinde 1H-NMR ve SK/KS spektroskopik tayin yöntemleri kullanılarak SPKEA-1, SPKEA-2 ve SPKEA-3 bileşikleri tespit edilmiştir. Sıvı-sıvı ekstraksiyon sonucunda elde edilen kloroform, etil asetat, petrol eteri ve su fazlarının ve kolon kromatografisi sonucu elde edilen fraksiyonların antioksidan aktiviteleri ABTS ve DPPH radikallerini süpürme kapasitelerine bakılarak incelenmiş, etil asetat fazının yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu tespit edilmiş ve o fazdan izole edilen bileşiklerden SPKEA-1'in skopolin bileşiği olduğu tespit edilmiştir. İzole edilen SPKEA-2 bileşiğinin ise diğer bileşiklere nazaran en yüksek antioksidan aktiviteye aktiviteye sahip olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Scorzonera parviflora, a member of the Asteraceae family, which has a very wide culture in the World, is a perennial herbaceous plant that grows at 800-1500m altitudes that loves salty soil. This species, which likes salt marshes, grows in many geographies from Spain to the Balkans, from the Balkans to Anatolia and Central Asia. Like other Scorzonera species, S.parviflora is used in many diseases such as stomach ailments pain relief, chest diseases, kidney diseases, hypertension and diabetes in European, Asian and Turkish traditional medicine. In our study, the root parts of Scorzonera parviflora were extracted with methanol and isolation studies were carried out using column chromatography and HPLC. In the analysis of the determination of the structures of isolated compounds, SPKEA-1, SPKEA-2 and SPKEA-3 compound was determined by using 1H-NMR and LC/MS spectroscopic determination methods. As a results of liquid-liquid extraction, chloroform, ethyl acetate, petroleum ether and water phases and 13 fractions were obtained as a result of column chromatography. The antioxidant activities of the phases and fractions were examined by looking at their ABTS and DPPH radical scavenging capacities. It was determined that the ethyl acetate phase had high antioxidant activity and SPKEA-1, one of the compounds isolated from that phase, was determined to be a scopoline compound. It was observed that the isolated SPKEA-2 compound had the highest antioxidant activity compared to the other compounds.