Kuzularda kulak küpesi uygulamasının refah açısından değerlendirilmesi
Welfare assessment of ear tags application in lambs
Yazar: MURAT KARAKUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERDA KARAKUŞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, metal ve plastik uçlu kulak küpeleri ile elektronik kulak küpelerinin enfeksiyon oluşumu üzerine etkisini termal kamera ile belirlemek ve kuzuların davranışsal tepkilerini inceleyerek küpe uygulamasını hayvan refahı açısından değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmanın hayvan materyalini, ortalama 6 aylık yaşta 90 baş Akkaraman kuzusu oluşturmuştur. Birinci grup kuzuların (n=30) sağ kulağına metal uçlu küpe ve sol kulağına elektronik küpe takılmıştır. İkinci grup kuzuların (n=30) sağ kulağına plastik uçlu küpe ve sol kulağına elektronik küpe takılmıştır. Üçüncü grup kuzular (n=30) ise kontrol grubu olarak bırakılmıştır.
Kulak küpesi uygulamasından önce hayvanların sağ ve sol kulağının kızılötesi termografi yöntemi ile termal sıcaklıkları kaydedilmiştir. Küpe uygulamasından sonraki 1, 4, 10 ve 30. günlerde ölçümler tekrarlanmıştır. Sıfır, 1, 4, 10 ve 30. gün termal sıcaklık değerleri metal uçlu küpe takılan kuzularda sırasıyla 14.60, 23.20, 23.77, 20.36 ve 17.61 °C (P<0.001); plastik uçlu küpe takılan kuzularda 15.69, 21.50, 20.42, 18.00 ve 16.39 °C (P<0.001); elektronik küpe takılan kuzularda 15.17, 29.47, 27.49, 25.93 ve 20.61 °C (P<0.001) olarak belirlenmiştir.  
Çalışmada, metal ve plastik uçlu kulak küpelerine göre elektronik küpeler daha fazla yangısal reaksiyona neden olmuştur. Plastik uçlu kulak küpeleri daha az soruna yol açtığı için uygulamada metal uçlu geleneksel kulak küpelerine tercih edilebileceği söylenebilir. Kızılötesi termografi yöntemi, kulak küpesi uygulamasının neden olduğu yangısal reaksiyonlar ve enfeksiyonun erken teşhisinde yararlı bir araç olarak kullanılabilir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect on the formation of infection of ear tags with metal and plastic tipped and electronic ear tags using infrared thermography and to evaluate the effect on welfare by examining behavioral responses of the lambs. Animals used in the study consisted of 90 lambs at an average of 6 months of age. It was attached to the metal-tipped ear tags on right ear and electronic ear tags on left ear of lambs in the first group (n=30). The plastic-tipped ear tags on right ear and electronic ear tags on left ear of lambs in the second group (n=30) was attached. The third group lambs were left as a control group.
Thermal temperatures of the right and left ears of the lambs were recorded with the infrared thermography before the ear tags applications. Measurements were repeated at 1, 4, 10, and 30th days after the ear tags application. The values of 0, 1, 4, 10, and 30th days thermal temperatures were found 14.60, 23.20, 23.77, 20.36 and 17.61 °C for metal-tipped ear tags (P<0.001); 15.69, 21.50, 20.42, 18.00 and 16.39 °C for plastic-tipped ear tags (P<0.001); and 15.17, 29.47, 27.49, 25.93 and 20.61 °C for electronic ear tags (P<0.001).
In the study, the electronic ear tags caused more inflammatory reaction than those of metal and plastic-tipped ear tags. It can be said that plastic-tipped ear tags lead to less problem and may be preferred to traditional metal-tipped ear tags in the practice. Infrared thermography method may be used as a useful tool in the early detection of the inflammatory reactions and infections caused by the application of ear tags.