Meşrutiyet entelektüelinin modern devlet tasavvuruna yaklaşımı
The approach of the intellectual in the Constitutional period to the imagination of the modern state
Yazar: OZAN KORHAN
Danışman: DOÇ. DR. CAHİD ŞENEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy ; Tarih = History
Dizin: Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Modern devlet = Modern state ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyaset = Politics ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Toplum = Society ; Türk düşünce tarihi = Turkish thought history

Özet:
İnsanların toplumsallaşmaya başladığı andan itibaren oluşan bir arada yaşama pratiği, onlarda güvenlik kaygısını yaratmıştır. Bu durum, farklı insan topluluklarını zamanla birtakım sistematik yapı ve kurumlara sahip devlet denen sunî bir organizasyon inşâ etmeye yöneltir. Tarihsel süreç içerisinde biçimselliğini ve içeriğini kazanan devlet teşkilatı, toplumlar özelinde onların günlük pratikleri ve düşünsel farklılıkları göz önüne alındığında kültür başta olmak üzere, sosyal, felsefî, coğrafî ve iktisadî açıdan gelişim göstermiştir. Bu doğrultuda bakıldığında Türklerin de gelişim gösteren devlet anlayışları tarihin gerekliliklerinin sunduğu imkânlar dâhilinde farklı dönemlerde farklı içerik ve biçimselliğe sahip olmuştur. Bu çalışmamız Türk düşünce sahasında modern dönem diye başlangıç noktası aldığımız Tanzimat ve sonrası gelişen devlet, siyaset, düşünce vb. eksenli kavramların, entelektüel ve düşünce çevrelerinde ne gibi gelişmeler gösterdiğini temel almaktadır. Temel aldığımız bu çerçevenin etrafında özellikle teorik manada bir devlet düşüncesinin oluşup oluşmadığını sorgulama amacı taşımaktayız. Dönemin bazı metinleri üzerinden çoğunlukla felsefî bir mercekle tetkik etmeye uğraş verdiğimiz Modern Türk Düşüncesi'nde Devlet Tasavvurunu, Meşrutiyet'le birlikte disiplinize edilen düşünce akımlarının ve temsilcilerinin çalışmalarını mukayese ederek aktarmaya çalışacağız.

Abstract:
The coexistence practice that has occurred since the time people started to socialize has created security concerns in them. This situation leads different human societies to build an artificial organization called the state that has some systematic structures and institutions over time. Taking into account the societies' daily practices and intellectual differences, the state organization that obtains its formality and content in the historical process has developed culturally, socially, philosophically, geographically and economically. From this perspective, the developing state concept of the Turks has had different content and formality in different periods within the possibilities offered by the necessities of history. This study is based on how the concepts such as state, politics, thought evolved in Tanzimat, which we took as the starting point of the modern period in the field of Turkish thought, and later, developed in intellectual and thought environments. Around this framework on which we are based, we aim to inquire that whether there is a state idea, especially in the theoretical sense. We will try to convey The State Concept in Modern Turkish Thought that we try to examine with a philosophical lens through some texts of the period, comparing the works of the movements of thought disciplined with the Constitutional Monarchy and their representatives.