İsrail'in Doğu Akdeniz'de jeopolitik ve jeoekonomik konumu
Geopolitical and geoeconomic position of israel in the Eastern Mediterranean
Yazar: DİLARA SULTAN URAL
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ŞAHİN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bahrü'r-um, Bahrür'l-Endelüs, Bahrü'l İskenderiyye, Bahrü'l-Lam, Bahrü'l Konstantiniyye gibi isimlerle anılan Akdeniz; jeopolitik konumu, choke point olarak isimlendirilen bölgelere yakınlığı, ticaretin başladığı yer olarak kabul edilmesi gibi birçok neden ile çoğu ülkenin söz sahibi olmak istediği bir alandır. 2000 yılı itibari ile Doğu Akdeniz isimli bölgede bulunan enerji rezervleri ile dikkatleri bir kez üzerine topladığını görmek mümkündür. İsrail ise kuruluşundan itibaren hem Ortadoğu hem Doğu Akdeniz'de kritik bir rol oynayan ülke konumundadır. İsrail sahip olduğu bu kritik konumu hem küresel hem bölgesel ülkeler ile ilişkilerine borçludur. Bu doğrultuda başta ABD olmak üzere, AB, Çin ve Rusya ile ilişkiler geliştiren İsrail, aynı zamanda bölge ülkeleri ile de diyaloglarını geliştirme çabasına girmiştir. Doğu Akdeniz'de bulunan rezerv sahalarını korumak adına başta Mısır olmak üzere çeşitli antlaşmalar imzalayan İsrail, 2000'li yıllar ile başlayan enerji arama yarışına 2009- 2012 yıllarında Tamar, Dalit, Dolphin, Leviathan, Tanin ve Piracles sahalarını bulması ile dahil olmuştur. Sonraki dönemde ise Doğu Akdeniz'de çıkarlarını korumak adına İsrail'in normalleşme adımları attığını görmek mümkündür. Yüzyıl ve İbrahim Antlaşmaları ile başlayan normalleşme süreci ülkeler arası çeşitli antlaşmaların başlamasına sebebiyet vermiştir. İmzalanan antlaşmalar ile çeşitli eleştirilerin hedefi olan normalleşme süreci neticesinde Yüzyıl Antlaşması Yüzyıl'ın İhaneti şeklinde isimlendirilmiştir. Bu isimlendirmenin nedeni Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Suudi Arabistan gibi ülkelerin normalleşme sürecinde başrol oynamaları, Filistin Sorunu'nun çözümünden vazgeçilmesi ve İsrail ile normalleşme sürecine girmelerinden kaynaklanmaktadır.

Abstract:
Bahr al-um, Bahr al-Endelus, Bahr al-Iskenderiyye, Bahr al-Lam, Bahr al-Konstantiniyye, referred to as the Mediterranean; geopolitical location, proximity to the areas called choke point, is an area that most countries want to have a say in for many reasons, such as being considered the place where trade begins. As of 2000, it is possible to see that it has once again attracted attention with its energy reserves located in the Eastern Mediterranean region. Israel, on the other hand, has been a country that has played a critical role in both the Middle East and the Eastern Mediterranean since its inception. Israel owes its critical position to its relations with both global and regional countries. In this direction, Israel, which has developed relations with the EU, China and Russia, especially with the United States, has also sought to develop its dialogues with the countries of the region. Israel, which has signed various treaties, especially with Egypt, in order to protect the reserve sites located in the Eastern Mediterranean, has been involved in the energy search race starting with the 2000s by finding the Tamar, Dalit, Dolphin, Leviathan, Tanin and Piracles sites Dec 2009 and 2012. In the following period, it is possible to see that Israel is taking normalization steps in order to protect its interests in the Eastern Mediterranean. The normalization process that began with the Decennial and the Abrahamic Treaties led to the beginning of various treaties between the countries. As a result of the normalization process, which has been the target of various criticisms by the signed treaties, the Century Treaty has been called the Betrayal of the Century. The reason for this nomenclature is due to the fact that countries such as the United Arab Emirates, Bahrain, Saudi Arabia play a leading role in the normalization process, abandon the solution of the Palestinian Problem and enter the normalization process with Israel.