Multipl sklerozlu bireylerde bilişsel egzersiz terapi yaklaşımının etkinliğinin araştırılması
Investigation of the effectiveness of "bilişsel egzersiz terapi yaklaşimi" in patients with multiple sclerosis
Yazar: İREM KÜÇÜKTEPE
Danışman: PROF. DR. EDİBE ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Denge = Equilibrium ; Depresyon = Depression ; Grup çalışması = Group work ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Multipl Skleroz (MS)'li bireyler üzerinde Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımının (BETY) etkinliğini araştırmaktı. Rastgele kontrollü olarak yapılan çalışmaya 31 birey (21 kadın, 10 erkek) alındı. Bireyler, çalışma grubu ve kontrol grubu olmak üzere 2 gruba ayrılarak, 8 hafta boyunca takip edildi. Çalışma grubuna BETY, kontrol grubuna kuvvetlendirme, germe egzersizlerinden oluşan ev programı verildi. Bireylerin Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) puanları 0-5,5 arasında değişmekteydi. Çalışmaya alınma kriterlerini sağlayan bireylere tedavi öncesi ve sonrası olmak üzere 2 değerlendirme yapıldı. Değerlendirmede denge için Berg Denge Ölçeği, Tandem Duruş Süresi, Time Up&Go Test (TUG), Fonksiyonel Uzanma Testi (FUT); yorgunluk için Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), Yorgunluk Etki Ölçeği (YEÖ), 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT); ağrı için Visuel Analog Skalası (VAS; gündüz, gece, aktivite); duygu-durum için Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve yaşam kalitesi için Multipl Sclerosis Quality of Life-54 (MSQOL-54) uygulandı. Çalışma grubuna ait değişkenlerin hepsinde istatistiksel olarak anlamlı, iyileşme gözlendi (p≤0.05). Kontrol grubunda çalışma sonucunda BERG ve FUT değişkenlerinde anlamlı değişim görülürken (p≤0.05) diğer bütün değişkenlerde anlamlı herhangi bir değişim görülmedi (p≥0.05). Bu çalışma bize BETY'nin MS'li bireylerde denge, yorgunluk, ağrı, depresyon ve yaşam kalitesi, üzerine olumlu etkilerini gösterdi.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effectiveness of "Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı" (BETY) on patients with Multiple Sclerosis (MS). A total of 31 patients, 21 female and 10 male, were included in the randomized controlled study and followed up for 8 weeks. Patients, were separated from study group (BETY) and control group (home program consisting of strengthening and stretching exercises). Patients' Extended Disability Status Scale (EDSS) scores ranged from 0-5,5. For the individuals participating in the study, 2 evaluations were performed before and after treatment. To evaluate for balance, Berg Balance Scale (BBS), Tandem Stance Time (TST), Time Up&Go Test (TUG), Functional Reach Test (FRT); for fatique Fatique Severity Scale (FSS), Fatique Impact Scale (FIS), 6 Minute Walking Test (6MWT); for pain, Visuel Analog Scale (VAS; morning, activity, night); for emotional statu, Beck Depression Scale (BDS), Beck Anxiety Scale (BAS); for quality of life, Multiple Sclerosis Quality of Life (MSQOL-54) were used. The study group were found to be statistically significant, with changes in improvement (p≤0.05). In the control group, there were significant changes BERG and FRT (p≤0.05) and there were no significant change in all other variables (p≥0.05). This study showed that BETY is an effective method in patients with MS symptoms on balance, fatique, pain, emotional statu and quality of life.