Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklar için geliştirilen zihin okuma becerileri öğretimi programının etkililiğinin incelenmesi
The examination of the impact of the education program developed for improving mind reading skills in children with autism spectrum disorder
Yazar: EBRU UYLAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALEV GİRLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Zihin = Mind ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Zihin okuma = Mind-reading ; Zihinsel yetenekler = Mental talents ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Otistik spektrum bozukluğu (OSB), hayat boyu süren, sosyal etkileşim ve iletişim sorunları, sınırlı ilgi alanları ve yinelenen davranışlarla kendini gösteren nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Otizmli bireylerin sosyal ve iletişim becerilerinde gözlenen yetersizlik ve farklılıkları açıklayan kuramlardan biri de zihin kuramıdır.
 Bu araştırmanın amacı, "Zihin Okuma Becerileri Öğretim Programı"nın Otizm Spektrum Bozukluğu tanı grubundaki çocukların birinci düzey zihin okuma becerileri üzerinde etkililiğinin incelenmesidir.
Araştırmada, tek denekli araştırma modellerinden yoklama evreli davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Çalışma Otistik spektrum bozukluğu (OSB) tanısı almış 3-5 yaş grubu 3 çocukla gerçekleştirilmiştir. Uygulanan eğitim programının etkililiği "Beklenmedik İçerik (Smarties)", "Görünüm gerçeklik" ve "Perspektif Alma" testlerinin ön ve son test puanları ile incelenmiştir. 
"Görünüm Gerçeklik", "Perpektif Alma" ve "Beklenmedik İçerik" becerilerinin öğretimini gerçekleştirmek amacıyla, araştırmacı tarafından hazırlanan, her beceri alanı için beş farklı materyal kullanılarak hazırlanmış olan toplam 15 ayrı çalışma kullanılmıştır.Araştırma bulguları, uygulanan eğitim programının etkili olduğunu göstermiştir. Birinci denek Ali eğitimi 26 oturum, ikinci denek Ahmet eğitimi 24 oturum, üçüncü denek Murat eğitimi 20 oturum sonunda her üç zihin kuramı beceri alanında da kazanmıştır. Tüm deneklerin, eğitim sonlandırıldıktan 5, 10 ve 15 gün sonra yapılan izleme oturumlarında öğrenilen becerileri koruduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Autism spectrum disorder (ASD) is a disorder which shows itself with the life-long social interaction and communication problems, self-limited interests and repetitive behaviors. One of the theories explaining the observed differences and deficiencies in social and communication skills of autistic individuals is mind of theory. 
The aim of the study is to examine the effectiveness of "Mind Reading Skills Programme" on the first level mind-reading skills of the children who are in the group of Autism Spectrum Disorder. 
In the study, the polling phase, inter behavioral multiple polling model, which is one of the single subject research design multiple baseline research model, has been used. The study has been conducted with 3 children aged 3-5 who have been diagnosed with autistic spectrum disorders (ASD). The effectiveness of the implemented training program has been examined by pre- and post -test scores of the "Smarties", "Appearance-Reality" and "Perspective Taking" tests.
With the aim of teaching "Appearance-Reality", "Perspective Taking" and "Unexpected Content" skills, five different materials, 15 separate studies in total, have been formed for each skill area prepared by the researcher.
Research findings have shown that the implementation of the training program is effective. The first subject Ali- in the 26th session- the second one Ahmet- in the 24th session- and the third one Murat –in the 20th session- have gained the target skills. In the monitoring sessions, after 5, 10, 15 days when the trainings of all the subjects was terminated, it has been observed that all the subjects maintain the learned skills.