On sekiz – altmış beş yaş aralığındaki bireylerin sağlık okuryazarlığı ile COVID-19 tedbirlerine uyum arasındaki ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the Relationship between Health Literacy and Compliance with COVID-19 Measures of Individuals Dec the Age Range of Eighteen to Sixty Five
Yazar: GİZEM KUNT
Danışman: UZMAN ZEYNEP AŞIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bulaşıcı hastalık kontrolü = Communicable diseases control ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; COVID 19 = COVID 19 ; Hijyen = Hygiene ; Maskeler = Masks ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sosyal mesafe = Social distinction ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı aile hekimliği ve dahiliye polikliniklerine başvuran hastaların sağlık okuryazarlık düzeylerini ölçmek ve bu oran ile COVID-19 tedbirlerine uyum arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Ayrıca COVID-19 tedbirlerine bilgi eksikliğinden dolayı uymakta zorlanan hastaların bilgi düzeylerini artırmak hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Antalya EAH Aile Hekimliği ve Dahiliye Polikliniklerine başvuran 374 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Araştırmaya dahil etme kriterleri;18 yaşından büyük olma, 65 yaşından küçük olma, araştırmaya katılmayı kabul etme, bilinen psikiyatrik hastalığı olmamasıdır. Araştırmacılar tarafından oluşturulan üç kısımlık anket formunun birinci kısmında yedi sorudan oluşan sosyodemografik veriler mevcuttur. İkinci kısımda Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 kullanılmıştır. Üçüncü kısımda ise araştırmacılar tarafından geliştirilen 10 sorudan oluşan COVID-19 önlemlerine uyumla ilişkili çoktan seçmeli ve açık uçlu sorular katılımcılara yüz yüze yönlendirilmiştir Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sağlık okuryazarlık düzeyleri, COVID-19 tedbirlerine uyumları karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 36,67±10,06 dır. Katılımcıların %62,6'sı kadın %37,4'ü erkektir. Katılımcıların lise mezunları %22,5'ini, yüksekokul mezunları %11,2'sini, yüksek lisans/doktora mezunları %7,5'ini, ilkokul mezunları %3,2'sini ve ortaokul mezunları %2,7'sini oluşturmaktadır. Gelir gider dengesine göre sorgulandığında gelirinin giderinden az olduğunu belirten %24,9, gelirinin giderine denk olduğunu belirten %55,9 , gelirinin giderinden fazla olduğunu belirten %19,3 kişi olduğu tespit edilmiştir.
Araştırmamızda ortalama SOY yüzdesi 77,58±12,24 iken ortalama CD10 puanı 82,94±12,05 tir. SOY yüzdesi ile CD10 yüzdesi arasında aynı yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişki mevcuttur.
Katılımcılardan yüksek lisans mezunu olanlarla ilkokul mezunu olanların SOY yüzde düzeyleri arasından anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi arttıkça SOY yüzde düzeylerinin arttığı bulunmuştur. Aynı zamanda sağlık çalışanı olanların sağlık çalışanı olmayanlara göre SOY yüzde düzeyleri anlamlı olarak daha yüksektir. Katılımcıların geliri giderinden az olanların fazla olanlara göre SOY yüzde düzeyleri daha düşüktür. 
Araştırmaya katılanların maske kullanım oranları SOY yüzdesi arttıkça artmaktadır. Maske alt tiplerine baktığımızda ise N95 takanların cerrahi ve bez maske takanlara göre SOY yüzdeleri daha fazladır.
Çalışmamızda el hijyenine dikkat edenlerin SOY yüzdeleri etmeyenlere göre anlamlı olmasa da daha yüksektir. Yaşça büyük olanlar katı sabun ve suyu tercih ederken yaşça küçük olanlar sıvı sabun ve suyu, ıslak mendili daha çok kullanmayı tercih etmektedir.
Araştırmamızda ilginç bir veri olarak sosyal mesafe kurallarına hiç uymayanların uyanlara göre SOY yüzde düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Bu veri istatistiksel olarak anlamlı değildir.
Sonuç: Çalışmamızda genel olarak sağlık okuryazarlık düzeyi yüksek olan bireylerin COVID-19 tedbirlerine daha fazla uyduğu saptanmıştır. COVID-19 tedbirlerine uyum konusunda bireylerin eğitim durumlarının, gelir gider dengesinin, cinsiyetin, medeni durumun etkili olduğu gösterilmiştir. Sağlık eğitiminin ülke genelinde verilmesi ve bireylerin sağlık okuryazarlığını yükselterek COVID-19 tedbirlerine uyumun arttırılması önerilmiştir.

Abstract:
Objective: The aim of our study dec to measure the health literacy levels of patients admitted to family medicine and internal medicine clinics and to determine the relationship between this rate and compliance with COVID-19 measures at the same time, it was aimed to increase the knowledge levels of patients who had difficulty complying with COVID-19 measures due to lack of information.
Material and Method: 374 Volunteer participants who applied to Family Medicine and Internal Medicine Polyclinics were included in our study. The criteria for inclusion in the study are the age of eighteen, the age of sixty-five, acceptance to participate in the study, no known psychiatric illness. In the first part of the 3-part questionnaire form created by the researchers, sociodemographic data consisting of 7 questions are available. The Turkish Health Literacy Scale-32 was used in the second part. In the third part, multiple choice and open-ended questions related to compliance with COVID-19 measures, consisting of 10 questions developed by the researchers, were directed to the participants face-to-face. The sociodemographic characteristics of the participants, their health literacy levels, and their compliance with COVID-19 measures were compared.
Results: The mean age of the participants was 36.67±10.06.% 62.6 of the participants are female and %37.4 are male. Of the participants, high school graduates make up %22.5, college graduates make up %11.2, graduate doctoral graduates make up %7.5, primary school graduates make up %3.2 and secondary school graduates make up %2.7. When income is questioned according to the balance of expenses, it is found that there are %24.9 who say that their income is less than their expense, %55.9 who say that their income is equivalent to their expense, and %19.3 who say that their income is more than their expense. In our study, the mean health literacy percentage was 77.58±12.24 and the mean CD10 score was 82.94±12.05. There is a significant relationship between the health literacy percentage and the CD10 percentage at the same time dec a low level. A significant difference was found between the percentage levels of health literacy of the participants with a master's degree and those with a dec school degree. At the same time, the percentage levels of health literacy of those who are health workers are significantly higher than those who are not health workers. Participants' health literacy percentage levels are lower than those of those with less than income expenditure than those with more.
The mask usage rates of the participants in the study increase as the percentage of health literacy increases. When we look at the mask subtypes, those who wear N95 have a higher percentage of health literacy compared to those who wear surgical and cloth masks.
In our study, the percentages of health literacy of those who pay attention to hand hygiene are higher, although not significantly, than those who do not. The older ones prefer solid soap and water, while the younger ones prefer to use liquid soap and water, wet wipes more.
As an interesting data in our research, it was found that those who never followed the rules of social distancing had higher health literacy percentage levels than those who followed them. This data is not statistically significant.
Conclusion: In our study, it was found that individuals with a high level of health literacy in general comply with COVID-19 measures more. It has been shown that individuals' educational status, income and expense balance, gender, marital status are effective in adapting to COVID-19 measures. It is proposed to provide health education throughout the country and increase compliance with COVID-19 measures by improving the health literacy of individuals.