Botanik bahçelerinde görsel peyzaj tercihlerinin değerlendirilmesi: Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi (İstanbul) ve Kraliyet Botanik Bahçesi (Edinburgh) örnekleri
Assessment of visual landscape preferences in botanic gardens: cases of Nezahat Gökyiğit Botanic Garden (İstanbul) and Royal Botanic Garden (Edinburgh)
Yazar: BANU KARAŞAH
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA VAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
İnsanların çevreyi ve doğayı nasıl algıladıkları onun tasarımını yapacak peyzaj mimarlığı disiplini için önemli bir konudur. İnsanları ve bitkileri bir araya getirmede önemli bir rol oynayan botanik bahçeleri çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Tez kapsamında "Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi" ve "Kraliyet Botanik Bahçesi Edinburgh" kullanıcılarının, botanik bahçesinden beklentileri, kullanım amaçları ve mekânsal-mevsimsel tercihleri belirlenerek, bu tercihlerde etkili olan parametrelerin değerlendirilmesi yoluna gidilmiştir. Kullanıcıların profilinin belirlenmesinde anket tekniğinden, peyzaj tercihlerinin belirlenmesinde fotoğraf anketi tekniğinden, mekânsal-mevsimsel tercihlerin belirlenmesinde GPS'den (Küresel Konumlama Sistemi), tercih edilen fotoğraflarda hangi parametrelerin etkili olduğunun belirlenmesinde ise görsel anket tekniğinden yararlanılmıştır. Anket çalışmasından, her iki botanik bahçesinin de öncelikli olarak rekreasyonel amaçlı kullanıldığı tespit edilmiştir. Fotoğraf anketlerinde, fotoğraflarda suyun ve çiçeklerin varlığının tercihlerde etkili olduğu, genel anketler, tercih anketleri ve GPS teknolojisiyle elde edilen verilerin benzerlik gösterdiği, görsel tercihlerin mevsimlere göre değiştiği saptanmıştır. Görsel değerlendirmeler kapsamında, tercih edilen fotoğrafların görsel peyzaj değerlendirmesinde tanımlayıcı olan parametreler belirlenmiştir. Etkili olan parametrelerin NGBB ve KBBE örneğinde farklı olduğu, kültürün peyzajların algılanmasında önemli bir etkisi olduğu görülmüştür

Abstract:
How people perceive environment and nature is very important field for landscape architecture discipline, which will be design these places. In this aspect, botanic gardens have chosen which have important role to gather up people and plants. As a part of this thesis, Nezahat Gokyigit (Istanbul, Turkey) and Royal Botanic Garden Edinburgh (Scotland, UK) users' expectations, their visiting purposes and spatial-seasonal preferences are determined and preference influence have key role to evaluation of parameters. Users profile are determined with questionnaire technique, landscape choice determined with photograph questionnaire technique, spatial-seasonal preference determined with GPS, effective parameters on preferred photos are determined via visual survey method. In this study, survey shows to the premier aim of both botanic gardens are formed by recreational usage. As a result of photography questionnaire, preference influenced by wetlands' and flower' existence in photograph, general questionnaire, preference questionnaire, and GPS findings showed similar results and seasonal changes in botanic gardens were directly effects to people preferences were determined. Within the context of visual evaluations, descriptive parameters of visual landscape evaluation of preferred photographs were determined. .Lastly, we can see potential parameters both NGBB and KBBE are different, so it shows to culture play important role in perception of landscape.