Doğum sonu anne ve babaların güvenlik hissi ile durumluk kaygı ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between postpartum mothers and fathers' sense of security and state anxiety
Yazar: ZEHRANUR KAPKAP
Danışman: PROF. DR. EMEL EGE
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Durumluk kaygı = State anxiety

Özet:
Doğum sonu dönem anne ve babaların fiziksel, duygusal ve sosyal değişikliklerin yaşandığı önemli bir geçiş dönemidir. Doğum sonu dönemdeki anne ve babaların değişikliklerden kaynaklı yeni yaşam koşullarına ve rollerine uyum sağlamaya çalışmaları güvenlik hissini ve durumluk kaygıyı etkilemektedir.  Bu çalışma, doğum sonu anne ve babaların güvenlik hissi ile durumluk kaygı ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi Konya il merkezinde bulunan bir hastanede doğum yapmış, doğum sonu dönemdeki 88 anne ve 88 babadan oluşmuştur. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan anneler için anket formu, babalar için anket formu, Annelerin Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği, Babaların Doğum Sonu Güvenlik Hisleri Ölçeği ve Durumluk Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann-Whitney U, Kruskall Wallis H, Pearson Korelasyon analizi, Sperman's rho korelasyon analizi, doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Doğum sonu anne ve babaların %43,2'sinin eğitim durumu ilköğretim mezunudur. Annelerin %35,2'nin ilk gebeliği ve %64,8'inin gebeliği planlı bir gebeliktir. Annelerin Güvenlik Hisleri Ölçeği ile Durumluk Kaygı Ölçeği negatif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur (p< .001).   Babaların Güvenlik Hisleri Ölçeği ile Durumluk Kaygı Ölçeği negatif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuştur (p< .001). Anne ve babaların güvenlik hisleri arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki belirlenmiştir (p< .001). Anne ve babaların durumluk kaygıları arasında da pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki belirlenirken (p.<001), güvenlik hisleri ve durumluk kaygı düzeyleri arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkisi bulunmuştur (p< .001). Annelerin doğum sonu güvenlik hisleri düzeylerin durumluk kaygı düzeylerini negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir ( β = -,779, p < ,001).  Babaların doğum sonu güvenlik hisleri düzeylerinin durumluk kaygı düzeylerini negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir ( β = -,466, p < ,005).  Annelerin güvenlik hissi, durumluk kaygı düzeylerindeki varyansın %52,4'ünü açıkladığı ve babaların güvenlik hissi, durumluk kaygı düzeylerinin %24,3'ünü açıklamaktadır.
Sonuç olarak, doğum sonu dönem anne ve babaların güvenlik hissi düzeyleri ile durumluk kaygı düzeyleri arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda, doğum sonu dönemde hemşirelerin bakım sürecinde ve eğitimlerinde uyguladıkları güvenlik hissi ve durumluk kaygı taramalarının arttırılması ve taramalar sonucunda durumun değerlendirilmesi ve bakımın aile merkezli planlanması önerilebilir.

Abstract:
Postpartum period is a significant transition period in which physical, emotional and social changes occur in parents. Postpartum period parents' efforts to adapt new life conditions and roles due to the changes affect the sense of security and state anxiety. This research was conducted to examine the reationship between mothers and fathers' sense of security and state anxiety in postpartum.
The research was conducted in descriptive-correlational type. Sample of the research consists of 88 mothers and 88 fathers in postpartum period who gave birth in a hospital located in Konya city centre. Survey form for mothers and survey form for fathers created by the researcher, mothers' postpartum sense of security scale, fathers' postpartum sense of security scale, state anxiety inventory were used to collect data. Mann-Whitney U, Kruskall Wallis H, Pearson Correlation Analysis, Sperman's rho correlation analysis, linear regression analysis were used while analysing the data.
43,2% of the postpartum parents' education status in primary education. It is the first pregnancy of 35,2% of the mothers and 64,8% of them planned their pregnancy. It was found that Mothers's Sense of Security Scale and State Anxiety Inventory had a negative aspect and a meaninful relationship (p< .001). It was found that Fathers' Sense of Security Scale and State Anxiety Inventory had a negative aspect and a meaningful relationship (p< .001). It was determined that there is a positive aspect and a meaningful relationship in the sense of security between mothers and fathers (p< .001). While it was settled that there is a positive aspect and a meaningful relationship between mothers' and fathers' state anxiety levels (p< .001), it was also found that there is a negative aspect and a meaningful relationship between mothers' and fathers' sense of security and state anxiety inventory (p< .001). It was specified that mothers' postpartum sense of security levels makes their state anxiety levels predictable in a negative and meaningful level ( β = -,779, p < ,001). It was specified that fathers' postpartum sense of security levels makes their state anxiety levels predictable in a negative and meaningful level ( β = -,466, p < ,005). Mothers' sense of security clarifies the 52,4% variance in their state anxiety levels and fathers' sense of security clarifies 24,3% of their state anxiety levels.
Consequently, it was found that there is a negative aspect and meaningful degree between postpartum mothers' and fathers' sense of security levels and state anxiety levels. In accordance with these results, in the postpartum period, it can be recommended to increase scannings of the sense of security and state anxiety carried out by nurses in their care process and education, to evaluate the circumstance based on the results of the scannings and to plan care based on the family.