Pandemi dönemi sonrasında yaşlı bireylerin algıladıkları sosyal destek düzeyinin diyabet öz yönetimine etkisi
The effect of the level of social support perceived by elderly individuals on diabetes self-management after the pandemic period
Yazar: ZEHRA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAY AÇIL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu çalışmanın amacı pandemi dönemi sonrasında yaşlı bireylerin algıladıkları sosyal destek düzeyinin diyabet öz yönetimine etkisini değerlendirmektir.Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışma İzmir'in Menderes ilçesinde bulunan 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde Temmuz 2023-Aralık 2023 tarihlerinde gerçekleştirildi. Örneklemi belirlenen tarihlerde Menderes 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran, dâhil edilme kriterlerine uygun ve katılmaya gönüllü olan 334 kişi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Form, Diyabet Öz Yönetim Ölçeği ve Kronik Hastalıklarda Sosyal Destek Ölçeği-TR kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır.Katılımcıların %58.4 ü kadın, %61,7 si ise 65 yaş üstündedir. Katılımcıların %61,7 si eşiyle yaşamaktadır. Diyabet öz yönetim puanı kadınlarda 183,22; kronik hastalıklarda sosyal destek ölçeğinde ise kadınlarda 60,24 olarak saptanmıştır. Sosyal desteğin diyabet öz yönetimine etkisi %16'dır. Kronik hastalıklarda sosyal destek ve diyabet öz yönetimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05).Yapılan çalışmada pandemi dönemi sonrası algıladıkları sosyal destek düzeyinin diyabet öz yönetimine pozitif yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Katılımcıların kronik hastalıklarda sosyal destek puanlarının yüksek olduğu ancak diyabet öz yönetim ölçeği puanlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Kadın katılımcıların sosyal destek ve diyabet öz yönetimi konusunda puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Kronik hastalığı olan bireylerin sosyal destek sistemlerini güçlendirerek hastalığı yönetme becerileri geliştirilebilir. Böylece yaşlı bireylerin sağlığının korunması mümkün olabilecektir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effect of the level of social support perceived by elderly individuals on diabetes self-management after the pandemic period.The descriptive and cross-sectional study was conducted at the Family Health Centre No. 1 in Menderes district of Izmir between July 2023 and December 2023. The sample consisted of 334 people who applied to Menderes Family Health Centre No. 1 on the specified dates, met the inclusion criteria and volunteered to participate. Sociodemographic Form, Diabetes Self-Management Scale and Social Support in Chronic Diseases Scale-TR were used as data collection tools. SPSS 25.0 programme was used for statistical analysis of the data.58.4% of the participants were female and 61.7% were over 65 years of age. 61.7% of the participants lived with their spouses. The diabetes self-management score was found to be 183.22 in women and 60.24 in women in the scale of social support in chronic diseases. The effect of social support on diabetes self-management was 16%. A statistically significant relationship was found between social support in chronic diseases and diabetes self-management (p<0.05). In the study, it was determined that the level of social support perceived after the pandemic period positively affected diabetes self-management. It was determined that the participants had high social support scores in chronic diseases, but their diabetes self-management scale scores were low. It was determined that female participants had higher scores on social support and diabetes self-management. The ability of individuals with chronic diseases to manage the disease can be improved by strengthening their social support systems. Thus, it will be possible to protect the health of elderly individuals.