COVID-19 enfeksiyonunu hastane servisinde ve evde geçiren hastalarda post COVID dönemde egzersiz kapasitesi, aktivite öz yeterlilik, kognitif fonksiyon ve yorgunluk düzeylerinin hiç geçirmemiş bireyler ile karşılaştırılması
Comparison of exercise capacity, activity self-efficacy, cognitive function and fatigue levels in patients with COVID-19 infection followed in hospital and at home in the post-COVID period with non-infected individuals
Yazar: VİLDAN BAYRAKTAROĞLU
Danışman: PROF. DR. MELDA SAĞLAM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kalp ve Solunum Fizyoterapisi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Dispnea = Dyspnea ; Egzersiz = Exercise ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; SARS virüsü = SARS virus ; Yorgunluk = Fatigue ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Yeni Tip Koronavirüs (SARS-CoV-2) hastalığı akut solunum sıkıntısı sendromu, çoklu organ yetmezliği veya asemptomatik gibi hafif şiddetliden şiddetliye kadar farklı düzeylerde seyredebilmektedir. Bazı hastalar post-COVID dönemde de semptomatik olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; COVID-19 enfeksiyonunu hastanede ve evde geçirmiş hastaları post-COVID dönemde egzersiz kapasitesi, aktivite-öz yeterlilik, kognitif fonksiyon ve yorgunluk açısından hiç COVID-19 enfeksiyonu geçirmemiş bireyler ile karşılaştırmaktı. Çalışmaya toplam 45 COVID-19 geçirmiş birey (20 hastanede geçiren birey ve 25 evde geçiren birey) ile toplam 23 hiç COVID-19 geçirmemiş birey dahil edildi. Bireylerin demografik özellikleri kaydedildi. Bireyler cinsiyet açısından benzer iken yaş açısından hastanede geçirenlerin ortalaması yüksekti (p<0,05). Egzersiz kapasitesi 6 Dakika Basamak Testi (6MST) ile, aktivite-öz yeterlilik Aktivite-Öz Değerlendirme (OSA) anketi ile, kognitif fonksiyon Bilişsel Durum Ölçeği (CFQ) ile, yorgunluk Kısa Yorgunluk Envanteri (BFI) ile, günlük yaşam aktiviteleri (GYA) London Chest GYA Ölçeği (LCADL) ile, fiziksel aktivite Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ile değerlendirildi. Hastanede geçiren grubun istirahat kalp hızı daha yüksekti (p<0,05). Hastanede ve evde geçiren bireyler COVID-19 geçirmiş bireyler olarak gruplandırıldığında ise egzersiz sonrası oksijen saturasyonu daha düşük, egzersiz sonrası kas yorgunluğu algılaması daha yüksek ve hem istirahat hem egzersiz sonrası yorgunluk ve dispne algılamaları daha yüksekti (p<0,05). Gruplar arasında aktivite-öz yeterlilik, kognitif fonksiyon ve fiziksel aktivite düzeyleri benzerdi (p>0,05). Hastanede ve evde geçiren bireyler COVID-19 geçirmiş bireyler olarak gruplandırıldığında BFI'ya göre yorgunluk, yorgunluğun genel aktiviteye etkisi ve LCADL'a göre fiziksel aktivite sırasındaki dispne algılaması yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç olarak; COVID-19 geçirmiş bireyler post-COVID dönemde uzun süren yorgunluk yaşayabilmekte ve GYA düzeyleri olumsuz etkilenebilmektedir. İstirahat kardiyorespiratuar parametreleri etkilenebilirken egzersiz sonrası dispne, yorgunluk ve kas yorgunluğu algılamaları daha yüksek olabilmektedir. Post-COVID dönemde rehabilitasyon programı planlanırken COVID-19 enfeksiyonunu evde veya hastanede geçirmesi fark etmeksizin dispne, yorgunluk gibi semptomlar göz önüne alınmalıdır.

Abstract:
The Novel Coronavirus (SARS-CoV-2) disease may result in different levels from mild to severe such as acute respiratory distress syndrome and multi-organ failure or asymptomatic. Some patients may also be symptomatic in the post-COVID period. The aim of this study was compare patients who had COVID-19 infection in the hospital and at home with non-infected individuals in terms of exercise capacity, activity-self efficacy, cognitive function and fatigue in the post-COVID period. A total of 45 individuals with COVID-19 (20 individuals in hospital and 25 individuals at home) and 23 non-infected individuals were included in the study. The demographic characteristics of the individuals were recorded. While the individuals were similar in terms of gender, the mean in terms of age of those who spent in the hospital were higher (p<0.05). Exercise capacity by using 6 Minute Step Test (6MST), activity-self efficacy by using Occupational Self-Assesment (OSA), cognitive function by using The Cognitive Failures Questionnaire (CFQ), fatigue by using Brief Fatigue Inventory (BFI), activities of daily living (ADL) by using The London Chest ADL Scale (LCADL), physical activity by using International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) were assessed. Group those who spent in the hospital had a higher resting heart rate (p<0.05). When individuals who spend in the hospital and at home are grouped as who have had COVID-19 had lower post exercise oxygen saturation, higher perception of post exercise muscle fatigue and higher both resting and post exercise fatigue and dspnea perception (p<0.05). Activity-self efficacy, cognitive function and physical activity levels were similar (p>0.05). When individuals who spend in the hospital and at home are grouped as who have had COVID-19 had according to BFI fatigue, the effect of fatigue on general activity and according to LCADL dyspnea perception during physical activity were found to be high (p<0.05). In conclusion; patients with COVID-19 may experience prolonged fatigue, their ADL levels may be affected in the post-COVID period. While resting cardiorespiratory parameters may be affected, dyspnea, fatigue and muscle fatigue perception may be higher after the exercise. When planning the rehabilitation program in the post-COVID period, symptoms such as fatigue, dyspnea should be considered, regardless of whether they are at home or in the hospital.