Yetişkin bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ile bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of mental health literacy level of adult individuals and their attitudes and behaviors towards individuals who use addictive substances
Yazar: SELMA ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM MERİÇ
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılmış olup, amacı; yetişkin bireylerin ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ile bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik tutum ve davranışlarının incelenmesi ve aralarındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini Ankara ilinde yaşayan TUİK 2022 verilerine göre belirlenen 65 yaş ve altı 411 yetişkin oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (RSOÖ) ve Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanan Bireylere Yönelik Tutum ve Davranışlar Ölçeği (BYMTÖ) kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıp dağılmadığını belirlemek için Kolmogorov Smirnov Testi kullanılmıştır. Bağımsız iki değişken ortalaması arasındaki fark için veriler normal dağılıyor ise t-testi, veriler normal dağılmıyor ise Mann-Whitney U testi, ikiden fazla değişkenin ortalamaları arasındaki fark için veriler normal dağılıyor ise Tek Yönlü Anova Testi, normal dağılıma uymayan veriler için Kruskal-wallis Testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda yetişkinlerin ölçek toplam puan ortalamaları RSOÖ 123,922± 13,807, BYMTÖ 73,319±17,157 olarak belirlenmiştir. RSOÖ alt boyutlarından ruh sağlığı ile ilgili hastalıklara yönelik tutumlar ile madde kullanan bireylere yönelik tutum ve davranış toplam puanı arasında r=0.133 pozitif çok zayıf (p=0,007<0.05) düzeyde korelasyon bulunmuştur. Sonuç olarak; ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ile damgalama tutumu arasında zayıf düzeyde ilişki belirlenmiştir. İlişkili faktörleri araştırmaya yönelik çalışmaların yapılması önerilir. Anahtar Kelimeler: Yetişkinler, Ruh Sağlığı Okuryazarlığı, Bağımlılık, Damgalama, Psikiyatri Hemşireliği

Abstract:
The aim of this descriptive and correlational study is to examine the level of mental health literacy of adult individuals and their attitudes and behaviors towards individuals who use addictive substances and to reveal the relationship between them. The sample of the study consisted of 411 adults aged 65 and under living in Ankara province according to TUIK 2022 data. Personal Information Form, Mental Health Literacy Scale (MHLS) and Attitudes and Behaviors Towards Individuals Using Addictive Substances Scale (ASAS) were used as data collection tools in the study. The data used in the study were analyzed using the SPSS package program. Kolmogorov Smirnov Test was used to determine whether the data were normally distributed. For the difference between the averages of two independent variables, t-test was used if the data were normally distributed, Mann-Whitney U test was used if the data were not normally distributed, One-Way Anova Test was used if the data were normally distributed for the difference between the averages of more than two variables, and Kruskal-wallis Test was used for the data that did not fit the normal distribution. As a result of the study, the mean total scale scores of the adults were found to be MHLS 123,922± 13,807 and ASAS  73,319±17,157. A positive correlation of r=0.133 at a very weak (p=0.007<0.05) level was found between attitudes towards mental health-related diseases and attitudes and behaviours towards substance users. As a result, a weak relationship was found between mental health literacy level and stigmatisation attitude. It is recommended to carry out studies to investigate the related factors.Keywords: Adults, Mental Health Literacy, Addiction, Stigma, Psychiatric Nursing