2001 yılı sonrası Türkiye'nin Güney Kafkasya politikasının bölgedeki ABD-Rusya rekabetine etkileri
The effect of south caucasus policy of Turkey after 2001 on USA-Russia competition
Yazar: RAMAZAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YAMAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Güney Kafkasya = South Caucaus ; Güç ilişkileri = Power relations ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Rusya = Russia ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası güç = International power ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Bu çalışmanın amacı gerek jeopolitik gerek jeostratejik gerekse jeoekonomik açıdan büyük bir önem arz eden Güney Kafkasya bölgesinin Türk Dış Politikası'ndaki parametrelerini belirterek; 2001 yılı sonrası Türkiye'nin bölgeye yönelik uygulamış olduğu politikanın, bölgede vuku bulan ABD-Rusya rekabetini ne ölçüde etkilediğinin reelpolitik açıdan analiz edilmesidir.Çalışmanın ortaya koymaya çalıştığı bir diğer mefkure (hedef) ise tek kutuplu bir yapılanmadan çok kutuplu bir yapılanmaya doğru bir seyir izleyen günümüz dünya sisteminde, bölgesel bir güç konumundan küresel bir aktör olma yolunda ilerleyen Türkiye'nin bu doğrultuda sergilemiş olduğu politik duruşun diğer küresel aktörlerin pozisyonlarını ne ölçüde etkilediğinin Güney Kafkasya bölgesinin temel alınarak açıklanmasıdır.Bu çerçevede çalışmanın birinci bölümünde Güney Kafkasya'nın konumu, bölge devletleri, kriz ve çatışma alanları ele alınarak, bölgenin genel hatları ortaya konulmuştur. Diğer taraftan bölgenin jeopolitik ve jeostratejik özelliklerine değinilerek, Güney Kafkasya'nın küresel ve bölgesel politikalar açısından hangi konumda olduğu belirtilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Güney Kafkasya'da yer alan Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan'ın bölgesel politikaları ve bölgede nüfuz sahibi olmak isteyen Türkiye, Rusya ve ABD gibi aktörlerin bu sürece etkileri incelenmiştir.Üçüncü bölüm de ise Türkiye'nin 2001 yılı sonrası Güney Kafkasya politikasını etkileyen iç ve dış faktörler ayrıntılı bir şekilde ele alınmış; bu sayede Türkiye'nin bölgeye yönelik uygulamış olduğu politikanın kökenlerine de ışık tutulmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde başta Türkiye olmak üzere Rusya ve ABD'nin Güney Kafkasya politikaları ele alınarak, Güney Kafkasya'nın Türkiye, Rusya ve ABD dış politikasındaki önemi incelenmiştir.Beşinci bölümde Türkiye'nin Güney Kafkasya politikasının bölgede vuku bulan ABD-Rusya rekabetini ne yönde etkilediği, 2001 yılı sonrası Türkiye-Rusya ve Türkiye-ABD ilişkileri kapsamında analiz edilerek çalışma sonlandırılmıştır.Anahtar Kelimeler: Güney Kafkasya, Türk Dış Politikası, ABD-Rusya Rekabeti, Uluslararası Sistem, Güç Mücadeleleri

Abstract:
The aim of this study is to analyze the effect of policy of Turkey after 2011 on USA-Russia competition which occurred in the region in real political terms; by expressing parameters of South Caucasus region which has importance both geopolitically, geo-strategically and geo-economically in Turkish Foreign Policy.Another aim of the study is to explain; in today?s world system which has a course from single pole structure to multi pole structure; how far the political standing of Turkey which moves from being a regional power to a global actor would influence the position of other actors on the basis of South Caucasus region.In this sense in the first section of the study; general frame of the region was put forward considering the location of South Caucasus, states of the region, areas of crisis and conflict. On the other hand; considering geo-political and geo-strategic features, the position of South Caucasus was tried to be mentioned in the sense of global and regional policies. In the second section, regional policies of Azerbaijan, Georgia and Armenia which are located in South Caucasus and the effect of actors such as Turkey, Russia and USA which want to be politically exposed in the region were analyzed.In the third section, internal and external factors which influence South Caucasus policy of Turkey after 2001 were discussed in details; in this way Turkey?s policy implemented on the region was tried to be retraced. In the fourth section, South Caucasus policies of Russia and USA, being turkey in the first place, were mentioned and the importance of South Caucasus in the foreign policy of Turkey, Russia and USA were analyzed.In the fifth section, how the South Caucasus policy of Turkey influenced USA-Russia competition in the region was analyzed in the scope of Turkey-Russia and Turkey-USA relations after 2001 and the study was concluded.Key words: South Caucasus, Turkish Foreign Policy, USA-Russia Competition, International System, Power Struggle