Sleeve gastrektomi geçiren kadın bireylerin diyet kalitesinin ağırlık değişimi, beden kütle indeksi ve depresyon ile ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship of diet quality with weight change, body mass index and depression in women individuals who had sleeve gastrectomy
Yazar: NESLİHAN AĞBABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ATEŞ ÖZCAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Depresyon = Depression ; Diyet = Diet ; Gastrektomi = Gastrectomy ; Gıda kalitesi = Food quality ; Kadınlar = Women ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Bu çalışma, Sleeve Gastrektomi operasyonu geçiren kadın bireylerin operasyondan bir yıl sonraki diyet kalitelerinin ağırlık değişimi, beden kütle indeksi (BKİ) ve depresyon ile ilişkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. 	
Çalışmaya, 2018 yılı Ağustos-Kasım ayları arasında İstanbul ili Kağıthane ilçesinde bulunan Özel Derindere Hastanesi'nde Sleeve Gastrektomi operasyonu geçirmiş ve postoperatif birinci yılını doldurmuş, operasyon öncesi BKİ'si 40 kg/m2 ve üzerinde olan 18-50 yaş aralığında 62 kişi dahil edilmiştir. Bireylerden üç günlük besin tüketim kaydı alınıp, akabinde sosyodemografik özellikler ve beslenme durumu ile ilgili soruları içeren 15 soruluk bir anket formu ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. 
Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 33,6±9,5 yıldır. Bireylerin ameliyat sonrası vücut ağırlığı ve BKİ değerlerinde istatistiksel olarak önemli azalmalar görülmüştür. Bireylerin diyetle aldıkları günlük protein, folat, kalsiyum ve demirin yetersiz, karbonhidrat, riboflavin ve fosforu yeterli, niasin ve B12 vitamininin fazla miktarda olduğu saptanmıştır. Bireylerin diyet kalitelerinin değerlendirilmesinde "Ortalama Yeterlilik Oranı (MAR)" kullanılmıştır. Bireylerin MAR puanı ortalaması 76,0±31,8'dir. Buna göre genel diyet kaliteleri "geliştirilmeli" kategorisindedir. Bireylerin Beck Depresyon Ölçeği puan ortalaması 8,2±6,4 olup depresyon düzeyleri normaldir. Diyetle tüketilen günlük protein, karbonhidrat, riboflavin, niasin, folat, kalsiyum, magnezyum, fosfor, demir ve çinko miktarları ile depresyon puanı arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler gözlemlenmiştir (p<0,05). Diyet kalitesi iyi olan bireylerin ağırlık kaybı yüzdeleri daha yüksek, BKİ'leri daha düşüktür (p>0.05). Diyet kalite puanları daha yüksek olan bireylerin depresyon puanları daha düşüktür (p<0,05). Diyet kalitesi ile vücut ağırlığı ve BKİ arasında negatif yönlü anlamsız, depresyon puanları ile negatif yönlü anlamlı ve ağırlık kaybı yüzdesi ile pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak diyet kalitesinin arttırılması; ağırlık değişimi yüzdesinin arttırılması, BKİ ve depresyon puanlarının azaltılması ile ilişkilidir. Diyet kalitesinin arttırılması ve besin ögesi alımlarının iyileştirilmesi ise alanında uzman kişilerce doğru yönlendirme gerektirmektedir. Bu doğrultuda multidisipliner çalışma bariatrik cerrahi sonrası önemli ve gereklidir.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationships of dietary qualities one year after the operation with weight change, body mass index and depression in women individuals who had sleeve gastrectomy.
The study included 62 people between the ages of 18-50 with a BMI of 40 kg/m2 and above before the operation. The study was completed with these patients who had sleeve gastrectomy operation at Private Derindere Hospital in Istanbul, Kagithane, between August and November 2018 and who have completed their first postoperative year. A three-day food consumption record was obtained from individuals, followed by a 15-item questionnaire including questions about sociodemographic characteristics and nutritional status through the Beck Depression Scale. 
The average age of women participating in the study is 33.6±9.5 years. Statistically significant reductions in body weight and BMI values of individuals were observed. It has been determined that daily protein, folate, calcium and iron that are consumed by individuals whose diet is insufficient, carbohydrate, riboflavin and phosphorus are sufficient, niacin and vitamin B12 are high. "Average Adequacy Ratio (MAR)" was used to evaluate the diet quality of individuals who have participated. The average MAR score of the individuals was 76.0±31.8. According to this, general dietary qualities are in the category of "improved". The average score of Beck Depression Scale of individuals is 8.2±6.4 and their depression levels are normal. Significant negative relationships were observed between daily protein, carbohydrate, riboflavin, niacin, folate, calcium, magnesium, phosphorus, iron and zinc amounts and depression points (p<0.05). Individuals with a good diet quality have a higher weight loss percentage and lower BMI (p>0.05). Individuals with higher diet quality scores had lower depression scores (p<0.05). There was a negative meaningful relationship between diet quality and body weight and BMI, a significant negative relationship with depression scores, and a positive negative relationship with the weight loss percentage. As a result, improving the quality of diet; increasing the percentage of weight change is associated with decreasing BMI and depression scores. Improving dietary quality and nutritional intake requires proper guidance by experts in their fields. Accordingly, multidisciplinary work is important and necessary after bariatric surgery.