Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Smyrna'nın kamu yapıları
The public buildings at Smyrna during the Hellenistic and Roman Periods
Yazar: MURAT KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. SEMİH GÜNERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Kamu binaları = Public buildings ; Kent planlama = Urban planning ; Mekansal yapılar = Spatial structures ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Roma Dönemi = Roman Period ; Smyrna = Smyrna ; Topoğrafya = Topography

Özet:
Hellenistik ve Roma dönemlerinde, Smyrna kenti, Pagos Dağı ve çevresine yayılmaktaydı. Günümüze kadar kesintisiz yerleşim gören bu alanlarda, antik dönem kent planı ve mimarisinin kusursuz bir şekilde uygulanması, Smyrna'nın Roma Dönemi'nde ?Güzellik ve Büyüklükte Asia'nın Birincisi? namını takınmasında kendisini göstermektedir. Bu tanımlamayla, yapıların mükemmelliği ve kent planlamasının kusursuzluğu ifade edilmek istenmiş olmalıdır. Kentin yapılarıyla bir bütünlük arz eden doğal konumu, antik dönemden modern zamanlara kadar yazarlar tarafından betimlenmeye değer bulunmuştur. Hatta içlerinden bazıları, Pagos'tan bakışın, Levant'taki en güzel manzarayı sunduğunu ifade etmişlerdir.Büyük Hellen-Roma şehirlerinin arasında Smyrna, topografik açıdan en az tanınmış olanıdır. Ortaçağ'ın ve günümüzün modern şehri, antik olanın üzerine inşa edilmiştir. Taş ya da kireç gibi yapı malzemelerine ihtiyaç duyulduğunda, var olan yapı kalıntıları kullanılmış ve böylelikle antik binalar giderek eriyip gitmiş, yerleri yenileri ile doldurulmuştur. Bu nedenle, yapılan çalışmada, arkeolojik verilerin yetersizliği nedeniyle, seyyahların gözlemleri, topografik incelemeler, epigrafik ve nümismatik deliller ön plana çıkmaktadır. Çoğu yapının kesin inşa tarihi bilinmediğinden ve elde edilen bilgileri antik mimariyle karşılaştırmak mümkün olmadığından, toplanan veriler ışığında genel tarihlendirmeler önerilmiştir.Yapılan çalışmalar, kamuya yönelik yapıların gruplandığı bir ana hat planını ortaya çıkarmıştır. Bunlar ?Dini Yapılar?, ?Siyasete, Kültüre, Spora ve Ticarete Yönelik Yapılar? ve ?Savunma Yapıları ve Suyolları? başlıkları altında ele alınmışlardır.

Abstract:
In the Hellenistic and Roman Periods, Smyrna city was spread around Mount Pagus and its surroundings. In these areas which were uninterruptedly populated until today, that the ancient period city plan and architecture were perfectly executed played important role in that Smyrna had gained the name ?the first city of Asia in beauty and size? during the Roman period. With this definition, it was probably wanted to state excellence of the buildings and perfectness of the city planning. From the ancient period to the modern times, the natural location of the city which formed an integrity with the city buildings was deemed suitable to describe by writers. In so much that, some of the writers stated that the view from Pagus presented the most beautiful scene in Levant.Among the Great Hellen-Rome cities, Smyrna was the least known city topographically. The modern city of the Middle Age and today was built on the ancient one. When stone or lime was needed, existing building remains were used and in this way, the ancient buildings were faded away and their locations were filled by new ones. For this reason, in this study, the observations of travelers, topographical examinations, epigraphical and numismatical evidences are in the foreground because of the insufficiency of the archeological data. Since the year of built of the most buildings is not known and it is not possible to compare the gained information with the ancient architecture, general datings were purposed in the light of the collecting data.The studies being made revealed a major line layout where public oriented buildings were grouped. These buildings are examined under the titles of ?Religious Buildings?, ?Policy, Culture, Sports and Trade Oriented Buildings? and ?Defence Buildings and Waterways?.