Tip 2 diyabet oluşturulmuş sıçanlarda silimarin, oleuropein ve saksagliptinin oksidan–antioksidan sistemler üzerine etkisi
The effect of silymarin, oleuropein and saxagliptin on oxidant-antioxidant systems in type 2 diabetic rats
Yazar: SEDEF ZİYANOK
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL TAŞ
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antidiyabetikler =

Özet:
Diyabetes mellitus'ta kan glukoz ve lipit düzeylerindeki artış sonucu oluşan oksidatif stres, diyabete bağlı komplikasyonların gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Olea europaea (zeytin) yaprağı ve Silybum marianum (devedikeni = Meryem ana) ekstratı ve Saksagliptin kan glukozu ve lipit seviyelerini düşürücü ve ayrıca antioksidan özelliklerine bağlı olarak oksidatif stresi azaltabilir. Bu çalışmada, streptozotosin-nikotinamit ile tip 2 diyabet oluşturulmuş sıçanlarda oleuropein, silimarin ve saksagliptinin hipoglisemik, hipolipidemik, oksidan ve antioksidan sistemler üzerine etkisi araştırıldı. Nikotinamitin (45mg/kg) intraperitoneal enjeksiyonundan 15 dk sonra streptozotosin (65mg/kg) enjeksiyonu ile tip 2 diyabet oluşturuldu. Olea europaea ve Silybum marianum ekstraktları (%1) ve saksagliptin (1.5mg/gün) içme suyuna 5 hafta süre ile eklendi. 100 adet Wistar türü erkek sıçanlar rastgele kendi aralarında on gruba ayrıldı; kontrol (K), kontrol + Olea europaea ekstraktı (K + OEE), kontrol + Silybum marianum ekstraktı (K + SME), kontrol + Olea europaea + Silybum marianum ekstraktı (K + OEE + SME), diyabet (D), diyabet + Saksagliptin (D + S), diyabet + Olea europaea ekstraktı (D + OEE), diyabet + Silybum marianum ekstraktı (D + SME), diyabet + Olea eruopea + Silybum marianum ekstraktı (D + OEE + SME), diyabet + Saksagliptin + Olea europaea + Silybum marianum ekstraktı (D + S + OEE + SME).K + OEE grubunda K grubuna göre kan süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz ve aril esteraz enzim aktivitesinde anlamlı artış, K +SME grubunda K grubuna göre yüksek dansiteli lipoprotein, kan süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz ve aril esteraz enzim aktivitesinde anlamlı artış, K + OEE + SME grubunda K grubuna göre total kolesterol seviyesinde anlamlı azalma, yüksek dansiteli lipoprotein, kan süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz, paraoksonaz  ve aril esteraz enzim aktivitesinde anlamlı artış saptandı. D + S grubunda D grubuna göre serum total kolesterol, trigliserit, kan glukoz düzeylerinde anlamlı azalma, plazma gastrik inhibitör peptit, glukagon benzeri peptit-1, yüksek dansiteli lipoprotein, serum insülin, kan süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz ve aril esteraz enzim aktivitesinde anlamlı artış, D + OEE, D + SME, D + OEE + SME ve D + S + OEE + SME gruplarının her birinde D grubuna göre serum total kolesterol, trigliserit, kan glukoz, doku (kalp ve karaciğer) malondialdehit seviyelerinde anlamlı azalma, yüksek dansiteli lipoprotein, serum insülin, kan süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz ve aril esteraz enzim aktivitesinde anlamlı artış saptandı.
Sonuç olarak çalışmamızda, bir dipeptidil peptidaz inhibibitörü olan saksagliptin tedavisiyle birlikte, Olea europaea ve Silybum marianum ekstraktlarının antihiperglisemik, antihiperlipidemik ve antioksidan özelliklerinden dolayı tip 2 diyabette oluşan oksidatif strese karşı koruyucu ve/veya önleyici etkisinin olduğu ve diyabette tedaviye destek amaçlı kullanılmasının yararlı olabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
Oxidative stress which occurs as a result of increased blood glucose and lipid levels  plays an important role in the progression of the complications of diabetes. Since Olea europaea and Silybum marianum extracts is able to  reduce blood glucose and lipid levels, it is thought to decrease oxidative stress. This study was designed to investigate the effects of Olea europaea and Silybum marianum extracts and saxagliptin on hypoglycemic, oxidant and antioxidant systems in streptozotocin -nicotinamide induced type 2 diabetes. Subjects were made type 2 diabetes by injecting nicotinamide (45mg/kg) intraperitoneally 15 min before injection of streptozotocin (65 mg/kg). Saxagliptin (1.5 mg/day) and herbally extracts (1%) was supplemented into drinking water for 5 weeks. Hundred male Wistar rats were randomly divided into ten groups; control (C), control + Olea europaea extract (C + OEE), kontrol + Silybum marianum extract (C + SME), control + Olea europaea a and Silybum marianum extract (C + OEE + SME), diabet (D), diabet + Saxagliptin (D + S), diabet + Olea europaea extract (D + OEE), diabet + Silybum marianum extract (D + SME), diabet + Olea europaea and Silybum marianum extract (D + OEE + SME), diabet + Saksagliptin + Olea europaea and Silybum marianum extract (D + S + OEE + SME). Serum antioxidant enzyme capacity were significantly increased  in C + OEE, C + SME and C + OEE +SME groups when compared with  control group. Serum trigliseride, total cholesterol levels, blood glucose and tissue malondialdehyde levels were observed to reduced significantly in D + OEE, D + SME and D + OEE +SME and D + S groups while serum antioxidant enzymes (SOD and GSH-Px) activity were significantly increased  in D + OEE, D + SME and D + OEE +SME and D + S groups group when compared with  diabetic group.
In conclusion, because of theirs antihyperglycemic and antihyperlipidemic  and antioxidant features, oral antidiabetic agents and herbal extraxcts plays  a  protective and preventive role against oxidative stress in type 2 diabetes and  it can be used to supplement and support the treatment of diabetes.