Türkiye'de döviz kuru volatilitesi ve enflasyon ilişkisi
Exchange rate volatility and inflation relationship for Turkey
Yazar: HASAN MURAT ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. TİMUR HAN GÜR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz = Foreign exchange ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru oynaklığı = Exchange rate volatility ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Enflasyon = Inflation ; Para politikaları = Monetary policies

Özet:
Türkiye'de döviz kuru volatilitesi ve enflasyon ilişkisinin 2001.07-2010.05 dönemi için incelendiği bu çalışmada önce döviz kuru volatilitesi modellemesi konusu incelenmiştir. Türkiye için uygulamalı literatürde sıklıkla kullanılan ARCH, GARCH ve SWARCH modelleri kurulmuş, gerek model seçme kriterleri gerekse öngörü performanslarına göre yapılan karşılaştırmaya göre döviz kuru volatilitesi modellemesinde en başaralı model olarak SWARCH modeli bulunmuştur.Çalışmada, geçiş etkisi literatüründe yer alan çalışmalardan farklı olarak döviz kuru volatilitesi de geçiş etkisinin incelendiği modele bağımsız bir değişken olarak eklenmiş böylece daha önce geçiş etkisini inceleyen çalışmalarda hata teriminde yer alan döviz kuru volatilitesinin enflasyon üzerindeki etkisi de modele dâhil edilmiştir.Uygulamalı analizde Pesaran v.d. (2001) tarafından geliştirilen sınır testi yaklaşımıyla seriler arasında eş bütünleşme ilişkisi araştırılmış ve ARDL modeli kullanılarak döviz kuru volatilitesi ve enflasyon arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişki ile döviz kurundan fiyatlara olan geçiş etkisi statik olarak analiz edilmiştir. Son olarak döviz kuru volatilitesi ve enflasyon ilişkisi ile geçiş etkisi dinamik olarak zamana göre değişen parametre yöntemi olan Kalman Filtreleme yöntemiyle analiz edilmiştir.Çalışmada Türkiye için geçiş etkisi, ARDL ve Kalman modelleri sonuçlarına göre literatürde yer alan çalışmalara paralel olarak pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Ancak literatürden farklı olarak, döviz kuru volatilitesinin de geçiş etkisi modeline dâhil edildiği durumda, döviz kuru volatilitesinin enflasyon üzerindeki etkisinin zaman içinde azalmasına karşılık, döviz kurlarından enflasyona geçiş etkisinin, literatürün aksine örneklem döneminde azalmayıp az da olsa arttığı bulunmuştur. Döviz kuru volatilitesi değişkeni, geçiş etkisini modeline dâhil edilmediğinde ise literatüre benzer sonuçlar bulunmaktadır. Bu sebeple döviz kuru volatilitesinin geçiş etkisini inceleyen modellere dâhil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.Ayrıca döviz kuru volatilitesinin enflasyon üzerindeki etkisinin azalmakla birlikte halen devam ettiği de gözden kaçırılmamalıdır. Bu sebeple, para otoritesi tarafından politika oluştururken döviz kuru volatilitesinin de enflasyon üzerindeki etkisinin takip edilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In this dissertation which evaluates the relationship between the exchange rate volatility and inflation for 2001.07-2010.05 periods, exchange rate volatility modeling is examined as a first step. ARCH, GARCH and SWARCH models which are widely used models in empirical literature has been built for Turkey and SWARCH model is found as the most successful model, taking both the model selection criteria and prediction performances into consideration.In the study, differently from the studies in pass-through effect literature which place effects of exchange rate volatility under error term, exchange rate volatility has been added to the model as an independent variable and allowed one to evaluate the effect of exchange rate volatility on inflation.Using Bound Test approach developed by Pesaran et al. (2001), co-integration has been investigated and the short and long term static relationship between the exchange rate volatility and inflation were analyzed by employing ARDL model. Lastly, the dynamic relationship between the exchange rate volatility and inflation and exchange rate pass-through effect has been examined by employing the Kalman Filter Method, the method of time varying parameters.According to the results of the ARDL and Kalman Filter Models, the pass through effect for Turkey has been found as positive and statistically significant, parallel to the results of the other studies in the literature. On the other hand, in case where the exchange rate volatility is added to the pass through model, it is recognized that whereas the effect of the exchange rate volatility on inflation is decreasing over time, the pass-through effect from exchange rate to the inflation is slightly increasing rather than decreasing in the sampling period -contrary to the findings of the previous literature. In case, where the exchange rate volatility variable is not added to the pass through models, results were in parallel with the literature. Thus, it is considered that the exchange rate volatility needs to be added to models where the pass-through effect is examined.Moreover, it must be taken into account that the effect of exchange rate volatility on inflation is still continuing although in a decreasing way. Therefore, it is considered that the effect of the exchange rate volatility on inflation should also be taken into account by the monetary authority in the policy making process.