Camilerde risk değerlendirmesi ve din görevlilerinin iş sağlığı ve güvenliği farkındalığının incelenmesi
A risk assessment in mosques and an examination of occupational health and safety awareness among religious officials
Yazar: MUSTAFA YÜRÜK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞLIGİL
İstanbul Esenyurt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Camiler = Mosques ; Din görevlileri = Religious officials ; Farkındalık = Awareness ; Mescitler = Masjids ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk faktörleri = Risk factors ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
Toplumsal hayatta camilerin ve din görevlilerinin önemli bir yeri vardır. Din görevlileri, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında bulunmaktadır. Din görevlilerinin bu konudaki farkındalığı hem kendileri hem de diyalog içerisinde oldukları milyonlarca kişi için büyük önem arz etmektedir.

Bu çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda ülkemizde ve dünyada 2012-2021 yılları arasında camilerde yaşanan kazalar internet haber kanalları üzerinden incelenerek 50 farklı kazaya/olaya ait veriler, yaşanan kaza/olay, yer, tarih ve sonuç belirtilerek tablo şeklinde hazırlandı. Ardından camilerde karşılaşılabilecek tehlikeler ve bu tehlikelere karşı alınması gereken önlemleri içeren 82 maddelik kontrol listesi oluşturuldu. Kontrol listesiyle camilerde yapılacak risk değerlendirmesi çalışmalarına katkı sağlanması amaçlandı.

İkinci kısımda İstanbul ili Esenyurt ilçesinde 173 din görevlisi ile yüz yüze anket çalışması yapılarak din görevlilerinin iş sağlığı ve güvenliği farkındalığı ölçüldü. Yapılan anket çalışmasında üç bölüm bulunmaktadır. Anketin birinci bölümünde din görevlilerinin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla altı soru soruldu. İkinci bölümde din görevlilerinin iş sağlığı ve güvenliği alanında bilgi ve uygulama yetkinliklerinin ve bulundukları ortamlarda alınan iş güvenliği önlemlerinin yeterliliğinin belirlenmesi amacıyla 21 soru soruldu.  Üçüncü bölümde din görevlilerinin iş sağlığı ve güvenliği farkındalığını ölçen beş seçenekli likert tipi altı soru soruldu.  

Yapılan anket çalışması sonucu toplanan veriler SPSS 26 istatistik programı ile analiz edildi. Din görevlilerinin iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili bilgi durumu ve uygulama yetkinliğinin, görev yaptıkları yerlerde iş güvenliği uygulamalarının yeterliliğinin ve din görevlilerinin iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili kanaatlerinin; yaş, cinsiyet, eğitim durumu, hizmet süresi, görev, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi alma durumu gibi etkenlerle anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelendi.

Abstract:
Mosques and religious officials has an important role in social life. The religious officials in our country are within the scope of the Occupational Health and Safety Law No 6331. The awareness of the religious officials in this regard is of utmost importance not only for themselves but also for those whom they interact with.

This study consists of two parts.  In part one, accidents in mosques between 2012-2021 in our country and in the world are examined through the Internet news channels, and the data on 50 different accidents/incidents are presented in a tabular form by specifying the accident/incident, the place, the date and the consequences. Afterwards, a check list of 82 items which contains the risk factors that may occur in mosques and the measures that can be taken against these risk factors is formed, which aims at contributing to the risk assessment studies at mosques.

In part two, a face-to-face survey has been conducted with 173 religious officials in Esenyurt district of Istanbul in order to measure the occupational health and safety awareness of the religious officials. The survey consists of three sections. In the first section of the survey, six questions were asked to the participants in order to find out the demographical features of the religious officials. In the second section, 21 questions were addressed to the participants in order to determine the knowledge and skills of the religious officials in regard to occupational health and safety, and the adequacy of the measures taken in their job environments. In the third section, six  
questions with five options in the form of a Likert scale were asked to the participants, which measure the occupational health and safety awareness of the religious officials. 

The data obtained as a result of the survey has been analyzed via SPSS Statistics 26 software.  The knowledge and skills of the religious officials in regard to occupational health and safety, the adequacy of the measures taken in their job environments, and the considerations of the religious officials about occupational health and safety are analyzed and examined to see whether they show any significant differences depending on the factors such as age, gender, educational status, length of service, type of service and occupational health and safety training.