Effects of mindfulness-based skills program on cognitive and metacognitive processes in high social anxiety
Bilinçli farkındalık temelli beceri eğitiminin yüksek sosyal kaygıda bilişsel ve üst bilişsel süreçlere etkisi
Yazar: MERVE DEMİR
Danışman: PROF. METEHAN İRAK
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beceri = Skill ; Beceri eğitimi = Skill training ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Farkındalık = Awareness ; Kaygı = Anxiety ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışma, Bilinçli Farkındalık Temelli Beceri Programının (BFBP) sosyal kaygı üzerindeki etkisini ele almayı amaçlamaktadır. Bu programın belirtiler (sosyal kaygı ve durumsal kaygı düzeyleri) ve öznel iyi oluş üzerinde görülmesi beklenen değişimlerin yanısıra, programın sosyal kaygıda etkili bilişsel (kendine odaklı dikkat (KOD) ve negatif sosyal performans değerlendirmesi) ve üst-bilişsel (üst-bilişsel inançlar ve bilme hissi) süreçler üzerindeki etkisi de incelenmiştir. Çalışma, tanı almamış ancak yüksek düzeyde sosyal kaygısı bulunan 21 üniversite öğrencisi (eğitim grubu) ve herhangi bir psikolojik problemi bulunmayan 16 öğrenci (sağlıklı karşılaştırma grubu) üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların tamamı, 1253 Bahçeşehir Üniversitesi öğrencisi arasından iki aşamalı bir değerlendirmeyle seçilmiştir. İlk aşamada kişilere Beck Kaygı Envanteri (BKE), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Padua Envanteri-Revize (PE-R) ve Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (LSKÖ) uygulanmıştır. Aralarından, birincil olarak yüksek sosyal kaygı problemleri rapor eden (LSKÖ toplam puanı 30 üzeri) veya verilen ölçümlerin tamamında eşikaltı düzeyde puan alan kişiler seçilerek Mini Uluslararası Nöropsikiyatrik Görüşme (MINI) uygulanmak üzere ikinci değerlendirme sürecine davet edilmiştir. Katılımcıların tamamı şu ölçümleri tamamlamışlardır: LSKÖ, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PNDÖ), Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜB-30), Kendine Odaklı Dikkat Ölçeği (KODÖ) ve Durumluk-Süreklilik Kaygı Envanteri (DSKE). Tüm katılımcıların durumluk kaygı, KOD ve negatif özeleştiri eğilimleri, ön hazırlıksız yapılan bir konuşma görevi üzerinden incelenmiştir. Ayrıca, bilme hissi kararlarını (BHK) ölçmek üzere bilgisayar uygulamalı olaysal ve anlamsal bellek görevleri kullanılmıştır. Bilinçli Farkındalık eğitiminin ardından, katılımcıların puanlarındaki değişimler hem grup içinde hem de kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Eğitim sonrasında KODÖ Davranışsal alt ölçeğinde anlamlı azalma, ÜB-30 Bilişsel Farkındalık alt ölçeğinde ise artış olduğu görülmüştür. Ayrıca, istatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber, sosyal ve durumluk kaygı düzeylerinde önemli azalmalar ve BHK doğruluğunda belirgin artışlar gözlenmiştir. Buna göre, eğitim grubundaki katılımcılar BFGP sonrasında KOD, sosyal ve durumluk kaygı düzeylerinde azalma bildirmişlerdir. Buna karşılık, gelecekteki bellek performanslarına dair daha isabetli kararlar verdikleri, ancak kendi bilişsel süreçlerini izlemeye daha fazla yoğunlaştıkları bulunmuştur. Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış ve gelecekte yapılacak çalışmalara ve klinik uygulamalara dair önerilere değinilmiştir.

Abstract:
This study aimed to investigate effects of Mindfulness-Based Skills Program (MBSP) on multiple aspects of social anxiety. In addition to possible changes in symptomatology (social anxiety and state anxiety) and subjective well-being, effects of mindfulness training on cognitive (self-focused attention (SFA) and negative evaluation of social performance) as well as metacognitive (metacognitive beliefs and feeling of knowing accuracy) components of the psychopathology were also examined. The study was conducted on 21 university students with non-clinical high social anxiety (intervention group) and 16 students without any psychological disturbance (healthy control group). All participants were selected out of 1253 university students in Bahçeşehir University based on a two-steps assessment procedure. A self-report questionnaire booklet consisting of Beck Anxiety Inventory (BAI), Beck Depression Inventory (BDI), The Padua Inventory-Revised (PI-R), and Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS) was implemented as the initial selection process. Those reporting high social anxiety (LSAS total scores above 30) as the primary psychological disturbance or students with scores below subclinical levels of all given measures were invited to the second step of selection, which based on Mini International Neuropsychiatric Interview (MINI). All participants completed measures LSAS, Positive and Negative Affect Schedule Scale (PANAS), Meta-Cognitions Questionnare-30 (MCQ-30), Self-Focused Attention Scale (SFA), and State-Trait Anxiety Inventory (STAI). State anxiety, SFA, and negative self-evaluation tendencies were examined through a spontaneous speech task for all participants.  Furthermore, two computerized memory tasks (episodic and semantic) were used to assess feeling of knowing (FOK) performance. Following MBSP, changes in the intervention group were examined both within the group and in comparison with the healthy controls. Results illustrated significant changes in behavioral aspect of SFA and cognitive self-consciousness subscale of MCQ-30 following the mindfulness program. Moreover, notable decreases in state and social anxiety levels and promising improvement in FOK accuracy were observed as trends despite being statistically non-significant. Accordingly, participants in the intervention group reported less social anxiety, state anxiety, and SFA after MBSP. On the other hand, they were more accurate in providing judgements about their future memory performance (FOK) and seemed to be more occupied with monitoring their cognitive processes. Results were discussed considering the related literature and recommendations for future research as well as clinical implications of the study were addressed in detail.