Rıfat bin Mehmet'in Fezâil-i Ahlâk adlı eserinin çeviri yazısı ve değerlendirilmesi
Transliteration and evaluation of Rıfat bin Mehmet's Fezâil-i Ahlâq
Yazar: BÜŞRA ÇAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÇOŞAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Ahlak, insanlık tarihinin her döneminde önem arz eder. Birçok açıdan ele alınan Ahlak, insanların ilişkileri, topluma karşı sorumluluk, aile ahlakı vb. birçok açıdan dönemlere ışık tutmuştur. İslam düşüncesinde ahlak alanında özellikle 14-15. yüzyıla kadar olan süreç ile ilgili çok sayıda akademik çalışma yapılmıştır.  Fakat Osmanlı düşüncesindeki ahlak alanı ile ilgili olarak ve özellikle de son dönem hakkında akademik çalışmalar yeterli seviyede değildir. Tez olarak çalıştığımız bu eser son dönem Osmanlı düşüncesine ait olup, ahlak alanında bu dönemin özelliklerini taşıması, sistematik ve bütüncül olması açısından dikkate değer bir eserdir. Rıfat bin Mehmet, eserleri ile son dönem Osmanlı düşüncesinde etkili olmuş bir düşünürdür. Bu sebeple ahlak düşüncesinin devamlılığını ortaya koymak ve Osmanlı Türkçesinde yazılan eserleri tespit edip çeviri yazısını yapmak önem arz etmektedir.  Eserin içinde önemli yer tutan ahlak, sosyal bir varlık olan insanın toplum içinde mutlu huzurlu bir şekilde yaşayabilmesi için oluşturulan kurallar bütünü olarak ifade edilebilir.  İnsan için önemli olan ahlak, her dönemde üzerinde durulan önem verilen bir konu olmuştur. Osmanlı'nın son döneminde İslam düşünce geleneği üzerine yaşayan Rıfat bin Mehmet'in o dönem içerisinde Kur'an ve sünnet çerçevesinde ahlak kavramına bakış açısını öğrenmek, anlamak ve değerlendirmek bu tezin önem verilen hususlarındandır

Abstract:
Morality is important in every period of human history. In the field of morality in Islamic thought, there have been many academic studies on the process, especially up to the 14-15th century. However, academic studies in relation to the field of morality in Ottoman thought, and especially about the last period, are not sufficient. This work, which we work as the thesis, belongs to the late Ottoman thought and is a remarkable work in terms of having the features of this period in the field of morality and being systematic and holistic. In addition, Rıfat bin Mehmet is a thinker who has been influential in the last period of Ottoman thought with his works. For this reason, it is important to reveal the continuity of moral thought and to identify the works written in Ottoman Turkish and to write the translation. The morality that holds an important place in the work can be expressed as a set of rules created so that the human being, a social being, can live happily peacefully in society. Rıfat bin Mehmet, who lived on the tradition of Islamic thought in the last period of the Ottoman Empire, learned, understood and evaluated the concept of morality within the framework of the Quran and circumcision in that period. Within the tradition of Islamic thought, many works have been written in this field from the beginning to the present day. These written works are related only to moral or political philosophy, and there are works written to cover both areas. Philosophy of Morality is one of the important issues that was emphasized in the last period of the Ottoman State Many works were written in this field and these works were read in the educational institutions of the period. Rıfat bin Mehmet 's work, which we will examine, is a work written in the field of morality of practical philosophy in the last period of Ottoman Turkish thought. This work is remarkable in that it contains both theoretical and practical aspects of morality. Therefore, the aim of this study is to evaluate the concept of morality, which also holds an important place in the Islamic religion, first by considering Rıfat bin Mehmet Morality-Religion in terms of moral point of view and then in the framework of Islamic thought tradition.