Türkçe öğretim merkezlerindeki öğrencilerin anlama becerilerinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
A study on the evaluation of Turkish language teaching centers student's comprehension skill
Yazar: ENES GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. İHSAN KALENDEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Anlama = Understanding ; Ders başarısı = Course success ; Dil eğitimi = Language education ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Dil eğitiminde dört temel dil becerisi bulunmaktadır. Bu beceriler dinleme, okuma, konuşma ve yazma becerileridir. Bu dört temel dil becerisi birbirleriyle ilişkilidir ve dilin etkili kullanılması sürecinde oldukça önemlidir. Ancak birey, ana dilini öğrenmek istediği zaman anlama becerileri  temel basamağı oluşturmaktadır.  Bunun sebebi ise dinleme becerisinin anne karnında altıncı aydan itibaren gelişen bir beceri olmasıdır. Dinleme, seslere anlam yüklenmesi ile başlayan süreçte bireyin yaşam boyu diğer becerilerinin kazanılmasında da kilit rol oynamaktadır. Okuma becerisi ise bireyin eğitim hayatına başladığı andan itibaren göz organıyla öğrenmeyi de öğrendiği ilk beceri olmasının yanı sıra hedef dilde ya da günlük yaşantıda görsellerin, sözcüklerin algılanması ve kodların çözülmesi olarak tanımlanabilir. Bu bağlamdan yola çıkarak anlama becerilerinde eğitim ve öğretim, ölçme ve değerlendirme süreci, bireyin gündelik yaşamında, ana dili eğitiminde ve yabancı dil öğreniminde oldukça önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında eğitim veren Türkçe Öğretim Merkezleri (TÖMER) ve Dil Öğretim Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin (DİLMER) B1 seviyesi anlama becerilerindeki ölçme ve değerlendirmesinde başarı durumlarının kurumlar arasındaki tutarlılığının incelenmesidir. Çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem ve yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır.  Bu doğrultuda anlama becerilerinden birisi olan okuma becerisinde başarı ölçülmesi için "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen B1 Düzeyi Öğrencilere Yönelik Okuduğunu Anlama Başarı Testi", dinleme becerisinde başarı ölçülmesi için "The Development of a Listening Test for Learners of Turkish as a Foreign Language" kullanılmıştır. Sekiz farklı TÖMER'den toplamda okuma ölçeğine 301 kişi, dinleme ölçeğine 323 kişi katılmıştır. Toplanan verilerin düzenlenmesi ve bilgisayar ortamına aktarılması için "Office 365 Excel" ve verilerin istatistiksel analizinde "SPSS 26" (Statistic Package For Social Science) programları kullanılmıştır. Verilerin analizi yapılırken nicelik, yüzde, ortalama, standart sapma frekans analizi, tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyant analizi ve verileri karşılaştırmak için tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. ANOVA testi sonrası farkı belirlemek için tamamlayıcı post-hoc analizi kullanılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen veriler sonuç bölümünde açıklanmış ve bu sonuçlar doğrultusunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Yapılan bu analizler sonucunda 8 farklı Türkçe öğretim merkezinin okuma ve dinleme becerisine ait başarı testlerindeki sonuçların ortalama olarak birbirlerine yakın olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler sayesinde kurumlar arası ölçme ve değerlendirme koordinasyon alanlarına katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
There are four basic language skills in language education. These skills are listening, reading, speaking, and writing skills. These four basic language skills are interrelated and are very important in the process of effective use of language. However, when an individual wants to learn his / her native language or a foreign language, comprehension skills constitute the basic step. The reason for this is that listening skill is a skill that develops in the mother's womb from the sixth month. Listening also plays a key role in the learner's acquisition of other lifelong skills in the process that begins with adding meaning to sounds. Reading skill, on the other hand, can be defined as the perception of visuals, words and decoding in the target language or in daily life, as well as being the first skill that the individual learned to learn from the moment, he started his education life, thanks to the eye organ. Based on this context, education, assessment-evaluation process in comprehension skills play a very important role in the individual's daily life, mother tongue education and foreign language learning. The aim of this study is to examine the consistency between institutions in the assessment and evaluation of B1 level comprehension skills of Turkish Teaching Centers and Language Teaching Application and Research Centers, which provide education in the field of Turkish teaching as a foreign language. In this study qualitative and quantitative research techniques are used together and converging parallel mix pattern is also used. Accordingly, to measure success in reading skill, which is one of the comprehension skills, "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen B1 Düzeyi Öğrencilere Yönelik Okuduğunu Anlama Başarı Testi" was used, and "The Development of a Listening Test for Learners of Turkish as a Foreign Language" was used to measure success in listening skill. A total of 301 people participated in the reading scale and 323 people participated in the listening scale from eight different TÖMER. "Office 365 Excel" programs were used to organize and transfer the collected data to the computer environment and "SPSS 26" (Statistical Package for Social Science) programs were used in the statistical analysis of the data. While analyzing the data, quantitative, percentage, mean, standard deviation frequency analysis, descriptive statistics, independent sample t-test, one-way variant analysis and one-way ANOVA test were used to compare the data. Complementary post-hoc analysis was used to determine the difference after the ANOVA test. The data obtained because of the analysis were explained in the conclusion section and various suggestions were made in line with these results. As a result of these analyzes, it was determined that the results of the success tests of 8 different Turkish teaching centers on reading and listening skills were close to each other on average. Thanks to the data obtained because of the study, it is thought that it will contribute to the fields of inter-institutional assessment and evaluation and coordination.