Burdur'da Erken Cumhuriyet Dönemi (1923-1950) okul yapıları
Early Republican Period (1923-1950) school buildings in Burdur
Yazar: NESLİHAN KILIÇ DURAN
Danışman: PROF. DR. YILDIRAY ÖZBEK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Burdur = Burdur ; Erken Cumhuriyet Dönemi = Early Republican Period ; Okul mimarisi = School architecture ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte eğitime yönelik çeşitli düzenlemeler, yenilemeler ve gelişmeler meydana gelmiş, bu amaca hizmet eden kanun ve yeni uygulamalar ortaya çıkmıştır. Temel de kısa süre içerisinde yüzde yüz okur-yazarlık hedefi ile yurdun her bölgesinde, Maarif Vekâleti'nin belirlediği planlar doğrultusunda çeşitli tip ve projelere sahip okullar inşa edilmeye, ilim yuvaları yükselmeye başlarken; özellikle Anadolu köylerini canlandırmaya yönelik girişimler gerçekleştirilmiştir. Yeni tasarım okul binalarının beraberinde, özellikle köylerde çalışacak Köy Enstitüleri'nden mezun olan öğretmenlerin görev yapacakları okul binalarının tasarımı için bir yarışma düzenlenmiş ve bunun sonucunda üç farklı plan tasarımına sahip okul yapıları, tüm yurtta inşa edilen bir plan tipi haline gelmiştir. 
Cumhuriyet'e halihazırda bir eğitim kadrosu ile giren Burdur Vilayeti, bu dönemde bakanlığın gönderdiği planlar doğrultusunda yoğun inşa faaliyetlerine sahne olmuştur. Bu bağlamda pek çok okulun inşası gerçekleştirilirken, Osmanlı döneminden kalma okul yapıları da bir süre kullanılmıştır. 1923-1950 yılları arasında Burdur il ve ilçelerinde toplam 23 okul ve 2 bağımsız öğretmen lojmanının günümüze ulaştığı tespit edilmiştir. Bu okulların tümü, diğer vilayetlerle eş zamanlı olacak şekilde inşa edilen çeşitli tip projelere uygun olarak tasarlanmışlardır. Günümüze ulaşan okul yapılarının 22 adedi köylerde tespit edilmiş ve buna bağlı olarak da büyük bir çoğunluğunun Köy Enstitüleri'nden mezun olan öğretmenler için tasarlanmış olan soğuk iklim plan tipinde inşa edildikleri görülmüştür. 
Burdur'da günümüze ulaşan okul yapılarının çoğu, 1990 yılından itibaren köy nüfusunun azalmasına bağlı olarak taşımalı eğitime geçilmesi sebebiyle bugün atıl bir vaziyet gösterirler. Kamu yapıları arasında bulunan okul yapılarının bir an önce aslına ve tabiatına uygun olacak şekilde yeniden işlevlendirilerek, kamuya kazandırılması gerekmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Okul Yapıları, Burdur, Köy Okulları, Köy Enstitüleri, Erken Cumhuriyet

Abstract:
The Republic With the proclamation of the Constitution of the Republic of Turkey, various regulations, renewals and developments have occurred, and laws and new practices serving this purpose has emerged. Basically, with the goal of 100 per cent literacy within a short period of time in every region of the country, in line with the plans determined by the Ministry of Education schools of various types and projects are being built, centres of knowledge are rising while initiatives to revitalise Anatolian villages in particular realised. The new design of the school buildings is accompanied, in particular a competition for teachers graduated from Village Institutes to work in villages organised, resulting in school buildings with three different plan designs, has become a plan type built all over the country. 
Burdur Province, which entered the Republic with an existing educational staff, witnessed intensive construction activities in line with the plans sent by the ministry during this period. In this context, while many schools were constructed, school buildings from the Ottoman period were also used for a while. It has been determined that a total of 23 schools and 2 independent teachers' lodgings in Burdur province and its districts between 1923-1950 have survived to the present day. All of these schools were built in accordance with various type projects constructed simultaneously with other provinces. All of the surviving school buildings were located in villages and accordingly, it was observed that the majority of them were built in the cold climate plan type designed for teachers graduated from Village Institutes. 
Most of the surviving school buildings in Burdur are in an idle state today due to reasons such as the transition to transported education due to the decrease in the village population since 1990. School buildings, which are among the public buildings, should be re-functionalised as soon as possible in accordance with their original and nature and should be brought to the public. 
Keywords: School Buildings, Burdur, Village Schools, Village Institutes, Early Republic