Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu semptom sıklığı ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the frequency of attention deficit and hyperactivity disorder symptoms and nutritional habits in children
Yazar: ÖYKÜ ELVİN DALASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN ÇEVİK VAROL
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuklar = Children

Özet:
DEHB yaşla uyumlu olmayan düzeyde dikkatsizlik, hiperaktivite, dürtüsellik ile karakterize, yaygın kronik nörogelişimsel bir hastalıktır. DEHB'nin tipik olarak erken çocukluk döneminde başladığına inanılır, ancak tanı sıklıkla okul çağında konulur. DEHB tanısı alan birçok çocuk, ergenlik ve genç erişkinlik dönemlerinde eğitim ve sosyal işlevsellik alanlarında sorunlar yaşamaya devam etmektedir. Bu nedenle DEHB ülke nüfusu için yüksek toplumsal ve bireysel maliyetlerdendir.Çalışmamız, Tekirdağ ili Süleymanpaşa ilçesine bağlı ilkokullarda öğrenim gören öğrencilere ve ebeveynlerine ulaşılarak çocukların beslenme alışkanlıklarını, DEHB ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin araştırılması ve DEHB semptom sıklığını ölçerek DEHB hakkında ebeveynlerde, sağlık çalışanlarında farkındalık yaratmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmamızda çocukların 67'si (%11,1) 0-2 ay anne sütü ile beslenmiştir. 0-2 ay anne sütüyle beslenenlerin ortalama CADÖ-48 puanı, 6 aydan fazla süre beslenenlerinkinden anlamlı bir ölçüde fazla olarak saptanmıştır. Çocukların 157'si (%26,25) öğün atlamamaktadır. Çocukların ortalama CADÖ-48 puanının,  sık sık öğün atlayanlarda, bazen atlayanlara ve hiç atlamayanlara göre; bazen atlayanların ise hiç atlamayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde fazla olduğu saptanmıştır. Çocukların 525'i (%86,8) düzenli olarak kahvaltı etmektedir. Düzenli kahvaltı eden çocukların ortalama CADÖ-48 puanı, düzenli olarak kahvaltı etmeyenlerinkinden anlamlı ölçüde düşük olarak bulunmuştur. Çocukların sağlıklı besin tüketim sıklığı puan ortalaması ile ortalama CADÖ-48 puanı arasında korelasyon analizi yapıldığında negatif çok zayıf anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Sonuç olarak beslenme alışkanlıkları DEHB için bir risk faktörü olmakla birlikte doğru beslenme alışkanlıkları edinildiğinde de DEHB riskini veya semptomlarını azaltabilmektedir. Ancak bu konunun daha iyi açıklanabilmesi geniş çaplı ve geçerliliği yüksek daha çok çalışma yapılmalıdır.

Abstract:
ADHD is a common chronic neurodevelopment disorder characterized by inattention, hyperactivity, and impulsivity at levels that are not compatible with age. ADHD is typically believed to begin in early childhood, but the diagnosis is often made at school age. Many children diagnosed with ADHD continue to have problems in education and social functioning during adolescence and young adulthood. Therefore, ADHD is one of the high social and individual costs for the population of the country.
Our study was carried out in order to reach the students and their parents studying in primary schools in Tekirdağ province Süleymanpaşa district, to investigate the children's eating habits, the relationship between ADHD and eating habits, and to raise awareness of ADHD in parents and health workers by measuring the frequency of ADHD symptoms.In our study, 67 (11.1%) of the children were breastfed for 0-2 months. 0-2 months breastfed, mean CPRS-48 score was found to be statistically significantly higher than those fed for more than 6 months. 157 (26.25%) of the children do not skip meals. The average CPRS-48 score of the children was compared to those who skipped meals frequently, those who skipped sometimes, and those who never skipped; it was determined that those who jump sometimes were statistically significantly higher than those who did not jump at all. 525 of the children (86.8%) eat breakfast regularly. The mean CPRS-48 score of the children who regularly had breakfast was found to be statistically significantly lower than those of the children who did not regularly eat breakfast. A negative, very weak, statistically significant correlation was observed between the children's mean healthy food consumption frequency score and the mean CPRS-48 score.As a result, although eating habits are a risk factor for ADHD, when the right eating habits are acquired, they can reduce the risk or symptoms of ADHD. However, more extensive and valid studies should be conducted to better explain this issue.