Aydın ekolojik koşullarında farklı azot dozları ve hasat zamanlarının şeker otu (Stevia rebaudiana Bertoni)'nda bazı tarımsal özellikler üzerine etkisi
The effect of different nitrogen doses and harvest times on the some agronomical properties of stevia (Stevia rebaudiana Bertoni) in Aydin ecological conditions
Yazar: GÜLSÜM SELBİ
Danışman: PROF. DR. OLCAY ARABACI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma 2017 yılında Aydın ili ekolojik koşullarında gerçekleştirilmiştir. Deneme 2 faktörlü Tesadüf Blokları Deneme desenine göre 4 tekrarlı olarak kurulmuştur. Ana parsellere azotlu gübre dozları (0, 5, 10, 15 kg/da) alt parsellere hasat zamanları (çiçeklenme öncesi, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonu dönemleri) gelecek şekilde deneme düzenlenmiştir. Araştırmada şeker otunun bitki boyu (cm), yaprak eni (cm), yaprak boyu (cm), yeşil herba verimi (kg/da), drog herba verimi (kg/da), yeşil yaprak verimi (kg/da), yeşil yaprak oranı (%), drog yaprak oranı (%), drog yaprak verimi (kg/da) ve kuru madde oranı (%) incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre en uzun yaprak boyu (4.94 cm)  ve yaprak eni (1.91 cm) çiçeklenme öncesi dönemden, en uzun bitki boyu (52.63 cm) çiçeklenme sonrası dönemden, en yüksek kuru madde oranı (%26.14) tam çiçeklenme döneminden elde edilmiştir. Yeşil herba verimi (318.43 kg/da), drog herba verimi (100.19 kg/da), yeşil yaprak verimi (106.83 kg/da) ve drog yaprak verimi (33.88 kg/da) ise 15 kg/da azot dozu uygulamasıyla en yüksek değerine ulaşmıştır. En yüksek yeşil yaprak oranı değeri (%54.64) ve en yüksek drog yaprak oranı değeri (%59.38)  çiçeklenme öncesi dönemden ölçülmüştür.
Aydın ekolojik koşullarında verim değerleri incelenen şeker otu bitkisinden en yüksek değerler 15 kg/da azot dozunun uygulandığı çiçeklenme öncesi dönemden hasat edilen bitkilerden elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Şeker Otu,  Stevia rebaudiana Bertoni, Azotlu gübre, Hasat zamanı, Verim

Abstract:
This research was carried out in 2017 in Aydın province ecological conditions. The experiment was arraged in Completely Randomized Block Design with two factors and four replications. Nitrogen fertilizer doses (0, 5, 10, 15 kg/da) harvest time (pre-flowering, full flowering and end flowering stage) were in main and sub-plot, respectively. Plant height (cm), leaf width (cm), leaf length (cm), fresh herb yield (kg/da), dry herb yield (kg/da), fresh leaf yield (kg/da), fresh leaf ratio (%), dry leaf ratio (%), dry leaf yield (kg/da) and dry matter ratio (%) were examined. According to the results of the research, the longest leaf length (4.94 cm) and leaf width (1.91 cm) were from the pre-flowering stage, while the longest plant height (52.63 cm) was from the post-flowering stage, the highest dry matter ratio (26.14%) was higher than the full flowering stage. Fresh herb yield (318.43 kg/da), dry herb yield (100.19 kg/da), fresh leaf yield (106.83 kg/da) and dry leaf yield (33.88 kg/da) were measured from the application of 15 kg/da nitrogen dose. The highest ratio of fresh leaf (54.64%) and dry leaf (59.38%) were measured from the harvested in the pre-flowering stage. In Aydın ecological conditions, the highest values were obtained from the plants harvested from the pre-flowering stage in which nitrogen dose was applied at 15 kg/da.

Key Words: Stevia, Stevia rebaudiana Bertoni, Nitrogenous fertilizer, Harvest time, Yield.