Yöneticilerde narsisizm /
Yazar: FUNDA SARAÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM AŞKIN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yunan mitolojisinde adı geçen Narkissos sudaki yansımasına bakıp
kendisine aşık olur ve ölüm sebebi de kendine olan hayranlığıdır.
Adını Yunan mitolojisinden alan narsisizm, tarih boyu çeşitli
araştırmacı ve yazarlara ilham vermiştir. Günümüzde de medyanın
etkisiyle birlikte adından sıklıkla söz edilmektedir. İnsanların kendini
beğenmesi, beğenilme isteği, onay ve övgüye gereksinim duyması
doğal bir ihtiyaçtır. Narsisizm, her insanda belli düzeyde bulunan
psikolojik esneklik sağlayan yapılanmadır. Aşırı düzeyde ve
işlevselliği bozan narsisizm ise bireyin kendine yönelik aşırı ve yoğun
hayranlık, ilişkilerde manipülasyon ve empati eksikliği ile karakterize
olup hem ilişkilerde hem örgütsel anlamda yıkıcı etkiler
göstermektedir. DSM-5'e göre büyüklenmeci ve kırılgan olarak iki
kategoriye ayrılmıştır. Birçok araştırmacıya göre iki boyut da bireyin
kendini değersiz görmesinden kaynaklanır. Kişilik psikolojisindeki
karanlık üçlüden biri olan narsisizmin yönetici ve liderlerdeki etkileri
hem liderler hem de çalışanlar için yadsınamaz haldedir. Örgütsel
alanda narsisistik bireylerin mükemmeliyetçi özellikleri sebebiyle
narsisizmin tamamen olumlu algılanmasına ve yansıtılmasına karşın
belli riskler bulunmaktadır.
Çalışma beş bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde, narsisizmin
tanımı, kavramın ortaya çıkışı ve kuramsal çerçeve ile ilgili literatür
taramasına yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Narsistik
Kişilik Bozukluğunun büyüklenmeci ve kırılgan kısmından
bahsedilmiş, bu iki kutbun kesişen ve ayrışan özelliklerine değinilmiş,
Narsisistik Kişilik Bozukluğunun diğer kişilik bozukluklarıyla
benzerliklerine ve farklılıklarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde; lider
kavramı, ideal liderin özellikleri, tanınmış liderlerden olumlu liderlik
örnekleri, liderlerde narsisistik özelliklerin risklerinden, günümüzde
ideal liderlik algısındaki değişimden, dünyaca ünlü liderler ve onların girişimlerinden, yönetici ve lider kavramlarının eş anlamlı kullanılmasına karşın farklılığından ve yöneticilerin narsisistik kişilik yapılanmasıyla ilgili literatür taramasına değinilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise yönetici kavramından, yöneticilerdeki narsisizm olgusundan bahsedilmiştir. Beşinci bölümde ise Narsisistik Kişilik Bozukluğu üzerine psikoterapi yaklaşımlarından söz edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Narsisizm, Narsisistik Kişilik, Lider, Narsisistik Lider, Yönetici

Abstract:
Narkissos, mentioned in Greek mythology, looks at his reflection in
the water, thus falls in love with himself and the reason of his death is
his self-admiration. Narcissism, which takes its name from Greek
mythology, it has inspired various researchers and authors throughout
its history. Nowadays, his name is often mentioned along with the
influence of the media. It is a natural need for people to like
themselves, the desire to be liked, the need for approval and
compliment. Narcissism is a structure that provides a certain level of
psychological flexibility found in every person. Narcissism, which is
characterized by excessive and intense self-admiration, manipulation
and lack of empathy in relationships, and shows destructive effects
both in relationships and in organizational terms. According to the
DSM-5, it is divided into two categories as grandiose and fragile.
According to many researchers, both dimensions are caused by the
fact that an individual considers himself worthless. As one of the dark
trilogy in personality psychology, the effects of narcissism on
managers and leaders are undeniable for both leaders and employees.
Due to the perfectionist characteristics of narcissistic individuals in
the organizational field, there are certain risks despite the completely
positive perception and reflection of narcissism.
The study is examined in five sections. In the first chapter, literature
review on the definition of narcissism, the emergence of the concept
and the theoretical framework is included. In the second part of the
study, the grandiose and fragile part of Narcissistic Personality
Disorder was mentioned, the intersecting and decomposition
characteristics of these two poles are mentioned, the similarities and
differences of Narcissistic Personality Disorder with other personality.
In the third section; the concept of a leader, the characteristics of the
ideal leader, positive leadership examples from prominent leaders, the
risks of narcissistic traits in leaders, nowadays the change in the
perception of ideal leadership from world-renowned leaders and their
initiatives, manager, and leader concepts are used synonymously,
although by the difference of the managers and to the literature on
narcissistic personality structure are discussed. In the fourth part of the
study, from the concept of manager In the fourth chapter, the concept
of manager and narcissism in managers are mentioned.
In the fifth section; psychotherapy approaches on Narcissistic
Personality Disorder are mentioned.

Keywords: Narcissism, Narcissistic personality, Leader, Narcissistic Leader, Manager