Rumeli'de faaliyet gösteren dervişlere dair menakıpnamelerde tarihî ve efsanevî unsurlar
Historical and legendary elements in the menakipnames of Rumelian dervishes
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AŞKIN KOYUNCU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bölgesel Araştırmalar Ana Bilim Dalı / Balkan Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Derviş = Derviş ; Efsaneler = Mythologies ; Menakıbname = Menagip ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Rumeli = Rumelia ; Tekkeler = Tekke ; İslamiyet = Islam

Özet:
Osmanlı Devletinin kurulmasında, İslam'ın Balkanlara ulaşmasında gazi- dervişler önemli bir yere sahiptir. Bu gazi-dervişler hakkında kaleme alınan menakıpnameler gazi-dervişlerin Rumeli'deki faaliyetleri hakkında kıymetli bilgiler ihtiva ederler. Dönemin tarihi, dini, sosyal ve daha birçok alanla alakalı özelliklerini ortaya koymak isteyen bir araştırmacı için önemli birer kaynak niteliği taşıyan menakıpnameler üzerinde çalışılmaya değer kaynaklardandır. Bu çalışma da Rumeli'de faaliyet gösteren dervişlere dair menakıpnamelerdeki tarihî ve efsanî unsurları ele alındı. Bu bağlamda Sarı Saltık, Seyyid Ali Sultan,	Otman Baba ve Demir Baba'nın hayatları, menakıpnameleri ve Rumeli tarihine katkıları üzerine duruldu.
Zengin halk kültürünün yansımaları görülen menakıpnamelerin Rumeli'nin Osmanlı kültür ve uygarlığının bir parçası haline gelmesinde ne derece ışık tuttuğuna vurgu yapıldı. Dolayısıyla bu tez konu ile ilgili menakıpnamelerin orijinal ya da tıpkıbasımları kullanılarak elde edilen bilgiler tasnif, tenkit, tahlil ve terkip yapılarak tarihî ve efsanîunsurların birbiriyle ortak ya da farklı yönlerini karşılaştırarak tarihi kaynaklarla örtüşüyor mu bakılarak incelenecek ve tarih bilimi açısından ne derece önemli kaynaklar olabileceklerini anlamamıza yardımcı olacaktır.

Abstract:
Ghazi-dervishes have an important place in the establishment of the Ottoman Empire and in the spread of Islam in the Balkans. The menakıpname written about these ghazi- dervishes contain valuable information about the activities of these ghazi-dervishes in Rumelia. Menakıpname, which is an important resource for a researcher who wants to reveal the historical, religious, social and many other characteristics of the period, is one of the sources worth studying. In this study, the historical and legendary elements in the menakıpnamesabout ghazi-dervishes, who played an important role in the Rumelia, have been discussed. 
Accordingly, the lives and menakıpnames of Sarı Saltık, Seyyid Ali Sultan, Otman Baba, Demir Baba and their contributions to the Rumelian history have been discussed. Particular emphasis was be given to the extent to which menakıpname, whose reflections of rich folk culture and clearly visible, shed light on the fact that Rumelia became a part of Ottoman culture and civilization.  Therefore, this thesis will be examined by looking at whether the information obtained by using the original or the same editions of the menakıpname on the subject, classification, criticism, analysis and composition by comparing the common and legendary elements with historical sources and will help us understand how important resources can be for the science of history.