Kocaeli/Kartepe Ertuğrulgazi Anadolu Lisesi öğrencilerinin vücut kitle indeksinin ruhsal durum ve benlik saygısı üzerine etkisi
The effect of body mass index on mental status and self-respect of Kocaeli/Kartepe Ertuğrulgazi Anatolian High school students
Yazar: BEYZA NUR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Yetişkin çağa geçiş evresi olan adölesan dönem şüphesiz sağlıklı yaşamın temellerinin atıldığı önemli dönemlerden birisidir. Giderek artan sıklıkta görülen adölesan ve çocukluk çağı obezitesi önemli bir halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Çocukluk çağı obezitesi; ileride erişkin obezitesi olarak devam etmesi, komplikasyonlara bağlı morbidite ve mortalitede ciddi artışlar yaşanması ve en önemlisi de çoğunlukla önlenebilir olması nedeniyle önem verilmesi gereken bir sağlık sorunudur. Özellikle erişkinliğe geçiş evresi olan adölesan dönemde fazla kilo ve obezite psikolojik ve sosyal problemlere yol açabilmektedir. Bu çalışma ile katılımcıların kilo ve boyları ölçülerek hesaplanan vücut kitle indeksinin ruhsal durum ve benlik saygısı üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçladık.

Yöntem: Araştırmamız kesitsel-tanımlayıcı tipte bir anket çalışmasıdır. 15 Aralık 2022 - 20 Ocak 2023 tarihleri arasında Kocaeli/Kartepe Ertuğrulgazi Anadolu Lisesi öğrencilerine uygulanmıştır. 229 öğrencinin katıldığı çalışmamızın ilk bölümünde demografik bilgiler, ikinci bölümünde genel sağlık durumu, mevcut ruhsal durum, vücut ölçüleri memnuniyet durumu ve okul başarısı düzeyi puanlama soruları, üçüncü bölümde benlik saygısı tarama soruları, dördüncü bölümde ise ruhsal durum tarama soruları yer almaktadır. İstatistiksel değerlendirme istatistik paket programları ile yapılmıştır.

Bulgular: Çalışmamıza katılan 229 öğrencinin %54,1'i kız, %45,9'u erkek cinsiyettedir. Katılımcıların yaş ortalaması 15,42 yıl, ortanca değeri 15 yıldır. (min:14, max:18) Katılımcıların %19,2'si 9. sınıf, %30,1'i 10. sınıf, %36,2'si 11. sınıf, %14,5'i 12. sınıfta eğitim görmektedir. Katılımcıların VKİ ortalaması 21,30 kg/m2, ortanca değeri 20,83 kg/m2'dir. (min: 15,9 kg/m2; max: 32,38 kg/m2) Katılımcıların %10,5'i zayıf, %72,1'i normal kilolu, %8,7'si fazla kilolu, %8,7'si de obez saptanmıştır. VKİ'nin cinsiyet (p: 0,111) ve sınıflara göre dağılımında (p: 0,074) anlamlı bir fark saptanmamıştır. Normal kilolu öğrencilerin vücut ölçüleri memnuniyet düzeyi diğer gruplardan yüksek saptanmıştır. Obez ve fazla kilolu öğrencilerin vücut ölçüleri memnuniyet düzeyi normal kilolu öğrencilerden anlamlı derecede düşük saptanmıştır. (sırasıyla p: 0,002; p: 0,005) Obez öğrencilerin kendine güven ve benlik saygısı düzeyi normal kilolu öğrencilere kıyasla anlamlı derecede düşük saptanmıştır. (p: 0,047; p: 0,001) Gruplar arası anlamlı farklılık saptanan depresyon tarama sorularında genellikle fazla kilolu ve obez öğrencilerin aldıkları puanlar daha yüksek, depresif belirti sıklığı daha fazla saptanmıştır. Normal kilolu öğrenciler tüm gruplara kıyasla daha düşük puan ortalamasına sahiptir. Normal kilolu öğrencilerde depresif belirti sıklığı daha az saptanmıştır. (p: 0,037; p: 0,004; p: 0,048; p: 0,040)

Sonuç: Araştırma sonuçlarımız ve literatürdeki veriler göstermektedir ki; VKİ ile damgalanma korkusu, benlik saygısı ve ruhsal durum arasında ilişki mevcuttur. Gerek araştırmanın yöntemi, gerekse çalışmanın kısıtlı bir evrende yapılması sebebi ile bu ilişkilerin nedensel olup olmadığını söylemek zordur. 

Anahtar Kelimeler: Adölesan obezitesi, Çocukluk çağı obezitesi, Vücut Kitle İndeksi, Benlik saygısı, Ruhsal durum, Depresif belirti

Abstract:
Objective: Adolescence, which is the transition phase to adult age, is undoubtedly one of the important periods in which the foundations of a healthy life are laid. Adolescent and childhood obesity, which is seen with increasing frequency, constitutes an important public health problem. Childhood obesity; It is a health problem that should be given importance because it continues as adult obesity in the future, serious increases in morbidity and mortality due to complications, and most importantly, it is mostly preventable. Excess weight and obesity can lead to psychological and social problems, especially in the adolescence period, which is the transitional stage to adulthood. In this study, we aimed to reveal the effects of body mass index, which is calculated by measuring the weight and height of the participants, on their mood and self-esteem.
Method: Our research is a cross-sectional -descriptive survey study. It was applied to Kocaeli/Kartepe Ertuğrulgazi Anatolian High School students between 15 December 2022 and 20 January 2023. In the first part of our study, in which 229 students participated, there are demographic information, in the second part, general health status, current mental state, body size satisfaction, and school success level scoring questions, in the third part, self-esteem screening questions and in the fourth part, mental state screening questions. Statistical evaluation was made with statistical package programs.
Results: Of the 229 students who participated in our study, 54,1% were female and 45,9% were male. The average age of the participants was 15,42 years, and the median value was 15 years. (min:14, max:18) 19,2% of the participants were in the 9th grade, 30,1% in the 10th grade, 36,2% in the 11th grade, 14,5% in the 12th grade sees. The average BMI of the participants was 21,30 kg/m2, and the median value was 20,83 kg/m2. (min: 15,9 kg/m2; max: 32,38 kg/m2) 10,5% of the participants were underweight, 72,1% were normal weight, 8,7% were overweight, 8,7% were found to be obese. No significant difference was found in the distribution of BMI according to gender (p: 0,111) and classes (p: 0,074). Body measurements satisfaction level of normal weight students was higher than other groups. Body measurements satisfaction levels of obese and overweight students were found to be significantly lower than those of normal weight students. (p: 0,002; p: 0,005 respectively) Obese students' self-confidence and self-esteem levels were found to be significantly lower than those of normal weight students. (p: 0,047; p: 0,001) In the depression screening questions in which a significant difference was found between the groups, the scores of overweight and obese students were generally higher, and the frequency of depressive symptoms was found to be higher. Normal weight students have a lower mean score compared to all groups. The frequency of depressive symptoms was found to be lower in students with normal weight. (p: 0.037; p: 0.004; p: 0.048; p: 0.040)

Conclusion: Our research results and the data in the literature show that; There is a relationship between BMI and fear of stigma, self-esteem and mental state. It is difficult to say whether these relationships are causal due to both the method of the research and the fact that the study was conducted in a limited universe. 

Key Words: Adolescent obesity, Childhood obesity, Body Mass Index, Self-esteem, Mood state, Depressive symptoms