Türkiye'de mevsimlik tarım işçiliğinin sosyolojik analizi: Ankara-Polatlı örneği
The sociological analyze of seasonal agricultural labor in Turkey: The case of Ankara ? Polatli
Yazar: ERCAN GEÇGİN
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY ÇABUK KAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ankara-Polatlı = Ankara-Polatlı ; Dışlanmışlık = Exclusion ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Mevsimlik işler = Seasonal works ; Mevsimlik işçiler = Seasonal workers ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tarım = Agriculture ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Yoksulluk = Poverty ; İşçiler = Workers

Özet:
Türkiye'de enformel çalışma alanında önemli bir yere sahip olan mevsimlik tarım işçilerinin Ankara Polatlı ilçesi örnekleminde ele alındığı bu çalışmada, mevsimlik tarım işçiği tarihsel ve sosyo-ekonomik çerçeveler ışığında değerlendirilmiştir. Alan araştırmasıyla mevsimlik tarım işçilerinin demografik özellikleri ile yaşam ve çalışma koşulları ortaya konulmuş ve uzun yıllardır sürdürülmekte olan mevsimlik işçiliği sisteminin, etnik ekonomi bağlamında ortaya çıkan sömürü ilişkilerine bakılmıştır.Enformel ve etnik ekonomik alan, yoksulluk ve sosyal dışlanma, Türkiye'de mevsimlik işçilerin büyük bölümünü kapsayanları sosyolojik yönden anlamak için önemli boyutlar olarak ele alınmıştır. Enformel ekonominin zemininde hayat bulan etnik ekonomi, mevsimlik işçilerin etnik kimlikler üzerinden bir arada kalmasını sağlamakta ve tarımsal işgücü piyasasının yeniden üretilmesinde önemli bir kaynak olmaktadır.Mevsimlik işçiler tüm hane üyeleri ile birlikte işgücüne dahil oldukları için öncelikle hane reisiyle ve sonrasında hanede bulunan bir kadınla ve bir gençle mülakatlar yapılmıştır. Bunun yanı sıra, tarım aracıları ve çevre köylülerle de derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Polatlı'nın köylerine soğan toplama işi için geldikleri tespit edilen işçiler, ilkel barınma yöntemlerini kullanmaktadırlar. İşçiler içinde en mağdur ve en çok sömürüye maruz kalan kesim çocuklar ve kadınlar olurken, en kazançlı çıkanlar ise aracılık yapan elçiler olduğu görülmüştür.İşçilerin iş ve sosyal güvencelerden yoksun olmaları, Türkiye'nin içinde bulunduğu politik atmosferin de etkisi ile etnik kimlikten dolayı kendilerini dışlanmış hissetmeleri ve kendilerini çoğunlukla yoksul olarak kabul etmeleri, öne çıkan bulgular olmuştur. Bununla birlikte geleneksel yapılarının her ne kadar korudukları görülse de, büyük kentlerde işgücüne katılma eğilimi bakımından ifade etmiş oldukları olumlu tutumlar, toplumsal bütünleşme açısından önemli gösterge olmuştur.

Abstract:
The topic of seasonal agricultural labor which has very importance in informal working area in Turkey is considered within historical and social-economic conditions and the case of Ankara - Polatlı had been chosen as a sample. Demographic specifications and life and working conditions of seasonal agricultural workers had been shown by field research and relations of exploitation of seasonal labor had been analyzed in context of ethnic economics.To understand the major part of seasonal workers sociologically in Turkey, Informal and ethnic economic area, poverty and social exclusion had been discussed as important dimensions. Ethnic economics which is the part of informal economics make seasonal workers keep together and it also a major source to reproduce manpower market.Interviews had been done with head of family, a woman and a young man because every persons of a family are inclusive of manpower for seasonal workers, although the deep interviews had been done with agricultural contacts and peasants. Workers come to Polatlı to reap onion and they rough it. Children and women are aggrieved and sweated; on the other hand, contact persons have profit.Lack of social security, feeling of exclusion due to ethnic identity and defining themselves as poor are main findings of this study. However they can save their own customs and traditional characteristics, their attitudes of tendency of working participation in metropolis and big cities are affirmative for social integration.