Enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye uygulaması (1970-2014)
Energy consumption and economic growth relationship: Application to Turkey (1970-2014)
Yazar: ELİF ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN PASİN COWLEY
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finansal Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için enerji tüketimi hayati bir gereksinimdir. Bu gereksinim, Sanayi Devrimi'nin yaşanması ile daha net hissedilmiştir. Enerjiye duyulan ihtiyacın artışı ve karşılanması ülke politikaları açısından önem taşımaktadır.
Bu çalışmada küresel ve ulusal enerji kaynakları, grafikler ve tablolar yardımıyla incelenecektir. Enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisini etkileyen faktörler ortaya konulacaktır. Küresel ve ulusal politikalara yer verilecektir.
Çalışmada, Türkiye için enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi, ARDL sınır testi yaklaşımı ile incelenmiştir. Türkiye'nin 1970-2014 dönemi baz alınarak, elektrik tüketimi, GSYİH ve ticaretin dışa açıklığı arasındaki bağıntı ele alınmıştır. ARDL sınır testi sonucunda, değişkenler arasındaki uzun vadeli ilişkinin varlığı kanıtlanmıştır. GSYİH ve ticaretin dışa açıklığı, hem uzun hem kısa vadede elektrik tüketimini olumlu etkilemektedir. GSYİH' deki %1'lik bir artış, elektrik tüketimini % 0.92 artırırken, ticari dışa açıklıktaki % 1'lik bir artış elektrik tüketimini % 0.63 oranında artırmıştır. Hata düzeltme katsayısı, negatif işaretli ve istatistiki açıdan anlamlıdır. Buradan hareketle, kısa dönemde oluşabilecek sapmaların uzun dönemde dengeye geleceği söylenebilmektedir. Üretim modelinde, elektrik tüketiminin % 1 artışı, GSYİH'yi kısa dönemde, % 1.05, uzun dönemde, % 1.74 oranında artırmıştır. Ticari dışa açıklığın etkisi ise uzun dönem periyodunda hissedilmiştir. Uzun dönemde, ticari dışa açıklıktaki % 1'lik bir artış GSYİH'yi % 1.12 oranında
azaltmaktadır. Ayrıca, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi, hata düzeltme temelli Granger Nedensellik analizi kullanarak incelenmiştir.

Abstract:
Energy is a vital necessity for developed and developing countries. With the Industrial Revolution the need for energy became more crucial. The increase in the demand for energy and meeting this increasing demand is important for policy makers in the countries. In this study, global and national energy resources will be examined with the help of graphics and tables. The factors affecting the relationship between energy consumption and economic growth will be set forth. Global and national policies will be discussed. In the study, the relationship between energy consumption and economic growth for Turkey is examined by the ARDL bounds testing approach. The relation between electricity consumption, GDP and trade openness is analyzed using the data between 1970-2014 in Turkey. As a result of the ARDL bound test, the existence of a long-term relationship between the variables has been established. GDP and trade openness affects both short term and long term energy consumption positively. While 1% increase in GDP increased electricity consumption by 0.92% , 1% increase in trade openness increased electricity consumption by 0.63%. The error correction coefficient is negative and statistically significant. As a result, it can be said that the short-term deviations will be balanced in the long run. In the production model, %1 increase in electricity consumption increased GDP by %1.05 in the short term and %1.74 in the long term. In the long term, %1 increase trade
opennes reduces GDP by %1.12. Further, causality relationship between variables was investigated using error correction based Granger Causality Analysis.