Kanser hastalarının eşe yabancılaşması ile bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Hacettepe Üniversitesi Onkoloji hastanesi örneği
Investigation of the relationship between spousal alienation and cognitive distortions of cancer patients: Hacettepe University Oncology Hospital example
Yazar: EMEL TUBA AKDENİZ
Danışman: PROF. DR. ERCÜMEND ERSANLI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Amaç: Bu araştırmada ilk olarak kanser hastalarının eşe yabancılaşması ile bilişsel çarpıtmaları arasındaki ilişki analiz edilmiş ve sonrasında hastaların tedavi sürecindeki deneyimleri incelenmiştir.
Materyal ve Metot: Bu araştırma Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi'nde tedavi görmekte olan 82 evli hastayla açımlayıcı sıralayıcı desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri; "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Eşe Yabancılaşma Ölçeği", "Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği" ile nitel verileri ise "Yarı Yapılandırılmış Derinlemesine Görüşme Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Nicel veriler analizinde Kruskal Wallis Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Spearman Korelasyon Testi, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda evlilerin eşe yabancılaşması ile bilişsel çarpıtmaları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Ancak bilişsel çarpıtmaların eğitim durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Kadınların eşe yabancılaşma düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Nitel analizler sonucunda ise destek ve anlayış ifadesinin ön planda olduğu bulunmuştur. Bunu eş desteğinin, aile desteğinin, çocuklara bakım desteğinin, çocuklarla ilişkilerin, toplumsal kadınlık rolü baskısının izlediği belirlenmiştir. En az tekrarlanan ifadelerin ise toplumsal erkeklik rolü baskısı, cinsel isteksizlik ve bulantı olduğu bulunmuştur.
Sonuç ve Öneri: Araştırmada eğitim düzeyi bilişsel çarpıtmaları etkileyen unsurlardan biri olduğu bulunmuştur. Nitel verilerde yer alan toplumsal kadınlık rolü baskısının eşe yabancılaşmayla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Ev işleri, çocuk bakımı gibi rollerin genellikle ailenin diğer kadın üyeleri tarafından üstlenildiği belirlenmiştir. Kanser hastaları ile ilgili çalışmaların çoğunluğu fiziksel sağlık üzerine odaklanmaktadır. Ebeveyni tedavi gören çocukların deneyimleri, ailelerin kanser tedavisinde yoksullaşma durumu ve eşlerin birbirinden beklentilerine yönelik çalışmalar artırılabilir.





Anahtar Sözcükler: Bilişsel çarpıtmalar, Destek, Eşe yabancılaşma, Evlilik

Abstract:
Objective: In this study, firstly, the relationship between spouse alienation and cognitive distortions of cancer patients has been analyzed and then the experiences of the patients during the treatment process have been examined.
Materials and Methods: This study has been conducted with 82 married patients receiving treatment at Hacettepe University Oncology Hospital, using an exploratory ordinal design. Quantitative data of the research; 'Sociodemographic Information Form', 'Snowle Alienation Scale', 'Cognitive Distortions Scale' and qualitative data were collected through the 'Semi-Configured In-Deep Interview Form'. In quantitative data analysis; Kruskal Wallis Test, One-Way Variance Analysis (ANOVA), Mann Whitney U Test and Spearman Correlation Test, and content analysis was used in the analysis of qualitative data.
Results: As a result of the research, it has been found that there is no significant relationship between marital alienation and cognitive distortions of married people. However, it has been found that cognitive distortions differed significantly according to educational status. It has been determined that women's level of alienation from their spouses is higher than that of men. As a result of the qualitative analysis, it has been found that the expression of support and understanding was at the forefront. It has been determined that this is followed by spousal support, family support, childcare support, relations with children, and social femininity role pressure. The least repeated expressions have been found to be social masculinity role pressure, sexual reluctance, and nausea.
Conclusion and Suggestion: In this study, it has been determined that education level is one of the factors affecting cognitive distortions. The expression of social femininity role pressure in the qualitative data is thought to be related to the high level of alienation from the spouse in women. It has been found that roles such as housework and childcare are usually undertaken by other female members of the family. The majority of studies on cancer patients focus on physical health. Studies on the experiences of children whose parents are treated, the poverty of families in cancer treatment, and the expectations of spouses from each other can be increased.


Keywords:  Cognitive distortions, Support, Spousal alienation, Marriage.