Sosyal medyada görünüş algısı ile akran zorbalığı ilişkisinde benlik saygısının aracı rolü /
Yazar: EDA YENİOCAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DOĞA EROĞLU ŞAH
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023

Özet:
Bu tez, sosyal medyada görünüş algısı ile akran zorbalığı arasındaki ilişkide benlik
saygısının aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Sosyal medya platformları, insanların
kendilerini başkalarıyla karşılaştırdığı, benlik saygısını etkileyen ve akran zorbalığına
zemin hazırlayan bir ortam sunmaktadır. Bu çalışma ile özellikle ergen yaş gruplarında
sorun arz eden akran zorbalığının benlik saygısı ile etkileşime girerek, günümüz
ergenlerinin sosyal hayatlarının önemli bir parçası haline gelen sosyal medya görünüş
algısı üzerindeki etkisini anlamak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma nicel araştırma
yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 14-18 yaş aralığında
olan 230`u kız 138`i erkek olmak üzere toplam 368 lisede öğrenim gören ergenlerden
oluşturmaktadır. Nicel veriler, anketler yoluyla elde edilmiştir. Bu kapsamda, Sosyal
Medyada Görünüş Algısı Ölçeği, Ergenler İçin Zorbalık ve Siber Zorbalık Ölçeği (ZSÖE), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Nicel araştırma verileri SPSS 25
programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre ergenlerin sosyal
medyada görünüş algısı ve akran zorbalığı deneyimleri arasındaki ilişkide benlik
saygısının önemli bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, akran zorbalığının sosyal
medya görünüş algısı üzerinde etkili olduğunu ve benlik saygısının bu etki üzerinde kısmi
aracı rol oynadığını göstermiştir. Ayrıca sosyal medya görünüş algısı yüksek olan
ergenlerin, daha çok akran zorbalığına maruz kaldığı ve daha yüksek benlik saygısına
sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca kız öğrencilerin daha yüksek sosyal medya görünüş
algısına sahip olduğu araştırmanın dikkat çekici diğer bulgularıdır.
Bu sonuçlarla, dijital teknoloji çağı ile birlikte ergenlerde kullanımı giderek artan sosyal
medya kullanımıyla önem kazanan sosyal medya görünüş algısı ve ergenler arasında okul
ortamında ve günümüzde daha çok sanal ortamlarda karşılaştığımız akran zorbalığı
ilişkisinde benlik saygısının önemli olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçların, ergenler
üzerinde sosyal medya kullanımı, benlik saygısı ve akran ilişkileri üzerine yapılacak diğer
araştırmalara katkıda bulunması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, görünüş algısı, benlik saygısı, akran zorbalığı,
ergenlik

Abstract:
This thesis aims to examine the mediating role of self-esteem in the relationship between
appearance perception and peer bullying in social media. Social media platforms provide
an environment where people compare themselves with others, affect self-esteem and
pave the way for peer bullying. This study was conducted to understand the effect of peer
bullying, which is a problem especially in adolescent age groups, on the perception of
social media appearance, which has become an important part of today's adolescents'
social lives by interacting with self-esteem.
This study was carried out using the quantitative research method. The sample of the study
consists of adolescents between the ages of 14-18 and studying in a total of 368 high
schools, 230 girls and 138 boys. Quantitative data were obtained through questionnaires.
In this context, Social Media Appearance Perception Scale, Bullying and Cyberbullying
Scale for Adolescents (CIS-A), Rosenberg Self-Esteem Scale were used. Quantitative
research data were analyzed with the SPSS 25 program. According to the results obtained
in the study, it was determined that self-esteem is an important factor in the relationship
between adolescents' perception of appearance in social media and their experiences of
peer bullying. The findings showed that peer bullying has an effect on the perception of
social media appearance and self-esteem plays a partial mediator role on this effect. In
addition, it has been observed that adolescents with high social media appearance
perception are more exposed to peer bullying and have higher self-esteem. In addition,
other remarkable findings of the research are that female students have higher social media
appearance perception.
With these results, it has been seen that self-esteem is important in the relationship
between social media appearance perception, which has gained importance with the use
of social media, which is increasingly used in adolescents with the age of digital
technology, and peer bullying that we encounter among adolescents in the school
environment and nowadays mostly in virtual environments. It is aimed that the results
obtained will contribute to other research on social media use, self-esteem and peer
relations on adolescents.
Keywords: Social media, appearance perception, self-esteem, peer bullying,