Görsel sanatlar öğretmen eğitiminde STEAM eğitimi yaklaşımı
STEAM education approach on visual arts teacher education
Yazar: SEMAHAT ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KÜBRA ÖZALP HAMARTA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: STEAM eğitimi = STEAM education

Özet:
Modern yaklaşımlardan biri olarak kabul gören STEAM eğitimi Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Sanat ve Matematik alanlarını uyumlu ve ilgi çekici bir öğrenme deneyimiyle bütünleştiren disiplinlerarası bir yaklaşımdır. Araştırmanın temelinde, Görsel Sanatlar Öğretimi II dersinin STEAM eğitimi yaklaşımı yoluyla zenginleştirilmesi ve geliştirilmesinin öğretmen adayları üzerindeki etkisinin incelenmesi ile öğretmen adaylarının kendi eğitim uygulamalarındaki yansımalarını incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilk adım olarak Türkiye'nin çeşitli illerinde görev yapmakta olan 14 görsel sanatlar öğretmenine yapılandırılmış görüşme formu uygulanmış, görsel sanatlar öğretmenlerinin STEAM eğitimine yönelik görüşleri belirlenmiş ve STEAM eğitiminin görsel sanatlar öğretmen eğitiminde yer almasına dair ihtiyaç durumu tespit edilmiştir. İkinci adımda ise öğretmen adaylarının STEAM eğitimine yönelik görüşleri ve öğretmen adaylarının öğretim sürecinde STEAM uygulamalarını kullanma düzeyleri belirlenmiştir. Üçüncü adımda ise öğretmen adaylarının STEAM destekli derslerinin ortaokul öğrencilerine yansımaları tespit edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan eylem araştırması yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmanın verileri, nitel veri analiz türlerinden biri olarak kabul edilen tümevarımsal bir yaklaşım olan tematik analiz yoluyla çözümlenmiştir. Görsel sanatlar öğretmenlerinden elde edilen verilere göre görsel sanatlar öğretmenlerinin STEAM eğitimi yeterliliği açısından kendilerini yeterli görmedikleri, STEAM eğitimi kavramı ile ilgili bilgilerinin sınırlı olduğu görsel sanatlar öğretmeni yetiştirme programındaki derslerin hedef ve içeriğinin öğretmen adaylarına STEAM eğitimi yeterliliği kazandırması hususunda yeterli bir eğitim sürecinin olmadığı, görsel sanatlar öğretmen adaylarına, lisans eğitiminde STEAM eğitimine yönelik derslerin verilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarından elde edilen bulgular ışığında; STEAM eğitiminin öğretmen adaylarının öğrenme-öğretme sürecini, materyallerini, eğitim içeriğini, STEAM eğitimine yönelik algılarını ve bakış açılarını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının STEAM destekli dersleri ortaokul öğrencilerinin çoğunluğu tarafından olumlu karşılanmış, öğrencilerin ilgisini çekmiş ve onların öğrenmelerine, yaratıcılıklarına ve becerilerine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda Resim İş Öğretmenliği programlarında, ders içeriklerinde STEAM eğitiminin yaygınlaştırılması öğretmen adaylarının bilgi, beceri ve algılarının geliştirilmesi açısından gerekli olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında öğretmen adaylarının STEAM eğitimi konusunda bilgi, beceri ve tutumlarını geliştirecek dersler ve uygulamaların öğretmen eğitimi programlarına entegre edilmesi gerektiği önerilmektedir.

Abstract:
STEAM education, which is accepted as one of the modern approaches, is an interdisciplinary approach that integrates the fields of Science, Technology, Engineering, Art and Mathematics into a coherent and engaging learning experience. The basis of the research is to examine the effect of enriching and developing the visual arts teaching II course through STEAM education approach on pre-service teachers and to examine the reflections of pre-service teachers in their own educational practices. In line with this purpose, as a first step, a structured interview form was applied to 14 visual arts teachers working in various provinces of Turkey, the views of visual arts teachers on STEAM education were determined and the need for STEAM education in visual arts teacher education was determined. In the second step, the views of pre-service teachers towards STEAM education and the level of use of STEAM applications in the teaching process of pre-service teachers were determined. In the third step, the reflections of pre-service teachers' STEAM-supported courses on middle school students were determined. Action research method, one of the qualitative research methods, was used in the study. The data of this study were analyzed through thematic analysis, which is an inductive approach accepted as one of the qualitative data analysis types. According to the data obtained from visual arts teachers, it was determined that visual arts teachers do not consider themselves sufficient in terms of STEAM education competence, their knowledge about the concept of STEAM education is limited, the objectives and content of the courses in the visual arts teacher training program are not sufficient to provide STEAM education competence to pre-service teachers, and pre-service visual arts teachers should be given courses on STEAM education in undergraduate education. In the light of the findings obtained from pre-service teachers, it was concluded that STEAM education positively affected pre-service teachers' learning-teaching process, materials, educational content, perceptions and perspectives towards STEAM education. In addition, STEAM-supported lessons of pre-service teachers were positively received by the majority of secondary school students, attracted the interest of students and contributed to their learning, creativity and skills. In this context, it has been determined that it is necessary to disseminate STEAM education in the course content in Art Education programs in order to improve the knowledge, skills and perceptions of prospective teachers. In the light of these results, it is suggested that courses and practices that will improve pre-service teachers' knowledge, skills and attitudes about STEAM education should be integrated into teacher education programs.