Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin nikotin bağımlılık düzeyi ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nicotine addiction level and anxiety level of students from Karabük University Faculty of Medicine
Yazar: İSHAK OĞUZ CİNDORUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURCU KORKUT ; DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
Sağlık Bakanlığı / Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET
Tıpt Uzmanlık Tezi
KARABÜK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN NİKOTİN BAĞIMLILIK DÜZEYİ İLE ANKSİYETE DÜZEYİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
İshak Oğuz CİNDORUK
Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi
Aile Hekimliği Anabilim Dalı
Tez Danışmanı:
Dr. Öğr. Üyesi Burcu KORKUT
Tez Danışman Yardımcısı:
Doç. Dr. Habibe İNCİ
Haziran 2024, 86 sayfa
Amaç: Ülkemizde ve dünyada sigara önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Araştırmalarda, katılımcılardan anksiyete bozukluğu olanların çoğunluğunun sigara kullandığı ve nikotin bağımlılığı olan bireylerin anksiyete bulgularına daha fazla sahip olduğu raporlanmıştır. Bu çalışmada Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin nikotin bağımlılık düzeyi ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan Dönem 1,2,3,4,5,6 öğrencileri ile 01.02.2024-31.03.2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmada örneklem seçimi yapılmayıp tüm öğrencilerin çalışmaya dahil edilmesi planlandı. Katılımcılara 3 bölümden ve 50 sorudan oluşan anket formu yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanacak şekilde hazırlandı. Anket formunun birinci bölümü yaş, cinsiyet, medeni durum gibi sosyodemografik özellikleri sorgulayan 18 sorudan oluşturuldu. İkinci bölümde sigara kullanan katılımcıların dolduracağı 5 sorudan oluşan sigara kullanım durumunu sorgulayan sorular ve 6 sorudan oluşan Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT), üçüncü bölümde tüm katılımcıların dolduracağı 21 sorudan oluşan Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) kullanıldı. BAÖ 0-3 aralığında puanlanan 4'lü likert tipinde geliştirilmiş 21 maddeden oluşmaktadır. Ölçekte bulunan sorular bireylerin yaşadıkları belirtilerin son bir hafta boyunca kendisini ne ölçüde etkilediğine göre; (0) Hiç, (1) Hafif düzey, (2) Orta düzey, (3) Ciddi düzeyde şeklinde cevaplanan seçeneklerden bir tanesi seçilerek cevaplanmaktadır. Ölçekten en düşük 0, en fazla 63 puan elde edilebilmektedir. 0-7 arasında ise minimal düzeyde, 8-15 arasında ise hafif düzeyde, 16-25 arasında ise orta düzeyde, 26-63 arasında ise şiddetli düzeyde olduğu şeklinde yorumlanır. FNBT 0-3 ve 0-1 aralığında puanlanan 4'lü ve 2'li likert tipinde sorular ile geliştirilmiş 6 maddeden oluşmaktadır. Nikotin bağımlılık düzeyi alınan puanlara göre çok az (0-2), az (3-4), orta (5), yüksek (6-7), çok yüksek (8-10) olarak değerlendirilmektedir.
Bulgular: Çalışmaya katılan 676 öğrencinin yaş ortalaması 21,55±2,29 olup, %62,6'sı kadındır. Katılımcıların %25,6'sı 1. sınıf, %18,6'sı 2. Sınıf, %13,2'si 3. Sınıf, %17,6'sı 4. Sınıf, %15,1'i 5. Sınıf ve %9,9'u 6. Sınıf öğrencisidir. Öğrencilerin %43,9'unun alkol kullandığı annelerinin sigara içme oranlarının %17,8, babalarında bu oranın %34,3 olduğu belirtildi. Öğrencilerin %7,5'inin kronik bir hastalığının olduğu, %7,5'inin düzenli ilaç kullandığı, %5,6'sının psikiyatrik bir hastalığı olduğu, %3,7'sinin psikiyatrik ilaç kullandığı saptandı. Öğrencilerin sigaraya başlama yaşının 18,42±2,57, sigara içme prevalansının %20,2, sigaraya başlama nedenlerinin en sık arkadaş ortamı, sıkıntı-stres ve keyif vericilik olduğu görüldü. FNBT puanları 2,93±2,30, BAÖ puanları 14,51±12,38 bulundu. FNBT'ye göre nikotin bağımlılık düzeyleri %43,4 çok az, %32,4 az, %10,3 orta, %11,8 yüksek, %2,2 çok yüksek saptandı. BAÖ'ne göre anksiyete düzeyleri %34,9 minimal, %26,8 hafif, %20,7 orta, %17,6 şiddetli saptandı. FNBT puanlarının erkek öğrencilerde anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p<0.005). BAÖ puanları preklinik dönem öğrencilerinde, kızlarda, geliri giderinden az olanlarda, psikiyatrik hastalığı bulunanlarda, psikiyatrik ilaç kullananlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (sırasıyla p<0.005, p<0.001, p<0.005, p<0.001, p<0.001). BAÖ puanlarının FNBT'ye göre çok az bağımlı olanlarda en düşük, çok yüksek derecede bağımlı olanlarda en yüksek düzeylerde olduğu bağımlılık derecesi arttıkça anksiyete puanlarının arttığı aradaki farkın anlamlı olmadığı saptandı (p>0.005).
Sonuç: Nikotin bağımlılığı ve anksiyete bozuklukları birlikte görülebilmektedir. Sigara bırakma amacıyla başvuran hastalarda anksiyete bozukluğu sorgulanmalı gerektiğinde Psikiyatri kliniği ile konsülte edilip yardım alınması sağlanarak sigara bırakma tedavisinde başarı oranı arttırılabilir.
Anahtar Sözcükler: Beck Anksiyete Ölçeği, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, Tıp öğrencileri, Bağımlılık, Anksiyete
Bilim Kodu: 1004

Abstract:
ABSTRACT
Master/Ph. D. Thesis
EVALUATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN NICOTINE ADDICTION LEVEL AND ANXIETY LEVEL OF STUDENTS FROM KARABÜK UNIVERSITY FACULTY OF MEDICINE
İshak Oğuz CİNDORUK
Karabük University Faculty of Medicine
Department of Family Medicine
Thesis Advisor:
Assist. Prof. Dr. Burcu KORKUT
Assoc. Prof. Dr. Habibe İNCİ
June 2024, 86 pages
Objective: Smoking has become an important public health problem in our country and in the world. In studies, it has been reported that the majority of participants with anxiety disorders are smokers and individuals with nicotine dependence have more anxiety symptoms. In this study, we aimed to evaluate the relationship between nicotine dependence level and anxiety level in Karabük University Faculty of Medicine students.
Materials and Method: This cross-sectional and descriptive study was carried out between 01.02.2024-31.03.2024 with the students of Term 1,2,3,4,5,6 who were students of Karabük University Faculty of Medicine in the 2023-2024 academic year. No sample selection was made in the study and it was planned to include all students in the study. The questionnaire form consisting of 3 sections and 50 questions was prepared to be applied to the participants by face-to-face interview technique. The first part of the questionnaire form consisted of 18 questions questioning sociodemographic characteristics such as age, gender and marital status. The second part consisted of 5 questions about smoking status and 6 questions about Fagerström Nicotine Dependence Test (FNDT), and the third part consisted of 21 questions about Beck Anxiety Scale (BAS), which was completed by all participants. The BAS consists of 21 items developed in 4-point Likert type, which are scored in the range of 0-3. The questions in the scale are answered by selecting one of the options answered as (0) None, (1) Mild, (2) Moderate, (3) Severe according to the extent to which the symptoms experienced by the individuals have affected them during the last week. A minimum score of 0 and a maximum score of 63 can be obtained from the scale. A score between 0-7 is interpreted as minimal level, between 8-15 as mild level, between 16-25 as moderate level, between 26-63 as severe level. The FNDT consists of 6 items developed with 4-point and 2-point Likert-type questions scored in the range of 0-3 and 0-1. Nicotine dependence level is evaluated as very low (0-2), low (3-4), moderate (5), high (6-7), very high (8-10) according to the scores obtained.
Findings: The average age of the 676 students participating in the study was 21.55±2.29 and 62.6% of them were female. 25.6% of the participants were 1st grade, 18.6% were 2nd grade, 13.2% were 3rd grade, 17.6% were 4th grade, 15.1% were 5th grade and 9.9% were 6th grade students. It was stated that 43.9% of the students drank alcohol, 17.8% of their mothers smoked, and 34.3% of their fathers smoked. It was determined that 7.5% of the students had a chronic disease, 7.5% used regular medication, 5.6% had a psychiatric disease and 3.7% used psychiatric medication. It was observed that the age of initiation was 18.42±2.57 years, the prevalence of smoking was 20.2%, and the most common reasons for initiation were friends, boredom-stress and enjoyment. FNDT scores were found to be 2.93±2.30 and BAS scores were 14.51±12.38. According to FNDT, nicotine dependence levels were 43.4% very low, 32.4% low, 10.3% moderate, 11.8% high, 2.2% very high. According to the BAS, anxiety levels were found to be 34.9% minimal, 26.8% mild, 20.7% moderate, 17.6% severe. FNDT scores were significantly higher in male students (p<0.005). BAS scores were found to be significantly higher in preclinical period students, females, those with income less than expenditure, those with psychiatric illness, and those taking psychiatric medication (p<0.005, p<0.001, p<0.005, p<0.001, p<0.001, p<0.001, respectively). According to the FNDT, it was found that the anxiety scores were the lowest in those who were very slightly dependent and the highest in those who were highly dependent, and the anxiety scores increased as the degree of dependency increased, but the difference was not significant (p>0.005).
Conclusion: Nicotine addiction and anxiety disorders may be seen together. Anxiety disorders should be questioned in patients who apply for smoking cessation, and the success rate in smoking cessation treatment can be increased by consulting with the psychiatry clinic and getting help when necessary.
Keywords: Beck Anxiety Scale, Fagerström Nicotine Dependence Test, Medical students, Addiction, Anxiety
Science Code: 1004