Yusuf Akçura'nın eğitim ve kültür görüşleri
Views of Yusuf Akçura on education and culture
Yazar: YAVUZ ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ÜLKER AKKUTAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitimin Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akçura, Yusuf = Akçura, Yusuf ; Eğitim = Education ; Eğitim tarihi = Educational history ; Kültür = Culture ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Türkçülük = Turkism

Özet:
Bu tez, Türkçülüğün teorisyeni olarak kabul edilen, Yusuf Akçura'nın Eğitim ve Kültür görüşlerini araştırmak amacıyla hazırlanmıştır.Niyazi Berkes tarafından ?Unutulan Adam?, F. Georgeon tarafından; ?Ortodoksluğun sınırlarını zorlayan özgün bir aydın, bazı gelişmeleri önceden kestiren bir azizdir o? diye tanımlanan Yusuf Akçura ve onun ?Eğitim ve Kültür? görüşlerine dair bu çalışmayla, Osmanlı düşünce hayatına ve Milli Türk Devletine yaptığı katkıları ortaya koyma amacı güdülmüştür. Ayrıca, gerek eğitim gerek kültür görüşleriyle de bugüne kadar araştırılmamış bir yönünü ortaya koymak hedeflenmiştir.Yapılan araştırma ve değerlendirme sonucu, Akçura'nın Eğitim ve Kültür alanlarına ilişkin görüşleri; gerek Osmanlı Devletinin son dönemlerinde ortaya koyduğu fikirlerle, gerekse yeni kurulan Milli Türk Devletinin yapmış olduğu inkılâpların yerleşip, kurumsallaşması yönünde yol gösterici olmuştur.Osmanlı Devletinin son dönemlerinde, özellikle İkinci Meşrutiyet Dönemi başlangıcı sayılan bir dönemde, yazmış olduğu ?Üç Tarz-ı Siyaset? ile devletin bekası yönünde, devletin dağılmasının önüne geçmek için, bir nevi reçete ortaya koymuştur. Yine aynı şekilde Türkçülüğü farklı boyutlarda değerlendirerek, Türkçülüğe yeni anlamlar kazandırmıştır.Milli Türk Devleti döneminde ise çağdaş devlet olabilme yolunda yapılması gereken inkılâpların, değişimlerin öncüsü olmuştur. Bu dönemde Atatürk ile aynı paralelde birçok uygulama yapmıştır. Atatürk'ün emir ve direktifleri ile toplanan I. Tarih Kongresine başkanlık ederek, Türk Tarih Tezini hazırlamıştır.Akçura, okullarda okutulan ders kitaplarında, öğretim yöntemlerinde ve daha birçok alanda mevcut olan Skolâstik tarzı ortadan kaldırmak için yoğun çalışmalar yapmıştır. Özellikle tarih ve tarih yazımında, özgün düşünceler ortaya koymuştur.Araştırmanın evrenini, Yusuf Akçura'nın ortaya koyduğu eserler, makaleler, yazılar, verdiği konferanslar ve hakkında yazılan yazılar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bahsedilen evrende, Yusuf Akçura'nın kendi kitaplarında, makalelerinde, verdiği konferanslarda ve hakkında yazılan eserlerdeki, eğitim ve kültüre dair görüşler ile Türkçülük, Türk Milliyetçiliği, Türk İnkılâplarına ait görüşleri ve yazıları oluşturmaktadır.Tarihi nitelikte bir araştırma olan bu çalışmada öncelikle bulgulara erişmek için, literatür taraması yapıldı. Daha sonra tarama sonucunda elde edilen veriler ve bulgular, yine aynı yöntemle tasnif edilip değerlendirilerek, araştırmaya temel teşkil eden, bulgular ve yorum kısmı oluşturuldu.Anahtar Kelimeler: Akçura, Üç Tarz-ı Siyaset, Türkçülük, Eğitim, Kültür

Abstract:
This thesis has been prepared to study views of Yusuf Akçura on education and culture who is regarded as the theoretician of Turkism.With this study about Yusuf Akçura who is defined as a ?Forgotten Man? by Niyazi Berkes and as a ?typical enlightened person who pushed the limits of orthodoxy and as a ?saint who predict some developments? by F. Georgeon, and about his ?Educational and Cultural? views, it was aimed to reveal his contributions to the ideological life of the Ottomans and to the National Turkish State. Moreover, it was aimed to reveal an unsought aspect of it up to the present either with his educational or cultural views.As a result of research and assessment performed, the views of Yusuf Akçura on education and culture has been a guide either with his ideas during the late periods of Ottoman State or establishment and institutionalization of reforms made by newly founded National Turkish State.In the late periods of Ottoman State, especially in a period regarded as the beginning of the second constitutional period, he revealed a kind of formula for the survival of state and for the prevention of its breakup with the ?Üç Tarz-ı Siyaset? (Three Policies). Nevertheless, in the same manner, he assessed Turkism with the several dimensions and gave new meanings to it.He had been a pioneer of reforms required to be made for being a contemporary state in the National Turkish State. In this period of time, he made many applications together with Atatürk. He took the chair in the I. History Congress met with the order and directives of Atatürk.Akçura did intensive studies to eliminate existing scholastic style in teaching methods and in many fields studied in schools. Especially, he introduced specific thoughts in history and historiography.Target population of the study is constituted by works, articles, writings and conferences of Yusuf Akçura and writings about him. Sample of the study consists of views of Yusuf Akçura on education and culture, and on Turkism, Turkish Nationalism and Turkish reforms in his books, articles, conferences and in the works written about him.In this study that has a historical character, first the literature review was made to access to the findings. Data and findings obtained as a result of review was classified with the same method again, and underlying findings and commentary part was formed.Key Words: Akçura, Three Policies, Turkism, Education, Culture