Ortaöğretim coğrafya derslerinde doğal afetlerin infografikler ile öğretiminin öğrenci başarısına ve dersin tutumuna etkisi
The effect of teaching natural disasters with infographics in secondary geopraphy lessons on student success and course attitude
Yazar: DERYA DOĞRU
Danışman: PROF. DR. HAKAN KOÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya dersi = Geography lesson ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Doğal afetler = Natural disasters ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İnfografik = Infographic

Özet:
Bu araştırmanın amacı, coğrafya dersinde "Çevre ve Toplum" ünitesindeki "Afetlerin oluşum nedenlerini ve özelliklerini açıklar", "Afetlerden korunma yöntemlerini açıklar" kazanımlarının öğretiminde infografik (Hikayeleştirerek görselleştirme) kullanımının nasıl yapıldığına dair örnek çalışmalar sunmak ayrıca coğrafya öğretiminde infografik kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve derse olan tutumlarına etkisini incelemektir.
 Söz konusu amaç çerçevesinde;
İnfografik kullanımı coğrafya öğretiminde, öğrencilerin akademik başarısına etki ediyor mu?
İnfografik kullanımı öğrencilerin coğrafya derslerine olan tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkiliyor mu?
Sorularına cevap bulmak amacıyla doğal afetlerin öğretimi hakkında infografikler hazırlanmıştır.
Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden geçerlilik ve güvenilirliği yüksek, deneysel desen ile hazırlanmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan görselleştirilmiş bilgi kaynakları (İnfografikler)  ile ortaöğretim 10. sınıf seviyesinde okuyan öğrencilerden deney ve kontrol grubu olmak üzere iki ayrı grup oluşturulmuştur. Bu deney ve kontrol grupların da infografiklerle eğitim öncesi ve sonrasında öğrencilerin akademik başarılarında coğrafya dersine tutumlarında farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Oluşturulan gruplardan deney grubuna coğrafya dersinin "Doğal Afetler " konuları infografik kullanılarak yapılan ders etkinlikleri ile işlenirken, kontrol grubuna ise infografik kullanılmadan yapılan derslerin etkinlikleri arasındaki fark incelenmeye çalışılmıştır.
Uygulamaya başlanılmadan önce ölçme aracı geliştirilmiştir. Ölçme aracı coğrafya dersi amaç, hedef ve davranışlarına uygun olarak hazırlanmış ve uzman görüşü alınmıştır. Ölçme aracı bilgi düzeyini ölçmeye yönelik 30 soruluk bir testten oluşturmaktadır. Ayrıca yine araştırma öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerine coğrafya dersine karşı tutumlarını ölçmek amacı ile "coğrafya dersi öğrenme- sevgi tutum ölçeği" uygulanmıştır.
Araştırma deneysel temelli bir çalışma olup10 sınıf seviyesinde ki öğrencilerin bilgi düzeylerini ölçmek için ön test hazırlanmıştır. Araştırmanın uygulama safhasında doğal afetler ile ilgili kazanımlar,  deney grubuna görselleştirilmiş bilgi kaynakları (İnfografikler)  ile yapılan ders etkinlikleri ile anlatılmıştır. Kontrol grubuna ise infografik kullanılmadan geleneksel yöntem ile dersler anlatılmıştır. Yapılan derslerin sonucunda deney ve kontrol gruplarına son test uygulanarak  aralarında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim öğretim yılında Sivas il merkezinde ortaöğretim seviyesinde öğrenim gören öğrenciler oluştururken, araştırmanın örneklemini, Sivas ili içerisinde rahatlıkla uygulama yapabileceğimiz bir devlet okulu seçilmiştir. 
Nicel yöntem ile toplanan verilerin çözümlenmesinde SSPS 21.00 paket programı kullanılmıştır. Testler arasında bağımlı grupların karşılaştırılmasında nonparametrik testlerden olan Eşlenik çift testi Wilconxon testi ve Median testi kullanılmıştır. Bağımsız gurupların karşılaştırmasında Mann- Whitney U testi kullanılarak gruplar arasındaki farklılıklar tespit edilmiştir.
Araştırmada elde edilen analiz sonuçlarına göre; kontrol gurubuna herhangi bir eğitim verilmediğinden ön test ve son test puanları arasında herhangi bir farklılığın olmadığı, kontrol gurubu ve deney gurubunun ön testleri arasında farklılığın olmadığı ve deney grubuna eğitim verildikten sonra ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılığın oluğu tespit edilmiştir. Ayrıca deney gurubu ve kontrol grubunun son testleri arasında farklılığın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney gurubunda ön test, son test ve yeniden test puanları arasında farklılığın ön test ile diğer testler arasında farklılığın olduğu,  son test ve yeniden test arasında farklılığın olmadığı tespit edilmiştir.
Bu sonuçlardan yola çıkarak infografikler ile doğal afetlerin öğretimi yapılarak ders işlenen deney gruplarının akademik başarı puanları, geleneksel öğretim  (Anlatım yöntemi ve ders kitapları vs.) kullanılarak ders işlenen kontrol grubu öğrencilerinin akademik puanlarından yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmada infografik kullanılarak coğrafya dersi işlenmesinin coğrafya derslerinde öğrenciye bilgiye ulaşmada kolaylık sağlayan, soyut konuların çeşitli görsel örneklerle desteklendiği yöntemlerin daha çok kullanılması gerektiği önerilmektedir. Öğrencinin coğrafya dersine olan tutumuna olumlu etkisini tespit eden çalışmalardan faydalanılarak ülkemiz eğitim sisteminde infografik tekniği ile bilgi gösterimi tekniği kalıcılığı artırmak amaçlı yaygın olarak kullanılması gerektiği de önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Coğrafya, İnfografik, Doğal Afetler, Eğitim, Öğretim, Teknoloji,  Bilgi Teknolojileri, Ön test, Son test

Abstract:
The purpose of research is that "Explain the causes and characteristics of disasters", "Explain disaster prevention methods"  in unit "Environments and Society"  in geography lesson. to present case studies on how infographic usage acquriements as well as to examine the effect of infographic use in geography teaching on students ' academic success and attitudes to the lesson.
For this purpose; 
Does infographic use affect students academic achievement in geography teaching?
Does infographic use positively affect students attitudes and behaviors towards geography lesson?
In order to find answers to the questions, infographics has been prepared about the teaching of natural disasters.
This research has been prepared by using experimental design with high validity and reliability of quantitative research methods. Two different groups of experimental and control groups were formed from the students in the 10th grade of high school with the visual information sources (infographics) prepared by the researcher. These experimental and control groups were examined by infographics before and after education to see whether there was a difference in the academic achievement of students in attitudes towards geography lesson. Natural Disasters subjects of the geography lesson from the formed groups to the experimental group were studied with the lesson activities  by using infographic, While the control group, difference between the activities of lessons without infographic was tried to be examined.
The measurement tool has been developed before the make a surveys. The measurement tool has been prepared in accordance with the aim, target and behaviors of geography lesson by taking expert opinion. The measurement tool consists of a 30-question test to measure the level of knowledge. Before the research, the learning-love attitude scale was applied to the experimental and control group students in order to measure their attitudes towards geography lesson.
İn order to determine whether there is an experimental study or not, the pre-test, which is a pre-prepared tool to measure the level of knowledge about planning, was applied to the students in the 10th grade and the level of knowledge was measured. Than in with  while natural disasters subjects has been told with lesson activities by using infographic to experiment group which is in different  two groups, resarch execution phase visualised information source ,lessons have been told with tradional methods to 10th grade by not using infographic .At the end of lessons  it was evaluated whether  there were meaningful differences by using last test to the experiment and contrıl group.While universe  of research consists of students studying in secondary level in Sivas in 2018-2019 academic year , state school was chosen for sample in Sivas.
SSPS 21.00 package program has been used to solve data collecting with quantitive method. Conjugate pair test Wilconxon and Median nonparametric tests has been used to compare dependant groups in tests. The differences between groups have been  determined by using Mann- Whitney U test in independent groups.
According to results of analysis obtained in research, There weren't any differeces between pretest and posttest points because of not being given any lesson, between  pretest and posttest of  experiment and control group and after lesson was given to experiment group there were difference between pretest and posttest points have been determined. Besides,difference of results of pretest and posttest points have been determined. It has been determined that there was  difereence between pretest ,posttest and retest points ,pretest and other tests and there wasnt any difference between posttest and retest.
Based on these results, natural disasters are taught with informational graphs, academic achievement scores of the experimental groups points were higher than traditional teaching (Lecture method and lesson plans etc.). In the research, it is suggested that the methods of using geographic lesson by using infographic should be used more in the geography lessons which provide the student with easy access to information and the abstract subjects are supported with various visual examples. It is suggested that the infographic technique and information representation technique should be widely used in our country's education system in order to increase the permanence by utilizing the studies that determine the positive effect of the student on the attitude towards geography lesson.
Key words: Geography,Infograpic, Natural Disasters, Education, Technology, Information Technology, Pretest, Posttest