Köpeklerde telomeraz MRNA (dogtert) ekspresyonunun belirlenmesi
Determination of  telomerase MRNA ekspression (dogtert) in dogs
Yazar: NURTEN KURT
Danışman: PROF. DR. FUNDA KIRAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Genetik = Genetics ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Köpekler = Dogs ; Mikro RNA = Micro RNA ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Telomer = Telomere

Özet:
Telomer; kromozom uçlarında bulunan özelleşmiş DNA ve protein kompleksinden oluşmaktadır.Omurgalılarda telomerik DNA, TTAGGG gibi, guaninden zengin dizelerden oluşur.
Telomerler kromozomların uçlarında bulunan tekrarlayıcı DNA dizileri olupkromozomlarıreplikasyon sonu problemine ve nükleaz parçalanmasına karşı korurlar.Telomerazribonükleoprotein yapısında bir enzim kompleksidir. Polimerizasyon için kendiRNA'sını kalıp olarak kullanarak replikasyon sırasında kaybolan telomer dizilerini yerinekoyar. Telomeraz enzim aktivasyonunun hücre ölümsüzlüğü ve karsinogenezsürecindeönemli bir rol oynadığına inanılmaktadır. Telomerazın aktivasyonu sınırsız proliferasyon ve ölümsüzlüğe yol açar ve bu suretle tümör oluşumunda bu enzimin aktivasyonu çokönemli bir basamağı oluşturur. Yapılan çalışmalarla insan telomerazreverstranskriptaz(hTERT) mRNA ekspresyonunun telomeraz aktivasyonu ile korele olduğu ispatlanmış veprekanseroz lezyon ve insan kanserlerinin çoğunda regülasyon artışına neden olduğu bulunmuştur.
Bu çalışmada dogTERTmRNA ekspresyonunun kantitatif belirlenmesi, dogTERTmRNA ekspresyon seviyelerinin farklı yaş ve ırklaradaki köpeklerle korelasyonlarının analiz edilmesini amaçlandı. Bunun için farklı ırk ve yaşlardaki 38 köpek kullanarak dogTERTmRNA seviyelerini LightCycler Real-Time PCR (qRT-PCR) ile analiz edildi.
Sonuçta grup 1'deki (2,5-18 ay) köpeklerdedogTERTmRNA ekspresyon seviyelerinin grup 2'deki (3-6 yaş) köpeklere göre ~2 kat artış vardır. Sonuçlarımız qRT-PCR kullanarak tam kandandogTERTmRNA ölçümü yapılması açısından köpek telomer çalışmaları arasında ilk niteliğindedir.
İlerdeki çalışmalarda, daha fazla sayıda köpek kullanılması gerektiği düşünülmekte ve bu çalışma klinik çalışmalara öncül olacak bir çalışmadır. 

Anahtar sözcükler: Telomer, Telomeraz, dogTERT, qRT-PCR, köpek.

Abstract:
Telomeres a resituated at the ends of human chromosomes; with repeating TTAGGG sequences(bases)and related proteins; which protect sticking of chromosome ends and thus from chromosomal defects. Intactness of telomeres is maintained by an enzyme called telomerase.
Telomeresa rerepetitive DNA sequences at theends of chromosomes, protecting the magainstin complete replication and nuclease degradation. Telomerase is a ribonucleoprotein enzyme complex. It restores telomere sequences lost duringr eplication by using  its RNA component as a template for polymerization. It is believed that telomerase enzyme activation play a significant role in the cell immortalization and carcinogenesis. The telomerase activation leads to indefinite proliferation and immortalization therefore, it is an important step in tumourigenesis. It has been found that the human telomerase revers transcriptase (hTERT) mRNA expression is correlated with telomerase activity and is up-regulated in mostpre-cancerous lesions and human cancer.
In this study, we aimed to evaluate quantitative determination of dogTERT mRNA expression and to analyze the correlation between the expression level of dogTERT mRNA and different age and race. The level of dogTERT mRNA was analyzed in 38 different age and race dogs by Real-Time quantative RT-PCR. 
The levels of dogTERT mRNA expression in group 1 (2,5-18 month) were significantly higher than group 2 (3-6 age) dogs. Our preliminary results show that real time PCR measurement of dogTERT mRNA in peripheric blood discriminates is the first study of all about dog telomer studies.
However, a further study with long-term follow up in a larger number of patients is required to confirm the clinical application of this molecular marker.

Keywords: Telomere, Telomerase, dogTERT, qRT-PCR, Dog.