Kentsel yaşam göstergelerinin belediyeler açısından değerlendirilmesi: Samsun Büyükşehir Belediyesi örneği
Evaluation of urban life indicators in terms of municipalities: Example of Samsun Metropolitan Municipality
Yazar: AYBEN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Kentsel yaşam = Urban life ; Samsun = Samsun ; Sosyal hayat = Social life ; Yaşam = Life ; Yaşam değerleri = Life values ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Kentleşme sürecinde, kentler başta alt yapı hizmetleri olmak üzere ekonomik, sosyal ve kültürel pek çok sorunla yüz yüze gelmiştir. Küreselleşme ile birlikte kent yönetimleri yenilenmiş ve kentlerin sürdürülebilirlik esasında yönetilmesi önem kazanmıştır. Çağdaş kent yönetimine göre kentler, sakinlerine belirli bir yaşam düzeyini sağlayan yerleşim birimleri olarak da görülmektedir. Bununla beraber kentler, insan haklarının gelişiminde de önemli bir birim ve kentli haklarının uygulandığı merkezler olmuştur.Avrupa Kentsel Şartı, kentli hakları konusunda en önemli metinlerden biridir. Şart, Avrupa kentlerinde yaşayanların kentte yaşamalarından dolayı sahip oldukları haklara yer vermektedir. Kentli hakları, hem yerel yönetimler hem de kent sakinleri tarafından işbirliği ve dayanışma içerisinde kullanılmalıdır. Böylece, sürdürülebilir kent yönetimleri sağlanabilir ve kent sakinlerinin yaşam kalitesi düzeyleri yükselebilir.Bu çalışmanın amacı, kentsel yaşam kalitesi düzeyinin ve kentli haklarının gerçekleştirilme düzeyinin belediyelerin sundukları kentsel hizmetler aracılığı ile değerlendirilmesi, değerlendirme yapılırken yararlanılan veri kaynaklarının karşılaştırılabilir ve güvenilir veri sunmadaki yeterlilik düzeyinin ortaya konulması ve son olarak kent yöneticilerine ve plancılarına kentsel yaşam kalitesi ve kentsel hizmetler kapsamındaki araştırmalar için yol gösterici olmaya çalışmaktır.Bu çalışmada, belediyelerin sundukları hizmetler (çevre koruma, konut, sağlık, kültür, sosyal, güvenlik, ulaşım, spor ve rekreasyon) kentsel yaşam kalitesi göstergeleri olarak belirlenmiş ve bu göstergelerde nesnel veriler kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan veriler, Türkiye İstatistik Kurumu ADNKS veri tabanı, Samsun Büyükşehir Belediyesi 2011 Faaliyet Raporu, Samsun Valiliğince yayınlanan 2010 İstatistiklerle Samsun kitapçığı ve Samsun Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinin ilgili birimleriyle yapılan görüşmeler ile elde edilmiştir. Ayrıca, çalışmada kentsel yaşam kalitesi düzeyini belirlemede karşılaştırma yapabilmek için Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler vb. uluslararası örgütlerin nesnel gösterge ve verilerinden yararlanılmıştır.

Abstract:
In urbanization process, cities have faced many problems such as infrastructure services being in the first place, economic, social and cultural problems. With the globalization, urban managements have improved and managing a city in terms of sustainability has gained significance. According to modern urban managements urbans are also considered to be accommodation units that provide residents with specific life standards. Furthermore, urbans have become units in development of human rights and centres where urban rights are applied.The European Urban Charter is one of the most important charte about urban rights. The Charter includes rights that citizens of European towns have due to the fact that they live in that city. Urban rights are supposed to be used by both local governments and city residents with collaboration and solidarity. Thus sustainable urban managements can be carried out and living standarts of city residents can increase.The study?s aim is to evaluate level of the quality of urban life and materialization of urban rights through urban services provided by municipalities, to reveal that during evaluation resources of data should be comparable and confidential and last of all to pioneer urban managements and planners for studies within quality of life and urban services.In this study, services provided by municipalities (environment protection, housing, social, security, transportation, sports and recreation) are determined as quality of urban life indicators and in these indicators objective data is used. Data used in this study are obtained from Turkish Statistics Institutions ADNKS database, Samsun Metropolitan Municipality 2011 Service Report, 2010 Samsun Booklet by Statistics, published by Samsun Governorship and talks with concerning units of Samsun Metropolitan Municipality and District Municipalities. Furthermore, in order to compare quality of urban life level, objective indicators and data of European Union, United Nations and such international organizations have been used.