İbadetlerde kıyas
Analogy (qiyas) in worship
Yazar: KEMAL DAVUTOĞLU
Danışman: PROF. DR. ADNAN KOŞUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıyas = Comparison ; İbadet = Worship ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
"İbadetlerde Kıyas" adlı bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, önemi, amacı ve kaynaklarına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Burada çalışmanın amacı ve hangi kaynaklara başvurulduğu belirtilmektedir.
Birinci bölümde önce ibadet kavramı tanımlanıp dar ve geniş anlamları açıklanarak ibadet-taabbüdîlik ilişkisine yer verilmiştir. Ardından kıyas kavramı tanımlanmış, ilk dönemlerde kıyasın nasıl ve hangi anlamlarda kullanıldığı açıklanmaya çalışılmış, kıyası kabul edenlerin ve etmeyenlerin delilleri sıralanıp kıyasın fonksiyonu ele alınmış ve ardından kıyasın rükünleri ve şartları incelenmiştir.
İkinci bölümde ibadetlerde kıyasın uygulanmasında ihtilafın sebepleri açıklandıktan sonra ibadetlerde kıyasın varlığı konusunda tartışmalara yer verilmiştir. Hanefîler, teknik olarak ibadetlerde kıyası kabul etmemektedirler ancak füru eserlerine baktığımızda ibadetlerde kıyas yapıldığının örneklerini bulmaktayız. Çalışmanın devamında ibadetlerde kıyasın uygulamadaki örnekleri üzerinde durulmuştur. İbadetlerin asıllarıyla alakalı bir tartışma bulunmamakla beraber detaylarına indiğimizde gerek tanımlardan kaynaklanan gerekse yöntemsel farklılıklardan dolayı ibadetlerde kıyas olduğu ya da olmadığı yönünde tartışmalara rastlamaktayız. Çalışmada ayrıca örnek uygulamalardaki yansımalar ele alınarak, incelenen ibadetlerde kıyası kabul edenler ve kabul etmeyenlerin görüşleri delilleriyle ele alınmıştır. 

Anahtar Kelimeler: İslam hukuku, ibadet, kıyas, ibadetlerde kıyas.

Abstract:
This study, which is called "Analogy (Qiyas) in Worship", consists of two sections. The introduction includes brief information about the subject, importance, purpose and sources of research. The purpose of the study and the sources to which it is referred is stated in this section. In the first part, the concept of worship was defined and the narrow and common meanings of it were explained and the worship-taabudi (To get away because there is only Allah's command from the sins) relationship was given. In the first section, the concept of analogy and how it used was expplained in terms of evidences of those who accepted and did not accept the function of analogy; and the function of the analogy were discussed and then the terms and conditions of the analogy were examined.
After explaining the reasons of the dispute in the implementation of the analogy in worship, there are discussions about the existence of a analogy in worship in second section. Hanafi, technically does not accept analogy in worship but, when we look at the books of method - usûl (theory of fiqh)  and furû' (substantive fiqh) we find examples of analogy in worship. Then, the patterns of the practice of worship were discussed. It was seen that there was no discussion about the origin of worship furthermore because of both the definitions and the methodological differences, we see the debates that there is no analogy or not. Due to both definitions and methodological differences we see debates on  whether or not analogy in worship. The reflections in the practice were discussed, and the views of those who accepted and did not accept in the examined worship were reviewed with the evidence.

Keywords: Islamic law, worship, analogy, worship in analogy.