Babil-Hitit ve Roma hukukuna göre ilk çağ toplumlarında hayvanlarla ilgili yasa maddelerinin mukayeseli değerlendirilmesi
Comparative evaluation of the articles of the law related to animals in the societies of the first age (According to babylonian-hittite and roman law
Yazar: ÇİĞDEM AKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TALAT KOÇAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Tarih = History
Dizin: Anadolu tarihi = Anatolia history ; Bizans hukuku = Byzantine law ; Hitit hukuku = Hittite haw ; Kilise hukuku = Canon law ; Yunan tarihi = Greek history

Özet:
Babil-Hitit ve Roma hukukunda hayvanların konumu, o dönemdeki toplumların yaşam
tarzı, ekonomik yapısı, dinî inançları ve kültürel değerleri hakkında bilgi verir. Bu da o
dönemdeki toplumların nasıl işlediğini ve hayvanların nasıl bir yerde olduğunu
anlamamıza yardımcı olur. Bu bağlamda söz konusu hukuk sistemlerinde yapılan
araştırmalar, hukukun zaman içinde nasıl evrildiğini ve değiştiğini anlamamıza yardımcı
olabilmektedir. Özellikle hayvan hakları ve korunması konusundaki hukuki
düzenlemelerin tarihsel gelişimi, günümüzdeki hayvan hakları hareketlerine ve hukuk
sistemlerine nasıl yansımış olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı İlk
Çağ'da hayvanlarla ilgili yasaların ortaya konularak, detaylı bir şekilde irdelenmesi
olarak belirlenmiştir ve bu amaç doğrultusunda çalışmada nitel araştırma
yöntemlerinden derleme metodu ile bir tarama gerçekleştirilmiştir. Özellikle, hayvanlara
kötü muamele yasaklanmış ve hayvanların sahipleri üzerinde belli sorumluluklar
yüklenmiştir. Ayrıca, Roma hukukunda hayvanların belirli haklara sahip olabileceği
düşüncesi de bazı tartışmalara konu olmuştur. Çalışmamızda üç hukuk sisteminde
hayvanların konumu irdelenmiş, hukuk kuralları ile doğrudan desteklenmiş ve
aralarındaki farklılıklar da tespit edilmiştir. Mukayeseli tarih araştırmaları noktasında da
alanyazına katkı sağladığı düşünülen bu çalışma ile gelecek araştırmalara fikir
verilebileceği düşünülmektedir. Çalışmanın sonunda ayrıca öneriler sunulmuştur.
Hayvanların konumu üzerine yapılan bu araştırma, hukukun toplumsal düzeni nasıl
şekillendirdiğini ve toplumun değerlerini nasıl yansıttığını göstermektedir ve bu da
hukukun toplumdaki rolü hakkında derinlemesine bir anlayış sağlanmasına yardımcı
olmaktadır. Mukayeseli Tarih araştırmaları, hayvanların konumuna ilişkin hukuki
düzenlemelerin etik değerlerle nasıl ilişkilendirildiğini göstermektedir. Bunun da
günümüzdeki hayvan hakları hareketleri ve etik tartışmalar açısından önemli bir bakış
açısı sunabileceği tahmin edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Roma Hukuku, Babil-Hitit Hukuku, İlk Çağ Toplumları.

Abstract:
The position of animals in Babylonian-Hittite and Roman law gives information about
the lifestyle, economic structure, religious beliefs and cultural values of the societies of
that period. This helps us understand how societies functioned and what animals were
like at that time. In this context, research conducted in these legal systems can help us
understand how law evolves and changes over time. In particular, the historical
development of legal regulations on animal rights and protection shows how they may
be reflected in today's animal rights movements and legal systems. The aim of this study
was determined to reveal and examine in detail the laws regarding animals in the
Ancient Age, and for this purpose, a survey was carried out with the compilation
method, one of the qualitative research methods. In particular, ill-treatment of animals is
prohibited and certain responsibilities are imposed on the owners of animals.
Additionally, the idea that animals could have certain rights in Roman law has been the
subject of some debate. As a result of the study, the position of animals in three legal
systems was examined, directly supported by legal rules, and the differences between
them were observed. It is thought that this study, which is thought to contribute to the
literature in terms of comparative history research, may provide ideas for future
research. At the end of the study, suggestions for future research were also presented by
the researcher. This research on the position of animals shows how law shapes the social
order and reflects the values of society, helping to provide an in-depth understanding of
the role of law in society. Comparative History research shows how legal regulations
regarding the status of animals are associated with ethical values. It is estimated that this
may offer an important perspective in terms of today's animal rights movements and
ethical debates.
Keywords: Roman Law, Babylonian-Hittite Law, Ancient Societies.