Atriyal fibrilasyon tanısı olan bireylerin antikoagülan tedaviye uyum ve öz-etkililik düzeylerinin belirlenmesi
Determination of adherence and self-efficacy levels to anticoagulant treatment in individuals diagnosid with atrial fibrillation
Yazar: HACER NUR AKBABA
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Bu araştırma, atriyal fibrilasyon tanısı olan bireylerin antikoagülan tedaviye
uyum ve öz-etkililik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla planlanan ve uygulanan tanımlayıcı
bir çalışmadır.
Araştırma, 01 Kasım 2022- 28 Şubat 2023 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
Kardiyoloji Enstitüsü ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Hastanesi Kardiyoloji servislerinde yatan ve polikliniğe AF tanısıyla başvuran, araştırmaya
dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden, yazılı ve sözlü onam
alınan 136 Atriyal Fibrilasyon tanılı hasta ile gerçekleştirildi.
Araştırmanın verilerini toplamak için AF tanılı bireylerle 15 dakika süren görüşmeler yapıldı.
Veri toplamada "Hasta Bilgi Formu", "İlaç Tedavisine Bağlılık/Uyum Öz-Etkililik Ölçeği
Kısa Formu (MASES)" ve "İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği" kullanıldı. Araştırmada elde
edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirildi.
Araştırmaya katılan bireylerin %64,7'si kadın, %35,3'ü erkekti. Bireylerin yaşları; %18,4'ü
60 ve altı, %41,9'u 61-70, %39,7'si 70 üzeri olarak dağılmaktaydı. Bireyler ek hastalık
varlığına göre %84.6'sı evet, %15.4'ü hayır olarak dağıldığı saptandı. Ek hastalığı olan
bireylerin %48.7'sinde DM, %79.1'inde HT, %23.5'inde KY olduğu belirlendi. Bireylerin
"öz-etkililik toplam" ortalamasının 41.640±6.093, "ilaç uyum toplam" ortalamasının
23.897±1.324 olduğu saptandı. Öz-etkililik toplam ve ilaç uyum toplam puanları arasında
korelasyon analizleri incelendiğinde; ilaç uyum toplam ile öz-etkililik toplam arasında
r=0.502 pozitif orta (p=0,000<0.05) düzeyde korelasyon olduğu bulundu. Bu korelasyona
göre öz-etkililik düzeyi arttıkça ilaç uyum düzeyinin arttığı da belirlendi.
Bu çalışmaya göre öz-etkililik düzeyi; yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, BKİ, gelir
düzeyi, ek hastalık varlığı, sigara kullanma durumu, tanı süresi, kullanılan ilaç türü, ailede AF
öyküsü varlığı, AF hakkında eğitim alma durumuna göre farklılık göstermediği saptandı. Bir
işte çalışan bireylerin çalışmayanlara göre daha yüksek öz-etkililik düzeyine sahip olduğu
belirlendi.
Bu çalışmaya göre antikoagülan tedaviye uyum düzeyi; cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim
durumu, çalışma durumu, gelir düzeyi, BKİ, sigara kullanma durumu, tanı süresi, ailede
atriyal fibrilasyon öyküsü varlığı, kullanılan ilaç türü, atriyal fibrilasyon hakkında eğitim alma

durumuna göre farklılık göstermediği saptandı. Ek hastalığı olan bireylerin ilaç uyum
düzeyinin daha yüksek olduğu belirlendi.

Abstract:
This research is a descriptive study planned and applied to determine
the levels of adherence to anticoagulant treatment and self-efficacy levels of individuals
diagnosed with atrial fibrillation.
The research was carried out with 136 atrial fibrillation patients who were hospitalized in
Istanbul University-Cerrahpaşa Institute of Cardiology and Istanbul University-Cerrahpaşa,
Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital Cardiology services between 01 November 2022 and 28
February 2023, came to the outpatient clinic for examination, met the inclusion criteria and
agreed to participate in the study, and whose written and verbal confirmation was obtained.
In order to collect data for the study, 15-minute interviews were conducted with individuals
diagnosed with AF. The data collection instruments used were the "Patient Information
Form," "Medication Adherence/Self-Efficacy Scale Short Form (MASES)," and "Medication
Adherence Reporting Scale." The data obtained in the study were evaluated using the SPSS
22.0 statistical program on a computer.
Of the individuals participating in the study, 64.7% were female and 35.3% were male. The
ages of the individuals were distributed as follows: 18.4% were 60 years old or younger,
41.9% were between 61-70, and 39.7% were over 70. It was determined that 84.6% of the
individuals had additional diseases, while 15.4% did not. Among the individuals with
comorbidities, it was found that 48.7% had diabetes mellitus (DM), 79.1% had hypertension
(HT), and 23.5% had heart failure. The mean "self-efficacy total" score of the individuals was
found to be 41.640±6.093, and the mean "medication adherence total" score was
23.897±1.324. When correlation analyses were examined between self-efficacy total and
medication adherence total scores, it was found that there was a positive moderate correlation
of r=0.502 (p=0.000<0.05) between medication adherence total and self-efficacy total.
According to this correlation, it was also determined that as the self-efficacy level increased,
the medication adherence level also increased.According to this study, the self-efficacy level
did not differ according to age, gender, marital status, education level, BMI, income level,
presence of comorbidities, smoking status, duration of diagnosis, type of medication used,
presence of family history of AF, and receiving education about AF. It was found that
individuals who were employed had a higher level of self-efficacy compared to those who
were unemployed.
According to this study, the level of adherence to anticoagulant therapy did not differ
according to gender, age, marital status, education level, employment status, income level,
BMI, smoking status, duration of diagnosis, presence of family history of atrial fibrillation,
type of medication used, and receiving education about atrial fibrillation. It was found that
individuals with comorbidities had a higher level of medication adherence.