Türk mitolojisinde hayvansal motiflerin kuyum teknikleri ile uyarlanması
Adaptation of animal motifs with jewelry techniques in Turkish mythology
Yazar: SEDAT DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. NAİLE RENGİN OYMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Hayvanlar = Animals ; Kuyumculuk = Jewellery ; Mitoloji = Mitology ; Motifler = Motifs ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanatkarlar = Artisans ; Tasarım = Design ; Türk mitolojisi = Turkish mythology

Özet:
Takı kavramı, insanlık tarihi kadar eski bir kavramdır. Başlangıçta çevresini
kapsayan unsurları anlamak ve koşullar ile başa çıkmaya çalışan insanın, doğal
malzemeler kullanarak yaptığı takılar ile temelde tılsım ve korunma gibi amaçlarla
bedenini korumaya çalışmış olduğu düşünülmektedir.
İnsanlık gelişip malzeme çeşitliliği arttıkça, kullanım amacı ve üretim
yöntemleri gelişim göstermiştir. Artan malzeme çeşitliliği ile uygulanan takılar,
tasarım sürecini de beraberinde getirmiştir. Tasarım unsurları, her topluluk için
kendilerine özgü konuları yansıtan öğelerden, günlük konulardan veya genel
kavramlardan oluşmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Türk kültürünün önemli bir unsuru olan Türk
Mitolojisindeki hayvanları inceleyerek bazı hayvanları tasarım konusu olarak ele
almaktır. Çalışmada, Türk Mitolojisindeki hayvanlar ve kuyumculuk teknikleri ile
ilgili, tezler, kitaplar ve makaleler taranarak araştırılmıştır. Geleneksel Türk
Sanatlarında en çok rastlanan ve Türk mitolojisinde de önemli yer tutan hayvan
motifleri seçilerek araştırmaya devam edilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda,
seçilen bazı mitolojik hayvanlar tasarlanarak ürüne dönüştürülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Türk Mitolojisi, Hayvansal Motifler, Kuyumcu,
Kuyumculuk, Tasarım.

Abstract:
The concept of jewelry is as old as human history. It is thought that the human
beings, who initially tried to understand the elements surrounding their environment
and to cope with the relevant conditions, sought to protect their body through the
jewellery they made using natural materials basically for the purposes of charm and
protection.
As the humanity has developed and material diversity has increased, intended
use and production methods of the jewellery have thrived as well. With the increasing
variety of materials, the jewelry making has also brought along the design process.
Design elements consist of those elements ranging from daily themes or general
concepts that reflect unique themes peculiar to each community.
The aim of this paper is to examine the animals in Turkish Mythology which
is an important element of Turkish culture and to handle some animals as design
subjects. Theses, books, and articles on animals and jewelry techniques in Turkish
Mythology were searched and examined within the scope of the study. Then animal
motifs, which are the most common in traditional Turkish arts and have an important
place in Turkish mythology, have been selected and researched. As a result of the
researches, some selected mythological animals were designed and turned into
products.
Key Words: Turkish Mythology, Animal Motifs, Jeweler, Jewellery, Design.