Özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerde görülen psikososyal risk faktörleri ve meslek hastalıkları
Psychosocial risk factors and occupational diseases in teachers working in private education institutions
Yazar: HACER TÜZEL
Danışman: PROF. DR. FUNDA KAHRAMAN
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Risk faktörleri = Risk factors ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder ; Özel öğretim = Private education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
En önemli üretim faktörlerinden biri olan işgücü, çalışma esnasında pek çok risk unsuru ile karşılaşır. Bu riskler bir yandan kişilerin yaşam kalitesini tehdit ederken diğer yandan da üretimin aksamasına neden olur. Böylelikle genellikle yegane gelir kaynağı ücret geliri olan bu kişiler tüm yaşamlarını olumsuz yönde etkileyebilecek olan büyük bir sorunla karşılaşmış olurlar. Bu sebeple de işgücünün maruz kaldığı risklerin ekonomik, sosyal ve siyasal açıdan önemli sonuçlarının bulunduğu söylenebilecektir.
Çalışma hayatı içerisinde yer alan risklerin farklı boyutları bulunmaktadır. Bu risklerin bir kısmı görünür nitelikte iken diğerlerinin fiziksel bir çıktısı olmadığından görünmesi ve tespit edilmesi zordur. Psikososyal riskler olarak da isimlendirilen bu riskler, kişileri psikolojik açıdan zorlamakta ve kişilerin yaşam kalitelerini düşürmektedir. Ayrıca bu riskler çalışanları demografik özelliklere, gelir durumuna, eğitim seviyesine ve buna benzer kişilik özelliklerine göre farklı seviyelerde etkilemektedir. Dolayısı ile fizyolojik risklerde olduğu gibi risk ve zarar tanımlamasının yapılması kolay olmamaktadır.
Bu çalışmada Mersin ilinde özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin maruz kaldıkları psikososyal risk faktörleri incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda tüm demografik özelliklere sahip olan çalışanların belirli bir oranda psikososyal risklere maruz kaldığı ve bu risklerin hem çalışma verimliliğini hem de özel yaşam kalitesini düşürdüğü sonucuna varılmıştır. Bu gibi olumsuzlukların önüne geçilmesi için alınabilecek çeşitli önlemler bulunmakta olup riskin fizyolojik çıktısının olmaması nedeniyle ikinci planda değerlendirilmemesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Risk, Psikososyal Riskler, Meslek Hastalığı, Öğretmen.
Danışman: Prof. Dr. Funda KAHRAMAN

Abstract:
The labor force, which is one of the most important production factors, faces many risk factors during the work. These risks threaten people's quality of life on the one hand and cause production disruption. In this way, these people, who are generally the only source of income, are faced with a major problem that may affect their lives in a negative way. Therefore, it can be said that the risks to which the labor force is exposed have important economic, social and political consequences.
The risks involved in working life have different dimensions. While some of these risks are visible, others are difficult to see and detect because they do not have a physical output. These risks, which are also called psychosocial risks, force people psychologically and reduce their quality of life. In addition, these risks affect employees at different levels according to demographic characteristics, income level, education level and similar personality traits. Therefore, as in physiological risks, risk and loss identification is not easy to make.
In this study, psychosocial risk factors of individuals working in private educational institutions in Mersin were investigated. As a result of the study, it is concluded that employees with all demographic characteristics are exposed to psychosocial risks to a certain extent and these risks decrease both labor productivity and quality of life. There are various measures that can be taken to prevent such negativities and it is concluded that the risk should not be evaluated in the second plan due to lack of physiological output.
Keywords: Occupational Health and Safety, Risk, Psychosocial Risks, Occupational Disease, Teacher.
Advisor: Prof. Dr. Funda KAHRAMAN