Trompet eğitiminde doğaçlama çalışmalarına yönelik hazırlanan tasarımın işleyişi: Bir eylem araştırması
Functioning of design prepared for improvisation studies in trumpet education: An action research
Yazar: MEHMET ALİ AÇIKSÖZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA USLU ; PROF. DR. SENA GÜRŞEN OTACIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Bu araştırmanın amacı, trompet derslerinde 5E öğretim modeline göre tasarlanan doğaçlama çalışmalarının öğrencilerin doğaçlama performans becerilerini ve trompet derslerine yönelik tutumlarını ne derecede etkilediğini araştırmaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olan eylem araştırması modeline göre gerçekleştirilmiştir. İlk olarak uzman görüşlerine başvurulmuş, araştırma süresince uygulanacak derslere uygun konular belirlenmiş, derslerin ve uygulamaların 5E öğretim modeli çerçevesinde planlanmasına karar verilmiştir. Doğaçlama çalışmalarına yer verilen trompet eğitimi 5E öğretim modelinin basamaklarına uygun olarak düzenlenmiş ve ders konuları, kazanımları, öğrenme-öğretme yöntem ve teknikleri, öğretim materyalleri ve uygulanacak etkinlikler belirlenmiştir.
Çalışma grubu, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda öğrenim gören ve ana dalı trompet olan 3 öğrenciden oluşturulmuştur. Çalışma grubunu oluşturan öğrenciler, temel armoni bilgileri, doğaçlama çalmaya ilgi ve enstrüman seviyeleri göz önüne alınarak üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden oluşturulmuştur.
Araştırma kapsamında çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin trompete ve trompet derslerine yönelik tutumlarını belirleyebilmek için araştırmacı tarafından bir tutum ölçeği geliştirilmiştir. Verilerin toplanması amacıyla, araştırmacı tarafından hazırlanmış tutum ölçeği, performans/jüri değerlendirme formları, öz değerlendirme formları, ders dışı çalışma çeteleleri, günlükler ve kamera kayıtları kullanılmıştır.
Derslere başlamadan önce öğrencilerin doğaçlama becerilerini belirleyebilmek için bir alt yapı üzerine doğaçlama performans yapmaları istenmiş ve bu performans sabit kamera ile kayıt altına alınmıştır. Elde edilen performans kayıtları 3 uzmana gönderilmiş ve uzmanlar bu performansları "Uzman Değerlendirme Formlarını" kullanarak değerlendirmişlerdir. Daha sonra "Trompet Eğitimine Yönelik Tutum Ölçeği" ile öğrencilerin tutumları ölçülmüştür.
Eğitim süresince öğrenciler, ders içeriğindeki konular ve etkinliklere göre hazırlanan "Öz Değerlendirme Formları" ve ders dışında yapılan çalışmaların takibi için hazırlanan "Ders Dışı Çalışma Çeteleleri"ni haftalık olarak doldurmuşlardır. Ayrıca her hafta günlüklerine yöntem, konular, ders içi ve ders dışı etkinlikler başlıkları altında duygu ve düşüncelerini yazmışlardır. Araştırmacı da öğrenciler ve derslerle ilgili haftalık değerlendirmeler yapmıştır. On hafta süren eğitim sonrasında öğrencilere tekrar aynı alt yapı üzerine doğaçlama performans yaptırılmış, kamera kaydına alınmış ve tutum ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler aynı uzman kişiler tarafından değerlendirilmiş ve veri toplama süreci sona ermiştir. 
Uygulamaların öncesinde ve sonrasında öğrencilerden elde edilen doğaçlama performans, tutum ölçeği ve haftalık öz değerlendirme formları nicel analizlere, ders dışı çalışma çetelesi, öğretmen- öğrenci günlükleri ve kamera kayıtları ise nitel analizlere tabi tutulmuştur.
Nicel analiz sonuçlarına göre; çalışma grubunun uygulama öncesi ve sonrası, uzman değerlendirme sonuçlarına göre aldıkları doğaçlama performans puanlarına Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmış ve ortalama sonuçlar arasında istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Trompet eğitimine yönelik tutum ölçeğinden elde edilen verilere göre, öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrası aldıkları puanlara Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmış ve ortalama sonuçlar arasında istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Analiz sonuçlarına göre uygulamaya katılan öğrencilerin doğaçlama performans seviyelerinin ve trompet eğitimine yönelik tutum puanlarının arttığı ortaya çıkmıştır. Haftalık konular ve kazanımlara yönelik olan öz değerlendirme formlarından elde edilen veriler incelendiğinde, öğrencilerin beklenen kazanımları önemli ölçüde edindikleri görülmüştür. 
Nitel analiz sonuçlarına göre; öğrencilerin yapılan dersleri benimsedikleri, uygulamalara severek katıldıkları ve zevk aldıkları, ders dışında tavsiye edilen çalışmaları büyük ölçüde yaptıkları, belli bir seviyede dinleme alışkanlığı kazandıkları, yeni bilgiler ve yeni çalışma yöntemleriyle mesleki anlamda da gelişme kat ettikleri görülmüştür. İlk haftalarda duydukları endişe yerine zamanla öz güven kazandıkları, geliştiklerini gördükçe daha çok motive olup daha sıkı çalıştıkları ve doğaçlama çalma isteklerinin ve performanslarının arttığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Trompet, Trompet Eğitimi, Doğaçlama, 5E Öğretim Modeli, Müzik Eğitimi, Çalgı Eğitimi

Abstract:
The aim of this research is to investigate how students' improvisational performance skills and attitudes towards trumpet lessons are affected by the impact of improvisation studies designed with the 5E Teaching Method. The research was carried out with the action research model, which is one of the qualitative research methods. First, the opinions the experts were consulted, then the appropriate topics for the courses to be applied during the research were determined, and it was decided to plan the courses and practices within the framework of the 5E Teaching Model. The trumpet education, which includes improvisation studies, was organized in accordance with the steps of the 5E Teaching Model and the course subjects, students' acquisitions, learning-teaching methods and techniques, teaching materials and activities to be applied were determined.
The study group consisted of 3 students studying at Marmara University Atatürk Faculty of Education Fine Arts Education Department of Music Studies undergraduate programme whose main branch is trumpet. The students forming the study group were composed of 3rd and 4th grade students, considering basic harmony knowledge, interest in improvisational performance, and instrument levels.
Within the terms of this research, to determine the attitudes of the students forming the study group towards the trumpet and trumpet lessons, an attitude scale was developed by the researcher. In order to collect the data, the attitude scale prepared by the researcher, performance/jury evaluation forms, self-evaluation forms, extracurricular study charts, diaries and camera recordings were used.
Before starting the lessons, the students were asked to make an improvised performance on a backing track in order to determine their improvisation skills, and this performance was recorded with a fixed camera. Obtained performance records were sent to 3 experts that evaluated these performances using "Expert Evaluation Forms". Afterwards, students' attitude were measured with the "Attitude Scale Towards Trumpet Education".
During the education process, the students filled out the Self-Assessment Forms, prepared according to the subjects and activities in the course content, and the Extracurricular Study Charts, prepared to follow up the extracurricular studies, on a weekly basis. Additionally, they wrote their feelings and thoughts in the terms of methods, topics, in-class and out-of-class activities in their diaries every week. The researcher also made weekly evaluations about students and courses. After a ten-week period, students were given an improvisational performance on the same backing track that recorded on camera and the attitude scale was applied to them. The obtained data were evaluated by the same experts and the data collection process was completed.
Improvisational performance, attitude scale and weekly self-evaluation forms obtained from students before and after the practices were subjected to quantitative analysis, while extracurricular work charts, teacher-student diaries and camera recordings were subjected to qualitative analysis.
According to the results of the quantitative analysis;, Wilcoxon signed-rank test was applied to the improvisational performance scores of the study group before and after the application, and according to the expert evaluation results, it was observed that there was a statistically significant difference between the average results in favor of the post-test compared to the pre-test. When the data obtained from the attitude scale towards trumpet education were analyzed, Wilcoxon signed-rank test was also applied to the scores of the students before and after the application, and it was observed that there was another statistically significant difference between the average results in favor of the post-test. According to the results of the analysis, it was revealed that the improvisation performance levels of the students participating in the application and their attitude scores towards trumpet education has been increased. When the data obtained from the self-evaluation forms for the weekly subjects and acquisitions are examined, it is seen that the students have acquired the expected substantially.
According to the qualitative analysis results; It has been observed that the students have adopted the lessons, participated and enjoyed the applications with pleasure, did the recommended studies outside the classroom to a large extent, gained the habit of listening at a certain level, and made progress in the professional sense with new knowledge and working methods. Contrary to the anxiety they felt in the first weeks, it was observed that the students gained self-confidence over time and as they developed, they became more motivated and diligent. Their desire to improvise and overall performances has also been increased.
Keywords: Trumpet, Trumpet Education, Improvisation, 5E Teaching Model, Music Education, Instrument Education