Spontan İntraserebral Hematomların cerrahi tedavisinde fonksiyonel sonuç ve mortaliteye etki eden faktörlerin araştırılması
Search of factors affecting functional outcome and mortality in surgical treatment of Spontaneous Intracerebral Hemorrhage
Yazar: GİZEM KİPER
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN DURMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
İntraserebral hematom (İSH) ciddi mortalite ve fonksiyonel kayıp ile sonuçlanmaktadır. Tedavide şema oluşturulamamıştır. İdeal cerrahi yöntem ve zamanlama tartışmalı konular olmaya devam etmektedir. Biz bu çalışmada İSH cerrahisinde sonuçların iyileştirilebilmesi için sonuca etki eden faktörleri araştırdık. Çalışmamızda 01.01.2018 - 01.01.2024 tarihlerinde İSH tanısı ile cerrahi tedavi yapılan 125 olgu retrospektif olarak değerlendirildi. Demografik özellikleri, komorbiditeleri, antitrombotik ilaç kullanımı, verilen hemostatik tedaviler, koagülasyon ve hemogram parametreleri, Glasgow Koma Skalası (GKS), Modifiye Rankin Skalası (mRS) ve İntraserebral Hematom (İSH) skorları, cerrahiye başlama süreleri, cerrahi yöntem, EVD uygulaması, komplikasyonlar, radyolojik olarak başvuru, preoperatif ve postoperatif görüntülerde hematom yerleşim yeri, hidrosefali varlığı, hematom boyutları, orta hat şifti, hematom genişlemesi ve öngörücü bulguları, taburculuk ve 3 ay, 6 ay, 1 yıllık takipte mRS Skorları, 1-3-6 ay ve1 yıllık mortalite durumları incelendi. Yapılan istatistiksel analizler sonucu: ileri yaş, başvuruda baş ağrısı olmaması, başvuru ve preoperatif düşük GKS ve yüksek mRS-İSH skorları, erken cerrahi, uzun yatış süresi, büyük preoperatif hematom hacmi ve şift, fazla postoperatif şift ve rezidü mortalite ve kötü fonksiyonel sonuç ve mortalite; üremi, başvuruda koagülasyon parametre bozukluğu, başvuruda baş ağrısı ve fokal defisit olmaması ve bilinç bulanıklığı olması, EVD uygulanması, postoperatif intraserebral kanama komplikasyonu, hidrosefali, preoperatif şift artışının fazla olması, re-hemoraji, hematomda sıvı seviyelenmesi olmaması, hipodens sahalar olması mortalite; başvuruda bulantı/kusma olmaması, tekli hemostatik tedavi, dekompresyon yöntemi, komplikasyon varlığı, yara yeri enfeksiyonu, derin yerleşim, kara delik bulgusu kötü sonuç ile ilişkilendirildi. Preoperatif şift artışı ve hematom hacmi artışı, hastaların şiddetli nörolojik gerilemesi, komplikasyon, rezidü ve re-hemorajiden kaçınılması önerilir.

Abstract:
Intracerebral hemorrhage (ICH) results in mortality and functional loss. Treatment guidelines aren't robust. Optimal surgical intervention and timing are controversial. We aimed to improve the outcome of surgical treatment by searching for associated factors. 125 patients who underwent surgery for ICH between 01.01.2018 – 01.01.2024 were retrospectively inspected. Demographics, comorbidities, antithrombotic drug use, hemostatic treatments, laboratory work (coagulation and complete blood count), Glasgow Coma Scale (GCS), Modified Rankin Scale (mRS) and Intracerebral Hemorrhage Score (ICH) scores, time interval to surgery, surgical approach, EVD insertion, complications, radiologic features (admission, preoperative and postoperative images were evaluated for hematoma location, hydrocephalus, hematoma volume, midline shift, hematoma expansion and predictors), mRS scores at discharge, 3 months, 6 months and 1 year follow up as well as mortality status at 1-3-6 months and 1 year. Findings of statistical analyses were as following: old age, lack of headache, low GCS score and high mRS-ICH scores at admission and preoperatively, early surgery, long length of stay, greater preoperative hematoma volume and shift, greater postoperative shift or residual volume were associated with poor functional outcome and mortality. Uremia, abnormal coagulation tests at admission, impairment of consciousness and lack of focal deficit at admission, EVD insertion, ICH as a complication, hydrocephalus, preoperative shift increase, rehemorrhage, existence of hypodensity and absence of fluid level on images were associated with mortality. Lack of nausea at admission, single hemostatic treatment for antithrombotic use, decompressive craniectomy approach, complications, wound infection, deep location of hematoma, black hole sign were associated with poor outcome. Preoperative shift and hematoma volume increase, severe neurological deterioration, complications, rehemorrhage and residual hematoma should be avoided to improve outcome.