Hastaneye yatış gerektiren epstein-barrvirüs enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of epstein-barr virus infections requesting hospitalization
Yazar: MURAT BİNİCİ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA NUR ÖZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç
Epstein-Barr virüsü (EBV) tüm dünyada yaygındır. Enfeksiyöz mononükleoz
(EM) çoğunlukla ergenlerde ve yetiĢkinlerde görülür. Küçük çocuklarda ve
bebeklerde nadir görülse de farklı prezentasyonlar olabilir. Bu çalıĢmada akut EBV
enfeksiyonu nedeniyle hastaneye yatırılan çocukların yaĢ gruplarına göre klinik,
laboratuvar ve radyolojik özelliklerini belirlemeye çalıĢtık.
Gereç ve Yöntem
ÇalıĢmamıza Ocak 2015 ve Aralık 2022 arasında Dr. Sami Ulus Kadın
Doğum ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları
Servisi'nde yatan, 1 ay-18 yaĢ arası, akut EBV enfeksiyonu için serolojik kriterleri
(viral kapsid antijen immünoglobulin M pozitif) karĢılayan hastalar dahil edildi.
Hastalar <5 yaĢ ve ≥5 yaĢ olarak iki gruba ayrılarak klinik, laboratuvar ve radyolojik
açılardan karĢılaĢtırıldı.
Bulgular
ÇalıĢmaya dahil edilen 102 hastanın yaĢ ortancası 56,5 ay (aralık; 6-193 ay)
idi. Hastaların %41'i (42) kız, %59'u (%51) erkekti. Hastaların %51'i (52) beĢ yaĢ
altında, %49'u (50) beĢ yaĢ ve üzerindeydi. En sık baĢvuru Ģikayetleri; ateĢ (%80,4),
boyunda ĢiĢlik (%70,6) ve boğaz ağrısı (%59,8) idi. YaĢ gruplarına göre hastaların
baĢvuru Ģikayetleri karĢılaĢtırıldığında, döküntü Ģikayetinin <5 yaĢ grupta ve
yutkunmada zorluk Ģikayetinin ≥5 yaĢ grupta anlamlı olarak daha fazla görüldüğü
saptandı sırasıyla (p=0,03, p=0,04).
AteĢ süresi ortanca 4,5 gün (aralık;1-19 gün) idi. BaĢvuru anında yapılan fizik
inceleme bulgularından ateĢ yüksekliği ve splenomegali varlığı ≥5 yaĢ grupta
istatistiksel olarak anlamlı saptandı (sırasıyla, p=0,028, p=0,021). Lenfositoz (%49)
ve monositoz (%28,4) en sık laboratuvar bulgularıydı. Trombositopeni, ≥5 yaĢ üstü
hastalarda anlamlı olarak daha fazla idi (p=0,02). Boyun USG yapılan hastaların
ix
70'inde (%93,3) hastada LAP boyutu >20 mm idi. Abdominal USG'de
hepatomegali, splenomegali ve batın içi serbest sıvı varlığı ≥5 yaĢ grupta istatistiksel
anlamlı olarak fazla bulundu (sırasıyla p=0,003, p=0,022, p=0,004). Hastaların
ortalama yatıĢ süresi 6±2,5 gün (aralık; 1-15 gün) idi.
Sonuç
Bu çalıĢmada EBV iliĢkili EM'nin özellikle ≤7 yaĢ çocuklarda daha fazla
görüldüğü, ≥5 yaĢ grupta ateĢ, hepatosplenomegali, batın içi sıvı ve
trombositopeninin daha sık olarak görüldüğü saptandı.
Anahtar Kelimeler: AteĢ, çocuk, enfeksiyoz mononükleoz, Epstein-Barr
Virus, lenfadenopati

Abstract:
Aim
Epstein-Barr virus (EBV) is common all over the world. Infectious
mononucleosis (EM) occurs mostly in adolescents and adults. Although it is rare in
young children and infants, different presentations may occur. In this study, we tried
to determine the clinical, laboratory and radiological characteristics of children
hospitalized for acute EBV infection according to age groups.
Materials and Methods
Patients between the ages of 1 month and 18 years who met the serologic
criteria for acute EBV infection (viral capsid antigen immunoglobulin M positive)
and who were hospitalized in the Pediatric Infectious Diseases Service of Dr. Sami
Ulus Maternity and Child Health and Diseases Hospital between January 2015 and
December 2022 were included in our study. Patients were divided into two groups as
<5 and ≥5 years of age and compared clinically, laboratory and radiologically.
Results
The median age of the 102 patients included in the study was 56.5 months
(range; 6-193 months). Forty-one percent (41%) of the patients were female and 59%
(51%) were male. 51% (52) of the patients were under five years of age and 49%
(50) were five years and older. The most common presenting complaints were fever
(80.4%), neck swelling (70.6%) and sore throat (59.8%). When the presenting
complaints of the patients were compared according to age groups, it was found that
rash and difficulty in swallowing were significantly more common in the <5 and ≥5
age groups, respectively (p=0.03, p=0.04).
The median duration of fever was 4.5 days (range; 1-19 days). Among the
physical examination findings at the time of presentation, the presence of fever and
splenomegaly were statistically significant in the ≥5 years age group (p=0.028,
p=0.021, respectively). Lymphocytosis (49%) and monocytosis (28.4%) were the

xi

most common laboratory findings. Thrombocytopenia was significantly more
common in patients aged ≥5 years (p=0.02). LAP size was >20 mm in 70 (93.3%) of
the patients who underwent neck USG. The presence of hepatomegaly, splenomegaly
and intra-abdominal free fluid on abdominal USG was statistically significantly
higher in patients aged ≥5 years (p=0.003, p=0.022, p=0.004, respectively). The
mean duration of hospitalization was 6±2.5 days (range; 1-15 days)
Conclusion
In this study, it was found that EBV-associated EM was more common in
children aged ≤7 years, while fever, hepatosplenomegaly, intra-abdominal fluid and
thrombocytopenia were more common in the group aged ≥5 years.
Keywords: Fever, child, infectious mononucleosis, Epstein-Barr Virus,
lymphadenopathy