Tek Parti Döneminde muhalif bir dergi: Yurt ve Dünya
A journal in opposition during the Single-Party Period: Yurt ve Dünya
Yazar: ZÜBEYİR BARUTÇU
Danışman: PROF. DR. AYLİN ÖZMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Basın = Press ; Dergiler = Magazines ; Sol ideolojiler = Left ideologies ; Sosyalizm = Socialism ; Tek Parti Dönemi = Single Party Period ; Türk basını = Turkish press ; Yurt ve Dünya dergisi = Yurt ve Dünya magazine

Özet:
1940'lı yıllar, gerek ulusal gerekse uluslararası siyasal konjonktür açısından son derece aksiyoner bir döneme tekabül etmektedir. İkinci Dünya Savaşı'nın damgasını vurduğu bu dönem, toplumsal, ekonomik ve siyasal yapılanmalara paradoksal bir görünüm kazandırmıştır. Bunlara bir de tek parti döneminin jakobenist söylemi eklenince dönem gerçekten de cadı kazanından farksızdır. İşte çalışmamızın konusunu oluşturan Yurt ve Dünya Dergisi tam da böyle bir ortamda yayın hayatına başlamıştır.Önemli aydınların yer aldığı dergi, gerek o dönemin iç ve dış dinamiklerine ilişkin ve gerekse dönem solunun düşünceleri hakkında önemli ipuçları vermektedir. Kimi zaman bir hikâyede, kimi zaman bir çeviride ve kimi zamanda bir makalede ifâde edilen düşünceler ve bu düşüncelerin dönemsel paradigma bağlamında sınıflandırılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Günümüz şartlarında bakıldığında belki de sıradan sol bir dergi olarak tanımlayacağımız Yurt ve Dünya Dergisi'ne, 1940'lı yıllardaki geliştirdiği söylem itibarıyla baktığımızda sol dergi nitelemesini fazlasıyla hak ettiğini görmekteyiz.Dolayısıyla bu çalışma, tek parti dönemine odaklanarak 1941-1944 yılları arasında sol aydınlar tarafından çıkarılan Yurt ve Dünya Dergisi'nin siyaset, bilim, iktisat, sosyoloji ve daha pek çok konudaki düşüncelerini ele almaktadır.Anahtar Sözcükler: Tek Parti, Basın, Türk Solu, Köy, Faşizm, Makineleşme, Şehirleşme, Milliyetçilik, Sosyoloji, Demokrasi.

Abstract:
1940?s, in terms of both national and international political conjuncture, corresponds to a very actionary period. Marked by the Second World War, this period gave a paradoxical view to social, economical and political structures. The period is really very complicated when the jakobenist discourse of the single-party period is added to these. The subject of our study ?Yurt ve Dünya? Journal started publication in such a circumstance.The journal including important intellectuals provides important clues about both inside and outside dynamics of the period and the thoughts of the period?s left. The thoughts expressed in a story, sometimes in a translation and sometimes in an article and the classification of these thoughts in the context of periodical paradigm are the purpose of this study. Considering the discourse it developed in 1940?s, we see that ?Yurt and Dünya? Journal which we might define as an ordinary left journal in today?s conditions, highly deserved the left journal qualification.Therefore, this study discusses politics, science, economics, sociology and many other topic ideas of ?Yurt ve Dünya? Journal published by left intellectuals focusing on a single-party period between 1941-1944.Key Words: Single-party, Press, Turkish Left, Village, Fascism, Mechanization, Urbanization, Nationalism, Sociology, Democracy.