Yanık hastası olan hasta yakınlarında algılanan sosyal destek ve umutsuzluk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research of the relationship between perceived social support and hopelessness levels of the relatives of burn patients
Yazar: DUYGU BİRGİ
Danışman: DOÇ. DR. YELDA CANDAN DÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan destek = Perceived support ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Yanıklar = Burns

Özet:
Amaç: Bu araştırma yanık hastası olan hasta yakınlarında algılanan sosyal destek ile
umutsuzluk arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütüldü.
Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan araştırma verileri, Ekim 2019 - Mayıs 2020
tarihleri arasında, "İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Tedavi
Merkezi"nde yanık tanısı konulan, yatan ve ayaktan başvuran 70 hastanın ailesi ile
gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında ilgili literatür doğrultusunda geliştirilen
'Hasta Yakını Tanıtım Formu', 'Hasta Tanıtım Formu', 'Çok Boyutlu Algılanan
Sosyal Destek Ölçeği', 'Beck Umutsuzluk Ölçeği' kullanıldı. Veriler, sayı, yüzde,
ortalama, standart sapma, Kolmogrov Smirnov Normallik Analizi, Spearman
Kolerasyon Analizi, Kruskall Wallis H Testi, Mann Whitney U testi ile 0.05
anlamlılık düzeyinde incelendi.
Bulgular: Çalışmaya katılan hasta yakınlarının %54.3'ü kadın, %45.7'si erkektir ve
hasta yakınlarının yaş ortalaması 40.88±11.92'dir. Hasta yakınlarının, aileden alınan
sosyal destek puan ortalamalarının, yaş grupları arasında anlamlı bir fark oluşturduğu
saptandı (p<0.05). Hasta yakınlarının ekonomik durumları ve arkadaştan alınan
sosyal destek puan ortalaması ile ekonomik durum arasında anlamlı bir ilişki tespit
edildi (p<0.05). Umutsuzluk puan ortalaması en düşük olan grubun geliri giderinden
fazla olan hasta yakınlarının oluşturduğu belirlendi (1.66±2.88). Hasta yakınlarının
algılanan sosyal destek ölçeğinin tüm alt gruplarıyla umutsuzluk ölçeği puanları
arasında negatif yönlü bir korelasyon tespit edildi (p<0.05). Hastaların %42.9'unun
yanık yüzdeleri %11 ila %20 arasında değişmektedir. Hastaların %64.3 'ünün en
büyük yanık derecesi 3'tür ve yanık şiddeti ortadır. Yanık yüzdesi %30'un üstünde
olan hastaların yakınlarının umutsuzluk düzeylerinin diğer gruplardan yüksek olduğu
bulundu.
Sonuç: Yanık hastası olan hasta yakınlarının ÇBASDÖ ile umutsuzluk düzeyleri
arasında orta düzeyde negatif korelasyon vardır. Hastanın yanık şiddeti, hasta
yakınının umutsuzluk puanına etki etmektedir. Hasta yakınının ekonomik durumuyla
ÇBASDÖ puanı arasında anlamlı bir ilişki vardır.

Anahtar Kelimeler: Yanık; Hasta Yakını; Sosyal Destek; Umutsuzluk

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the relationship between perceived social
support and hopelessness in the relatives of burn patients.
Methods: This descriptive and cross-sectional study data were conducted with the
families of 70 inpatients and outpatients who were diagnosed with burns at the
"İzmir Bozyaka Education and Research Hospital Burn Treatment Center" between
October 2019 and May 2020. 'Patient Relatives Identification Form', 'Patient
Identification Form', 'Multidimensional Scale of Perceived Social Support', 'Beck
Hopelessness Scale' were used to collect data. Data were analyzed using number,
percentage, mean, standard deviation, Kolmogrov Smirnov Normality Analysis,
Spearman Correlation Analysis, Kruskall Wallis H Test, Mann Whitney U test at a
significance level of 0.05.
Results: 54.3% of the relatives of the patients participating in the study were female,
45.7% were male, and the mean age of the relatives of the patients was 40.88±11.92.
It was determined that the mean score of perceived social support received from the
family of the relatives of the patients created a significant difference between age
groups (p<0.05). It was observed that the group with the lowest average hopelessness
score consisted of the relatives of the patients whose income was higher than their
expenses (1.66±2.88). A negative correlation was found between all subgroups of the
perceived social support scale and the hopelessness scale scores of the relatives of
the patients (p<0.05). Burn percentages of 42.9% of the patients ranged from 11% to
20%. In 64.3% of the patients, the greatest degree of burn was 3 and the burn
severity was moderate. It was found that the relatives of the patients with a burn rate
above 30% had a higher hopelessness level than the other groups.
Conclusion: There is a moderate negative correlation between MSPSS and
hopelessness levels of burn patients' relatives. The burn severity of the patient affects
the hopelessness score of the patient's relative. There is a significant relationship
between the economic status of the patient's relative and MSPSS score.

Keywords: Burn; Relatives; Social Support; Hopelessness.