Yerel ve mekansal dinamiklerin turizm temelli girişimcilik üzerine etkileri: Marmaris yerleşmesindeki girişimcilik yapısı ve girişimciliği etkileyen faktörlerin çözümlemesi
Effects of local and spatial dynamics on tourism entrepreneurship: An analysis of entrepreneurship structure and factors effecting entrepreneurship in marmaris
Yazar: GÜRDAL BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. KÜBRA CİHANGİR ÇAMUR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Ekonomik gelişmenin temel araçlarından birisi olan girişimcilik yerel dinamiklerin turizm gelişimine etkileri bağlamında yerel-bölgesel planlama-kalkınma alanındaki çalışmalara da konu edilmiştir. Turizm girişimciliği başlangıçta alternatif turizm gelişimine sahne olan "niş turizm merkezlerindeki orta ve küçük ölçekli işletmelere" yönelik çalışmalarla ortaya konulmuş, kitle turizmi gelişimine sahne olan destinasyonlarda "yerel dinamiklerin ortaya çıkardığı turizm girişimciliği yapısının" incelenmesine yönelik yeterli araştırma yapılmamıştır. Bu bağlamda, tezin çalışma konusunu "turizm girişimciliğinde yerel dinamiklerinin çözümlenmesi" oluşturmaktadır. Marmaris yerleşmesi, yerel girişimcilikle turizm gelişiminin başladığı yerler arasında öne çıkan bir turizm merkezi olmasıyla çalışma alanı olarak seçilmiştir. Tez kapsamında Marmaris'te sektörün başlangıç aşamasında turizm girişimciliğinin yapısı ve süreç içinde geçirdiği dönüşümler ile bu dönüşüme etki eden faktörler incelenmiştir. Tezin yöntemini derinlemesine görüşme, yarı yapılandırılmış iki aşamalı anket uygulaması ve tarihsel-mekansal çözümleme oluşturmaktadır. Başlangıçta, turizmin önemli gelir getirici sektör olarak ortaya çıkmasıyla oluşan fırsatları değerlendirmek amacıyla "ihtiyaç girişimciliği" olarak başlayan turizm girişimciliği, süreç içinde Marmaris dışından gelen yatırımcıların kitle turizmine yönelik yatak kapasitesini arttırma ve kar hedefiyle yaptıkları yatırımlarla "büyüme hedefli girişimciliğe" dönüşmüştür. Ekonomik gelişme açısından, turistik yatak sayısının artışı, işletme ölçeklerinin büyümesi, konaklama ve servis kalitesinin artışı göz önünde bulundurularak başarılı olarak değerlendirilebilecek dönüşüm süreci, çalışma kapsamında yerel-özgün turizm değerlerinin azalması ve hatta yok olmaya yüz tutması ve mekanın kimliksizleşmesi yönleriyle eleştirilmiştir. Turizme kaynak oluşturan yerel, özgün mekansal-sosyo-ekonomik ve kültürel değerlerin korunması-sürdürülebilirliği için "yerel girişimcilerin, küçük ölçekli, özgün değerleri temsil eden ve sürdüren işletmelerin" yeni/farklı politikalarla desteklenmesinin gerekliliği ortaya çıkarılmıştır

Abstract:
Entrepreneurship, which is one of the fundamental instruments of economic progress, also began to be discussed in the studies of local-regional planning-development within the context of affects of local dynamics on tourism development. Tourism entrepreneurship was initially set forth with the studies related to "small-medium scale enterprises in niche tourism destinations"developed by alternative tourism; however sufficient research was not made on examination of "tourism entrepreneurship structure created by local dynamics" in destinations developed by mass tourism. In this context, analysis of "local dynamics in tourism entrepreneurship"constitutes the subject of the thesis. Within the scope of the thesis, structure of tourism entrepreneurship in Marmaris settlement at the startup phase of tourism sector and transformation during the development process beside factors affecting this transformation were examined. In-depth interviews, semi-structured two-staged questionaires and historical-spatial analysis constitutes the methodology of the thesis. Tourism entrepreneurship, which was initiated as "need/survival entrepreneurship" to take the opportunities of tourism emerging as an income generating sector, transformed to "growth oriented entrepreneurship" during the development process with the investments of entrepreneurs coming from out of Marmaris on increasing bed capacity for mass tourism and profit target. The process of transformation, which might be regarded as successful in economic development point of view, in terms of increase in tourist accommodation capacity, growth of the scale of the enterprises and enhancing accommodation and service quality, was criticized due to reducing and even extincting local-authentic tourism values and disidentification of space. The necessity of supporting "local entrepreneurs and small-sized enterprises representing and sustaining authentic values" with new/different policies for the protection and sustainability of local, authentic spatial-socio-economic and cultural values constituting a resource for tourism was revealed.