El-ʿAnkebût Sûresinin bedîʿ ilmi açısından tahlili
Analysis of Sūrah al-ʿAnkebūt in terms of bedīʿ discipline
Yazar: ADEM YAĞIYANIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR GÜLBİL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: Ankebut suresi = Ankebut sura ; Arapça = Arabic ; Bedi = Badi ; Bedi sanatlar = Bedi arts ; Belagat = Eloquence ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sure = Sura ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kurʾân-ı Kerîm birçok ilmin gelişmesine katkı sağlamıştır ki bu ilimlerden biri de Arap Dili ve Belâġatı'dır. Belâġat ilminin alt ilim dalı olan bedîʿ ilminin gelişmesine de katkı sağlamasına rağmen bazı tefsir kaynakları ile belâġat eserlerinde bedîʿ sanatları hakkında Ḳurʾân-ı Kerîm'den az sayıda örnekler verilerek bahsedildiği görülmüştür. Ḳurʾân-ı Kerîm'in bünyesinde daha fazla bedîʿ sanatı barındırdığı varsayımı ile örnek sûre üzerinde "el-ʿAnkebût Sûresinin Bedîʿ İlmi Açısından Tahlili" isimli bu tez çalışması hazırlanmıştır.
Bu çalışmayla el-ʿAnkebût Sûresinde bulunan bedîʿ sanatları tespit ve tahlil edilerek özelde el-ʿAnkebût Sûresinin genelde ise Ḳurʾân-ı Kerîm'in barındırdığı bedîʿ sanatlarının ve edebî güzelliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Literatür taraması yöntemi kullanılarak yapılan geniş bir araştırma sonrası hazırlanan bu tez çalışması giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tez hakkında kısaca bilgi verildikten sonra birinci bölümde el-ʿAnkebût Sûresi ve bedîʿ ilmi hakkında genel bilgi verilmeye çalışılmıştır. İlgili sûrede varlığı tespit edilen bedîʿ sanatları ise ikinci bölümde muḥassinât-ı maʿneviyye ve üçüncü bölümde muḥassinât-ı lafẓiyye başlıkları altında tahlil edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmanın kapsamı sadece el-ʿAnkebût Sûresi ve bu sûrede yer alan bedîʿ sanatları ile sınırlı tutulmuştur.
Bu çalışma neticesinde birinci bölümde manayı güzelleştiren 11 bedîʿ sanatının varlığı 105 yerde ve ikinci bölümde ise lafzı güzelleştiren 8 bedîʿ sanatının varlığı 48 yerde olmak üzere toplamda 19 bedîʿ sanatının varlığı el-ʿAnkebût Sûresinin 153 farklı yerinde tespit edilmiştir. el-ʿAnkebût Sûresi örneği üzerinden Ḳurʾân-ı Kerîm hakkında genelleme yapılarak Ḳurʾân-ı Kerîm'in tamamında çok sayıda bedî sanatının yer aldığı düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belâġatı, el-ʿAnkebût Sûresi, Bedîʿ İlmi, muḥassinât-ı maʿneviyye, muḥassinât-ı lafẓiyye.

Abstract:
The Quran has contributed so many sciences, one being Arabic Language and Literature. Although it has a major role in the development of bedīʿ science, a sub-branch of literature, few examples from the Quran has been mentioned in some works of interpretation and literature. Considering that The Quran has more examples of bedīʿ science, this work called " the Analysis of Sūrah al-ʿAnkebūt in Terms of Bedīʿ Discipline" has been carried out referring to the examples from Sūrah al-ʿAnkebūt.
With this work, it is intended that bedīʿ art and beauties of literature from the Quran be presented by determining and analizing the examples of bedīʿ art in Sūrah al-ʿAnkebūt as well as the Quran in general.
This work throughly searched by scanning related books and articles has three parts other than the introduction part. In the introduction part, a short information about the work is given; then in the first part, a general information about the bedīʿ discipline and Sūrah al-ʿAnkebūt is given. Examples of bedīʿ art are analized under the titles of muḥassināt-ı maʿneviyye in the second part and muḥassināt-ı lafẓiyye in the third part. Besides, content of this work is only limited to Sūrah al-ʿAnkebūt and the examples of bedīʿ art in this sūrah.
By this work, 105 examples of 11 bedīʿ art enhancing the meaning in the first part and 48 examples of 8 bedīʿ art enhancing the pronounciation in the second part are found in Sūrah al-ʿAnkebūt which counts up to 153 different examples of 19 bedīʿ art in total .Cosidering the number of bedīʿ art examples in Sūrah al-ʿAnkebūt, it is concluded that the Quran has many more examples of this art itself.

Key Words: Arabic Language and Literature, Sūrah al-ʿAnkebūt, Bedīʿ Science, muhassināt-ı maʿneviyye, muhassināt-ı lafẓiyye.