Matematik derslerinde teknoloji kullanımıyla farklılaşan sınıf ortamlarından yansımalar: Eylem araştırması
Reflections from classroom environments differentiated by the use of technology in mathematics lessons: Action research
Yazar: OLCAY ESEN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN ARSLAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkinlik Kuramı = Activity Theory ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Fatih Projesi = Fatih Project ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching

Özet:
Teknolojik gelişmeler günlük yaşamda olduğu kadar iş hayatında da birçok değişikliği beraberinde getirmektedir. Bu gelişmeler geleceğin bireylerinden beklenen yeterlilikleri de değiştirmektedir. Öğrenme-öğretme biçimimiz bu gelişmelerle yeniden şekillenmekte, eğitimde kaliteyi artırmak amacıyla birçok ülke yeni projeleri hayata geçirmektedir. Dünyadaki gelişmelere paralel olarak ülkemizde de teknolojik cihazlardan öğrenme ortamlarında yararlanmak hedeflenmektedir. Teknolojinin öğrenme ortamlarında kullanılmasının birtakım değişiklikleri meydana getirmesi beklenmektedir. Bu çalışmayla teknoloji ile desteklenmiş öğrenme ortamlarında; öğretmenin derse hazırlık süreci, ders süreci ve değerlendirme sürecindeki farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda etkileşimli tahta ve bilgisayarlarla zenginleştirilmiş öğrenme ortamları incelenmiştir. Araştırma deseni olarak eylem araştırması kullanılmıştır. Çalışma, öğretmenin görev yaptığı Giresun iline ait bir lisede 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yıllarında 9 ve 11. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Sayı kümeleri, EBOB-EKOK, üçgenler ve doğru denklemleri konularına ait dersler teknoloji destekli olarak işlenmiş ve süreç kayıt altına alınmıştır. Çalışmanın verileri; gözlem, bilgisayar işlem kayıtları ve ders içi video/ses kayıtlarıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler transkript edildikten sonra Etkinlik Kuramının ögeleri dikkate alınarak kodlanmış, içerik analizi yöntemiyle analiz edilerek yorumlanmıştır. Teknoloji destekli öğretimin; öğretmenin derse hazırlık sürecinde iş yükünü artırdığı, öğrenciye öğrenme sorumluluğu aktarma ve öğrencilerin kendi hızında öğrenme süreçlerine katkı sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Ayrıca sınıf içi bireysel iletişimde artış yaşandığı, düşük başarılı öğrencilerle daha fazla diyalog kurulduğu, bilgisayar sayısının artmasının sorunları artırdığı ve değerlendirme aşamasında öğretmenin gözlemci rolü üstlendiği de elde edilen sonuçlardandır. Materyal yetersizliğinin teknoloji destekli öğretime geçişteki en büyük engellerden biri olduğu ayrıca sürecin hem öğretmenin hem de öğrencilerin teknoloji okuryazarlığı becerilerinden etkilendiği de elde edilen sonuçlar arasındadır. Bu sonuçlar ışığı altında matematik derslerinde teknoloji kullanımına ve ileride yapılacak çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Technological developments bring with them many changes, affecting both business life and daily life. Such developments also alter the competencies expected from people in the future. Our learning/teaching style is reshaped by such developments, and many countries are implementing new projects in an attempt to increase the quality of education. In parallel with global developments, our country too is seeking to take advantage of technological devices in learning environments. With the arrival of technologies for learning environments, several changes can be expected. This study investigates how teachers' lesson preparations, lesson processes and assessment procedures will change with in a technology-based learning environment. In order to do that an action research desing has been selected and used. The reseacher as a teacher carried out the study with 9th and 11th grade students during the academic years of 2017-2018 and 2018-2019 in the providence of Giresun. Topics of number sets, HCF and LCM, triangles and line equations were taught through instructional technology and the process was recorded. The data for the study were collected through observations, computer operation records and in-class video/audio recordings. Following the transcription of the obtained data, the data were encoded taking into account the elements of the Activity Theory, and analyzed and interpreted with a content analysis. It was concluded that technology based mathematic teaching increases the workload of teachers in terms of lesson preparation, but contributed to the allocation of responsibility for learning to the students and to their self-paced learning process. It was further concluded that technology-supported teaching results in increased individual communication in the classroom and increased dialogue with low-achieving students, that the increase in the number of computers results in increased problems, and that the teacher assumes the role of observer in the assessment phase. Lack of material was noted to be one of the greatest obstacles to integrate instructional technology into mathematics teaching and that the process is affected by the technological literacy of both the teacher and the students. In the light of these conclusions, suggestions are regarding the use of technology in mathematics lessons and for future studies.