Gebelerde sağlık okuryazarlığı ile medya okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between health and media literacy among pregnant women
Yazar: ELİF ÖZDAMAR KÖROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN ÇITAK BİLGİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Hemşirelik araştırmaları = Nursing research

Özet:
Araştırma gebelerde sağlık okuryazarlığı ile medya okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi ve yordayan faktörleri incelemek amacı ile kesitsel ve ilişkisel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırma, Bolu'da İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı iki hastanenin kadın doğum polikliniklerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini kadın doğum polikliniklerine başvuran 369 gebe oluşturmuştur. Araştırma verileri tanıtıcı bilgi formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Medya Okuryazarlık Düzey Belirleme Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t test, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Gebelerin sağlık okuryazarlığı ölçeği puan ortalaması 112,28±16,79, medya okuryazarlığı ölçeği puan ortalaması 72,21±12,93'tür. Buna göre gebeler yeterli düzeyde sağlık okuryazarı ve iyi seviyede medya okuryazarıdır. Gebelerin sağlık okuryazarlığı ve medya okuryazarlığı ölçek puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). Gebelerin sağlık okuryazarlığını yordayan faktörler yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, gebelik haftası, gebeliğin planlı olması, düzenli olarak doğum öncesi bakım alma, sağlık kanalı takip etme ve internet kullanma sıklığı olarak belirlenmiştir (p<0,001). Bu değişkenlerin sağlık okuryazarlığının %75,7'sini açıkladığı görülmüştür. Katılımcı grubun medya okuryazarlığını yordayan faktörler ise eğitim durumu, gelir düzeyi, gebeliğin planlı olması, sağlık kanalı takip etme ve internet kullanma sıklığı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu değişkenler medya okuryazarlığının %77,1'ini açıklamıştır. Gebelerde sağlık ve medya okuryazarlığını artırmak için ulaşılabilir ve doğru kaynaklara erişim desteklenmelidir. Gebeliklerin planlı olmasına teşvik edilmeli antenatal eğitim programlarına katılımları desteklenerek sağlık okuryazarlık seviyesini artıracak eğitimlere yer verilmelidir. Aynı zamanda gebelerin tremesterlerine göre sağlık ve medya okuryzarlığı hakkında eğitimler planlanabilir.

Abstract:
he research was carried out in the cross-sectional and relational screening model with the aim of the relationship between health literacy and media literacy in pregnant women. The research was carried out in the outpatient clinics of two hospitals under the Bolu'da Provincial Health Directorate. The sample of the study was composed of 369 pregnant women who applied to obstetrics outpatient clinics. The research data were collected with the introductory information form, Health Literacy Scale, Media Literacy Level Determination Scale. The evaluation of the data included number, percentage, average, standard deviation, t-test in independent groups, ANOVA, Pearson correlation analysis and multiple linear regression analysis. The average score of the health literacy scale of the pregnancies is 112, 28±16, 79, the average score of the media literacy scale is 72, 21±12, 93. Accordingly, pregnant women are sufficiently health literate and good level media literate. A positive correlation was found between the health literacy and media literacy scale score averages of the pregnancies (p<0,001). Factors that predict the health literacy of pregnancies include age, education status, working status, gestational week, planned pregnancy, regularly go to health check, etc, health channel monitoring and internet usage frequency (p<0,001). These variables accounted for 75.7% of health literacy. The factors that tired the media literacy of the participant group were education status, income level, pregnancy planning, health channel follow-up and frequency of using the internet (p<0,05). These variables accounted for 77.1% of media literacy. Access to accessible and accurate resources should be supported yo increase health and media literacy in pregnant women. Pregnancies should be encouraged to be planned, their participation in antenatal education programs should be supported, and training should be provided to increase the level of health literacy. At the same time, training on health and media literacy can be planned according to the trimester of pregnant women.