Menopoz dönemindeki kadınlara uygulanan yoga eğitiminin menopoz semptomlarına etkisi
The effect of the yoga training offered to the women in menopausal peri̇od on menopause symptoms
Yazar: ARZU ABİÇ
Danışman: PROF. DR. DUYGU VEFİKULUÇAY YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Yoga = Yoga

Özet:
Araştırma, menopoz dönemindeki kadınlara uygulanan yoga eğitiminin menopoz semptomlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla randomize kontrollü yarı deneysel bir çalışma olarak yapılmıştır. Araştırmaya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Gazi Mağusa İlçesinde yaşayan,   40-60 yaş aralığında olan menopozlu kadınlar dahil edilmiştir. Araştırmanın örneklem büyüklüğü G-Power 3.1. paket programı yardımı ile hesaplanmış olup, 0,83 etki büyüklüğünde,0.05 Tip 1 hata değeri, % 80  güç ile her bir grupta 24 olacak biçimde, iki grup için toplam 48 menopozlu kadın olarak hesaplanmıştır.  Araştırma süresince kadınların gruplardan ayrılma olasılığı göz önüne alınarak, istatistiksel gücün olumsuz etkilenmemesi amacıyla %20 kayıp baz alınarak gruplardaki örneklem sayısının en az 31 olmasına karar verilmiştir. Araştırmanın verileri; tanıtıcı özellikler formu ve Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları, kadınlara yoga eğitimi öncesinde Mağusa Gelişim Akademisinde bulunan konferans salonunda yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Araştırmada yoga grubuna 10 hafta boyunca haftada iki gün 60 dakika yoga uygulaması yaptırılmıştır. 10 haftalık yoga eğitiminin son dersinde kadınlara Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği tekrar doldurtulmuştur. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. 10 haftanın sonunda kontrol grubuna tekrardan Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği doldurtulmuştur. Elde edilen veriler; Paired Sample t test, varyans analizi, Wilcoxon, Freidman, Student t test, Mann Whitney U, Spearman korelasyon, Pearson Ki kare testi ve Fisher Exact testi ile değerlendirilmiştir. Yoga ve kontrol grubundaki kadınların ön test Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortancalarının benzer olduğu ve menopoz semptomlarını orta düzeyden biraz daha fazla yaşadıkları saptanmıştır (p>0,05). Yoga ve kontrol grubundaki kadınların ortalama 50 yaşında menopoza girdikleri, ortalama 5 yıldır menopozda oldukları, menopozda bulundukları süre boyunca menopoz semptomlarını yaşadıkları ve bu semptomları günde yaklaşık üç kez hissettikleri bulunmuştur. Yoga grubundaki kadınların Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği puan ortancalarının ön testte 27 (17-48), son testte ise 16 (11-31) olduğu saptanmıştır (p<0,05). Yoga grubundaki kadınların psikolojik şikayetler alt boyut puan ortancalarının ön testte 15 (9-30), son testte ise 9 (6-19) olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yoga grubundaki kadınların ürogenital şikayetler alt boyut puanlarının ön testte 6 (3-14), son testte ise 4 (3-9) olduğu bulunmuştur (p<0,05). Yoga grubundaki kadınların somatik şikayetler alt boyut puan ortancalarının ön testte 5 (2-9), son testte ise 3 (2-6) olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırma sonucunda menopoz dönemindeki kadınlara 10 hafta boyunca haftada iki gün 60 dakika uygulanan yapılan yoganın tüm menopoz semptomlarını azalttığı bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, kadın sağlığı hemşirelerinin menopoz dönemindeki kadınların yaşadıkları menopoz semptomlarını azaltmak için yoga uygulamasını hemşirelik bakımına dahil etmeleri, daha büyük örneklem gruplarında menopozun tüm dönemlerini kapsayacak şekilde çalışmalar yapılması ve menopoz semptomlarını azaltmada farklı integratif/bütünleşik tedavi yöntemleri ile yoganın dahil edildiği RKÇ'lerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
The research was conducted as a randomized controlled quasi-experimental study to determine the effect of yoga training offered to the women in menopausal period on menopause symptoms. The research was carried out on menopausal women living in Famagusta, Turkish Republic of Northern Cyprus and between 40-60 years old. The sample size of the study was calculated with the help of the G-Power 3.1. package program, and it was calculated as a total of 48 menopausal women for the two groups, with an effect size of 0.83, a Type 1 error value of 0.05, a power of 80%, 24 in each group. Considering the possibility of women leaving the groups during the research, it was decided that the number of samples in the groups should be at least 31 on the basis of 20% loss in order not to affect the statistical power negatively. The data of the research were collected using the socio-demographic characteristics form and the Menopausal Symptoms Rating Scale. Data collection tools were applied to the women by face-to-face interview method in the conference hall of Famagusta Development Academy before the yoga training. In the study, the yoga group was done a 60-minute yoga practice two days a week for 10 weeks. In the last lesson of the 10-week yoga training, the women were applied  the Menopause Rating Scale again. No intervention was made in the control group. At the end of 10 weeks, the control group were applied  the Menopause Rating Scale again. The data obtained was evaluated with Paired Sample t test, analysis of variance, Wilcoxon, Freidman, Student t test, Mann Whitney U, Spearman correlation, Pearson Chi-square test and Fisher Exact test. It was found that the pre-test Menopause Rating Scale total score medians of the women in the yoga and control groups were similar and they experienced menopausal symptoms slightly more than moderate (p>0.05). It was found that women in the yoga and control groups experienced menopause at the age of 50 on average, had been in menopause for an average of 5 years, experienced menopausal symptoms during their time in menopause and felt these symptoms about three times a day. It was determined that the median score of the Menopause Rating Scale of the women in the yoga group was 27 (17-48) in the pre-test and 16 (11-31) in the post-test (p<0.05). It was determined that the median scores for the psychological complaints subscale of the women in the yoga group were 15 (9-30) in the pre-test and 9 (6-19) in the post-test (p<0.05). It was found that the urogenital complaints subscale scores of the women in the yoga group were 6 (3-14) in the pre-test and 4 (3-9) in the post-test (p<0.05). It was determined that the median of the somatic complaints subscale score of the women in the yoga group was 5 (2-9) in the pre-test and 3 (2-6) in the post-test (p<0.05). As a result of the research, it was found that yoga applied to menopausal women for 60 minutes, two days a week for 10 weeks, reduced all menopausal symptoms. In line with the results obtained, it is recommended that women's health nurses should include yoga practice in nursing care in order to reduce the menopausal symptoms experienced by women in the menopause period, to carry out studies in larger sample groups to cover all periods of menopause and to conduct RCTs that include yoga and different integrative/integrated treatment methods to reduce menopausal symptoms.