Dükenbay Dosjan'ın hikâyeleri üzerine Kazak Türkçesi dil incelemesi (İnceleme-metin-dizin)
A linguistic analysis of Kazakh Turkish in the stories of Dukenbay Dosjan
Yazar: MERT ERİŞİK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TURAN TÜRK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Cümle = Sentence ; Dil özellikleri = Language features ; Dosjanov, Dükenbay = Dosjanov, Dükenbay ; Hikaye = Story ; Kazakça = Kazakh language ; Ses bilgisi = Phonetic

Özet:
Bu tezin temelini, Dükenbay Dosjan'ın Jaḳsı Kitap Ḳalay Jazıladı? "İyi Kitap Nasıl Yazılır?", Kisi Aḳısı "Kul Hakkı", Ḳımız "Kımız", Ergejeyli "Cüce", Eki Düniye Esigi "İki Dünya Kapısı", Maġjandı Öltirgender "Mağcan'ı Öldürenler" isimli hikâyeleri oluşturmaktadır. Giriş kısmında Kazaklar ve Dükenbay Dosjan hakkında bilgi verilniştir. Tezimiz giriş kısmı dışında Dil İncelemesi, Metinler ve Dizinler olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Dil İncelemesi bölümü Ses Bilgisi (Fonetik), Biçim Bilgisi (Morfoloji) ve Cümle Bilgisi (Sentaks) olarak üç kısma ayrılmıştır. Ses Bilgisi (Fonetik) kısmında Kazak Türkçesinin ünlüleri ve ünsüzleri tanıtılmış, tarihî ve gramerlik ses olayları açıklanmıştır. Biçim Bilgisi (Morfoloji) kısmında isimler, sıfatlar, zarflar, zamirler, edatlar, bağlaçlar ve ünlemler hakkında bilgiler verilerek isim ve fiil çekimi ele alınmıştır. Cümle Bilgisi (Sentaks) kısmında cümle ögeleri, cümle türleri, kelime grupları açıklanmıştır. Bu üç bölümde verilen örneklerin tümü, tezimizin ikinci bölümünü oluşturan altı hikâyeden alınmıştır. Metinler bölümünde yukarıda bahsedilen altı hikâyenin transkripsiyonu yapıldıktan sonra, hikâyeler Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Dizinler bölümünde, ikinci bölümde transkripsiyonu yapılan altı hikâyede geçen tüm kelimelerin gramatikal dizini verilmiş, özel isimler ise ayrı bir dizinde belirtilmiştir.

Abstract:
The basis of this thesis is the stories of Dukenbay Dosjan's Jaḳsı Kitap Ḳalay Jazıladı? "How to Write a Good Book?" Kisi Aḳısı "Right of Person", Ḳımız "Kımız", Ergejeyli "Dwarf", Eki Düniye Esigi "The Gate of Two Worlds", Maġjandı Öltirgender "Those Who Killed Magjan". In the introduction part, Kazakhs and works of the writer Dukenbay Dosjan was shown. Our thesis consists of three parts as the introduction part, Language Analysis, Texts and Indexes. The Language Analysis section is divided into three sections: Phonetics, Morphology and Syntax. In the Phonetics section, vowels and consonants of Kazakh Turkish are introduced, historical and grammatical phonetic events are explained. On the Morphology, nouns, adjectives, adverbs, pronouns, prepositions, conjunctions and exclamations are given information on the noun and verb conjugation. Sentence elements, sentence types, and word groups are explained in the Syntax section. All of the examples given in these three chapters are taken from the six stories that form the second part of our thesis. After transcription of the six stories which will be held in the Text section, it was translated to Turkey Turkish. In the indexes section, the grammatical index of all the words in the six stories transcribed under the second is given, and proper names are specified in a separate index.