Sebîlürreşâd dergisinde Kur'an'a ve tefsire dair fikirlerin analizi
Analysis of ideas about the Quran and tafseer in Sebîlürreşâd journal
Yazar: YUSUF İMAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇALIŞKAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Modernizm = Modernism ; Sebilürreşad dergisi = Sebilürreşad magazine

Özet:
Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş süreci, İslam dünyasının ciddi problemler yaşadığı aynı zamanda toplumsal değişim ve dönüşümlere neden olacak fikrî akımların meydana geldiği bir dönemdir. Sebîlürreşâd dergisi bu fikrî akımların yayın organı olarak önemli figürlerinden biridir. İslam dünyasının birliğine, bağımsızlığına katkı yapmaya, yeniden ayağa kalkmasına, emperyalizme direnç göstermesine destek olmaya çalışan Sebîlürreşâd'a göre Kur'an anlayışı çare arayışının merkezinde yer almaktadır.
Sebîlürreşâd'ın Kur'an'ı tanımlama biçimi Ehl-i Sünnetin anlayışına paraleldir. Kur'an ilahî bir kitaptır, ona Allah'tan başkası müdahale edemez. Tahrif edilmemiştir, edilemeyecektir, İlahî koruma altındadır. Bütün insanlığın tâbi olması, hayatını ona göre tanzim etmesi için indirilmiştir. Arapça bir kitaptır.
Kur'an'ın tefsirinde güncel ihtiyaçlara cevap bulmak, dünyaya hâkim olmaya çalışan modern seküler paradigmaya karşı mücadele etmek hedeflenmektedir. Bunun için kimi zaman gelenekten, kimi zaman bilimsel verilerden istifade edilmektedir. Aklî muhakeme yöntemi de çokça başvurulan bir yöntemdir.
Sebîlürreşâd Kur'an'ın tercüme edilmesi hususunda çok hassas ve titiz davranmaktadır. Hiçbir tercüme onun yerine konmamalıdır. Başka milletlerden Müslümanların anlaması için tercüme edilebilir ama bu ehliyetli, yetkin ve dünya çıkarlarından uzak bir heyet tarafından yapılmalıdır. Öte yandan dergi geleneğe karşı temkinlidir. Çünkü içinde çokça hurafe ve faydasız şey barındırmaktadır. Kur'an tefsirinde geleneksel kaynaklara başvururken seçicidir. Tefsirde modern yöntem ve araçlara başvurmaktan çekinmemektedir. Ancak modernizmin dinle dünya arasında kurduğu ilişki biçimini benimsememektedir. Bu sebeple modernizm ve gelenek arasında kendine özgü bir yere sahip olduğu söylenebilir.

Abstract:
The transition period from the Ottoman Empire to the Republic of Turkey is a period in which the Islamic world experienced serious problems and at the same time intellectual movements that caused social changes and transformations occured. Sebilurreshad Journal is one of the important figures of these intellectual movements. According to Sebilurreshad, who tries to contribute to the unity and independence of the Islamic world, to support its revival and resistance to imperialism, the understanding of the Quran is at the center of the search for a solution.
Sebilurreshad's way of defining the Quran is parallel to the understanding of Ahl al-Sunnah. The Quran is a divine book, no one but Allah can attempt to change it. It has not been falsified, cannot be falsified, it is under Divine protection. It was sent down for all humanity to follow and organize their lives according to it. It is an Arabic book.
In the interpretation of the Quran, it is aimed to find answers to current needs and to fight against the modern secular paradigm that tries to dominate the world. For this purpose, sometimes tradition and sometimes scientific data are used. Rational reasoning method is also applied frequently.
Sebilurreshad is very sensitive and meticulous about translation of the Quran. No translation should replace it. It can be translated so that Muslims from other nations can understand it, but this must be done by a qualified, competent committee that is away from worldly interests. On the other hand Sebilurreshad is wary of tradition. Because it contains many superstitions and useless things. Sebilurreshad behaves selectively while referring to traditional sources about interpretation/tafseer of the Quran. It does not hesitate to use modern methods and tools in tafseer. However, it does not adopt the relationship that modernism establishes between religion and the worldly life. For this reason, it can be said that it has a unique place between modernism and tradition.