Liman işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliği yönetimi için risk analizi ve yönetimi: Sıvı yük terminallerinde bir uygulama
Risk analysis and management for occupational health and safety in port management: An application in liqiud cargo terminals
Yazar: KÜBRA SEZEN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Liman işletmesi = Port operation ; Malzeme yönetimi = Material management ; Risk = Risk ; Risk analizi = Risk analysis ; Terminal = Terminal ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Sıvı yük terminalleri, elleçlenen yük türleri ve yüke verilen hizmetlerden kaynaklı çok sayıda iş sağlığı ve güvenliği (İSG) riskini barındırmaktadır. İSG risklerinin tamamen ortadan kaldırılabilmesi veya risklerin kabul edilebilir seviyede tutulabilmesi için risk analiz ve yönetimi gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Risk analizinin önemli etkisiyle sıvı yük terminalleri risklerinin tespit edilmesi, tespit edilen risklere yönelik risk analizinin gerçekleştirilmesi ve risk analizinde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması sonucunda sıvı yük terminaline daha uygun olacak yöntemin kararlaştırılması tez çalışmasında amaçlanmıştır. Literatür incelemesi sonucunda ulaşılan riskler, uzman görüşüne başvurarak risklerin önceliklendirilmesini sağlayan analitik hiyerarşi prosesi (Analytic Hierarchy Process-AHP) yöntemi ile analiz edilmiştir. AHP yöntemi ile hazırlanan anketler, Kocaeli Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Etik Kurulu'nun 05.10.2022 tarihli ve 2022/14 nolu toplantısında alınan 3 sıra sayılı karar ile toplanmıştır. Anket verilerinde, uzman görüşlerinden kaynaklı öznelliğin olması nedeniyle AHP analiz sonuçlarına bulanık mantık yaklaşımı uygulanmıştır. Sıvı yük terminal risklerinin son olarak 5x5 L tipi matris ve Fine Kinney yöntemleri ile risk analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, yöntemlerin sağlamış olduğu avantaj ve dezavantajlar belirlenerek yöntem karşılaştırılması yapılmıştır. Risk analizi için kullanılan yöntemler değerlendirildiğinde, her bir yöntemin riskleri analiz ederken yetersiz kaldığı hususlar mevcut olmaktadır. Bu nedenle, yöntemlerin eksik kaldığı hususların tamamlanabilmesi için yöntemlerin bir arada kullanımı önerilmektedir. Sıvı yük terminallerinde, uygun risk analiz yöntemlerinin bir arada kullanılması sonucunda risk analizinin daha etkin olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Sıvı yük terminallerini konu alan ve risk analizi gerçekleştirmiş kapsamlı bir çalışma olmaması nedeniyle, bu çalışmanın sıvı yük terminal risklerini tespit etmesi ve risk analizinde kullanılan yöntemleri karşılaştırması yönü ile literatüre katkı sağlayacağı düşünülmüştür.

Abstract:
Liquid cargo terminals contain much occupational health and safety (OHS) risks which are arising from the types of cargo handled and the services provided to the cargo. Risk analysis and management are necessary to completely eliminate the OHS risks or keep the risks at an acceptable level. With the significant impact of the risk analysis, in thesis, it is aimed to determine the risks of liquid cargo terminals, carry out a risk analysis for the risks identified, and finally compare the methods used in risk analysis in order to decide the method that will be more suitable for the liquid cargo terminal. The risks reached as a result of the literature review were analyzed with the Analytic Hierarchy Process (AHP) method, which prioritizes risks by seeking expert opinion. Questionnaires prepared via the AHP method were collected according to 3rd order decision of Kocaeli University Science and Engineering Ethic Committee, which was met on October 5th, 2022, with the meeting number of 2022/14. The Fuzzy logic approach was applied to the AHP analysis results due to the subjectivity in the survey data arised from expert opinions. Finally, risk analysis of liquid cargo terminal risks was carried out with a 5x5 L type matrix and Fine Kinney methods. According to the analysis results, the methods' advantages and disadvantages were determined, and a comparison was made. When the methods used for risk analysis are evaluated, there are some points where each method fails to analyze risks. For this reason, it is recommended to use the methods together to complete the deficiencies of the methods. It has been concluded that risk analysis will be more effective as a result of using appropriate risk analysis methods together in liquid cargo terminals. Since there is not a comprehensive study on liquid cargo terminals and the risk analysis, it has been considered this study will contribute to the literature with its aspects of determining the risks of liquid cargo terminals and comparing the methods used in risk analysis.