Hak Dini Kur`an Dili`nde kelime analizleri (I-V ciltler)
Word analysis in Hak Dini Kur`an Dili (volumse I-V)
Yazar: İBRAHİM HAKKI İMAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET NEDİM SERİNSU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Din = Religion

Özet:
İMAMOĞLU, İbrahim Hakkı, Hak Dini Kur'ân Diti'nde Kelime Analizleri, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Ahmet Nedim SERİNSU, 417 s. ÖZET Elmahlı Mehmed Hamdi Yazır, yakın tarihimizin en önemli simalarından biridir. Sultan II. Abdülhamit'in azledilmesinde oynadığı etkin rolle tarihin akışını etkilemiştir. Büyük bir ilim adamıdır. Yazmış olduğu esere tam on iki senesini vermiştir. Yazmış olduğu tefsir kitabına Hak Dini Kur'ân Dili adını vermiştir. Hak Dini Kur'ân Dili, yazıldığı dönemde istenilen işlevleri yerine getirmiş bir eserdir. Eser, dönemin siyasi, ilmi, sosyal dinamiklerinin tetiklediği gerekçelerle TBMM tarafından alman bir kararla yazdırılmıştır. Bu eserin en önemli işlevi kendisinden önceki başarısız Kur'ân tercümesi çalışmalarına son vermesi ve meal- tefsir bütünlüğü içinde Kur'ân 'ı hedef kitlesine doğru olarak ulaştırmasıdır. Eserin en önemli özgünlüğü meal kısmındaki cümle ve kelime dokusudur. Kur'ân ayetleri hem cümle hem de kelime düzeyinde başarılı bir şekilde türkçeye kazandırılmıştır. Tefsir kısmı ise Diyanet İşleri Başkanlığıyla yapılan protokol çerçevesinde hazırlanmıştır. Müellifin kalp rahatsızlığı, meal kısmını yazacak olan M. AkifErsoy 'un bir süre sonra bu işten vazgeçmesi ve eserin meal kısmını da müellifin hazırlamak zorunda kalması eseri yoğunluk açısından ikiye bölmüştür. Başlangıçtan Tevbe suresine kadar olan bölüm müellifin hem sağlıklı hem de sadece tefsiriyle ilgilendiği bölümdür. Bu bölümdeki kelime çalışmaları kapsam, kaynak ve özellikler açısından oldukça etkileyicidir. Fakat Yunus Suresi' nin hemen başlangıcından itibaren eserin bütün yönleriyle birlikte kelime çalışmaları her yönüyle yüzeyselleşmiştir. Müellifin kelime çalışmalarında kullandığı kaynaklar tefsir, hadis ve mu' cem kitaplarıdır. Kaynakları belirtilirken kitap isimleri verilmemiş, müelliflerin isimleri belirtilmiştir. Bu, pasif olarak alıntı yapmaktan çok eserine dinamik bir anlatım kazandırmak, fikirleri tartışabilmek için takip ettiği bir yoldur. Kelime çalışmalarıyla, ayette geçen bir kelimeyi sözlük anlamından başlayarak, morfolojik yönünün incelenmesi, ilk dönem kullanım biçiminin belirtilmesi için kaynaklardan alıntılar yapılması ve Türk insanının Kur'ân'daki kelimeyi anlayabilmesi için en iyi Türkçe kelimeyle tercüme edilmesi anlaşılmaktadır.

Abstract:
İMAMO?LU, İbrahim Hakkı, The Word Analysis in Hak Dini Kur 'ân Dili, Master's Thesis, Advisor: Prof. Ahmet Nedim SERİNSl), 417 p. ABSTRACT Elmalüı Hamdi Yazır is one of the most important persons of our near past He affected the flow of the history by his role on defeating of Sultan II. Abdiilhamid. He is a great theologician. He spent twelve years for his masterpiece. He called his commentary book as "Hak Dini Kur'an Dili" (Religious of Just Language of Quran). Hak Dini Kur'an Dili is the one that did its function during the period when it was written. Turkish Grand National Assembly (TGNA) had the book written as a result of the political, theological, social dynamics of the period. The most important function of this masterpiece is that it ended the unsuccessful interpretation of the Quran and manifested the correct version of it for the people. The most original part of the book is the words and sentences structure in the interpretation part. The verses of the Quran were successfully translated as either word or sentence into Turkish. Commentary part of the book was prepared on account of the protocol made with Religious Affairs Directorate. Since M. Akif Ersoy who would write the commentary part, had problem with his heart, the author had to write this part, as well, so his load was so much. From the beginning to the Tevbe Sura, the author was either healthy or working just on interpretation. The words studies on this part are impressive in terms of content, references and features. However, beginning with the Yunus Sura, the words became ordinary, like the other parts of the book. The references of the author are interpretations, words of Prophet and related accepted books. In references, the name of the books were not given, instead, the authors name were given. This is the way which the author followed to insert dynamism to his book by keeping it open to discussion. Word studies mean that finding the meaning of the word in the verse from the dictionaries, explaining the morphological background of it, mentioning the first usage styles, quoting from the sources and the best word which can be understood by Turkish people.