Öğretmenlerde öz-duyarlık ile psikolojik iyi oluşun dini yönelimle etkileşiminin incelenmesi (Kayseri örneği)
A research on relation between self-compassion, pychological well-being and religious orientation among teachers (A case study in Kayseri)
Yazar: MEHMET İKİS
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KUŞAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Dindarlık = Religiousness ; Dini eğilimler = Religious tendencies ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Öğretmenlerde öz-duyarlık ile psikolojik iyi oluşun dini yönelim biçimleriyle olan ilişkisinin incelenmesini amaçlayan bu çalışma, din psikolojisi alanında yapılan bir alan araştırmasıdır. Araştırmada olgular arasındaki ilişkiler, ilişkisel tarama metodu ile olguların demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ise nedensel karşılaştırma modeli ile tespit edilmeye çalışılmıştır.
Teorik ve anket uygulaması şeklinde iki ana bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde; araştırmanın konusu, problemi, önemi, yöntemi, evren ve örneklemi hakkında bilgi verilmiştir. Araştırmanın evrenini Kayseri ilinde kamuya bağlı olarak farklı kademelerde görev yapan 20.141 öğretmen oluştururken, örneklemini de basit tesadüfi örneklemle tespit edilen 437 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan ankette demografik değişkenlerin dışında öğretmenlerin öz-duyarlık, psikolojik iyi oluş ve dini yönelim biçimlerini ölçmek üzere üç adet ölçek kullanılmıştır.
Araştırmanın birinci bölümünü oluşturan teorik kısmında, öz-duyarlık, psikolojik iyi oluş, din, dindarlık ve dini yönelim biçimleri hakkında bilgiler verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünü oluşturan anket kısmında ise anket tekniğiyle elde edilen verilerin bulgularına ve bulgulara ilişkin analizlere ve yorumlara yer verilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin öz-duyarlık düzeyleri sağlık durumu ve algılanan sosyo-ekonomik düzey değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri cinsiyet, medeni durum, eğitim verilen okul kademesi, sağlık durumu ve algılanan sosyo-ekonomik düzey değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Öğretmenlerin dini yönelimleri yaş, cinsiyet, sayısal ve sözel ağırlıklı eğitim alma durumu, eğitim verilen okul kademesi ve branş değişkenleri açısından anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Öğretmenlerin öz-duyarlık, psikolojik iyi oluş ve dini yönelim biçimleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler vardır. Yapılan aşamalı regresyon analizi sonucunda öğretmenlerin öz-duyarlık ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin dini yönelim biçimlerini etkilediği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Öz-duyarlık, Psikolojik İyi Oluş, Din, Dindarlık, Dinî Yönelim

Abstract:
This study, which aims to examine the relation between self-compassion and psychological well-being of teachers with their religious orientations, is a case study conducted in the field of psychology of religion. In the study, relationships between the facts were determined by the causal comparison model, whether the relationships between the cases were differentiated according to demographic variables by the method of relational screening.
The introduction section of the study consisting of two main chapters in the form of theoretical and survey application; some information about the subject of research, problem, importance, method, universe and sample were given. The universe of the research is constituted by 20,141 teachers serving at different levels in Kayseri province. And the sample was constituted by 437 teachers who is detected by simple random choosing method. In the survey used for the study, apart from demographic variables, three scales were used to measure teachers' self-compassion, psychological well-being and forms of religious orientation.
In the theoretical part of the study, some information about self-compassion, psychological well-being, religion, religiosity and religious orientation were given. In the survey section that constitutes the second part of the research, the findings and analyses and interpretations of the data obtained by the survey technique are included. The SPSS 25 package program was used in analyzing data.
As a result of the research, teachers' self-compassion levels differed significantly in terms of health status and perceived socio-economic level variables. The psychological well-being levels of teachers differed significantly in terms of gender, marital status, teaching level, health status and perceived socio-economic level variables. The religious orientation of teachers has been significantly different in terms of age, gender, numerical and verbal educating status, school level and branch variables. There are meaningful relationships in a positive way between teachers' self-compassion, psychological well-being and forms of religious orientation. As a result of the progressive regression analysis, it was determined that teachers' levels of self-compassion and psychological well-being affect their religious orientations.
Keywords: Self-compassion, Psychological Well-being, Religion, Religiosity, Religious Orientation