Mesane kanseri olgularında endotelyal nitrik oksit sentaz enziminin genetik polimorfizmlerinin değerlendirilmesi
endothelial nitric oxid sentaz gene polimorfizm in bladder cancer
Yazar: AZİZ TOKER
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ERDİNÇ ÜNLÜER ; DR. ERKAN ERKAN
Sağlık Bakanlığı / SSK İstanbul Eğitim Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı / Üretim Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Amaç: Nitrik oksit (NO) fizyolojik ve patofizyolojik süreçlerde rolü olan bir serbest radikaldir. Nitrik oksidin dokulardaki fizyolojik sentezinden sorumlu olan enzim nitrik oksit sentaz (NOS) enzim ailesinin üyesi olan endotelyal nitrik oksit sentaz (eNOS) enzimidir. eNOS enzimi tarafından üretilen NO'in kanser gelişimi ve  angiogenezisinde ki rolleri birçok çalışmanın konusu olmuştur. Bu amaçla daha önce yapılan çalışmalarda tartışılan konulardan biri eNOS enzimin sentezinden sorumlu olan genin farklı polimorfizmlerinin çeşitli kanserlerle olan ilişkisidir. Bu nedenle bizde bu vaka kontrol çalışmamızda, literatürde daha önce değerlendirilmeyen, mesane transizyonel hücreli kanser olgularında endotelyal nitrik oksit sentaz (eNOS) gen polimorfizmlerini değerlendirdik.
Metod: Çalışmamızda Kliniğimizde Ocak 2010 ile Ağustos 2010 tarihleri arasında mesane transizyonel hücreli kanser tanısı almış 64 olgu ile bu gruba benzer epidemiyolojik özelliklere sahip mesane transizyonel hücreli kanser bulgusu olmayan 80 olgu eNOS geninin iki polimorfizmi (intron 4 tandem tekrarı ve Glu298Asp) açısından karşılaştırıldı. Katılımcılardan aydınlatılmış onam formu imzalatılarak,  10'ar cc periferik kan örneği alındı. Periferik kan örneklerinden DNA izolasyonu yapılarak, PCR yöntemi ile eNOS geni çoğaltıldı. eNOS geninin iki polimorfizminin  genotipik dağılımları restriksiyon işlemleri uygulanarak jel elektorforez yöntemi ile  iki grup için belirlendi. İki grupun eNOS gen polimorfizmlerinin genotipik dağılımlarını değerlendirmek için Student's T testi uygulandı. Beklenen ve gözlemlenen değerlerin karşılaştırmalarında Pearson's ki-kare testi uygulandı.
Sonuçlar: eNOS geninin araştırılan iki polimorfizminin genotipik dağılımları daha önceden   Türkiye popülasyonu için tespit edilen oranlarla uyumlu bulundu. eNOS geni intron 4 polimorfizmi değerlendirildiğinde ''ab'' genotipinin, Glu298Asp polimorfizminde ise ''GT'' heterozigot genotipinin hasta grubunda daha sık bulunduğu izlendi. Yüksek riskli hasta grubu (yüksek dereceli, pT1, pT2 ve karsinoma in-situ) iki polimorfizmin allel dağılımı açısından  incelendiğinde bu hastaların  %50'sinin ''abGT'' genotipine sahip olduğu saptandı. İstatistiksel değerlendirmede ise eNOS geninin incelenen iki polimorfizminin allel dağılımlarında hasta ve kontrol grubu arasında  anlamlı fark saptanmadı. 
Bu sonuçlarla mesane kanseri için eNOS geninin intron 4  polimorfizminde ''ab'' alleline ve Glu298Asp  polimorfizminde ''GT'' alleline sahip olma risk faktörü olarak şüphe uyandırmakla birlikte, çalışmamız istatistiksel olarak bu veriyi doğrulayamamıştır. Bu veriyi doğrulamak ve  mesane kanseri ile eNOS gen polimorfizmlerinin ilişkisini değerlendirmek için daha geniş gruplarla yapılacak vaka kontrol çalışmalarına gereksinim olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Mesane kanseri, nitrik oksit, nitrik oksit sentaz, gen polimorfizmi

Abstract:
Introduction: Nitric Oxide (NO) is a free radical that plays role in physiological and pathophysiological processes. Endothelial Nitric oxide synthase (eNOS) as a member of NOS family, is the enzyme which's responsible from the physiological production of nitric oxide in tissue. The impact of NO on the process of neoplasia and angiogenesis has been evaluated in various studies. One of the issues about nitric oxide is the association of cancer and various poymorphisms of eNOS gene. In this case control study, we tried to evaluate polymorphisms of eNOS gene in transitional cell carcinoma (TCC) of bladder for the first time in the literature as far. 
Patients and Methods: In this study, a total of 64 patients with bladder TCC, whom had been diagnosed between January  and August 2010 and 80 controls with similar epidemiological characteristics of patients group, were evaluated and compared in terms of 2 types of eNOS gene poymorphisms (repeat of intron 4 ve Glu298Asp base exchange). A 10 cc of peripheral blood was taken from all participants after approval of informed consent. Following DNA isolation from the blood samples, eNOS gene was replicated via PCR. The genomic distribution of two types of eNOS polymorhism was determined by gel electrophoresis following process of restriction, for both groups. Student's T test were used to evaluate genotypical distribution of e NOS gene polymorphisms. Pearson's Chi-square test were used for comparison of observed values. 
Results: The genotypic distributions of two polymorphisms of eNOS gene were in concordance with that of Turkish population from previous studies. The alleles most commonly observed in patient group were "ab" for intron 4 and  "GT" for Glu298Asp polymorphims. Evaluating the patients with high risk bladder TCC (high grade, pT1-2, carcinoma in situ ) for distribution of two alleles, 50% of these patients were found to have "abGT" genotype. Overall, no statistically significant difference was observed between two groups in terms alleles'distributions of two polymorphisms of eNOS gene.
Conclusions: In our study, bladder cancer patients were likely to have "ab" allele for intron 4 and "GT" for Glu298Asp polymorphisms but these findings were not confirmed statistically. We think that it is mandatory to conduct trials with more patients to confirm these findings and to evaluate the association between bladder cancer and eNOS gene polymorphisms.

Keywords: Bladder cancer, nitric oxide, nitric oxide synthase, gene polymorphism