İşletmelerde kurumsallaşma uygulamalarına yönelik çalışan tutumlarının örgütsel vatandaşlık ile ilişkisine yönelik bir uygulama
The application on the relationship between ocb and worker behaviours according to institutionalization practice in the company
Yazar: GÜLCAN GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURHAN ERKMEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsallaşma = Institutionalization ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Bu tezin amacı kurumsallaşma ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla finans sektöründe hizmet gösteren özel bir bankada uygulama yapılmıştır. Örneklem grubu olarak bankanın Genel Müdürlük binasında görev yapan 826 kişilik grup seçilmiş olup, araştırma kapsamına %21'e denk gelen 184 kişi dahil olmuştur. Söz konusu gruba Kurumsallaşma ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı boyutlarını içeren anket uygulanmış olup, analizler SPSS programının 15.0 versiyonu kullanılarak yapılmıştır. Veriler; tanımlayıcı istatistiklerden Frekans Testi, non-parametrik Testlerden One Sample Kolmogorov-Simirnov, Kuruskal Wallis, Mann Whitney-U, değişkenler arasındaki ilişki için de Ki-Kare analizleri ile analiz edilmiştir. Ayrıca Kurumsallaşma Ölçeği ile Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeğinin güvenirlilik analizleri için cronbach alpha değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada, Örgütsel Vatandaşlık Davranışının beş boyutu ile kurumsallaşmaya ait tüm soruların genel ortalaması karşılaştırılarak, aralarındaki ilişki incelenmiştir. Buna göre, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı boyutları olan özgecilik, vicdanlılık, sportmenlik ve sivil erdem ile kurumsallaşma arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Nezaket boyutu ile kurumsallaşma arasında %90 güven aralığında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak, kurumsallaşma algısının artması ile örgütsel vatandaşlık davranışı sergileme arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Demografik veriler ile kurumsallaşma algısı ve ÖVD arasında ilişki incelendiğinde ise, iş yerindeki kıdem ile her iki kavram için anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Cinsiyet, toplam deneyim ve eğitime göre kurumsallık algısı ve ÖVD sergileme konusunda herhangi bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Medeni durum, eğitim düzeyi ve ünvan ile ÖVD segileme konusunda anlamlı bir farklılık görülmezken, kurumsallık algısı açısından anlamlı farklılık görülmüştür. Sonuç olarak çalışanlar kendilerini içinde bulundukları sistemin bir parçası olarak algılamaları durumunda, örgütü sahiplenmekte ve ÖVD sergilemektedirler. Bu iş gücü devir oranından işletme verimliliğine kadar etkisi olan davranış boyutunun oluşması için ise firmalara verilebilecek öneri, kurumsallaşma faaliyetlerine önem vermeleri ve bunları yaşayan sistemler haline getirmeleridir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to analyze the relationship between Institutionalisation and Organizational Citizenship Behaviour. To realize this, a study was carried out in a private bank which is the 6th of the country. The sample consists of 826 employees who work at the headquarters. But the data was collected from 184 people ( %21 of the main 826 ). To the stated group, the survey which includes the dimension of OCB and institutionalisation was performed by using SPSS 15.0 software. Figures were explored by using One Sample Kolmogorov-Simirnov, Kuruskal Wallis,Correlate-Bivariate Spearman?s, Mann Whitney-U from non-parametric tests and Chi-Square tests for the relationship between parameters. Cronbach Alpha values were calculated for dependency analysis of institutionalisation measures and OCB. In the research, the relationship was analysed by comparing the average of all question beloging to institutionalisation and five dimensions of Organizational Citizenship.According to this, it is observed that there is a relationship between alturism, conscience, sportsmanship as the dimensions of OCB and institutionalisation. In general, It is observed that the perception of institutionalisation and OCB are significantlyrelated. When the relationship between the perception of and OCB is analysed with respect to demographic factors, there is a significant difference between for both notions in the sense of title. However, for both and ocb, there isn?t any diffrence between gender and the exprience and education. Education and title aren?t related for martial status criteria. As a result, workers perceive that they are the pieces of the system and own it as ocb. To be productive, it is advised that firms ought to consider this perception and build system according to that.