İrritabl bağırsak sendromu semptomları olan hastalarda yaşam kalitesinin, beslenme alışkanlıklarının ve hastane başvuru sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, eating habits and frequency of admission to hospital in patients with symptoms of irritable bowel syndrome
Yazar: AHMET SELİM KİRAZ
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Hasta başvurusu-tekrar = Patient readmission ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İrritabl bağırsak sendromu = Irritable bowel syndrome

Özet:
AMAÇ: İrritabl bağırsak sendromu (İBS) toplumda oldukça sık görülen, hayat kalitesini bozabilen, fonksiyonel bağırsak hastalıklarının önemli bir tanesidir. İBS tanısında Roma IV kriterleri haricinde ek bir tanı yöntemi ya da laboratuvar testi bulunmamaktadır. Bu çalışmada Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği  polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran, son 6 ay içerisinde İBS semptomları gösteren 144 hastada İBS prevalansı, ilişkili faktörler, bu semptomların yaşam kalitesine etkisi ve hastaneye başvuru sıklığı araştırılmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmamız Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği  polikliniklerine başvuran, dahil edilme kriterlerine uyup çalışmaya katılmayı kabul eden 144 hastaya yüz yüze anket şeklinde uygulanmıştır. Yaklaşık 5-7 dakika süren bu anket hastaların sosyodemografik özelliklerini sorgulayan 6 soru, kronik hastalık ve ilaç kullanım durumlarını, Roma IV kriterlerini, İBS alt tiplerini belirlemek için Bristol dışkı skalasını, alarm semptomlarını, beslenme alışkanlıklarını, alkol ve sigara alışkanlıklarını, uyku ve egzersiz alışkanlıklarını, yaşam kalitesini sorgulayan 33 soru olmak üzere toplam 39 sorudan oluşmaktadır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS statistics 21 programında analiz edilmiştir ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. 
BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 35,44±11,52, VKİ ise 25,92±5,01 olarak bulunmuştur. Çalışmamıza katılanlar her iki cinsiyete eşit oranda dağılmaktaydı. Katılımcıların %84'ü (n=121) Üniversite mezunu, %22,9'u (n=33) vardiyalı bir işte çalışıyordu. Katılımcıların %25'i (n=37) İBS tanısı almıştır. Katılımcılardan vardiyalı bir işte çalışanların ve bir kronik hastalığa sahip olanların İBS tanısı alma oranları istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamıza katılanlardan İBS tanısı alanların son altı ayda hastane başvuru sayısı anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Katılımcıların bağırsak şikayetlerinden dolayı işe gidememe, günlük aktivitelerinde aksama durumu hiç olmayanlar istatistiksel anlamlı olarak daha az İBS tanısı aldıkları saptandı (p<0,05). İBS tanısı alanların yaşam kalitelerinin bağırsak şikayetlerinden etkilenme derecesinin istatistiksel anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0,05).
SONUÇ: Birinci basamak sağlık hizmetlerinde İBS oldukça sık görülen, kolaylıkla tanı konup takip edilebilecek klinik bir durumdur. Tedavisinde en önemli basamak sıkı hasta-hekim ilişkisidir. Aile hekimlerinin hastalarını biyopsikososyal yaklaşım ile değerlendirerek önerilerde bulunmaları hastaların yaşam kalitelerine katkı sağlayacaktır.
ANAHTAR KELİMELER: İrritabl bağırsak sendromu, beslenme, yaşam kalitesi

Abstract:
AIM: Irritable bowel syndrome (IBS) is one of the most common functional bowel diseases that can impair the quality of life in the population. There is no additional diagnostic method or laboratory test in the diagnosis of IBS except Rome IV criteria. In this study, the prevalence of IBS, related factors, the effects of these symptoms on the quality of life and the frequency of admission to the hospital were investigated in 144 patients who applied to Prof. Dr.  Cemil Taşçıoğlu City Hospital Family Medicine outpatient clinics for any reason and showed symptoms that could suggest IBS in the last 6 months.
PATIENTS AND METHODS: Our study was administered as a face-to-face questionnaire to 144 patients who applied to Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital Family Medicine outpatient clinics and accepted to participate in the study after having the inclusion criteria. This questionnaire, which lasts for about 5-7 minutes, includes 6 questions questioning the sociodemographic characteristics of the patients, 33 questions questioning the quality of life chronic diseases and drug uses, Rome IV criteria, Bristol stool scale to determine IBS types, alarm symptoms, eating habits, alcohol and smoking habits, sleep and exercise habits. It consists of 39 questions totally.
RESULTS: The average age of the participants was found to be 35.44 ± 11.52, and their BMI was found to be 25.92 ± 5.01. Participants in our study were equally distributed among both genders. 84% of the participants (n = 121) were university graduates, 22.9% (n = 33) were working in a shift job. 25% (n = 37) of the participants were diagnosed with IBS. Among the participants, the rate of IBS diagnosis was found to be statistically significantly higher in those who worked in a shift job and had a chronic disease (p<0,05). Among the participants in our study, the number of hospital admissions in the last six months was found to be significantly higher in those diagnosed with IBS. It was found that the participants who did not interrupt work due to intestinal complaints and who did not have any disruption in daily activities were found to be statistically significantly less diagnosed with IBS (p<0,05). It was found that the quality of life of those diagnosed with IBS was statistically significantly lower due to the bowel complaints of these patients (p<0,05).
CONCLUSION: IBS is a very common disease that can be easily diagnosed and followed in primary health care. The most important step in its treatment is the strict patient-physician relationship. Family physicians' suggestions by evaluating their patients with a biopsychosocial approach will contribute to their quality of life.
KEY WORDS:  Irritable bowel syndrome, nutrition, quality of life