Kaynaştırma uygulamasının yapıldığı ilköğretim sınıfında işbirliği ile öğretim yaklaşımının incelenmesi /
Yazar: HASAN GÜRGÜR
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ UZUNER ; PROF.DR. GÖNÜL AKÇAMETE
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kaynaştırma uygulamasının yapıldığı bir ilköğretim sınıfındaİşbirliği ile öğretim yaklaşımını incelemektir. Araştırma eylem araştırması olarakdesenlenmiştir. Araştırmaya katılanlar, bir sınıf öğretmeni, özel gereksinimli ikiöğrenci ile birlikte otuz beş öğrencinin olduğu 2/B sınıfıdır. Araştırma verileri sahagözlemleri, görüşme, kontrol listeleri, bireysel değerlendirme, belge inceleme,videoteyp kayıtları, birlikte planlama ve yansıtma toplantıları, ders planları ve günlükveri toplama teknikleri ile toplanmıştır. Veriler araştırma sürecinde ve sonunda çeşitlianaliz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırmada elde edilen bulgulara göre, İşbirliği ile öğretim yaklaşımının uygulanmasısürecinde sınıf öğretmeninin uygulama etkinliklerinde öğrencileri aktif olarak dersekatma, ders araç gereçlerini kullanma, dersi sunma ve değerlendirme açısındanmesleki gelişmelerinden söz edilebilir. Özellikle özel gereksinimli öğrenciler ile iletişimkurma, derse katılımlarını sağlama ve dönüt verme konusunda öğretmendavranışlarında gelişmeler gözlenmiştir. Sınıf öğretmeninin işbirliği ile öğretimyaklaşımının uygulanması sürecinde yaşadığı sorunlar olarak ise zamanınınolmadığını ifade etmesi ve sınıfta video çekimi yapılmasının kendisi için bir sorunolduğunu açıklaması olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan, öğretmenin uygulamalarınıplanlaması ve işbirliği becerilerinde önemli düzeyde gelişmelerin gözlenemediğisonucu çıkarılabilir.Ayrıca sınıf öğretmeninin, işbirliği ile öğretim yaklaşımına karşı olumlu görüşleresahip olduğu ve özel gereksinimli öğrenciler için gerekli ve faydalı bir yaklaşımolduğunu düşündüğü belirlenmiştir.Öğrenciler açısından bakıldığında ise, tüm öğrencilerin akademik ve sosyalperformanslarında bir artıştan söz edilebilir. Ayrıca derslere daha aktif katılımları dagözlenmiştir. Özellikle özel gereksinimli öğrencilerin akademik derslerde başarılarınınartmış olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu öğrencilerin dersleri dinlemeleri, etkinliklerekatılmaları, arkadaşlarıyla ve öğretmenler ile etkili iletişim kurmalarında da gelişmelergösterdikleri söylenebilir.Özel eğitim öğretmeni olarak araştırmacı açısından ise genel eğitim programı,programın genel eğitim sınıfında planlanması, uyarlanması, uygun ders araçgereçlerinin hazırlanması ve uygulanması ile araştırma teknikleri açısındangelişmelerden söz edilebilir.Sonuç olarak, araştırmadan elde edilen bulgulara göre İşbirliği ile öğretimyaklaşımının kaynaştırma sınıfında özel gereksinimli ve özel gereksinimli olmayanöğrencilerin akademik ve sosyal performanslarının gelişimine katkıda bulunduğusöylenebilir. Ayrıca, İşbirliği ile öğretim yaklaşımının uygulanması sürecinin, sınıföğretmeni ve özel eğitim öğretmeninin mesleki gelişimleri açısından da katkıdabulunduğu vurgulanabilir.

Abstract:
The purpose of this study was to analyze the collaborative teaching perspective in amainstreamed elementary classroom. The study was designed as an actionresearch. Participants were a second grade regular classroom teacher and her classmade up of 35 students with 2 students with special educational needs. Data weregathered by field observations, interviews, checklists, individual assessments,document reviews, videotape recordings, co-planning and reflection meetings, lessonplans and diaries. These data were analyzed during and at the end of the researchapplying various data analyzing techniques.The data suggest that the implementation of co-teaching in the professionaldevelopment of the teacher, such as increasing student participation, making use ofeducational aids, presenting the topics in class and assessment procedures.Increasing communication, enhancing class participation and providing feedback tostudents with special educational needs were also among the observations. On theother hand, no significant professional development was seen in activity planning andcollaborative skills for the teacher. The classroom teacher reported lack of time anduneasiness with video recordings as the major problems she faced during the co-teaching process.Another intriguing finding was that the classroom teacher expressed positive attitudestowards co-teaching and that this type of teaching was beneficial for students withspecial educational needs.As for the students, there seemed to be an overall increase in academic and socialperformance. They were also observed to take active participation during classhours. An encouraging finding regarding students with special educational needs wasan increase in academic achievement, active listening skills, class participation andinteractions with peers and the teacher. The students? beliefs about co-teaching weredocumented to be positive.The author from his part, as the special education teacher in the co-teaching process,reported personal gains in research techniques, in that the research process includedthe planning, modification, material preparation and implementation of the programtook place in a mainstreamed classroom.In conclusion, co-teaching can be considered to be beneficial for students with andwithout special educational needs, as far as academic and social performance areconcerned. Lastly, the co-teaching perspective can be said to have positive effectsupon the professional development of regular classroom and special educationteachers.