Sosyal bilgiler dersinde yerel tarih öğretimine ilişkin sosyal bilgiler öğretmen adaylarının görüşlerinin belirlenmesi (MAKÜ örneği)
Determining the opinions of prospective social science teachers about teaching local history in social science lessons (MAKU sample)
Yazar: SÜMEYYE POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SAİT KORKMAZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Sosyal bilgiler, bireyi merkeze alan ve bireyin çevresindeki çeşitli etkenlerle etkileşimini inceleyen bir ders olarak karşımıza çıkmaktadır. Sosyal bilgiler dersi etkin bir vatandaş olmamız adına bize birtakım bilgi, beceri ve değerleri kazandırmayı hedeflemektedir. Bu noktada birçok yöntem, teknik vb. etkin şekilde yararlanılmaktadır. Yerel tarih öğretimi de bunlardan biridir. Yeni sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında yerel tarih konularına yer verilmesi gerektiği önemle vurgulanmıştır. Yerel tarih, çocuğun kendisine yakın ve daha somut olan yaşadığı çevreyi tanımasını sağlayacaktır. Yakın çevresini tanırken zaman içerisindeki değişimini de inceleyecektir. Böylelikle çocuk geçmiş, bugün ve gelecek arasındaki bağlantıyı daha kolay kavrayabilecektir. Bahsedilen bu durumlar elbette öğretmenin uygulayacağı etkinliklerle meydana geleceğinden öğretmenlerin yerel tarih öğretimine yönelik bilgi sahibi olması gerekmektedir. Bu çalışma Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının yerel tarih öğretiminin önemine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla 2022-2023 eğitim-öğretim yılı Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bölümü'nde öğrenim gören 68 öğretmen adayıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Öğretmen adaylarına uzman görüşü alınarak hazırlanmış 8 soru sorulmuştur. Veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; sosyal bilgiler öğretmen adaylarının yerel tarih kavramına yönelik tanımlamaları literatürde geçen tanımlamalarla benzerlik göstermektedir. Öğretmen adaylarının çoğunluğu yerel tarih öğretiminin sosyal bilgiler dersi kapsamında kullanılmasının uygun olduğunu belirtmiştir. Öğretmen adayları yerel tarih öğretiminin sağlayacağı faydaları kalıcı tarih öğretimi sağlar, öğrenmeyi kolaylaştırır, nitelikli öğrenme sağlar şeklinde vurgulamışlardır. Öğretmen adayları sosyal bilgiler dersi kapsamında gerçekleştirilen yerel tarih öğretiminde kullanılabilecek kaynakların gezi, bilimsel yayınlar, arşiv belgeleri, yazılı ve sözlü kaynaklar olduğunu belirtmiştir. Sosyal bilgiler öğretmen adayları yerel tarihi sosyal bilgiler dersi öğretim programındaki öğrenme alanlarından en çok kültür ve miras öğrenme alanıyla ilişkilendirmiştir. Öğretmen adayları yerel tarihin TC. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Eski Türk Devletleri, Osmanlı Devleti ve Millî Mücadele Dönemi konularının öğretilmesinde kullanılabileceğini ifade etmiştir. Öğretmen adayları yerel tarih öğretiminde gerçekleştirilen uygulamalarda karşılaşılabilecek sorunları kaynakların yetersizliği, kaynaklara ulaşmada zorluk ve hazırbulunuşluk düzeyi olarak belirtmiştir. Öğretmen adayları lisans süresince aldıkları eğitimin yerel tarih öğretiminin öğretim süreçlerinde kullanımı noktasında katkı sağladığını ifade etmiştir.

Abstract:
Social Science appears as a subject putting the individual in the centre and studying the interaction of the individual with various factors around him/her. The Social studies course aims to give us some knowledge, skills and values in order to be an effective citizens. In this point, we employ several methods, techniques, etc. effectively. Teaching local history is one of them.  In new history teaching programmes, it is especially emphasized the necessity to give place to local history topics. Local history enables the child to know the immediate and more abstract surrounding where he lives. While learning this immediate surrounding, he will also analyse the changes in time. By this way, the child will be able to comprehend the relation between past, today and future more easily. Since these situations mentioned will occur with the activities used by the teacher, it is necessary for the teacher to have enough knowledge over teaching local history. With the aim of determining their opinions on the importance of teaching local history, this study was carried out with 68 prospective social science teachers studying at Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Department of Social Science Teaching in 2022-2023 Academic Year. Within this study, qualitative research method was used. The data of the study was gathered by using semi-structured interview form. 8 questions which were prepared by taking expert opinion were asked to the prospective teachers. Data were analysed by using Content Analysis. According to the results obtained in the study, the definitions of local history term made by the prospective social science teachers showed similarities with the definitions in the literature. Most of the prospective teachers stated that local history teaching should be covered in social science lessons.  Prospective teachers emphasized that the benefits obtained from teaching local history provide effective history teaching, ease learning, provide quality learning. The sources which can be used within social science lessons mentioned by prospective teachers are trips, scientific publishes, archive documents, written or oral sources. Prospective teachers associated local history with learning culture and heritage topic in the curriculum of social science learning area the most. Prospective teachers said that local history can also be used in teaching under the topics TR Revolution History and Kemalism, Old Turkic States, Ottoman State and war of Independence. Prospective teachers indicated the problems which might appear while teaching local history as inadequacy of the resources, the difficulty in reaching the resources, readiness level. Prospective teachers expressed that the education they receive during their undergraduate education will contribute them to teach local history in their teaching process.