Koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastalara verilen taburculuk eğitimi ve danışmanlık hizmetinin öz-bakım gücüne, anksiyete ve depresyon durumuna etkisi
The effects of discharge training and counseling services on the self-care ability, anxiety and depression of the patients who have undergone a coronary bypass graft operation
Yazar: FATMA CEBECİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET Cebeci, F., Koroner Arter Bypass Greft Ameliyatı Geçiren Hastalara Verilen Taburculuk Eğitimi ve Danışmanlık Hizmetinin Öz-Bakım Gücüne, Anksiyete ve Depresyon Durumuna Etkisi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Programı Doktora Tezi, Ankara, 2004. Bu araştırma; koroner arter bypass greft ameliyatı geçiren hastalara verilen taburculuk eğitimi ve danışmanlık hizmetinin öz-bakım gücüne, anksiyete ve depresyona etkisini belirlemek amacı ile yapılan kontrol gruplu deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Kalp Damar Cerrahi Kliniği'nde koroner arter bypass greft ameliyatı olan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise 3 Ocak 2003 ile 8 Nisan 2004 tarihleri arasında koroner arter bypass greft ameliyatı için yatan ve araştırma kriterlerine uyan 109 hasta oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen, hastaların tanıtıcı özelliklerini içeren Kişisel Bilgi Formu, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD), Öz- bakım Gücü Ölçeği kullanılarak hastalarla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Ayrıca deney grubundaki hastalara eğitimin bir parçası olarak kitapçık verilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 11.0 bilgisayar paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, t testi, ki-kare testi, çok değişkenli regresyon analizi (General Linear Model = GLM), Pearson korelasyon analizi, Mann- Whitney U, Varyans analizi (ANOVA) ve tukey testleri kullanılmış ve P< 0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, eğitim ve danışmanlık hizmeti verilen deney grubundaki hastaların HAD-anksiyete ve depresyon puan ortalamalarının kontrol grubundaki hastaların puan ortalamalarından daha düşük olduğu saptanmış ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Aynı zamanda deney grubunun öz bakım puan ortalamasının kontrol grubundan daha yüksek olduğu belirlenmiş ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu ortaya çıkmıştır (p<0.05). Ayrıca kontrol grubundaki hastaların taburculuktan sonra daha çok sorun yaşadıkları ve deney grubundaki tüm hastaların eğitim ve danışmanlık hizmetinden memnun kaldıkları saptanmıştır. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda taburculuk eğitimi ve danışmanlık hizmetinin olumlu sonuçlarının hekim ve hemşirelik yönetim birimleri ile paylaşılması ve bu hizmetlerin hemşirelik uygulamalarının bir parçası haline getirilerek kurumsallaştırılması önerilmiştir. Anahtar Sözcükler: KABG ameliyatı, Taburculuk eğitimi, Danışmanlık, Anksiyete, Depresyon, Öz-bakım.

Abstract:
ABSTRACT Cebeci, Fatma., The Effects of Discharge Training and Counseling Services on the Self- Care Ability, Anxiety and Depression of the Patients who Have Undergone a Coronary Bypass Graft Operation, Hacettepe University, Institute of Health Sciences, Program for the Nurses of Surgical Diseases, PhD Thesis, Ankara, 2004. This research was an experiment with control group and was carried out to determine the effects of discharge training and counseling services on the self-care ability, anxiety and depression of the patients who have undergone a coronary bypass graft operation. The universe of the research included the patients who have undergone a coronary artery bypass graft operation in the Cardiovascular Surgery Clinic of Akdeniz University. The samples consisted of 109 patients who were determined as suitable for our research criteria, and who were hospitalized for cardiovascular bypass graft operations between January 3, 2003 and April 8, 2004. The data was collected by the researcher with personal interviews by using Personal Information Forms, which were developed to obtain information about the patient, Hospital Anxiety and Depression Measurements (HAD) and Self-Care ability Measurements. As a part of the training, the patients in the research group were provided with a booklet. The data obtained was evaluated using SPSS for Windows 11.0 package program. In the evaluation of the data percentage, t test, Chi-square test, General linear model (GLM), Pearson correlation analysis, Mann- Whitney U, Variance analysis (ANOVA) and Tukey tests were used and P <0.05 margin of error was accepted as meaningful. According to the findings from this research, it was determined that the HAD-anxiety depression average scores, of the patients in the experimental group who were given training and counseling services, were lower than those of the control group, and this difference was found to be statistically significant (p<0.05). It was also determined that the average self-care ability score of the experiment group was higher than that of the control group and this difference was found to be statistically significant (p<0.05). Apart from these, it was determined that those patients in the control group faced with more problems after discharge from hospital, and all the patients in the experimental group were found to be satisfied with the training and counseling services provided. According to the positive findings of this research on discharge training and counseling services, it is recommended that the knowledge gained should be shared with the physicians and nursing management departments, and these services should be a part of nursing services. Key Words: CABG Surgery, Discharge Training, Counseling, Anxiety, Depression, Self-Care vi