Kontrol odağının otomatik düşünceler ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide düzenleyici rolü
The moderating role of locus of control in the relationship between automatic thoughts and psychological resilience
Yazar: GAMZE ÇOBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU GÖKMOĞOL
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı kontrol odağının otomatik düşünceler ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide düzenleyici rolünün incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini İstanbul'da yaşayan ve anadili Türkçe olan 18-65 yaş arasındaki bireyler oluşturmuştur. Çalışmaya 289 kadın ve 145 erkek olmak üzere 434 kişi katılmıştır. 
Çalışmada kişilerin cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durumu, ekonomik durumu hakkında bilgi elde etmek amacıyla Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Katılımcıların psikolojik sağlamlık düzeyini değerlendirmek için "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" , otomatik düşüncelerini değerlendirmek için "Otomatik Düşünceler Ölçeği" ve kontrol odağı düzeylerini değerlendirmek için "Kontrol Odağı Ölçeği" kullanılmıştır.
Çalışmanın veri analizi için SPSS programı kullanılmış olup; verilerin değerlendirilmesi aşamasında tanımlayıcı istatistik metotlarının yanı sıra Pearson Korelasyonları testleri ve psikolojik sağlamlık ile otomatik düşünceler arasındaki ilişkide kontrol odağının düzenleyici rolünü belirlemek amacıyla regresyon analizi yapılmıştır.
Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre; otomatik düşünceler ve boyutları ile psikolojik sağlamlığın negatif yönde, kontrol odağı ile psikolojik sağlamlığın negatif yönde bir ilişkiye sahip oldukları bulunmuştur. Bu sonuca göre; otomatik düşünce ve kontrol odağı düzeylerinin artışı psikolojik sağlamlık düzeyini düşürmektedir. Otomatik düşünceler ile kontrol odağının ise pozitif yönde bir ilişkiye sahip oldukları bulunmuştur. Ayrıca çalışmanın temel amacı olan; kontrol odağının otomatik düşünceler ve boyutları ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide düzenleyici rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the moderator role of locus of control in the relationship between automatic thoughts and resilience. The sample of the study consisted of individuals between the ages of 18-65 who live in Istanbul and whose mother tongue is Turkish. A total of 434 people, including 289 women and 145 men, participated in the study.
In the study, Demographic Information Form was used in order to obtain information about the gender, age, educational status, marital status and economic status of the individuals. The "Brief Resilience Scale" was used to assess the resilience level of the participants, the "Automatic Thoughts Scale" to assess their automatic thoughts, and the "Locus of Control Scale" to assess their locus of control levels.
SPSS program was used for data analysis of the study; in the evaluation of the data, in addition to descriptive statistical methods, Pearson Correlation tests and regression analysis were performed to determine the moderator role of locus of control in the relationship between resilience and automatic thoughts.
According to the findings obtained as a result of the research; It was found that automatic thoughts and dimensions and resilience were negatively correlated with locus of control and resilience. According to this result; The increase in automatic thought and locus of control decreases the level of resilience. It was found that automatic thoughts and locus of control had a positive relationship. In addition, the main purpose of the study; It has been concluded that locus of control has no moderator role in the relationship between automatic thoughts and dimensions and resilience.