Sağlık sektöründe kullanılan finansal performans kriterlerinin değerlendirilmesi: Bulanık SWARA yöntemi ile bir model önerisi
Evaluation of financial performance criteria used in the health sector: A model suggestion with the fuzzy SWARA method
Yazar: ZÜHAL KINIŞ
Danışman: PROF. DR. DERVİŞ BOZTOSUN
Kayseri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
SAĞLIK SEKTÖRÜNDE KULLANILAN FİNANSAL PERFORMANS KRİTERLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: BULANIK SWARA YÖNTEMİ İLE BİR MODEL ÖNERİSİ
Zühal KINIŞ
Kayseri Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü 
Doktora Tezi, Temmuz 2024
Danışman: Prof. Dr. Derviş BOZTOSUN
ÖZET
Sağlık sektörü, toplumun sağlığı ve refahı için kritik öneme sahip bir sektördür. Bu sektörde faaliyet gösteren kuruluşların finansal sürdürülebilirliği, kaliteli hizmet sunabilmeleri için hayati önem taşımaktadır. Bu nedenle, finansal performans kriterlerinin doğru bir şekilde belirlenmesi ve değerlendirilmesi, sağlık kuruluşlarının daha etkili ve verimli bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayabilir. Bu çalışma, sağlık sektöründe finansal performans kriterlerinin değerlendirilmesine yönelik bir model önerisi sunmaktadır. Araştırmanın amacı, sağlık sektöründe faaliyet gösteren kuruluşların finansal performanslarını daha objektif ve kapsamlı bir şekilde değerlendirebilmeleri için bir yöntem geliştirmektir. Bu bağlamda, sağlık sektöründeki temel finansal performans kriterlerini belirlemek ve Bulanık SWARA (Fuzzy Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) yöntemi ile bu kriterlerin önem derecelerini değerlendirmek amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda yapılan literatür çalışması sonucu sağlık sektöründe kullanılan finansal performans kriterleri belirlenmiştir. Finansal performansı hesaplamak için 4 ana kriter ve 14 alt kriter belirlenmiş ve konunun uzmanı 7 kişi ile görüşülmüştür. Dilsel ifadeler kullanılarak kriterlerin önem dereceleri belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan finansal performans kriterlerinin ağırlıklarını hesaplamak için Bulanık SWARA analiz yöntemi kullanılmıştır ve sağlık kurumlarının finansal performansları hesaplanmıştır. Sonuç olarak sağlık kurumlarının finansal performansını etkileyen birden çok kriterin önemi ortaya konmuştur. Stok devir hızı, alacak devir hızı, ticari borçları ödeme süresi, nakit oran ve faaliyet kâr marjı oranlarının sağlık kurumlarının finansal sürdürebilirliğinde öne çıkan kriterler olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Finansal Performans, Bulanık SWARA, Çok Kriterli Karar Verme, Sağlık Kurumları

Abstract:
EVALUATION OF FINANCIAL PERFORMANCE CRITERIA USED IN THE HEALTH SECTOR: A MODEL SUGGESTION WITH THE FUZZY SWARA METHOD
Zühal KINIŞ
Kayseri University, Institute of Graduate Education
PhD Program Thesis, July 2024
Supervisor: Prof. Dr. Derviş BOZTOSUN
ABSTRACT
The healthcare sector has critical importance for the health and well-being of public. The financial sustainability of institutions operating in this sector is vital to provide quality services themselves. Therefore, correctly determining and evaluating financial performance criteria possibly contribute to more effective and efficient management of health institutions. This study presents a model for the evaluation of financial performance criteria in the healthcare sector. The aim of the study is to develop a method to evaluate the financial performance of institutions operating in the health sector in a more objective and comprehensive manner. Accordingly, it is aimed to determine the main financial performance criteria in the healthcare sector and to determine the importance levels of these criteria with the Fuzzy SWARA (Fuzzy Step-Wise Weight Assessment Ratio Analysis) method. As a result of conducted literature study for this purpose, financial performance criteria used in the health sector were determined. In order to calculate the financial performance, 4 main criteria and 14 sub-criteria were determined and studied with 7 specialists. The importance level of the criteria was determined by using linguistic expressions. In the study Fuzzy SWARA technique was used to calculate the density distribution of the financial performance criteria and the financial performances of the institutions were evaluated. As a result, the importance of more than one criterion affecting the financial performance of healthcare institutions has been revealed. It has been determined that stock turnover rate, receivables turnover rate, commercial debt payment period, cash ratio and operating profit margin ratios are the prominent criteria in the financial sustainability of healthcare institutions. 
Key Words: Financial Performance, Fuzzy SWARA, Multi-Criteria Decision Making, Health Institutions