Mimari otonomi ve medeniyet ben-idraki kavramları bağlamında Turgut Cansever projelerinde biçim işlev yapı ve anlam analizleri
The analyses of from function technology and meaning in Turgut Cansever's projects in the context of architectural autonomy and civilisational ben-idraki
Yazar: HALİL İBRAHİM DÜZENLİ
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL Ö. GÜR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın amacı yapılı çevrede mimari otonomi; varhksal, tarihsel ve mekansal aidiyet temelinde medeniyet ben-idraki kavramları; geleneksel ve modernlik kutuplaşmasında kavramsal çerçevelerde ve yapılı-çevrede oluşan biçim, işlev, yapı ve anlam gibi mimari nitelikleri incelemektir. Bu yapılırken de, sosyal bilimler, mimari eleştiri, eleştirmen, mimar ve projelerin bağlamlarından oluşan, bağlamlar-arası ilişkilendirme diye tanımlanan bir araştırma stratejisi geliştirilmiştir. Mimarlık ortamında, yapılı-çevreye yaklaşımda bütüncül bir tavır sergileyen Turgut Cansever gibi önemli mimarlar vardır. Bu çalışma, mikro ölçekte, biçim, işlev, yapı ve anlam bakımından yaşanabilir ve sürdürülebilir bir çevre oluşturması açısından Turgut Cansever'in yaklaşımının imkanlarını sorgularken; makro ölçekte mimari otonomi, medeniyet ben- idraki, aidiyet gibi kavramlar hakkında bir anlama çerçevesi oluşturmaktadır. Bu amaçla çalışma; Genel Bilgiler, Yapılan Çalışmalar, Bulgular, Tartışma, Sonuçlar ve Öneriler olmak üzere altı ana başlık altmda toplanmıştır. Genel Bilgiler bölümünde, sorun, amaçlar ve araştırma alanının yanı sıra mimarlığın yapısı ve mimarlıkta tarih-teori- eleştiri ile teori-pratik ilişkisi üzerinde durulmuştur; Yapılan Çalışmalar bölümünde, araştırma yaklaşımı, stratejisi ve yöntemi belirlenerek bu doğrultuda biçim, işlev, yapı ve anlam analizleri yapılmıştır; Bulgular bölümünde, analizler toplu olarak değerlendirilmiştir; Tartışma bölümünde, çalışmanın geneli ve elde edilen bulguların mimari araştırma literatürüne uygunluğu ve farklı noktaları belirlenmiştir; Sonuçlar bölümünde, yapılan literatür çalışmaları, yöntem, analizler ve bulgularla ilgili yorumlar özet bir şekilde veriliştir; Çalışmanın son bölümü olan Öneriler de ise, gelecek araştırmalara yol göstermesi açısından mimari eleştirinin gerekliliği, Türkiye'de mimarlık ortamında eleştiri, eleştiride kullanılacak kavramlar ve Cansever gibi mimarlar üzerinde yapılacak çalışmalar hakkında önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Mimari Eleştiri, Mimari Otonomi, Medeniyet Ben-idraki, Aidiyet, Turgut Cansever VI

Abstract:
SUMMARY The Analyses of Form Function Technology and Meaning in Turgut Cansever's Projects in the Context of Architectural Autonomy and Civilisational Ben-idraki The purpose of this study is to investigate three main problems, such as architectural autonomy in built-environment; civilisational ben-idraki on the basis of existancial, historical and spatial belongingness.; traditional vs. modern form, function, technology and meaning in conceptual frameworks and built-environment, and, by focusing on an inter- contextual framework consisting of the conceptual framework of social sciences, architectural criticism, critic, architect and project. In architectural domain, there are some projects by star architects like Cansever and others, who are also very popular with their holistic approaches to build traditional/livable environments. In a micro scale, however, this study questions the possibility of Turgut Cansever's approach to provide sustainable environment in terms of form, function, technology and meaning. In a macro scale, this study provides different understandings to some basic concepts such as autonomy, civilisational ben-idraki and belongingness. The study consists of six chapters. These are The General Information, The Achieved Studies, The Findings, The Discussions, The Results and The Proposals. In the General Informations, the definition of problem, goal, case study area, the structure of architecture, the relationship between history-theory-criticism and theory-practice are mentioned; In the Achieved Studies, the general approach to the study, strategy and method of the study are explained. And later, Turgut Cansever projects are analysed in terms of form, function, technology and meaning; In the Findings, the analyses of form, function, technology and meaning are evaluated; In the Discussions, the study and its findings are linked to architectural research field, especially in Turkey; In the Results, literature research, the method of the study, analyses and findings connected with each other and the results are summarised; In the last chapter, there are four proposals, such as architectural criticism- the atmosphere- the concepts- the architects, concerning similar studies in future. Key Words: Architectural Criticism, Architectural Autonomy, Civilisational Ben-idraki, Belongingness, Turgut Cansever VII