Tarihsel düşünme becerilerinin kazanımında kanıt temelli öğrenme yaklaşımının kullanımına yönelik bir uygulama
An application for the use of evidence-based learning approach in the acquisition of historical thinking skills
Yazar: AYBEN NALBANTOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ SİNAN BİLGİLİ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Kanıt temelli öğrenme = Evidence based learning ; Kanıta dayalı uygulamalar = Evidence-based practice ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tarihsel düşünme becerisi = Historical thinking skill ; Tarihsel kanıt = Historical evidence ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Amaç: Bu araştırmada tarihsel düşünme becerilerinin kazanımında kanıt temelli öğrenme yaklaşımının etkilerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan "Eylem araştırması" deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada eylem araştırması türlerinden "Uygulayıcının aynı zamanda araştırmacı olduğu" yaklaşımı benimsenmiştir. Veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi ve görüşme yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen eylem plânı çerçevesinde öğrencilerin tarihsel kavrama, tarihsel analiz ve yorum ile tarihsel araştırma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda  4 hafta boyunca 10. sınıf Tarih dersi öğretim programında yer alan "Dünya Gücü Osmanlı 1453-1595" isimli ünitesinin ilk üç kazanımına yönelik olarak geliştirilen  kanıt temelli öğrenme yaklaşımına dayalı öğrenme  etkinlikleri  uygulanmıştır. Öğretim sürecinin öncesinde ve sonrasında  araştırmanın veri toplama araçlarından Tarihsel Düşünme Becerileri Sorgulama Kaynak Çalışması ve  Tarihsel Bilgiye Yönelik Görüşlere İlişkin Açık Uçlu  Anket Formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde  içerik analizi ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. 
Bulgular: Tarihsel kavrama, tarihsel analiz ve yorum ile tarihsel araştırma becerisinin kazanımında kanıt temelli öğrenme yaklaşımının katkılarının olduğu tespit edilmiştir. Kanıt temelli öğrenme süreci öncesinde öğrencilerin tarihsel bilgiye yönelik bakış açısının ağırlıklı olarak nesnel bakış açısını yansıttığı ve öğrencilerin kanıt temelli öğrenme sürecini beğendikleri tespit edilmiştir.  
 Sonuç: Kanıt temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilere  tarihsel düşünme becerilerinin kazandırılmasına katkı sağladığı; bu yaklaşımın   öğrencilerin bağlamsal  ve çoklu bakış açısıyla düşünebilme becerilerinin gelişiminde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu yaklaşımın öğrencilerin tarihsel bilgiye yönelik görüşlerinin eleştirel bir düzeye gelmesinde etkili olduğu; öğrencilerin bu yaklaşımın sınıf içinde ve dışında kendilerine bilişsel ve duyuşsal katkıları olduğu görüşünü paylaştıkları belirlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Tarihsel düşünme becerileri, Kanıt temelli öğrenme yaklaşımı, Çoklu bakış açısıyla düşünme

Abstract:
Purpose: In this research, it is aimed to reveal the contributions of the evidence-based learning approach in the acquisition of historical thinking skills.

Method: The research is carried out in the "Action research" design, which is one of the qualitative research designs.  The study group of the research is determined by the criterion sampling method, one of the purposive sampling methods. Document analysis and interview method are used as data collection methods.  It is aimed to develop students' historical thinking skills. In this direction, learning activities based on the evidence-based learning approach developed for the first three acquisitions of the unit named "World Power Ottoman 1453-1595" in the 10th grade History curriculum are applied for 4 weeks.  The data collection tools of the research were applied before and after the teaching process.

  Findings: It has been determined that the evidence-based learning approach contributes to the acquisition of historical thinking skills.  In addition, before the teaching process, students' perspectives on historical knowledge were predominantly objective and students liked the evidence-based learning process.

Results: Evidence-based learning approach contributes to students gaining historical thinking skills;  It has been determined that this approach is effective in the development of students' ability to think from a contextual and multiple perspective. In addition, this approach is effective in bringing students' views on historical knowledge to a critical level; It was determined that the students shared the view that this approach had cognitive and affective contributions to them.
 
Keywords: Historical thinking skills, Evidence-based learning approach, Multiple perspective thinking