Hiperbarik oksijen tedavisinin distrakte kas ve kemik dokusu üzerine olan etkisinin araştırılması /
Yazar: YÜKSEL YURTTAŞ
GATA / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
VII.OZET Trafik kazaları, ateşli silah yaralanmaları ve kemik tümörleri sonucu oluşan kemik defektlerinin (kayıplarının) onarımı hala travmatolojide en önemli sorunlardan birisidir. Kemik defektlerinin onarımı için kullanılan en değerli yöntemlerden birisi distraksiyon osteogenezisidir. Distraksiyon osteogenezisi sonucu kaslarda meydana gelen olumsuz değişiklikler (fokal distrofi, nekroz, kas atrofısi ve sklerozugibi) hem fiksatör takılıyken, hem de fiksatör çıkarıldıktan sonra hastaların rehabilitasyona cevabını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu çalışma ile kemik iyileşmesi üzerine olumlu etkileri olan hiperbarik oksijen tedavisi ile bu yöntemin kas dokusu üzerine olan olumsuz etkilerini ortadan kaldırmayı ve ekstremite fonksiyonlarının korunmasını sağlamayı amaçladık. Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Araştırma Enstitüsü'nde yapılan hayvan deneyi çalışmamızda; 20 adet erkek erişkin Yeni Zellanda tavşanı kullanarak yapılan çalışmada tibialarma iki seviyeli Sirküler Eksternal Fiksatör (SEF) cihazı uygulanarak osteotomize edildi. Kontrol grubundaki deneklere günlük 2.5 ATA'da %100 oksijen 120 dk süreyle uygulandı. Sonuçlar histopatolojik, histokimyasal, elektron mikroskobik, sintigrafık ve biokimyasal olarak değerlendirildi. Çalışmamızın sonuçlan değerlendirildiğinde; Kontrol grubunda öpere edilen bacakta distraksiyon sonrası operasyon bölgesindeki kas gruplarında perfüzyon hem normal bacağa oranla, hem de distraksiyon öncesi operasyon bölgesine oranla azalmış olarak bulundu. Deney grubunda ise öpere edilen bacakta, HBO tedavisi sonrası, kas perfüzyonunda (Tc-99m MIBI) istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmadı. Histopatolojik bulgulara göre, kontrol grubundaki tavşanların kas fibril çaplarında azalma saptandı. Kas dokusunda görülen fibrozisin deney grubuna göre daha fazla olduğu gözlendi. Elektron mikroskobik incelemede ise kontrol grubundaki kaslarda myofibrillerde ve myofibriller arasındaki sarkoplazmik retikulumda genişleme, çekirdek sitoplazmasında dejeneratif değişiklikler ve myofibril çapında artma (şişme) görüldü. Her iki grupta da operasyon bölgesinde osteoblastik aktivite artışı izlenmekle birlikte HBO tedavisi alan grupta osteblastik aktivite artışı tedavi uygulanmayan gruba oranla istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla bulundu. HBO tedavisi alan gruptaki tavşanlarda distraksiyon hattındaki kaynama dokusu, HBO tedavisi almayan gruba göre radyolojik olarak daha belirgin olarak gözlendi. Kontrol grubu ve deney grubunda analiz edilen biokimyasal değerlerden CPK, LDH ve AST düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. 39

Abstract:
VIII.SUMMARY Treatment of large bone defects formed by traffic accidents, gun shot wounds and bone rumors, is one of the challenging subjects in orthopedics and traumatology. Treatment of large bone defects causes both high treatment costs and loss of workday. One of the most valuable methods in the treatment of large bony defects is distraction osteogenesis. Negative changes in muscle (focal dystrophy, necrosis, muscle athrophy, and sclerosis) in distraction osteogenesis may preclude the rehabilitation of patient both with fixator and after removal of frame. In this study we aimed to protect the muscles from the adverse effects of distraction osteogenesis by positive effects of hyperbaric oxygen on muscle and bone, and preserving the function of extremity. In our experimental animal study performed in Gülhane Military Medical Academy, we have osteomized the tibias and placed two levels Circular External Fixator (CEF) on 20 male adult New Zelland rabbits. Hyperbaric oxygen treatment (2.5 ATA, 100% oxygen 120 min/day) was applied to one group. Results were evaluated by histopathologic, histochemical, electron microscopical, syntigraphic and biochemical examinations. When our results were evaluated, it was found that in the control group perfusion of the muscles in the operated extremity after distraction was lower than pre-distraction values and the normal extremity. In the study group, there was no statistically significant reduction in the muscle perfusion (Tc-99m MIBI) of operated extremity after HBO treatment. In histopathologic examinations, there was loss of muscle fiber caliber in the control group. Fibrosis in the muscle tissue was more than the study group. In electron microscopic examination of control group, expansion of myofibrils and inter-myo fibrillar sarcoplasmic reticulum, degenerative changes in nucleus cytoplasm was observed.. Although osteoblastic activity at the operated site was increased in both groups, increase was statistically significant in the HBO group. Callus formations in the distracted region on the radiographs of HBO group were more evident than the non-HBO group. There was no statistically significant change in the levels of biochemical values except CPK, LDH and AST. 40