Etkin piyasa hipotezi ve gelişmekte olan hisse senedi piyasalarında eşhareketlilik
Efficient market hypothesis and comovement among emerging stock markets
Yazar: TANKUT TANER ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY TAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birim kök = Unit root ; Eşbütünleşme = Cointegration ; Piyasa etkinliği = Efficent markets

Özet:
Bu çalışmanın öncelikli amacı gelişmekte olan ülkelerde zayıf etkinliğin araştırılması ve bu ülkeler arasında artan karşılıklı etkileşimlerin piyasa etkinliği açısından yansımalarını incelemektir. Bu nedenle, gelişmekte olan 12 ülkenin hisse senedi piyasaları, Nisan 1998- Nisan 2007 dönemine ait haftalık verilerine dayanılarak dizilim, birim kök ve varyans oran testleri kullanılarak zayıf etkinlik bakımından test edilmiştir. Birim kök testlerinde Geliştirilmiş Dickey Fuller testinin yanı sıra Phillips Perron ve KPSS birim kök testleri kullanılmıştır. Aynı zayıf etkinlik testleri Nisan 2002- Nisan 2007 alt dönemi içinde ayrıca gerçekleştirilmiştir. Test edilen gelişmekte olan ülkeler Arjantin, Brezilya, Çek Cumhuriyeti, Mısır, Endonezya, Macaristan, Hindistan, İsrail, Kore, Meksika, Rusya ve Türkiye'dir. Bulgular, çoğu ülke için zayıf etkinliği destekler nitelikte olmuştur. Bütün testler tarafından zayıf etkinliğin reddedildiği bir ülke bulunmamaktadır. Öte yandan, Kore ve Türkiye piyasalarında zayıf etkinlik hiç bir test tarafından reddedilememiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde yukarıda belirtilen ülkelerden Rusya hariç onbir gelişmekte olan ülke için eşhareketlilik Etkin Piyasa Hipotezi çerçevesinde incelenmiştir. Bu bölümde çoklu analize izin verdiği için Johansen eşbütünleşim metodolojisi kullanılmıştır. Nisan 1998 - Nisan 2007 dönemi için gerçekleştiren eşbütünleşim testlerinde 2 eşbütünleşim vektörünün varlığı tesbit edilmiştir. Ancak oluşturulan Vektör Hata Düzeltme Modelinin açıklama gücünün zayıf olması nedeni ile Etkin Piyasa Hipotezini ihlal edecek bir kanıt bulunamamıştır.

Abstract:
The main purpose of this study is to test weak-form market efficiency in emerging markets and to investigate stock market cointegration from market efficiency perspective. Therefore, twelve emerging stock market indices are tested with runs test, unit root tests and variance ratio test by using weekly data for the period of April 1998?April 2007. Augmeted Dickey Fuller, Phillips-Perron and KPSS methodologies were used in root tests. The same weak-form market efficiency tests are done for the sub period of April 2002-April 2007. The tested countries are Argentina, Brazil, Czech Republic, Egypt, Indonesia, Hungary, India, Israel, South Korea, Mexico, Russia and Turkey. The findings were supportive for weak form efficiency for most of the countries tested* There was not any tested country in which weak form market efficiency rejected by all of the tests. On the other hand, none of the tests could reject weak form market efficiency in the Turkish and Korean markets. In the second part of the study, comovement among the emerging market countries cited above except Russia was analyzed through Johansen cointegration test. The existence of two cointegrating vectors among 11 countries has been found at 5% significance level. However, the firm evidence against the market efficiency could not be established because of the low explanatory power of the results generated from the vector error correction model.