Sinematerapi bağlamında göç psikolojisi ve seyirci deneyimleri
Migration psychology and audience experiences in the context of cinematherapy
Yazar: SAYGIN KORAY DOĞANER
Danışman: PROF. SENEM AYŞE DURUEL ERKILIÇ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Psikoloji = Psychology ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Sinematerapi yöntemi, özdeşleşme (identification), Katarsis (Catarsis), İçgörü (İnsight), ve bütünleşme (universalisation)  olmak üzere dört aşamada uygulanmaktadır. Sinematerapi genel olarak yardımcı bir terapi yöntemidir. Sinema, bireyin kendisi ve çevresi ile ilgili farkındalık geliştirmesinde önemli bir rol oynar. Ayrıca kişiler arası bağları güçlendirici ve bireylerin problem çözebilme süreçlerine olumlu etkisi vardır. Sinematerapi çalışmalarında sinemanın rehabilite edici etkisi birçok araştırmacı tarafından ifade edilmiştir (Berg-Cross, Jennings ve Baruch, 1990).  Sinematerapinin uygulanacağı bireyin hayatı ile ilişki kurabilecek bir filmin belirlenmesi, bu yardımcı terapi yönteminde önemli bir yere sahiptir. Sinematerapinin ilk aşaması olarak film karakterleri ile özdeşleşme kurulması sağlanır. İkinci olarak, duygusal boşalımın olduğu katarsis aşamasına geçilir. Üçüncü olarak sorunlar ile ilgili içgörü ya da bir başka ifadeyle farkındalık geliştirilir. Son olarak ise film karakterlerinin yaptığı hatalar ve yaşanan sorunlar ile ilgili çözüm önerilerinden kazanımlar sağlanması ve problemi yaşayan bireylerin yaşadıkları sorunların sadece kendilerine mahsus olmadığına dair yararlar sağlanır. Bu çalışma, sinematerapi yöntemi çerçevesinde sinemanın filmler aracılığıyla seyirci ile kurmuş olduğu ilişkiyi odağına alırken, göçmen seyirciler ölçeği kapsamında günümüzde sinema ve izleyici ilişkisini anlamak ve bu çerçevede bir tartışma yürütmeyi amaçlamaktadır. Türkiye,  siyasi, iktisadi, dini ve etnik baskılar gibi çeşitli sebeplerden dolayı sığınma talebinde bulunmuş, pek çok mülteciye ev sahipliği yapmaktadır.  Göçmenler ile ilgili eğitim, sağlık, sosyal çalışmalar gibi farklı alanlarda çalışmalar yürütülse de göç ve sinema alanlarında yapılan alan araştırmaları sayıca yetersizdir. Araştırma temel olarak sinematerapi ve seyirci deneyimlerinden hareket ederek, göç konusunu ele alan filmlerin göçmen seyirci deneyimine nasıl bir etkisi olduğuna dair alımlama çalışması üzerinden ilerlemiştir. Çalışmanın amacı göçöemlerin bakış açısından yola çıkarak, onların göç süreci ile ilgili deneyimlerine odaklanmak ve sinematerapi ile oluşacak değişimleri gözlemlemektir.  Göç meselesi kapsamında ise ait olma duygusu, benlik algısı, sosyal kimlikler ve göçmenlerin ayrımcılık ve önyargı temsilleriyle nasıl bir ilişki kurduklarının yanı sıra bireysel çözüm önerileri ele alınmıştır. Araştırma sinema ve psikoloji ilişkisi kapsamında, göç temalı filmlerin izlenmesine, filmlerin tartışılmasına, genel olarak psikoloji alanında kullanılan sinematerapi yönteminin araçlarının film çalışmaları alanında uygulanmasına ve göçmen seyirci deneyimlerine odaklanmıştır.

Abstract:
The cinematherapy method takes place in approximately four stages, namely identification, catharsis , ınsight , and integration. Cinematherapy is generally an auxiliary therapy method. Cinema plays an important role in the development of individuals' awareness of themselves and their environment. It also has a positive effect in interpersonal empowerment and individuals' problem-solving skills. The rehabilitative effect of cinema in cinematherapy studies has been noted by many researchers (Berg-Cross, Jennings, & Baruch, 1990). Determining a movie that can relate to the life of the individual who will receive cinematherapy has an important place in this auxiliary therapy method. In the first stage of cinematherapy, identification with the characters in the film is ensured. Second, there is the catharsis stage, where there is emotional discharge. Third, insight into problems or, in other words, awarenessis developed. Finally, the goal is to ensure that the individual undergoing therapy learns from the mistakes made by characters in the film and possible solutions for the problems they experience and recognize that their problems are not unique to themselves. This study focusses on the relationship established with the spectator by means of film, and thus aims to understand the relationship between contemporary cinema and the spectator in the context of an audience of immigrants. Turkey hosts many refugees seeking asylum for various reasons such as political, economic, religious and ethnic pressures. Despite the fact that studies have been carried out in different areas such as education, health and social work related to refugees, the number of field studies conducted in the fields of migration and cinema circles is insufficient. The research will proceed through a reception study focusing on how films that deal with the issue of migration affect the refugee experience, based mainly on cinematherapy and the experience of the audience. The aim of the study is to focus on the experiences of refugees from the perspective of refugees and to observe the changes that occur with cinematherapy. Within the scope of the migration issue, the sense of belonging, self-perception, social identities and how refugees relate to representations of discrimination and prejudicewill be discussed, as well as individual solutions. Within the scope of the relationship between cinema and psychology, this study will focus on watching films with the theme of immigration, discussing the psychodynamic aspects of films, the use of cinema as an auxiliary therapeutic method in the field of psychology and the experiences of immigrant audiences.