Görme engelli ergenlerde benlik algısı ile psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişki
The relationship between self-perception and psychiatric symptoms in visually impaired adolescents
Yazar: ÖZGE ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN ŞÜKRAN ÜNERİ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Ergenler = Adolescents ; Görme engelliler = Visually impaired ; Psikiyatrik belirtiler = Psychiatric symptoms ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada temel olarak aynı yaş grubundaki görme engelli ergenlerin ve engel sahibi olmayan ergenlerin, benlik algılarındaki farklılıklara, psikiyatrik belirtileri arasındaki farklılıklara ve benlik algısının psikiyatrik belirtileri ne derece etkilediği incelenmiştir. 
Örneklem grubunu 10-16 yaş aralığında görme engeli olan 30 ve görme engeli olmayan 29 ergen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama amacıyla Sosyodemografik Veri Formu, Harter Benlik Algısı Ölçeği, Belirti Tarama Testi (SCL-90) kullanılmıştır. SPSS 25.0 istatistik programı kullanılarak veriler analiz edilmiştir.  İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırmada görme engeli olan ve olmayan ergenler arasında psikolojik belirti düzeylerinin ve benlik algısı düzeylerinin farklılaşmadığı bulunmuştur. Ayrıca görme engeli olan bireylerde demografik özellikler göre psikolojik belirti ile benlik algısı düzeylerinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur. SCL-90- R ölçeği alt boyutlarından obsesif-kompulsif, kişilerarası duyarlılık ve depresyon düzeyleri ile genel-öz düzeyleri arasında doğrusal bir ilişki varlığı bulunmuştur. Görme engelli bireylerde fobik kaygılar arttıkça sosyal kabul düzeylerinin azaldığı bulunmuştur. Genel semptom ortalaması ile genel-öz değer düzeylerinin ilişkili olduğu ve ergenlerde psikolojik semptomların artmasına bağlı olarak genel-öz değer düzeylerinin de arttığı bulunmuştur.
Bu çalışma bulguları dikkate alınarak bireylerde engel valığının psikolojik belirti ve benlik algısı düzeylerini etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Görme engelinin ergenlerde psikolojik semptomların artması durumunda benlik algısı ile ilgili farklılıkların ortaya çıktığı ortaya konulmuştur. Görme engeli olan bireylerin psikolojik durumlarının normal bireylerden farklı olmadığı görülmektedir.


Anahtar Kelimeler: Ergen, Görme Engeli, Benlik Algısı, Psikiyatrik Belirti

Abstract:
In this study, the differences in self-perceptions, differences between psychiatric symptoms and the extent to which self-perception affects psychiatric symptoms of visually impaired and non-disabled adolescents in the same age group were examined. The sample group consists of 30 visually impaired adolescents and 29 without visually impaired adolescents between the ages of 10-16. Sociodemographic Data Form, Harter Self-Perception Scale, Symptom Screening Test (SCL-90) were used for data collection in the study. Data were analyzed using SPSS 25.0 statistical program.
In the study, it was found that psychological symptom levels and self-perception levels did not differ between visually impaired and non- visually impaired adolescents. In addition, no significant differences were found in the levels of psychological symptoms and self-perception in visually impaired individuals according to demographic characteristics. There was a linear relationship between obsessive-compulsive, interpersonal sensitivity and depression levels and general-self levels. It has been found that as phobic concerns increase in visually impaired individuals, their social acceptance levels decrease. It was found that general symptom mean and general eigenvalue levels were related and general eigenvalue levels increased due to the increase in psychological symptoms in adolescents.
Considering the findings of this study, it was concluded that the presence of disability does not affect the psychological symptoms and self-perception levels of individuals. It has been revealed that when the psychological symptoms increase in adolescents with visual impairment, differences in self-perception arise. It is seen that the psychological status of visually impaired individuals is not different from normal individuals.


Keywords: Adolescent, Visually Impaired, Self-Perception, Psychiatric Symptom