Kadının statüsü ile ilgili görüşlerin din ve sosyal değişme bağlamında analizi (2000 sonrası Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kadınla ilgili fetvaları)
The analysis of the views concerning women?s status in the context of social change and religion (The post-2000 fatwas issued by Presidency of Religious Affairs concerning with women)
Yazar: HÜMEYRA MALKOÇ
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ EZBER BODUR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Diyanet İşleri Başkanlığı = Presidency of Religious Affairs ; Fetvalar = Fatwas ; Kadın statüsü = Women status ; Modernleşme = Modernization ; Sosyal değişme = Social change

Özet:
Bu çalışmada kadının statüsü, din ve sosyal değişme bağlamında ele alınmaktadır. Modernleşmenin yol açtığı sosyal değişme ile birlikte kadının statüsünde önemli değişmeler meydana gelmiştir. Kadınların eğitim seviyeleri ve ekonomik bağımsızlıkları yükseldikçe toplumsal konumları da yükselmiştir. Bu süreç, kadınların geleneksel cinsiyet rollerinden uzaklaşıp yeni roller üstlenmelerine yol açmıştır. Erkeklerin yerine getirdiği çeşitli rolleri, kadınlar da üstlenmeye başladıkça, bir rol çatışması yaşanmaktadır. Erkekler, daha önce kıt kaynaklı statü ve ekonomik kaynaklar üzerindeki hâkim pozisyonlarını sürdürmek için bir takım dini söylemlere başvurmuşlar ve dini metinleri de kendi lehleri doğrultusunda yorumlamışlardır. Bu bağlamda çalışmanın birinci bölümünde ?Geleneksel Cinsiyet Rolleri? ve semavi dinlerde bu rollere bakış açısı ortaya konulmaktadır.Türkiye'nin Cumhuriyetle birlikte girdiği modernleşme sürecinde kadınlarla ilgili reformlar neticesinde kadının statüsünde de önemli değişmeler meydana gelmiştir. Tezimizin ikinci bölümünde de bu değişmeler ele alınmaktadır.Son bölümde de Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kadınlarla ilgili fetvaları ve Kahramanmaraş Müftülüğü'ne sorulan sorular da değerlendirilerek araştırmanın bulguları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In this study it is examined the status of woman in a religious and social context. It has been occurred important changes in the status of woman by social change which has generated by modernization. When it had arisen the educational levels and economical independence of women, the status of them increased as well. This process leads the women to be alienated from their traditional gender roles and bear new roles. When women had started to bear certain roles instead of men, it appeared a conflict between women and men. Before, to maintain their ruling position on the limited sources (status and economical), men applied for some of religious words and they interpreted the religious text in favour of themselves. In this context, at the first part of study, it is put forth the ?Traditional Gender Roles? and the viewpoint of divinely religions to these roles.In the modernization progress of Turkey through Republic, at the result of reforms concerning with women, it occurred considerable changes at the status of women. At the second part of our dissertation, these changes would be examined.At the last part, appreciating the religious laws (fatwa) of the Presidency of Religious Affairs concerning with women and the asked questions to the office of mufti Kahramanmaraş, it would be deliberated upon finding of study.