Üniversite öğrencilerinde evliliğe yönelik inançlar: Bir müdahale programının etkililiği
The beliefs of university students with respect to the marriage: The impact of an intervention program
Yazar: ZEYNEP KIZIL
Danışman: PROF. DR. SERAP NAZLI
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Erken müdahale eğitim programı = Early intervention educational program ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Evlilik Öncesi Psiko-eğitim Programı'nın üniversite öğrencilerinin evliliğe yönelik işlevsel olmayan inanç düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Ön-test son-test izleme testi kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılan araştırmanın çalışma grubunu bir vakıf üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören 24 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Deney ve kontrol gruplarına yansız olarak 12'şer öğrenci atanmıştır. Çalışmada katılımcıların evliliğe yönelik işlevsel olmayan inanç düzeylerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen Evlilik İlişkisi İnançları Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca, deney grubundaki katılımcılardan Oturum Değerlendirme Formu (her oturum sonunda) ve Psiko-eğitim Değerlendirme Formu (program sonunda) ile nitel veriler elde edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarına Evlilik İlişkisi İnançları Ölçeği ön-test olarak verilmiştir. Deney grubuna, sekiz haftalık Evlilik Öncesi Psiko-eğitim Programı araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale uygulanmamıştır. Program sonlandığında, her iki gruba Evlilik İlişkisi İnançları Ölçeği son-test olarak uygulanmıştır. İzleme testi, son-test uygulamasından iki ay sonra yapılmıştır. 
Deney grubuna uygulanan Evlilik Öncesi Psiko-eğitim Programı'nın etkisini saptamak amacıyla gruplar ve ölçümler arası karşılaştırmaları yapmak için Mann Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. Deney grubundan elde edilen nitel verilerin özetlenmesi ve yorumlanmasında betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, deney grubundaki bireylerin Evlilik İlişkisi İnançları Ölçeği'nden aldıkları ön-test ve son-test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmıştır. Uygulanan sekiz oturumluk eğitim programı, deney grubuna katılan bireylerin evliliğe yönelik işlevsel olmayan inanç düzeylerini azaltmıştır. Ayrıca, deney grubundaki bireylerin son-test ve izleme testi ölçümleri arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. Bir başka deyişle, deney grubuna verilen eğitimin, uygulamadan iki ay sonra etkisinin devam ettiği görülmüştür. Araştırmada elde edilen nitel bulgular, deney grubuna uygulanan Evlilik Öncesi Psiko-eğitim Programı'nın katılımcıların evliliğe yönelik duygu, düşünce ve davranışlarına olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This purpose of this study is to investigate the effect of the pre-marriage psycho-education programme on the university students' dysfunctional belief levels in marital relationship. Within the two-group quasi-experimental design, including pre, post and follow-up tests, the study group consists of 24 university students studying at the faculty of education of a foundation university. 12 students were objectively assigned to treatment and control groups.  In order to determine the participants' dysfunctional belief levels in marriage, Marital Relationship Beliefs Scale,  prepared by the researcher, was applied as a pre-test measure for both treatment and control groups. The Pre-Marriage Psycho-education Programme was delivered by the researcher for eight weeks in the treatment group. There was no intervention for the control group. When the programme was over, Marital Relationship Beliefs Scale was applied to both groups as a post-test. Follow-up was applied two months after the post-test. In addition, The Evaluation Form after each session and a Psycho-education Evaluation Form at the end of the programme were applied to the treatment group to collect qualitative data.
Whilst determining the impact of The Pre-Marriage Psycho-education Programme, which was applied to the treatment group, in order to provide comparisons within-groups and within-measures, Mann Whitney U test and Wilcoxon signed rank test were used. The qualitative data gathered from the treatment group was analysed through descriptive analysis. The findings indicated a significant difference between the pre- and post-test scores of the participants in the treatment group in the Marital Relationship Belief Scale. A significant difference, for the advantage of the treatment group,  was identified between the post-test scores of the treatment and control groups. The psycho-education programme delivered for eight sessions reduced the dysfunctional belief levels in marital relationship in the treatment group. Moreover, post-test and follow-up test measures of the treatment group did not indicate a significant difference.  In other words, the effect of the training delivered to the treatment group was observed to continue two months after the implementation. The qualitative data demonstrated that The Pre-Marriage Psycho-education Programme, delivered to the treatment group, had positive impact on the participants' emotions, thoughts and behaviours towards marriage. 
The findings were discussed within the frame of the relevant literature and some reommendations were provided.