Analiz merkezleri uydu saat ürünleri farklarında çoklu uydu yöntemi metodu performansı
Analysis centers satellite clock products differences multi-satellite method performance
Yazar: ÜLKÜNUR KORAY
Danışman: DOÇ. DR. SALİH SERMET ÖĞÜTCÜ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Küresel uydu seyrüsefer sistemi = Global satellite navigation system ; Sayısal uydu verileri = Digital satellite data

Özet:
Küresel navigasyon uydu sistemleri (GNSS) esas olarak konum belirlemek için kullanılmaktadır. Küresel navigasyon uydu sistemlerini kullanan birçok jeodezik ve navigasyon uygulamaları hassas uydu yörüngeleri ve saat ürünlerini kullanmaktadır. Uydu yörünge ve saat ürünleri analiz merkezleri tarafından yayınlanmaktadır. Uydu yörünge ve saat ürünlerinin kalitesi yapılacak uygulamaların performansı açısından önemlidir. Daha önce yapılan çalışmalarda genellikle saat ürünlerinin kalitesini değerlendirmek için tek uydu yöntemi (Single Satellite Method, SSM) benimsenmiştir. Tek uydu yönteminde bir referans uydu seçilmesi gerekir ancak bu yöntemde sonuçlar uydu seçimine göre değişeceğinden ve bazı hatalar elemine edilemeyeceğinden tek uydu yöntemi yerine tüm uyduları değerlendiren çoklu uydu yöntemi (Multiple Satellite Method, MSM) ortaya çıkmıştır. Bu tez çalışmasında GBM (GeoForschungsZentrum Potsdam) ve WUM (Wuhan University) analiz merkezlerinden 7 günlük uydu saat ürünleri elde edilmiştir. Bu iki analiz merkezinden elde edilen uydu saat ürünleri tek uydu ve çoklu uydu yöntemine göre karşılaştırılmıştır. Tüm uydular için ayrı ayrı saat doğruluğunun analizi karesel ortalama hata (KOH) , hadamard varyans, uyuşumsuz ölçü oranı , Kt (frekans doğruluğu) değerleri hesaplanarak yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre çoklu uydu yöntemi kullanıldığı zaman iki analiz merkezi saat ürünü arasındaki standart sapmanın tek uydu yöntemine göre her zaman daha düşük olduğu ve tek uydu yöntemindeki bazı tutarsızlıkların giderildiği görülmüştür. Tek uydu yönteminde en yüksek standart sapmaya sahip olan uydunun BDS-2 uydusu olduğu, GPS ve Galileo uydularının diğer uydulara göre standart sapma değerinin daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Uydu saat ürünlerinin doğruluklarına bakıldığında karesel ortalama hata değerinin en yüksek GLONASS uydularında, en düşük Galileo uydularında olduğu, hadamard varyansın ise en yüksek GLONASS uydularında olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
GNSS are mainly used for position determination. Many geodetic and navigation applications using GNSS use precise satellite orbits and clock products. Satellite orbit and clock products are published by analysis centers. The quality of satellite orbit and clock products is important for the performance of the applications to be performed. In previous studies, single satellite method (SSM) has generally been adopted to evaluate the quality of clock products. In single satellite method, a reference satellite should be selected, but since the results in this method will vary according to the satellite selection and some errors cannot be eliminated, multi-satellite method (MSM) that evaluates all satellites has emerged instead of single satellite method. In this thesis, 7-day satellite clock products were obtained from GBM (GeoForschungsZentrum Potsdam) and WUM (Wuhan University) analysis centers. Satellite clock products obtained from these two analysis centers were compared according to single satellite and multi-satellite methods. Analysis of clock accuracy for all satellites separately was made by calculating root mean square error (KOH), hadamard variance, mismatch measurement ratio, Kt (frequency accuracy) values. According to the results obtained, it was observed that when the multi-satellite method was used, the standard deviation between the two satellite clock products was always lower than the single-satellite method and some inconsistencies in the single-satellite method were eliminated. It was observed that the satellite with the highest standard deviation in the single-satellite method was the BDS-2 satellite, and that the standard deviation value of the GPS and Galileo satellites was lower than the other satellites. When the accuracies of the satellite clock products were examined, it was concluded that the highest root mean sqaure error was in the GLONASS satellites, the lowest in the Galileo satellites, and the hadamard variance was the highest in the GLONASS satellites.