Noninvaziv karboksihemoglobin ölçümü ile gizli karbonmonoksit zehirlenmelerinin tanınması
Diagnosis of subtle carbon monoxide poisoning with measurement of non-invasive carboxyhemoglobin
Yazar: SERHAT KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. TAMER ERTAN
Sağlık Bakanlığı / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın birincil amacı Acil Servise başağrısı, baş dönmesi, bulantı-kusma, nefes darlığı ve halsizlik gibi şikayetler ve travma harici nedenler ile başvuran hastalarda gizli karbonmonoksit zehirlenmesi olup olmadığını araştırmak ve bu hastaların tüm başvurular içindeki oranını tespit etmektir. Çalışmanın ikincil amacı ise hastalara tanı konulması için kullanılacak diğer testlerin gereksiz yere yapılmasını önleyerek tanı ve tedavi maliyetlerinin azaltılmasını sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Kasım 2012 ila Mayıs 2013 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp kliniğine başağrısı, baş dönmesi, bulantı-kusma, nefes darlığı ve halsizlik gibi şikayetler ile başvuran travma harici hastalarda triyaj esnasında noninvaziv pulse karboksimetre cihazı yardımıyla karboksihemoglobin düzeyi tespiti yapılarak gerçekleştirildi. Sigara içmeyen hastalarda karboksihemoglobin değerinin % 5'in, sigara içen hastalarda ise % 10'un üzerinde tespit edilmesi halinde hastaların şikayetlerinin karbonmonoksit zehirlenmesine bağlı olabileceği düşünülüp bu hastalardan arteryal kanda karboksihemoglobin düzeyi çalışılıp ileri araştırmaya geçildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 4073 hastanın 106 (%2.6) sında CO zehirlenmesi tespit edildi. Zehirlenen hastalar başvuru şikayetleri açısından değerlendirildiğinde 12'sinin (% 11.3) bulantı, 4'ünün (% 3.8) kusma, 10'unun (%9.4) baş dönmesi, 44'ünün (% 41.5) baş ağrısı, 12'sinin (% 11.3) nefes darlığı 24'ünün (%22.6) ise halsizlik şikayeti ile başvurduğu tespit edildi. Zehirlenen hastaların noninvaziv pulse oksimetre ile ölçülenCOHb seviyeleri ile arterial kan örneğinden ölçülen COHb seviyeleri Bland-Altman diyagramı kullanılarak karşılaştırıldığında bu iki parametrenin biribirleri ile uyumlu oldukları tespit edildi.
Sonuç: Karbonmonoksit zehirlenmesi tanısında kan gazı analizine ilave olarak dalga formlu pulse oksimetre kullanımının non-invaziv ve kolay uygulanabilir olması nedeniyle tercih edilebilecek bir araç olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Karbonmonoksit zehirlenmesi, non-invaziv pulse co-oksimetre

Abstract:
Aim: The primary purpose of this study was to determine the rate of the patients without trauma who were admitted to Emergency Department with headache, dizziness, nausea, vomiting, shortness of breath and got diagnosis of secret carbon monoxide poisoning. The secondary objective of the study is avoiding the unnecessary diagnostic tests and in this way to reduce the cost of diagnosis and treatment.
Materials and methods: The study was carried out among the patients who were admitted to Emergency Department of Kayseri Training and Research Hospital with with symptoms such as shortness of breath, headache, dizziness, nausea, vomiting between November 2012 and May 2013. Carboxyhemoglobin levels of the patients were carried out with non-invasive pulse co-oximeter. If the carboxyhemoglobin levels of the non-smokers higher than 5% and 10% for the smokers were measured, it was considered that the complaints of the patients could be related with carbon monoxide poisoning and further research was carried out.
Results: Carbon monoxide poisoning were diagnosed in 106 (2.6%) of the 4073 patiens who were included in the study. When the poisoned patients were evaluated in terms of complaints, it is identified that; 12 (11.3%), nausea, 4 (3.8%) vomiting, 10 (9.4%), dizziness, 44 (41.5%) headache, 12 (11.3% ) shortness of breath, 24 (22.6%) weakness. When the COHb levels of poisoned patients' which measured by noninvasive pulse oximetry and arterial blood samples were compared with Bland-Altman diagram, it is found that they were compatible with each other. 
Conclusion: In addition to blood gas analysis in the diagnosis of carbon monoxide poisoning, waveform pulse oximeter could be preferred due to its non-invasive and easy application.
Key words: Carbon monoxide poisoning, non-invasive pulse co-oximeter