Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekaları ile yaşam doyumlarının incelenmesi
A survey on emotional intelligence and life satisfaction level of education faculty students
Yazar: MERYEM ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MÜCAHİT DİLEKMEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekaları ile yaşam doyumlarının ne düzeyde olduğunun belirlenmesi, duygusal zekaları ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi, duygusal zekanın yaşam doyumunu yordama durumu ve duygusal zeka ile yaşam doyumlarının çeşitli değişkenler (alan, bölüm/anabilim dalı, sınıf düzeyi) açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Tarama modeli kullanılan araştırmanın evrenini 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi, örneklemini ise söz konusu çalışma evreninden seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenen İlköğretim Sınıf, Matematik, Sosyal ve Fen Bilgisi Öğretmenliği, İngilizce Öğretmenliği ve PDR (Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik) bölümleri oluşturmaktadır. Araştırmaya toplamda 751 (519 Kadın, 232 Erkek) eğitim fakültesi öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak; Petrides ve Furnham (2000, 2001) tarafından geliştirilen, Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması Deniz, Özer ve Işık (2013)  tarafından gerçekleştirilen Duygusal Zeka Özellik Ölçeği-Kısa Formu (DZÖÖ-KF), Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen, Köker (1991) tarafından Türkçeye uyarlanan Yaşam Doyumu Ölçeği ve araştırmaya katılan katılımcılara ait kişisel bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21.0 paket program kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve kestirimsel istatistik yöntemleri kullanılmıştır. Betimsel olarak, eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka ve yaşam doyum düzeylerini belirlemek için ölçeklerden elde edilen puanların aritmetik ortalama ve standart sapma değerlerinden yararlanılmıştır. Kestirimsel olarak, eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka toplam ve alt boyutları ile yaşam doyumlarının alan ve bölüme göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için tek yönlü Varyans Analizi, sınıf düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek için bağımsız örneklemler t-testi değerlerinden yararlanılmıştır. Duygusal zeka toplam ve alt boyutları ile yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon tekniği kullanılmıştır. Ayrıca duygusal zekanın yaşam doyumunun yordayıcısı olup olmadığının belirlenmesinde basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zeka ve yaşam doyumları genel olarak ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Öğrencilerin duygusal zeka toplam ve alt boyutları ile yaşam doyumları arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Duygusal zeka alt boyutları ile yaşam doyumları arasında; yaşam doyumu ile en yüksek ilişkinin duygusal zeka iyi oluş alt boyutu ile en düşük ilişkinin sosyallik alt boyutu ile olduğu görülmüştür. Ayrıca duygusal zekanın, yaşam doyumunun anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Duygusal zeka düzeyinin, öğrenim görülen alana göre öz kontrol alt boyutu hariç anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, öz kontrol alt boyutunda eşit ağırlık alanı lehine, yaşam doyumunda ise eşit ağırlık ve sözel alanları lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Duygusal zeka düzeyinde öğrenim görülen bölümlere göre anlamlı bir farklılaşma görülmezken, yaşam doyumlarında diğer bölümlere göre daha çok doyum elde eden bölümlerin PDR ve İngilizce Öğretmenliği bölümleri olduğu görülmüştür. Duygusal zeka düzeyinde, duygusallık ile sosyallik alt boyutları hariç diğer boyutlarda ve yaşam doyumunda dördüncü sınıfların lehine anlamlı bir farklılaşma görülmüştür.
Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış, araştırmadan çıkan sonuçlar doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The main aim of this study is to determine the level of education faculty students' emotional intelligence and life satisfaction, the relation between education faculty students' emotional intelligence and life satisfaction skills, the extent to which emotional intelligence predicts life satisfaction and to investigate emotional intelligence and life satisfaction skills in terms of different variables (field, department, grade).
The population of this survey design- based study, was the students studying in Kazım Karabekir Faculty of Education at Atatürk University between 2013-2014. As for the sample of the study, Departments of Primary Education, Primary Mathematics Education, Social Sciences Education, English Language Teaching, Primary Science Education, and Psychological Development and Counselling were involved from the population on the basis of random sampling technique. The total number of participants was 751 (519 female, 232 male). In data collection, Trait Emotional Intelligence Scale-Short Form (TEIS-SF), developed by Petrides and Furnham (2000, 2001) and the reliability and validity of the Turkish version of  which were measured by Deniz, Özer and Işık (2013); Life Satisfaction Scale, developed by Diener, Emmons, Larsen and  Griffin (1985) and adapted  by  Köker  to Turkish (1991); a Personal Information Form, prepared by the researcher to determine some certain characteristics of participants, were used as data collection tools. The data gathered were analyzed SPSS 21.0 package programme. In the analysis of the data, descriptive and inferential statistics were used. The scores from the scales measuring the levels of education faculty students'emotional intelligence and life satisfaction were descriptively presented with mean and standard deviation. To the inferential statistics, one-way Anove and independent samples t-test was used to show whether there were significant differences between total emotional intelligence, sub-dimensions of emotional intelligence and life satisfaction in terms of field, department, and grades.  To measure the relation between emotional intelligences, sub-dimensions of emotional intelligence and life satisfaction, Pearsons's Product-Moment Correlation Coeffcient was used. In order to do this, linear regression analysis was applied to identify whether emotional intelligence predicts life satisfaction.
The overall results showed that the mean values of the university students'emotional intelligence and life satisfaction levels were above average and there was a significant relation between the mean values of total emotional intelligence and sub-dimensions of emotional intelligence, and the mean values of life satisfaction. It was seen that, among dimensions of emotional intelligence and life satisfaction,  the highest relation value was between emotional intelligence well-being and life satisfaction and the lowest relation values was between sociability, one of emotional intelligence sub-dimensions, and life satisfaction skills. Besides, it was found that emotinal intelligence significantly predicted life satisfaction. In terms of the level of emotional intelligence, it was seen that there was no significant difference to the field except for self-check dimension of emotional intelligence. Moreover, it was found that there was a significant difference to the self-check dimension in favor of equally-distributed field, and there was a significant difference to the life satisfaction in favor of qually-distributed and verbal fields. Emotional Intelligence did not show significant difference to the departments while it was seen that students English Language Teaching, and Psychological Development and Counselling departments had the higher life satisfaction levels  comparing the students in other departments. Finally, in terms of emotional intelligence level, there was a significant difference to life satisfaction and the sub-dimensions of emotional intelligence, except for sociability and emotionality dimensions,  for fourth year students.
Results were discussed on the basis of related literature and suggestions were offered in consideration of related results.