Özel yetenekli öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumları ile mükemmeliyetçi yapıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between gifted students' attitudes to collaborative learning and their perfectional structure
Yazar: ŞEFİKA DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN YILMAZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Özel yetenek = Special ability ; Özel yetenekliler eğitimi = Gifted education ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı; özel yetenekli öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumları ile mükemmeliyetçi yapıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bir diğer amaç ise özel yetenekli öğrencilerin mükemmeliyetçiliğe ve işbirlikli öğrenmeye ilişkin görüşlerini araştırmaktır. Araştırma karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın nicel kısmında ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Özel yetenekli öğrencilerin mükemmeliyetçilik düzeyleri ile işbirlikli öğrenme ortamlarına katılma durumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın nitel kısmında ise durum çalışması kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile daha detaylı incelemeler yapılarak, özel yetenekli öğrencilerin mükemmeliyetçi yapıları ile işbirlikli öğrenme ortamlarına katılmak isteyip istemediklerini etkileyen temel düşüncelerin altında yatan sebeplere değinmek amaçlanmıştır. Bu araştırmanın evrenini İstanbul ilinde 2022-2023 eğitim öğretim yılında eğitim gören 5.sınıf özel yetenekli öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul ilinde Bilim ve Sanat Merkezlerinde öğrenim gören 5.sınıf 242 özel yetenekli öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi benimsenmiştir. Verilerin toplanmasında, öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla Özel Yetenekli Öğrencilerin İşbirlikli Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği (Güler ve Doğan, 2022) ve mükemmeliyetçilik düzeylerini belirlemek amacıyla Baş (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan Uyumlu-Uyumsuz Mükemmeliyetçilik Ölçeği kullanılmıştır. İki uzman görüşü ve bir dil bilimi uzmanının görüşlerinden yararlanılarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile öğrencilerin mükemmeliyetçiliğe ve işbirlikli öğrenmeye yönelik görüşleri alınmış, nitel olarak araştırılmıştır. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumlarının yüksek düzeyde, uyumlu mükemmeliyetçilikleri yüksek düzeyde, uyumsuz mükemmeliyetçilikleri ise düşük düzeyde olduğu ifade edilebilir. Araştırmada öğrencilerin uyumlu mükemmeliyetçilik ve uyumsuz mükemmeliyetçilik puanları ile işbirliğine yönelik tutum puanlarının cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada öğrencilerin uyumlu mükemmeliyetçiliği ile kaçınma ve işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumları arasında zayıf düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin uyumlu mükemmeliyetçilik ile yatkınlık arasında ise orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Uyumlu mükemmeliyetçiliğin, öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye yönelik tutum ölçeği kaçınma ve yatkınlık alt boyutu ve işbirlikli öğrenmeye yönelik tutum puanları için anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Bu sonuca göre öğrencilerin uyumlu mükemmeliyetçilik puanları ya da durumları incelenerek işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumlarındaki kaçınma alt boyutu puanları tahmin edilebileceği söylenebilir. Bu sonuçlardan yola çıkarak özel yetenekli öğrencilerin uyumlu mükemmeliyetçilik düzeylerinin belirlenmiş olması işbirlikli öğrenme ortamlarına katılma tutumları ile ilgili bilgi verebileceği düşünülmektedir. Yarı yapılandırılmış görüşme soruları sonucunda elde edilen bulgular ise öğrencilerin işbirlikli öğrenme ve mükemmeliyetçiliğe yönelik olumlu ve olumsuz tutumlara sahip olduğunu göstermektedir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda çalışmaya ve gelecek araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study; The aim of this study is to examine the relationship between gifted students' attitudes towards cooperative learning and their perfectionist structures.  Another aim is to investigate the views of gifted students on perfectionism and cooperative learning. The research is a mixed method research. Relational screening design was used in the quantitative part of the study. The relationship between the perfectionism levels of gifted students and their participation in cooperative learning environments was examined. In the qualitative part of the study, case study was used. By making more detailed examinations with semi-structured interview questions, it is aimed to touch on the perfectionist structures of gifted students and the reasons underlying the basic thoughts that affect whether they want to participate in cooperative learning environments. The universe of this research consists of 5th grade gifted students studying in Istanbul in the 2022-2023 academic year. The sample of the research consists of 5th grade 242 gifted students studying at Science and Art Centers in Istanbul. While determining the sample of the research, the easily accessible sampling method was adopted. In data collection, the Attitude Scale of Gifted Students Towards Cooperative Learning (Güler & Doğan, 2022) was used to determine students' attitudes towards cooperative learning, and the Compatible-Incompatible Perfectionism Scale, which was adapted into Turkish by Baş (2010) to determine their level of perfectionism. With the semi-structured interview questions prepared by using the opinions of two experts and the views of a linguistics expert, the opinions of the students on perfectionism and cooperative learning were taken and researched qualitatively. As a result of the research, it can be stated that students' attitudes towards cooperative learning are high, adaptive perfectionism is high, and maladaptive perfectionism is low. In the study, it was concluded that students' adaptive perfectionism and maladaptive perfectionism scores and their attitudes towards cooperation did not differ significantly according to gender. In the study, it was determined that there was a weak, positive and significant relationship between students' adaptive perfectionism and their attitudes towards avoidance and cooperative learning. It was determined that there was a moderate, positive and significant relationship between students' adaptive perfectionism and disposition. Accordingly, it can be said that as adaptive perfectionism increases, attitudes towards avoidance, disposition and cooperative learning increase. It was determined that adaptive perfectionism was a significant predictor of students' attitudes towards cooperative learning scale avoidance and disposition sub-dimension and attitude scores towards cooperative learning. According to this result, it can be said that the avoidance sub-dimension scores in their attitudes towards cooperative learning can be predicted by examining the adaptive perfectionism scores or situations of the students. Based on these results, it is thought that determining the adaptive perfectionism levels of gifted students can provide information about their attitudes to participate in cooperative learning environments. Findings obtained as a result of semi-structured interview questions show that students have positive and negative attitudes towards cooperative learning and perfectionism. In line with the findings obtained as a result of the study, suggestions for the study and future research are included.