Özel eğitim alan çocukların ebeveynlerinin dini yönelim ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide dini baş etme biçimlerinin rolü
The role of religious coping mechanisms in the relationship between religious orientation and anxiety levels of parents of children receiving special education
Yazar: ADİL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜL CİRHİNLİOĞLU
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
ÖZEL EĞiTiM ALAN ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERiNiN DiNi YÖNELiM VE KAYGI DÜZEYLERi ARASINDAKi iLiiKiDE DiNi BAi ETME BiÇiMLERiNiN ROLÜ
Çalışmada özel eğitim alan çocukların anne ve babalarının dini yönelim ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide, dini baş etme biçimlerinin rolü ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Bu araştırma, ilişkisel tarama modeli kullanılan betimsel bir araştırmadır. Araştırmamız Adıyaman ilinin merkezinde bulunan özel eğitim ve rehabilitasyon okullarında 2020-2021 eğitim öğretim yılında özel eğitim almakta olan öğrencilerin anne ve babalarından oluşan gönüllü toplam 150 bireyin katılımı ile gerçekleştirilmiştir.
Sonuç olarak, dini yönelim ölçeği ve alt boyutları olan içsel dini yönelim puanlarında, katılımcıların çocuklarının tanı alma yaşına göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Araştırmada olumlu dini başa çıkma alt boyutu ile içsel ve dışsal dini yönelim alt boyutları arasında olumlu yönlü orta düzeyde ilişki keşfedilmiştir. Olumsuz dini başa çıkma alt boyutu ile dışsal dini yönelim alt boyutu arasında ise pozitif yönlü orta düzey ilişki tespit edilmiş olup bu ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır. Olumsuz dini başa çıkma, ebeveynlerin kendilerinin iyi bir dindar olmadıklarını düşündükleri için başlarına bunların geldiğini düşünmeleri ile ibadetin onlara yarar sağlayacağını düşünen kişiler arasında bir korelasyon çıkması beklenebilmektedir. Araştırmada kadın katılımcıların erkek katılımcılara göre daha fazla pozitif dini başa çıkma unsurlarını kullanmasının sadece cinsiyetin değil, cinsel rol ve sosyolojik konumların da ilgili olabileceği düşünüldüğünde bu çalışma, sonraki araştırmalar için bu unsurları da içine alan ölçeklerin kullanılmasının gerekliliğini göstermesi açısından önemlidir. Ve bu durumun klinik araştırmalar için de önem arz etmesi bilim dünyası için yeni kapılar açabilir. Ayrıca bu çalışma ileriki çalışmaların, uyruk ve doğum yerlerinin yanında kültürel olarak farklılıkları göze alarak yapılmasının daha iyi olacağını da göstermektedir. Bu çalışmada, çocuğu özel eğitim gören bireylere klinik yaklaşımlarda da eğitim düzeylerine göre değerlendirme yapılmasının gerekliliği görülmüştür. Bu anlamda bu çalışmanın, sonraki çalışmalar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Özel eğitim, Dini yönelim, Dini baş etme, Çocuk, Ebeveyn

Abstract:
In the study, it is aimed to reveal the role of religious coping mechanisms in the
relationship between religious orientation and anxiety levels of the parents of
children receiving special education.
This research is descriptive and a correlational survey model was used. Our research
was carried out with the participation of 150 volunteer individuals consisting of the
mothers and fathers of the students receiving special education in the special
education and rehabilitation schools in the center of Adıyaman province in the 2020-
2021 academic year.
As a result, a significant difference was found in the religious orientation scale and
its sub-dimensions, internal religious orientation scores, depending on the age at
which the children of the participants were diagnosed. A positive moderate
relationship was found between negative religious coping sub-dimension and
external religious orientation sub-dimension, and this relationship is statistically
significant. Negative religious coping can be expected to show a correlation between
those who think that this has happened to them because they are not a good person in
terms of religious practices and those who think that worship will benefit them.
Key Words: Special education, Religious orientation, Religious coping, Child,
Paren