Non-alkolik yağlı karaciğeri olanlarda endotelyal fonksiyon bozukluğu ve kardiyovasküler risk profilinin belirlenmesi: metabolik sendrom birlikteliğinin etkinliği
Investigation of endothelial dysfunction and cardiovascular risk profile in non-alcoholic fatty liver: The effect of metabolic syndrome
Yazar: MÜYESSER SAYKI ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN İDİLMAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Non-alkolik yağlı karaciğer (NAYK) sıklıkla obezite, diabetesmellitus, insülin direnci, hiperlipidemi ve hiperürisemi ile birliktelik gösterir. Bubirliktelik endotelyal disfonksiyon ve kardiyovasküler olay açısından yüksek risktasımaktadır. Bu çalısmanın amacı, NAYK olan hastalarda brakiyal arterde akımaracılı dilatasyonu (flow mediated dilation; FMD) değerlendirmek, bu bireylerdekardiyovasküler risk (KVR) profilini arastırmak ve NAYK olanlarda metaboliksendrom (MS) varlığının FMD ve KVR'ye etkinliğini incelemektir. ÇalısmayaNAYK tanısı alan 100 (kadın/erkek:46/54 ortalama yas: 47.8±8.7) hasta ve yas vecinsiyet uyumlu 45 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların yedisinde diabetes mellitus,11'inde hipertansiyon saptandı. MS tanısı, NCEP ATP III tanı kriterlerine görekondu. FMD, yüksek rezolusyonlu eksternal ultrasonografi ile ölçüldü ve arter çapdeğisikliği / bazal arter çapı (%) formülü ile hesaplandı. KVR profili, Framinghamskoruna göre hesaplandı. Çalısmaya alınanlar, Grup 1 (n=50): NAYK, Grup 2 (n=50):NAYK ve MS birlikteliği ve Grup 3 (n=45) kontrol olmak üzere üç gruba ayrıldı.Brakiyal arter bazal çapları açısından gruplar arasında anlamlı fark gözlenmedi(sırasıyla; ortalama çap: 3.7±0.6 mm, 3.8±0.6 mm, 3.6±0.6 mm, p>0.05). FMD vesublingual nitrogliserine yanıtın değerlendirildiği akım aracısız dilatasyonda gruplararasında belirgin farklılık saptanmadı (sırasıyla; ortalama: %16.4±0.8, %15.1±0.1,%17.9±0.1 ve %22.3±14.6, %20.2±13.5, %17.7±11.3, p>0.05). Hasta grubunda(Grup 1 ve Grup 2), kontrol grubuna göre KVR anlamlı derecede artmıs olaraksaptandı (sırasıyla; ortalama: %9.0±6.9, %4.6±3.8, p<0.01). Subgrup analizinde, MSbirlikteliğinde KVR'de artma daha anlamlı saptandı (sırasıyla; NAYK ve MS,ortalama: %11.2±7.4 ve NAYK, ortalama: % 6.7±5.6, p<0.05). NAYK olgularında,serum ALT düzeyinin yüksekliğinin ve fibrozis varlığının FMD'ye etki etmediğisaptandı (p>0.05). Bu çalısmadan elde edilen sonuçlara göre, NAYK'da KVR,sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede artmıstır. MS birlikteliği bu riski belirginartırmaktadır. NAYK olgularında artmıs KVR skoruna bağlı olarak kardiyovaskülerolay gelisme riski artabileceğinden, NAYK olgularının kardiyovaskülerkomplikasyonlar gelisebilme açısından yakın izlemi önerilebilir.Anahtar Sözcükler: non-alkolik yağlı karaciğer, endotelyal disfonksiyon, insülindirenci, kardiyovasküler risk, metabolik sendrom

Abstract:
Non-alcoholic fatty liver (NAFL) is commonly associatedwith obesity, diabetes mellitus, insulin resistance and hyperlipidemia, as well ashypertension and hyperuricemia. This association carries a high risk of endothelialdysfunction and cardiovascular events. The aims of this study were to evaluate theflow-mediated vasodilatation (FMV) of the brachial artery in individuals with NAFL,to investigate the cardiovascular risk (CVR) profile of such individuals, and todetermine whether or not association with metabolic syndrome (MS) increases CVRin individuals with NAFL compared with a healthy control group. A total of 100(male/female: 54/46, mean age: 47.8±8.7 years) consecutive individuals with NAFLand 45 age- and sex-matched controls (male/female: 23/22, mean age: 45.2±7.4years) were enrolled. FMV was measured by high-resolution external ultrasound.CVR profile was calculated according to the Framingham equation. Participants weredivided into three groups as follows: Group 1 (n=50): NAFLD individuals withoutMS; Group 2 (n=50): NAFLD individuals with MS; and Group 3 (n=45): volunteersas controls. At baseline, no differences were observed among the groups in terms ofthe brachial artery diameter (3.7±0.6 mm, 3.8±0.6 mm, 3.6±0.6 mm, respectively,p>0.05). There was also no significant differences among the groups in terms of FMVand flow-independent vasodilatation in response to sublingual nitroglycerin (mean:16.4±0.8%, 15.1±0.1%, 17.9±0.1% and 22.3±14.6%, 20.2±13.5%, 17.7±11.3%,respectively, p>0.05). CVR was significantly increased in individuals with NAFL(Group 1), particularly in NAFL associated with MS (Group 2), as compared tocontrols (mean±SD: NAFL: %6.7±5.6, NAFL with MS: %11.2±7.4, and control:%4.6±3.8, respectively; p<0.01). Based on the results of this study, there is increasedrisk of cardiovascular events in NAFL according to increased CVR score whencompared to controls. Association with MS seems to further increase such risk inindividuals with NAFL. These patients should be followed up closely forcardiovascular complications.Key words: cardiovascular risk profile, endothelial dysfunction, insulin resistance,metabolic syndrome, non-alcoholic fatty liver