Erkek bireylerde beslenme durumu ve fertilite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between nutrition status and fertility in male individuals
Yazar: TESLİME ÖZGE YÖRÜSÜN
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN AKDEVELİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Erkekler = Men ; Fertilite = Fertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Üreme sağlığı = Reproductive health

Özet:
Bu çalışma subfertil ile sağlıklı (normozoospermik) erkeklerin demografik özelliklerini,  beslenme alışkanlıklarını, fiziksel aktivite durumlarını, antropometrik ölçümlerini ve vücut bileşimlerini karşılaştırarak, fertilite ile beslenme arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya yaşları 25-54 yıl arasında değişen 40 subfertil ve 40 sağlıklı kontrol olmak üzere 80 erkek birey katılmıştır. Bireylerin sosyo-demografik özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite düzeyleri, besin tüketim kayıt ve sıklıkları sorgulanmış, antropometrik ölçümleri, vücut bileşimleri ve sperm analizleri değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda subfertil gruptaki bireylerin bazı sperm parametreleri (sayı, konsantrasyon, toplam motilite, progresif  motilite ve hızlı progresif  motilite) kontrol grubundan düşük bulunmuş (p<0,05), semen hacmi gruplar arasında anlamlı fark göstermemiştir. Subfertil bireylerin BKİ ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Subfertil bireylerin %32,5'i obez grupta yer alırken, kontrol grubundaki bireylerin %10'u obez grupta yer almıştır (p<0,05). Ev dışında yemek yeme sıklığı subfertil grupta kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Subfertil bireylerin süt ürünleri ve balık tüketim miktarlarının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük olduğu, şekerli içecek ve alkol tüketimlerinin ise anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Diyetle folik asit ve C vitamini alımı subfertil bireylerde anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0,05). Subfertil bireylerde kırmızı et tüketimi ile sperm motilitesi ve progresif motilite, kurubaklagil ve yağlı tohum tüketimi ile total sperm sayısı ve sperm konsantrasyonu arasında pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Her iki grupta da sperm motilitesi ve progresif sperm motilitesi fiziksel aktivite düzeyi yüksek olan grupta fazla bulunmuştur (p>0,05).Sonuç olarak bu çalışmada, alkol kullanımının, BKİ artışının, sedanter yaşam tarzının ve şekerli içecek tüketiminin sperm parametreleri üzerinde olumsuz etkileri görülmüştür. Ayrıca folik asit ve C vitamininden zengin meyve ve sebzelerin, kurubaklagillerin, kırmızı et, balık ve süt ürünlerinin bireyin yaşına ve cinsiyetine göre önerilen miktarlarda tüketilmesinin erkeklerde fertilite üzerinde olumlu etkileri olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to investigate the relationship between fertility and nutrition by comparing the demographics, nutritional habits, physical activity status, anthropometric measurements and body composition of subfertile and healthy (normozoospermic) males. Eighty male subjects including 40 subfertile and 40 healthy controls aged between 25 and 54 years participated in the study. Individual sociodemographic characteristics, health information, nutritional habits, physical activity levels, food consumption record and frequency were questioned, anthropometric measurements, body composition and sperm analysis were evaluated. As a result, some sperm parameters (number, concentration, total motility, progressive motility and rapid progressive motility) of the individuals in the subfertile group were found to be lower than the control group (p <0,05). The mean BMI of the subfertile subjects was significantly higher than the control group (p <0.05).  While 32.5% of the subfertile subjects were in the obese group, 10% of the control group were in the obese group (p <0.05). The frequency of eating outside the home was significantly higher in the subfertile group than in the control group (p <0.05). The amounts of dairy products and fish consumed by subfertile subjects were significantly lower than the control group, and sugar sweetened beverages and alcohol consumption were significantly higher (p <0.05). Dietary intake of folic acid and vitamin C was significantly lower in subfertile subjects (p <0.05). In subfertile individuals, between red meat consumption and sperm motility and progressive motility, also, there was a positive correlation between the total number of sperm and sperm concentration and the consumption of legumes and oilseed (p <0,05). In both groups, sperm motility and progressive sperm motility were found to be higher in the group with high physical activity level (p> 0,05). In conclusion, this study showed negative effects of alcohol use, BMI increase, sedantary lifestyle and consumption of sugary drinks on sperm parameters. Furthermore, consumption of fruits and vegetables rich in folic acid and vitamin C, legumes, red meat, fish and dairy products in amounts recommended according to the age and gender of the individual has been found to have positive effects on fertility in males.