Menopoz evlilik ilişkileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of menopause on marital relationship
Yazar: DİLEK BALIK
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL HABLEMİTOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Menopoz = Menopause ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Bu araştırma; menopoz tanısı konarak tedavisi devam eden kadınların, menopoz yakınmalarının değerlendirilmesi, bu yakınmaların kadınların evlilik ilişkileri üzerindeki etkilerinin saptanması amacı ile planlanmış yürütülmüştür. Araştırmanın evreni T.C Sağlık Bakanlığı Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran ve menopoz tanısı ile tedaviye devam eden kadınlar oluşturmaktadır. Araştırmaya kadın doğum polikliniğine başvuran, araştırmaya katılmayı kabul eden ve evli olan 110 gönüllü kadın katılmıştır.
Araştırmada Evlilik Uyum Ölçeği ve Menopoz Semptomlarını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler Likert tipli cümlelerden oluşmaktadır. Evlilik uyum ölçeğinin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması Tutarel-Kışlak (1999) tarafından yapılmış olup, bu araştırmada Tutarel-Kışlak (1999)'ın çalışması kullanılmıştır. Araştırmada Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeğinin güvenirlik ölçüm sonucu Cronbach Alpha modeline göre 0.820 olarak bulunmuştur. Bu değer literatüre göre "güvenilir" olup; ölçeği oluşturan soruların, yapılan araştırmanın doğruluğunu ortaya çıkarabilecek nitelikte, birbiriyle ilişkili, tutarlı, anlaşılır olduğu görülmüştür.
Araştırma kapsamına alınan kadınlar ve ailelerini tanıtıcı bilgiler kapsamında; yaş, öğrenim, çocuk sayısı, kadınların çalışma durumu, eşlerinin çalışma durumu ve eşlerinin yaşı gibi bireysel özellikler ile evlilikte uyum ölçeği ve menopoz semptomlarını değerlendirme ölçeğine yönelik yanıtların yüzde olarak frekans dağılımları, korelasyon, varyans ve ortalamaları incelenmiştir. Menopoz semptomları ile kadınların yaşı, öğrenim ve çalışma durumları, eşlerinin öğrenim ve çalışma durumları ve çocuk sayısı değişkenlerinin evlilik uyumu üzerindeki ilişkisi çoklu regresyon analizi yapılarak açıklanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda istatistiksel yorumlar yapılmıştır.
Araştırma kapsamına alınan kadınların yarısına yakınının (%48.2) 51-60 yaş grubunda oldukları, kadınların %37.3'nün ilkokul, %24.5'nin okur-yazar olmadığı belirlenmiştir. Kadınların %81,8'i ev hanımı, %12,7'si devlet memuru olarak çalışmakta olup, özel sektörde çalışanların ve devletten emekli olanların küçük bir oran oluşturdukları bulunmuştur. Araştırmaya katılan kadınların eşlerinin yarısından biraz fazlasının (%51.8) 51-60 yaş, %25.5'nin ise 61-70 yaş grubunda oldukları saptanmıştır. Kadınlarının eşlerinin öğrenim durumuna bakıldığında eşlerin %43,6'sı ilkokul,  %20,0'si üniversite, %14,5'i lise, %13,6'sı orta öğretim mezunudur. Eşlerinin %39,1'i devletten emekli, %20,9'u devlet memuru, %13,6'sı özel sektörden emeklidir. Ayrıca kadınların yarısından fazlasının (%66.4) üç ve daha fazla çocuk sahibi oldukları belirlenmiştir. 
Araştırmada menopoz semptomlarının farklı değişkenlere göre analizi yapıldığında (yaş, kadının eğitim ve çalışma durumu, eşin eğitim ve çalışma durumu) menopoz semptomlarının, menopoz dönemindeki kadınların evlilik uyumu puanları ile orta düzeyde ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Kadınların menopoz döneminde yaşadıkları sıcak basmaları ve terlemeler, kalp rahatsızlıkları, uyku sorunları, keyifsizlik hali gibi olumsuz biyolojik ve psikolojik semptomların artmasının, evlilik uyumunun azalmasına neden olduğu belirlenmiştir.
Araştırmada menopoz yakınmalarının evlilik uyumu üzerinde etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Menopoz yakınmalarını şiddetli yaşayan kadınların evlilik uyumlarının azaldığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar kelimeler: evlilik uyumu, menopoz, menopoz semptomları, sosyal hizmet uzmanı.

Abstract:
Examination of the Effect of Menopause on Marital Relationships
This survey has been carried out in order to determine the  effects of the women's complaints on their marriages whose treatment are being hold as perimenopausal women diagnosed.Our universe  of this survey is the womens who  have consulted to the T.C. Turkish Ministry of Health Gynecology Outpatient Clinic in Elazığ Teaching and Research Hospital and whose treatments are going on with the diagnosis of menopause.
110 women who are married and have consulted to the Gynecology Outpatient Clinic and are volunteer to take part have participated in this survey.
In this survey Marital Adjustment  Scale and Menapause Semptoms  Rating Scale have been used. Scales consist Likert type sentences. Both Translation of the marital adjustment scale in Turkish  and valid and reliable work out  were done by Tutarel Kışlak (1999). And the works of Tutarel Kışlak were used. Reliable measurement of the menapause semptoms rating has been found 0.820 according to Cronchbach  Alpha model in this study. In respect of this model  it has been seen that the questions  that form this scale are well qualified to prove the ocuracy of the study and valid. They are also related each other ,consistent and clear.
Within the knowledges about  the women and their families included in the research; their personal qualifications such as their age, their education level, numbers of their children, their work status, their husbands'work status and ages and also their answers given to the both scales were examined  within the frequency distribution as a percentage of variance, correlation and mean. With the menapausal semptoms the relationship between  the changable factors such as their ages, education level, their work status, their husbands'education level and work status and their numbers of children and their marital harmony has been announced by using multiple regression analysis. They were commented statistically within the findings.
It has been determined that nearly half of the women included in the study are between 51 and 60 years old and  seventy three percent of  them graduated  from primary school and twenty four percent of them are illiterate.
Eighty two percent of them are housewifes and twenty percent of them are working as civil cervants..It has been found that women that are working in private institutions and retired from officials are not so many in number.
If we look at the state of their husband's education, fourty three percent of them graduated from primary school, twenty percent of them graduated from  university and  fourteen percent of them graduated from high school.
Thirty  nine percent of them are retired from officials, twenty percent of them are civil cervants and thirteeen percent of them are retired from private institutions. And it has found that more than half of the women have more than three children.
It has been stated that there is a modarete, in negative direction and meaningful relation between menopause semptoms and women's marital adjustment  scores. Increasing of biological and pscyhological  menopausal semptoms such as sweating, heart diseases, sleep problem and restlessness are the reasons for decreasing of marital harmony.
In this study it has been stated that menopausal semptoms of women effect the harmony of their marriage negatively.

Key words: marital harmony, menopause, menopausal semptoms, social worker