Kırklareli ili merkez ilçe KETEM'e  2012 – 2016 yılları arasında mamografi taramasına gelen kadınların, ikinci mamografi taramasına gelme oranı ve bunları etkileyen faktörler.
The percentage of women having to mammography screening in the central district of kirklareli province KETEM between 2012 and 2016 and the factors affecting these
Yazar: NEVİN KADIOĞLU GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. AYŞE YASEMİN KARAGEYİM KARŞIDAĞ
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hasta başvurusu = Patient admission ; Hasta başvurusu-tekrar = Patient readmission ; Kadınlar = Women ; Kitle taraması = Mass screening ; Kırklareli = Kırklareli ; Mamografi = Mammography ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağlık kuruluşları = Health institutions

Özet:
Kırklareli İli Merkez İlçe Ketem'de 2012 yılında ilk kez mamografi taraması yaptıran kadınların, 2016 yılı sonuna kadar en az ikinci kez tekrar mamografi taramasına gelme oranları ve bunları etkileyen faktörleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada örnekleme yöntemine gidilmemiş, 2012 yılında Kırklareli Merkez İlçe KETEM'de ilk kez mamografi çektirmiş 40 - 69 yaş arasındaki kadınlar alınmıştır (n=362). Çalışmaya ait veriler 2012 yılında ilk kez mamografi çektirmiş kadınların mamografi tarama bilgi formlarından elde edilmiştir. Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 56,7±6,6 olup %52,2'si 50-59 yaş aralığında, %71'i ilkokul mezunu, %82,8'i evli ve %80,4'ü ev hanımıdır. Kadınların %53,7'si kendi kendine meme muayenesi yapmayı biliyordu ve %42,6'sı muayeneyi TV, gazeteden öğrenmişti. Çalışmaya alınan kadınların %33,1'i tekrar mamografi taramasına gelmiştir. İkinci mamografi taramasına kadınların, %11,3'ü ilk 30 ay içinde, %18,2'si 30-48 ay arasında, gelirken sadece %3,6'sı tam düzenli iki yılda bir taramaya gelmiştir. Kadınların bir sonraki mamografi taramasına gelmeme nedenleri araştırılmış, %40'ı ihmal ettiği veya mamografi çektirmeyi unuttuğu için gelmediğini ifade etmiştir. Düzenli takibe gelen ile gelmeyen olguları ayırt etmede en fazla belirleyici olan etkenler sırasıyla; ailede meme kanseri öyküsünün olmaması, daha önce doğum kontrol hapı kullanıp kullanmama ve daha önce smear testi yaptırıp yaptırmama olarak bulunmuştur Diğer değişkenlere göre düzeltme yapıldığında daha önce doğum kontrol hapı kullanmayanlarda mamografi taramasına gelmeme ihtimali 2,139 kat (%95 Güven Aralığı: 1,178 - 3,883) artmaktaydı (p=0,012). Diğer değişkenlerin etkileri sabit tutulduğunda daha önce smear testi yaptırmamış olanlarda da mamografi taramasına gelmeme ihtimali 1,949 kat (%95 Güven Aralığı: 1,087 - 3,494) artmakta idi (p=0,025).Diğer değişkenlerin etkileri sabit tutulduğunda ailede meme kanseri öyküsü olanlara göre ailede meme kanseri öyküsü olmayanların mamografi taramasına gelmeme ihtimali 2,114 kat (%95 Güven Aralığı: 1,049 – 4,259) daha fazla idi (p=0,036). Mamografi taramalarına takibe gelmeyen olguları ayırt etmede ailede meme kanseri öyküsü olmaması, daha önce doğum kontrol hapı kullanmama ve daha önce smear testi yaptırmama etkilidir.  Kadınların bir sonraki mamografi taramasına gelmeme nedenleri sırasıyla; ihmal etme / unutma, vakit ayıramama ve mamografinin 2 yılda bir yaptırılması gerektiğini bilmeme olarak saptanmıştır. Meme kanserinin erken tanısı ve tarama yöntemleri hakkında planlı ve etkin eğitimlerin verilmesi meme kanserine karşı kadınların bilgi ve farkındalığını arttıracaktır.
Anahtar sözcükler: Mamografi, Tarama, Meme Kanseri

Abstract:
The  aim  of  this  study  is  to  determine  the  rates  of  coming  back  of  women  who underwent  mammography  screening  for  the  first  time  in  2012  in  Central  District Kerem of Kirklareli to have mammography screening at least for the second time by the end of 2016 and the factors affecting them. No examplification method was used in the study, women between the ages of 40 to 69 with telephone and  for the first  time  had  a  mammography  In  2012,  Kırklareli  Central  District  KETEM records   were   taken   instead.   The   data   of   the   study   were   obtained   from mammography screening information forms of women who had mammography in 2012.The age of the women participated in the study was 56.7 ± 6.6 years, 52.1% of them were in the 50-59 age range, 71% were primary school graduates, 82.8% were  married  and  80.4%  were  housewives.  53.7%  of  the  women  knew  how  to perform breast self-examination and 42.6% had learned the examination from TV and  newspaper.  33.1%  of  the  women  included  in  the  study  came back  for mammography  screening. While  11.3%  of  the  women  came  to  the  secondmammography  screening  in  the  first  30  months,  18.2%  were  between  30-48 months,  while only  3.6%  came  to  the screening  every  two  years  routinely.The reasons for not coming to the next mammography screening of women were searched by  phone, 40% stated that they did not  come because they  neglected or forgot  to  have  mammography.  The  most  determinant  factors  in  distingusihing between  follow-up  and  non-follow-up  cases  were; no  history  of  breast  cancerin the  family,  whether  or  not  to  use  a  birth  control  pills  andsmear  test  before respectively.hen  the  correction  was  made  according  to  other  variables,  the probability  of  not  taking  mammography  screening  was  2.139  times  more  (95% Confidence Interval: 1,178 -3,883) than those who had not used birth control pills before  (p  =  0.012).  When  the  effects  of  other  variables  were  kept  constant,  the probability   of   non-mammography   screening   was   1.949   times   more (95% 
xviiiConfidence  Interval:  1,087 -3,494)  than  those  who  had  not  had  a  smear  test before.  When  the  effects  of  other  variables  were  kept  constant,  probility  of  non-screening  for  mammography  of  those  who  has  not  a  family  history  of  breast cancer  (95%  confidence  interval:  1,049 -4,259)  (p  =  0.036)  is  2,114  times  more (95%  Confidence  Interval:  1,049 -4,259)  than  those  havea  family  history  of breast  cancer  (95%  confidence  interval:  1,049 -4,259)  (p  =  0.036).No  history  of breast  cancer  in  familiy,whether  or  not  using  contraceptive  pills  and  whether  to have smear test before are effective factors in cases of patients who donot follow up on mammography scans. The reasons determineted for not coming to the next mammography  screening  of  women  are  as  follows;  neglecting  /  forgetting,  not being  able  to  spare  time  and  not  knowing  that  mammography  should  be  done every  2  years.  Providing  planned  and  effective  trainings  on  early  diagnosis  and screening methods of breast cancer will increase the knowledge and awareness of women against breast cancer.

Key words: Mammography, Screening, Breast Cancer