Romatoid artritli hastalarda nöropatik ağrı sıklığı; Sabah tutukluğu, uyku kalitesi, seropozitiflik ve anti-tnf alfa tedavisi ile ilişkisi
Neuropathic pain frequency in patients with rheumatoid arthritis; and its relationship with morning stiffness, sleep quality, seropositivity and anti-tnf alpha treatment
Yazar: BURAK FERHATOSMANOĞLU
Danışman: UZMAN BERRİN HÜNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Ağrı = Pain ; Nöropatiler = Neuropathies ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha ; Uyku = Sleep

Özet:
Amaç: Polikliniğimizde romatoid artrit (RA) tanısı ile takip edilen  hastalarda nöropatik ağrı (NA) sıklığını saptamak ve RA ve NA birlikteliğinin uyku kalitesi, yaşam kalitesi, hastalık aktivitesi, depresyon, sabah tutukluğu, anti-TNF (Tümör Nekroz Faktör) alfa tedavisi, hastanın seropozitif veya seronegatif oluşuyla ilişkisini araştırmaktır.
Gereç (Hastalar) ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2017-Mayıs 2017 tarihleri arasında, FTR-Romatoloji polikliniğimizde 2010 ACR / EULAR ('American College of Rheumatology' / 'European League Against Rheumatism') tanı kriterlerine göre RA tanısı alan toplam 118  hasta (100 kadın, 18 erkek) dahil edldi. Hastaların sosyodemografik verileri kayıt altına alındı. Klinik değerlendirme için DAS-28 ('Disease Activity Score-28'), HAQ-DI ('Health Assessment Questionnaire-Disability Index'), 'PainDetect' Ağrı Anketi, Beck Depresyon Envanteri, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve ağrı değerlendirmesi için VAS (Vizüel Analog Skala) kullanıldı. Sabah tutukluğu süresi saat olarak belirlendi. Eritrosit sedimentasyon hızı, C-reaktif protein, romatoid faktör, anti-siklik sitrüllenmiş peptit parametreleri kaydedildi. 
Bulgular: Çalışma popülasyonu 'PainDetect' Ağrı Anketine göre üç gruba ayrıldı. Olguların 49'unda (%41,5) 'NA bileşeni olası değil'ken, 26'sında (%22) 'NA belirsiz' ve 43'ünde (%36,4) 'NA bileşeni olası' idi. NA 'olası' grupta kadın hasta ve obezite oranını, 'olası olmayan' gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulduk (p<0,05). NA 'olası olmayan' grubun DAS-28 skoru, 'belirsiz' (p:0,028) ve 'olası' (p:0,001) grupların skorlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). NA 'olası' olan grupta '1 saatin altında' sabah tutukluğu görülme oranını (%69,8), 'olası olmayan' (%26,5) ve 'belirsiz' olan (%46,2) gruplardan anlamlı düzeyde yüksek bulduk (p<0,05). NA 'olası olmayan' grubun ortalama VAS skorunu 'olası' grubun ortalama skorundan anlamlı düzeyde düşük bulduk (p:0,001; p<0,05) ve yine NA 'olası olmayan' grubun uyku kalitesi skorunu, daha iyi uyku kalitesine işaret edecek şekilde NA 'olası' gruptan anlamlı düzeyde düşük bulduk (p:0,001; p<0,05). NA 'olası olmayan' grubun HAQ –DI skoru, günlük yaşam aktivitelerinde daha az kısıtlanma anlamına gelecek şekilde 'belirsiz' ve 'olası' gruplara göre anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). NA 'olası olmayan' grubun depresyon skoru da 'olası' gruptan anlamlı düzeyde düşüktü (p:0,001; p<0,05).

Sonuç: RA hastalarının önemli bir bölümünde NA semptomları vardır. RA hastalarında; NA varlığında uyku kalitesinde ve fonksiyonel kapasitede azalma; depresyon skoru, sabah tutukluğu, ağrı şiddeti ve hastalık aktivitesinde artış görülmektedir. RA tedavisi başlarken veya değiştirirken NA varlığı dikkate alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Anti-TNF alfa, nöropatik ağrı, romatoid artrit

Abstract:
Aim: To determine the frequency of neuropathic pain (NP) in patients with rheumatoid arthritis (RA) diagnosis in our outpatient clinic and to determine  the relationship between NP and  sleep quality, life quality, disease activity, depression, morning stiffness, anti- TNF (Tumor Necrosis Factor) alpha treatment and seropositivity or seronegativity.
Materials(Patients) and Methods: A total of 118 patients (100 female, 18 male) diagnosed as RA in  our PMR-Rheumatology outpatient clinic between January 2017- May 2017 according to the 2010 ACR / EULAR diagnostic criteria were included in the study. For clinical evaluation,  DAS-28 ('Disease Activity Score-28'), HAQ-DI ('Health Assessment Questionnaire-Disability Index'), 'PainDetect'  Pain Questionnaire, Beck Depression Inventory, Pittsburgh Sleep Quality Index, and for pain assessment VAS (Visual Analogue Scale) were used. Duration for morning stiffness was established as hours. Erythrocyte sedimentation rate, C-reactive protein, rheumatoid factor, anti-cyclic citrated peptide parameters were also recorded.
Results: Patients were divided into three groups according to the 'PainDetect' Pain Questionnaire. NP was 'unlikely' in 49 (41.5%), NP was 'ambigious' in 26 (22%) and NP was 'likely' in 43 (36.4%) of the cases. We found the ratio of female gender and obesity in NP 'likely' group significantly higher than 'unlikely' group (p <0,05). DAS 28 score of  NP 'unlikely' group were significantly lower as  statistically than the scores of 'ambigious' (p: 0,028) and 'likely' (p: 0,001) groups (p <0,05). We found  the prevalence of 'morning stiffness less than one hour'(69.8%) significantly higher in the 'likely' NP group than in the 'unlikely' (26.5%) and 'ambigious' (46.2%) groups (p> 0 , 05). We found the mean VAS score of the NP 'unlikely' group significantly lower than that of the 'likely' group (p: 0.001, p <0.05) and repeatedly found the sleep quality score of NP 'unlikely' group significantly lower than the 'likely' group(p: 0.001, p <0.05) pointing out to better sleep quality. HAQ -DI score of the NP 'unlikely' group was significantly lower (p <0.05)  than the 'ambigious' and 'likely' groups  meaning to less restriction in activities of daily life. NP 'unlikely' group's depression score was also significantly lower than the 'likely' group (p: 0.001, p <0.05).

Conclusion: NP symptoms are present in a substantial member of patients with RA. In the presence of NP in RA patients; reduction in sleep quality, and functional capacity; increase in depression score, morning stiffness, pain intensity and disease activity are seen. NP should be considered when starting or changing RA treatment.

Keywords:  Anti-TNF alpha, neuropathic pain, rheumatoid arthritis