İlkokul çağı ebeveynlerinin akıllı telefon bağımlılık düzeyleri ile dijital ebeveynlik konusundaki farkındalıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between smartphone addiction levels of primary school age parents and their awareness of digital parenting
Yazar: ELİF ÖZBAY
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL ONUR NOYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Ana-baba = Parents ; Bağımlılık = Dependency ; Dijital ebeveynlik = Digital parenting ; Farkındalık = Awareness ; Psikolojik esneklik = Psychological flexibility

Özet:
Bu araştırmada ebeveynlerin akıllı telefon bağımlılık düzeyleri ile dijital ebeveynlik
farkındalıkları arasındaki ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama türünde
gerçekleştirilen bu çalışmanın evreni ilkokul düzeyinde çocuğa sahip olan eğitimci ve
ruh sağlığı uzmanı ebeveynlerden oluşmaktadır. Örneklem analizi G-Power programı ile
belirlenmiş olup, Türkiye genelinde, aranan özelliklere sahip olan 153 kişiye çevrimiçi
anket ile ulaşılarak 1 kişisel bilgi formu ve belirlenen 3 anket uygulanması yapılmıştır.
Ebeveynlerin akıllı telefon bağımlılık düzeyleriyle dijital ebeveynlik farkındalıkları
ilişkisini belirlemek için "Kişisel Bilgi Formu", "Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği"
(DEFÖ) ve ''Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği- Kısa Formu" (ATBÖ- KF)
kullanılmıştır. Ebeveynlerin Akıllı Telefon Bağımlılıklarını daha fazla
anlamlandırabilmek amacı ile de "Psikolojik Esneklik Ölçeği" (PEÖ) de çalışmaya dahil
edilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler Ebeveynlerin akıllı telefon bağımlılık
düzeyleri ve dijital ebeveynlik farkındalıklarının ilişkisinin değerlendirilmesini ve
ebeveynlerin psikolojik esneklik düzeylerinin de ayrıca incelenmesini amaçlanan bu
çalışmanın analizi için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville,
Utah, USA) programı kullanıldı.
Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların (Ortalama,
Standart Sapma, Medyan, Frekans, Oran, Minimum, Maksimum) yanı sıra verilerin
dağılımı Shapiro-Wilk Testi ile değerlendirilmiştir. Niceliksel verilerin üç ve üzeri
grubun karşılaştırmasında Kruskall-Wallis testi; iki grup karşılaştırmasında Mann-
Whitney U Testi kullanıldı. Nicel veriler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla
Spearman's korelasyon analizi kullanıldı. Anlamlılık p<0.01 ve p<0.05 düzeylerinde
değerlendirildi.

Öğrenim durumu ve çocuk sayısı değişkenlerine göre bazı anlamlı farklılık olduğu
bulgularına ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre;

Akıllı telefon bağımlılığı ile DEFÖ'nün alt parametresi olan olumsuz model olma

4

arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki,
Akıllı telefon bağımlılığı ile DEFÖ'nün alt parametresi olan dijital ihmal arasında
pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki,
Akıllı telefon bağımlılığı ile DEFÖ'nün alt parametresi olan verimli kullanım arasında
negatif yönde ve çok zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki,
Akıllı telefon bağımlılığı ile DEFÖ'nün alt parametresi olan risklerden korunma
arasında negatif yönde ve çok zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki,
Akıllı telefon bağımlılığı ile psikolojik esneklik arasında negatif yönde ve orta düzeyde
anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between parents' smartphone
addiction levels and digital parenting awareness. The universe of this study, which was
carried out in relational screening type, consists of educators and mental health
specialist parents who have children at primary school level. The sample analysis was
determined by the G-Power program, and 153 people with the required qualifications
were reached with an online questionnaire, and 1 personal information form and 3
determined questionnaires were applied.

"Personal Information Form", "Digital Parenting Awareness Scale" (DEFÖ) and
"Smart Phone Addiction Scale-Short Form" (ABI-SF) were used to determine the
relationship between parents' smartphone addiction levels and digital parenting
awareness. The "Psychological Resilience Scale" (PPS) was also included in the study
in order to make more sense of the Parents' Smartphone Addictions. The data obtained
in the study The NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah,
USA) program was used for the analysis of this study, which aimed to evaluate the
relationship between parents' smartphone addiction levels and digital parenting
awareness, and also to examine the psychological flexibility levels of parents.

(While evaluating the study data, descriptive statistical methods (Mean, Standard
Deviation, Median, Frequency, Ratio, Minimum, Maximum) as well as the distribution
of the data were evaluated with the Shapiro-Wilk Test. The Kruskall-Wallis test in the
comparison of three or more groups of quantitative data, and the Mann test in the
comparison of two groups. -Whitney U Test was used. Spearman's correlation analysis
was used to determine the relationship between quantitative data. Significance was
evaluated at p<0.01 and p<0.05.)

It was found that there were some significant differences according to the variables

6

of educational status and number of children. According to the research results:
There is a positive and highly significant relationship between smartphone addiction
and being a negative model, which is the sub-parameter of DEFÖ.
There is a positive and moderately significant relationship between smartphone
addiction and digital neglect, which is the sub-parameter of DEFÖ.
There is a negative and very weak significant relationship between smartphone
addiction and productive use, which is the sub-parameter of DEFÖ.
There is a negative and very weak significant relationship between smartphone
addiction and protection from risks, which is a sub-parameter of DEFÖ,
A negative and moderately significant relationship was found between smartphone
addiction and psychological flexibility.