Özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran Tip 2 diyabetli bireylerin beslenme alışkanlıkları ve diyabetik ürünleri kullanım durumları
Eating behaviors and diabetic nutritional status of type 2 diabetic individuals consulting nutrition and dietetics department of a private hospital.
Yazar: ÇİSEM GİZİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKMAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besinler-organik = Food-organic ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme değerlendirmesi = Nutrition assessment ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme okuryazarlığı = Nutrition literacy ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2

Özet:
Diyabet, pankreastan kan glikoz seviyesini düzenleyen insülin hormonunun yetersiz üretimi sonucu, ya da üritelen insülinin vücutta kullanılamaması sonucu ortaya çıkan glikozüri ile karakterize kronik bir hastalıktır. Tip 2 diyabetli (T2DM) bireylerde kişiye en uygun ve kan şekeri seviyesini kontrol altına alacak beslenme programları planlanmalıdır. Bu çalışmada, özel bir hastanenin beslenme ve diyet polikliniğine başvuran diyabetli yetişkin bireylerin demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları ve diyabetik ürünleri kullanım durumlarının saptanması ve bunların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, çalışmaya 100 kadın, 69 erkekten oluşan ve yaş ortalaması 50,24±11,11 olan, toplam 169 tip 2 diyabetli hasta dahil edilmiştir. Hastaların sosyo-demografik, antropometrik (boy, ağırlık, beden kitle indeksi), diyabet tanı yaşı, tedavisi, hipoglisemi durumu, beslenme sıklık ve alışkanlıkları bilgi formu ile edinilmiştir. Bu faktörler bağımsız değişkenler t testi, ANOVA, Ki-Kare ve Pearson korelasyon testleri ile SPSS programı 24.0 versiyonunda analiz edilmiştir. p<0,05 istatistiksel anlamlı kabul edilmiştir. Alkol kullanımı, pratik hazırlanır yemek tercihi, özellikle çikolata, gofret vs ara öğün tüketimi, fast-food, cafe-restaurant türü lokantalarda yeme alışkanlığı ve diyet içecek tüketiminin daha erken yaşta T2DM tanısı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca ara öğün tüketiminin hipoglisemiyi önlediği tespit edilmiştir. Tatlandırıcı kullanımı ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bulgularımız literatür ile uyumlu olup, özellikle bu alandaki ulusal literatüre önemli bir katkı sağlamıştır. Bu bulguların uygun platformlarda paylaşılması ve T2DM tanılı hastaların beslenme planlamasında göz önünde bulundurulması önerilmektedir.

Abstract:
Diabetes is a chronic disease characterized by insufficient production of insulin hormone that regulates blood glucose levels from the pancreas, or glycosuria caused by the inability of uritated insulin to be used in the body. In people with type 2 diabetes (T2DM), nutritional programs that are most suitable for the individual and control the blood sugar level should be planned. In this study, it was aimed to determine and evaluate the demographic characteristics, anthropometric measurements, dietary habits and diabetic product use of adults with diabetes who applied to a nutrition and dietary clinic of a private hospital. For this purpose, 100 women and 69 men, a total of 169 type 2 diabetic patients with a mean age of 50.24 ± 11.11 were included in the study. Socio-demographical information, antropometric (height, weight, body mass index) measurements, hypoglycemia status, nutrition frequency and habits were obtained by the information form. These factors were analyzed with independent variables t test, ANOVA, Chi-Square and Pearson correlation tests in SPSS program 24.0 version. P <0.05 was considered statistically significant. Alcohol use, practically preparable food choice, snack eating -especially chocolate-, fast food, cafe-restaurant type of eating habits and dietary beverages were found to be associated with the diagnosis of T2DM at an earlier age. It was also found that consumption of intermediate meals prevented hypoglycemia. No significant relationship was found with the use of sweetener. Our findings were consistent with the literature and made a significant contribution to the national literature. It is recommended that these findings be shared on appropriate platforms and patients with T2DM should be considered in the nutrition planning.