Göğüs ağrısı yakınması ile başvuran çocuk ve adölesanların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of demographic, clinical and laboratory features of children andadolescents applying with chest pain
Yazar: GÜLDEN ÜNVER
Danışman: PROF. DR. AHMET SERT
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Demografi = Demography ; Ergenler = Adolescents ; Etyoloji = Etiology ; Göğüs ağrısı = Chest pain

Özet:
Amaç: Çocuk ve adölesanlarda göğüs ağrısı sıklıkla karşılaşılan bir yakınma olmakla birlikte, çocuk acil polikliniği, genel pediatri polikliniği ve özellikle çocuk kardiyoloji polikliniğine en sık başvuru nedenlerinden biridir. Çocuklarda görülen göğüs ağrısının erişkinlerle kıyaslandığında kalp kaynaklı olma ihtimali çok daha düşüktür. Çocuklarda görülen göğüs ağrısı hastanın ailesi tarafından kalp ağrısı olarak düşünülmekte ve aileleri endişelendirmektedir. Çocuklardaki göğüs ağrıları genellikle organik bir nedenden kaynaklı olmayıp; kronikleşme eğilimi göstermekte ve yakınmanın süresi uzadıkça da nedenin bulunması zorlaşmaktadır. Öte yandan, çocuklarda görülen göğüs ağrısının etyolojisinde yer alan kalp kaynaklı sebepler önemlidir ve hayatı tehdit eden durumlara yol açabilmektedir. Çalışmamızda çocuk kardiyoloji polikliniğine göğüs ağrısı yakınması ile başvuran çocuk ve adölesanların demografik, klinik ve laboratuar özelliklerini değerlendirmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Bu prospektif çalışma; Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı'nda, Haziran 2017-Haziran 2020 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı'na göğüs ağrısı yakınması ile başvuran 6-18 yaş arasındaki 446 hasta çaılşmaya dahil edildi. Hastaların yakınmaları, özgeçmiş ve soygeçmiş bilgileri, fizik muayene bulguları kayıt edildi. Tüm hastalara EKG ve EKO incelemesi yapıldı. Anamnez ve fizik muayene ile kalple ilişkili göğüs ağrısı düşünülen olgulara kardiyak enzim ölçümü, kardiyak patolojiyi düşündüren anormal öykü, aile öyküsü, patolojik fizik muayene ve EKG bulgularının varlığında telekardiyografi, çarpıntının eşlik ettiği göğüs ağrısı ve ritm bozukluğu düşünülen olgulara holter monitörizasyonu, efor ilişkili göğüs ağrısı olup solunumsal başka nedenlerle açıklanmayan olgulara efor testi yapıldı ve dosyaya kaydedildi.

Bulgular: Çalışma süresince Çocuk Kardiyoloji Polikliniği'mize göğüs ağrısı yakınması ile başvuran 446 hastanın 244'ü (%54) erkek, 202'si  (%46) kız idi. En sık göğüs ağrısı görülme yaşı 13 idi. Hastaların yaş ortalaması erkek hastalarda 12,4 yıl, kız hastalarda 12,6 yıl olarak görüldü. Erkek hastalar, göğüs ağrısının en sık %44,3  egzersiz ile, kız hastalar %40,1 ile istirahat halinde ortaya çıktığını belirttti. Her iki cinsiyette de ağrı daha çok keskin özellikte idi. Erkek hastaların 90'ında (%36,9), kız hastaların 92'sinde (%45,5) ağrı göğsün solunda tarif edildi. Her iki cinsiyette, hastaların çoğunda (% 75,1) ağrı herhangi bir yayılım göstermemekteydi. Göğüs ağrısının erkeklerde %46,7, kızlarda %45,0 olarak en sık 1-5 dakika arasında sürdüğü görüldü. Akut ağrı ile başvuru sayısı oldukça azdı (%4). Göğüs ağrısının başlangıç zamanı incelendiğinde en sık, erkek hastalarda %34,8, kız hastalarda ise %36,1 oranında 1-6 ay arasında yakınmalerin devam ettiği görüldü. Hastaların %20'sinde kronik göğüs ağrısı mevcuttu. Göğüs ağrısına en fazla eşlik eden semptomlar; nefes darlığı ve çarpıntı idi. Erkeklerde 24 hastada (%9,8), kızlarda 28 hastada (%13,9) üfürüm vardı. Solunum sistemi muayenesinde 3 hastada ral, 1 hastada hışıltı ve 3 hastada solunum seslerinde azalma vardı. 6 erkek (%2,5) ve 2 kız (% 1) hastada EKG'de aritmi tespit edildi. 2 hastada SVT, 3 hastada sık VES'ler, VT ve 3 hastada Wolff Parkinson White sendromu vardı. Bunun dışında toplamda 2 hastada iletim anormalliği ve 3 hastada anormal Q ve T dalga değişiklikleri vardı. 72 hastaya telekardiyografi çekildi ve sadece 1 tanesinde kardiyomegali tespit edildi.  Göğüs ağrısının nedenleri arasında 244 hastada (%55) kalp dışı nedenler tespit edildi. 153 hastada (% 34) herhangi bir etyoloji saptanamayıp idiyopatik kabul edildi ve 49 hastada (%11) ise kalbe ait bir neden saptandı. Kalp dışı nedenler de ayrıntılı incelendiğinde %25 kas iskelet sistemi ile ilişkili, %14 psikojenik nedenler, %9 solunumsal nedenler, %7 gastrointestinal nedenler saptandı.

Sonuç: Bu çalışma ile, göğüs ağrısının en sık nedenleri sırasıyla %34 idiyopatik, %25 kas iskelet sistemi, %14 psikojenik, %11 kalp kaynaklı, %9 solunumsal, %7 gastrointestinal idi. Bunların çoğu ayrıntılı öykü ve fizik muayene ile tanı konulabilecek hastalıklardı. Bununla birlikte kalp kaynaklı göğüs ağrısı çalışmamızda literatürde bildirilen orandan daha yüksekti. Bunun nedeni kliniğimizin 3. basamak hasta bakımı hizmeti vermesine bağlanabilir. Ayrıntılı ileri tetkik ve inceleme sonrasında literatürden farklı olarak zaman içerisinde idiyopatik göğüs ağrısı oranının daha düşük olacağını düşünmekteyiz. Seçilmiş hastalarda çocuk kardiyoloji tarafından değerlendirilmesi altta yatan kalp hastalığının tanı konulmasını sağlayacağını düşünmekteyiz.


Anahtar kelimeler: Adölesan, Çocuk, Etiyoloji, Göğüs ağrısı

Abstract:
Objective: The chest pain in children and adolescents  is a common complaint which is one of the most common reasons for admission to the emergency pediatric outpatient clinic, general pediatrics outpatient clinic and especially pediatric cardiology outpatient clinic. Chest pain in children is much less likely to be caused by the heart compared to adults.  Families of patients  are worried while considering  chest pain in children to be related with heart pain. The source of chest pain in children is generally not caused by an organic reason; It tends to become chronic and the longer the duration of the complain lasts the harder it becomes to determine the cause.  On the other hand, heart-related causes in the etiology of chest pain seen in children is important and can lead to life-threatening situations. In our study, we aimed to evaluate the demographic, clinical and laboratory characteristics of children and adolescents with the complaint of chest pain that applied to the pediatric cardiology outpatient department.

Material and methods: This prospective studywas conducted at the Selcuk University Faculty of Medicine Department of Pediatric Cardiology between June 2017-June 2020. 446 patients between the ages of 6-18 were included into the studywho applied to the Division of Pediatric Cardiology with the complaint of chest pain. Complaints, personal andgenealogical histories and physical examination findings  of the patients were recorded and ECG and ECO examinations were performed to all patients. After anamnesis and physical examination cardiac enzyme measurements were performed in cases with suspected heart-related chest pain . Tele-cardiography was performed in the presence of abnormal history, family history, pathological physical examination and ECG findings suggesting cardiac pathology. Holter monitoring was performed in cases with chest pain accompanied by palpitations and suspected rhythm disturbances. Effort test was performed to patients with effort-related chest pain that could not be explained with other respiratory reasons and recorded into the file.

Results: During the study period,  244 (%54) of 446 patients who applied to our Pediatric Cardiology Outpatient Clinic with chest pain complaints were male and 202 (%46) were female. The most common age of chest pain was 13. The average age of the patients was 12.4 years in male patients and 12.6 years in female patients. %44,3  of male patients stated that chest pain occured most frequently with exercise, %40.1 female patients stated that chest pain appeared during rest. In both sexes, the pain was more acute.  90 (%36,9) of the  male patients and 92 (%45,5) of the female patients described the pain at the left side of the chest. In both sexes and most of the patients (%75,1) the pain was not spreading at all. It was observed that chest pain most frequently lasted between 1 and 5 minutes in %46,7 males and %45 in females. The number of admissions with acute pain was considerably low (%4). When the onset of chest pain was examined, it was observed that the complaints continued most frequently between 1 and 6 months, with a rate of %34,8 in male patients and %36,1 in female patients.Chronic chest pain was present in %20 of the patients. Symptoms that mostly accompanied with chest pain were ; shortness of breath and palpitations. Murmurs were present in 24 male patients (%9,8)  and 28 female patients (%13,9). On respiratory examination, 3 patients had  ral, 1 patient had wheezing, and 3 patients had decreased respiratory sounds. Arrhythmia was detected on ECG in 6 males (%2,5) and 2 females (%1). 2 patients had SVT, 3 patients had frequent VES, VT and 3 patients had Wolff Parkinson White syndrome. Apart from this, a total of 2 patients had conduction abnormality and 3 patients had abnormal Q and T wave changes.Telecardiography was performed to 72 patients and cardiomegaly was detected  only in one of them. Among the causes of chest pain, non-cardiac causes were found in 244 patients (%55). No etiology was detected in 153 patients (%34) and were considered idiopathic, and a cardiac cause was found in 49 patients (%11). When non-cardiac causes were examined in detail, %25  were related to the musculoskeletal system, %14 psychogenic causes,  %9 respiratory and %7 gastrointestinal causes.

Conclusion: In this study, the most common causes of chest pain were respectively  %34  idiopathic, %25 musculoskeletal system, %14 psychogenic, %11 heart related, %9 respiratory, %7 gastrointestinal. Most of these diseases could be diagnosed with detailed history and physical examination. However, heart-related chest pain in our study  was higher than the rate reported in the literature. This can be attributed to the fact that our clinic provides tertiary patient care. We think that after detailed and  further examination the rate of idiopathic chest pain will be lower over time, unlike the literature. We think that evaluation by pediatric cardiology in selected patients will enable the diagnosis of the underlying heart diseases.


KeyWords: Adolescent, Chest pain, Child, Etiology