Böbrek transplantasyonu sonrasında Il-2 sitokin gen profilinin incelenmesi
Investigation of Il-2 cytokine gene profile after kidney transplantation
Yazar: HATİCE İLAYHAN KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SOYÖZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK PEHLİVAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Gref reddi = Graft rejection ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Sitokinler = Cytokines ; İnterlökin 2 = Interleukin 2

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik Böbrek Yetmezliği (KBY) böbreğin işlevini kaybederek fonksiyonlarını yerine getirememesidir. Organ nakli ile tedavi edilmeye çalışılan KBY hastalarındaki en önemli sorun hastanın tedaviye verecekleri yanıtları önceden tahmin edememektir. Hastanın immün yanıtı, nakil sonrası böbrek durumunu belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Sitokinler, immün yanıtta rol alan hücrelerin aktivasyonlarına yön veren aracılardır. CD4+ T hücreleri antijen sunan hücreler (APC) tarafından uyarıldıktan sonra IL-2 sitokini salgılayarak yardımcı T hücre immün yanıtının oluşmasını sağlarlar. Bu immün yanıtın organ reddine neden olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada; nakil sonrası hastaların nakil öncesine göre IL-2 ekspresyon seviyesinin organ reddi ile olası ilişkisinin incelenmesi amaçlandı.

Yöntemler: KBY tanısı konulmuş 21 hastadan nakil öncesinde ve nakil sonrasında 6.ayda alınan periferik kan örneklerinden lenfosit hücreleri izole edildi. Lenfosit hücrelerinden manyetik hücre ayrımlama yöntemi ile CD4+T hücreleri ayrımlandı. Ayrımlanan bu hücrelerin saflık oranı akım sitometri yöntemi ile kontrol edildi. CD4+ T hücrelerinden total RNA izolasyonu sonrasında gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) yöntemi ile IL-2 ekspresyon seviyelerine bakıldı.

Bulgular: Rejeksiyon olmayan hastalar arasında, 12 hastada IL-2 ekspresyon seviyesinin azaldığı bu hastalardan örnek 3, 5 ve 15'teki azalışın istatiksel olarak anlamlı olduğu (p<0,05) görüldü. 5 hastada IL-2 ekspresyon seviyesinin arttığı gözlenirken örnek 18'de ki artışın anlamlı olduğu tepit edildi (p<0,05). Rejeksiyon görülen 3 hastada ise IL-2 ekspresyon seviyesi artış gösterdi, örnek 13 ve 21'de bu artışın istatiksel olarak anlamlı olduğu gözlendi (p<0,05).
 
Sonuç: Hasta özelinde değerlendirilme yapıldığında böbrek nakli sonrasında CD4+ T hücrelerinde IL-2 ekspresyon seviyeleri ile organ reddi arasında ilişki olabileceği düşünülmektedir. Hastaların klinik verileri ve uygulanan immün supresif tedavileri de gözönüne alınarak immün cevapta çok önemli rolleri olan sitokinlerin nakil sonrası değerlendirilmesinin önemli olacağı kanaatindeyiz. Hasta sayısının arttırılması ve sık aralıklarla örnek çalışılması ile daha anlamlı veriler elde edilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek yetmezliği, böbrek nakli, rejeksiyon, sitokin, IL-2

Abstract:
Introduction and purpose: Chronic Kidney Failure (CKF) is a disease that the kidney is not able to perform its functions. The most important problem in CKF patients is the unpredictability of the immune response after kidney transplant. The immune response of the patient is one of the most important factors determining post- transplant kidney status. Cytokines are mediators that direct the activation of cells involved in the immune response. After being stimulated by antigen presenting cells (APC), CD4+ T cells provide the T helper response by secreting IL-2 cytokines. This immunological response may cause organ rejection. In this study; it was aimed to investigate the possible association of IL-2 expression level with organ rejection after transplantation.

Methods: Lymphocyte cells were isolated from peripheral blood samples taken from 21 CKF diagnosed-patients prior to transplantation and post-transplantation at the 6th month. CD4+ T cells are separated from lymphocyte cells by magnetic cell sorting method. The purity of these cells was contolled by flow cytometry. After total RNA isolation from CD4+ T cells, IL-2 were examined by real-time polymerase chain reaction (RT-PCR) method.

Results: Among non-rejection patients, the level of IL-2 expression decreased in 12 patients. The decreases in samples 3, 5 and 15 were statistically significant (p<0.05). Increase in the level of IL-2 expression was observed in 5 patients, whereas the increase in sample 18 was significant (p<0.05). IL-2 expression level was also increased in the 3 patients who rejected the graft and this increase was statistically significant in the samples 13 and 21 (p<0.05).
 
Conclusion: When the patients were individually evaluated, it was observed that there might be a relationship between IL-2 expression levels in CD4 + T cells and rejection after kidney transplantation. The clinical data of the patients and the immunosuppressive therapies and post-transplant evaluation of cytokines which is important in the immune response should be considered. Increasing the number of samples at certain intervals may give more meaningful results.

Key words: Chronic renal failure, renal transplantation, rejection, cytokine, IL-2