Koroner bilgisayarlı tomografi anjiyografi çekilen hastalarda sistolik ve diyastolik fazlarda pulmoner arter çapının değişen kesit kalınlıklarında yapılan ölçümlerinde gözlemciler arası farklılığın belirlenmesi
Determination of interobserver differences in the measurements of pulmonary artery diameter in varying section thickness in systolic and diastolic phases in patients undergoing coronary computed tomography angiography
Yazar: YASİN SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. ORHAN MACİT ARIYÜREK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Diastol = Diastole ; Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Pulmoner arter = Pulmonary artery ; Sistol = Systole ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bilgisayarlı tomografide (BT) ölçülen pulmoner arter çapı (PAÇ) ile pulmoner arter basıncı arasında ilişki olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalarda rutin toraks BT tetkikinde PAÇ değerlendirilmesi yapıldığı görülmektedir. Bizim çalışmamızın hedeflerinden birisi koroner BT anjiyografi görüntülerinden kardiyak siklustaki en geniş ve en dar aksiyal PAÇ'yi ölçerek, çıkacak olası farklılığın klinik önemini göstermektir. Bu çalışmadaki diğer amaçlarımız ise farklı kesit kalınlığı kullanımının PAÇ ölçümünde farklılığa neden olup olmadığını göstermek ve PAÇ ölçümünün ölçüm yapan kişiler arasındaki uyumunu değerlendirmektir. PAÇ ölçümünün değişen kesit kalınlığı ve kişiler arası farklılığının saptanması amacıyla retrospektif olarak 160 hastaya ait koroner BT anjiyografi tetkiki sırasıyla 1 mm, 3 mm ve 5 mm kesit kalınlığında üç farklı radyoloji asistanı tarafından incelenmiştir. PAÇ'nin sistol ve diyastol fazlarındaki genişliğini saptamak amacıyla farklı 101 hastaya ait koroner BT anjiyografi tetkiki bir kardiyak siklus boyunca rekontrükte edilerek en geniş ve en dar PAÇ iki radyolog tarafından ölçülmüştür. Farklı kesit kalınlıklarında iki radyoloğun ölçümlerinde istatiktiksel anlamlılık (p<0,05) saptanmış olmakla birlikle aynı hasta için farklı kesit kalınlıklarında en fazla fark 0,5 mm'ye ulaşmaktadır. Bu durumun hasta yönetiminde klinik olarak anlamlı olmadığı görülmektedir. Radyologlar arasında her iki hasta grubunun ölçümünde de yüksek korelasyon bulunmuştur (ilk hasta grubunda 3 radyolog arsındaki sınıf içi korelasyon katsayısı %95, ikinci hasta grubunda 2 radyolog arsındaki korelasyon ise %99'dur). Sistol ve diyastolde PAÇ ölçümünde ise 101 hastada ortalama 3,5 mm (p<0,001) fark bulunmuştur. Günlük pratikte toraks BT'de mediasten değerlendirirken 5 mm'lik kesit kalınlığındaki görüntüler kullanılmaktadır. PAÇ ölçümünde 1 mm'lik kesitlerle karşılaştırıldığında klinik olarak anlamlı farklılığa neden olmadığından mevcut en ince kesit kalınlığındaki görüntüyü bu amaçla tekrardan değerlendirmeye gerek yoktur. PAÇ ölçümünde BT görüntülerini değerlendiren radyologlar arasındaki diğer çalışmalarla benzer şekilde yüksek uyum bulunması bu ölçümün farklı kişiler tarafından tekrarlanabilirliği açısından güven oluşturmaktadır. PAÇ'nin en geniş ve en dar olduğu sistol ve diyastol fazlarında ortaya çıkan farklılığın klinik yorumu etkileyecek derecede olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, pulmoner hipertansiyon, pulmoner arter
çapı

Abstract:
There are studies showing a correlation between pulmonary artery diameter (PAD) and pulmonary artery pressure on computed tomography (CT). In these studies, a thoracic CT examination was performed to evaluate PAD. One of the objectives of our study was to demonstrate the clinical significance of possible differences by measuring the widest and narrowest axial PAD in the cardiac cycle from coronary CT angiography images. Our other objectives in this study were to show whether the use of different cross-sectional thickness results in a difference in PAD measurement and determination of interobserver differences in the measurements of PAD. In order to determine the varying cross-sectional thickness and interobserver differences of the PAD measurement, coronary CT angiography examinations of 160 patients were examined retrospectively by three radiology assistants with a thickness of 1 mm, 3 mm and 5 mm, respectively. Also in order to determine the width of the PAD in the systole and diastole phases, selected 101 patients different from the previous ones who underwent coronary CT angiography and then their images was reconstructed during a cardiac cycle and was measured by the two radiology assistants widest and narrowest PAD. Although statistical significance (p <0,05) was found in the measurements of two radiologists at different cross-sectional thicknesses, the  maximum difference in the different slice thickness of the same patient is found 0.5 mm. This situation is not clinically significant in patient management. A high correlation was found between radiologists in the measurement of both groups of patients (in the first patient group, the intraclass correlation coefficient between 3 radiologists was 95%, and the correlation between 2 radiologists in the second patient group was 99%). On the other hand, the mean difference was found 3.5 mm (p <0.001) at PAD measurement in the systole and diastole phases in 101 patients.  In daily practice, 5 mm cross-sectional images are used when evaluating the mediastinum in thorax CT. Since there is no clinically significant difference in the PAD measurement compared to the 1 mm sections, it is not necessary to re-evaluate the thinnest slice thickness. A high degree of similarity with other studies among radiologists in PAD measurement is giving confidence in the reproducibility of this measurement by different persons. The differences in the systole and diastole phases, which were the widest and narrowest of the PAD, were found to be significant enough to affect the clinical interpretation.

Keywords: Computed tomography, pulmonary hypertension, pulmonary artery
diameter.