Emekli hakimlerin bakış açısıyla Türkiye'de yargı etiği
Judicial ethics in Turkey from the viewpoint of retired judges
Yazar: ESRA NUR TUĞAN
Danışman: PROF. DR. UĞUR ÖMÜRGÖNÜLŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Emeklilik = Retirement ; Etik = Ethics ; Hakimler = Judge ; Yargı = Judgment ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Türkiye'de pek çok meslek kolunun, kendilerine özgü mesleki etik davranış kuralları geliştirdiği bilinmektedir. Bununla birlikte, yargı etiği üzerine yapılan çalışmaların, yakın geçmişte başladığı ve yargısal etik davranış kurallarının ise yeni yeni oluşturulmaya başlandığı görülmektedir. Oysa ki, etik kuralların işlevinin en hayati olduğu alan kuşkusuz ki yargıdır. Zira adalet hizmetleri, tüm vatandaşları yakından ilgilendiren konuların başında geldiği gibi, etik ilke ve değerlerin egemen olmadığı bir yargılama sürecinin sonucunda adalete ulaşılması da mümkün değildir. Bu çalışmanın amacı da; hakimlerin yargı etiği konusundaki temel bilgilerini, etik algılarını ve yargı etiğine bakış açılarını ortaya koyabilmektir. Bu amaçla tasarlanan alan araştırmasında, Ankara'da yaşayan emekli hakimlerle yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara yöneltilen sorularla etik kavramı ve temel yasal düzenlemeler hakkında ne kadar bilgi sahibi olunduğu; yargıda en sık görülen ve en önemli sorunların neler olduğu; bu sorunların kaynaklarının neler olabileceği ve bunlara yönelik çözüm önerileri; yargıda etik değerlerin egemen kılınması adına kurumsal bir çaba olup olmadığı; hakimlerin yargısal etik davranış ilkeleri hakkındaki düşünceleri gibi konular tartışılmıştır. Araştırma aracılığıyla katılımcılardan pek çok görüş ve öneri alınmasının yanı sıra, araştırmayla elde edilen verilerin analizi sonucunda çok sayıda bulguya ulaşılmış ve bazı bulguların öne çıktığı görülmüştür. Özellikle yargı bağımsızlığının fazlaca zedelenmiş olduğu ve bir an önce bağımsızlığın tekrar sağlanması gerektiği konusunda katılımcıların hemfikir olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonunda ise, literatürdeki bilgilerden de yararlanılarak yargıda etik değerlerin egemen olduğu bir sistem kurulabilmesi adına bazı tespit ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
It is well known that several professions developed spesific professional codes of conducts in Turkey. On the other hand, studies on judicial ethics in Turkey are rather recent and judicial code of conducts have still being constituted. However, judiciary is the area where the function of ethical rules are the most vital. Yet, the justice service stays at the top of the list in which all citizens are closely corcerned. It is impossible to reach justice, unless ethical principles and values dominate the judicial process. This study aims to find out the fundamental information level, perceptions and viewpoints of judges on judicial ethics. For this purpose, a field study is designed and in-depth interviews are conducted in person with retired judges in Ankara. The information level of judges on ethical concepts and fundamental legislative regulations, most frequent and most important problems in judiciary, the sources of these problems and solution suggestions for those problems, whether there is an institutional effort to make ethical values dominant, and the opinions of judges on the principles on judicial conduct are discussed via the adressed questions. This study provided an opportunity to understand the opinions and to derive suggestions of judges. Besides, some findings became prominent among several others via the analyses of the collected data. Especially, participants agreed on that judicial independence is severely damaged and needs to be reassured as soon as possible. Lastly, with also help of the findings of previous studies, some implications and suggestions have been made to build a judicial system in which ethical values are dominant.