Fonksiyonel konstipasyonu olan çocuk hastalarda 0-2 yaştaki etiyolojik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of etiological factors in children with functional constipation at 0-2 years old
Yazar: NURGÜL BALDEMİR
Danışman: PROF. DR. NECATİ BALAMTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Kabızlık = Constipation ; Çocuklar = Children ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Amaç: Konstipasyon, çocukluk çağında sık görülen gastrointestinal bozukluklardan biridir ve genel pediatri poliklinik başvurularının %3'ünü, çocuk gastroenteroloji poliklinik başvurularının ise yaklaşık %30'unu oluşturur. Bir yaş ve üzeri sağlıklı çocuklarda, konstipasyon vakalarının %95'i fonksiyoneldir. Bu çalışmanın amacı, fonksiyonel konstipasyonu olan çocuk hastalarda 0-2 yaştaki etiyolojik faktörlerin belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntem: Ekim 2016 – Haziran 2021 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji Polikliniği'ne konstipasyon şikayeti ile başvuran ve fonksiyonel konstipasyon tanısı alan, 0-18 yaş arası 530 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri, cinsiyet, tanı yaşı, konstipasyon şikayeti ile poliklinik başvuru sayısı, doğum haftası, doğum kilosu, doğum şekli, 0-2 yaşta anne sütü alımı ve anne sütü alım süresi, inek sütü alımı, inek sütü protein allerjisi öyküsü, ilk 6 ay formül mama alımı, tamamlayıcı beslenmeye geçiş zamanı, tamamlayıcı beslenmede verilen besin içeriği, tamamlayıcı beslenme döneminde gluten içeren besinlerin verilme zamanı, probiyotik kullanımı, oral demir preparatı kullanımı ve oral demir preparatı kullanım süresi, D vitamini kullanımı ve D vitamini kullanım süresi ile rotavirüs aşısı uygulanıp uygulanmadığı retrospektif olarak incelendi.

Bulgular: Fonksiyonel konstipasyonu olan çocukların %52,6'sı(n=279) kız cinsiyetti. Hastaların %56,2'si(n=298) ilk 24 ayda, fonksiyonel konstipasyon tanısı almıştı. %77,7'sinin(n=412) doğum haftası 38-42 hafta(term), %52,5'i(n=278) sezaryen doğumdu. %87,9'unun(n=466) doğum ağırlığı; 2500-4000 gram aralığındaydı. %96,8'i(n=513) anne sütü almıştı, %64,2'si(n=340) 13 ile 24 ay süreyle anne sütü almıştı. İlk 2 yaşta inek sütü alım oranı %52,3(n=277)'tü. Hastaların %3,2'sinde(n=17) inek sütü protein allerjisi öyküsü mevcuttu. İlk 6 ayda formül mama alan hasta yüzdesi %45,7(n=242) idi. Tamamlayıcı beslenmeye 6.ayda başlanan hasta yüzdesi %61,1(n=324)'di. Hastaların %36,2'si(n=192) tamamlayıcı beslenmeye yoğurt ile başlamıştı. İlk 2 yaşta, oral demir preparatı kullanım oranı %78,9(n=418), D vitamini kullanım oranı %87,5(n=464), probiyotik kullanım oranı %26,2(n=139) idi. Rotavirüs aşısı uygulanan hasta yüzdesi %12,8(n=68)'di. 0-2 yaşta fonksiyonel konstipasyon tanısı alan hastalar ile 2 yaşından sonra tanı alanlar arasında D vitamini kullanım süresi(p=0,04), probiyotik kullanımı(p<0,001), sezeryan doğum(p<0,001), ilk 6 ayda formül mama alımı(p=0,014) ve poliklinik başvuru sayıları(p<0,001) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı.
            
Sonuç: Fonksiyonel konstipasyonun kız cinsiyette, sezeryan ile term doğanlarda ve doğum ağırlığı 2500-4000 gr olanlarda, daha sık olduğu görüldü. Fonksiyonel konstipasyonu olanlarda 0-2 yaşta anne sütü ve inek sütü alımının, oral demir preparatı ve D vitamini kullanım oranının yüksek olduğu, probiyotik kullanım oranının düşük olduğu görüldü. İlk 6 ay formül mama alanlarda, 0-2 yaşta fonksiyonel konstipasyon daha sık görüldü. Fonksiyonel konstipasyonun etiyolojisini daha ayrıntılı değerlendirebilmek için risk faktörlerini inceleyen çok merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.









Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel, konstipasyon, çocuk
Yazar Adı: Dr. Nurgül BALDEMİR
Danışman: Prof. Dr. Necati BALAMTEKİN

Abstract:
Objective: Constipation is one of the most common gastrointestinal disorders in childhood and constitutes 3% of general pediatric clinical applications and approximately 30% of pediatric gastroenterology outpatient clinic applications. In healthy children aged one year and older, 95%  of constipation cases are functional. In this study, it was aimed to determine the etiological factors in the first two years of age in pediatric patients with functional constipation.

Materials and Methods: Between October 2016 and June 2021, 530 patients aged 0-18 years, who applied to the Gulhane Training and Research Hospital, Pediatric Gastroenterology Outpatient Clinic with the complaint of constipation and diagnosed with functional constipation, were included in the study. Sociodemographic characteristics of the patients, gender, age of diagnosis, number of applications to the outpatient clinic with complaints of constipation, week of birth, birth weight, mode of delivery, breast milk intake and duration of breastfeeding at 0-2 years of age, cow's milk intake, cow's milk protein allergy history, first 6 months of formula food intake, time to switch to complementary feeding, nutrient content in complementary feeding, time to give gluten-containing foods during the complementary feeding period, probiotic use, oral iron use and oral iron use period, vitamin D use and vitamin D use period, and whether he had the rotavirus vaccine were retrospectively analyzed. 

Results: 52,6%(n=279) of the children with functional constipation were girls. 56,2% of the patients(n=298) were diagnosed with functional constipation in the first 24 months. The delivery week of 77.7% (n=412) of the patients was 38-42 weeks (term), 52.5% (n=278) of the patients were cesarean section. The birth weight of 87.9% (n=466) of the patients was between 2500-4000 grams. 96,8%(n=513) were breastfed, 64,2% (n=340) were breastfed for 13 to 24 months. Cow's milk intake rate in the first 2 years was 52,3%(n=277). There was a history of cow's milk protein allergy in 3,2%(n=17) of the patients. The percentage of patients who received formula in the first 6 months was 45,7%(n=242). The percentage of patients who started complementary feeding at 6 months was 61,1%(n=324). 36,2% (n=192) of the patients started complementary feeding with yogurt. In the first 2 years, the rate of oral iron preparation use was 78,9% (n=418), the rate of vitamin D use was 87,5% (n=464), and the rate of probiotic use was 26,2%(n=139). The percentage of patients who received rotavirus vaccine was 12,8%(n=68). Between the patients diagnosed with functional constipation at the age of 0-2 and those diagnosed after the age of 2; statistical analysis in terms of duration of vitamin D use (p=0.04), probiotic use (p<0.001), cesarean delivery (p<0.001), formula intake in the first 6 months (p=0.014) and outpatient admissions (p<0.001) significant difference was found.

Conclusion: It was observed that functional constipation was more common in female gender, in term babies born by cesarean section and with a birth weight of 2500-4000 g. It was observed that the rate of consumption of breast milk and cow's milk, oral iron preparation and vitamin D use was high, and the rate of probiotic use was low in those with functional constipation. Functional constipation was more common at 0-2 years of age in those who received formula for the first 6 months. In order to investigate the etiology of functional constipation in more detail; multicenter, prospective, randomized controlled studies are needed.










Key Words: Functional, constipation, child  
Author: Nurgül BALDEMİR, M.D.
Counselor: Necati BALAMTEKİN, M.D. Prof.