Sağlık çalışanları arasında COVİD-19 aşı kararsızlığının analizi ve ilaç dışı müdehalelerin etkisi: Bir karma yöntem araştırması
Uptake of COVID-19 vaccines among healthcare workers and the impact of non-pharmaceutical interventions: A mixed methods study
Yazar: BAHAR MADRAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BEŞER ; PROF. DR. MEHMET ÖNDER ERGÖNÜL
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Genel Bilgiler 
COVİD-19 pandemisinde sağlık çalışanlarının aşılanmaları bulaş riskinin yüksek olması, sağlık personelinin toplum için rol model oluşturması, dolayısıyla toplumun aşılanma oranlarını etkilemeleri açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı pandemi döneminde aşı kararsızlığı yaşayan sağlık çalışanlarının kararsızlık nedenlerini belirlemek, aşılanma oranlarının artırılması için uygulamaya alınmış üç farklı müdahalenin etkisini değerlendirmektir. 

Yöntem 
Araştırma sırasında karma araştırma yöntemi kullanılmış olup sırasıyla kantitatif ve kalitatif araştırma basamakları uygulanmıştır. Kantitatif araştırma yöntemi sırasında COVİD-19 aşısını yaptırmış ve yaptırmamış sağlık çalışanlarının sosyo-demografik özellikleri, "Aşı Karşıtlık Ölçeği" ve "Pandemide Aşı Tereddüt Ölçeği" yanıtları toplandı, aşılanma oranlarını artırmak için uygulanan üç farklı müdahalenin etkisi değerlendirildi. Kalitatif yöntemin uygulanma aşamasında aşı olmada kararsızlık yaşayan sağlık çalışanları ile derinlemesine bireysel görüşmeler yapıldı. Görüşmeler sırasında kullanılan yarı-yapılandırılmış görüşme sorularına rehberlik etmesi için Sağlık İnanç Modeli kullanıldı. 

Bulgular  
Erkek sağlık çalışanlarının aşı kararsızlık oranı kadınlara oranla (6%'ya karşın 3.6%, p=0.009), destek sağlık çalışanlarının aşılanma oranı diğer sağlık profesyonellerine oranla (10%'a karşın 5-1%, p<0.001) daha yüksek hesaplandı. Sağlık çalışanları arasında en yaygın aşı kararsızlık nedenleri; şüphecilik, çelişkili ifadeler, korku, öz güven, baskı hissetme, medya etkisi ve inat olarak belirlenmiştir. Etkisi izlenen ilk müdahalenin ardından aşı kararsızlığı yaşayan sağlık çalışanlarının %83.33'ü COVİD-19 aşılarını yaptırırken (130/156), ikinci ve üçüncü müdahalelerin ardından %8.3'ü (13/156) aşılandı. Sağlık çalışanları arasındaki COVİD-19 aşılanma oranı 95.5'dan %99.67'ye (3927/3940) çıkarıldı. 

Sonuç
Aşılanma oranı yüksek (%95.5) sağlık çalışanları arasında bile, aşısız personele yönelik başlatılan zorunlu PCR uygulaması oldukça etkindir. Zorunlu PCR testi, grup eğitimi, güncel verilerin düzenli olarak aktarılması gibi çok yönlü girişimler COVİD-19 aşılanma oranının artırılmasını destekleyecektir.

Abstract:
Background
During the COVID-19 pandemic, vaccination of healthcare workers (HCWs) has a critical role, because of their high-risk exposure, being a role model, and affecting to rate of vaccination rate in society. The aim of this study to investigate the vaccine hesitancy and the role of some different study nudging for unvaccinated HCWs.
Methods
We conducted a mixed-methods study, the quantitative and qualitative steps were applied in succession. In the quantitative phase the basic sociodemographic details were compared between vaccinated and unvaccinated HCWs, the responses of "The Vaccine Hesitancy Scale" and "The Vaccine Hesitancy Scale in Pandemics" were collected and the effect of three different nudging's were evaluated. In the qualitative phase, in-depth interviews were performed to investigate the vaccine-hesitancy among HCWs. The Health Belief Model was used to guide the in-depth interview questions.  
Results 
The rate of vaccine-hesitancy was higher among males than females (6% vs 3.6%, p=0.009) and staff in ancillary workers than in other health professions (10% vs 5-1%, p<0.001). At the end of in-depth interviews (n=13), the most common vaccine-hesitancy determinants were conflicting explanations about vaccines, suspicion, fear, self-confidence, feeling the pressure, the media effect, and obstinacy. After the first nudging, 83.33% (130/156) vaccine hesitant HCWs were vaccinated and 8.3% (13/156) after the second and third nudging's. Finally, the rate of COVID-19 vaccination was raised from 95.5% to 99.67 % (3927/3940) in two hospitals. 
Conclusions
The initial vaccination rate was high (95.5%), however obligatory PCR testing for unvaccinated HCWs was highly effective. Our multi-dimensional efforts such as obligatory testing, group seminars, and dissemination of updated information were helpful to raise the rate of COVID-19 vaccination.