Çevresel, ekolojik ve eko-okuryazarlığına dönük bütünleyici-interdisipliner bir değerlendirme
An integrative and interdisciplinary assessment of environmental, ecological and eco-literacy
Yazar: DÜNDAR KERÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞİRİN DEMİR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğa = Nature ; Eko-okuryazarlık = Ecoliteracy ; Ekoloji okuryazarlığı = Ecological literacy ; Pedagoji = Pedagogy ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy

Özet:
Çevresel okuryazarlık, ekolojik okuryazarlık ve eko-okuryazarlığını bütünleyici-interdisipliner bir yaklaşım ile ele almayı hedefleyen bu çalışma, söz konusu okuryazarlıkların eğitim-öğretim ortamlarında yeterince benimsenmediği ile ilgili bir problem durumunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde benimsenen amaç ve çalışmanın dokusuna uyarlanan metodoloji, eğitim-öğretim ortamları içerisinde yukarıda ifade edilen okuryazarlıkların geliştirilmesine yönelik karma, kuramsal, kavramsal, belgesel ve nitel bir düzlemde tamamlayıcı ve disiplinlerarası bir değerlendirmeye dayalı birtakım yöntemsel postulatlar oluşturularak, söz konusu postulatlar bağlamında öngörülebilecek bir takım kapsayıcı yaklaşımlar ile bu anlamda ele alınabilecek söz konusu okuryazarlıkların geliştirilmesine katkıda bulunmaya dönük çeşitli kuramsal ve kavramsal önerme ve yaklaşımların ortaya konulmasıdır. Aynı şekilde, bu kuramsal çerçeve içerisinde ileri sürülen önerme ve yaklaşımlarla uyumlu bir biçimde çalışmanın gerek yöntemi gerekse amacı, literatürde ilgili konulardaki bilgi, bulgu ve belgelerden elde edilen sistemik verilere dayalı yapılan değerlendirmelerden esinlenerek sürdürülebilir bir toplumun inşa edilmesine katkıda bulunmak ve fenomenolojik metodolojiye ilişkin bir eleştirel söylem analizini (critical discourse analysis) ortaya koyabilmeyi de hedefleyerek sürdürülebilir bir kalkınmaya aracılık edebilmek maksadıyla mevcut ve gelecek nesiller için bu konuda sağlam bir teorik çerçeveyi oluşturmanın yanı sıra, yukarıda belirtilen okuryazarlıkların eğitim ortamlarında geliştirilerek yaygınlaştırılması düzleminde toplumsal bir farkındalık oluşturmaya dönük kavramsal ve kuramsal bir metodoloji bağlamında çeşitli postulat ve değerlendirmeler ortaya koymaktır. Araştırma metodolojisinin bir parçası olarak literatürdeki karmaşık, ayırıcı ve hatalı kavramsallaştırmaların aksine çevresel okuryazarlık, ekolojik okuryazarlık ve eko-okuryazarlığı kavramları arasında zoraki ve belirgin ayrımlar yapmadan başka bir deyişle, söz konusu kavramları ayrı çerçeveler içerisinde ele almadan onları daha çok ortak bir bağlam içerisinde değerlendirmeye dönük entegre bir yaklaşım ya da metodolojiyi çalışmanın seyri içerisinde benimsenmesiyle çeşitli durumlara uyarlanabileceği düşünülmüştür. Bu temel argümanlarla yürütülen çalışma ile; öğrencilerin doğal ortamlarda, pedagojik anlamda olgunlaşıp gelişmelerinin yanı sıra bu ortamların, öğrencilerin başta işbirlikçi öğrenme becerileri de dahil olmak üzere, duygusal okuryazarlık ve empati kurma becerileri, ödev ve sorumluluk duyguları, ahlaksal ve manevi okuryazarlık becerilerinin de gelişmesine yardımcı olabileceği ayrıca, söz konusu pedagojik postulatlar içerisinde olgunlaşıp gelişen bireylerin sadece yukarıda sözü edilen alanlar düzleminde değil, aynı zamanda doğal bilimler, matematik, güzel sanatlar, dil ve edebiyat gibi farklı alanlarda da gelişim gösterebilecekleri sonuçlarına varılmıştır.

Abstract:
This study, which aims to conduct investigations about environmental literacy, ecological literacy and eco-literacy with an integrative-interdisciplinary approach, reveals a problem statement related to the fact that the above mentioned literacies are not sufficiently adopted in educational environments. The purpose adopted in the realization of this study and the methodology adapted to the texture of the study have been designed to create a number of methodical postulates based on a complementary and interdisciplinary evaluation on a mixed, theoretical, conceptual, documentary and qualitative level for the development of the above-mentioned literacies in education-teaching environments. An other overemphasized aim in conducting this study is to present various theoretical and conceptual propositions and approaches to contribute to the development of the aforementioned literacies to be considered within the context of integrative and inclusive approaches. In the same way, both the method and the purpose of the study in accordance with the propositions and approaches put forward in this theoretical framework, were postulated for contributing to the construction of a sustainable society and creating a critical discourse analysis through an additional methodology considered to be phenomenological, inspired by the evaluations made based on the systemic data obtained from findings and documents on the relevant subjects in the literature. In the context of a conceptual and theoretical methodology aimed at raising social awareness in order to develop and disseminate the above-mentioned literacies in educational environments, as well as to create a solid theoretical framework for current and future generations in order to contribute to a sustainable development by aiming to put forward a critical discourse analysis. putting forward various postulates and evaluations. The was contextualized within the framework contrary to the complex, dichatomic, discriminatory and faulty conceptualizations in the literature as part of the research methodology, without making forced and redundant distinctions between the concepts of environmental literacy, ecological literacy and eco-literacy, in other words, to evaluate the concepts in a common context rather than considering them in separate frameworks. It was thought that by adopting an integrated approach or methodology in the course of the study, it could be adapted to various situations. In addition to the pedagogical well-being and physical, intellectual development of students in natural environments, these pedagogical postulates can also help students develop emotional literacy and empathy skills, sense of duty and responsibility, moral and spiritual literacy skills, especially collaborative learning skills. It has been concluded that individuals who mature and develop within the scope of the study can develop not only in the fields mentioned above, but also in different fields such as natural sciences, mathematics, fine arts, language and literature.