Pankreatik lezyonların endoskopik ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme bulgularının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of endoscopic ultrasonography, computed tomography and magnetic resonance imaging findings of pancreatic lesions
Yazar: SEHER HEKİMSOY
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR TABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda pankreatik lezyonu olan hastalarda kullanılan görüntüleme yöntemlerini değerlendirmek; Endoskopik Ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi, Manyetik Rezonans Görüntüleme bulgularının korelasyonunu retrospektif analiz etmek ve EUS ile elde edilen görüntülemeleri vakaların patoloji sonuçlarıyla uyumunu incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Nisan 2021- Nisan 2022 tarihleri arasında pankreatik lezyon nedeniyle EUS yapılan 76 hasta dahil edilmiştir. Hastaların BT raporları veya MRG raporları, EUS raporları, patoloji raporları retrospektif değerlendirilmiştir ve saptanan lezyonun boyutu, yerleşim yeri, morfolojik özellikleri (karakteri, pankreatik kanal dilatasyonu, lenfadenopati varlığı) karşılaştırılmıştır. Ayrıca laboratuvar tetkiklerinden serum amilaz, lipaz, CEA, CA 19-9 düzeyleri retrospektif analiz edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya toplamda 76 hasta dahil edilmiştir. Hastaların %44,7'si (n=34) kadın, %55,3'ü (n=42) erkektir. Yaşları 23 ile 91 arasında değişmekte olup, ortalama 59,93±14,03 yıldır. Lezyonların %46,0'sı (n=35) baş bölgesinde olup baş bölgesinde lezyon olan olgularda malignite oranının yüksek olması dikkat çekici düzeydedir. EUS ile saptanan lezyonların ortalama boyutları 28,91±19,98 mm'dir ve %42,1'i (n=32) 2 cm'den küçük, %57,9'u (n=44) 2 cm'den büyüktür. EUS' taki lezyonların %82,9'u (n=63) kistik, %17,1'i (n=13) solid yapıdadır. Radyolojide saptanan lezyonların ortalama boyutları 33,77±22,22 mm'dir ve %35,5'i (n=22) 2 cm'den küçük, %64,5'i (n=40) 2 cm'den büyüktür. Radyolojideki lezyonların %90,3'ü (n=56) kistik, %9,7'si (n=6) solid yapıdadır. Lezyon boyutu bakımından EUS ve Radyoloji sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış olup (p<0,01) EUS ile 2 cm'den küçük lezyonları saptama oranı Radyoloji ile saptama oranından yüksek bulunmuştur. Ayrıca EUS ile saptanan ortalama lezyon boyutu ile malignite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır ( p<0,05).  Lezyon karakteri bakımından EUS ve Radyoloji sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış olup (p<0,01); EUS ile solid yapıdaki lezyonları saptama oranı Radyoloji ile saptama oranından yüksek bulunmuştur. EUS ile saptanan solid lezyon karakteri ile malignite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). EUS ile Radyolojik görüntülemelerin malign- benign ayırımında sensitiviteleri eşit, EUS' un radyolojik görüntülemeye göre spesifisitesi daha yüksek, EUS' un tanısal doğruluk oranı da daha yüksektir. Pankreatik kanalda dilatasyon varlığının malignite açısından anlamlı olduğu gösterilmiştir (p<0,01). Serum CA 19-9 düzeyleri ile malignite arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,01). Mortalite ile patoloji sonucu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,01).
Sonuç: Endoskopik ultrasonografi Radyolojik görüntülemelerle kıyaslandığında küçük boyutlu lezyonları saptamada, malignite açısından belirleyici solid lezyon karakterini, pankreatik kanal dilatasyonunu göstermede daha etkin bir yöntemdir. Ancak pankreatik lezyon teşhis ve takibinde EUS ile Radyolojik görüntülemeleri korele kullanmak önemlidir. Pankreatik lezyonu bulunan hastalarda serum CA 19-9 düzeylerine bakılması neoplastik lezyon ayırımında yardımcı olabilir.
Anahtar kelimeler: Pankreatik lezyon, Endoskopik Ultrasonografi, Bilgisayarlı Tomografi, Manyetik Rezonans Görüntüleme

Abstract:
Objective: Our study aimed to evaluate the imaging methods used in patients with a pancreatic lesion, to retrospectively analyze the correlation of Endoscopic Ultrasonography, Computed Tomography, and Magnetic Resonance Imaging findings, and to investigate the consistency between the imaging obtained by using EUS and pathological results of the patients.
Materials and Methods: Seventy-six patients undergoing EUS due to pancreatic lesions between April 2021 and April 2022 were included in the study.
CT scan reports or MRI scan reports, EUS reports, and pathology reports of patients were evaluated retrospectively, and the size, location, and morphological features (characteristics, pancreatic duct dilation, presence of lymphadenopathy) were compared. Additionally, serum amylase, lipase, CEA, and CA 19-9 levels among laboratory tests were analyzed.
Results: A total of 76 patients were included in the study. Forty-four point seven percent (n=34) of patients were females and 55.3% (n=42) of them were males. The ages ranged between 23 and 91 years. The mean age was 59.93±14.03 years old. Forty-six percent (n=35) of lesions were in the head region. The higher rate of malignancy in patients with lesions in the head region was remarkable. The average size of lesions determined by using EUS was 28.91±19.98 mm. Forty-two percent (n=32) of them were less than 2 cm and 57.9% (n=44) of them were greater than 2 cm. Eighty-two-point nine percent (n=63) of lesions determined by using EUS were in a cystic structure and 17.1% (n=13) of them were in a solid structure.The average size of lesions determined by using radiological imaging examination was 33.77±22.22 mm. Thirty-five point five percent (n=22) of them were less than 2 cm and 64.5% (n=40) of them were greater than 2 cm. Ninety point three percent (n=56) of lesions determined by using radiological imaging examination were in a cystic structure and 9.7% (n=6) of them were in a solid structure. There was a statistically significant difference between EUS and radiological imaging examination results regarding lesion size (p<0.01). The detection rate of lesions less than 2 cm by using EUS was higher than that of lesions less than 2 cm by using radiological imaging examination. Additionally, a statistically significant relationship was determined between the average lesion size determined by using EUS and malignancy (p<0.05). There was a statistically significant difference between EUS and radiological imaging examination results regarding the lesion characteristics (p<0.01). The detection rate of lesions in a solid structure by using EUS was found to be higher than the detection rate of lesions in a solid structure by using radiological imaging examination. A statistically significant relationship was determined between the lesion characteristics determined by using EUS and malignancy (p<0.05). The sensitivities of EUS and radiological imaging examinations in the discrimination of malignant and benign were equal; the specificity of EUS was higher than radiological imaging examinations, and the diagnostic accuracy rate of EUS was also higher. The presence of dilation in the pancreatic duct was shown to be significant regarding malignancy (p<0.01). A significant relationship was determined between serum CA 19-9 levels and malignancy (p<0.01). A significant relationship was determined between mortality and pathology results (p<0.01).
Conclusion: Compared to radiological imaging, endoscopic ultrasonography is a more efficient method to detect small lesions, demonstrating the solid lesion characteristics determinative regarding malignancy and pancreatic duct dilation. However, using EUS and radiological imaging in correlation is important for diagnosing and following upon the pancreatic lesion. Looking at serum CA 19-9 levels in patients with pancreatic lesions can be helpful in the discrimination of neoplastic lesions.
Keywords: Pancreatic lesion, Endoscopic Ultrasonography, Computed Tomography, Magnetic Resonance Imaging