Değişen madde fonksiyonlarının SIBTEST, Mantel Haenszel, lojistik regresyon ve Madde Tepki Kuramı yöntemleriyle incelenmesi
Differential item functioning analysis using SIBTEST, Mantel Haenszel, logistic regression and item Response Theory Methods
Yazar: ZAFER ÇEPNİ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KELECİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: ALES = Academic Personnel and Postgraduate Education Entrance Exam ; Değişen madde fonksiyonu = Differential item function ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; SIBTEST yöntemi = SIBTEST method ; Sınav = Examination ; Sınav yöntemleri = Examination methods ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı Sayısal Yetenek testlerinde cinsiyete ve adayların mezun olduğu/olacağı bölüme göre değişen madde fonksiyonu (DMF) ve değişen madde grubu fonksiyonu (DMGF) analizleri yürütülmüştür. DMF analizleri Mantel Haenszel, lojistik regresyon, SIBTEST, Madde Tepki Kuramı-Olabilirlik Oranı ve BILOG-MG DMF Algoritması yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir. DMGF analizleri için SIBTEST yöntemi kullanılmıştır.Çalışmanın veri setleri, sınavın 2008 Sonbahar uygulamasından elde edilmiştir. Cinsiyete göre DMF analizlerinde Sayısal 1 Testi'nde üç maddenin erkek öğrenciler lehine, dört maddenin ise kız öğrenciler lehine işlediği görülmüştür. Sayısal 2 Testinde ise bir madde erkek öğrenciler lehine işlerken, üç madde kız öğrenciler lehine işlemiştir. Bölüme göre DMF analizleri için öğrencilerin mezun oldukları bölümler sayısal, sözel ve eşit ağırlık olmak üzere üç gruba toplanmıştır. Bölüme göre DMF analizlerinde Sayısal 1 Testi'nde en belirgin farkların Sayısal-Sözel bölümler kıyaslamasında ortaya çıktığı görülmüştür. Beş madde sayısal bölüm öğrencileri lehine işlerken, dört madde sözel bölüm öğrencileri lehine işlemiştir. Sayısal 2 Testi'nde üç maddenin sayısal bölüm öğrencileri lehine DMF gösterdiği görülmüştür.DMF gösteren maddelerin farklı gruplar için farklı işlemelerinin nedenleri uzman kanıları yardımıyla incelenmiştir. Genel olarak, rutin algoritmik işlemlerle çözülen, cebirsel ifadelerle soyut olarak verilen maddeler kız öğrenciler lehine işlerken, gerçek hayat durumlarının verildiği kelime problemlerinin erkek öğrenciler lehine işlediği görülmüştür. Sayısal 1 Testi'nde yer alan bir maddenin ikinci derece denklem çözümü bilgisi gerektirmesi nedeniyle ve Sayısal 2 Testi'nde yer alan bir maddenin fizik dersi konu alanı içinde geçmesi nedeniyle sayısal alan öğrencileri lehine işlemiş olabileceği sonucuna varılmıştır.DMGF analizleri sonuçlarına göre, işlem madde grubu her iki test için de kız öğrenciler lehine işlerken, kelime problemleri madde grubu her iki test için de erkek öğrenciler lehine işlemiştir. Bölüm kıyaslamalarında işlem ve geometri madde grubu her iki test için de sayısal alan öğrencileri lehine işlemiştir. Sayısal 1 Testi'nde sayı deneme madde grubunun ise sözel alanlardan öğrenciler lehine işlediği görülmüştür.

Abstract:
In this study, differential item functioning (DIF) and differential bundle functioning (DBF) analyses of the Academic Staff and Postgraduate Education Entrance Examination Quantitative ability tests were carried out. Mantel Haenszel, logistic regression, SIBTEST, Item Response Theory-Likelihood Ratio and BILOG-MG DIF Algorithm methods were used for DIF analyses. SIBTEST was the method used for DBF analyses.Data setS for the study has been obtained from the Fall 2008 application of the examination. Gender DIF analyses showed that, three items in the Quantitative 1 Test favored male students, where four items favored females. In the Quantitative 2 Test, one item showed DIF favoring males and three items favored females. For branch based DIF analyses, undergraduate programs were combined into three categories: quantitative, equal weight and verbal. Branch based DIF analyses of Quantitative 1 Test showed that the most potent differences were between quantitative and verbal branch groups. Five items showed DIF favoring quantitative branches and four items favored verbal branches. In the Quantitative 2 Test, three items showed DIF in favor of quantitative branches.In order to investigate the sources of DIF specialist opinions were consulted. In general, the items which could be solved using routine algorithmic operations and which are presented in the algebraic, abstract format showed DIF in favor of females. The real life word problems favored males. It was concluded that, one item in the Quantitative 1 Test may have favored quantitative branches because it required the skills to solve quadratic equations. Another item in the Quantitative 2 Test was in the content area of physics courses. This may have caused that item to show DIF in favor of quantitative branches.According to DBF analyses, operations item group favored females and word problems item group favored males for both tests. Branch comparisons revealed that operations and geometry item group favored quantitative branches for both tests. In the Quantitative 1 Test, the group of items that could also be solved by trying numbers favored verbal branches.