İnflamatuar artritlerde kraniyoservikal bileşke tutulumunun bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme ile retrospektif incelenmesi
The retrospective study of craniocervical junction involvement in inflammatory arthritis by using computer tomography and magnetic resonance imaging
Yazar: FATMA YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. UMUT KALYONCU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Artrit = Arthritis ; Atlas kemiği = Atlas ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Bu çalışmanın amacı inflamatuar artrit tanılı hastaların kraniyoservikal bileşke tutulumlarını incelemektir. Çalışmaya 2010-2020 yıllarında Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Romatoloji Bilim Dalı'nda herhangi bir sebeple servikal vertebra BT ve/veya MR görüntülemesi yapılmış olan 204 RA, 200 AS ve 55 PsA tanılı olmak üzere toplam 459 hasta dahil edilmiştir.164/459(%35,7) hastada kraniyoservikal bileşke tutulumu saptanmıştır. Bu hastaların 101/204'ü (%49,5) RA, 53/200'ü (%26,5) AS, 10/55'i (%18,2) PsA hastasıydı. RA hastalarında herhangi bir tutulum ve odontoid proses patolojileri AS ve PsA grubundan daha sık görüldü (p<0,001). RA hastalarının 69'unda (%33,8) odontoid proses patolojileri, 24'ünde (%11,8) VS, 23'ünde (%12,4) atlanto-aksiyal eklem patolojileri, 17'sinde (%8,3) AAS, 12'sinde (%5,9) SAS, 6'sında (%3,2) atlanto-oksipital eklem patolojileri vardı. Romatoid artrit hastalarında kraniyoservikal tutulum ile ilişkili faktörlerin araştırılması için yapılan çok değişkenli analizde tanı yaşı, hastalık süresi, C-reaktif protein bağımsız olarak ilişkili bulundu. Kraniyoservikal bileşke tutulumu olan 101 hastanın 8'inde (%7,9) spinal kord basısı vardı. AS hastalarında en sık görülen 2 tutulum tipi 24/200'ünde (%12) saptanan odontoid proses patolojileri ile 20/200'ünde (%10,0) saptanan VS oldu. Tutulum saptanan hastaların çoğunun cinsiyeti erkekti (p=0,029). Kraniyoservikal bileşke tutulumu olan 53 hastanın yalnız birinde (%1,9) spinal kord basısı vardı. PsA tanılı 6 hastada (%10,9) VS, 2'şer hastada (%3,6) AAS, odontoid proses tutulumu ve atlantoaksiyel eklem tutulumu saptandı. Başta RA olmak üzere AS ve PsA'da kraniyoservikal bileşke tutulumu önemli bir hasta grubunda ortaya çıkmaktadır. Klinik olarak gözden kaçma potansiyeli olan bu bölgenin daha dikkatli değerlendirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study to examine the craniocervical involvement of patients with inflammatory arthritis. A total of 459 patients; 204 of these patients were RA, 200 were AS and 55 were PsA patients, who underwent CT and /or MRI of the cervical vertebra for any reason in the Hacettepe University Department of Internal Medicine, Division of Rheumatology between 2010-2020, were included in the study. Craniocervical junction involvement was detected in 164/459 (35.7%) patients. 101/204 (49.5%) of these patients were RA, 53/200 (26.5%) were AS, 10/55 (18.2%) were PsA patients. Any type of the involvement and odontoid process pathologies were more common in RA patients than in the AS and PsA groups (p <0.001). There were odontoid process pathologies in 69 (33.8%), VS in 24 (11.8%), atlanto-axial joint pathologies in 23 (12.4%), AAS in 17 (8.3%), SAS in 12 (5.9%), atlanto-occipital joint pathologies in 6 (3.2%) RA patients. In multivariate analysis performed to investigate the factors associated with craniocervical involvement in rheumatoid arthritis patients, age of diagnosis, duration of disease, and C-reactive protein were found to be independently related. 8/101 (7.9%) patients with craniocervical junction involvement had spinal cord compression. Odontoid process pathologies were detected in 24 (12%) and VS was detected in 20 out of (10.0%) 200 patients. Most of the patients with the involvement were male (p = 0.029). Only one (1.9%) out of 53 patients with craniocervical junction involvement had spinal cord compression. There were 6 PsA patients with VS, 2 patients with AAS, 2 patients with odontoid process pathologies. Craniocervical junction involvement occurs in large group of inflammatory artritis patients, especially with RA. This area, which has the potential to be overlooked clinically, needs to be evaluated more carefully.