Bezelye anter kültüründe genotip ve  büyüme düzenleyicilerinin haploid bitki rejenerasyonuna etkileri
Effects of genotype and plant growth regulators on the haploid plant regeneration from anthers of field pea
Yazar: BINAI OTHMAN AHMED AHMED
Danışman: PROF. DR. RÜŞTÜ HATİPOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, iki farklı oksin çeşidinin (2,4-D, Picloram) farklı konsantrasyonları ( 1m/l ve 2 mg/l) ile kombine edilen  bir sitokinin olan  BAP'ın farklı  konsantrasyonlarını (0, 0.25, 0.5 ve 1 mg/l), B5 ortamı vitaminlerini, 20 g/l sakkaroz, 20 g/l maltoz, 500 mg/l glutamin, 20 ml/l  Hindistan cevizi sütü ve 6 g/l agar içeren MS  besi ortamlarında kültüre alınan 5 Bezelye (Pisum sativum L.) çeşidinin anterlerinden haploid bitki elde etme olanakları araştırılmıştır.  
 	Araştırma sonuçları, BAP konsantrasyonunun  anter reaksiyon oranını istatistiksel olarak önemli derecede etkilediğini ve 0.25 mg/l BAP konsantrasyonunun anterlerden kallus ve/veya embriyoid oluşumu için optimum olduğunu göstermiştir. Genotip, oksin çeşidi ve konsantrasyonları  anter reaksiyon oranını önemli derecede etkilememiştir.  Araştırmada, tüm uygulamaların ortalaması olarak saptanan anter reaksiyon oranı % 3.9 olmuştur.  İncelenen 5 bezelye çeşidi arasında, Burdur çeşidi % 6.6'lık anter reaksiyon oranı ile anterleri en yüksek reaksiyon gösteren çeşit olmuştur. Tekirdağ çeşidi ise % 2.4'lük anter reaksiyon oranı ile incelenen çeşitler arasında en düşük anter reaksiyon oranı gösteren çeşit olmuştur. Anterlerden oluşan kallus ve embriyoidler rejenerasyon ortamında bitki oluşturmamıştır. Araştırma sonuçlarından, ümitvar görülen Burdur ve Carina çeşitleri ile yürütülecek yeni araştırmalarda anterlere kültür öncesi farklı stres uygulamaları ve farklı rejenerenerasyon ortamı kombinasyonlarının test edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır , 

Anahtar Kelimeler : Bezelye, Anter kültürü, Genotip, Oksin tipi, BAP, Konsantrasyon

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the possibility of the obtaining  haploid plants from the anthers of five field  pea (Pisum sativum L.) cultivars cultured on the mediums containing MS minerals+B5 vitamins+20 g/l saccarose+20 g/l maltose+ 500 mg/l glutamine+ 20 ml/l coconut water+6 g/l agar  and combinations of different concentrations (1 mg/l or 2 mg/l) of two different auxins (2,4-D and Picloram) and different concentrations ( 0, 0.25, 0.5 or 1 mg/l) of BAP. 
The results of the study showed that concentration of the BAP significantly affected the reaction rate of the anthers and 0.25 mg/l concentration of the BAP was optimal for the optimum anter reaction rate. Anther reaction rate was not statistically significant influenced by genotype,   auxine type and concentration. In the experiment, averaged value of the anther reaction rate was determined as 3.9 %. Among the field pea cultivars tested, anthers of the cultivar Burdur showed highest anter reaction rate (6.6 %) while anthers of the cultivar Tekirdag showed the lowest anter reaction rate (2.4 %).  The calli and embryoids from the anthers of the field pea cultivars tested did not regenerate any plant. 
From the results of the study, it was concluded that further research on the effects of the different stress treatments and different regeneration mediums  must be conducted with the cultivars Burdur and Carina being most responsive cultivars in the study 
 
Keywords: Pea, Anther culture, Genotype, Auxine type, BAP, Concentration