Bazı liken metabolitlerin biyolojik aktiviteleri
Biological activities of some lichen metabolites
Yazar: KADER ÇETİN ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ GÜLÇİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu tezde bazı likenlerin sekonder metaboliti olan usnik asit, vulpinik asit ve psoromik asitin insan eritrositi hCA-I ve hCA-II ile asetilkolin esteraz ve bütirilkolin esteraz enzimleri üzerine inhibisyon etkileri in vitro olarak araştırıldı. İnsan eritrositinden Sepharose-4B-L-tirozin afinite kolon kromatografisi ile elde edilen hCA-I ve hCA-II izoenzimlerinin saflığını belirlemek amacıyla SDS-PAGE yapıldı ve tek bant gözlendi. Bileşiklerin hCA-I ve hCA-II izoenzimleri ile asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz enzimleri üzerine inhibisyon etkileri esteraz aktivite yöntemiyle araştırıldı ve her bir madde için IC50 ve Ki değerleri hesaplandı. Usnik asitin IC50 ve Ki değerleri hCA-I, hCA-II, asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz için sırasıyla 2,675, 2,133; 6,728, 5,900; 1,273, 0,239; 3,397, 1,425 nM; vulpinik asitin IC50 ve Ki değerleri hCA-I, hCA-II, asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz enzimleri için sırasıyla 2,566, 1,246; 7,000, 4,560; 0,958, 0,227; 3,766, 1,302 nM; psoromik asitin IC50 ve Ki değerleri hCA-I, hCA-II, asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz için sırasıyla 4,985, 2,833; 11,550, 14,230; 0,742, 0,122; 3,315, 2,079 nM olarak hesaplandı. Çalışmada usnik asit, vulpinik asit ve psoromik asitin antioksidan aktiviteleri ve radikal giderme kapasiteleri değerlendirildi. Bu amaçla FRAP metodu, Fe3+-Fe2+ indirgeme kapasitesi, kuprak metodu ile kuprik iyonları (Cu2+) indirgeme kapasitesi, DPPH· giderme, ABTS∙+ giderme, DMPD∙+ giderme ve süperoksit anyon radikalini (O2∙-) giderme aktiviteleri bipiridil reaktifi ile ferröz iyonları (Fe2+) şelatlama aktivitesi çalışıldı. Çalışmada ayrıca standart antioksidanlar BHA, BHT, troloks ve α-tokoferol referans madde olarak kullanıldı.

Abstract:
In this thesis, in vitro inhibitory effects of usnic acid, vulpinic acid and psoromic acid which are secondary metabolite of the some lichens were investigated on the human erythrocyte hCA-I and hCA-II, acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase enzymes. SDS-PAGE was performed to determine the purity of hCA-I and hCA-II isoenzymes obtained by Sepharose-4B-L-tyrosine affinity column chromatography from human erythrocytes and single band was observed. The inhibitory effects of the compounds on hCA-I and hCA-II isoenzymes, the acetylcholineesterase and butyrylcholineesterase enzymes were investigated by the esterase activity method and IC50 and Ki values were calculated for each substance. The IC50 and Ki values of Usnic acid were calculated for hCA-I, hCA-II, acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase respectively as 2.675, 2.133; 6.728, 5.900; 1.273, 0.239; 3.397, 1.425 nM; The IC50 and Ki values of Vulpinic acid were calculated for hCA-I, hCA-II, acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase respectively as 2.566, 1.246; 7.000, 4.560; 0.958, 0.227; 3.766, 1.302 nM; The IC50 and Ki values of Psoromic acid were calculated for hCA-I, hCA-II, acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase respectively as 4.985, 2.833; 11.550, 14.230; 0.742, 0.122; 3.315, 2.079 nM. In the study antioxidant and radical elimination capacities of usnic acid, vulpinic acid and psoromic acid were evaluated. For this purpose, the FRAP method, Fe3+-Fe2+ reduction capacity, cupric ions (Cu2+) reduction capacity by cuprac method, DPPH· removal, ABTS∙+ removal, DMPD∙+ removal and superoxide anion radical (O2∙-) removal activities and and ferrous ions (Fe2+)  chelating activity by bipyridyl reactifie were measured by was studied. In the study standard antioxidants BHA, BHT, trolox and α-tocopherol were also used as reference substances.