Laparoskopik sleeve gastrektomi yönteminin nutrisyonel parametreler üzerine etkisi
Nutritional deficiencies after laparoscopic sleeve gastrectomy
Yazar: ELİF ÇOLAKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEDA SANCAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Gastrektomi = Gastrectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery

Özet:
AMAÇ:
Obezite tedavisinde son dönemlerde en çok tercih edilen cerrahi yaklaşım laparoskopik sleeve gastrektomidir (LSG). Literatürde işlem sonrasında gelişebilecek nutrisyonel eksiklikler ile ilgili yapılmış çalışmalar ise yöntemin malabsorptif kabul edilmemesinden dolayı çok azdır. Çalışmamızda bu işlem uygulanmış hastaların yıllık takiplerindeki nutrisyonel parametrelerini değerlendirmeyi, operasyon öncesi değerleri ile karşılaştırarak eksiklik oranlarındaki değişikliklerin farkında olmayı ve yine takiplerdeki sözel bildirileri üzerinden aldıkları replasman tedavilerinin yeterliliğini gösterebilmeyi amaçladık.

GEREÇ VE YÖNTEM:
SBÜ Fatih Sultan Mehmet SUAM'da obezite nedeniyle Haziran 2012-Haziran 2019 tarihleri arasında LSG uygulanan 740 hastanın dosyası retrospektif olarak tarandı. Operasyon sonrası 1 yılını tamamlamış ve operasyon öncesi nutrisyonel parametreleri çalışılmış olan 338 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların genel cerrahi ile endokrinoloji ve metabolizma polikliniklerinde yapılan rutin 1. yıl, 3. yıl, 4. yıl, 5. ve 6. yıl kontrollerinde istenen serum demir, ferritin, folik asit, vitamin B12 düzeyleri ve tam kandaki hemoglobin değerleri eksiklik açısından değerlendirildi, sonuçlar operasyon öncesi ile karşılaştırılarak eksikliği olan hasta prevalanslarındaki değişiklikler saptandı ve yine kontrollerinde elde edilen bilgilerle nutrisyonel destek amaçlı kullandıkları preparatlar ve kilo kayıpları değerlendirildi.

BULGULAR:
Çalışmaya dahil edilen 338 hastanın %83'ü kadındı, ortalama BKİ 46,87±6,17 kg/m2 idi. Bazalde hastaların %19,16 ferritin (depo demir) eksikliği(<15 ng/ml), %43,11 ferritin (depo demir) eksikliği (<30 ng/ml), %37,62'sinde serum demir eksikliği, %18,64'ünde vitamin B12 eksikliği ve %4,14'ünde folik asit eksikliği mevcuttu. Bu eksiklik prevalansları 6 yıl boyunca bazale göre karşılaştırıldığında ferritin eksikliğinde her iki değer içinde istatistiksel olarak anlamlı artış (p<0,001) gözlemlenirken vitamin B12 eksikliğinde ise istatistiksel anlamlı azalma (p<0,05) olduğu görüldü. 

SONUÇ:
Çalışmamızda yüksek oranda replasman kullanımına rağmen ferritin eksikliği prevalansında postoperatif yıllarda belirgin artış olduğu görüldü. Bu artış ön planda oral demir tedavisinin yetersizliğini veya tedaviye uyumsuzluğu düşündürse de operasyon öncesi yüksek orandaki eksiklik ve premenapozal kadın hasta populasyonun fazlalığı da artışta etkendir. Vitamin B12 eksikliği oranında azalma saptamamıza ve folik asit eksikliği oranında değişiklikbulmamıza rağmen LSG nutrisyonel eksiklik açısından bir risk faktörüdür ve bu eksikliklerin önüne geçebilmek olası komplikasyonlarını önlemek amaçlı hastalar uzun dönem takip edilmeli, replasman tedavileri bireyselleştirmelidir.

Anahtar Kelimeler:Obezite, Laparoskopik Sleeve Gastrektomi, Nutrisyonel Eksiklikler

Abstract:
AIM:
Nowadays one of the most popular surgical method for treatment of obesity is laparoscopic sleeve gastrectomy (LSG). Although it is well known as a non malabsorptif method, it is possible that this surgery also can cause nutritional deficiencies. Because of the lack of longer term findings, we aim to search the prevalance of patients with nutritional deficiency changes from the beginning in every post-operative year by using annual visits and pre-operative laboratory datas of these patients who underwent of this surgery. Also we asked the patients about their suplement uses for nutritional deficiencies in every visit and statistical valued to find that whether is it enough or better to prevent deficiencies than earlier results.

METHOD:
We retrospectively searched patient files who underwent LSG at SBÜ Fatih Sultan Mehmet SUAM between June 2012 and June 2019and choosed the 338 patients who has been operated at least a year ago and had preoperative nutritional datas. Checked their iron, ferritin, folate, vitamin B12 and hemoglobin results during annual visits for six years at General Surgery and Diabetes and Endocrinology clinics after surgery and compared with the preoperative results. Also checked supplement compliance and weight loss in every visit via their verbal declaration.

RESULTS:
A total of 338 patients (%83 women), with a baseline BMI 46,87±6,17 kg/m2 were included. Preoperatively ferritin level for <15ng/ml was less than normal in %19,16 and for <30ng/ml in %43,11 of the patients, iron, vitamin B12 and folate deficiencies were exist in %37,62, %18,64 and %4,14 of the patients, respectively. We compared this prevalances with postoperative datas and found that ferritin deficiency was significantly higher from the start (p<0,001), conversely vitamin B12 deficiency was significantly lower (p<0,05). 

CONCLUSION:
Despite the high rate of supplemantation in our study we found that ferritin deficiency was significantly higher from the start. This increase was maybe caused by the insufficiency of the oral supplements but high rate of preoperative ferritin deficiency and premenopausal female population were also effective in the increase. Although we found a decrease in vitamin B12 deficiency rate and a negligible change in folic acid deficiency rate, LSG is still a risk factor for nutritional deficiency and patients should be followed up long term and deficiency treatmentshould be tailored.

Key Words:Obesite, Laparoscopic Sleeve Gastrectomy, Nutritional Deficiency