Mevlânâ'nın Mesnevî'sinde aile
Family in Mevlana's Mesnevi
Yazar: ŞEYMA DADAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZEKİ AYDIN
Selçuk Üniversitesi / Mevlana Araştırmaları Enstitüsü / Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Mevlâna ve Mevlevilik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
"Mevlânâ'nın Mesnevî'sinde Aile" başlıklı bu araştırma Selçuk Üniversitesi Mevlâna Araştırmaları Enstitüsü Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Bilim Dalı'nda yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır. 
Bu çalışma, kuramsal bir çalışmadır. Çalışmada alan yazın taraması ile veriler toplanmış, analiz edilmiş, tasnif edilmiş, örnekleriyle sunularak yorumlanmıştır. 
Çalışmada, önce aile, evlilik ve çocuk eğitimiyle ilgili kaynaklar taranmış, aile ve çocuk eğitiminin konu ve başlıkları belirlenmiş; konuyla ilgili görüşler özet olarak ortaya konulmuştur. Daha sonra, Mevlânâ'nın Mesnevî'si taranmış; aile ile ilgili yazdığı metinler belirlenmiş, bunlar tasnif edilmiş, yorumlanmış, mesajları açıklanmıştır. Tezde, sadece Mesnevî'den yararlanılmamış, Mevlânâ'nın diğer eserlerine de bakılmış, onun eser ve görüşleriyle ilgili yapılmış çalışmalar gözden geçirilmiştir. Bunları yapabilmek ve konunun kuramsal temellerini belirlemek için aile, evlilik ve çocuk eğitimiyle ilgili çalışmalardan da yararlanılmıştır.
Giriş bölümünde araştırmanın problemi, amaç ve yöntemi sınırlılıkları üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde Mevlânâ'nın aile ve evlilik konusuna geçmeden önce aile kavramına dair tanımlar, İslam'da ve Batı kültüründe aileye verilen önem ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Bunun dışında evliliği etkileyen faktörler, evlilik şekilleri, evlilik doyumu, evlilikte tarafların rol beklentileri, evlilikte eşlerin ailelerin rolü gibi kavramlara açıklamalı olarak yer verilmiştir. Ayrıca gerekli izin dâhilinde evlilik olgunluğu ölçeğine de yer verilmiştir. İkinci bölümde Mevlânâ'nın düşünce yapısına göre aile, evlilik, evlilikte şükretmeyi bilmek, empati, duygusal farkındalığın evliliğe etkisi, evlilikte farkındalık gibi olumlu diğer duyguların evliliğe faydası, çocuk eğitimi, çocuk eğitiminde adalet gibi değerler üzerinden açıklanmıştır. Bu değerlerden hareketle Mesnevî'den hikâyeler ve bu hikâyelerden çıkarılabilecek sonuçlara yer verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Mevlânâ, Mesnevî, Mevlânâ'da aile, Mevlânâ'da evlilik

Abstract:
This research titled 'Family in Mevlânâ's Mesnevî's' was prepared as a master's thesis at Selçuk University, Institute of Mevlâna Studies, Department of Mevlâna and Mevlevi Studies, Department of Mevlâna and Mevlevi Studies. 
This study is a theoretical study. In the study, data were collected through literature review, analysed, classified, presented with examples and interpreted. 
In the study, firstly, the sources related to family, marriage and child education were scanned, the subjects and titles of family and child education were determined and the opinions on the subject were summarised. Then, Mevlânâ's Masnavi was scanned; the texts he wrote about the family were identified, they were classified, interpreted and their messages were explained. In the thesis, not only the Masnavi was used, but also Mevlânâ's other works were examined and the studies on his works and views were reviewed. In order to do these and to determine the theoretical foundations of the subject, studies on family, marriage and child education were also utilised.
In the introduction section, the problem, aim and method of the research are emphasised. In the first chapter, before moving on to Mevlânâ's family and marriage, definitions of the concept of family, the importance given to the family in Islam and Western culture and comparisons were made. Apart from this, concepts such as factors affecting marriage, forms of marriage, marital satisfaction, role expectations of the parties in marriage, the role of the spouses' families in marriage are explained. In addition, the marriage maturity scale was also included within the necessary permission. In the second chapter, according to Mevlânâ's thought structure, family, marriage, knowing to be grateful in marriage, empathy, the effect of emotional awareness on marriage, the benefit of other positive emotions such as awareness in marriage, child education, justice in child education were explained through values such as. Based on these values, stories from Masnavi and the conclusions that can be drawn from these stories are given. 
Keywords: Mevlana, Masnavi, family in Mevlana, marriage in Mevlana