Parion antik kenti Roma dönemi terrakotta figürinleri (2004-2013)
Terracotta figurines of parion ancient city in Roman period (2004-2013)
Yazar: HASAN KASAPOĞLU
Danışman: PROF. DR. CEVAT BAŞARAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik şehirler = Antique cities ; Aphrodite kültü = Cult of Aphrodite ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Figür = Figure ; Figürün = Figurine ; Hermes = Hermes ; Keramik = Ceramic ; Parion = Parion ; Pişmiş toprak = Terracotta

Özet:
"Parion Antik Kenti Terrakotta Figürinleri" başlıklı bu çalışma Parion Antik Kenti'nde 2005-2013 yılları arasında gerçekleştirilen kazı çalışmalarında ve kentin Güney Nekropolisi'nde 2004 yılında Çanakkale Arkeoloji Müzesi tarafından gerçekleştirilen kurtarma kazısında ele geçen pişmiş toprak figürinlerden oluşmaktadır. Bazıları tam, bazıları ise parça olan 410 figürin Roma Dönemi içerisinde MÖ 1. yüzyılın sonları ile MS 3. yüzyıl ortaları aralığna tarihlenen örneklerden oluşmaktadır.
Çok çeşitli bir tipolojiye sahip olan Parion figürinleri Tanrısal - Mitolojik ve Dinsel İçerikli Figürinler, İnsan Figürinleri, Hayvan Figürinleri ve Diğer Figürinler olmak 4 ana başlık altında ele alınmıştır. Bu 4 ana başlık altında ele alınan figürinler, tiplerine göre çok sayıda alt başlıklara ayrılarak gruplandırılmıştır. Alt başlıklardaki aynı gruba ait çok sayıda figürinin hemen hemen aynı betimlemeye ve ölçülere sahip olması, antik kentte olası bir yerel üretimin varlığına işaret etmektedir. Roma Dönemi'ne tarihlenen bu figürinler hem antik kentteki kültlerin ortaya konmasına yardımcı olmakta, hem de antik kentin bu dönemdeki zenginliğini gözler önüne sermektedir.
Çalışmaya konu eserlerin büyük bir çoğunluğunun antik kentin Güney Nekropolisi'nde açılan mezarlardan ele geçmiş olmaları ve bu mezarların kontekstlerinde bulunan çok sayıdaki seramik ve cam eserler ile sikkeler sayesinde net olarak tarihlendirilmeleri mümkün olmuştur. Eserlerle ilgili bu net tarihlendirmeler sayesinde, Parion pişmiş toprak figürinlerinin ele alındığı bu çalışma, özellikle Batı Anadolu'daki birçok merkezden ele geçen Roma Dönemi pişmiş toprak figürinlerinin tarihlendirilmesi için önemli bir kaynak olma niteliğine sahip olacaktır. Çünkü çalışma esnasında taranan birçok yayında, çalışmamızda ele alınan ve ele geçtiği kontekst ile Roma Dönemi'ne tarihlenen bazı eserlerin yaklaşık 300 – 500 yıl daha öncesine tarihlendirilmiş oldukları görülmüştür. Stilistik ve tipolojik açıdan elde edilen sonuçların yanı sıra, çalışmaya konu sağlam ve bütün olarak ele geçen eserlerin hemen hemen yarısında belirlenen usta ya da atölye işareti-ismi olabilecek yazıt-monogramlar da, özellikle Batı Anadolu figürin üretimi ile ilgili önemli ipuçları ve yeni veriler elde edilmesine imkân sağlamıştır.



Anahtar Kelimeler: Parion, Terrakotta, Pişmiş Toprak, Figürin, Roma Dönemi.

Abstract:
This study titled of "Terracotta Figurines from Ancient Parion" consist of terracotta figurines that uncovered in excavations of ancient Parion 2005-2013 between and the city's Southern Necropolis in 2004 by Canakkale Archaeological Museum carried out by rescue excavations. Some full, some parts of the figurine or figurines approximately 410 large majority of the piece is dated from late 1th Century BC  to 3th Century AD within the Roman period. 
Parion figurines which has a wide variety typology are discussed under five main titles as that Religious Content - Divine - Mythological Figurines, Human Figurines, Animal Figurines and Other Figurines. The figurines are grouped according to types are divided into numerous sub-headings. In particular, a large majority of these figurines dating to the Roman period reveal the ancient city while helping the cult, as well as the richness of the ancient city reveals in this period.
The majority of figurines in the study exactly are dated thanks for uncovered from burial context. Terracotta figurines in this study will be an important source of terracotta figurines dating to Roman period recovered from several centers in western Anatolia. Because realized that some of figurines dating to Roman Period and studying in our working dating to three-five century earlier in some working. As well as stylistic an typological results signature of coroplates or wokshop reveals that Western Anatolia figurines important clues related to the production and to obtain new data have allowed.



Key Words: Parion, Terracotta, Figurines, Roman Period.