3. ve 4. sınıf fen bilimleri ders kitaplarındaki soruların yenilenmiş bloom taksonomisi bilişsel süreç boyutuna göre incelenmesi
Examination of questions in 3rd and 4th grade science textbooks according to the cognitive process dimension of the revised bloom taxonomy
Yazar: BEREN KIŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FUAT SERKAN SAY
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel alan taksonomisi = Cognitive domain taxonomy ; Bloom taksonomisi = Bloom taxonomy ; Ders kitapları = Textbooks ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Sorular = Questions ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Eğitimde ölçme ve değerlendirme aşamasında kullanılan sorular, öğrencinin zihinsel düzeyine uygunluğu ve üst düzey zihinsel becerilerinin ölçülmesi açısından, önemli bir yer tutar. Bu durumda ölçme ve değerlendirmede kullanılan soruların en iyi şekilde analiz edilmesi gerekir.
Bu araştırma, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında 2020-2021 yılında okutulan, 3. ve 4. sınıf Fen Bilimleri ders kitaplarında yer alan, bölüm sonu ve ünite sonu ölçme ve değerlendirme çalışmalarındaki soruların, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi' nden yararlanarak, Taksonomi' nin bilişsel alan basamaklarına göre dağılımlarını ve öğrencilerin üst düzey zihinsel becerilerinin gelişimine katkı sağlayıp sağlamadığını tespit etmeyi amaçlamıştır. Toplam 519 soru Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel süreç boyutuna göre sınıflandırılmıştır.
Araştırmanın verileri, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan, doküman analizi yöntemiyle elde edilmiştir. İncelenen soruların sınıflandırılması Anderson ve çalışma arkadaşlarının 2001 yılında yazdıkları ve Durmuş Ali Özçelik tarafından 2010 yılında Türkçe'ye çevirilmiş olan "A Taxonomy for Learning, Teaching, and Asessing" kitabındaki ölçütlere ve bu alandaki uzmanların çalışmaları göz önüne alınarak oluşturulan tabloya göre yapılmıştır. Elde edilen bulguların yüzdeleri alınarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Bulgular sonucunda adı geçen kitaplarda alt düzey bilişsel alan basamaklarında yer alan soruların sayıca fazla olduğu, üst düzey bilişsel alan basamaklarında yer alan soruların sayısının ise az olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The questions used in the measurement and evaluation phase in education have an important place in terms of compliance with the mental level of the student and measuring their high-level mental skills. In this case, the questions used in measurement and evaluation should be analyzed in the best way.
This research is based on the Revised Bloom Taxonomy of the questions at the ends of the sections and of the units in the 3rd and 4th grade Science textbooks, which are taught in the state schools affiliated to the Ministry of National Education in 2020-2021. We aimed to determine the distribution of these questions according to field steps and whether they contribute to the development of high-level mental skills of students. A total of 519 questions were classified according to the cognitive process dimension of the Revised Bloom Taxonomy.
The data of the research were obtained by document analysis method, which is one of the qualitative research methods. The classification of the questions examined was made according to the criteria in the book entitled "A Taxonomy for Learning, Teaching, and Asessing" written by Anderson and colleagues in 2001 and translated into Turkish by Durmuş Ali Özçelik in 2010, and the table created by taking into account the studies of experts in this field. The obtained findings were evaluated by taking their percentages. As a result of the findings, it was determined that the number of questions in the lower-level cognitive domain steps in the aforementioned books was high, and the number of questions in the higher-level cognitive domain steps was low.