Satranç öğretim programının okul öncesi öğrencilerin problem çözme becerilerine etkisi
The effect of chess teaching program on preschool students' problem solving skills
Yazar: NİSANUR ÜLGER
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YAKAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Satranç = Chess ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmada satranç öğretim programının okul öncesi öğrencilerinin problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma desen türlerinden açımlayıcı desen kullanılmıştır. İlk olarak yarı deneysel desendeki nicel araştırma gerçekleştirilmiş, sonrasında buradan elde edilen sonuçlar nitel verilerle açıklanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 Eğitim- Öğretim yılında Kahramanmaraş Göksun ilçesinde okul öncesi öğrenim gören öğrenciler, çalışma grubunu ise evren içerisinden uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 12'si deney ve 12'si kontrol grubunda olmak üzere 24 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubu öğrencilerine Okul Öncesi Satranç Öğretim Programına (2019) uygun olarak 36 saatlik bir satranç programı uygulanmış, kontrol grubuna ise ek bir uygulama yapılmamıştır. Veri toplamak için Oğuz ve Köksal-Akyol (2015) tarafından geliştirilen "Problem Çözme Becerisi Ölçeği (PÇBÖ)" kullanılmıştır. PÇBÖ, gruplara sene başında ön test, satranç öğretimi sonrasında son test, satranç öğretiminden bir ay sonra kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22 programı kullanılmıştır. Ön test-son test sıra farklarını ve deney grubunun ön test-kalıcılık testi, son test-kalıcılık testi sıra farklarını incelemek için Wilcoxon testleri, ön testleri sabit tutarak son test kazanımlarını ve değişkenlerin son testler üzerindeki etkilerini incelemek için ise ANCOVA (Quade) testleri yapılmıştır. Analizlerde grupların ön testlerinin anlamlı olarak farklılaşmadığı, son testlerinin ise deney grubu lehine farklılaştığı görülmüştür. Deney grubunun problem çözme becerisi kazanımları kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur. Satranç öğretiminden bir ay sonrasında deney grubuna uygulanan kalıcılık testinin ön test ve son testlere göre olumlu yönde anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Deney grubunun ön testleri kontrol edildiğinde son test puanları cinsiyet, yaş grubu (ay) ve teknoloji ile geçirilen süreye göre anlamlı bir farklılık göstermiş ancak anne ve baba eğitim durumuna göre farklılık göstermemiştir. Araştırmada okul öncesi dönemde satranç öğretiminin problem çözme becerileri üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin satranç oynarken eğlendikleri ve heyecanlandıkları; satranç taşlarını karıştırma, kurallara alışma, tehlikeleri gözden kaçırma gibi sorunlara çözümler buldukları gözlenmiştir.

Abstract:
This research aims to examine the effects of the chess program on the problem solving skills of preschool students. In the research, the explanatory design which, is one of the mixed methods was used. Firstly, quantitative research was conducted in the semi-experimental design, and then the results obtained from here were explained with qualitative data. The study group consists of 24 students selected by convenient sampling method from the universe. A 36- hour chess program was applied to the students in the experimental group. The "Problem Solving Skill Scale (PÇBÖ)" was used to collect data. The scale was applied to the groups at the beginning of the year as pre- test, as a post- test after chess teaching, and as a retention test one month after chess teaching. SPSS 22 program was used for the analysis. Test scores were compared by using Wilcoxon Signed Ranks and ANCOVA (Quade) tests. The pre- test scores of the groups did not differ significantly while the post-test scores were differed in favor of the experimental group. The problem solving skill gains of the experimental group were significantly higher than the control group. The permanence test showed a significant positive difference according to the pre- test and post- test scores. When the pre- test scores of the experimental group were controlled, the post-test scores showed a significant difference according to gender, age group (months), time spent time technology. However, there was no significant difference according to the education level of the parents. It was concluded that chess teaching in the preschool period had a positive effects on the problem solving skills. In addition, it was observed that the students had fun and excited while playing chess and found solutions to problems such as confusing chess pieces, getting used to the rules and overlooking the dangers.