Farklı azot kaynakları ve azot dozlarının bazı sıcak iklim çim bitkilerinin bitki gelişimi ve çim kalitesi üzerine etkileri
Effects of different nitrogen sources and nitrogen doses on plant growing and turf quality of some warm season turfgrass
Yazar: SEVAL KAÇAR
Danışman: PROF. DR. UĞUR BİLGİLİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma farklı azot kaynaklarının ve azot dozlarının bazı sıcak iklim çim bitkilerinin [Japon çim otu (Zoysia japonica cv. Zenit) ve kıyı yalancı darısı (Paspalum vaginatum cv. Seaspray] bitki gelişimi ve çim kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde bulunan çim bitkileri deneme alanında, 2022 yılı Mayıs-Ekim ayları arasında 6 ay boyunca sürdürülmüştür. Deneme; tesadüf blokları deneme deseninde bölünen bölünmüş parseller düzenine göre 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemede üç faktör yer almakta olup, birinci faktör çim türleri, ikinci faktör azot kaynakları [kimyasal gübre (%26'lık amonyum nitrat) ve solucan gübresi (Asgup %1,5 N)] ve üçüncü faktör ise azot dozları (0.0 ve 5.0 g/m2)'dır.
Deneme sonuçlarına göre sıcak iklim çim türleri arasında çim renk ve kalite değerleri bakımından çoğu gözlemde istatistiki anlamda bir farklılık bulunmamıştır. Çim türlerine ait kuru ot verilerinden sadece Eylül ayı önemsiz bulunmuş, diğer 3 ölçüm istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Azot kaynakları arasında çim renk değerleri bakımından Temmuz ayı gözlemi, kalite değerleri bakımından ise Eylül gözlemi hariç tüm renk ve kalite gözlemleri istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Kuru ot verileri ise tüm ölçümlerde istatistiki olarak önemli çıkmıştır. Amonyum nitrat solucan gübresine göre renk, kalite ve kuru ot değerleri üzerine önemli etkilerde bulunmuştur. Solucan gübresi, kimyasal gübre kadar üstün performans göstermese de renk ve kalite gözlemlerinden bazılarında kabul edilebilir renk ve kalite sınırı olan 6 değerinin üzerinde performans göstermiştir. 
Azot dozları arasında ise tüm ölçüm ve gözlemler arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur. 5.0 g/m2 N dozu; renk, kalite ve kuru ot değerleri üzerine kontrol (0.0 g/m2 N) parsellerine göre daha iyi sonuçlar vermiştir.

Abstract:
This study was carried out to determination of the effects of different nitrogen sources and nitrogen doses on plant growth and turf quality of some warm season turf plants [zoysia (Zoysia japonica Steud cv. Zenit) and seashore paspalum (Paspalum vaginatum cv. Seaspray] in Bursa Uludağ University Faculty of Agriculture Agricultural Research and Application Center for 6 months between May and October 2022. The experimental design was a split-split plot with turfgrass species as a main plot, nitrogen sources as the sub plots and nitrogen doses as the sub sub plots with 3 replications. There are three factors in the experiment, the first factor is turfgrass species, the second factor is nitrogen sources [chemical fertilizer (%26 ammonium nitrate) and vermicompost (Asgup %1.5 N)] and the third factor is nitrogen doses (0.0 and 5.0 g/m2). 
According to the trial results, there was no statistical difference in most observations in terms of turf color and quality values among turfgrass species. Among the clipping yield of turfgrass species, only September was found to be insignificant, and the other 3 measurements were found to be statistically significant. Among the nitrogen sources, all color and quality observations were found to be statistically significant except the July observation in terms of turfgrass color values and the September observation in terms of quality values. Clipping yield was statistically significant in all measurements. Among the nitrogen doses, the differences between all measurements and observations were found to be significant. There were no significant differences between the warm climate turfgrass species in the experiment in terms of measurements and observations. Ammonium nitrate, one of the nitrogen sources, had significant effects on color, quality and clipping yield compared to vermicompost. Although vermicompost did not perform as well as chemical fertilizers, it performed above the acceptable color and quality limit of 6 in some of the color and quality observations. Dose of 5.0 g/m2 N; that gave better results on color, quality and dry matter values than control (0.0 g/m2 N) plots.