Çukurova üniversitesi tıp fakültesi balcalı hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım ünitelerindeki sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonların irdelenmesi
Investigation of healthcare associated infections in newborn intensive care units of cukurova university faculty of medicine, Balcali Hospital
Yazar: GÖRKEM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HACER YAPICIOĞLU YILDIZDAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Üniteleri'nde yatmış olan yenidoğanlarda hayatın ilk 28 gününde sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon (SBİE) insidansı, enfeksiyon gelişimine zemin hazırlayan anneye ve bebeğe ait risk faktörleri, steril sıvılarda üreyen mikroorganizmaların dağılımı ve antibiyotik direnç profillerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, 01.01.2021 ve 31.12.2021 tarihleri arasında üniteye yatırılan ve yatış süresi 72 saatten daha uzun olan tüm yenidoğanlara ait hasta dosyalarının ve günlük gözlem verilerinin prospektif olarak kayıt altına alınması ile gerçekleştirildi. Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyon gelişimine neden olabilecek risk faktörleri, kültür sonuçları ve mikroorganizmaların direnç paternleri araştırıldı.
Bulgular: Çalışma süresince üniteye yatırılan 641 yenidoğan bebeğin 395'i Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde 72 saatten fazla yatırılmıştı. Hastaların 209'u (% 52,9) erkek, 186'sı (% 47,1) kızdı. Ortalama 2,59±7,22 günlük iken yatırılmıştı. 78 (% 19,7) hastada 99 SBİE atağı saptandı. 44 hastada kanıtlanmış sepsis (63 atak), 34 hastada klinik sepsis, bu hastalardan ikisinde ise hem kanıtlanmış hem klinik sepsis gelişti. 
Kanıtlanmış sepsis gelişen hastalarda en sık rastlanan enfeksiyon kan dolaşımı enfeksiyonu (n: 29, % 46) idi. Kan dolaşımı enfeksiyonunu, ventilatör ilişkili pnömoni (n: 27, % 42,8) ve idrar yolu enfeksiyonu (n: 6, % 9,5) izlemekteydi. Kan dolaşımı enfeksiyonunda etken mikroorganizma %70 oranında Gram pozitif mikroroganizma iken, VİP'de etken esas olarak Gram negatif (% 66,7) bakterilerdi. 
Kanıtlanmış sepsis grubu diğer hastalarla kıyaslandığında; klinik sepsis tanısı alan hastalar enfekte olmayan hastalarla kıyaslandığında doğum ağırlığı, gestasyon haftası ve 1.ve 5.dakika Apgar skorları ortalaması anlamlı olarak daha düşüktü. Antenatal steroid maruziyeti, kateter kullanımı, ventilatörde izlem, transfüzyon sıklığı, yatış süresi, mortalite ve morbidite oranı ve enfeksiyona ikincil mortalite oranı daha fazla idi (p<0,001). Kanıtlanmış sepsis grubunda nekrotizan enterokolit, patent duktus arteriyozus (PDA) ve prematürite retinopatisi daha fazla görüldü (p<0,001). Kanıtlanmış ve klinik sepsisli hastalarda doğum ağırlığı azaldıkça sepsis riski artmakta idi (p<0,001; p=0,004)
Kanıtlanmış ve klinik sepsis hastalarının risk faktörleri birlikte değerlendirildiğinde, ilk hafta içinde antibiyotik (ampisilin ve gentamisin) kullanımının sepsis riskini 4,76 kat; sepsis gelişmeden iki gün öncesi beslenmenin anne sütü ağırlıklı olmasının da sepsis riskini 12,5 kat azalttığı görüldü. Orogastrik beslenme varlığı sepsis riskini 4,68 kat; parenteral nutrisyon aldığı gün sayısı her bir günlük artış için 1,17 kat; hastanede kalış süresindeki her bir günlük artış 1,16 kat¸umbilikal venöz kateter varlığı 5,76 kat, PDA varlığı ise riski 7,57 kat arttırmakta idi. Bu ölçümler dikkate alındığında sepsis tanısı total olarak %92,4 doğrulukla belirlenebilmekte idi.  Spesifite %95,9 ve sensitivite ise %78,2 olarak tespit edildi. 
Sonuç: Sağlık bakımı ilişkili enfeksiyonlar YYBÜ'de önemli bir sorundur. Her YYBÜ'de aktif sürveyans yapılmalı ve SBİE'ler ve risk faktörleri belirlenmeli; önleme için etkili adımlar atılmalıdır. 
Anahtar kelimeler: Yenidoğan, Yoğun Bakım, Sağlık Bakımı İlişkili Enfeksiyon, Sepsis, Risk Faktörü

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to determine the incidence of healthcare-associated infections (HAI) in the first 28 days of life, maternal and infant risk factors, the distribution of microorganisms grown in sterile fluids, and antibiotic resistance profiles in the Newborn Intensive Care Units of Çukurova University Faculty of Medicine Balcalı Hospital.
Material and Methods: The study was carried out prospectively recording the patient files and daily observation data of all newborns who were hospitalized in the unit longer than 72 hours between 01.01.2021 and 31.12.2021. Risk factors, culture results and resistance patterns of microorganisms in HAIs were investigated.
Findings: During the study, 395 of 641 newborns were hospitalized in the Neonatal Intensive Care Unit for more than 72 hours. Of the patients, 209 (% 52,9) were male and 186 (% 47,1) were female. The mean age at admission was 2.59±7.22 days. 99 episodes of HAIs were detected in 78 (% 19,7) patients. Proven sepsis was reported in 44 (11.1%) patients (63 attacks), and clinical sepsis was reported in 36 (9.1%) patients including two patients who had both proven and clinical sepsis. 
The most common infection in patients with proven sepsis was bloodstream infection (BSI) (n: 29, % 46), followed by ventilator-associated pneumonia (VAP) (n: 27, 42.8%) and urinary tract infection (n: 6, 9.5%). Gram positive microorganisms were dominant (70%) in BSIs, and Gram negative microroganisms were dominant (66.7%) in VAP. 
When the proven sepsis group was compared with other patient and the clinical sepsis group was compared with non-infected infants; the mean birth weight, week of gestation, 1st and 5th minute Apgar scores were significantly lower. Antenatal steroid exposure, catheter use, ventilator use, transfusion need, length of stay, mortality and morbidity rate, and mortality rate secondary to infection were higher (p<0.001). Necrotizing enterocolitis, patent ductus arteriosus, and retinopathy of prematurity were more common in the proven sepsis group (p<0.001). In patients with proven and clinical sepsis, the risk of sepsis increased as birth weight decreased (p<0.001; p=0.004). 
When the risk factors of proven and clinical sepsis patients are evaluated together, the use of antibiotics (ampicillin and gentamicin) in the first week increased the risk of sepsis for 4.76 times. It was observed that the feeding mainly with breast milk two days before the development of sepsis also reduced the risk of sepsis for 12.5 times. The orogastric feeding increased the risk of sepsis for 4.68 times; one per day increase in parenteral nutrition use for 1.17 times; each day increase in hospital stay for 1.16 times; the presence of umblical catheter for 5.76 times, and the presence of PDA increased the risk for 7.57 times. Considering these measurements, the diagnosis of sepsis could be determined with a total accuracy of 92.4%. The specificity was 95.9% and the sensitivity was 78.2%.
Conclusion: Healthcare-associated infections are a major problem in the NICU. Active surveillance should be carried out in every NICU and, HAIs and risk factors should be identified; effective steps should be taken for prevention.
Keywords: Newborn, Intensive Care, Healthcare, Infection, Sepsis, Risk Factor