Okul binalarının ve çevrelerinin doğa ile tasarlanmasına veya yenilenmesine yönelik yaklaşımlar
Approaches towards designing or renewing school buildings and surroundins with nature
Yazar: FULYA AKTÜRK TOPUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA KABULOĞLU KARAOSMAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kontrolsüz göç, sürekli artan nüfus, enerji sınırlılığı, plansız yapılaşma ve doğanın çeşitli sebeplerle tahribi gibi nedenlerden dolayı insan ve doğa arasındaki ilişki giderek azalmaktadır. Doğayı dikkate almayan yapılı çevre uygulamaları ise çevresel bozulmayı ve iklim değişikliğini artırmaktadır. Fosil kaynaklara ve karbon emisyonlu malzemelere öncelik veren inşaat sektörü atmosferdeki sera gazı seviyelerini önemli ölçüde yükseltir. Sera gazlarındaki artış, geri besleme döngülerini besler; yükselen sıcaklıklar ve orman yangınları gibi doğal afetlere yol açar. Karbon tutan ormanlar, karbon bankasına dönüşür. Isınma daha da hızlanır, ekosistemler bozulmaya biyoçeşitlilik azalmaya başlar. 
Çevresel sorunların artışı, gezegenin ve insanların sağlığı ile refahını korumak adına sürdürülebilir ve doğayla uyumlu tasarım çözümlerine duyulan ihtiyacın her geçen gün daha da arttığını göstermektedir. Yeni tasarımlar mevcut çevreyle birlikte düşünülerek tasarlanıp, mevcut yapılar ise peyzaj alanları ya da iç mekanlarda bu teması görebileceğimiz dokunuşlarla doğayı yeniden canlandırarak iyileştirilmesi veya yenilenmesi insanın psikolojik ve fiziksel sağlığı üzerinde önemli rolü olduğunu bize gösterecektir. İnsan doğası gereği 'doğal çevre' den bağımsız düşünülmemelidir. Sağlıklı ve mutlu bir insan ancak sağlıklı, sürdürülebilir ve dirençli bir şehirle birlikte ve doğa ile bağlantılı düşünülmelidir.
Bu çalışmada detaylı olarak mevcut eğitim binalarında doğaya duyulan eksikliği optimum düzeyde iyileştirerek veya yenileyerek nasıl kazanılacağı ele alınacaktır. Çünkü doğayı sevme ve ona dokunma kavramı küçük yaşta aşılanarak topluma kazandırılması gereken bir kavramdır. Çocukların kimlik ve becerilerini kazandıkları eğitim yapılarının sürdürülebilir bir şekilde tasarlanması, yalnızca çocuklar için değil, toplumsal gelişim açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu tür eğitim yapıları, çocukların çevre bilinci, sosyal sorumluluk ve yenilikçi düşünme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olur. Bu da uzun vadede daha bilinçli, duyarlı ve yaratıcı bir toplum yapısının oluşmasına destek olur. Mevcut okul çevrelerinin dönüştürülmesinde tasarım yaklaşımları belirlenerek doğa ile entegrasyonu sağlamak istenmiştir: Doğa ile bağı güçlendirmek adına seçilen tasarım yaklaşımları yeşil altyapı, biyofilik tasarım, ekosistem hizmetleri ve birlikte tasarım şeklinde belirlenmiş olup, seçilen örnek okullar bu çerçevede incelenmiştir. Bu yaklaşımların her birinin sürdürülebilir ve sağlıklı çevreleri hedefleyen eğitim ortamları için önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Her kategori doğal çevre ile yapılı çevre arasındaki ilişkinin farklı bir yönünü ele alarak, hem insanların hem de gezegenin sağlığına nasıl yararlı olabileceğini anlamak için geniş kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. İncelenen okullar, enerji verimliliği uygulamaları, iklim sığınağı, yağmur suyu hasadı ve yeşil alanların artırılması yoluyla karbon ayak izlerini azaltarak, kent ekosistemine olumlu katkılarda bulunmaktadır. Yeşil çatılar, doğal ışık ve havalandırma, açık hava derslikleri gibi doğa esaslı çözümler okullarda hem öğrenme deneyimini hem de çevresel sürdürülebilirliği geliştirmektedir. İncelenen örnekler, doğal ışığa, yeşil alanlara ve açık hava ortamlarına maruz kalmanın öğrenci konsantrasyonunu artırabileceğini, devamsızlığı azaltabileceğini ve daha iyi bir okul atmosferi yaratabileceğini göstermiştir. 
Eğitim ortamlarının tasarımı, öğrencilerin, öğretmenlerin ve okul topluluğunun çevresel farkındalıklarının artırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Böylece doğayı okul binalarına ve çevrelerine entegre etmenin önemi giderek daha fazla kabul görmektedir. Bu araştırma, öğrencilerin bilişsel, duygusal ve fiziksel gelişimi için öğrenme ortamlarını doğal dünyayla bağlamaya odaklanarak okul ortamlarını tasarlama ve yenileme yaklaşımlarını araştırmaktadır.

Abstract:
The relationship between humans and nature is gradually decreasing due to reasons such as uncontrolled migration, ever-increasing population, energy limitation, unplanned construction and destruction of nature for various reasons. Built environment practices that do not take nature into account increase environmental degradation and climate change. The construction industry, which prioritizes fossil resources and carbon-emitting materials, significantly increases greenhouse gas levels in the atmosphere. The increase in greenhouse gases feeds feedback loops; It leads to natural disasters such as rising temperatures and forest fires. Carbon-capturing forests turn into carbon banks. Warming accelerates further, ecosystems begin to deteriorate and biodiversity begins to decrease.
The increase in environmental problems shows that the need for sustainable and nature-compatible design solutions is increasing day by day in order to protect the health and well-being of the planet and people. New designs are designed considering the existing environment, and existing buildings are improved or renewed by revitalizing nature with touches where we can see this theme in landscape areas or interior spaces, which will show us that it has an important role on human psychological and physical health. Due to human nature, it should not be considered independent of the 'natural environment'. A healthy and happy person should only be considered together with a healthy, sustainable and resilient city and in connection with nature.
In this study, it will be discussed in detail how to compensate for the lack of nature in existing educational buildings by improving or renewing them at an optimum level. Because the concept of loving and touching nature is a concept that should be instilled in society at a young age. Designing educational structures in a sustainable manner, where children gain their identity and skills, is of great importance not only for children but also for social development. Such educational structures help children develop environmental awareness, social responsibility and innovative thinking skills. This supports the formation of a more conscious, sensitive and creative social structure in the long term. It was aimed to ensure integration with nature by determining design approaches in the transformation of existing school environments: The design approaches chosen in order to strengthen the bond with nature were determined as green infrastructure, biophilic design, ecosystem services and co-design, and the selected sample schools were examined within this framework. It is thought that each of these approaches will make significant contributions to educational environments that aim for sustainable and healthy environments. Each category addresses a different aspect of the relationship between the natural environment and the built environment, providing a comprehensive framework for understanding how it can benefit the health of both people and the planet. The schools examined make positive contributions to the urban ecosystem by reducing their carbon footprint through energy efficiency practices, climate shelter, rainwater harvesting and increasing green areas. Nature-based solutions such as green roofs, natural light and ventilation, and open-air classrooms improve both the learning experience and environmental sustainability in schools. Examples studied have shown that exposure to natural light, green spaces, and outdoor environments can increase student concentration, reduce absenteeism, and create a better school atmosphere.
The design of educational environments plays an important role in increasing the environmental awareness of students, teachers and the school community. Thus, the importance of integrating nature into school buildings and environments is increasingly recognized. This research explores approaches to designing and renovating school environments with a focus on connecting learning environments with the natural world for students' cognitive, emotional and physical development.