İşyerinde sosyal hizmet uygulamalarının çalışanların iş tatminine ve örgütsel bağlılığına etkisi
The impact of the practices of social work on job satisfaction and organizational commitment of employees in the workplace
Yazar: FATİH ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. FARUK TAŞCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Sosyal hizmetler = Social services ; Çalışanlar = Workers ; Çalışma ekonomisi = Labour economics ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş hayatı = Work life ; İşyeri = Work place

Özet:
İşyerlerinde çalışanların birçok sosyal ve psikolojik sorun ile karşı karşıya kaldıkları bilinmektedir. Diğer bir açıdan çalışanlar, kişisel ve ailevi sorunlarını da iş hayatlarına yansıtabilmektedirler. Günümüzde bu sorunlar ile mücadele edebilmek için birçok işyerinde çalışanlara yönelik psikolojik ve sosyal destek programları yürütülmektedir. Buna ilaveten sağlıklı yaşam ve kişisel gelişime yönelik aktiviteler de teşvik edilmektedir. Bu bağlamda, sosyal hizmetin bir uygulama alanı olarak işyerinde sosyal hizmet, çalışanların bireysel ve ailevi ihtiyaçlarından iş ortamındaki ilişkilerine kadar sürdürülen birçok psikolojik ve sosyal destek programının bütününü ifade etmektedir. Bunun yanı sıra artan rekabet koşulları altında işletmeler insan kaynağına daha fazla önem vermektedir. Bu nedenle işletmeler, çalışanlarının işlerine karşı olumlu tutum geliştirmesini ve daha fazla sadakat beslemesini hedeflemektedirler. Diğer bir ifadeyle çalışanlarının iş tatminini ve örgütsel bağlılık seviyelerini yüksek tutmayı amaçlamaktadırlar.
Bu çerçevede çalışmanın problemi, işyerinde sosyal hizmet uygulamalarının çalışanların iş tatmini ve örgütsel bağlılık seviyelerine etki edip etmediğini araştırmaktır. Bu amaçla "Minnesota İş Tatmin Ölçeği" ile Meyer ve Allen tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği" kullanılarak oluşturulan anket formu ile veri toplanmıştır. Araştırmanın kapsamı İstanbul ilinde hizmet sektöründe faaliyet gösteren büyük işletmeler ile sınırlandırılmıştır. Anketler sosyal hizmet uygulaması olan ve olmayan işyerlerindeki çalışanlara uygulanmıştır. Böylece sosyal hizmet uygulaması olan ve olmayan işyerlerinde çalışanların iş tatmini ve örgütsel bağlılık düzeylerinin karşılaştırılması hedeflenmiştir. Bu kapsamda toplam 414 çalışandan elde edilen veri seti SPSS paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, işyerinde sosyal hizmet uygulamalarının iş tatmininin alt boyutları olan içsel ve dışsal tatmin düzeyi üzerinde pozitif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan analizlere göre işyerinde sosyal hizmet uygulamalarının örgütsel bağlığının alt boyutlarından duygusal ve normatif bağlılık üzerinde olumlu etkisi olduğu tespit edilmiş ancak devam bağlılığı üzerinde herhangi bir etkisi tespit edilememiştir.

Abstract:
It is well-known that employees go through many social and psychological problems. On the other hand, employees may reflect their personal and familial problems in their work. Today, psychological and social support programs are being carried out for employees in many workplaces in order to be able to overcome these problems. In addition to that, activities for a healthy life and personal development are also being encouraged. In this context, social work in the workplace as an area of  practice of social work refers to the entirety of the psychological and social support program that ranges from the individual and familial needs of the employees to the business environment. In addition to this, employers are now attaching more importance to human resources in these increasingly competitive conditions. For this reason, businesses require their employees to develop positive attitudes towards their workplace and have more commitment and loyalty. In other words, they aim to keep the job satisfaction and organizational commitment of their employees as high as possible.
In that respect, the aim of this study is to investigate the impact of social work practices in the workplace on the job satisfaction and organizational commitment level of the employees. For this reason, data were collected using "Minnesota Job Satisfaction Scale" as well as "Organizational Commitment Scale" which was developed by Meyer and Allen. The scope of the study was limited to large businesses operating in the service industry in Istanbul. The questionnaires were applied to employees at workplaces with and without social work practices. Thus, the aim was to compare the job satisfaction and organizational commitment levels of the workplaces with and without social work practices. In this context, the data set obtained from four hundred and fourteen employees was analyzed using SPSS statistical program. According to the findings, it was found that social work practices in the workplace had a positive impact on the internal and external satisfaction levels that are the sub-dimensions of job satisfaction. In addition, the results of the analysis showed that there is a positive impact of social work practices in the workplace on the emotional and normative commitment of the sub-dimensions of organizational affiliation; however, no effect was found on the continuation commitment.