Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuklarda yemek yeme alışkanlıklarına yönelik ebeveyn davranışlarının incelenmesi /
Yazar: RAHMİ BAYKARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Davranış = Behavior ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Araştırma Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocuklarda yemek yeme alışkanlıklarına yönelik ebeveyn davranışlarını incelenmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu OSB tanılı çocuğa sahip İstanbul ve Kocaeli illerinden belirlenmiş 10 gönüllü ebeveynden oluşmaktadır. Araştırmada veriler nitel veri toplama araçlarından yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Görüşmelerde OSB tanılı çocukların ebeveynlerine; çocuklarının beslenme özellikleri, çocuklarda besin reddi, kısıtlı çeşitlilikte gıda tüketimi, belli yiyeceklerin aşırı tüketimi ve yeni yiyeceklere karşı çocukların tutumu karşısında nasıl davranışlar sergilediklerine yönelik sorular yöneltilmiştir. OSB tanılı çocuğa sahip ebeveynlerle yapılan görüşmeler içerik analizine tabi tutularak ana tema ve alt temalar altında değerlendirilmiştir. 
Araştırma da ebeveyn görüşlerine göre OSB tanılı çocukların sıklıkla yeme rutinleri gösterdikleri, yeni yiyecekler tüketmede zorlandıkları veya bazı yiyecekleri aşırı tükettikleri belirlenmiştir. Çocuklarda ki bu yemek yeme alışkanlıklarına göre ebeveynlerin ikna etme, görmezden gelme, diğer aile üyelerinden yardım alma gibi davranışlar sergiledikleri ve ebeveynlerin bu konuda rehberlik desteğine gereksinim duydukları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda ebeveynlere çocuklarda sıklıkla görülen yeme bozuklukları hakkında bilgi verilmesi, çocuklarındaki beslenme özellikleri ile ilgili karşılaştıkları sorunlara yönelik rehberlik yapılması ve davranış değiştirme teknikleri hakkında bilgilendirme yapılması önerilmiştir.

Abstract:
The research was conducted with the aim of examining parental behaviour towards eating habits in children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). This study was conducted in the case study model from qualitative research patterns. The study's working group consists of 10 designated volunteer parents from Istanbul and Kocaeli provinces with children diagnosed with ASD. The data in the research was collected through semi-structured interview questions from qualitative data collection tools. Parents of children diagnosed with ASD in interviews; questions have been raised about their children's nutritional characteristics, nutrient rejection in children, restricted food consumption, overconsumption of certain foods, and how they behave in the face of children's attitude towards new foods.
           Interviews with parents with children diagnosed with ASD were subject to content analysis and evaluated under the main theme and sub-themes. The research also found that children with ASD often showed eating routines, had difficulty consuming new foods, or overconsumed some foods. According to these eating habits in children, parents exhibit behaviors such as persuading, ignoring, and seeking help from other family members, and parents require guidance support. As a result of the research, parents were advised to be informed about the eating disorders often seen in children, to provide guidance on the problems they face with nutritional characteristics in their children, and to inform on behaviour modification techniques.