Acil servise başvurup akut kolesistit tanısı almış hastaların muayene ve laboratuvar sonuçlarının tanı üzerindeki değerliliklerinin belirlenmesi /
Yazar: MUHARREM DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA CİMİLLİ ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Fizik muayene = Physical examination ; Kolesistit = Cholecystitis ; Mortalite = Mortality ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç: Akut kolesistit ve diğer tüm safra kesesi hastalıkları acil servise karın ağrısı ile başvuran hastaların önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Gerek sıklığı gerekse de komplikasyon ve mortalite riski nedeniyle safra kesesi patolojileri ile acil servise başvuran hastaların tanınması, oluşabilecek komplikasyonların öngörülebilmesi ve uygun tedavinin zamanında başlanması önem arzetmektedir. Biz bu çalışmada son bir yıl içerisinde acil servise başvurup akut kolesistit tanısı almış olan hastaları retrospektif olarak inceleyip muayene ve laboratuvar sonuçlarının tanı üzerindeki değerliliklerinin belirlenmesini, hastanede yatış süresi, yoğun bakım ihtiyacı ve mortalitenin öngörülmesindeki değerliliklerinin belirlenmesini amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz elektronik kayıt sisteminden  01.01.2016-01.01.2017 tarihleri arasında 'International Classification of Diseases' hastalık kodlarına göre kolesistit (K81, K81.8, K81.9)  tanısı ile acil servise başvuran hastalar tarandı. Belirlenen tarih aralığında toplam 310 hasta bulunup bilgileri tarandı. Bu hastalardan 1 tanesi 18 yaş alında olduğu için, 23 tanesi muayene ve tetkik sonuçlarında eksiklikler olduğu için, 21 tanesi akut kolesistit tanı kriterlerine uygun olmadığı ve yanlış tanı girildiği anlaşıldığı için çalışma dışında tutulmuştur. Tüm bilgilerine eksiksiz ulaşılabilen 265 hasta çalışmaya dahil edilmiştir.
Bulgular: Retrospektif olarak incelenen 265 hastanın yaş ortalaması 60 olarak saptanmıştır. Hastaların 146 tanesi (%55) kadındır. Başvuru anında hastaların %65'inde bulantı, %67'sinde epigastrik ağrı ve %51'inde sağ üst kadran ağrısı mevcut bulundu. Muayene bulguları incelendiğinde hastaların %67'sinde sağ üst kadran hassasiyeti ve %64'ünde Murphy bulgusu olduğu tespit edildi. Tüm hastaların ortalama beyaz küre sayıları 12430 bulunurken 30 gün içinde mortalite gözlenen hastalarda bu ortalamanın 21590 olduğu görülmüştür. Tüm hastalarda ortalama CRP seviyesi 3,8 saptanırken 30 günlük mortalite gözlenen hastalarda bu ortalama 11,85 olarak saptanmıştır. 
Görüntüleme yöntemi olarak USG kullanılan hastalarda ortalama duvar kalınlığı 4,67 mm, ortalama transvers çap 40,85mm ve perikolesistik sıvı bulunma oranı %51 olarak tespit edilmiştir. BT kullanılan hastalarda ise ortalama duvar kalınlığı 4,24mm, ortalama transvers çap 44,14mm ve perikolesistik sıvı bulunma oranı %49 olarak tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Hastaların muayene ve laboratuvar sonuçları akut kolesistit tanısını düşündürme açısından anlamlı olsa da tanı koymada yetersizdir. Hastaların yaşı, CRP ve WBC seviyeleri, nötrofil/Lenfosit oranı, troponin pozitifliği ve laktat düzeyi komplikasyon gelişimini ve mortaliteyi öngörmede faydalı olabilir.

Abstract:
Objective: Acute cholecystitis and all other biliary system diseases constitute an important part of patients admitting to emergency services with abdominal pain. Due to the risk of complications and mortality and the frequency, it is important to recognize the patients with biliary system pathologies and to foresee the possible complications that can occur and initiation of appropriate treatment in time. In this study, we aimed to retrospectively evaluate the patients who had been diagnosed with acute cholecystitis in the last year and to determine the validity of the examinations and laboratory results on the diagnosis, the duration of hospitalization, the need for intensive care and the mortality.
Materails and Methods: Patients who were admitted to the emergency service with the diagnosis of cholecystitis (K81, K81.8, K81.9) according to 'International Classification of Diseases' disease codes between 01.01.2016 - 01.01.2017 were scanned from our hospital electronic registry system. A total of 310 patients were found at the specified date range and the information was scanned. 1 of them was excluded from the study due to being under 18 years of age, 23 of them were excluded from the study because of the lack of examination and laboratuary results, 21 of them were excluded from the study because of being inadequate for acute cholecystitis diagnostic criteria. A total of 265 patients were included in the study. 
Results: The average age of 265 patients who were examined retrospectively was 60 years. 146 (55%) of the patients were females. At the time of admission, 65% of the patients had nausea, 67% had epigastric pain, and 51% had right upper quadrant pain. When examination findings were evaluated, it was determined that 67% of the patients had right upper quadrant tenderness and 64% had Murphy finding. The mean WBC counts in all patients was 12430 and it was seen that in patients with mortality within 30 days the mean WBC counts was 21590. 
The mean CRP level was 3.8 in all patients and in patients with 30 day-mortality the mean was found 11.85. The mean wall thickness was 4.67 mm, the mean transverse diameter was 40.85 mm and the pericolisic fluid presence rate was 51% in patients using USG as the imaging method. In CT patients, mean wall thickness was 4,24 mm, mean transverse diameter was 44,14 mm, and pericolisic fluid presence rate was 49%.
Conclusion: Examination and laboratory results of patients are insufficient on diagnosis of acute cholecystitis but they can be helpful on the suggestion of the final diagnosis. Patients' age, CRP and WBC levels, neutrophil / lymphocyte ratio, troponin positivity and lactate levels may be useful in predicting complication risk and mortality.