Engopsuz sırlı granit üretimi için sır kompozisyonları geliştirilmesi
Development of glaze compositions for floor tile without engobe
Yazar: BERKAY YAZIRLI
Danışman: PROF. DR. FERHAT KARA
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering

Özet:
Seramik karolarda sırlar sağladığı fiziksel avantajların yanı sıra ürünün estetik unsurlarını belirleyen temel malzemelerdir. Engop ise bünye ve sır arasına uygulanan, bünyeden gelen rengi örterek, yüzeyi dekorlama işlemi için uygun hale getiren beyaz ara malzemelerdir. İnk-jet yazıcı ile yapılan dekorlama işlemi ürünün özelliklerine göre sırlama öncesi veya sonrasında da yapılabilir. Engop ve sır uygulamalarının arasında dekorlamanın yapıldığı üretimlerde transparan sır kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı engop kullanılmasını gerektirmeyecek yüksek örtücülükte, değişken parlaklıklarda, dekorlama öncesinde uygulanacak sır kompozisyonlarının geliştirilmesidir. Bu sayede üretimde iki ayrı uygulama yerine tek bir uygulama yapılarak daha yalın bir üretim yapılabilecektir. Bu amaç doğrultusunda Anortit - Zirkon - Kuvars - Camsı faz ve Diopsit – Zirkon – Camsı faz içeren kompozisyonlarda fazların miktarı ile termal genleşme, yüzey özellikleri, mikroyapı ve yüzey morfolojisi ilişkileri incelenmiştir. Çalışmalar sonucunda her iki sistemde de kullanılan engop ile kıyaslandığında daha örtücü kompozisyonlar geliştirilmiş,  sistemlerin parlaklık ve termal genleşmelerinin kontrolü için yapılabilecek değişikler belirlenmiştir. Çalışmalar sonrasında seçilen parlaklıklardaki kompozisyonlarda endüstriyel denemeler yapılmıştır. Bu denemelerde diopsit içerikli kompozisyonlarda renk kaybı gözlemlenmiştir. Denemelerin yüzey aşınma dayanımı, lekelenme ve asit - baz dayanımları standartları karşılamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Sır, engop, anortit, diopsit, yüzey morfolojisi.

Abstract:
Glazes are fundamental materials which provide physical advantages and aesthetic appearance to ceramic bodies. Engbobes provide white surface for decorating and applied between glazes and ceramic bodies. Glaze must be transparent if decorating applied between glaze and engobes. The aim of this work is the development of glaze compositions which has high opacity and different gloss amount for tiles without engob layer. Thus more lean production can be achieved by one application instead of two applications. For this purpose, glaze systems consist of Anorthite-Zircon-Quartz-Amorphous phase and Diopside-Zircon-Amorphous phase were developed. Relation between amount of phases of the system and surface morphology, microstructure was investigated. As a result of work more opaque glaze compositions than engobe were achieved in both systems. Also the key parameters determined for controlling gloss and thermal expansion. At the end of the work industrial scale applications done for two chosen compositions. Color loss seen in diopside containing composition. Staining resistance and surface abrasion resistance of samples in the standard limit.

Keywords: Glaze, engobe, anorthite, diopside, surface morpology.