Biyolojik aktiviteli kurkumin analoglarının sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of biologicaly active curcumin analogues
Yazar: NAZLIHAN DİLAN ELİTAŞ
Danışman: PROF. DR. NİHAL ONUL ; DR. FUNDA ÖZKÖK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kurkumin = Curcumin

Özet:
Bu tez çalışmasında, Curcuma longa bitkisinin kök kısmından ektrakte edilen zerdeçal tozunun ana bileşeni olan, saflaştırılmış kurkumin (1) bileşiği başlangıç maddesi olarak kullanılmıştır. Kurkumin'in geniş bir biyolojik aktivite etkisine sahip olduğu bilinmektedir. Bu sebeple kurkumin (1) bileşiği türevleri sentezlenmiştir. 
Kurkumin (1) bileşiğinin çeşitli açil klorür bileşikleri ile reaksiyonları gerçekleştirilmiştir. Reaksiyonlar sonucunda kurkumin analogları sentezlenmiştir.
Tez çalışmamızın ilk aşamasında, kurkumin (1) bileşiğinin, hekzanoil klorür ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan 4-((1E,6E)-7-(4-hidroksi-3-metoksifenil)-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)-2-metoksifenilhekzanoat (2) bileşiği sentezlenmiştir.
Kurkumin (1) bileşiğinin, propanoil klorür ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan 4-((1E,6E)-7-(4-hidroksi,3-metoksifenil)-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)-2-metoksifenilpropiyonat (3) bileşiği sentezlenmiştir. Kurkumin (1) bileşiğinin, tetradekanoil klorür ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan 4-((1E,6E)-7-(4-hidroksi-3-metoksifenil)-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)-2-metoksifeniltetradekanoat (8) bile-şiği sentezlenmiştir.
Tez çalışmamızın ikinci aşamasında, kurkumin (1) bileşiğinin ekimolar oranda propanoil klorür ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan (1E,6E)-3,5dioksohepta-1,6-dien-1,7diil)bis(2-metoksi-4,1-fenilen) dipropiyonat (4) bileşiği sentezlenmiştir.
4-((1E,6E)-7-(4-hidroksi,3-metoksifenil)-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)-2-metoksifenilpropi-yonat (3) bileşiğinin ekimolar oranda tetrakloro-1,4-benzokinon ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan 2-metoksi-4-((1E,6E)-7-(3-metoksi-4-((2,4,5-trikloro-3,6-dioksosiklohek-1-en-1-il)oksi)fenil)-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)fenilpropiyonat (5) bileşiği sentezlenmiştir.
4-((1E,6E)-7-(4-hidroksi,3-metoksifenil)-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)-2-metoksifenilhek¬zan-oat (2) bileşiğinin ekimolar oranda tetradekanoil klorür ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan 4-((1E,6E)-7-(4-(hekzanoiloksi)-3-metoksifenil-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)-2-metoksifenil-tetradekanoat  (6) bileşiği sentezlenmiştir.
4-((1E,6E)-7-(4-hidroksi,3-metoksifenil)-3,5-dioksohepta-1,6-dien-1-il)-2-metoksifenilpropiyonat(3) bileşiğinin ekimolar oranda tetradekanoil klorür ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan 2-metoksi-4-((1E,6E)-7-(3-metoksi-4-(propioniloksi)fenil)-3,5-dioksoohepta-1,6-dien-1-il)feniltetra¬de¬kan-oat   (7) bileşiği sentezlenmiştir.
Kurkumin (1) bileşiğinin ekimolar oranda hekzanoil klorür klorür ile bir balonda, aseton ile çözelti haline getirilerek, sodyum karbonat ilavesi ile oda sıcaklığındaki reaksiyonundan ((1E,6E)-3,5-dioksahepta-1,6-dien-1,7-di-il)bis(2-metoksi-1,4-fenilendihekzanoat (9) bileşiği sentezlenmiştir. Elde edilen sentez ürünleri kolon kromatografisi ile saflaştırılmıştır. Sentezlenen kurkumin analogları FTIR, 1H-NMR ve 13C-NMR, UV ve Kütle Spektroskopisi ile karakterize edilerek yapıları aydınlatılmıştır. Tez çalışmamızda yapılan reaksiyonlar sonucu elde edilen sekiz adet yeni bileşik kimyanın çeşitli alanlarında kullanım alanı bulabilecek organik bileşikler olup, organik kimya alanında katkı sağlayacağı kanısındayız.

Abstract:
In this thesis, purified curcumin (1), the main component of turmeric powder extracted from the root part of Curcuma longa plant, was used as the starting material. Curcumin is known to have a wide range of biological activity effects. For this reason, derivatives of curcumin (1) compound were synthesized.
The reactions of curcumin (1) with various acyl chloride compounds were carried out. As a result of the reactions, curcumin analogues were synthesized.
In the first stage of our thesis study, 4-((1E,6E)-7-(4-hydroxy-3-methoxyphenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)-2-methoxyphenyl hexanoate (2) compound was synthesized from the reaction of curcumin (1) compound in a round-bottom flask with hexanoyl chloride, dissolved in acetone and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate.
The compound 4-((1E,6E)-7-(4-hydroxy-3-methoxyphenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)-2-methoxyphenyl propionate (3) compound was synthesized from the reaction of curcumin (1) compound in a round-bottom flask with propanoyl chloride, dissolved in acetone, and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate.
The compound 4-((1E,6E)-7-(4-hydroxy-3-methoxyphenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)-2-methoxyphenyl tetradecanoate (8) was synthesized from the reaction of curcumin (1) compound in a round-bottom flask with tetradecanoyl chloride, dissolved in acetone, and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate.
In the second stage of our thesis study, the compound (1E,6E)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1,7-diyl) bis(2-methoxy-4,1-phenylene) dipropionate (4) was synthesized from the reaction of curcumin (1) compound in equimolar amounts with propanoyl chloride, dissolved in acetone, and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate in a round-bottom flask.
The compound 2-methoxy-4-((1E,6E)-7-(3-methoxy-4-((2,4,5-trichloro-3,6-dioxocyclohex-1-en-1-yl)oxy)phenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)phenylpropionate (5) was synthesized from the reaction of 4-((1E,6E)-7-(4-hydroxy-3-methoxyphenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)-2-methoxyphenylpropionate (3) compound in equimolar amounts with tetrachloro-1,4-benzoquinone, dissolved in acetone, and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate in a round-bottom flask.
The compound 4-((1E,6E)-7-(4-(hexanoyloxy)-3-methoxyphenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)-2-methoxyphenyltetradecanoate (6) was synthesized by the reaction of 4-((1E,6E)-7-(4-hydroxy-3-methoxyphenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)-2-methoxyphenylhexanoate (2)  compound in equimolar amounts with tetradecanoyl chloride, dissolved in acetone, and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate in a round-bottom flask.
The compound 2-methoxy-4-((1E,6E)-7-(3-methoxy-4-(propionyloxy)phenyl)-3,5-dioxo¬hepta-1,6-dien-1-yl)phenyltetradecanoate (7) was synthesized by the reaction of  4-((1E,6E)-7-(4-hydroxy-3-methoxyphenyl)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1-yl)-2-methoxyphenylpropionate (3) compound in equimolar amounts with tetradecanoyl chloride, dissolved in acetone, and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate in a round-bottom flask.
The compound ((1E,6E)-3,5-dioxohepta-1,6-dien-1,7-diyl)bis(2-methoxy-1,4-phenylenedi-hexanoate) (9) was synthesized by the reaction of curcumin (1) compound in equimolar amounts of hexanoyl chloride, dissolved in acetone, and reacted at room temperature with the addition of sodium carbonate in a round-bottom flask.
The obtained synthesis products were purified by column chromatography. The synthesized curcumin analogues were characterized by FTIR, 1H-NMR and 13C-NMR, UV and Mass Spectroscopy and their structures were elucidated. Eight new compounds obtained as a result of the reactions in our thesis study are organic compounds that can find use in various fields of chemistry, and we believe that they will contribute to the field of organic chemistry.