Kokulu ardıç (Juniperus foetidissima Willd.) kozalaklarının uçucu yağ özellikleri ve çevresel faktörlerle ilişkileri
Relationships between essential oil properties of foetid juniper (Juniperus foetidissima Willd.) cones and environmental factors
Yazar: UYSAL UTKU TURHAN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN GÜLSOY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu tez çalışması Batı Akdeniz Bölgesi Göller yöresi sınırları içerisindekokulu ardıç (Juniperus foetidissima Willd.) türününolgun kozalaklarında uçucu yağ özelliklerinin belirlenmesi ve bu özellikler ile çevresel yetişme ortamı faktörleri arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amacı ile gerçekleştirilmiştir. Budoğrultuda Göller yöresi sınırları içerisinde 2014 yılının Kasım ve Aralık ayları içerisindedaha önceden belirlenen 12 farklı örnek alandan kozalak örnekleri toplanmıştır. Toplanan bu örnekler hava kurusu hale geldikten sonra su buharı ile distilasyon yöntemi kullanılarak kozalaklardan uçucu yağlar elde edilmiştir. Uygulanan işlem neticesinde kozalaklarda ortalama % 2,43 v/w uçucu yağ olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra her bir örnek alana ait kozalak örneklerinden SPME/GC/MS yöntemi kullanılarak uçucu bileşenler belirlenmiştir. Kozalaklarda toplam 38 adet farklı uçucu bileşen belirlenmiş olup, bunlar içerisinde α-pinen sabinen, limonen, myrcene ve thujone en temel uçucu bileşenler olarak tespit edilmiştir. Çalışmada son olarak uçucu yağ miktarları ve bileşen oranları çevresel faktörler ile ilişkilendirilmiştir. Bu amaçla bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında sırasıyla pearson korelasyon analizi, kümeleme analizi ve temel bileşenler analizi uygulanmıştır. Uygulanan analizler sonucunda kokulu ardıç türün kozalaklarında tespit edilen uçu yağ miktar ve bileşenlerinin örnek alanlara aitfizyografik ve iklim faktörlerinden enlem, yükselti, arazi yüzey şekli, yamaç konumu, arazi yüzey formu ve yıllık toplam yağış ortalaması ile istatistiksel anlamda önemli ilişkileri tespit edilmiştir. Diğer yandan toprak özelliklerinden ise organik madde, toprak derinliği ve kil oranlarının yine uçucu yağ ve bileşen miktarları üzerine istatistiksel olarak önemli ilişkileri bulunmuştur. Son olarak uçucu yağ ve bileşenlerinin kozalak fiziksel özellikleri ile ilişkileri incelendiğinde ortalama kozalak en ve kozalak nem değerlerinin etkileri tespit edilmiştir. Tüm bu sonuçlar türün kozalaklarında uçucu yağ parametreleri üzerine çevresel faktörlerin duyarsız kalmadığını ortaya koymuştur.

Abstract:
This thesis study was carried out with the aim of determining the essential oil characteristics in the mature cones of the Juniperus foetidissima Willd. Species within the western Mediterranean region of the Lakes region and the relationship between these properties and environmental growth factors. In this sense, cone samples of 12 specimens previously determined in November and December of 2014 were collected within the boundaries of the Göller region. These collected samples became airy and then volatile oils were obtained from the cauliflower using distillation method with water vapor. As a result of the applied process, it was determined that the average amount of volatile oil in the cones was 2,43 v / w. Then, SPME / GC / MS method was used to determine the volatile components from the cone samples of each sample area. A total of 38 different volatile compounds were identified in the cones, with α-pinene, sabinen, limonene, myrcene and thujone was found to be the most basic volatile components. Finally, volatile oil quantities and component ratios were associated with environmental factors. Pearson correlation analysis, cluster analysis and principle component analysis were applied to dependent and independent variables, respectively. As a result the applied analyzes, statistically differences were found with respect to latitude, altitude, terrain surface shape, slope position, land surface form and annual total precipitation averages from the physiographic and climatic factors of sample areas and the amount of flying oil detected in fragrant juniper cones.On the other hand, organic matter, soil depth and clay ratios were found to be statistically significant on volatile oil and component amounts. Finally, when the relationship between the conidial physical properties of essential oil and its components is examined, the effects of average cone and cone humidity valuesare determined. All these results have shown that environmental factors on volatile oil parameters are insensitive to allergic cones.