Kalkınma planlarında eğitimde sosyal adalet söylemi ve olası neoliberal uygulamaların eleştirel pedagoji perspektifinden incelenmesi (Türkiye örneği)
Social justice in education discourse in the development plans and analysis of possible neoliberal practices from a critical pedagogy perspective (A case in Turkiye)
Yazar: TUĞBA İŞBAŞARIR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SEMİH SUMMAK
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel pedagoji = Critical pedagogy ; Eğitim = Education ; Kalkınma planları = Development plans ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Sosyal adalet = Social justice

Özet:
Bu çalışma, Dokuzuncu, Onuncu ve Onbirinci Kalkınma Planlarında hükümetlerin eğitimde sosyal adaleti sağlamak için hangi politikaları hedeflediklerini ve bu politikaların uygulamaya nasıl yansıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntemi nitel bir çalışma olan bu araştırmanın deseni durum çalışmasıdır ve çalışmada sosyal adalet ve neoliberal ideoloji gibi farklı boyutlar olduğundan dolayı iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi ile Dokuzuncu (2007-2013), Onuncu (2014-2018) ve Onbirinci (2019-2023) Kalkınma Planları taranmış ve sosyal adalet ve neoliberal ideoloji temalarına gönderme yapan politika maddeleri seçildikten sonra içerik analizine yapılmıştır. Politikaların uygulanma aşamasına yansıyan neoliberal ideolojinin etkisini görebilmek için ampirik çalışmalar da taranmıştır. Araştırmanın bulguları, sosyal adaleti sağlamak için oluşturulan politikaların, bir çoğunun sahada neoliberal ideolojiye hizmet eder durumda olduğu kanaatine varılmıştır. Uygulanan eğitim politikalarının, dezavantajlı gruplardaki öğrencilerin okula devam oranlarını artırmak ve okullar arası başarı farkını kapatmak gibi hedef gruplara istenilen faydayı sağlamadığı görülmektedir. Bu sebeple, araştırma, uygulanacak eğitim politikalarının eleştirel pedagojinin temel felsefesi olan diyalog temelli bir yaklaşımla, politikaların praksis boyutu da gözetilerek hazırlanmasını önermektedir.

Abstract:
This study aims to reveal social justice discourse in educational policy documents (in the Ninth, Tenth and Eleventh Development Plans ) drawn by the governments to ensure social justice in education and how these policies were enacted. The design of this study is qualitative, embracing an embedded case study where different dimensions such as social justice and neoliberal ideology were examined from a critical pedagogy perspective. As for the data collection: The Ninth (2007-2013), Tenth (2014-2018) and the Eleventh (2019-2023) Development Plans were scruntized and policy items/discourse(s) referring to the social justice and neoliberal ideology themes were content analyzed. Emprical studies were also surveyed to obtain data concerning the traces of the neoliberal policies observed in practice. The findings of the study revealed that the policies declared in the Development plans to ensure social justice in education, in most cases, seemed to have turn out by the neoliberal in practice. The educational policies implemented did not seem to have provided the intented benefits among the so called target groups, such as increasing the actual attendance rates of the students in disadvataged groups, closing the achievement gap between the public school districts. In conclusion the educational policies stemming from the Development Plans should take "the dialogical approach" into consideration as one of the premises of the critical pedagogy while consedering the praxis dimension of the policies as well.