Aydın ilinde satışa sunulan broiler etlerinde bazı antibiyotik kalıntılarının varlığının araştırılması
Investigating the presence of antibiotic residues in broiler meat sold in retail market in aydin province
Yazar: YELİZ TEKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ KÖK
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Aydın = Aydın ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Florfenikol = Florfenicol ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Tavuk eti = Chicken meat ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Tetrasiklin = Tetracycline

Özet:
Tekgül, Y. Aydın İlinde Satışa Sunulan Broiler Etlerinde Bazı Antibiyotik Kalıntılarının Varlığının Araştırılması
Tavuk eti üretimi ve tüketimi tüm dünyada önemli ölçüde artmaktadır. Bu anlamda en fazla üretim yapan ülkeler Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Brezilya?dır. Tavuk eti gerek yüksek protein içeriği (% 20-22) gerekse tiamin, riboflavin, niasin, vitamin B6 ve B12 gibi B grubu vitaminleri açısından iyi bir kaynaktır. 
Kümes hayvanlarında antibiyotik kullanımı; verimli üretimi kolaylaştırıp, hastalık insidensini düşürerek hayvan sağlığı ve refahını olumlu yönde etkilemekle birlikte kanatlıların yenilebilir dokularında ilaç kalıntılarının tehlikeli boyutta birikmesine neden olabilmektedir. Bu yüzden halk ve tıp sağlığı uzmanları arasında hayvansal gıdalarda antibiyotik kalıntıları endişe verici konulardandır.
Tetrasiklinler, kanatlı yetiştiriciliğinde kullanılan antibiyotiklerin önemli bir grubudur. Tetrasiklinler kanatlılarda sadece belli hastalıkları önleme ve tedavi etmede değil aynı zamanda büyümeyi hızlandırmak amacıyla da kullanılmaktadır. Tetrasiklinlerin usulsüzce kullanımı hayvanların yenilebilir dokularında kalıntıya, bu da insan sağlığı için toksik etkilere ve alerjik reaksiyonlara sebep olabilir. Ayrıca uzun süreli tetrasiklin kalıntısına maruz kalan kişilerde antibiyotiğe dirençli mikroorganizmaların gelişmesine yol açabilir.
Florfenikol, kloranfenikol ile aynı uygulama alanlarına sahip geniş spektrumlu antibiyotiklerden olup kloranfenikollerin neden olduğu aplastik anemi riskine sahip değildir. Florfenikoller, birçok ülkede kloranfenikollerin yerine kullanılmaktadır. Ancak bu bileşiğin kullanımı hayvanlarda dirençli mikroorganizmaların oluşmasına ve besin zinciri yoluyla da bu mikroorganizmaların insanlara geçişine neden olabilir. Avrupa Birliği Konseyi insan sağlığını korumak için kanatlı etinde maksimum kalıntı düzeyini tetrasiklin ve florfenikol için 100 ng/g olarak belirlemiştir.
Bu çalışmada Aydın ilinde tüketime sunulan, farklı satış yerlerinden, farklı zamanlarda toplanan 80 adet broiler örneğinde tetrasiklin ve florfenikol antibiyotik kalıntısının varlığı araştırıldı. Antibiyotik kalıntı varlığı ELISA test kitleriyle ve pozitif örneklerin kalıntı miktar tayini LC-MS/MS cihazı ile yapılmıştır. ELISA test sonuçlarına göre incelenen örneklerin 24?ünün tetrasiklin pozitif olduğu ve örneklerin hiçbirinde florfenikole rastlanılmadığı gözlendi. Tetrasiklin içeren 24 örneğin ise MRL değeri olan 100 ng/g?ın altıda olduğu görüldü.

Anahtar Kelimeler: Florfenikol, tetrasiklin, tavuk eti, ELISA, LC-MS/MS

Abstract:
Tekgül, Y. Investigating The Presence of Antibiotic Residues in Broiler Meat Sold in Retail Market in Aydın Province
The production and consumption of chicken meat has increased significantly throughout the world. The largest producers are the United States of America, China and Brazil. Poultry meat is a good source of high biological value protein (20-22%). Poultry meat has significant content of vitamins from group B such as thiamin, riboflavin, niacin and vitamin B6 and B12. In poultry, antibiotic usage had facilitated their efficient production, and also enhanced the health and wellbeing of poultry by reducing the incidence of disease, but unfortunately, edible poultry tissues may be contaminated with harmful concentrations of drug residues. Antibiotic residues in foods of animal origin are one of the sources of concern among the public and medical health professionals. 
Tetracyclines (TCs) are important group of antibiotics used in poultry production. TCs are given to animals for not only to prevent and treat certain diseases but also to fraudulently promote growth. However, the abundant and improper use of TCs may result in the presence of their residues in edible animal tissues, which can be toxic and dangerous for human health and potentially cause allergic reactions. Moreover, the long-term presence of TC residues may generate the evolution of microorganisms provoking resistance to antibiotics. 
Florfenicol is a broad-spectrum bacteriostatic antibiotic with similar applications as chloramphenicol. However, this antibiotic does not carry the risk of inducing human aplastic anemia that is associated with chloramphenicol. Florfenicol can be used as a replacement veterinary antibiotic for chloramphenicol (CAP) in many countries. The use of this compound may result in antibiotic resistance in treated animals, which transfer these resistant organisms to humans via the food chain. 
In order to protect human health, a maximum residue levels (MRLs) for the presence of TC and FF residues in poultry meat have been established by EU Commission to be 100 ng/g.
In this study, the presence of tetracycline and florfenicol antibiotic residues in randomly collected 80 broiler samples, to be consumed; from the retail markets located in Aydın Province were investigated. The presence of residues were determined by using ELISA and the quantitative analysis of the tetracycline and florfenicol antibiotic residues were carried out by using LC-MS/MS. Based on the data gathered from ELISA, 24 of the samples were found to be positive for tetracycline but none of the samples had florfenicol positive result. MRL values of 24 samples were found to be as lower than 100 ng/g.

Keywords: Florfenicol, tetracycline, chicken meat, ELISA, LC-MS/MS