Üniversite öğrencilerinin kişilik özelliklerinin, duygusal dışavurumlarının ve sosyal onay ihtiyaçlarının incelenmesi
Examination of university students' personality traits, emotional expression and social approval needs
Yazar: HÜSEYİN COŞKUN
Danışman: PROF. DR. SEVDA ASLAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Duygu dışavurum tarzları = Emotional expression styles ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyal onay ihtiyacı = Need for social approval ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin beş faktör kişilik özellikleri, duygusal dışavurumları ve sosyal onay ihtiyaçları; cinsiyet, yaşamının çoğunu geçirdiği yer (köy/kasaba, ilçe ve il merkezi) ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre incelenmiştir. Ayrıca, beş faktör kişilik özellikleri alt boyutları; duygusal dengesizlik, dışadönüklük, deneyime açıklık, yumuşak başlılık ve sorumluluk boyutları hem duygusal dışavurum hem de sosyal onay ihtiyacı ile ilişkisi ortaya koyulmuştur. Araştırma, Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinde öğrenim görmekte olan 417 üniversite öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Analizlerde bağımsız örneklemler t testi, ANOVA, Kruskal-Wallis H testi ve kısmi korelasyon teknikleri kullanılmıştır. Kadın üniversite öğrencileri, erkek üniversite öğrencilerinden beş faktör kişilik özellikleri boyutlarından duygusal dengesizlik ve yumuşak başlılık boyutlarında anlamlı düzeyde yüksek puan almışlardır. Duygusal dışavurum ve alt boyutlarının tamamında kadın üniversite öğrencileri, erkek üniversite öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek puan almışlardır. Sosyal onay ihtiyacı alt boyutu olumlu izlenim bırakma boyutunda, kadın üniversite öğrencileri, erkek üniversite öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek puan almışlardır. Yumuşak başlılık boyutunda, yaşamının çoğunu köy/kasabada geçiren üniversite öğrencileri, ilçe ve il merkezinde geçirenlere göre anlamlı düzeyde yüksek puan almışlardır. Sosyal onay ihtiyacı toplam puanında ve sosyal onay ihtiyacının alt boyutu başkalarının yargılarına duyarlılık boyutunda, yaşamının çoğunu köy/kasabada geçiren üniversite öğrencileri, ilde geçirenlere göre anlamlı düzeyde yüksek puan almışlardır. Araştırmanın bir diğer bulgusu, beş faktör kişilik özellikleri alt boyutlarından dışadönüklük ve deneyime açıklık, pozitif yönde orta düzeyde ilişkilidir. Duygusal dengesizlik; dışadönüklük, yumuşak başlılık ve sorumluluk ile negatif ilişkilidir. Duygusal dışavurum daha çok dışadönüklük ile pozitif yönde ilişkilidir. Sosyal onay ihtiyacı; dışadönüklük ve deneyime açıklık ile negatif, yumuşak başlılık ile pozitif ilişkilidir.

Abstract:
In this study, the five-factor model of personality traits, emotional expressions, and social approval needs of university students were examined according to gender, the place where they spent most of their lives (village/town, district, and city center), and year of study variables. In addition, it was found that neuroticism, extroversion, openness to experience, conscientiousness, and agreeableness, which are sub-dimensions of the five-factor model of personality traits, were correlated with both emotional expression and the need for social approval. The research was conducted on 417 university students studying at various universities in Turkey.Independent samples t test, ANOVA, Kruskal-Wallis H test and partial correlation techniques were used in the analysis. Female university students obtained significant higher scores compared to male university students in terms of the neuroticism and agreeableness dimensions of the fivefactor model of personality traits. In emotional expression and all its sub-dimensions female university students obtained significant higher scores than male university students. In the positive impression subdimension of social approval need, female university students received significant higher scores than male university students. In the agreeableness dimension, university students who spent most of their lives in villages/towns obtained significant higher scores than those who lived in the district and city center. In the total score of social approval need and its subdimension of sensitivity to others' judgments, university students who spent most of their lives in the village/town obtained significant higher scores than those who lived in the city center. Another finding of the study was that extroversion and openness to experience, which are the sub-dimensions of the five-factor model of personality traits, were moderately correlated in a positive direction. Neuroticism was found to be negatively correlated with extroversion, agreeableness, and conscientiousness. Emotional expression was determined to be positively correlated with extroversion. Social approval need was found to be negatively associated with extroversion and openness to experience, and positively associated with agreeableness.