İşbirlikli öğrenme yaklaşımının öğretmen adaylarının çevreye ilişkin zihinsel yapılarına etkisi
Effect of cooperative learning approach on intellectual structure of teacher candidates regarding environment
Yazar: HANİFE GAMZE YALVAÇ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAHAR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education

Özet:
Bu çalışmanın amacı; işbirlikli öğrenme yaklaşımının fen ve teknoloji öğretmen adaylarının çevreye ilişkin zihinsel yapılarındaki kavramlar arası ilişkilere etkisi olup olmadığını araştırmaktır.Araştırmanın örneklemini, 2006-2007 Bahar Dönemi Bolu ili Abant İzzet Baysal Üniversitesi I. ve II. Öğretim, 2. sınıfta öğrenim gören toplam 69 adet fen ve teknoloji öğretmen adayı oluşturmaktadır.Çalışmada, yeni fen ve teknoloji müfredatının benimsediği ilkeler arasında bulunan; yaşama dönüklük, sorumluluk alma, bireyin öğrenmesinden kendisinin sorumlu olması,yaparak ve yaşayarak öğrenme gibi birçok unsuru içeren işbirlikli öğrenme yaklaşımının temel prensipleri esas alınmıştır. İşbirlikli öğrenme yaklaşımının temel prensipleri parelelinde oluşturulan öğrenci grupları haftalık altı saat olan Biyoloji II dersi Ekoloji ünitesinde ekoloji ve çevre sorunları temelinde aldıkları konularını grup içerisinde hazırlığını yaparak, belirlenen tarihlerde sunumlarını yapmışlardır. Öğrencilerin hazırlık aşamasından sonra çalışmaları altı haftalık bir süre içerisinde gerçekleştirilmiştir.Çalışmada veri toplama aracı olarak, ekoloji ünitesi çevre sorunları konusunun üzerine bina edildiği 12 adet anahtar kavramdan oluşan kelime ilişkilendirme testi (KİT) kullanılmıştır. KİTde yer alan veriler kullanılarak frekans tabloları hazırlanmıştır. Öğrencilerin zihinsel yapılarındaki değişimi somut olarak gözler önüne sermek amacıyla da frekans tablolarında Bahar(1999), tarafından geliştirilen Kesme Noktası tekniği kullanılarak zihin haritaları çizilmiştir.Bu çalışmanın sonuçları i) Ön KİT de öğretmen adaylarının anahtar kavramlara farklı ve fazla sayıda cevap kelime üretmelerine karşın bilişsel yapıda anahtar kavramlar ve ilgili kelimeler arasında ağsı bir yapının olmadığını; kavram adacıklarının bulunduğunu; ii) Son KİT de cevap kelimelerein çeşidinin azalmasına rağmen konuyla doğrudan bağlantılı özelliklerinin arttığı, iii) Son KİT frekans tablolarından hazırlanan zihin haritasının da işbirlikli öğrenme yaklaşımının öğretmen adaylarının, çevre ve çevre sorunlarına yönelik bilişsel yapılarında dallanmış ve ağsı bir yapılanmayı arttırdığını göstermiştir. Bu veriler ışınğında öğretmen adaylarının çevreye yönelik bilgilerinde ve bilinçlerinde olumlu bir etkinin meydana geldiği düşünülmektedir. Çalışmanın fen öğretimi açısından olası etkileri tartışılarak önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: İşbirlikli öğrenme, çevre, çevre eğitimi, zihinsel yapı, öğretmen adayları, kelime ilişkilendirme testi

Abstract:
The objective of this study is to examine whether cooperative learning approach has an effect on inter-conceptual relations within intellectual structures of science and technology teacher candidates regarding environment.69 science and technology teacher candidates, receiving education at the the 1rst and 2nd class of Abant İzzet Baysal University, located in the province of Bolu, in the Spring Term of 2006-2007, comprise the sample group of the research.In the research, fundamental principles of cooperative learning approach, comprising various issues such as extraversion, undertaking of responsibility, assumption of liability of learning by the individual, learning by experience, which are among the principles, adopted by the new science and technology curriculum, have been taken as a basis. Student groups, formed in line with the fundamental principles of cooperative learning, prepared and presented the subjects, they were tought on the basis of ecology and environmental problems within the scope of the course of Biology II Ecology unit, on the determined dates. Studies of students went on for a period of six weeks after the stage of preparation.Within the study, the word association test (WAT), comprising 12 key concepts, and whose basis is environmental problems of ecology unit, was used as data acquisition instrument. By use of the data within the structure of WAT, frequency tables were formed. With a view to putting forth change in intellectual structures of students expressly, mind maps were drawn in frequency tables by use of the technique of Break Point, developed by Bahar (1999).The results of this study were as below: i) Despite the fact that teacher candidates were able to produce different and a high number of response words to key concepts in the preliminary WAT, there was not a reticulous structure between key concepts and related words in the cognitive structure. ii) Despite the fact that the type of response words decreased in the final WAT, their features, directly related to the subject, increased. iii) The mind map, prepared from the final WAT frequency tables, pointed out the fact that cooperative learning approach increased branched and reticulous structure with respect to environment and environment problems, of teacher candidates. In the light of the said data, it is deemed that there has been a positive effect on environmental information and consciousness of teacher candidates. Possible effects of the study in respect of science education were discussed and suggestions were put forth.Key words: Cooperative learning, environment, environment education, intellectual structure, teacher candidates, word association test.