Aile içi şiddet ve cinsel istismar mağdurlarını temsil eden avukatlarda ikincil travmatik stres oluşumu
Secondary traumatic stress in lawyers that represent domestic violence and sexual abuse victims
Yazar: MURATCAN KESKİNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Avukatlar = Lawyers ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Ölçekler = Scales ; Şefkat = Compassion ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı, aile içi şiddet ve cinsel istismar mağduru gibi travmatize olmuş mağdurları temsil eden avukatlardaki ikincil travmatik stres oluşumunu yordayan değişkenlerin incelenmesidir. Araştırma Türkiye genelinden pek çok avukatın katılımıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 119 kadın ve 12 erkek olmak üzere toplam 131 kişi oluşturmaktadır. Katılımcıların %55'ini 21-31 yaş aralığındaki avukatlar oluşturmaktadır. Araştırmaya son 3 ay içinde aile içi şiddet ve/veya cinsel istismar mağduru temsil etmiş avukatlar alınmıştır. Bu şartı taşımayan katılımcılara ait veriler analize dâhil edilmemiştir. Çalışma internet üzerinden gönderilen form aracılığıyla yapılmıştır. Çalışmaya başlamadan önce katılımcılar bilgilendirilmiş onam formunu okuyup onaylamışlardır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği ve İkincil Travmatik Stres Oluşumu Ölçeği kullanılmıştır. Normallik testlerinden sonra değişkenlerin yordanması için Kruskal Wallis testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, çoklu karşılaştırmalar için LSD testi, Mann Whitney U testi ve Bağımsız Örneklem T testi uygulanmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık derecesi 0.05 alınmış ve güven aralığı %95 olarak belirlenmiştir.
Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre son 3 ayda temsil edilen aile içi şiddet mağduru sayısı, son 3 ayda temsil edilen cinsel istismar mağduru sayısı ve son 3 ay içindeki haftalık ortalama çalışma saati; avukatların ikincil travmatik stres oluşumu üzerinde anlamlı bir farklılaşmaya sebep olmamıştır. Ayrıca, avukatların yaşının, travma ile başa çıkma eğitimi almalarının ve son 3 ay içinde temsil ettikleri mağdurların sağ kalım durumlarının da ikincil travmatik stres oluşumları üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır.
Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği'nden yüksek puan alan avukatların (6-10 arası evet yanıtı verenler), ölçekten düşük puan avukatlara (0-2 arası evet yanıtı verenler) oranla, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde, daha yüksek ikincil travmatik stres oluşumu ölçeği kaçınma alt boyutu skoruna sahip olduğu bulunmuştur.
Temsil edilen cinsel istismar mağdurlarının 18 yaşın altında olmasının ikincil travmatik stres oluşumu üzerinde yordayıcı bir etkisi bulunamamıştır. Ancak aile içi şiddet mağdurlarının 18 yaşın altında olmasının ikincil travmatik stres oluşumu ölçeği yeniden yaşantılama alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farka yol açtığı bulunmuştur. Buna göre 18 yaşın altındaki bir veya daha fazla aile içi şiddet mağdurunu temsil eden avukatların ilgili ölçek puanı ile 18 yaşın altında temsil ettiği herhangi bir aile içi şiddet mağduru olmayan avukatların ilgili ölçek puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
Avukatların medeni durumunun ikincil travmatik stres oluşumu ölçeği toplam puanı, yeniden yaşantılama alt boyutu ve uyarılma alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farka yol açtığı bulunmuştur. Buna göre: çalışmaya katılan evli avukatların ilgili ölçek puanları çalışmaya katılan evli olmayan avukatların ilgili ölçek puanlarından anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Farklılaşma, evli olan avukatların aleyhinedir.
Avukatların psikiyatrik geçmişinin ikincil travmatik stres oluşumu ölçeği toplam puanı, kaçınma alt boyutu ve uyarılma alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir farka yol açtığını bulmuştur. Buna göre: çalışmaya katılan ve geçmişte bir ruh sağlığı uzmanından yardım alan avukatların ilgili ölçek puanları; yardım almayan avukatların ilgili ölçek puanlarından anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Farklılaşma, psikiyatrik geçmişi olan avukatların aleyhinedir.

Abstract:
This research aim to examine variables that predict secondary traumatic stress in lawyers that represent traumatized person like domestic violence and sexuel abuse victims. The sample of the study consisted of 119 females and 12 males. 55% of the participants were betweeen the age of 21-31. Only laywers that represent domestic violence and/or sexual abuse victims in last 3 months could participate in research. The research conducted by using form that had sending through internet. Participants acknowledged informed consent form before filled Social Domographic Form, Adverse Chilhood Experience Questionnaire and Secondary Traumatic Stress Scale. To predict variables, Kruskal Wallis, Anova, LSD, Mann Whitney U and Independent Sample T Test applied based on normality test. The findings were evaluated at 95% confidence interval and 5% significance level.
According to the findings obtained from the study, number of domestic victims and sexuel abuse victims that represented by lawyers in last 3 months; lawyers' weekly working hours in last 3 months, lawyers's age, have training of cope with trauma and life condition of victims that represented by lawyers did not have an effect on lawyers' secondary traumatic stress formation. On the other hand, according to the findings obtained from the study, there is a significant relation between lawyers' high scores on Adverse Chilhood Experience Questionnaire and high scores on avoidance which is subdimension of Secondary Traumatic Stress Scale. In addition, represent sexual abuse victims that age below 18 have no significant effect on lawyers' secondary traumatic stress. However, represent domestic violence victims that age below 18 did have an significant effect on lawyers' secondary traumatic stress formation in a bad manner.
Moreover, lawyers' marital status also did have an significant effect on lawyers' secondary stress formation. Respectively, married lawyers get an significantly high score on Secondary Traumatic Stress Scale and it's subdimensions of intrusion and arousal where unmarried did not.
Lastly, it was also found that psychiatric past of the lawyers did have an significant effect on lawyers' secondary stress formation. Respectively, lawyers who have psychiatric history get an significantly high score on Secondary Traumatic Stress Scale, it's subdimensions of arousal and avoidance compared to lawyers who have not get any psychiatric treatment in past.