Batı Anadolu'daki kutsal yollar
Sacred ways in Western Anatolia
Yazar: NİLAY İĞREK
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT AKKURNAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Bu tez, Anadolu'daki kutsal yolların tek bir başlık altında araştırılmamasından yola çıkılarak yapılan bir çalışmadır. İlk dönemlerde sadece dini amaçlarla kullanılan bu yollar daha sonraki dönemlerde ulaşım amacıyla da kullanılmıştır. Şehirleri ve Kutsal Alan'ları birbirine bağlayan kutsal yolların çok azı günümüze kadar gelebilmiştir. Bu araştırma, birçok bilim insanının üzerinde çalıştığı kutsal yolların daha detaylı incelenmesi ve bu bilgilerin toplanması ihtiyacından yola çıkılmıştır.
Batı Anadolu'nun sekiz kutsal yolu incelenmiştir. Bergama-Asklepios, Ephesos-Artemision, Miletos-Didyma, Nysa-Akharaka, Alabanda-Gerga, Mylasa-Labraunda, Stratonikeia-Lagina, Stratonikeia-Panamara arasındaki yollar bu tezde incelenen kutsal yollardır. Her yol ayrı bir başlık altında incelenmiştir; yolların yapısal ve fiziksel özellikleri ile işlevleri, coğrafi konumu, topoğrafyasının yanı sıra yol kenarındaki yerleşim yerleri, nekropol, tapınak, heykel, çeşme gibi arkeolojik veriler ile düzenlenen törenler ve şenlikler hakkında temel bilgiler verilmiştir. Bununla birlikte yolların güzergâhının daha iyi anlaşılabilmesi için haritalar üzerinde gösterilerek kent ile kutsal alan arasındaki uzaklık açık bir şekilde aktarılmaya çalışılmıştır. 
Bu çalışmanın amacı Batı Anadolu'daki kutsal yolların işlevini geniş bir perspektifte ele alarak kent ve kutsal yol arasındaki ilişkinin mahiyetini araştırmak, kutsal yollarda düzenlenen teolojik faaliyetlerin içeriğini belirlemek, kutsal yollara ilişkin arkeolojik verilerin ve tarihsel gelişmelerin incelenmesini sağlamak ve yolların tarihsel süreçteki rolünü belirlemektir.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Antik Dönem, Batı Anadolu, Teoloji, Kutsal Alan, Kutsal Yol.

Abstract:
This thesis is a study based on the fact that the sacred roads in Anatolia are not researched under a single title. These roads, which were used only for religious purposes in the early periods, were also used for transportation purposes in later periods. Very few of the sacred roads connecting cities and sacred areas have survived to the present day. This research was motivated by the need to examine the sacred paths, which many scientists work on, in more detail and to collect this information.
Eight sacred roads of Western Anatolia were examined. The roads between Bergama-Asclepios, Ephesos-Artemision, Miletos-Didyma, Nysa-Akharaka, Alabanda-Gerga, Mylasa-Labraunda, Stratonikeia-Lagina, Stratonikeia-Panamara are the sacred roads examined in this thesis. Each path was examined under a separate heading; Basic information is given about the structural and physical features and functions of the roads, their geographical location, topography, archaeological data such as roadside settlements, necropolis, temples, statues, fountains, ceremonies and festivals. In addition, maps were provided to better understand the route of the roads and the distance between the city and the sacred area was tried to be clearly conveyed.
The aim of this study is to investigate the nature of the relationship between the city and the sacred road by considering the function of the sacred roads in Western Anatolia from a broad perspective, to determine the content of the theological activities organized on the sacred roads, to examine the archaeological and historical data regarding the sacred roads, and to examine the role of the roads in the historical process.
KEYWORDS: Ancient Period, Western Anatolia, Theology, Sacred Area, Sacred Way.