Türk-Rus ilişkilerinin İstanbul'daki izleri (1700-1938)
Traces of Turkish Russian relations (1700-1938) in Istanbul
Yazar: MİRAY CESUR
Danışman: PROF. DR. İLYAS KEMALOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Ruslar = Russians ; Türk tarihi = Turkish history

Özet:
Türk – Rus ilişkileri başlangıcından bu yana Türk tarihinde önemli bir yer tutmaktadır. Hem Osmanlı Devleti hem de Türkiye Cumhuriyeti bulunduğu konum itibariyle Ruslarla etkileşim içerisinde olmuşlardır. Bu ilişkilerin belirli dönemlerinde yoğun savaşlar, belirli dönemlerinde ise dostluk münasebetleri hâkim olmuştur. Savaş dönemlerinde Osmanlı topraklarında Rusya, kiliseler, hastaneler ve enstitüler yardımıyla etkinliğini arttırmak istemiştir. Özellikle kazandığı zaferlerin ardından abideler yaptırmış, elçilik binalarıyla ihtişamını yansıtmayı hedeflemiştir. Ruslar, Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti olan İstanbul'da kalıcı izler bırakmıştır.
I. Dünya Savaşı'nın hemen sonrasında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması, ikili ilişkilerde dönüm noktası olmuştur. Stratejik yakınlaşma ve iş birliğinin yaşandığı dönem İstanbul'u da etkilemiştir. Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında emperyalist güçlere karşı Sovyetler, Türkiye Cumhuriyeti'nin yanında olmuş ve yardım etmiştir. Sovyetlerin kurulmasıyla beraber gelişen dostluk ilişkilerini Türkiye, Taksim Cumhuriyet Anıtı'nda nişanesi olarak yansıtmıştır. Bunun yanı sıra Sovyetlerden sürgün edilen Lev Troçki'yi mülteci olarak kabul etmiş ve en iyi şekilde ağırlamıştır. İstanbul, sadece Troçki'ye değil, Sovyetlerden gelen Beyaz Ruslara da ev sahipliği yapmıştır.
Çalışmamızda Türk – Rus ilişkilerini kronolojik olarak ele alarak, bu ilişkilerin İstanbul üzerindeki etkilerini ve önemini inceledik. İstanbul'da Ruslarla ilgili en önemli yapılan yapıların tarihsel süreçlerini, amaçlarını ve günümüz koşullarını kaleme aldık.

Abstract:
Turkish -Russian relations have occupied an important place in Turkish history since its beginning. Both the Ottoman State and the Republic of Turkey have been interacting with the Russians in terms of their location. During certain periods of these relations, intense wars took place, and during certain periods, friendship treaties took place. During the war periods, Russia wanted to increase its effectiveness in the Ottoman lands with the help of churches, hospitals and institutes. Especially after the victories he won, he built monuments and aimed to reflect his glory with the embassy buildings. The Russians have left permanent traces in Istanbul, the capital of the Ottoman Empire.
I . The establishment of the Union of Soviet Socialist Republics and the Republic of Turkey immediately after World War II marked a turning point in bilateral relations. The period of strategic rapprochement and cooperation has also affected Istanbul. In the victory of the War of Independence, the Soviets sided with and helped the Republic of Turkey against the imperialist powers. The friendly relations that developed with the establishment of the Soviets have been burned as a sign at the Taksim Republican Monument in Turkey. In addition, he accepted Leon Trotsky, who was exiled from the Soviets, as a refugee and hosted him in the best possible way. Istanbul, hosted not only Trotsky, but also White Russians from the Soviets.
In our study, we examined the effects and importance of Turkish –Russian relations on Istanbul by considering them chronologically. We have written about the historical processes, purposes and current conditions of the most important structures built in Istanbul related to Russians.