Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk acil servisine başvuran zehirlenme vakalarının geriye dönük değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of poisoning case application to the pediatric emergency department of Haseki Training and Research Hospital
Yazar: ŞEHADET AKDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL ŞAHİN ; PROF. DR. MURAT ELEVLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Zehirlenmeler = Poisonings ; Çocuk acil servisi = Pediatric emergency medicine ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Giriş ve Amaç: Çocukluk çağında görülen zehirlenmeler önlenebilir mortalite ve morbidite nedenlerinden olup günümüzde hala ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Zehirlenme vakalarının kliniği çok çeşitli olmakla beraber çocuklarda çoğunlukla semptom görülmemektedir. Tablonun seyrini birçok faktör etkileyebilmektedir. Çalışmamızda Sultangazi bölgesindeki çocuk zehirlenme olguları iki yıllık geriye dönük incelenerek, pandemi sürecinin zehirlenmelere etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 01.03.2019 - 28.02.2021 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Acil Servisi'ne zehirlenme nedeniyle başvuran 0-18 yaş arasındaki hastaların geriye dönük değerlendirilmesiyle gerçekleştirildi. Çalışmaya 18 yaş üstü hastalar dahil edilmedi. Başhekimlik izni ile hastaların epidemiyolojik ve klinik verileri kaydedildi. Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'ndan onay alındı. Sonuçlar istatistiksel yöntemlerle değerlendirildi. 
Bulgular: Olgularımızın %53'ü kız, %47'si erkek idi. Hastaların %40,4'ü (n=257) 2 yaş ve altında, %25,5'i (n=162) 3-6 yaş aralığında, %5,7'si (n=36) 7-11 yaş aralığında ve %28,5'u (n=181) 12 yaş ve üzerindeydi. Zehirlenme vakalarının %80'i kendi imkanları ile % 20'si ise 112 ambulansı ile Acil servisimize başvurmuştu. Başvuruya kadar geçen süre hastaların %42,2'sinde 30 dakikadan daha az, %30,7'sinde 30-60 dakikaydı, ortalama hastaneye başvuru süresi 60 dakikaydı. Hastaların ortalama takip süresi 20 saat idi ve hastaların %88,9'u 24 saat ve daha kısa sürede hastaneden taburcu edilmişti. Zehirlenmelerin %91,9'unun oral alım ile meydana geldiği görüldü. Zehirlenmelerin %66,8'i ihmal/kaza nedenli, %19'u özkıyım nedenli gerçekleşmişti. 0-6 yaş aralığında ihmal/kaza nedenli zehirlenmeler, 12-18 yaş aralığında ise özkıyım nedenli zehirlenmeler ön plandaydı. İhmal/kaza nedenli zehirlenmeler erkek çocuklarında daha sık rastlanırken, özkıyım nedenli zehirlenmeler kız çocuklarında daha sık görülmekteydi (p=<0,001). Çoklu ilaç ile zehirlenmeler özkıyım nedenli zehirlenmelerde daha sık rastlanmaktaydı (p=<0,001). Zehirlenmeler en sık evde (%90) gerçekleşmekte ve en sık ilaçlar (%59,8) ile olmaktaydı. Tek ilaç ile zehirlenmelerde en sık rastlanan etken parasetemoldü. İlaç dışı etkenler ile zehirlenmeler hastaların %40,2'sini oluşturmaktaydı ve aralarında en sık neden ise koroziv maddeler ile zehirlenmelerdi. Olgularımızın %84,1'i şifa ile taburcu oldu, %6'sı servise yatırıldı, %5,8'i sevk edildi ve %4'ü çocuk yoğunbakım ünitesine yatırıldı. Ölen vaka olmadı.
Sonuç: Çocukluk çağı zehirlenmeleri önemli ve önlenilebilir bir halk sağlığı sorunudur. Çalışmamızda altı yaş altındaki çocuklarda ihmal/kaza nedeni ile zehirlenmeler ön planda görülmüştür. Bunu önlemek amacıyla ailelere eğitimler verilmeli, zehirlenmeye neden olabilecek ajanlar çocukların ulaşamayacağı yerlere konulmalıdır. Bölgemizde ve yapılan diğer çalışmalarda özkıyım sebepli zehirlenmeler daha çok ergen kız çocuklarında görülmektedir. Özkıyım nedenli zehirlenmeleri sadece cana kıyma olarak değil bunun bir dizi olayların sonucu olduğu unutulmamalı ve bu çocuklara ve ailelerine psikososyal destek verilmelidir.

Abstract:
Introduction and Aim: Childhood poisoning is a preventable cause of mortality and morbidity and still remains a serious public health problem. Although the clinical presentation of poisoning cases varies widely, children are mostly asymptomatic. Many factors may affect the course of the illness. In our study, we aimed to retrospectively evaluate the pediatric poisoning cases in Sultangazi region in a two-year period and to evaluate the effect of the Covid-19 pandemic process on poisonings.
Materials and Methods: Our study was conducted by retrospectively evaluating patients aged 0-18 years who were admitted to the Pediatric Emergency Department of the Pediatrics Clinic of Haseki Training and Research Hospital between 01.03.2019 and 28.02.2021 due to poisoning. Patients over the age of 18 were not included in the study. Epidemiologic and clinical data of the patients were recorded with the permission of the chief physician. Approval was taken from the Ethics Committee of Sultangazi Haseki Training and Research Hospital. The results were evaluated by statistical methods.
Results: 53% of our patients were female and 47% were male. 40.4% (n=257) of the patients were aged 2 years and younger, 25.5% (n=162) were aged 3-6 years, 5.7% (n=36) were aged 7-11 years and 28.5% (n=181) were aged 12 years and older. Eighty percent of the poisoning cases came to the emergency department by their own means and 20% with 112 emergency ambulance. The time to admission was less than 30 minutes in 42.2% of the patients and 30-60 minutes in 30.7% of the patients, and the mean hospitalization time was 60 minutes. The mean follow-up time was 20 hours and 88.9% of the patients were discharged from the hospital in 24 hours or less. It was observed that 91.9% of the poisonings occurred by oral ingestion. Negligent/accidental poisonings were the cause of 66.8% of poisonings and suicidal poisonings were the cause of 19% of poisonings. Negligent/accidental poisonings were the leading cause of poisonings in the 0-6 age group and suicidal poisonings were the leading cause of poisonings in the 12-17 age group. Poisonings due to negligence/accident were more common in boys, while poisonings due to suicide were more common in girls (p=<0.001). Multi-drug poisonings were more common in suicidal poisonings (p=<0.001). Poisonings occurred most frequently at home (90%) and most frequently with drugs (59.8%). The most common single drug poisoning agent was paracetemol. Poisoning with non-drug agents accounted for 40.2% of the patients and the most common cause was poisoning with corrosive substances. 84.1% of our patients were discharged with cure, 6% were hospitalized in the ward, 5.8% were referred and 4% were hospitalized in the PICU, with no case of exitus.
Conclusion: Childhood poisoning is an important and preventable public health problem. In our study, poisonings due to negligence/accidents were observed in children under the age of six. In order to prevent this, families should be educated and agents that may cause poisoning should be placed out of the reach of children. In our region and in other studies, poisonings due to suicide are mostly seen in adolescent girls. It should be remembered that suicidal poisoning is not only a suicide but also the result of a series of events and psychosocial support should be given to these children and their families.