Piri Reis eserlerinin coğrafya eğitimindeki yeri ve önemi
Piri Reis and his works in geography education
Yazar: FATMA YASEMİN KOCA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÖZEY
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
15. ve lö.yy. Osmanlı Devleti' irin en geniş sınırlarına ve dolayısıyla imparatorluk haline ulaştığı yüzyıllardır. Fatih S.Mehmet ile başlayan bu dönem Kanuni S.Süleyman zamanına kadar devam etmiş; devlet hem yönetim hem de kültür ve bilimde en ihtişamlı zamanlarını yaşamıştır. Osmanlı'da Fatih ile başlayan coğrafya ve haritalara ilgi lö.yy'da da artarak devam etmiş, Topkapı Sarayı'nda eşsiz bir harita koleksiyonu oluşturulmuştur. Piri Reis 15.yy sonlarında Gelibolu'da doğmuş, amcası Kemal Reis ile birçok deniz savaşına katılmış ve diğer denizcilerden farklı olarak haritacılık ve navigasyon ile ilgilenmiştir. 1521 'de tamamladığı Kitabı Bahriye adlı eserini çeşitli düzenlemelerden sonra 1526'da Sadrazam İbrahim Paşa'nın vesilesiyle Kanuni S.Süleyman'a sunmuştur. Eser sonraki yıllarda el yazması olarak kopya edilerek çoğaltılmış ve Osmanlı denizciliğinde rehber-eğitim kitabı olarak kullanılmış olup günümüze kadar ulaşan nüshaları ülkemizdeki ve dünyadaki çeşitli kütüphane ve müzelerde yer almaktadır. Bilim çevrelerince eşsiz bir eser olarak kabul edilen Kitabı Bahriye ne yazıkki eğitim sistemimiz içinde yeterli ilgiyi görememiştir Türk Milli Eğitiminin amaçları arasında ülkesini ve çevresini çeşitli yönleriyle tanıyan, değişen dünya şartlarında ortaya çıkan sorunları kavrayan ve çözüm önerileri yaratan; yurt savunmasında, yönetiminde ve kalkınmasında görev alacak, ülkesini ve milletini seven öğrenciler yetiştirmek yer alır. Buna bağh olarak kendi kültürel ve tarihsel zenginliklerimizin eğitim sistemimimiz içinde daha fazla yer almasını sağlamak ve kaynak olmak amacıyla hazırladığımız bu çalışmada; öncelikle amaç ve yöntemler belirlenmiş, Türk Coğrafya Eğitimi içerisinde Piri Reis eserlerinin yeri tespit edilmeye çalışılmıştır. Eserlerin eğitim sistemimiz içinde uygulamalarına örnekler verilerek sonuçlar değerlendirilmiş ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The 15th and 16th centuries are the centuries in which the Ottoman State reached its largest borders and consequently became an empire. Beginning with the Sultan Mehmed the Conqueror (Fatih S. Mehmed), this period lasted until the time of Suleiman the Magnificent (Kanuni S. Süleyman), and the sate experienced the most magnifficent times both in governing of the empire and in culture and science. The interest of the Ottomans in geography and maps that had begun with the Sultan Mehmed the Conqueror increasingly continued also in the 16th century, and a unique map collection was assembled in the Topkapi Palace. Piri Reis was born in Gallipoli by the end of the 15th century. He participated in many naval battles with his uncle Kemal Reis. Unlike other sailors, he was interested cartography and navigation. He completed his book Kitab-i Bahriye(Book of the Sea) in 1521, and presented a revised version of it to Suleiman the Magnificent in 1526 with the encouragement of the Grand Vizier Ibrahim Pasha. In the fallowing years, the book was reproduced in manuscript and used as a guidebook and textbook by the Ottomans. Some copies that have survived to date can be found in various libraries in our country and abroad. Unfortunately, although it is recognized as a matchless work by the scientific circles, the Kitab-i Bahriye has not drawn adequate attention in our educational system. One of the objectives of the Turkish National Education is to bring up individuals that know their country and environs in several aspects, that comprehend the problems arising under the ever changing conditions of the world and create solutions for such problems, that will undertake tasks in defending, governing and development of the country, and that love their country and nation. In this study, which we have prepared to enable that our own culturel and historical wealth takes more part in our educational system and to serve as a source, we first determined the objective and methods and tried to find the place of Piri Reis and his works in the Turkish Geography Education. Giving examples of application of the woks in our educational system, the results were evaluated and recommendations were made.