Postmodern anlatılarda din algısı (1985-2000)
Perception of religion in postmodern narratives (1985-2000)
Yazar: HALİL İBRAHİM YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. BEDİA KOÇAKOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatıbilim = Narratology ; Din = Religion ; Din algısı = Perception of religion ; Dini edebiyat = Religious literature ; Edebiyat = Literature ; Hikaye = Story ; Postmodernizm = Postmodernism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İlahi dinler = Divine religions

Özet:
Dinler, ilkel toplumlardan modern insana kadar, asırlar boyu, varlığı anlamlandırmak
yolunda birer ışık olmuşlardır. Ölümden sonrasına dair vaatlerinin yanında, verdikleri ilahi
mesajlarla, dünyada da hukuki ve sosyal bir düzen oluşturma noktasında önemli bir işleve
sahiptirler. Beşerî iktidar sahipleri dinlerin bu niteliğini bildiklerinden, bazı dönemlerde, onu
insanlar üzerinde bir yönetim ve baskı aracı olarak kullanmışlardır. Orta Çağ Avrupa'sındaki
kilise hâkimiyeti, bunun en somut örneğidir.
   Keşifler sonrası maddi refahın getirisi olan Aydınlanma Çağı, bu düzene karşı durmuş
ve skolastik düşüncenin yerini modernleşme fikri almıştır. Böylece yeni dünya düzeni,
geleneğin yıkıntıları üzerinde yükseltilmek istenmiştir. Mimariden sosyolojiye, teknolojiden
edebiyata kadar farklı disiplinlerce uygulanan bu rasyonalist yönelim, insanın maddî varlığını
özgürleştirse de, içinde oluşan manevi boşluğun yerini doldurmada yetersiz kalmıştır.
   Bu dönemde, moderne bir tepki olarak postmodernizm eğilimi baş göstermiştir.
Kendinden önceki tek sesliliğe ve katı determinizme karşı o, dünyaya çoğulcu bir pencereden
bakma vaadiyle çıkagelmiştir. İddiasını edebiyata da taşıyan hareket, çeşitli teknikler
kullanmak suretiyle kendine has edebî ürünler yaratmaya devam etmektedir.
   İlkesiz tutumuyla gelenek ve moderni aynı potada buluşturan postmodern söylemin,
dinlere yaklaşımını Türk edebiyatında verilen örnekler üzerinden inceledik.

Abstract:
For centuries, religions, from primitive societies to modern human, have been a light
on the way to understanding the cause of existence. In addition to their promises concerning
after life, religions also have an important role in establishing a legal and social order in the
world with the divine messages they give. The rulers knew these qualities of religions and in
some periods they used them as a means of administration and oppression on human beings.
Church domination in medieval Europe is the most concrete example of this.
   The age of enlightenment, which is the result of prosperity after geographical
explorations, has opposed this order and modernization idea took the place of the scholastic
thoughts. Thus the new world order is desired to be raised on the destruction of the tradition.
This rationalist tendency, that is applied by different disciplines, such as architecture,
sociology, technology and literature, liberated the material existence of mankind, but is
inadequate to fill the spiritual void within them.
   In this period, the tendency of postmodernism emerged as a response to modernism.
Against the singularity and rigid determinism, postmodernism has emerged with the promise
of looking at the world from a pluralistic window. The movement that carries its thoughts to
literature continues to create original literary products using various techniques.
   We examined the approach of religions of postmodern discourse, which combines
tradition and modernity in the same pot with unprincipled attitude, through the examples
given in Turkish literature.