İlave sirküler pansuman materyali ile sabitlemenin periferik intravenöz kateterin kalış süresine ve komplikasyonlarına etkisi
The effect of fixation with additional circular dressing material on the duration and complications of peripheral intravenous catheter
Yazar: ŞEYMA TURAN
Danışman: PROF. DR. LEYLA KHORSHTD
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: İnfüzyonlar-intravenöz = Infusions-intravenous

Özet:
Randomize kontrollü deneysel türdeki bu araştırma, PİK'i ilave sirküler pansuman materyali ile sabitlemenin PİK'in kalış süresine ve periferik intravenöz kateterizasyona bağlı komplikasyonlara etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Araştırmanın evrenini; 27 Nisan 2023 – 30 Eylül 2023 tarihleri arasında Manisa İl Sağlık Müdürlüğü Turgutlu Devlet Hastanesi Genel Cerrahi kliniğinde yatan ve PİK uygulanan tüm hastalar oluşturdu. Araştırmanın örneklemini bu tarihler arasında genel cerrahi kliniğinde yatan, 18-65 yaş arası, PİK uygulanan, araştırmaya alınma kriterlerine uyan 91 hasta oluşturdu. Hastalar yaş ve cinsiyete göre tabakalara ayrıldı, blok randomizasyon yöntemi ile girişim ve kontrol gruplarına atandı. File biçiminde elastan materyalden oluşan sirküler pansuman materyali, tedavi yapılmasını engellemeyecek şekilde girişim grubundaki hastalara PİK üzerine ek tespit sağlaması amacıyla yerleştirildi. Her iki gruptaki hastalarda PİK 8 saatte bir, 72 saat boyunca gözlemlenerek infiltrasyon, flebit, ağrı, tıkanma, sızıntı açısından değerlendirildi. 
Kontrol grubundaki hastalarda PİK steril şeffaf örtü ile sabitlendi. Veriler SPSS 25.0 programında analiz edildi. Verilerinin analizinde bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi ve ki-kare analizi kullanıldı. PİK yerinde kalış süresi ortalaması girişim grubunda yer alan bireylerde 57.80±23.28 saat, kontrol grubundaki bireylerde 47.22±24.83 saat bulundu. Girişim grubunda bulunan bireylerin PİK yerinde kalış süresi ortalaması kontrol grubunda olan bireylere göre daha yüksek ve girişim grubunda olan bireylerin PİK başarısızlığı oranı kontrol grubunda olan bireylere göre daha düşük olduğu belirlendi. Girişim grubunda yer alan bireylerin %12.8'inde flebit, %4.3'ünde infiltrasyon geliştiği; kontrol grubunda yer alan bireylerin %15.9'unda flebit, %4.5'inde infiltrasyon geliştiği saptandı. Girişim grubu ve kontrol grubu arasında flebit ve infiltrasyon gelişmesi açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Girişim ve kontrol grubundaki bireylerin flebit, infiltrasyon, oklüzyon (tıkanma), cilt dışına sızıntı ve PİK'in kazara yerinden çıkma süreleri açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Girişim grubu ve kontrol grubu arasında flebit, infiltrasyon, oklüzyon (tıkanma), cilt dışına sızıntı izlemi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Sonuç olarak;  PİK'i ilave sirküler pansuman materyali ile sabitlemenin PİK yerinde kalış süresini uzattığı, PİK başarısızlığını azalttığı ve periferik intravenöz kateterizasyona bağlı flebit, infiltrasyon, oklüzyon ve kateterin kenarından cilt dışına sızıntı komplikasyonlarının gelişmesini etkilemediği saptandı.

Abstract:
This randomized controlled experimental study was conducted to determine the effect of fixing PIVC with additional circular dressing material on the duration of PIVC stay and complications related to peripheral intravenous catheterization. The population of the research; consisted of all patients who were hospitalized in the General Surgery Clinic of Manisa Provincial Health Directorate Turgutlu State Hospital and underwent PIVC between 27 April 2023 and 30 September 2023. The sample of the study consisted of 91 patients who were hospitalized in the general surgery clinic between these dates, aged 18-65, underwent PIVC, and met the inclusion criteria for the study. Patients were stratified according to age and gender and assigned to intervention and control groups by block randomization method. Circular dressing material, consisting of mesh-shaped elastane material, was placed on the patients in the intervention group to provide additional fixation on PIVC, without hindering treatment. In patients in both groups, PIVC was observed every 8 hours for 72 hours and evaluated in terms of infiltration, phlebitis, pain, obstruction, and leakage.
In the patients in the control group, PIVC was fixed with a sterile transparent drape. The data were analyzed in SPSS 25.0 program. Independent samples t test and chi-square analysis were used to analyze the data. The average length of stay at the PIVC site was found to be 57.80±23.28 hours in individuals in the intervention group and 47.22±24.83 hours in individuals in the control group. It was determined that the average length of stay at the PIVC site of individuals in the intervention group was higher than that of individuals in the control group, and the PIVC failure rate of individuals in the intervention group was lower than that of individuals in the control group. Phlebitis developed in 12.8% of the individuals in the intervention group and infiltration developed in 4.3%; It was determined that 15.9% of the individuals in the control group developed phlebitis and 4.5% developed infiltration. There was no significant difference in the development of phlebitis and infiltration between the intervention group and the control group. There was no significant difference in the duration of phlebitis, infiltration, occlusion, extracutaneous leakage, and accidental dislodgment of PIVC between individuals in the intervention and control groups. There was no statistically significant difference between the intervention group and the control group in terms of monitoring phlebitis, infiltration, occlusion, and leakage outside the skin. In conclusion; It was determined that fixing the PIVC with additional circular dressing material prolongs the stay in the PIVC site, reduces PIVC failure, and does not affect the development of complications related to peripheral intravenous catheterization, such as phlebitis, infiltration, occlusion, and leakage from the edge of the catheter outside the skin.