Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'nca karara bağlanmış çocuk ölümlerinin "çocuk  istismarı ve ihmali" açısından incelenmesi /
Yazar: NAİLE ESRA SAKA
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SERHAT GÜRPINAR
Adalet Bakanlığı / Adli Tıp Kurumu / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Adli tıp = Forensic medicine ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Künt travma =   ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çoklu travma = Multiple trauma ; İstismar = Abuse

Özet:
"Ölümcül Çocuk İstismarı ve İhmali" Çocuk istismarı; "0-18 yaş grubundaki çocuğun, kendisine bakmakla yükümlü –sorumlu- olan kişi veya kişiler tarafından, zarar verici olan, kaza-dışı ve önlenebilir bir davranışa maruz kalmasıdır. Bu davranışın çocuğun fiziksel, psikososyal gelişimini engelleyen, gerçekleştiği toplumun kültür değerleri dışında kalan ve uzman tarafından istismar olarak kabul edilen bir davranış olması ve en önemli kriter de çocukta iz bırakan, onu etkileyen bir davranış olması gerekmektedir". Çocuk istismarının; cinsel istismar, fiziksel istismar, duygusal istismar ve ihmal alt başlıkları bulunmaktadır.	Bu açıdan bakıldığında, başka faktörlere bağlı olarak kabul edilen çocuk ölümlerinde, çocuk istismarı tanımına girmesi gereken birçok çocuk ölümü nedeni de bulunmaktadır.	Çocuk ölümlerinde çocuk istismarının ne ölçüde etken faktör olduğunu ortaya çıkartmak ve başka ölüm nedeni tanıları almış olmakla birlikte, ölümün çocuk istismarına bağlı gerçekleşmiş olup olmadığını tartışmak amacıyla Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi ile 1. ve 5. İhtisas Kurulları'nın 2000-2002 yılları arasındaki üç yıllık sürede sonuca bağlanmış raporları ve kararları retrospektif olarak taranmış, çocuk ölümleri olgularında, cinsiyet, yaş grupları, bölge, sanık profili, kurbanın fizik veya mental kısıtlılığı, ölüm mekanizması, ölüm nedeni, ölüm orijini, olay yeri, istismar tanısı alıp alamayacağı ve istismar tipleri esas alınarak toplanmıştır. Olgular cinsiyetlerine göre değerlendirildiğinde %53,7'sinin erkek, %46,3'ünün kız olduğu görülmüştür. Olguların istismar tiplerine göre sınıflandırıldığında, %74,5 oranında çocuğun ihmal sonucu, %13,9 oranında çocuğun fiziksel istismar, %5,6 oranında çocuğun ihmale eşlik eden fiziksel istismar ve %6 oranında çocuğun ise cinsel istismara eşlik eden fiziksel istismar sonucu öldüğü saptanmıştır. Olgulardan %46,3'ünün 2-6 yaş grubu, %31,0'ının 0-1 yaş grubu, %16,2'sinin 7-11 yaş grubu, %5,1'inin 12-15 yaş grubu, %1,4'ünün ise 16-18 yaş grubu içinde olduğu belirlenmiştir. Sanıkların çocuğa olan yakınlıklarının dağılımına bakıldığında %67,6 ile en yüksek oranda ana-babanın birlikte hareketi olarak değerlendirebildiğimiz istismar ve ihmalinin bulunduğu, bunu ikinci sırada %9,7 ile annelerin, %18,3 ile akrabaların ve %5,6 ile babaların izlediği saptanmıştır.	Fiziksel ve zihinsel engellerine göre olguların %93,98'inin sağlıklı, %3,24'ünün zihinsel engelli, %2,77'sinin ise zihinsel ve fiziksel engelli olduğu belirlenmiştir. %93,98 oranı ile sağlıklı olan olguların %17,59'undan fiziksel ve zihinsel sağlık durumları ile ilgili herhangi bir veriye ulaşılamamıştır. Olguların ölüm nedenleri değerlendirildiğinde %15,7'sinin suda boğulma, %13'ünün künt kafa travması, %10,2'sinin yanık ve yanık komplikasyonları, %9,3'ünün zehirlenme, %9,3'ünün boyuna bası-bağla boğma, %8,8'inin genel beden ve künt kafa travması sonucu öldüğü görülmüştür. Olguların ölüm sonrası otopsisi yapılıp yapılmadığına bakıldığında, %89'una zamanında otopsi yapılmış, %9'una ise fethi kabir ya da mezar açma yöntemi uygulanarak otopsi yapıldığı görülmüştür. %2 olguya ise otopsi yapılmadığı belirlenmiştir. Çocuk ölümlerinde ölümün nedeni ve mekanizması ile orijini belirlenirken çocuk istismarı ve ihmali klinik tanısının konması bu işle uğraşan uzmanlar arasında henüz yerleşmemiş bir uygulamadır. Ayrıca iç hukukumuzda çocuk istismarı ve ihmaline ilişkin özel bir yaptırım da bulunmamaktadır. Görüldüğü gibi konunun tıp açısından ve hukuk açısından iki önemli ayağı vardır ve bu iki alanda da uygulayıcılar tarafından gereken duyarlılık oluşturularak hem klinik tanı konulmasının sağlanması hem de klinik tanı konulduğunda bunun yasal yaptırımı için gereken hukuksal düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

Abstract:
"Fatal Child Abuse and Neglect" Child abuse is "exposure an infant or child between the ages of 0-18 to repetitive physical or emotional injuries inflicted by a parent or an adult responsible of the child, in circumstances that exclude accident. This action has to be hindering the physical and psycho-social development of the child, has to be non-acceptable within the society's cultural values, and has to be accepted as abuse by the specialists". Child abuse can be classified as sexual abuse, physical abuse, psychological abuse and neglect.	From this point of view, at least some of the child deaths which have been registered of other causes should be reported as child abuse fatality. In order to bring out the influence of child abuse in childhood fatalities, data sources including reports of the Council of Forensic Medicine, Ministry of Justice in between years 2000-2002 were collected retrospectively. All child fatality reports were evaluated by gender, age, region of the event, accused profile, physical or mental retardation of the victim, cause of death, mode of death, manner of death, crime scene data, and whether it can be characterize as child abuse. Among all, 53.7% of the cases were male, 46.3% were female. According to the type of abuse; 74.5% of the child fatalities were due to neglect, 13.9% physical abuse, 5.6% both physical abuse and neglect, 6% physical abuse and sexual abuse. Forty six point three percent of the cases were between 2-6 years of age; 31% were 0-1, 16.2 were 7-11, 5.1% were 12-15, and 1.4% were 16-18 years of age. Among all child abuse and neglect cases, in 67.6% of the cases both parents act together as offenders, in 9.7% the offender was the mother, in 18.3% the offender was any other relative, and in 5.6% of the cases the offender was the father. As for the health conditions before death; 93.98% of the cases were absolutely normal, 3.24% were mentally retarded, and 2.77% were mentally and physically retarded. There was no data available about the physical and mental status of 17.59% of the cases.	The cause of death were listed as follows; 15.7% drowning, 13% traumatic head injury, 10.2% burns and related complications, 9.11% intoxication, 9.3% strangulation, and 8.8% traumatic injuries. Autopsy was performed immediately in 89% of the cases, in 9% autopsy was performed after exhumation, and autopsy was not performed in 2%. While evaluating the cause of death, mode of death and manner of death in child fatalities, diagnosing child abuse and neglect is not a prevalent concept among the specialists. Besides there is no special sanction for child abuse or neglect in our jurisprudence. The subject have two dimensions including medicine and law, the specialists of both should be aware and sensible about diagnosing and after that constitute the legal sanction of child abuse.