Erzurum ilinde yaşayan gebe kadınların beslenme durumu ile beslenme bilgi düzeyinin belirlenmesi
Determination of nutritional status and nutritional knowledge level of pregnant women living in Erzurum province
Yazar: FATMA İDEM GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜLDEN PEKCAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Erzurum = Erzurum ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women

Özet:
Gebelik sırasında düşük kaliteli diyetler, anne ve fetüs için olumsuz beslenme ve sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Gebe kadınların beslenme bilgi durumu belirlenmeli ve sağlıklı nesillerin devamlılığı için eksiklikler giderilmelidir. Bu çalışma Erzurum ilinde yaşayan gebe kadınların beslenme durumu ile beslenme bilgi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışma olup Erzurum ilinde yaşayan, Özel Buhara Hastanesi'ne başvuran, gebeliğinin son trimesterinde olan, çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllü 110 gebe üzerinde yürütülmüştür. Gebelerin demografik özellikleri, 24 saatlik besin tüketimi, besin desteği kullanma durumu, beslenme bilgi düzeyleri belirlenmiş ve antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Veriler sorukağıdı uygulanarak toplanmış ve SPSS 22.0 paket programıyla değerlendirilmiştir. Beslenme bilgi düzeyi saptama ölçeğine göre toplam 58 puan üzerinden bireylerin aldıkları puan ortalaması 26,3±5,8 olarak hesaplanmıştır. Bireylerin ölçekten aldıkları toplam puan küçükten büyüğe doğru sıralanıp %25'lik dörtte birlik gruba ayrılarak kuartil (quartile) (çeyreklik) sınıflamaları yapılmıştır. Bu sınıflama sonucunda dörtte birlik gruplarında yer alan bireylerin oranları; Q1 (%21,9), Q2 (%20,9), Q3 (%23,6) ve Q4 (%33,6) olarak belirlenmiştir. Yaş grubu 30-39 yıl olan bireylerin ölçekten aldıkları puan ortalaması diğer yaş gruplarına göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,019). Eğitim düzeyi lise üzerinde (27,8±5,6 puan) olan bireylerin ölçekteki sorulara doğru yanıt verme ortalaması eğitim düzeyi lise ve altı (23,5±5,2 puan) olan bireylere göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0,000). Bireylerin gebelik öncesi, 1., 2., ve 3. trimesterdeki BKİ değerleri ortalaması sırasıyla; 24,6±4,6 kg/m2, 25,0±4,5 kg/m2, 26,6±4,4 kg/m2 ve 29,2±4,4 kg/m2 olarak hesaplanmıştır. Obez olan bireylerin kazandığı vücut ağırlığı, normal vücut ağırlıklı ve hafif şişman bireylere göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,002). Yapılan çalışmaya göre; gebelerin beslenme bilgi düzeyi ve beslenme durumu arzu edilen düzeyde değildir. Gebe kadınlar için diyetisyenler tarafından verilecek olan beslenme eğitimlerine ve sağlıklı beslenme davranış değişikliğine ihtiyaç vardır.

Abstract:
Poor quality diets during pregnancy cause adverse nutritional and health problems for mother and fetus. Nutritional knowledge status of pregnant women should be determined and deficiencies should be eliminated for the continuity of healthy generations. This study was carried out to determine the nutritional status and nutritional knowledge levels of pregnant women living in Erzurum. This cross-sectional and descriptive study was conducted on 110 pregnant women who were in the last trimester of pregnancy, living in Erzurum, admitted to the Private Buhara Hospital, and accepted to participate in the study. Demographic characteristics of pregnant women, 24-hour dietary intake, food supplement usage status and nutritionan knowledge were determined and anthropometric measurements were made. The data were collected by applying a questionnaire and evaluated with the SPSS 22.0 package program. The mean score of the individuals on the scale was calculated as 26.3±5.8 out of a total of 58 points. The total score obtained by the individuals from the scale was ordered from the smallest to the largest and divided into 25% quartile groups and quartile classifications were made. As a result of this classification, the proportions of individuals in the quartile groups; Q1 (21.9%), Q2 (20.9%), Q3 (23.6%) and Q4 (33.6%) were determined. The average score of individuals in the 30-39 age group from the scale was found to be significantly higher than the other age groups (p=0.019). Individuals with higher education level (27.8±5.6 points) were found to be significantly higher than individuals with a higher education level (23.5±5.2 points) of correctly answering the questions on the scale (p=0.000). The average BMI values of the individuals before pregnancy, in the 1st, 2nd, and 3rd trimesters, were 24.6±4.6 kg/m2, 25.0±4.5 kg/m2, 26.6±4.4 kg/m2 and 29.2±4.4 kg/m2, respectively. The body weight gained by obese individuals was found to be higher than those of normal body weight and overweight individuals (p=0.002). According to the study; The nutritional knowledge level and nutritional status of pregnant women are not at the desired level. There is a need for nutrition education and healthy eating behavior change to be given by dietitians for pregnant women.