Yerel yönetimlerde toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme
Gender sensitive budgeting in local government
Yazar: DERYA ALTUN
Danışman: PROF. DR. NEŞE KUMRAL ; DOÇ. DR. MELTEM İNCE YENİLMEZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bütçeleme = Budgeting ; Bütçeleme sistemleri = Budgeting systems ; Katılımcı bütçeleme = Participatory budgeting ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Kadınların uzun yıllar süren mücadeleleri sonucunda yasal ve fiili durum kazanımları ve ekonomik büyüme temelli başlayan kalkınma çalışmalarının merkezine insanı alması sonucunda kadınlara yönelik politika ve hizmetler, hem yaygınlaşmış hem de farklı farklı biçimlerde ortaya konulmuştur. Tüm bu gelişmelerin, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama konusunda başarısız olduğu, özellikle uluslararası raporlar ve göstergelerle ortaya konulunca, toplumsal cinsiyet eşitliği bakışının tüm plan, program, politika ve belgelere, her düzeyde ve aşamada yerleştirilmesi anlamına gelen toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılması yaklaşımı gelişmiştir.

Bu yaklaşımın en önemli araçlarından biri de, Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçeleme (TCDB)'dir. Katılımcı bütçe yaklaşımının bir yöntemi olan TCDB'nin, uzun yıllardır farklı ülke ve bölgelerde, daha yakın zamanlarda başlamasına rağmen Türkiye'de yerel, bölgesel ve az sayıda da olsa ulusal düzeyde uygulama örneklerine rastlanılmaktadır.

Bu tez çalışmasında, yerel yönetimlerden belediyeler düzeyinde ana akımlaştırmanın aracı olarak TCDB'nin uygulanabilirliği, İzmir Belediyelerinde nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılarak feminist bakışla analiz edilmiştir. Stratejik Planlama çalışması yürütmüş belediyelerin planları, toplumsal cinsiyete duyarlılığı bakımından içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Belediyelere yönelik uygulanan anket ile belediyelerde karar alıcıların toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalığı araştırılmıştır. Bu kapsamdaki Urla Belediyesi, 2016 yılı bütçesini TCDB aracını kullanarak hazırladığından, bu belediyedeki karar alıcılarla derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak toplumsal cinsiyet eşitliği farkındalık düzeyleri, TCDB'ye yaklaşımları ve bu süreçteki deneyimleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
Women, at the end of long years of their struggles gained legal and real status and the placement of human, right at the center of development operations, which started with the foundation of economic growth, women oriented politics and services both extended and began rising to the surface in different forms. When all those studies turned out unsuccessful in establishing the gender equality where this was proven with especially the international reports and indicators; the approach of gender mainstreaming which comes to mean placement of gender equality view into entire plans, programs, politics and documents at every level and stage was developed.

One of the most important tools of this approach is Gender Budgeting (GB). Participatory budget approach application models which are one of the methods of GB are being encountered at a national level despite the fact that it is less in number locally and regionally in Turkey even though it started in years even more recent in different countries and regions.

In this study, the applicability of GB as a tool of mainstreaming by starting at the level of local authorities to municipalities was analyzed in Izmir Municipalities with a feminist point of view by using quantitative and qualitative research methods. Plans of the municipalities which executed Strategic Planning was evaluated with the content analysis method in terms of their sensitivity towards gender. Gender equality awareness of decision makers in municipalities were researched with a municipality oriented survey. Within this scope, the level of gender equality awareness of Urla Municipality decision makers, since the Urla Municipality prepared its year 2016 budget by using the GB tool, their approaches to GB and their experiences in this process were evaluated by the use of in-depth interview method.