Sağlık kurumları yöneticilerinin algılanan hizmetkâr liderlik özelliklerinin, lider etkililiği ve kurum performans göstergeleri üzerindeki etkisi
The effect of perceived servant leadership features of health institution managers on leader effectiveness and institution performance indicators
Yazar: GÜLSEN TOPAKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ IŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hizmetkar liderlik = Servant leadership ; Kişilik = Personality ; Kurumsal performans = Institutional performance ; Liderlik = Leadership ; Performans = Performance ; Sağlık kuruluşları yöneticileri = Health facility administrators

Özet:
Bu araştırmanın amacı sağlık kurumları yöneticilerinin hizmetkâr liderlik özelliklerinin yönetim etkinliği ve kurum performans göstergeleri üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Veri toplama aracı olarak Hizmetkâr Liderlik Ölçeği (Servant Leadership Profile-Revised), On Madde Kişilik Ölçeği ve Lider Etkililiği Ölçeği uygulanmış, çıkan sonuçlar performans göstergeleri ile karşılaştırılmıştır. Türkiye'deki 100 ve üstü yatak kapasitesine sahip 414 hastane yöneticisinden veriler elde edilmiştir. Verilerin analizi SPSS ve AMOS istatistik programlarıyla yapılmıştır. Analizlerde Doğrulayıcı Faktör Analizi, Bağımsız Örneklemlerde t Testi (Independent Samples t Test), Tek Yönlü Varyans Analizi (One Way ANOVA) ve Post Hoc çoklu karşılaştırma testlerinden Tukey HSD kullanılmıştır.

Analizler sonucunda; sağlık yöneticilerinin kişilik özelliklerinin hizmetkâr liderlik özellikleri, hizmetkar liderlik özelliklerinin de lider etkililiği üzerinde pozitif yönlü etkisinin olduğu bulunmuştur. Buna karşılık hizmetkar liderlik özelliklerine ilişkin algılarının kurumsal performans üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı bulunmuştur. Bu sonucun ortaya çıkmasında kurumsal performans ölçütlerinin sınırlı olmasının etkili olduğu düşünülmektedir.

Sonuç olarak; sağlık yöneticilerinin başarılarını ve performanslarını artırmak için yönetici atamalarında kişilik ve liderlik özelliklerinin test edilerek atama yapılmasının uygun olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca kurumsal performans ölçütleri olarak gerek finansal gerekse memnuniyete yönelik kriterlerin de dahil edilmesi sonraki çalışmalar için önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Hizmetkâr Liderlik, Kişilik, Performans, Lider Başarısı

Abstract:
The aim of this research is to prove the effect of servant leadership features of health institution managers on management effectiveness and institution performance indicators. Servant Leadership Profile-Revised, Ten Item Personality Inventory, and Leadership Effectiveness Scale are carried out as a data collection tools; and the results are compared with performance indicators. Data are acquired from 414 managers of hospitals having the 100 and above inpatient bed availability. Data analysis is made by SPSS and AMOS statistical programme. Confirmatory factor analysis, Independent Samples t Test, One Way ANOVA, Post Hoc multiple comparison tests (Tukey HSD) are used in analyses.

As a result of the analysis; it has been found that the personality traits of healthcare administrators have a positive effect on servant leadership traits and servant leadership traits on leader effectiveness. On the other hand, it was found that the perceptions of the servant leadership characteristics on the institutional performance were not significant. It is considered that the limited institutional performance criteria are effective in the emergence of this result.

As a result; In order to increase the success and performance of healthcare managers, it is thought that it may be appropriate to test and appoint personality and leadership characteristics in manager appointments.

Key words: Servant Leadership, Personality, Performance, Leader Success