Konya kent merkezinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesinde sağlıkta sosyoekonomik eşitsizlikler
Socioeconomic inequalities in health in healty lifestyle behaviors and quality of life in Konya downtown center
Yazar: DENİZ KOÇOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. BELGİN AKIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
S.Ü. Sağlık Bilimleri EnstitüsüHemşirelik Anabilim DalıYÜKSEK L SANS TEZ / KONYA-2006Deniz KOÇOĞLUKonya Kent Merkezinde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ve Yaşam KalitesindeSağlıkta Sosyoekonomik EşitsizliklerAraştırma, Konya kent merkezinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşamkalitesinde sağlıkta sosyoekonomik eşitsizlikleri ve eşitsizliklerinin sağlığı geliştirme üzerineetkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada sistematik rasgele örneklem yöntemi ileseçilen Çimenlik ve Havzan Mahalleleri için 200'er olmak üzere toplam 400 birey araştırmakapsamına alınmıştır.Araştırmada veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan 17 soruluk sosyoekonomik bilgiformu, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği (Health promotion lifestyle) ve yaşamkalitesi (Quality of Life) ölçeği kullanılmıştır. Veriler ev ziyaretleri ile yüz yüze görüşmetekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler yüzde ve ortalamaÂ±standart sapma kullanılaraközetlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde t testi ki-kare testi, tek yönlü varyansanalizi(anavo) ile Tukey HSD testi, Krusskall Wallis ile Bonferroni düzeltmeli Mannn-Whitney U önemlilik testi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.Araştırma bulguları değerlendirildiğinde Konya kent merkezinde ÇimenlikMahallesinin dezavantajına olacak sosyoekonomik eşitsizliklerin yaşandığışekildesaptanmıştır. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları için yapılan çoklu regresyon analizi sonucuüzerinde sınıfsal konum, algılanan ekonomik durum, gelir durumu, yaşanılan mahalle vehanedeki birey sayısının belirleyici olduğu saptanmıştır (p<0.05). Cinsiyet, yaş, medenidurum, eğitim durumu gibi sosyodemografik göstergelerin, ekonomik göstergeler karşısındasağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerinde belirleyici olmadığı belirlendi (p>0.05). Yaşamkalitesi ölçeğinin fiziksel boyutu için yaş, hanede yaşayan birey sayısı, mahalle ve aylık gelirgibi sosyoekonomik göstergelerin; yaşam kalitesinin mental sağlık boyutu için cinsiyet,doğum yeri, mahalle, sağlık güvencesi, gelir ve algılanan ekonomik durumun belirleyiciolduğu gösterilmiştir (p<0.05).Sosyoekonomik durumun sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ve yaşam kalitesinietkilediği ve dezavantajlı bölgelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesibakımından daha olumsuz özelliklere sahip olduğu sonucuna varılmış ve sağlığı geliştirmeiçin yapılan girişimlerden önce sosyoekonomik eşitsizliklerin önlenmesi gerektiği önerisindebulunulmuştur.

Abstract:
Selçuk University Instute of health Sciences Department of NursingPublic Health Nursing BranchSocioeconomic Inequalities in Health in Healty Lifestyle Behaviors and Quality of Life inKonya Downtown CenterThe purpose of the study was to examine socioeconomic inequality in healthy lifestyleand quality of life and the effect of socioeconomic inequality in health on health promotion.The study participants were 400 people selected with systematic random sampling methodfrom Çimenlik region (200 people) and Havzan region (200 people) in Konya downtowncenter. A researcher designed questionnaire and two instruments Healthy promotion lifestyleprofile (HPLP) and short form 36 (SF-36) were used for the study. Data were collected byresearcher with face-to-face interview in home. Data were summarized using percentages andmeans. Student t testi, X2 test, One way analyses of variance and tukey HSD, Kruskal Wallisanalyses and Benferroni adjusted Mann-Whitney U tests and Multiple regression analyseswere used to evaluate data.There were socioeconomic inequalities in Konya downtown center. Çimenlik regionwas at more disadvantages in socioeconomic inequalities. According to the multipleregression analyses results, the predictors of healthy life-style behaviors were social class,perceived economic status, income, region living and size of household (p<0.05). The socio-demographic characteristics like gender, age, marital status and education were not predictorsfor healthy lifestyle behaviors when analyzed with economic predictors (p>0.05). It has beenfound that; whilst age, size of household, region and income were important for the physicalhealth part of quality of life scale, gender, the place of born, region, health security, incomeand perceived economic status were important for the mental health part of quality of lifescale (p<0.05).In conclusion, socioeconomic status has effect on healthy lifestyle behavior and qualityof life and disadvantaged region has more negative characteristics about healthy lifestylebehavior and quality of life. Based on these results some suggestions were given. The mostimportant suggestion was that before health promotion was practice socioeconomicinequalities were curbed