Mesane kateteri olan evde sağlık hizmetlerine kayıtlı hastaların başvurularının değerlendirilmesi ve bakım verenlerin tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi
Evaluation of the applications of patients registered to home health services with bladder catheter and determination of the burnout levels of care providers
Yazar: HATİCE EKŞİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ESH (Evde Sağlık Hizmetleri)' ye kayıtlı mesane kateteri olup ÜSE
(Üriner Sistem Enfeksiyonu) şüphesiyle başvuran ve TİT (Tam İdrar Tetkiki), idrar kültürü
çalışılan hastaların bakım verenlerinin başvuruları değerlendirilmiş, tükenmişlik düzeyleri
incelenmiştir.
Gereç ve yöntem: Araştırma analitik, kesitsel, ulusal, tek merkezli anket çalışmasıdır.
Çalışma S.B.Ü. İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi ESH birimine kayıtlı ve
mesane kateteri olan hastaların bakım verenleriyle yapılmıştır. Mesane kateteri olan 125
hastadan ÜSE semptomuyla polikliniğe başvuran ve tanısal TİT, idrar kültürü çalışılan, dahil
edilme kriterlerini karşılayan 100 hastanın bakım vereniyle çalışma tamamlanmıştır.
Sosyodemografik verileri içeren anket formu, hastaların başvuru nedenlerini ve bilgi düzeyi
sorularını içeren anket formu, bakım verenlerin tükenmişliğini ölçmek için MTÖ (Maslach
Tükenmişlik Ölçeği) kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan bakım verenlerin %79' u kadın, %21' i erkektir. Bakım
verenlerin yaş ortalaması 75,1±13,8' dir. Hastaların yaş ortalaması 75,1±13,8 olup %64' ü
erkektir. Hastaların % 47' si 12 aydan fazla zamandır mesane kateteri kullanmaktadır.
Katetere en sık ihtiyaç duyma nedenleri %91 yatağa bağımlılık, %80 bakım yükünü
azaltmadır. En sık başvuru nedeni %61 oranında değişim zamanının gelmesi, %48 tıkanma,
%47 sızdırmadır. TİT' de %79 bakteriüri tespit edilmiştir. İdrar kültüründe %72 üreme
saptanmıştır. En sık üreyen etken %25 oranında E. Coli' dir. En yüksek duyarlılık saptanan
antibiyotik %39 Amikasin, %37 Gentamisindir. Bakım verenlerin MTÖ'den aldıkları puan
ortalaması 19,1±11,2 olup tükenmişlik düzeyleri düşük bulunmuştur. Sızdırma şikayeti
(p=0.011), sondada tıkanma (p=0.017) şikayetleri kadın hastalarda erkeklerden daha sık evde
sağlık hizmetlerine başvuru nedenidir.
Sonuç: Çalışmamıza dahil edilen hastalarda yatağa tam bağımlılık, en sık mesane kateterine
ihtiyaç duyma nedenidir. En sık görülen komplikasyon sondada tıkanıklık olmasıdır.
Hastaların %72' sinde kültürde üreme saptanmıştır. Bu çalışmada bakım verenlerin mesane
kateteri hakkında bilgi düzeyi yüksek bulunmuş, tükenmişlik düzeyi düşük çıkmıştır. Bakım
verenlerin bilgi düzeyinin artmasıyla daha az komplikasyonla karşılaşacakları, stres ve iş
yüklerinin azalacağı daha az tükenmişlik hissedecekleri düşünülmektedir.

Abstract:
ABSTRACT
Purpose: In this study, the applications of caregivers of patients with bladder catheters
registered to Home Health Care Services (HHCS), who sought medical attention due to
suspected Urinary Tract Infections (UTI) and underwent Complete Urinalysis (CUA) and
urine culture, were evaluated. Additionally, their levels of burnout were examined.
Materials and Methods: This study is a descriptive, cross-sectional, national, single-center
survey. The study was conducted with caregivers of patients with bladder catheters registered
to the HHCS unit of S.B.Ü. İzmir Bozyaka Training and Research Hospital.
The study was completed with the caregivers of 100 patients who presented to the outpatient
clinic with the symptom of UTI, out of 125 patients with bladder catheters, whose diagnostic
TIT and urine culture were studied, and who met the inclusion criteria. A survey form was
used, which included socio-demographic data, questions about the reasons for patient referrals
and their knowledge level, and the Maslach Burnout Inventory (MBI) was used to measure
the caregivers' burnout levels.
Results: 79% of the caregivers participating in the study were female and 21% were male.
The average age of caregivers is 75,1±13,8. The average age of the patients was 75,1, and
64% of them were male. 47% of the patients had been using a bladder catheter for more than
12 months. The most common reasons for needing a catheter were bedridden condition (91%)
and reducing caregiver burden (80%). The most frequent reasons for patient referrals were
due to the need for catheter replacement (61%), blockage (48%), and leakage (47%). 79%
bacteriuria was detected in CUA. In the urine culture, 72% showed growth. The most
frequently detected microorganism was E. coli, accounting for 25% of cases. The antibiotics
with the highest sensitivity rates were Amikacin (39%) and Gentamicin (37%).The caregivers
had an average score of 19.1±11.2 on the MBI. The participants' burnout levels were found to
be low according to the MBI. . Leakage complaint (p=0.011), urine coming to the catheter
(p=0.049), and catheter blockage (p=0.017) were more frequent reasons for referral to HHCS
among female patients than male patients.
Conclusion: In our study, complete bedridden condition was the most common reason for
needing a bladder catheter in the included patients. The most frequent complication observed
was catheter blockage. In 72% of the patients, growth was detected in the urine culture. The
majority of caregivers were female and housewives. This study revealed that caregivers had a
high level of knowledge about bladder catheters, and their burnout levels were low. It is
believed that with an increase in caregivers' knowledge level, they will encounter fewer
complications, experience reduced stress and workload, and feel less burnout.