Doğum öncesi bakım hizmetlerinin birinci basamak sağlık hizmetleri içerisinde çok boyutlu değerlendirilmesine yönelik ölçek geliştirilmesi
Scale development study for multidimensional evaluation of prenatal care services in primary care
Yazar: DOĞUKAN KARADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BURCU BEYAZGÜL
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Şanlıurfa ilinde, birinci basamak sağlık hizmet kuruluşlarında verilen doğum öncesi bakım hizmetlerinin çok boyutlu değerlendirilmesine yönelik bir ölçek geliştirilmesi ve katılımcıların çeşitli sosyodemografik özelliklerinin ölçek puanlarına etkisini değerlendirmek amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma metodolojik tiptedir. Çalışma verileri Kasım 2023 - Aralık 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışma verileri Eyyübiye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğinde yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. 100'er kişilik iki pilot çalışmanın ardından ana çalışma için 450 kişiye ulaşılmıştır. Geçerlilik ve güvenirlilik analizleri ile aday ölçeğin kullanılabilir olduğu anlaşılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 25,34±4,86 olup, %27,6'sı önceki doğumlarında sağlık problemi yaşamış, %15,3'ünün 1 yaş altı ve %65,6'sının 5 yaş altı çocuğu vardır. Açıklayıcı faktör analizi sonucu 26 madde ve 5 alt boyuttan oluşan ölçeğin cronbach alfası 0,844 olarak tespit edilmiştir. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonrası ölçekten alt boyut puanları ve toplam puan elde edilebileceği belirlenmiştir. Soru başına puan ortalamasına bakıldığında en düşük puan ortalaması eşgüdüm alt boyutunda (1,97±0,69), en yüksek puan ortalaması ise mahremiyet alt boyutunda (2,78±0,41) saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışma ile doğum öncesi bakım hizmetlerinin birinci basamak sağlık hizmetleri içerisinde çok boyutlu değerlendirilmesine yönelik bir ölçek geliştirilmiştir. Yapılan analizlerle
IX
ölçeğin gebelerde birinci basamakta verilen doğum öncesi bakımı değerlendirmek amacıyla kullanılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çok boyutlu değerlendirme, birinci basamak, doğum öncesi bakım, ölçek geliştirme

Abstract:
Objective: The aim of this study was to develop a scale for the multidimensional evaluation of prenatal care services provided in primary health care facilities in Şanlıurfa province and to evaluate the effect of various sociodemographic characteristics of the participants on the scale scores.
Method: The study is of methodological type. The study data were collected between November 2023 and December 2023. The study data were collected by face-to-face interview method in Eyyübiye Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinic. After two pilot studies of 100 people each, 450 people were reached for the main study. Validity and reliability analyses showed that the candidate scale was usable.
Results: The mean age of the participants was 25.34±4.86 years, 27.6% had health problems in previous births, 15.3% had children under 1 year of age and 65.6% had children under 5 years of age. As a result of the exploratory factor analysis, the cronbach alpha of the scale consisting of 26 items and 5 sub-dimensions was found to be 0.844. After the confirmatory factor analysis, it was determined that sub-dimension scores and total score could be obtained from the scale. Considering the mean score per question, the lowest mean score was found in the coordination sub-dimension (1.97±0.69) and the highest mean score was found in the privacy sub-dimension (2.78±0.41).
Conclusion: In this study, a scale for the multidimensional evaluation of prenatal care services within primary health care services was developed. Based on the analyses, it is thought
XI
that the scale will be appropriate to be used to evaluate prenatal care provided in primary care in pregnant women.
Keywords: Multidimensional evaluation, primary care, prenatal care, scale developme