Doğum sonrası dönemde sosyal desteğin anne bebek bağlılığına etkisi
The ınfluence of socıal support on mother-ınfant attachment ın postpartum perıod
Yazar: HACER ALAN
Danışman: DOÇ. DR. EMEL EGE
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anne-bebek etkileşimi = Mother-child effective ; Bağlanma = Attachment ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Doğum sonu dönemde maternal bağlanma sürecini pek çok faktör etkilemektedir ve bu faktörlerden en önemlisi de sosyal destek yetersizliğidir.Bu araştırma doğum sonrası dönemde sosyal desteğin anne-bebek arasındaki bağlanma düzeyine etkisini incelemek ve bunu etkileyen faktörleri saptamak amacıyla tanımlayıcı türde yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini; Kırşehir il merkezinde bulunan 10 adet aile sağlığı merkezine (ASM) bağlı ASM bölgelerinde yaşayan ve 4-6 aylık bebeği olan, 2009 yılı içerisinde doğum yapmış 135 anne oluşturmuştur. Araştırmanın örnek büyüklüğünün belirlenmesinde ?evreni bilinen bir olayın ortalamasını incelemek için örnekleme alınacak birey sayısını saptamaya? yönelik hazırlanmış olan formülden yararlanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan 42 soruluk anket formu, ?Maternal Bağlanma Ölçeği? (MBÖ) ve ?Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği? (ÇBASDÖ) kullanılmıştır. Veriler 01.12.2010-20.02.2011 tarihleri arasında araştırmacı tarafından aile sağlığı merkezlerine başvuran annelerle yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Spearman Korelasyon Analizi ve Multiple Regresyon Analizi kullanılmıştır. Çoklu Regresyon Analizi'nde Backward Stepwise Modeli kullanılmıştır.Annelerin MBÖ puan ortalamaları 96,53±9,25'dir. Annelerin MBÖ puan ortalaması ile ÇBASDÖ puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Annelerin uzun süre yaşadıkları yer, sosyal güvence varlığı, annelerin gebeliği istemesi, bebeğin anneyi yabancılardan ayırt etmesi, bebekte sonradan oluşan sağlık probleminin varlığı, annenin eşiyle genel ilişki durumu, bebek bakımında anneye eşin ailesinin desteği, ve ÇBASDÖ toplam puanının, doğum sonu dönemde anne-bebek bağlılığını %46,9 oranında açıkladığı saptanmıştır.Sonuç olarak doğum sonu dönemde annelerin algıladıkları sosyal destek ile anne-bebek bağlılığı arasında anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Doğum sonu dönemde anne-bebek bağlılığını sosyal destek dışında bir çok faktörün etkilediği belirlenmiştir.Sağlık profesyonellerinin anne-bebek bağlılığını etkileyen faktörlerin farkında olmaları ve sosyal destek kaynaklarının kullanımı konusunda danışmanlık yapmaları önerilebilir.Anahtar Sözcükler: anne-bebek bağlanması; sosyal destek; anne-bebek etkileşimini etkileyen risk faktörleri; postpartum dönem.

Abstract:
In post-partum period maternal attachment process is influenced by many factors and one of the most important among these factors is the inadequacy of social support.This study is a descriptive study which aims to investigate the influence of social support in post-partum period on mother-infant attachment level and risk factors.The study group consisted of 135 women in 10 family health centers in Kırşehir city center. These mothers have babies that 4-6 monthly and gave birth in 2009. In the determination of the sample size of the study, a formula prepared to ?determine the number of individuals to be taken as sample to examine the mean of an incidence whose universe is known?- was employed. In the collection of data, 42 item questionnaire form developed by the researcher, ?Maternal Attachment Inventory? (MAI) and ?Multidimensional Scale Perceived Social Support? (MSPSS) were used. Data was collected between 01.12.2010 and 20.02.2011 by the researcher via face-to-face interview with mothers applying family health centers. In the analysis of data, number, percentage, mean, standard deviation, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Variance Analysis, Spearman Correlation Analysis and Multiple Regression Analysis were used. In Multiple Regression Analysis, Backward Stepwise Model was used.Mothers MAI score means is 96,53±9,25. It was determined that there is a statistically significant relation between mothers? MAI mean scores and MSPSS mean score (p<0,05). It was determined that the place mothers? lived for most of their lives, social security, planned pregnancy, baby?s distinction of mother from strangers, babies? health problems after birth, the relationship between mother and her spouse, support to mother from her spouse?s family in baby care and MSPSS total score explain mother-infant attachment in post-partum period at 46,9%.As a result, it was determined that there is a significant relation between perceived social support and mother-infant attachment. It was also determined that many factors other than social support affect mother-infant attachment in post-partum period.It can be recommended that health professionals be aware of the factors effecting on mother-infant attachment and provide counseling for using of social support sources.Key words: mother-baby attachment; social support; risk factors of mother-infant interaction; postpartum period.