Özel eğitim kurumlarında görev yapan meslek dersi öğretmenlerinin yeterlilikleri: Özel eğitim uygulama merkezi, iş uygulama merkezi,mesleki eğitim merkezi
Competencies of the vocational course teachers whom are employed in special education institutions: Training center of special education, center of bussiness training and center of vocational training
Yazar: EBRU KAYA
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÜNAL
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, İstanbul İli sınırları içinde Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı olan resmi özel eğitim kurumlarında (özel eğitim uygulama merkezi, iş uygulama merkezi, mesleki eğitim merkezi) görev yapan meslek dersi öğretmenlerinin yeterliliklerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın amacına uygun olarak,  araştırmanın evrenini, 2012-2013 eğitim öğretim yılında İstanbul İli sınırları içinde Milli Eğitim Bakanlığı?na bağlı olan resmi özel eğitim kurumlarında (özel eğitim uygulama merkezi, iş uygulama merkezi, mesleki eğitim merkezi)  görev yapan 260 yönetici ve çoğunluğu özel eğitim sınıf öğretmeni olan öğretmenler oluşturmuştur.
Araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen ölçekten yaralanılmıştır. Veri toplama aracının geliştirilmesi sürecinde ilk olarak öğretmenlik mesleği yeterlikleri, özel eğitim alan yeterliği ile diğer branş yeterlikleri ve bu alanda yapılmış diğer araştırmalar incelenmiştir. Konu alanı uzmanlarının veri toplama aracıyla ilgili görüşlerini alıp, Öğretmen mesleği yeterlikleri kitabından da yararlanarak ve tarafımca üç bölüm, beş boyut ve 43 maddeden oluşan bir veri toplama aracı oluşturulmuştur. Anketten elde edilen verilerin güvenirliği için yapılan istatistiksel incelemede SPSS programında iç tutarlıkları (Cronbach Alpha katsayıları) hesaplanmıştır.
Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenlerin kişisel ve mesleki özellikleri ile ilgili verilerin çözümlenmesinde frekans ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır. Özel eğitim kurumlarında (özel eğitim uygulama merkezi, iş uygulama merkezi, mesleki eğitim merkezi) görev yapan meslek dersi öğretmenlerinin yeterliklerini belirlemek amacıyla, anketteki 5 alt boyutun aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları tespit edilmiştir. 
Özel eğitim kurumlarında (özel eğitim uygulama merkezi, iş uygulama merkezi, mesleki eğitim merkezi) görev yapan meslek dersi öğretmenlerinin yeterliklerini belirlemek amacıyla bu kurumlarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin bağımsız değişkenlere bağlı olarak görüş farklılıklarının test edilmesi için bağımsız grup T-Testi ile Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve tamamlayıcı Post Hoc Tekniği olarak da Scheffe Testi, Kruskal-Wallis H Testi ve Mann-Whitney U Testleri uygulanmıştır. Analiz sonucunda bazı alt boyutlar arasında anlamlı bir ilişki tespit edilirken, bir kısmında ise anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir.
Yapılan analizler sonucunda; özel eğitim kurumlarında (özel eğitim uygulama merkezi, iş uygulama merkezi, mesleki eğitim merkezi) görev yapan meslek dersi öğretmenlerinin yeterliklerini belirlemek amacıyla bu kurumlarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin belirlenen mesleki yeterliliklere ilişkin ifadelere çoğunlukla katıldıkları ortaya çıkmıştır.


Anahtar Kelimeler; Özel Eğitim, Özel Eğitim Kurumları (Okulları), Yeterlilik, Meslek Dersi Öğretmenlerinin Yeterlilikleri

Abstract:
This research has been done for the purpose of determining the qualifications of the vocational teachers whom are employed in the special education institutions (training center of special education, center of business training, center of vocational education) of the Ministry of National Education within the province of Istanbul.
As being suitable for this study?s purpose, the scope of this research was constituted by 260 administrative and mainly private class teachers employed by these special private education institutions (training center of special education, center of business training, center of vocational education) of the Ministry of National Education within the province of Istanbul during the 2012-2013 academic years.
The survey method was used in this study. A new scale was developed by the researcher to collect this data. During the development of this new data collecting analyzing scale, the adequacies of these teachers, their sufficiency in private education and adequacy in other branches, also the other recourses on this theme have been investigated.
This new data collecting scale system of 3 parts, five dimensions and 43 articles had been developed by myself with the opinions of specialists on this branch and also from the book of ?Professional Competencies for the Teaching Profession??. To ensure the reliability of this collective data, the statistics have been calculated with the coherence of SPSS program (Cronbach?s coefficient Alpha)
The frequency and percentage calculation have been made to analyze the data of the professional and personal characteristics of the administrative and teaching employees whom have participated in this research. To have been able to determine the competency of these vocational teachers whom are employed at private educations institutions (training center of special education, center of business training, center of vocational education) the arithmetic mean, standard deviation of the 5 sub-dimension of the questionnaire have been set. 
In order to determine the competency of the vocational course teachers whom are employed in public special education institutions (training center of special education, center of business training, center of vocational education) the independent group test T, test of One-Way ANOVA, as a complementary technical Post-Hoc test Scheffe?s method, Kruskal-Wallis H test and Mann-Whitney U tests were used to test the opinion differences depending to the independent variables of the administrators and teachers whom are employed in these institutions. As a result of analyze a significant relationship between some sub-dimensions are found while no significant relationship are found in others.
Results of the analyzing show us that the administrators and the teachers whom are employed in public special education institutions (training center of special education, center of business training, center of vocational education) generally agreed on the opinions based on the professional competencies of the teachers. 



Key words: Special Education, Special Education Institutions, Sufficiency, Qualifications Of The Vocational Teachers