Eğitim örgütlerinde yönetici olma ve yöneticilikten ayrılma sebepleri: Sorunlar ve çözüm önerileri
Being an administrator in educational organizations and reasons for quitting: Problems and solutions recommendations
Yazar: YAŞAM IŞIK
Danışman: PROF. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticisi olma, yöneticiliği sürdürme ve yöneticilikten ayrılma sebeplerine ilişkin olarak yönetici ve öğretmen görüşlerini belirlemek; bu süreçte yaşanan sorunları netleştirmek ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri sunmaktır. Araştırmanın katılımcılarını 2021-2022 eğitim öğretim yılında İzmir ili Aliağa ilçesindeki MEB ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan 19 öğretmen ve 18 okul yöneticisi toplam 37 öğretmen ve yönetici oluşturmaktadır. Yapılan çalışmada evrendeki toplam 37 ilköğretim ve 8 ortaöğretim kurumundan olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme ve kartopu örneklemeye uygun katılımcı seçimi yapılmıştır. Ayrıca seçim yaparken maksimum çeşitlilik elde edebilmek için farklı okul türleri, branşlar, mesleki kıdemler, eğitim düzeyi tercih edilmiştir.
Araştırma, nitel araştırma yöntemi ve olgubilim desenine göre çalışılmış olup, ilgili 6 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile bilgiler ve görüşler elde edilmiştir. Katılımcıların görüşme sorularına verdikleri yanıtların analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu çalışmada yapılan görüşmeler araştırmacı tarafından incelenerek ortak kavramlar, kodlar, kategoriler ve temalar oluşturulmuştur.
Araştırma sonucunda
-	Okul yöneticisi olma, yöneticiliği sürdürme ve yöneticilikten ayrılmaya ilişkin ekonomik-sosyal, mesleki ve kişisel-psikolojik sebeplerin olduğu,
-	Okul yöneticisi olmada en çok ekonomik sebeplerin etkili olduğu,
-	Öğretmenlerin okul yöneticisi olmasında öğretmenlikten kaçma fikrinin ağır bastığı ve yönetmeyi sevmenin etkili olduğu,
-	Okul yöneticisi olma sürecinde yaşanan sorunların olduğu ve bu sorunlara çözüm önerileri sunulması gerektiği,
-	Okul yöneticiliğini sürdürmede yine öğretmenlikten kaçma fikrinin ağır bastığı ve yönetmeyi sevmenin etkili olduğu,
-	Okul yöneticilerinin okulu yönetirken yaşadığı birçok sorun olduğu ve bu sorunlara çözüm önerisi getirmenin gerektiği,
-	Okul yöneticiliğinden ayrılıp öğretmenlik görevine geri dönen kişilerin en çok yöneticilikteki iş yükü ve sorumluluktan etkilendikleri,
-	Okul yöneticiliğinden öğretmenliğe öğretmenlikten okul yöneticiliğine geçiş sirkülasyonunun sorunlar yarattığı,
-	Okul yöneticiliğinden öğretmenliğe dönen kişilerin sorunlar yaşadığı ve bu sorunların çözülmesi gerektiği 
elde edilmiştir. Ayrıca çalışma bulgularının ve sorunlara yönelik getirilen çözüm önerilerinin araştırmacılara, politika belirleyicilere, yöneticilere ve yönetici adayı öğretmenlere yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the opinions of administrators and teachers regarding the reasons for being a school administrator, maintaining the administration and quitting the administration; to clarify the problems experienced in this process and to offer solutions for these problems. The participants of the research are 37 teachers and administrators in total, 19 teachers and 18 school administrators working in the state primary and secondary education institutions in the Aliaga district of Izmir in the 2021-2022 academic year. In the study, participants were selected from non-probability sampling methods, purposive sampling and snowball sampling, from a total of 37 primary and 8 secondary schools in the universe. In addition, different school types, branches, professional seniority and education level were preferred in order to achieve maximum diversity while making the selection.
The research was conducted according to the qualitative research method and phenomenology design, and information and opinions were obtained through a semi-structured interview form consisting of 6 related questions. Content analysis technique was used in the analysis of the answers given by the participants to the interview questions. The interviews conducted in this study were examined by the researcher and common concepts, codes, categories and themes were created.
Here are the results of the research:
- There are economic-social, professional and personal-psychological reasons for being a school administrator, continuing to be an administrator and leaving the administration,
- Economic reasons are the most effective in being a school administrator,
- The idea of escaping from teaching predominates and liking to lead is effective in teachers becoming school administrators,
- There are problems in the process of being a school administrator and it is necessary to offer solutions to these problems,
- The idea of escaping from teaching predominates and loving to manage is effective in continuing to be a school administrator,
- There are many problems that school administrators have while managing the school and it is necessary to offer solutions to these problems,
- Those who left the school administration and returned to the teaching position are most affected by the workload and responsibility of the administration,
- The circulation of transition from school administrator to teacher and from teacher to school administrator creates problems,
- People returning from school administrators to teaching experience problems and these problems need to be resolved.
In addition, it is thought that the findings of the study and the solution recommendations for the problems will guide researchers, policy makers, administrators and prospective administrators.