Ebeveyn duygusal erişilebilirliği ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide bilişsel esnekliğin aracı rolü
The mediating role of cognitive flexibility in the effect of emotional availability of parents on resilience
Yazar: EBRU ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Duygusal erişilebilirlik = Emotional availibility ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
Araştırmada lise öğrencilerinde ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin psikolojik dayanıklılık etkisinde bilişsel esnekliğin aracı rolüyle ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul'da bir liseye devam eden 271 kız 140 erkek olmak üzere toplam 411 öğrenciye Kişisel Bilgi Formu, Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği'nden oluşan veri toplama araçları kullanılmıştır. Araştırmada ölçek puanları arasındaki ilişkilerde Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Gruplar arası farklarda ise Kruskal Wallis H testi, ANOVA ve Bağımsız Gruplar t-Testi kullanılmıştır. Aracı etkinin analizinde PROCESS SPSS Makro yazılımı kullanılmış olup verileri SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ebeveyn duygusal erişilebilirliği, psikolojik dayanıklılık ve bilişsel esneklik ölçeğinden alınan puanların demografik değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Anne ve babaya duygusal erişilebilirlik, bilişsel esneklik ve psikolojik dayanıklılık ölçeğinden alınan puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Anneye ve Babaya Duygusal Erişilebilirliğin Psikolojik Dayanıklılık üzerindeki etkisinde Bilişsel Esnekliğin aracı rolü incelendiğinde, Anneye ve Babaya Duygusal Erişilebilirliğin Bilişsel Esnekliği ve Psikolojik Dayanıklılığı yordadığı belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği, Psikolojik Dayanıklılık, Bilişsel Esneklik

Abstract:
This study, it was aimed to reveal, the mediating role of cognitive flexibility in the effect of the relationship between the emotional availability of parents and resilience in high school students. For this purpose, the Personal Information Form, Lum Emotional Availability of Parents Scale, Adolescent Psychological Resilience Scale, and Cognitive Flexibility Scale were applied to a total of 411 students, 271 girls and 140 boys, who were studying at a high school in Istanbul. In the study, Pearson Correlation Analysis and Multiple Linear Regression Analysis were used for analyzing the relationships between scale scores. Kruskal Wallis H test, ANOVA, and Independent Groups t-Test were used for analyzing the differences between groups. PROCESS SPSS Macro software was used for the analysis of the mediating effect, and the data were analyzed with the SPSS 25 program.
According to the results of the study, the scores obtained from the Lum Emotional Availability of Parents Scale, Adolescent Psychological Resilience Scale, and Cognitive Flexibility Scale differ according to demographic variables. It was found that there is a statistically significant relationship between the scores obtained from the Lum Emotional Availability of Parents Scale, Cognitive Flexibility Scale, and Adolescent Psychological Resilience Scale. When the mediating role of Cognitive Flexibility was examined in the effect of Emotional Availability to Mother and Father on Psychological Resilience, it was determined that Emotional Availability to Mother and Father was predicted by Cognitive Flexibility and Resilience.

Keywords: Emotional Availability of Parents, Resilience, Cognitive Flexibility