Yoğun bakım ünitelerinde kolistin kan düzeyi izlemi ve değerlendirilmesi
Monitoring and evaluation of colistin blood level at intensive care units
Yazar: SERAY ECEMİŞ
Danışman: PROF. DR. SALİH KUTAY DEMİRKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kolistin = Colistin ; Nefrotoksisite = Nephrotoxicity ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu prospektif çalışmada kolistin vadi ve tepe konsantrasyonları ölçülerek, hastalarda akut böbrek yetmezliği gelişme insidansının ve bunu etkileyeceği öngörülen parametrelerin, nefrotoksisite gelişimi ile olan ilişkilerinin değerlendirilmesi amacıyla, 26 Nisan 2017 ile 18 Ekim 2017 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitelerinde yatan, en az 3 gün süreyle intravenöz kolistin tedavisi alan 30 hastanın verileri değerlendirilmiştir. Kolistin tedavisinin 3. gününden sonra her hastadan kolistin verilmeden 10 dk önce (vadi düzeyi) ve infüzyon tamamlandıktan 30 dk sonra (tepe düzeyi) 5'er mL olarak alınan kan örnekleri santrifüjlenerek analiz yapılana kadar -80 °C'de saklanmıştır. Vadi ve tepe düzeyleri sıvı kromatografisi tandem kütle spektrometresiyle tespit edilmiştir. Tedavinin 7. gününde nefrotoksisite gelişen hastaların ortama±ss kolistin vadi düzeyinin 14,50±7,23 μg/mL, tepe düzeyinin ise 45,30±21,04 mg/L olduğu ve tedavi sonunda bu düzeylerin sırasıyla 17,27±2,84 mg/L ve 52,33±27,70 mg/L olduğu saptanmıştır (p>0,05). Kolistin kullanımına başlandıktan sonra nefrotoksisite gelişmeye başlamasına rağmen (7 gün sonra %33, tedavinin sonunda %40), kolistin vadi ve tepe düzeylerinin nefrotoksisite gelişimi üzerine anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır (sırasıyla p=0,483; p=0,695). Nefrotoksisite gelişen hastalarda günlük (227±67,17 mg; p=0,564) ve kümülatif kolistin dozları (1590±600,833 mg; p=0,682) daha yüksek bulunsa da bu farkın anlamlı olmadığı görülmüştür. Bu çalışmada, nefrotoksisite gelişmesine eşlik eden diğer faktörlerin etkisi saptanmamış olsa da direnç gelişimi ve toksisite açısından kolistinin akılcı kullanımı göz önünde tutulmalıdır.

Abstract:
To evaluate the influence of the parameters predicted to develop nephrotoxiciy and the incidence of acute renal failure on the development of nephrotoxicity 30 patients who underwent intravenous colistin therapy for at least 3 days between 26 April 2017 and 18 October 2017 in medical intensive care units of Hacettepe University Hospitals were included in this prospective study. After the third day of colistin therapy, the blood samples of 5 mL from each patient were drawn 10 minutes before colistin administration (trough level) and 30 minutes after the end of infusion (peak level). Samples were centrifuged and stored at -80 °C until analyzed. Concentrations were determined by liquid chromatography tandem mass spectrometry. On day 7, the mean±sd plasma trough and peak concentrations of patients with nephrotoxicity were 14.50±7.23 mg/L and 45.30±21.04 μg/mL, respectively and they were respectively 17.27±2.84 mg/L and 52.33±27.70 mg/L in patients without nephrotoxicity (p>0.05). Although nephrotoxicity was determined with colistin usage (after 7 days 33%, at the end of treatment 40%), the influence of trough and peak levels were not statistically significant on the development of nephrotoxicity (respectively p=0.483; p=0.695). It was found that daily (227±67.17 mg; p=0.564) and cumulative colistin doses (1590±600.833 mg; p=0.682) were higher in patients with nephrotoxicity, although this was not statistically significant. Eventhough the influence of factors on colistin toxicity was not detected in this study, in terms of colistin resistance and toxicity, rational use of colistin should be considered.