Sınıf öğretmenlerinin denetim odağı eğilimleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
Correlation between class teacher's focus of control and level of burnout
Yazar: SEDEF SÜRGEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YALÇIN ERGÜNEŞ
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Yapılan araştırmada sınıf öğretmenlerinin denetim odağı ile; yaşı, cinsiyeti, öğrenim durumu ve kıdemi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş, buna karşılık medeni durumu  arasında  ise  anlamlı  bir  ilişki olmadığı  görülmüştür.  53  yaş  ve  üstündeki  sınıf öğretmenlerinin  diğerlerine  göre,  erkek sınıf öğretmenlerinin kadın sınıf öğretmenlerine göre, önlisansların diğerlerine göre, 16 yıl ve  üstü  kıdeme  sahip  olan  sınıf öğretmenlerinin  diğerlerine  göre  daha  içten  denetimli oldukları tespit edilmiştir.
Sınıf öğretmenlerinin tükenmişliğin alt boyutlarından duyarsızlaşma ile; yaşı ve kıdemi arasında anlamlı  ilişki  bulunmuş, diğer  demografik  değişkenlerle  ilişki bulunamamıştır. Duygusal tükenme alt boyutunda yaş ve öğrenim durumu; düşük kişisel başarı hissi boyutunda, mesleki kıdem ve öğrenim durumu ile; duyarsızlaşma alt boyutunda ise yaş ve mesleki kıdem arasında  anlamlı ilişki bulunmuştur. Bu   durumda sınıf öğretmenlerinin duygusal tükenme, duyarsızlaşma, düşük kişisel başarı hissi yaşadıkları görülmektedir. Yaşları 35-43 yaş arasında olanlar ile öğrenim durumu lisans olan sınıf öğretmenleri daha fazla duygusal tükenmişlik yaşamaktadır. Yaşları 45-52 yaş arasında olanlar ile mesleki kıdemi 6-10 yıl olan sınıf öğretmenleri daha fazla duyarsızlaşma yaşamaktadır. Öğrenim durumu yüksek lisans olan ve mesleki kıdemi 6-10 yıl olan sınıf öğretmenlerinin daha  düşük  kişisel  başarı  hissi  yaşadıkları  tespit edilmiştir.
Denetim odağı ile tükenmişliğin alt boyutlarından duygusal tükenme arasında  anlamlı  bir  ilişki  olduğu  fakat  duyarsızlaşma ve kişisel başarıda düşme  hissi alt  boyutu arasında  anlamlı  ilişki  olmadığı  görülmüştür.  Bu  ilişkinin  ne  düzeyde  olduğu  ise korelasyon ve regresyon analizi ile belirlenmiştir.
Sonuç olarak  dıştan  denetimliliğin,  tükenmişlik  sendromunun  yaşanmasına  yönelik daha fazla risk oluşturan bir kişilik özelliği olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
A meaningful relation is found between school teachers' focus of supervision and age, gender, station of education and seniority. On the other hand, it is seen that there is not a meaningful relation between marital status and school teachers' focus of supervision. It is detected that class teachers at the age of 53 and over by comparing to the others, male class teachers by comparing to the female class teachers, students in an associate degree by comparing to the others, and class teachers who are belonged to the 16-year and above 16 year seniority have more internal control.
A meaningful relation is found between the school teachers becoming insensitive in subdimensions of exhaustion and their ages and seniorities, but no relation is found between demographic variables. The meaningful relation is found between age and state of education at sub-dimension of emotional exhaustion; between Professional seniority and state of education at dimension of the sense of low personal success; and also between age annd Professional seniority at sub-dimension of desensitization. In this case, it is observed that class teachers may be likely to experience emotional exhaustion, desensitisation, and the sense of low personal success. People who are in the 35-43 year-old age group and class teachers who are in undergraduate education experience emotional exhaustion. People who are in the 45-52 year-ol age group and class teachers whose Professional seniority is in the 6-10 years are more desensitized. It is detected that people doing master degree and class teachers whose Professional seniority is in 6-10 years experience more sense of low personal success.
It is seen that there is a relation between emotional exhaustion in  the  locus  of  control  and  subdimensions  of  exhaustion, but  it  is seen that there is no a meaningful relation between in the subdimension of depersonalization and diminished personal accomplishment. What dimension this relationship is defined with correlation and regression analysis.
In conclusion,  it  is  found  that  External  Locus  of  Control  is  a  personal  feature  that  has a higher risk on experiencing the Burnout syndrome.