Anaokulu çocuklarında koordinatif egzersizin yürütücü işlev, fiziksel uygunluk ve motor yeterlik üzerindeki etkileri
The impacts of coordinative exercise on exeucutive function, physical fitness and motor competence in kindergarten
Yazar: BEYZA BAŞARIR
Danışman: DOÇ. DR. UMUT CANLI
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Basit reaksiyon zamanı = Simple reaction time ; Beden koordinasyonu = Body coordinatio ; Davranışsal inhibisyon sistemi = Behavioral inhibition system ; Dinamik dengeleme = Dynamic balancing

Özet:
Bu çalışma, koordinatif egzersizlerin, okul öncesi 5-6 yaş grubundaki erkek ve kız çocukların yürütücü işlev, fiziksel uygunluk ve motor yeterlilik unsurları üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Toplam 51 çocuktan oluşan örneklem grubu rastgele iki gruba ayrılmıştır: egzersiz grubu (26 çocuk) ve kontrol grubu (25 çocuk). Ölçümlerin ilk gününde kişisel bilgi formlarıyla demografik bilgiler ve spor geçmişi toplanmış, ardından antropometrik ölçümler ve motor yeterlilik için KTK3+ testi uygulanmıştır. İkinci gün ölçümlerinde ise yürütücü işlev için Go/No-Go testi ve fiziksel uygunluk testleri uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 18.0 kullanılarak analiz edilmiş, tanımlayıcı istatistikler ve t-testleri kullanılmıştır. Egzersiz grubunda dinamik denge, çeviklik ve dikey sıçrama parametrelerinde anlamlı gelişmeler tespit edilirken kontrol grubunda ise dinamik denge ve çeviklik parametrelerinde gelişmeler belirlenmiştir (p<0,05).  Egzersiz grubunda dengede geri yürüme ve yanlara sıçrama performansında, kontrol grubunda ise dengede geri yürüme, yanlara sıçrama ve yanlara taşıma performansında anlamlı gelişmeler saptanmıştır (p<0,05).  Egzersiz grubunda reaksiyon zamanı parametresinde gelişme görülürken, kontrol grubunda doğruluk sayısı parametresinde gelişme belirlenmiştir (p<0,05). Gruplar arasında dikey sıçrama performansında ve dengede geri yürüme parametresinde anlamlı farklar belirlenmiştir (p<0,05), ancak inhibisyon belirteçleri arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak, gerek koordinatif egzersizlere gerekse fiziksel aktivite programlarına katılımın okul öncesi çocuklarda fiziksel uygunluk, motor yeterlik ve yürütücü işlevleri geliştirdiği ortaya konulmuştur. Ancak, ilave yapılan koordinatif egzersizlerin alt ekstremite kuvvetini temsil eden dikey sıçrama performansını ve dinamik denge düzeyini temsil eden dengede geri yürüme parametresinin daha fazla gelişmesine katkı sağladığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study aimed to determine the effect of coordinative exercises on executive function, physical fitness, and motor competence components of pre-school children aged 5-6. The sample group, consisting of a total of 51 children, was randomly divided into two groups: the exercise group (26 children) and the control group (25 children). Personal information forms including demographic information and sports history were collected on the first day of measurements, followed by anthropometric measurements and the KTK3+ test for motor competence. On the second day of measurements, the Go/No-Go test for executive function and physical fitness tests were administered. The data obtained in the study were analyzed using SPSS 18.0, and descriptive statistics and t-tests were used. Significant improvements in dynamic balance, agility, and vertical jump parameters were observed in the exercise group, while improvements in dynamic balance and agility parameters were identified in the control group (p<0.05). Significant improvements in balance in walking backward and lateral jumping performance were found in the exercise group, while significant improvements in balance in walking backward, lateral jumping, and carrying to the sides were found in the control group (p<0.05). Improvement was observed in reaction time parameter in the exercise group, whereas improvement in the number of correct responses parameter was determined in the control group (p<0.05). Significant differences were found between the groups in vertical jump performance and balance in walking backward parameters (p<0.05), however, no significant difference was found among inhibition indicators (p>0.05). In conclusion, participation in both coordinative exercises and physical activity programs has been shown to improve physical fitness, motor competence, and executive functions in pre-school children. However, it has been determined that additional coordinative exercises contribute more to the improvement of vertical jump performance representing lower extremity strength and balance in walking backward representing dynamic balance level.