Yayımlanmış eserlerden,farklı dönemlere ait seçilen tezhip örneklerinde,serbest dolantı şeklindeki desenlerin başlangıç, çiziliş ve konumları bakımından analizi
The analysis of free roaming figures about beginning drawing locations in published works of tezhip figuers examples which belong to differend times
Yazar: KAMİLE KILIÇ
Danışman: PROF. AYNUR MAKTAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Desen = Pattern ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art

Özet:
Tezhip desenlerinin çiziliş örnekleri incelendiğinde en yaygın olanlarının iki grupta ele almak mümkündür. Bunlardan biri "tekrarlı desenler" diğeri ise "serbest dolantı" desenleridir. Tekrarlı desenler en küçük birimin farklı sistemlerde tekrarından oluşur. Hâlbuki bunun dışında kalan desenlerin ise başlangıç hususiyetleri farklılaşsa da hiçbir şekilde tekrar etmeyen desenlerdir. Bu çalışma hiçbir tekrara dayanaklığı olmayan tezhip desenlerini çiziliş örneklerini incelemeye dayalıdır. Terminoloji sıkıntısının giderilmediği günümüzde bu tanımlamalar, klasik literatürde yer alan "serbest, dolantı" şeklinde motif ya da desen çizilme ıstılahlarından hareket edilmiştir. Mesela bulut motifinin belli bir kanaviçesi olmakla birlikte içinde bulunduğu alanın imkânlarına bağlı olarak uzayıp kısalması nasıl serbest olarak tanımlanıyorsa desenlerinde bulundukları alanda tekrara dayalı olmayan ve serbest dolanan helezonlardan oluşmasından dolayı bu şekilde tanımlanmıştır. Serbest dolantı desenler üzerinde müstakil araştırmalar bulunmamaktadır. 
Bu çalışma söz konusu desen çeşidini tezhip alanlarına ve desenin başlangıç özelliğine göre analiz edilip incelenmesine dayanmaktadır. Benzeri çalışmalar tezhip desenlerinin her çeşidinde yapıldığı taktirde, ilgili disiplindeki klasik desenler çok daha iyi analiz edilmiş ve geleceğe sağlam teknikler iletmiş olacaktır. 
Çalışmamızda yer alan örnekler, yayınlanmış tezhip örneklerinden seçilenleri ile sınırlandırılmıştır. Gerek müstakil kitap olarak gerekse ilgili alanlarda yayımlanmış olan tezhip örneklerini serbest dolantı desenlerini çizimlerinde başlangıç özellikleri ve bu desenlerin bulundukları alanlara göre analizlerine yer verilmiştir. Bu tür desenler, "herhangi bir motiften", "kendi içinde dönen helezon"lardan ya da "kırık dal (kırık helezon)" şeklindeki üç farklı başlangıç özelliklerine sahiptir. Bu desen çeşitlerinin yazma eserlerde "beyne sütür", "keşide üstü", "yazı boşluğu", "yazı zemini", "yazı kenarı", "pano şeklinde" ve "tam sayfa düzeni" gibi alanlarda sıklıkla görüldüğü dikkati çekmektedir.
Anahtar Sözcükler: Tezyinat Serbest Dolantı Desen Motif Helezon Kırık Dal

Abstract:
When the drawn examples of Teship figures are researched, it is possiple to take figures common hand by two groups. One of them is "Recurrent Figures" Others are "Independent Figures", "Roaming Figure" or "Independent Figure".
Reccurent figures are formed by reccurency which is minimal unit in different systems However beginning pecularities become different except this, they are figures never repeat. This work is based on investigating the drawn examples of Teship which has any support about repetition. Nowadays, when the termiology problem has not been resolved, these definitions "Independent and Roaming" come from drawn motifs and figures in classic titerature for example.
By cloud motif has got a certain canvas, how it's getting taller and shorter can be described freely up to the possibilities of the place which is in, motifs aredescribed that they are not based on repetition and they are also helezons in their own places. There are private researches about Independent Roaming Figures.
This work is based on investigating up to Teship's common usage and Teship's beginning parts. If these same works are made in every kind of Tezhip classic figures, which are about the same discipline, can be analyzed very well and they will give information about strong technigues to the future. The examples, which are in our work, hs been limited by the examples of published work. According to their beginning points and analyzes,both private book and published examples of Teship's drawn independent roaming figures have been given place.
Such as these kinds of motifs have got theree different types of beginning. Any motif, helezon which orbits in ownself, broken item (broken helezon) In written Works of these kinds of figures, Beynes Sütür, drawing, line spsing, writing ground, writing side, panel from, page-setting are often seen and this hs taken attention.
Keywords:Ornaments, Free Could Ribbon Motif, Design, Kırık Dal