Hipertansiyon hastalarında tuz tüketimi ve ilaç uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of salt consumption and drug adherence in hypertension patients
Yazar: DOĞAN ARSU
Danışman: DR. BERAY GELMEZ TAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Hipertansiyon hastalarında günlük tuz tüketimi ve ilaç uyumunun belirlenmesi, bunlara etki eden faktörler ile aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerinde yürütülmüş olup tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı ve analitik niteliktedir. Çalışmamıza Nisan 2023-Haziran 2023 tarihleri arasında çalışmaya katılmayı kabul eden 18 yaş ve üzeri hipertansiyon tanısı almış 177 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik bilgiler, hipertansiyon ile ilgili bilgiler, tuz tüketimine ilişkin sorular ve Morisky İlaç Uyum Ölçeği sorularından oluşan anket formu yüz yüze görüşülerek uygulandı. P<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların yaş ortalaması 60,45±10,84 idi. Katılımcıların %58,8'i kadın, %85,9'u evli ve %73,4'ü eğitim durumu olarak lise düzeyinin altındaydı. Katılımcıların Morisky İlaç Uyum Ölçeğinden aldığı puan ortalaması 6,87±1,51 olup, %80,2'sinin ilaç tedavisine uyumlu olduğu görüldü. Hastaların ölçekten elde ettiği toplam puan ile hipertansiyon hastalığının süresi arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (rho=0,210 p=0.005). Günlük 5gr ve altında tuz tüketimi olan katılımcıların diğer gruplara kıyasla tedavi uyumu daha yüksek bulundu (p<0.001). Katılımcıların takip ve tedavi için doktor kontrolüne gitme sıklığı ile tedavi uyumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p=0.043).
Sonuç: Tedavi planı yapılırken kişilere hastalık ve düzenlenen tedavi hakkında detaylı bilgi verilmeli, ne kadar sıklıkta kontrole gelmeleri gerektiği anlatılmalı ve hekim tarafından önerilen sıklıkta kontrole gelmesi için kişiler teşvik edilmelidir. Bu konuda hastaların daha kolay ulaşabildiği birinci basamakta hizmet veren hekimlere daha büyük sorumluluklar düşmektedir. Hastaların tuz tüketimi sınırlaması hakkında bilgi sahibi olması sağlanmalı, yüksek tuz içeren gıdalar mutlaka hastalara anlatılmalıdır. Kişilere bu bilgilerin verilmesi hastalık hakkında farkındalık yaratacak ve kişilerin motivasyonunu yükselterek tedaviye uyumlarını arttıracaktır.
Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, tuz tüketimi, ilaç uyumu

Abstract:
Aim: It was aimed to determine daily salt consumption and drug adherence in hypertension patients, and to evaluate the relationship between them and the factors affecting them.
Materials and Methods: Our study was conducted in the Family Medicine Polyclinics of the Health Sciences University Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital, and it is a single-center, cross-sectional, descriptive and analytical study. Our study included 177 people aged 18 years and over who accepted to participate in the study between April 2023 and June 2023 and were diagnosed with hypertension. A questionnaire consisting of sociodemographic information, information about hypertension, questions about salt intake and Morisky Medication Adherence Scale questions was administered to the participants by face-to-face interviews. P<0.05 was considered statistically significant.
Results: In our study, the mean age of the participants was 60.45±10.84. 58.8% of the participants were women, 85.9% were married and 73.4% were below high school level in education. The mean score of the participants on the Morisky Medication Adherence Scale was 6.87±1.51 and 80.2% of them were found to be compliant with medication. A positive statistically significant relationship was found between the total score obtained by the patients from the scale and the duration of hypertension disease (rho=0,210 p=0.005). Compliance with treatment was found to be higher in the participants with a daily salt consumption of 5 g or less compared to the other groups (p<0.001). A statistically significant relationship was found between the frequency of the participants going to the doctor's control for follow-up and treatment and their adherence to treatment (p=0.043).
Conclusion: While making the treatment plan, detailed information should be given to the people about the disease and the treatment, how often they should come for control, and people should be encouraged to come for the control as often as recommended by the physician. Physicians, who provide services in primary care, where patients can reach more easily, have greater responsibilities in this regard. Patients should be informed about the limitation of salt consumption, foods containing high salt should be explained to the patients. Giving this information to the people will raise awareness about the disease and increase the motivation of the people and increase their compliance with the treatment.
Keywords: Hypertension, salt intake, medication adherence