Renal transplantasyonlu hastalarda oksidatif stres ile osteoporoz arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between oxidative stress and osteoporosis in patients with renal transplantation
Yazar: BURCU BİNİCİ
Danışman: DOÇ. DR. CAN SEVİNÇ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Amaç: Böbrek nakli, sağ kalım ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkileri nedeniyle son dönem böbrek hastalarında en iyi tedavi seçeneğidir. Osteoporoz böbrek nakli sonrası sık görülen bir komplikasyon olarak karşımıza çıkmaktadır. Oksidatif stresin, artık pek çok hastalığın gelişmesinde önemli bir katkıda bulunduğu düşünülmektedir. Çalışmamızda böbrek nakilli hastalarda osteoporoz gelişmesinde oksidatif stresin etkili olabileceği hipotezini kurduk. Ancak çalışmamızdaki asıl  amacımız böbrek nakilli hastalarda osteoporoz gelişimi ile alakalı mevcut bilgilere göre daha erken tespit edilebilecek, prognostik faktör olabilecek, tedavi izleminde kullanılabilecek ve bunun sonucunda da mortalite ve morbiditeyi azaltmaya yönelik önlem almayı sağlayacak  yeni belirteç tespit etme imkanı sunmaktır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Polikliniğinde takip ve tedavisi yapılan böbrek nakilli 18-65 yaş aralığında olan hastalar ve gönüllü kontrol grubu alındı.Bu hastaların takibinde rutin olarak bakılan kanda paratiroid hormon (PTH), D vitamini, kalsiyum ve fosfor düzeyleri incelendi. Yıllık yapılan Kemik Mineral Yoğunluğu (KMY) ölçümünde osteoporoz tanısı konulan 30 hasta, osteopeni tanısı alan 30 hasta, KMY ölçümü normal olan 30 renal transplantasyonlu hasta ve 30  gönüllü olmak üzere toplam 120 kişi çalışmaya dahil edildi. Her gruptaki hastalardan bir tüp kan örneği alındı ve -80˚Ϲ'de  saklandı. Saklanan kan örneklerinden oksidatif stres belirteçleri olan Total Antioksidan Seviyesi (TAS) ile Total Oksidan Seviyesi (TOS) çalışıldı. OSİ (Oksidatif Stres İndeksi) hesaplandı. Verilerin kaydedilmesi ve istatistiksel değerlendirmeler için "SPSS 20.0 for Windows" (SPSS Inc., IL, ABD) programından yararlanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 kabul edildi.
Bulgular: Renal transplantasyonlu hasta grubunda TAS kontrol grubuna kıyasla  istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunurken, TOS ve OSI ise istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (tüm gruplar için p<0.001). Hasta grubunda kemik mineral yoğunluğu azaldıkça TOS ve OSİ' nin arttığı   TAS 'ın azaldığı dikkati çekmektedir.
Sonuç: Renal transplantasyonlu hastaların tamamında ve osteoporoz gelişenlerde oksidatif stres göstergelerinin arttığı saptandı.
Anahtar Kelimeler: Renal Transplantasyon, Osteoporoz, Oksidatif Stres, TAS, TOS, OSİ

Abstract:
Objective: Kidney transplantation is the best treatment option for end-stage renal disease patients due to its positive effects on survival and quality of life. Osteoporosis is a common complication after kidney transplantation. Oxidative stress is now thought to be a major contributor to the development of many diseases. In our study, we hypothesized that oxidative stress may have crucial role in the development of osteoporosis in kidney transplant patients. However, our main goal in our study is to provide the opportunity to detect new markers that can be detected earlier, can be a prognostic factor, can be used in treatment follow-up, and as a result, will enable measures to reduce mortality and morbidity according to the current information about the development of osteoporosis in kidney transplant patients.
Material and Methods: Patients between the ages of 18-65 who underwent kidney transplantation who were followed up and treated in the Nephrology Outpatient Clinic of the Department of Internal Medicine, Atatürk University Faculty of Medicine Research Hospital, and a volunteer control group were included in our study. In the follow-up of these patients, parathyroid hormone (PTH), vitamin D, calcium and phosphorus levels were examined in the routine blood. A total of 120 people, including 30 patients diagnosed with osteoporosis in the annual Bone Mineral Density (BMD) measurement, 30 patients diagnosed with osteopenia, 30 renal transplantation patients with normal BMD measurements, and 30 volunteers, were included in the study. A tube of blood sample was taken from patients in each group and stored at -80˚Ϲ.Total Antioxidant Status (TAS) and Total Oxidant Status (TOS), which are markers of oxidative stress, were studied from the stored blood samples. OSI (Oxidative Stress İndex)  was calculated. "SPSS 20.0 for Windows" (SPSS Inc., IL, USA) program was used for data recording and statistical evaluations. P<0.05 was accepted for statistical significance.
Results: TAS was found to be statistically significantly lower in the renal transplant patient group compared to the control group, while TOS and OSI were found to be statistically significantly higher (p<0.001 for all groups). It is noteworthy that as bone mineral density decreases in the patient group, TOS and OSI increase and TAS decreases.
Conclusion: Oxidative stress indicators were found to be increased in all patients with renal transplantation and in those who developed osteoporosis.
Keywords: Renal Transplantation, Osteoporosis, Oxidative Stress, TAS, TOS, OSİ