Zihinsel yetersizliği olan öğrencilere sosyal becerilerin öğretiminde kendi kendini yönetme tekniği ile sunulan öğretim programının etkililiğinin incelenmesi
Studying the effectiveness of an educational program presented with self-management techniques in teaching social skills to students suffering from mental deficiency
Yazar: HALİME ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN AVCIOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Kendi kendine öğrenme = Oneself learning ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel öğretim = Private education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı; kendi kendini yönetme tekniğine dayalı olarak hazırlanan sosyal beceri öğretim programının, zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin kendini kontrol etme, saldırgan davranışlarla başa çıkma becerilerini kazanmalarında ve genelleyebilmelerinde etkili olup olmadığını ortaya koymaktır.Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden, `'deneklerarası çoklu yoklama modeli `'kullanılmıştır.Araştırmaya; Ankara ilinin bir ilköğretim okulunun özel eğitim sınıfına devam eden zihinsel yetersizliği olan öğrenciler arasından araştırma için belirlenen önkoşul becerilere sahip altı öğrenci seçilmiştir. Araştırmaya katılan zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin her biri için Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği kullanılarak öncelikli gereksinim duydukları iki hedef sosyal beceri belirlenmiştir. Hedef sosyal beceriler olan; kendini kontrol etme ve saldırgan davranışlarla başa çıkma becerilerinin zihinsel yetersizliği olan öğrencilere kazandırılması için kendi kendini yönetme tekniğine dayalı öğretim planları geliştirilmiştir. Geliştirilen öğretim planları; hafta içi her gün, günde tek oturum ve 40 dakikalık oturumlar şeklinde uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, her beceri için ayrı hazırlanan Veri Kayıt Formlarıyla toplanmıştır.Araştırmada elde edilen bulgulara göre de kendi kendini yönetme tekniğine dayalı olarak hazırlanan sosyal beceri öğretim programının, araştırmaya katılan altı zihinsel yetersizliği olan öğrencinin hedef sosyal becerileri kazanmalarında ve genellemelerinde etkili olduğu saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Zihinsel yetersizliği olan birey, sosyal beceri, kendi kendini yönetme tekniği.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal whether the Social Skills Educational Program, which was prepared based on self-management techniques, is effective or not at self-management of the children suffering from mental deficiency, learning the ability of coping with aggressive behaviors and generalizıng these behaviors.In this single subject research, the ?inter-multi subjects examination model? was used.Six students, who suffer from mental deficiency and have the prerequisite skills determined for this research, were selected from among students attending a primary school special education program in Ankara.For each of the students suffering from mental deficiency and participating in this study, two target social skills were determined as needed before starting the program, by using the social skills rating scale. Of the target behaviors, helping the children suffering from mental deficiency gain self-management and to cope with aggressive behaviors skills, the educational plan based on self management technquies were developed. Developed educational plans were applied in the form of 40 minute sessions every weekday. Survey data prepared seperately for each skill was collected with Data Record forms.According to the findings from the research, it is understood that the Social Skills Educational Program, which was prepared based on self-management techniques, is effective in gaining and generalizing the social skills of six students who attended the study.Key Words: Mental disability, social skill, self-management technique.