Cinsiyete dayalı ayrımcılık algısı ile örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide proaktif kişilik ve yönetici baltalamasının düzenleyici rolü
The moderating role of proactive personality and supervisor undermining in relationship between perception of gender discrimination and organizational silence and intention to leave
Yazar: ASLI MÜNEVVER SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. ESRA ALNIAÇIK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Proaktif işyeri davranışı = Proactive work behavior ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Sessizlik = Silence ; Sosyal baltalama = Social undermining ; Çalışan sessizliği = Employee silence ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Cinsiyete yönelik ayrımcılık, toplumsal hayatın tüm yönlerinde olduğu gibi işgücü piyasasında da önemli sonuçlara etki eden bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle kadınlara biçilen toplumsal cinsiyet rolleri, onların rekabetçi işgücü piyasasında erkek işgörenlerle eşit imkânlara sahip olmaları konusunda daha fazla çaba göstermelerini gerektirmektedir. Örgütlerde yaşanan cinsiyete yönelik ayrımcılık algısı, örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti gibi olumsuz bazı sonuçlara neden olmaktadır.
Bu çalışmanın amacı; mücadeleci, hedeflerine odaklanan, sabırlı, sorumluluk alan, özgüven sahibi ve yenilikçi özelliklere sahip proaktif çalışanların; cinsiyete yönelik ayrımcılık algısının örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkiyi yumuşatması veya ortadan kaldırması yönündeki hipotezlerin test edilmesidir. Bununla birlikte örgütlerde çalışanların fikir ve önerilerini özgürce paylaşabilmeleri özellikle ilk yönetici tarafından oluşturulan çalışma ortamına bağlıdır. Bu bağlamda yönetici baltalamasının; cinsiyete yönelik ayrımcılık algısının örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkinin gücünü artırması yönündeki hipotezlerin test edilmesi amaçlanmıştır.
Bu değişkenler arasındaki ilişkilerin test edilmesi amacıyla Kocaeli Sanayi Odasına kayıtlı firmalarda çalışan beyaz yakalı personele, basit örnekleme metoduyla nicel veri toplama tekniklerinden biri olan anket tekniği uygulanmıştır. 360 adet geri dönüş sağlanmış olsa da eksik verilerin temizlenmesiyle 327 adet veri, araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler SPSS ve AMOS paket programlarında analiz edilmiştir.
Sonuç olarak cinsiyete yönelik ayrımcılığın örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bu ilişkilerde proaktif kişilik ve yönetici baltalamasının düzenleyici rolü ise kısmen kabul edilmiştir.

Abstract:
Discrimination against gender, emerges as a phenomenon that affects important results in the labor market as well as in all aspects of social life. In particular, the gender roles assigned to women require them to make more efforts to have equal opportunities with male employees in the competitive labor market. The perception of gender discrimination experienced in organizations causes some negative consequences such as organizational silence and intention to leave.
The aim of this study; Proactive employees with challenging, goal-focused, patient, responsible, self-confident and innovative features; is to test the hypotheses that soften or eliminate the relationship between the perception of gender discrimination, organizational silence and intention to leave. However, the ability of employees in organizations to freely share their ideas and suggestions depends on the working environment created by the first manager. In this context, It is aimed to test the hypotheses that supervisor undermining; increase the strength of the relationship between the perception of gender discrimination, organizational silence and intention to leave.
In order to test the relationships between these variables, the survey technique, which is one of the quantitative data collection techniques, was applied to the white-collar personnel working in the companies registered with the Kocaeli Chamber of Industry with a simple sampling method. Although 360 returns were provided, 327 pieces of data were included in the research after cleaning the missing data. Data were analyzed in SPSS and AMOS package programs.
As a result, the relationship between gender discrimination and organizational silence and intention to leave was found to be significant. The moderating role of proactive personality and executive undermining in these relationships has been partially accepted.