Klasik dönem Osmanlı hukuk sisteminin genel yapısı
Classic period of the Ottoman legal system general structure
Yazar: KAMİL KISA
Danışman: DOÇ. DR. ESRA YAKUT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Tarih = History
Dizin: Hukuk sistemi = Law system ; Hukuki yapı = Judical structure ; Kamu hukuku = Public law ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
Bir İslam Devletindeki her türlü eylem ve işlem, şer'i hukuka uygun olmak zorundadır. Bu
kural, İslam Hukuku'nun en temel ilkeleri arasında yer alır. Osmanlı Hukuk sisteminin ikili
yapısına da bu İslam Hukuku ilkesinin Osmanlı'da bıraktığı etki açısından yaklaşmak gerekir.
İlgili bakış açısı sonucunda anlaşılacaktır ki; bir işlemin halkın gözünde meşru olabilmesi için
o işlemin şer'i hukuka uygun olması şarttır. Osmanlı devlet başkanı da İslam Hukuku'nun bu
temel ilkesinden etkilenir. Nitekim padişah, yaptığı eylem ve işlemler ile şer'i hukuk arasında
en azından şekli bir bağ kurmak için gayret etmektedir. Padişahın bünyesinde mevcut bulunan
bu şekli bağ kurma kaygısı ise şeriata esas yönden ağır aykırılık teşkil eden işlemler yapmaktan
kaçınması sonucunu doğurur. Nitekim esasa yönelik ağır ihlal, şekli bağı koparacak ve ilgili
işlemin halkın gözündeki meşruluğunu ortadan kaldıracaktır. Meşruluğun ortadan kalkmaması
için şer'i hukukun en azından şekli bağ kurulacak derecede dikkate alınması gerekir. Bu
durumda örfi hukukun, şer'i hukuktan tamamen bağımsız olduğu söylenemez. Elbette ki varılan
bu sonuç, Osmanlı Hukuk teorisi ile sınırlıdır. Uygulamada görülen esasa yönelik aykırılıklar
ise denetim mekanizmasının eksikliği nedeniyle meydana gelmiştir. Nitekim bilindiği üzere
hukuk sistemlerinde denetleyicilerin bağımsız olması, söz konusu denetimin etkinliği için ön
koşuldur. Osmanlı Hukuk sisteminde ise güçler birliğinin bulunması ve denetleyici
makamlardaki görevlilerin mesleki güvenceye sahip olmaması, bağımsızlığı engellemekte ve
bu nedenle de ilgili denetimi etkisizleştirmektedir.

Abstract:
Any act and action in an Islamic State must comply with the law. This rule is the most
fundamental principles of Islamic law. The dual structure of the Ottoman legal system should
be approached in terms of the effect of this Islamic Law principle in the Ottoman Empire. It
will be understood from the related perspective. If a transaction to be legitimate in the eyes of
the public, it must be in compliance with the law. The Ottoman president is also influenced by
this fundamental principle of Islamic Law, thus the sultan strives to establish a connection
between his actions and actions and that of the law. The fear of linking this form, which is
present in the structure of the Sultan, results in the fact that he avoids doing transactions that
constitute severe contradiction to the Sharia. In fact the severe violation of the merits will break
the form and eliminate the legitimacy of the process in the public eye. In order to ensure that
the legitimacy does not disappear, at least the form of law must be taken into account to the
extent that it is bound. In this case, it cannot be said that customary law is completely
independent of the law. Undoubtedly, this conclusion is limited to the theory of Ottoman Law.
The contradictions in practice are due to the lack of supervision mechanism. As ıt is known, the
fact that supervisors are independent in legal systems is a prerequisite for the effectiveness of
the audit. In the Ottoman legal system, the presence of forces unity and the lack of professional
security of the officials in the supervisory authorities prevent the independence and therefore
neutralize the control.