Kalsiyumun farklı uygulamalarının pamukta verim ve lif kalite özelliklerine etkisi
The effect of different applications of calcium on yield and fiber quality characteristics in cotton
Yazar: GÜLŞAH KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. EMİNE KARADEMİR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalsiyum = Calcium ; Kalsiyum nitrat = Calcium nitrate ; Lif kalitesi = Fiber quality ; Pamuk = Cotton ; Verim = Yield

Özet:
Bu araştırma farklı kalsiyum (Ca) uygulamalarının pamukta verim, verim bileşenleri ve lif kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2021 yılında Siirt Üniversitesi Kezer Kampüsünde tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Denemede 7 farklı kalsiyum uygulaması (Kontrol, Taraklanma Dönemi 100 cc/da, Taraklanma Dönemi 200 cc/da, Taraklanma Dönemi 400 cc/da, Çiçeklenme Dönemi 100 cc/da, Çiçeklenme Dönemi 200 cc/da, Çiçeklenme Dönemi 400 cc/da) yer almıştır. Denemede materyal olarak MAY 455 pamuk çeşidi ile kalsiyum kaynağı olarak Kalsiyum Nitrat çözeltisi kullanılmıştır. 
Çalışmada kalsiyum uygulamalarının incelenen özelliklerden koza ağırlığı ve koza kütlü ağırlığı üzerine önemli etkisinin olduğu saptanmış ve uygulamalar arasında önemli istatistiki farklılıkların bulunduğu belirlenmiştir. İncelenen diğer özelliklerden kütlü pamuk verimi, lif verimi, bitki boyu, odun dalı sayısı, meyve dalı sayısı, ilk meyve dalı boğum sayısı, boğum sayısı, koza sayısı, çırçır randımanı, ilk el kütlü oranı, kozada tohum sayısı, yaprakta klorofil içeriği (SPAD), normalize edilmiş vejetasyon farklılık indeksi (NDVI değeri), lif inceliği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı, lif kopma uzaması, kısa lif oranı,  lif sarılık değeri (+b), lif parlaklık (Rd) değeri, iplik olabilirlik indeksi ve lif üniformite oranı değerlerinin kalsiyum uygulamalarından etkilenmediği belirlenmiştir.
Araştırmada en yüksek koza ağırlığı ve kütlü koza ağırlığı değerleri çiçeklenme döneminde 400 cc/da dozunda uygulanan Ca ile elde edilmiştir. Pamukta çiçeklenme döneminde 400 cc/da dozunda Ca uygulaması ile koza ağırlığı ve koza kütlü ağırlığının arttırılabileceği sonucuna varılmıştır.  
Çalışmada elde edilen verilere göre kalsiyumun etkisini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu anlaşılmaktadır. Kalsiyum uygulamalarının farklı çeşitlerle, bitki gelişiminin farklı dönemlerinde uygulanmasının ve daha uzun yıllar sürecek çalışmalarla desteklenmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research was carried out to determine the effects of different calcium (Ca) applications on yield, yield components and fiber quality characteristics in cotton. The research was conducted in Siirt University Kezer Campus in 2021 according to the randomized complete blocks design with 4 replications. In the experiment 7 different calcium treatment (Control, Squaring Period 100 cc/da, Squaring Period 200 cc/da, Squaring Period 400 cc/da, Flowering Period 100 cc/da, Flowering Period 200 cc/da, Flowering Period 400 cc/da) were applied. In the experiment, MAY 455 cotton variety was used as plant material and Calcium Nitrate solution was used as calcium source.
In the study, it was determined that calcium applications had a significant effect on the boll weight and seed cotton boll weight, and it was determined that there were significant statistical differences between the applications. Among the other characteristics examined it was determined that  seed cotton yield, fiber yield, plant height, number of monopodial branches, number of sympodial branches, number of first fruiting branches, number of nodes, number of bolls, ginning percentage, first picking percentage, number of seeds per boll, chlorophyll content in leaves (SPAD), normalized vegetation difference index (NDVI value), fiber fineness, fiber length, fiber strength, fiber elongation, short fiber index, fiber yellowness value (+b), fiber reflectanse (Rd) value, spinning consistency index (SCI) and fiber uniformity ratio were not affected by calcium applications.
In the study, the highest boll weight and seed cotton boll weight values were obtained with Ca applied at a dose of 400 cc/da during the flowering period. It has been concluded that the boll weight and seed cotton boll weight can be increased with the application of 400 cc/da Ca application during the flowering period in cotton.
According to the data obtained in the study, it is understood that more research is needed to determine the effect of calcium. It has been concluded that it would be appropriate to apply calcium applications with different varieties, at different stages of plant development, and to support them with studies that will last for many years.