Farklı fen başarısına sahip ortaokullardaki öğrencilerin fen başarısını yordayan değişken modellerinin incelenmesi
Investigation of variable models predicting science achievement of students in schools having different science achievement level
Yazar: GÜLÇİN ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ACAR
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen başarısı = Science achievement ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen başarısı farklı olan okullarda okuyan 6.sınıf öğrencilerinin
fene yönelik tutumlarının, problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin,
fen öğretimi hakkındaki görüşlerinin ve sosyo-ekonomik statülerinin fen başarısına
etkisini araştırmaktır. Çalışma 2018-2019 öğretim yılı birinci döneminde Kocaeli ili
İzmit ilçesindeki, fen başarısı yüksek üç okulda okuyan 370 ve fen başarısı düşük üç
okulda okuyan 249 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada, korelasyonel araştırma
yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Fene Yönelik Tutumlar Ölçeği",
"Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği", "Fen Öğretimi
Hakkındaki Görüşler Ölçeği" ve Sosyo-ekonomik Statü ölçeği kullanılmıştır. Her bir
ölçme aracının altındaki alt boyutlarının belirlenmesi için açımlayıcı faktör analizi
yapılmıştır. Analiz sonucunda Fene Yönelik Tutumlar Ölçeğinin dört alt boyutu,
Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeğinin iki alt boyutu, Fen
Öğretimi Hakkındaki Görüşler Ölçeğinin üç alt boyutu olduğu saptanmıştır.
Öğrencilerin fen başarıları için Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından il
genelinde ortak olarak yapılan fen bilimleri 1.yazılı notları kullanılmıştır. Her bir
okul türü için çoklu lineer regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda
fen başarısı düşük okullardaki öğrencilerin fen başarılarını etkileşimli sınıf ortamı ve
fen ile ilgili benliğin olumlu yönde, fen bilimleri dersi uygulamalarının ise olumsuz
yönde etkilediği bulunmuştur. Diğer taraftan fen başarısı yüksek okullarda okuyan
öğrencilerin fen başarılarını fen ile ilgili benlik ve SES'in olumlu yönde fen bilimleri
dersi uygulamaları ve okul dışı fennin olumsuz yönde etkilediği bulunmuştur. Bu
sonuçlara dayalı olarak fen eğitimi için gerekli öneriler tartışılmıştır.

Abstract:
Purpose of this study was to investigate the effect of 6th grade students' attitudes
towards science, reflective thinking skills towards problem solving, views on science
teaching and socio-economic status on their science achievement in schools with
different science achievement levels. The study was carried out with 370 students in
high achieving schools and 249 students in low achieving schools. Correlational
research method was used. "Attitudes towards science scale", "reflective thinking
skills towards problem solving scale", "views on science teaching scale", and "socioeconomic status scale" were used as data collection tools. According to the results of
exploratory factor analyses, four subscales under attitudes towards science scale, two
subscales under reflective thinking skills towards problem solving scale, three
subscales under views on science teaching scale were found. A science achievement
test, which was administered throughout the schools in the city for 6th grade students,
was used as science achievement measure. Multiple linear regression analyses were
performed for each school type. According to the results, it was found that while
interactive classroom environment and self concept in science affected students'
science achievement in a positive direction, science lesson applications affected their
achievement in a negative direction in low achieving schools. On the other hand,
while self concept in science and socio-economic status were found as affecting
students' achievement positively, science lesson applications and science outside
school were found as affecting their achievement negatively in high achieving
schools. Recommendations for science education were discussed according to these
findings.