Başlangıcından günümüze Kütahya çinileri ve çini motiflerinin seramik yüzeylerde yorumlanarak uygulanması
From the begining till today Kutahian tiles and tile motifs are performed on ceramic surfaces by explication
Yazar: CEREN ATAY YOLAL
Danışman: PROF. SIDIKA SİBEL SEVİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Anadolu'da varlık gösteren Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Medeniyetleri'ninsanat dalları arasında yer alan ve bu medeniyetler tarafından geliştirilen çini sanatı;günümüzde Kütahya'daki atölyeler tarafından devam ettirilmektedir.Çini sanatı, motif, kompozisyon, desen, üslup, renk ve dekor özellikleri ile birsistematiğe bağlıdır. Günümüzde Kütahya'daki atölyelerin birçoğu, bu sanatı aynıanlayışla, klasik desenler ve renkler kullanarak sürdürmektedirler. Buna karşın yalnızcabirkaç atölyenin kullandıkları renklerle, formlarla ve motifleri alışılagelmişkompozisyonlardan çıkararak yeni kompozisyonlarda bir araya getirip yeniden elealışlarıyla; çini sanatını klasik disiplinlerden sıyırma gayreti içerisinde olduklarıgözlemlenmiştir.Çini sanatının başlıca öğeleri olan motifler ve bu motiflerden oluşan desenler,atölyelerin yanı sıra sanatçılar tarafından da dönem dönem ele alınmaktadır. Fakatsanatçılar, atölyelerin aksine, onlarca çizim ve ön araştırma yaptıktan sonra akademikbilgilerini ve kendi yorumlarını katarak eserlerini yaratmaktadırlar. Bu oluşum, çinisanatına modern ve yepyeni bir soluk getirmektedir.Bu araştırmanın birinci bölümünde çininin tanımı ve tarihsel gelişimiincelenmiştir. kinci bölümde, Kütahya çinilerinde kullanılan motifler, bu motiflerindekor ve kompozisyon özellikleri ile üsluplar incelenmiştir. Üçüncü bölümde iseKütahya çinilerinin günümüzdeki durumu araştırılmıştır. Bu bölümde öncelikleKütahya'da üretimini sürdüren çini atölyeleriyle görüşülmüş olup, görüşmelersonucunda değerlendirmelere ve atölyelerin ürünlerinden örneklere yer verilmiştir.Araştırmamın son bölümü olan dördüncü bölümde ise; günümüzde çini motifleriniyorumlayarak uygulayan sanatçılar, örnekler doğrultusunda incelenmiş olup; çinimotifleri ile ilgili görüş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Kütahya çini motifleri, seramikyüzeylerde yorumlanarak özgün uygulamalar yapılmış ve bu uygulamalar fotoğraflarlagösterilmiştir.

Abstract:
The heritage of tile-making, an art crafted, refined, and mastered by theAnatolian Seljuks and the Ottomans, survives today at the workshops in Kütahya.The art of tile making is a different technique altogether with its motif,composition, patterns, style, colour schemes and design characteristics. In the present,most workshops in Kütahya continue the traditional interpretation of this art withclassical patterns and colour schemes. Only a few workshops step outside the customaryboundaries in the colours, forms and motifs of their compositions; bringing a newapproach to tile-making, with an effort to free the craft from classical disciplines.Various artists, in addition to workshops, experiment with motifs and thepatterns constituted by motifs, which are the essential components of tile-making.Unlike workshops, artists create their works blending in their academic know-how, andunique interpretations, following countless drafts and preliminary studies, which bring amodern and fresh outlook to the art of tile-making.The first section of this study defines tiles and discusses its historical evolution.The second section examines the motifs used in Kütahya tiles, the design andcomposition characteristics and styles. Third section covers the present day eminence ofKütahya tiles. Within this context, interviews have been made with warehouses inKütahya, and the section includes the relevant assessments, as well as samples by thesewarehouses. The fourth, and the last section of the research focuses on present dayartists interpreting tile motifs, with examples; including opinions and remarks on tilemotifs. Unique samples have been crafted by interpreting Kütahya tile motifs onceramic surfaces, as evidenced with photographs.