Megakaset prostat rezeksiyonlarında ekstraprostatik yayılım, pozitif cerrahi sınır ve tümör volümünün biyokimyasal nüks (serum PSA değeri) ile ilişkisi
Relation of the biochemical recurrence(serum PSA value) with the extraprostatic extention, positive surgical margin status and the tumor volume in whole mount prostate resections
Yazar: BURCU ONOMAY ÇELİK
Danışman: UZMAN GÜLİSTAN GÜMRÜKÇÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Neoplazm istilası = Neoplasm invasiveness ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nüks = Recurrence ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostat spesifik antijeni = Prostate specific antigen ; Prostatektomi = Prostatectomy

Özet:
AMAÇ: Prostat kanseri dünya çapında en sık ikinci malignite olup, erkeklerde
beşinci en sık ölüme sebebidir. Çalışmamızda radikal prostatektomi uygulanan
hastalarda ekstra prostatik yayılım, cerrahi sınır pozitifliği ve tümör volümü gibi
prognostik parametrelerin biyokimyasal nüks ile ilişkisini incelemek ve bu şekilde ek
tedavi gerekebilecek hastaların belirlenmesinde etkili olabilecek eşik değerleri
belirlemek amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi patoloji
arşivinden 2010-2013 tarihleri arasında, ardışık olarak, mega bloklarına ve lamlarına
ulaşılabilen, neoadjuvan tedavi almamış radikal prostatektomi vakaları çalışmaya
dahil edildi. Bu vakalarda ekstra prostatik yayılım ve pozitif cerrahi sınırın yaygınlığı
ölçüldü, ayrıca tüm vakaların tümör volümleri ve yüzdeleri hesaplandı.
BULGULAR: Toplam 87 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmamızda ekstra
prostatik yayılım izlenen olgulardan >3 mm radial uzunluğu olanların biyokimyasal
nüks görülme oranlarında anlamlı yükseklik izlenmektedir (p<0.05). Ekstra prostatik
alandaki tümörün Gleason derecesine göre biyokimyasal nüks görülme oranları
istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir (p=0.003; p<0.01). Pozitif cerrahi
sınır bulunan hastalarda; çevresel uzunluk (p>0.05) ve pozitif cerrahi sınırdaki
tümörün Gleason derecesi (p>0.05) ile biyokimyasal nüks arasında anlamlı ilişki
izlenmedi. Pozitif cerrahi sınır ve ekstra prostatik yayılım birlikteliği gösteren
olgularda biyokimyasal nüks görülme oranlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık
göstermektedir (p=0.004; p<0.01). Tümör volümü (cc) ve tümör/total prostat volümü
(%) ölçümleri arasında %75.1 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı uyum izlenmiştir
(ICC=0.751; p=0.001; p<0.01). Ayrıca grid yöntemi ile hesaplanan tümör/total prostat
volümü (%) ve görsel olarak hesaplanan tümör/total prostat volümü (%) ölçümleri
arasında %97,9 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı uyum mevcuttur (ICC=0.979;
p=0.001; p<0.01).
SONUÇLAR: Çalışmamızda ekstra prostatik yayılımın radyal uzunluğu ve
ekstraprostatik alandaki Gleason derecesi nüks ile ilişkili olarak bulunmuştur. Ayrıca
grid yöntemi ile hesaplanan tümör/total prostat volümü (%) ve görsel olarak
hesaplanan tümör/total prostat volümü (%) arasında anlamlı uyum izlenmiştir
ii
Anahtar kelimeler: Prostat kanseri, ekstraprostatik yayılım, pozitif cerrahi sınır, tümör
volümü

Abstract:
OBJECTİVES: Prostatic adenocarcinoma is the second most common malignancy
worldwide. In this study, we aimed to compare biochemical recurrence status with
the prognostic factors such as extraprostatic extension, positive surgical margins and
the tumor volume to identify patients who may need further treatment.
METHODS: A retrospective search was conducted for radical prostatectomy
specimens in Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital pathology
archives, between 2010 and 2013. All the cases who did not receive neoadjuvant
chemotherapy, and wholemount blocks/slides were available were included in the
study cohort. Extent of extraprostatic extention and positive surgical margins
measured and tumor volume calculated in all patients.
RESULTS: A total number of 87 patients comprised the study cohort. In patients
with extraprostatic extention, biochemical recurrence rate was significantly higher in
patients who had a radial length of extraprostatic extension >3mm (p <0.05). The
Gleason grade of the tumor in the extraprostatic area was significantly related with
the biochemical recurrence rate (p<0.01). The circumferential length of the positive
surgical margins and the Gleason score of the tumor at the positive surgical margin
were not associated with the biochemical reccurence in patients who has surgical
margin positivity (p>0.05). The biochemical recurrence rate was significantly higher
in patients who had a positive surgical margin and extraprostatic extension together
(p<0.01). The tumor volume (cc) and tumor/total prostate volume estimations were
concordant in 75.1% of the patients, and it was statistically significant (ICC=0.751;
p<0.01). A statistically significant compliance of 97.9% was observed between the
grid and the visual methods in the tumor/total prostate volume estimation
(ICC=0.979; p<0.01).
CONCLUSİON: In this study, the radial length of extraprostatic extension, and
Gleason grade was observed to be related with the biochemical recurrence rate. Our
results indicate that these parameters can be used to select high risk patients for the
biochemical recurrence who might need further treatment.
Keywords: prostate cancer, extraprostatic extension, positive surgical margin, tumor volume