Cushing hastalığı ve sendromu tanısı alan hastaların tanısal testleri, sonuçları ve cerrahi uygulanan hastaların sonuçlarının karşılaştırılması
Evaluation of diagnostic tests and results of patients with cushing syndrome and comparison with the results of patients WHO have surgery
Yazar: DERYA SEMA YAMAN
Danışman: PROF. DR. FIRAT BAYRAKTAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Cushing sendromu = Cushing syndrome ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Cushing Sendromu (CS), adrenal korteksten aşırı miktarda üretilen glukokortikoide kronik olarak vücudun maruz kalması sonucu ortaya çıkar. Cushing Sendromu biyokimyasal parametrelerdeki patern değişkenlikleri ve klinik bulgularının nonspesifik olabilmesi nedeniyle tanı koymada klinisyenler için ciddi sorun yaratabilmektedir. 
Dexametazon supresyon testi, hipotalamus ve hipofiz bezinin kortizole cevabını ölçen laboratuvar testidir. Hipotalamus-hipofiz-adrenal aks normal ise, dexametazonun herhangi bir suprafizyolojik dozu, hipofizer ACTH sekresyonunu baskılamak için yeterlidir. Bu durum, serum, tükürük ve 24 saatlik idrarda kortizol sekresyonunun azalmasına yol açar. Düşük doz dexametazon supresyon testleri (DST), hiperkortizolemi varlığını göstermek için kullanılır. Yüksek doz dexametazon supresyon testi, Cushing Hastalığı olan hastaları ektopik ACTH sendromu olan hastalardan ayırt etmek için kullanılır.
    Klinik olarak CS şüphesi olan ancak başlangıç tarama testleri normal olan vakalar mutlaka daha sonraki bir tarihte yeniden tetkik edilmeli ve başlangıçta invaziv işlemler mutlaka ertelenmelidir. Cushing Sendromu veya Cushing Hastalığı olan hastalarda, tanı aşamasında DST, 24 saatlik idrar kortizolü ve midnight kortizol seviyeleri önemli bir yer tutmakla birlikte, tanısal olarak net bir cut off değeri bulunmamaktadır. 
Biz de bu çalışmada Cushing Sendromu ve Cushing Hastalığı olan hastalarda yapılan tanı testlerinin sonuçlarını, sensitivite ve spesifitelerini karşılaştırmayı amaçladık. 2005-2016 yılları arasında polikliniğimize başvuran Cushing olguları incelendiğinde, adrenal Cushing hasta sayısının (%17), hipofizer Cushing hasta sayısından (%14) daha fazla olduğunu saptadık. Serum bazal kortizol düzeyi, sCS hastalarında istatiksel olarak anlamlı bulunmazken (p=0,965), adrenal ve hipofizer Cushing gruplarında istatiksel olarak anlamlıydı (p < 0,001). İlk basamak tarama testleri arasında 1 mg DST için 1,8 μg/dl cut off değerinden daha yüksek sensitivite ve spesifiteye sahip cut off değerleri bulundu. SCS için 2,14 μg/dl, CS için 2,30 μg/dl ve Cushing hastalığı için 2,33 μg/dl cut off değerleri, hem yüksek sensitivite hem de spesifiteye sahiptir. Tanı karmaşasında yeni cut off değerleri daha faydalı olacaktır. Ancak yine de ilk basamak taramada, 1 mg DST, mid-night kortizol ve üriner kortizolün birlikte değerlendirilmesi tanıyı doğrulamak için daha uygundur.

Abstract:
Cushing's syndrome (CS) occurs as a result of chronic exposure to excessive amount of glucocorticoid produced in adrenal cortex. Diagnosing Cushing's Syndrome is challenging for clinicians because of pattern variability in biochemical parameters and nonspecific clinical findings. 
Dexamethasone suppression test is the lab test that measures the response of hypothalamus and hypophysis. If hypothalamic- pituitary- adrenal axis is normal, any supraphysiological dose of dexamethasone is sufficient to suppress the pituitary ACTH secretion. This causes the reduction of the serum, saliva and 24-hour urine cortisol secretion. Low dose dexamethasone suppression test (DST) is used to demonstrate the existence of hypercortisolism. High dose DST is used to differentiate patients with Cushing's disease and those with ectopic ACTH syndrome.
Cases must be revisited which are suspected clinically as CS, but initial screening tests are normal, and initially invasive procedures must be postponed. In patients with Cushing's syndrome or disease, DST, 24-hour urine cortisol and mid-night cortisol levels are important in diagnosis stage but there is no clear cut off value.
In this study, our aim is to compare diagnostic tests' results, sensitivity and specificity in Cushing's syndrome and disease. When we evaluate Cushing's syndrome cases applied to our endocrinology policlinic between 2005 and 2016, we found out that the number of patients of adrenal Cushing's syndrome (%17) is more than that of pituitary Cushing's disease (%14). Basal serum cortisol level was not statistically significant in SCS patients (p=0.965) whereas it was statistically significant in the adrenal and pituitary Cushing groups (p < 0.001). In the first step screening tests, there were some cut off values which had higher sensitivity and specificity than 1.8 μg/dl for 1 mg DST. Cut off values which are 2.14 μg/dl for SCS, 2,30 μg/dl for CS, and 2.33 μg/dl for Cushing's disease have both high sensitivity and high specificity. New cut-off values will be more useful to clarify diagnostic confusions. However, in the first step screening tests, evaluating 1 mg DST, mid-night cortisol and urinary cortisol together are more suitable to confirm the diagnosis.