Uluslararası denetim standartlarına göre bağımsız denetimin uygulanmasında önemlilik
Materiality in implementing independent audit in accordance with international auditing standards
Yazar: SONGÜL AKSOY
Danışman: PROF. DR. HASAN TÜREDİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Denetim = Control ; Denetim standartları = Auditing standards ; Uluslararası standartlar = International standarts

Özet:
Özellikle 1990'lı yıllarda Dünya genelinde birçok gelişmiş ülkelerde yoğun olarak
yaşanan şirket yolsuzlukları, şirketlerin paydaşlara sunduğu bilgilerin yanıltıcı olmasının ne
kadar önemli zararlara yol açtığını göstermiştir. Mali tablolarda yer alan bilgilerin, bu
bilgileri kullanarak karar alacak kişileri etkileme düzeyi Bağımsız denetim literatüründe
''Önemlilik'' (Materiality) kavramı ile açıklanmaktadır.
Bağımsız Denetim Standartları içerisinde yer alan 320 nolu (BDS 320) ''Bağımsız
Denetimin Planlanması Ve Yürütülmesinde Önemlilik '' başlıklı Bağımsız Denetim
Standardı ile 450 nolu (BDS 450) ''Bağımsız Denetimin Yürütülmesi Sırasında
Belirlenen Yanlışlıkların Değerlendirilmesi'' başlıklı Bağımsız Denetim Standartlarında
önemlilik ile ilgili düzenleme ve uygulama esasları belirlenmiştir.
Denetim standartlarına göre denetçi, bağımsız denetim tekniklerinin yapısını,
zamanlamasını ve kapsamını belirlerken, yanlışlıkların etkisini değerlendirirken ve denetçi 
iv
görüşü oluştururken, önemlilik kavramını dikkate almak zorundadır. Denetim riskiyle
yakından ilgili olan bu kavram denetimin maliyetiyle de ilişkili olup denetimin kalitesini
büyük ölçüde etkilemektedir.
Yakın döneme kadar önemlilik düzeyinin belirlenmesinde şirketin mali (nicel)
verileri esas alınmaktaydı. Ancak son birkaç yılda muhasebe alanında yaşanan önemli
yolsuzluklardan dolayı denetçilerin mali olmayan (nitel) faktörleri de dikkate almaları
gerektiği ile ilgili çeşitli otoriteler tarafından düzenlemeler yapılmıştır. Bu nedenle denetçi
önemliliği belirlerken hem sayısal hem de nitelik olarak birçok faktörü göz önünde
bulundurmalıdır. Esasen denetçinin mesleki yargısını kullanmasını olumsuz yönde
etkileyebileceğinden, muhasebe ve denetim standartlarında önemlilik düzeyinin
hesaplanmasına ilişkin önerilere açık bir şekilde yer verilmemektedir. Her ne kadar
denetçiler önemliliği belirlerken bir dizi nitelikle ilgili faktörü göz önüne almak zorunda
olsalar da başlangıçta önemlilik düzeyini belirlemek ve onu bir karşılaştırma ölçütü olarak
kullanmak zorundadırlar.
Bu çalışmada Uluslararası Denetim Standartları (UDS) çerçevesinde, denetçiler
tarafından yapılacak nicel ve nitel önemlilik kavramları dikkate alınarak önemlilik düzeyini
hesaplama yaklaşımları örneklerle anlatılmaktadır. Böylece önemlilik kavramının, denetim
süresince tespit edilen yanlışlıkların önem derecesinin değerlendirilmesindeki işlevi
vurgulanmaktadır.

Abstract:
Especially in the 1990s, the corruption of the company, which is heavily lived in many
developed economies around the world, shows how serious the damage caused by
misstatement of the companies presented to stakeholders. The level of influence of the
information in the financial statements on the person who will make decisions by using this
information is explained in the independent audit literature by the concept of "Materiality".
The principles of regulation and implementation concerning materiality have been
determined in The Independent Auditing Standards numbered 320 (ISA 320) titled
"Materiality in Planning and Performing an Audit" and The Independent Auditing Standards
numbered 450 (ISA) titled "Evaluation of Misstatements Identifıed during the audit".
According to auditing standards, the auditor has to consider the materiality while setting the
structure, timing and extent of the independent audit techniques and evaluating the effect of
the misstatements, and creating auditor opinion. This concept, which is closely related to the
audit risk, is also related to the cost of audit and greatly affects the quality of audit.
The fiscal (quantitative) data of the company was based on the materiality level determined
until the last few years. In the last few years, however, regulations have been made by 
vi
various authorities that auditors should consider non-financial (qualitative) factors due to
material corruption in accounting. Therefore, the auditor considers many factors, both
quantitative and qualitative, when determining materiality. The suggestion for the
calculation of the level of materiality in accounting and auditing standards is not explicitly
stated, as it can fundamentally negatively affect the using of the auditor's professional
judgement. Although auditors hev to consider a series of qualitative factors when
determining materiality, they have to initially determine the materiality level and use it as a
benchmarking criterion.
In this study, the approaches of determining materiality by considering the concept of
quantitative and qualitative materialty that can be used in practice in the context of
International Auditing Standards (ISA) are explained with examples. Thus, the function of
evaluation of misstatements identifıed during the audit of the concept of materiality is
emphasized