Mihrâb Dergisi'nin 1-10. sayıları: İnceleme-metin
Mihrâb Magazine's 1-10. issues: Review-text
Yazar: OSMAN AKGÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. BÜNYAMİN AYÇİÇEĞİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Cumhuriyetin kuruluşundan sonra, İstanbul'da yayın hayatına başlayan ve 28 sayı çıkan Mihrâb, dönemin İslâmcı düşünceyi temsil eden münevverlerinin ahlâkî, felsefî, edebî, ictimâî ve tarihî konulara dair yazı ve şiirlerinin yer aldığı bir dergidir. Hilâfetin kaldırıldığı, Tevhîd-i Tedrîsât Kanunu'yla eğitim alanında köklü değişimlerin yaşandığı ve ilerleyen süreçte hayata geçirilecek inkılapların tartışıldığı bir ortamda yayımlanan Mihrâb Dergisi, siyasî konularda fikir beyan etmekten kaçınmıştır. Derginin yazarları, devletin ve toplumun kalkınmasının, dinî ve millî değerlere aykırı düşmeyecek adımlarla mümkün olacağını dile getirmişlerdir. Batılılaşma hakkında görüşlerin yanında dinî, felsefî ve tasavvufî konularla Türk ve İslâm tarihine dair yazılar ve şiirler, derginin muhtevâsını oluşturmaktadır.      
Derginin 1-10. sayılarının metnini günümüz harflerine aktarmayı amaçlayan bu çalışmamızda Osmanlı döneminde ilk süreli yayınların çıkışından Cumhuriyet dönemine, Mihrâb'ın yayımlanmasına kadar olan süreç hakkında bilgi verilmiştir. Mihrâb Dergisi tanıtılarak derginin muhtevâsından, edebî yönünden, dergiye katkıda bulunan yazar ve şairlerden bahsedilmiş, derginin 1-10. sayılarında yer alan yazıların özetlerine yer verilmiştir. Son bölümde derginin ilk on sayısının hafif transkripsiyonlu metni, dizin ve sözlük ilavesiyle beraber ortaya konmuştur.

Abstract:
Mihrâb, which started its publication life in Istanbul after the establishment of the Republic and published 28 issues, is a magazine containing articles and poems on moral, philosophical, literary, social and historical subjects by intellectuals representing the Islamist thought of the period. Mihrâb, which was published in an atmosphere where the Caliphate was abolished, radical changes were experienced in the field of education with the Tevhîd-i Tedrîsât Law, and reforms to be implemented in the future were discussed, avoided expressing opinions on political issues. The authors of the magazine stated that the development of the state and society would be possible with steps that would not contradict religious and national values. In addition to opinions about Westernization, articles and poems on religious, philosophical and Sufi subjects, as well as Turkish and Islamic history, constitute the content of the magazine.
In this study, which aims to transfer the text of the 1-10. issues into today's letters, information is given about the process from the first periodicals in the Ottoman period to the Republic period and the publication of Mihrâb magazine. The magazine was introduced and the content of the magazine, its literary aspect, and the writers and poets who contributed to the magazine were mentioned, summaries of the articles in the 1-10. issues are included. In the last section, the lightly transcribed text of the first ten issues of the magazine is presented, along with the addition of an index and a glossary.