Lise öğrencilerinin anne baba tutumları ile sınav kaygısı arasındaki ilişki: Akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalarının aracı rolü
The relationship between parental attitudes of high school students and test anxiety: The mediator role of cognitive distortions related to academic achievement
Yazar: SENA GÖLÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET BUĞA
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Doğrulayıcı faktör analizi = Confirmatory factor analysis ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Korelasyon analizi = Correlation analysis ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sınav = Examination ; Sınav kaygısı = Test anxiety ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin anne baba tutumları ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalarının aracı rolünü ortaya koymaktır. Çalışmaya Gaziantep ili genelindeki Anadolu Liselerinde 2019- 2020 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 442 öğrenci katılmıştır. Araştırmada Sınav Kaygısı Envanteri, Anne Baba Tutumları Ölçeği ve Akademik Başarıya İlişkin Bilişsel Çarpıtmalar ölçeği kullanılmıştır. Araştırma modelinin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Verilerin analizi sürecinde betimsel istatistiklerle birlikte T-testi, ANOVA, Tukey testi, Pearson Korelâsyon analizi ve en son aracılık için de Hayes Process Macro yöntemi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre sınav kaygısı ile akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalar arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Sınav kaygısı ile anne baba otorite alt tutumu arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuşken; sorumluluk alt tutumu arasında negatif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmalar ile anne baba otorite alt tutumu arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuşken; sorumluluk alt tutumu arasında negatif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca akademik başarıya ilişkin bilişsel çarpıtmaların, öğrencilerin sınav kaygısı ile anne baba tutumu sorumluluk boyutuna orta düzeyde aracılık ederken, anne baba tutumu otorite boyutuna yüksek düzeyde aracılık ettiği saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the mediator role of high school students as a tool for their cognitive distortions of academic achievement in the relationship between parental attitudes and test anxiety. This research was performed by attending 442 students of Anatolian high school throughout the Gaziantep province, enrolled in the academic year of 2019-2020. Exam Anxiety Inventory, Parental Attitudes Scale and Cognitive Distortions Related to Academic Achievement Scale were used in this study. Confirmatory factor analysis was carried out to check the structural validity of this research model. Along with descriptive statistics, the Hayes process Macro method was applied besides the T-test, ANOVA, Tukey test, Pearson correlation analysis and the latest mediation. According to the research findings, a positive significant relationship between test anxiety and cognitive distortions related to academic success was observed. A positive and an important relationship was also noticed between test anxiety and lower attitude of the parent's authority, on the other hand, a negative and reasonable relationship was found between the lower attitude of responsibility. A positive and significant relationship was seemed between cognitive distortions related to academic achievement and the lower attitude of authority of parents; a negative and significant relationship was observed between the lower attitudes of responsibility. In addition, cognitive distortions related to academic achievement, student's test anxiety and parents' attitude to the size of responsibility while mediate moderately, the attitude of the parents was detected to mediate at a high level to the size of authority.