Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasında sürdürülebilir bütüncül bir yönetim sisteminin geliştirilmesi
Development of a sustainable integrated management system for the conservation of architectural heritage
Yazar: MEHMET EMRE AKTUNA
Danışman: PROF. DR. BEKİR ESKİCİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Değişim yönetimi = Change management ; Mimari miras = Architectural heritage ; Proje yönetimi = Project management ; Tarihi koruma = Historic preservation ; İnşaat yönetimi = Construction management

Özet:
Taşınmaz kültür varlıklarının korunması, yalnızca eserlerin ömürlerini uzatmayı değil, aynı zamanda değerlerini korumayı da amaçlayan bir disiplindir. Zaman içinde ortaya çıkan ihtiyaçlara binaen güncellenmiş olsa da halen 1960'lı yıllarda temeli atılmış ve ortaya konmuş olan koruma politikaları ve prensipleri takip edilmektedir, ancak son 50-60 yıldaki değişiklikler göz önünde bulundurulduğunda koruma alanı gelişen teknoloji ile birlikte teori ve pratikte çok değişmiştir. Koruma kavramının gelişmesi, sınırlarının genişlemesi ve tek yapı/eser boyutundan bütüncül bir koruma seviyesine evrilmesiyle sosyal, kültürel ve benzeri beşeri değişkenlerin hesaba katıldığı, toplumsal dinamiklerin katılımcı olarak dikkate alındığı multi-disipliner/inter-disipliner bir yönetim sistemi gereksinimini doğurmuştur. Taşınmaz kültür varlıklarının korunması sıradan bir yapım/uygulama işi olarak değil, kendisi ve çevresiyle, yaşayan/kullanan insanlarıyla, yerel malzemesiyle, geleneksel yapım tekniğiyle, tarihiyle, yaşıyla, yaşadıklarıyla ve hatırlattıklarıyla, yani varlığıyla bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada taşınmaz kültür varlıklarının başarılı bir şekilde korunmasına yönelik tüm süreçlerde karşılaşılabilecek zorlukları ve sorunları azaltmaya yönelik proje yönetimi metodolojileri ışığında basit ama detaylı ve açıklayıcı bütüncül bir koruma yönetim sistemi kurulması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın taşınmaz kültür varlıklarının korunmasında, uygulama işleri ve bunların yönetimi alanında bu çalışma sonucunda teorik ve pratik düzlemlerde elde edilecek çıkarımlar açısından önem taşıdığı, bu nedenle de koruma yönetimi konusunda yapılacak araştırmalara bir kaynak olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The conservation of architectural heritage is a discipline aiming not only to extend the lifespan of structures but also to preserve their values. While conservation policies and principles laid in 1960s are still followed, the field has significantly evolved in theory and practice considering the changes over last 50-60 years. The development of the conservation concept, its expanding boundaries, and its transition from a single structure to a holistic conservation level have necessitated a multi-disciplinary/inter-disciplinary system that considers social, cultural, and similar variables and dynamics. The restoration works are not merely considered as an ordinary construction task but as a process intertwined with itself and its surroundings, the using humans, local materials, traditional construction techniques, history, age, experiences, and memories – essentially as a process entailing its existence. This study aims to establish a simple yet detailed and explanatory integrated restoration management system, illuminated by project management methodologies, to reduce difficulties and problems that may be encountered in the successful conservation of architectural heritage. This study is considered important in terms of the theoretical and practical implications to be obtained as the results in the field of conservation, implementation works and management. Therefore, it can serve as a source for future research on restoration management.