Geçiş ekonomilerinde büyüme stratejileri: Kazakistan ve Özbekistan örneği
Growth strategies in transition economies: The cases of Kazakhstan and Uzbekistan
Yazar: ANAR AYUPOVA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NACİ CANPOLAT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme stratejileri = Growth strategies ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Geçiş ekonomisi = Transition economies ; Kazakistan = Kazakhstan ; Özbekistan = Uzbekistan

Özet:
Bu çalışma, Sovyetler Birliği yıkıldıktan sonra, iki Orta Asya devletinin- Kazakistan ve Özbekistan'ın yürüttükleri ekonomi politikalarını ele almaktadır. Bağımsızlık yıllarında bu ülkelerin önünde ekonomi alanında iki temel sorun belirmiştir: merkezi planlamacı ekonomiden piyasa ekonomisine geçiş stratejisini ve gelişme ile büyüme stratejisini belirlemektir. Merkezi planlamacı ekonomiden serbest piyasa ekonomisine geçiş niteliğini ortaya koymak için geçiş ekonomilerinin tanımı verilmiş, sınıflandırılması yapılmış ve geçişin başlangıç şartlannın önemi tartışılmıştır. Bunun yanı sıra eski sosyalist ülkelere önerilen serbest piyasa ekonomisine geçiş stratejileri de incelenmiştir. Kazakistan ve Özbekistan'ın izleyebilecekleri büyüme stratejilerini belirlemek için, bu çalışmada ithal ikamesi ve ihracata yönelik stratejilerinin teorik altyapısı anlatılmıştır. Yeni sanayileşen Güney-Doğu Asya ekonomilerinin Özbekistan ve Kazakistan için bir örnek teşkil edebileceği düşüncesiyle, Güney- Doğu Asya ekonomilerinin hangi yolla geliştikleri incelenmiştir. Çalışmanın teorik altyapısı oluşturulduktan sonra, Kazakistan ve Özbekistan'ın bağımsızlığın başında sahip oldukları genel ekonomik yapı ve toplumsal gelişme düzeyleri anlatılmıştır. Ardından iki ülkenin makro ekonomik istikrar arayışları ve gerçekleştirilen reformlar anlatılmıştır. Bu şekilde Kazakistan ve Özbekistan'ın uyguladıkları geçiş stratejileri ortaya konulduktan sonra, izledikleri büyüme stratejileri ve elde edilen sonuçlar ele alınmış ve karşılaştırma yapılmıştır.

Abstract:
This study examines economic policies followed by two Central Asian states- Kazakhstan and Uzbekistan after the collapse of the Soviet Union. These countries faced two main problems in their years of independency: to establish a strategy of transition from centrally planned economy to a market economy and to establish a strategy of development and growth. To bring up the transition process from centrally planned economy to a free market economy, transition economies were defined, classified and the importance of initial conditions of transition were discussed. Along with this, strategies of the transition to a free market economy suggested to the post socialist countries were examined. This study brings up theoretical base of import substitution and export promotion strategies to understand what strategies Kazakhstan and Uzbekistan can follow. Thinking that newly industrialized South-East Asian economies may be an example for Kazakhstan and Uzbekistan, the way with which South-East Asian economies have developed was examined. Following the theoretical base of the study, it is aimed to describe general economic structures and social development levels of Kazakhstan and Uzbekistan in the beginning of independency. Also macro economic stabilization attempts and implemented reforms were analysed. After bringing up transition strategies implemented by Kazakhstan and Uzbekistan in such way, these countries' growth strategies and their outcomes were discussed and compared.