Yeşil Deniz Kaplumbağası yuvalarını etkileyen faktörlerin Samandağ Kumsalı örneğinde incelenmesi
An investigation of  factors that affect on Green Sea Turtle nests at Samandağ Beach
Yazar: YUSUF GENÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FAİZE SARIŞ ; PROF. DR. ŞÜKRAN YALÇIN ÖZDİLEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi konum = Geographical position ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Deniz kaplumbağası = Sea turtles ; Fiziksel özellikler = Physical properties ; Hatay-Samandağ = Hatay-Samandağ ; Kıyılar = Coasts

Özet:
Bu çalışmada, fiziksel faktörler ve insan faaliyetlerinin yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) üzerinde sebep olduğu baskılar ve bunun sonuçlarının Samandağ Kumsalı örneğinde incelenmesi amaçlandı. 3 bölgeye ayrılan Samandağ kumsalları Çevlik, Şehy Hızır ve Meydan kumsalları olarak incelendi. Anaçların en çok Şeyh Hızır kumsalı ile Meydan kumsalının Asi nehri kıyısı çevresinde yuvaladıkları, toplamda 2427 deniz kaplumbağa çıkışından 1172 yuvalı çıkışın gerçekleştiği tespit edildi. Samandağ'ın 5 aya ait atmosfer sıcaklık ortalamaları dikkate alınarak yapılan analizlerde yıllık ortalama sıcaklık dizilerindeki olası değişimleri incelendi. Bununla birlikte kumsalın sıcaklığı ve fiziksel yapısının bu değişimlerden nasıl etkilendiği tartışıldı. Ayrıca 1973-1993-2013 yıllarında yapılan ölçümlerle kıyı çizgisinin hareketleri yorumlandı. Kumsalda yaşanan bozulmalar nedeniyle 2013 yılı üreme sezonunda yuvaların %20.8'i su baskını sonucu kayboldu veya kuluçka süreci sonlandı. Kumsalda turistik ve konaklama maksadıyla yapılaşmalar mevcut olup, her yıl yenileri eklenen katı atıklar da bu kumsallarda birikmektedir. Bu durum, ürüme dönemlerinde kıyıya gelen deniz kaplumbağaların kullanım alanlarında daralma yaşanmasına neden olmaktadır. Birçoğu kendisinden büyük olan atıklar nedeniyle yavrular bu atıkları aşamadıkları için ölmektedir. Yavru çıkışları çoğunlukla gece saatlerinde, yavruların denize yansıyan ay ışığını takip ederek yönelimleri ile gerçekleşir. Yavrular, yerleşimlerin olduğu bölgelerde sokak lambası, evden yansıyan ışıklar ve araç farları sebebiyle denize gitmek yerine karaya doğru yönelmekte ve bu sebeple çokça ölüm gerçekleşmektedir. Samandağ kumsalında, 0-6500 metreleri arasında yer alan yuvalardan gerçekleşen çıkışlar ışığın etkisiyle %51 oranında karaya yönelim göstermektedir. Kumsalda araştırmaya dahil olan 14 km'lik alanda yavruların %70 oranında denize yöneldiği düşünüldüğünde, yerleşim yerlerinin bulunduğu 6,5 km'lik alan için hesaplanan oran oldukça önemlidir.

Abstract:
This study aimed to examine the crackdown of physical factors and human activities on green turtles (Chelonia mydas) and analyses its results in the case of Samandağ Coast. Samandağ coast was investigated in three sections as Çevlik, Şehy Hızır and Meydan. Adult turtles nested mostly around Asi River mouth. 1172 nesting have occurred from 2427 tracking in total. Possible changes in annual average temperature series of Samandağ were investigated by considering the air temperature data of a 5 months period. In addition to this, temperature and physical structure of the beach were discussed in order to display impact of these changes. Coast line movements based on measurement conducted in 1973-1993-2013 were also interpreted. During the 2013 nesting season, 20.8% of the nest was lost due to beach degradation, hence nesting season has terminated. There are lots of constructions on the beach for residence and touristic purposes and solid wastes are also accumulating in this beach as well. This situation causes shrinking of the area used by turtles during their nesting period. . Hatchlings died because they could not pass through the rubbish as some of it is larger than these hatchlings. Hatchling mostly occurs during night hours and hatchlings are oriented by using moon light reflected on the sea. Hatchlings head for land instead of sea because of the lights reflected from the residential areas, car headlights, street lamps and business premises and therefore most of them die. The hatching that takes place between the port and 6500 meters on Samandağ Coast dune head for land at the rate of 71 % due to light. Only the area approximately 14 km South of the port is used by the turtles for nesting. 51% of the turtle moved inland; if this rate is taken into account the anthropological effect on the direction of movement by hatchlings is significant.