Bor temelli silan yapıların tekstil yüzeylerine uygulanması ve karakterizasyonu
Application and characterization of boron-based silane structures on textile surfaces
Yazar: AYŞEGÜL DİRİER
Danışman: PROF. DR. TURGAY SEÇKİN
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında antipatajonik özellikleri güçlendirilmiş tekstil materyalleri geliştirmek için fonksiyonel silan analogları geliştirildi ve kumaş yüzey modifikasyonları sağlandı. Sol-jel tekniği kullanılarak farklı kumaş türleri üzerine antipatojenik yüzey kaplamaları geliştirildi. Bu yüzey kaplamaları sonucunda elde edilen modifiye tekstil yüzeylerinin antipatojenik ve antibakteriyel özellikleri incelendi. Günümüzde fonksiyonel tekstil yapıları gerek işlevselliği gerekse katma değeri yüksek statü taşıdığı için hem medikal açıdan hem de endüstri açısından önem arz etmektedir. Özellikle pek çok tekstil kuruluşu işlevselliği arttırılmış tekstil ürünleri geliştirmek için Ar-Ge faaliyeti yürütmektedir. Bu nedenle tekstil yüzey modifikasyonları önemli olup gelecekte kullanılacak tekstil materyalinin gelişmesine katkı sunacaktır.
Bu tez çalışmasında fonksiyonel hale getirilmiş tekstil yüzeylerini elde etmek için 2 ana aşamada ortaya konulmuştur. Birinci aşamada Anti bakteriyel özelliğe sahip tekstil malzemeleri geliştirmek için fonksiyonel silan analogları geliştirildi ve kumaş yüzey modifikasyonları sağlandı. Sol-jel tekniği kullanarak farklı kumaş türleri üzerine Bor temelli antibakteriyel yüzey kaplamaları geliştirildi. İkinci aşamada ise TEOS kullanılarak,  Kolemanit ve Üleksit Bor mineralleri ile kumaş yüzey modifikasyonları geliştirildi. Her iki aşamada da  elde edilen yapılar fourier transform infrared spektroskopisi, SEM, optik mikroskop gibi tekniklerle aydınlatılmıştır. Ayrıca yüzey kaplamaları, sıvı temas açısı, kumaş mekanik özellikleri ve termal analiz yöntemleri ile incelendi. Ayrıca elde edilen kumaşların antibakteriyel etkinliği de belirlendi.  
Çalışma kapsamında özellikle selüloz yapısına sahip kumaş grubu üzerine silan grubu dahil edilmesi ile FTIR spektroskopisinde 1000-1100 cm-1 Si-O-Si grubuna ait pik görüldü. Bor katkılı yapılarda ise 1365 cm-1 de bor oksijen pikleri görüldü. Gerek bor gerek silisyum kaplı kumaş yapılarında termal özelliklerinde yaklaşık 50 oC bir termal artış  belirlendi. Tekstil yapılarının mekanik özellikleri de arttı ve antibakteriyel fonksiyonel özellikler kazandırılğı belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel Tekstiller, Sol-Jel Kaplama, Bor Minerali, Yüzey Modifikasyonu

Abstract:
In this thesis, functional silane analogues were synthesized to develop textile materials with enhanced antipathogenic properties, followed by fabric surface modifications. Antipathogenic surface coatings were developed on different types of fabric using the sol-gel technique. The antipathogenic and antibacterial properties of the modified textile surfaces obtained as a result of these surface coatings were examined. Today, functional textile structures are important for both medical and industry because they have both functionality and high added value. In particular, many textile organizations carry out R&D activities to develop textile products with increased functionality. For this reason, textile surface modifications are important and will contribute to the development of textile materials to be used in the future.
In this thesis study, two main stages were presented to obtain functionalized textile surfaces. In the first stage, functional silane analogues were developed and fabric surface modifications were provided to develop textile materials with antibacterial properties. Boron-Based antibacterial surface coatings were developed on different types of fabric using the sol-gel technique. In the second stage, fabric surface modifications were developed with Colemanite and Ulexite Boron minerals using TEOS. The structures obtained in both stages were illuminated with techniques such as fourier transform infrared spectroscopy, SEM and optical microscopy. Additionally, surface coatings, liquid contact angle, fabric mechanical properties and thermal analysis methods were examined. Additionally, the antibacterial activity of the resulting fabrics was determined.
Within the scope of the study, by including the silane group on the fabric group with cellulose structure, a peak belonging to the Si-O-Si group was seen in the FTIR spectroscopy at 1000-1100 cm-1. In boron-doped structures, boron-oxygen peaks were seen at 1365 cm-1. A thermal increase of approximately 50 oC was determined in the thermal properties of both boron and silicon coated fabric structures. The mechanical properties of the textile material also increased and antibacterial properties were determined to have improved.

Keywords: Functional Textiles, Sol-Gel Coating, Boron Mineral, Surface Modification