Özel gereksinimi olan bireylerin annelerinin depresyon ve yılmazlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between depression and resilience levels of mothers of individuals with special needs
Yazar: YILDIR KARAGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ÖNGÖREN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Yılmazlık = Resiliency ; Ölçekler = Scales ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals

Özet:
Bireyler farklı dinamikleri olan ailelerde birbirlerinden farklı özelliklere sahip olarak dünyaya gözlerini açmaktadırlar. Bazı bireyler hayatlarını kimseye ihtiyaç duymadan devam ettirirken bazıları da sürekli destek ve yardımlarla hayatlarına devam etmektedirler. Başkalarının sürekli desteğine ihtiyaç duyan bu bireyler özel gereksinimli birey olarak tanımlanmaktadır. Özel gereksinimli bireyler yaşıtlarınının gelişim seyirlerinin üstünde ya da altında gelişim gösterebilmektedirler. 
Çocuğun özel gereksinimli olduğu öğrenildikten sonra bebek haberinin ortaya çıkardığı mutluluk hissi yerini karamsarlık, başarısızlık ve yetersizlik hislerine bırakabilmektedir. Depresif ve kaygılı tutumu tetikleyebilecek bu durumun farkındalığı önemlidir. Anneler, özel gereksinimli bir çocukla birlikte gelen sıkıntılılarla mücadele etmede farklı yöntemlere ve desteklere ihtiyaç duymaktadırlar. Özellikle sosyal yardım almaları ve yılmazlık düzeylerinin artması ihtiyaç dahilindedir. Bu çalışmanın amacı özel gereksinimi olan bireylerin annelerinin depresyon ve yılmazlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.. Ayrıca çalışmada Beck depresyon ölçeğii ile aile yılmazlık ölçeğinin cinsiyet, yaş ve tanı türü değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği de T- testi ve ANOVA testi ile belirlenmeye çalışılmıştır. 301 katılımcı ile gerçekleştirilen çalışmadan elde edilen bulgular özel gereksinimi olan annelerin depresyon ve yılmazlık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özel gereksinimi olan annelerin yılmazlık düzeyleri çocuklarının yaşlarına, çocuklarındaki tanının türüne göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelere özellikle annelere psikolojik ve sosyal açıdan destek verilmesi için mevcut durumun saptanması önemlidir. Annenin çevresiyle sağlıklı ilişkiler kurmasında var olan engeller tespit edilip, ortadan kaldırılması kıymetlidir. Elde edilen bulgular çerçevesinde oluşturulacak destek programları ile ileride oluşabilecek para, zaman ve güç kaybına engel olması beklenmektedir.

Abstract:
Individuals open their eyes to the world with different characteristics in families with different dynamics. Some individuals continue their lives without needing anyone, while others continue their lives with constant support and assistance. These individuals who need the continuous support of others are defined as individuals with special needs. Individuals with special needs may develop above or below the developmental course of their peers.
After learning that the child has special needs, the feeling of happiness revealed by the news of the baby can be replaced by feelings of pessimism, failure and inadequacy. Awareness of this situation, which can trigger a depressive and anxious attitude, is important. Mothers need different methods and supports in coping with the troubles that come with a child with special needs. It is especially necessary for them to receive social assistance and increase their resilience levels. The aim of this study is to examine the relationship between depression and resilience levels of mothers of individuals with special needs. In addition, T-test and ANOVA test were used to determine whether Beck depression inventory and family resilience scale differ according to gender, age and diagnosis type variables. The findings obtained from the study conducted with 301 participants show that there is a statistically significant relationship between depression and resilience levels of mothers with special needs. The resilience levels of mothers with special needs differ statistically significantly according to the age of their children and the type of diagnosis in their children. It is important to determine the current situation in order to provide psychological and social support to families with children with special needs, especially mothers. It is valuable to identify and remove the obstacles that exist in the mother's establishing healthy relationships with her environment. It is expected that the support programs to be created within the framework of the findings will prevent the loss of money, time and power that may occur in the future.