Uluslararası ilişkilerde dış müdahale sorunu: Libya ve Afganistan müdahalelerinin Uluslararası Hukuk ve meşruiyeti açısından değerlendirilmesi
The exterior intervention in the international relations: A assessment the legality of the exterior intervention to Afghanistan and Libya in terms of International LAw and legality
Yazar: GÜL SEDA ACET
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ASLIHAN ÇELENK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 11 Eylül 2001 olayı = Event of September 11th ; Afganistan = Afghanistan ; Askeri müdahale = Military intervention ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi = United Nations Security Council ; Kuvvet kullanma = Force use ; Libya = Libya ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Bu çalışmada öncelikle uluslararası hukuk ve uluslararası örgütlenme kavramları üzerinde durulmuştur. Teorik anlamda bu kavramların ne ifade ettikleri ve uygulamada ne derece başarı olduğu gibi meselelere değinilmiştir. Ayrıca dış müdahale ve kuvvet kullanımının uluslararası hukuktaki yeri ve önemi değerlendirilmiş ve bu değerlendirme yakın tarihte yaşanan 11 Eylül 2001 sonrası Afganistan müdahalesi ve Libya'da yaşanan ayaklanmalar sonrası Libya müdahalesi örnekleri etrafında yoğunlaştırmıştır. Afganistan ve Libya müdahaleler uluslararası hukuk boyutuyla incelenmiş ve ne derece meşru olduğu, ne amaçla yapıldığı ve sonuçlarının ne olduğu değerlendirilmiştir. Uluslararası örgütlenme açısından BM ve NATO'nun bu müdahalelerde nasıl bir rol üstlendiği, alınan müdahale kararların uluslararası hukuka ne kadar uygun olduğu bu örgütlerin anlaşmaları ışığında ele alınmış ve yorumlanmıştır.Özetle, bu çalışmada BM antlaşmasının güç kullanımı çerçevesi çizilmiştir. Bu çerçeve dahilinde, 11 Eylül saldırılarının bir sonucu olarak ABD'nin Afganistan'da giriştiği askeri kuvvet kullanma operasyonunun ve NATO ve diğer ülkelerin Libya'ya müdahalesinin hukuksal haklılığı tartışmaları üzerine odaklanmıştır.Anahtar Kelimeler: Uluslararası Hukuk, 11 Eylül, Libya, Afganistan, BM, NATO, BMGK.

Abstract:
In this work primarily the concepts of international Low and international organization were emphasized. Theoretically affairs such as what these concepts mean and to what extent they are successful in practice were mentioned. Also the place and importance of exterior intervention and using force in international Low were evaluated and this evaluation was centered around the examples which were experienced in the late history like Afghanistan intervention after Septembers 11 2001 and Libyan intervention after rebellion encountered in Libya. Interventions in Afghanistan and Libya were examined in terms of international low and to what extent it was legal and why they were done and what their result were, were evaluated. What kind of role the UN and NATO played in these interventions in terms of international organization how the decision of intervention was convenient to the international low were dealed and interpreted in the light of alliance of these organizationsIn brief, in this work the framework of the use of force of the UN alliance was set. Within this framework it was concentrated on the disputes of the legal rightfulness of the United States military operation in Afghanistan as a result of the attack of the September 11 and intervention of NATO and other countries to Libya.Key words: International Low, September 11, Libya, Afghanistan, UN, NATO, UNSC.