Ulaşılabilir öğrenme ortamlarına yönelik eğilim ölçeği geliştirilmesi
Development of a tendency scale for accessible learning environments
Yazar: DENİZ ERKUL
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT BAHADIR KERT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğilim = Tendency ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment

Özet:
Geliştirilen yazılımlarla, öğrencilerin kavramaya ve geliştirmeye ihtiyaç duydukları düşük seviye becerileri için kendi denetimlerini yapabilecekleri, hızlı geri dönüş alabilecekleri özelleştirilmiş bir alana sahip olabilmektedirler. Bunun yanında, teknolojinin bir diğer sunduğu avantaj olarak, bu alanlara istedikleri yer ve zaman içerisinde ulaşabilme imkânı da bulunmaktadır. Genel ifadeyle uzaktan eğitim çatısı altında toplanan çeşitli yollarla öğrencilerin eğitim materyallerine rahatlıkla ulaşabilmekte, eğitim uzmanları/öğretmenleriyle farklı yer ve zamanlarda iletişime geçebilmektedirler. Uzaktan öğrenmenin en bilindik türleri olan mobil öğrenme ve elektronik öğrenmenin yanında ileri sensör ve programlama teknolojilerinin kullanılarak, öğrencilerin öğrenme seviyelerine adapte olabilen ve daha etkileşimli bir uzaktan eğitim modeli ortaya çıkarılmıştır. Ubiquitous Learning olarak adlandırılan bu modelin günümüzde kullanılabilme imkânı ve kullanım alanı günden güne artmaktadır.
Yapılan bu çalışmada, üniversite öğrencilerinin ulaşılabilir öğrenme ortamlarına (ubiquitous learning environments) yönelik eğilimlerinin belirlenmesine yardımcı olan bir eğilim ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ilk olarak 49
xii
maddeden oluşan bir soru havuzu oluşturulmuştur. Farklı üniversitelerin çeşitli bölümlerinden toplam 276 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Uygulama sonrasında, maddelerin yapısal geçerliliklerini belirlemek üzere açımlayıcı faktör analizleri yapılmıştır. İlk analiz aşaması tamamlandıktan sonra ölçek maddelerinin öz değer yükü yeterli düzeyde olmayanlar ölçekten çıkarılmış ve geriye kalan 39 madde, öz değer yükü yığılımlarına göre faktörlere ayrılmış ve faktörlere maddelerin bağlantılı oldukları konular üzerinden isim verilmiştir. Altı faktörden oluşan bu ölçek de 211 üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Maddeler ve faktörler arasındaki ilişkiyi doğrulamak için ise doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Bu aşamada doğrulayıcı faktör analizleri iki kez yapılmıştır. İlk analiz sonuçlarında 23 maddelik bir forma ulaşılmıştır. Bu formdaki faktör güvenirlik düzeyleri ölçüldüğünde Cronbach Alpha değeri düşük çıkan üç maddeli faktör aralarından çıkarılmıştır. Ulaşılan 20 maddelik son ölçek formu için yeniden doğrulayıcı faktör analizleri ve cronbach alpha testleri yapılmıştır. Analizler sonucunda son ulaşılan 20 maddelik formun uygun olduğu yargısına varılmıştır.
Son ölçek formuna göre, cinsiyet ve ölçek verileri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek, bireylerin eğilimlerini incelemek için öncelikle normal dağılım testi sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği görülmüş, buna uygun olarak Mann Witney-U testi yapılmıştır.
Yapılan çalışmalar sonucunda, üniversite öğrencilerinin ulaşılabilir öğrenme ortamlarına yönelik eğilimlerini ölçümlemek için kullanılabilecek yeni bir ölçek formuna ulaşılmıştır.

Abstract:
With the developed software, students can have a customized area where they can make their own inspections and get quick feedback for the low-level skills they need to grasp and develop. In addition, as an advantage of technology, it is possible to reach these areas anytime and anywhere. In general, they can easily access the educational materials of the students in various ways gathered under the umbrella of distance education and can communicate with educational experts / teachers at different places and times. In addition to mobile learning and electronic learning, which are the most common types of distance learning, advanced sensor and programming technologies have been used to create a more interactive distance learning model that can adapt to the learning levels of students. This model, which is called Ubiquitous Learning, can be used today and its usage area is increasing day by day.
In this study, it is aimed to develop a tendency scale which helps to determine the tendency of university students towards ubiquitous learning environments. First of all, a question pool consisting of 49 items was created. It has been applied on 276 students from various departments of different universities. After the application,
xiv
exploratory factor analyzes were performed to determine the structural validity of the substances. After the completion of the first analysis stage, the items whose eigenvalue load of the scale items were not sufficient were removed from the scale and the remaining 39 items were divided into factors according to the eigenvalue loadings and the factors were named on the subjects related to the items. This scale, which consists of six factors, was applied to 211 university students. Confirmatory factor analyzes were performed to confirm the relationship between items and factors. At this stage, confirmatory factor analyzes were performed twice. In the first analysis results, a 23-item form was reached. When factor reliability levels in this form were measured, Cronbach Alpha value was excluded from the three-item factor. Re-confirmatory factor analyzes and cronbach alpha tests were performed for the final 20-item scale. As a result of the analyzes, it was concluded that the 20-item form reached was appropriate.
In order to determine whether there is a meaningful relationship between gender and scale data according to the last scale form, normal distribution test was first performed, and it was seen that the systems did not show normal distribution and track normal distribution in order to examine the tendency of individuals and Mann Witney-U test was performed accordingly.
As a result of the studies, a new scale form which can be used to measure the tendency of university students towards accessible learning environments has been reached.