Nevşehir atmosferinde polen konsantrasyonunun incelenmesi
Investigation of polen concentration in Nevşehir atmosphere
Yazar: JAMAL ALI HAMAD HAYOUB
Danışman: PROF. DR. TALİP ÇETER
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmanın konusu Nevşehir (Merkez) ilinin atmosferik polenlerinin araştırılmasıdır. Polen örnekleri 1 Ocak 2014 - 31 Aralık 2019 tarihleri arasında völümetrik Burkard cihazı ile toplanmıştır. Nevşehir atmosferinde polenlerine rastlanan taksonlar ve onlara ait polen konsantrasyonu günlük 1 m3'teki miktar olarak belirlenmiş, günlük konsantrasyonların toplanması ile haftalık, aylık ve yıllık polen verileri hazırlanarak tablo ve grafik ve takvimler ile sunulmuştur. Ayrıca dominant takson verilerinin meteorolojik parametrelerle ilişkileri Pearson korelasyon testi kullanılarak araştırılmıştır. Toplanan örneklerin analizi verilerine göre, 6 yıllık dönemde Nevşehir atmosferinde 30 farklı taksona ait toplam 64 067 polen tespit edilmiştir. 30 taksondan 19'u ağaçsı taksonlar ve 11 tanesi ise otsu taksonlardan olşmaktadır. Toplam polen miktarının 54 688'i (% 85,4) ağaçsı taksonlara, 9 379'u (% 14,6) otsu taksonlara aittir. 2014 yılı içerisinde 30 taksona ait toplam 7 937 polen tespit edilirken. 2015 yılında 30 taksona ait toplam 11 332 polen belirlenmiştir. 2016 yılı içerisinde 30 taksona ait toplam 10 349 polen; 2017 yılında 29 taksona ait toplam 14 408 polen; 2018 yılında 30 taksona ait toplam 8 610 polen ve son olarak 2019 yılında ise 30 taksona ait toplam 11 431 polen sayılmıştır. Altı yıllık verilere göre Nevşehir atmosferinde Pinaceae (% 35, 0), Cupressaceae (% 34,1), Amaranthaceae (% 5,7), Quercus (% 4,4), Poaceae (% 2,3), Artemisia (% 2,3), Ambrosia (% 1,6), Populus (% 1,5), Betula (% 1,5), Salix (% 1,3) ve Fraxinus (% 1,2) türleri polenlerine en çok rastlanan taksonlar olarak belirlenmiştir. Yıllara göre en yüksek aylık toplam polen miktarı ise 2014'ten 2017'ye kadar Mayıs; 2018'de Şubat ve 2019'da ise Nisan ayında kaydedilmiştir. Sonuç olarak çalışma süresince yıllara göre en yüksek polen miktarı 2017 yılına ve aylık olarak en yüksek polen miktarı ise Mayıs ayında kaydedilmiştir. Çalışma ile Nevşehir'in altı yıllık polen takvimi hazırlanmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Nevşehir, Polen Takvimi, Polen, Atmosfer, Meteorolojik Parametreler

Abstract:
The subject of this study is the investigation of atmospheric pollens of Nevşehir (Center) province. Pollen samples were collected between January 1, 2014 and December 31, 2019 using a volumetric Burkard device. The taxa whose pollens were found in the atmosphere of Nevşehir and their pollen concentration were determined as the amount in 1 m3 per day, weekly, monthly, and annual pollen data were prepared by collecting the daily concentrations and presented in tables, graphics, and calendars. In addition, the relationships of dominant taxa data with meteorological parameters were investigated using the Pearson correlation test. According to the analysis data of the collected samples, a total of 64 067 pollen belonging to 30 different taxa was detected in the atmosphere of Nevşehir in 6 years. Of the 30 taxa, 19 are woody taxa and 11 are herbaceous taxa. 54 688 pollen (85‚4%) of the total pollen amount belongs to woody taxa and 9 379 pollen (14‚6%) belongs to herbaceous taxa. While a total of 7 937 pollen belonging to 30 taxa were detected in 2014. In 2015, a total of 11 332 pollen belonging to 30 taxa were determined. In 2016, a total of 10 349 pollen belonging to 30 taxa; In 2017, a total of 14 408 pollen belonging to 29 taxa; In 2018, a total of 8 610 pollen belonging to 30 taxa and finally 11 431 pollen belonging to 30 taxa were counted in 2019. According to the six-year data Pinaceae (35‚0%), Cupressaceae (34‚1%), Amaranthaceae (5‚7%), Quercus (4‚4%), Poaceae (2‚3%), Artemisia (2‚3%), Ambrosia (1.6%), Populus (1.5%), Betula (1‚5%), Salix (1‚3%) and Fraxinus (1‚2%) species are the most common taxa that determined. The highest monthly total pollen amount by years is in May from 2014 to 2017; It was recorded in February of 2018 and in April 2019. As a result, the highest amount of pollen was recorded in 2017 and the highest monthly pollen amount in May during the study. Six-year pollen calendar of Nevşehir was prepared with the study.

KEYWORDS: Nevşehir, Pollen Calendar, Pollen, Atmosphere, Meteorological parameters