Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı olan hastalarda sakız çiğnemenin barsak motilitesine, erken mobilizasyona, ameliyat sonrası ağrıya ve erken taburculuğa etkisi
Effects of gum chewing on intestinal motility, early mobilization, postoperative pain and early discharge in patients with laparoscopic cholecystectomy surgery
Yazar: ÖZGE BENGÜ URCANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TÜLİN YILDIZ
Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bağırsaklar = Intestines ; Cerrahi = Surgery ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases ; Sakız = Chewing gum ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Çiğneme = Mastication

Özet:
Laparoskopik kolesistektomi, safra kesesinin kapalı olarak çıkarılmasıdır.Laparoskopik kolesistektomi ameliyatı geçiren hastalarda iyileşme süreci ağrı, halsizlik başta olmak üzere birçok faktöre bağlıdır. Sakız çiğneme, batın cerrahisi sonrası barsak hareketliliği için kullanılan ucuz, doğal, fizyolojik yöntemler arasındadır. Cerrahi girişim sonrası hasta memnuniyetini artırmak ve komplikasyonları azaltmak, en iyi bakımı sağlamak için ağrı kontrolü önemlidir. Erken mobilizasyon, ameliyat sonrası ağrı kontrolü, barsak aktivitesinin erken dönüşü, hastanede kalış süresini kısaltmakta ve iyileşme sürecini hızlandırmaktadır. Bu araştırma, laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası sakız çiğnemenin barsak motilitesi, erken mobilizasyon, ameliyat sonrası ağrı ve erken taburculuğa etkisini belirlemek üzere deneysel olarak planlandı ve uygulandı. Namık Kemal Üniversitesi, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğü, Genel Cerrahi Anabilim Dalı'nda Nisan 2015- Nisan 2016 tarihleri arasında laparoskopik kolesistektomi ameliyatı gerçekleştirilen hastalar arasından örneklem seçim kriterlerini karşılayan, çalışmaya katılmaya gönüllü olan hastalar araştırma örneklemini(n=106) oluşturdu. Literatür doğrultusunda oluşturulan 'Hasta Tanılama Formu' ve 'Kısa Ağrı Envanteri' ile elde edilen veriler Shapiro Wilks, normal dağılım gösterenler için student t testi, normal dağılım göstermeyenler için Mann Whitney U testi, Wilcoxon İşaretli Sıra Testi, Ki-kare testi ile değerlendirildi. Araştırmada, ameliyat sonrası gaz ve gaita çıkarma zamanının deney grubunda daha kısa olduğu(p<0,001); deney grubundaki hastaların hastaneden taburculuk süreleri kontrol grubuna göre daha erken(p<0,001); ameliyat çıkışından ilk mobilizasyon zamanına kadar geçen süre deney grubunda kontrol grubuna göre daha kısa (p<0,001) ve mobilizasyon süreleri deney grubunda kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek(p<0,001) olarak bulundu. Sonuç olarak, laparoskopik kolesistektomi ameliyatı sonrası sakız çiğneme ilk gaz ve gaita çıkarma zamanını kısaltarak ameliyat sonrası barsak motilitesinin erken dönüşünü sağlamakta, buna bağlı olarak ameliyat sonrası ağrı kontrolünün sağlanmasında etkili olmakta, ilk mobilizasyon zamanını ve hastanede kalış süresini kısaltmaktadır. Laparoskopik batın ameliyatları sonrasında hemşirelik bakımında sakız çiğnemeye yer verilerek ameliyat sonrası ağrı kontrolü sağlanabileceği, hasta memnuniyeti sağlanıp sağlık bakım harcamalarında azalmaya katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Laparoscopic cholecystectomy is the removal of the gall bladder. In patients undergoing laparoscopic cholecystectomy surgery, healing process depends on many factors, especially pain and fatigue. Gum chewing is one of the cheapest, natural, physiological methods used for intestinal motility after warts surgery. Pain control is important to increase patient satisfaction and decrease complications after surgery and to provide the best care. Early mobilization, postoperative pain control, early return of bowel activity shortens the length of stay in the hospital and accelerates the healing process. This study was planned and administered experimentally to determine the effect of gum chewing gum motility, early mobilization, postoperative pain and early discharge after laparoscopic cholecystectomy surgery. Namık Kemal University, Health Practice and Research Center of the General Directorate of Surgery, formed a volunteer patient sample (n = 106) meeting the sample selection criteria among the patients who underwent laparoscopic cholecystectomy between April 2015 and April 2016. Shapiro Wilks, Student's t test for normal distributions, Mann Whitney U test for non-normal distributions, Wilcoxon signed rank test, Chi-square test were used to evaluate the data obtained with the 'Patient Identification Form' and 'Short Pain Inventory' in the literature. In the study, postoperative gas and gaita removal time was shorter in the experimental group (p <0.001); Patients in the experimental group were discharged earlier than the control group (p <0.001); The time from surgery to the first mobilization time was shorter in the experimental group than in the control group (p <0.001) and the mobilization times in the experimental group were statistically higher than the control group (p <0.001). As a result, after laparoscopic cholecystectomy surgery, gum chewing shortens the initial gas and gait removal time, which leads to early conversion of postoperative intestinal motility, thereby contributing to postoperative pain control, shortening initial mobilization time and hospitalization time. After laparoscopic abdominal surgery, it is thought that postoperative pain control can be provided by giving chewing gum in nursing care and it can contribute to decreasing of healthcare expenditures by providing patient satisfaction.