Şiddet davranışı gösteren adolesanlarda kan, plazma ve idrarda ağır metal (kurşun, cıva, kadmiyum, mangan) düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of heavy metals (lead, mercury, cadmium, manganese)  level in blood, plasma and urine of  adolescents with violent behavior
Yazar: SÜLEYMAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AYFER GÖZÜ PİRİNÇÇİOĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Cıva = Mercury ; Cıva zehirlenmesi = Mercury poisoning ; Ergenler = Adolescents ; Kadmiyum = Cadmium ; Kurşun = Lead ; Kurşun zehirlenmesi = Lead poisoning ; Manganez = Manganese ; Manganez = Manganese ; Saldırganlık = Aggressiveness

Özet:
Uzun süreli düşük dozda temasın neden olduğu asemptomatik ağır metal zehirlenmesi çocuklarda davranış bozukluğu, öğrenme ve algılamada güçlük, şiddete eğilim gibi spesifik olmayan belirtilere neden olmaktadır. Devam eden ağır metal maruziyetinin özellikle adolesan döneminde suça ve şiddete eğilimi artırdığına dair çeşitli uluslararası yayınlar bulunmaktadır. Yapılan çalışmalarda, prenatal veya postnatal dönemde daha çok ağır metallere maruz kalanlarda, adolesan döneminde daha fazla sosyal içe kapanma, depresyon, atipik vücut hareketleri, nörolojik problemler, saldırganlık, uyku bozukluğu hatta madde bağımlılığı ve adli olaylara karışma sıklığında artış olduğu gösterilmiştir.
Ülkemizde çocuklarda ağır metal düzeylerini belirlemeye yönelik yapılan çalışmalar bulunmasına rağmen, adolesan yaş grubuna özgü çalışmalar bulunmamaktadır. Bunun dışında, ağır metal seviyesi ile saldırganlık eğilimi arasındaki ilişkiyi inceleyen herhangi bir çalışma ülkemizde yapılmamıştır. Bu çalışmada kan, plazma ve idrardaki ağır metal düzeyi ile adolesanlarda saldırganlık seviyesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod
Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Adolesan Sağlığı Polikliniğine başvuran 13-19 yaş aralığındaki 228 adolesanın anamnezleri alınıp fizik muayeneleri yapıldıktan sonra şiddet davranışını ölçen ve Demirtaş Madran (2012) tarafından Türkiye'de geçerlilik ve güvenirlilik çalışması yapılmış olan 29 soruluk Saldırganlık Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların kan, plazma ve idrar ağır metal düzeyleri günümüzde ağır metal ölçümünde en duyarlı yöntem olan İndüktif Eşleşmiş Plazmalı Kütle Spektrometri (ICP-MS) cihazı kullanılmış olup, ölçümler Dicle Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (DÜBTAM)'de yapılmıştır.
Bu çalışma için Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi etik kurulundan etik onayı alınmıştır. Çalışma olan Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (DÜBAP) koordinatörlüğü tarafından finansal olarak desteklenmiştir (proje no: TIP.19.025).
Bulgular
Toplam 228 katılımcının yer aldığı çalışmamızda katılımcıların %55,7'sini (n=127) kadın, %44,3'ünü (n=101) erkekler oluşturmuş ve katılımcıların yaş ortalamasının 15,3±1.8 olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların ikamet ettikleri bölgelerin dağılımına bakıldığında Diyarbakır %54,8 (n=125), Mardin %32,5 (n=49), Batman %4,8 (n=11), Şırnak %4,8 (n=11), Şanlıurfa %3,9 (n=9), Hakkâri %3,1 (n=7), Van %2,6 (n=6), Siirt %2,2 (n=5) ve Adıyaman %2,2 (n=5) olduğu görülmüştür.
Analizi sonuçlarına göre, kurşun kan (r =0,34, p <0,01), kurşun plazma (r = 0,22, p < 0,01), kurşun idrar (r = 0,31, p < 0,01), cıva kan (r = 0,35, p < 0,01), cıva idrar (r = 0,21, p < 0,01), mangan kan (r = 0,34, p < 0,01), mangan plazma (r = 0,33, p < 0,01) ve mangan idrar (r = 0,39, p < 0,01) genel saldırganlık eğilimi ile pozitif yönlü ilişkili bulunmuştur. Buna göre kurşun (kan, plazma, idrar), cıva (kan, idrar) ve mangan (kan, plazma, idrar) düzeyi arttıkça genel saldırganlık eğilimi artmaktadır. Genel olarak kan, plazma, idrardaki kadmiyum ve plazmadaki cıvanın saldırganlık eğilimi arasında ise anlamlı ilişki bulunmamıştır.


Sonuç
Çalışmamızın sonuçlarına göre adolesanlarda kurşun (kan, plazma, idrar), cıva (kan, idrar) ve mangan (kan, plazma, idrar) düzeyi arttıkça genel saldırganlık eğilimi artmaktadır. Ancak, kadmiyumun (kan, plazma, idrar) ve plazmadaki cıvanın saldırganlık eğilimi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Çocuk Sağlığı ile ağır metal kaynaklı çevre kirliliği arasında yadsınamayacak bir ilişki vardır. Bu nedenle ağır metallerin oluşturduğu çevresel kirliliğin önlenmesi için gerekli önlemlerin alınması halk sağlığı açısından yaşamsal önem taşımaktadır.


Anahtar kelimeler: Adolesan, ağır metal, saldırganlık, kurşun, cıva, kadmiyum, mangan

Abstract:
Aim:  children with asymptomatic heavy metal poisoning caused by prolonged low-dose contact, non-specific symptoms such as behavioral disorder, difficulty in learning and perception, and tendency to violence are seen. There are several international publications stating that the ongoing heavy metal exposure increases the tendency to crime and violence, especially in adolescence. Studies have shown that in those exposed to heavy metals in the prenatal or postnatal period, there is an increased frequency of social introversion, depression, atypical body movements, neurological problems, aggression, sleep disturbance, even substance abuse and forensic incidents.
Although there are studies to determine the heavy metal levels in children in our country, there are no studies specific to the adolescent age group. In this study, it was aimed to determine the relationship between the heavy metal level in blood, plasma and urine and the level of aggression in adolescents.


Material-Methods
We applied Demirtas Madran (2012)'s Aggression Scale, which is consisting of 29 questions and whose validity and reliability studies were conducted in Turkey, after taking medical history and doing physical examination to 228 adolescents aged between 13-19 years old who areregisteredtoDicleUniversitySchoolofMedicineAdolescentHealthClinic. Blood,plasma and urine heavy metal levels of the participants were measured ICP-MS with (Inductively Coupled Plasma – Mass Spectrometer), which is one of the most sensitive methods in quantitative measurements of heavy metals today, and measurements were made in Dicle University Science and Technology Application and Research Center (DÜBTAM).
IV

Ethics approval was obtained for this study from the ethics committee of Dicle University Faculty of Medicine. This study is financially supported by Dicle University Scientific Research Projects (DUBAP) coordinator (project number: TIP.19.025).


Findings
In our study with a total of 228 participants, 55.7% (n = 127) of the participants were women, and 44.3% (n = 101) of the participants were men, and the average age of the participants was 15.3 ± 1.8. Considering the distribution of the regions where the participants reside, it was seen as follows; Diyarbakır %54,8 (n=125), Mardin %32,5 (n=49), Batman %4,8 (n=11), Şırnak %4,8 (n=11), Şanlıurfa %3,9 (n=9), Hakkâri %3,1 (n=7), Van %2,6 (n=6), Siirt %2,2 (n=5) and Adıyaman %2,2 (n=5)

According to result of analysis, lead blood (r =0,34, p <.01), lead plasma (r = 0,22, p <0,01), lead urine (r = .31, p <.01), mercury blood ( r = 0,35, p <0,01), mercury urine (r = 0,21, p <0,01), manganese blood (r = 0,34, p <0,01), manganese plasma (r = 0,33, p <0,01) and manganese urine (r = 0,39, p <0,01) were found to be positively correlated with general tendency to aggression. Accordingly, as the level of lead (blood, plasma, urine), mercury (blood, urine) and manganese (blood, plasma, urine) increases, the general tendency to aggression increases. In general, levels of cadmium in blood, plasma and urine and mercury in plasma were not found to be correlated with tendency to aggression.


Conclusion
According to the results of our study, the general aggression tendency increases as the level of lead (blood, plasma, urine), mercury (blood, urine) and manganese (blood, plasma, urine) increases in adolescents. However, no significant correlation was found between tendency to aggression and cadmium (blood, plasma, urine) or for plasma mercury.
There is an undeniable relationship between child health and environmental pollution caused by heavy metal. For this reason, taking necessary measures to prevent environmental pollution caused by heavy metals is vital for public health.

Keywords: Adolescent, heavy metal, aggression, lead, mercury, cadmium, manganese