Daphne sericea ve daphne gnidioides bitki ekstraktlarının bileşimlerinin ve antioksidan aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of the composition and antioxidant activity of daphne sericea and daphne gnidioides
Yazar: TİMUR TONGUR
Danışman: PROF. DR. EROL AYRANCI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Thymelaeaceae familyasına ait Daphne sericea L. ve Daphne gnidioides L. bitkilerinin ekstraktları elde edilerek bileşimlerinin incelenmesi ve antioksidan aktivitelerinin çeşitli metotlarla saptanması amaçlanmıştır. Her iki bitki toplanıp kurutulduktan sonra aseton, metanol ve n-hekzan ile oda sıcaklığında üç gün boyunca çalkalanma sonucu bu çözücülerde çözünen ham ekstraktlar elde edilmiştir. 

Bitki ekstraktlarının kimyasal içeriği, HPLC-DAD ile fenolik bileşen profilinin çıkarılması ile, klorofil a, klorofil b, toplam karotenoid, flavonoid ve fenolik bileşen içeriği analizleri ile aydınlatılmaya çalışılmıştır. In vitro antioksidan (radikal sönümleme) aktivitelerini  belirlemek için DPPH., ABTS.+, hidroksil (.OH) ve süperoksit anyon radikali (O2.-) yakalama testleri ile oksijen radikali absorpsiyon (ORAC) testleri uygulanmıştır. Bitki ekstraktlarının lipid oksidasyon reaksiyonunu inhibe etme yeteneğini ölçen antioksidan aktivite testleri ise tiyobarbitürik asitle reaksiyona giren maddelerin (TBARS) takip edilmesi ile düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) ve büyükbaş hayvan beyni lipozomlarında (BBE) lipid peroksidasyon inhibisyonunun ölçülmesi testleri ile gerçekleştirilmiştir.

Elde edilen sonuçlar, önemli düzeyde fenolik bileşenler içeren metanol ve aseton ekstraktlarının genel olarak göz ardı edilemeyecek bir düzeyde radikal yakalama aktivitesi gösterdiklerini ortaya koymuştur. Çoğu durumda da bu ekstraktların pozitif kontrol antioksidanlar olarak alınan BHT, α-tokoferol, ferulik asit ve kersetin bileşiklerinden bazıları ile kıyaslanabilecek derecede lipid oksidasyon inhibitörü olarak etkileri olduğunu net bir şekilde görülmüştür. Özellikle D. gnidioides bitkisinin metanolik ham ekstraktının pek çok durumda pozitif kontrollerin bir ya da birkaçına çok yakın in vitro antioksidan aktivitesi ve lipid oksidasyonunu inhibe edici özelikler gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to investigate the composition of the extracts obtained from Daphne sericea L. ve Daphne gnidioides L, belonging to Thymelaeaceae family, and their antioxidant activities by various methods. Crude extracts were isolated using acetone, methanol and  n-hexane by shaking for three days at room temperature after being harvested and dried.

Chemical composition of the plant extracts was investigated by performing phenolic composition profile analysis using HPLC-DAD, chlorophyll a, chlorophyll b, total carotenoid, flavanoid and phenolic content analyses. DPPH., ABTS.+, hydroxyl (.OH) and superoxide anion radical (O2.-) scavenging and oxygen radical absorption (ORAC) assays were performed to determine in vitro antioxidant (radical scavenging) activities. Antioxidant activity tests measuring lipid oxidation inhibiting capacity were carried using follow up of thiobarbituric acid reactive substances (TBARS) and measuring lipid oxidation inhibition capacity in low density lipoprotein (LDL) and bovine brain lipozomes (BBE).

The results obtained showed that methanol and acetone extracts containing phenolic compounds at important levels generally exhibited radical scavenging activities at levels not to be underestimated. They were found to have effects as lipid oxidation inhibitors comparable with some of the positive control antioxidants,  BHT, α-tocopherol, ferulic acid and quercetin, used to compare with them under the same conditions. Methanolic crude extract of D. gnidioides, especially, was found to exhibit in vitro antioxidant activity and lipid oxidation inhibiting properties similar to one or more of the positive controls in most cases.