Evde sağlık hizmetleri kapsamında fototerapi uygulamasına yönelik maliyet etkililik analizi Ankara ili örneği
Within the context of home health services the cost effectiveness anallysis oriented home fototherapy in Ankara province
Yazar: NAZAN TORUN
Danışman: PROF. DR. YILDIZ AYANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Evde sağlık hizmetleri = Home health service ; Fototerapi = Phototherapy ; Maliyet = Cost ; Maliyet-etkinlik analizi = Cost-effectiveness analysis ; Sağlık ekonomisi = Health economics

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından kişilere herhangi bir ücret talep edilmeksizin sunulan (bedeli kişilerin bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumu tarafından ödenmektedir) evde fototerapi uygulamasının maliyet-etkililiğini değerlendirmektir. Çalışma, 2014 – 2015 yılları arasında Ankara Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Birimi, Ankara Dr.Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesinde fototerapi alan 245 yenidoğan ve anneleri ile yürütülmüştür. Çalışmada evde fototerapi uygulaması ile hastanede (yoğun bakım ünitesi ve servis) fototerapi uygulaması maliyet,  klinik (ortalama günlük bilirubin düşüşü, bilirubin seviye farkı, fotototerapi alış günü)  ve duygu durumları (Hizmete ve personel dair memnuniyet ile durumluk ve sürekli kaygı) açısından karşılaştırılmıştır. Maliyet hesaplamasında direk maliyetler kullanılmış olup veriler 2014 yılı SUT fiyatları ile ilgili hastanelerinin muhasebe bölümümden temin edilmiştir. Diğer veriler, Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun ve hastane kayıtları, hasta dosyaları, memnuniyet anketleri, "Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri" (STAI), personel ve yöneticiler ile yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, evde fototerapi uygulamasının hastanedeki uygulamalara göre daha az maliyetli olması ile annelerin memnuniyeti daha fazla, o anki kaygıları daha az olması ve anne ve bebek bütünlüğü bozulmadan bebeklerin daha kısa sürede fototerapi alarak iyileşmesi nedeniyle evde fototerapi uygulaması maliyet etkili bulunmuştur.

Abstract:
The main goal of this study is to evaluate the cost effectiveness of home fototheraphy that is provided free of charge by the Ministry of Health in Turkey. This study examines 245 newborns with their mothers at Ankara Sami Ulus Maternal, Birth, and Child Health and Diseases Teaching and Research Hospital Home Fototheraphy Unit, Dr Zekai Tahir Burak Maternal Health Teaching and Research Hospital, and Ankara Child Health and Diseases Hematology Oncology Teaching and Research Hospital between 2014 and 2015. The home fototheraphy is compared to hospital fotothreaphy (clinic and intensive clinic) in terms of, clinic (average daily reduction in bilirubinm difference in bilirubin level, the day fotothreaphy taken) and emotional level (satisfaction of related to service and staff, state and trait anxiety). For cost analysis, direct cost is used and it is proided from accounting departments in hospitals and 2014 SUT prices. Other data is taken from the Ministry of Health Public Hospital Agency hospital records, hospital files, satisfaction surveys, "State and Trait Anxiety Survey STAI", and interviews with staff and administrators. In this study, it is found that home fototherapy  is cost effective since it has  lower cost, higher mother satisfaction, lower anxiety, faster recovery without damaging the mother and infant connection.