Migren ve epilepsi hastalarının zihin kuramı, duygu ve yüz tanıma, aleksitimi, depresyon, anksiyete ile yürütücü işlevler açısından sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of migraine and epilepsy patients with HEALTHY controls regarding theory of mind, emotional and facial recognition, alexithymia, depression, anxiety, and executive functions
Yazar: MİHRİBAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Duygu tanıma = Emotion recognition ; Epilepsi = Epilepsy ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Sosyal biliş = Social cognition ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Yüz tanıma = Face recognition ; Zihin kuramı = Theory of mind

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Migren ve Epilepsi hastalarını zihin kuramı, aleksitimi, yüzden duygu tanıma gibi sosyal biliş ve nörokognisyon işlevleri, anksiyete ve depresyon açısından birbirleri ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırmak ve bu faktörlerin hangilerinin daha yakından ilişkili olduğunu incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 40 Migren (18 aurasız, 22 auralı), 35 Epilepsi (5 fokal, 30 idiopatik jeneralize) hastası ile yaş ve eğitimleri eşleştirilmiş daha önce migren ve/veya epilepsi tanısı almamış 31 bireyden oluşan sağlıklı kontrol grubu dahil edilmiştir. Hasta ve Sağlıklı kontrol grupları yalnızca kadın katılımcılardan oluşturulmuştur. Hasta gruplarına ve sağlıklı kontrol grubuna ilk olarak sosyodemografik veri formu, ardından Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği verilmiştir. Zihin kuramı değerlendirmesi için Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZTÖ), yüz tanıma değerlendirmesi için Benton yüz tanıma testi, duygu tanıma değerlendirmesi için Ekman duygu tanıma bataryası kullanılmıştır. Yürütücü işlevler Wisconsin Kart Eşleme testi (WCST) ve Stroop testi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Epilepsi ve Migren hastalarının zihin kuramı becerileri birbirine benzer, birinci derece yanlış inanç ve DEZTÖ toplam puanları sağlıklı kontrollere göre düşüktür. Migren hastaları iğrenmiş yüzleri tanımada Epilepsi hastalarından daha iyi performans göstermiştir. Migren hastalarının yüz tanıma becerileri Epilepsi hastalarından daha iyidir, her iki hasta grubunda yüz tanıma becerileri sağlıklı kontrollere göre bozulmuştur. Epilepsi hastaları sağlıklı kontrollere göre daha aleksitimik özellikler gösterir. Stroop testine göre Epilepsi hastalarının yürütücü işlevleri Migren hastaları ve sağlıklı kontrollere göre bozulmuştur. WCST kategori puanlarında ise Migren ve Epilepsi hastaları sağlıklı kontrollere göre anlamlı şekilde daha kötü puanlar almıştır. Migren hastalarında yürütücü işlevlerdeki bozulma zihin kuramındaki bozulma ile ilişkiliyken Epilepsi hastalarında ilişkili değildir. Her iki hasta grubunda da yürütücü işlevlerdeki bozulma duygu tanımadaki bozulma ile ilişkilidir. Migren hastalarında aleksitimi puanlarındaki artış zihin kuramındaki bozulma ile ilişkiliyken epilepsi hastalarında ilişki yoktur. Her iki hastalıkta anksiyete ve depresyon puanlarındaki artış zihin kuramı ve yürütücü işlevlerdeki bozulma ile ilişkili değilken aleksitimi puanlarındaki artış ile ilişkilidir. Bulgularımız Benton puanının hasta grubu, Ekman Mutlu ve Stroop5Süre tarafından yordandığını; DEZTÖ Toplam puanlarının Epilepsi hastalarında Ekman Üzgün, Ekman Nötr ve HAD toplam tarafından, Migren hastalarında ise WCST Kategori ve Ekman Nötr tarafından yordandığını; Ekman İğrenmiş puanlarının Epilepsi hastalarında WCST Kategori ve Ekman Üzgün tarafından yordandığını, Migren hastalarında ise Strrop5Hata tarafından yordandığını göstermiştir.
Sonuç: Bu kesitsel, prospektif ve kontrollü çalışma, Epilepsi ve Migren hastalarında zihin kuramı, duygu ve yüz tanıma, aleksitimi, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile yürütücü işlevler açısından karşılaştırıldığı ve ilişkili faktörlerin araştırıldığı Türkçe ve İngilizce literatürde görebildiğimiz kadarıyla ilk çalışmadır.  Epilepsi ve Migren hastalarında sosyal bilişdeki bozulmanın duygu tanımadan çok zihin kuramındaki bozulmadan kaynaklanabileceği, Migren hastalarında yürütücü işlevlerdeki bozulmanın zihin kuramındaki bozulma ile ilişkili olduğu, her iki hastalıkta da yürütücü işlevlerdeki bozulmanın duygu tanımadaki bozulma ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Migren, Sosyal Biliş, Aleksitimi

Abstract:
Comparison of migraine and epilepsy patients with healthy controls regarding theory of mind, emotional and facial recognition, alexithymia, depression, anxiety, and executive functions.
Objective: The objective of this study is to compare Migraine and Epilepsy patients with each other and with healthy controls regarding the theory of mind, alexithymia, functions of social cognition and neurocognition such as facial emotional recognition, anxiety, and depression and to examine which of these factors are closely interrelated. 
Material and Method: 40 Migraine (18 without aura and 22 with aura), and 35 Epilepsy (5 focal, 30 idiopathic generalized) patients, 31 healthy control group whose ages and educations have been matched patients groups included in this study. The Patient and Healthy control groups have only consisted of female participants. First, social-demographic data form and then, Hospital Anxiety and Depression Scale, and Toronto Alexithymia Scale were given to the patient groups and healthy control group. For the assessment of theory of mind, Dokuz Eylül Theory of Mind Scale (DEZTÖ), the assessment of facial recognition Benton facial recognition test, and the Ekman face recognition battery have been used. The Executive functions have assessed with Wisconsin Card Sorting Test (WCST) and Stroop test. 
Findings: Theory of mind skills of Epilepsy and Migraine patients are similar to each other and their first-degree false belief and DEZTÖ total scores are lower than the healthy controls. Patients with migraine showed better performance than patients with Epilepsy in recognition of disgusted faces. The facial recognition skills of the patients with migraine are better than that of patients with Epilepsy and in both groups of patients, their skills of facial recognition are impaired compared with healthy controls. Patients with epilepsy show more alexithymic features compared with the healthy controls. According to the Stroop test, executive functions of epilepsy patients are impaired compared with migraine patients and healthy controls.
WCST category scores of Migraine and Epilepsy patients significantly worse than healthy control group scores. Impairment of executive function scores of Migraine patients are associated to the impairment of theory of mind, but it is not to Epilepsy patients. While the increase in alexithymia scores in migraine patients are associated to the impairment of theory of mind, there is no relationship in epilepsy patients. While the increase in anxiety and depression scores in both diseases are not associated to the imprairment of theory of mind and executive functions, but they associated to the increased alexithymia scores. Our findings showed that Benton score was predicted by the patient group, Ekman Happy and Stroop5Time; DEZTÖ Total scores were predicted by Ekman Sad, Ekman Neutral and HAD total in patients with epilepsy, and by WCST Category and Ekman Neutral in patients with migraine; Ekman Disgusted scores were predicted by WCST Category and Ekman Sad in patients with epilepsy, and by Strrop5Error in patients with migraine.
Conclusion: This cross-sectional, prospective and controlled is the first study we can see in the Turkish and English literature in which patients with Epilepsy and Migraine were compared in terms theory of mind, emotion and face recognition, alexithymia, depression and anxiety levels and executive functions and related factors were investigated. It has been shown that in patients with Epilepsy and Migraine, the impairment of social cognition stems not from the impairment of emotional recognition but from the impairment of the theory of mind; the impairment of the executive functions is associated to the impairment of the theory of mind in Migraine patients; and in the both diseases, the impairment of the executive functions is associated to the impairment of emotional recognition. 

Key Words: Epilepsy, Migraine, Social Cognition, Alexithymia