70'li ve 90'lı yıllar Türkiye'sinde siyasi ve toplumsal bir olgu olarak politik şiddet
Political violence as a political and social concept in 1970s and 1990s of Turkey
Yazar: EMRE TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEM SEZER ŞANLI
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anarşi = Anarchy ; Siyasal şiddet = Political violence ; Siyasi olaylar = Political events ; Siyasi tarih = Political history ; Terör = Terror ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history ; Şiddet = Violence

Özet:
Şiddet, siyaset bilimi literatüründe en çok araştırılan konulardan birisidir. Politik olay ve olguları açıklamak için başvurulan politik şiddet, siyaset ve şiddet arasında kurulan diyalektik ilişkinin yansımasıdır. Bu çalışmada politik şiddet teorileri çerçevesinde, Türkiye'nin 1970'li ve 1990'lı yıllarındaki şiddet olayları ele alınmaktadır. 70'li ve 90'lı yıllara bakıldığında, birçok farklı nitelikte şiddet olayı yaşandığı görülmektedir. Her iki dönemde meydana gelen şiddet olaylarının önemli bir kısmı politik sebeplerle meydana gelmiştir. Bu bağlamda çalışma, politik şiddet ve siyasal yaşam arasındaki ilişkiyi sorunsallaştırmaktadır.
    Türkiye'nin 70'li ve 90'lı yılları, Cumhuriyet tarihinde siyasal hayatın şiddet olaylarıyla en fazla ön plana çıktığı tarihsel dönemlerdir. Bu yıllarda yaşanan şiddet olaylarının benzerlikleri ve farklılıkları bulunmaktadır. İlk benzerlik, her iki tarihsel dönemde de ülkenin koalisyon hükümetleriyle yönetilmesidir. Koalisyonların istikrarsız bir siyasi yapılanma göstermesi, toplumsal şiddet olaylarının etkisini arttırmasında önemli bir etki yaratmıştır. Bu iki dönem arasındaki bir diğer benzerlik, 70'li ve 90'lı yıllarda şiddetle mücadelede yasal dayanaklar yaratılması, önemli hukuksal değişikliklerin gerçekleştirilmesidir. Bu yıllarda toplumsal kutuplaşmaların yükseldiği de görülmektedir. Toplumsal gruplar arasındaki ötekileştirme şiddet olaylarının artmasına neden olmaktadır. 70'li yıllarda bireyler, ideolojik tercihleri nedeniyle ötekileştirilirken; 90'lı yıllarda ise dinsel, etnik ve kültürel kimlikler nedeniyle ötekileştirilmeler yaşanmıştır. 70'li ve 90'lı yıllarda yaşanan şiddet olayları arasındaki en büyük fark ise şiddetin biçimidir. Şiddet, 70'lerde "anarşi" şeklinde kavramsallaştırılırken 90'lı yıllarda "terör" kavramıyla ifade edilmektedir. İki tarihsel dönem arasındaki bir diğer fark ise, şiddetin kaynaklarıdır. Şiddet, 70'li yıllarda sağ ve sol ideolojiler arasındaki kamplaşmalar üzerinden şekillenirken, 90'larda farklı kültürel, etnik ve inanç kimliklerine yönelmektedir. Özetle, Türkiye'nin 70'li ve 90'lı yılları, tarihsel olarak özgünlükler barındırsa da, şiddet ve siyasetin diyalektik olarak ilişkilendiği dönemlerdir.
    Çalışma bu çerçeveden yola çıkarak üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, politik şiddet kavramı belirli kuramcılar çerçevesinde ele alınmıştır. Bu kuramcılar sırasıyla Carl Schmitt, Walter Benjamin, Hannah Arendt, Louis Althusser ve Giorgio Agamben'dir. Çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde ise, Türkiye'nin 70'li ve 90'lı yılları şiddet olaylarının niteliklerine göre tasniflenerek ele alınmaktadır. Sonuç olarak çalışmada, Türkiye'nin 70'li ve 90'lı yıllarının siyasal olaylarını değerlendirebilmek için en açıklayıcı kavramın "politik şiddet" olduğu iddia edilmektedir.

Abstract:
Violence is one of most searched subjects in the political science literature. Political violence, which is used to explain political events and phenomenons, is the reflection of dialectic relationship that is created between politics and violence. In this study, within the frame of political violence theories, events of 1970s and 1990s in Turkey are discussed. It is seen that many kind of events happened when having a look at 1970s and 1990s.Important part of violence events, which happened in two periods, resulted from political reasons. In this respect, the study problematizes relationship between political violence and life.
    1970s and 1990s of Turkey are the periods when political life rised the prominence the most with violence events in republic history. These events that was occured in these  years have differences and similarities. The first similarity is the governance of country with coalition rules in both of historical periods. The fact that coalitions show a unsteady political structing created an important role in increasing the effect of social violence events. Another similarity between these periods is that important legal changes were made and legal supports were created in struggling with violence in 1970s and 1990s. It is also seen that social groupings increased. Alienation between social groups causes the rise of violence events. Alienations occured because of religious,ethnical and cultural identities in 1990s while individuals were marginalized due to their ideological preferences in 1970s. The biggest difference between violence events that happened in 1970s and 19990s is way of the violence. Violence is expressed with the concept ''terror'' in 1990s while it is conceptualized with ''anarchy'' in 1970s. Another difference between two historical periods is  the sources of violence. Violence takes a shape on the basis of groups between right and left ideologies in 1970s while it tends towards different cultural,ethnic and belief identities in 1990s. In brief, 1970s and 1990s of Turkey are the periods when violence and politics are associated with each other dialecticall although it includes distinctnisses historically.
    The study is comprised of three main parts based on this view. In the first part of the study, the concept of political violence has been discussed within the frame of certain theoreticians. These ones are respectively Carl Schmitt, Walter Benjamin, Hannah Arendt, Louis Althusser and Giorgio Agamben. In the second and third parts of the study, 1970s and 1990s of Turkey are handled by being classified. In conclusion, it is claimed that ''political violence'' is the most explanatory concept to evaluate the political events of 1970s and 1990s of Turkey.