COVİD 19 pandemisi sürecinde kliniğimize yatırılarak izlenen hastalardaki kan dolaşımı enfeksiyonları
Bloodstream infections in patients admitted to our clinic during the COVID 19 pandemic
Yazar: ŞEYMA KARAKOÇ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKÇAM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Covid 19 pandemisi sürecinde kliniğimize yatan hastalardaki kan dolaşımı enfeksiyonunun (KDE) incelenmesini amaçlayan çalışmada fakültemiz çocuk servisi ve çocuk yoğun bakım ünitesinde (ÇYBÜ) 1 Nisan 2018-31 Mayıs 2022 tarihleri arasında KDE tanısı alan 177 hasta incelendi. 
Hastaların 129'u (%72,9) pandemi öncesi dönem (PÖD), 48'i (%27,1) pandemi döneminde (PD)'deydi.  En sık yatış nedeni her iki dönemde de alt solunum yolu enfeksiyonu ve gastroenteritti. En sık rastlanan komorbid durumlar serebral palsi (SP), immün yetmezlik, epilepsi idi. Risk faktörleri ventriküloperitoneal şant katateri, santral venöz katater, mekanik ventilasyon idi. PÖD 48 hastada, PD ise 15 hastada sağlık hizmeleri ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (SHİKDE) saptandı. SHİKDE'de etken olarak en sık KNS olmakla birlikte Streptococcus species, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae, Candida Albicans, E.coli izlendi.  Laboratuvar tetkiklerine bakıldığında mutlak lenfosit sayısında (MLS), gram negatif bakteri (GNB) ile gram pozitif bakteri (GPB),  GNB ile mantar grubu arasında anlamlı fark saptadı. C-reaktif proteinde GNB ve GPB grupları arasında anlamlı farklılık izlendi.
PÖD'de en sık karşılaşılan ilk üç patojen; Koagülaz negatif stafilokok (KNS) (%67,4), Streptococcus species (%14,7), Echerichia coli (%3,1) idi. PD'de ise KNS (%77,1), Stafilococcus aureus (%6,3), Streptococcus species (%4,2) en sık karşılaşılan üç patojendi.
Üreyen patojenler streptokoklar, stafilokoklar, enterobakterler, enterokoklar ve non-fermentatif gram negatifler olarak beş gruba ayrıldı. Streptokoklarda antibiyotik direnç oranlarında PÖD ve PD'de istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Stafilokoklarda ise oksasilin direnci  PÖD'de %75,3, PD'de %57,5 olarak izlendi. Enterobakterler ve enterokoklarda bakılan direnç oranlarında her iki dönem arasında anlamlı fark izlenmedi. Enterokok grubunda pandemi döneminde vankomisin direnci azaldı. . Non-fermentatif gram negatiflerde ise her iki dönemde de amikasine direnç izlenmedi.
Mikroorganizmaların dağılımı ve direnç profili ülkelere ve bölgelere göre farklılıklar gösterdiğinde KDE şüphesi varlığında ampirik tedavi başlanmadan enfeksiyonun odağı ve merkezin epidemiyolojik verileri göz önünde bulundurulmalıdır. En sık izole edilen patojenler ve antibiyotik duyarlılıklarına göre  etkili ve uygun antibiyotik tedavisi  hızlı bir şekilde başlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Antibiyotik direnci, Kan dolaşımı enfeksiyonu, pandemi

Abstract:
In a study aiming to investigate the occurrence of bloodstream infections (BSIs) in hospitalized patients during the COVID-19 pandemic, our pediatric department and pediatric intensive care unit (PICU) examined 177 patients diagnosed with BSI between April 1, 2018, and May 31, 2022.
Of the patients, 129 (72.9%) were in the pre-pandemic period (PPP) and 48 (27.1%) were in the pandemic period (PP). The most common reasons for hospitalization during both periods were lower respiratory tract infections and gastroenteritis. The most common comorbid conditions were cerebral palsy (CP), immunodeficiency, and epilepsy. Risk factors included ventriculoperitoneal shunt catheters, central venous catheters, and mechanical ventilation. Healthcare-associated bloodstream infections (HABSI) were detected in 48 patients during PPP and 15 patients during PP. The most common pathogens in HABSI were CNS, followed by Streptococcus species, Pseudomonas aeruginosa, Klebsiella pneumoniae, Candida Albicans, and E.coli. Significant differences were observed in absolute lymphocyte count (ALC) between gram-negative bacteria (GNB) and gram-positive bacteria (GPB), and between GNB and fungi. Significant differences in C-reactive protein levels were also observed between GNB and GPB groups.
The top three pathogens encountered during PPP were Coagulase-negative staphylococci (CNS) (67.4%), Streptococcus species (14.7%), and Escherichia coli (3.1%). During PP, CNS (77.1%), Staphylococcus aureus (6.3%), and Streptococcus species (4.2%) were the most common pathogens.
Isolated pathogens were categorized into five groups: streptococci, staphylococci, enterobacteria, enterococci, and non-fermentative gram-negatives. There was no statistically significant difference in antibiotic resistance rates among streptococci between PPP and PP. However, oxacillin resistance in staphylococci was 75.3% during PPP and 57.5% during PP. There was no significant difference in resistance rates among enterobacteria and enterococci between the two periods. Vancomycin resistance decreased in enterococci during the pandemic period. Resistance to amikacin was not observed in non-fermentative gram-negatives during either period.
When there is suspicion of BSI, empirical treatment should consider the focus and epidemiological data of the infection before initiating antibiotic therapy, as the distribution and resistance profile of microorganisms may vary by country and region. Effective and appropriate antibiotic therapy should be promptly initiated based on the most frequently isolated pathogens and their antibiotic susceptibilities.

Key Words: Antibiotic resistance, bloodstream infection (BSI), pandemic