Benserazid hidroklorür etken maddesi için miktar tayini metodunun geliştirilmesi ve validasyonu
Development and validation of assay method for benserazide hydrochloride active ingredient
Yazar: PELİN KAYGU
Danışman: PROF. DR. AYÇA KARASAKAL
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Benserazid hidroklorür, benserazidin monohidroklorür tuzu olan bir hidroklorürdür. Bu bileşik, merkezi sinir sistemine girmeyen bir aromatik-L-amino-asit dekarboksilaz inhibitörüdür ve levodopaya yardımcı olarak parkinson hastalığının tedavisinde kullanılır (Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi, 2023). Parkinson hastalığı, sinir sisteminde meydana gelen bir bozukluktur ve beyinde üretilen dopaminin eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Dopamin, beynin kas hareketlerini kontrol eden kısmında mesajları iletir. Dopamin çok az üretiliyorsa, hareketlerle ilgili sorunlar ortaya çıkar. Levodopa, kan-beyin bariyerini aşarak beyne girip belirli sinir hücreleri tarafından dopamin haline dönüştürülebilmektedir ve beyindeki dopamin düzeyini yükselterek etki gösteren ilaç hammaddesidir (Pickover, 2012; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, 2016).  Benserazid, Levodopanın periferde dopamine dönüşümünü engelleyerek levodopa miktarını artırarak etki gösterir. Dünya genelinde kullanılan levodopa ve benserazid kombinasyon ürünleri, Parkinson hastalığının tedavisi için yaygın olarak kullanılmaktadır (Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi, 2023). Bu çalışmanın amacı benserazid hidroklorür etken maddesinin miktar tayinine yönelik literatürde bulunmayan yeni bir Yüksek Performans Sıvı Kromatografisi (HPLC) yöntemi geliştirmektir. Geliştirilen analitik yöntem validasyon parametreleri ile doğrulanmıştır. Geliştirilen yöntemde analitlerin ayrımı için Waters Symmetry C8 (4.6 mm x 150 mm, 3.5 µm), potasyum dihidrojen fosfat ve oktan-1-sülfonik asit sodyum tuzu tamponu ve asetonitril ile gradient bir program oluşturarak ayrım sağlanmıştır. Uluslararası ilaç uyum konseyi (ICH)'e göre etken madde miktar tayini limiti %98-%102 arasında olmalıdır. Geliştirilen metod ile validasyon parametreleri ICH Q2(R1) klavuzu baz alınarak yapılmıştır. Yöntemin seçici, tekrarlanabilir ve sağlam bir yöntem olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Benserazid Hidroklorür, HPLC, Miktar Tayini, Validasyon

Abstract:
Benserazide hydrochloride is a hydrochloride, monohydrochloride salt of benserazide. This compound is an aromatic-L-amino-acid decarboxylase inhibitor that does not enter the central nervous system and is used to treat parkinsonism as an adjunct to levodopa (Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi, 2023). Parkinson's disease is a disorder of the nervous system and is caused by a deficiency of dopamine produced in the brain. Dopamine transmits messages in the part of the brain that controls muscle movements. If dopamine is produced too little, problems with movement occur. Levodopa crosses the blood-brain barrier and enters the brain where it can be converted into dopamine by certain nerve cells and is a pharmaceutical raw material that acts by increasing the level of dopamine in the brain (Pickover, 2012; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, 2016). Benserazide acts by increasing the amount of levodopa by inhibiting the conversion of levodopa to dopamine in the periphery. Levodopa and benserazide combination products used worldwide are widely used for the treatment of Parkinson's disease (Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi, 2023). The aim of this study was to develop a new High Performance Liquid Chromatography (HPLC) method for assay of the active substance benserazide hydrochloride, which is not available in the literature. The developed analytical method was validated with validation parameters. In the developed method, the separation was achieved by creating a gradient program with Waters Symmetry C8 (4.6 mm x 150 mm, 3.5 µm), potassium dihydrogen phosphate and octane-1-sulfonic acid salt buffer and acetonitrile for the separation of analytes. According to the International Council for Harmonisation of Technical Requirements for Pharmaceuticals for Human Use (ICH), the limit for determining the amount of active substances should be between 98% and 102%. With the developed method, the validation parameters were made according to the ICH Q2(R1) guideline. It has been seen that the method is a selective, precision and robustness method.

Keywords: Benserazide Hydrochloride, HPLC, Assay, Validation