Don Juan kişiliğinin İspanyol tiyatrosunaki gelişimi
The evaluation of the personality of Don Juan in Spanish theatre
Yazar: NAZLI KARAMEHMET ELSNER
Danışman: DR. RİCARDO CAMPOS BLOSS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İspanyol Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Don Juan = Don Juan ; Karakter = Character ; Tiyatro = Theatre ; İspanyol tiyatrosu = Spainsh theatre

Özet:
Edebi bir karakter olarak kabul gördüğü XVII. yüzyıldan günümüze Don Juan hemenher akımın yazarı tarafından ele alınmış, Barok dönemden modern çağlara değinpopülerliğini kaybetmemiştir. Bu çalışmamızda zamana ve mekana meydan okuyanbu evrensel karakteri, özellikle doğumuna şahitlik ettiği savlanan İspanyol tiyatrosuçerçevesinde inceledik. İncelememizi bu konudaki sayısız tiyatro yapıtları arasındanAltın Çağ dönemi önemli yazarlarından Tirso de Molina'nın `El Burlador de Sevillay Convidado de Piedra' yapıtı ile Romantik dönemin öncülerinden José Zorrilla'nın`Don Juan Tenorio' oyunu ile sınırlı tuttuk. Amacımız Don Juan figürünün değişikdönemler, akımlar ve düşünce sistemleri içinde farklı kişilik özellikleri gösteripgöstermediğini irdelemek, insanoğlunun geçirdiği tarihsel, sanatsal ve düşünselevrimin Don Juan'ın kişiliğini ne şekilde etkilediğini gözlemlemekti. İncelemesürecinde iki yapıt ait oldukları yazarlar ve dönemler açısından mercek altına alınmış,Don Juan'ın yazarlarının dinsel tavırları, sanatsal anlayışları, toplumların yapısıkarşılaştırılarak, tarihsel süreçte insanoğlunun ve dolayısıyla sanatın geçirdiği evrimeparalel olarak gelişim gösterse de, Don Juan karakterinin onun evrensel ününüsağlayan belli kişilik özelliklerini koruduğu anlaşılmıştır. İçinde bulunduğu toplumunanlayışına göre kimi zaman aşağılanıp lanetlenmiş, kimi zaman da acınarak aşkıngücü sayesinde kutsanmıştır. Edebiyat tarihininin hiç sonuçlanamayacak bir hikayesiolarak kalacak gibi görünen Don Juan, kadınlar ve aşk konusunda taşıdığı çapkınerkek kimliğini ikilemleri ve karmaşıklığıyla her zaman üzerinde taşıyacaktır.

Abstract:
From the XVII. century on, when he gained acceptance as a literal character, DonJuan was treated by the authors of nearly every period, and from the Baroque periodthe modern days he never lost his popularity. This study intends to investigate thisuniversal character who defies many time periods and challenged geographicalborders within the frame of Spanish theater where he was born. From the countlessSpanish works on this subject, we focused our research on two plays: ` El Burladorde Sevilla y Convidado de Piedra? by Tirso de Molina, one of the eminent writers ofthe Golden Age and ` Don Juan Tenorio? written by José Zorrilla, one of theforerunners of Romanticism. The aim of the proposed paper is to scrutinize thefigure of Don Juan wether he shows different characteristics according to the periods,trends and the systems of thinking or not, and to examine how the historical, artisticand spiritual evolution of humanity influenced his personality. The two works will beanalysed in relation to their playwrights and periods and the religious tendencies,artistic conceptions and the social backgrounds of the writers dealing with the DonJuan character will be compared to one another. It has been understood that during atime of turbulent change in arts and in people?s view of the world, the Don Juancharacter has been understood to develop a set of stable and universal traits to hispersonality which he lived, he was either humiliated and ostracised and sometimespitied and deemed sacred because of the power of love. Don Juan, who will probablystay as a never-ending story of the literary history, will always be identified with theinner contradictions and complexities of a libertine.