Gökova körfezi ve çevresinin sismolojisi ve sismotektoniği: Üç boyutlu kabuk modeli, odak mekanizması çözümü ve gerilme analizi
Seismology and seismotectonics of gulf of Gökova and its surrounding: 3d crust model, focal mechanism solution, and stress analysis
Yazar: TUĞBA ÖZDEMİRLİ ESAT
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT KAYPAK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Sismik hız = Seismic velocity ; Sismik tomografi = Seismic tomography ; Sismotektonik = Seismotectonics

Özet:
20.07.2017'de Gökova Körfezi-Akdeniz'de UTC ile 22:31'de büyüklüğü Mw=6.5 olan Bodrum depremi (ana şok) meydana gelmiştir. Bölgede, ana şoku üreten ve büyük depremler üretebilecek tektonik yapıların yeraltına devamlılıklarının hassas ve doğru bir biçimde belirlenmesi amacıyla 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında 36.5°-37.5°K ve 26.75°-29°D koordinatlarındaki çalışma alanında meydana gelmiş büyüklüğü Mw≥2.3 olan 1488 adet deprem kaydı ile tomoDD tomografi programı kullanılarak bölgenin üç boyutlu derin sismik hız yapısı elde edilmiştir. Deprem kayıtları Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE)'ne ait 5 adet zayıf yer hareketi, Afet ve Acil Durum Yönetimi Daire Başkanlığı (AFAD)'na ait 18 adet kuvvetli yer hareketi ile 4 adet zayıf yer hareketi ve Jeodinamik Enstitüsü ve Atina Ulusal Gözlemevi (Institute of Geodynamics-National Observatory of Athens (NOA))'ne ait 3 adet zayıf yer hareketi olmak üzere toplam 30 istasyonda kaydedilen veriler kullanılmıştır. Çalışma bölgesinin P ve S dalga hız modelleri ile Vp/Vs oranının yüzde değişim modeli oluşturulmuş, 1442 adet deprem yeniden konumlandırılmıştır. Bölgede 2010 ve 2020 yılları arasında meydana gelen Mw≥4 büyüklüğe sahip 21 adet depremin, Computer Program in Seismology 3.30 ile moment tensör çözümleri oluşturulmuştur. Odak mekanizma çözümleri sonucunda belirlenen kaynak parametreleri kullanılarak bölgenin gerilme analizi yapılmış ve sismotektonik durumu değerlendirilmiştir. Hız yapısının belirlenmesi ile ana şokun yaklaşık 20 km derinliğinde güneye eğimli Gökova Fay Zonu'nda (GFZ) meydana geldiği ve ayrıca 2017 yılı depremlerinin bir kısmının da GFZ'nin hemen kuzeyinde yaklaşık 10 km derinliğinde kuzeye eğimli bir normal fay üzerinde gerçekleştiği sonucuna varılmıştır. Sedimanter havza ile temel kayayı birbirinden ayıran Datça-Kale Ana Ayrılma Fayı'nın geometrisi belirlenmiştir.

Abstract:
The Bodrum earthquake (main shock) occurred in the Gulf of Gökova-Mediterranean on 20.07.2017 at 22:31(UTC) with a magnitude of Mw=6.5. In order to precise and accurate determination of the underground continuity of tectonic structures that produced the main shock and having potential to produce large earthquakes in the region, a three-dimensional deep seismic structure was obtained by using the tomoDD tomography program with the 1488 earthquake records of the magnitude Mw≥2.3 at the coordinates of 36.5°-37.5°N and 26.75°-29°E between the dates of 01.01.2017 and 31.12.2017. The earthquake records were chosen from the 30 stations including 18 strong ground motion and 4 weak ground motion stations of the Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD),  5 weak ground motion stations of the Boğaziçi University Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute (KOERI) and 3 weak ground motion stations of the Institute of Geodynamics-National Observatory of Athens (NOA). P and S wave velocity models and Vp/Vs ratio model of the study area were created, and 1442 earthquakes were relocated. Moment tensor solutions of the twenty-one earthquakes of magnitude Mw≥4 occurred between 2010 and 2020 were generated with the Computer Program in Seismology 3.30. Using the source parameters determined as a result of the focal mechanism solutions, a stress analysis for the region was made and the seismotectonic features were evaluated. With determination of the deep seismic velocity structure, it was concluded that the main shock occurred on the south dipping Gökova Fault Zone (GFZ) extending to a depth of 20 km, and also concluded that some of the 2017 earthquakes occurred on a north dipping normal fault extending to a depth of 10 km at the north of GFZ. The geometry of the Datça-Kale Main Breakaway Fault which separates the sedimentary basin and the basement rock, has also been determined.