Öğretmenlerin kaotik liderlik, örgütsel yabancılaşma ve örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi
Research of the relationship between teachers' perceptions of chaotic leadership, organizational alienation and organizational happiness by structural equalition modeling
Yazar: ÜMİT DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİRE ASLAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaotik liderlik = Chaotic leadership ; Liderlik = Leadership ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel mutluluk = Organizational happiness ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bir örgütün devamlılığı ve etkililiğinde en önemli unsurlardan birisi işgörenlerin mutluluğudur. Ülkelerin geleceğine yön veren eğitim kurumlarında, bu misyonun gerçekleşmesi için anahtar rol oynayan öğretmenlerin mutlulukları ve mutluluklarına etki eden unsurların araştırılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda örgütsel mutluluğa etki eden olgular olarak kaotik liderlik ve örgütsel yabancılaşma da araştırma kapsamına dâhil edilmiştir. Betimsel ve ilişkisel tarama modellerinde desenlenen bu araştırmada, öğretmenlerin kaotik liderlik, örgütsel yabancılaşma ve örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modellemesi ile ortaya konulması, çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve açıklanması amaçlanmıştır.
2020-2021 eğitim öğretim yılında Sakarya ili merkez ilçeleri olan Adapazarı, Erenler ve Serdivan'da görev yapan ilk ve ortaokul ile lise öğretmenleri, araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise bu ilçelerdeki resmi okullarda görev yapan ve tabakalı örnekleme kullanılarak belirlenen 404 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler; Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği, Örgütsel Mutluluk Ölçeği ve bu araştırma kapsamında geliştirilen Kaotik Liderlik Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin, okul müdürlerinin kaotik liderlik rollerine ilişkin algı düzeylerinin ''Çok Katılıyorum''; örgütsel yabancılaşma ve örgütsel mutluluk algılarının ise ''Orta Düzeyde Katılıyorum'' şeklinde olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin kaotik liderlik, örgütsel yabancılaşma ve örgütsel mutluluk algılarının cinsiyet değişkeni açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği; mesleki kıdem, branş ve çalıştıkları okul türü değişkenleri açısından ise anlamlı biçimde farklılık gösterdiği saptanmıştır. Öğretmenlerin kaotik liderlik ile örgütsel yabancılaşma algıları arasında, negatif yönde anlamlı ve yüksek düzeyde bir ilişki; kaotik liderlik ile örgütsel mutluluk algıları arasında pozitif yönde anlamlı ve yüksek düzeyde ilişki; örgütsel yabancılaşma ile örgütsel mutluluk algıları arasında ise istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı ve yüksek düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel yabancılaşmanın aracılık rolüne ilişkin olarak, kaotik liderliğin örgütsel mutluluğa etkisinde örgütsel yabancılaşmanın aracılık rolüne sahip olduğu, bu aracılık etkisinin ise orta düzeyde olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Happiness of the employees is one of the most substantial factors in sustainability and effectiveness of an organization. It is important to investigate the happiness of teachers who play a key role in the accomplishing mission in educational organizations that develop the future of the countires. In this regard, chaotic leadership and organizational alienation as phenomena that affect organizational happiness are also included in the scope of the research. In this study designed with descriptive scanning and relational scanning model, it is aimed to reveal, examine and explain the relations between teachers' chaotic leadership, organizational alienation and organizational happiness perception with structural equation modeling in terms of various variables. 
The universe of the research constitutes of the teachers working in the central districts of Sakarya province (Adapazarı-Erenler-Serdivan) in the 2020-2021 academical year. The sample of the research consists of 404 teachers working in public schools and determined by using stratified sampling in the district of Adapazarı, Erenler and Serdivan. The data has been obtained through the Organizational Alienation Scale, the Organizational Happiness Scale and the Chaotic Leadership Scale developed with in the scope of this research. Descriptive statistics, Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Structural Equation Modeling have been used in the analysis of the data.
According to the findings of the research, it is determined that whereas the perception level of the teachers regarding the chaotic leadership roles of the school principalsis in the form of "Very Agree", the perception of organizational alienation and organizational happinessis "Moderately Agree". It is found that there is no significant difference statistically in terms of gender variable between the teachers' perceptions of chaotic leadership, organizational alienation and organizational happiness. It is determined that there is significant difference among the perceptions of chaotic leadership, organizational alienation and organizational happiness in terms of professional seniority, branch and school type variables, teachers. Besides, it is determined that there is a statistically significant and highly relationship between teachers' chaotic leadership and organizational alienation perceptions in negative aspect, relationship between chaotic leadership and organizational happiness perceptions in positive aspect and relationship between organizational alienation and organizational happiness perceptions in negative aspect. It is found that organizational alienation has a mediating role in the effect of chaotic leadership on organizational happiness regarding the mediating role of organizational alienation, and this mediation effect is in moderate level.