Rudolf Nissen ve Türk tıbbına katkıları
Rudolf Nissen and his contributions to Turkish medicine
Yazar: TANSU KARABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT KÜÇÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Almanlar = Germans ; Cerrahi = Surgery ; Nissen, Rudolf = Nissen, Rudolf ; Türk-Alman ilişkileri = Turkish-German relations ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Tıp tarihi = History of medicine ; Uluslararası göç = International migration ; Üniversite reformu = University reform

Özet:
Türkiye ve Almanya arasındaki tıbbi ilişkilerin kökeni araştırıldığında, iki ülke arasındaki ilişkilerin çok eski zamanlardan beri mevcut olduğu ve zaman zaman yoğunluğu değişen bu ilişkilerin günümüzde de devam ettiği görülür. İki ülke arasındaki bu ilişkilerin gelişmesinde tababet ile ilgisi olmayan başka önemli faktörlerde büyük roller oynar. Özellikle siyasi ve ekonomik ilişkiler iki ülke arasındaki kültürel ve bilimsel bağların kuvvetlenmesine sebep teşkil eder. Nitekim 1933'de yeni Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin özellikle eğitim alanında modern ve çağdaş bir şekilde yeniden yapılanma isteği, Avrupa'daki ve özellikle Almanya'daki aşırı milliyetçi hareketlerin neden olduğu olumsuz siyasi şartlarla kesişince hem Türk yükseköğretimi hem de faşit baskılar nedeniyle bilim üretme hakkı elinden alınan yüzlerce bilim insanı için pozitif bir sonucun ortaya çıkmasına neden olur. Osmanlı Devleti'nden bu yana gelişimine devam eden Türk tıbbı en büyük sıçramasını Cumhuriyet'in yükseköğretim hayatı adına aldığı devrim niteliğindeki bir kararla yapar; 1933 Üniversite Reformu. Bu reform sürecinde Türkiye'ye göç eden Alman bilim insanlarının Türk tıbbına ve eğitimine ciddi katkıları olur. Bunlar arasından Rudolf Nissen; hem patalog Philip Schwartz ile birlikte Alman bilim insanlarının Türkiye'ye göçüyle alakalı Türk hükümetiyle yürütülen anlaşmalardaki rolü hem de dahi bir cerrah olarak tıp literatürüne geçen yeni ameliyat yöntemleri geliştirmiş olmasıyla öne çıkar. 1933 yılında -henüz 37 yaşındayken- Ordinaryüs Profesör ünvanıyla İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi I. Cerrahi Kliniğine direktör olarak atanan Nissen 1939 yılının sonuna kadar Cerrahpaşa Cerrahi Kliniğinde çok verimli çalışmalar gerçekleştirir, yeni cerrahi teknikleri geliştirerek dünya cerrahisine ve yetiştirdiği cerrahlarla da Türk cerrahisine büyük katkılarda bulunur. Bu çalışmada Rudolf Nissen'in kaleme aldığı anıların ana kaynaklığında Prof. Nissen'in Türkiye'de bulunduğu sürede Türk tıp eğitimine getirdiği yenilikler, tıp literatüründe halen geçerliliğini koruyan ameliyet yöntemleri ve yetiştirdiği birçok kıymetli Türk cerrahı ile Türk cerrahisine yaptığı katkılar ve bu katkıların Türk ve dünya bilim tarihi açısından önemi Üniversite Reformu ve Türk-Alman tıbbi ilişkileri çerçevesinde ele alınacaktır.

Abstract:
When the investigated the origin of medical relationship between Turkey and Germany,    
it is seen that the relations between the two countries have existed since ancient times and these relations, whose intensity changes from time to time, continue to this day. Other important factors that is not related to medicine play a major role in the development of these relations between the two countries. In particular, political and economic relations lead to gain in strength to cultural and scientific ties between the two countries.  Indeed, When in 1933 the new Republic of Turkey reconstruction request about especially the education in the field of way modern and contemporary intersects with the negative political conditions caused by the ultra-nationalist movements in Europe and especially in Germany,  it leads to positive result for hundreds of scientists who have been denied the right to produce science because of both Turkish higher education and fascist pressures. Turkish medicine, which has been developing since the Ottoman Empire, makes its' biggest leap with a revolutionary decision that taken by Republic for higher education life; 1933 University Reform. During reform process, German scientists who immigrated to Turkey contribute to Turkish medicine and education seriously. Among these, He stands out with, as a genius surgeon, new surgical methods that have entered the medical literature which is developed by him, and also, his role with Philip Schwartz in agreemants  that worked with together Turkish government about migration of German scientes toTurkey. In 1933, when he was only 37 years old, Nissen ,who was appointed as the Director of the First Surgery Clinic of Istanbul University Faculty of Medicine with the title of Ordinarius Professor, performs very efficient work until the end of 1939 at Cerrahpaşa Surgery Clinic. By developing new surgical techniques, he makes great contributions to world surgery and Turkish surgery with Turkish surgeons who trained by him. In this study, with the main source of the memoirs written by Rudolf Nissen, It will be discussed that Prof. Nissen innovations brought to Turkish medical education in his time in Turkey, the surgical methods that are still valid in the medical literature and their contributions to Turkish surgery with many valuable Turkish surgeons and the importance of these contributions in terms of Turkish and world science history within the framework of university reform and Turkish-German medical relations.