Hava durumu anomalisi: İMKB üzerine uygulamalı bir çalışma
Weather anomaly: An empirical study on ISE
Yazar: SÜMEYRA KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHA KARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Anomaliler = Anomalies ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Etkin piyasa teorisi = Efficient market theory ; Hava durumu = Weather ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
1990'ların sonundan itibaren davranışsal finans literatürünün de gelişmesiyle birlikte, insanların ruh halinin karar verme sürecinde etki ettiği çeşitli çalışmalarla ortaya konulmuştur. Yatırımcı ruh halinin yanlış atfedilmesi durumunu araştıran bu çalışmalarda hisse senedi fiyatları ile hava durumu, biyoritm ve sosyal olaylar gibi yatırımcıların ruh halinde değişiklik oluşturabilecek dış çevresel unsurlar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Söz konusu unsurlar yatırımcıların ruh haliyle birlikte yatırımcı kararlarını da etkileyebilmektedir. Dolayısıyla bu değişimler geniş bir yatırımcı kitlesini paralel yönde etkiliyorsa hisse senetleri fiyatları da bu değişimlerden etkilenebilmektedir. Saunders (1993) ve Hirshleifer ve Shumway (2001) çalışmalarında hava durumunun piyasadaki yatırımcıların davranışlarını etkileyebileceğini ve bu durumun hisse senedi fiyatlarına yansıyacağını ortaya koymuşlardır.Bu tez, finansal piyasalarda görülen ve Etkin Piyasalar Hipotezine aykırı davranışlar olarak tanımlanan anomalilerden hava durumu anomalisini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu bağlamda ilk olarak, Fama (1970)'nın desteklediği Etkin Piyasalar Hipotezine ve piyasa etkinliği çeşitlerine değinilmiştir. Bir sonraki bölümde piyasa etkinliğini ihlal eden anomaliler açıklanmış ve anomaliler hakkında literatürde yapılan çalışmalar anlatılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde yatırımcı psikolojisini inceleyen davranışsal finans teorileri ve hava durumu anomalisine dair literatüre yer verilmiştir. Tezin son bölümünde ise İMKB'de hava durumu anomalisinin geçerliliği ve normal üstü getiriler elde etmede işe yarayıp yaramadığı araştırılmıştır.Hisse senetlerinde hava durumu anomalisinin araştırılmasında Saunders (1993)'ün kullandığı yönteme benzer şekilde regresyon yöntemi kullanılarak, incelenen dönemin tamamı ve alt dönemler bazında analizler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca takvim anomalileriyle birlikte tüm dönem ve alt dönemler için hava durumu anomalisi analizleri tekrarlanmış, değişimler yorumlanmıştır. Çalışmada Ocak 1990 ve Aralık 2006 arasındaki döneme ilişkin İMKB 100 endeks kapanış verileri ve İstanbul'da gözlemlenen hava durumu verileri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda İMKB'de hava durumu anomalisinin geçerli olmadığı tespit edilmiştirAnahtar kelimeler: Etkin Piyasalar Hipotezi, Davranışsal Finans, Piyasa Anomalileri,Hava Durumu Anomalisi, İMKB.

Abstract:
With the development of behavioral finance literature since the end of the 1990s, it has been found out by various studies that mood of people have an impact on their decision making process. Through these studies that examine the inaccurate attribution of the investor?s mood, relationship among the external environmental factors, such as the price of stock certificate and weather, biorythm and social cases that can lead to changes in the mood of investors have been analyzed. The mentioned factors can influence the decisions of the investor given their impact on his mood. Thus, when these changes collaterally affect a great amount of investors, the prices of stock certificates can also be affected by these changes. Saunders (1993) and Hirshleifer and Shumway (2001) argue that the weather could affect the behaviour of market traders and, therefore, it should be reflected in the stock returns.This thesis has been constructed to make a study of the Weather Anomaly which is one of the market anomalies that contradict with the Efficient Markets Hypothesis. Within this framework, firstly the Efficient Market Hypothesis defended by Fama (1970) and types of market efficiencies have been mentioned. In the following chapter, the anomalies that violate the market efficiency have been explained by mentioning the literature on the anomalies. In the third part of the thesis, the behavioral finance theories examining the investor psychology and the literature about the weather anomaly have been concentrated on. Finally, the validity of the weather anomaly for the İstanbul Stock Exchange and its use for making extraordinary returns have been questioned.While analyzing the weather anomaly impact on the stock returns, the method of regression similar to Saunders? method (1993) has been used and several analyses have been made for the examined period and the sub-periods. Additionally, with the calendar anomalies, the weather anomaly analyses including the whole period and sub-periods have been repeated and the changes have been interpreted. This study has been conducted using the closing data of the İMKB 100 index for the period between January 1990 and December 2006 and the weather data of İstanbul for the mentioned period. Through these analyses, it has been found out that the weather anomaly is not valid for the İMKB.Key words: Efficient Markets Hypothesis, Behavioral Finance, Market Anomalies,Weather Anomaly, ISE.