Bir üniversite yerleşke alanında çevresel gürültü profilinin değerlendirilmesi: Pamukkale Üniversitesi Kınıklı Yerleşkesi örneği
The evaluation of the environmental noise profile on an university campus area: Case study for Pamukkale University Kınıklı Campus
Yazar: HÜSREV GÜLTAŞ
Danışman: PROF. DR. MELTEM BİLİCİ BAŞKAN
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Gürültü = Noise ; Pamukkale Üniversitesi = Pamukkale University ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Gürültü, hoşa gitmeyen, rahatsız eden, beğenilmeyen, istenmeyen, anlamsız ve
genellikle yüksek seviyedeki sesler topluluğu olarak tanımlanmaktadır. Gürültü kişiden
kişiye ve kişinin o andaki koşullarına göre değişkenlik gösterir. Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'nde gürültü sınır değeri 65 dB(A) olarak
belirtilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise eğitim alanlarındaki dış ortamlar için
gürültü sınır değerini 55 dBA olarak belirlemiştir. Bu nedenle gürültü seviyeleri 55
dB(A)'yı aştığında, kampüs gürültü ortamı rahatsız edici ortam olarak sınıflandırılmıştır.
Sürekli bir gürültüye maruz kalmak uzun ya da kısa vadede sürekli veya anlık birçok
sağlık sorunu oluşturabilir. Gürültü kontrolünde en önemli faktör gürültünün sağlık
sorunu olduğunun farkındalığıdır. Gürültü kontrolü sağlanmasında karar destek aracı
olarak gürültü haritalardan yararlanılabilir.
Gerçekleştirilen yüksek lisans tez çalışmasının amacı, Pamukkale Üniversitesi
(PAÜ) Kınıklı Yerleşkesi içerisindeki insanların maruz kaldığı gürültünün
belirlenebilmesi için gürültü haritasının oluşturulmasıdır. Oluşturulan gürültü haritaları
sayesinde yerleşke içerisindeki kişilerin gürültüden ne ölçüde etkilendiğini ortaya
koyarak gürültü seviyelerini azaltmak için ne gibi önlemlerin alınabileceğini belirlemek
ve yeni yapılaşma planlamalarının gürültü seviyelerini sınır değerler altında tutacak
şekilde yapılmasını sağlamaktır. Bu amaçla RION NL–31 Marka, Tip-1 doğruluk
seviyesine sahip desibelmetre ile toplam 24 ölçüm noktasında ölçümler
gerçekleştirilmiştir. Ölçüm sonuçları, PAÜ Kınıklı Yerleşkesi'ne ait, dijital ortamda
ArcGIS yazılımı ile hazırlanan yerleşim planına öznitelik verisi olarak girilip
ilişkilendirilmiş ve enterpolasyon yöntemiyle aynı seviyedeki noktalar belirlenip bir
eğriyle birleştirilerek 5 dB aralıklarla renklendirilmiştir. Yerleşkedeki tüm eşdeğer
gürültü seviyeleri incelendiğinde gürültü düzeylerinin 40,6 ile 80,9 dB(A) arasında
değişmekte olduğu, en yüksek gürültü değerinin taşıt ve yaya trafiğinin yoğun olduğu
bölgelerde, en düşük gürültü değerinin ise yerleşkenin orman alanına bakan bölgesinde
olduğu görülmüştür. Yerleşkenin bütünü için değerlendirme yapılırsa ortalama değer
olarak yerleşkenin yaklaşık %88'inde 55 dB(A) sınır değerinin, %40'ında ise 65 dB(A)
gürültü sınır değerinin ve aşıldığı görülmüştür. Sonuç olarak bazı bölgelerdeki yüksek
gürültü seviyeleri nedeniyle gürültü seviyesini eğitim kurumları için kabul edilebilir
sınırlara indirmek adına bazı önlemler alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
Noise is defined as a collection of unpleasant, disturbing, undesirable, meaningless and
generally high-level sounds. The noise varies from person to person and according to the
current conditions of the person. In the Environmental Noise Evaluation and Management
Regulation, the noise limit value is specified as 65 dB(A). The World Health Organization
(WHO) has determined the noise limit value as 55 dBA for the external environments in
the education areas. Therefore, when noise levels exceed 55 dB(A), the campus noise
environment is classified as a disturbing environment. Being exposed to constant noise
can cause many health problems in the long or short term, either continuously or
momentarily. The most important factor in noise control is the awareness that noise is a
health problem. Noise maps can be used as a decision support tool for noise control.
The aim of the master's thesis study was to create a noise map in order to
determine the noise exposure of people in PAU Kınıklı Campus. It is to determine to what
extent the people in the campus are affected by the noise thanks to the noise maps created,
to determine what measures can be taken to reduce the noise levels, and to ensure that
new construction plans are made in a way that keeps the noise levels below the limit
values. For this purpose, measurements were made at a total of 24 measurement points
with a decibelmeter with RION NL-31 Brand, Type-1 accuracy. The measurement results
were entered as attribute data on the layout plan of Pamukkale University (PAU) Kınıklı
Campus, prepared digitally with ArcGIS software, and correlated, and the points at the
same level were determined by the interpolation method, combined with a curve, and
colored at 5 dB intervals. When all the equivalent noise levels in the campus are
examined, it is seen that the noise levels vary between 40.6 and 80.9 dB(A), the highest
noise value is in the areas where vehicle and pedestrian traffic is dense, and the lowest
noise value is in the region facing the forest area. If an evaluation is made for the whole
campus, the average value is 55 dB(A) in approximately 88% of the campus, 65 dB(A)
noise pollution limit value in 40% was found to be exceeded. As a result, it is revealed
that due to the high noise levels in some regions, some measures should be taken to reduce
the noise level to acceptable limits for educational institutions.