Mobil uygulama tabanlı tele-diş hekimliği yönteminin yüz yüze ağız içi muayene değerlendirmesi ile karşılaştırılması
Comparison of mobile application-based teledentistry method with face-to-face oral examination assessment
Yazar: BURÇİN AVCI
Danışman: PROF. DR. ARİFE KAPTAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Cep telefonu = Mobile phone ; Mobil uygulama = Mobile application ; Telediş hekimliği = Teledentistry ; Çocuk diş hekimliği = Pediatric dentistry

Özet:
Çalışmamızda 4-15 yaş aralığındaki çocukların ağız içi bulgularının tanı ve tedavi planlamasında, mobil uygulama tabanlı tele-diş hekimliği yönteminin yüz yüze ağız içi muayene değerlendirmesi ile karşılaştırılarak, mobil uygulama tabanlı tele-diş hekimliği yönteminin ağız içi bulguları taramada güvenilir bir araç olup olmadığının belirlenmesi
amaçlandı. Çalışmada Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği bölümüne başvuran 115 hasta incelendi. 2 çocuk diş hekimi tarafından (bir profesör, bir araştırma görevlisi) hastaların yüz yüze ağız içi muayenesi yapıldı ve bulguları kaydedildi. Klinikte yapılan muayeneler altın standart olarak kabul edildi. Muayene yapan hep aynı diş hekimi tarafından iki ekstraoral ve beş intraoral (hastaların kimlikleri ve yüzleri gizlendi) fotoğraf çekildi. Çekilen fotoğraflar ve hastaların bilgileri çalışma için özel hazırlanan 'TeleDiş' mobil uygulamasına yüklendi. Tele-diş hekimi olarak belirlenen uzaktaki 6 çocuk diş hekimi uzmanı (en az 5 yıllık tecrübeye sahip), telefonlarına indirdikleri 'TeleDiş' uygulamasından hastaların fotoğrafları üzerinden muayenelerini tamamladı. Hastaların bulgularını kaydetmede (klinik muayene ve tele-diş hekimliği muayenesi) DSÖ'nün çocuklar için hazırlanan ağız sağlığı değerlendirme formu modifiye edilerek kullanıldı. Çalışmada elde edilen veriler IBM SPSS V23 programına yüklendi. Klinik muayene yapan diş hekimleri ve tele-diş hekimliği grubu arasındaki uyumun incelenmesinde kategorik değişkenler açısından, ikili hekim arasındaki uyumun incelenmesinde Cohen'in Kappa İstatistiği, üç ve üzeri hekimler arasındaki uyumun incelenmesinde Fleiss'in Kappa İstatistiği kullanıldı. Nicel parametreler açısından uyumun incelenmesinde sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) kullanıldı. Uzmanlar arasındaki sınıflandırmalardaki başarı yüzdeleri tanı testleri ile incelendi. Demografik verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testi ile incelendi ve cinsiyete göre normal dağılmayan yaşın karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi kullanıldı. Analiz sonuçları nicel veriler için ortalama ± s. sapma ve ortanca (minimum – maksimum) şeklinde sunuldu. Önem düzeyi p<0,05 olarak alındı. Çalışmanın bulgularına göre dental muayene açısından klinik hekim (altın standart) ile telekonsültan hekimler arasında istatistiksel olarak anlamlı çok iyi düzeyde bir uyum elde edildi (p<0,001). Dental muayene parametrelerinde özgüllük sonuçları, duyarlılıktan daha yüksek bulundu. Duyarlılığın %80'in üzerinde, özgüllüğün ise sürekli olarak %90'ın üzerinde olmasına rağmen, mevcut modelin yanlış negatif sonuçlara göre yanlış pozitif sonuçlar verme şansı daha yüksektir. Klinik hekim ile telekonsültan hekimler arasında dental travma açısından istatistiksel olarak anlamlı çok iyi düzeyde, dental erozyon açısından istatiksel olarak anlamlı orta düzeyde, diş eti kanaması açısından istatiksel olarak anlamlı zayıf düzeyde, periodontal durum açısından istatiksel olarak anlamlı orta düzeyde, ortodontik muayene açısından istatistiksel olarak anlamlı çok iyi düzeyde, oral mukoza lezyonları ve oral mukoza lezyon lokasyonu açısından istatiksel olarak anlamlı iyi düzeyde, hasta için tedavi alternatifleri açısından istatiksel olarak anlamlı çok iyi düzeyde uyum elde edildi (p<0,001). Süt dişlerinde, dental muayene açısından klinik hekim ile telekonsültan hekimler arasında istatistiksel olarak anlamlı çok iyi düzeyde bir uyum elde edildi (p<0,001). Daimi dişlerde dental muayene parametrelerine verilen yanıtlar açısından klinik hekim ile telekonsültan hekimler verileri arasında istatistiksel olarak anlamlı çok iyi düzeyde bir uyum elde edildi (p<0,001). Sonuç olarak çalışmamız, mobil uygulama düzeyinde 'yükle ve ilet' yöntemi ile akıllı telefon kamera kullanımının kombinasyonunun, ağız içi bulguların değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir uzaktan tarama yöntemi sunduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Çocuk Diş Hekimliği, Tele-Diş Hekimliği, Mobil Uygulama, Akıllı Telefon

Abstract:
The study aims to determine whether the mobile application-based teledentistry method is a reliable tool in the diagnosis and treatment planning of the oral findings of children between 4-15 years old by comparing the mobile application-based teledentistry method with the face-to-face intraoral examination evaluation. The study examined 115 patients who applied to Sivas Cumhuriyet University Faculty of Dentistry, Department of Pediatric Dentistry. Two pediatric dentistry specialists (one professor and one research assistant) performed the face-to-face intraoral examination of the patients, and their findings were recorded. Clinical examinations were accepted as the gold standard. Two extraoral and five intraoral (patients' identities and faces were hidden) photographs were taken by the same dentist who performed the examination. The photos and patient information were uploaded to the 'TeleDiş' mobile application specially prepared for the study. Six specialist pediatric dentists (with at least five years of experience), determined as teledentists, completed the examinations of the patients over the photographs via the 'TeleDiş' application they downloaded to their phones. It was used by modifying the oral health assessment form of WHO for children to record the findings of the patients (clinical examination and teledental examination). The data obtained in the study were loaded into the IBM SPSS V23 program. In terms of categorical variables, Cohen's Kappa Statistics was used to examine the compatibility between clinical examination dentists and the teledentistry group, and Fleiss's Kappa Statistics was used to examine the compatibility between three or more physicians. Intraclass correlation coefficient (ICC) was used to examine the fit in terms of quantitative parameters. Diagnostic tests examined percentages of success in classifications among experts. The compatibility of demographic data with normal distribution was examined with the Kolmogorov-Smirnov test. The Mann-Whitney U test was used to compare the non-normally distributed age according to gender. Analysis results mean ± s for quantitative data deviation and median (minimum–maximum). The significance level was taken as p<0.05. According to the findings of the study, a statistically significant and perfect agreement was obtained between the clinician (gold standard) and teleconsultant physicians in terms of dental examination (p<0.001). Specificity results were found to be higher than sensitivity in dental examination parameters. Although the sensitivity is above 80% and the specificity is consistently above 90%, the current model has a higher chance of giving false positive results than false negative results. Between clinicians and teleconsultant physicians, there is a statistically significant perfect level in terms of dental trauma, a statistically significant moderate level in terms of dental erosion, a weak level statistically significant in terms of gingival bleeding, a statistically significant moderate level in terms of periodontal status, and statistically significant in terms of orthodontic examination. A perfect level of agreement was obtained, statistically significant in terms of oral mucosal lesions and oral mucosal lesion location and treatment alternatives for the patient (p<0.001). In primary teeth, a statistically significant and perfect agreement was obtained between the clinician and teleconsultant physicians regarding dental examination (p<0.001). In addition, a statistically significant and perfect agreement was obtained between the clinician and teleconsultant physicians' data regarding the responses given to the dental examination parameters in permanent teeth (p<0.001). In conclusion, our study showed that the combination of the 'store-and-forward' method at the mobile application level and the use of a smartphone camera offers a valid and reliable remote scanning method for evaluating intraoral findings. Keywords: Pediatric Dentistry, Teledentistry, Mobile Application, Smartphone