Uluslararası müdahale etkinliği: Libya ve Kosova karşılastırmalı bir analiz
The effectiveness of international intervention: A comparative analysis on Libya and Kosovo
Yazar: MİRLİND BEHLULİ
Danışman: DOÇ. DR. GİRAY GÖZGÖR
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Kosova = Kosovo ; Libya = Libya ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası müdahaleler = International interventions ; Uluslararası politika = International policy ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention

Özet:
Şüphesiz, uluslararası müdahale, uluslararası ilişkiler teorisinde en tartışılan
konulardan biri olmuştur. Dolayısıyla, bu entelektüel tartışmada birçok farklı tanım ve
yorum yapılmıştır. İnsani müdahale çok karmaşık bir kavramdır, çünkü bir yandan
egemen bir devlete uluslararası müdahaleyi ve son çare olarak savaşı içermektedir. Öte
yandan, sivillerin sistematik bir şiddet ile karşı karşıya kaldıklarında, yabancı aktörlerin
yani devletlerin, egemenliğe bakılmaksızın müdahalede bulunmaları gerektiği
savunulmaktadır.

İnsani müdahaleye veya Koruma Sorumluluğu (R2P) doktrinine dayanan çeşitli
uluslararası müdahaleler yapılmıştır. En çok tartışılan uluslararası müdahalelerden ikisi
Kosova (1999) ve Libya (2011) vakalarıdır. Elbette ki her iki olaydan da sayısız anlamlı
ders çıkarılabilir. Her şeyden önce, bu müdahalelerin her ikisi de çoğunlukla Batı
devletlerin yer aldığı NATO liderliğindeki bir koalisyon tarafından planlanmış ve
yürütülmüştür. Ayrıca, bu uluslararası müdahaleler, ilkeler ve değerler adına yapılan
savaşlar olarak ilan edilmiştir. Bununla birlikte, Kosova'ya İlişkin Bağımsız
Uluslararası Komisyon tarafından hazırlanan Kosova Raporuna göre Yugoslavya
üzerindeki NATO savaşı yasadışı ancak meşru olarak belirlenmiştir. Aksine, 2011
yılındaki Libya müdahalesi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1973 tarihli
Kararı ile yürütülmüştür.

Bu tezin amacı, insani müdahale veya Koruma Sorumluluğu doktrini adına yapılan
uluslararası müdahalenin gerçek anlamı ve uygulanmasıyla ilgilidir. Bu çalışmanın
odak noktası, uluslararası müdahalenin teorik ve pratik çerçevesidir. Bu tezde, askeri
uluslararası müdahale öncesinde, sırasında ve sonrasında Kosova ve Libya'daki tarihi
ve siyasi koşullar incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Uluslararası Müdahale, İnsani Müdahale, R2P, Kosova, Libya.

Abstract:
Undoubtedly, international intervention has been one of the most hardly debated topics
within international relations theory. Therefore, many different definitions and
interpretations were drawn from this intellectual discussion. The humanitarian
intervention is a very complex concept because, on the one hand, it consists of the
international intervention and war – as the last resort – in a sovereign state. On the
other hand, it has been argued that foreign actors, i.e. states, should intervene regardless
of sovereignty when civilians are faced with systematic violence.

There have been several international interventions based upon the humanitarian
intervention or Responsibility to Protect doctrine (R2P). Two of the most debated
international intervention cases are Kosovo (1999) and Libya (2011). Surely, countless
meaningful lessons can be learned from both cases. First of all, both of these
interventions were planned and carried out by a NATO-led coalition – predominantly
Western states. Additionally, these international interventions were loudly proclaimed
as wars fought in the name of principles and values. However, according to the Kosovo
Report prepared by the Independent International Commission on Kosovo, the NATO
war over Yugoslavia was named illegal but legitimate. On the contrary, the 2011
military intervention in Libya was conducted under the United Nations Security
Council Resolution 1973.

The objective of this thesis is to deal with the true meaning of the international
intervention – whether carried out in the name of humanitarian intervention or R2P
doctrine – and its implementation. The main focus of this work is the theory and praxis
of international intervention. In this thesis, the historical and political circumstances in
Kosovo and Libya, before, during and after the international military intervention will
be analyzed.

Key Words: International Intervention, Humanitarian Intervention, R2P, Kosovo,
Libya.