Obezitenin belirlenmesinde kullanılan beden kitle indeksi, bel çevresi, bel kalça oranı metotlarının karşılaştırılması
Comparison of the methods of body mass index, waist circumference, waist-hip ratio used in the determination of obesity
Yazar: HÜLYA TAŞLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEÇİL SAĞIR
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bel çevresi = Waist circumference ; Kalça = Hip ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Obezitenin teşhis edilmesinde kullanılan bir çok yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemlerin birbirinden farklı sonuçlar ortaya koyması ile birlikte obezitenin teşhisinde hangi yöntemin kullanılması gerektiği tartışılmaktadır. Bu araştırmada obezite teşhisinde kullanılan beden kitle indeksi, bel çevresi, bel kalça oranı metotlarının kendi aralarında karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Etik Kurulu'ndan gerekli izinler alındıktan sonra kesitsel yöntem ile Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi'nde okuyan 201 kadın, 205 erkek toplam 406 bireyden boy uzunluğu, ağırlık, bel çevresi ve kalça çevresi ölçüleri alınmıştır. Bu ölçülerin değerlendirilmesinde Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği referans aralıkları kullanılmıştır. Beden kitle indeksi 30'dan yüksek olan bireyler obez olarak değerlendirilmiştir. Bel çevresi ölçümü kadınlarda 88 cm'den, erkeklerde 102 cm'den fazla olan bireyler ve bel kalça oranı kadınlarda 0.85 erkeklerde 0.90'dan fazla olan bireyler obez olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucuna göre beden kitle indeksine göre kadın bireylerin obezite oranı %4.5, erkeklerin %6.4'tür. Bel çevresine göre kadın bireylerin obezite oranı %3, erkeklerin %2.4'tür. Bel kalça oranına göre kadın bireylerin obezite oranı %1, erkeklerin %4.4'tür. Elde edilen bulgular istatistiksel olarak karşılaştırılmış ve buna göre cinsiyetler arasında obezite oranları açısından anlamlı bir farka rastlanılmıştır (p<0.05). Üç yöntemin istatistiksel olarak karşılaştırılması sonucunda aralarında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Elde edilen bulgular sonucunda obezitenin teşhisinde en az iki yöntemin değerlendirilmesi önerilmektedir. Beden kitle indeksi ile elde edilen veri mutlaka bel çevresi ölçümü ile desteklenmelidir. Tek bir yöntemden yola çıkarak bireylere obezite teşhisi koymanın doğru sonuçlar vermeyeceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Beden kitle indeksi, bel çevresi, bel kalça oranı, obezite, şişmanlık.

Abstract:
There are many methods which used to diagnose obesity.As these methods produce different results, it
is discussed which method should be used in the diagnosis of obesity.The aim of this study is to
compare body mass index, waist circumference, waist-hip ratio methods used in the diagnosis of
obesity. After obtaining the necessary permissions from the Ethics Committee of Kırşehir Ahi Evran
University, length, weight, waist circumference and hip circumference measurements were taken from
406 individuals, 201 females and 205 males who studied at Kırşehir Ahi evran University. The
reference intervals recommended by the World Health Organization were used to evaluate these
measures.Individuals with a body mass index greater than 30 were evaluated as obese.Individuals with
a waist circumference greater than 88 cm in women and 102 cm in men, and individuals with a waisthip
ratio of 0.85 in women and 0.90 in men were considered obese. According to the results of the
research, obesity rate of female individuals is 4.5% and 6.4% of men is according to body mass
index.According to the waist circumference, obesity rate is 3% for females and 2.4% for males.
According to waist hip ratio, obesity rate is 1% for female and 4.4% for male.The findings were
compared statistically and a significant difference was found between the genders in terms of obesity
rates (p<0.00). A statistically significant difference was found between the three methods (p<0.00). As
a result of the findings, it is recommended to evaluate at least two methods in the diagnosis of obesity.
Data obtained with body mass index should be supported by waist circumference measurement. It is
considered that diagnosing obesity to individuals based on a single method will not give correct
results.
Keywords: Body mass index, waist circumference, waist-hip ratio, obesity, Overweight