Yaşlı ve genç kuşak kadınlarda beden işaretleri olarak deq ve dövme: Diyarbakır ve Van illeri örneği
Deq and tattoo as body signs in old and young generation women: The example of Diyarbakır and Van provinces
Yazar: ESRA YEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEVİM EVSEL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Sosyal bilimlere göre beden bütünlüklü olarak bir biyolojik etmen değildir. Çünkü bedenin sosyolojik olarak etkilendiği ve etkilediği faktörler bulunmaktadır. Bu faktörlerin; kültürel, toplumsal, siyasal, dinsel, sanatsal ve kimliksel gibi birçok etmeni bulunmaktadır. Sosyal bilimler, bunlar arasındaki bağları çözümleyip bedenin çok boyutlu olduğunu ortaya koymuştur. Bedene yönelik bu yaklaşımlar. Özellikle tıbbi olarak bedenin daha geniş alanda incelenmeye başlanması ve sonrasında kadın ve erkek bedenlerinin toplumsal olarak ürettiği anlamlar üzerinden tartışmaların artması sonucunda beden çalışmaları artmıştır.
Toplumsal olarak beden üzerinden üretilen anlamların ben ve öteki üzerinden biçimlenişi kültürden kültüre veya toplumdan topluma farklılık arz etmektedir. Bu da bedenin üzerindeki hâkimiyetine, idrakine veya yorumlanışına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bugünkü toplumlarda bu değişkenlikler bedene yapılan müdahalelerle daha çok ön plandadır. Bu müdahalelerin yoğun olarak görünür olanı dövmedir. Dövme bedene belli maddelerle vücudun derisine işlenen işaretler, simgeler veya sembollerdir. Dövmelerin yapılış tarzları veya yapılma amacı bölgeden bölgeye farklılık gösterse de ortak noktaları bedende buluşmalarıdır. Dövmeler bölgelere göre farklı adlandırılmaktadır. Türkiye'nin Doğu ile Güneydoğu Anadolu bölgesi ve buraya sınırı olan İran, Irak ve Suriye'de dövme deq, daq olarak adlandırılmaktadır. Bu noktada bu çalışma yaşlı ve genç kuşak kadınlarda Beden işaretleri olarak Deq ve Dövmeyi konu edinmiştir. Geleneksel olarak yapılan deq ve modern olarak yapılan dövmenin, iki farklı kuşaktaki kadınların toplumsal algının değişimi ve dönüşümü üzerindeki etkileri, yaptırdığı dövmeler üzerinden üretilen anlamları ve bunların sosyolojik bir analizini yapmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
According to social sciences, the body is not a biological factor in integrity. Because there are factors by which the body is sociologically influencing and influenced. There are many cultural, social, political, religious, artistic characteristics of these factors. The social sciences have deciphered the connections between them and revealed that the body is multidimensional. These approaches to the body especially as a result of the fact that the body began to be examined more widely medically, and then discussions about the meanings produced by the female and male bodies socially increased, body studies increased.
The way the meanings produced socially through the body are shaped by self and the other is different from culture to culture or from society to society. This, in turn, varies depending on the dominance, understanding, or interpretation of the body. In today's societies, these variations are more at the forefront of interventions on the body. The tattoo is the most visible of these interventions. Tattoos are signs, symbols that are applied to the body with certain substances on the skin of the body. Although tattoos vary in the way they are made from region to region or the purpose of being made, they have something in common that they meet on the body. Tattoos are named differently by region. In Turkey's Eastern and Southeastern Anatolian region and bordering Iran, Iraq and Syria, this nomenclature is used as deq, daq. At this point, my study aims to make a sociological analysis of the effects of traditional deq and modern tattoos on the change and transformation of social perception of women in two different generations, the meanings produced through the tattoos they have made.