Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde üreyen etkenler ve antibiyotik direnci istanbul kanuni sultan süleyman eah deneyimi 2019-2022
Causative agents and their antibiotic susceptibility in neonatal sepsis İstanbul Kanuni Sultan Süleyman education and research hospital experience 2019-2022
Yazar: YEZDANŞER MERCAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN AVAR ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Yenidoğan Yoğun Bakım Servisinde sepsis tanısı ile takip edilen hastalardan alınan kültürlerde üreyen mikroorganizmaların saptanması, antibiyotik dirençlerinin belirlenmesi ve laboratuvar parametrelerindeki değişikliklerin geriye dönük olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde 01.01.2019-31.12.2022 tarihleri arasında yatırılarak takip edilen sepsis tanılı 0-30 gün yaş aralığındaki 1805 yenidoğan olgu geriye dönük olarak değerlendirildi. Kültürlerinde üreme olan yenidoğanlar çalışmaya dahil edilerek demografik verileri, enfeksiyon parametreleri, risk faktörleri, kültür ve antibiyogram sonuçları geriye dönük olarak değerlendirildi. Bulgular: Dört yıl içerisinde ünitemize 3791 hasta yatırılmış olup bunların 1805'i sepsis tanısı almıştır. Bu tarih aralığında kanıtlanmış sepsis tanısı alan 179 olgu geriye dönük incelendi. Erken başlangıçlı sepsis (EBNS) sıklığı %21,2 (n=38), geç başlangıçlı sepsis (GBNS) sıklığı %78,8 (n=141) idi. Olguların %39,1'i (n=70) kız, %60,9'u (n=109) erkekti. Preterm hasta oranı %53,6 (n=96), term oranı %46,4 (81) olarak saptandı. Olguların %62,5'inde (n=112) gram pozitif bakteri , %34'ünde gram negatif bakteri, %3,5 inde ise mantar üremesi vardı. Hastanede ortalama yatış süresi EBNS olgularında GBNS olgularına göre anlamlı düzeyde düşüktü.  Anneye ait risk faktörleri arasında en sık İYE %16,8 (30), EMR %10,1 (18) , bebeğe ait risk faktörleri arasında en sık santral kateter %59,2 (106) ve prematürite %53,6 (96) saptandı. EBNS olgularının %31,6'sı (12) GBNS olgularının %61,7'si (87) ventilatör desteği almış olup bu oran GBNS olgularında anlamlı düzeyde yüksekti. GBNS olgularında kateter takılı kalma süresi EBNS olgularından anlamlı düzeyde yüksek bulundu. TPN alma sıklığı term hastalarda %38,6 (n=32) preterm hastalarda %77,1 (n=74) olup term olgularda bu sıklık anlamlı düzeyde düşüktü. Preterm hastalarda TPN alma sıklığı anlamlı düzeyde yüksekti. GBNS olgularında ortalama hemoglobin değeri EBNS olgularına göre anlamlı düzeyde düşük bulundu. Gram negatif sepsisli hastalarda ortalama nötrofil sayısı gram pozitif sepsise göre anlamlı düzeyde düşük saptanmış olup ortalama CRP düzeyi gram negatif sepsis olgularında anlamlı düzeyde yüksekti. Tüm kültürler içerisinde en sık üreyen etkenler KoNS %48 (n=86) ve E.coli %16,8 (n=30) idi. Patojenlerin antibiyotik direnç sıklığı Ampisilin %86,7, Gentamisin %55, Amikasin %19, İmipenem/Meropenem %3,7, Teikoplanin %7 olup Vankomisin'e karşı direnç saptanmadı. Sonuç: Neonatal sepsiste etken mikroorganizmalar ve antibiyotik duyarlılıkları üniteler arasında farklılıklar gösterebilmekte hatta aynı ünitede zamanla değişebilmektedir. Bundan dolayı, yenidoğan ünitesinde sürveyans çalışmalarıyla güncel veri akışı sağlanmalı, elde edilen veriler dikkate alınarak önleyici politikalar geliştirilmeli ve gerektiğinde tedavi rutinleri yenilenerek sepsisle etkin mücadele hedeflenmelidir.

Abstract:
Objective: It was aimed to detect microorganisms grown in cultures taken from patients followed with a diagnosis of sepsis in the Neonatal Intensive Care Service, to determine their antibiotic resistance and to retrospectively evaluate the changes in laboratory parameters. Materials and Methods: 1805 newborn cases aged 0-30 days with a diagnosis of sepsis who were hospitalized and followed up in the Newborn Intensive Care Unit of the University of Health Sciences Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital between 01.01.2019 and 31.12.2022 were evaluated retrospectively. Newborns with positive cultures were included in the study and their demographic data, infection parameters, risk factors, culture and antibiogram results were evaluated retrospectively. Results: In four years, 3791 patients were admitted to our unit and 1805 of them were diagnosed with sepsis. 179 cases diagnosed with proven sepsis in this date range were examined retrospectively. The early-onset sepsis (EBNS) rate was 21.2% (n=38), and the late-onset sepsis (GBNS) rate was 78.8% (n=141). 39.1% (n=70) of the cases were female and 60.9% (n=109) were male. The preterm patient rate was 53.6% (n=96) and the term rate was 46.4% (81). Gram-positive bacteria were present in 62.5% (n=112) of the cases, gram-negative bacteria were present in 34%, and fungal growth was present in 3.5%. The average hospital stay was significantly lower in EBNS cases than in GBNS cases. Among the maternal risk factors, the most common are UTI 16.8% (30), PROM 10.1% (18), among the baby's risk factors, the most common are central catheter 59.2% (106) and prematurity 53.6% (96) detected. 31.6% (12) of EBNS cases and 61.7% (87) of GBNS cases received ventilator support, and this rate was significantly higher in GBNS cases. The duration of catheter insertion in GBNS cases was found to be significantly higher than in EBNS cases. The frequency of receiving TPN was 38.6% (n=32) in term patients and 77.1% (n=74) in preterm patients, and this frequency was significantly lower in term cases. The frequency of receiving TPN was significantly higher in preterm patients. The average hemoglobin value in GBNS cases was found to be significantly lower than in EBNS cases. The mean neutrophil count in patients with gram-negative sepsis was found to be significantly lower than in gram-positive sepsis, and the mean CRP level was significantly higher in gram-negative sepsis cases. Among all cultures, the most frequently growing bacteria were CoNS 48% (n=86) and E.coli 16.8% (n=30). The frequency of antibiotic resistance of pathogens was Ampicillin 86.7%, Gentamicin 55%, Amikacin 19%, Imipenem/Meropenem 3.7%, Teicoplanin 7% and resistance to Vancomycin was not detected. Conclusion: In neonatal sepsis, causative microorganisms and antibiotic sensitivities may vary between units and may even change over time in the same unit. Therefore, up-to-date data flow should be ensured through surveillance studies in the neonatal unit, preventive policies should be developed taking into account the data obtained, and treatment routines should be renewed when necessary, aiming to effectively combat sepsis.