Türkiye'deki işletmelerin döviz kuru risk yönetimi uygulamaları
Foreign exchange risk management practices of companies in Turkey
Yazar: AYŞE TÜLAY YÜCEL
Danışman: PROF.DR. CENGİZ PINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Risk yönetimi = Risk management ; İşletmeler = Businesses

Özet:
ÖZET 1970'li yıllarda, Bretton Woods Para sistemi çöktü ve yerini esnek kur sistemi aldı. Esnek kur sistemi ile birlikte, birçok para biriminin değerinde istikrarsızlık görülmeye başlandı. Döviz kurlarında görülen dalgalanmalar, sadece yurtdışı faaliyetlerde bulunan işletmelerde değil, iç piyasada faaliyet gösteren işletmelerde de ciddi sorunlara neden olabilmektedir. Döviz kurlarında beklenmeyen hareketler, işletmelerin rekabet gücü ve karlılığında önemli etkiler yaratmaktadır. İşletmeler beklenmeyen döviz dalgalanmaları nedeni ile ortaya çıkabilecek potansiyel riski gözardı etmeleri halinde, önemli ölçüde zarara uğrayabilirler. Bu nedenle döviz kuru riskine karşı koruyucu önlemler almalı ve döviz kuru risk politikası geliştirmelidirler. Bu çalışmada, Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin döviz etkisi ölçülmüş ve döviz kuru risk yönetim uygulamaları incelenmiştir. İstatistiki yöntemler kullanılarak elde edilen bulgular, döviz kuru risk yönetimi ile ilgili literatür ve daha önce yapılmış çalışmaların bulguları ile karşılaştınlmıştır. Çalışmanın planı aşağıdaki şekildedir. Birinci bölüm, çalışmanın amacı, önemi ve planının yer aldığı giriş bölümüdür. İkinci bölümde döviz kuru, döviz kuru piyasalarının tanımı, döviz arz ve talebini etkileyen faktörler ve döviz riski ve döviz etkilerine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm, döviz kuru riskinden korunma teknikleri üzerinde durmaktadır. Dördüncü bölümde regresyon modeli uygulanarak döviz kuru etkisi ampirik olarak ölçülmüştür. Beşinci bölümde, işletmelerin döviz kuru risk yönetimi uygulamalarının yer aldığı ampirik araştırma bulguları sunulmuştur. Son bölüm olan altıncı bölümde ise çalışmanın başlıca bulguları ve sonuçlan yer almaktadır. iti i

Abstract:
ABSTRACT In 1970's, the Bretton Woods monetary system collapsed and was replaced by the floating exchange rate standard. With currencies floating freely, the lack of stability in exchange rates has occured in major currencies. Volatility in exchange rates can cause serious problems not only just for companies dealing with foreign operations, but also for companies operating in domestic markets. Unexpected exchange rate movements have a profound effect on a company's competitive position and profitability. Companies have to realize that they can lose substantial sums of money by neglecting the potential risk arising from unexpected movements in exchange rates. There is an urgent need for almost all companies to hedge themselves against foreign exchange risk and formulate foreign exchange risk management policies. In this study, we measure the foreign exchange exposure and examine the foreign exchange risk management practices of companies operating in the Turkish economy. Throughout this study, the results obtained by using statistical methods are being compared, where appropriate, with foreign exchange risk management techniques as prescribed in the literature on foreign exchange risk management and empirical results of earlier related studies. The plan of this study is as follows: Chapter 1 is an introduction part. It is devoted to the statement of the problem, the aim of the study and the plan. In chapter 2, the discussion focuses on some basic definitions of exchange rates, foreign exchange markets, also factors which effect foreign currency demand and supply, foreign exchange risk and exposure. rv