Batman ili Beşiri ilçesi Antep Fıstığı (Pistacia vera L.) bahçelerindeki zararlı ve yararlı böcek faunasının belirlenmesi
Determination of pestic and beneficial insect fauna in Batman province Beşiri district pi̇stachio (Pistacia vera L.) gardens
Yazar: UĞUR ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAPLAN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2021-2022 yıllarında Batman İli Beşiri İlçesi Antep fıstığı (Pistacia vera L.) 
bahçelerindeki zararlı ve yararlı böcek faunasının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda 3 
takıma bağlı 16 familyaya ait 23 adet zararlı böcek türü ve 5 takıma bağlı 9 familyaya ait 24 adet yararlı 
böcek türü tespit edilmiştir. Belirlenen bu böcek türlerinden zararlı tür olarak: Kermania pistaciella
Amsel, Agonoscena pistaciae Burck. and Laut., Lepidosaphes pistaciae Arch., Psallus (Psallus) flavellus
Stichel, Smaragdina scutellaris Lefevre, Pseudocoeliodes rubricus Gyllenhal, Ahasverus advena Waltl,
Hylesinus vestitus Mulsant & Rey, Capnodis cariosa Pallas ve Anapulvinaria pistaciae Bodenheimer; 
yararlı tür olarak ise Chrysoperla carnea Step., Scymnus subvillosus Goeze, Stethorus gilvifrons Mulsant, 
Nephus nigricans Weise, Coccinella septempunctata L., Oenopia conglobata Lin., ve Hippodamia 
variegata Goeze'nın yaygınlık ve yoğunluk açısından önemli oldukları belirlenmiştir.
Parazitoit böceklerden Centistidea (Paracentistidea) pistaciella van Achterberg & Mehrnejad
türü Türkiye'de Antep fıstığında zarar yapan Kermania pistacella türü üzerinde pupa parazitoiti olarak ilk 
defa tespit edilmiştir. Ayrıca Cremastus lineatus Gravenhorst türü Türkiye'de daha önce varlığı tespit 
edilmiş olup Kermania pistacella türü üzerinde pupa parazitoiti olarak ilk defa tespit edilmiştir. Bununla 
birlikte çalışmanın yürütüldüğü Antep fıstığı bahçelerinde saptanan zararlı türlerden Phloeosinus 
aubei Perris, Anthocomus equestris Fabricius, Ahasverus advena Waltl, Psallus (Psallus) flavellus
Stichel, Tingis (Tropidocheila) reticulata Herrich-Schäffer Türkiyede varlığı daha önce tespit edilmiş 
olup Antep fıstığı için ilk kayıt olma niteliği taşımaktadırlar. Tychius pusillus Germar ise Türkiye için ilk 
olma kayıt niteliğini taşımaktadır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the harmful and beneficial insect pests in Pistachio 
(Pistacia vera L.) orchards in Batman Province Beşiri District in the years 2021-2022. As a result of the 
study, 23 harmful insect species belonging to 16 families belonging to 3 orders and 24 beneficial insect 
species belonging to 9 families belonging to 5 orders were determined. Among these determined insect 
species, as harmful species: Kermania pistaciella Amsel, Agonoscena pistaciae Burck. and Laut.,
Lepidosaphes pistaciae Arch., Psallus (Psallus) flavellus Stichel, Smaragdina scutellaris Lefevre, 
Pseudocoeliodes rubricus Gyllenhal, Ahasverus advena Waltl, Hylesinus vestitus Mulsant & Rey,
Capnodis cariosa Pallas, Anapulvinaria pistaciae Bodenheimer; As useful species, Chrysoperla carnea
Step., Scymnus subvillosus Goeze, Stethorus gilvifrons Mulsant, Nephus nigricans Weise, Coccinella 
septempunctata L., Oenopia conglobata Lin., and Hippodamia variegata Goeze were determined to be 
important in terms of prevalence and density.
Parasitoid insects, Centistidea (Paracentistidea) pistaciella van Achterberg & Mehrnejad species 
was detected for the first time as a pupal parasitoid on Kermania pistacella species that damages pistachio 
in Turkey. In addition, Cremastus lineatus Gravenhorst species was detected in Turkey before and it was 
detected for the first time as a pupal parasitoid on Kermania pistacella species. However, the harmful 
species Phloeosinus aubei Perris, Anthocomus equestris Fabricius, Ahasverus advena Waltl, Psallus 
(Psallus) flavellus Stichel, Tingis (Tropidocheila) reticulata Herrich-Schäffer which were detected in the 
pistachio orchards where the study was carried out, were previously detected in Turkey and are the first 
record for pistachio. Tychius pusillus Germar is the first record for Turkey.