Hâkim eş-Şehîd el-Mervezî'nin el-Kâfî Adlı Eserinin Kitâbü'l-Vekâlet bölümünün tahkik ve tahlili
Analysis and critical edition of the Kitāb al-Wikāla Section of Hākim al-Shahīd al-Marwazi's Work Named al-Kāfī
Yazar: NESLİHAN DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL SAYLAN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: El-Kafi = El-Kafi ; Hanefiler = Hanifies ; Mervezi = Mervezi ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ebû Hanîfe'nin talebelerinden olan İmam Muhammed, hocasının ilim meclisinde tartışılıp karara bağlanan ve yazılan meseleleri kaydedip sonraki nesillere aktarımını sağlayan en önemli isimdir. Hanefî mezhebinin ilk dönem temel görüşlerini içeren ve zâhirü'r-rivâye olarak bilinen bu eserler ile ikinci derecede kaynak değerine sahip rivayetleri içeren nâdirü'r-rivâye eserlerini Hâkim eş-Şehîd el-Kâfî adlı eserinde ihtisar etmiştir. Bu çalışmada kitâbü'l-vekâlet bölümü çerçevesinde hâlâ yazma halinde olan el-Kâfî incelenmiştir. Bu kapsamda öncelikle Hanefî mezhebinin fukahâ ve mesâil tasnifine değinilerek Hâkim eş-Şehîd ile el-Kâfî'nin bu tasnif içerisindeki yerine açıklık getirilmeye çalışılmıştır. 
Müellif ve kitabının mezhep içerisindeki konumuna değinildikten sonra akabinde Hâkim eş-Şehîd'in hayatı ve el-Kâfî'nin çeşitli açılardan tanıtımına yer verilmiştir. Daha sonra vekâlet akdi ile ilgili genel bir bilgilendirmeye yer verilerek tahkiki yapılan vekâlet bölümünün eserde muhteva ve kaynak bakımından ne şekilde ele alındığı ortaya konulmuştur. Eserin büyük oranda el-Asl'ın ihtisarı olması nedeniyle el-Kâfî'nin vekâlet bölümü, el-Asl'ın vekâlet bölümü ile mukayeseye edilmiştir. Bunun yanı sıra birlikte eserin şerhi olması itibariyle Serahsî'nin el-Mebsût adlı eserindeki vekâlet bölümü ile el-Kâfî'nin vekâlet bölümü arasında da bir karşılaştırma yapılmıştır. Son olarak vekâlet bölümünün tahkikli metnine yer verilmiştir. 


Anahtar Kelimeler: İslâm Hukuku, Hanefî Mezhebi, Vekâlet bölümü, Hâkim eş-Şehîd, el-Kâfî

Abstract:
Imam Muhammad is one of the leading students of Abū Hanīfa. He was the first person to record and pass on the issues that were discussed and decided in the scientific council of his teacher to the next generations. Hākim al-Shahīd summarized in addition to works of Zāhir al-riwāya, which contained the basic views of the Hanafi sect during the foundation period, works of Nādir al-riwāya, which contained narrations with secondary source value in his work called al-Kāfī. The subject of this study is kitāb al-wakāla section of al-Kāfī, which has not yet been published. In the study, firstly, the classification of fiqh scholars (fuqahā) and legal matters (mesāil) of the Hanafi sect and the position of Hākim al-Shahīd and his work al-Kāfī in this classification are mentioned. 
After mentioning the position of the author and his book in the Hanafî sect, the life of Hākim al-Shahīd and the introduction of al-Kāfī from various angles are included. Afterwards, a general information was given about the contract of attorney, and how the power of attorney section, which was critical edited, was handled in terms of content and source in the work. Since the work is mostly a summary of al-Asl, the power of attorney section of al-Kāfī has been compared with the power of attorney section of al-Asl. In addition, a comparison was made between the power of attorney section in Sarakhsī's work al-Mabsūt and the power of attorney section of al-Kāfī because of the commentary of the work. Finally, critical edited text of the power of attorney section, made in four copies, is included.

Keywords: Islamic law, Hanafī Sect, Power of attorney (Kitāb al-wikāla) section, Hākim al-Shahīd, al-Kāfī