İran'da bölgesel gelir dağılımının politik ekonomisi
The political economy of regional income distribution in İran
Yazar: NASERADDİN ALIZADEH
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KADİR DOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel dağılım = Regional distribution ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik yakınsama = Economic convergence ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmada İran'da gelir eşitsizliği ve yakınsaması incelenmiştir. Araştırma, iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, iller ikili Şii-Sünni, Fars-Fars olmayan, petrol üreticisi olan ve olmayan ve sınır-merkez il kümelerine bölünerek rant üretici değişkenlerin gelir eşitsizliği üzerindeki etkisi tahmin edilmiştir. Gini katsayısı kümeler arası eşitsizliği ölçmek için yararlı olmadığından illerin büyüme oranı, bağımlı değişken alınıp açıklayıcı değişkenlerin ikili kümeler üzerindeki etkisini ölçmek adına yapay eğim değişkenleri modelde içerilmiştir. İkinci ana bölümde, İran'da koşullu ve koşulsuz 𝛽, takım yakınsamasının varlığı ve onu etkileyen etmenler incelenmiştir. Sonuçlar İran'da hükümetlerin düşük resmi kur için ayırdıkları kaynakların ülke çapında refah artışına ve kümeler arası anlamlı gelir değişimine yol açmadığını göstermektedir. Devlet bütçesinde artış tüm kümeleri olumsuz etkilese de Petrol, Fars ve Şii kümelerde, daha az olumsuz etkilere yol açmıştır. Bulgular, enflasyon oranında bir birim artışın ülkede tüm kesimlerin büyümesini eşit ölçüde olumsuz etkilediğini göstermektedir. Sonuçlar ekonomide serbestlik düzeyi ve petrol gelirlerinin artması ile ülke ve kümeler çapında gelir artışı arasında doğrudan bir ilişkinin olduğunu kanıtlamaktadır. Ayrıca Petrol gelirlerinde artış sonucu gerçekleşen gelir değişiminin etnik özelliklerden etkilendiği gösterilmiştir. Elde edilen bulgulara göre araştırılan dört dönemin hiçbirinde İran illerinin gerçek petrol dışı GSH'sında koşulsuz 𝛽 ve σ yakınsaması gerçekleşmemiştir. İllere net göçün oranı, mezhepsel veya etnik yapıyı yansıtan yapay değişkenler modele artırıldığında koşullu 𝛽 katsayısı anlamlı artı bir değer olmuştur. Kümeler için elde edilen sonuçlar etnik azınlıklar kümesinde küme içi yakınsamanın gerçekleştiğini daha az gelişmiş iller kümesinde 2000-2013 ve 2005-2013 dönemlerinde koşullu ve koşulsuz yakınsamanın varlığı kanıtlanmıştır.

Abstract:
This study consists of two main parts. Firstly, regarding identity, economic and spatial features it analyses the effect of rent-producing policies on regional income distribution in Iran. Doing so, provinces divided into dual groups, then the effect of rent-producing variables on income inequality were estimated. Due to shortcomings related to measurement of intergroup disparities by Gini coefficient growth rates of provinces taken as dependent variable and in order to estimate the effect of descriptive variables on dual province groups slope dummy variables were included. Second main part is devoted to study of factors which affect absolute and conditional income convergence in Iran. Results show that resources allocated to maintain official exchange rate below the competitive market one have not resulted in significant changes in Income level of dual groups in Iran. Although increase in provinces budget leads to negative effects in all groups; however, the inverse impacts are relatively moderated in petrol producer, Fars and Shia province groups. Findings depict that an increase in province's inflation rate bring about similar negative effects on income changes while an increase in economic openness and oil incomes give impetus to growth in dual province groups and country as a whole. Moreover, Persian province group compared to non-Persians benefit more from increase in petrol income. It has shown that none of dual groups experienced absolute β and σ convergence. In the next step net immigration to provinces included in the model. Results depict that addition of immigration, ethnic and religion dummy variables increase the magnitude of conditional 𝛽 coefficients.  It has shown that non-border province group experienced conditional and non-Persian group experienced absolute club convergence. Finally, absolute and conditional income convergence took place in more developed provinces during 2000-2013 and 2005-2013 periods.