Hayek`in adalet anlayışı
Hayek`s conception of justice
Yazar: YEŞİM ERDOĞAN (VURAL)
Danışman: DOÇ. DR. ATİLA YAYLA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet = Justice ; Ekonomi teorileri = Economic theories ; Hayek, Friedrich = Hayek, Friedrich ; Sosyal adalet = Social justice

Özet:
Bu çalışmanın amacı sosyal ve siyasal bir ideal olarak adalet kav ramı çerçevesinde, çağımızın önde gelen liberal düşünürlerinden F.A. Hayek'in adalet teorisini incelemektir. Adalet kavramı sosyal ve siyasal teoride hukuk ve diğer sosyal kurumların niteliğine ve işleyişine ilişkin her anlatımın anahtar kavramı olmasına rağmen, onun ne anlama geldiği konusunda hiçbir zaman tam bir görüş birliği olmamıştır. Bu nedenle, adalet kavramının bir uyuşmazlık ve çatışma konusu olması kaçınılmazdır. Bu çalışma boyunca adalet benzeri sosyal ve siyasal idealleri ifade eden kav ramlara kesin bir anlam vermenin zorluğunu ve toplum hakkındaki görüş ve tutumlarımızın adalet duygumuzu nasıl etkilediğini gözden geçiriyoruz. Bu farklılıklar nedeniyledir ki, bir kişinin kendi adalet görüşünü desteklemek üzere ileri sürdüğü kanıtlar başka birisi için hiç de kanıt değerinde görülmeyebilmektedir. Çalışmamızın birinci bölümünde önce adalet düşüncesinin tarihsel gelişimi gözden geçirilmekte ve sonra onun yarar, eşitlik ve haklar gibi diğer siyasal kavramlarla ilişkileri ele alınmaktadır. Adaletin genel olarak kavramlaştırılmasını takiben, bazı çağdaş siyaset felsefecilerinin adalet sorununa farklı yaklaşımları incelenmektedir. Burada temel ilgimiz iki adalet anlayışı (Usuli veya negatif adalet ile yeniden-dağıtımcı veya pozitif adalet) arasındaki ayrımdır. Çalışmanın ana konusunu oluşturan ikinci bölüm tümüyle Hayek'in görüşlerine ayrılmıştır. Burada önce Hayek'in sosyal ve siyasal teorisinin genel bir görünümü sunulmakta, sonra Hayek'in iskoç Aydınlanmasının iki seçkin temsilcisinden aldığı felsefi miras gözden geçirilmektedir. Bunu izleyen alt bölümde Hayek'in "adil davranış kuralları" sistemi olarak adalet anlayışı ele alınmaktadır. Hayek'in bütün çabası, kendiliğinden doğan bir düzende sosyal adalet kavramının "anlamsızlığını ve piyasa sürecinde söz konusu olan özgürlükleri tahrip ettiğini göstermeye yöneliktir. Nihayet bazı yazarların Hayek'in sosyal adalet eleştirisine karşı ileri sürdükleri argümanlar tezin son bölümünde ele alınmaktadır.

Abstract:
Although justice has been a key word in giving any account of th nature of law and functioning of social and political institutions in social and political theory, there has been so little agreement as to what the concept means. So, it must be expected that the concept of justice will be an object of dispute. In this context, we discussed the difficulties of giving a precise meaning to the concepts like justice and in what way our views of society, our emotions and personal attitudes will affect our sense of justice. Thus, it is apparent that the evidence taken by one party to justify his/her own theory will be dismissed by the other parties as not being evidence at all. In the first chapter, historical development of the idea of justice and its relations with other political concepts such as utility, equality arid rights studied. After considering the conceptualization of justice in general, we dealt with some comtemporary political philosophers' different approaches to justice itself. Here, our main concern was the distinction between two conceptions of justice: procedural or negative and redistributive or positive. The second chapter which is the basic subject-matter of the study is wholly assigned to the work of Hayek who is one of the most eminent and influential figures of our time. Firstly, I gave a general outlook of Hayek's social and political theory. Secondly, I glanced at Hayek's philosophical inheritance from Scottish Englightenment. Thirdly, we examined Hayek's conception of justice as a system of "the rules of just conduct". Hayek's whole work is dedicated to prove the "meaningless" of the concept of social justice in a free market order. For Hayek any attempt to realize any pattern of distribution in the name of such justice will destroy the market process and individual freedoms. Finally we considered some writers' counter-arguments against Hayek in the last section.