"Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi değişikliği" referandum sürecinin basında temsili: Yeni Şafak, Cumhuriyet ve Hürriyet gazetelerinin içerik analizi
Representation of "Presidential government system change" referendum process in the media: Content analysis of Yeni Şafak, Cumhuriyet and Hürriyet newspapers
Yazar: BÜNYAMİN GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KORKMAZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Basın = Press ; Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi = Presidential government system ; Cumhuriyet gazetesi = Cumhuriyet newspaper ; Gazeteler = Newspapers ; Hükümet sistemi = Government system ; Hürriyet gazetesi = Hürriyet newspaper ; Referandum = Referendum ; Siyasal sistem = Political system ; Yeni Şafak gazetesi = Yeni Şafak newspapers

Özet:
Demokratik toplumlarda alınan önemli kararlarda halkın onayına başvurulması sıkça rastlanan yöntemlerden biridir. Referandum veya halk oylaması olarak adlandırılan bu duruma ülkemizde de sıkça başvurulmuştur.  16 Nisan 2017 tarihli 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Değişikliği' referandumu ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti, tarihinde yedinci kez bir referanduma tanıklık etmiştir. Yapılan bu seçimlerde siyasilerin referandumlarla ilgili söylemleri, kitle iletişim araçlarında önemli bir yer bulmuş ve kamuoyuna yeniden üretilerek sunulmuştur. Kitleler, medyada yeniden üretilen bu söylemlerle süreci değerlendirmiştir.
Çalışmada yukarıda belirtilen süreç ışığında 16 Nisan 2017 tarihinde yapılan 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Değişikliği' referandumu öncesinde, değişiklik ile ilgili kanaat ve görüşlerin basına yansıması incelenmiştir. İdeolojik yönelimlerine göre seçilen Yeni Şafak, Cumhuriyet ve Hürriyet gazetelerinin 2 Mart-15 Nisan 2017 tarihleri arasındaki nüshaları kaynak tarama yöntemi ile taranarak gazetelerin birinci sayfalarında yer alan konu ile ilgili haberler içerik analizi yöntemi ile ele alınmıştır. Referandum ile ilgili ilk mitingin gazetelere 2 Mart 2017'de yansıması ve oylamanın olduğu 16 Nisan 2017 tarihinde yayın yasağının bulunmasından dolayı 2 Mart-15 Nisan 2017 arasındaki 45 günlük dilim çalışma kapsamında değerlendirilmiştir.
Referandum süreçlerinde basının tavrını ölçebilmek amacıyla yapılan bu çalışmada Yeni Şafak, Cumhuriyet ve Hürriyet gazetelerinin referandum ile ilgili haberlere sıkça yer verdiği ve gazetelerin referandum sürecinde ideolojik yönelimlerine göre kamuoyu oluşturmaya çalıştığı belirlenmiştir.  

Anahtar Kelimeler: Basın, referandum, içerik analizi

Abstract:
In democratic societies, it is a common method to resort to public approval for important decisions taken. This, which is referred to as referendum or public voting, is frequently happened in our country. With the 'Presidential Government System Change' referendum of 16th April 2017, the Republic of Turkey has witnessed a referendum for the seventh time in its history. In these elections, the discourses of politicians about the referendums have gained an important place in the mass media and are presented to the public by being reproduced. The masses evaluated the process with these discourses that were reproduced in the media.
In the study, the reflection of comments and opinions regarding the change in the media before the referendum of 'Presidential Government System Change', which was held on 16th April 2017 were examined in light of the process mentioned above. The copies of Yeni Şafak, Cumhuriyet and Hürriyet newspapers between 2nd March and 15th April 2017, which were selected according to their ideological orientations, were reviewed by literature review method and the news related to the subject on the first pages of the newspapers were analyzed with content analysis method. Due to the reflection of first meeting regarding the referendum on 2nd March 2017 and the broadcast ban on the date of voting, 16th April 2017, 45 day period between 2nd March and 15th April were evaluated as part of the study.
In this study conducted to measure the attitude of media in referendum processes, it was identified that Yeni Şafak, Cumhuriyet and Hürriyet newspapers have frequently given place to news about the referendum and tried to create a public opinion in the referendum process according to ideological orientations.

Key Words: Media, referendum, content analysis