1-5 yaş çocukların beslenme durumlarının antropometrik ölçümler ve ailelerin beslenme bilgisi sağlık okuryazarlığı durumları ile değerlendirilmesi
Evaluation of the nutritional status of children between the ages of 1-5 with anthropometric measurements and parent's nutrition information health literacy levels
Yazar: BÜŞRA ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA GÜL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme okuryazarlığı = Nutrition literacy ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk beslenme bozuklukları = Child nutrition disorders ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition

Özet:
Anahtar Kelimeler: Beslenme, Çocuk beslenmesi, Okul öncesi çocuklar, Beslenme okuryazarlığı,
Giriş ve Amaç: 1-5 yaş arası çocukların beslenmesinde yapılan yanlışlıklar sonucu protein-enerji malnütrisyonu, kaşeksi, obezite, anemi vb. gibi sağlık sorunları görülebilmekte, bu durumda yetişkinlikte de devam ederek kronik rahatsızlıklar oluşturabilmektedir. Araştırmamızda; ailelerinin beslenme bilgisi, sağlık okuryazarlık durumlarını araştırarak ve antropometrik ölçümler yaparak, 1-5 yaş arası çocuklarının beslenme durumlarının yeterliği hakkında bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: 01 Ocak 2020- 30 Haziran 2020 tarihleri arasında yürütülen bu kesitsel çalışmada 210 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan 1-5 yaş arası çocukların ailelerinden Katılımcı Bilgi Formu, Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği (BSATÖ), Genel Beslenme Bilgisi Anketi (GBBA) yardımıyla yüzyüze görüşme yöntemi ile veriler toplanmıştır.
Bulgular: BSATÖ, öğün sırasındaki negatif duygu durumu, yetersiz/dengesiz beslenmeye ilişkin tutumlar, negatif besleme stratejileri, zorla besleme ve diğerlerinin görüşüne tepki alt boyutları genel puan ortalamaları ile vitamin ve mineral alma, ek gıdaya başlarken zorluk yaşama değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Öğün sırasında negatif duygu durumu(p=0,039)  ve diğerlerinin görüşüne tepki alt boyutları ile düzenli kahvaltı yapma değişkeni arasında (p=0,04) istatistiksel olarak anlamlı ilişki vardır. GBBA genel puan ortalamaları ile anne eğitim seviyesi (p=0,00), annenin çalışma durumu (p=0,00) değişkenleri arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunurken; gelir durumu, çocukların kilo, boy ve BKİ persantil değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur. 
Sonuçlar: Ailelerin beslenme alışkanlıklarının, yeme özelliklerinin, davranış ve tutumlarının çocuğun beslenme alışkanlıklarını etkilediği, gelir durumunun ailelerin beslenme alışkanlıkları ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ailenin beslenme konusundaki bilgi ve tutumu, çocuğun beslenme özelliklerini belirlemektedir.

Abstract:
Background: In the nutrition of children aged 1-5; protein-energy malnutrition, cachexia, obesity, anemia etc. problems such as can be seen, in this case create chronic disease in adulthood. Our research; It was aimed to obtain information about the adequacy of the nutritional status of children between the ages of 1-5 by researching their families' nutritional status of knowledge, health literay status and anthropometric measurements.  
Results: There was no statistically significant relationship between Mother's Attitudes Towards the Feeding Process Scale sub-dimensions mean scores which were negative emotions during a meal, attitudes towards malnutrition/unbalanced nutrition, negative feeding strategies, forced feeding and reaction to the opinion of others, and taking vitamin and mineral, having difficulty starting supplementary food variables. There was a statistically significant relationship between negative emotions during meal (p=0,039) and reaction to the opinion of others (p=0,04) sub-dimensions and having breakfast regularly variable. Meanwhile there was a statistically significant relationship between General Nutrition Knowledge Questionnare's (GNKQ) mean score and education level of the mothers (p=0,00), mother's working status(p=0,00) variables; no statistically significant relationship between GNKQ'S mean score and income status, children's weight, height, and BMI percentiles variables.  
Conclusions: While the nutritional habits, eating characteristics, behavior and attitudes of the families directly affect the nutritional habits of the child, the income status has an effect on the nutritional habits of the families. The knowledge and attitude of the family about nutrition determine the characteristics of the child.