Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknostrese ilişkin deneyimleri: Bir olgu bilim araştırması
Social studies teachers' experiences with technostress: A case study
Yazar: BÜŞRA KARA
Danışman: DOÇ. DR. ERDİ ERDOĞAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Geleneksel eğitim anlayışının önemini yitirdiği günümüzde, yapılandırmacı yaklaşımla
beraber öğrenci merkezli eğitim anlayışına geçilmiştir. Dolayısıyla, derslerde öğrencileri aktif
kılacak eğitim teknolojilerinin kullanılması da artık gereklilik haline gelmiştir. Sosyal bilgiler
dersinin de çok disiplinli bir yapıda olması nedeniyle, sosyal bilgiler öğretmenlerinin
kendilerini sürekli yenilemeleri ve güncel olmaları gerekmektedir. Çağın gerekliliğinden
dolayı sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital araç kullanmaları beklenti halinden zorunluluk
haline dönüşmüştür. Ortaya çıkan bu zorunluluk hali insanların üzerinde psikolojik baskı
hissetmeleri ve teknolojinin strese dönüşmesi kısaca teknostres yaşamasıdır. Bu araştırmanın
amacı, öğretmenlerin teknolojik değişimlere ayak uydururken, günlük yaşamlarında ve
sınıflarda ne gibi deneyimler yaşadıkları ve teknoloji temelli stres durumuyla nasıl başa
çıktıklarını eğitim literatüründe incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımından
yararlanılmıştır. Araştırmanın deseni olarak olgubilim tercih edilmiştir. Araştırmada veri
toplama aracı olarak yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Böylelikle, teknostres
yaşayan sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknoloji kullanımına yönelik kaygılarının alan
yazındaki eksiklik ve mevcut durumu ortaya çıkarılmak istenmiştir. Araştırma sonucunda,
uluslararası dergilerde teknostrese yönelik derinlemesine gerçekleştirilen birçok araştırmaya
rastlanmasına rağmen ulusal alan yazında bu araştırmaların sayısının oldukça az olduğu tespit
edilmiştir. Bu sonuç, Türkiye'deki sosyal bilgiler öğretmenlerinin sürekli gelişen teknolojik
araçlara alışma sürecinde, üzerlerinde hissettikleri baskı ile nasıl başa çıktıklarına yönelik
önemli bir araştırma boşluğunu ortaya çıkarmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Teknostres, Nitel Araştırma, Doküman İncelemesi.

Abstract:
In today's world, where the traditional understanding of education has lost its importance, the
constructivist approach has led to a student-centered education approach. Therefore, it has
become a necessity to use educational technologies that will make students active in lessons.
Since the social studies course has a multidisciplinary structure, social studies teachers need
to constantly renew themselves and be up-to-date. Due to the necessity of the age, the use of
digital tools by social studies teachers has turned from an expectation into a necessity. This
state of necessity is that people feel psychological pressure on them and technology turns into
stress, in short, technostress. The purpose of this study is to examine what kind of experiences
teachers have in their daily lives and classrooms while keeping up with technological changes
and how they cope with technology-based stress in the educational literature. Qualitative
research approach was utilized in the study. Phenomenology was preferred as the research
design. A semi-structured interview form was used as a data collection tool. In this way, it
was aimed to reveal the current situation and the lack of literature on the concerns of social
studies teachers experiencing technostress towards the use of technology. As a result of the
research, it was found that although there are many in-depth studies on technostress in
international journals, the number of these studies in the national literature is quite low. This
result reveals an important gap in research on how social studies teachers in Turkey cope with
the pressure they feel in the process of getting used to constantly developing technological
tools.
Keywords: Technostress, Qualitative Research, Document Review.