LNG sektörü için 2050 senaryoları delfi yönteminin senaryo planlama ile birlikte kullanılması
2050 scenarios for LNG sector; the usage of delphi method with scenario planning
Yazar: ARİF ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KILIÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; LNG = Liquefied natural gas ; Uluslararası iş stratejileri = International business strategy

Özet:
Günümüzde enerji alanında değişimler yaşanmaktadır. Yeni kaynak keşifleri gerçekleşmekte, yenilenebilir enerji yatırımları artmakta; teknolojik gelişmeler ile maliyetler azalmakta ve yeni hidrokarbon taşıma yöntemleri geliştirilmektedir. Bu değişen enerji piyasasında doğal gazın bir taşıma ve kullanım yöntemi olan LNG'nin önemi günden güne artmaktadır. Bu kapsamda LNG sektörüne yeni şirketler katılmakta, şirketler arasında güç dengeleri değişmektedir. Değişim hem sektörde belirsizliklere neden olmakta hem de karar vericileri etkilemektedir. Değişimlere hazır olmak ya da karar süreçlerine destek olmak için kullanılan yöntemlerden biri senaryo planlamadır. Senaryo planlamada araştırmacılar, çeşitli analizler sonrası olası gelecek durumlarını içeren senaryolar oluşturarak planlama yapmaya çalışmaktadır. Bu çalışma LNG sektörünü, delfi yöntemi kullanılarak senaryo planlama ile 2050 yılı dünya LNG piyasası ile ilgili senaryoların oluşturulmasını amaçlamaktadır. Bu çalışmada O'Brien (2004) ve Tapinos (2009) tarafından önerilen "küresel iş ağı okulu" senaryo planlama metodolojisi kullanılmış olup, ayrıca senaryo planlama yönteminin nasıl uygulanabileceği açıklanmış, adımlar detaylarıyla irdelenmiş ve diğer araştırmacılar için bu yöntemin nasıl kullanılabileceği hakkında bir rehber oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla belirsizlik listesinin belirlenmesinde dünyada bu alanda çalışan 12 uzmanın görüşlerine delfi yöntemi kullanılarak başvurulmuştur. Yapılan delfi çalışması sonucuna göre ön plana çıkan on iki belirsizlik; savaşlar, fiyat mekanizması, yaptırımlar, Rusya, ekonomik krizler, Çin, talep tahmini belirsizlikleri, emtia fiyat değişimleri, yasal düzenlemelerdeki değişimler, ABD, finansman maliyetleri ve enflasyon olarak sıralanabilir. Belirsizlikler sonrası oluşturulan temalar doğrultusunda dört senaryo oluşturulmuştur. Bu senaryolar, ABD-Rusya savaşının devam edeceğini öngören Rusya vs ABD, fiyat krizlerinin devam edeceğini öngören Proaktif vs Deaktif, yasal ve çevresel düzenlemeler temelli Net Zero vs AB ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların devam ettiği Dönüşüm ve Satın Almalar'dır. Oluşturulan senaryolar, yapılan stratejik grup analizleri ile ele alınarak, sektörün farklı grupları için strateji önerileri oluşturulmuştur. Öne çıkan stratejiler ise pazar geliştirme, iş birliği ve depolama kapasiteleri artışıdır. LNG sektörü için önerilen stratejilerin temeli; kapasite artışları ile arz/talep güvenliğini sağlamaya, diğer şirketler ile rekabet yerine iş birliği yaparak rekabete dayalı fiyatlamayı önlemeye dayanmaktadır.

Anahtar Sözcükler
Belirsizlik, Delfi Yöntemi, Doğal Gaz, Enerji, LNG, Senaryo Planlama, Strateji

Abstract:
Nowadays, there are changes in the energy industry. New resource discoveries, renewable energy investments, technological development and new hydrocarbon transportation methods are being developed. The importance of LNG, a method of transportation and use of natural gas in the changing energy market, is increasing day by day. Change causes uncertainty and affects decision makers. One of the methods used to be ready for changes is scenario planning. In scenario planning, researchers try to plan by creating scenarios that include possible, plausible future. In the energy sector, scenario planning is actively used. In fact, Shell, one of the major energy companies, continues its scenario planning studies on a regular basis. This study aims to examine the LNG sector in the world between 2020 and 2050 in the form of sector analysis by trying to combine the LNG, delphi and scenario planning, and to create scenarios for LNG market in 2050. The scenario planning methodology suggested by O'Brien and Tapinos was used. It was explained how the scenario planning method could be applied, the steps were examined in detail, and an attempt was made to create a guide for other researchers on how this method could be used. In determining the uncertainty list and prominent uncertainties, the opinions of twelve experts working in this field around the world were consulted by applying the Delphi method. The uncertainties that come to the fore are; Wars, Price mechanism, Sanctions, Russia, Economic Crises, China, Demand Forecast Uncertainties, Commodity Price Changes, Changes in Legal Regulations, USA, Financing Costs and Inflation. Four scenarios were created. These scenarios are Russia vs USA, which predicts that the US-Russia war will continue, Proactive vs Deactive, which predicts that price crises will continue, Net Zero vs EU based on legal and environmental regulations, and Transformation and Acquisitions, where fluctuations in commodity prices continue. The created scenarios were considered together with the strategic group analyzes and strategy recommendations were created for them. Strategic groups are Exporters,Importers, Portfolio Players, Trading Houses and National Companies. The prominent strategies are market development, cooperation and storage capacity increases. The basic strategies proposed for the LNG sector are based on ensuring supply/demand security through capacity increases and preventing competitive pricing by collaborating with other companies instead of competing.

Keywords
Uncertanity, Delphi Method, Natural Gas, Energy, LNG, Scenario Planning, Strategy