Acil tıp kliniğine başvuran kan ve kan ürünleri transfüzyonu yapılan hastaların klinik, demografik özellikleri ve mortaliteyi etkileyen faktörler
Clinical, demographic characteristics and factors affecting mortality of patients WHO are applicable to the emergency medicine clinic and have blood and blood products transfusion
Yazar: SERKAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. RECEP DURSUN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Amaç:  Acil servise başvuran transfüzyon endikasyonu oluşturan hastaların, klinik ve laboratuvar bulgularının, transfüzyon sonrası gelişen komplikasyonların sıklığı ve dağılımının değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp fakültesi Hastanesi Yetişkin Acil Servisine  01.01.2020-31.12.2020 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri kadın ve erkek hastalar oluşturacak. Retrospektif, tanımlayıcı olan bu çalışmada yaklaşık 370 hastanın dosyası taranarak hastaların klinik ve demografik özellikleri ( yaş, cinsiyet, başvuru tarihi ve mevsimi), kan gurupları (0Rh-,0Rh+,ARh-,ARh+,BRh-,BRh+,ABRh-,ABRh+) , tanıları (gis kanaması, anemi, travma, malignite ) , transfüzyon nedenleri (volüm replasmanı, Hb yükseltme, INR düşürme , transfüzyon, hematolojik hastalık ), kullanılan kan ürünü ve miktarı (ERS,TDP, trombosit, tam kan ) laboratuvar parametreleri: Replasman öncesi ve sonrası ( Hb,  hct, Plt, INR ) komplikasyon gelişip gelişmediği, hasta sonlanımı (ayaktan tedavi, servis yatış,  yoğun bakım yatışı,  acil cerrahi operasyona alınması,  taburculuk ve ex ) incelenecektir. Bu parametrelerin mortaliteye etkinliği incelenerek araştırılacaktır.
Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma veya medyan (minimum: maksimum) değerleri kullanılarak; kategorik değişkenler ise n(%) şeklinde ifade edilmiştir. Normallik testi sonucuna göre gruplar arası karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Kategorik değişkenler Ki-kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler için SPSS (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programı kullanılmış olup, istatistiksel analizlerde tip I hata düzeyi %5 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya kan ve kan ürünü transfüzyonu yapılan kriterlere uyan hastalar dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 51,2±22,2 yıl, 144'ü (%44,9) kadın, 177'si (%55,1) erkekti. Hastaların tanıları arasında en sık olarak %23,4'ü anemi, %22,7'si travma %19,9'u GİS kanaması, %19,3'ü malignite ve %14,6'sı hematolojik hastalık idi. Hastaların transfüzyon nedenleri arasında en sık olarak %47,9'u HB yükseltmek, %28,7'si transfüzyon, %18,1'i INR düşürmek, %17,8'i volüm replasmanı ve %9,4'ü hematolojik hastalık olarak bulundu. Hastaların 28'inde (%8,7) ateş, 19'unda (%5,9) volüm yüklenmesi ve 15'inde (%4,7) ürtiker saptandı. Hastaların 110'u (%34,3) hospitalizasyon, 109'u (%33,9) yoğun bakım ünitesine yatış, 42'si (%13,1) operasyon, 39'u (%12,2) ayaktan tedavi ile taburcu ve 21'inin (%6,5) mortalite ile sonuçlandığı gözlendi. ERS transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Hgb değişimi 2,4 (minimum:-1-maksimum:7,7) olarak bulundu (p<0,001). 
Trombosit transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Hgb değişimi 1,5(minimum:-2,5-maksimum:7,7) olarak bulundu (p=0,004). TDP transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Hgb değişimi 1,6 (minimum:-2,9-maksimum:6,9) olarak bulundu (p<0,001).  ERS transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Hct değişimi 6,9 (minimum:-4-maksimum:24,8) olarak bulundu (p<0,001).  Trombosit transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Hct değişimi 4,5 (minimum:-5,8-maksimum:24,8) olarak bulundu (p=0,010).  TDP transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Hct değişimi 4,5 (minimum:-10,3-maksimum:21) olarak bulundu (p<0,001).  Trombosit transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Plt değişimi 33 (minimum:-118,4-maksimum:182) olarak bulundu (p<0,001). TDP transfüzyonu yapılan hastalarda transfüzyon sonrası medyan Inr değişimi -0,2 (minimum:-14,6-maksimum:0,3) olarak bulundu (p<0,001). Komplikasyon gelişen hastaların %93,4'ünde ERS ünite kan mevcut iken %6,6'sında ERS ünite kan mevcut değildir (p=0,023).
Sonuç: Kan ve kan ürünü transfüzyonu yapılırken anlamlı fayda oluşturmayacak transfüzyonlardan, komplikasyonları göz önüne alınarak kaçınılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Acil Servis, kan transfuzyonu, komplikasyon

Abstract:
Purpose: It was aimed to evaluate the clinical and laboratory findings, the frequency and distribution of post-transfusion complications in patients who presented to the emergency department with a transfusion indication.
Materials and Methods: Male and female patients aged 18 and over who applied to Dicle University Medical Faculty Hospital Adult Emergency Service between 01.01.2020-31.12.2020 will be formed. In this retrospective, descriptive study, the files of approximately 370 patients were scanned and the clinical and demographic characteristics of the patients (age, gender, date of application and season), blood groups (0Rh-,0Rh+,ARh-,ARh+,BRh-,BRh+,ABRh-,ABRh+) , diagnoses (gis bleeding, anemia, trauma, malignancy), causes of transfusion (volume replacement, Hb increase, INR decrease, transfusion, hematological disease), blood product and amount used (ERS, FFP, thrombocyte, whole blood) laboratory parameters: Replacement Before and after (Hb, hct, Plt, INR) complications, patient outcome (outpatient treatment, hospitalization, intensive care hospitalization, emergency surgery, discharge and ex) will be examined. The effectiveness of these parameters on mortality will be investigated by examining.
The conformity of continuous variables to the normal distribution was examined using the Shapiro-Wilk test. Continuous variables using mean ± standard deviation or median (minimum: maximum) values; categorical variables were expressed as n(%). According to the normality test results, Mann Whitney U test was used for comparisons between groups. Categorical variables were analyzed using the Chi-square test. SPSS (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) program was used for statistical analysis, and type I error level was accepted as 5% in statistical analysis.
Results: Patients who met the criteria for blood and blood product transfusion were included in the study. The mean age of the patients was 51.2±22.2 years, 144 (44.9%) women and 177 (55.1%) men. The most common diagnoses of the patients were anemia in 23.4%, trauma in 22.7%, GIS bleeding in 19.9%, malignancy in 19.3% and hematological disease in 14.6%. The most common causes of transfusion were 47.9% increased HB, 28.7% transfusion, 18.1% lower INR, 17.8% volume replacement, and 9.4% hematological disease. found as Fever was found in 28 (8.7%) patients, volume overload in 19 (5.9%) and urticaria in 15 (4.7%) patients. 110 (34.3%) of the patients were hospitalized, 109 (33.9%) were hospitalized in the intensive care unit, 42 (13.1%) were operated, 39 (12.2%) were discharged with outpatient treatment. and 21 (6.5%) of them resulted in mortality. The median Hgb change after transfusion was found to be 2.4 (minimum: -1-maximum: 7.7) in patients who underwent ERS transfusion (p<0.001).
The median Hgb change after transfusion was found to be 1.5 (minimum:-2.5-maximum:7.7) in patients who received platelet transfusion (p=0.004). The median Hgb change after transfusion was found to be 1.6 (minimum:-2.9-maximum:6.9) in patients who received FFP transfusion (p<0.001). The median Hct change after transfusion was 6.9 (minimum:-4-maximum:24.8) in patients who received ERS transfusion (p<0.001). The median Hct change after transfusion was found to be 4.5 (minimum:-5.8-maximum:24.8) in patients who received platelet transfusion (p=0.010). The median Hct change after transfusion was found to be 4.5 (minimum: 10.3-maximum:21) in patients who received FFP transfusion (p<0.001). The median Plt change after transfusion was 33 (minimum: -118.4-maximum: 182) in patients who received platelet transfusion (p<0.001). The median Inr change after transfusion was found as -0.2 (minimum: 14.6-maximum: 0.3) in patients who received FFP transfusion (p<0.001). While 93.4% of the patients who developed complications had ERS unit blood, 6.6% did not have ERS unit blood (p=0.023).
Conclusion: Transfusions that will not provide significant benefit while transfusion of blood and blood products should be avoided considering their complications.

Key Words: emergency services, blood transfusion, complication