Türkiye'de kamu demiryolu yatırımlarının finansmanı ve OECD ülkeleri ile karşılaştırılması
Finance of public railway investments in Turkey and comparison with the OECD countries
Yazar: SİNAN ATAER
Danışman: PROF. DR. BİNHAN ELİF YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Demir yolları = Railways ; Demir yolu işletmeleri = Railway businesses ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Kamu yatırımları = Public investments ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Türkiye = Turkey ; Yatırım finansmanı = Finance of investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de bir kamu yatırım harcaması olan demiryolu yatırımlarının finansmanı incelenmiş ve Türkiye'deki durumun OECD ülkeleri ile karşılaştırılması yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde kamu harcamaları teorik çerçevede incelenmiş, kamu harcamaları ile ilgili klasik ve modern görüşler belirtildikten sonra idari ve ekonomik sınıflandırmalar açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın konusuyla doğrudan ilgili olan bir kamu harcaması sınıflandırma biçimi olarak ekonomik sınıflandırma daha yakından incelenmiştir. Burada, transfer harcamaları ve reel harcamalar ortaya koyularak, cari harcamalar ve yatırım harcamaları açıklanmıştır. Kamu demiryolu yatırımları bütçede yatırım harcamaları içinde yer alıp, asıl bağlı bulunduğu sınıf ulaştırma yatırımları olduğundan ulaştırma ekonomisinin kavramları açıklanmış, ulaştırmanın ekonomideki yeri ve önemi incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümü sonlanırken çalışmanın amaçlarından biri olan ekonomik ve bölüşümsel etkilere de değinilmiştir. 
İkinci bölümde ulaştırma yatırımlarını ele almak üzere önce Türkiye'de kamu yatırımlarının cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren seyri ortaya koyulmuş ve yorumlanmıştır.  Kamu yatırımlarının genel yatırımlar içindeki payları, kamu yatırım harcamalarının GSYH içindeki payları incelenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'ndan itibaren demiryolu yatırımlarının tarihsel seyri finansman yöntemleri de göz önünde bulundurularak vurgulanmıştır. İkinci bölümün sonunda altyapı projelerinin finansman yöntemleri ele alınmıştır. Daha sonra ulaştırma projeleri ve demiryolu yatırım projeleri finansman yöntemleri bakımından incelenmiştir. 
Çalışmanın son bölümünde OECD ülkelerindeki ulaştırma yatırımları ve reform çalışmaları çerçevesinde demiryolu yatırımlarına ait veriler değerlendirilmiştir. Türkiye ile benzeşen ülke örnekleri alınarak incelenmiş ve Türkiye'deki durumun genel olarak OECD ülkeleri içindeki yeri tartışmaya açılmıştır. 
Çalışmanın genelinde kamunun demiryolu yatırımlarının önemi vurgulanarak, demiryolu yatırımlarının hem ekonomik hem de sosyal etkilerinin olduğu, ulaşım yatırımlarının içinde ağırlık verilmesi gereken bir alan olduğuna dikkat çekilmeye çalışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Yatırım Harcamaları, Ulaştırma Yatırımları, Demiryolu Yatırımları, Finansman.

Abstract:
In this study, financing of public railway investments in Turkey researched and the compare of the situation at Turkey with the OECD countries tried to pointed out. The railway investments handled as a public investment expenditure. Before the evaluation of railways in that way, the public expenditures examined at the first part of the study.  After the indication of classical and modern opinions about public expenditures, administrative and economic classifications of public expenditures have been examined. Because of the direct concern with the subject of this study, the economic classification of public expenditures investigated a little bit closer. The transfer expenditures and the real expenditures are propound, by the way current expenditures and investment expenditures have been examined. 
The public railway investments are stated in the investment expenditures but actually its group is transportation investments. At the end of the first part, economic and the distributional effects of the railway investments are mentioned as the main research aims of this study. For handling transportation investments, firstly the public investments in Turkey are examined from the early years of foundation of republic untill nowadays. The share of public investments in the total investments and the share of public investments in the GDP have been pointed out. At the end of the second part the financing models of infrastructure investments are researched. After that the financing methods of transportation and railway investment are handled. At the final part of this study, the datas among the railway investments, transportation investments and the public investments at the OECD countries are evaluated. The situation of Turkey about this datas with the similar countries in the OECD countries is argued.  
At the whole study,  the importation of the public railway investments underlined and being a branch of investments that must have its own heavy importance with the economic impacts of railway investments beside their social impacts tried to expressed.




Keywords: Investment Expenditures, Transportation Investments, Railway Investments, Financing