Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde kadın ve toplumsal cinsiyet anlatıları: Aile Dostu ve Moda Albümü dergileri
Narratives of women and gender in Early Republican Turkey: Aile Dostu and Moda Albümü magazines
Yazar: ESRA BOLAT
Danışman: PROF. DR. NALAN TURNA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tez, erken Cumhuriyet döneminde Latin harfleriyle yayımlanan Aile Dostu ve Moda Albümü dergilerini ayrıntılı olarak incelemektedir. Aile Dostu, 1931-1932 yılları arasında Kemal Salih (Sel) tarafından yayımlanmıştır. Moda Albümü dergisi ise 1936-1941 yılları arasında İ.Hakkı Kutbay tarafından çıkarılmıştır ve derginin moda direktörlüğünü Hulki Ekler yapmıştır. Bu dergiler, 1930'lu yıllarda Türkiye'de toplumsal cinsiyet rolleri, aile yapıları, değişen yaşam tarzları ve özellikle kadınların dünyası hakkında mikro analizler yapılmasına olanak sağlamaktadır. Bu tez, iki derginin içeriğini, aldıkları reklamları ve amaçlarını analiz etmektedir. Aile Dostu mizah, el sanatları, moda, öykü, sinema, ev ve dekorasyon, 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın getirdiği zorluklar ve modern hayatın olumlu ve olumsuz etkileri üzerinden, Moda Albümü Paris modası, Hollywood yıldızlarının modaya etkisi, yaşam tarzı, güzellik ve beden algısı üzerinden değerlendirilmektedir. Tezde ayrıca her iki derginin okur profilleri incelenerek Türkiye'nin hangi şehirlerinde ve bölgelerinde daha çok ilgi gördükleri gösterilmektedir. Aile Dostu dergisindeki soru-cevap köşesi, kadın ve erkeklerin ilgi ve bakış açılarının nasıl ve ne ölçüde farklılaştığını incelemek için dikkate alınmaktadır. Aynı zamanda, Moda Albümü dergisindeki benzer bir köşe de dikkate alınarak, derginin ve okur kitlesinin ideal beden ve güzelliği nasıl algıladığına ışık tutulması amaçlanmaktadır. Kısacası bu tez, Aile Dostu ve Moda Albümü dergilerini ve okurlarını yakından inceleyerek Erken Cumhuriyet Dönemi'nin büyük anlatılarının ötesine geçmeye, kadın temsillerini ve gerçekliklerini kavramaya çalışmaktadır.

Abstract:
This thesis examines in detail the magazines Aile Dostu and Moda Albümü, which were published in Latin script in the early Republican period. Aile Dostu was published between 1931 and 1932 by Kemal Salih (Sel). The magazine Moda Albümü, on the other hand, was published by İ. Hakkı Kutbay between 1936 and 1941, and its fashion director was Hulki Ekler. These magazines allow micro-analyzes of gender roles, family structures, changing lifestyles and especially the world of women in Turkey in the 1930s. This thesis analyzes the content of the two magazines, the advertisements they received and the goals they pursued. Aile Dostu was evaluated based on humor, handicrafts, fashion, stories, cinema, home and decoration, the difficulties due to the 1929 Great Economic Depression and the positive and negative effects of modern life while Moda Albümü on Parisian fashion, the influence of Hollywood stars on fashion, lifestyle and the perception of beauty and body. The thesis also examines the readership profiles of both magazines and shows in which cities and regions of Turkey they attracted more attention. The question-and-answer column in the magazine Aile Dostu is paid attention to examine how and to what extent the interests and perspectives of women and men differred. At the same time, considering a similar column in Moda Albümü magazine, the thesis aims to shed light on how the magazine and its readership perceived the ideal body and beauty. In short, this thesis attempts to go beyond the grand narratives of the Early Republican Era by closely examining the magazines Aile Dostu and Moda Albümü and their readers in order to grasp the representations of and realities about women.