Okul müdürlerinin ve öğretmenlerin öğrenme merkezli liderliğe ilişkin görüşleri
School principals' and teachers' opinions about learning-centered leadership
Yazar: FATOŞ YONCA DEMİR
Danışman: PROF. DR. FERUDUN SEZGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul etkililiği, öğrenci başarısı ve öğretmen mesleki gelişimi üzerinde olumlu etkileri olan öğrenme merkezli liderlik olgusunun okul müdürlerinin ve öğretmenlerin görüşleri kapsamında incelenmesi ve bu bağlamda oluşan önerilerin değerlendirilmesidir. Araştırmanın amacına yönelik olarak nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilen katılımcıların seçiminde ölçüt örnekleme ve maksimum çeşitlilik teknikleri seçilmiştir. Bu araştırmanın örneklemi Ankara ilinin merkez ilçelerinde resmi ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 15 okul müdürü ve 15 öğretmen oluşmaktadır. Araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu alınan uzman görüşleri sayesinde araştırmanın amacına uygun olarak son haline getirilmiştir. Alınan etik kurul onayından sonra yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler ve bulgular betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve bu bulgular doğrudan alıntılarla desteklenmiştir. Araştırmaya katılan katılımcıların izin ve istekleri doğrultusunda uygulanan görüşmelerin bazılarında katılımcıların onayıyla ses kaydı alınmıştır. Kayıtlar analiz edilerek yazılı metinlere dönüştürülmüştür. Araştırmanın verileri Ankara ilinin farklı ilçelerinde görev yapan 15 okul müdürü ve farklı branştaki 15 öğretmenin seçilmesiyle 2023/2024 Eğitim Öğretim yılının güz döneminde toplanarak araştırma tamamlanmıştır. Okul müdürlerinden oluşan katılımcılara Y1, Y2, Y3…, öğretmenlere ise Ö1, Ö2, Ö3… gibi kısaltma isimler kullanılmış katılımcıların kişisel bilgileri araştırmaya dahil edilmemiştir. Buna ek olarak Katılımcılardan elde edilen bulgular öğrenme merkezli liderlikte öğrenmenin odağa alındığı ve bu liderliğin öğretmen gelişiminde ve okuldaki her paydaşın öğrenmesinin sürdürülmesinde etkili olan demokratik, paylaşımcı ve adil bir liderlik tarzı olduğudur. Öğrenme merkezli liderliğin gerçekleştirilmesinin okul paydaşları ve okul gelişimi için olumlu etkilere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple öğrenme merkezli liderliğin gerçekleştirilmesinin önündeki örgütsel, sistemsel ve kişisel engellerin kaldırılmasının, okul müdürlerinin seçilmesinde öğrenme merkezli liderliğe dair özelliklerin göz önünde bulundurulmasının dikkate alınması ve okul müdürlerinin ve öğretmenlerin öğrenme merkezli liderlik konusunda cesaretlendirilmesi yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study to investigate the phenomenon of learning- centered leadership, which has positive impacts on school effectiveness, student success, and teacher professional development through the opinions of school principals and teachers and to evaluate the suggestions that are made in this context. Qualitative research method and phenomenology design are used for the purpose of this study. Criterion sampling and maximum diversity technique are chosen to select the participants. The research sample comprises 15 school principals and 15 teachers who are working actively in state primary and secondary schools situated in Ankara. The semi-structured interview form is created by researcher and is finalized by the help of the experts' opinions. After it is approved by ethics committee, the data and the findings with are evaluated by using the descriptive analysis method and supported with direct quotations. In accordance with the permission and requests of participants of the study, some interviews are audio recorded with the consent of the participants. The records which are obtained, are analyzed, and turned into written texts. The research data is collected during the fall semester of the 2023/ 2024 Academic Year by selecting 15 school principals and 15 different subject teachers who are working in different districts of Ankara. The participants comprised of school principals referred as Y1, Y2, Y3…, and the teachers referred as Ö1, Ö2, Ö3… are anonymized in the study and personal data of the participants is deliberately not included in the research. The findings acquired from the participants show that learning- centered leadership which emphasizes on learning, defines a democratic, collaborative, and fair leadership style, has positive impact on maintaining learning for all the stakeholders and school effectiveness. For this reason, participants made recommendations that address organizational, systematical, and personal obstacles for the implementation of learning- centered leadership. Additionally, it is emphasized that traits associated with learning- centered leadership should be considered in the selection of school principals and encouraging school principals and teachers in the domain of learning- centered leadership.