Antalya ili jerbera üretim alanlarında görülen bazı virüs hastalıklarının belirlenmesi
Determination of some virus diseases on gerbera plants in Antalya province
Yazar: BETÜL ALBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN YEŞİL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Asteraceae familyasında bulunan Gerbera spp., Türkiye'de karanfilin ardından en fazla yetiştiriciliği yapılan kesme çiçek süs bitkisidir. Türkiye üretiminin yaklaşık olarak % 74'ü ise Antalya ili jerbera üretim alanlarından karşılanmaktadır. Virüs hastalıkları, jerbera yetiştiriciliğinde, verim ve kaliteyi önemli oranlarda düşürdükleri için sorun oluşturmaktadırlar. Antalya ili jerbera üretim alanlarında görülen bazı virüs hastalıklarının tespit edilmesi için yürütülen bu çalışmada, 2021-2022 üretim sezonunda, ticari üretim yapan alanlarda sürveyler gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, virüs hastalık belirtilerine benzer belirtiler gösteren 100 adet jerbera bitkisi ve belirti varlığına bakılmaksızın seçilen 12 adet yabancı ot bitkilerinden olmak üzere toplamda 112 adet virüsle bulaşık olduğu düşünülen bitki örnekleri toplanmıştır. Laboratuvara getirilen bu bitki örnekleri Double Antibody Sandwich Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (DAS-ELISA) yöntemi ile Domates lekeli solgunluk virüsü (Tomato spotted wilt virus- TSWV), Hıyar mozaik virüsü (Cucumber mosaic virus- CMV), Tütün çizgi virüsü (Tobacco streak virus- TSV) ve Camgüzeli nekrotik leke virüsü (Impatiens necrotic spot virus- INSV) enfeksiyonlarını belirlemek için testlenmişlerdir. Testlemeler sonucunda, jerbera bitki örneklerinde TSWV (%41,9) ve TSV (%37,5) enfeksiyonları tespit edilmiştir. Bunun yanında, yabancı ot örneklerinde ise en yaygın olarak, TSWV (%25), bu virüsü takiben ise TSV (%16) ve CMV (%8,3) enfeksiyonlarının varlığı belirlenmiştir. DAS-ELISA ile testlenen hiçbir yaprak örneğinde INSV virüsünün varlığı saptanamamıştır. Gerçekleştirilen bu çalışma ile Türkiye jerbera üretim alanlarındaki TSWV, TSV ve CMV enfeksiyonları ilk kez ortaya konmuştur.

Abstract:
Gerbera spp., which is in the Asteraceae family, is the most widely cultivated cut flower ornamental plant in Türkiye after carnation. Approximately 74% of Türkiye's production is met from Antalya province. Virus diseases are a problem in the cultivation of Gerbera as they significantly reduce the yield and quality. In this study, which was carried out to detect some virus diseases seen in Gerbera production areas in Antalya province, surveys were carried out in commercial production areas in the 2021-2022 production season. For this purpose, a total of 112 leaf samples, which are thought to be infected with the virus, were collected from 100 Gerbera plants showing symptoms similar to virus disease symptoms and 12 selected weed plants regardless of the presence of symptoms. These leaf samples, which were later brought to the laboratory, then were tested by the Double Antibody Sandwich Enzyme-Linked Immunosorbent Assay (DAS-ELISA) method to detect infections of Tomato spotted wilt virus (TSWV), Cucumber mosaic virus (CMV), Tobacco streak virus (TSV) and Impatiens necrotic spot virus (INSV). As a result of the tests, TSWV (41.9%) and TSV (37.5%) infections were detected in Gerbera plant samples. In addition, TSWV (25%) infections were most common in weed samples, followed by TSV (16%) and CMV (8.3%) infections. The presence of INSV virus was not detected in any of the leaf samples tested by DAS-ELISA. With this study, TSWV, TSV and CMV infections in Gerbera production areas in Turkey were revealed for the first time.