Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrencilerin sözel hataları ve düzeltici geri bildirimlerin incelenmesi
Analysis of students' oral errors and corrective feedback in teaching Turkish to foreigners
Yazar: ALİ NACAKÇIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BANU İNAN KARAGÜL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geri bildirim = Feedback ; Hata = Error ; Sözel düzeltici dönüt = Oral corrective feedback ; Sözel geribildirim = Verbal feedback ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğrenci hataları = Student errors ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen farklı ülke, yaş, eğitim ve
cinsiyetlerdeki A2 ve B1 seviyelerindeki öğrencilerin Türkçe öğrenme aşamalarında
sınıf içi sözel hatalarını, öğretmenlerin bu hatalara verdikleri tepkileri ve öğrencilerin
sözel hataları ile öğretmenlerin sözlü düzeltici geri bildirimleri arasında bir ilişki olup
olmadığını tespit etmektir. Bu nitel çalışmada veri toplama yöntemi olarak gözlemden
yararlanılmıştır. Araştırmanın veri tabanını oluşturmak amacıyla Sakarya Üniversitesi
TÖMER'de A2 ve B1 düzeylerindeki sınıflarda gözlem yapılmış ve bu seviyelerden
ikişer sınıf olmak üzere toplam 4 sınıftan 10 saatlik video kaydı alınmıştır. Elde edilen
veriler çevriyazıya aktarılarak öğrencilerin sözlü iletişim süreçlerindeki sözel hataları,
öğretmenlerin tepkileri ve sözlü düzeltici geri bildirimleri Lyster ve Ranta (1997)
söylem modeli temelinde incelenmiştir.
Öğretmenlerin verdikleri düzeltici geri bildirim türleri hem öğrencilerin dil yeterlilik
seviyelerine hem de hataların türlerine göre incelenmiştir. Bu inceleme sonunda
öğretmenlerin en çok yeniden biçimlendirme geri bildirimini her iki seviye grubunda
ve hata türlerinde kullandıkları görülmüştür. Öğrencilerin söz konusu seviyelerde en
çok sesbilgisel hataları ardından biçimbilimsel ve sözcüksel hataları yaptıkları
gözlemlenmiştir. Sınıf içi gözlemlerde öğretmenler tarafından söz konusu her iki
seviyede en çok görmezden gelme ardından düzeltici geri bildirim verme sonrasında
başka bir öğrenciye düzelttirme ve en son sınıfa düzelttirme tepkileri verilmiştir. A2
düzeyinde en çok verilen sözlü düzeltici geri bildirimler yeniden biçimlendirme,
açıklığa kavuşturma talebi ve tekrarlama olurken B1 düzeyinde en çok yeniden
biçimlendirme, açıklığa kavuşturma talebi ve doğrudan düzeltme olmuştur. Ayrıca
çalışmadaki veriler ışığında her iki seviyede de en çok sırasıyla sözcüksel,
biçimbilimsel ve sesbilgisel hatalara düzeltici geri bildirim verildiği görülmüştür. Son
olarak farklı seviyelerle geri bildirim türlerine dair dağılım arasında ilişki olup
olmadığına bakılmış, sadece doğrudan düzeltme geri bildirimi ile anlamlı bir fark
bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler: hata, sözel hatalar, sözlü düzeltici geri bildirimler

Abstract:
The purpose of hereby this research is to ascertain the in-class oral errors of the
students at A2 and B1 levels learning Turkish as a foreign/second language who are
from different countries, in different age groups, at different education levels and with
different genders; the reactions of the teachers to those errors; and whether there is a
relationship between the students' errors and the oral corrective feedbacks by the
teachers. For this qualitative study, observation has been used as a data collection
technique in this study. In order to generate the database of the research, A2 and B1
level classes in the Research and Training Centre for Teaching Turkish Language
(TÖMER) at the Sakarya University were video-recorded and totally, and 10 hours of
video recording was obtained from 4 classes, 2 from of each level. The data obtained
were transcribed and the oral errors of the students during verbal communication, the
reactions and oral corrective feedbacks of the teachers were analyzed based upon the
model by Lyster & Ranta (1997).
The types of corrective feedbacks provided by the teachers were analyzed thoroughly
according to both language proficiency levels of the students and error types. In
consequence of those analyses, it was revealed that the teachers had been mostly using
recast at both of the two levels and for all error types. The students were observed to
have made most the phonological errors and then the morphological and lexical errors.
The reactions of the teachers during in-class observations at both of the levels, on the
other hand, were remaining ignorant, providing corrective feedback, encouraging peer
feedback and promoting whole-class feedback respectively. The oral corrective
feedback provided most frequently at A2 level was recast, clarification request and
repetition while they were recast, clarification request and explicit correction at B1
level. Furthermore, it was found out that the most common feedbacks at both levels
were provided for lexical, morphological, and phonological errors respectively as per
the data obtained in this study. Finally, it was checked over whether there was an
relationship between different levels and the variance regarding the types of feedbacks
and a significant difference for explicit correction was confirmed only.

Key words: error, oral errors, oral corrective feedback