Çevik üretimin sürdürülebilirlik performansına etkisinde ürün ve süreç inovasyonunun aracılık rolü: Türkiye hazır giyim sektörü üzerine bir araştırma
The mediation role of product and process innovation in the effect of agile manufacturing on the sustainability performance: A research on the garment sector in Türkiye
Yazar: MEHMET SERHAT PANCAROĞLU
Danışman: PROF. DR. SELÇUK PERÇİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hazır giyim = Ready made clothing ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector ; Hazır giyim ürünleri = Ready wear products ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Süreç = Process ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yeni ürünler = New products ; Çevik üretim = Agile manufacturing ; Ürün inovasyonu = Product innovation

Özet:
Son yıllarda meydana gelen teknolojik gelişmeler ve artan rekabet müşteri tercih ve beklentilerini etkilemiştir. Müşteriler her geçen gün daha fazlasını daha hızlı ve daha az maliyetle istemektedir. Bu durum özellikle hazır giyim gibi moda ağırlıklı ürün üreten sektörlerde kendini göstermektedir. Ürünlerin yaşam süreleri kısalmış ve talep kararsızlaşmıştır. Bunun sonucu olarak yeni süreçler kullanarak yeni ürünlerini müşteriye daha hızlı teslim edebilen firmalar rekabet avantajı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı hazır giyim sektöründe çevik üretimin sürdürülebilirlik performansına etkisinde ürün inovasyonu ve süreç inovasyonunun aracılık etkisini analiz etmektir. Bu doğrultuda çalışmanın alt amacı sürdürülebilirliğin sağlanmasında çeviklik ve inovasyonun önemini ortaya koymaktır.

Bu amaçla araştırmanın hipotezleri geliştirilmiş ve araştırma modeli oluşturulmuştur. Bu amaçla öncelikle, araştırma modelinde yer alan sürdürülebilirlik performansını ölçebilmek amacıyla ekonomik, çevresel ve sosyal göstergelerden oluşan bir doğrulayıcı faktör analizi modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen modelleri analiz edebilmek amacıyla literatür yardımıyla bir anket oluşturulmuştur. Oluşturulan anket Türkiye'de faaliyet gösteren 125 hazır giyim firma yöneticisine uygulanmıştır. Elde edilen veriler Partial Least Squares Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiştir. 

Gerçekleştirilen analizler neticesinde öncelikle sürdürülebilirliğin ekonomik çevresel ve sosyal göstergeler kullanılarak analiz edilmesinin istatistiksel açıdan bir engel oluşturmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında çevik üretimin sürdürülebilirlik performansına etkisinde ürün ve süreç inovasyonunun ayrı ayrı ve bir arada aracılık etkileri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre çevik stratejiler hazır giyim firmalarının sürdürülebilirlik performanslarını artırmaktadır. Çevik stratejilerine inovatif üretim süreçleri yardımıyla inovatif ürünler üretme yeteneğini entegre edebilen firmalarda söz konusu artış daha fazla gerçekleşmektedir.

Abstract:
Technological developments and increasing competition in recent years have affected customer preferences and expectations. Customers want more, faster and at less cost day by day. This situation manifests itself especially in sectors that produce fashion-based products such as garment industry. Product life cycles have shortened and demand has become unstable. As a result, delivering new products to customers faster by using new processes provide a competitive advantage. The aim of this study is to analyze the mediating effect of product innovation and process innovation in the effect of agile manufacturing on the sustainability performance in garment industry. On the other hand, the sub-purpose of the study is to reveal the importance of agility and innovation in ensuring sustainability.

For this purpose, the hypotheses of the research were developed. Based on the hypotheses, a research model was created. In addition, a confirmatory factor analysis model consisting of economic, environmental and social indicators was developed in order to measure the sustainability performance in the research model. In order to analyze the developed models, a survey was created with the help of the literature. The created survey was applied to 125 garment company managers operating in Türkiye. The obtained data were analyzed with the Partial Least Squares Structural Equation Modeling.

As a result of the analyzes, it has been determined that analyzing sustainability using economic, environmental and social indicators is not a statistical obstacle. In addition, it has been concluded that product and process innovation have intermediary effects separately and together in the impact of agile production on sustainability performance. Thus, agile strategies increase the sustainability of Garment companies. This increase is more pronounced in the companies, that have managed to integrate the ability to produce innovative products by using innovative production processes, integrated with agile strategies.