Serebral palsili çocuğa sahip anneler ile normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumlarının incelenmesi
Examination of psychological endurance and life satisfaction of mothers of children with cerebral palsy and mothers of normally developing children
Yazar: MELİSA MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SARI GÖKTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı Serebral Palsili çocuğa sahip anneler ile normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin psikolojik dayanıklılık ve yaşam doyumlarını incelemektir. Araştırmanın örneklemi 18 yaşın üzerindeki annelerden oluşmaktadır. Araştırma 2020 yılında İstanbul ilindeki Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi ve Çocuk Aile Danışmanlık Merkezi'ne kayıtlı olan Serebral Palsili çocukların gönüllü anneleri ile rastgele seçilmiş normal gelişim gösteren çocuğa sahip gönüllü annelerin katılımıyla gerçekleşmiştir.
Araştırmanın modeli, betimsel bir model olan ilişkisel tarama modeli olarak belirlenmiştir. Annelerin yaşam doyum ve psikolojik dayanıklılıklarını incelemek için sosyodemografik bilgileri toplanmış ve ölçeklerden bulunacak sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik form ve geçerlilik güvenirlik çalışmaları yapılarak ülkemize uyarlanan Yetişkin Yaşam Doyum Ölçeği ile Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler Serebral Palsili çocukların anneleri ve normal gelişim gösteren çocukların annelerine (%50'si SP'li çocuğa sahip anne ve %50'si normal gelişim gösteren çocuğa sahip anne olmak üzere 100 anne) uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS programı ile değerlendirilmiştir. Yetişkin Yaşam Doyum Ölçeği genel güvenirlik katsayısı .89, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği genel güvenirlik katsayısı ise .0,81 olarak hesaplanmıştır.
Annelerin yaşam doyumu ve psikolojik dayanıklılık puanları arasındaki ilişkileri incelemek için Spearman korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Analizler için güven aralığı %95 olarak belirlenmiş ve p<0,05 değerleri anlamlı kabul edilmiştir. Yaşam doyum ölçeği alt boyutlarından sosyal çevre ve iş doyumu puanlarının gruplara göre anlamlı bir farklılık göstermediği ancak genel yaşam, benlik ve yaşam doyumu toplam puanlarının gruplara göre anlamlı bir farklılık gösterdiği gözlenmiştir (p<0,01). Normal gelişim gösteren çocuklara sahip annelerin genel yaşam, benlik ve yetişkin yaşam doyumlarının SP'li çocuğa sahip annelerinkine göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Bunun yanında psikolojik dayanıklılık alt boyutlarından yapısal stil, gelecek algısı, kendilik algısı, sosyal yeterlilik ve psikolojik dayanıklılık toplam puanlarının gruplara göre anlamlı bir farklılık göstermediği ancak aile uyumu ve sosyal kaynaklar puanlarının gruplara göre anlamlı bir farklılık gösterdiği gözlenmiştir (p<0,01). Normal gelişim gösteren çocuklara sahip annelerin aile uyumu ve sosyal kaynaklar ile ilişkili psikolojik dayanıklılıklarının SP'li çocuğa sahip annelerinkine göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,01).
Anahtar Kelimeler: Serebral Palsi, Psikolojik Dayanıklılık, Yaşam Doyumu

Abstract:
The aim of this study is to examine the psychological endurance and life satisfaction of mothers of children with cerebral palsy and mothers of children with normal development. Study's sample consists of mothers who are older than 18 years old. The research was carried out in 2020 with the participation of randomly selected volunteers from mothers of normally developed children and from mothers of children with cerebral palsy who are registered to a Special Education and Rehabilitation Center and Child & Family Counseling Center in Istanbul. The model of research was determined as the relational screening model, which is a descriptive model. To examine the life satisfaction and psychological endurance of mothers, their sociodemographic information was collected and compared with the results to be found from the scales. In addition, the sociodemographic form, Adult Life Satisfaction Scale and the Resilience Scale For Adults whose validity, reliability studies have been done and adapted to our country, were used. The scales were applied to mothers of children with cerebral palsy and to mothers of children with normal development (100 mothers in total. 50 of them are mothers of children with cerebral palsy and the other 50 of them are mothers of children with normal development). The collected data were reviewed with SPSS program. While the overall reliability coefficient of the Adult Life Satisfaction Scale was calculated .89, the overall reliability coefficient of the Resilience Scale For Adults was calculated .0,81. Spearman correlation coefficients were calculated to examine the relationship between mother's life satisfaction and psychological endurance scores. The confidence interval for the analyzes was determined as 95% and p <0.05 values were considered significant. It was observed that social environment and job satisfaction scores which are sub dimensions of life satisfaction scale, did not show significant difference according to the groups but general life, selfness and life satisfaction total scores showed significant difference according to the groups (p<0,01). General life, selfness and adult life satisfaction of mothers of children with normal development were found to be significantly higher than mothers of children with serebral palsy (p<0,01) . In addition, it was observed that the total scores of structural style, future perception, self-perception, social competence which are sub dimensions of psychological endurance and psychological endurance did not show significant difference according to the groups but family adaptation and social resources scores showed (p<0,01). It was determined that the mothers of children with normal development had significantly higher family adaptation and psychological endurance than mothers of children with serebral palsy (p<0,01). Keywords: Cerebral Palsy, Psychological Resilience, Life Satisfaction