Kablosuz doğru akım özdirenç alıcıları ve dağıtık dizilimler kullanılarak arkeojeofizik incelemeler
Archeogeophysical surveys using wireless direct current resistivity receivers and distributed arrays
Yazar: SEÇKİN SERTAÇ LALLI
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN AKCA
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Arkeojeofizik = Archaeogeophysics

Özet:
Doğru akım özdirenç yönteminde cihaz elektroniği ve yazılım altyapısına bağlı olarak farklı dizilim ve geometrik kurulumlarda ölçümler gerçekleştirilebilir. Profil ve/veya alan yerleşimli bu ölçümlerden elde edilen veriler ile oldukça çeşitli alanlardaki arama ve mühendislik problemlerin çözümü sağlanabilmektedir. Elektrotların belirli bir hat ya da grid üzerindeki standart yerleşimlerinden hariç dağıtık olarak yerleştirilmesini sağlayan sistemler de gündemdedir. Geleneksel özdirenç ölçüm sistemleri kablo karmaşası, sınırlı hareketlilik ve zaman alıcı kurulum süreçleri ile karşı karşıyadır. Bu sorunlara çözüm getirmek üzere bu tezde kablosuz alıcıların kullanıldığı yeni bir ölçüm sisteminin tasarım, geliştirme ve üretimi yanında doğrulama amacıyla bir uygulaması da gerçekleştirilmiştir. Önerilen sistemde merkezi bir cihaz tarafından yönetilen bir verici ve birbirinden bağımsız çok sayıda alıcı ile ölçüm yapılabilmektedir. Alıcıların kablo bağımsız konumlandırılabilmesi ve yüzlercesinin sisteme dahil edilebilmesi ölçüm verimliliğini artırmaktadır. Maden aramacılığı ve jeolojik araştırmalar gibi ölçeklerdeki çalışmalarda daha verimli olacağı düşünülen sistem doğrulama amacı ile küçük ölçekli ve sığ araştırma derinliği hedeflenen bir çalışmada kullanılmıştır. Arkeolojik bir alandaki uygulamada veri yoğunluğu ve çözünürlüğü artırdığı gözlenmiştir.

Abstract:
In the direct current resistivity method, measurements can be performed in different arrangements and geometric setups depending on the device electronics and software infrastructure. Data obtained from profile and/or area-based measurements can provide solutions to a wide range of exploration and engineering problems in various fields. Systems allowing distributed placement of electrodes, apart from standard arrangements on a specific line or grid, are also being considered. Traditional resistivity measurement systems face challenges such as cable clutter, limited mobility, and time-consuming setup processes. To address these issues, this thesis presents the design, development, and validation of a new measurement system using wireless receivers. In the proposed system, measurements can be made with a transmitter managed by a central device and multiple independent receivers. The ability to position the receivers independently of cables and the possibility of including hundreds of them in the system increase measurement efficiency. The system, which is expected to be more efficient in studies at scales such as mineral exploration and geological research, was used in a study aimed at small-scale and shallow research depth for validation purposes. It has been observed to increase data density and resolution in an archaeological application.