Yürünebilirliğin mekansal algı bileşenlerinin değerlendirilmesi, Trastevere/Roma
Spatial perception affects on walkability Trastevere/Rome
Yazar: ŞEBNEM KAYHAN
Danışman: PROF. DR. GÜZİN KONUK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
"Neden yürümek ve keşfetmek isteriz?" sorusuna takiben gelişen bu tezin araştırma kapsamı insan-kent mekanı-algı ekseninde, insanı yürümeye teşvik eden parametreleri içermektedir. Günümüz kentlerinde araç odaklı kentsel gelişmelerin daha fazla ön planda tutulması yaya odaklı erişim ihtiyacını daha fazla sorgulatır hale gelmiştir çünkü yürümek bir  erişim çeşidi olduğu kadar birey için bir ihtiyaçtır.
Araç kullanan birey, detayların yanından hızlıca geçerken, yürüyerek erişim imkanı bulan birey kent ile daha yakın temas kurabilme imkanına sahip olmaktadır. Üstelik yürümek bedensel ve ruhsal olarak sağlıklı olduğu kadar kentlerde sürüdürülebilir bir erişim de sağlar. Bu sebepledir ki yürüme olgusu, kentteki ve bilimdeki tüm değişim ve gelişimlerle beraber şehircilikte araştırma konusu olmuş ve kuşkusuz olacaktır.
Bu akademik çalışmada yürümeye etki eden parametrelerden, bireyin mekan algısı ile olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Mesafe kavramının bilim ve teknolojinin gelişimi ile beraber kaybolması, seyahat olanaklarını artırmış ve bireye dünyanın bir ucunda dahi olsa yeni kentler keşfetme imkanını daha çok sağlayabilmiş ve bu da yeni gözlemlerle şehircilikte yeni alternatif soruları beraberinde getirmiştir.Bu çeşitli gözlemler nihayetinde en çok seyahat edilen ve beğenilen kentler arasına giren İtalya'nın neden bu niteliğe sahip olduğunun akademik bağlamda incelemenin sonucunda ortaya konması amaçlanan bu parametrelerin, diğer kent çalışmalarına ilham vereceği düşünülmektedir. Bu etkenlerle beraber bu akademik çalışmada, tarihi kentlerde kent dokusunun korunduğu ve yaya kullanımının ağırlıklı olduğu bir alan üzerinde çalışılarak da geçmiş ile günümüz arasındaki bağın mekan ve insan ile olan ilişkisi de irdelenmiş olacaktır.
Bir kent mekanında vakit geçirmenin üst başlıkta o kent mekanının yer olma özelliğine sahip olması, şehircilikte bilinen bir varsayımdır çünkü yürümek için birey vakit geçirebileceği ve dolayısıyla da kent mekanı ile ilişki kurabileceği dinamikler aramaktadır. Bir kent mekanı "yer" olabilme özelliklerine sahipse yürümeye teşvik olabilecektir varsayımından hareketle, metodoloji olarak da Montgomery'nin yer duygusu şemasının kullanılması uygun bulunmuştur.
Bu metodolojik yöntem, diğer şehircilik araştırmalarıyla da ilişkilendirilmiş ve İtalya'nın en çok ziyaret edilen şehirlerinden başkent Roma'da Tiber Nehri'nin diğer yakasında kalarak hem Roma ile beraber hem de Roma'dan ayrı dinamiklerle gelişim göstermiş ve kendi kültürünü yaratmış kısmı Trastevere, çalışma alanı olarak belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: yürünebilirlik, mekan, kentsel mekan, algı, mekan algısı, yer duygusu, Trastevere, Roma.

Abstract:
Following the question "Why do we want to walk and explore?" is a research topic aimed to find out the parameters that encourage people to walk on the axis of human-urban space-perception. For in today's cities, vehicle-oriented urban developments have become more preferential in urbanisim, the requirement of the pedestrian-oriented access has become more prominent because as much as the walkability is a kind an access in cities it is also an necessity for humanity.
While a person is driving it can be difficult to notice and thoch to the details of the city but walkability can give a multible possibility to have them. Walkability is not only an accebility it is also one the the dynamic to build sustainable cities moreover it also support to healty human body and soul. Because of the fact that the parameters of the walkability have beacome more investigatable by the time with the another development in science and technology.
The perception of urbanc space that effects on walkability is a fundament  area of this academic research study. With the imrovement of the science and technology people had more chance than before so could discover new cities even theyare located on the other side of the world so distance conception seems to be lost nowadays. This dynamic brought new alternative questions in urbanism with the new observations. These various observations are thought to inspire other urban studies as a result of this academic researchment aims on the find out the reasons why some cities are under the list of named the  most traveled and liked in the world  like Italy.Along with these factors, the relationship between the past and present and the relationship between space and human will be examined in this academic study by working on an area which its urban fabric and pedestrian use is preserved in historical cities.
It is a well-known assumption in urbanism that spending time in an urban space has the property of being a place because persons are looking for dynamics that they can relate with the city that make ancouarge them to walk. Based on the assumption that if a city space has the characteristics of being a "place", they may be encouraged to walk and  for that it is appropriate to use Montgomery's sense of place scheme as a methodology. This methodological way has also been associated with the other urban researches, and Trastevere,  the urban place which has created its own culture that consist with the city Rome tegother and seperately by the time has chosen as a case study which located on the other side of the Tiber River in Rome the capital of Italy.

Key words: walkability, space, urban space, perception, perception of space, sense of place, Trastevere, Rome