Serada organik hıyar yetiştiriciliğinde ahır ve tavuk gübresi kullanımının etkileri
Effects of farmyard manure and chicken manure use in organic greenhouse cucumber cultivation
Yazar: ARZU KARAÇANCI
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL TÜZEL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hıyar = Cucumber ; Kalite = Quality ; Organik tarım = Organic farming ; Seralar = Greenhouses ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışmada, organik tarım ilke ve yöntemlerine göre 2003 ve 2005 yılları arasında yapılan sera hıyar yetiştiriciliğinde kullanılan ahır gübresi (AG) ile tavuk gübresinin (TG); verim, meyve kalitesi, toprak verimliliği ve bitki besleme üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca başka bir serada yapılan topraksız hıyar üretiminde elde edilen ürünler ile organik ürünler arasındaki farklılıkların saptanmasında resim oluşturma yöntemlerinden yararlanılmıştır.Organik tarım serasında dört uygulama denemeye alınmıştır: (1) AG (1.5 t/da, kontrol) ile (2) 0.75 t/da TG uygulamaları temel gübre olarak, (3) 2/3 Sıvı TG uygulaması; tavuk gübresinin üçte biri (0.25 t/da) üretim döneminin başında parsele temel gübre olarak verilmiş, üçte ikisi (0.5 t/da) ise eritilerek üretim dönemi boyunca sulama suyu ile beraber, (4) Sıvı TG uygulamasında uygun miktardaki tavuk gübresinin tamamı (0.75 t/da) eritilerek üretim dönemi boyunca sulama suyuyla birlikte uygulanmıştır.Araştırmada elde edilen bulgulara göre; ilk yıl sonbaharda organik uygulamalardan alınan toplam verimde farklılık bulunmamış, değerler 4.68-6.02 kg/m2 arasında değişiklik göstermiştir. İkinci yıl sonbaharda uygulamaların toplam verim üzerine etkisi önemli bulunmuş en yüksek verim değerleri 0.75 t/da TG ile 2/3 Sıvı TG uygulamalarından sırası ile 5.19 ve 5.15 kg/m2 olarak elde edilmiştir. İlkbahar yetiştirme döneminde her iki yılda da uygulamaların toplam verim üzerine etkisi önemli bulunmuş, ilk yıl tavuk gübresi kullanılan uygulamalarda en yüksek verim değeri (2/3 Sıvı TG, 0.75 t/da TG ve Sıvı TG uygulamalarından sırası ile 21.65, 19.84 ve 19.35 kg/m2) elde edilmiştir. İkinci yıl ilkbaharda da aynı istatiksel grupta yer almasalar da tavuk gübresinin kullanıldığı uygulamalardan daha yüksek verim değerlerinin elde edildiği gözlenmiş, en yüksek verim 19.46 kg/m2 olarak 0.75 t/da TG'den alınmıştır.Bakır kristalizasyon yöntemi kullanılarak oluşturulan resimlerde organik uygulamalar ile topraksız tarım uygulamaları arasındaki farklılıklar gözlemlenmiştir. Organik uygulamalarda elde edilen dal oluşumları topraksız tarım uygulamalarına göre kalındır ve dallar birbirlerine daha dar açılar ile bağlanmaktadır. Kristalogramların merkezindeki yoğunluk organik uygulamalarda çok daha fazla yoğundur ve bu uygulamalara ait dallarda süreklilik topraksız tarım uygulamalarına göre çok daha fazladır.Elde edilen sonuçlar, sonbahar üretim dönemlerine ait verim değerlerinin düşük, oysa ilkbahar dönemlerindeki verim değerlerinin ekonomik olarak tatminkâr olduğunu göstermiştir. Bunda da, yetiştiricilik sırasında toprak verimliliği açısından sorunla karşılaşılmamasına rağmen, bitki koruma ile ilgili zararlı sorunu etkili olmuştur. Resim oluşturma yöntemleri kullanılarak yapılan karşılaştırmada farklılıklar belirlenmiş, özellikle bakır kristalizasyon yönteminin daha uygulanabilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out between 2003 and 2005 in order to determine the effects of farmyard manure (AG) and chicken manure (TG) on yield, fruit quality, soil fertility, and plant nutrition, in greenhouse cucumber growing realized according to the principles and methods of organic farming. In the meantime cucumber plants were grown in another greenhoues with soilless culture technique and picture forming methods were used to identify the differences between organic and soilless grown products.In organic greenhouse, four treatments were tested: (1) AG (1.5 t/da, control) and (2) 0.75 t/da TG as base fertilization before cultivation; (3) 2/3 Sıvı TG, one-third of manure (0.25 t/da) was applied to soil as base fertilization and two-thirds of manure (0.5 t/da) was applied with irrigation water ; (4) Sıvı TG, 0.75 t/da chicken manure was applied in liquid form.According to the findings, in the autumn of the first year there was no significant difference in terms of total yields of organic treatments and values changed between 4.68 and 6.02 kg/m2 while in the second year the differences among the treatments were significant and the highest yields were obtained from 0.75 t/da TG (5.19 kg/ m2) and 2/3 Sıvı TG (5.15 kg/m2) respectively. In both spring seasons total yield showed significant differences. The highest yield values obtained from chicken manure in the first year with an order of 2/3 Sıvı TG, 0.75 t/da TG, and Sıvı TG with the yields of 21.65, 19.84 ve 19.35 kg/m2, respectively. In the second year the same trend was observed although the treatments related to chicken manure were not in the same statistical group however, the highest yield was obtained from 0.75 t/da TG applied base fertilization.Significant differences could not be found in terms of fruit quality characteristics between organic and soilless culture systems. Merely, average EC values in organic practices were higher in soilless culture in all growing periods, respectively 19.65%, 9.73%, 13.64%, and 11.43%. Moreover, average pH values in organic practices were lower in soilless culture in all growing periods, respectively 1.54%, 3.61%, 2.87%, and 3.12%.In copper crystallization picture forming method, some significant differences were determined between organic practices and soilless culture practices. Branches in organic pictures were thicker than branches in soilless culture pictures. Also branches in organic practices were attached to the ones with narrower angles. The density in center of chromatograms was much more in organic practices. Additionally, continuity of branches in organic practices was more according to soilless culture practices.It was concluded that yields of spring seasons were satisfactory whereas autumn seasons? yield figures were low. Although there was not any problem regarding with soil fertility, this was due to the pest problems in both years and seasons.In terms of comparison of organic and conventional (soilless) products, significant differences were determined by the use of picture forming methods and copper crystallization picture forming method was found more appropriate.