Fotokimyasal metatez ile polimerlerin degradasyonu /
Yazar: DURAN KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL KAYA
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1993
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Bozunma = Decomposition ; Metatez katalizörleri = Metathesis catalysts ; Polimerler = Polymers

Özet:
Yapısında karbon-karbon çift bağı içeren polimerlerin degradasyonu- nun WCİ6/Sn(CH3)4, WClg/EtAlC]^... gibi metatez katalizörleri ile yapıldığı bilinmektedir. Ancak sözü edilen katalizör sistemlerinin çok pahalı olmaları ve havanın oksijeninden etkilenmeleri nedeniyle sanayide kullanılmaları pek tercih edilmemektedir. Bu çalışmada cis-poliizopren, trans-polikloropren ve cis-polibütadi- en'in fotokimyasal degradasyonu ve W(CO) g/CCİ4/hv katalizör sistemiyle foto- kimyasal metatez degradasyonu ilk kez gerçekleştirilmiştir. Deney sonuçları Ubbelohde viskozimetresi ve infrared spektroskopisi ile değerlendirilmiştir. Sözü edilen polimer çözeltilerine sıcaklık sabit tutularak, ışınlama, ışınlama süresi, katalizör ve a-olefin etkileri araştırılmış ve en etkin degradasyon şartları belirlenmiştir, a-olefin olarak 1-dodesen kullanılmıştır. Yapılan deneylerde limit viskozite sayısında azalma ve azalma hızının trans-polikloropren, cis-polibütadien, cis-poliizopren sırasıyla arttığı bulun muş, degradasyon ürünlerinin oluşumunun, ışına, ışınlama süresine, katalizö re ve olefine bağlı olduğu gözlenmiştir. Işınlamadan bekletilen örneklerin degradasyona uğramadığı, ışınla manın başlangıcında limit viskozite sayısının hızla azaldığı, a-olefinin limit viskozite sayısındaki azalmayı ve azalma hızını düşürdüğü görülmüştür, a- olefin kullanmaksızm katalizör ve polimerin birlikte ışınlandığı metatez degradasyon deneylerinde maksimum degradasyon sağlanmıştır.

Abstract:
It has been known that the degradation of polymers containing carbon- carbon double bonds is carried out by the metathesis catalysts such as WCİ6 / Sn(CH3)4, WClg / EtAlCLg The catalysts mentioned above are very expensive and sensitive to the oxygen of the air. Therefore in industry these catalysts have not been preferred. In this study, the photo chemical degradation of cis-polyisoprene, trans- polychloropene and cis-polybutadiene and photochemical metathesis degradation of the polymers mentioned above have been realized for the first time by using W(CO)6 / CCI4 / hv catalyst system. The result of the experiments have been evaluated by Ubbelohde viscosimeter and Infrared spectroscopy. At a given temparature the effects of irradiation, irradiation time, catalyst and a-olefin on the solutions of the mentioned polymers have been studied and most effective conditions for degradation have been found. 1-dodecen has been used as a-olefin. It has been observed in the experiments that the decrease in limit viscosity number and the speed of decreasing is increased in order of trans- polychloroprene, cis-polybutadiene, cis-polyisoprene and that the formation of degradation products is dependant on the radiation, the irradiation time, catalyst and olefin. It has been found that the samples which does not expose the irradiations are not underwent degradation, at the begining of the irradiation the limit viscosity number has fastly decreased and that a-olefin has decreased the decrease in limit viscosity number. Maximum degradation has observed in the metathesis degradation experiments in which both catalyst and polymer is radiated without using a-olefin