Tarihsel süreçte ve modern hukukta kölelik kurumu
The institution of slavery in historical process and modern law
Yazar: SÜLEYMAN CEM ÖNEY
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN SAYGILI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kölelik, tarihsel süreçte başlangıcı belirlenemeyecek kadar eski bir kurumdur. Bu kurum
günümüzde varlığını hem klasik hem de modern şekilde sürdürmektedir. Yapısından
kaynaklı olarak hukuk ve insan haklarının yanında tarih, ekonomi, sosyoloji gibi diğer
disiplinlerinde de alanına girmektedir. Bu çalışmada ise kölelik kurumunun diğer
disiplinlerle bağı gözetilerek varlık sebebinin açıklanmaya ve insan hakları açısından
tanımlanmaya çalışılmıştır. Sonuçta, köleliğin en temel varlık sebebinin ekonomik
gerekçelerle gerçekleştiği ve kişiyi mal statüsünde tutan duruma karşılık geldiği
görülmüştür. Tarihsel süreçte yerleşik hayatla başlayan kölelik, antik doğu uygarlıkları,
Antik Yunan, Antik Roma, Orta Çağ ve Transatlantik Köle Ticareti döneminde de devam
etmiştir. 20. Yüzyıl gelindiğinde hem ulusal hem de uluslararası alanda yasaklanmaya
başlanmışsa da günümüzde kölelik ve modern kölelik uygulamaları halen vardır.
Köleliğin devam etmesinde de yasaklanmasında ekonomik ve sosyal şartların tahmin
edilenden daha belirleyici bulunduğu ve hukukun siyasetle ilişkisinin de bu şartlara göre
ilerlediği görülmektedir. Modern açıdan insan hakları kavramının ortaya çıkmasından
sonra kölelik bir insan hakkı ihlali olarak tanımlanmıştır. Bu tanım insan haklarına ilişkin
bir çok uluslararası sözleşme ve ulusal anayasalarda yer almaktadır. Bu çalışmada kölelik
öncelikle tarihsel süreçte öncelikle hukuki ve diğer disiplinler açıdan ele alınmıştır. Daha
sonra uluslararası insan hakları metinleri ve özellikle de Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi'nin kararlarına göre tanımlanmaya çalışılmış ve günümüzdeki kölelik ve
modern kölelik uygulamalarına yer verilmiştir.

Abstract:
Slavery is such an old institution that its beginning cannot be determined in the historical
process. Today this institution maintains its existence both in a classic and modern way.
Due to its nature, it falls into the field of law and human rights as well as other disciplines
such as history, economy and sociology. In this study, considering its relationship with
other disciplines, the reason for the existence of the slavery institution was tried to be
explained and defined in terms of human rights. As a result, it has been seen that the most
basic cause of slavery was realized for economic reasons and corresponds to the situation
that keeps the person in the status of property. The slavery, which started with the settled
life in the historical process, continued during the periods of ancient Eastern civilizations,
ancient Greek, ancient Rome, Middle Ages and Transatlantic slave trade. In the 20th
century, slavery began to be prohibited both nationally and internationally but slavery and
modern slavery practices still exist today. It is seen that economic and social conditions
are more significant than predicted in the continuation and prohibition of slavery and the
relationship between law and politics go along according to these conditions. After the
emergence of the concept of human rights from a modern point of view, slavery is defined
as a violation of human rights. This definition is included in many constitutions and
international conventions concerning human rights. In this study, slavery is firstly
discussed in the historical process of legal and other disciplines. Later, it was tried to be
defined according to international human rights texts and especially the decisions of the
European Court of Human Rights, as well as today's slavery and modern slavery practices are included.