Anoreksiya nervoza tanısı olan ergenlerde bilinçli farkındalığın ve ilişkili etmenlerin incelenmesi: Mükemmeliyetçilik, duygu düzenleme ve ruminasyon
Investigation of mindfulness and associated factors in adolescents with anorexia nervosa: Perfectionism, emotion regulation and rumination
Yazar: NEŞE DİKMEER BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. DİLŞAD FOTO ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anoreksi = Anorexia ; Anoreksi nervosa = Anorexia nervosa ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ergenler = Adolescents ; Farkındalık = Awareness ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Ruminasyon = Rumination

Özet:
Bu çalışma anoreksiya nervosa (AN) tanısı olan ergenler ile hastalığın remisyon döneminde olanlar ve herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan ergenlerin mükemmeliyetçilik, ruminasyon, duygu düzenleme ve bilinçli farkındalık becerileri açısından karşılaştırıldığı kesitsel bir çalışmadır. Ayrıca bu değişkenlerin yeme bozukluğu belirtileri, depresyon ve anksiyete belirtileri ile ilişkisi de değerlendirilmiştir. Çalışmaya 12-18 yaş arasında, AN olan 20 ergen, AN hastalığının remisyon döneminde olan 16 ergen ve araştırma grubu ile yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik-sosyokültürel düzey açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı kontrol alınmıştır. Araştırma grubundaki ergenlerde şimdiki ve geçmiş dönemdeki AN tanısını doğrulamak ve kontrol grubundaki ergenlerde psikiyatrik hastalıkları dışlamak için KSADS-PL kullanılmıştır. Ergenler, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ), Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BBBFÖ), Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), Beden Bölgelerinden ve Özelliklerinden Hoşnut Olma Ölçeği (BBÖHOÖ), Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği (FÇBMÖ), Ruminatif Tepkiler Ölçeği, Kısa Formu (RTÖ-KF) ile değerlendirilmiştir. Ayrıca Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama Ölçeği (ÇATÖ)'den yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda AN olan ergenlerin yeme bozukluğu şiddetinin daha yüksek olduğu, daha fazla duygu düzenleme güçlüğü yaşadığı, mükemmeliyetçiliklerinin daha fazla olduğu, saplantılı düşünmeye (brooding) daha fazla sahip oldukları ve daha düşük bilinçli farkındalık becerilerine sahip oldukları bulunsa da depresyon ve anksiyete düzeylerine göre ölçek puanları düzeltildiğinde sadece yeme bozukluğu belirti şiddetinde olan farklılık anlamlılık göstermiştir. AN grubunda beden bölgelerinden hoşnutsuzluk yeme bozukluğu belirtilerinde yordayıcı iken, bilinçli farkındalıkta duygu düzenleme güçlükleri yordayıcı değişken olarak bulunmuştur. Tüm örneklem değerlendirildiğinde de beden bölgelerinden hoşnutsuzluk ve depresif belirtilerin yeme bozukluğu belirtilerini yordayan, duygu düzenleme güçlüklerinin ve mükemmeliyetçiliğin ise bilinçli farkındalık becerilerini yordayan risk etkenleri olabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
This is a cross-sectional study comparing adolescents diagnosed with anorexia nervosa (AN), those in the remission period of the disease and adolescents without any psychiatric disease, in terms of perfectionism, rumination, emotion regulation and mindfulness skills. Additionally, the relationship of these variables with symptoms of eating disorders, symptoms of depression and anxiety was evaluated. Seventy six adolescents between the ages 12-18 were enrolled in the study, 20 in AN group, 16 in remission group and 40  in healthy control group that matched for age, gender and socioeconomic-sociocultural level. Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children- Present and Lifetime Version (K-SADS-PL) was use to confirm previous and current AN disease in research group and to exclude any psychiatric disease in healthy control group. All adolescents completed Eating Disorder Examination Questionnaire –EDE-Q, Five Facets Mindfulness Questionaire-FFMQ,  The Difficulties in Emotion Regulation Scale –DERS, Body Image Satisfaction Questionnaire –BISQ,Frost Multidimensional Perfectionism Scale - FMPS, Ruminative Response Scale Short Version – RRS-SV. Additionally, Beck Depression Inventory (BDI), Screen for Child Anxiety and Related Disorders (SCARED) were used. As a result, it was shown that adolescents with AN had higher eating disorder severity, had more emotional regulation difficulties, perfectionism, brooding thinking and had less mindfulness skills, thus when scale scores were corrected according to depression and anxiety levels, only the difference in eating disorder symptom severity showed significance. While dissatisfaction from body areas in the AN group was predictive of eating disorder symtoms, difficulties in emotion regulation were predictive of mindfulness. When the whole sample was evaluated, it was determined that dissatisfaction from body areas and depressive symptoms were predictive of eating disorder symptoms, and emotion regulation difficulties and perfectionism were predictive of midfulness skills.