Acil serviste pulmoner tromboemboli tanısı alan hastaların tıbbi sonlanımları ile hastaların PESI skoru, şok indeksi, modifiye şok indeksi ve yaş ile ilişkili şok indeksi değerlerinin karşılaştırılması /
Yazar: ÖZKAN ERARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİYE GÖNÜLLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Mortalite = Mortality ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Yaş faktörleri = Age factors ; Ölçekler = Scales ; Şok = Shock

Özet:
Amaç: Akut pulmoner tromboemboli (PTE), mortalitesi %30'lara kadar çıkan kardiyovasküler hastalıklardan biridir. Çalışmamızda PTE tanılı hastalarında PESI, sPESI, şok indeksi (Şİ), modifiye şok indeksi (MŞİ), yaş ilişkili şok indeksi (YŞİ) parametrelerinin 30 günlük mortalite tahmininde değerlilikleri araştırılmıştır.
Materyal-Metod: Bu çalışmada 1 Ocak 2015 – 20 Eylül 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran ve pulmoner tromboemboli tanısını alan hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Hasta bilgi kayıt sistemi ve hastaların muayene dosyaları kullanılarak hastaların vital muayene bulgularına, biyokimsayal parametrelerine, hastalık özgeçmişlerine ve bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiografi (BTPA) görüntülerine ulaşıldı. Hastaların PESI, sPESI, Şİ, MŞİ, ve YŞİ hesaplanarak tıbbi sonlanımları ve 30 günlük mortaliteleri incelendi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 257 hastanın 151'i (% 58,8) kadın ve ortalama yaşı 70.7 (SS 15.5) olarak saptandı. İstatistiksel olarak plazma laktat konsantrasyonunun, d-dimer seviyesinin ve troponin değerlerinin 30 günlük mortalite gelişen grupta gelişmeyen gruba göre daha yüksek olduğu bulundu (p<0.05). 
PTE hastalarında Şİ, MŞİ, YŞİ, PESI ve sPESI kullanılarak ROC eğrisi analizi ile değerlendirildiğinde,30 günlük mortalitede tanısal değerliliği, en yüksek AUC değerine PESI'nin sahip olduğu görüldü. (PESI AUC 0,747 (%95 GA 0,690-0,803), YŞİ AUC 0,674 (%95 GA 0,601-0,748), MŞİ AUC 0,642 (%95 GA0,562-0,725), Şİ AUC 0,633 (%95 GA 0,553-0,718) ve sPESI AUC 0,585 (%95 GA 0,580-0,711) ).
Sonuç:PTE tanısı alan hastaların tıbbi sonlanımlarını etkileyen parametrelere bakıldığında Şİ, YŞİ, MŞİ, PESI ve sPESI puanlarının 30 günlük mortaliteyi tahmin etmede ilişkili olduğu, en yüksek 30 günlük mortalite tahmininin PESI'de görüldüğü bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Acil servis, pulmoner tromboemboli, PESI, modifiye şok indeksi, yaş ile ilişkili şok indeksi

Abstract:
Purpose: Acute pulmonary tromboembolism (PTE), is one of the cardiovascular diseases with a mortality rate of up to %30. In our study, PESI, sPESI, shock index (SI), modified shock index (MSI) and age-related shock index (ASI) parameters were evaluated in 30-day mortality estimation in patients with PTE.
Materials and methods: In this study, patients who were admitted to the University of Health Sciences Izmir Bozyaka Education and Research Hospital Emergency Department between January 1, 2015 and September 20, 2018 and were diagnosed with pulmonary embolism were examined retrospectively. Vital examination findings, bio-parameters, disease history and computed tomography pulmonary angiography images of the patients were obtained by using patient information recording system and examination files of patients. PESI, sPESI, SI, MSI, and ASI were used to calculate the patients' medical outcomes and 30-day mortality.
Results: Of the 257 patients included in the study, 151 (58,8%) were female and the mean age was 70,7 (SD 15,5). Statistically, plasma lactate concentration, d-dimer level and troponin levels were found to be higher in the group with 30-day mortality compared to the 30-day mortality free group (p <0.05). The diagnostic value of 30-day mortality in patients with pulmonary embolism, SHI, MSI, ASI, PESI and sPESI were evaluated by ROC curve analysis and the highest area under the curve (AUC) value was found to be PESI. (PESI AUC 0,747 (%95 CB 0,690-0,803), ASI AUC 0,674 (%95 CB0,601-0,748), MSI AUC 0,642 (%95 CB 0,562-0,725), SI AUC 0,633 (%95 CB0,553-0,718) ve sPESI AUC 0,585 (%95 CB0,580-0,711) ).
Conclusion: When the parameters affecting the medical outcomes of the patients diagnosed with PTE were examined, it was found that the scores of SI, ASI, MSI, PESI and sPESI were related to predicting the 30-day mortality and the highest 30-day mortality estimate was found in PESI.
Keywords:Emergency department, pulmonary thromboembolism, PESI, modified shock index, age-related shock index