Özel hastanelerin tıbbi müdahalelerden doğan hukuki sorumluluğu
The legal responsibility of private hospitals arising from medical interventions
Yazar: DENİZ KARDELEN ÇEKİN
Danışman: PROF. DR. GÜROL CANTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fizik muayene = Physical examination ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-özel = Hospitals-private ; Sözleşmeler = Contracts ; Tıbbi müdahale = Medical treatment ; Tıbbi sorumluluk = Medical liability ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice ; Yargıtay kararları = Supreme court decisions

Özet:
Gelişen bilim, teknoloji, artan nüfus oranları ve ihtiyaçlar karşısında sağlık hizmeti sektöründe özel hastanelerin yer alması kaçınılmaz olmuştur. Özel hastanelerin sektördeki artışına paralel tıbbi malpraktis iddialarındaki artış dikkate alındığında özel hastanelerin hukuki sorumluluğu üstünde durulması gereken önemli bir konu haline gelmiştir. Özel hastanelerin tıbbi müdahalelerden doğan hukuki sorumluluğu haksız fiil, vekaletsiz iş görme ve sözleşme ilişkisine dayanmaktadır.  Hasta ile özel hastane arasındaki ilişki genellikle sözleşme ilişkisi olup, bu sözleşme ilişkisi doktrinde hastaneye kabul sözleşmesi olarak adlandırılmaktadır. Sözleşmenin asli edimi hastanın genel olarak teşhis, tedavi ve bakımını sağlamaya yöneliktir. Bunun yanı sıra hastanenin sözleşmeden kaynaklı hastayı aydınlatma, hastanın rızasını alma, hasta kayıtlarını ve sırlarını saklama, sadakat ve özen yükümlülükleri de bulunmaktadır. Hastane, yükümlülüklerini ihlal ettiği takdirde hastanın doğan zararını karşılamak zorunda kalacaktır. Çalışmamızın amacı, Yargıtay'a taşınan özel hastanelerde gerçekleştirilen tıbbi müdahalelerdeki malpraktis iddiasının hangi gerekçelere dayandığının, özel hastanelerin iddialar karşısındaki hukuki konumunun ve sorumluluğun ve hangi yükümlülüklerini ihlal ettiğinin saptanarak uygulamadaki aksaklıkların giderilmesine katkı sağlamaktır. Yargıtay'a yansıyan vaka sayılarının sınırlı olması ve bu konuda az çalışma yapılmış olması nedeniyle çalışmamız bu alana ve özel hastane işleticisinin ve özel hastanede çalışan sağlık mesleği mensuplarının bilinçlenmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Çalışmamız içerisinde eski tarihli Yargıtay kararlarına ilgili konusunda yer verilmekle beraber, bulguların değerlendirilmesinde sınırlamaya gidilerek son beş yılı kapsayacak şekilde 2015-2019 yılları arasındaki kararlar ele alınmış ve bu kapsamda 108 karara yer verilmiştir.
Bulgular incelendiğinde;özel hastane işleticisinin tek başına davalı olduğu dava sayısının sınırlı olduğu,%80,5 hekim ile birlikte sorumlu olduğu, hekimlerin uzmanlık alanları incelendiğinde en fazla kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının şikayet edildiği, kadın doğum uzmanını genel cerrahi ve plastik cerrahinin izlediği, hekimlerin veya hastanenin en çok hatalı teşhis ve tedavi sebebiyle şikayet edildiği, bunu özen yükümlülüğü ihlali ve ihmal ve kusur sebeplerinin izlediği, Yerel Mahkemenin davaların %80,76'sını reddettiği, Yargıtay'ın ise dosyaların %97'si yönünden bozma kararı verdiği, bozma kararları incelendiğinde; çoğunlukla eksik incelemeye dayanılarak kararların bozulduğu, bozma kararlarının %49,52'sinde bilirkişi raporlarının eksik ve yetersiz görüldüğü, ikinci bozma gerekçesi olarak ise %20,95 ile aydınlatma veya rıza formu eksik ve yetersiz görüldüğü, dosyaların 101'inde rapor alındığı, 7 tanesinde ise rapora ilişkin bilgiye yer verilmediği, raporların en çok ATK'dan alındığı görülmüştür.
Tıbbi malpraktis iddialarının en aza indirgenebilmesi için; özel hastane işleticisinin, hastaların özel sektörden beklentilerinin daha yüksek olduğunu da göz önünde bulundurarak  yükümlülükleri yerine getirmesi, bu yükümlülüklerini aracılığıyla yerine getirdiği sağlık çalışanlarının çalışma koşullarını ve iletişim becerilerini iyileştirmesi, dava süreçleri kadar öncesinde de hukuki danışmanlık alması gerekmektedir.

Abstract:
Private hospitals are increasing their share in health sector as an inevitable consequence of developing science and technology, and increasing populations and needs. According to health ministry data, private hospitals make up almost half of hospitals in Turkey. Considering the place of private hospitals in the sector and the increase in medical malpractice claims, the legal responsibility of private hospitals has become an issue of importance. The legal responsibility of private hospitals arising from medical interventions is based on the wrongful act, acting without authority, and the contractual relationship. The relationship between the patient and the private hospital is generally a contractual relationship, which is called the hospital admission contract in the doctrine. The fundamental execution of the contract is to provide diagnosis, treatment and care of the patient in general. Besides, the hospital has other obligations emerging from the contract, such as to enlighten the patient, get the consent of the patient, keep patient records and secrets, loyalty and care. If the hospital violates its obligations, it will have to cover the harm of the patient. This study discusses legal responsibility of private hospitals arising from medical interventions from the perspective of the court of appeal on private hospitals. The purpose of our study is to contribute to the elimination of the problems in practice by determining the reasons for malpractice claim in medical interventions, which were carried out in private hospitals, and which were taken to the court of appeal; the legal position and responsibility of private hospitals against those claims; and the obligations they violate. Additionally, our study aims to contribute to the awareness of the private hospital operator and healthcare professionals working in the private hospital, since the number of cases reflected in the court of appeal is limited and few studies have been conducted on this subject.
Due to the characteristic, actuality and popularity of our study, several discussions on the subject have been mentioned as it brings some discussions with it; therefore, explanations are tried to become concrete by the decisions of the court of appeal. In the study, the court of appeal's old decisions are included in the related issues; however, in the evaluation of the findings, some limitations are made and the decisions between 2015-2019 are covered, and 108 decisions are included in total.


	When the findings are examined, it has been observed that the number of cases where the private hospital operator is defendant alone is limited, in which 80.5% of the cases, the operator is responsible along with the physician. When the specialties of the physicians are examined, it has been seen that gynaecology and obstetricians are the ones who are mostly reported, followed by general and plastic surgery. It has also been determined that physicians or the hospital are mostly reported because of misdiagnosis and malpractice, followed by the violation of due diligence,and negligence and defect. Besides, it has been observed that the local court has dismissed 80.76% of the cases, and the court of appeal has decided to reverse the decisions of 97% of the files.When the decisions of the reversal are evaluated, it is seen that the decisions are reversed because of the incomplete examination, where the 49.52% of the decisions of reversal, the expert reports are found to be incomplete and inadequate. As the reason for the second reversal, it has been seen that the clarification or consent form is incomplete or inadequate with a likelihood of 20.95%. Also, it has been determined that in 101 of the files a report is received, whereas in 7 of them there is no information about the statement, and the statements are mostly obtained from the Institution of Forensic Medicine (ATK).


	In order to minimise the medical malpractice claims, the private hospital operator is required to fulfil their obligations by considering that the patients have higher expectations from the private sector and to improve the working conditions and communication skills of healthcare professionals.