Lise öğrencilerinde özgül internet bağımlılığının bağlanma stilleri ve mizaç özellikleri açısından incelenmesi
Investigation of specific internet addiction in high school students in terms of temperament and attachment styles
Yazar: MEHMET DİNÇ
Danışman: PROF. DR. HALİL EKŞİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Bağımlılık = Dependency ; Cinsellik = Sexuality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özgüllük = Specificity ; İnternet = Internet

Özet:
Bu araştırma ile, Lise öğrencilerinde Özgül İnternet Bağımlılığının Bağlanma Stilleri, Mizaç ve Karakter Özellikleri Açısından Yol Analizi ile İncelenmesi amaçlanmıştır. Korelasyonel desen ve tarama modeline uygun olarak düzenlenen araştırmada aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır:
1. İnternet bağımlılığı ve özgül internet bağımlılığı arasında ilişki var mıdır?
2. İnternet bağımlılığı, özgül internet bağımlılığı ve mizaç arasında ilişki var mıdır?
3. İnternet bağımlılığı, özgül internet bağımlılığı ve bağlanma stilleri arasında ilişki var mıdır?
Araştırma İstanbul ilindeki liselerde öğrenim gören 790 genç üzerinde uygulanmıştır. Araştırma kapsamında tez çalışması için Mehmet Dinç ve Mustafa Otrar tarafından geliştirilen "Özgül İnternet Bağımlılığı Ölçeği", Cloninger (1993) tarafından geliştirilen ve Köse ve ark. (2004) tarafından Türkçe geçerlik güvenirlik çalışması yapılan "Mizaç ve Karakter Envanteri" ve Griffin ve Bartholomew (1994) tarafından geliştirilen ve Sümer ve Güngör (1999) tarafından Türkçeye uyarlanan "İlişki  Ölçekleri Anketi" kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır: Genel İnternet Bağımlılığı, Online Kumar ve Online Cinsellik bağımlılığı arasında ilişki vardır. Cinsiyet değişkenine göre erkekler her üç boyutta kadınlardan daha yüksek bağımlılığa sahiptir. Anne eğitim düzeyi sadece online kumar için anlamlı bulunmuştur. Baba eğitim düzeyi hiç bir bağımlılık için anlamlı değildir. İnternete bağlanma zamanı hiç bir bağımlılık için anlamlı değildir. Mizacın bir boyutu olan ödül Bağımlılığının alt boyutu duygusallığın online cinsellik bağımlılığı ile negatif ve anlamlı bir ilişkisi vardır. Günlük internet kullanım süresi online cinsellik için duygusallık ile birlikte anlamlıdır. Yaş, günlük internet kullanım süresi ve duygusallık ile birlikte online cinsellik bağımlılığı için anlamlıdır. Yaş online kumar bağımlılığını pozitif ve anlamlı düzeyde yordamaktadır. Yaş ve günlük internet kullanma süresi online kumar bağımlılığını pozitif ve anlamlı düzeyde yordamaktadır. Duygusallık, yaş ve günlük internet kullanma süresi online kumar bağımlılığını pozitif ve anlamlı düzeyde yordamaktadır.

Abstract:
The present study aimed to examine how temperamental characteristics and attachment styles predict specific internet addiction among high school students. The following questions were explored:
1.     Is there a relation between internet addiction and specific internet addiction?
2.     Are there relations between internet addiction, specific internet addiction, 	and temperament?
3.     Are there relations between internet addiction, specific internet addiction, and attachment styles? 
The participants of the study consisted of 790 adolescents who are high school students in Istanbul. The instruments used in study were "Specific Internet Addiction Scale" developed for this study by Mehmet Dinç and Mustafa Otrar, "Temperament and Character Inventory" developed by Cloninger (1993) and adapted into Turkish by Köse and colleagues (2004), and "Relationships Scales Questionnaire" develo-ped by Griffin and Bartholomew (1994) and adapted into Turkish by Sümer and Güngör (1999).
The results showed that; there are relations between General Internet Addiction, Online Gambling Addiction and Online Sexuality Addiction. According to gender, boys have higher addiction level in the three addiction dimensions. Maternal education level was found significant related only to online gambling. Paternal education level was not found significantly related to any of the addiction dimensions. Internet connection time was not found significantly related to any of the addiction dimensions. In temperament, only affectivity subscale in reward dependence scale was found negatively related to the online sexuality addiction. Daily internet use time predicted online sexuality when it was examined with affectivity.  Age, daily internet use time and affectivity predicted online sexuality addiction. Age, by itself, positively predicted online gambling addiction. Online gambling addiction was predicted positive and significantly by age and daily internet use time. Affectivity, age and daily internet use time predicted online gambling positively and significantly.