Sinemada yol ve yolculuk kavramı bağlamında karakterin dönüşümünün incelenmesi
Investigation of the transformation of the character in the context of road and journey in cinema
Yazar: FIRAT SAYİCİ
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN CAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Karakter değişimi = Character change ; Seyirciler = Audiences ; Sinema sektörü = Cinema sector ; Sinema tarihi = Cinema history ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yol = Road ; Yolculuk = Journey

Özet:
Sinemada seyircilerin ve sektör üreticilerinin yıllar içinde ortak bir dille oluşturdukları tür kavramı, filmlerin daha iyi anlaşılmasına da yarayan formları düzene koymaktadır. Birçok ana film türü olmakla birlikte yan türler de sinema tarihi boyunca dikkat çekmiştir. Yol filmleri de artık ana türlerin arasında rahatlıkla gösterilebilir. Birçok türün karışımından oluşan yol filmleri ağırlıklı olarak filmin kahramanlarının herhangi bir durum karşısında bir noktadan başka bir noktaya olan karmaşık yolculuğuna odaklanır. Yol filmleri sinemanın doğumundan çok sonraları ortaya çıkmaya başlasa da günümüzde bilinen asıl formunu 60'ların sonuna doğru almıştır. "Easy Rider" filminin de bu şekillendirme de payı fazladır. Sinemanın aslında seyirciyi felsefeye yöneltme görevi olduğunu da düşünen birçok kuramcı, filmlerin bir felsefi söylem aracı olabileceğini de göstermişlerdir. Seyirci filmi izlerken arka planda kalan birçok alt metni okuyabilmelidir. Bu sinema felsefesi özellikle de kahramanların değişimini gösteren yol filmlerinde karşımıza çıkmaktadır. 

	Bu tezde mitlerden günümüzdeki örneklerine dek hikaye anlatıcılığının can alıcı aşamalarını araştıran Joseph Campbell'in kahramanın sonsuz yolculuğu modeli tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilen yol filmlerine uyarlanarak analiz edilmiştir. Araştırmada 1968-2000 yılları arasında çekilen altı film incelenmiştir. Başarılı yol filmlerinin uyguladığı bu model sinema sanatında hikaye anlatma sistemi için de oldukça önemli bir yerdedir. Araştırmada ayrıca filmler incelenirken tür filmi eleştirisi bir yöntem olarak da kullanılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Yol Kavramı, Yol Tarihçesi, Yol Filmi, Sinema Felsefesi, Kahramanın Yolculuğu

Abstract:
The term of "genre" that is created by a common language of audiences and industry producers of cinema orders those forms which are also useful for understanding movies better. However there are many main genres of movies, sub-genres is also attracted attention in history of cinema. Journey movies could be easily shown among main genres. Journey movies that are formed as the mixture of many genres, predominantly focus on the complicated journey of protagonists from one point to another in the face of any situation. Even though journey movies started to be arisen many years after the birth of cinema, it took its form which we know today in late 60s. The "Easy Rider" movie has a great part in this formation. Many theoreticians, who think that cinema must have a function of directing audiences to philosophy, showed that movies could be used as philosophical expression means. Audience should read many surtexts laying under the movie kept in the background. This philosophy of cinema confronts mostly in journey movies that shows the change of characters during the journey. 

In this thesis, the model of eternal journey of protagonist created by Joseph Campbell who studies the most critical stages of storytelling from myths till today is analyzed by transcribing it to journey movies that are chosen with random sampling method. In this study, six movies that were shot between the years of 1968 and 2000 were analyzed. This model, which was used and applied by successful journey movies, has an important role in the movies for storytelling system. In this study, while movies were analyzed and researched, genre movie criticism was also used as a different method. 

Keywords: Term of Road /Journey, The History of Journey, Journey Movie, Philosophy of Cinema, Journey of Protagonist.