Rhus coriaria (sumak) meyve özütlerinin genotoksik ve antigenotoksik etkilerinin in vivo yöntemlerle araştırılması
The investigation of genotoxic and antigenotoxic effects of Rhus coriaria (sumac) fruit extract by in vivo methods
Yazar: TAYGUN TİMOÇİN
Danışman: PROF. DR. HASAN BASRİ İLA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics
Dizin: Genotoksisite = Genotoxicity ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Bu çalışmada, Rhus coriaria (sumak) meyvelerinin metanol ekstraktı (RCE) 500, 1000, 2000 mg/kg olarak 12 veya 24 saat süreyle tek başına ve kanserojenik etkisi bilinen Ethyl Carbamate (EC, üretan) ile birlikte sıçanlara verilmiştir. Yine mikronukleus testi için sumak ekstraktının 250, 500 ve 750 µg/mL konsantrasyonları kültüre alınmış insan lenfosit hücrelerine tek başına ve üretan ile birlikte 24 veya 48 saat süre boyunca muamele edilmiştir. Sumak ekstraktının DNA hasarı ve koruyucu etkisi pET-22b(+) plazmidi ile araştırılmıştır. Ayrıca muamele edilmiş sıçanlardan alınan kandaki total oksidan ve total antioksidan seviyeleri spektrofotometrik yöntemle saptanmıştır.
Test maddesi olan özüt sıçan kemik iliği hücrelerinde, kromozom aberasyonuna neden olmamıştır. Ayrıca her iki muamele periyodunda en yüksek konsantrasyonda üretana karşı antigenotoksik etki göstermiştir. RCE, pET-22b(+) plazmidinde DNA'ya hasar vermemiştir. Lenfositlerinde mikronukleusu artırmadığı gibi MMC'nin etkisine karşı da antigenotoksik etki göstermemiştir. RCE sıçan kemik iliği hücrelerinde sitotoksik etki göstermediği gibi üretanın sitotoksik etkisini azaltmıştır. Nükleer bölünme indeksine göre RCE lenfosit hücrelerinde tersine sitotoksik etki göstermiş dahası MMC'nin sitotoksik etkisini daha da artırmıştır. RCE'nin en yüksek konsantrasyonu sıçan kanında toplam oksidan seviyesini düşürmekle birlikte oksidatif stres indekslerinde anlamlı farklılıklar yaratmamıştır (12 saatlik muamele).

Abstract:
The genotoxic, anti-genotoxic and oxidative stress potential of fruit extract of Rhus coriaria (Sumac) (RCE) were investigated using the chromosome aberrations (CAs) test for the bone marrow cells of rats, cytokines block micronucleus test (CBMN) for human lymphocytes, total oxidant and antioxidant test for peripheral blood of rats and DNA Damaging-Protective activity for pET-22b(+) plasmid.
	500, 1000 and 2000 mg/kg concentrations of RCE did not induce chromosome aberrations in the bone marrow cells. Also, the highest concentration of RCE (2000 mg/kg) showed antigenotoxic effect against genotoxic effect of ethyl carbamate (Urethane) for both treatment periods (12 and 24 hours). 250, 500 or 750 µg/mL concentrations of RCE did not have DNA damaging effect in pET-22b(+) plasmid. In lymphocytes, RCE did not induce micronuclei or inhibit genotoxic effect of MMC.  RCE showed cytotoxic effect in nuclear division index. Moreover, RCE increased cytotoxic effect of MMC when they were treated to lymphocytes together. In rat bone marrow cells, RCE was not cytotoxic according to mitotic index. The highest concentration of RCE statistically reduced total oxidant level (12 hours). Interestingly, the lowest total oxidant level was found in the lowest concentration RCE and EC together. 1000 and 2000 mg/kg concentrations of RCE decreased the total antioxidant levels of rat blood for 24 hours treatment period.