Matematik öğretmenlerinin derslerinde kullandığı etkinliklerin PISA 2022 verileri bağlamında incelenmesi
Investigation of the activities used by mathematics teachers in their courses in the context of PISA 2022 data
Yazar: BESTE SOYPAK
Danışman: DOÇ. DR. MENEKŞE ESKİCİ
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmenlerinin derslerinde kullandığı etkinlikleri PISA 2022 verileri bağlamında incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini PISA 2022 anketine katılan ve bu araştırmada incelemeye alınan sorulara cevap veren 16 farklı ülkeden 15060 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılara ait veri seti 5 Aralık 2023 tarihinde OECD tarafından erişime açılmış ve kendi analizlerini yapmak isteyen araştırmacıların kullanımına sunulmuştur. Bu çalışmada matematik öğretmenlerine uygulanan PISA 2022 anketlerinden öğretmenlerin öğrencileri matematiksel düşünmeye teşvik etme, öğrencilere günlük hayattaki bir problemin matematik kullanılarak nasıl çözülebileceğini düşündürme, matematik problemlerinin sınıfta gösterilenden farklı yollarla nasıl çözülebileceğini düşündürme, öğrencilerden bir matematik problemini çözerken akıl yürütmelerini isteme, öğrencilere yeni ve eski matematik konularının nasıl ilişkili olduğunu düşündürme olmak üzere beş etkinlik belirlenmiş ve bu etkinlikler matematik öğretmenlerinin cinsiyet ve mesleki gelişime ihtiyaç duyup duymalarına göre incelenmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde oranları ile değişkenlerin dağılımı belirlenirken, değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Etki düzeyini belirlemek için, anlamlı farklar içeren sonuçlarda Cohen d katsayısı referans alınmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre PISA 2022 araştırmasına katılan matematik öğretmenlerinin belirlenen etkinliklerin tümünü sıklıkla kullandığı, küçük bir kısmının ise belirlenen etkinlikleri kullanmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Etkinlikler matematik öğretmenlerinin cinsiyetlerine göre incelendiğinde öğrencileri matematiksel düşünmeye, günlük hayattaki bir problemin matematik kullanılarak nasıl çözülebileceğini, matematik problemlerini sınıfta gösterilenden farklı yollarla nasıl çözülebileceğini, yeni ve eski matematik konularının nasıl ilişkili olduğunu düşünmeye teşvik etme sıklıklarının kadınların lehine "etki yok" düzeyinde; bir matematik problemini çözerken akıl yürütmelerini açıklamalarını isteme sıklıklarının kadınların lehine "küçük etki" düzeyinde farklılaştığı görülmüştür. Matematik öğretmenlerinin mesleki gelişim faaliyetlerine gereksinim duyup duymamalarına göre incelendiğinde öğrencileri matematiksel düşünmeye, günlük hayattaki bir problemin matematik kullanılarak nasıl çözülebileceğini, matematik problemlerini sınıfta gösterilenden farklı yollarla nasıl çözülebileceğini, bir matematik problemini çözerken akıl yürütmelerini açıklamalarını isteme sıklıklarının mesleki gelişim faaliyetlerine ihtiyaç duyan öğretmenlerin lehine "etki yok" düzeyinde farklılaştığı; yeni ve eski matematik konularının nasıl ilişkili olduğunu düşünmeye teşvik etme sıklıklarının ise anlamlı farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the activities used by mathematics teachers in their lessons in the context of PISA 2022 data. The relational screening model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The sample of the research consists of 15060 mathematics teachers from 16 different countries who participated in the PISA 2022 survey and answered the questions examined in this research. The data set of the participants was made accessible by the OECD on December 5, 2023 and is available to researchers who want to conduct their own analysis. In this study, PISA 2022 surveys applied to mathematics teachers revealed that teachers encourage students to think mathematically, make students think about how a problem in daily life can be solved using mathematics, make students think about how mathematical problems can be solved in different ways than those shown in class, ask students to reason while solving a mathematical problem, teach students new and old mathematics. Five activities were identified, including making students think about how the subjects are related, and these activities were examined according to gender and whether mathematics teachers needed professional development. In the analysis of the data, while the frequencies and ratios and the data of the variables were determined, the Mann-Whitney U test was prepared to determine the relationships between the variables. To determine the effect level, Cohen's d coefficient was used as reference in results containing significant differences. According to the results of the research, it was concluded that the mathematics teachers participating in the PISA 2022 research frequently used all of the determined activities, while a small portion of them did not use the determined activities. When the activities are examined according to the gender of mathematics teachers, the frequency of encouraging students to think mathematically, how a problem in daily life can be solved using mathematics, how mathematical problems can be solved in different ways than those shown in class, and how new and old mathematics subjects are related, is at the "no effect" level in favor of women; It was observed that the frequency of asking women to explain their reasoning while solving a mathematical problem differed at the "small effect" level in favor of women. When mathematics teachers are examined according to whether they need professional development activities or not, the frequency of asking students to think mathematically, how a problem in daily life can be solved using mathematics, how mathematical problems can be solved in different ways than those shown in the classroom, and the frequency of asking them to explain their reasoning while solving a mathematical problem has an effect in favor of teachers who need professional development activities. differentiated at the "none" level; It was concluded that the frequency of encouraging students to think about how new and old mathematics topics are related did not differ significantly.