Antalya ili ve çevresindeki nar (Punica granatum L.) bahçelerinin beslenme durumlarının, bazı meyve kalite kriterlerinin ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of nutritional status, some fruit quality parameters and antioxidant activity of pomegranate orchards (Punica granatum L.) in Antalya region
Yazar: SEVİL ÖZSAYIN
Danışman: DOÇ. DR. SAHRİYE SÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Tarım alanları = Agricultural lands ; Toprak = Soil

Özet:
Antalya ili ve çevresindeki nar bahçelerinin beslenme durumlarının incelendiği bu çalışmada 60 farklı bahçeden 0?30 ve 30?60 cm olmak üzere iki farklı toprak derinliğinden toprak örnekleri, yine aynı bahçelerden yaprak ve meyve örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinde her iki derinlikte de tesktür, CaCO3, organik madde, EC, pH, toplam N, alınabilir P, değişebilir K, Ca, Mg ve Na ile alınabilir Fe, Mn, Zn ve Cu; yaprak örneklerinde ise N, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Mn, Zn ve Cu içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca her bahçeden temsili olarak alınan meyve örneklerinde meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu, meyve kabuk kalınlığı, meyve kabuk rengi ve meyve suyunda suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM), C vitamini ve antioksidan aktivitesi tayinleri yapılmıştır.Toprakların büyük bir çoğunluğunun tınlı bünyeye sahip olduğu, hafif alkali ve alkali reaksiyonlu ve ayrıca bitki gelişimini olumsuz yönde etkileyecek düzeyde kireçli oldukları ve organik madde açısından düşük oldukları tespit edilmiş, bununla birlikte tuzluluk problemi olmadığı belirlenmiştir. Toprakların toplam N ve değişebilir K kapsamları her iki örnekleme derinliğinde de (0?30 ve 30?60 cm) genel olarak iyi; alınabilir P, değişebilir Ca ve Mg kapsamlarının ise oldukça iyi durumda oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca değişebilir Na yönünden düşük seviyede bulundukları belirlenmiştir. Mikro element kapsamları dikkate alındığında; alınabilir Fe, Mn ve Cu yönünden iyi durumda oldukları, fakat alınabilir Zn bakımından noksan ve noksanlık görülebilecek alanların bulunduğu belirlenmiştir. Bitkilerin makro element kapsamları (N, P, K, Ca ve Mg) genelde iyi durumda olmasına rağmen, mikro element içerikleri bakımından özellikle Fe, Mn, Zn ve Cu yönünden noksanlıklar belirlenmiştir.Meyve ağırlığı 304.73?815.97 g, meyve eni 84.07?115.86 mm, meyve boyu 75.45?105.43 mm ve meyve kabuk kalınlığı 3.66?9.07 mm, meyve kabuk rengi ise kroma değerinin 39.39?61.64 ve hue değerinin 20.83?46.49 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Meyve suyundaki SÇKM miktarları % 14.0?18.2, C vitamini içeriği 13.2?84.7 mg/L ve antioksidan aktiviteleri ise EC50 değeri cinsinden 0.00704?0.01790 ml olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında toprak ve bitki analiz sonuçları hem kendi hem de birbirleri ile olan ilişkileri açısından da incelenmiş ve istatistiksel açıdan farklılıklar belirlenmiştir.Sonuç olarak nar bahçelerinde bitki besleme açından sorun yaratabilecek yüksek toprak pH'ı ve kireç başta olmak üzere, düşük organik madde ve toprakta bitkiye elverişli Zn miktarlarının düşüklüğü dikkati çekmektedir. Bitkilerde ise Fe, Zn, Mn ve Cu noksanlıkları tespit edilmiştir, meyve kaliteleri bakımından ise bir sorun olmadığı belirlenmiştir.ANAHTAR KELİMELER: Antalya, nar, beslenme durumu, meyve kalite kriterleri, antioksidan.

Abstract:
In this study, that aims to investigate the nutritional status of pomegranate orchards, soil samples from two different depths, 0-30 and 30-60 cm, and leaf and fruit samples were taken from 60 different pomegranate orchards. Soil analysis was performed for each depth for the following parameters; texture, CaCO3, organic matter, EC, pH, total N, plant available P, exchangeable K, Ca, Mg and Na, plant available Fe, Mn, Zn and Cu; in leaf samples, N, P, K, Ca, Mg, Na, Fe, Mn, Zn and Cu were determined. Moreover, fruit samples were representatively taken from each orchards and fruit weight, fruit diameter, fruit height, rind thickness, rind color, and; total soluble solids (TSS), vitamin C and antioxidant activity were also determined in fruit juice.Most of the soils had texture of loam, slightly alkaline and alkaline and high level of CaCO3 that possibly affects plant growth negatively, and low in organic matter; while no salinity problem was recorded. Soil N and K status were generally adequate in two depths (0-30 and 30-60 cm); however, plant available P, exchangeable Ca and Mg status were found to be highly good enough. Moreover, exchangeable Na was fixed to be low. For micro nutrients; while plant available Fe, Mn and Cu were sufficient, Zn status ranged from low to marginal. Macro nutrient concentrations (N, P, K, Ca and Mg) of leaf samples were generally sufficient, whereas micro nutrient status showed some deficiencies especially in Fe, Mn, Zn and Cu.Fruit weight varied among 304.73-815.97 g, fruit diameter among 84.07-115.86 mm, fruit height among 75.45-105.43 mm, rind thickness among 3.66-9.07 mm; and ring color was measured at the range of 39.39-61.64 for chroma and of 20.38-46.49 for hue values. In fruit juice, TSS ranged from 14.0-18.2 %, vitamin C from 13.2-48.7 mg L-1 and antioxidant activity in term of EC50 from 0.00704?0.01790 ml. In addition, the correlation between the soil and plant analysis results and each other was also carried out and statistical differences were found.As a result, particularly high soil pH and CaCO3 were the most striking problems on the one hand, low organic matter and low to marginal plant available Zn status of soils on the other. In the leaf samples; Fe, Zn, Mn and Cu deficiencies were identified; however, there were not fruit quality problems at the end.KEY WORDS: Antalya, pomegranate, nutritional status, fruit quality parameters, antioxidant.