Öğretmen  algılarına  göre okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel sinerji arasındaki ilişki
The relationship between leadership styles of school principals and organizational synergy according to teacher perceptions
Yazar: NİGAR DUMAN
Danışman: PROF. DR. SADEGÜL AKBABA ALTUN
Başkent Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel sinerji = Organizational synergy ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Bu araştırmanın amacı, resmi ortaokullarda ve liselerde görevli öğretmenlerin liderlik stilleri algı düzeyleri ile örgütsel sinerji algı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve öğretmenlerin liderlik stili algılarının, örgütsel sinerji düzeylerini ne derecede yordadığını ortaya çıkarmaktır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Liderlik stili algıları dönüşümcü, öğretimsel, kültürel, etik ve vizyoner olmak üzere beş alt boyuttan oluşmaktadır ve araştırmanın bağımsız değişkenleridir. Bağımlı değişken olarak ele alınan örgütsel sinerji ise dört alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Ankara ili Çankaya ilçesinde resmi ortaokul ve liselerde görevli 4604 öğretmen oluşturmaktadır. Evren basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Bu yöntemle 401 öğretmene ulaşılmıştır ve elde edilen verilerden 390 tanesi üzerinden çalışma yapılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Akçakoca ve Bilgin (2016) tarafından geliştirilen Liderlik Stilleri Ölçeği ve Akpolat ve Levent (2018) tarafından geliştirilen Öğretmenlerin Örgütsel Sinerji Algısı Ölçeği kullanılmıştır. 
Toplanan veriler SPSS 26.0 programıyla analiz edilmiştir. Araştırmada normallik varsayımı için çarpıklık ve basıklık değerleri dikkate alınmıştır. Normallik varsayımının karşılandığı değişkenler ile ilgili analizlerde parametrik testler, karşılanmadığı durumlarda ise nonparametrik testler kullanılmıştır. Bu amaçla kategori sayısı 2 olan bağımsız değişkenler için, parametrik testlerden Bağımsız Örneklem T-Testi ve kategori sayısı 2 den fazla olan değişkenler için Tek Yönlü ANOVA testleri kullanılmıştır. Benzer şekilde kategori sayısı 2 den fazla olan değişkenler için nonparametrik testlerden Kruskall-Wallis H testi kullanılmıştır. Analizde ilk olarak öğretmenlerin liderlik stilleri ve örgütsel sinerji algı düzeylerini belirlemek için frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. ANOVA testi sonucunda anlamlı farkın oluştuğu durumlarda, farkın kaynağı grup veya gruplar Scheffe testi ile belirlenmiştir. Anlamlı farklılık bulunan gruplarda etki büyüklüğü eta-kare korelasyon katsayısı (η²) değerleri hesaplanmıştır. 
Cinsiyete göre öğretimsel liderlik boyutunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Örgütsel sinerji boyutlarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Liderlik stili algıları kıdeme göre dönüşümcü, kültürel ve vizyoner liderlik boyutlarında farklılaşmaktadır. Örgütsel sinerji algıları ise kıdem değişkenine göre bütünleşme alt boyutunda farklılaşmaktadır. Müdürle çalışma süresi ve öğrenim durumu değişkenlerine göre hem liderlik stili algıları hem de örgütsel sinerji algıları değişmemektedir. Liderlik stili algılarının örgütsel sinerjiyi yordayıcılığını belirlemek için  Stepwise (Aşamalı) Regresyon analizi yapılmıştır. Örgütsel sinerjiyi en fazla yordayan liderlik stillerinin öğretimsel liderlik (% 42.5), kültürel liderlik (% 3.5), etik liderlik (% 1.2) olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between the perception levels of leadership styles and perception levels of organizational synergy of teachers working in public secondary and high schools, and to reveal to what extent teachers' leadership style perceptions predict organizational synergy levels. In this research relational descriptive model was used. Leadership style perceptions consist of five sub-dimensions as transformational, instructional, cultural, ethical and visionary and are the independent variables of the research. Organizational synergy, which is considered as the dependent variable, consists of four sub-dimensions and is the dependent variable of the research. The population of the research consists of 4604 teachers working in official secondary and high schools in Cankaya district of Ankara in the academic year 2020-2021. The universe was determined by simple random sampling method. With this method, 401 teachers were reached and a study was conducted on 390 of the obtained data. Leadership Styles Scale developed by Akçakoca and Bilgin (2016) and Teachers' Organizational Synergy Perception Scale developed by Akpolat and Levent (2018) were used to collect data in the research. 
The collected data were analyzed with the SPSS 26.0 program. In the study, skewness and kurtosis values were taken into account for the assumption of normality. Parametric tests were used in the analyzes related to the variables in which the normality assumption was met, and nonparametric tests were used in cases where the normality assumption was not met. For this purpose, Independent Sample T-Test (one of the parametric tests) for independent variables with 2 variables, and One-Way ANOVA tests for variables with more than 2 categories were used. Similarly, Kruskall-Wallis H test, one of the nonparametric tests, was used for variables with more than 2 categories. In the analysis, firstly, frequency, arithmetic mean and standard deviation values were calculated to determine teachers' leadership styles and organizational synergy perception levels. In cases where a significant difference occurred as a result of the ANOVA test, the source of the difference was determined by the Scheffe test. Effect size eta-square correlation coefficient (η²) values were calculated in groups with significant differences. 
A significant difference was found in the dimension of instructional leadership by gender. There was no significant difference in terms of gender in organizational synergy dimensions. Leadership style perceptions differ according to seniority in transformational, cultural and visionary leadership dimensions. Perceptions of organizational synergy differ in the sub-dimension of integration according to the variable of seniority. Both leadership style perceptions and organizational synergy perceptions do not change according to the variables of working time with the principal and educational status. The predictor of organizational synergy by leadership style perceptions was analyzed by using Stepwise Regression analysis. It was observed that the leadership styles that predicted organizational synergy the most were instructional leadership (42.5%), cultural leadership (3.5%), and ethical leadership (1.2%).