Kentsel donatı elemanlarının çevresel imge üzerine etkileri: Kuşadası sahil bandı örneği
The effects of urban equipment components on the environmental image: The example of Kuşadası coastline
Yazar: SEVİL ÖRNEKCİ EŞEN
Danışman: PROF. DR. ERHAN VECDİ KÜÇÜKERBAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Çevresel algı = Environmental perception

Özet:
Günümüzde yapılmakta olan imar planları, sosyo ekonomikdinamiklere ve arazi rantına/paylaşımına bağlı olarak işlediğindenyerleşimlere özgü doğal ve kültürel karakteristikler, değerler büyük ölçüdegöz ardı edilmektedir. İmar planları bütüne yönelik olmaktan uzak veparçacıldır, anlık kararlarla şekillenmektedir. Bu açıdan yerel yönetimlereveri sağlamak ve halkı bu sürece katmak yönünden çevresel imgeçalışmalarının yapılması çok önemlidir. Çevresel imge olarak adlandırılanbu zihinsel harita, bireylerin kent içerisinde yerlerini, yollarını, yönlerinibulurken kullandıkları ipuçlarıyla örülüdür.Bu çalışmanın amacı, çevresel imgeyi etkileyen faktörlerinsınıflandırılması, kente kimliğini veren kentsel donatı elemanlarının ortayakonulması, kentsel donatı elemanlarının kamusal dış mekânlardaki etkisinin,bu mekânlara olan katkısının belirlenmesi, kentsel donatı elemanlarınıninsan ölçeğinde algılanması, çekim merkezi ve kent imgesi oluşturmadakirollerinin tespiti, çevresel imge üzerindeki etkilerinin ortaya konulması ileimar planı ve kentsel peyzaj tasarımında yerel yönetime rehber olmaktır.VIBu çalışmada izlenen yöntemin adımları, çevre bileşenlerinintanımlanması ve sınıflandırılması, çevre - karakter analizi, insan - çevrefiziksel, kültürel, yargısal ve algısal ilişkileri analizi ve çevresel imge analiziyapılarak sonuçların birleştirilmesinden oluşmaktadır.Bu çalışmanın sonucunda; kentsel donatı elemanlarının çevreselimgenin öğeleri olan sınırları ve odak noktalarını oluşturmadaki rolleri, yayaerişim aksları ve bölgelerin tanımlanmasındaki etkileri, bu mekânlara olankatkıları belirlenmiştir. Kentsel donatı elemanlarının insan ölçeğindealgılanması, çekim merkezi ve kent imgesi oluşturmadaki rolleri tespitedilmiştir. Kentsel donatı elemanlarının algısı, yoğunluğu, yerleşim modeli,ayırıcı görsel nitelikleri, estetik özellikleri ve mekânsal ilişkilerine aitduyumla elde edilen somut verilerin, zihinde yorumlanarak algılara veimgeye dönüşümü sürecinde çevresel imgeye katkısı belirlenmiştir.Kuşadası Sahil Bandı'nda olumlu ve olumsuz imgesel değeri olan kentseldonatı elemanlarının saptanmasıyla ve elde edilen verilerin tasarıma geribesleme olarak aktarılmasıyla yeni tasarımlara olumlu yönde katkıdabulunulacağı düşünülmektedir.Anahtar kelimeler: çevresel imge, kentsel donatı elemanları, çevreselalgı, anlam.

Abstract:
Since the development plans that are being made in today?ssettlements function according to socio economic dynamics and the shareof the land / the unearned income of land, the natural and culturalcharacteristics and values peculiar to settlements are undervalued to a greatextent. The development plans are away from the whole, but fragmental.They are formed with quick decisions. From this point of view, theenvironmental image studies are very important to provide datum for thelocal administrations and involving people in this process. This mental map,called as environmental image is concerned with the clues that individualsuse in finding their ways and directions in the town.The purpose of this study is, the classification of factors that effectthe environmental image, the introduction of urban equipment componentsthat give its identity to the town, the identification of the effect andcontribution of urban equipment components to the public outdoor spaces,,the perception of urban equipment components in human scale, thedetermination of their roles informing the urban image and attraction center,VIIIthe identification of their effect on environmental image, being a guide tothe local administration in the development plans and the urban landscapedesign.The steps taken in the study are formed by first describing andclassifying the environmental components, analyzing the environmentalcharacteristics, the physical, the cultural, the adjudicatory and theperceptional relations of man and environment and the environmental imageand then composing the results.As a result of this study, the roles of urban equipment components informing the boundaries and the attraction points that are the elements of theenvironmental image, their effect in describing the pedestrian arrival axlesand areas, their contribution to these places are designated. The perceptionof urban equipment components in human scale, their role in forming theattraction center and the urban image are determined. The contribution ofthe concrete datum that are possessed by sensation belonging to theperception, the intensity, the settling model, the distinctive visualcharacteristics, the esthetic properties and the spacious relatıons of urbanequipment components to the environmental image at the time oftransformation to perceptions and images by mental interpretation isdetermined. It is believed that by establishing the urban equipmentcomponents that have positive and negative imaginary values on theKuşadası Coastline and by transferring the provided datum to the designwith feedback, positive contributions to the new designs will be made.Key words: the environmental image, the urban equipmentcomponents, the environmental perception, the meaning.