Sıçan posttravmatik stres modelinde melatonin ve ramelteonun etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of melatonin and ramelteon in A rat posttraumatic stress model
Yazar: ÖMER CAN ATAK
Danışman: PROF. DR. ERCÜMENT ÖLMEZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Melatonin = Melatonin ; Pineal bez = Pineal gland ; Ramelteon = Ramelteon ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) önemli bir psikiyatrik rahatsızlık olup, travmatik olayların yaşanması ya da tanık olunması sonrasında gelişebilen ve görülme sıklığı oldukça yaygın bir rahatsızlıktır. Uyku bozukluğu gibi TSSB'nin bazı yan semptomlarının tedavisi özellikle zor olabilir ve TSSB tedavisinde yaygın olan çoklu ilaç kullanımını gerektirebilir.
Pineal bezden salgılanan bir hormon olan melatoninin TSSB etiyolojisindeki rolüne ve melatonin ve uyku bozuklukları için onaylanmış melatonin reseptör agonisti ramelteonun tedavideki olası etkinliğine yönelik oldukça kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır.
Bu araştırmada, pinealektomi uygulanmış ve uygulanmamış sıçanlarda, oluşturulan TSSB modelinde melatonin ve ramelteonun etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Buna yönelik olarak, TSSB modeli oluşturulduktan sonra, davranış deneylerinin sonuçları değerlendirilmiş ve beyin dokusunda TSSB ile ilişkili olduğu düşünülen beyin türevli nörotrofik faktör (BDNF), pro-beyin türevli nörotrofik faktör (pro-BDNF), kortikotropin salıcı hormon (CRH) ve tropomiyozin reseptör kinaz (TrkB) düzeyleri immünohistokimya ve Elisa yöntemleri ile analiz edilmiştir.
 Sıçanlarda melotonin düzeyini belirgin olarak düşürdüğü bilinen pinealektomi uygulaması, gerek davranış testleri, gerekse biyokimya ve immünhistokimya bulguları birlikte değerlendirildiğinde, stres ve anksiyetede belirgin bir artışa neden olmuştur. Bu bulgumuz, literatürde pinealektomi sonucu fizyolojik melatonin düzeyindeki düşüşe bağlı stres ve anksiyete artışına yönelik bir çalışma olmaması bakımından önemlidir. Yine tüm parametreler birlikte değerlendirildiğinde, pinealektomi uygulanmış sıçanlarda strese bağlı daha fazla bir anksiyete artışı, yüksek artı labirent (YAL) testinde açık kolda geçirilen zaman dışında, birçok parametre için tespit edilememiş ve melatonin ve ramelteonun yararlı etkileri de kısıtlı bulunmuştur. 
Pinealektomi uygulanmamış sıçanlarda ise, YAL testinde strese bağlı anksiyetede artış gözlenmiş olup; melatonin ve özellikle ramelteon bu etkiyi geri çevirmede kısmen başarılı bulunmuştur. Hipokampusta yapılan biyokimyasal analizlerde, strese bağlı anksiyetede bir artış eğilimi saptanmış; melatonin ve ramelteon bu etkiyi geri çevirmiştir. İmmünhistokimya analizlerinde ise, bazı parametrelerde benzer şekilde strese bağlı anksiyetede bir artış eğilimi gözlenmiş olup; melatonin ve ramelteon bu etkiyi geri çevirmiştir.
Sonuç olarak, bu çalışmada, sıçan TSSB modelinde strese bağlı anksiyetede artışın, melatonin ve ramelteon tarafından kısmen önlenebileceği gösterilmiştir. Diğer önemli bir bulgu ise, melatoninin fizyolojik konsantrasyonlarındaki azalmanın tek başına anksiyeteye yol açabileceği ve melatonin ve ramelteonun kısmen yararlı olabileceği şeklindedir. 

Anahtar Kelimeler: Travma sonrası stres bozukluğu, sıçan, pinealektomi, melatonin, ramelteon

Abstract:
Post-traumatic stress disorder (PTSD) is an important psychiatric disorder, and it is a common disorder that can develop after experiencing or witnessing traumatic events. Some of the side symptoms of PTSD, such as sleep disturbance, can be particularly difficult to treat and may require the use of multiple medications common in the treatment of PTSD. 
There are a very limited number of studies on the role of melatonin, a hormone secreted from the pineal gland, in the etiology of PTSD and the possible efficacy of melatonin and the approved melatonin receptor agonist ramelteon in the treatment of sleep disorders.
 In this study, it was aimed to investigate the efficacy of melatonin and ramelteon in the PTSD model created in pinealectomy and non-pinealectomy rats. For this purpose, after the PTSD model was created, the results of behavioral experiments were evaluated and brain-derived neurotrophic factor (BDNF), pro-brain-derived neurotrophic factor (pro-BDNF), corticotropin-releasing hormone (CRH) and tropomyosin receptor kinase (TrkB) in brain tissue were analyzed by immunohistochemistry and Elisa methods, which are thought to be associated with PTSD.
 Pinealectomy, which is known to significantly reduce melatonin levels in rats, caused a significant increase in stress and anxiety when behavioral tests, biochemistry and immunohistochemistry findings were evaluated together. This finding is important in that there is no study in the literature on the increase in stress and anxiety due to the decrease in physiological melatonin levels as a result of pinealectomy. Again, when all parameters were evaluated together, a greater increase in stress-related anxiety in pinealectomized rats could not be detected for many parameters except the time spent in the open arm in the elevated plus maze (EPM) test, and the beneficial effects of melatonin and ramelteon were also limited.
In rats that did not undergo pinealectomy surgery, an increase in stress-related anxiety was observed in the EPM test; melatonin and especially ramelteon have been found to be partially successful in reversing this effect. In the biochemical analyzes performed in the hippocampus, an increasing trend was detected in stress-related anxiety; melatonin and ramelteon reversed this effect. In immunohistochemistry analyses, an increase in stress-related anxiety was observed in some parameters; melatonin and ramelteon reversed this effect.
In conclusion, in this study, it was shown that the increase in stress-related anxiety in the rat PTSD model can be partially prevented by melatonin and ramelteon. Another important finding is that the decrease in physiological concentrations of melatonin may cause anxiety and melatonin and ramelteon may be partially beneficial.

Key words: Post-traumatic stress disorder, rat, pinealectomy, melatonin, ramelteon