Kronik B ve C hepatitli gebelerde oksidatif stresin değerlendirilmesi
Kronik B ve C hepatitli gebelerde oksidatif stresin değerlendirilmesi
Yazar: MUSTAFA AKAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET YÜCESOY
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Gebelik = Pregnancy ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit C = Hepatitis C ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
AMAÇ: Hepatit B ve C virüs (HBV ve HCV) enfeksiyonları kronik hepatit ve hepatoselüler karsinomun (HCC) en önemli iki nedenidir. Deneysel çalışmalar kronik viral hepatitde (KVH) karaciğer hasarının oluşumunda konağa ve virüse ait faktörlerin sorumlu olabileceğini göstermiştir. Oksidatif stresin KVH, gebelik diabeti (GD), gebeliğe bağlı hipertansiyon (GBH) ve preeklampsi gibi bir çok hastalığın patogenezinde rol oynadığı ileriye sürülmüştür. Bu çalışmada, kronik B ve C hepatitli gebelerde 3. trimestirde oksidatif stresin artıp artmadığını araştırmayı amaçladık. Bu amaçla, antioksidan ( süperoksit dismutaz (SOD), paraoksanaz (PON) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ) ve oksidatif stres (8-Hidroksideoksiguanozin (8-OHdG), malondialdehit (MDA), ksantin oksidaz (XO), ileri oksidasyon protein ürünleri (AOPP), nitrik oksit (NO) ve tiyol ) parametre düzeylerini araştırdık.HASTALAR VE YÖNTEM: Çalışmaya Kasım 2008 - Kasım 2009 tarihleri arasında, son trimestirdeki 20 kronik hepatit B'li (KHB) ve 20 kronik hepatit C'li (KHC) gebe alındı. Ayrıca, 20 sağlıklı gebe de kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Kronik hepatit B tanısı en az 6 ay süre ile serumda hepatit B yüzey antijen (HbsAg) pozitifliği ile yapıldı. Kronik hepatit C tanısı en az 6 ay süre ile serum anti-HCV antikorunun tespit edilmesi esasına dayandı. Tiyol, XO, GSH-Px, PON, MDA ve AOPP düzeyleri spektrofotometrik metod ile ölçüldü. Nitrik oksit, SOD ve 8-OHdG düzeyleri elisa metodu ile ölçüldü.BULGULAR: Oksidatif stres belirteçleri olan AOPP ve XO düzeyleri KHB ve KHC'li gebe hastalarda sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.001). Oksidatif stres belirteçlerinden NO ve tiyol düzeyleri KHB ve KHC'li gruplarda kontrollere göre anlamlı olarak daha düşüktü (NO için p<0.05, tiyol için p<0.001). Bu düşüklük NO ile AOPP ve tiyol ile XO arasında olan negatif korelasyonla ilgili olabilir. Antioksidan belirteçlerden PON ve GSH-Px düzeyleri KHB ve KHC'li gebe hastalarda sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.001). SOD düzeyleri KHB ve KHC'li gebe hastalarda sağlıklı kontrollere göre daha düşüktü, fakat fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.76). MDA ve 8-OHdG değerlerinde KHB'li ve KHC'li gebe hastalar ve sağlıklı kontroller arasında anlamlı fark yoktu (MDA için p=0.42, 8-OHdG için p>0.05). XO, MDA, 8-OHdG ve NO değerleri KHB'li grupta KHC'li gruba göre daha yüksekti, fakat fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (XO ve 8-OHdG için p>0.05, MDA için p=0.42, NO için p=0.16). Tiyol ise KHB'li grupta KHC'li gruba göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0.001). Antioksidan belirteçler olan PON ve GSH-Px değerleri KHB'li grupta KHC'li gruba göre daha düşüktü, fakat fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (PON için p=0.59, GSH-Px için p=0.91). Bu sonuçlar KHB infeksiyonunda oksidatif stresin KHC'ye göre daha yüksek olduğu düşündürmektedir.SONUÇ: Bu çalışmada hepatit B ve hepatit C ile infekte gebelerde oksidatif stresin sağlıklı gebelere göre anlamlı şekilde arttığı tespit edildi. Artmış oksidatif stresin GD, GBH ve preeklampsinin de patogenezinde rol oynadığı bilindiğinden, hepatit B ve hepatit C ile infekte gebelerin GD, GBH ve preeklampsi açısından daha yakından takip edilmesi ve konu ile ilgili daha ileri çalışmaların yapılması uygun olur kanısındayız.ANAHTAR KELİMELER: Antioksidan aktivite, gebelik, kronik hepatit B, kronik hepatit C, oksidatif stres.

Abstract:
AIM: Hepatitis B and C virus (HBV and HCV) infections are the two most important causes of chronic hepatitis and hepatocellular carcinoma (HCC). Experimental studies have shown that viral and host factors may be responsible for the formation of the hepatic damage in chronic viral hepatitis (CVH). İt has been maintained that oxidative stres plays a role for a lot of diseases pathogenesis such as CVH, gestational diabetes mellitus (GDM), pregnancy induced hypertantion (PİH) and preeclampsia. In this study, we aimed to investigate the oxidative stress whether increasing or not in pregnants with hepatitis B and C at third timester. Therefore, we investigated the levels of the antioxidant ( superoxide dismutase (SOD), paraoxanase (PON) and glutathione peroxidase (GSH-Px) ) and oxidative stress (8-Hydroxydeoxyguanosine (8-OHdG), malondialdehyde (MDA), xanthine oxidase (XO), advanced oxidation protein products (AOPP), nitric oxide (NO) and thiol) parameters.PATIENTS AND METHODS: Between November 2008 and November 2009, 20 pregnants with chronic hepatitis B (CHB) and 20 pregnants with chronic hepatitis C (CHC) virus in the third trimester were recruited to the study. İn addition, 20 healty pregnants in the third trimester were recruited to the study as control group. Diagnosis of CHB infection was made by positive for HbsAg in serum at least for six months. Diagnosis of CHC infection was based on the consistent detection of serum anti-HCV antibody at least for six months. Thiol, XO, GSH-Px, PON, MDA and AOPP levels were measured by the method of spectrofotometer. Nitric oxide, SOD and 8-OHdG levels measured by the method of elisa.RESULTS: XO and AOPP levels which are oxidative stres parameters were significantly higher in pregnant patients with CHB and CHC than the healthy controls (p<0.001). NO and thiol levels which are oxidative stress parameters were significantly lower in pregnant patients with CHB and CHC than the healthy controls (p<0.05 for NO, p<0.001 for thiol). This impairment can be related to the negative correlation between NO with AOPP and thiol with XO. PON and GSH-Px levels which are antioxidant parameters were significantly lower in pregnant patients with CHB and CHC than the healthy controls (p<0.001). SOD levels were lower in pregnant patients with CHB and CHC than the healthy controls, but the difference was not statistically significant (p=0.76). There were no significiant differences in levels of MDA and 8-OHdG between pregnant patients with CHB and CHC and the healthy controls (p=0.42 for MDA, P>0.05 for 8-OHdG). XO, MDA, 8-OHdG and NO levels were higher in the group with CHB than the group with CHC, but the difference was not statistically significant (p>0.05 for XO and 8-OHdG, p=0.42 for MDA, p=0.16 for NO). Thiol was signaficiantly lower in the group with CHB than the group with CHC (p<0.001). PON and GSH-Px levels which are antioxidant parameters were lower in the group with CHB than the group with CHC , but the difference was not statistically significant (p=0.59 for PON, p=0.91 for GSH-Px). These findings suggested that oxidative stress in CHB infection is higher than CHC infection.CONCLUSIONS: İn this study it was determined that, oxidative stress in hepatitis B and hepatitis C infected pregnants have increased significiantly comparing to the healty pregnants. İt is known that one of the responsible factors for the pathogenesis of GDM, PİH and preeclampsia is oxidative stres. As a result of this, we think fit that the pregnant patients infected with CHB and CHC must be followed up carefully in terms of GDM, PİH and preeclampsia and further studies are necessary on the track.KEY WORDS: Antioxidant activity, pregnancy, Chronic hepatitis B, chronic hepatitis C, oxidative stress.