Hemşirelik öğrencilerinin çevre okuryazarlığı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of environmental literacy levels of nursing students in terms of various variables
Yazar: RUKİYE KAPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA YARDIMCI GÜREL
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bireyin çevre ile ilgili bilgilerini davranışa dönüştürebilme kapasitesi olarak tanımlanan çevre okuryazarlığı, bu özelliklere sahip, çevre hakkında doğru kararlar alabilen, yaşamlarını daha sürdürülebilir hale getirebilen kişileri tanımlamak için kullanılmaktadır. Günümüzde çevresel sorunların giderek artması, çevre okuryazarı bireyler yetiştirmenin önemini daha da arttırmaktadır. Bu çalışmada Sinop Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölümü öğrencilerinin çevre okuryazarlığı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı nitelikte olan bu araştırmanın örneklemi 204'ü kadın, 88'i erkek olmak üzere 292 kişiden oluşmaktadır. Veriler Sosyodemografik Özellikler Formu ve Çevre Okuryazarlığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda hemşirelik öğrencilerinin çevre okuryazarlığı ölçeğinin bilgi alt boyutundan 12,23±2,96, tutum alt boyutundan 66,11±12,25, çevresel davranış alt boyutundan 41,22±6,38 ve çevresel algı alt boyutundan ise 10,26±2,08 puan aldıkları saptanmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin çevresel bilgi alt boyut puan ortalamalarının sınıf düzeyi ve baba eğitim durumuna göre farklılık gösterdiği ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Çevresel tutum alt boyutunda ise cinsiyet, yaş ve çevre ile ilgili konuların aile içerisinde konuşulması durumunun öğrencilerin puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sebep olduğu saptanmıştır (p<0,05). Çevresel davranış alt boyutu incelendiğinde sınıf düzeyi, yaş, çevre ile ilgili eğitim alma durumu, çevre ile ilgili bir projede yer alma durumu, çevre ile ilgili konuların aile içerisinde konuşulmasının öğrencilerin puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sebep olduğu saptanmıştır (p<0,05). Çevresel algı alt boyutunda ise çevre ile ilgili bilgi edinme kaynağı ve çevre ile ilgili sivil toplum kuruluşlarına üyelik durumunun öğrencilerin puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sebep olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırma sonucunda hemşirelik öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeylerinin orta seviyede olduğu saptanmıştır. Bu sonuç doğrultusunda öğrencilerin çevre okuryazarlık düzeylerini geliştirecek nitelikte girişimsel çalışmaların planlanması ve ders içeriklerinde gerekli düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Environmental literacy, defined as the capacity of the individual to transform environmental knowledge into behavior, is used to identify people who have these characteristics, can make the right decisions about the environment, make their lives more sustainable. Nowadays, the increasing environmental problems increase the importance of raising environmental literate individuals. In this study, it was aimed to analyze the environmental literacy levels of Sinop University School of Health Nursing Department students in terms of various variables. The sample of this descriptive research consisted of 292 people, 204 of which were women and 88 were men. Data were collected via sociodemographic features form and environmental literacy scale. SPSS 22.0 package program was utilized for data analysis. As a result of the study it was found that the nursing students' environmental knowledge sub-dimension scores was 12.23±2.96, environmental attitude sub-dimension was 66.11±12.25, environmental behaviour sub-dimension was 41.22±6.38 and environmental perception sub-dimension was 10.26±2.08. As a result of the analysis, it was determined that the mean scores of the students' environmental knowledge sub-dimension differ according to the class level and the educational level of the father and this difference was statistically significant (p<0,05). In the environmental attitude sub-dimension, it was found that gender, age and talking about the environment in the family caused a statistically significant difference in the students' mean scores (p<0,05). When the environmental behavior sub-dimension was analyzed, it was found that class level, age, education about the environment, being in an environmental project, talking about the environment in the family caused a statistically significant difference in the students' scores (p<0,05). In the environmental perception sub-dimension, it was determined that the source of obtaining information about the environment and the membership status of environmental non-governmental organizations caused a statistically significant difference in the students' scores (p<0,05). As a result of the research, it was found that the environmental literacy levels of nursing students are at a medium level. In line with this result, it is recommended to plan interventional studies that will improve the environmental literacy levels of students and to make necessary arrangements in the course contents.