Anahtarlamalı durum kontrollü hücresel sinir ağları tabanlı tigan benzeri sistem
Switched state controlled cellular neural networks based tigan-like system
Yazar: FATMA AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ENİS GÜNAY
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Kaos genelde karmaşa ve düzensizlik olarak adlandırılır. Bu tanımlamanın yanı sıra kendi içerisinde muazzam bir düzene de sahiptir. Bu noktada düzen ve kaosun aslında birbiriyle yakından ilişkili olduğu ortaya çıkar. Hücresel Sinir Ağları (HSA) ilk olarak Chua ve Yang tarafından 1988 yılında tanıtılmıştır. HSA dinamik bir sinir ağı modelidir. Gerçek zamanda analog işaretleri işleyebilen HSA başta görüntü işleme ile kaotik dinamiklerin
modellenmesi olmak üzere birçok alanda kullanılmaktadır. Fakat HSA karmaşık dinamik sistemler, diferansiyel denklemler için yetersiz kalmaya başladı. Bu karmaşık sistemler için hücrelerin durum noktalarından da geri besleme yapılmış Durum Kontrollü Hücresel Sinir Ağları (DK-HSA) önerilmiştir. DK-HSA ise kuadratik ve çarpımlı nonlineerlik
içeren sistemlerin modellenmesinde yetersiz kalmıştır. Bu noktada DK-HSA'na alternatif olarak bipolar voltaj kontrollü anahtarlama parametrelerinin kullanıldığı Anahtarlamalı Durum Kontrollü Hücresel Sinir Ağları (A-DK-HSA) önerilmiştir. Bu tez çalışmasında da daha önce HSA ile hiç denenmemiş olan Tigan kaotik sisteminin anahtarlamalı durum kontrollü hücresel sinir ağları ile modellenmesi ve simülasyon çalışmaları gösterilmiştir. Tigan sistemi 2004 yılında Gheorghe Tigan tarafından Lorenz sisteminden türetilen doğrusal olmayan kaotik bir sistemdir. Daha sonra Tigan sistemin analizini yaparak Tigan sistemini T sistemi olarak adlandırmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hücresel sinir ağları, kaos, kaotik sistemler, Tigan sistemi

Abstract:
Chaos is commonly referred to as confusion and disorder. In addition to this definition, it also has an enormous order within itself. At this point, it turns out that order and chaos are actually closely related. Cellular Neural Networks (HSA) were first introduced by Chua and Yang in 1988. HSA is a dynamic neural network model. HSA, which can
process analog signals in real time, is used in many areas, especially image processing and modeling of chaotic dynamics. But HSA began to inadequate for complex dynamical systems, differential equations. For these complex systems, State Controlled Cellular Neural Networks (DK-HSA) with feedback from the state points of the cells have been proposed. However, DK-HSA was insufficient in modeling systems containing quadratic and multiplied nonlinearity. At this point, Switched State Controlled Cellular Neural Networks (A-DK-HSA) using bipolar voltage controlled switching parameters have been proposed as an alternative to DK-HSA. In this thesis, modeling and simulation studies of Tigan chaotic system, which has never been tried with HSA before, with switched state
controlled cellular neural networks are shown. The Tigan system is a nonlinear chaotic system derived from the Lorenz system by Gheorghe Tigan in 2004. Later, Tigan analyzed Tigan system and named it T system.

Keywords: Cellular neural networks, chaos,chaotic systems, Tigan system