Bertold Spuler'in hayatı ve Moğol tarihi'ne dair çalışmaları
The life and work of Bertold Spuler on Mongol history (1911-1990)
Yazar: ESRA ÖZGÜN
Danışman: PROF. DR. İLYAS KEMALOĞLU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History

Özet:
Doğu Avrupa tarihi ve Şarkiyat alanlarında derin izler bırakan bir bilim insanı olan Bertold Spuler, 1911 yılında Almanya'nın güneyindeki bir kasabada dünyaya gelmiştir. Küçük yaşlardan itibaren farklı kültürler ve diller ile ilgilenen Spuler, klasik filoloji, tarih, Slavistik ve Şarkiyat gibi çeşitli disiplinlerde eğitim almış, II. Dünya Savaşı'nın zorlu koşullarına rağmen akademik kariyerine devam etmiştir. Spuler, hayatı boyunca pek çok üniversitede görev yapmış, öğrencilerine ve meslektaşlarına ilham kaynağı olmuştur. Spuler akademik kariyerine Göttingen Üniversitesi'nde Walther Hinz'in asistanı olarak başlamıştır. II. Dünya Savaşı sırasında askere çağrılmış ve burada Müslüman-Türk askerler için imam yetiştirme görevinde bulunmuştur. Savaştan sonrasında ise Hamburg Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürmüş ve bu üniversitede Fars Dili, Türkoloji ve Eski Mısır Araştırmaları bölümlerinin kurulmasına katkıda bulunmuştur. Ayrıca Handbuch der Orientaistik ve Der Islam dergilerinin editörlüğünü üstlenmiştir.
Spuler başta oryantalizm, Türkoloji, İran Dili-Kültürü ve Moğol tarihi alanlarında çalışmalar yapmıştır. En önemli çalışmaları da doktora çalışması olarak kaleme aldığı İran Moğolları (Mongolen in Iran) ve II. Dünya Savaşı esnasında tamamladığı Die Goldene Horde (Altın Orda) kitaplarıdır. Spuler, bu eserlerinde İran ve Kafkasların siyasi, sosyal, kültürel ve dinî gelişimini ayrıntılı bir şekilde incelemiş, kaynakları titizlikle değerlendirmiş ve yeni bakış açıları sunmuştur. Bertold Spuler, 1990 yılında Hamburg'da vefat etmiştir. Arkasında bıraktığı eserler, Doğu Avrupa tarihi ve Şarkiyat alanlarında bugün de geçerliliğini korumakta, araştırmacılara ve okurlara yol göstermektedir.

Abstract:
Bertold Spuler, a scholar who left deep traces in the fields of Eastern European history and Oriental studies, was born in 1911 in a town in southern Germany. From an early age, Spuler was interested in different cultures and languages, and he was educated in a variety of disciplines, including classical philology, history, Slavic studies, and Oriental studies. Despite the difficult conditions of World War II, he continued his academic career. He worked at many universities throughout his life and was a source of inspiration to his students and colleagues. Spuler began his academic career as an assistant to Walther Hinz at the University of Göttingen. During World War II, he was drafted into the army, where he served as an imam for Muslim-Turkish soldiers. After the war, he continued his studies at the University of Hamburg, where he contributed to the establishment of the departments of Persian Language, Turkology and Ancient Egyptology. He also edited the Handbuch der Orientalistik and Der Islam. Spuler worked primarily in the fields of Orientalism, Turkology, Persian Language-Culture and Mongolian history. His most important works are Mongolen in Iran, which he wrote as a doctoral study, and Die Goldene Horde, which he completed during World War II. In these works, Spuler analyzed the political, social, cultural and religious development of Iran and the Caucasus in detail, meticulously evaluated the sources and presented new perspectives. Bertold Spuler died in Hamburg in 1990. The works he left behind are still relevant in the fields of Eastern European history and Oriental studies, and continue to guide researchers and readers.