Pandemi döneminde sağlık çalışanlarının COVID-19 korkusu ile yaşam kalitesi ve koruyucu uygulamaları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the fear of COVID-19 and the quality of life and protective practices of health care professionals during the pandemic period
Yazar: ÇAĞLAR ÜLKER
Danışman: ÖĞR. GÖR. DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Çalışmamızda; pandemi döneminde sağlık çalışanlarında COVID-19 korkusu, yaşam kalitesi ve koruyucu uygulamaları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 09.12.2021-01.02.2022 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapmakta olan 18 yaş ve üzeri doktor, hemşire, sağlık teknikeri, güvenlik, temizlik ve bilgi işlem personeli olmak üzere toplam 1015 sağlık çalışanı dahil edildi. Çalışmamız hakkında bilgi verildikten sonra çalışmaya katılmayı kabul edenlere sosyodemografik veri formu, COVID-19 enfeksiyonundan korunmaya yönelik bazı kategorik sorular içeren anket formu, Koronavirüs Korkusu Ölçeği, COVID-19'un Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Araştırma sırasında toplanan veriler, IBM SPSS V. 26.0 programı ile değerlendirildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Çalışmaya katılan sağlık çalışanlarının 667'i (%65,7) kadın, 348'si (%34,3) erkekti. Çalışmamamızda Koronavirüs Korkusu Ölçeği ortalama puanı 16,1±6,3, ortanca puanı 16 (7-35) olup katılımcıların orta düzeyde COVID-19 korkusu yaşadıkları tesbit edilmiştir. Koronavirüs korkusu evli veya boşanmış katılımcılarda bekarlara göre, yalnız yaşamayan katılımcılarda yalnız yaşayanlara göre daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0,032; p=0,027). Kadın cinsiyet, ileri yaş ve kronik hastalık varlığı koronavirüs korkusunun yüksek olduğu diğer durumlardı. COVID-19'un Yaşam Kalitesine Etkisi Ölçeği median puanı kadınlarda 3 (0,83-5) iken, erkek katılımcılarda 2,83 (1-5) olarak bulundu (p<0,001). Maske-mesafe-hijyen uyumu kötü grubun koronavirüs korkusu puanı, uyumu orta ve iyi olan gruplara kıyasla daha düşük bulundu (sırasıyla p=0,006; p=0,002). Çalışmamızda pandemi alanında çalıştığını ifade eden katılımcıların yaşam kalitesinin daha fazla etkilendiği görülmüştür (p=0,025). Kadınlarda, eğitim düzeyi yüksek olan sağlık çalışanlarında ve kronik hastalık öyküsü olanlarda COVID -19'un yaşam kalitesine etkisi istatistiksel anlamlı olarak daha fazla bulundu.

Sonuç: Araştırma sonuçlarımıza göre COVID-19 pandemisinin, sağlık çalışanlarının ruh sağlığı üzerinde olumsuz etki gösterdiği görülmüştür. Kadın, ileri yaş ve kronik hastalığı olan sağlık çalışanlarının hem COVID-19 korkusu hem de yaşam kalitesi yönünden riskli grupta olduğu görülmüştür. Pandemi alanında çalışmak sağlık çalışanlarının yaşam kalitesini anlamlı bir şekilde etkilemiştir.

Anahtar Kelimeler: COVID-19 korkusu, pandemi, sağlık çalışanı, yaşam kalitesi.

Abstract:
Aim: In our study; It was aimed to evaluate the relationship between fear of COVID-19, quality of life and protective practices in healthcare workers during the pandemic period.

Materials and Methods: A total of 1015 healthcare professionals, including doctors, nurses, health technicians, security, cleaning and data processing personnel, aged 18 and over, working at Ankara Training and Research Hospital between 09.12.2021 and 01.02.2022 were included in the study. After being informed about our study, the sociodemographic data form, a questionnaire containing some categorical questions on protection from COVID-19 infection, the Coronavirus Fear Scale, the Impact of COVID-19 on Quality of Life Scale were applied to those who agreed to participate in the study by face-to-face interview method. The data collected during the research were evaluated with the IBM SPSS V. 26.0 program. A p value of <0.05 was considered statistically significant.

Results: Of the health workers participating in the study, 667 (65.7%) were female and 348 (34.3%) were male. In our study, the mean score of the Coronavirus Fear Scale was 16.1±6.3, and the median score was 16 (7-35), and it was determined that the participants had moderate fear of COVID-19. Fear of coronavirus was found to be higher in married or divorced participants compared to singles, and in participants who did not live alone compared to those who lived alone (p=0.032; p=0.027, respectively). Female gender, advanced age and presence of chronic disease were other conditions where fear of coronavirus was high. While the median score of the COVID-19 Impact on Quality of Life Scale was 3 (0.83-5) in females, it was found as 2.83 (1-5) in male participants (p<0.001). The coronavirus fear score of the group with poor mask-distance-hygiene compliance was found to be lower than the groups with moderate and good compliance (p=0.006; p=0.002, respectively). In our study, it was observed that the quality of life of the participants who stated that they worked

in the field of pandemic was more affected (p=0.025). The effect of COVID -19 on quality of life was found to be statistically significantly higher in women, healthcare workers with higher education levels and those with a history of chronic disease.

Conclusion: According to our research results, it has been observed that the COVID-19 pandemic has a negative effect on the mental health of healthcare workers. It has been observed that female, elderly and healthcare workers with chronic diseases are in the risk group in terms of both fear of COVID-19 and quality of life. Working in the field of pandemic has significantly affected the quality of life of healthcare workers.

Keywords: Fear of COVID-19, pandemic, healthcare worker, life quality.