Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 5-6 yaş çocukların ebeveyn tutumlarının sosyal duygusal uyum düzeylerine etkisinin incelenmesi
The invastigation of the effects of parental attitudes on socioemotional adjustment levels of 5-6 year old children with autism spectrum disorders
Yazar: ŞERİFE TUĞÇE DİKİCİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Duygusal uyum = Emotional adjustment ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal uyum = Social adjustment

Özet:
Bu araştırma, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış 5-6 yaş çocukların, ebeveyn tutumlarının sosyal duygusal uyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu ana amaç için de anne baba tutumlarının ve çocuğun sosyal duygusal uyumunun demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada anket formları ile yapılan alan niceliksel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, İstanbul ilinde Kadıköy ilçesinde OSB tanısı almış 5-6 yaş çocuklar ve anne babalarından oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan özel bir danışmanlık merkezinde rastgele yöntemle seçilmiş 5-6 yaş OSB tanısı almış 60 çocuk ve anne babalarından oluşmaktadır. Verilerin toplanması amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ), ve Marmara Sosyal Duygusal Uyum Ölçeği (MSDUÖ) kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre 36-40 yaş aralığındaki ebeveynlerin 41-45 yaş aralığındaki ebeveynlere göre daha otoriter olduğu, ebeveynlerin eğitim durumu arttıkça otoriter tutum puanlarının arttığı tespit edilmiştir. 3 yaşında özel eğitime başlayan çocukların ebeveynlerinin 2 yaşında özel eğitime başlayan ebeveynlerden daha demokratik tutum içinde olduğu bulgular arasındadır. Sosyal Yaşamın Gereklerine Uygun Davranış alt boyutunda 30-35 yaş arası ebeveynlerin çocukları 36-40 yaş arası ebeveynlerin çocuklarından daha yüksek puan almıştır. Ayrıca Sosyal Çevreye Pozitif Yaklaşma alt boyutunda Yüksek okul mezunlarının çocuklarının ortalaması, Ortaokul mezunlarının çocuklarından yüksektir. Benzer bir şekilde Lisans mezunlarının çocuklarının ortalaması da Ortaokul mezunlarının çocuklarının ortalamasından yüksektir. Korelasyon analizi sonucunda, Demokratik tutum ile sosyal duygusal uyum ölçeğinin alt faktörleri arasında negatif yönlü düşük bir ilişki, Koruyucu Tutumla, Arkadaşlarla Etkileşim alt faktörü arasında pozitif yönlü düşük bir ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
This research has been conducted to determine the relationship between parental attitudes and socio-emotional adaptation levels of 5-6 year old children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). In this framework, it has been analyzed that whether the parental attitudes and the socio-emotional adjustment of the children showed an alteration depending on the demographical factors.In this research, quantitative research methods formed by the questionnaire have been used. The population of this research consisted of the 5-6 year old children diagnosed with ASD and their parents in the district of Istanbul, Kadıkoy. The sampling of this research has been collected from 60 children arbitrarily chosen at the age of 5-6 diagnosed with ASD and their parents. In data collection process, ''Personal Information Form'', Parental Attitude Scale (PAS) and Marmara Socioemotional Adjustment Scale have been used.
According to the result of the research, it has been observed that the parents between the ages of 36-40 are more authoritative than the parents between 41-45 and the state of their authoritative attitude increases depending on their education level. Another finding of the study was that the parents of children who start special education at the age of 3 were more democratic when compared to the parents of children who start special education at the age of 2.  In the sub-dimension of Socially Appropriate Practices, the children of parents between the ages of 30-35 have scored higher than the children whose parents are between the ages of 36-40. Furthermore, in the sub-dimension of positive attitudes to the Social Environment, the scores have been observed higher in the children of families graduated from college than the children whose families had middle school education levels.  Similarly, the scores of children whose families had been graduated from university are higher than the children whose families had middle-school education levels.  As a result of correlation analysis, it has been determined that there is a negative relationship between the sub-scale of democratic attitude and socio-emotional adjustment while there is a positive relationship between the sub-scale of protective attitude and friendship interaction.