Ziyaretçi motivasyonu, SOKÜM algısı, deneyim ve sadakat ilişkisi: Deve güreşleri örneği
The relationship between visitor motivation, perception of ICH, experience and loyalty: Case of camel wrestling
Yazar: BEDRİYE ÇİLEM SOYLU
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ŞAHİN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Son yıllarda bireylerin seyahate yönelik beklenti ve taleplerinin farklılaşmasıyla birlikte seyahat tercihleri açısından kültürel miras turizmi dikkat çekmektedir. Kültürel manzaralar, ilgi çekici yerler ve yerel etkinlikler seyahat için önemli bir motivasyon kaynağı haline gelmektedir. Kültürel varlıkların tanınması, gezilip görülmesi ve bu kapsamdaki etkinliklerde yer alırken ziyaretçilerin bu farkındalıkta olması, hem kültürel mirasın sürdürülebilirliği hem de turizm açısından önemlidir.  Bu kapsamda somut olmayan kültürel miras değerleri açısından zengin bir birikime sahip olan deve güreşlerinin turizme kazandırılması kültürün yaşatılarak korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önemli görülmektedir.  Bu araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmada ilk olarak devecilik kültürü ve deve güreşlerinin ekonomik, sosyal ve kültürel yönleriyle turizm açısından değerlendirilmesine yönelik 16 deveci ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sonraki aşamada ise deve güreşlerine katılan ziyaretçilerin motivasyon unsurları, somut olmayan kültürel miras algıları, unutulmaz turizm deneyimleri ve sadakat eğilimleri arasındaki yapısal ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda deve güreşlerine katılan 418 ziyaretçiye yüz yüze anket uygulanmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın problemi, amacı, önemi, varsayımları, sınırlılıkları ve tanımları yer almaktadır. Sonraki bölümde kuramsal çerçeve kapsamında motivasyon, kültürel miras, unutulmaz turizm deneyimi ve sadakat başlıkları yer almaktadır. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Dördüncü bölüm araştırmanın nitel ve nicel boyutuna ait bulgular ve yorumlardan oluşmaktadır. Son bölümde ise sonuçlara yer verilmiş ve bu doğrultuda öneriler geliştirilmiştir. Araştırma sonucunda somut olmayan kültürel miras algısının ziyaretçilerin motivasyonu ve unutulmaz turizm deneyimi üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Unutulmaz turizm deneyiminin ise sadakat üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Nitel verilerden elde edilen bulgulara göre devecilik kültürü ve deve güreşlerinin develerin zarar gördüğü düşüncesi, Türkiye'de deve yetiştirilmemesi, yasal sorunlar, tanıtım eksikliği, yeterli desteğin verilmemesi gibi sorunlarla karşı karşıya kaldığı ve turizme kazandırılması adına daha çok çaba sarf edilmesi gerektiği görülmektedir.

Abstract:
In recent years, with the differentiation of individuals' expectations and demands for travel, cultural heritage tourism draws attention in terms of travel preferences. Cultural sights, attractions and local events are becoming an important source of motivation for travel. Recognition of cultural assets, sightseeing and being aware of this awareness while taking part in activities within this scope are significant both in terms of sustainability of cultural heritage and tourism. Camel wrestling is a rich accumulation of intangible cultural heritage values, keeps the culture alive and transfers it to the next generations. In the study, primarily, interviews were conducted with 16 cameleers of camel breeding culture and camel wrestling with its economic, social and cultural aspects of tourism. In the next phase, it is aimed to specify the structural relationships between the motivation factors, intangible cultural heritage perceptions, memorable tourism experiences and loyalty tendencies of the visitors participating in the camel wrestling. For this purpose, a face-to-face questionnaire was applied to 418 visitors who participated in camel wrestling. 
First section consists of, the problem, purpose, significance, hypotesis, limitations and definitions of the research. The next section covers motivation, cultural heritage, memorable tourism experience and loyalty within the theoretical framework. In the third part, information about the method of the research is given. The fourth chapter composes of the findings and comments regarding the qualitative and quantitative aspects of the research. The last part comprises and suggestions developed in conjunction. As a result of the research, it has been determined that the perception of intangible cultural heritage has a significant effect on the motivation of the visitors and the memorable tourism experience. Besides, memorable tourism experience has a significant effect on loyalty. According to the findings obtained from qualitative data, it is seen that camel breeding culture and camel wrestling are encounter problems such as the thought that camels are harmed, camel breeding in Turkey, legal problems, lack of marketing, insufficient support, and more efforts should be made to bring them into tourism.