Çocuk ve ebeveyn arasındaki dental anksiyete ilişkisinin çocukların ağız diş sağlığına etkisi
The effect of the dental anxiety relationship between child and parent on the oral dental health of children
Yazar: HANİFE CAN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU HAZAR BODRUMLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Dental anksiyete herhangi bir dış kaynaklı uyarıcı olmaksızın kişinin içsel olarak her türlü dental işleme karşı gösterdiği korku ve endişe olarak tanımlanmaktadır. Genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde kendini gösteren dental anksiyete, yaş, cinsiyet, kişilik özellikleri, sosyoekonomik durum, ebeveyn davranışı gibi birçok faktörden etkilenmekte ve çocuğun diş hekimi randevularına karşı tutum ve davranışını dolayısıyla ağız ve diş sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir.   Çalışmanın amacı hem çocuk hastalarda hem de ebeveynlerinde dental anksiyete düzeyinin belirlenerek, ebeveynlerin anksiyete düzeylerinin çocuklarda görülebilen dental anksiyete üzerindeki etkisinin incelenmesi ve mevcut anksiyete düzeyinin ağız ve diş sağlığına etkisinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla çalışmada Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı Kliniği'ne, Aralık 2020-Mayıs 2021 tarihleri arasında çeşitli sebeplerle başvurmuş ve rutin muayene işlemi yapılmış 8-12 yaş aralığındaki uygun kriterleri karşılayan 400 çocuk ve ebeveynine çalışma anketi uygulanarak hem çocukların hem de ebeveynlerinin dental anksiyete düzeyleri Dental Korku ve Anksiyete İndeksi (IDAF-4C+) ile belirlendi. Çocukların muayene formlarından elde edilen DMFT (decayed, missing, filled, teeth) indeks verileri kayıt altına alındı. Ebeveyn ile çocukların dental anksiyete düzeyleri ilişkisi ve dental anksiyete düzeyi ile çocukların DMFT verileri arasındaki ilişki incelendi. Elde edilen veriler IBM SPSS V23 analiziyle istatistiksel olarak değerlendirildi. Sonuçlar incelendiğinde çocuğun dental anksiyete düzeyi ile ebeveyn dental anksiyete düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki tespit edildi (p<0,001). Çocukların anksiyete düzeyi ile DMFT skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,427). Ebeveynlerin sahip oldukları dental anksiyeteyi çocuklarına davranışlarıyla ve sosyal öğrenme yoluyla aktarabilecekleri düşünülürken dental anksiyete ile çürük arasındaki ilişkinin diğer risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Dental anksiyete, dental korku, ağız sağlığı, çocuk, ebeveyn

Abstract:
Dental anxiety is defined as the fear and distress that a person internally shows toward all kinds of dental procedures without any external stimuli. Dental anxiety usually manifests in childhood or adolescence and is affected by many factors, such as age, gender, personality traits, socioeconomic status, and parental behavior. It may adversely affect a child's attitude and behavior toward dental appointments and thus their oral and dental health. The aim of the study was to determine dental anxiety levels in both pediatric patients and their parents, to examine the effect of parents' anxiety levels on their children's dental anxiety, and to evaluate the effect of current anxiety levels on oral and dental health. For this purpose, a study questionnaire was administered to 400 children aged 8–12 and their parents who were seen by the Zonguldak Bulent Ecevit University Faculty of Dentistry, Department of Pediatric Dentistry, for various reasons between December 2020 and May 2021, underwent routine examinations and met the appropriate criteria. The dental anxiety levels of the parents were determined with the Index of Dental Anxiety and Fear (IDAF-4C+), and DMFT (decay, missing, filling teeth) index data obtained from the children's examination forms were recorded. The relationships between parents' and children's dental anxiety levels and between dental anxiety levels and children's DMFT data were examined and statistically evaluated using IBM SPSS V23. A positive, statistically significant correlation was found between the children's and parents' dental anxiety levels (p < 0.001). There was no statistically significant correlation between the children's anxiety levels and DMFT scores (p = 0.427). While it is thought that parents can transfer their dental anxiety to their children through their behaviors and social learning, the relationship between dental anxiety and dental caries should be evaluated together with other risk factors.

Key Words: Dental anxiety, dental fear, oral health, child, parents