Nevşehir ilinde süt toplama merkezlerindeki çiğ sütün mikrobiyal kalite ve bulaşan yönünden incelenmesi
Investigation of raw milk in terms of microbial quality and contamination at milk collection units in Nevşehir
Yazar: SERKAN TEKİN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA LEBLEBİCİ
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Aflatoksin M1 = Aflatoxin M1 ; Ağır metaller = Heavy metals ; Mikrobiyal kalite = Microbial quality ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Bu çalışmada, Nevşehir ilinde faaliyet gösteren süt toplama merkezlerinden alınan çiğ süt örneklerinde temel mikrobiyolojik kriterlerin (aerobik koloni sayımı, somatik hücre sayımı), Aflatoksin M1 ve ağır metal kirliliğinin araştırılması ve süt toplama merkezlerindeki çiğ sütün mikrobiyal kalite ve bulaşan yönünden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda; Nevşehir'in her bir ilçesinde faaliyet gösteren toplamda 7 adet onaylı süt toplama merkezinden somatik hücre sayımı analizleri için 12 ay boyunca ayda en az 1 kez olmak üzere toplamda 84 adet çiğ süt örneği alınmıştır. Aerobik koloni sayımı analizleri için 12 ay boyunca ayda en az 2 kez olmak üzere toplamda 168 adet çiğ süt örneği; Aflatoksin M1 analizleri için 28 adet çiğ süt örneği; ağır metal ve mineral madde analizleri için 28 adet çiğ süt örneği alınmış ve analizleri gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirdiğimiz somatik hücre sayımı analizleri neticesinde; alınan numunelerin sadece %21'inin Türk Gıda Kodeksi'ne uygun olduğu görülmüştür. Gerçekleştirilen aerobik koloni sayımı analizleri neticesinde alınan 168 adet çiğ süt örneğinin tamamının Türk Gıda Kodeksi'ne uygun olmadığı belirlenmiştir. Aflatoksin M1 için Ocak-Aralık 2021 döneminde alınan 28 adet çiğ süt örneğinde 0,013-0150 ppb aralığında Aflatoksin M1 tespit edilmiş olup, 7 adet çiğ süt örneğinde Aflatoksin M1 düzeyi ölçüm limitinin altında kalmıştır. Türk Gıda Kodeksi'nde Aflatoksin M1 için 0,05 ppb limit belirlenmiş olup; 4 adet çiğ süt örneğinde Aflatoksin M1 miktarı yasal sınırın üzerinde tespit edilmiştir. Ocak-Aralık 2021 döneminde alınan 28 adet çiğ süt örneğinde ICP-MS ile yapılan mineral madde ve ağır metal analizleri neticesinde çiğ süt örneklerinde Mg ortalama 41,96 ± 1,88 ppm; Ca ortalama 79,83 ± 4,30 ppm; Mn ortalama 0,0115 ± 0,007 ppm; Fe ortalama 0,176 ± 0,003 ppm; Ni ortalama 0,0283 ± 0,002 ppm; Cu ortalama 0,0181 ± 0,003 ppm; Zn ortalama 1,56 ± 0,005 ppm; As ortalama 0,0046 ± 0,000 ppm; Cd ortalama 0,001549±0,000 ppm ve Pb ortalama 0,00048±0,000 ppm olarak bulunmuştur. Çalışmada elde edilen ağır metal bulguları incelendiğinde insan sağlığı için risk oluşturacak düzeyde olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the basic microbial criteria (aerobic colony count, somatic cell count), Aflatoxin M1 and heavy metal pollution in raw milk samples taken from milk collection units in Nevsehir Province and to evaluate the raw milk in term of microbial quality and contaminants. For this purpose, 84 samples of raw milk for Somatic Cell Count analyzes (at least one time per month for 12 months), 168 samples of raw milk for Aerobic Colony Count analyzes (at least two times per month for 12 months), 28 samples of raw milk for Aflatoxin M1 analyzes and 28 samples of raw milk for heavy metal analyzes were obtained from a total of seven milk collection units and analyzed. As a result of somatic cell count analyzes; only 21% of the samples did not exceed the limits of Turkish Food Codex. And as a result of aerobic colony count analyzes; all of the samples exceeded the limits of Turkish Food Codex. Aflatoxin M1 was detected in the range 0,013-0150 ppb. Four raw milk samples (14%) were above the maximum tolerable limit of Turkish Food Codex. Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometry was used for the determination of the elements. Mean values of Mg, Ca, Mn, Fe, Ni, Cu, Zn. As, Cd and Pb of milk samples were found 41,96 ± 1,88 ppm; 79,83 ± 4,30 ppm; 0,0115 ± 0,007 ppm; 0,176 ± 0,003 ppm; 0,0283 ± 0,002 ppm; 0,0181±0,003 ppm; 1,56 ± 0,005 ppm; 0,0046 ± 0,000 ppm; 0,001549 ± 0,000 ppm and 0,000488 ± 0,000 ppm, respectively. According to these results, it was seen that there was no risk human health risk in terms of heavy metal.