Taşkın restorasyonların alveolar kemiğe etkisinin periapikal radyografi üzerinden fraktal analiz yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of overhanging restorations on alveolar bone using the fractal analysis method on periapical radiographs
Yazar: DERMAN YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN TEKÇE
Kocaeli Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Taşkın restorasyonların, dişlerin komşuluğundaki alveolar kemikte neden olabileceği osteoporotik değişiklikleri fraktal analiz yöntemini kullanarak incelemektir.
Yöntem: Kayıtları incelenen 75172 adet hastadan 320 adet taşkın restorasyonlu ve komşuluğunda diş eksikliği olmayan dişlerin periapikal radyografileri seçildi. Dahil edilme kriterlerine uygun 85 adet periapikal radyografi çalışmada yer aldı. Dahil edilen radyografilere ait hastalar 18 yaşından büyüktü ve kemik metabolizmasını etkileyen sistemik hastalığı veya ilaç kullanımı yoktu. Taşkın kenarlı dişin sarkık kenarının ve normal tarafının interdental trabeküler kemik bölgesinden ilgili alanlar (ROI) Image J versiyon 1.52 software (National Institutes of Health, Bethesda, MD, USA) programı yardımıyla seçilip kutu sayma metodu kullanılarak White ve Rudolph'un tasarladığı işlem basamakları ile fraktal boyut elde edildi. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendi. FD değerleri arasındaki ilişki eşli iki örnek t-testi ile değerlendirildi. Aralarındaki ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile sunuldu. Dişin mine-sement sınırından taşkın restorasyonun mesio-distal olarak en uç noktasına ve komşu dişle kontak noktasına çizilen doğrular arasındaki açı belirlendi. Taşkın restorasyon açısının FD değerine etkisi lineer regresyon analizi ile incelendi. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alındı.
Bulgular: Taşkın restorasyonlar en sık maksiller molar bölgede ve disto-oklüzal kavite tiplerinde görüldü. Taşkın tarafta elde edilen FD 0.99 ± 0.06 olarak tespit edilirken, kontrol tarafında elde edilen FD 1.04 ± 0.06 olarak bulundu. Taşkın taraf FD ve kontrol taraf FD bağımlı t-testi ile karşılaştırıldığında aralarındaki farklılığın istatiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0.001). Açının FD oranına etkisi lineer regresyon analizi ile değerlendirildi ve anlamlı sonuç bulunamadı (F=0.072, p=0.789).
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre taşkın restorasyonlar, alveolar kemikte gözle görülmeyen kayıplara neden olmakta ve bu etki fraktal analiz yöntemiyle ortaya konabilmektedir.

Abstract:
Purpose: To investigate the osteoporotic changes in the alveolar bone adjacent to teeth caused by overhanging restorations using the fractal analysis method.
Methods: From 75172 patients whose records were reviewed, 320 periapical radiographs of teeth with overhanging restorations and no adjacent tooth loss were selected. A total of 85 periapical radiographs that met the inclusion criteria were included in the study. Patients whose radiographs were included were over 18 years of age and had no systemic disease or use of medications that affected bone metabolism. The regions of interest (ROI) from the interdental trabecular bone region of the overhanging edge and the normal side of the tooth were selected using Image J version 1.52 software (National Institutes of Health, Bethesda, MD, USA), and the fractal dimension was obtained using the box-counting method and the procedures developed by White and Rudolph. Compliance with the normal distribution was analysed using the Kolmogorov-Smirnov test. The relationship between FD values was assessed by paired two-sample t-test. The relationship between them was expressed by Pearson correlation coefficient. The angle between the lines drawn from the sementoenamel junction of the tooth to the mesio-distal extreme point of the overhanging restoration and the contact point with the adjacent tooth was determined. The effect of overhanging restoration angle on FD value was analysed by linear regression analysis. The significance level was set at p<0.05.
Results: The overhanging restorations were most commonly found in the maxillary molar regions and in the disto-occlusal cavity types. The FD obtained on the overhang side was 0.99 ± 0.06, while the FD obtained on the control side was 1.04 ± 0.06. When FD on the overhang side and FD on the control side were compared by dependent t-test, the difference between them was statistically significant (p<0.001). The effect of angle on FD ratio was evaluated by linear regression analysis and no significant result was found. (F=0.072, p=0.789).
Conclusion: According to the results of this study, overhanging restorations cause invisible loss of alveolar bone, and this effect can be demonstrated by fractal analysis.