Lipo-lenf ödemli çalışan kadınlarda ergonomik giyim
Ergonomik clothing gör working women with lipo_lymphedema
Yazar: AYFER BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. NURSEN GEYİK DEĞERLİ
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Lipödem ve lenfödem, hormonlarla ilişkili, kol veya bacaklarda şişlik, ödem ve rahatsızlıklara yol açan, çoğunlukla kadınlarda görülen fiziksel ve ruhsal sağlığı olumsuz etkileyerek yaşam kalitesini düşüren bir hastalıktır. Çalışma hayatı içinde aktif yer alan, özellikle lipödem ve lenfödemli kadınların, hazır giyimde sentetik kumaşlarla ve standart ölçülere göre hazırlanan giysileri, vücutlarında oluşan simetrik bozulmalar ve bedensel ölçü farklılıkları sebebi ile giyinememelerinden dolayı çeşitli sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Bu çalışma, spesifik ihtiyaçlarına dönük kıyafet bulamamaları ve özel dikim giysilere yönelmeleri gibi sorunların özgün giysi tasarımları yapılarak önüne geçilmesi ve bu konuda yaşanan sorunların azaltılması amacıyla ortaya konulmuştur. Bu amaç doğrultusunda 1. ve 2. evre lipödem ve lenfödemli çalışan kadınlar için rahat, esnek, estetik görünümlerini destekleyen ergonomik giysi tasarımları yapılmış olup; hafif, cilt dostu, kimyasal işlem görmemiş, bakımı kolay müslin kumaş ile çevre dostu, anti alerjik, nefes alabilen, ipeksi, antistatik, nem emici ve tamamen vegan olan kupro gibi sağlıklı kumaşlarla kalıp ve dikim süreçleri gerçekleştirilmiştir. 3. evre lipodem ve lenfödemli kadın hastalar çalışma hayatı içinde aktif yer alamadıkları için çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, giyimin tanımı ve vücut tipleri üzerinde durulurken ikinci bölümde, lenf sistemi anatomisine değinilmiş, lipödem ve lenfödem hastalığı ve tedavi yöntemlerine yer verilerek hastaların giysi seçiminde yaşadıkları problemlere dair bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise antropomotrinin tarihi, boyutları, veri tipleri ve ölçüm yöntemleri ile üç boyutlu vücut tarama sistemlerinden bahsedilmiş ek olarak da ergonomik giysi tasarımı ve insan merkezli giysi tasarım sürecine yer verilmiştir. Son bölümde de lipödem ve lenfödemli çalışan kadınlara özel ergonomik giysi tasarımları yapılarak tasarımların kalıp ve dikim süreçlerinin gösterilmesi amaçlanmıştır. 
Anahtar Kelimeler 
Lipo Lenfödem Giysi Tasarım, Giyside Ergonomi, Antropometri, Ergonomi

Abstract:
Lipedema and lymphedema are diseases predominantly affecting women, linked to hormones, causing swelling, edema, and discomfort in the arms or legs, negatively impacting physical and mental health and reducing quality of life. Women with lipedema and lymphedema who are active in the workforce face various problems due to their inability to wear ready-made clothes made of synthetic fabrics and standard sizes because of symmetrical distortions and differences in body measurements. This study was conducted to address these problems by creating unique clothing designs to prevent issues such as the inability to find clothes that meet their specific needs and the necessity to resort to custom-made garments. For this purpose, ergonomic clothing designs that support comfort, flexibility, and aesthetic appearance were made for working women in the 1st and 2nd stages of lipedema and lymphedema. The patterning and sewing processes were carried out using healthy fabrics such as muslin, which is lightweight, skin-friendly, chemical-free, and easy to care for, as well as kupro, which is eco-friendly, anti-allergic, breathable, silky, antistatic, moisture-absorbing, and completely vegan. Women with stage 3 lipedema and lymphedema were excluded from the study as they are not actively involved in the workforce. The study consists of four parts. The first part focuses on the definition of clothing and body types, while the second part addresses the anatomy of the lymphatic system, provides information about lipedema and lymphedema diseases and their treatment methods, and discusses the clothing selection problems faced by patients. The third part covers the history, dimensions, data types, and measurement methods of anthropometry, as well as threedimensional body scanning systems, and additionally discusses ergonomic clothing design and the human-centered clothing design process. The final part aims to show the patterning and sewing processes of ergonomic clothing designs specifically made for working women with lipedema and lymphedema. 
Keywords 
Lipo-lymphedema Clothing Design, Clothing Ergonomics, Anthropometry, Ergonomics