Anadolu Selçuklu ile Memlûklu (Kahire) türbelerinin karşılaştırılması
A comparative study on the tombs of the Anatolian Seljuk and Mamluk (Cairo)
Yazar: ALZAHRAA BEHZAD MOUSA ELSAYED ALI ISMAEEL
Danışman: PROF. DR. HAŞİM KARPUZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Memlük Devleti = Mamluk State ; Memlükler = Mamluks ; Mezarlar = Graves ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Süsleme teknikleri = Ornaments technics ; Süslemeler = Ornamentations ; Türbeler = Tombs

Özet:
İslam dünyasında mezar ve türbeler farklı dönemlerde inşa edilmiştir. Türbeler arasındaki farklar mezhep ve dini anlayışlar ve onlardan da fazla, ırk ve ulus görüş ve geleneklerinden ileri gelmiştir. Türk soylu ve kişilerinden doğan hanedanlar İslam öncesinde olduğu gibi İslam döneminde de, büyüklerinin mezarlarını abide şeklinde ebedileştirmek istemişlerdir. Türk yöneticiler böylece farklı yerlerde, birbirlerinden mimari bakımından farklı olmasına rağmen aynı görüş ve inançlarını dayanarak türbe şeklinde abideler inşa etmişlerdir. 
Dolaysıyla Kahire'de Türk soyundan gelen Memlûklular topluluk geleneklerine ve genel sanatsal hakimiyetine göre mükemmel şekilde anıt-mezarlar inşa etmişlerdir. Anadolu ve Mısır memleketlerinin bir yandan iklim ve mimari özelliklerine, öte yandan yerel üsluplarına göre ilk bakışta bu iki bölgede inşa edilmiş türbeler farklı görünmesine rağmen aralarında güçlü bir şekilde müşterek olan taraflarının mevcut olduğu ve farklarının da bu temel unsurların etrafında işlenmiş değişikler halinde kaldıkları ve bundan daha fazla ileri gitmedikleri de bir gerçek olarak göze çarpmaktadır. Bu da Anadolu'da çoğu zaman kubbe, külah veya benzeri bir eleman ile örtülü çokgen planlı bir alan iken bu alan Kahire'de strüktürü bakımından kare bir çember içine alınmış olabilir, esas fikir örtülü bir alandır. Kullanılan malzeme de kerpiç, tuğla, taş veya mermer olmasına rağmen aranan mimari amacı aynıdır. 
Denilebilir ki, İslam mimarisinde "türbe" çok önemli bir yere sahiptir. Anadolu Selçuklu ve Memlûklu arasındaki güçlü siyasi ve askeri ilişkilerin varlığıyla bu iki farklı bölge ve iki farklı kültürüne ait türbelerin mimari ve sanat açısından incelenmesi, mimarlık tarihi ve sanat tarihi bakımından son derece önemlidir.

Abstract:
Mausoleums and tombs represented a very important part of İslamic architecture in all its eras. The doctrinal differences, customs and beliefs inherited directly influenced the architectural design of these tombs. The ancient Turkish tribes, which were keen to commemorate the memory of their leaders by erecting a monument to them, continued in this tradition after entering İslam. Therefore, we find that the different geographical regions that were subjected to Turkish rule in the era of İslam were built on the basis of the same viewpoints and beliefs despite the different shrines that were established from Architectural area. 
Thus, the Mamluks of Turkish origin, when they ruled Egypt, created a large collection of magnificent shrines in accordance with the traditions of Egyptian society and the artistic taste of the period. A comparative study of tombs in Egypt in the Mamluk and Anatolia era in the Seljuk era, although we find that they differ in terms of the general shape, but both are composed of the same basic architectural units. But different in the design of these units in accordance with the nature of the environment and climate as well as the building materials available in each environment such as stones of various types, red bricks or brick, marble, wood and other building materials. For example, while most Anatolian mausoleums were built with a conical or pyramid roof, the Mamluk architecture suggested the construction of square mausoleums covered by decorative stone domes. 
Finally, it can be said that the "tombs" in İslamic architecture has a very important place. With strong political and military relations between the Seljuks of Anatolia and the Mamluks in Egypt, we found that it is very useful for the history of art and the history of architecture to study and compare the impact of these relations on the construction of shrines in those regions.