Multipl skleroz olgularında EDSS ve yürüme ölçekleri ile sonuçları ordinal hale getirilmiş SEP ve MEP yanıtının ilişkisi
Ordinally adjusted SEP and MEP response relationsship wth EDSS and walking measures in patients with multiple sclerosis
Yazar: AHU ÜNSAL PARLAZ
Danışman: PROF. DR. NEFATİ KIYLIOĞLU
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Motor beceriler = Motor skills ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-somatosensoryel = Evoked potentials-somatosensory ; Yürüme = Walking ; Ölçekler = Scales

Özet:
Multipl Skleroz santral sinir sisteminin multifokal demiyelinizan, progresif seyirli inflamatuar bir hastalığıdır. Klinik seyir hastalar arası büyük değişkenlik gösterir. Hastalık sürecinde anatomik zeminde gelişen değişikliklere ikincil olarak fizyolojik sistem bozulur. Bu durum kliniğe dizabilite olarak yansıtır. Uyarılmış potansiyeller demyelinizan lezyonlara bağlı oluşan fizyolojik sistemdeki bu harabiyeti ortaya koymada önemli bir yer tutar.Bu çalışmada RRMS hastaları, normal olgular ve servikal spondilotik myelopati tanısı almış kişilerde SEP ve MEP incelemesi yapılmış ve sonuçlar ordinal hale getirilerek değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin EDSS ve yürüme ölçekleri ile ilişkisi araştırılmıştır.Çalışma Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalında gerçekleştirildi. Yaş ve cinsiyet dağılımı benzer olan 28 MS, 26 sağlıklı gönüllü ve 13 servikal spondilotik myelopati hastası çalışmaya dahil edildi.Bulgular değerlendirildiğinde özürlülük durumunu ortaya koymadaki duyarlılık ve özgüllük açısından MEP yanıtının ve özellikle de alt ekstremite değerlerinin ön planda olduğu izlendi. Sırası ile alt ekstremite (AE) MEP, toplam MEP, SEP + MEP, üst ekstremite (ÜE) MEP, median SEP, tibial SEP, toplam SEP değerlerinin yüksek duyarlı ve özgül olduğu izlendi. MEP parametreleri arasında bulunan AE MEP M latansı, alt ekstremite sessiz period/transkallosal inhibisyon süresi (AE SP/TKİ) süresi oranı, AE kortikal/periferik M oranı, AE santral motor gecikme (SMG), AE eşik değer, AE SP-TKİ başlangıç ve bitiş değer anormallikleri, AE kallozal geçiş süresi anormallikleri, ÜE SP başlangıç ve bitiş değer anormallikleri, AE TKİ süresi, ÜE SMG değer anormallikleri de toplam puanlara yakın duyarlılık ve özgüllük oranları gösterdi.Ordinal hale getirilmiş SEP ve MEP incelemesi MS ile ilişkili yürümeyi değerlendiren subjektif nitelikteki ölçek (MSYS-12) ile ve objektif nitelikteki ölçekler ile (MSFC ölçeğindeki 25-AYZ ve EDSS ölçeği) anlamlı ve yüksek bir ilişki gösterdi. EDSS'nin fonksiyonel sistemlerine ayrı ayrı bakıldığında, motor fonksiyonel sistem skoru UP puanları ile ilişkili değilken, UP puanları ambulasyon skoru arasında anlamlı ve yüksek ilişki vardı. Myelopati grubunda ise EDSS'nin motor fonksiyonel skoru MEP puanı ile anlamlı ve yüksek bir ilişki gösteriyordu ve etkinin kaynağı da alt ekstremite UP puanı idi. MS olgularında olmayan UP puanı ile EDSS-MFS arasındaki ilişkinin M olgularında net olarak izlenmesi de hastalık fizyopatolojilerindeki farklılığa ve etkilenme derecesine bağlandı.Bu çalışmanın önemi objektif - subjektif yürüme ölçekleri ve EDSS ölçekleri ile uyarılmış potansiyel inceleme yöntemlerinden SEP ve MEP'in ordinal hale getirilmiş puanları arasında, anlamlı ve yüksek bir ilişki olduğunu ortaya koymasıdır. Geçmişte SEP ve MEP'i tek başına değerlendiren çalışmalar yapılmış olmakla birlikte her ikisini de değerlendiren, çok sayıda parametrenin incelendiği çalışmaların sayısı azdır. Kontrol grubu olarak normal olgular yanı sıra farklı bir hastalık grubu olan myelopati olguları da çalışmaya alınarak bu yöntemin farklı fizyopatolojide nasıl çalıştığı da incelenmiştir.

Abstract:
Multiple sclerosis is an inflammatory, progressive and demyelinizating multifocal CNS disease. Secondary to altered anatomical structures during the disease process the physiologic system deteriorates which clinically manifests as disability. Evoked potentials have crucial role to reflect these deterioration of physiologic system.In this study SEP and MEP examinations were performed on RRMS patients, healthy subjects and patients diagnosed with cervical spondylitic myelopathy and results were adjusted and assessed. Data was analyzed in terms of EDSS and walking measures associations.28 patients with MS, 13 patients with cervical spondylitic myopathy and 26 healthy subjects, whose age and gender distributions were similar, from Department of Neurology of Adnan Menderes University Hospital were enrolled/included in this study.Our findings suggest that MEP responses, especially in lower extremities, have greater sensitivity and specifity for establishing disability. Lower extremity (LE) MEP, total MEP, SEP + MEP, upper extremity (UE) MEP, median SEP, tibial SEP, total SEP were all found to have high spesicifity and sensitivity. Of the MEP parameters; lower extremity MEP M latency, LE silent period/trancallosal inhibiton duration (LE SP/TCI) ratio, LE cortical/peripheral M ratio, LE central motor delay (CMD), LE threshold value, LE SP/TCI baseline and end-point abnormalities, LE callosal transition time abnormalitires, UE SP baseline and end-point abnormalities, LE TCI duration, UE CMD abnormalities were also had close sensitivitity and specificity values to total points.Ordinally adjusted SEP and MEP examinations showed significant associations between subjective measures which assess MS-related walking (Multiple Sclerosis Walking Scale-12) and objective measures (The Timed 25-Foot Walk and EDSS in MSFC). When we analyzed EDSS functional systems separately we found that while motor functional system score did not associated with EP points, had significant and higher association with EP points ambulation score. In myelopathy group, EDSS motor function score had significant and higher association and this effect depends on LE EP points. It was also proposed that association between EP points and EDSS-MFS in myopathy cases which didn't stand for MS cases was possibly due to differencies between diseases' physiopathologies and severity.This study revealed significant and high association between objective-subjective walking measures and EDSS measure and ordinally adjusted points of SEP and VEP which are among the evoked potential examining methods. Although there are studies investigated SEP and MEP alone, there are little study investigated both methods. Including a different disease group, myelopathy, beside healthy subjects as a control group make us possible to assessed working principles of this method in different physiopathology