Tevrat ve Kur'an-ı Kerim kıssalarının benzer ve farklı yönleri
Similarities and differences of parables of Torah and Qur'an
Yazar: ŞAHİN YAŞAR
Danışman: PROF. DR. AHMET HİKMET EROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Hristiyanlık = Christianity ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; Peygamberler = Prophets ; Tevrat = Old Testament ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur?an, kendinden önceki kitapları tasdik ettiğini ifade etmektedir. Buradan hareketle Kur?an ile Tevrat arasında bir takım benzerliklerin olması da mümkündür. Bu benzerliklerin önemli bir kısmının kıssalar olduğu görülmektedir. Buna rağmen kaynakları aynı da olsa iki farklı kutsal kitap arasında ayrılıkların da olması muhtemeldir.  
Çalışmamızda, Kur?an?ın ?aramızdaki ortak söze gelin? ayetinde de işaret edildiği gibi kıssalarda, pek çok ortak konunun olduğu tespit edilmiştir. Buna göre Kur?an, Tevrat ile aynı kaynaktan gelmesi ve genelde aynı konuları ele almak suretiylede tasdik etmektedir. Ancak, Kur?an, Tevrat?ta yer alan bazı konuları da kendi anlatımıyla düzeltmiştir. Tevrat?ta konular bir tarih anlatımı şekliyle belirli bir düzende ve kronolojik sırayla ele alınırken Kur?an, anlatımlarını pek çok sureye serpiştirmiş ve yeri geldikçe muhataplarına örnekler sunmuştur. Dinler Tarihi metodları ile konulara bakılınca Kur?an?ın neredeyse tamamına hâkim olan anlayışın; Allah?ın varlığı, iman ve inkâr mücadelesi, Tevrat?ta ise yapısı gereği İsrailoğullarının tarihi ile birlikte var oluş mücadelesi olduğu görülmüştür.
Bu çalışmada, her iki kitabın kıssa anlatım yöntemlerinin yanında kitapların gönderiliş gayeleri ile muhataplarına hitap şekillerini de görme imkânı elde ettik.
Kur?ân?da önemli bir yer tutan kıssalar ile Tevrat?ta neredeyse tamamında hikâye tarzında yer alan kıssalarda verilmek istenen mesajı iyi anlamaya çalışmakla birlikte, farklılıkların aslında detaylarda olduğu görüldü.
Çalışmamız,  giriş ile birlikte üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, kıssa kavramının sözlük ve terim anlamlarını ele aldık. Birinci bölümde, Kur?an-ı Kerim ve Tevrat?ın kıssa anlatım tekniklerini; üslûp, metot, gaye ve hedeflerini anlattık. Bu bölümde, ortaya çıkan her iki kitabın özellikleri doğrultusunda ikinci ve üçüncü bölümde ele alacağımız kıssaların tahlillerini yaparak Tevrat ve Kur?an-ı Kerim?de anlatılan kıssaların benzer ve farklı yönleri karşılaştırıldı. Bu bölümde daha çok, her iki kitapta dikkatle üzerinde durulan olaylar, önemli şahsiyetlerden bazıları ve peygamber kıssaları değerlendirildi.

Anahtar Kelimeler: Kur'an, Tevrat, Kıssa, Mitoloji, Peygamberler.

Abstract:
The Qur'an mentions that it confirmed the earlier books. Thus, the existence of a number of similarities between Qur'an and Torah is possible. A significant mojarity of these similarities are about parables. However, even if their sources are same, it is possible that there might be differences between two different holy books.
In this study, as it is pointed out in the Koranic verse "come to a word that is equitable between us", many have been found to be a common issue in parables. According to this, the Qur'an comes from the same source with Torah and usually confirms it by taking the same issues. However, the Qur?an has corrected some of the issues existing in the Torah by its parables. While issues are handled in a specific and chronological order in the Torah with a form of historical narrative, the Qur?an takes the issues as sura descriptions of many scattered and presented examples of their counterparts in necessary places. As we regard the matter with the methods of History of Religions, it is seen that topics which dominate almost all of the understanding of the Qur'an are: the existence of God, the conflict of faith and deny; in Old Testament, on the other hand, we saw the struggle for existence of Children of Israel with a historical point of wiew as a result of the structure of Torah.
In this study, we have achieved the facility of observing the methods of narrating parables in two books, the purpose of their ascendance and the rhetorical style to their interlocutors. In addition, by trying to understand the message given in parables which take a prominent part both in Qur?an and in Torah, we depisted that the differences are only in details.
Our study consists of three parts including the introduction. In the introduction,  the meaning of term and dictionary of the concept of parable is discussed. In the first chapter, narrative techniques of the Holy Qur?an and the Torah; styles, methods, aims and objectives are explained. In this section, in line with emerging features of both the second and third section of the book we have discussed through analyzes of parables, stories described in the Torah and the Qur'an by comparing the similarities and differences. In this section, we evaluated the events on which there is a careful focus in two books, some of the important figures and the prophet parables.

Keywords: the Qur?an, the Torah, parable, Mythology, Prophets.