Anne sütü veya bebek formülü ile beslenen bebeklerde melamin ve bisfenol A maruziyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of melamine and bisphenol A exposure in infants fed breast milk or i̇nfant formula
Yazar: ÖZGE YEŞİLDEMİR
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AKDEVELİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek mamaları = Infant food ; Bisfenol = Bisphenol ; Bisfenol A = Bisphenol A ; Melamin = Melamine

Özet:
İlk bir yaşa kadar bebeklerde onarım mekanizması, karaciğer metabolizması ve bağışıklık sistemi immatür olduğu için kimyasalların detoksifikasyonu yetersizdir. Bu nedenle bebeklik dönemindeki kimyasal maruziyeti yetişkinlik dönemindekine göre çok daha önemli sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Bu çalışma, sadece anne sütü (AS) ve anne sütü + bebek formülü (AS+BF) ile beslenen bebeklerin günlük diyet bisfenol A (BPA) ve melamin maruziyetlerini tahmin etmek ve bu iki grubun BPA ve melamin maruziyetlerini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma kapsamına Ocak-Temmuz 2021 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Çocuk Sağlığı İzlem Polikliniği'ne başvuran sadece anne sütü ile beslenen 40 bebek (0-6 aylık) ve anne sütü + bebek formülü ile beslenen 30 bebek (0-6 aylık) ve onların anneleri dahil edilmiştir. Annelere anket formu uygulandıktan ve hem annelerin hem de bebeklerin antropometrik ölçümleri alındıktan sonra, anne sütü örneği, bebek formülü örneği ve bebeklerin idrar örneği toplanmıştır. Toplanan anne sütü, bebek formülü ve idrar örneklerinde BPA düzeyleri yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) yöntemiyle ve melamin düzeyleri enzime bağlı immünosorbent deneyi (ELISA) yöntemiyle Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Laboratuvarı'nda analiz edilmiştir. AS grubundaki anne sütü örneklerinin %92,5'inde BPA tespit edilmiştir (ortalama: 0,587±0,289 ng/mL). AS+BF grubundaki anne sütü örneklerinin (ortalama: 0,718±0,366 ng/mL) ve bebek formülü örneklerinin (ortalama: 7,537±1,770 ng/g) tamamında BPA saptanmıştır. AS grubundaki bebeklerin idrar BPA düzeyi ortalaması (4,325±1,893 µg/gkreatinin), AS+BF grubundaki bebekler (5,812±0,105 µg/gkreatinin) ile benzerdir (p>0,05). AS+BF grubundaki bebeklerin BPA maruziyet miktarı (0,182±0,125 µg/kg VA/gün) AS grubundakilere (0,117±0,087 µg/kg VA/gün) göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Her iki grupta da diyet yoluyla alınan günlük BPA miktarı tolere edilebilir günlük alım (TDI) miktarının (4 µg/kg VA/gün) altındadır. AS grubundaki anne sütü örneklerinin %82,5'inde melamin saptanmıştır (ortanca: 0,748 µg/L). AS+BF grubundaki anne sütü örneklerinin (ortanca: 1,252 µg/L) ve bebek formülü örneklerinin (ortanca: 0,948 µg/kg) %96,7'sinde melamin tespit edilmiştir. AS grubundaki bebeklerin idrar melamin düzeyi ortalaması (1,198±0,209 µg/L) ile AS+BF grubundaki bebeklerin (1,345±0,490 µg/L) benzerdir (p>0,05). AS grubundaki bebeklerin melamin maruziyet miktarı ortanca değeri 0,118 µg/kg VA/gün iken, AS+BF grubundakilerin 0,238 µg/kg VA/gün olarak bulunmuştur (p>0,05). Her iki grupta da diyet yoluyla alınan günlük melamin miktarı TDI miktarının (0,2 mg/kg VA/gün) altındadır. Sonuç olarak, hem sadece anne sütü hem de anne sütü ve bebek formülü ile beslenen 0-6 aylık bebeklerin BPA ve melamin maruziyeti açısından güvenilir sınırlar içinde oldukları söylenebilir. Ancak bebeklerin daha duyarlı bir grup  olmaları nedeniyle bu kimyasalların az miktardaki ancak uzun süreli maruziyetlerinin ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği de unutulmamalıdır.

Abstract:
Since the repair mechanism, liver metabolism and immune system are immature in infants up to the first year, detoxification of chemicals is insufficient. For this reason, chemical exposure in infancy may cause much more important health problems than in adulthood. This study was conducted to estimate dietary bisphenol A (BPA) and melamine exposure of infants fed breast milk exclusively (BM) or breast milk and infant formula (BM+IF) and to compare dietary BPA and melamine exposure in these two groups. This study was carried out with 40 infants (0-6 months) exclusively breastfed and 30 infants (0-6 months) fed with breast milk and infant formula and their mothers. These infants applied to Gazi University, Department of Social Pediatrics Child Health Monitoring Outpatient Clinic between January to July 2021. After the questionnaire form was applied to the mothers and anthropometric measurements of both mothers and infants were taken, breast milk samples, infant formula samples, and infant urine samples were collected. BPA levels in collected breast milk, infant formula and urine samples were analyzed by high-performance liquid chromatography (HPLC) method and melamine levels were analyzed by enzyme linked immunosorbent assay (ELISA) method in Hacettepe University Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology Laboratory. BPA was detected in 92,5% of breast milk samples in the BM group (mean: 0,587±0,289 ng/mL). BPA was detected in all breast milk samples (mean: 0,718±0,366 ng/mL) and infant formula samples (mean: 7,537±1,770 ng/g) in the BM+IF group. The mean urinary BPA level (4,325±1,893 µg/gcreatinine) of the infants in the BM group was similar to the infants in the BM+IF group (5,812±0,15 µg/gcreatinine) (p>0,05). The dietary exposure of BPA in the BM+IF group was higher than those in the BM group (respectively, 0,182±0,125 µg/kg BW/day; 0,117±0,087 µg/kg BW/day) (p<0,05). In both groups, the daily intake of BPA through diet is below the tolerable daily intake (TDI) (4 µg/kg BW/day). Melamine was detected in 82,5% of breast milk samples in the BM group (median: 0,748 µg/L). Melamine was detected in 96,7% of breast milk samples (median: 1,252 µg/L) and infant formula samples (median: 0,948 µg/kg) in the BM+IF group. The mean urinary melamine level of babies in the BM group (1,198±0,209 µg/L) was similar to that of infants in the BM+IF group (1,345±0,490 µg/L) (p>0,05). The median level of dietary exposure of melamine in infants in the BM group was 0,118 µg/kg BW/day, while it was 0,238 µg/kg BW/day in the BM+IF group (p>0,05). In both groups, the daily intake of melamine through diet is below the TDI (0,2 mg/kg BW/day). As a result, it can be said that infants aged 0-6 months fed breast milk exclusively or breast milk and infant formula are within reliable limits in terms of BPA and melamine exposure. However, it should not be forgotten that since infants are a more sensitive group, exposure to these chemicals in small amounts but for a long time can cause serious health problems.