Kahramanmaraş depremleri nedeniyle hastanemiz genel pediatri servislerinde izlenen depremzede hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients in earthquake monitoring in general pediatric services of our hospital due to Kahramanmaras earthquakes
Yazar: NEZİHE KÖKER
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM İLERİ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Marmara depremi = Marmara earthquake

Özet:
Amaç: Ülkemizde, 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'nin on bir ilini etkileyen iki büyük çaplı deprem meydana gelmiştir. Bu depremlerin çok yıkıcı etkileri olmuştur. Deprem bölgesindeki hastaların ileri merkezlere sevki yapılarak tedavileri planlanmıştır. Hastanemiz çocuk hastaların kabul edildiği bir merkez olmuştur. Çalışmamızda deprem ile doğrudan ilişkili yaralanma nedeniyle yatan hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin belirlenmesi, yatış süresini etkileyen faktörlerin tespit edilmesi ve çocuk hastaların ilk başvurusunda kullanılabilecek hasta kabul formunun oluşturulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Deprem sonrasında genel pediatri depremzede servislerinde yatarak izlenen 1 ay-18 yaş aralığındaki 183 hasta çalışmaya alınmış, deprem ile ilişkili doğrudan yaralanması olan 140 hastanın verileri geriye dönük olarak incelenmiştir. Çalışma geriye dönük tanımlayıcı bir çalışmadır. Hastaların demografik özellikleri, deprem ile ilişkili verileri, depremle ilgili yaranma durumları, travma türleri, rabdomiyoliz ve böbrek hasarı durumları ve enfeksiyon etkenleri değerlendirilmiştir. Hastaların yoğun bakım, servis ve taburculuk süreleri incelenerek etki eden faktörler incelenmiştir. Ayrıca hastaların eşlik eden ağrı problemi, uyku sorunu, psikiyatrik destek konusunda yapılan girişimler değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Hastaların ortanca enkaz altında kalma süreleri 13 saat (1-96 saat) olarak bulunmuştur. En fazla travma alanları ekstremite olurken ikinci sırada kafa travması ter almaktadır. Hastaların %36'ına kompartman sendromu nedeniyle fasyotomi açılmıştır. Hastaların %16,'ü hiperbarik oksijen tedavisi almıştır. Amputasyon %12,9 hastaya uygulanmıştır. Rabdomiyoliz olarak tanımlanan, kreatin kinaz değeri >1000U/L olan 80 hastanın yoğun bakım yatış sürelerinin, diyaliz ihtiyaçlarının, fasyotomi açılmasının ve amputasyon oranlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Birden çok ekstremite yaralanması olan hasta grubunda başvuru kreatin kinaz değerleri ve servis yatış süreleri anlamlı olarak daha uzun bulunmuştur. Yoğun bakım yatışı olan hastaların kan ve yara kültürü üremesi anlamlı olarak daha fazla olduğu bulunmuştur. En fazla Acinetobacter spp üremesi olduğu ve hepsinin karbapenem grubuna dirençli olduğu saptanmıştır. Uyku sorunu %44,3 hastada saptanmıştır. Ağrı tedavisinde %69,3 hastada parasetamol, diğerlerinde parasetamol ile birlikte morfin ve gabapentin grupları kullanılmıştır. Amputasyon yapılan hastaların %72,3'ünde fantom ağrısı gelişmiştir.  
Sonuç: Deprem sonrası yatış ihtiyacı olan çocuk hastalarda travma bölgesine göre tedavi planı yapılırken, ezilme sendromu ve rabdomiyoliz açısından ilk değerlendirme ve sıvı tedavisi önemlidir. Bu süreçte başvuru hastaların kreatin kinaz değeri ve uzun enkaz altında kalma süreleri; uzun yoğun bakım veya servis yatışı için yol gösterici olabilir. Ayrıca hastaların enfeksiyon, ağrı, uyku, psikiyatrik destek ve  tromboemboli profilaksisi için değerlendirilerek uygun protokoller ile yaklaşılması önemlidir. Bu amaçla deprem ve afet anında kullanılacak pratik bir form oluşturulmuştur.  
Anahtar Sözcükler: Deprem, Travma, Medikal Sorunlar, Ağrı, Enfeksiyon, Rabdomiyoliz, Yatış Süresi

Abstract:
Objective On February 6th, 2023, two consecutive earthquakes struck southeastern Turkiye with magnitudes of 7.7 and 7.6, respectively. Patients from region transferred to our medical center and treated. This study aimed to analyze the clinical and laboratory findings, also management of pediatric victims with earthquake associated injury and  finding the risk factors to predict  severe clinical progress . We aimed to create a pediatric patient admission form to use for disaster periods.
Materials and Methods: Following the earthquake, 183 patients aged between 1 month and 18 years, who were admitted to the general pediatric earthquake victim services, were included in the study, and the data of 140 patients who had direct injuries related to the earthquake were retrospectively reviewed. The study is a retrospective descriptive study. The demographic characteristics of the patients, data related to the earthquake, injury conditions related to the earthquake, types of trauma, rhabdomyolysis and kidney damage conditions, and infectious agents were evaluated. Factors affecting the patients' intensive care, in-service, and discharge durations were examined. In addition, interventions made regarding patients' accompanying pain issues, sleep problems, and psychiatric support were evaluated.
Results The median duration of patients being trapped under the rubble was found to be 13 hours (1-96 hours). The most common areas of trauma were extremities, followed by head trauma in the second place. Fasciotomy was performed on 36% of the patients due to compartment syndrome. 16% of the patients received hyperbaric oxygen therapy. Amputation was performed on 12.9% of the patients. It was observed that the intensive care admission durations, dialysis needs, fasciotomy, and amputation rates were significantly higher in 80 patients defined as having rhabdomyolysis with a creatine kinase value >1000U/L. In the patient group with multiple extremity injuries, the initial creatine kinase values and in-service stay durations were found to be significantly longer. It was found that patients with intensive care admissions had significantly more blood and wound culture growths. The most common was Acinetobacter spp growth, and all were resistant to the carbapenem group. Sleep problems were detected in 44.3% of patients. In pain management, 69.3% of patients were given paracetamol, and in others, paracetamol was used together with morphine and gabapentin groups. Phantom pain developed in 72.3% of the patients who underwent amputation.
Conclusion: In pediatric patients requiring hospitalization after an earthquake, the initial evaluation and fluid therapy are important in terms of crush syndrome and rhabdomyolysis when planning treatment according to the trauma area. In this process, the creatine kinase value of the patients at the time of admission and the long durations under the rubble can guide for long intensive care or in-service stays. Additionally, it is important to approach with suitable protocols by evaluating patients for infection, pain, sleep, psychiatric support, and thromboembolism prophylaxis. For this purpose, a practical form has been created for use during earthquakes and disasters.
Keywords: Earthquake, Trauma, Medical İssues, Pain, İnfection, Rhabdomyolysis, Duration Of Stay