Özel sağlık sigortaları kapsamında ağız ve diş sağlığı sigortasına ilişkin bir model önerisi
A proposed model for oral and dental health insurance in private health insurance
Yazar: AKANSU ÇİĞDEM GÜR
Danışman: DOÇ. DR. HURİYE ÇATALCA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Sigortacılık = Insurance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Diş hastalıkları = Tooth diseases ; Dişler = Teeth ; Sağlık sigortası = Insurance-health ; Sigorta = Insurance ; Sigorta = Insurance ; Sigorta hizmetleri = Insurance services ; Özel sigortalar = Private insurances

Özet:
Ağız diş sağlığı hizmetlerinin kullanımında eğitim düzeyi, sağlık bilinci, satın alma gücü, alışkanlıklar, yaş ve cinsiyet gibi epidemiolojik ve demografik özellikler ile sosyoekonomik koşulların belirleyici olduğu ve sağlık insan gücü ihtiyacını belirlediği görülmektedir. Bu hizmetler, dünyanın bütün ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de olabildiğince sosyal güvence kapsamı dışında tutulmaya çalışılmakta ve sağlık sigortası anlamında ağız diş sağlığı hizmetlerinde çok az şeyin yapıldığı görülmektedir. Bunun nedenleri arasında bir çok etken sayılmakla birlikte, diş hekimliği hizmetlerinin maliyetinin yüksek olması, bireysel risk hesabı yapmanın zorluğu gibi unsurların önemli olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmanın amacı ülkemizde ağız diş sağlığı ile ilgili özel sigorta uygulamalarını ele alarak yaşanan eksiklik ve sorunları ortaya koymak ve çözümler üretmektir. Bu amaçla, özel sağlık sigortalı, diş sigortalı ve diş şikayeti olan sigortasız hastalarla yapılan ve temel diş hekimliği hizmet gereksinimlerinin saptandığı araştırmada toplanan veriler SPSS 1 1.5 paket programıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılanların %38.5'inde diş çekimi, %82'sinde dolgu, %56'sında kanal tedavisi, %74'ünde periodontal tedavi gerekli görülmüştür. Diş sigortası yaptıranlar ile kontrol ve hasta grupları arasında; tedavi, dolgu ve çekim gereksinimleri açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Sigortacılık alanında risk almayan limitli poliçelerle kapsam altına alınmaya çalışılan diş hekimliği hizmetlerinde pazarlama engeliyle karşılaşılmaktadır. Gerçek bir aktüerya hesabına dayandırılarak belirlenen primler, sigortacı açısından riski azaltabilecektir. Sigorta süresince sigortalının ağız ve diş sağlığı durumunun ve sunulan diş hekimliği hizmetlerinin sigorta merkezinden izlenmesi gerekmektedir. Bunun için amaca uygun tasarlanmış bir bilgisayar yazılımı kullanılmalı ve görüntü kayıtlarıyla kontrol edilmelidir. 111

Abstract:
The main determinants on the use of dental health services and the need for dental health human resources are the socioeconomic factors such as education level, health awareness, the power of service purchase, daily habits, age and gender. Dental services, like whole in the world, are tried to be excluded out of the social insurance coverage in Turkey and very little was happened in this frame. Some reasons are determined for this, among these reasons especially the high costs of dental health services and the difficulty of calculating risks are emphasized. The aim of this study is to enlighten the problems of private dental health insurance practices and produce solutions. In the study, major dental service needs were determined. Data were collected from three groups of people, the first of which is the group of private insurance, the second the group of patients without insurance and the third patients with insurance. Data were entered into electronic database and analyzed with the 11.5 SPSS computer package program. The 38.5% of the research group was evaluated as needing extraction, 82% as filling, 56% as root channel treatment and 74% as periodontal treatment. There were no statistically significant difference between the three groups about needs of treatment, filling and extraction. In the limited dental insurance activities, some marketing problems occur in the case of policies designed with little risks. The premiums depending on a real actuarial calculation could decrease the risk of an insurer. It is a necessity to monitor the dental health status and the service use behavior of the member. An appropriate software and proper equipment are critical issues for the success of dental health insurance. IV