İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe dersi öğretim programındaki alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerine yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of teacher opinions on alternative assessment and evaluation methods in curriculum of Turkish course for elementary school 6th, 7th and 8th grades
Yazar: FADİME YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL KIRIMLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Çağın getirdiği yeniliklere göre hazırlanan İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı
(İTDÖP)?nda geleneksel ölçme-değerlendirme yöntemlerinin yanı sıra alternatif ölçmedeğerlendirme
yöntemlerinin kullanılması önerilmektedir. Bu çalışmada Türkçe
öğretmenlerinin İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı (6, 7 ve 8. Sınıflar)?nda yer alan
alternatif ölçme-değerlendirme yöntemleri hakkındaki görüşleri araştırılmaktır. Bu genel
amaç çerçevesinde Türkçe öğretmenlerinin alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerinin
işlevlerine ve bu yöntemleri kullanma sıklığına yönelik görüşleri araştırılmaktadır. Ayrıca
öğretmenlerin alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerini uygulama biçimlerine yönelik
görüşleri ve bu yöntemleri uygularken karşılaşılan sorunlar -varsa- incelenmektedir.
Betimsel bir nitelik taşıyan bu araştırmada nicel veri toplama araçlarından anket ve
nitel veri toplama araçlarından görüşme kullanılmıştır. Böylece ?çoklu metot? (karma
metot) kullanılmış ve veri toplama araçlarında çeşitleme (triangulation) yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Trabzon ili devlet okullarında
görev yapan Türkçe öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklem, çalışma evreni içinden basit
olasılıklı (rastgele) örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2011-2012
eğitim-öğretim yılında Trabzon ilindeki devlet okullarında görev yapan Türkçe öğretmenleri
oluşturduğundan Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü aracılığıyla
Trabzon Valiliği ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünden araştırma için gerekli izin (Ek 19)
alınmıştır. 150 öğretmene uygulanan anketlerden 123 tanesi analiz edilmiştir. Anket
uygulaması sırasında görüşmeye katılmak için gönüllü olduğunu belirten 34 öğretmen
arasından basit (rastgele) örnekleme ile 13 öğretmen seçilerek görüşme yapılmıştır.
Anketteki verilerin SPSS 15.00 (Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi) paket programı
kullanılarak frekans (f) ve yüzde (%) dağılım hesapları yapılmıştır. Yapılan görüşmeler
sonunda elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda öğretmenlerin İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı?nda
adı geçen alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerinin işlevlerini kabul ettiği görülmüştür.
Ancak öğretmenlerin akran değerlendirme yönteminin verimliliği konusunda şüphelerinin
olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin öz değerlendirme ve akran değerlendirme
yöntemlerini objektif bir değerlendirme yapma konusunda yeterli bulmadıkları sonucuna
ulaşılmıştır.
Türkçe öğretmenleri tarafından en sık kullanılan alternatif ölçme-değerlendirme
yöntemlerinin performans görevi ve proje olduğu; en az kullanılan alternatif ölçmedeğerlendirme
yöntemlerinin ise tutum ölçeği, akran değerlendirme ve öz değerlendirme
olduğu tespit edilmiştir.
Öğretmenlerin daha çok performans görevi ve projeler hakkında öğrencilere geri
bildirim verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin performans görevi, proje ve öğrenci
ürün dosyalarını değerlendirirken dereceli puanlama anahtarını kullandığı tespit edilmiştir.
Grupla yapılan çalışmalarda Türkçe öğretmenlerinin grubun bütün üyelerine aynı notu
verdiği görülmüştür.
Alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerini uygularken en sık karşılaşılan
problemlerin haftalık ders saatinin yetersizliği ve sınıf mevcudunun fazlalığı olduğu tespit
edilmiştir. Bunların yanı sıra okulun ve sınıfın fiziki olanaklarının yetersiz olması, ölçeklerin
karmaşık olması ve alternatif ölçme-değerlendirme yöntemlerini uygularken sınıf
yönetiminde zorluk yaşanmasıdır.


Anahtar Kelimeler: Türkçe dersi öğretim programı, ölçme-değerlendirme, alternatif
ölçme-değerlendirme yöntemleri, öğretmen görüşleri.

Abstract:
In Elementary Education Turkish Course Curriculum prepared in accordance with
developments brought by the age, it is recommended that alternative assessmentevaluation
methods be used as well as conventional assessment-evaluation methods.
Turkish Course teachers? opinions on alternative assessment-evaluation methods
appearing in Elementary School Turkish Course Curriculum (6th, 7th and 8th Grades) are
researched in this study. Turkish Course teachers? opinions on functions of alternative
assessment-evaluation methods and the frequency of using these methods are being
researched within the frame of this general purpose. Also, attempts are being made to
examine teachers? opinions on forms of implementing alternative assessment-evaluation
methods and-if any-problems encountered while implementing these methods.
Questionnaire, as one of quantitative data collection tools, and interview, as one of
qualitative data collection tools, were used in this study which is of a descriptive in nature.
Thus, ?multi-method? (mixed method) was used and variation (triangulation) as one of
data collection tools was applied. Population of the research is constituted of Turkish
Course teachers employed at state schools in Trabzon province during 2011-2012 school
year. Sample was chosen through simple probability (random) sampling within the
population of the study. Necessary permit (Appendix-19) was obtained from the
Governorship of Trabzon and Provincial Directorate of National Education through the
agency of Karadeniz Technical University, Institute of Educational Sciences as sample of
the study was constituted of Turkish Course teachers employed at state schools in
Trabzon province during 2011-2012 school year. 123 questionnaires out of the ones
conducted on 150 teachers were analyzed. 13 teachers were chosen and interviewed
through simple (random) sampling out of 34 teachers who stated during questionnaire
application to volunteer for taking part in the interview. Data in the questionnaire were
calculated for frequency (f) and percentage (%) distribution by using SPSS 15.00
(Statistical Package for Social Sciences) software package. Content analysis method was
used in analyzing the qualitative data obtained at the end of the interviews conducted.
It was observed in consequence of the research that the teachers acknowledged
the functions of alternative assessment-evaluation methods mentioned in Elementary
School Turkish Course Curriculum. However, it was determined that the teachers had doubts about the efficiency of peer assessment method. Furthermore, it was figured out
that the teachers did not find self-assessment and peer assessment methods adequate in
the matter of carrying out an objective assessment.
The alternative assessment-evaluation methods most frequently used by Turkish
Course teachers were found to be performance tasks and projects, while the least
frequently used alternative assessment-evaluation methods were detected to be attitude
scale, peer assessment and self-assessment.
It was concluded that the teachers gave feedback to their students more on
performance tasks and projects. It was determined that the teachers used graded scoring
key while evaluating performance tasks, projects and student product files. It was
observed that the Turkish Course teachers during group works gave the same marks to all
members of that group.
Most frequently encountered problems while applying alternative assessmentevaluation
methods were found to be insufficiency of weekly course hours and excessive
number of students in classes. Other problems in addition to these are experienced such
as insufficient physical facilities of schools and classrooms, complicated scales and
having difficulties in classroom management while implementing alternative assessmentevaluation
methods.


Key Words: Turkish course curriculum, assessment-evaluation, alternative assessmentevaluation
methods, teacher opinions.