Akuatik ve atıksu toksikolojisinin izlenmesi ve değerlendirilmesi üzerine yapılan küresel bilimsel araştırmaların bibliyometrik profili (2015-2020)
Bibliometric profile of global scientific research on monitoring and assessment of aquatic and wastewater toxicology (2015-2020)
Yazar: AYŞEN NİL BERBER
Danışman: PROF. DR. NÜKET SİVRİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bibliyometrik analiz, akuatik ve atıksu toksisitesi konusunda yapılan çalışmaların değerlendirilmesinde kullanılmaya uygun bir yöntemdir. Bu çalışmada,akuatik ve atıksularda akut ve kronik toksisite konusunda 2015-2020 yılları arasında yapılmış çalışmaların Scopus arama motorunda bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada bulguların yorumlanabilmesi için; Scopus arama motorunda tanımlanan her makale çalışma ortamı (tatlı su, tuzlu su ve atıksu), toksisite (akut/kronik), yazarlar, organizma, makale adı, dergi adı ve yıllar şeklinde kategorize edilmiştir. Bu amaçla, Scopus arama motoru kullanılarak iki çalışma adımı izlenmiştir. Akut ve kronik toksisite ile ilgili 2015-2020 yılları arasında yapılan birinci aramada, toplam 7043 makale bulunmuş olup, bu makalelerin 4348'i akut toksisite, 2695'i kronik toksisite ile ilgili yapılmış olan makalelerdir. İkinci aramada, tatlı su, tuzlu su ve atıksu ortamlarında akut ve kronik toksisite ile ilgili kısıtlayıcı kelimeler (freshwater, wastewater, seawater, marine water) kullanılarak, özel bir arama yapılmıştır. Ortam kısıtlaması ile yapılan ikinci aramada akut toksisite ile ilgili 1162 makale, kronik toksisite ile ilgili ise 613 makale tespit edilmiştir. İkinci aramada tespit edilen her makale bu çalışma için belirlenen kabullere göre kategorize edilmiş ve okunmuştur. Bu çalışmalar akut ve kronik toksisitenin maruziyeti,toksisite test organizması, çalışmaların yapıldığı ülkeler, araştırmacılar ve makalelerin yayınlandığı dergiler gibi temel başlıklar altında incelenmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen büyük data setinin görsel halde sunulması için iki program, Microsoft Excel®ve VOSviewer®, aracından yararlanılmıştır.Çin, ABD ve Brezilya'nın hem akut hem de kronik toksisite ile ilgili çalışma yapan ülkeler arasında ilk 3' te yer aldığı tespit edilmiştir. Ülkelerin gelişmişlik düzeyi,denize olan sınırları ya da su kaynaklarının zenginliğine bağlı olarak yapılan bilimsel çalışmalar değişkenlik gösterebildiği görülmektedir.Çevre Bilimi alanında akut ve kronik toksisite ile ilgili çalışma yapan ülkeler arasında Türkiye'ninortalamanın üzerinde yer aldığıve diğer birçok ülkeye göre daha fazla çalışma yaptığı görülmektedir. Dünya sıralamasında, Türkiye akut toksisite çalışmalarında 14., kronik toksisite çalışmalarında ise 19. sırada yer almaktadır.  
Bu tez çalışmasının ana önerisi olarak; ekosistemi korumak adına ülkelerin akut ve kronik toksisite çalışmalarına ağırlık vermeleri gerektiği ve özellikle sucul ekosistemlerde mikrokirleticilerin ve toksik etmenlerin araştırılması gerektiği söylenebilir.

Abstract:
Bibliometric analysis is an appropriate method that can be used to evaluate studies on aquatic and wastewater toxicity. In this study, it was aimed to evaluate the studies on acute and chronic toxicity in aquatic environment and wastewater between the years 2015-2020 using the bibliometrics analysis method in Scopus search engine.
In order to interpret the findings in the study; each article defined in Scopus search engine is categorized as working environment (freshwater, seawater and wastewater), toxicity (acute / chronic), authors, organism, article title, journal name and years. For this purpose, two working steps were followed using the Scopus search engine. In the first search on acute and chronic toxicity between the years 2015-2020, total 7043 articles were found, 4348 of which were on acute toxicity and 2695 on chronic toxicity. In the second step, a special search was conducted using restrictive words (freshwater, wastewater, seawater, marine water) related to acute and chronic toxicity in freshwater, seawater and wastewater environments. In the second search as a result, 1162 articles on acute toxicity and 613 articles on chronic toxicity were detected. Each article detected in the second search was categorized according to the acceptances determined for this study. These studies have been examined and interpreted under basic titles such as exposure of acute and chronic toxicity, toxicity test organism, countries where the studies were conducted, researchers and journals in which the articles were published.Two tools, Microsoft Excel® and VOSviewer®, were used to present the obtained these big data set visually.It has been determined that China, USA and Brazil are in the top 3 among the countries that study both acute and chronic toxicity. In the world ranking, Turkey ranks the 14th in acute toxicity studies and ranks the 19th in chronic toxicity studies.Scientific studies have been found to vary depending on the development level of the countries, their borders to the sea or the wealth of water resources.Among countries conducting studies in the field of Environmental Science on acute and chronic toxicity, Turkey was above average and conducted more studies compared to other countries.
As the last sentence and main recommendation of this thesis; it can be said that protection of ecosystems, countries should focus on acute and chronic toxicity studies, and micro-pollutants and toxic factors should be investigated, especially in aquatic ecosystems.