Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kullanılarak mandibular arka grup dişlerin kök kanal konfigürasyonlarıyla birlikte c-şekilli kanal yapısının simetriğine ve cinsiyete göre analizi
Symmetrical and gender analysis of C-shaped canal structure with ROOT canal configurations of mandibular posterior TEETH using COME-BEAM computed tomography
Yazar: GÖKALP AŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. KADRİYE DEMİRKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Mandibula = Mandible ; Üç boyutlu modelleme = Three dimensional modelling

Özet:
C şekilli kök kanal sistemleri, genellikle mandibular molar dişlerde görülen kanalların birbirleriyle bağlantıda olduğu anatomik bir varyasyondur. Yapılan çalışmalar C şekilli kök kanal sistemlerinin en fazla mandibular 2.molar dişlerde görüldüğünü ve Asya topluluklarında sık rastlanıldığını bildirmiştir. Bu çalışmanın amacı, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kullanılarak, kliniğimize başvuran hastaların mandibular molar dişlerinin kök kanal konfigürasyonlarını incelemek, bu dişlerde görülen C-şekilli kanal yapısını aynı çenedeki simetriğine ve cinsiyete göre analiz etmek, ayrıca C-şekilli kanal yapısını üç boyutlu olarak göstermektir.
GEREÇ ve YÖNTEM
Çalışmada toplam 504 hastadan alınan KIBT görüntüleri değerlendirildi. Bunlar 13 ile 79 (ortalama 36.3) yaşları arasında değişen 244 (%48.42) kadın, 260 (%51.58) erkek hastadan alınan KIBT görüntülerinden oluşmaktadır. Daha sonra KIBT görüntüleri ile tespit edilen C-şekilli kanal yapıları 3 boyutlu modelleme yöntemiyle analiz edilmiştir.
BULGULAR
Toplam 1645 alt molar dişin incelemesi yapıldı. Çekilmiş dişler ve çalışmaya dahil olma kriterlerini sağlamayan dişler çalışmadan çıkartıldığında geriye kalan dişlerden 68 (%4.54) tanesinde C-şekilli kanal yapısı tespit edilmiştir. Cinsiyete göre yapılan analiz sonucu kadınlarda %9.8 oranında, erkeklerde ise %8.1 oranında C-şekilli kanala rastlanmıştır. C-şekilli kanal görülme sıklığı açısından yapılan Ki-Kare testi sonucunda cinsiyet ile ilişkili istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (P = 0.53). C-şekilli kanal görülen ve simetriğinde çekilmiş diş, kanal tedavili, post ve kron restorasyonlu diş olmayan uygun kriterde 61 tane diş bulunmaktadır. Bunlardan 46 (%75.4) tanesinde simetriğinde de C-şekilli kanal yapısı görülmüştür. C-şekilli kanal yapısı görülen 45 hastanın 38'inde bilateral ikinci mandibular molar diş görülmüştür. Bu hastalardan ise 23 (%60.5)'ünde bilateral C-şekilli kanal yapısı tespit edilmiştir. 
SONUÇ
KIBT ve üç boyutlu modelleme yöntemleriyle C-şekilli kanal yapıları ayrıntılı bir şekilde tespit edilebilmektedir. Bu anatomik varyasyonlu dişlerin önceden tespiti başarılı bir kanal tedavisi için hekimin işini kolaylaştırmaktadır.

Abstract:
C-shaped root canal systems are an anatomical variation, usually seen in mandibular molars, in which the canals are interconnected. Studies have reported that C-shaped root canal systems are most common in mandibular second molars and are common in Asian populations. The aim of this study is to examine the root canal configurations of the mandibular molar teeth of the patients who applied to our clinic using cone beam computed tomography, to analyze the C-shaped canal structure seen in these teeth according to the symmetry in the same jaw and gender, also to show the C-shaped canal structure in three dimensions.
	MATERIAL and METHODS
	     CBCT images taken from a total of 504 patients were evaluated in the study. These consist of CBCT images taken from 244 (48.42%) female and 260 (51.58%) male patients aged between 13 and 79 (mean 36.3) years. Then, C-shaped canal structures detected with CBCT images were analyzed with using 3D modeling method.
	RESULTS
	     A total of 1645 mandibular molar teeth were examined. When extracted teeth and teeth not meeting the inclusion criteria were excluded from the study, C-shaped canal structure was detected in 68 (4.54%) of the remaining teeth. As a result of the analysis made by gender, C-shaped canal was found at a rate of 9.8% in women and 8.1% in men. As a result of the Chi-Square test performed in terms of the incidence of C-shaped canals, it was observed that there was no statistically significant difference related to gender (P = 0.53). There are 61 teeth with appropriate criteria with C-shaped canal and don't have any extracted teeth, canal treated, post and crown restoration teeth in symmetrical jaw. C-shaped canal structure was also observed in 46 (75.4%) of them symmetrically. Bilateral second mandibular molar teeth were seen in 38 of 45 patients with C-shaped canal structure. Bilateral C-shaped canal structure was detected in 23 (60.5%) of these patients.
	CONCLUSION
	     C-shaped canal structures can be determined in detail by CBCT and three-dimensional modeling methods. The pre-detection of these anatomically varied teeth facilitates the physician's work for a successful root canal treatment.