Başarı hedef yönelimi, benlik saygısı ve akademik başarının kendini engellemeyi yordamadaki rolü
The role of achievement goal orientation, self esteem and academic achievement in prediction of self handicapping
Yazar: NAZİFE ÜZBE
Danışman: PROF. DR. HASAN BACANLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Başarı değerleme = Success evaluation ; Benlik saygısı = Self esteem ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Hedef yönelimleri = Goal orientations ; Kendini sabotaj = Self handicapping ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin kendini engelleme düzeylerinin; başarıhedef yönelimleri, benlik saygısı, akademik başarı ve bazı demografik değişkenlere göre açıklanabilirliğini incelemek amacıyla yapılmış betimsel bir çalışmadır. Araştırma grubu; 2011-2012 Eğitim-Öğretim yılı içerisinde Ankara ilinde bulunan Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi?nde on farklı bölümde öğrenim gören 483 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan kendini engellemeyi belirlemek için ?Kendini Sabotaj Ölçeği?; araştırmanın bağımsız değişkenleri olan başarı hedef yönelimini ölçmek için ?Başarı Amaç Oryantasyonu Ölçeği?, benlik Saygısını ölçmek için ?Benlik Saygısı Ölçeği?, akademik başarı ve diğer demografik değişkenlerin belirlenmesi için araştırmacı tarafından düzenlenen ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Verilerin analizinde başarı hedef yönelimi, benlik saygısı ve akademik başarının kendini engellemeyi yordamadaki rolünün belirlenmesi amacıyla Aşamalı Doğrusal Çok Değişkenli Regresyon Analizi tekniği kullanılmıştır. Bunun yanı sıra bu araştırmada öğrencilerin kendini engellemeleri, başarı hedef yönelimleri ve benlik saygılarının, cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için ilişkisiz örneklemler için t-testi; alan ve sınıf düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek için ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) uygulanmıştır. Araştırmada benlik saygısının, algılanan akademik başarının, ustalık ve performans-kaçınma hedef yöneliminin kendini engellemenin önemli yordayıcılarıvolduğu saptanmıştır. Benlik saygısı yüksek olan bireylerin kendini engelleme stratejilerine daha az başvurduğu sonucuna ulaşılmıştır. Performans kaçınma hedef yönelimini benimseyen bireyler kendini engelleme stratejilerini daha fazla kullanma eğilimi gösterirken, ustalık hedef yönelimli bireylerin kendini engelleme stratejilerini kullanma eğilimleri azalmakta olduğu elde edilen bulgular arasındadır. Ayrıca algılanan akademik başarı arttıkça bireylerin kendini engellemeleri de artmaktadır. Araştırma grubunu oluşturan öğrencilerin kendini engelleme düzeyleri cinsiyete, sınıf düzeyine ve alanlarına göre farklılaşmamaktadır.Anahtar kelimeler: Kendini Engelleme, Başarı Hedef Yönelimi, Başarı Motivasyonu, Benlik Saygısı, Algılanan Akademik Başarı, Genel Not Ortalaması

Abstract:
The purpose of this study was to determine the changes in the level of selfhandicapping of university students by their achievement goal orientation, self-esteem, academic achievement and some demographic characteristics. A correlational study designed in survey model was carried out in the study. A total of 483 students studying in different departments of Gazi University Gazi Faculty of Education in 2011-2012 academic year participated in the study. "Self Handicapping Scale", "Achievement Goal Orientation Scale", and "Self-Esteem Scale" were used to collect data. Also, ?Personal Information Form" developed by the researcher was used to detect university students' academic achievement and other demographic variables.In the data analysis, Stepwise Linear Multiple Regression Analysis was performed in order to find out the predictive role of achievement goal, self esteem, and academic achievement on self handicapping. Moreover, t-test for independent samples was utilized in order to determine whether students? self handicapping, achievement goal orientations, and self esteem differ significantly according to gender variable, while One-Way ANOVA for independent samples was conducted to determine whether students? self handicapping, achievement goal orientations, and self esteem differ significantly according to the department and class level variables. Results revealed that self esteem was the most important predictor of self handicapping. It was also concluded that those with high self esteem perform self handicapping strategies less frequently. Another important result of the study was that while students who have adopted the performance avoidance goal orientation tended to perform self handicapping strategies more frequently, the tendency of those with mastery goal viiorientation decreases. It was also seen that there were negative correlations between perceived academic achievement and the level of self handicapping. Self handicapping levels of students in the study group do not differ significantly according to gender, class level and department variables. Keywords: Self handicapping, achievement goal orientation, achievement motivation, self esteem, perceived academic achievement, overall grade point average