Tip 1 diabetes mellitus tanısı ile izlenen çocuk ve adölesanların hayat kalitesinin değerlendirilmesi
Child following with TYPE 1 diabetes mellitusand quality of life of adolescents evaluation
Yazar: MERVE TÜLÜ ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA KASAP
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Depresyon = Depression ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Teşhis = Diagnosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Tip 1 DM; çocukluk yaş grubunda pankreasın β hücrelerinin harap
olması sonucu gelişen insülin eksikliği ve hiperglisemi ile karakterize kronik
metabolik bir hastalıktır. Temelde endokrin sisteme ait bir hastalık olmakla birlikte,
hastalar için sosyal ve psikolojik boyutları olan bir durumdur. Bu çalışmada; Tip 1
DM tanılı çocuk ve adölesanların yaşam kalitesi ve depresyon düzeylerinin
değerlendirilmesi ve bu sonuçların sosyodemografik özellikler ile ilişkisinin
incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Tip 1 DM tanısıyla izlenen ve 05.07.2021-
01.01.2022 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, 8-17 yaş arası 83
hasta ile aynı yaş grubunda 86 sağlıklı çocuk dahil edildi. Yaşam kalitesi ölçümü
için; çocuklara Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ), ebeveynlere de
çocuklarının yaşam kalitesini değerlendirdikleri ebeveyn-ÇİYKÖ uygulandı.
Depresyon açısından değerlendirme için Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ)
kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda hasta ve kontrol grupları yaş ve cinsiyet açısından benzerdi.
Ebeveyn tarafından tanımlanan ÇİYKÖ Fiziksel Sağlık Toplam Puanı (FSTP),
Psikososyal Sağlık Toplam Puanı (PSTP) ve Ölçek Toplam Puanının (ÖTP) hasta
grubunda kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görüldü (p değerleri sırasıyla
0,003, 0,010, 0,004). ÇDÖ puanı ve ÇDÖ puan düzeyi ise hasta grubunda kontrol
grubuna göre daha yüksekti (p değerleri sırasıyla <0,001, <0,001). Tip 1 DM tanılı
hastaların sağlıklı çocuklara kıyasla daha yüksek depresyon düzeyine ve depresyon
açısından 12,5 kat artmış riske sahip olduğu bulundu.
Sonuç: Çalışmamız, Tip 1 DM'de psikososyal desteğin ve çocuk-ergen izleminde
ekip olarak çalışmanın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Tanı anından itibaren hasta
ve ailelerinin psikososyal açıdan desteklenmesi, hastaların çocuk-ergen ruh sağlığı ile
ilgilenen uzman kişilerin de dahil edildiği iş birliği ile takip edilerek yaşam
kalitelerinin yükseltilmesi, depresyon ve benzeri psikopatolojiler açısından aralıklı
taranması ile oluşabilecek komplikasyonların engellenmesi sağlanmalıdır.
Anahtar kelimeler: Tip 1 Diyabetes Mellitus, çocuk, yaşam kalitesi, depresyon

Abstract:
Introduction: Type 1 DM is a chronic metabolic disease characterized by insulin
deficiency and hyperglycemia, which develops because of destruction of the β cells
of the pancreas in childhood. Although it is basically a disease of the endocrine
system, it is a condition with social and psychological dimensions for patients. In this
study, it was aimed to evaluate the quality of life and depression levels of children
and adolescents with Type 1 DM and to examine the relationship between these
results and sociodemographic characteristics.
Materials and Methods: In this study, 83 patients with the diagnosis of Type 1 DM
aged 8-17 years and 86 healthy children in the same age group who applied to
Pediatric Outpatient Clinic of Tokat Gaziosmanpaşa University Medical Faculty
Hospital between 05.07.2021 and 01.01.2022 were included. Children's Quality of
Life Scale (CQLS) was used to measure quality of life in children, and parent-
CQLS, in which parents evaluated their children's quality of life, was used. The
Children's Depression Scale (CDS) was used to assess depression.
Results: In our study, the patient and control groups were similar in terms of age and
gender. Physical Health Total Score (PHTS), Psychosocial Health Total Score
(PHTS) and Scale Total Score (STS) defined by the parents were lower in the patient
group than in the control group (p values were 0.003, 0.010, 0.004, respectively).
CDS score and CDS score level were higher in the patient group than in the control
group (p values were <0.001, <0.001, respectively). It was found that patients with
Type 1 DM had a higher depression level and a 12.5 times increased risk for
depression compared to healthy children.
Conclusion: Our study reveals the necessity of psychosocial support and working
with a team in the follow-up of children and adolescents with Type 1 DM. From the
diagnosis, patients and their families should be supported psychosocially, patients
should be followed up with the cooperation of specialists dealing with child-
adolescent mental health, providing increase of their quality of life and preventing
possible complications by intermittent screening for depression and similar
psychopathologies.
Key words: Type 1 Diabetes Mellitus, child, quality of life, depression