Speksinin gastrointestinal motilite üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of spexin on gastrointestinal motility
Yazar: HÜLYA YİĞİT
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Fizyoloji = Physiology
Dizin: Gastrik boşalma = Gastric emptying ; Gastrointestinal motilite = Gastrointestinal motility ; Mide = Stomach ; Peptidler = Peptides ; Speksin = Spexin

Özet:
Speksin (diğer adıyla NPQ) yakın zamanda tanımlanmış 14 amino asitten oluşan bir peptiddir. Speksin santral sinir sistemi, endokrin sistem ve gastrointestinal sistemde eksprese edilmektedir. Spesifik olarak fare özofagusu ve midesinde submukozal katmanda eksprese edilmektedir. Bu çok geniş ekspresyonu dikkate alındığında, speksin muhtemelen çok farklı fizyolojik fonksiyona sahip olabilir. Özellikle nöron ve endokrin hücrelerdeki varlığı, speksinin bir nörotransmitter/nöromodülatör ve endokrin faktör olabileceğini düşündürmektedir. Ancak, speksinin fizyolojik/farmakolojik etkilerinin araştırıldığı çalışmalar sınırlıdır. Speksinin adrenokortikal hücre proliferasyonunun düzenlenmesine katıldığı iddia edilmektedir. Speksinin sıçan mide fundus striplerinde kontraksiyona neden olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, periferik ve santral yoldan uygulanan speksinin sıçanlarda mide boşalması üzerine etkilerini araştırmaktır. Erkek Sprague-Dawley sıçanlara mide, intravenöz (i.v.) ve intraserebroventriküler (i.c.v.) kanüller yerleştirildi. 20 günlük iyileşme döneminin ardından, speksinin i.v. ya da i.c.v. uygulanmasından 10 dakika sonra fizyolojik tuzlu suyun mideden boşalma hızı tayin edildi. Kontrol gruplarında fizyolojik tuzlu su i.v. (1 ml/kg) ya da i.c.v. (5 µl/sıçan) yoldan uygulandı. Farklı dozlarda (20, 40, 80, 160 ve 320 µg/sıçan) i.v. speksin uygulanması, fizyolojik tuzlu suyun mideden boşalma hızını değiştirmedi. Speksin i.c.v. uygulandığında 10, 20, 40 ve 80 µg/sıçan dozlarında fizyolojik tuzlu suyun mideden boşalma hızını değiştirmedi. Ancak, i.c.v. speksin 160 µg/sıçan dozunda uygulandığında mide boşalma hızını azalttı. Sonuçlarımız santral speksin uygulamasının mide boşalmasını değiştirebileceğini göstermiştir. Çalışmamızdan yola çıkılarak santral speksin uygulaması sonucu oluşan mide boşalmasındaki azalmanın mekanizmasını aydınlatmaya yönelik yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Spexin (also called NPQ) is a recently identified peptide composed of 14 amino acid residues. Spexin was expressed in the central nervous system, endocrine system and gastrointestinal system. Specifically, spexin was expressed in submucosal layer of the mouse esophagus and stomach. On the basis of its widespread expression, spexin is probably involved in many different physiological functions, in particular its location in neurons and endocrine cells suggests roles as neurotransmitter/neuromodulator and endocrine factor. However, the studies investigating the physiological/pharmacologial effects of spexin are limited. It is suggested that spexin may involve in the regulation of adrenocortical cell proliferation. It is reported that spexin induce muscle contraction in a rat stomach fundus strips. The aim of the present study was to characterize the effect of peripheral and central spexin on gastric emptying in rats. Male Sprague-Dawley rats were fitted with gastric, intravenous (i.v.) and intracerebroventricular (i.c.v.) cannulas. Following a 20 days recovery, the rate of gastric emptying of saline was determined 10 minutes after the administration of i.v. or i.c.v. spexin. In control groups, physiological saline was administered i.v. (1 ml/kg) or i.c.v. (5 µl/rat). Intravenous administration of spexin at different doses (20, 40, 80, 160 and 320 µg/rat) did not effect the gastric emptying rate of saline. Intracerebroventricular administration of spexin at the doses of 10, 20, 40 and 80 µg/rat did not effect the gastric epmtying rate of saline. However, i.c.v. administration of spexin at the dose of 160 µg/rat was reduced the gastric emptying. Our results suggest that central administration of spexin may modulate the gastric emptying. Based upon our study, further research, assessing the mechanism of the inhibition of gastric emptying after central administration of spexin are needed.