Kant ve Gazali'de din-akıl ilişkisi
Religion-mind relation according to Gazali and Kant
Yazar: UĞUR ÇİFCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M.KAZIM ARICAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Din = Religion
Dizin: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Tezin temel amacı, Gazâlî ve Kant'ın din-akıl ilişkisi konusundaki görüşlerini tespit etmektir. Bu iki açıdan önemlidir: (I) Tarihsel süreç içerisinde din-akıl ilişkisine yön veren temel paradigmanın anlaşılması ve (II) Gazâlî ile Kant'ın görüşlerinin temel ilgisi bakımından din-akıl ilişkisinin felsefi değerinin tespiti.?Kant ve Gazâlî'de Din-Akıl İlişkisi? adlı çalışmamızda ilk olarak konuya teorik alt yapı oluşturması açısından; giriş bölümünde bir din felsefesi problemi olarak din-akıl ilişkisi üzerinde duruldu, temel kavramlar ele alındı.Gazâlî'nin din-akıl ilişkisi yaklaşımlarındaki konumunu tespit etmeye çalıştığımız birinci bölümde; onun düşünce sistemine genel bir bakışla birlikte, yaptığı akıl tanımlamalarına ve aklın sınırlarına dair düşüncelerine yer verildi. Bunun yanında Gazâlî'nin din-akıl ilişkisi bağlamındaki düşünceleri açık ve ayrıntılı olarak ele alındı.İkinci bölümü, Kant'ın din-akıl ilişkisine yaklaşımı teşkil etmektedir. Onun bu konudaki düşüncelerinin daha iyi anlaşılması adına düşünce sistemine genel olarak değinildi. Kant'ın aklın mahiyetine yönelik görüşleri eserleri doğrultusunda ortaya konmaya çalışıldı. Filozofun din anlayışı ve akılla ilişkisi bu bölümde yer alan diğer konulardandır.Kant ve Gazâlî'deki din-akıl ilişkine dair yaklaşımlarının karşılaştırmalı olarak ele alındığı üçüncü ve son bölümde ise; iki düşünürün bu konu bağlamındaki farklı ve ortak düşünceleri tespit edilmeye çalışıldı. Gerek Kant ve gerekse Gazâlî'nin din-akıl ilişkisine dair fikirleri şematik olarak ifade edildi.Anahtar Kelimeler: Gazâlî, Kant, din, akıl, din-akıl ilişkisi, din felsefesi

Abstract:
Basic aim of the thesis is to find out the views of Gazali and Kant about religion-mind relation.This is important from two points: First one is about being understood of the main paradigma which directs religion-mind relation along the historical process. Second one is about determining philosophical value of religion-mind relation from the view of Gazali and Kant?s relevant opinions.In the introduction section of the study, religion-mind relation was searched as a matter of religion philosophy and fundamental concepts were studied in order to provide a theorical substructure firstly in our study called ?Religion-Mind Relation According to Gazali and Kant?.In the first section in which we tried to define Gazali?s position in his approaches to religion-mind relation, his definitions about the mind concerning the limits of mind were given together with a general look to his thought system. In addition to this, Gazali?s views concerning religion-mind relation were studied in a clear and detailed way.Second section consists of Kant?s approach to religion-mind relation. In order to understand his opinions about the topic better, his thought system was touched on generally. Kant?s views concerning the essence of mind were tried to be introduced by means of his works. The philosopher?s religion understanding and its relation to mind are other subjects taking place in this section.In the third and last section in which Kant?s and Gazali?s approaches concerning religion-mind relation were studied comparely, different and common views of two philosophers about the subject were tried to be ascertained. Both Kant?s and Gazali?s relevant opinions about religion-mind relation were expressed by diagrams.Key Words: Gazali, Kant, religion, mind, religion-mind relation, religion philosophy