Örgütsel adaletin işten ayrılma niyeti ile  ilişkisinde iş yeri arkadaşlığının düzenleyici rolü:  TR-90 bölgesindeki çay işletmelerinde  çalışan mavi yakalılar üzerine bir araştırma
Regulatory role of workplace friendship in its relationship with organizational justice: A research on blue collar working in tea facilities in TR-90 region
Yazar: MUHAMMED KÜRŞAD DURSUN
Danışman: PROF. DR. ALİ AKSOY
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bireyler ister aile, ister iş, isterse yaşadığı ülke olsun, yaşadıkları her türlü ortamda adalet arayışı içinde olurlar. Adalet kavramı örgüt içinde de önemli bir kavramdır. Örgütün çalışanlara karşı adil olması veya olmaması çalışanların işten ayrılma ile ilgili kararlarını etkileyebilmektedir. Ancak, örgütsel adaletin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde, düzenleyici bir faktör olarak çalışanların örgüt içindeki iş yeri arkadaşlığının bu etki üzerinde ne kadar düzenleyici bir faktöre sahip olduğunu tespit eden mevcut bir çalışmaya literatürde rastlanmamıştır. Bu bağlamda, bu çalışmada örgütsel adaletin işten ayrılma niyeti ile ilişkisinde iş yeri arkadaşlığının düzenleyici rolünün ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, adalet ve örgütsel adalet konularında kavramsal çerçeve hakkında bilgi verilmiştir. Aynı zamanda literatür taranarak, konular çok boyutlu olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde, iş yeri arkadaşlığı kavramı ve iş yeri arkadaşlığı boyutları açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, işten ayrılma niyeti konusunda kavramsal çerçeve hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümü olan araştırma bölümünde ise, örgütsel adaletin işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde iş yeri arkadaşlığının düzenleyici rolü ortaya konmaya çalışılmıştır.  
Çalışmanın araştırma kısmında, çalışmanın amacı doğrultusunda, ana kütle olarak TR-90 Bölgesi'ndeki (Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu ve Gümüşhane) çay işletmelerinde çalışan mavi yakalı çalışanlar belirlenmiştir. Bu kapsamda, TR-90 Bölgesi'nde (Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu ve Gümüşhane) faaliyet gösteren çay işletmelerinde çalışan mavi yakalılar üzerinde anket uygulanmıştır ve istatistiki analizler yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu, örgütsel adaletin işten ayrılma niyetine etkisinde iş yeri arkadaşlığının düzenleyici bir rolü olduğu ortaya çıkmıştır. Daha geniş bir ifadeyle, örgüt içerisinde çalışanlara karşı adaletsizlik olsa bile, örgüt içindeki arkadaşlık ortamının iyi olması çalışanların işten ayrılma niyetlerindeki olumsuz niyeti olumlu bir hale çevirebilmektedir.   
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, İş Yeri Arkadaşlığı, İşten Ayrılma Niyeti, TR-90 Bölgesi, Mavi Yakalılar

Abstract:
Individuals are seeking for justice in any environment, whether they are family, work, or the country they live in. The concept of justice is also an important concept within the organization. Whether the organization is fair to employees or not may affect employees' decisions about quitting. However, in the effect of organizational justice on the intention to quit, there is no current study in the literature that determines how regulatory the workplace friendship of employees in the organization has on this effect. In this context, in this study, it is aimed to reveal the regulatory role of workplace friendship in the relation of organizational justice with the intention to quit. 
The study consists of four chapters. In the first part of the study, information was given about the conceptual framework on organizational justice and justice. Also, the literature is scanned and the issues are handled in multiple dimensions. In the second part, the concept of workplace friendship are tried to be explained. In the third section, information is given about the conceptual framework on intention to quit. In the research section, which is the fourth part of the study, the regulatory role of workplace friendship is tried to be revealed in the effect of organizational justice on the intention to quit. 
In the research part of the study, for the purpose of the study, blue-collar employees working in the tea enterprises in the TR-90 Region (Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu and Gümüshane) were determined as the main mass. In this context, a questionnaire was applied on the blue collar employees working in the tea enterprises operating in TR-90 Region (Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu and Gumushane) and statistical analyzes were made. As a result of the analysis, it was revealed that workplace friendship had a regulatory effect on the effect of organizational justice on the intention to quit. To put it more broadly, even if there is injustice among the employees in the organization, the fact that the friendship environment in the organization is good can turn the negative intention of the employees to leave the job in a positive way. 
Keywords: Organizational Justice, Workplace Friendship, Intention to Leave Work, TR-90 Region, Blue-Collar Employees