Azerbaycan'da enerji kaynakları ve Hollanda Hastalığı: Makroekonomik etkileri ve ampirik değerlendirme
Azerbaijan energy resources and Dutch Disease: Macro economic effects and empirical assessment
Yazar: SARVAR GURBANOV
Danışman: PROF. DR. NİHAL YILDIRIM MIZRAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ampirik dağılımlar = Empirical  distributions ; Azerbaycan = Azerbaijan ; Endüstrileşme = Industrialization ; Endüstrileşme politikaları = Industrialization policies ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Gelir kaynakları = Income sources ; Hollanda hastalığı = Dutch disease ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Petrol = Petroleum

Özet:
Azerbaycan ekonomisinde, kazanç patlamasının 2004 yılında başlaması, petrol gelirlerinin hem dış ticarette, hem de GSYİH`da hızla artan payından anlaşılmaktadır. Petrol gelirlerinin reel döviz kuru aracılığıyla, petrol-dışı sanayi sektörünü olumsuz etkilemesi, Hollanda Hastalığı teorisine göre sanayisizleştirmeye (?de-industrialisation?) yol açmaktadır. Bu çalışmada, Azerbaycan için mutlak ve nispi sanayisizleşme olgularının varlığı araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, petrol sektörünün enclave yapısından dolayı, Hollanda Hastalığı modelinde öngörülen kaynak dağılım etkisinin ortaya çıkmadığını ve böylece Azerbaycan ekonomisinde doğrudan sanayisizleşme olgusunun da yaşanmadığını göstermektedir. Kazanç patlamasıyla birlikte, nispi sanayisizleşme olgusunun gözlendiği yapılan çalışmayla ortaya konmuştur. Petrol gelirleri ile bütçe harcamaları arasındaki ilişki, harcama etkisinin ortaya çıkmasını sağlayan bir kanal gibi değerlendirilmiştir. Azerbaycan ekonomisinde, 2002 ? 2008 yılları arasında petrol gelirleriyle bütçe harcamaları arasındaki ilişkiye dair ekonometrik model tahmin edilmiştir. Kazanç patlamasından kaynaklanan dış borç artışının Azerbaycan ekonomisi için gözlenmediği sonucuna varılmıştır. Bütçe harcamaları ile petrol-dışı ticarete konu olan sektörler ve petrol-dışı ticarete konu olmayan sektörler arasındaki ilişki de farklı bir ekonometrik modelle tahmin edilmiştir.

Abstract:
It is quite clear that, resource boom in Azerbaijan started in 2004, because the oil sector production as a share of GDP and also oil sector share in the export revenues have increased dramatically since 2004. As Dutch Disease theory proposes,via real exchange rate appreciation, oil revenues are tend to effect leading tradable sector negatively, that is non-oil industry. In this study, the existence of relative and absolute de-industrialisation concepts has been investigated. Results suggest that, due to the enclave structure of the oil sector, not only resource movement effect in the Dutch Disease model has not been observed in Azerbaijan economy, but also direct de-industrialisation has not taken place. However, study concludes that after the resource boom, relative de-industrialisation process has occured. In this study, an econometric model has been estimated which covers the 2002 ? 2008 period. The purpose is to examine relationship between oil revenues and budget expenditures. Also, boom based borrowing capacity did not occur in Azerbaijan, as external debt figures show this reality. Budget expenditures, tradable and non-tradable sectors relationships have been estimated with the help of a different econometric model.