Türkiye'de dış borçların büyüme üzerine etkisi
The effect of external debt on growth in Turkey
Yazar: DİLAN ARSLANHAN
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA ÇONDUR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ülkelerin, dış ekonomilere olan yükümlülüğünü nicel anlamda göstermekte olan dış borçlar, özellikle petrol krizi sonrası dünya ekonomilerinde yaşanan gelişmeler sonucunda önem kazanmıştır. Özellikle 1929 krizi sonrasında takip edilen Keynesyen politikalar çerçevesinde ülkeler, daha fazla büyümek ve GSYİH miktarını arttırabilmek için yatırımlara yönelmiş ve bu yatırımların finansmanı için dış borçlanmalara başvurmuşlardır. Ancak bu borçların geri ödenmesinde yaşanan sıkıntılar ülkeleri ekonomik anlamda sarsmış ve bu durum küresel çapta olumsuz etkiler yaşanmasına neden olmuştur. 
Gelişmekte olan Türkiye ekonomisinin dış borçlara başvurmasının en önemli nedeni, iç kaynak yetersizliğidir. Başka bir ifadeyle tasarruf açığını gidermektir. Ancak 1950 yılı sonrası, dış ticaret açıklarının sürekli hale gelmesi, alınan borçların ihtiyaç duyulan yatırımlarda kullanılmaması sebebiyle Türkiye ekonomisi için dış borçlar sürekli hale dönüşmüş ve ekonomik anlamda olumsuz sonuçlar meydana getirmiştir. 
Çalışmanın amacı Türkiye'deki dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkileri ortaya koymaktır. Bu bağlamda çalışma hem kısa hem uzun dönem dış borçlanmaların ekonomik büyüme üzerindeki etkileri 2003Q1 ve 2021Q3 yılları dahilinde Vector Otoregresif (VAR) analizi ile test edilmektedir. Elde edilen bulgular, Türkiye ekonomisinin büyümesi ve gelişmesi için dış borçlanma hususunda uygun politikaları belirlenmesinde oldukça önem arz eden bir husustur.

Abstract:
External debts, which quantitatively show the obligations of countries to foreign economies, have gained importance as a result of the developments in the world economies, especially after the oil crisis. Especially within the framework of Keynesian policies followed after the 1929 crisis, countries turned to investments in order to grow more and increase the amount of GDP, and applied to foreign borrowing for the financing of these investments. However, due to the problems experienced in the payment of these debts, countries experienced economic crises and this situation caused negative effects on a global scale.
The most important reason why the developing Turkish economy resorts to external debt is the lack of domestic resources, in other words, to fill the savings gap. However, after 1950, due to the fact that foreign trade deficits became permanent and the borrowed debts were not used in needed investments, foreign debts for the Turkish economy became permanent and caused negative economic consequences.
The aim of the study is to reveal the effects of external debt on economic growth in Turkey. In this context, the effects of both short-term and long-term external borrowing on economic growth are tested with Vector Autoregressive (VAR) analysis in 2003Q1 and 2021Q3. The findings are a very important issue in determining the appropriate policies regarding foreign borrowing for the growth and development of the Turkish economy.