Farklı restoratif materyallerin süt dişi pulpa odası dentinine bağlanma dayanımlarının, mikrosızıntılarının değerlendirilmesi ve rezin-dentin bağlanma ara yüzeylerinin sem ile incelenmesi
Evaluation of bond strength and microleakage of different restorative materials on the pulp chamber dentin of primary teeth and examination of resin- dentin interfaces by sem
Yazar: ÜLKÜ ŞERMET ELBAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜL TOSUN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Farklı restoratif materyallerin süt dişi pulpa odası dentinine bağlanma dayanımlarının, mikrosızıntılarının değerlendirilmesi ve rezin-dentin bağlanma ara yüzeylerinin SEM ile incelenmesiBu çalışmada, üç farklı restoratif materyalin süt dişi pulpa odası dentinine bağlanma dayanımı ve mikrosızıntıları üzerine iki farklı kanal patının etkisi araştırılmıştır. Ayrıca rezin-dentin bağlanma ara yüzeyleri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. Araştırmanın laboratuvar aşamaları dentine bağlantı deneyi, kırılma analizi, mikrosızıntı deneyi ve SEM analizi olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır.Bağlanma dayanım çalışması için 90 adet çürüksüz süt ikinci molar insan dişi kullanıldı. Dişlerin pulpa tavanı su soğutmalı kesme cihazı kullanılarak uzaklaştırıldı. Kuron pulpası keskin bir ekskavatör ile, kanallarındaki pulpa dokusu da uygun boydaki trinerfler yardımıyla uzaklaştırıldı. Kök kanalları Henstrom tipi eğeler ile 30 numaraya kadar genişletildi. Kanal preparasyonu tamamlanmış dişler, uygulanacak kanal dolgu materyaline göre kontrol grubu, Cavex ZOE grubu, Metapex grubu olarak 30' ar dişten oluşan 3 gruba ayrıldı. Kanal dolguları tamamlandıktan sonra dişler, pulpa odasına yerleştirilecek kuronal restoratif materyale göre her biri 10 adet dişten oluşan 3 alt gruba ayrıldı ve test edilecek materyaller ile (Prime & Bond NT + Dyract EXTRA, Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior, GC Fuji II LC + conditioner) restore edildi. Su soğutmalı kesme cihazı kullanılarak her bir materyalin pulpa odası dentininin bukkal duvarına tutunan kısmından 1.00 ± 0.03 mm2 lik yüzey alanına sahip çubuk şeklinde örnekler elde edildi. Test cihazının yükleme hızı 1 mm/dk olarak belirlendikten sonra örnekler mikrogerilim testine tabi tutuldu. Mikrogerilim testi uygulanan her bir örneğin kırılma yüzeyleri SEM ile xl00 büyütme altında incelenerek kırılma tipleri belirlendi.Dentin-restoratif materyal ara yüzeyinin SEM ile incelenmesinde kullanılmak üzere her bir grup için birer adet olmak üzere toplam 9 adet diş kullanıldı.Mikrosızıntı deneyi için toplam 135 diş kullanıldı. Kanal preparasyonu yapılan dişlerin kanal dolguları ve kuronal restorasyonları bağlantı deneyinde olduğu gibi hazırlandı. Her grupta 15 diş içeren 9 gruba ayrılan dişlere 5000 adet termal siklus uygulandı. Termal siklus sonrasında, pulpa odasından su soğutmalı kesme cihazı ile 1.00±0.03 mm kalınlığında disk şeklinde kesitler elde edildi. Her bir disk, parçalı disk geçirgenlik apereyi içerisine bilgisayar destekli sıvı filtrasyon yöntemi ile sızıntıyı ölçmek üzere yerleştirildi. Her bir örnekteki sıvı hareketi ölçümleri 15 sn aralıklarla toplam 2 dakikada yapıldı.Mikrogerilim testi sonucunda, süt dişi kanal dolgu patlarının, restoratif materyallerin süt dişi pulpa odası dentinine bağlanma dayanımlarına etkisinin belirlenmesinde İki Yönlü Varyans Analizi ve Post Hoc Tukey HSD istatistiksel test metotları kullanıldı. Süt dişi kanal dolgu patlarının, restoratif materyaller ile süt dişi pulpa odası duvarı arasındaki mikrosızıntı üzerine etkileri ise, İki Yönlü Varyans Analizi, Kuruskal-Wallis Testi ve Mann Whitney U testi kullanılarak incelendi.İstatistiksel değerlendirme sonucunda, hem kanal dolgu maddesi tipinin hem de restoratif materyal tipinin, bağlanma dayanımı üzerine etkili olduğu tespit edildi. Kontrol gruplarında pulpa odasına bağlanma dayanım değeri en yüksek, Clearfil Photo Posterior + Clearfil Tri-S Bond grubunda görüldü. GC Fuji II LC ve Prime & Bond NT + Dyract EXTRA grupları arasında istatistiksel bir fark gözlenmedi. Kanal dolgu patı olarak Metapex ve Cavex ZOE kullanılan gruplarda bağlanma dayanım değerleri kontrol gruplarından daha düşük bulundu. Bununla birlikte üç restoratif materyal arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı. SEM ile incelenen kırılma yüzeylerinde GC Fuji II LC dışında tüm gruplarda en çok adeziv tip kırılmaya rastlandı. Fuji II LC grubunda ise en çok koheziv tip kırılma olduğu izlendi.Yapılan istatistiksel incelemede, hem kanal dolgu maddesi tipinin hem de restoratif materyal tipinin, mikrosızıntı üzerine etkili olduğu tespit edildi. Kontrol gruplarında pulpa odasında sızıntı miktarı en düşük Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior grubunda görüldü. Ancak üç restoratif materyal arasında istatistiksel olarak fark tespit edilmedi. Kanal dolgu patı olarak Metapex uygulanmış gruplarda pulpa odasında sızıntı miktarı en yüksek Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior grubunda görüldü. GC Fuji II LC ve Prime & Bond NT + Dyract EXTRA grupları arasında istatistiksel bir fark tespit edilmedi. Kanal dolgu patı olarak Cavex ZOE uygulanmış gruplarda ise pulpa odasında sızıntı miktarı en düşük GC Fuji II LC, en yüksek Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior grubunda görüldü. Bu üç restoratif sistemin sızıntı değerleri birbirleriyle karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu bulundu.Bu çalışma sonucunda, kanal dolgu maddesi olarak kullanılan Metapex ve Cavex ZOE' ün restoratif materyallerin hem bağlanma dayanımı hem de mikrosızıntısı üzerine etkisinin olduğu tespit edildi. Bununla birlikte, Cavex ZOE' ün Metapex' e göre bağlanma dayanımı ve mikrosızıntı değerlerinde daha fazla olumsuz etkiye neden olduğu görüldü. Kullanılan adeziv sistemlerin hiçbirinin pulpa odası dentininde sızıntıyı tamamen önleyemediği tespit edildi.Anahtar Sözcükler: Mikrogerilim, bağlanma dayanımı, mikrosızıntı, pulpa odası dentini

Abstract:
Evaluation of bond strength and microleakage of different restorative materials on the pulp chamber dentin of primary teeth and examination of resin- dentin interfaces by SEMIn this study, effect of root canal sealers to microtensile bond strength and microleakage of three restorative materials in primary teeth pulp chamber dentin ? restoratif material interface were determined. Resin-dentin interfaces were also investigated by SEM. The study has been carried out at four stages as bond strength test, failure analyze, microleakage test and SEM investigation.Ninety, non-carious primary second human molar teeth were used for bond strength study. The top of pulp chambers were removed using a slow speed diamond saw. The pulp tissue was removed from pulp chamber with a spoon excavator and root canals using broaches. The canals of teeth were instrumented up to size 30 file. The prepared teeth were randomly divided in to three main groups of 30 teeth each. In 1st experimental group, Metapex was used as canal filling material and Cavex ZOE was used as canal filling material in 2nd experimental group. Group 3 was used as control group. After filling the root canals with canal filling material, the specimens of the main groups were subdivided into three groups of 10 teeth each for the type of coronal restorative material: resin-based composite (Clearfil Tri-S Bond and Clearfil Photoposterior), poliacid modified composite resin ( Prime&Bond NT and Dyract EXTRA) and resin modified glass-ionomer cement (GC Fuji II LC Capsule). After, completing the restorations, buccal wall of the pulp chamber of teeth was sectioned to obtain sticks (1+ 0.03 mm2) with a slow-speed diamond saw for micro-tensile bond strength test. Tensile bond strength of .specimens was measured using universal testing machine at a cross-head speed of l mm/min. The fractured surfaces from the bond testing were observed using SEM at xl00 magnification to determine the mode of failure.Totally 9 teeth were used (l tooth for each group) and investigated at x1000 magnification with SEM.One hundred thirty five teeth were used for microleakage study. Teeth were randomly diveded in to 9 groups each containing 15 teeth. After, filling of root canals and coronal restoration of teeth were completed as bond strength test, teeth were thermocycled 5000 times. After thermocycling, dentin discs (1+ 0.03 mm) were obtained from pulp chamber using slow speed-diamond saw. Each of the dentin discs was placed in to split chamber device to do the fluid filtration measurements. Measurements of fluid movement were made at 15 second intervals for 2 minutes.After micro-tensile bond strength test, the data was analyzed by Two way ANOVA and Post Hoc Test to evaluate the effect of root canal sealers to microtensile bond strength of restorative materials on the pulp chamber dentin of primary teeth. After microleakage test, the data was analyzed by Two way ANOVA, Kuruskal-Wallis Test and Mann Whitney U test to evaluate the effect of root canal sealers to microleakage of different restorative materials on the pulp chamber dentin of primary teeth.Statistical analyze showed that, either root canal sealer or restorative material type had effect on bond strength. In control groups, the highest bond strength to pulp chamber dentin was observed in Clearfil Tri-S Bond. There was no significantly difference between Fuji II LC and Prime & Bond NT + Dyract EXTRA in control groups. The specimens filled with Cavex ZOE and Metapex had significantly lower bond strength than those without root canal sealer. There was no significantly difference between the teeth filled with ZOE and Metapex. The failure mode in all groups except Fuji II LC was adhesive failure predominantly. GC Fuji II LC showed cohesive failure predominantly.Statistical analyze showed that either root canal sealer or restorative material type had and effect on microleakage. In control groups, Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior showed the least leakage. Also, there was no significantly difference between Fuji II LC and Prime & Bond NT + Dyract EXTRA and Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior in control groups. For the specimens filled with Metapex, Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior showed the highest leakage in the pulp chamber. There was no significantly difference between Fuji II LC and Prime & Bond NT in Metapex groups. For the specimens filled with Cavex ZOE, the highest leakage was seen in Clearfil Tri-S Bond + Clearfil Photo Posterior and the least leakage in Fuji II LC. There was significant difference between three restorative materials.The results of this study demonstrated that, Metapex and Cavex ZOE had effects on either bond strength or microleakage. Also, Cavex ZOE had worse effect than Metapex on bond strength and microleakage. None of these materials could prevent the microleakage on the pulp chamber walls.Keywords: Microtensile, bond strength, microleakage, pulp chamber dentin