Çay endüstrisinde iş sağlığı ve güvenliği açısından risk değerlendirmesi
Risk assessment in terms of occupational health and safety in tea industry
Yazar: HANDAN DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN YALÇIN ; DR. ÖZLEM YURTSEVER
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kazalar = Accidents ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada bir çay fabrikasında 29.12.2012 tarihli 28512 sayılı "İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği" kapsamında iş sağlığı ve güvenliği açısından risk değerlendirmesi ve çalışanların güvenlik kültürü algısının değerlendirilmesi için ön anket çalışması yapılmıştır. Risk değerlendirme metodu olarak Fine-Kinney kullanılmıştır. Fine Kinney metodu ile tespit edilen tehlikeler arasında, tüm sektörlerde karşılaşılabilecek genel tehlikeler için ayrıca Hata Türleri ve Etkileri (FMEA) risk analiz metodu da kullanılmıştır. Risk değerlendirmesi yapmadan önce tehlikelerin tanımlanması için çalışma ortamı, çalışanlar ve iş yerine ilişkin bazı bilgiler toplanmıştır. Bu bilgilerin içerisinde işyerinde yürütülen faaliyetler ile iş ve işlemler, üretim süreç ve teknikleri, kullanılan iş ekipmanları ve maddeler, atıklar ile ilgili yapılan işlemler yer almaktadır. Daha önce yaşanmış iş kazası, ramak kala olay ve meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar çalışmaya yön göstermiştir. Bununla beraber ortamın ve kişisel maruziyet düzeyi ölçümleri ile acil durum planları bu çalışmaya katkı sağlamış önemli unsurlardır. Toplanan bu bilgiler ışığında tehlikeler tanımlanıp, Fine Kinney ve FMEA metodolojisi kullanılarak risk değerlendirmesi yapılmıştır. Fine-Kinney yöntemi ile 47 tane tehlike tespit edilmiştir ve hataların 40 tanesi FMEA ile yeniden değerlendirilmiştir. Sonrasında belirlenen riskler için gerekli düzeltici önleyici faaliyetler İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 10'da belirtilen risk kontrol adımları kullanılarak saptanmıştır. Ön anket çalışması ile 23 çalışana ulaşılmış, elde edilen veriler SPSS programında değerlendirilmiştir. Sorular, çalışanların ve işverenin güvenlik kültürü algısı ve çalışma ortamı olarak üç gruba ayrılmıştır ve gruplar arasında anlamlı bir farklılığa ulaşılamamıştır.
Çay fabrikasında yapılmış olan bu risk değerlendirmesi ve ön anket çalışmasının akademik alana katkı sağlaması planlanmaktadır. Böylece ülkemizde isthidam oranı yüksek olan bir sektörde iş kazaları ile meslek hastalıklarının önüne geçilmesi için öncü bir çalışma olması beklenmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to conduct an occupational health and safety risk assessment in a tea factory in the scope of "Regulation on Occupational Health and Safety Risk Assessment" which is dated 29.12.2012. Additionally, a survey was conducted among the workers in order to reveal safety culture perception of employees. For risk assessment, Fine-Kinney Methodology was used. Among the hazards identified with the Fine Kinney method, Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) method was also used for general hazards that can be encountered in all sectors. Prior to the risk assessment, some information on the working environment, employees and the workplace were collected. Furthermore, the activities carried out in the workplace and the processes related to work and operations, production processes and techniques, used equipment and materials, processes related to waste were also included for hazard identification information. Records of previous occupational accidents, near misses and occupational diseases have outlined this study. In addition, environmental and personal exposure level measurements and emergency plans were important elements that contributed to this study. 
In the light of the gathered information, hazards specific to the factory were identified and risk assessment was conducted. 47 hazards were detected with the Fine-Kinney method and 40 of them were re-evaluated with FMEA method. The necessary corrective and preventive actions for the identified risks were determined using the risk control steps specified in Article 10 of the Occupational Health and Safety Risk Assessment Regulation.
With the preliminary survey study, data were obtained from 23 employees and evaluated in the SPSS program. The questions were divided into three groups; work environment, perception of the safety culture of the employees and the employer. Among the responses, no significant difference between these groups was observed.
This risk assessment and preliminary survey study conducted in the tea factory in Turkey is planned to contribute to the academic field. Thus, it is expected to be a pioneering work in order to prevent occupational accidents and occupational diseases in a sector with a high employment rate in our country.