Kobilere sağlanan desteklerin örgütsel performansına etkiler /
Yazar: ADNAN KALKAN
Danışman: PROF. DR. OYA ERDİL
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Büyük işletmelere kıyasla; kobiler esnek ve dinamik yapılarının yanındaemek yoğun işçilik, düşük sermaye kullanımı, hızlı karar verebilmeyetenekleri, düşük yönetim giderleri ve ucuz üretim gerçekleştirmeleri nedeniile ekonominin dinamik ve sürükleyici unsurlarından biridir. Gümrük Birliği ilebirlikte Türk sanayisi uluslararası rekabete açıldığından, Türkiye'deki imalatsektöründeki toplam işletmelerinin % 99.8'ini (Şahin, 1999, s.7) oluşturankobiler, çok ciddi darboğaz ve uyum sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Busüreçte kobilerin, rekabet güçlerini artırmak için kalite ve teknoloji alanındakigelişmeleri takip etmeleri ve bu gelişmeleri uygulamaları zorunluluk arzetmektedir. Bu nedenle, ülkemizde de AB'de uygulanan benzer kobi destekprogramları geliştirilmeli ve uygulanmalıdır.Bu araştırmada, kobilere sağlanan desteklerin kobilerin örgütselperformansı üzerindeki etkileri ile destekler ve performanslar arasındakiilişkiler araştırılmıştır. Bu amaçla kobilere sağlanan destekler ile kobilerinkalite, teknoloji ve yenilik, rekabetçilik ve finansal performansları arasındaherhangi bir ilişkinin olup olmadığı araştırılmıştır. Kobilere sağlanan desteklerbağımsız değişkenler, kobilerin kalite, teknoloji ve yenilik, rekabetçilik vefinansal performansları ise bağımlı değişkenler olarak seçilmiştir. Buradabağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler (pozitif veya negatif)araştırılmış ve ölçülmüştür. Bu konu ile ilgili olarak da çeşitli hipotezlergeliştirilmiş ve bu hipotezlerin doğrulukları ve desteklenip desteklenmedikleriaraştırılmıştır.Kobilerin gerçekleştirdikleri faaliyetlerin sonuçlarının ölçülmesinde,özellikle üç ana performans konusu üzerinde durulmuştur. Bu performanskonuları da kendi içinde çeşitli ölçüm kriterlerine ayrılmıştır. Bunlar; kaliteperformansı (ürün kalitesi, müşteri memnuniyeti, verimlilik), teknoloji veyenilik performansı (yenilik, yeni ürün geliştirme, patent sayısı) ile rekabetçilikve finansal performanstır (pazar payı, satışlar, ciro kârlılığı).Bu çalışma, konunun geniş ve detaylı olması da dikkate alınarak Ankarave Konya'da faaliyet gösteren ve 10-250 arasında çalışanı olan 275 kobideyapılmıştır.Araştırma için özellikle ülkemiz sanayinin büyük çoğunluğunu teşkiletmesi nedeni ile makine, döküm, metal, deri ve plastik, otomotiv, inşaatmalzemeleri ve gıda sektörlerindeki kobiler seçilmiştir.Araştırmada kullanılan anketin hazırlanması için, literatürde ölçülendeğişkenler ve bu değişkenlere ait sorular derlenmiş ve tez modeline uygunolarak, ölçeklerden meydana gelen bir set oluşturulmuştur. Bu ölçek setiiçerisinden, Türkiye ve kobi şartları da dikkate alınarak araştırma anketioluşturulmuştur.Araştırmadan elde edilen veriler, bilgisayar ortamında SPSS 11.0programı ile analiz edilmiş ve elde edilen bulgular istatistiksel olarakdeğerlendirilerek sonuçları tartışılmıştır.Bu çalışma, kobiler ve ülkemiz sanayi açısından büyük önem arzetmektedir. Bu çalışma ile, kobilere verilen desteklerin daha verimli ve etkinkullanılmalarına katkı sağlamak ve bunun sonucunda da Türk kobilerininrekabet güçlerini arttırmak amaçlanmıştır.Küçüklükleri ve düşük sermaye yapıları nedeni ile dışarıdan destekalmaları ve yeterli sermaye toplamalarının zorluğu nedeni ile devlet; kobileridestekleyici politikalar geliştirmeli, yeni destekler sağlamalı, sağlanandestekleri arttırmalı, pazara ve kamu ihalelerine giriş engellerini kaldırmalı vedüşük enflasyonlu, daha kararlı bir makro ekonomik çevre geliştirmelidir.Kobiler konusunda yapılacak diğer araştırmaların sonuçları da, küçükve orta boy işletmelerin gelişmesinde yardımcı olabilir. Ülke ekonomisinde bukadar önemli yeri olan, ayrıca girişimciliğin öncülüğünü yapan kobilere gereklidesteklerin verilmesi, tüm ekonomik kalkınmanın ön koşuludur. Kobiler,önlerindeki kısıtlamaların ve engellerin kaldırılması halinde, istikrarlı birortamda ülke kalkınmasına büyük katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In comparison to big companies; Small and Medium-Sized Enterprises(SME?s) with their flexible and dynamic structures are one of the drivingforces and dynamic elements of the economy as well as acting with intensivelaborwork, using less capital, having ability to make quick decisions, workingwith low administrative costs and realizing cheap production. Along with theCustoms Union; because Turkish industry is opened to global competition,SME?s which constitute 99.8% of total enterprises in manufacturing sector inTurkey (Şahin, 1999, s.7), have come across with the serious restriction andadaptation problems. During this time, SME?s should follow the quality andtechnological developments and apply these developments to improve theircompetittiveness. For this reason, SME?s Support Programs, similar to thosein European Union, should also be developed and applied in our country.In this study; the effects of supports provided to SME?s on theirorganizational performance and the relationships between supports andperformances were investigated. With this purpose, whether or not there isany relationship between the supports provided to SME?s and their quality,technology and innovation, competition and financial performances wasinvestigated. The supports provided to SME?s were selected as independentvariables; quality, technology and innovation, competition and financialperformances of SME?s were selected as dependent variables. Here, therelationships (positive or negative) between dependent and independentvariables were investigated and measured. Some hypotheses weredeveloped regarding these issues and the correctiveness of thesehypotheses as well as whether these hypotheses were supported, or not,were investigated.Three main performance subjects have been selected for measuringthe results of activities of SME?s. These performance subjects were furtherdivided into some measuring criterias. These are quality performance(product quality, customer satisfaction and productivity), technology andinnovation performance (innovation, new product development and numberof patents), competition and financial performance (market share, sales andprofitability).This survey, taking into consideration of the subject being broad andcomprehensive, has been made in Ankara and Konya with 275 SME?s having10 to 250 employees.For this study, especially, SME?s which are active in machine, metal,casting, leather, plastic, automative, construction equipments/materials, glassand food sectors were selected due to their major role in our industry.For preparing the questionnaire used in this research, variablesmeasured in literature and the respective questions have been prepared anda set suitable for the thesis model has been formed by using thesemeasures. Taking into consideration of the conditions of Turkey and SME?s,the research questionnaire has been formed from this measure set.Datas obtained from this research have been analysed with SPSS 11.0program on computer. The findings obtained from this analysis have beenevaluated statistically and the results have been discussed.This study has a great importance for the SME?s and the industry of ourcountry. With this study, it has been targeted to help the supports beingprovided to SME?s to be utilized more effectively and efficiently and as aconsequence to increase the competitiiveness of Turkish SME?s.Because of their small size and low capital structure, taking supportsfrom the outside and gathering sufficient capital is more difficult for SME?s.For this reason, SME?s support programs should be formed, new supportsshould be provided, supports provided to SME?s should be increased, thebarriers for entering the market and public bids should be removed and morestable macro economic environment with low inflation should be developedby the government.The results of the other researches to be made regarding SME?s canalso help the SME?s in their development. Giving the necessary supports toSME?s which have an important role in Turkish economy and are also leadingthe entrepreneurship, is a prerequisite for the total economic development. Ifthe limitations and barriers are lifted, SME?s will have a great impact onTurkey?s economic development in a stable environment.