Yaşlı bireylerin yaşam kalitesi ile yaşlılığa uyum düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between quality of life and adaptation to aging in elderly people
Yazar: SELİN KÜÇÜKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA NEVİN ŞİŞMAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Amaç : Bu çalışma, yaşlı bireylerin yaşam kalitesi ile yaşlılığa uyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlandı. 
Gereç ve yöntem : Çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olarak Mayıs-Aralık 2019 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirildi. Örneklem büyüklüğü Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yaşlı oranları (% 8.3) temel alınarak hesaplandığında 431 olarak belirlendi. Veriler Tanısal Bilgi Formu, Standardize Mini Mental Test, Yaşlılar İçin Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modeli (WHOQOL-OLD) ve Yaşlılarda Uyum Güçlüğünü Değerlendirme Ölçeği (YUGDÖ) ile toplanmış, bilgisayar ortamında tanımlayıcı istatistikler, karşılaştırmalı analizler (Mann Whitney U, Kruskal Wallis Testi) ve pearson korelasyon analizi kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular : Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 75,30 ±6,65 olup, %72,3'ünün erkek, %97,7'sinin bekar, %58,1'inin kronik hastalığı olduğu, %63,1'inin ilaç kullandığı belirlendi. Evli bireylerin bekarlardan, kronik hastalığı olanların olmayanlardan, arkadaşlık ilişkileri çok iyi olanların kötü olanlardan WHOQOL-OLD puanları anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). Kronik hastalığı olan yaşlı bireylerin olmayanlardan, sürekli ilaç kullananların kullanmayanlardan YUGDÖ puanı anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). YUGDÖ puanıyla WHOQOL-OLD puanı arasında negatif yönde ilişki bulundu (r= -0,312; p<0.05). 
Sonuç: Yaşlı bireylerin yaşlılığa uyum güçlüğü azaldıkça yaşam kalitelerinin arttığı görüldü. Yaşlıların yaşam kalitesi ve yaşlılığa uyum düzeylerinin medeni durum, sosyal güvence, kronik hastalık, sürekli ilaç kullanma durumlarından etkilendiği belirlendi.

Anahtar kelimeler: Yaşlı, yaşam kalitesi, uyum

Abstract:
Objective : This studied aims to examine the relationship between quality of life and adaptation to aging in elderly individuals. 
Material and methods : This descriptive correlational study was conducted between May and December 2019 in Istanbul. The sample size was determined as 431, considering the elderly ratios (8.3%) published by the Turkey Statistical Institute. Data collected using the Diagnostic Information Form, the Standardized Mini Mental Test (SMMT), the World Health Organization Quality of Life Model (WHOQOL-OLD), and the Assessment Scale of Adaptation Difficulty for the Elderly (ASADE), and evaluated using descriptive statistics, comparative analyzes (Mann Whitney U, Kruskal Wallis Test), and the Pearson's correlation analysis.
Results : The mean age of participants was 75.30 ± 6.65 years, and 72.3% of them were male, 97.7% were single, 58.1% had chronic disease, and 63.1% were on medication. The WHOQOL-OLD mean score was significantly higher in married elderly individuals, those with chronic disease, and those with good friendship relations (p <0.05). The ASADE mean score was significantly higher in elderly individuals with chronic diseases and those without continuous drug use (p <0.05). There was a negative correlation between the elderly individuals' ASADE and WHOQOL-OLD scores (r=-0.312; p <0.05). 
Conclusion: As elderly people' adaptation difficulty to aging decreased, their quality of life increased. The quality of life and adaptation to aging in elderly individuals were affected by marital status, social security, chronic disease, and continuous drug use.

Keywords: Elderly, quality of life, adaptation