Ebu'l-Ferec İbnu'l-Cevzî'nin "Telbisu İblis" adlı eserinde mezheplere yaklaşımı
Abu al-Faraj Ibn al-Jawzi approach to sects in his work titled "Talbis Iblis"
Yazar: HEDİYE NUR KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. DOĞAN KAPLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: İbnü`l-Cevzi = İbnü`l-Cevzi

Özet:
Ebu'l-Ferec İbnü'l-Cevzî, 510 - 597 (1116 - 1201) yılları arasında Bağdat'ta yaşayan ömrünü ilmî faaliyetlere adamış fakih, müfessir, muhaddis ve vaizdir. Vaaz konusundaki hünerleri ile kısa sürede Abbasi devlet ricâli ile de yakın münasebetler kuran İbnü'l-Cevzî, farklı alanlarda seçkin eserler ortaya koymuştur.  İbnü'l-Cevzî'nin hayatı, , eserleri ve öğrencilerini araştırılarak hazırladığımız çalışmamız, onun Hanbelî Mezhebi içindeki konumunun anlaşılması için önem taşımaktadır.  
Çok yönlü bir âlim olan Ebü'l-Ferec İbnü'l-Cevzî'nin Telbîsü İblîs adlı kitabı, şeytanın çeşitli gruplara kurduğu tuzaklara karşı insanları uyarmak maksadıyla yazdığı önemli bir eserdir. Çalışmamız, İbnü'l-Cevzî'nin bu eserinde İslam mezheplerine yaklaşımını incelemektedir. Onun İslam Mezhepleri hakkındaki görüş ve eleştirilerine yer verilerek yapılan incelemede, görüşlerinin hem klasik kaynaklarla hem de eser içindeki anlatımlarla kıyaslanarak yapılmasına özen gösterilmiştir. On üç bölümden oluşan eserin, muhtelif bölümleri arasındaki tutarsızlıklara da yer verdiğimiz bu çalışmada İbnü'l-Cevzî'nin fırka tasnifine yapılan eleştirilerden bahsedilerek bu tasnifin ona aidiyeti tartışılmıştır. Ayrıca eserde geçen fırka isimleri üç farklı nüshadan karşılaştırılarak doğru isimlendirmeler tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ebü'l-Ferec İbnü'l-Cevzî, Telbisü İblis, Mezhep, Hanbeli, Şeytan'ın Hileleri.

Abstract:
Abu al-Faraj Ibn al-Jawzī, who lived in Baghdad between 510 - 597 (1116 - 1201), was a jurist, commentator, muhaddith and preacher who devoted his life to scholarly activities. Ibn al-Jawzī, who established close relations with the Abbasid state officials in a short time with his skills in preaching, produced distinguished works in different fields.  Our study, which we have prepared by researching Ibn al-Jawzī's life, his works and his students, is important for understanding his position in the Hanbalī school.
Abū al-Faraj Ibn al-Jawzī, who was a versatile scholar, wrote an important book called Talbis al-Iblis to warn people against the traps set by the devil for various groups. Our study analyses Ibn al-Jawzī's approach to Islamic sects in this work. In the examination of his views and criticisms on Islamic sects, care has been taken to compare his views with both classical sources and the narratives in the work. In this study, in which the inconsistencies between various parts of the work, which consists of thirteen chapters, are also included, the criticisms made on Ibn al-Jawzī's classification of the sects are mentioned and the belonging of this classification to him is discussed. In addition, the names of the sects mentioned in the work were compared from three different copies and the correct nomenclature was tried to be determined.

Key Words: Abū al-Faraj Ibn al-Jawzī, Talbis Iblis, Sect, Hanbali, Traps of Devil.