Uluslararası siyaset bağlamında Türkiye'de fiziki planlamanın konumsal durumu ve su kaynakları özelinde irdelenmesi
Positional statement of the physical planning in Turkey within the scope of the international politics and its examination on the basis of water resources
Yazar: NESLİHAN YALINIZ KOÇ
Danışman: PROF. DR. ŞENEL ERGİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Küreselleşme ya da sermayenin uluslararasılaşması sürecinde ekonomi ve siyaset ilişkilerinin dönüştürülmesi bağlamında temel hedef ekonominin devlet eliyle yürütülmesi değil, devletin ekonomi eliyle yürütülebilmesini sağlayacak mekanizmaların oluşturulmasıdır. Bunun anlamı siyasetin ekonomiye aracılık etmesidir. Bu kapsamda tezin temel sorunu da toplumların geleceğine ilişkin mekânsal kararların üretiminden sorumlu fiziki planlama - şehir planlama meslek alanının ekonominin bağımlı değişkeni olarak araçsal bir işlev kazanması ve siyasal bir etkinlik olarak nitelendirilmesidir.
     Fiziki planlama teknik bir etkinlik olarak doğal alanları kültürel alanlara dönüştürür ve eylemi sırasında doğanın varlık/ontolojik niteliğini – döngüsel işlerliğini korumakla yükümlü olmalıdır. Oysa eylemin kuramı ve praksisinde bu görülmez; alınan arazi kullanım kararlarıyla bu döngüselliğe sürekli müdahale edilir.
     Çalışma siyasal bir etkinlik olarak tanımlanan ve uygulamada ekonominin aracı olarak işlevsellik kazanan fiziki planlamanın su kaynaklarını koruyabilme durumunu irdeleyen, tartışan ve öneri geliştiren niteliksel bir araştırmadır.
     Fiziki planlamanın bağlam bağımlı olması nedeniyle öncelikle siyaset ve ekonomi alanındaki değişimlerin belirleyicisi olan küreselleşme süreci derinlikli olarak çalışılmış, küreselleşmenin sermayenin uluslararasılaşması olarak açıklığa kavuşturulması üzerinden devletin değişim yönü de saptanmıştır. Bu doğrultuda Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde fiziki planlamayı yönlendiren politikalar irdelenerek fiziki planlamanın anlayış ve örgütlenme bağlamında yaşadığı değişim açıklanmış, paralel süreçte su kaynaklarının yönetiminde yaşanan değişim de irdelenmiştir.
     Su kaynaklarına yönelik karar üretim sürecinde suyun döngüsel hareketinin kesintiye uğratılmaması gerekmektedir. Ancak bir taraftan fiziki planlamanın sermaye birikim sürecini destekleyen yönde değişime tabi kılınması, diğer taraftan su kaynaklarının yönetiminin ekonomiye temellenmesi koruma olgusu önündeki engellerdir. Fiziki planlamanın doğal bir kaynak olan su ile ilgili kararları ekonominin kavramsallaştırma çabalarının dışına çıkarması, kendi ehliyet sınırlarında doğal alanda ehil olan ekoloji ve peyzaj planlama çalışmalarıyla eşgüdüm içinde karar üreterek yapısal bir çözüme ulaşması mümkündür. Bu kapsamda tezde, ekonomi ve siyasetin hegemonyasındaki şehir planlamada doğal alanları koruyabilecek güçlü bir muhatabın oluşumuna yönelik öneri geliştirilmiştir.

Abstract:
Within the scope of the transformation of the economy and politics relations in the process of the internationalization of globalization or capital, the basic target is not running the economy by the state; it is rather the formation of the mechanisms that will run the state through economy. This means that the politics has an intermediary role for the economy. In this regard, the basic problem of the thesis is that the physical planning - urban planning profession field responsible for the production of the decisions regarding the future of the society gains an instrumental function as a dependent variable of the economy and its being characterized as a political activity. 
     The physical planning transforms the natural areas into cultural areas as a technical activity and it is obligated to preserve the nature's asset / ontological nature - cyclical operability during its activities. However, this is not observed in the theory and practice of the activity; this circularity is continuously intervened through the land use decisions taken. 
     The study is a qualitative research that examines and discusses the preservation efforts of the water resources by the physical planning that is defined as a political activity and gains functionality as an instrument of the economy in practice and it puts forward proposals. 
     First of all, as the physical planning is context-dependent, the globalization process that is the determinant of changes in politics and the economy has been studied in-depth and the change of the direction of state has been determined on the basis of the clarification of the globalization as the internationalization of capital. In this regard, the policies guiding the physical planning within the borders of the Turkish Republic have been examined, the change undergone by the physical planning within the scope of the understanding and organization has been explained and the change experienced in the management of the water resources has been studied in this parallel process.
     The circular motion of the water must not be interrupted in the process of the decision production towards water resources. However, the physical planning's being subject to a direction supporting the capital accumulation process on one hand and basing the management of the water resources on the other hand are the barriers before the preservation phenomenon. Considering the physical planning's decisions regarding the water that is a natural resource outside the conceptualization efforts of the economy is possible through reaching a structural solution by producing decisions in cooperation with the ecology and landscape planning activities competent in natural area in their capacity limits. With this thesis, a proposal developed to form a strong interlocutor to preserve natural areas in urban planning which is in the hegemony of economy and politics.