Humatın kurşun zehirlenmesinde şelatör etkisi
The chelating effect of humate in lead toxication
Yazar: HATİCE İSKENDER
Danışman: PROF. DR. ARMAĞAN HAYIRLI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Hayvanlarda beslenme = Animal nutrition ; Humat = Humate ; Kan testleri = Hematologic tests ; Kurşun zehirlenmesi = Lead poisoning ; Metal bileşikler = Metal complexes ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Tavuklar = Chickens ; Yem katkı maddeleri = Feed additives ; Şelatörler = Chelating agents

Özet:
Amaç. Deneysel olarak oluşturulan kurşun (Pb) zehirlenmesinde humatın şelatör etkisini araştırmak.Materyal ve Metot. Her grupta 12 kafes ve her kafeste 4'er tavuk bulunan toplam 192 adet 25 haftalık yaşta Lohmann White yumurta tavuğu 10 gün süreyle 1) kontrol, 2) % 0.15 humat (H), 3) 0.3 gr/kg Pb ve 4) % 0.15 H + 0.3 gr/kg Pb içeren yemlerle beslendi. Deneme sonunda her kafesten rastgele seçilen bir tavuğun V. axillaris'inden kan örnekleri alındı ve servikal dislokasyonla sakrifiye edildi. Performans, yumurta kalitesi, hemogram, metabolik profil ve doku kurşun birikimi parametreleri ölçüldü.Bulgular. Pb zehirlenmesi yem tüketimi, yumurta verimi, yumurta kırılma direnci ve kabuk kalınlığını düşürdü. Humat eklenmesiyle düşen yem tüketimi %8.3 arttı. Pb bazofil sayısı ve ortalama eritrosit hacmini artırdı, buna karşın lökosit, eritrosit, hemoglobin (Hb), hematokrit ve ortalama trombosit hacim (MPV) değerlerini azalttı. Humat, Pb ile beraber verildiğinde düşen Hb ve MPV değerlerini artırdı. Kurşunun doku, organlarda, yumurta kabuğu, albumen, yumurta sarısı ve dışkıda biriktiği; humatın eklenmesiyle serum, bacak eti, kemik ve yumurta kabuğu Pb düzeyleri sırasıyla % 16.5, 14.8, 14.7 ve 22.3 oranında azaldı, ancak karaciğer, beyin, böbrek, göğüs eti, albumende, yumurta sarısı ve dışkı da artan Pb düzeyleri düşmedi.Sonuç. Humat katkısı ile Pb toksikasyonu sonucu olumsuz etkilenen performans, yumurta kalitesi, hemogram, metabolik profil ve doku birikimini değişik düzeylerde iyileştirmiştir. Bir verim artırıcı olan humat, kurşun zehirlenmesinde şelatör etki de gösterebilir.Anahtar Kelimeler: Hemogram, humat, kurşun zehirlenmesi, metabolik profil, performans, şelatör etki, yumurta kalitesi.

Abstract:
Aim. To investigate the chelating effect of humat in experimentally induced lead (Pb) toxication.Material and Method. A total of 192 25-week old Lohman White layer were allocated to 4 experimental groups consisting of 12 cages, 4 in each and fed 1 of 4 diets for 10 days: 1) control, 2) 0.15% humate (H), 3) 0.3 g/kg Pb and 4) 0.15% H + 0.3 g/kg Pb. At the end of the experiment, one bird was selected randomly from each cage for blood sampling from auxiliary vein and then sacrificed by cervical dislocation. Performance, egg quality, hemogram, metabolic profile, and tissue Pb accumulation were evaluated.Results. Pb toxication adversely affected feed intake, egg production, egg shell stiffness and thickness. Humate inclusion improved feed intake by 8.3% upon Pb toxication. Pb addition increased basophil count and mean erythrocyte volume and decreased leukocyte, erythrocyte, hemoglobin (Hb), hematocrit, and mean thrombocyte volume (MPV). Humate alleviated Hb and MPV levels. Pb accumulated in tissues, organs, egg shell, albumen, egg yolk and feces. Humate decreased Pb levels in blood serum, leg muscle, tibia and egg shell by 16.5, 14.8, 14.7 and 22.3% respectively, whereas it did not alter liver, brain, kidney, chest muscle, egg albumen, egg yolk, and feces Pb content.Conclusion. Humat supplementation alleviated the adverse effect of Pb toxication on performance, egg quality, hemogram, metabolic profile, and tissue Pb retention at varying degrees. As a feed supplement to improve performance, humate can reduce lead accumulation and reduce its adverse effects through acting as a chelating agent.Key Words: Hemogram, humate, lead toxication, metabolic profile, performance, chelating agent, egg quality.