Deniz koruma alanlarının ekonomik değerinin belirlenmesi: Kaş - Kekova örneği
Economic valution of marine protected areas: the case of Kaş - Kekova marine protected area
Yazar: DENİZCAN DURGUN
Danışman: DOÇ. DR. VAHDET ÜNAL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism
Dizin: Balık avcılığı = Fishing ; Deniz ekonomisi = Marine economy ; Deniz koruma alanları = Marine protected areas ; Koşullu Değerleme Yöntemi = Contingen Valuatron Method ; Ödeme istekliliği = Payment willingness

Özet:
Deniz ve kıyı alanlarının yönetiminde önemli bir araç olan deniz koruma alanı kavramı son yıllarda Türkiye'de de önem kazanmaya başlamıştır. Deniz Koruma Alanı yönetiminde finansman ve yerel halk desteği, yönetimin sürdürülebilirliğini sağmaktadır. Deniz Koruma Alanının ekonomik değerinin hesaplanmasında, diğer derleme metotlarına göre Koşullu Değerleme Metodu karar alıcılara daha somut çıktılar ortaya koymaktadır. Çalışmada, Türkiye'nin Akdeniz kıyısında bulunan önemli deniz koruma alanlarından biri olan Kaş-Kekova Deniz Koruma Alanının kullanan yerli ve yabancı dalıcıların sosyo-ekonomik profili, dalış aktivitelerine ilişkin veriler ve alana verdikleri ekonomik değer, koşullu değerleme yöntemiyle ortaya konulmuştur. Yapılan analizler sonucu, ödeme isteğinde bulunan bireylerin (%73,2) ortalama 3,1 TL ödemek istedikleri, böylece DKA için oluşturulacak fona toplam yıllık katkının 105.400 TL olabileceği hesaplanmıştır. Probit model kullanılarak, Ödeme İstekliliğine etki eden faktörlerin (ziyaretçilerin uyruğu, yaş, kendilerini çevreci olarak tanımlamaları, son gerçekleştirdikleri dalışın tatmin edici olması, 2010 sezonunda alanda ilk defa dalış yapmaları ve tercihen Kaş ilçesine ulaşımın kolay olması) anlamlı olduğu bulunmuştur. Koşullu Değerleme Metodu yapısı itibariyle Deniz Koruma Alanlarına finansman sağlamada ve yönetim konusunda önemli bir rol oynayabilir. Bu çalışmayla, çalışma esnasında kağıt üzerinde bir DKA olan, Kaş-Kekova Deniz Koruma Alanı'nın ekonomik değeri ortaya konmuş ve KDM çalışmalarının sadece finansal sorunlara çözüm olacağı, diğer yönetim sorunlara çözüm olamayacağı bulunmuştur.

Abstract:
Over the recent years, the concept of Marine Protected Ares, which are important for managing marine zones, has gained much importance in Turkey. Financing and local support are the most important tools regarding the sustainability of the management of these Marine Protected Areas. For decision makers, the Contingent Valuation Methodology represents a more discernible output than other economic valuation methods. The general aim of this study, Kaş - Kekova Marine Protected Area, which is located at the Mediterranean coast and is one of the most important among Marine Protected Areas in Turkey, is to state the economic value of the Marine Protected Area via the Contingent Valuation Methodology. In addition, the study will explore and determine the socioeconomic profile of divers and diving activities of domestic and foreign tourists in the area.Based on the analysis, the total annual contribution for the Marine Protected Areas fund was found to be 105,400 TL relying on 73.2 % of individuals who are willing to pay 3.1 TL on average. Significant determinants to a visitor?s willingness to pay were found via the Probit model, such as ease regarding arrival to Kaş, age, nationality, identification as an environmentalist, satisfaction from the last dive and feedback of the first diving season in 2010 in the area. Furthermore, again through the Probit model, socioeconomics and diving activity related variables were determined.With a ?scenario based? approach, the Contingent Valuation Method can play an important role in the financing of Marine Protected Areas. Regarding the analysis, on ?Paper Parks? like Kaş ? Kekova Marine Protected Areas, the Contingent Valuation Method can be used for solving the financing problems of the management, however, it is not necessarily useful for policy establishment.Keywords: Kaş - Kekova Marine Protected Area, recreational diving, economic value, probit model, Contingent Valuation Method