Refah devleti bağlamında eğitim ve sağlık harcamalarının gelir dağılımına etkisi: 1980 sonrası Türkiye ve seçilmiş OECD ülkeleri karşılaştırmalı analizi
The effect of education and health expenditures on income distribution in the context of the welfare state: A comparative analysis of Turkey and selected OECD countries after 1980
Yazar: AYŞEGÜL GÜLLER
Danışman: PROF. DR. TARIK VURAL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Fonksiyonel gelir dağılımı = Functional income distribution ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Refah devlet = Welfare state ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sosyal refah = Social welfare

Özet:
Refah devleti, sağlık hizmetlerine erişilebilirliğin arttırılması, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi, gelir dağılımında adaletin hedeflenmesi ve yoksullukla mücadele de dâhil olmak üzere birçok alanda görev üstlenmiştir. Bu alanlarda yapılan harcamalar ise refah harcaması olarak adlandırılmaktadır. Refah harcamaları, kişisel faydanın yanında toplumsal fayda da sağlamakta oldukları için, bu harcamaların arttırılması aynı zamanda ülkelerin sosyo-ekonomik gelişimini de hızlandırmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, refah devleti çerçevesinde Türkiye'de sağlık ve eğitim harcamalarının gelir dağılımına etkisini belirlemek ve değerlendirmek, bunun sonucunda seçilmiş OECD ülkeleri ile karşılaştırarak analiz yapmaktır. Çalışmada ayrıca, refah devleti politikaları temel alınarak seçilmiş OECD ülkelerinde ve Türkiye'de 1980 sonrası dönem için gelir dağılımı analizi yapılmıştır. Bu analiz çerçevesinde eğitim ve sağlık harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla ve merkezi yönetim bütçesi içerisindeki payları gibi çeşitli temel göstergeler esas alınarak yıllar içindeki gelişimi tablolar ve grafikler bazında ele alınmıştır.
Nitekim, OECD'ye üye olan Türkiye dâhil toplam 20 ülkenin eğitim ve sağlık alanlarındaki hizmet göstergeleri ve harcamaları karşılaştırılmış ve çalışma sonucunda Türkiye için gelir dağılımındaki olumlu gelişme ile paralel olarak ilgili yıllarda sağlık ve eğitim hizmetleri için yapılan harcamaların niceliksel çerçevede olumlu, niteliksel açıdan ise göreli olarak olumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The welfare state has undertaken tasks in many fields such as increasing accessibility to health services, providing equal opportunities in education, targeting justice in income distribution and fighting poverty. Expenditures made in these areas are called welfare expenditures. Since welfare expenditures provide social benefit as well as personal benefits, increasing these expenditures also accelerates the socio-economic development of countries. In this context, the aim of the study is to determine and evaluate the effects of health and education expenditures on income distribution in Turkey within the framework of the welfare state and as a result, to make an analysis by comparing them with selected OECD countries. In addition, income distribution analysis for the post 1980 period in selected OECD countries and Turkey, based on welfare state policies was also made in the study. Within the framework of this analysis, the development of education and health expenditures over the years is discussed on the basis of tables and graphs, based on various basic indicators such as the share of Gross Domestic Product and the share of the central government budget.
Thus, service indicators and expenditures in the fields of education and health of a total of 20 countries, including Turkey, which is a member of the OECD, were compared, and as a result of the study, in parallel with the positive development in income distribution for Turkey, the expenditures for health and education services in the relevant years were quantitatively positive and qualitatively relative concluded to be positive.