Ortaokul öğrencilerinin anne-baba tutumlarının dini yönelimleri üzerindeki etkisi
The effect of secondary school students' parental attitudes on their religious orientations
Yazar: MUHAMMED EMİN DİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ACAR ÇINAR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretimin ikinci kademesi olan ortaokul öğrencilerinde algılanan farklı anne-baba tutumlarının dini yönelim üzerindeki etkisini tespit etmektir. Ayrıca bahsi geçen değişkenlerle sosyo-demografik unsurlar arasındaki ilişkiyi incelemek de çalışmamızın bir diğer amacıdır. Bu araştırmanın evrenini, Gaziantep ilindeki ortaokula devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Gaziantep ili Şahinbey ilçesinde yer alan Sevinç Bahattin Teymur, Kaplan Kardeşler, Adile Türkan – Ahmet Arnavutoğlu ve Adil Teymur İmam-hatip ortaokullarında eğitim gören 337'si erkek ve 517'si kız olmak üzere toplam 854 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemek için kişisel bilgi formu, dini tutumlarını ve anne-baba tutumlarını ölçebilmek içinse dini tutum ve anne-baba tutum ölçeği kullanılmıştır.  Çalışmada katılımcıların tutum düzeylerinin demografik ve ailesel özelliklerine göre karşılaştırılmasında t testi analizi ve varyans analizi yapılmıştır. Farklı olan grupların belirlenmesinde Sidak testi uygulanmıştır. Boyutların arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Spearman korelasyon testi yapılmıştır. Analizler SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, ortaokul öğrencilerinin dini tutumları ile anne-baba tutumları arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Dine yönelik olumlu tutumların geliştirilmesinde demokratik, otoriter olmayan, hoşgörülü ve ihmalkâr olmayan anne-baba tutumlarının önemli bir yeri bulunmaktadır. Bu bağlamda, anne-babaların çocuklarına din konusunda açık ve anlayışlı bir tutum sergilemeleri, çocukların dini konulardaki sorularına olumlu yanıtlar vererek onların dini düşüncelerini desteklemeleri gerekmektedir. 
Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde din, dindarlık, anne-baba tutumları ve ergenlik kavramlarına yer verilmiştir. 
	İkinci bölümde araştırmanın modeline, evren ve örneklemine, veri toplama araçlarına, verilerin toplanması ve istatistiksel analizine dair bilgilerin sunulduğu araştırmanın yöntemi yer almaktadır. 
	Üçüncü bölümde araştırmanın istatistiksel bulgularına tablolar halinde yer verilmektedir.
	Araştırmanın dördüncü bölümü olan tartışma ve sonuç kısmında araştırmanın sonuçları genel olarak özetlenmekte, araştırmanın istatistiksel bulguları ve bu bulgulara ait yorumlar benzer araştırmalarla mukayeseli olarak sunulmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Din, Dindarlık, Tutum, Anne-Baba Tutumları

Abstract:
The aim of this research is to determine the effect of perceived different parental attitudes on the religious orientation of secondary school students, who are the second level of primary education. In addition, examining the relationship between these variables and socio-demographic factors is another aim of our study. The universe of this research consists of students attending secondary school in Gaziantep. The sample of the study consists of 854 students, 337 boys and 517 girls, studying at Sevinç Bahattin Teymur, Kaplan Brothers, Adile Türkan – Ahmet Arnavutoğlu and Adil Teymur Imam-hatip secondary schools in the Şahinbey district of Gaziantep. A personal information form was used to determine the socio-demographic characteristics of the participants, and a religious attitude and parental attitude scale was used to measure religious attitudes and parental attitudes. In the study, t-test analysis and analysis of variance were performed to compare the attitude levels of the participants according to their demographic and familial characteristics. Sidak test was used to identify different groups. Spearman correlation test was used to examine the relationships between dimensions. Analyzes were made with the SPSS 22.0 package program. The results show that there is a significant relationship between secondary school students' religious attitudes and their parents' attitudes. Democratic, non-authoritarian, tolerant and non-negligent parental attitudes play an important role in the development of positive attitudes towards religion. In this context, it is necessary for parents to show an open and understanding attitude towards their children about religion, and to support their religious thoughts by giving positive answers to children's questions about religion.
	The research consists of four parts. In the first part of our study, the concepts of religion, religiosity, parental attitudes and adolescence are included.
	In the second part, there is the method of the research in which information about the research model, universe and sample, data collection tools, data collection and statistical analysis is presented.
	In the third part, the statistical findings of the research are given in tables.
	In the fourth part of the study, the discussion and conclusion, the results of the study are summarized in general, and the statistical findings of the study and the interpretations of these findings are presented in comparison with similar studies.
Keywords: Religion, Religiosity, Attitude, Parental Attitudes