Urtica dioica L. bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic studies on Urtica dioica L.
Yazar: SANEM HOŞBAŞ
Danışman: PROF. DR. EKREM SEZİK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakognozi = Pharmacognosy ; Isırgan otu = Stinging nettles ; Urtica dioica L. = Urtica dioica L.

Özet:
Urtica dioica yapraklarının başta romatoit artrit olmak üzere kalp damar hastalıklarında, diyabette ve antiviral, antienflamatuar antioksidan etkili olarak çeşitli rahatsızlıklarda kullanımıyla ilgili birçok çalışma bulunmaktadır. Köklerinin ise BPH üzerinde etkili olduğu yapılan çeşitli çalışmalarla gösterilmiştir. Kök ekstrelerinden hazırlanan bitkisel ilaçlar prostatta kullanılmıştırÜlkemizde, piyasada ısırganı tek başına taşıyan ürünler incelendiğinde, bu ürünlerin genellikle aktarlar ve web siteleri vasıtasıyla satıldığı tespit edilmiştir. Bu tip satışlarda, ürünler hemen her derde deva olarak sunulmaktadır. Bu bilgilerin çoğu, bilimsel esasa dayanmamaktadırÇalışmamızda Urtica dioica bitkisinin morfolojik özellikleri; yaprak ve köklerinin kimyasal yapıları, biyolojik aktivite ve klinik çalışmaların yanında kullanılması ile ilgili bilgi birikimi ayrıntılı bir şekilde derlenmiştir, doğadan toplanan ve aktarlardan satın alınan numunelerin Avrupa Farmakopesi' ne uygunluğu yapılan deneylerle araştırılmıştır. Bu deneyler şunlardır: Yabancı madde, bütün kül, hidroklorik asitte çözünmeyen kül, kurutmada kayıp, İTK ve YBSK ile klorojenik asit miktar tayiniTabiattan toplanan numuneler İTK analizi ve klorojenik asit miktarı, aktar numuneleri yüksek oranda yabancı madde taşımada ve klorojenik asit oranının düşük olması bakımından Farmakope'ye uygun bulunmamıştırTürkiye' de ısırganın kültür denemeleri başarılı olmuştur. Urtica dioica' nın kültüre alınması ve elde edilecek numunelerde Farmakope' ye uygun olup olmadığının araştırılması da çalışmamızdan çıkan bir sonuçtur

Abstract:
Urtica dioica L. leaf is basically recommended for the complaints associated with rheumatoid arthritis, cardiovascular diseases and diabetes. It also has antiviral, antioxidant, antiinflamatory activities. On the other hand nettle root is recommended for benign prostatic hyperplasia (BPH). Phytomedicines prepared from the standardized dry extract of roots are used for BPH mostly in capsule formSo called ?Food Supplements? containing Urtica dioica produced in Turkey are sold mostly online and in akthars (herb shops). These products are claimed as panacea and most of the information isn?t based on scientific factsInformation on morphological, microscobic characters, chemical structure, biological activity and usage of Urtica dioica is reviewed. In the practical part of the research, the samples collected from nature and bought from akthars were analized according to European Pharmacopeia. The analysis are: macroscobic and microscobic identification, thin layer chromatography, foreign matter, loss on drying, total ash, ash in soluble in hydrochloric acid and liquid chromatography with HPLCThe result of TLC and the amount of chlorogenic acid found in the samples collected from nature didn?t comply with European Pharmacopeia. Samples bought from akthars have higher amounts of foreign matter and lower amounts of chlorogenic acid given in European Pharmacopeia; therefore they didn?t comply with Pharmacopeia standartsCultivation experiments of Urtica dioica have been achieved in Turkey. However, it is necessary to make a research on the material obtained from Urtica dioica cultivars to establish the compliance to European Pharmacopeia.