1980 sonrası Türkiye'de otomotiv ve tekstil sanayinde risk yapısı ve rekabet gücü
The risk structure and competitiveness of automotive and textile industry in Turkey after 1980
Yazar: NATIG MAJIDOV
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ÜLGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Dış ticaret hadleri = Terms of trade ; Hazır giyim endüstrisi = Ready made wear industry ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Risk = Risk ; Tekstil endüstrisi = Textile industry ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Günümüzde yaşanan küreselleşme olgusu bağlamında malların, hizmetlerin ve üretim faktörlerinin uluslararası dolaşımında ciddi bir serbestlik sağlanmıştır. Bu durum, ulusal ekonomilerin dışa açıklık düzeyini büyük ölçüde artırmış ve ülkeleri dış ticaret risklerine karşı görece korumasız hale getirmiştir. Türkiye ekonomisi açısından, özellikle dış ticaret hadlerinin belirsizliği, ihracatta mal çeşitliliğinin az olması, sınırlı sayıda ülke ile ticari ilişkide bulunma, kronik dış ticaret açığı vs. gibi dışsal risk faktörleri daha fazla önem arzetmektedir.Çalışmada önce dış ticaret teorilerine değinilmiş, daha sonra çeşitli dış ticaret riskleri açısından Türkiye ekonomisinin durumu incelenmiştir. Tüm kategorilerde ülke ekonomisinde ciddi bir dışsal risk düzeyinin mevcut olduğu görülmüştür. Daha sonra, Türkiye ihracatında lokomotif fonksiyonu görevini gören otomotiv, tekstil ve hazırgiyim sektörlerinin mevcut rekabet gücü analize tabi tutulmuştur. Söz konusu sektörlerin genel olarak fiyat faktörleri açısından rekabetçi oldukları, buna karşın yapısal faktörlerde uluslararası arenada zorlandıkları bulgulanmıştır. Son olarak, Türkiye ekonomisi geleneksel ve yapısal faktörler açısından incelenmiş ve ülkenin mevcut rekabet gücü düzeyi özellikle, yapısal faktörler açısından oldukça düşük bulunmuştur. Bu amaçla, Türkiye ekonomisini daha rekabetçi duruma getirmek için yapılması gerekenler sıralanmıştır. Bunu takiben, dışsal risk düzeylerinin kamusal müdahaleler üzerindeki etkisi araştırılmış ve konsolide bütçe giderleri ile çoğu dışsal risk tanımı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.

Abstract:
In the context of today?s globalization fact, there is provided a serious freedom in the international circulation of the goods, services and production factors. This fact greatly increased the level of the national economies trade openness and caused them relatively unprotectable against the external trade risks. About Turkey?s economy, external risk factors such as uncertainty of terms of trade, scarcity of the product diversity in export, being in trade relationship with few countries, chronic foreign trade deficit etc. have great importance.In the study first has been referred of theories of foreign trade, then Turkey?s economy examined in terms of the various external risks. There has been seen serious level of external risk in every category. Afterwards the competitiveness of automotive, textile and clothing sectors which serves as a locomotive function in Turkey?s export has been analysed. There found that the sectors involved are generally competitive in terms of price factors but they have difficulty in international arena in terms of structural factors. Finally, the Turkey?s economy has been examined in terms of traditional and structural factors and there found that the present competitiveness level of the country is low especially in terms of structural factors. Fort his purpose, the things that should be done to make the Turkey?s economy more competitiveness have been listed. Following this, the effect of external risk levels on public intervences has been investigated and there found significant relationship between most external risk definitions and consolidated budget.