Helikopter anne tutumunda psikolojik ihtiyaçlar ve kök aile ebeveynlik tutumlarının rolü
Psychological needs and parenting attitudes of family of origin as determinants of helicopter mother attitude
Yazar: İPEK SÜEDA ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. SELEN DEMİRTAŞ ZORBAZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, ergen çocuğa sahip, sosyoekonomik düzeyi orta ve üzeri olan 
annelerin helikopter ebeveyn tutumu sergilemesinde psikolojik ihtiyaçların ve kök aile
ebeveynlik tutumlarının rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Yürütülen çalışmanın 
amacına en uygun nitel araştırma türü olan ve derinlemesine inceleme fırsatı sunan 
olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda sekiz anne ile çalışma 
yürütülmüştür. Katılımcılar ortaöğretim kademesinde eğitim gören çocuğa sahip, 
sosyoekonomik durumu orta veya üstü olan annelerden oluşmaktadır. Annelere, Daşcı 
(2022) tarafından geliştirilen 'Helikopter Anababalık Ölçeği (HABÖ) uygulanmıştır ve 
sonucunda yüksek helikopter ebeveyn tutumuna sahip olduğu tespit edilen sekiz anne ile 
yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilerek verilere ulaşılmıştır. 
Verilerin analizi sonucunda belirlenen kodlar altı kategori (başarı ihtiyacı, başatbaskın/güçlü olma ihtiyacı, manevi ilgi/yetiştirme ihtiyacı, bağlanma/yakın ilişki kurma 
ihtiyacı, kök aile ile benzeşim, kök aileden ayrışma) ve iki tema (psikolojik İhtiyaçlar, 
kök aile deneyimleri) altında gruplanmıştır. Analizler sonucunda helikopter annelerin 
tutumları üzerinde özellikle dört psikolojik ihtiyacın (başarı ihtiyacı, başat-baskın/güçlü 
olma ihtiyacı, manevi ilgi/yetiştirme ihtiyacı ve bağlanma/yakın ilişki kurma ihtiyacı) 
belirgin şekilde kendini gösterdiği görülmüştür. Annelerin, kök ailelerinde 
deneyimledikleri fedakarlık, kaygı ve müdahaleci tutumları kendi ebeveyn tutumlarında 
da tekrar ettikleri yani kök aile ile benzeşim gösterdikleri görülmüş ve kök aile ile 
farklılaşmanın en belirgin şekilde görüldüğü durumun çocuklara sunulan imkanlar 
doğrultusunda olduğu, kendi çocukluklarında eksikliğini hissettikleri sevgi ve etkili 
iletişimi çocuklarına sunmakta özen gösterdikleri görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the role of psychological needs and 
experiences in the family of origin on the helicopter parenting attitude of mothers of 
adolescent children from middle to higher socioeconomic backgrounds. Qualitative 
research with a phenomenological approach that allows for in-depth inquiry was deemed 
most appropriate for this study. Therefore, the research was conducted with a sample of 
eight mothers. The participants were mothers whose children attended secondary school 
and who belonged to a middle or higher socioeconomic class. The Helicopter Parenting 
Scale developed by Daşcı (2022), was applied to the mothers and semi-structured 
interviews were conducted to collect data from eight mothers who exhibited high levels 
of helicopter parenting.
Based on the data analysis, the results were classified into six codes (achievement, 
dominance, nurturance, affiliation, attachment to family of origin, and separation from 
family of origin) and two major themes (psychological needs and experiences with family 
of origin). As a result of the analyzes carried out, it was seen that four psychological needs 
(achievement, dominance, nurturance and affiliation) were particularly evident on the 
attitudes of helicopter mothers. It was found that the mothers' parenting style mirrored 
that of their family of origin, i.e., they showed the same level of self-sacrifice, anxiety, 
and intrusiveness. It was found that the circumstances in which the differentiation from 
the family of origin is most evident are those in which the children are given opportunities 
and the parents are careful to give their offspring the affection and effective 
communication that they lacked in their own childhood