Afet alanında çalışan personellerde psikososyal destek müdahale ilkeleri, empati ve liderlik ilişkisi; Türk Kızılay örneği
Psychosocial support intervention principles of disaster personnels relationship, between empathy and leadership; the example of Turkish Red Crescent
Yazar: ADEM DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURÇİN KÜÇÜK KENT
Gümüşhane Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Durumsal liderlik = Situational leadership ; Empati = Empathy ; Kızılay = Kızılay ; Liderlik = Leadership ; Psikososyal destek = Psychosocial support ; Psikososyal yardım = Psychosocial help ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Psikososyal destek hizmetlerinin afetlerde yürütülen insani yardım etkinliklerinin ayrılmaz ve vazgeçilmez bir parçası olduğu, afetzedelerin olumsuz süreci  daha kolay atlatması psikolojik açıdan yıpranmaması açısından önemli bir sahadır. Psikososyal müdahale ilkeleri ile ilgili bakış açısının oluşmasının  personelin afetin etkin yönetimine yarar sağlaması açısından önemli olabilir. Bu çalışmanın amacı, afet sahası çalışanlarında psikososyal müdahale ilkeleri ile motivasyon liderliği ve empati alt boyutları arasındaki ilişkiyi değerlendirmekti.
Yöntemde; 5'li likert tipi 7 sorudan oluşan psikososyal müdahale ilkeleri alt boyutu,  11 sorudan oluşan motivasyon liderliği alt boyutları  ve 13 sorudan oluşan empati alt boyutları gönüllü Kızılay personeli katılımcılarına uygulandı. Elde edilen veriler,  SPSS 15.0 ile istatiksel olarak değerlendirildi. Veri sonuçlarına ait değerlendirmeler puan  ortalama±standart sapma değeri cinsinden hesaplandı. Katılımcıların psikososyal müdahale ilkeleri puanı (4,38±0,53) çok iyi iken; sosyonormatif puan değeri (3,48±0,77) orta ve duygusal normatif liderlik alt boyutu puan değeri (3,92±0,60) iyi seviyede; sosyal beceri puanı (4,22±0,62) çok iyi, duygusal tepki puanı (4,15±0,58) iyi ve bilişsel empati puan (3,92±0,66) ortalama değerinin iyi seviyede olduğu gözlendi. Katılımcılar içinde psikososyal destek ilkelerinin tamamını bilen yüzdesi (%15) düşüktü. Afete hazırlık eğitimi alma durumu ile psikososyal müdahale ilkeleri ortalama değerlerinin arttığı gözlendi (p<0,05). Psikososyal müdahale ilkeleri ile empati alt boyutları ve liderlik motivasyonu alt boyutları arasında yüksek düzeyde istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon gözlendi (p<0,001).
Bu çalışmada sonucunda; afet sahasında çalışan personellerde psikososyal müdahale ilkeleri ile  empati ve liderlik  gibi önemli değişkenler arasında gözlenen pozitif yönlü korelasyon  sebebiyle, psikososyal müdahale ilkelerinin tamamının bilinmesinin ve bu konuda verilecek eğitimlerin personelin daha da etkin afet yönetimi gerçekleştirmesi açısından önemli bir katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Afetler, Psikososyal Destek Hizmetleri, Empati, Liderlik

Abstract:
Psychosocial support services are an inseparable and indispensable part of humanitarian aid activities carried out in disasters, and it is an important field for the disaster victims are able to overcome the negative process more easily in term of being not to wear out to psychologically. The formation of a perspective on psychosocial intervention principles may be important in terms of providing benefits to the effective management of the disaster. The aim of this study was to evaluate correlation between the subscales of the principles of psychosocial intervention and the motivation leadership and the empathy in disaster field workers.
In the method; The sub-dimension of psychosocial intervention consisting of 7 questions of 5-likert type, motivation leadership sub-dimensions of 11 questions and empathy sub-dimensions of 13 questions were applied to volunteer Kızılay staff. The data obtained were evaluated with SPSS 15.0 statistically. Evaluations of data results were calculated in terms of mean±standard deviation value. While the psychosocial intervention principles score of the participants (4.38±0.53) was very good; The socionormative score value (3.48±0.77) is moderate and the emotional normative leadership sub-dimension score value (3.92±0.60) is at a good level; It was observed that the social skill score (4.22±0.62) was very good, the emotional reaction score (4.15±0.58) was good, and the mean value of cognitive empathy score (3.92±0.66) was at a good level. The percentage of the participants who knew all the principles of psychosocial support (15%) was low. It was observed that the status of receiving disaster preparedness training and the average values of psychosocial intervention principles increased (p<0.05). A highly statistically significant positive correlation was observed between psychosocial intervention principles and empathy subscales and leadership motivation subscales (p<0.001).
As a result of this study, because of the positive correlation observed between psychosocial intervention principles and important variables such as empathy and leadership in personnel working in the disaster area, it was suggest that the knowledge of all psychosocial intervention principles and the training to be given to staff,  might be an important contribution so as to perform more effective disaster management.

Keywords: Disasters, Psychosocial Support Services, Empathy, Leadership