Broylerlerde yem formunun performans, karkas özellikleri ile sindirim sistemi gelişimi ve bağırsak histomorfolojisi üzerine etkileri
Effects of feed form on growth performance, carcass traits, digestive tract development and intestinal histomorphology of broilers
Yazar: GÜRKAN İŞÇİ
Danışman: PROF. DR. SAKİNE YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma, ticari olarak üretilmiş olan benzer özelliklere sahip farklı fiziksel formdaki (toz, granül, pelet) yemlerin etlik piliçlerde performans karkas randımanı, karkas parametreleri, organ relatif ağırlıkları, ince bağırsak uzunluk ve ağırlığı ile ince bağırsak histomorfolojik parametreleri üzerine etkilerinin saptanması amacıyla yapılmıştır. Ross 308 ırkı 224 adet bir günlük yaştaki erkek civcivler, 4 deneme grubuna ayrılmıştır. Her bir grup 7'şer adet civcivden oluşan 8 tekrar grubundan oluşmuştur. Gruplar farklı formdaki yemlerle 42 gün süreyle beslenmişlerdir. İlk üç hafta iki grup toz yem formunda, iki grup ise granül formunda yem ile beslenmişlerdir. İkinci üç hafta ise toz yem formundaki gruplardan bir grup toz formunda yemle (TT), diğer grup ise pelet formunda yemle (TP) beslenmişlerdir. Granül form yem tüketen grupların bir grubuna pelet formda yem verilmiş, diğer gruba ise tekrar granül formda yem verilmiştir. Denemenin ilk üç haftasında granül formda yem verilmesi performansı ve jejunum ile ileum histomorfolojisini olumlu yönde etkilemiştir. Altı haftalık deneme süresince toz formunda yem tüketen grupta performans, EPEF, karkas randımanı ve göğüs randımanı olumsuz etkilenmiştir. İlk üç hafta granül formda yem verilmesinden sonra granül veya pelet formda yem verilmesi performans, EPEF, karkas randımanı ve göğüs randımanını olumlu etkilemiştir. İlk üç hafta toz yem tüketen gruba pelet formda yem verilmesi de performans, EPEF, karkas randımanı ve göğüs randımanını artırmıştır. Toz yemle besleme bağırsak histomorfolojisini diğer formlarla beslemeye göre daha fazla iyileşme sağlamıştır. Taşlık relatif ağırlığı, altı haftalık deneme süresince toz formunda yem tüketen grupta diğer gruplara göre daha yüksek bulunmuştur. Toplam ince bağırsak, karaciğer, kalp, dalak ve Bursa fabricius relatif ağırlıkları yem formundan etkilenmemiştir. İnce bağırsak relatif uzunluğu altı haftalık deneme süresince toz formunda yem tüketen grupta daha yüksek bulunmuştur. Altı hafta süreyle granül formda yem kullanılması performansda olumlu etki yaratsa da bağırsak villüslerinde toz yeme göre iyileşme sağlamamıştır. Broyler yetiştiriciliğinde ilk üç hafta toz formunda yem kullanımı performansı olumsuz etkilese de daha sonra pelet formunda yem kullanıldığında performansda iyileşme gözlenmiştir. Sonuç olarak, ilk üç hafta granül formda yem, daha sonra pelet formdaki yemlerin broylerler de performans, karkas randımanı, sindirim sistemi ve bağırsak histomorfolojisi yönünden olumlu yönde etkileyeceği kanısına varılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Bağırsak Histomorfolojisi, Broyler Performans, Karkas Özellikleri, Sindirim Sistemi, Yem Formu

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of feed form which has been produced commercially and has similar properties in different physical form (mash, crumble, pellets) on performance, carcass yield, carcass parameters organ relative weights, relative length and weight of small intestine and histomorphological parameters in broiler chickens. A total of 224 one-d-old male Ross 308 broiler chickens were randomly assigned to 4 different dietary treatment groups. Each group consisted of 8 subgroups of 7 chicks. The groups were fed with different forms of feed for 42 days. For the first three weeks, two groups were fed with mash feed and two groups were fed with crumble feed. In the second three weeks, one group was fed with mash feed (TT) and the other group was fed with pellet feed (TP). One group of the groups consuming crumble form feed was given in pellet form, and the other group was given feed in crumble form again. Feeding in crumble form in the first three weeks of the experiment positively affected the performance and histomorphology of the jejunum and ileum. Performance, EPEF, carcass yield and breast yield were negatively affected in the group consuming feed in mash form during the six week trial. After feeding in crumble form for the first three weeks, feeding in crumble or pellet form had a positive effect on performance, EPEF, carcass yield and breast yield. Giving pellet feed to the group that consumed mash feed for the first three weeks also increased performance, EPEF, carcass yield and breast yield. Feeding mash feed improved intestinal histomorphology more than feeding other forms. Gizzard relative weight was found to be higher in the group consuming feed in mash form during the six week trial than in the other groups. Total small intestine, liver, heart, spleen and Bursa fabricius relative weights were not affected by the feed form. The relative length of the small intestine was found to be higher in the group consuming feed in mash form during the six-week trial. Although using crumble feed for six weeks had a positive effect on performance, it did not provide any improvement in intestinal villi compared to mash feed. Although the use of mash feed in broiler production negatively affected performance in the first three weeks, an improvement in performance was observed later when pellet feed was used. As a result, it was concluded that feed in crumble form for the first three weeks and then feed in pellet form would positively affect performance, carcass yield, digestive system and intestinal histomorphology in broilers.      

Keywords: Broiler Performance, Carcass Traits, Digestive System, Feed Form, Intestinal Histomorphology