Bankart tamiri sonrası kontralateral eğitimin omuz kas kuvvet ve fonksiyonları üzerine etkisi
The effects of contralateral training on shoulder muscle strength and function on patients with bankart repair
Yazar: TAHA İBRAHİM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. İREM DÜZGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyoterapistliği Ana Bilim Dalı / Spor Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Kas kuvveti = Muscle strength ; Omuz = Shoulder ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Rotator manşet = Rotator cuff ; Spor = Sports ; Spor fizyolojisi = Sport physiology ; Sporcular = Sportsmen ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı; bankart tamiri yapılan sporcularda, kontralateral eğitimin omuz rotator kas kuvveti ve üst ekstremite fonksiyonlarına etkisini araştırmaktı. Çalışmaya, bankart yapılan toplam 28 hasta dahil edildi. Hastalar, tabakalı randomizasyon ile kontralateral grubu (yaş: 24,6±7,9 yıl, boy uzunluğu: 179±8,8 cm, vücut ağırlığı: 77,2±8,4 kg) ve kontrol grubu (yaş: 22,4±7,2 yıl, boy uzunluğu: 175,7±4,4 cm, vücut ağırlığı: 77,6±14,8 kg) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki gruba da cerrahi sonrası 12. haftanın sonuna kadar standart rehabilitasyon programı uygulandı. Kontralateral grubundaki hastalar, standart rehabilitasyona ek olarak 2.-12. haftalar arasında, omuz internal ve eksternal rotator kaslarına yönelik kontralateral eğitim programına alındı. Kontralateral eğitim programı, 10 hafta boyunca haftada 2 seans halinde uygulandı. Hastaların cerrahi öncesinde ve cerrahi sonrası üç ve altıncı aylarda, konsentrik omuz internal-eksternal rotator kas kuvveti izokinetik sistem kullanılarak 60/sn ve 180/sn açısal hızlarda ölçüldü. Eksentrik kas kuvveti ise cerrahi öncesinde ve cerrahi sonrası altıncı ayda 60/sn açısal hızda ölçüldü. Üst ekstremite fonksiyonları cerrahi sonrası altıncı ayda; üst ekstremite için Y-denge (ÜSYT), kapalı kinetik halka üst ekstremite stabilizasyon (KKHÜES) testi ve oturarak sağlık topu fırlatma (OSTF) testi ile değerlendirildi. Ayrıca cerrahi öncesi ve sonrasında, evrensel gonyometre ile omuz eklem hareket açıklığı (EHA) değerlendirildi. Hastaların fonksiyonel aktivite düzeyleri ise Western Ontario Shoulder Instability Index (WOSI), Amerikan Omuz-Dirsek Cerrahları Skorlaması (ASES) ve TAMPA kinezyofobi Ölçeği kullanılarak ölçüldü. İki gruptaki hastaların cerrahi sonrası üç ve altıncı aylardaki kas kuvvet değişimleri tekrarlı ölçümlerde kovaryans analizi (ANCOVA) ile karşılaştırıldı. Hastaların cerrahi sonrası altıncı aydaki ÜSYT, KKHÜS ve OSTF test sonuçları Mann-Whitney U testi ile analiz edildi. Son olarak iki grubun EHA değişimleri 2*4 Miks Model ANOVA testi ile karşılaştırıldı. Ayrıca her iki gruptaki bireylerin cerrahi sonrası altıncı aydaki kas kuvvet ve fonksiyonel skorları sağlam taraf ile karşılaştırıldı. Analizler sonucunda, opere taraf kas kuvvet ve fonksiyonel gelişimin eğitim ve kontrol gruplarında benzer olduğu gözlendi (p>0,05). Hastaların EHA değişimi ve fonksiyonel skorları da her iki grupta benzerdi (p>0,05). Sağlam taraf kas kuvvet gelişimi ise, cerrahi sonrası üçüncü ayda Kontralateral grubunda daha yüksekti (p<0,05). Yapılan analizler sonucunda, her iki gruptaki hastaları cerrahi sonrası altıncı ayda spora dönüş için yeterli düzeyde kas kuvvet ve fonksiyonel kapasiteye sahip olduğu gözlendi. Çalışmamızın sonucunda, bankart yapılan hastalarda KE' nin omuz rotator kas kuvveti ve üst ekstremite fonksiyonları üzerine etkisinin olmadığı görüldü. Çalışmaya dahil edilen her iki gruptaki hastalar, cerrahi sonrası altıncı ayda spora dönüş için yeterli fonksiyonel kapasiteye sahipti.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of contralateral training (CT) on shoulder muscle strength and upper extremity function on patients with bankart repair. Twenty-eight patients with Bankart repair were included to the study. Patients were randomized into either contralateral group (age: 24,6±7,9 years, height: 179±8,8 cm, weight: 77,2±8,4 years) or control group (age: 22,4±7,2 years, height: 175,7±4,4 cm, weight: 77,6±14,8 kg). Both groups received a standardized rehabilitation until the post-operative 12th weeks after the surgery. Patients in the contralateral group were also received CT program, which focused on the shoulder internal and external rotator muscles, between the post-operative 2th and 12th weeks. Concentric strength of the shoulder internal and external rotator muscles was measured pre-operatively and three and six months postoperatively using isokinetic dynamometer. Eccentric strength of the shoulder internal and external rotator muscles was measured pre-operatively and six months postoperatively. Upper extremity function was assessed with closed kinetic chain upper extremity stability (CKCUES) test, unilateral seated shout put (USSP) test and Y-balance test-upper quarter (YBT-UQ) at the post-operative six months. In addition, shoulder range of motion (ROM) of the patients were measured pre and post-operatively using a universal goniometer. Functional activity level of the patients was assessed with Western Ontario Shoulder Instability Index (WOSI), TAMPA Kinesiophobia Scale and American Shoulder and Elbow Surgeon's Score (ASES). Changes in the muscle strength between the groups at the post-operative three and six months were analyzed using repeated measures ANCOVA. The upper extremity function at the post-operative six months was assessed with Mann-Whitney U test. Changes in the shoulder ROM pre and post-operatively were analyzed using 2*4 Mixed Model ANOVA. Lastly, functional scores of the operated side were compared with the non-operated side at the post-operative six months. Both the contralateral and the control groups showed similar improvements in the muscle strength on the operated shoulder in the post-operative period (p>0,05). Shoulder ROM and upper extremity function were also similar between the two groups (p>0,05). The muscle strength of the non-operated shoulder was higher in the contralateral group compared to the control group at the post-operative 3 months (p<0,05). Patients on both groups showed favorable results in terms of shoulder muscle strength and function and could be allowed to return to play. The results of the current study revealed that contralateral training had no effects on shoulder rotator muscle strength and upper extremity function on patients with Bankart repair. Patients on both groups had adequate muscle strength and functional capacity to return to sport at the post-operative six months.