İlaç sanayide AR-GE harcaması ve rekabet gücü ilişkisi: Türkiye örneği
R&d expenditure and competitiveness relationship in the pharmaceutical industry: The case of Turkey
Yazar: DAMLA TAHTASAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI OKAY TOPRAK
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Açık inovasyon = Open innovation ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Sektörel analiz = Sectoral analysis ; Sektörel dış ticaret = Sectoral foreign trade ; İlaç endüstrisi = Pharmaceutical industry ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Seçilen konu, belirlenen dönem aralığı ve üzerinde incelenen sektör bakımından literatüre katkı sunan bu çalışmanın amacı, araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamaları ve rekabet gücü arasındaki ilişkiyi, Türkiye'nin ilaç sanayi sektörü üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Türkiye'nin 2009-2019 yılları arasında özellikle inovatif ilaç üretiminde etkili olan Ar-Ge harcamaları derlenmiş ve rekabet gücü hesaplanmıştır. Veri analizinde uluslararası rekabet gücünü hesaplamada Vollrath'ın göreli rekabet gücü indeks yöntemleri kullanılmıştır. Sonuçlara göre, Türkiye ilaç sanayi sektörünün, diğer ülkelere kıyasla uluslararası rekabet gücünde dezavantajlı olduğu görülmüştür. Tez kapsamında yıllar bazında yapılan analizlerde Türkiye'nin, ilaç sanayisi uluslararası rekabet gücünde dezavantajlı olmasına rağmen, Ar-Ge harcamaları ve rekabet gücü arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Pozitif yönlü bu ilişkiye ek olarak, Türkiye'nin ulusal para birimi ile uluslararası rezerv para biriminin farklılık göstermesi nedeni ile döviz kurunun ilişkide etkili bir faktör olduğu saptanmıştır. Yapılan bu değerlendirmeler neticesinde, Ar-Ge çalışmalarında hem beşerî sermaye hem de finansal sermayeye olan yatırımların arttırılması ve geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this thesis, which is contributes to the literature in terms of the selected subject, the specified period interval and the sector examined, is to examine the economic relationship between research and development (R&D) expenditures and competitiveness through the pharmaceutical industry sector of Turkey. In line with this academic purpose, Turkey's R&D expenditures, which were effective in the production of new drugs between 2009-2019, were carefully compiled, and its economic competitiveness was properly calculated. In the data analysis, Vollrath's relative competitiveness indices methods, which are the international competitiveness, were preferentially used. According to the results obtained, it has been observed that the Turkish pharmaceutical industry is at a disadvantage in international competitiveness compared to the pharmaceutical industries of other countries. In the analyzes made on the basis of years within the intended scope of the thesis, it has been determined that there is a positive relationship between R&D expenditures and competitiveness, although the pharmaceutical industry is disadvantaged in the international competitiveness of Turkey. In addition to this positive relationship, it has equally been determined that the exchange rate represents an effective factor in the relationship due to the difference between the national currency of Turkey and the international reserve currency. As a result of these evaluations, it has been concluded that increasing R&D activities is of crucial importance and therefore investments in both human capital and material capital should be increased and developed.