Heykelde imge olarak kent dokusu
City Texture as Image in Sculpture
Yazar: SEDAT ÇAMLIKLI
Danışman: DOÇ. O. METE DEMİRBAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Heykelde ?mge Olarak Kent Dokusu? baslıklı bu çalısmada; sosyal yasamdakideğisimlerin, kentlerin fiziksel biçimlenisine olan etkisi ve kamusal alanlarda insani birçevrenin yaratılmasında heykelin rolü irdelenmek istenmistir.Bu çalısmanın ilk bölümünde tarihsel gelisimi içinde kentlerin ve alanların genel birbakıs açısıyla incelemesi yapılmıs, ikinci bölümünde kentsel dokuda yer alan anıtheykeller ile günümüz heykellerinden örnekler incelenmistir. Üçüncü bölümdeuygulamalar yer almıstır.Baslangıçta kent dokusundan yola çıkılarak değisik malzemelerle kent imgesine dayalıuygulamalar yapılmıs, daha sonra kentsel alanla iliskiye girmesi, onu değistirmesi veonunla bütünlesmesi düsünülen maket uygulamaları denenmistir. Çalısmalarıntemellendirilebilmesi için Antik Yunan agorasından çağdas kente kadar her dönemdekentsel dokudaki değisimler ve bu değisimle kamusal alanların fiziksel biçimlenisiincelenmistir.Sanat yapıtının bellek olusturduğu düsüncesi ile kalıcı yapıtlar üzerinden kentsel alanuygulamaları incelenmistir. Genel olarak Yunan Uygarlığı'ndan Rönesans'a kadarheykel-kent iliskisi incelenirken, ağırlıklı olarak 60'lı yıllardan günümüze batıkentlerinde yapılan uygulamalardan örnekler seçilmis kentsel mekanda yapıt-izleyiciiliskisi irdelenerek kamusal mekanın geri kazanılmasında açık alan çalısmalarınınönemi vurgulanmıstır.Meydanlar kentlilerin karsılastıkları ve iletisim kurdukları, kentin kamusal belleğininolustuğu merkezlerdir. Dönemlerin değisen ekonomik, sosyal ve kültürel yapısına bağlıolarak biçimlenirler. Kentsel mekanda yapılan düzenlemelerde o mekanı paylasaninsanların alıskanlıkları, kültürel yapısı, önemli bir etmendir. Bu etmenler ortak yasamaalanlarının islevlerini belirler.Kentlerin ekonomik ve sosyal değisim sürecinde, endüstri sonrası toplum yapısı insaniliskilerini parçalamıs, yasama alanları ve günlük iletisim merkezleri ortadan kalkmıstır.Kentsel alan heykelinin, kentte estetik bir nesne olarak yer almasının yanında; planlı,alanla birlesen onu değistiren ve onunla anlam düzleminde iliskiye girip mekanınbelleğiyle hesaplasan bir plastik düzenleme yaratması gerekmektedir. Yapıt, mekanınbilgisini paylasarak, sadece izlendiğinde değil, entelektüel olarak da anlamkazanabilmelidir. Disiplinler arası isbirliğinde heykel sanatçısının da yer almasınınheykelin kent öğeleriyle birlikte daha genis bir bütün içinde tasarlanmasına olanaksağlayacağı düsünülebilir.Anahtar SözcüklerHeykel, Anıtheykel, Kent-Heykel, Kamusal Alan, Meydan, Kent Dokusu.

Abstract:
In this paper, titled as `City Texture as Image in Sculpture?, it is intended to examine theeffects of changes in city life in the physical formation of cities which form living spaces.Also the role of sculpture in public places in creating a humane environment is alsohandled in the study.The first part of the paper mostly analyses the cities and spaces in historical progressfrom a wholistic point of view. In the next part, some examples of both monumental andcontemporary sculptures are presented. Lastly, the third part sets out someapplications.Firstly, inspired by city texture, some applications that will form a city image are donewith different materials. Then, several modal applications, which will incorporate withthe urban space, change it and have a relationship with it on the base of meaning, aretried out. Additionally, the changes in city texture in each period, ranging from AncientGreece to modern city, and the physical formation of public places as a consequenceof these changes, are studied.Thinking that works of art produce a memory, urban space applications areinvestigated via long-lasting art works. Mainly, city-sculpture relationship from GreekCivilization to Renaissance is examined, but more specifically the applications inwestern cities from 60s up to now are disscussed with examples. Further, based onthese examples, artwork-spectator relationship is dealt with and the importance of openspaces in getting public spaces back is emphasized.Open spaces are the places where the citizens meet and communicate with eachother, and they are the centres in which citizens create a shared public memory. Openspaces are shaped in accordance with the changing economical, social and culturalsituations of different periods. In the arrangement of urban places, the habits andcultural motifs of the people living in those places are important factors. These factorsidentify the functions of common living places.In the economically and socially changing process of the cities, post-industry socialstructure destroyed the human relationships and consequently living places and dailycommunication spaces were eliminated.Urban place sculpture should exist as an aesthetic object in the city as well as beingobliged to incorporate with the space, change it and create a plastic arrangement thatoverlaps with the memory of the place. Artwork should be able to gain memory not onlywhen being observed but also as intellectually. It can be thought that including thesculptor to the cooperation of diciplines will provide the oppurtunity of designingsculpture with city motifs in a broad sense.Key WordsSculpture, Monumental Statue, City-Sculpture, Public Space, Open Place, CityTexture.