Okullarda öğretmen-yönetici ilişkilerinde yıldırma (mobbing) ve etkileri
Mobbing at schools in teacher-director relationships and its effects
Yazar: ZİYA AYDOĞAN
Danışman: DR. ZÜLFİKAR ÖZKAN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Mobbing = Mobbing ; Okullar = Schools ; Yöneticiler = Managers ; Çatışma = Conflict ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İstanbul-Kağıthane = İstanbul-Kağıthane

Özet:
Bu tez çalışmasında yıldırma (mobbing) hareketleri ele alınmaktadır. Yıldırma, işyerinde belirli kişileri hedef alan sistematik bir dizi duygusal saldırı ve yıpratma hareketleridir. Haksız yere suçlama, ima, kinaye, dedikodu yoluyla itibarı sarsma, küçük düşürme, taciz, duygusal istismar ve şiddet uygulayarak, bir kişiyi, işyerinin dışına çıkmaya zorlayan kötü niyetli bir girişimlerdir. İşyerlerindeki kişilere uygulanan bu girişimler, doğrudan veya dolaylı, açıkça veya örtülü olabilir. Giderek şiddetlenen bu tür davranışları, kurumlar çoğu kez görmezden gelir, göz yumar ya da bazen teşvik etmektedir.Eğitim kurumları, geleceğimizin garantisi olan çocuklarımızın yetiştiği kurumlar olmaları açısından stratejik öneme sahiptirler. Bu eğitim kurumlarındaki eğitim kalitesi işlerini seven ve organizasyona bağlılıkları güçlü olan çalışanlarla mümkündür. Çalışanlar arasında sorun çıkaran kişiyi saptamak ve okullardaki örgütlenmeyi yıpratan yıldırma hareketlerinin etkilerini araştırıp bulmak eğitim kurumunun geleceği açısından hayati öneme sahiptir.Araştırmamızın amacı eğitim kurumlarında yönetici-öğretmen ilişkilerinde karşılaşılan mobbing davranışlarının incelenmesidir. Araştırmamızda literatür taraması ve alan araştırması yani anket yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmamızın evrenini İstanbul İli Kağıthane ilçesindeki ilköğretim okullarının öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu öğretmenler arasından tesadüfi olarak seçilen 184 kişi de araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğunluğunu cinsiyete göre bayan, medeni duruma göre evli, yaşa göre 21-30 yaş arasında, mezun olunan okula göre eğitim fakültesi mezunları, öğretmenlikteki kıdem sürelerine göre 5-10 yıldır çalışanlar, şuanda bulunulan okuldaki hizmet süresine göre ise 1-5 yıl arası çalışan öğretmenler oluşturmuşlardır.Anket kapsamında kullanılan yaşam kalitesi ve mesleki durum ölçeğindeki ifadelere verilen cevaplar ile öğretmenlerin cinsiyet, yaş, mezuniyet durumu, meslekteki kıdem ve kurumdaki hizmet süresi özelliklerinin birlikte incelenmesi sonucu medeni durumuna göre bekâr öğretmenlerin yaşam kalitesi ve mesleki durum alanında yöneticilerle daha çok problem yaşadığı saptanmıştır. Öğretmenlerin verdikleri cevaplar diğer özelliklerine göre gruplandığında gruplar arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.

Abstract:
Mobbing actions are handled in this thesis. Mobbing is a set of systematic emotional attack and attrition actions that targets certain persons in the workplace. It is a malicious attempt to force the person to get out of the workplace through unjust accusation, implication, allusion, harming the prestige with ill-founded rumours, humiliation, harassment, emotional abuse and violence. These attempts can be direct or indirect and implicit or explicit. Institutions often ignore, blink or promote these behaviours becoming more and more violent day by day.Educational institutions have strategic importance since they are institutions in which our children, our guarantee fort he future are brought up. Educational quality in these educational institutions is possible only if there are staff member who love their Works and whose organizational liabilities are strong. Detecting the person causing problems among the staff and investigating the effects of mobbing wearing down the organization at schools have vital importance for the future of the educational organization.The purpose of our research is analysis of mobbing behaviours whith which are faced in relation between manager and teacher in educational institutions. In our research, literature review ? survey methods are used. Population is the teachers of primary education schools in Kağıthane District of Istanbul Province. 184 people chosen from these teachers randomly are set research?s sample.Majority of teachers who take part in the research are women according to their genders, married according to their marital status, 21-30 aged according to their ages, bachelor of faculty of education according to school from which is graduated, teachers working between 5-10 years according to their seniority periods and ones between 1-5 years according to their service period in the current school.According to answers given to terms in life quality and occupational status scale used as a part of survey, it?s determined that single teachers have more problems with managers in the field of life quality and occupational status as a result of analysis of teachers? gender, age, graduation status, occupational seniority and service period in the school. There is no significant difference between groups when answers teachers give classified according to other points.