Fen bilgisi öğretmen adaylarının argümantasyon öz yeterlik inançlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi
Examining pre service science teachers argumentation self efficacy beliefs with respect to some variables
Yazar: SEMİHA DAĞ KOCABEY
Danışman: PROF. DR. PINAR SEDA ÇETİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilimin ve teknolojinin ilerlemesiyle her alanda olduğu gibi eğitim alanında da zaman zaman çeşitli değişiklere ihtiyaç duyulmuştur. Ülkemizde 2018 yılında Millî Eğitim Bakanlığı eğitim programlarını güncellemiş ve ders programlarını yenileyerek araştırma- sorgulamaya dayalı öğrenme stratejisini benimsemişlerdir. Yenilenen program incelendiğinde müfredata argümantasyon kavramının entegre edildiği görülmüştür. Ayrıca 2024 yılında yayınlanan beceri temelli yeni öğretim programlarında da argümantasyona yer verildiği görülmektedir.  Argümantasyonun derslerde uygulanmasında öğretmenlerin rolü çok büyüktür. Öğretmenlerin rehber konumunda olacak şekilde öğrencilerin yaratıcı düşüncelerini ortaya çıkarmayı hedefleyen dersler planlamaları beklenmektedir.
Bu doğrultuda bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının argümantasyon öz yeterlik inançlarının bazı değişkenlere (cinsiyet, sınıf, argümantasyona yönelik ders alma durumu ve argümantasyona dayalı bir fen dersi verme durumu) göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan tarama araştırması yönteminden kişisel tarama yöntemi kullanılmış olup, çalışmaya Türkiye' de 5 farklı üniversitede öğrenim görmekte olan 353'ü kadın, 42'si erkek olmak üzere toplamda 395 öğretmen adayı katılmıştır.
Bu çalışmanın sonucunda cinsiyete bağlı olarak fen bilgisi öğretmen adaylarının öz yeterlik inançları kıyaslandığında erkeklerin kadınlara oranla öz yeterliklerinin daha yüksek olduğu ve kendilerini argüamantasyon konusunda daha yeterli hissettikleri sonucuna varılmıştır. Sınıf seviyesine dair veriler incelendiğinde ise, her 3 alt boyutta da sınıf seviyesi arttıkça argümantasyona yönelik öz yeterliliğin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak argümana dayalı ders alma ve argümana dayalı fen dersi verme durumları incelenmiş ve elde edilen veriler ışığında ders almış olma durumu ve ders vermiş olma durumlarının argümantasyona dair öz yeterliliği arttırdığı sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgular ile literatür ile karşılaştırılarak tartışılmış olup, önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
With the advancement of science and technology, various changes have occasionally been needed in the field of education, as in all areas. In 2013, the Ministry of National Education in our country updated the educational programs and adopted an inquiry-based learning strategy by renewing the curricula. Upon examining the renewed program, it is seen that the concept of argumentation has been integrated into the curriculum. Additionally, it is observed that the new skill-based curriculum published in 2024 also includes argumentation. Teachers play a significant role in the implementation of argumentation in classes. They are expected to plan lessons that aim to bring out students' creative thinking by acting as guides.
Accordingly, this study aims to examine the self-efficacy beliefs of pre-service science teachers regarding argumentation based on various variables (gender, grade level, university, the status of taking a course on argumentation, and the status of teaching a science lesson based on argumentation). In this study, the survey research method, which is one of the quantitative research methods, was used, and a total of 395 pre-service teachers, including 353 women and 42 men, studying at 5 different universities in Turkey, participated.
As a result of this study, when comparing the self-efficacy beliefs of pre-service science teachers based on gender, it was concluded that males have higher self-efficacy and feel more competent in argumentation compared to females. When the data related to grade level were examined, it was found that self-efficacy towards argumentation increased with the grade level in all three sub-dimensions. Finally, the situations of taking a course on argumentation and teaching a science lesson based on argumentation were examined, and it was concluded that both taking a course and teaching a lesson increased self-efficacy in argumentation. The findings were compared with the literature and discussed, and recommendations were made based on these findings.