Diz artroplastisi hastalarına yönelik geliştirilen mobilizasyon protokolünün hemşirelik bakımına duyarlı hasta sonuçları üzerine etkisi
The effect of the mobilization protocol developed for patients undergoing knee arthroplasty on outcomes of patients sensitive to nursing care
Yazar: SEVİNÇ MEŞE
Danışman: DOÇ. DR. SEVİL GÜLER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Ortopedi = Orthopedics ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Araştırmanın amacı, diz artroplasti ameliyatı olan hastalara uygulanan mobilizasyon protokolünün hemşirelik bakımına duyarlı hasta sonuçları üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın tasarımı iki merkezli, paralel grup, tek kör randomize kontrollü çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 68 hasta (müdahale:34, kontrol:34) oluşturmuştur. Araştırma Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi ile Yozgat Şehir Hastanesinde 14.04.2022 - 28.09.2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Ameliyat gününden itibaren taburcu olana kadar yatak başı yüksekliği, yatak içi pozisyon değişikliği, egzersiz, yatak kenarında oturma, ayağa kalkma ve mobilizasyon adımlarından oluşan mobilizasyon protokolü müdahale grubu hastalarına uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar klinikteki mobilizasyon prosedürüne göre mobilize edilmiştir. Araştırmanın verileri Hasta Tanılama Formu, Fiziksel Fonksiyon Kısa Formu, Sayısal ve Görsel Ağrı Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, Hasta Hareketlilik Ölçeği, Gözlemci Hareketlilik Ölçeği, Ortostatik Hipotansiyon ve Ortostatik İntolerans Değerlendirme Formu, Günlük Mobilizasyon Süre ve Mesafesi Kayıt Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde χ2, t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve McNemar analizi kullanılmıştır. Müdahale grubu hastalarında kontrol grubuna göre durumluk kaygı, ağrı, fonksiyonel değerlendirme, hasta ve gözlemci hareketlilik puanı ortalamaları zamana göre ölçümlerinde anlamlı olarak daha düşük olduğu, mobilizasyon süresi ve mesafesi ortalamalarının daha yüksek olduğu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırma sonucunda, diz artroplasti ameliyatı olan hastalara uygulanan mobilizasyon protokolünün hastalarda kaygı, ağrı, fonksiyonel durum, hareketlilik, mobilizasyon süre ve mesafesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of the mobilization protocol applied to patients undergoing knee arthroplasty on patient outcomes sensitive to nursing care. The study was designed as a two-center, parallel group, single-blind randomized controlled trial. The sample of the study consisted of 68 patients (intervention: 34, control: 34). The study was conducted in Yozgat Bozok University Research and Application Hospital and Yozgat City Hospital between 14.04.2022 and 28.09.2022. The mobilization protocol including the steps of height of bed head, repositioning in bed, exercise, sitting by the bed, standing up and mobilization was applied to the patients in the intervention group as from the day of surgery until the discharge. Patients in the control group were mobilized according to the mobilization procedure in the clinic. The data of the study were collected using Patient Diagnosis Form, Physical Function Short Form, Numerical and Visual Pain Scale, State Anxiety Scale, Patient Mobility Scale, Observer Mobility Scale, Orthostatic Hypotension and Orthostatic Intolerance Evaluation Form, Daily Mobilization Time and Distance Record Form. In the data analysis, χ2, t test, repeated measures analysis of variance and McNemar analysis were used. Compared to the control group, the intervention group had significantly lower state anxiety, pain, functional assessment, patient and observer mobility mean scores in time-dependent measurements, and higher mobilization duration and distance mean values and there was a statistically significant difference between the groups (p<0.05). As a result of the study, it was found that the mobilization protocol applied to patients who underwent knee arthroplasty surgery was effective on anxiety, pain, functional status, mobility, and mobilization duration and distance in patients.