Tekrarlayan iskemik inmelerde etyolojik nedenler ve risk faktörleri
Etiology and risk faktors in recurrent ischemic stroke
Yazar: MEHMET ÖZKAN AVCI
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZLEM ÇOKAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Nüks = Recurrence ; Risk faktörleri = Risk factors ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Tekrarlayan inmeler inmeye bağlı ölüm ve özürlülük oranını arttırmaktadır. İnme tipine ve risk faktörlerine göre tekrarlama riski değişkenlik göstermekle birlikte çalışmalarda ilk inme sonrası 5 yıla kadar inme rekürrensi  %19-%32 olarak bildirilmektedir . Çalışmamızda inme tekrarına etki eden faktörleri belirlemeyi hedefledik. 
Method: Bu çalışmada Ocak 2013-Aralık 2015 tarihleri arasında S.B.Ü Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniğinde iskemik serebrovasküler hastalık tanısı ile ardışık olarak yatışı yapılan 1109 hastanın  dosyası retrospektif olarak incelendi. Olgular grup 1 (ilk kez inme geçiren) ve grup 2 (tekrarlayan inmeli) olarak gruplandırıldı. Her iki grup demografik özellikleri, inme risk faktörleri  ve etyolojik nedenler, tedavileri ve engellilik durumları (modifiye Rankin skoru) açısından karşılaştırıldı. İnme tipi belirlenmesinde TOAST ve OCSP sınıflamaları kullanıldı.  
Bulgular: Çalışmaya alınan 995 hastanın, 200'ünün daha önceden bir veya daha fazla inme öyküsü mevcuttu. Her iki grup arasında  yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark saptanmadı. TOAST sınıflamasına göre her iki grupta da en sık etyolojik neden kardiyoembolizm  (grup 1'de %46.8, grup 2'de %46.5) idi. Grup 1'de kardiyoembolik inme geçirenlerin %68.8'inde, grup 2'de ise %80.9'unda AF/PAF tespit edildi. Tekrarlayan iskemik inme geçiren olgularda PACİ ve TACİ oranı ilk kez inme geçirenlerden istatiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0.034). İskemik inme için değiştirilebilir risk faktörlerinin dağılımı incelendiğinde ikinci grupta ise HT ve DM oranları birinci gruba nazaran istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (sırasıyla p=0.0, p=0.040). Risk faktörleri için regresyon analizi yapıldığında iskemik inme tekrarlama riskini bağımsız olarak arttıran risk faktörleri; hipertansiyon ve kalp hastalıkları olarak bulundu. Tekrarlayan iskemik inme grubunda alt analizler yapıldığında kardiyoembolik grupta antikoagulan kullanma oranı %13,8, antiagregan kullanma oranı 57,4 idi. İnme sayısı ve risk faktörleri arasında regresyon analizi yapıldığında erkek cinsiyet, kalp hastalığı ve periferik arter hastalığının bağımsız olarak inme sayısını arttırdığı saptandı.  
Sonuç: Çalışmamızda tekrarlayan iskemik inme oranı yaklaşık %20 oranında bulundu. Hipertansiyon ve kalp hastalıkları tekrarlayan inmede bağımsız risk faktörü olarak saptandı. En sık olarak kardiyoembolik grupta rekürens görüldü. Tekrarlayan inmeli olgularun bilinen risk faktörlerine rağmen yetersiz tedavi aldıkları saptandı

Abstract:
Aim: Recurrent strokes increase morbidity and mortality.  Depending on the etiology and risk factors, the stroke recurrence risk in 5 years –period 19-32%. In this study, we aimed to determine the factors causing stroke recurrence.  
Methods: This restrospective study includes 995 ischemic stroke patients hospitalised in Haseki Research and Training Hospital Neurology Clinics, in the period of January 2013 and December 2015. Patients were grouped into two; group 1: first-time stroke and group 2: recurrent stroke. Demographic features, stroke risk factors and etiology, medications and disability scores(modified Rankin Score) were compared between the two groups. Stroke subtype was determined using  TOAST ve OCSP classifications. 
Results: Among 995 ischemic stroke patients, 200 had one or more preceding stroke. There was no statistical difference in age and gender between the two groups. Cardiombolic stroke (TOAST classification) was the most common stroke subtype in both groups ( %46.8 vs %46.5, respectively).  Atrial fibrillation was present in 68.8% and 80.9% of group 1 and 2, respectively.  
Based on OCSP classification, PACI ve TACI were more frequent in group 2 (p=0.034). Among risk factors, hypertension and diabetes mellitus were more prevelant in group 2 (p=0.0, p=0.040; respectively). Regression analysis revealed hypertension and cardiac diseases as independent risk factors for recurrence. 
Subanalysis of recurrent group , 13.8 % of patients were under anticaogulant treatment while 57.4% under antiaggregant treatment. The male gender, cardiac disease and peripheric arterial disease were independent risk factors for stroke recurrence number.   
Conclusion: In this study, ischemic stroke recurrence was approximately 20%. Hypertension and cardiac diseases were independent risk factors for recurrence. The most frequent etiology was cardioembolism. Majority of the patients were undertreated in spite of the known risk factors.