2000 sonrası Türkiye'de toplumcu belediyecilik politikalarının                                            değerlendirilmesi: Ovacık Belediyesi örneği
Evaluation of socialist municipalism policies after 2000 in Turkey: The case of Ovacık Municipality
Yazar: ENGİN BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. SONAY BAYRAMOĞLU ÖZUĞURLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kent ve Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Marksist kuram = Marxist theory ; Marksizm = Marxism ; Sosyalizm = Socialism ; Toplumcu belediyecilik = Social municipalism ; Tunceli-Ovacık = Tunceli-Ovacık ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Çevre politikaları = Environmental policies ; Şehir politikası = Urban policy

Özet:
Toplumcu belediyecilik, 19. yüzyılda kapitalizmin kentsel yaşamda ve emek
süreçlerinde yarattığı eşitsiz ve sağlıksız yaşam koşullarına karşı Avrupa'da işçi
sınıfının mücadelesi sonucu ortaya çıkmış bir belediyecilik akımıdır. İngiltere ve
İskoçya'daki belediye sosyalizmi örnekleri, anılan yüzyıldaki ilk toplumcu belediyecilik
deneyimleridir. 1917 yılında Rusya'da gerçekleşen Sovyet Devrimi sonrası devrimci ve
reformist sosyalizm ideolojileri öncülüğünde gelişen toplumcu belediyecilik akımı,
Birinci Dünya Savaşı sonrasında "Küçük Moskovalar"; İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra
"Yerel Marksizm", 1968 gençlik hareketinin etkisiyle "Yerel Sosyalizm" örnekleri ile
1980'li yıllara kadar devam etmiştir. 1980 sonrası reel sosyalizm deneyimlerindeki
gerileme ve neoliberal kapitalizmin bütün dünyada güçlenmesine paralel olarak
toplumcu belediyeciliğin gücü ve etki alanı da giderek zayıflamıştır.
Türkiye'de toplumcu belediyeciliğin ilk örnekleri, 1973 yerel seçimleri sonrası
İstanbul, Ankara ve İzmit Belediyeleri'nin politika ve uygulamaları ile başlamıştır.
Dönemin sağ siyasal iktidarının özellikle CHP'li belediyeler üzerindeki baskı
politikaları sonucu anılan üç büyükşehirdeki Belediye Başkanları; üretici, kaynak
yaratıcı, tüketim düzenleyici, demokratik katılımcı, birlikçi-bütünlükçü politikalar
uygulayarak "yeni belediyecilik hareketinin" temel ilkelerini yaratmışlardır. Söz konusu
ilkelere dayalı olarak gelişen toplumcu belediyecilik akımı 1977 yerel seçimleri
sonrasında da devam ettirilmeye çalışılmıştır. CHP'li belediyelerin yanında 1979 yılında
Fatsa'da başlayan ve 8 ay süren belediyecilik süreci, toplumcu belediyeciliğe yönelik
bir diğer önemli örnektir.
1980 askeri darbesi sonrası Türkiye'de toplumsal muhalefet büyük oranda ortadan
kaldırılmış, toplumcu belediyecilik örnekleri sona erdirilmiş ve bu tarihten günümüze
kadar süren neoliberal belediyecilik dönemi başlamıştır. 2000'li yıllara gelindiğinde ise yerel seçimlerde bazı ilçe belediyelerinin sol-sosyalist örgütler tarafından kazanılması
sonrasında, toplumcu belediyecilik kavramı sol kesimler tarafından tekrardan
tartışılmaya başlamıştır. Fakat sol örgütlerin yönetiminde olan belediyelerden hiçbirinin
uygulamaları 2014-2019 yılları arası Ovacık Belediyesi'ninkiler kadar ülkede ses
getirmemiştir. Bu Tez'in amacı Ovacık Belediyesi'nin siyasal-yönetsel, sosyo-kültürel,
ekonomik, şehircilik ve çevre politikalarını toplumcu belediyecilik anlayışı
çerçevesinde değerlendirerek, 2000 sonrası Türkiye'de toplumcu belediyeciliğin
gerçekleşme koşullarını tartışmaktır.

Abstract:
The tendency known as "Socialist Municipalism" a certain way of administering
local government, appeared in 19th century Europe, as a result of working-class struggle
against the unjust and unhealthy living conditions which marked both urban life and the
production process. Several examples of municipal socialism in England and Scotland
stand as the first "socialist municipalism" experiences of the 19th century. The tendency
towards "socialist municipallism" kept developing under the influence of both
revolutionary and reformist socialist ideologies in the era following the 1917 Soviet
Revolution in Russia. This led to the emergence of "Little Moscows" in the aftermath of
the First World War, "Local Marxism" following the Second World War, and later
"Local Socialism" influenced by the 1968 youth movement; this was a trend which
continued into the 1980's. During the 80's, however, as "actually existing socialisms"
stagnated and neoliberal capitalism gained strength across the globe, the scope and
influence of "socialist municipalism" started to decrease.
The first examples of "socialist municipalism" in Turkey were the policies and
practices adopted by the İstanbul, Ankara and İzmit municipalities following the 1973
local elections. In response to the repressive measures of the right-wing administration
of the time, which primarily targeted CHP municipalities, the three aforementioned
metropolitan municipalities implemented policies which were directed at creating funds
and regulating consumption, and were based on democratic participation, unity and
inclusivity. Thus, they created the basic principles of the "new municipal movement."
The "socialist municipalism" current, which developed on the basis of such principles,
persisted after the 1977 local elections. Apart from the CHP municipalities, another
important example of "socialist municipalism" during this period was the municipal
process which started in Fatsa in 1979 and lasted for 8 months.
After the 1980 military coup in Turkey, social dissent was largely supressed,
examples of "socialist municipalism" were brought to an end, and the period of
neoliberal municipal administration began, continuing into the present. In the 2000's, as
some district municipalities elected representatives of left-wing/socialist organisations,
the concept of "socialist municipalism" became a subject of discussion once again in
some left-wing circles. However, none of the left-wing municipalities during this period
has had a country-wide impact as the 2014-2019 Ovacık Municipality. This dissertation
aims to evaluate the political/administrative, socio-cultural, economic, urban, and
environmental policies of the Ovacık municipality through the framework of "socialist
municipalism" and thereby discuss the conditions of actualisation for "socialist
municipalism" in post-2000's Turkey.