Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ziraat İşletmesi'nde inek sütü maliyetleri /
Yazar: FAHRİ YAVUZ
Danışman: PROF.DR. TAYYAR AYYILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1987
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZET Bu araştırmada Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ziraat İşletmesin- deki inek sütü maliyetleri tesbit edilmeye çalışılmış ve işletmede bulunan değişik inek ırklarının süt maliyetleri karşılaştırılmıştır. Maliyetlerin hesaplanmasıyla, bunları etkileyen faktörlerin tesbit edilmesi ve bu faktörleri olumlu yönde etkileyecek tedbirlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma ve araştırma bulguları kısaca aşağıdaki gibi özetlenebilir? 1- Araştırmada kullanılan verilerin büyük bir kısmı bizzat araştırmacının ölçüm ve gözlemleriyle temin edilmiştir. Diğer veriler ise işletme kayıtlarından, işletmenin bağlı bulunduğu kurumlardan ve piyasadan sağlanmıştır. 2- Masraf ve gelir unsurları inek başına hesaplanmıştır. İnek başına düşen tüm masraflardan tali ürün (buzağı ve gübre) gelirleri çıkarılarak inek başına süt masrafları bulunmuştur, İnek başına süt masrafları süt verimine bölünerek birim (kg) süt maliyeti hesaplanmıştır. 3- Ziraat İşletmesi 17000 dönüm arazi üzerinde faaliyet gösteren döner sermayeli bir kuruluştur. Amacı Ziraat Fakültesinin eğitim ve araştırma faaliyetlerine yardımcı olmak ve tarımsal üretim faaliyetinde bulunmaktadır. Araştırma yılında (1987) bu işletmeye bağlı sığırcılık şubesinde 41 Holstein, 22 Simmental, 76 İsviçre Esmeri ve 222 melez inekden oluşan 361 başlık bir sürü mevcuttur. 4- Süt ineklerine yapılan masrafları işletme ortalamasına göre sırasıyla yem masrafları (% 29«3), sabit sermaye masrafları (% 24.5), işçilik masrafları (% 17«l), diğer masraflar (% 12.3), dolaylı (müşterek işletme ve idare) masraflar (% 10.5) ve mütedavil işletme sermayesi faizi (% 6.3) oluşturmaktadır. 5- Yapılan birçok araştırmada, süt verimine doğrudan etkili olan yem mas raflarının tüm masraf içindeki payının % 50. 0-60.0 civarında olduğu belirtilmiş tir. Halbuki çalışmamızda bu oranın % 29.3 olduğu görülmektedir. 6- Gelir unsurlarını işletme ortalamasına göre sırasıyla süt (% 89.6), buzağı (% 8.7) ve gübre (% 1.7) gelirleri oluşturmaktadır.7- İşletme ortalamasında bir kilo inek sütünün maliyeti 201.7 TL olarak bulunmuştur. İnek ırklarına göre süt maliyetleri ise aşağıdaki gibidir: Holstein 166.9 TL /kg. Simmental 207.5 TL/kg» İsviçre Esmeri 211.4 TL /kg. Melez 213.5 TL /kg. 8- Bir kilo süt maliyetini oluşturan masraf unsurları ve bunlara tekabül eden değerler -işletme ortalamasına göre- aşağıda gösterilmiştir. Yem masrafları Sabit sermaye masrafları İşçilik masrafları Dolaylı masraflar Mütedavil İş İt. Ser. Faizi Diğer masraflar Bir kil» sütün İşit. Ort. Maliyeti :201.7 TL 9- Halihazır durumda işletmede sadece Holstein ineklerinin kârlı olduğu, diğer inek ırklarının ise zarar ettiği tesbit edilmiştir. İşletmede süt üreti mi için yapılan 1 TL masrafa karşılık Holstein ineklerinden 1.02, Simmental ineklerinden 0.82, İsviçre Esmeri ineklerinden 0.80, melez ineklerden 0.79t işletme ortalamasından ise O.84 TL gelir sağlandığı belirlenmiştir. 10- İşletmedeki inek sütü üretim maliyetlerini düşürmek için alınabilecek tedbirleri iki ana başlık altında toplayabiliriz s İşletmede inek başına ortalama süt verimini artırıcı tedbirler a. İyi bir seleksiyon yapılması b. Holstein ineklerinin işletmedeki sayısının artırılması c. Grup yemlemesinin daha düzenli yapılması d. Bakım sağım ve yemlemenin daha iyi yapılması İşletmede inek başına düşen bazı masrafların azaltılması için işletmedeki inek sayısının artırılması gereklidir. Bu masraflar şunlardıra. Sığırcılık şubesinde hayvan sayısına bağlı olarak değişmeyen işçilik masraflara, b. Boğa masrafları c. Dolaylı masraflar

Abstract:
SUMMARY The objective of this study is to determine the milk production costs in the Experimental Farm of the College of Agriculture at Atatürk University. The other objectives ares to compare the different breeds of cows with regard to the cost »f milk and to determine the measures that will effect the cost factors in positive ways. The study and the findings of this study can be summarized as follows; 1. The data have been collected by this author himself through observations and measurements» 2. Cost and return have been calculated on per head basis. By product (calf and manure) values were deducted from the total cost to find the production cost of milk. 3. Experimental Farm cover «» area of 17000 dk..It was established to provide facilities to the research and teaching activities of the college and production. There are 41 Holstein, 22 Simmenthal, 76 Brown Swiss and 222 cross breed cows in the farm. 4. On the average, food cost is 22.3 fo, fixed capital cost is 24«5 %, labor cost is 17.1 fo, and other costs are 12.3 fo, indirect administrative costs are 10.5 % and interest cost on the operating capital is 6.3 %<. 5. In earlier studies food cost had been calculated to be 50-60 %, whereas it was calculated to be 29.3 f> uf total cost in this study. 6. Inc»me factors by the level of income »n the average are milk (89.6 fo), oalf (8.7 fo) and manure (1.7 fo). 7» The average cost per kilo of milk has been calculated to be 201.7 TL» The cost of different breeds are as follows; Holstein 166.9 TL./kg» Simmenthal 207.5 TL/kg. Brown Swiss 211.4 TL./kg. Cross Breed 213.5 TL./kg.- 35 - 8. The percentages of different factors in the average cost are as follows; food 59.1 TL. fixed capital costs 49-4 TL. labor 34-5 TL. indirect cost 21.2 TL. revolving capital interest cost 12.7 TL. other cost 24.8 TL. 9. It has been found out that only the Holstein cows are profitable in terms of milk production. The others are kept at a loss. 10. The measures that can be taken tt reduce the cost of milk production can be summarized as follows: T« increase the milk yield; a. An effective selection must be made. b. The number «f Holstein c«ws must be increased. c. Croup feeding must be carried out in a better way. d. Feeding, milking and tending processes must be improved. To decrease the average cost, the number #f c»ws must be increased. This will decrease the cost »f a. The labor cost which does not change to an extend in the c«w section of the farm, b. Bull expenditures, c. Indirect expenditures.