Geçiş toplumunda dinî hayat: Göynük örneği
Religious life in the transition society: Goynuk case
Yazar: MERVE ÇETİNKAYA USTA
Danışman: DOÇ. DR. HALİL AYDINALP
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bolu-Göynük = Bolu-Göynük ; Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Gelenekler = Traditions ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Araştırmamız din olgusunun toplumsal yapı ile karşılıklı etkileşiminin incelendiği bir din sosyolojisi çalışması örneğidir. Araştırmada Göynük ilçe merkezinde yaşayan topluluğun inanç, ibadet ve sosyal durumları tasvir edilerek, dinî hayata yönelik tutumlarının sosyolojik faktörlere göre nasıl farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Böylece din kurumunun sosyal sistem içerisindeki yeri ve önemini ortaya çıkarmak gaye edinilmiştir. Araştırmamız üç ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Göynük ilçesinin tarihçesi, sosyal, kültürel, beşeri ve ekonomik durumu ile dini mahaller incelenmiş, araştırma bölgesi genel özellikleri ile tanıtılmıştır. İkinci bölümde din, toplum, sosyal yapı, sosyal değişme, gelenek, modernite, sekülerleşme gibi sosyal sistemin alt parçaları, bu parçaların işleyişi ile toplumla ve birbirleri ile olan ilişkileri incelenmiştir. Üçüncü bölüm ise araştırma grubunu oluşturan topluluğun olgusal olarak incelenmesi ile başlatılmış, cinsiyet, yaş, sosyal çevre, medenî durum, eğitim durumu, gelir düzeyi gibi araştırmanın temel bağımsız değişkenleri ortaya konulmuştur. İnanç, ibadet ve sosyal durum yönlerinden Göynük'te dinî hayatın tasviri yapılmış ve araştırmanın temel bağımsız değişkenlerine göre dinî hayata yönelik tutumların gösterdiği farklılıklar incelenmiştir. Bu farklılıkların analizinde kullanılmak üzere dinî hayata yönelik tutum ölçeği geliştirilmiştir. Sonuç bölümünde araştırmadan elde edilen verilerin genel değerlendirmesi yapılarak araştırmanın hipotezleri test edilmiştir. Bunun sonucunda elde edilen sonuçlar şu şekildedir:
1. İnanç esasları neredeyse bölgede yaşayan topluluğun tamamı tarafından benimsenmektedir. 
2. İbadetler yöre halkının dinî yaşayışında önemli bir yere sahiptir ancak bireylerin ibadetlerini ifa etme sıklıkları ve süreklilikleri farklılıklar göstermektedir.
3. Araştırma sahası geleneksel sosyal sistem olma özelliği taşımaktadır. Göynük'ün toplumsal yapısı ve burada yaşanan dinî hayat, ülke genelinde yaşanan sosyo-kültürel değişimlerden etkilenmekle birlikte, ilçede geleneksel yapı muhafaza edilmektedir.

Abstract:
This research is an example of a sociology study of religion which examines the interaction between social structure and piety. In the study, it is determined how the attitudes towards religious life are different according to sociological factors by describing belief, worship and social status of the community living in Göynük district center. Thus, it is aimed to reveal the place and importance of religioun in the social system. This  research consists of three main sections.In the first part, the historical, social, cultural, human and economic status of the Göynük district and religious sites are examined and the research area is introduced with its general characteristics. In the second part, the sub-parts of the social system such as religion, society, social structure, social change, tradition, modernity, secularization, the functioning of these parts and relations of these part with each other and society are explained. The third part is initiated by a factual survey of the group that constituted the research group and revealed the main independent variables of the research such as gender, age, social environment, civilization, educational status, number of children, income level. Religious life in Göynük is interpreted in terms of belief, worship and social situation and the differences of attitudes towards religious life are examined according to the basic independent arguments of study. An attitude scale for a religious life is developed to be used in analyzing these differences. In the conclusion section, the hypothesis of the research is tested by a general evaluation of the data obtained during the research. The results obtained are as follows:
1.	The principles of faith are embraced by almost whole community in the region.
2.	Worship has an important place in the religious life of the local people, but the frequency and continuity of performing the worship of the individuals are different
3.	The research field carries the characteristic of being a traditional social system. While the social structure of Göynük and the religious life inhabited here are influenced by the socio-cultural changes in the whole country, the traditional structure in the district is preserved.