Evlilik uyumu, mizah tarzı ve kaygı düzeyi arasındaki ilişki
The relationship among marital adjustment, humor style and anxiety
Yazar: OYA FİDANOĞLU
Danışman: PROF. DR. BETÜL AYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı evli bireylerin evlilik uyumu, mizah tarzı ve kaygı düzeyiarasındaki ilişkinin incelenmesidir. Örneklem, resmi ve özel kurumlarda çalışan, evliliği 1ile 10 yıl arasındaki 225 gönüllü birey ve onların eşlerinden oluşmaktadır (N=450).Katılımcılara bilgi formu, Çift Uyum Ölçeği, Mizah Tarzı Ölçeği ve Spielberger SürekliKaygı Ölçeği uygulanmıştır. Evlilik uyumu, mizah tarzı ve kaygı düzeyinin katılımcılarınsosyodemografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı; iki gruptan oluşan bağımsızgruplarda t-testi, ikiden fazla grupta tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarakincelenmiştir. Dağılımın normal olmadığı durumlarda Mann-Whitney U veya KruskallWallis Testi kullanılmıştır. Tek yönlü analizlerde çiftlerin evlilik uyumu üzerineistatistiksel olarak anlamlı etkisi saptanan değişkenlerin bağımsız etkisini saptayabilmekiçin MANOVA'nın bir grubu olan Genel Doğrusal Model uygulanmıştır. Mizah tarzınınevlilik uyumu üzerine etkisini bulmak amacıyla, çiftler K-Means Cluster analizikullanılarak olumlu ve olumsuz mizah tarzlarına göre dört gruba ayrılmışlardır. Genel grupanalizleri sonucunda çiftlerin evlilik uyumuna anlamlı etkisi olan değişkenler; evlilikte ayrıkalınan süre olması, erkeğin kaygı durumu, erkeğin yaşı ve çiftin mizahi özellikleri olarakbulunmuştur. Olumlu mizah özelliklerinin yüksek olduğu çiftlerde evlilik uyum düzeyininde yüksek olduğu bulunmuştur. Kadın ve erkek verilerinin ayrılmış olduğu korelasyonanalizleri sonucunda; kadının evlilik uyumunu etkileyen değişkenler; evlilik süresince ayrıkalınan süre olması ve mizah tarzı olarak bulunmuştur. Erkeklerin evlilik uyumu üzerineyaş grupları ve kaygı durumunun anlamlı etkisi olduğu saptanmıştır. Mizah gruplarınınerkeklerin evlilik uyumu üzerine etkisi anlamlı bulunmamakla beraber anlamlılıkseviyesine yakındır. Araştırmadaki çiftlerde mizahi özelliklerinin yüksek olmasının evlilikuyumunu olumlu etkilediği, mizahi özelliklerinin olmamasının ise olumsuz etkilemediğisöylenebilir. Bulgular literatürle ilişkilendirilerek tartışılmıştır.Anahtar sözcükler: Evlilik, evlilik uyumu, mizah, mizah tarzı, kaygı

Abstract:
The main aim of this study was to examine the relationship among maritaladjustment, humor style and anxiety. Sample of the study consisted of 225 volunteersmarried for 1 to 10 years who were working for randomly selected institutions from 5districts of İstanbul and their spouses (N= 450). Participants filled out information form,Dyadic Adjustment Scale, Humor Styles Questionnaire and Spielberger Trait AnxietyInventory. Differences between various socio-demographic characteristics in terms ofhumor style, marital adjustment and anxiety were investigated by using independentsamples t test for two independent groups and one-way ANOVA for more than two groups.For the analysis containing variables which were not normally distributed Mann WhitneyU and Kruskal Wallis tests were applied. In order to test the independent effects ofvariables those were found to be statistically significant in one-way analyses, GeneralLinear Model of MANOVA was administered to test the independent effects of variablesfound to be statistically significant in one-way analyses. Additionally, couples wereseparated into 4 groups according to their positive and negative humor style levels by K-Means Cluster Analysis in order to find the effect of couple humor style on maritaladjustment. Results indicated significant main effects of presence of time being apart in therelationship, male anxiety, humor characteristics and male age on marital adjustment. Itwas found that couples who have high levels of positive humor characteristics have higherlevels of marital adjustment. Correlation analyses indicated significant correlation offemale marital adjustment with humor style and presence of time being apart in therelationship. Results revealed significant main effects of age and male anxiety for malemarital adjustment. Even though humor style did not show any significant main effect formale marital adjustment, the effect was near the significance level. While high levels ofpositive humor characteristics found to have a positive effect on marital adjustment,absence of positive humor characteristics did not negatively effect marital adjustment inthis sample of couples The results are discussed in the literature.Keywords: Marriage, marital adjustment, humor, humor style, anxiety