Hemşirelerin biyoteknolojiye yönelik tutumları
Nurses' attitudes towards biotechnology
Yazar: HACER ENGİN
Danışman: DOÇ. DR. NURAN EKİCİ
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Covid-19 salgını sırasında biyoteknolojinin sağlık alanındaki önemi ortaya
çıkmıştır. Biyoteknolojik gelişmeler, hastalıkların tanı ve tedavi olanaklarını büyük
ölçüde genişletmiştir. Bu gelişmeleri takip edip kendini yenileyebilen hemşireler, daha
kaliteli ve kapsamlı hasta bakımı sunarak, sağlık ekibi içinde yeni roller kazanarak etkin
bir şekilde varlıklarını sürdürebilecektir. Hemşirelerin yeni roller kazanıp mesleğine
daha büyük katkılar sağlaması amacıyla öncelikle biyoteknolojiye ilişkin tutumlarının
bilinmesi gerekmektedir. Çalışmanın amacı hemşirelerin biyoteknolojiye yönelik
tutumlarının belirlenmesidir. Araştırma örneklemini İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi
Hastanesi'nde görev yapan 238 hemşire oluşturmuştur. Veriler, Biyoteknoloji Tutum
Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistik paket programı kullanarak nicel veriler analiz
edilmiştir. Hemşirelerin biyoteknolojiye yönelik tutumları, standart sapma, t-testi
Kolmogorov-Smirnov testi, ve ANOVA (tek yönlü varyans analizi) teknikleri ve
ANOVA testinde anlamlı farklara yol açan grupları belirlemek için Scheffe testi
uygulanmıştır. Çalışmadan edinilen bilgilere göre, erkeklere kıyasla kadınların genel
biyoteknoloji tutumu istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır.
Eğitim düzeyi ve mesleki deneyimleri arttıkça hemşirelerin biyoteknoloji tutumunun
istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığı görülmüştür. Çalışılan birime göre
hemşirelerin genel biyoteknoloji tutumu, biyoteknolojinin çeşitli uygulamaları,
biyoteknolojik uygulamaların ortaya çıkardığı etik sorunlar ve sağlık alanındaki
biyoteknolojik uygulamalar ilişkili tutumunun istatistiksel olarak anlamlı derecede
farklılık gösterdiği saptanmıştır. Çalışılan pozisyona göre hemşirelerin genel
biyoteknoloji tutumu, genetiği değiştirilmiş gıdaların tüketilmesine, biyoteknolojiye ait
v
çeşitli uygulamalara ve biyoteknolojik uygulamalar tarafından meydana getirilen etik
sorunlara ilişkili tutumunun istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılık gösterdiği
saptandı. Eğitim sorumlusu hemşirelerin biyoteknoloji tutumu daha yüksek olduğu
saptanmıştır. Eğitim sürecinde biyoteknoloji dersi alan hemşirelerin genel biyoteknoloji
tutumu istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Biyoteknoloji bilgi kaynağı dergi, gazete ve kitaplar olan hemşirelerin biyoteknoloji
tutumu daha yüksek olduğu görülmüştür.
Hemşirelerin biyoteknolojiye yönelik tutumları, hem mesleki uygulamalarında
hem de hastaların bakım kalitesinde önemli bir rol oynadığı için güncel biyoteknoloji
konu ve kazanımlarına eğitim ve çalışma sürecinde yer verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
During the Covid-19 epidemic, the importance of biotechnology in the field of
health has emerged. Biotechnological developments have greatly expanded the
diagnosis and treatment possibilities of diseases. Nurses who can follow these
developments and renew themselves will be able to continue their existence effectively
by providing better quality and comprehensive patient care and gaining new roles within
the healthcare team. For nurses to gain new roles and make greater contributions to
their profession, their attitudes towards biotechnology must first be known. The aim of
this study, it is to examine the attitudes of nurses towards biotechnology. The research
sample consisted of 238 nurses working at Istanbul University Faculty of Medicine
Hospital. Data were collected with the Biotechnology Attitude Scale. Quantitative data
were analyzed using statistical package program. Nurses' attitudes towards
biotechnology were analyzed using standard deviation, t-test, Kolmogorov-Smirnov
test, and ANOVA (one-way analysis of variance) techniques, and Scheffe test was
applied to determine the groups that caused significant differences in ANOVA test.
According to the information obtained from the study, it was found that the general
biotechnology attitude of women was statistically significantly higher compared to men.
It was observed that nurses' attitudes towards biotechnology increased statistically
significantly as their educational level and professional experience increased. According
to the unit of employment, nurses' attitudes towards general biotechnology, various
applications of biotechnology, ethical problems arising from biotechnological
vii
applications and biotechnological applications in the field of health were found to differ
statistically significantly. It was found that the nurses' attitudes towards general
biotechnology, consumption of genetically modified foods, various applications of
biotechnology and ethical problems caused by biotechnological applications differed
statistically significantly according to the position worked. It was found that nurses in
charge of education had higher attitudes towards biotechnology. The general
biotechnology attitude of nurses who took biotechnology courses during the education
process was found to be statistically significantly higher. Nurses whose biotechnology
information sources were magazines, newspapers and books had higher attitudes
towards biotechnology.
Since nurses' attitudes towards biotechnology play an important role both in
their professional practices and in the quality of care of patients, it is recommended that
current biotechnology topics and achievements be included in the education and study
process.