Türk toplumunda popliteal arter dallanma varyasyonlarının anjiografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the popliteal artery branching variations with angiography in Turkish population
Yazar: PINAR ÇELTİKÇİ
Danışman: DR. ONUR ERGUN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Çeltikçi P, Türk Toplumunda Popliteal Arter Dallanma Varyasyonlarının Anjiografi ile Değerlendirilmesi, Uzmanlık Tezi, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniği, Ankara, 2015. Popliteal arter ve infrapopliteal dallarının normal anatomisi ve popliteal arterin dallanma varyasyonlarının bilinmesi, popliteal ve infrapopliteal düzeye yönelik tanısal anjiografik tetkiklerin doğru değerlendirilmesinde, endovasküler işlemlerin ve kardiyovasküler ile ortopedik cerrahilerin planlanmasında, malzeme seçiminde ve başarısında önemlidir. Literatürde popliteal arter dallanma varyasyonlarının Türk toplumunda araştırıldığı çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada popliteal arter dallanma varyasyonlarının Türk toplumundaki sıklığını saptamak, bu varyasyonların infrapopliteal damarlarda, periferik arter hastalığı tutulumuna etkisini araştırmak ve en sık görülen Tip I-A dallanma tipinde tibio-peroneal trunkus uzunluğuna göre klinik açıdan anlamlı olabilecek bir alt sınıflandırma oluşturmak amaçlandı. Toplam 669 hastanın 1184 alt ekstremite dijital subtraksiyon anjiografi (DSA) tetkiki değerlendirildi. Çalışma, değerlendirme yapılabilen 443'ü (%81,3) erkek, 102'si (%18,7) kadın, 545 hastanın, 431 sağ, 432 sol olmak üzere, toplam 863 alt ekstremite DSA tetkiki üzerinden gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen her hastanın yaşı, cinsiyeti, tetkik endikasyonu, her ekstremitenin popliteal arter dallanma tipi, anterior tibial arter (ATA), peroneal arter (PRA) ve posterior tibial arterin (PTA) patensi durumları ile Tip I-A olarak değerlendirilen alt ekstremitelerde tibio-peroneal trunkus uzunluğu kaydedildi. Tip I-A, 702 ekstremite (%81,3) ile en sık görülen dallanma tipi olarak saptandı. Tip I-A harici varyasyon görülme oranı; %18,7, en sık varyatif dallanma kategorisi; kategori III (%12,2), en sık varyatif dallanma tipi; Tip III-A (%5,6) olarak bulundu. Popliteal arter dallanma tipininin cinsiyet ile istatistiksel açıdan anlamlı ilişkisi ve sağ veya sol predominansisi saptanmadı. Varyatif dallanma tipi bulunan ekstremitelerde ATA ve PTA'nın periferik arter hastalığından daha yüksek oranda etkilendiği görüldü. Tip I-A ekstremitelerde ölçülen tibio-peroneal trunkus uzunluğunun cinsiyet, lateralite veya periferik arter hastalığı tutulumu ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi saptanmadı. Tibio-peroneal trunkus için cut-off değeri 3 cm kabul edilerek, Tip I-A grubu için, tibio-peroneal trunkus uzunluğu 3 cm'den küçükse Tip I-A-S, 3 cm'ye eşit veya daha uzun ise Tip I-A-L şeklinde yeni bir alt sınıflandırma önerildi.

Anahtar Kelimeler: Anjiografi, Dallanma Tipleri, Popliteal Arter, Varyasyon

Abstract:
Çeltikçi P, Evaluation of the Popliteal Artery Branching Variations with Angiography in Turkish Population. MD Thesis, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital, Department of Radiology, Ankara, 2015. Knowledge of the normal anatomy and variant branching types of popliteal artery and its infrapopliteal branches have importance in the evaluation of diagnostic angiography studies, planning, equipment selection and related success of endovascular interventions, vascular and orthopedic surgeries. In literature, the studies that investigate popliteal artery branching variations in Turkish population are limited. Aims of this study are; to determine the frequency of popliteal artery branching variations in Turkish population, to investigate the relationship between these variations and infrapopliteal peripheral arterial disease and to constitute a sub-classification for the most encountered Type I-A, according to tibio-peroneal trunk length. A total of 1184 lower extremity digital substraction angiography (DSA) studies of 669 patients were considered. Following exclusion, 863 lower extremity DSA studies (431 right, 432 left) of 545 patients (443 (81.3%) male, 102 (18.7%) female) constituted the study cohort. Age, sex and study indication of each patient were recorded. Additonally, popliteal artery branching type, patency of anterior tibial artery (ATA), peroneal artery (PRA) and posterior tibial artery (PTA) in each extremity and tibio-peroneal trunk length of Type I-A extremities were recorded. Type I-A was the most common type of branching (702 extremities (81.3%)). Frequency of branching pattern variation was 18.7%, the most common variation category was category III (12.2%) and the most common variation type was Type III-A (5.6%). There were no statistically significant relationship between popliteal artery branching type with sex or side. ATA and PTA were found to be more affected from peripheral arterial disease in extremites with variant branching types. There were no statistically significant relationship between tibio-peroneal trunk length and peripheral arterial disease in Type I-A extremities. Cut-off value of 3 cm for tibio-peroneal trunk length was proposed in order to subclassify Type I-A into Type I-A-S (tibio-peroneal trunk length < 3cm) and Type I-A-L (tibio-peroneal trunk length ≥ 3cm).

Key Words: Angiography, Branching Patterns, Popliteal Artery, Variation