Sürdürülebilir koşullarda farklı dozlarda potasyum uygulamasının ayçiçeğinin (Helianthus annuus cv. Roseta) verimine ve kalitesine etkisi
The effect of potassium application in different doses onyield and quality characteristics of sunflower undersustainable conditions
Yazar: ONUR YENİGÜN
Danışman: PROF. DR. FADUL ÖNEMLİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmanın amacı, sürdürülebilir koşullarda farklı dozlarda potasyum uygulamasının ayçiçeğinin verim ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesidir. Tarla denemeleri 2019 yetiştirme döneminde Tekirdağ İlinin Mahramlı Mahallesi ve Edirne İli Keşan İlçesinin Yeniceçiftlik Köyü olmak üzere iki farklı lokasyonda sürdürülebilir koşullarda (çiftçi koşullarında) yürütülmüştür. Denemede materyal olarak Trakya Bölgesinde tarımı yapılan Roseta ayçiçeği çeşidi kullanılmıştır. Araştırmada faktör olarak ; 0, 3, 6, 9, 12 ve 15 kg/da olmak üzere 6 farklı dozda saf potasyum (K2O) hesabıyla , %51 K2O içeren (%0-0-51) potasyum sülfat (K2SO4) gübresi uygulanmıştır. Ayrıca bitkinin azot ve fosfor ihtiyacını karşılamak üzere; dekara 20 kg. NP 20-20-0 gübresi ekim ile birlikte uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda farklı potasyum uygulamaları için yağ oranı, bitki boyu, tabla çapı ve hasatta tanedeki nem oranı karakterlerine ait değerler arasında istatiki açıdan önemli bir fark bulunamamıştır. Buna karşılık; farklı potasyum uygulamalarında tane verimi, tane iç oranı, bin tane ağırlığı, biyolojik ağırlık ve yağ verimi değerleri üzerinde istatiki açıdan önemli etkileri olmuştur. En yüksek dekara tane verimi Yeniceçiftlik lokasyonunda 9 kg/da potasyum dozunda 347,90 kg/da ve Mahramlı lokasyonunda 6 kg/da potasyum dozunda 401,79 kg/da; en yüksek tane iç oranı Mahramlı lokasyonunda 6 kg/da potasyum dozunda %74,48; en yüksek bin tane ağırlığı Yeniceçiftlik lokasyonunda 6 kg/da potasyum dozunda 56,43 g ve Mahramlı lokasyonunda 6 kg/da potasyum dozu ile 66,61 g ; en yüksek biyolojik ağırlık Yeniceçiftlik lokasyonunda 6 kg/da potasyum dozunda 520,54 g/bitki ve Mahramlı lokasyonunda 6 kg/da potasyum dozunda 544,60 g olarak belirlenirken en yüksek yağ verimi Yeniceçiftlik lokasyonunda 9 kg/da potasyum dozunda 156,13 kg/da olarak ve Mahramlı lokasyonunda ise 6 kg/da potasyum dozunda 191,84 kg/da olarak belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Ayçiçeği, biyolojik ağırlık, potasyum, tane verimi, yağ verimi

Abstract:
The aim of the study is to determine the effect of different doses of potassium application on the yield and quality characteristics of sunflower. The field trials were conducted in the 2019 summer growing season under sustainable conditions (farmer conditions) at two different locations including Mahramlı District of Tekirdağ and Yeniceçiftlik Village of Keşan, Edirne. Roseta Sunflower variety cultivated in Thrace Region was used as trial seed material in the study. In the study, 6 different potassium doses including 0, 3, 6, 9, 12 and 15 kg / da, as potassium sulphate (K2SO4) fertilizer containing 51 % K2O (0-0-51%) was used. In addition, to meet the nitrogen and phosphorus need of the plant; 20 kg per decare. NP 20-20-0 fertilizer was used. As a result of the study, no significant difference was observed in oil ratio, plant height, diameter and seed humidity at harvest parameters for different potassium applications. On the other hand, different potassium dose applications had significant effects on seed yield, de-hulled/hulled seed weight. 100 seed weight, biological weight and oil yield. The highest seed yield was 347.90 kg / da at the potassium dose of  9 kg / da in the Yeniceçiftlik location, and 401.79 kg / da at the potassium dose of 6 kg/da in the Mahramlı location; the highest de-hulled/hulled seed weight was 74,48 % at the 6 kg / da potassium dose in the Mahramlı location; the highest 1000 seed weight was 56.43 g at the potassium dose of  6 kg / da in the Yeniceçiftlik location and was 66.61 g at the potassium dose of 6 kg/da in the Mahramlı lication; the highest biological weight was 520.54 g/plant at the potassium dose of 6 kg/da in the Yeniceçiftlik location. and 544.60 g at the potassium dose of 6 kg /da in the Mahramlı location, and the highest oil yield 156.13 kg/da at the potassium dose of  9 kg / da in the Yeniceçiftlik and 191.84 kg/da at the potassium dose of 6 kg/da in the Mahramlı location. 

Keywords: Sunflower, biological weight, potassium, seed yield, oil yield