Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde harmanlanmış öğrenme: İstasyon rotasyon modeli
Blended learning in teaching Turkish as a foreign language: Station rotation model
Yazar: ZIYODA KHALMATOVA
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM EKTİ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders tasarımı = Lesson design ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, harmanlanmış öğrenme modellerinden istasyon rotasyon modelinin yabancı dil olarak Türkçe öğrenen A2 düzeyindeki öğrencilerin öğrenim süreçlerine uygulanarak bu modelin bu süreçte etkili olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde istasyon rotasyon modelinin uygulanması için Türkiye'de ve Türkiye dışında (Kazakistan) iki farklı yer seçilmiştir.
İlk uygulama 2019-2020 eğitim-öğretim yılının güz döneminde Gazi Üniversitesi Türkçe Öğrenim, Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen A2 düzeyindeki 15 öğrenciyle yürütülmüştür.  İkinci uygulama ise aynı dönemde Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Kazak-Türk Üniversitesi Hazırlık Fakültesi'nde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen A2 düzeyindeki 13 Kazak öğrenciyle yapılmıştır. Böylece toplam iki kurumdan 28 öğrenciyle istasyon rotasyon modelinin uygulaması gerçekleşmiştir. 
Uygulamalar yapılmadan önce ders tasarımlarının oluşturulması için iki kurumun (Gazi TÖMER ve Yesevi HF) A2 düzeyindeki öğrencilerinin genel olarak tutumları, ihtiyaçları ve durumları gözlemlenmiş; ayrıca modelin uygulanması için ders kitapları incelenerek konular belirlenmiştir. İki kurumda ders tasarımları oluşturulduktan sonra istasyonların içerikleri belirlenerek taslakları hazırlanmıştır. Bunun dışında her iki kurumda (Gazi TÖMER ve Yesevi HF) görev yapmakta olan Türkçe öğreten öğretmenlerle görüşülmüş ve kurumlardan uygulamaya katılmayı kabul eden birer öğretmen belirlenmiştir.
Uygulamadan sonra elde edilen verilerin tamamı nitel araştırma yöntemiyle analiz edilmiştir. Uygulama esnasında yapılan etkinliklerden elde edilen veriler MAXQDA 2020 nitel araştırma programı aracılığıyla analiz edilmiş; uygulama sonrası model ile ilgili öğrencilerin ve modeli uygulayan öğretmenlerin görüşlerinden elde edilen veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. 
Araştırmanın sonucunda, istasyon rotasyon modelinin Gazi TÖMER öğrencilerine uygulanmasında, öğrencilerin bireysel çalışma istasyonunda iyi derecede gelişim gösterdikleri, ikili çalışma istasyonunda bazı eksiklikler olmasına rağmen az da olsa ilerleme sergiledikleri, grupla çalışma istasyonunda ise yazma becerisinin geliştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir.  Bununla birlikte uygulama sonrası öğrencilerle yapılan görüşmede, öğrenciler istasyon rotasyon modelin uygulanmasının Türkçe derslerinde etkisini gördüklerini, temel dil becerilerini geliştirdiklerini, kelime hazinelerinin zenginleştiğini bildirmişlerdir. Modeli uygulayan öğretmen görüşünde ise istasyon rotasyon modelinin olumlu dönütlerinin olduğu ve gelecekte bu modelin kullanılması için müfredatın bu modele de uygulanabilir olması gerektiği yer almaktadır. 
İstasyon rotasyon modelinin Yesevi HF öğrencilerine uygulanması sonucunda ise öğrencilerin bireysel, ikili ve grupla çalışma istasyonlarının tamamında ilerleme gösterdikleri, bütün becerilerde gelişim sergiledikleri, ayrıca grupla öğrenme, kendi kendine çalışma ve akranlarla öğrenme gibi becerileri de edindikleri ortaya çıkmıştır. Model ile ilgili öğrencilerle yapılan görüşme sonucunda, öğrencilerin bu modelin etkisini gördükleri, temel dil becerilerini geliştirdikleri, çalışma esnasında arkadaşlarını daha yakından tanıdıkları, onlarla etkileşimde bulundukları, bununla birlikte yaratıcılıklarını kullanarak özgür bir şekilde çalıştıkları ve dil öğrenmeye olan özgüvenlerinin arttığına dair düşüncelerini açıkladıkları tespit edilmiştir.  İstasyon rotasyon modeliyle ilgili öğretmenlerin görüşlerinin de olumlu olduğu ve ileride modeli kullanacaklarına dair görüşleri oldukları belirlenmiştir.
Araştırma sonuçları doğrultusunda istasyon rotasyon modelinin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uygulanmasına dair öneriler sunulmuştur. Ayrıca modelin uygulanması için ders içeriğinin oluşturulması, tasarım ve taslağın hazırlanmasına yönelik önerilerin yanı sıra görüşme esnasında istasyonların içeriklerinin zenginleştirilmesine yönelik iki kurumdaki öğrenciler ve öğretmenler tarafından sunulan öneriler de izah edilmiştir. Son olarak da istasyon rotasyon modelinin uzaktan eğitimde uygulanabileceğine ilişkin araştırmacının önerileri verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: harmanlanmış öğrenme, istasyon rotasyon modeli, Türkçe öğretimi, yabancı dil, ders tasarımı, ders taslağı, A2 seviyesi.

Abstract:
The aim of this research is to apply the station rotation model, which is one of the blended learning models, to the learning processes of A2-level students learning Turkish as a foreign language and to reveal whether this model is effective in this process. In this direction, for the application of the station rotation modelin teaching Turkish as a foreign language, two different places were selected which are in Turkey and outside Turkey (Kazakhstan).
The first application was carried out with 15 (fifteen) A2-level students learning Turkish as a foreign language at Gazi University Turkish Teaching Center (TÖMER) in the fall semester of the 2019-2020 academic year. The second application was implemented with 13 (thirteen) Kazakh students at A2-level who were learning Turkish as a foreign language at Preparatory Faculty of Hoca Ahmet Yesevi International Kazakh-Turkish University in the same period. Thus, the station rotation model was implemented with a total of 28 students from these two institutions.
In order to prepare the course design, the general attitudes, needs and situations of the A2-level students from Gazi TÖMER and Yesevi University Preparatory Faculty were observed. In addition, the themes of the cource were determined by examining the textbooks. After the course design was created in two institutions, the contents of the stations were determined and their drafts were prepared. Otherwise, personnel who teach Turkish in both institutions (Gazi TÖMER and Yesevi University Preparatory Faculty) were interviewed and from each institution one teacher who agreed to participate in the practice was appointed for the task.
All of the data obtained after the application was analyzed by qualitative research method. The data obtained from the activities carried out during the implementation was analyzed through the MAXQDA 2020 qualitative research program. After the application, the data regarding this station rotation model obtained from the views of the students and the teachers was analyzed by content analysis method.
After the application of the station rotation model at Gazi TÖMER, as fındings of the research, it was determined that the students showed good progress in the individual station, they showed some improvements in the station of working in pair but writing skills needed to be improved in the team working station. In addition, in the interview held with the students, the students noticed that they saw the effect of the station rotation model in Turkish lessons, they saw that they developed their basic language skills and their vocabulary was enriched. In the opinion of the teacher who applied the model, it is stated that the station rotation model has positive feedback and that the curriculum should be applicable to this model in order to use this model in future.
As a result of the application of the station rotation model to Yesevi University Preparatory Faculty students, it was revealed that the students made progress in all of the working stations, showed improvement in all skills, and also acquired skills such as group learning, self-study and peer learning. According to the interviews with the students about the model, it was determined that the students were aware of the positive effect of this model. During the study by being able to inteact wıth their friends, they develop their basic language skills and got to know them more closely. Also worked freely using their creativity they could express their thoughts and increase their self-confidence in language learning. It was determined that the opinions of the teacher about the station rotation model were also positive and that he would use the model in the future.
In conclusion of the research, suggestions were presented regarding the application of the station rotation model in teaching Turkish as a foreign language. In addition to the suggestions for the creation of the course content, design and drafting for the implementation of the model, the suggestions made by the students and teachers from two institutions to enrich the contents of the stations during the interview were also explained. Finally, the researcher's suggestions regarding the application of the station rotation model in distance education are given.

Key Words: blended learing, station rotation model, teaching Turkish, foreign language, cource design, cource draft, A2-level.