Üç aşığın dilinde 1974 Kıbrıs Barış Harekatı
1974 Cyprus Peace Operation by three minstrels' tellings
Yazar: İLKNUR DELİCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ÜREKLİ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Destanlar = Epics ; Kıbrıs Savaşı = Cyprus War ; Türk destanları = Turkish legends ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışma, 1974'te Kıbrıs coğrafyasında gerçekleşen Kıbrıs Türk Barış Harekâtı ya da Kıbrıs Savaşı olarak isimlendirilen harekâtın üç âşık ve saz şairleri tarafından şiirlere ve destanlara yansımasını araştırmak, bu vesileyle tarih bilimi için destanın sosyal tarihe kaynaklık eden en önemli belgelerden biri olduğunu belirtmek amacıyla düzenlemiştir. Bu çalışmada yapılması planlanan araştırmalar sonrasında elde edilecek veriler, tarih bilimi ile destanın yakın ilişkisinin daha iyi anlaşılmasına vesile olacak ve bu ilişkinin ortaya koyulmasının gelecekte bu harekâtı konu edinecek tarihçiler için de katkıda bulunabileceği düşünülmektedir. 
	Tarih ve destanın birbirleri ile yakın bir ilişkisinin varlığı aşikârdır. Tarihe sirayet eden her olay beraberinde olayın ardından yakılan bir ağıtı, yazılan bir destanı getirmektedir. Bu çalışma, tarihi bir olaydan yola çıkıp ortaya konmuş bu ürünleri inceleyerek yaşanılanların hem coğrafya ve çevresine hem de topluma yansımasını göstermiştir. Aynı zamanda destanların tarihi bir nitelik taşıdığını ortaya koyacak ve sosyal tarihe kaynaklık ettiği bilincinin oturmasını sağlamıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde konunun kavramsal ve kuramsal arka planını oturtmak amaçlı Türk destan geleneğine ilişkin bilgilendirme yapılmış ve âşık edebiyatının tarihsel süreci mercek altına alınmıştır. Edebiyat ve tarih disiplinlerinin birbiri ile olan ilişkisi üzerine durulacak ve Kıbrıs Barış Harekâtı özelinde bu ilişkiselliğin yansımalarından örneklerle savımız desteklemiştir. Tarihsel anlamda önemli kırılma noktalarından biri olan Kıbrıs Barış Harekâtı'nın toplumsal düzeyde bir yankı uyandırmış olması kaçınılmazdır. Söz konusu yansıma çeşitli sanat disiplinlerinde görünür hâle gelmiş, bu görünürlüğün en yoğun ve net biçimde tespit edilebildiği edebî örneklerde de kendini göstermiştir. İkinci bölümde üç âşığın şiirleri edebiyat metodolojisi ile incelenmiş ve tarihsel gerçeklik noktasındaki karşılıkları tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise genel bir değerlendirme yapılmış, tespit ve analizlere yer verilmiştir.
	Çalışmada uygulanacak yöntem literatür taraması olmuştur. Üç âşık ve saz şairinin 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı konulu ürünleri ile ilgili yazılmış kitap, makale, tezler incelenmiştir. Ayrıca 1974 yılı ve sonrasındaki yıllar içerisinde gazete, dergi gibi süreli yayınlarda da yer edinmiş şiirlerin taraması yapılmıştır.

Abstract:
This study has been arranged in order to examine the reflection of Cypriot Turkish Peace Operation or Cypriot War, which took place in Cyprus geography in 1974, on poems and legends by wandering minstrels and Turkish popular poet -singer, thus, in order to indicate that epic originating from the social history for science of history is one of the most important documents. It is believed that the data that has been obtained after the researches planned to be conducted in this study may contribute a better understanding of the close relationship between the history of science and the epic, and the presentation of this relationship may also contribute to historians who will handle this operation in the future.
The existence of a close relationship between history and epic is obvious. Every event that spread to the History brings lament for dead, an epic written after the incident. This study has indicated the reflections of the experienced ones both on the geography and environment, by examining such products that have been put forward from a historical point of view. It has also put forward at the same time that epics have a historical character and that it has enabled them to fix the consciousness being source for the social history. Information with regard to the Turkish epic tradition has been provided for the purpose of the conceptual and theoretical background of the subject, in the first part of the study, and the historical process of the minstrel literature has been scrutinized. The relationship between the disciplines of literature and history has been emphasized, and the argument has been supported with the examples from reflections of this relationship specific to the Cyprus Peace Operation. It is inevitable that the Cyprus Peace Operation, which is one of the important break points in the historical regard, has caused an echo in the social level. The abovementioned reflection has come to be visible in various art disciplines, it has also indicate itself in the literary examples in which this visibility can be identified in the most intense and clear way. In the second part, the poems of the various minstrels have been examined with the methodology of literature and the equivalents of the historical reality point will be determined. In the conclusion section, a general evaluation have been made and the findings and analyzes have been included.
The method to be applied in the study has been the literature review. The written books, journals, thesis in relation to the works themed 1974 Cyprus Peace Operation of wandering minstrels, Turkish popular poet –singers in Turkish Republic of Northern Cyprus and Turkey, have been examined. Furthermore, reviewing of poems included in the periodical publications such as newspapers, journals in 1974 and within the years thereafter have been made.