Demans tanılı bireylerde addenbrooke'un bilişsel değerlendirmesi-III'ün Türkçe kültürel adaptasyonu ile geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesi
Investigation of Turkish cultural adaptation and validity and reliability of addenbrooke's cognitive assessment-III in individuals with dementia
Yazar: FATMA NUR KOCADEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ALTUNTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy ; Geriatri = Geriatrics

Özet:
Bu çalışma, Addenbrooke'un Bilişsel Değerlendirmesi-III'ün (ACE-III-Tr) demans tanılı bireylerde Türkçe kültürel adaptasyonu ile geçerlilik ve güvenilirliğini incelemek amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya yaş ortalaması 73,89±7,10 olan demans tanısı almış 111 katılımcı dahil edilmiştir. Dahil edilme kriteri olarak Reisberg Global Bozulma Ölçeğine göre en fazla evre 4'te olan demans tanılı bireyler alınmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği Doğrulayıcı Faktör Analizi ve uyum iyiliği indeks değerleri ile incelenmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda faktör yüklerinin istatistiksel anlamlılığı ile uyum iyiliği indekslerinin gösterdiği kabul edilebilir ve iyi uyum düzeyleri ACE-III-Tr ölçeğinin 5 alt boyuttan oluşan faktör modelinin yapısal geçerliliğini desteklemektedir. Mini Mental Durum Testi (MMDT) ve Hızlı Kognitif Değerlendirme Bataryası (Qmci-TR) ölçekleri kullanılarak ölçüt geçerliliği incelenmiştir. ACE-III-Tr ölçeğinin MMDT ve Qmci-TR ölçekleri ile arasındaki pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki ölçeğin ölçüt geçerliliğine sahip olduğunu göstermiştir. ACE-III-Tr ölçeğinin güvenilirliği iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliği analizleri ile incelenmiştir. ACE-III-Tr ölçeğinin Cronbach Alfa katsayısı 0,884 McDonald's ω katsayısı ise 0,904 bulunmuştur. ACE-III-Tr ölçeğine ait Test-tekrar test güvenilirliği sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile değerlendirilmiştir. Ölçek toplamından elde edilen test-tekrar test puan ortalamaları sırasıyla; 51,32±13,94 (22-72) ve 51,08 ± 14,05 (20-71) olarak bulunmuştur.  İki farklı zamanda elde edilen ölçek sonuçları arasında korelasyon katsayısının 0,982 (p<0,001) olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ACE-III-Tr ölçeğinin iç tutarlılık güvenilirliği ve zamana göre değişmezliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Çalışmamızdan elden edilen bilgiler doğrultusunda ACE-III-Tr ölçeğinin demans tanılı bireylerin bilişsel durumlarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu bulunmuş ve hem klinik hem de araştırma ortamlarında kullanıma uygundur.

Abstract:
This study was planned to examine the Turkish cultural adaptation, validity and reliability of Addenbrooke's Cognitive Assessment-III (ACE-III-Tr) in individuals with dementia. The study involved  111 individuals with a diagnosis of dementia,  a mean age of 73.89±7.10 years. Individuals with a diagnosis of dementia who were at the most stage 4 according to the Reisberg Global Impairment Scale were taken as inclusion criteria. The construct validity of the scale was examined with Confirmatory Factor Analysis and goodness of fit index values. As a result of the statistical analyzes, the statistical significance of the factor loads and the goodness of fit indices showed acceptable and good fit levels support the structural validity of the factor model of the ACE-III-Tr scale, which consists of 5 sub-dimensions. Criterion validity was examined using the Mini Mental State Test (MMDT) and Rapid Cognitive Assessment Battery (Qmci-TR) scales. The positive correlation between the ACE-III-Tr scale and the MMDT and Qmci-TR scales showed that the scale had criterion validity. Reliability of the ACE-III-Tr scale was examined with internal consistency and test-retest reliability analyzes. The Cronbach Alpha coefficient of the ACE-III-Tr scale was 0.884 and the McDonald's ω coefficient was 0.904. Test-retest reliability of the ACE-III-Tr scale was evaluated with intraclass correlation coefficient (ICC). The test-retest mean scores obtained from the scale total are respectively; It was found to be 51.32±13.94 (22-72) and 51.08±14.05 (20-71). The correlation coefficient between the scale results obtained at two different times was determined to be 0.982 (p<0,001). These results indicate that the ACE-III-Tr scale has high internal consistency reliability and time invariance. In line with the information obtained from our study, it was concluded that the ACE-III-Tr scale is a valid and reliable tool to evaluate the cognitive status of individuals with dementia and it is suitable for use in both clinical and research settings.