Avusturya-Macaristan Yönetiminde Bosna Hersek'teki Boşnakların Siyasi Hayatı (1878-1914)
Political Life of Bosniaks in Bosnia and Herzegovina During the Austro-Hungarian Administration (1878-1914)
Yazar: ENES TURBIC
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ CAN SANNAV
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Bosna = Bosnia ; Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina

Özet:
Bu çalışmada Avusturya-Macaristan idaresi döneminde Bosna Hersek'teki Boşnakların siyasî hayatı ve siyasî partilerinin ortaya çıkışı, ayrıca söz konusu partilerin faaliyetleri ve çalışmaları incelenmiştir.  Bunların yanı sıra, genel olarak bu dönemdeki Bosna Hersek'in siyasî hayatı, siyasî süreçleri, önemli siyasî olayları ve Bosna Hersek'te yaşayan halkların kaderini belirleyen önemli siyasî prosesleri üzerinde de durulmuştur. Tarih boyunca Bosna Hersek'in ve Boşnakların siyasî tarihi, Berlin Kongresi'ne yol açan 1875 Hersek İsyanı, Bosna Hersek'te Avusturya-Macaristan Monarşisi'nin idaresinin kurulması ve söz konusu toprakların idare edilmesi, Boşnak siyasî partilerinin kuruluşu, 1908 yılında meydana gelen Avrupa siyasî sahnesini sarsan Bosna ilhakı, ilhakı öncesi ve sonrası, 1910 yılında kurulan Bosna Meclisi sonrası döneminde Bosna Hersek'in ve Boşnakların siyasî tarihi tezin ana konularını oluşturmaktadır.

       Bosna Hersek tarihçilerinden olan Husnija Kamberović'in Kimliğin İnşası Üzerine başlıklı makalesinde belirttiği gibi, Boşnakların perspektifinden tarih boyunca Bosna Hersek'in kimliği, aşağı yukarı sürekli (devamlı) bir tarihsel kimlik olarak algılanmaktadır (Orta Çağ'ın başından başlayarak en yakın zamana kadar); ayrıca, söz konusu kimlik açıkça tanımlanmış bir bölgesel kimlik öznesi (Orta Çağ Bosna Krallığı, Osmanlı Devletinde özel Bosna eyaleti vb.) olarak da algılanmaktadır. Sürekli bir tarihsel kimliğin devamlılığına ilişkin bu kimlik algılanması, çağdaş Boşnak siyasetinin gelişimini ve ilk Boşnak siyasî partilerinin oluşumunu etkilediği sonucuna varılabilir. Bu nedenle, tezin konuları arasında Boşnak siyasî sahnesinin gelişimi, karşılaşılan sorunlar ve bu dönemdeki Bosna Hersek'in genel siyasi etkinliği gibi sorular yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bosna Hersek, Avusturya-Macaristan, Bosna Hersek Tarihi, Bosna Hersek Siyasî Tarihi

Abstract:
In this study were researched the political life of the Bosniaks of Bosnia and Herzegovina during the Austro-Hungarian administration, the emergence of Bosniak political parties as well as their activities and work. In addition, the general political life of Bosnia and Herzegovina at that time was also topic of researching, as well as political processes, important political events and political currents that determined the fate of the inhabitants of that Western Balkan country. The political history of Bosnia and Herzegovina and the Bosniaks throughout history, the Herzegovinian uprising 1875 which led to the Berlin Congress, the establishment of the administration of the Austro-Hungarian Monarchy in Bosnia and Herzegovina and the work of the administration in the mentioned country, the forming of Bosniak political parties, the annexation of Bosnia and Herzegovina which took place in 1908 and which shook the European political scene, political life in the pre-annexation and post-annexation period as well as the political history of Bosnia and Herzegovina and Bosniaks in the period after the establishment of Diet of Bosnia (the Bosnian-Herzegovinian Parliament) are the main topics of this dissertation.

       As one of the historians of Bosnia and Herzegovina Husnija Kamberović states in his article entitled "On the construction of identity" where he points out that: "The identity of Bosnia and Herzegovina throughout history is perceived from the Bosniak perspective as a more or less uninterrupted historical identity (starting from the early Middle Ages to the most recent era); as a clearly defined regional identity subject (medieval kingdom, special eyalet in the Ottoman Empire, etc.)." Therefore, it can be concluded that all of the above (knowledge about identity and political past) influenced the formation of the first Bosniak political parties. Accordingly, the topics of this dissertation include issues such as the development of the Bosnian political scene, the problems faced by political actors and their general political activity in Bosnia and Herzegovina during the mentioned period.

 

Key Words: Bosnia and Herzegovina, Austria-Hungary, History of Bosnia and Herzegovina, Political history of Bosnia and Herzegovina
       Bosna Hersek tarihçilerinden olan Husnija Kamberović'in Kimliğin İnşası Üzerine başlıklı makalesinde belirttiği gibi, Boşnakların perspektifinden tarih boyunca Bosna Hersek'in kimliği, aşağı yukarı sürekli (devamlı) bir tarihsel kimlik olarak algılanmaktadır (Orta Çağ'ın başından başlayarak en yakın zamana kadar); ayrıca, söz konusu kimlik açıkça tanımlanmış bir bölgesel kimlik öznesi (Orta Çağ Bosna Krallığı, Osmanlı Devletinde özel Bosna eyaleti vb.) olarak da algılanmaktadır. Sürekli bir tarihsel kimliğin devamlılığına ilişkin bu kimlik algılanması, çağdaş Boşnak siyasetinin gelişimini ve ilk Boşnak siyasî partilerinin oluşumunu etkilediği sonucuna varılabilir. Bu nedenle, tezin konuları arasında Boşnak siyasî sahnesinin gelişimi, karşılaşılan sorunlar ve bu dönemdeki Bosna Hersek'in genel siyasi etkinliği gibi sorular yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bosna Hersek, Avusturya-Macaristan, Bosna Hersek Tarihi, Bosna Hersek Siyasî Tarihi