Çevre duyarlılığı ile çevre vergileri uyumu ilişkisi: Türkiye ve İngiltere örnekleri
The relationship between environmental sensitivity and environmental tax compliance: Examples from Türkiye and England
Yazar: SERKAN TİMUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET CURAL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmanın konusu, çevre duyarlılığı ile çevre vergileri uyumu ilişkisinin analiz edilmesidir.  Bu kapsamda çalışmanın problem cümleleri; bireylerin çevre duyarlılığının onların çevre vergilerine olan uyumunu etkileyip etkilemediği ve kontrol değişkeni olarak katılımcıların demografik özellikleri ile, çevre duyarlılığı ve çevre uyumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığı şeklinde ifade edilebilir.  Çevreye ilişkin tüketici duyarlılığının ve çevre vergilerine uyumlu vatandaşların artması; daha temiz yaşanabilir bir çevre, sağlıklı bir toplum, kaynakların israf edilmediği üretim yöntemi, refah seviyesinin yükseldiği bir ekonomi ve kaynakların yeni yatırımlara aktarıldığı bir anlayışın geliştirilmesi üzerinde büyük bir etkiye sahip olacaktır. Dolayısıyla bireylerin çevre duyarlılığı ve çevre vergileri uyumu arasındaki ilişkiyi konu edinen bu bilimsel çalışmanın; tüketicilere, işletmelere, ülke ekonomisine ve yaşanabilir temiz bir çevrenin oluşmasına önemli katkıları olacağı düşünülmüştür. 
Çalışmanın uygulama bölümündeki veriler anket yöntemi ile elde edilmiş ve bu ankete katılanlar basit tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Çalışmanın evreni Türkiye'de ve İngiltere'de yaşayan 18 yaş üstü kişilerdir. Çalışmada kullanılan anketin ilk bölümünde katılımcıların demografik özellikleriyle ilgili sorular, ikinci bölümde Çevreye İlişkin Tüketici Duyarlılığı Ölçeği ve üçüncü bölümde Sürdürülebilir Ambalaj Duyarlılığı Ölçeği sorularına yer verilmiştir. Analizler sonucunda; katılımcıların çevre dostu ürün algısı ve gelir düzeylerinin; vergi duyarlılıklarını ve vergi uyumuna olan tutumlarını etkilemediği tespit edilmiştir. Ayrıca sürdürülebilir ambalaj tutumu konusunda bilinçli olan katılımcıların, çevrenin korunmasında duyarlı davrandıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
The subject of this study is to analyze the relationship between environmental sensitivity and environmental tax compliance. In this context, the problem statements of the study can be expressed as whether individuals' environmental sensitivity affects their compliance with environmental taxes and whether there is a statistically significant difference between environmental sensitivity and environmental compliance, with the demographic characteristics of the participants as control variables. The increase in consumer awareness regarding the environment and having citizens compliant with environmental taxes will have a great impact on the development of a cleaner livable environment, a healthy society, a production method in which resources are not wasted, an economy in which the level of welfare increases, and a building a mentality in which resources are transferred to new investments. Therefore, it is envisaged that this scientific study, which focuses on the relationship between individuals' environmental sensitivity and environmental tax compliance, will make significant contributions to consumers, businesses, the country's economy and the creation of a livable and clean environment.
The data in the application part of the study was obtained by survey method and the participants of the survey were selected by the simple random sampling method. The population of the study is people over the age of 18 living in Türkiye and England. The first part of the survey used in the study included questions about the demographic characteristics of the participants, the second part included questions about the Environmental Consumer Sensitivity Scale, and the third part included questions about the Sustainable Packaging Sensitivity Scale. As a result of the analysis; it has been determined that participants' perception of environmentally friendly products and their income levels do not affect their tax sensitivity and their attitudes towards tax compliance. In addition, it has been determined that participants who are conscious about sustainable packaging attitude act sensitively in protecting the environment.