Çocuklarda probiyotikli ürünlerin oral floraya ve diş çürüğü üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of probiotics on oral microflora and dental caries in children
Yazar: DİDEM ARGUN VARDARLI
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÖKTE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız florası = Mouth flora ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Diş çürükleri = Dental caries ; Kefir = Kefir ; Lactobacillus = Lactobacillus ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Probiyotikler = Probiotics ; Streptococcus mutans = Streptococcus mutans ; Çocuklar = Children

Özet:
Genel sağlık açısından önemli rolleri olduğu bilinen probiyotiklerin, ağız içindeki mikroorganizmalar üzerine etkileri son yıllarda güncellik kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı, doğal bir probiyotik içecek olan kefirin, çürük aktif çocuklarda tükürük ve plaktaki S. mutans, laktobasil sayısına ve bu bakterilerin biyofilme yapışması üzerine etkisinin değerlendirilmesidir.Yaşları 5-8 arasında değişen 24 adet gönüllü çocuk hasta, rastgele 4 gruba ayrılarak 6 hafta süresince kefir kullandı: grup A, çürük aktif olup daha önce diş tedavisi görmemiş (n=8), grup B, çürük aktif olup dental tedavileri çalışma öncesinde tamamlanmış (n=8), pozitif kontrol (n=4) (dfs?8), negatif kontrol (n=4) (dfs=0). Grup A ve B kendi içinde kullanılacak kefir tipine göre (ticari kefir, mayalanmış kefir) iki alt gruba ayrıldı (A1, A2, B1 ve B2). Çalışmanın her aşamasında tükürük ve plaktaki MS ve LB sayıları, dip slide yöntemi kullanılarak, yapışma miktarları da modifiye mikrotitre plak test (slime testi) kullanılarak ölçüldü. MS ve LB sayılarını belirlemek için her hastadan çalışmanın başında, tedaviler tamamlandıktan ve 6 hafta kefir içtikten sonra tükürük ve plak örnekleri alındı. Sonuçların istatistiksel değerlendirmesinde, elde edilen verilerde gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Kruskall-Wallis H testi, grup içi karşılaştırmalarda ise Wilcoxen işaret testi kullanıldı.Sonuç olarak, tedavilerin tamamlanmasının ardından plak ve tükürükte, MS ve LB sayılarında istatistiksel olarak anlamlı azalma saptandı (p<0,05). Kefir tüketimi sonrası elde edilen değerler başlangıç değerleriyle karşılaştırıldığında, tükürük ve plakta saptanan MS ve LB sayılarının istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük olduğu (p<0,05), tedavi sonrası değerlerle kıyaslandığındaysa, başlangıca göre düşmüş olan mikroorganizma sayılarının sadece tükürükte iki grupta arttığı, diğer gruplarda azaldığı; ancak bu farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0,05) tespit edildi. MS ve LB'lerin biofilme yapışmalarının değerlendirilmesinde tedavi sonrası yapışma miktarlarının başlangıca göre plakta anlamlı (p<0,05), tükürükte ise anlamlı olmayan düzeyde düştüğü (p>0,05), kefir tüketimi sonrası tükürükteki yapışma miktarlarının düştüğü, ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0,05), plakta ise MS'nin yapışma miktarının yükseldiği, LB' nin ise azaldığı ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0,05) saptandı.İlerleyen dönemlerde daha uzun süreli ve daha geniş gruplarda probiyotik bakterilerin karyojenik mikroorganizmalar üzerine etkileriyle ilgili çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Over the years, several studies have underlined the effects of probiotics on cariogenic bacteria in mouth as they have important roles among general health. The aim of our study was to evaluate the changes in the salivary and plaque counts of bacterias and plaque grade of slime in caries active children with the oral administration of kefir, a probiotic containing various strains of LB spp, compared with kefir free supplements.24 volunteer children between 5-8 years of age were randomly divided into 4 groups to drink kefir for 6 weeks: Group A, caries active children without any treatment (n= 8), group B, caries active children whose dental treatment had finished before the experiments (n=8), positive control (dfs ?8) (n=4), and negative contol (dfs=0) (n=4). Group A and B were divided into two subgroups (A1,A2, B1 and B2) according to the kefir types (commercial kefir and fermented kefir).The salivary and plaque counts of MS and LB spp were measured by using dip-sliide method. The salivary and plaque MS and LB spp grade of slime were measured by modified microtitre plate test. To assess the MS and LB counts, saliva and plaque samples were taken from all subjects at the beginning of the study, after dental treatment and after drinking kefir. The results were statistically analyzed with Kruskall- Wallis H test for comparisons between the groups and Wilcoxen test for comparisons within the groups.After the dental treatments, salivary and plaque counts of MS and LB spp were decreased significantly (p<0,05). The results taken after drinking kefir compared with the beginning values, salivary and plaque counts of MS and LB were decreased significantly (p<0,05), these results when compared with the results of after dental treatments, only two groups in the salivary levels were increased, other salivary and plaque levels decreased but these results are not statistically significant (p>0,05). After dental treatments, the saliva and plaque grade of slime values were decreased significantly on plaque (p<0,05), but not significantly on saliva (p>0,05). At the end of drinking kefir, when the results as compared with the beginning values, salivary grade of slime values were decrased in all groups but not significantly (p>0,05), as for MS values of plaque were increased not significantly (p>0,05), but LB values of plaque were decreased not significantly (p>0,05).In future, long term and large groups study design is needed to evaluate the effects of the probiotics on the effect of the cariogenic bacteria.