Lif kabağında (Luffa cylindrica m. roem) farklı azot dozlarının verim ve bazı tarımsal özellikler üzerine etkisi
The effect of different nitrogen doses on yield and some agronomic characteristics of luffa (Luffa cylindrica m. roem)
Yazar: İSMAİL YAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR AKIŞCAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot dozu = Nitrogen dose

Özet:
Lif kabağı tropik ve subtropik iklim kuşağında üretilen, tek yıllık tırmanıcı bir bitkidir. Türkiye'de lif kabağı üretimi ticari olarak sadece Hatay'da yapılmaktadır. Bu çalışma lif kabağında farklı azot dozlarının verim ve bazı tarımsal özellikler üzerine etkisi saptamak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmada, Samandağ İlçesinde üretimi yapılan lif kabağı popülasyonu materyal olarak kullanılmıştır. Çalışmaya ilişkin deneme tesadüf blokları deneme deseni uyarınca üç tekerrürlü olarak çiftçi şartlarında 2015 yılında kurulmuştur. Çalışmada, 6 farklı azot (N) dozu (N:0, N:6, N:12, N:18, N:24, N:36) denenmiştir. Lif kabağının gövde çapı, meyve yaş ağırlığı, meyve kuru ağırlığı, meyve uzunluğu, ortalama meyve çapı, meyve sapı uzunluğu, meyve sayısı, meyve lif oranı, meyve tohum oranı, lif tohum oranı, lif verimi, meyve başına tohum sayısı ve 1000 tohum ağırlığı özellikleri incelenmiştir. İncelenen özelliklere ilişkin elde edilen veriler, ANOVA testi uyarınca ön varyans analizine tabi tutulmuştur. Ve ortalamalar arasında istatistiksel olarak önemli farklılık belirlenen özellikler DUNCAN testi vasıtası ile P<0.05 önem seviyesinde gruplandırılmıştır. Ayrıca, N dozları ile incelenen özellikler arasındaki ilişkiler JMP istatistik paket programı vasıtası ile doğrusal regresyon modeli kullanılarak belirlenmiştir. 
Çalışma sonucunda, farklı N dozları yönünden, meyve uzunluğu, meyve sayısı ve lif verimi özelliklerinin P<0.01, gövde çapı özelliğinin ise P<0.05 düzeyinde istatistiksel olarak önemli farklılık gösterdiği saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre, N dozları ile meyve sayısı (r=0.99, P<0.01) ve lif verimi (r=0.976, P<0.01) özellikleri arasında çok kuvvetli pozitif ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, N dozları ile gövde çapı (r=0.856, P<0.05) arasında kuvvetli pozitif ilişki olduğu saptanmıştır. Buna karşın, N dozları ile meyve lif oranı (r=-0.963, P<0.01) arasında çok kuvvetli negatif ilişkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Luffa is an annual climbing plant produced in tropical and subtropical climates. Luffa is commercially produced in Hatay province only. This study was carried out to determine the effect of different nitrogen doses on yield and some plant characteristics. 
The open pollinated luffa population, which was produced in Samandağ district, was used as plant material in the study. The experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications under the field conditions in 2015. In the study, 6 different nitrogen (N) doses (N:0, N:6, N:12, N:18, N:24, N:36) were applied. Stem diameter, fresh fruit weight, dry fruit weight, fruit length, average fruit diameter, fruit stem length, fruit number, fruit fiber ratio, fruit seed ratio, fiber seed ratio, fiber yield, number of seed per fruit and 1000 seeds weight characteristics were measured. The data obtained from investigated characteristics were subjected to variance analysis according to the ANOVA test. And mean separation of the measured plant characteristics was done at P <0.05 significance level by DUNCAN test. A statistically significant significant difference between the averages was grouped at P <0.05 significance level by the DUNCAN test. In addition, relationships between nitrogen doses and investigated characteristics were determined using the linear regression model through the JMP statistical package program. 
As a result of the study, it was determined that the fruit length, fruit number and fiber yield were different at P <0.01 level and stem diameter was statistically significant at P <0.05 level for different N doses. According to the results of regression analysis, it was determined that there is a very strong positive correlation between the N doses and fruit number (r = 0.99, P <0.01) and fiber yield (r = 0.976, P <0.01). In addition, there was a strong positive correlation between N doses and stem diameter (r = 0.856, P <0.05). On the other hand, there was a very strong negative correlation between N doses and fruit fiber ratio (r = -0.963, P <0.01).