Genç kadın basketbolcularda çoklu sprint, çeviklik ve dikey sıçrama testlerinin şut performansına etkisi
The effect of multiple sprint, agility and vertical jump tests on shooting performance in young female basketball players
Yazar: TOLGAHAN ULAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF ZİYAGİL
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Sprint = Sprint ; Sıçrama = Jump ; Yorgunluk = Fatigue ; Çeviklik = Agility

Özet:
Bu çalışmanın amacı, basketboldaki çoklu yön değiştirme, çoklu sprint ve dikey sıçrama aktivitelerinin ardından oluşan yorgunluğun, şut performansına olan etkisini incelemektir. 
Araştırma, 40 kız basketbolcunun (20 sporcu 15 yaşında, 20 sporcu 16 yaşında) katılımıyla yapılmıştır. Sporcuların antropometrik ölçümleri yapıldıktan sonra ilk test – son test şeklinde yapılan bu çalışma da önce basketbola özgü şut testine yapılmıştır. Basketboldaki üç sayılık atış çizgisi etrafında 5 bölgeden (Sol köşe, sol forvet, orta, sağ forvet, sağ köşe) 2'şer atış ile toplamda 10 tane atış ile şut testi yapılmıştır. Çıkan sonucun ardından ikinci test günü çoklu sprint testi, üçüncü gün çoklu dikey testi ve son gün ise çoklu çeviklik testi uygulanmıştır.  Testlerin her birinden sonra da basketbola özgü olan şut testi tekrarlanmıştır. Algılanan zorluk derecesine ve yorgunluk indeksine bakılarak fiziksel performans testlerinin şut performansına etkisi incelenmiştir.
Sporcuların yaş ortalaması 15,5±0,5, boyları 177±0,6 cm, kiloları 63,89±7,65 kg, vücut kitle indeksi 20,35±1,86 olan 40 kız basketbolcu katılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, çoklu sprint ve çoklu çeviklik testleri sonrasında anlamlı düzeyde yorgunluğun oluşmadığını göstermektedir. Çoklu dikey sıçrama testinde ise %3.68'lik bir azalma ile 0.01 düzeyinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Çoklu çeviklik testi sonrasında şut isabetinde yüzde 7.48'lik, çoklu sprint testi sonrasında yüzde 3'lük ve çoklu dikey sıçrama testi sonrasında ise %1.64'lük bir azalma gözlenmiştir. Sadece çoklu çeviklik testi'nin şut isabet oranına düşük seviyede etkisi görülmektedir. 
Çoklu sıçrama testi sonrasında anlamlı düzeyde yorgunluk gözlenirken çoklu çeviklik testi sonrasında 3 sayılık isabet oranı belirgin şekilde düşmüştür. Tekrarlı yön değiştirme ve manevra ile 3 sayılık atışın ana bileşeni olan dikey sıçramalara ihtiyaç duyan mücadeleyi takiben şut isabetinin  azalabileceği  dikkate alınmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of fatigue that occurs after multiple direction changing, multiple sprinting and vertical jumping activities in basketball on shooting accuracy.
The research was conducted with the participation of 40 female basketball players (20 athletes at the age of 15, 20 athletes at the age of 16). After the anthropometric measurements of the athletes were made, this study, which was conducted in the form of a first test and a final test, was first conducted on a basketball–specific shot test. A shot test was performed with 2 shots from 5 zones (left corner, left forward, center, right forward, right corner) around the three-point shooting line in basketball, with a total of 10 shots. After the result obtained, the direction change test was applied on the second test day, the sprint test on the third day and the vertical jump test on the last day. After each of the tests, the basketball-specific shot test was repeated. The effect of physical performance tests on shooting performance was examined by looking at the perceived degree of difficulty and fatigue index.
Totally, 40 female basketball players with an average age of 15.5±0.5, a body height of 177±0.6 cm, a body weight of 63.89±7.65 kg and a body mass index of 20.35±1.86 athletes participated. The results of this study showed that there was no significant difference between the first 2 and the last 2 trials after multiple sprint and multiple agility tests. In the multiple vertical jump test, a significant difference was found at the level of 0.01 between the first 2 trials and the last 2 trials with 3.68%. A 7.48 percent decrease in three point jump shoot was observed after the multiple agility test, a 3 percent decrease was observed after the multiple split test and a 1.64% decrease was observed after the multiple vertical jump test. Only the multiple agility tests had a low effect on the shot hit rate.
In this study, a significant fatigue was observed after the multiple jump test, while the 3-points jump shoot accuracy decreased significantly after the multiple agility test. It should be noted that the shot accuracy may be reduced following a challenge that requires repeated agility skills and vertical jumps as the main component of the 3-point jump shooting.