Ankilozan spondilit'li olgularda hastalıklarına ilişkin bilgilerinin değerlendirilmesine yönelik anketin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Cross cultural adaptation and validation of the turkish version of "the assessment of knowledge in ankylosing spondylitis patients by a self administered questionnaire"
Yazar: GÜLBİN ULUTÜRK
Danışman: PROF. DR. YEŞİM AKKOÇ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hastalık = Disease ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş ve amaç: Bu metodolojik çalışmanın amacı; ankilozan spondilitli olgularda hastalıklarına ilişkin bilgilerinin değerlendirilmesini amaçlayan tarama anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılmasıdır. Bu anketin bir Türkçe versiyonunun geliştirilmesi, AS hastalarının durumları hakkındaki bilginin türünü değerlendirme ve AS'nin yaşam kalitesi ve aynı zamanda ülkenin sosyoekonomisi üzerindeki olumsuz etkisini minimuma indirme ihtiyacına dayanmaktadır.
Gereç ve yöntem: Ankilozan spondilitli olgularda hastalıklarına ilişkin bilgilerinin değerlendirilmesini amaçlayan tarama anketinin Türkçe'ye çevrilmesi "forward-backward translation" metodu ile gerçekleştirildi. Ölçeklerin güvenilirlik çalışması için test-tekrar test değerleri arasındaki intraclass (sınıf içi) korelasyon katsayısı (IKK) belirlendi. Aynı zamanda ölçeğin güvenilirliği için cronbach-α katsayısı kullanıldı. Tekrarlanabilirlik ölçütü için kappa testi ile soru analizi yapıldı.
Geçerlilik çalışmaları yapısal geçerlilik ile gerçekleştirildi. Bunun için anket ile yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, BASFI, BASDAI, ASQoL arasında korelasyon analizleri yapıldı.

Bulgular: Çalışmamızda ölçeğin tüm alt birimlerinin Cronbach α değerleri 0.7'nin üzerinde ve IKK değerleri 0.9'un üzerinde elde edilmiştir. Tekrarlanabilirlik ölçütü için yapılan soru analizi sonucu uyumlu bulunmuştur. Anket ile öğrenim durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.01). Olguların yaşı, tanı süresi, BASFI, BASDAI, ASQoL değerleri ile anket arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. (p>0.05).  Fakat alt bölümlere bakıldığında bölüm D (eklem koruma önerileri) BASFI ile; bölüm B (immunogenetik)  ise ASQoL ile ilişkili bulunmuştur. BASDAI ve BASFI 4 puanın altında olan hastalar yine bölüm D'de istatiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek puan almışlardır. ASQoL 8 puanın altında olan hastalar yine bölüm B'de istatiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek puan almışlardır
            Sonuç: Bu çalışmada ankilozan spondilitli olgularda hastalıklarına ilişkin bilgilerinin değerlendirilmesini amaçlayan anketin Türkçe versiyonunun güvenilir bir ölçek olduğu gösterilmiştir. Ancak geçerlilik analizleri aynı ölçüde tatmin edici bulunmamıştır. Bu konuda daha ayrıntılı, daha geniş populasyonlarda ve AS gruplarına üye olan veya AS eğitim programlarına katılmış hastaların ve gelir düzeylerinin değerlendirilmeye alındığı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to culturally adapt and validate "The assessment of knowledge in ankylosing spondylitis patients by a selfadministered questionnaire" for the Turkish population with ankylosing spondylitis. The development of a Turkish version of this questionnaire is based on the need to assess the information about the AS patients' situation and to minimize the negative impact of the AS on the quality of life and the socioeconomic impact of the country at the same time.
Method: We performed forward (into Turkish) and backward translation of the 'The assessment of knowledge in ankylosing spondylitis patients by a self administered questionnaire'. Reliability was evaluated by test–retest reliability and internal consistency analysis (ICC).  At the same time, the cronbach-α coefficient was used for reliability of the scale. Validity study was carried out by construct validity including correlation analysis between questionnaire scores and age, gender, education status, BASFI, BASDAI, ASQoL.
Results: The Turkish 'The assessment of knowledge in ankylosing spondylitis patients by a self administered questionnaire' was showed good reliability because Cronbach α values were more than 0.70, ICC values were also more than 0.9. There was a significant correlation between education level. However, we could not find any relation between the questionnaire and the other parameters. On the other hand, some scales was related with some domains of the questionnaire. 
Conclusions: Results of this study indicate that the Turkish 'The assessment of knowledge in ankylosing spondylitis patients by a self administered questionnaire' appears to be reliable for use in our patients. However, due to fact that the lack of significant correlations in the most of domains of the questionnaire and the other parameters, its validity process was not admitted as satisfactory as realibility results. In the results, the acceptability of the questionnaire was not satisfactory. Nevertheless, these results should be confirmed by further studies in the big populations and for patients who are members of AS groups or who have participated in AS training programs, and for evaluating their income levels.