Çevresel tasarım yolu ile suç önleme yaklaşımlarının (CPTED) peyzaj mimarlığı açısından değerlendirilmesi; Ankara Parkları örneği
Evaluation of crime prevention approaches through environmental design (CPTED) in terms of landscape architecture; Ankara Parks example
Yazar: FATMANUR ÇAYLAK
Danışman: DOÇ. DR. ASLI GÜNEŞ GÖLBEY
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışma, 2020-2024 yılları arasında Ankara ilinde çeşitli suç olaylarına
sahne olmuş kamusal açık mekanlar olan parklarda yaşanan olayların mekansal
ilişkisini inceleyerek daha güvenli parklar tasarlamak amacıyla öneri ve tasarımlar
geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, Ahmet Erbağ Parkı, Ali Dinçer Parkı,
Emirhan Yalçın Parkı (Alemdağ Parkı), Mehmet Rıfat Börekçi Parkı (Kocatepe Parkı),
Şahin Parkı, Tuna Parkı ve Şehitler Korusu gibi seçilmiş parkların peyzaj alanları,
peyzaj tasarımları ve güvenliğe tehdit oluşturabilecek unsurlar detaylı bir şekilde
analiz edilmiştir. Bu incelemeler sonucunda, güvenliğe yönelik tehditlerin azaltılması
ve parkların daha güvenli hale getirilmesi için çözüm önerileri geliştirilmiştir.
Çalışmada, her bir parkın mevcut durumu yerinde gözlemler ve ilgili literatür taraması
ile değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, parkların peyzaj tasarımı ve kullanımı,
ışıklandırma, güvenlik kameraları, bitki örtüsü ve açık alan düzenlemeleri gibi
unsurlar dikkate alınmıştır. Güvenlik sorunlarının tespiti için geçmişte yaşanan suç
olaylarının mekansal dağılımı ve bu olayların meydana geldiği noktalar
haritalandırılarak analiz edilmiştir. Parklardaki suç ve güvenlik unsurları, CPTEDÇevresel Tasarım Yoluyla Suçu Önleme ilkeleri doğrultusunda değerlendirilmiştir.
Elde edilen bulgular doğrultusunda, parkların daha güvenli hale getirilmesi için çeşitli
tasarım ve yönetim önerileri geliştirilmiştir. Bu öneriler arasında, parkların daha iyi
aydınlatılması, güvenlik kameralarının stratejik noktalara yerleştirilmesi, bitki
örtüsünün düzenlenerek görüş alanının artırılması ve güvenliğe yönelik eğitim
programlarının düzenlenmesi gibi önlemler yer almaktadır. Ayrıca, park
kullanıcılarının güvenlik algılarını artırmak amacıyla topluluk etkinliklerinin
düzenlenmesi ve park yönetiminde katılımcı yaklaşımların benimsenmesi önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to develop suggestions and designs to design safer parks by
examining the spatial relationship of the incidents in parks, which are public open
spaces that have been the scene of various crime incidents in Ankara between 2020-
2024. In the study, the landscape areas, landscape designs and elements that may pose
a threat to security in selected parks such as Ahmet Erbağ Park, Ali Dinçer Park,
Emirhan Yalçın Park (Alemdağ Park), Mehmet Rıfat Börekçi Park (Kocatepe Park),
Şahin Park, Tuna Park and Şehitler Grove were analysed in detail. As a result of these
analyses, solution suggestions were developed to reduce the threats to security and to
make the parks safer. In the study, the current situation of each park was evaluated
through on-site observations and literature review. In this context, factors such as
landscape design and use of parks, lighting, security cameras, vegetation and open
space arrangements were taken into consideration. In order to identify security
problems, the spatial distribution of past crime incidents and the points where these
incidents occurred were mapped and analysed. Crime and security elements in the
parks were evaluated in line with CPTED - Crime Prevention Through Environmental
Design principles. In line with the findings, various design and management
recommendations have been developed to make parks safer. These suggestions include
measures such as better illumination of the parks, placing security cameras at strategic
points, increasing the field of view by arranging vegetation, and organising training
programmes for security. In addition, organising community events and adopting
participatory approaches in park management have been suggested to increase park
users' perception of security.