1968-2004 yılları arasında uygulanan fen öğretimi programlarında öğrencinin kazanması istenilen özellikler ve düzeyleri
Science teaching programs practised between the years of 1968-2004 the features supposed to be acquired by the students and the level
Yazar: DİLEK KURT
Danışman: YRD. DOÇ. MERİÇ KANBUR TUNCEL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Hedef yönelimleri = Goal orientations ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim I. kademede fen öğretimi ile ilgili okutulan derse ait öğretim programlarında yer alan öğrenciye kazandırılmak istenen özelliklerin ve düzeylerinin tespit edilmesine yönelik bir çalışmadır.Araştırma için ülkemizde uygulamaya konulmuş I. kademe fen öğretimi programları tespit edilmiştir. Buna göre I. kademede uygulanan 1968 fen ve tabiat bilgileri öğretim programı, 1989 fen bilgisi öğretim programı, 1992 fen bilgisi öğretim programı, 2000 fen bilgisi öğretim programı ve 2004 fen ve teknoloji öğretim programı temin edilmiştir. 1968 ve 1989 fen öğretimi programlarında hedef ifadesi yer almadığı için programların konu bazında incelemeleri yapılmıştır. 1992 fen bilgisi öğretim programı Sönmez (2001)'in belirttiği hedef yazmada uyulması gereken kriterlere göre incelenmiştir. 2000 fen bilgisi dersi kazanımları ve 2004 fen ve teknoloji dersi kazanımları ise uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan ölçeğe göre incelenmiştir.Bu araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:1. Ülkemizde 1968-2004 yılları arasında 1968 fen ve tabiat bilgisi dersi öğretim programı, 1989 fen bilgisi dersi öğretim programı, 1992 fen bilgisi dersi öğretim programı, 2000 fen bilgisi dersi öğretim programı, 2004 fen ve teknoloji dersi öğretim programı olmak üzere 5 (beş) adet fen öğretim programının geliştirilerek uygulamaya konduğu tespit edilmiştir.2. 1968 fen ve tabiat bilgileri dersinin 1969 ve 1971 yıllarında düzeltmeye uğradığı tespit edilmiştir. 1968 ve 1989 programlarının ise birbiri ile aynı olduğu, sadece bir iki konu düzeltmesinin yapıldığı görülmüştür.3. 1968 fen ve tabiat bilgisi dersi öğretim programı ve 1989 fen bilgisi dersi öğretim programında dersin genel amaçları ve ders ile ilgili genel açıklamaların bulunduğu, özel hedeflerin ise programda yer almadığı; fakat öğrenciye kazandırılmak istenen özelliklerin konu başlığı biçiminde ifade edildiği tespit edilmiştir.4. 1992 fen bilgisi dersi öğretim programında yer alan hedeflerin kısmen Sönmez (2001)'in hedef yazma kriterlerine uygun olduğu, programda duyuşsal ve psikomotor hedef olmadığı tespit edilmiştir.5. 2000 fen bilgisi dersi öğretim programının yapılandırmacılık felsefesi baz alınarak hazırlanmaya başladığı; fakat hedeflerin bu felsefeden uzak davranışçı felsefe esasına göre hazırlanmış olduğu, kazanımların kısmen kazanımları değerlendirme için hazırlanan ölçeğe uygun olduğu görülmüştür.6. 2004 fen ve teknoloji dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırmacılık felsefesi ile büyük oranda uyumlu olduğu ve kazanımların hazırlanan ölçeğe de uyumlu olduğu tespit edilmiştir.Çalışmanın sonunda fen öğretimi kazanımları ile ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research is a study inclined towards to establish the features, the level of the qualities indicated in the teaching program as to be acquired by the students through the subject in which science is taught in the first grade of primary schools.For the research, science teaching programs practised in the first grade of primary schools in our country are established. Accordingly science teaching program dated 1992, science teaching program dated 2000, and science & tecnology teaching program dated 2004, taught in the first grade of primary schools are obtained. For the 1968 and 1989 science teaching program, examines are applied based on topics since the expression goal is not mentioned in them. 1992 science teaching program are examined according to the criteria of setting goals explained by Sönmez (2001). The skills of the subject of science teaching 2000 and the skills of the subject science & technology 2004 are studied with the help of an expert and according to the criterion prepared by a researcher.Based on the findings of this study the results below are obtained.1. It is concluded that five teaching programs, which are subject of science and knowledge of nature teaching program between the years of 1968 and 2004,1989 subject of science teaching program, 1992 subject of science teaching program, 2000 subject of science teaching program, 2004 subject of science & technology teaching program, are put into practice with expansions in our country.2. It is concluded that the 1968 subject of science and knowledge of nature went through some amendments between the years of 1969 and 1971. On the other hand 1968 and 1989 programs are detected as same, yet made one or two topic adjustments.3. It is found out that in the 1968 subject of science and knowlegde of nature teaching proram and 1989 subject of science teaching program, general aims and general explanations about the subject are stated; specific skills are not mentioned; yet features of what is supposed to be acquired by the students are stated as headlines of topics.4. The goals indicated in 1992 subject of science teaching program are partly in harmony with the criteria of setting goals explanied by Sönmez (2001). In the program no goals in any field but cognitive one is encountered .5. It is seen that 2000 subject of science teaching program is initially intended to be based on the constructivist philosophy, yet goals are set according to the behavioral philosophy far from the former, skills are appropriate to the criterion prepared to evaluate the skills.6. The skills of 2004 subject of science and technology teaching program is established to be mostly appropriate to the constructivist philosophy, and also to the criterion.The end of the research suggestions are put forward related to the science teaching skills.