Hilvan'da yaşayan mevsimlik tarım işçileri ve çocuk işçiler
Seasonal agricultural workers and child laborers living in hilvan
Yazar: MUSTAFA AKGEYİK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN MERTOL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ BOLAT
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Tarım, yerleşme ile başlar. Yerleşik hayata geçtikten sonra insanlığın en önemli ekonomik
faaliyetlerinden birisi olmuştur. Günümüzde tarımla uğraşan insanların çoğu mevsimlik tarım
işçilerinden yararlanmaktadır. Mevsimlik tarım işçiliğinin temel nedeni, ailelerin yaşadıkları yerlerde
geçimlerini sağlamak için gerekli olan iş imkânlarının kısıtlı olması ve ekonomik sıkıntılar
yaşamasıdır. Dünya kurulduğundan beri çeşitli sebeplerden ötürü göç etmişlerdir. Bu ilk zamanlarda
güvenlik, yaşam ve yiyecek bulmak gibi nedenler olurken daha sonra iş, sağlık, doğal afet ve daha iyi
yaşam gibi nedenlerle göç etmeye başlamıştır. Günümüzde de çeşitli nedenlerden ötürü göç devam
etmektedir. Bu çalışmada Şanlıurfa Hilvan ilçesinde yaşayan mevsimlik tarım işçilerinin yaşadığı
sorunları belirlemek ve çözüm önerileri geliştirilmeye çalışılmıştır. Hilvan'da çocuk işçiliğinin
mevcut durumunu ortaya koymak, çocukların yaşadıkları sorunları belirlemek ve çocuk işçiliğinin
engellenmesi için çözüm önerileri sunmak çalışmanın amaçları arasındadır. Çalışmada örneklem
tesadüfi olarak seçilmiş 2022 yılında 70 yetişkin tarım işçisi ve 130'u çocuk işçi olmak üzere toplam
200 kişi ile anket çalışması yapılmıştır. Anket soruları mevsimlik tarım işçilerinin ve çocuk işçilerin
sosyo-ekonomik durumlarını belirlemek, çalışma şartlarını ve koşullarını ortaya koymak ve
yaşadıkları sorunları belirlemek üzere hazırlanmıştır. Yapılan anket sonuçları madde madde analiz
edilerek yüzdelik değerler verilip haritalandırılmıştır.
Araştırma sonucu elde edilen verilere göre mevsimlik tarım işçilerinin aldıkları ücretin çok düşük
olduğu ve açlık sınırının altında çalıştıkları görülmekte ve mevsimlik tarım işçilerinin yarısından
fazlasının ise herhangi bir sağlık güvencesi bulunmamaktadır. Tarım işçilerinin çoğunun günde 12
saatten daha fazla çalıştığı ve emeklerinin karşılığını alamadıkları görülmüştür. Kaldıkları barınakların
temiz olmadığı, tuvalet ve banyo konusunda sıkıntı çektikleri görülmüştür. Ailelerin yeterli ve dengeli
beslenemediği, kaldıkları çadırların da besinleri saklamak ve pişirmek için çok uygun yerler olmadığı
görülmüştür.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre mevsimlik tarıma katılan çocukların çoğunluğunu 11-12 yaş
aralığındaki 7. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu çalışma mevsimlik tarımda çalışan çocukların
çoğunluğu yıl içerisinde 3-4 ay okula gidemediklerini göstermiştir. Eğitimlerinden uzak kalan
çocukların başarı durumları da etkilenmekte ve okuldan uzaklaşmaktadırlar. Çocuklar çok küçük
yaşlardan itibaren tarlada ailelerine yardım etmekte ve çalışmakta, tarlalarda büyümektedir. Ağır
işlerde çalışmaları çocukları gelişimlerini her açıdan sekteye uğratmaktadır.
Çalışma sonucunda mevsimlik tarım işçilerinin yaşadıkları sorunlar belirtilmiş ve bu sorunlara çözüm
önerileri sunulmuştur. Ayrıca çocuk işçilerinin çalışma durumları ve karşılaştıkları zorluklar
belirtilerek, çocuk işçiliğinin önüne geçilmesi ve eğitimlerinden uzak kalan çocukların bu konuda
nasıl iyileştirmeler yapılabileceği ile ilgili çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Agriculture begins with settlement. After the settled life, it has become one of the most important
economic activities of humanity. Today, most of the people engaged in agriculture benefit from
seasonal agricultural workers. The main reason for seasonal agricultural work is the limited job
opportunities and economic difficulties that are necessary for families to make a living in the places
where they live. They have migrated for various reasons since the word was founded. While these
were for reasons such as security, life and finding food in the early days, they started to migrate later
for reasons such as work, health, natural disaster and better life. Migration continues today for various
reasons. In this study, it has been tried to determine the problems experienced by seasonal agricultural
workers living in the Hilvan district of Şanlıurfa and to develop solutions. Among the aims of the
study are to reveal the current situation of child labor in Hilvan, to identify the problems experienced
by children and to offer solutions to prevent child labor. In the study, a survey was conducted with a
total of 200 people, 70 of whom were adult agricultural workers and 130 of whom were child workers,
in 2022, the sample of which was chosen randomly. The survey questions were prepared to determine
the socio-economic status of seasonal agricultural workers and child workers, to reveal their working
conditions and conditions, and to identify the problems they experience. The survey results were
analyzed item by item, and the percentage values were given and mapped.
According to the data obtained as a result of the research, it is seen that the wages of seasonal
agricultural workers are very low and they work below the hunger limit, and more than half of the
seasonal agricultural workers do not have any health insurance. It has been observed that most of the
agricultural workers work more than 12 hours a day and they do not get paid for their labor. It was
observed that the shelters they stayed in were not clean and they had problems with toilet and
bathroom. It has been observed that families cannot eat adequately and balancedly, and the tents they
stay in are not very suitable places to store and cook food.
According to the findings of the research, the majority of children participating in seasonal agriculture
are 7th grade students between the ages of 11-12. This study showed that the majority of children
working in seasonal agriculture could not go to school for 3-4 months during the year. The success of
the children who are away from their education is also affected and they move away from school.
Children help their families in the fields from a very young age, work and grow in the fields. Working
in heavy jobs disrupts children's development in every aspect.
As a result of the study, the problems experienced by seasonal agricultural workers were stated and
solutions were offered to these problems. In addition, by stating the working conditions of child
workers and the difficulties they face, solutions were offered on how to prevent child labor and how to
improve children who are away from their education.