Yeşil hastanelerin gelişimi için kritik faktörlerin belirlenmesi: Türkiye'deki kamu hastaneleri için politika önerileri
Determining critical factors for the develepment of green hospitals: Policy recommendations for public hospitals in Turkey
Yazar: BÜŞRA ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT YÜKSEL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: DEMATEL = DEMATEL ; Kamu hastaneleri =   ; Yeşil hastane = Green hospital

Özet:
Çevre ve insan birbirini etkileyen bütünün parçalarıdır. Geçmişte insanlar çevre kurallarına boyun eğmektedir. Ancak, günümüzde çevre insanın hizmetine sunulmaktadır. Bu doğrultuda, artış gösteren insan faaliyetleri çevrenin dengesini bozarak çevre sorunlarını meydana getirmektedir. Ancak, bu çevre sorunları sadece çevreyi değil insanlarında yaşamını tehlikeye sokmaktadır. Bu nedenle, küresel çapta çevrenin korunmasıyla ilgili çalışmalara başlanmıştır. Bu çerçevede, barınma ve birçok yaşam faaliyetinin gerçekleştiği yapıların artmasıyla beraber çevreye çok fazla zarar verildiği keşfedilmiştir. Bu yüzden, çevreye verilen zararların en aza indirilmesi için bazı kriterler barındıran yeşil yapı hareketi başlatılmıştır. Dünya Sağlık Örgütü insan sağlığını da önemseyerek hastanelerin yeşil yaklaşımlarla yönetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu nedenle, çevre dostu yönetim benimsenen yeşil hastane kavramı ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de yeşil hastane konseptinin gelişmesi için önemli kriterleri belirlemek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, yeşil hastane kavramının geliştirilmesi amacıyla sekiz kriter belirlenmiştir. Bunun ardından, bu sekiz kriterin önem sıraları ve etki-ilişki yönü belirlenmesi adına ÇKKV yöntemlerinden biri olan DEMATEL yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonucunda en önemli kriter olarak bina tasarımlarının çevre dostu olması kriteri bulunmuştur. Bu çalışmada, bu analiz sonuçlarını dikkate alınarak ulusal bir sertifika sistemi geliştirilmesi önerilmektedir. Bunun yanı sıra, her bir kriterle ilgili eğitim ve inovasyon fırsatlarının arttırılması önerilmektedir. Ayrıca, yerel üretim ve temiz enerji kaynaklarının arttırılması adına teşviklerin verilmesi gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: ÇKKV, DEMATEL, Kamu hastane, Türkiye, Yeşil hastane

Abstract:
The environment and people are parts of the whole that affect each other. In the past, people obeyed environmental rules. However, today the environment is put at the service of people. In this direction, increasing human activities cause environmental problems by disrupting the balance of the environment. However, these environmental problems endanger not only the environment but also the lives of people. For this reason, studies on the protection of the environment on a global scale have been started. In this context, it has been discovered that with the increase in the buildings where shelter and many life activities take place, it causes a lot of damage to the environment. Therefore, the green building movement, which includes some criteria in order to minimize the damage to the environment, has been started. The World Health Organization also cares about human health and emphasizes that hospitals should be managed with green approaches. For this reason, the concept of green hospital, adopts environmentally friendly management has been revealed. In this study, it is aimed to determine the important criteria for the development of the green hospital concept in Turkey. In this context, eight criteria have been determined in order to develop the concept of green hospital. After that, the DEMATEL method, which is one of the MCDM methods, was used to determine the order of importance and the effect-relationship direction of these eight criteria. As a result of the analysis, the most important criterion was the environmental friendliness of building designs. In this study, it is recommended to develop a national certification system, taking into account the results of this analysis. In addition, it is recommended to increase training and innovation opportunities related to each criterion. In addition, incentives should be given to increase local production and clean energy resources.

Keywords: DEMATEL, Green hospital, MCDM, Public hospital, Turkey