Serbest zaman macera etkinliği olarak rekreasyonel tüplü dalış: Dalgıç deneyimleri ve su altı ortamları
Recreational scuba diving as leisure adventure activity: Diver experiences and underwater environments
Yazar: YALIN AYGÜN
Danışman: PROF. DR. CEMAL GÜNDOĞDU
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports ; Turizm = Tourism
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Dalgıçlar = Divers ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Serbest zaman doyumu = Leisure time satisfaction ; Su altı = Underwater ; Su altı dalış turizmi = Underwater diving tourism

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı iki yönlüdür. Bunlardan ilki tanımlayıcıdır ve rekreasyonel tüplü dalgıçların yeryüzündeki Akıntı, Batık, Derin, Buz, Deneme, Fauna ve Flora, Gece, Gün Batımı, Mağara ve Tatlı Su ve İrtifa Dalışı deneyimlerini keşfeder, kavramsallaştırır ve açıklar. Diğeri ise kuramsal olarak dalgıç davranışlarını inceler ve dünyadaki turistik su altı ortamlarının özelliklerini sunar.
Materyal ve Metot: Epistemolojik girişimlere dayanarak bir katılımcının tanıklığı, içsel görüşü ve ifadelerinden oluşan bir metodoloji olan nitel bir tanımlayıcı araştırma tasarımı benimsendi. Deneyim ve faaliyete katılım düzeyleri farklılık gösteren 46 dalgıç ile görüşmeler yapıldı. Görüşmeler; doğal gözlemler, analitik notlar ve görsel ve yazılı materyallerle entegrelendi ve zenginleştirildi. Analizlerde tematik analiz kullanıldı.
Bulgular: Analizler, dalgıçların Rekreasyonel Tüplü Dalış türlerini deneyimlemelerinin çok yönlü bir senteziyle sonuçlandı: (a) Su Altı Ortamnın Fiziksel Özellikleri (Işık ve Su, Ses ve Su, Isı, Sıcaklık ve Su, Denge ve Su: Yüzerlik ve Basınç) ve (b) Su Altı Yaşamı (Su Altı Oluşumları: Doğal ve Yapay Nesneler ve Su Altı Canlıları: Fauna ve Flora). Görüşme verilerini analiz etmede kullanılan yorumlayıcı yaklaşım, Gün Batımı Dalışının yeni keşfedilen bir Rekreasyonel Tüplü Dalış türü olabileceğini ortaya koydu.
Sonuç: Araştırma, sakinleştirici, onarıcı, iyileştirici ve birleştirici olarak görülen su altı ortamıyla somut bir bütünleşmenin, iyi oluş duygusu aşılama yeteneği için önemli olduğunu kabul etmektedir. Gün batımında deniz veya suya dayalı ortamlar düşünüldüğünde görüşmeler, dalgıçların mavi rengin terapötik veya meditasyonel etkilerine yanıt verdiğini ve tüplü dalış yoluyla su ile ilgili sahnelerin olumlu duygular için en iyisi olduğuna vurgu yapmaktadır. Bu nedenle dalış endüstrisinin yaşamları dönüştürmek ve doğanın yaradılışının ve onu koruma yükümlülüğünün gizli güzelliğine kalpleri ve zihinleri açabilmesi için Gün Batımı Dalışının topluluklara tanıtılması tavsiye edilmektedir. Tüplü dalışın zorlayıcı kapasitelerini ortaya koyan araştırma, Mağara, Buz ve Derin Dalışın, tipik rekreasyonel dalışlara nispeten benzersiz bir deneyim olduğunu ve bu dalışlarda faaliyet gösteren bir kişinin tamamen enerji odaklı, tam katılımlı ve etkinlik sürecinde haz duygusu içinde akışta olma durumuyla birçok dalgıca karşı bir avantaj sağladığına işaret etmektedir. İster tüplü dalgıçlar için yapay bir resif olarak amaçlı bir şekilde batırılmış olsun, ister bir kaza sonucu kaybedilmiş olsun, araştırma sonuçlarına göre batıklar, geçmişin büyüleyici pencereleri ve her Batık Dalışı keşif için bir gizem kilidini açmak olarak tanımlanmaktadır. Dalgıçlarda yeni su altı canlılarıyla tanışma dürtüsünün, daha fazla tatil planı yapma ve daha fazla serbest zaman oluşturma eğilimlerini etkilediği anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Serbest zaman macera deneyimi, tüplü dalış, popüler dalış bölgeleri, dalış seyahati, tematik analiz.

Abstract:
Aim: The aims of this study are twofold. One is descriptive, presenting the scuba divers' experiences of Drift, Wreck, Deep, Ice, Try, Fauna and Flora, Night, Sunset, Cavern, Fresh Water and Attitude Diving around the globe. A second purpose of the study is methodological in scope: to use the theories and stream of literature as a springboard for discussing the the diver' behaviors and characteristics of touristic underwater environments.
Material and Method: Grounded in our epistemological intentions, we adopted a qualitative descriptive research design, a methodology that originates from a participant's disclosure, insider view and testimonio. The interviews were enriched and integrated with naturalistic observations, analytical notes and visual-textual materials. Interviews were held with 46 divers who had variation in their level of experience and involvement with the activity. Thematic analysis was used. 
Results: Analysis resulted in a synthesis of the various ways divers experienced recreational scuba diving types: (a) Physical Properties of Aquatic Environment (Light, Sound, Heat and Temperature, Balance: Buoyancy, and Pressure) and (b) Aquatic Life (Aquatic Formations: Natural and Artificial Objects and Aquatic Creatures: Fauna and Flora). An interpretive approach to analysing the interview data revealed that Sunset Diving might be a new-found recreational scuba diving type.
Conclusion: The study acknowledged the importance of an embodied engagement with aquatic lanscapes that are seen as calming, restorative, healing, and connective for their ability to instil a sense of well-being. When shown marine or watery environments at sunset, interviews stress that divers respond to the therapeutic or meditative effects of the colour blue and that water-related scenes through scuba diving are the best for their flourishing. Thus, diving endustiry is advised to introduce the Sunset Diving to comminities in order to transform lives, and open hearts and minds to the hidden beauty of nature's creation and obligation to protect it. Drawing out the challening capacities of scuba diving, the study considers the Cavern, Ice, and Deep Diving are relatively unique experience from typical recreational diving and give divers an edge over many other scuba divers via a flow state in which a person performing an activity is fully immersed in a feeling of energized focus, full involvement, and enjoyment in the process of the activity. Whether purpose-sunk as an artificial reef for scuba divers, or lost as the result of an accident, wrecks are considered as fascinating windows to the past and a mystery lock for exploration. By spending time in aquatic world, divers recognized that the urge to meet new creatures affacts their tendency to make more vacation plans all over the world and inspire them to create more leisure time.
Key Words: Leisure adventure experience, scuba diving, populer dive sides, scuba vacation, thematic analysis.