Sürdürülebilir turizm kapsamında seyahat acentalarının ekoturizm faaliyetleri: Doğu Karadeniz bölgesinde bir araştırma
Ecotourism activities of travel agents within the concept ofsustainable tourism: A research in Eastern Black Sea region
Yazar: BURCU KIVILCIM
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN SANALAN BİLİCİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Doğu Karadeniz bölgesi = Eastern Black Sea region ; Ekoturizm = Ecotourism ; Seyahat acenteleri = Travel agencies ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Turizm = Tourism ; Turizm faaliyetleri = Tourism activity

Özet:
Bu çalışma, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bulunan seyahat acentelerinin sürdürülebilir turizm kapsamında yapmış olduğu ekoturizm faaliyetlerini belirlemek, yöneticilerin, kaynakların korunmasında göstermiş oldukları tutum ve davranışlarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Turizmde sürdürülebilirliğin sağlanmasında en büyük görevin seyahat acentelerine düştüğü söylenebilir. Bu nedenle örneklem olarak seyahat acenteleri seçilmiştir. Kaynak çeşitliliği bakımından zengin bir ekoturizm potansiyeli taşımakta olan Doğu Karadeniz Bölgesi ise evren olarak seçilmiştir.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sürdürülebilirlik kavramı, sürdürülebilir turizm kavramı ve seyahat acentelerinin sürdürülebilir turizme yönelik faaliyetleri belirtilmiştir. İkinci bölümde, ekoturizm kavramı ve ekoturizm faaliyetleri açıklanmış, Dünya'da, Türkiye'de, Doğu Karadeniz Bölgesi'nde ve ilgili alanyazında ekoturizm faaliyetlerine değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise, araştırmanın problemi, amacı, önemi, yöntemi, evren ve örneklemi, kapsam ve sınırlılıkları açıklanmış ve araştırmaya ilişkin analiz, bulgular, sonuç ve öneriler belirtilmiştir. 
Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği (mülakat) kullanılmıştır. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bulunan 32 seyahat acentesi yöneticisi ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Yöneticilere, sürdürülebilir turizm ve ekoturizme yönelik 18 açık uçlu soru sorulmuştur. Görüşmeler, ses kayıt cihazı ile kaydedilmiştir. Elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilerek, bir takım bulgular ortaya konulmuştur. 
Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bulunan seyahat acentelerinin sürdürülebilirlik kapsamında yapmış oldukları ekoturizm faaliyetlerini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırmada, seyahat acentelerinin ekoturizm faaliyetlerinin tamamına yer vermedikleri ve ekoturizm kavramını, çevresel boyuttan ele alırken, sosyo-kültürel ve ekonomik boyutunu geri planda tuttukları, dolayısıyla seyahat acentelerinin sürdürülebilir turizm ve ekoturizm kavramlarına yönelik tutum ve davranışlarının yeterince gelişmediği sonucu çıkarılmaktadır. Sonuçlar ışığında, seyahat acenteleri ve tüm paydaşlara yönelik sürdürülebilir turizm ve ekoturizm eğitimlerinin zorunlu tutulması ve uygulamaların kontrollü yapılması, taşıma kapasitesi planlaması yapılması, altyapı-üstyapı sorunlarının ve tanıtım eksikliklerinin giderilmesi gibi bir takım önerilerde bulunulabilir.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Turizm, Ekoturizm, Seyahat Acenteleri, Doğu Karadeniz Bölgesi

Abstract:
This study has been carried out to determine the ecotourism activities of the travel agencies in the Eastern Black Sea Region within the scope of sustainable tourism and to demonstrate the attitudes and behaviors of the managers in the protection of resources. It can be said that the biggest role in sustainability belongs to travel agents. For this reason, travel agents have been chosen as samples. Also, due to having rich ecotourism potential in terms of resource diversity, the Eastern Black Sea region has been chosen as the universe.
The study consists of three parts. In the first part; the notion of sustainability, the concept of sustainable tourism and the activities of travel agencies towards sustainable tourism are specified. In the second part; ecotourism notion and ecotourism activities have been explained, also, ecotourism activities which are done in the world, Turkey, the Eastern Black Sea and relevant literature have been dealt with. In the third part, the problem, purpose, importance, method, universe and sample, scope and limitations of the research are explained and analysis, findings, results and suggestions related to the research are specified.
A semi-structured interview technique (interview), one of the qualitative research methods, was used in the research. Face to face interviews done with 32 travel agent managers in the Eastern Black Sea region. 18 open-ended questions were asked to the managers related to sustainable tourism and ecotourism. The interviews were recorded with a voice recorder. Some findings have been revealed by analyzing the obtained data via the content analysis method. 
In this research conducted to determine the ecotourism activities carried out by the travel agencies in the Eastern Black Sea Region within the scope of sustainability, it is concluded that travel agencies do not include all of their ecotourism activities and they push the socio-cultural and economic dimension in the background while handling the concept of ecotourism, accordingly, the attitudes and behaviors of travel agencies towards sustainable tourism and ecotourism concepts are not sufficiently developed. In the light of the results, some suggestions can be made such as making sustainable tourism and ecotourism training obligatory for travel agencies and all stakeholders and controlling the applications, planning the carrying capacity, eliminating infrastructure-superstructure problems, and publicity deficiencies.
Keywords: Sustainable Tourism, Ecotourism, Travel Agents, Eastern Black Sea Region