Uluslararasılaşma ve firma performansı: Bir meta-analiz
Internationalization and firm performance: A meta-analysis
Yazar: MUHAMMED FATİH AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. DEĞER ALPER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ilişkiye yönelik yaklaşık yarım asırlık bir tartışma söz konusudur. Bu kapsamda yapılan bireysel çalışmalara göre, sonuçlar hala birbirinden oldukça farklılık göstermektedir. Bu çalışmada meta-analiz yöntemi kullanılarak literatürde henüz görüş birliğine varılamayan uluslararasılaşma ile firma performansı ilişkisine yönelik daha net bir sonuç ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında 170 örneklem ve bu örneklemlerde yer alan 334855 ÇUŞ verisi rastgele etkiler modeli kullanılarak analiz edilmiştir. ÇUŞ'lar için uluslararasılaşma ile firma performansı arasında anlamlı, pozitif ve küçük düzeyde ortalama etki büyüklüğüne ulaşılmıştır. Birden fazla yayın yanlılığı testi uygulanmış, herhangi bir yayın yanlılığı ile karşılaşılmamıştır. Uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ilişkiye yönelik alt grup değişkenler olarak sektör türü, ana ülke etkileri, zaman dilimi, finansal kaldıraç, firma yaşı, Ar-Ge yoğunluğu ve uluslararasılaşma aşamaları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Buna karşın çalışma türü, uluslararasılaşma türü, firma performansı türü, firma büyüklüğü, kullanılan veri türü, ilişkisiz ürün çeşitlendirme, finansal kaldıraç (uzun vadeli) ve reklam yoğunluğu istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu doğrultuda uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ortalama etki büyüklüğünün daha yüksek olduğu alt grup değişkenlerinin hizmet sektöründeki ÇUŞ'lar, gelişmiş ülke ÇUŞ'ları, yüksek finansal kaldıraç ile çalışan ÇUŞ'lar ve daha yaşlı ÇUŞ'lar olduğu tespit edilmiştir. Zaman dilimine göre bakıldığında, ÇUŞ'lar için uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ortalama etki büyüklüğünün 2003 yılı öncesine göre daha düşük olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Son olarak, ÇUŞ'lar için uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ilişkiye yönelik aşamalı uluslararasılaşma modeli test edilmiş, ters U eğrisi şeklindeki bir ilişkiye ulaşılmıştır.

Abstract:
There is a debate about the relationship between internationalization and firm performance for almost half a century. According to individual studies conducted in this context, the results are still quite different from each other. In this study, using the meta-analysis method, it is aimed to reveal a clearer result about the relationship between internationalization and firm performance, which has not yet been agreed in the literature. Within the scope of the study, 170 samples and 334855 MNC data in these samples were analyzed using the random effects model. More than one publication bias test was applied, and no publication bias was encountered. As subgroup variables regarding the relationship between internationalization and firm performance, the type of sector, home country effects, time period, financial leverage, firm age, R&D intensity and internationalization stages were found to be statistically significant. On the other hand, type of study, type of internationalization, type of firm performance, firm size, type of data used, unrelated product diversification, financial leverage (long-term) and advertising intensity were not found statistically significant. In this direction, some subgroup variables were found with a higher average effect size between internationalization and firm performance. These are MNCs in the service sector, MNCs in developed countries, MNCs operating with high financial leverage, and older MNCs. According to the time period, it was found that the average effect size between internationalization and firm performance for MNCs was lower than before 2003. Finally, the gradual internationalization model for the relationship between internationalization and firm performance for MNCs was tested, a relationship in the form of an inverted U curve was reached.