Buzağılarda sütten kesim öncesi tercihli yemlemenin sütten kesim sonrası dönemde performans üzerine etkileri
The effects of choice feeding on growth performance of dairy calves after weaning
Yazar: MOHAMMAD WAKIL HASSANI
Danışman: PROF. DR. MURAT GÖRGÜLÜ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buzağılar = Calves ; Sütten kesme = Weaning ; Sütten kesme zamanı = Weaning period ; Yemleme = Feeding

Özet:
Mevcut çalışmada tercihli yemlemenin sütten kesim öncesi rasyon tercihi, sütten kesim öncesi ve sonrası büyüme performansı üzerine etkilerinin tesbit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 28 erkek, 28 dişi buzağı kullanılmış ve %10 yonca içeren total mixed ration (TMR) ile tercihli yemleme 2 (cinsiyet) x 2 (yemleme sistemi, TMR ve tercihli yemleme) faktöriyel tertipte test edilmiştir. Sütten kesimden sonra ise bütün buzağılar %50 yonca kuru otu ve %50 buzağı büyütme yemi ile beslenmişlerdir. Sütten kesimden önce tercihli yemlenen buzağılar TMR'dakinden daha düşük (P<0.05) yonca (%10 a karşı %5.78) ve arpa (%52.29 a karşı %15.87) ve daha yüksek (P<0.05) kepek (%17.28 e karşı %30.07) ve SFK (%17.73 e karşı %45.39) seçmişlerdir. Cinsiyet rasyon tercihi üzerinde etkili olmamıştır (P>0.05). Sütten kesim öncesinde tercihli yemlenen buzağılarda besin madde tüketimleri (ham protein, NDF) ve canlı ağırlık kazancı daha yüksek olmuştur (P<0.05). 
Sütten kesimden önce uygulanan yemleme sisteminin ve cinsiyetin sütten kesim sonrası yem tüketimi, canlı ağırlık kazancı ve yemden yararlanma üzerine önemli bir etkisi saptanmamıştır (P>0.05). Ancak cinsiyet ve yemleme sistemi interaksiyonunun yem tüketimi ve dolayısıyla besin madde alımını ve canlı ağırlık kazancını etkilediği görülmüştür (P<0.05). TMR alan buzağılardan erkek olanlar sütten kesimden sonra dişilerden daha fazla yem ve besin madde tüketirken daha fazla canlı ağırlık kazanmış, tercihli yemlenen erkek ve dişi buzağıların  hem canlı ağırlık kazançları hemde tüketimleri değişmemiştir. 
	16 haftalık deneme süresince elde edilen perforamanslar değerlendirildiğinde, erkekler dişilerden daha yüksek canlı ağırlık kazanmıştır (P<0.05). Cinsiyet x yemleme sistemi interaksiyonunun yem tüketimi, enerji ve protein alımını etkilediği ve sütten kesimden önce TMR alan erkekler deneme boyunda dişilerden daha yüksek yem  ve besin madde tüketirken, tercihli yemlemede cinsiyetler arasında fark gözlenmemiştir. 
	Sonuç olarak tercihli yemleme buzağılarda sütten kesimden önce protein alımını artırmak suretiyle canlı ağırlık kazancını artırmış, ancak bu etki sütten kesimden sonra ortadan kalkmıştır. Dişi buzağılar özellikle yem tüketimi ve rasyon tercihi bakımından tercihli yemlemeye daha iyi cevap vermişlerdir.

Anahtar kelimeler: Tercihli Yemleme, Buzağı, Yemleme Sitemi, Yem yararlaması.

Abstract:
The aim of the study was to investigate  the effects of choice feeding in preweaning period on growing performance of calf performance pre and postweaning period. 28 male and 28 female calve were used to test 2 feeding systems (TMR:total mixed ration- containing 10% alfalfa hay and choice feeding) and 2 sex (male and female) in a factorial arrangement. Before weaning calves were fed with TMR containing 90% calf starter and 10% alfalfa hay and after weaning all calves were fed with the same TMR containing 50%calf grwer and 50 % alfalfa hay. Choice fed calve before weaning prefered the diet containing lower alfalfa (10% vs 5.78%, P<0.05) and barley (52.29% vs 15.87%, P<0.05), and higher wheat bran (17.28% vs 30.07%, P<0.05) and SBM (17.73 vs.  45.39%, P<0.05). Sex had no significant effects on diet preferences (P>0.05). Choice feeding increased feed and nutrient intake (protein and fiber) and daily gain significantly (P<0.05).
After weaning, sex and feeding system during preweaning period had no effects on any parameters investigated (P>0.05). But sex and feeding system interaction had significant efffects on daily gain, feed and nutrient intakes (P<0.05). The male calves fed TMR before weaning consumed more feed and nutrients and had higher daily gain than females but, choice fed calves in both sex had similar daily gain, feed and nutrient intake after weaning. 
When overall performance were evaluated, male calves had higher daily gain than females (P<0.05). Sex x feeding system interaction had significant effects on feed and nutrient intake (P<0.05). The male calves fed with TMR consumed more feed and nutrients than the females ones but this differences disappered in choice feeding group. 
	In counclusion, the results revealed that choice feeding may improve growth performance of calves by increasing protein intake before weaning and this effect may disappear after weaning. The female calve gave better response to choice feeding in respect to feed intake.

Key words: Choice feeding, Calf, Feeding System, sex ,pos weaning performances, feeding behaviour.