Kadmiyum kirliliğinin kordes gülünün gelişimi ve ağır metal alım kapasitesine etkisi
The effect of cadmium pollution on development of kordes rose and heavy metal uptake capacity
Yazar: HAYA KHALID YOSOR ABU SALIH
Danışman: PROF. DR. AYŞEN AKAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Cd ile kirlenmiş topraklarda yetiştirilen Cubana Kordes gülünün yetiştirme ortamına farklı dozlarda leonardit uygulamasının; bitki Cd alımı ile Cd ˣ leonardit etkileşimi altında bitki gelişiminde görülecek farklılıkları tespit etmek, toksisite belirtilerini gözlemlemek ve Cd'nin bitkiye geçme derecesini belirlenmektir. Denemede Cubana Kordes gül çeşiti üzerinde çalışılmıştır. Yetiştirme toprağına leonardit 3 dozda (% 0, % 3, % 6) uygulanıp toprak ile karıştırılmış ve Cd 5 dozda (0, 25, 50, 100, 200 mg Cd kg-1) 3CdSO4.8H2O formunda uygulanmıştır. Kadmiyum uygulamasından sonra yetiştirme ortamı 30 gün süreyle Cd ile inkübasyona tabi tutulmuştur. Daha sonra gül fideleri dikilmiş ve 4 ay boyunca gelişimleri takip edilmiştir. Deneme sera şartlarında gerçekleştirilmiştir.
Denemenin sonuçlarına göre ortalama bitki boyu 20.12-28.47 cm, SPAD değeri 52.09-55.78, dal sayısı 3.75-8.00 adet, çiçek sayısı 6.00-12.50 adet ve sürgün sayısı 13.50-26.50 adet arasında değişmiştir. Çiçekte Cd konsantrasyonu 0.24-4.65 mg kg-1, yaprakta 0.65-8.5 mg kg-1, gövdede 0.77-115.04 mg kg-1 ve köklerde ise Cd konsantrasyonu 1.16-449.53 mg kg-1 arasındadır ve artan Cd dozları arasında önemli farklılıklar (p<0.01) bulunmuştur.
Bitkinin yaprak, çiçek, gövde ve kök aksamları tarafından kaldıran Cd miktarı artan Cd dozlarıyla artmıştır (p<0.01). Ancak çiçeklerde 50 mg Cd kg-1 dozu uygulandığında 25 mg Cd kg-1 dozundan daha az Cd kaldırılmıştır. Yaprak tarafından kaldırılan Cd miktarı 0.85-12.34 µg kg-1, çiçek tarafından 0.09-3.00 µg kg-1, gövde tarafından 1.42-255.76 µg kg-1 ve kök tarafından ise kaldırılan Cd miktarı 7.15-2593.49 µg kg-1 arasında değişmiştir. 
Sonuç olarak; 200 mg Cd kg-1 değerine kadar güllere kadmiyum verilmesine rağmen bitkilerde hiçbir toksisite belirtisi gözlenmemiştir. Bitki yüksek kadmiyuma dayanmış ve görselliğinde bozukluk olmamıştır. Dolayısıyla bu bitki hem peyzaj hem de fitoremediasyon amacıyla kullanılabilir. Ağır metal kirliliği olan topraklarda bitki tarafından Cd alımı ve fitoremediasyon amacıyla Cubana Kordes güllerinin kullanımında ; % 3 oranında leonarditin toprağa karıştırılmasının faydalı olabileceği gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the application of different doses of leonardite to Cubana Kordes rose grown in soil contaminated with Cd; to determine differences in plant growth under the interaction of Cd ˣ leonardite and plant Cd uptake, to observe the signs of toxicity and to determine the degree of Cd's penetration into the plant. Cubana Kordes rose species was studied in this experiment. Leonardite to the cultivation soil was applied in 3 doses (0 %, 3 %, 6 %) and mixed with soil and Cd was applied in 5 doses (0, 25, 50, 100, 200 mg Cd kg-1) in the form of 3CdSO4.8H2O. After cadmium treatment, the growth medium was incubated with Cd for 30 days and then rose seedlings were planted and their growth was monitored for 4 months. The experiment was carried out under greenhouse conditions.According to the results of the experiment, average plant height was 20.12-28.47 cm, SPAD value was 52.09-55.78, a number of branches were 3.75-8.00, a number of flowers were 6.00-12.50 and number of shoots was between 13.50-26.50. Flower Cd content was 0.24-4.65 mg kg-1, 0.65-8.5 mg kg-1 in the leaf, 0.77-115.04 mg kg-1 in the stem and 1.16-449.53 mg kg-1 in the roots, and significant differences were found between increasing doses of Cd (p<0.01).
The amount of Cd removed by leaf, flower, stem and root parts of the plant increased with increasing Cd doses (p <0.01).  However, when a dose of 50 mg Cd kg-1 applied to the flowers, less than 25 mg Cd kg-1 dose Cd was removed. The amount of Cd removed by the leaf varied between 0.85-12.34 µg kg-1, 0.09-3.00 µg kg-1 by the flower, 1.42-255.76 µg kg-1 by the stem and the amount of Cd removed by the root ranged from 7.15-2593.49 µg kg-1.  
As a result; although cadmium was given to roses up to 200 mg Cd kg-1, no signs of toxicity were observed in plants. The plant was based on high cadmium and it had not visual impairment. Therefore, this plant can be used for both landscaping and phytoremediation purposes. In the use of Cubana Kordes roses for Cd uptake and phytoremediation by plants in soils with heavy metal pollution; it was observed that mixing % 3 leonardite into the soil could be beneficial.