Berâ b. Azib'in hayatı ve hadis ilmindeki yeri
The life of Bera b. Âzib and it's place in hadith science
Yazar: İBRAHİM AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KARAKAŞ
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Bera b. Azib = Bera b. Azib ; Biyografi = Biography ; Hadis = Hadith ; Kütüb-i Sitte = Kütub as Sittah ; Rivayetler = Rumours ; Sahabe = Sahabe ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Sahâbe-i Kiramın önemli isimlerinden biri olan Berâ b. Âzib'in (ö. 72/691) hayatı ve hadis ilmindeki yeri ele alınmıştır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır.

Birinci bölümde konumuz itibarı ile sahâbe hakkında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Sahâbe tanımı ile başlanan bölüm, sahâbe hakkındaki tanıtıcı diğer bilgiler ile sürdürülmüştür.

İkinci bölümde, Berâ b. Âzib'in hayatı başlığı altında onun doğumundan vefatına kadar süregelen kişisel hayatı yanında onun geniş ailesinin biyografilerine de kısaca yer verilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra Hz. Muhammed (s.a.v.) zamanında katılmış olduğu seriye ve gazvelere katıldığına ve Hülefa-yi Raşidîn döneminde cereyan eden fetih hareketlerinde yer aldığına dair kısaca bilgi verilmiş ve yararlı faaliyetlerine işaret edilmiştir.

Üçüncü bölümde ise Berâ b. Âzib'in hadis ilmindeki yeri başlığı altında, onun hadis ile ile meşguliyeti ele alınmıştır. Önemli sayıda rivâyetleri bulunan Berâ b. Âzib'in sadece temel hadis kaynaklarımızın başında gelen Kütüb-i Sitte'deki rivâyetleri üzerinde durulmuştur. Onun bu kaynaklarda yer alan hadis sayısı ve bu hadislerin konulara göre dağılımı belitilmiş olup tablo şeklinde de sunulmuştur.

Kütüb-i Sitte kaynaklarındaki rivâyetlerinden sırası ile Buhârî'den beş, Müslim'den dört ve diğer sünen kaynaklarından birer hadis örnek teşkil etmek üzere incelenmiştir. Önce bu kaynakların muellifleri hakkında bilgiler verilmiş, daha sonra kendi kaynaklarındaki bu örnek hadislerin metin açıklaması yanında tahrîci de yapılmıştır. Aynı zamanda, senedlerin tahkikini gerçekleştirmek üzere hadislerde adı geçen ravilerin hadisçilikleri adalet ve zabt kriterlerine göre araştırılıp durumları ortaya konmuştur. Ayrıca çalışmada tahrîci yapılan hadislerden faydalı olabileceği düşünülen kimi fıkhî konular da şerh kaynaklarından istifade etmek sureti ile kısaca belirtilmeye çalışılmıştır.

Çalışma sonuç bölümü ile tamamlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sahâbe, Rivâyet, Hadis, Kütüb-i Sitte, Berâ b.Âzib

Abstract:
In this study, one of the important names of Sahâbe-i Kiram, Berâ b. Âzib (d.72/691), his life and his place in the hadith science are discussed. This study consists of three main sections.

In the first part, a general evaluation about the Companions was made as of our subject. The section started with the definition of Companions and continued with other introductory information about the Companions.

In the second part, Berâ b. Âzib's life, under the title of the biographies of his extended family, as well as his personal life from his birth until his death, was briefly included. As well as, he attended in the time of Hz. Muhammad (s.a.v) that were mentioned the series and ghazals. It was also demonstrated that involved in the period of Hülefa-yi Raşidîn occurring during the conquest and his useful activities were pointed out.

In the third part, Berâ b. Âzib's under the title of in the hadith science, his preoccupation with the hadith is discussed. A significant number of narrations situated Berâ b. Âzib's only the narrations in Kütüb-i Sitte, which is one of the mainsources of hadith were emphasized.

The number of hadiths included in these sources and the distribution of these hadiths according to the subjects are stated and presented in the form of a table. İncluded the narrations in Kütub-i Sitte sources respectively, five hadiths from Buhârî, four hadiths from Muslims and one hadith from other cultic sources are exemplified. Firstly, information was given about the authors of these sources, then the text explanations of these exemplary hadiths in their sources were made in addition to the text description. At the same time, the hadiths of the narrators mentioned in the hadiths were investigated according to the criteria of justice and memorandum to perform the verification of the promissory notes. In addition, some of the fiqh issues that are thought to be beneficial from the hadiths made in the study were tried to be briefly mentioned by making use of the annotation sources. The study was completed with conclusion section and bibliography.

Key Words: Sahâbe, Berâ b. Âzib, Kütüb-i Sitte, Hadith, Narrative