Uluslararası rekabet avantajı geliştirilmesinde kümelenme politikası: Gaziantep halıcılık sektörü modeli
Clustering policy in the improvement of international competitive advantage: Gaziantep carpet sector model
Yazar: BURAK SAVRUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN AKSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstriyel gruplar = Industrial clusters ; Gaziantep = Gaziantep ; Halı sektörü = Carpet sector ; Halıcılık = Carpet business ; Kümeleme = Clustering ; Kümeleme yöntemi = Cluster method ; Makine halısı = Machine carpet ; Rekabet = Competition ; Uluslararası rekabet = International competition

Özet:
Uluslararası rekabet ve ekonomik gelişme programlarında önemli derecede etkin bir yaklaşım olan "kümelenme" uygulamaları son yıllarda ekonomik kalkınma stratejilerinde politika yapıcılar ve ekonomik kalkınma uygulayıcıları arasında popüler hale gelmiştir. Bu uygulamaların bir parçası olarak, yerel ve ulusal yönetimler kendi bölgelerindeki sanayi kümelerinin çalışmalarını yürütmekte ve katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde (GAOSB) makine halısı sektöründe faaliyet gösteren firmaların kümelenme formasyonlarını ve sektörün bölgesel gücünün analiz edilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Gaziantep halı sektörünün mevcut durumunu ortaya koyabilmek için ilk olarak swot analizi yapılmıştır. Bölgesel düzeyde kümeleri belirlemede literatürde sıkça kullanılan açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler ve yerelleşme katsayıları analizleri yapılarak kümelenmenin ilk aşamaları test edilmiştir. Halı sektörünün uluslararası rekabet gücü analizi için çalışmanın modelini oluşturan Porter' ın elmas modeli yöntemi uygulanmıştır. Porter' ın elmas modelini temel alan anket yöntemiyle, elmas modelini oluşturan dinamiklerin uluslararası rekabet avantajı kapsamında Gaziantep halı sektörü kümelenmesine ne tür fayda sağladığı analiz edilmektedir. Elmas modeli çerçevesinde oluşturulan ankete, Gaziantep makine halısı sektöründe faaliyet gösteren 116 katılımcı katılmış ve kümelenme dinamiklerine ilişkin tanımsal istatistik analizleri yapılmıştır. Çalışmada, daha bütüncül bir anlayış sağlayarak, sektörün çeşitli yönlerini daha iyi anlayabilmek, katılımcıların bakış açılarına, deneyimlerine, düşüncelerine dair detaylı ve derinlemesine bilgi edinmek için makine halısı sektöründe faaliyet gösteren 8 katılımcı ile nitel bir görüşme olan odak grup görüşmesi yapılmıştır. Nicel ve nitel yöntemin bir arada kullandığı çalışmanın analizlerine ilişkin elde edilen sonuçlara göre, Gaziantep' te halı kümelenmesinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Halı sektörünün uluslararası rekabetçilik düzeyine ilişkin, faktör koşullarının rekabet gücünün orta seviye, talep koşullarının rekabet gücünün yüksek seviye, firma stratejisi, yapısı ve rekabet yapısı gücünün yüksek seviye ve ilgili ve destekleyici sektörler rekabet gücünün orta-yüksek seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Clustering, which is an effective approach in international competition and economic development programs, has become popular among policymakers and economic development implementation in economic development strategies in recent years. As part of these implementations, local and national governments carry out and contribute to the work of industrial clusters in their regions. This study aims to analyze the cluster formations of the companies operating in the machine-made carpet sector in the Gaziantep Organized Industrial Zone (GAOSB) and the regional power of the sector. In this context, firstly, a SWOT analysis was carried out in order to reveal the current situation of the Gaziantep carpet industry. The first stages of clustering were tested by analyzing the explained comparative advantages and localization coefficients, which are frequently used in the literature to determine clusters at the regional level. For the analysis of the international competitiveness of the carpet industry, Porter's diamond model method, which constitutes the model of the study, was applied. With the survey method based on Porter's diamond model, it is analyzed how the dynamics that make up the diamond model benefit Gaziantep carpet sector cluster within the scope of international competitive advantage. 116 participants operating in the Gaziantep machine-made carpet industry participated in the survey, which was created within the framework of the diamond model, and descriptive statistical analyzes regarding cluster dynamics were made. n the study, a focus group interview, which is a qualitative interview, was conducted with 8 participants operating in the machine-made carpet industry in order to gain a more holistic understanding, to better understand various aspects of the industry, to obtain detailed and in-depth information about the perspectives, experiences, and thoughts of the participants. According to the results of the analysis of the study, in which the quantitative and qualitative methods are used together, it has been concluded that there is a carpet cluster in Gaziantep. Regarding the international competitiveness level of the carpet industry, it has been concluded that the competitiveness of the factor conditions is medium, the competitiveness of the demand conditions is high, the strength of the firm's strategy, structure, and competitive structure is high, and the competitiveness of the relevant and supporting sectors is medium-high.