Sepsiste taşikardi: Etiyoloji ve prognoza etkileri
Sepsis and tachycardia: Etiologic factors and effects on prognosis
Yazar: ÖMER BAYGIN
Danışman: PROF. DR. ALPER KARARMAZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Prognoz = Prognosis ; Sepsis = Sepsis ; Taşikardi = Tachycardia ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Yoğun bakımda sepsis tanısı ile takip edilen hastalarda yeterli volüm replasmanına rağmen taşikardiye neden olan faktörleri saptamayı amaçladık. Ayrıca taşikardi ile yoğun bakımda ve hastanede kalış süreleri ve mortalite arasındaki ilişkiyi araştırmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu onayı alındıktan sonra çalışmamız Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde yatan hastalarda, prospektif gözlemsel olarak gerçekleştirildi. Çalışmaya sepsis tanısı almış (American College of Chest Physicians/Society of Critical Care Medicine Consensus Conference Committe kriterlerine dayanarak) kırk sekiz saat ve üstü süredir yoğun bakımda yatan 18 yaş üstü hastalar dahil edildi. Bilinen ciddi kalp kapak ve koroner arter hastalığı olanlar, mekanik ventilasyon ihtiyacı olmayanlar, gebeler, ekstrakorporeal membran oksijenizasyonu (ECMO) ihtiyacı olan, takip formlarında konjestif kalp yetersizliği,  kronik böbrek yetersizliği olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik özellikleri, yandaş hastalıkları, önceden kullandıkları ilaçlar, yatış tanıları, labaratuvar verileri, vücut sıcaklıkları ve başlangıç hemodinamik verileri kaydedildi. Hemodinamik optimizasyon, kliniğimizde rutin olarak kullanılan "Erken hedefe yönelik tedavi (Early goal directed therapy)" kılavuzuna göre yapıldı. Kılavuza göre başlangıç volüm resusitasyonuna ragmen, kalp atım hızının (KAH) 100 atım/dk'nın üzerinde olduğu süre kaydedildi. 
Bulgular: 30 erkek 20 kadın toplam 50 olgu çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan olguların hepsinde tedavinin herhangi bir döneminde taşikardi gözlendi ve KAH'ın 100 atım/dk'nın üzerinde geçme süresi 34.6±39.7 (%95 CI 23.3-45.9) saat idi. Ortalama arter basıncı, pH, baz açığı, vücut sıcaklığı ve prokalsitonin düzeyleri ile taşikardi arasında istatistiksel anlamlı düzeyde korelasyon saptandı (p<0.05). Bu faktörler doğrusal regresyon testiyle incelendiğinde ortalama arter basıncı, vücut sıcaklığı ve prokalsitonin değerleri ile taşikardi arasında anlamlı düzeyde ilişki saptanmıştır (p<0.05). Çalışmaya alınan olgulardan 18'i (%36) yoğun bakımdan taburcu edilirken 32'si (%64) öldü. Yaşayan ve kaybedilen hastalar arasında kalp atım hızının 100 atım/dk'dan yüksek olduğu süre, ardışık organ yetmezlik değerlendirmesi, akut fizyoloji ve kronik sağlık değerlendirilmesi II ve beklenen ölüm oranları değerleri açısından istatiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0.05;p<0.001;p<0.001;p=0.001).
Sonuç: Yoğun bakımda sepsis tanısı ile takip edilen olgularda taşikardi insidansı oldukça yüksektir. Bulgularımıza göre ortalama arter basıncı düşüklüğü, vücut sıcaklığının yüksek olması ve prokalsitonin değerinin yüksekliği taşikardi etiyolojisinde önemli faktörler olarak öne çıkmaktadır. Bu da inflamasyon ile taşikardi arasındaki ilişkiyi desteklemektedir. Ayrıca olguların taşikardik olarak geçirdikleri sürenin uzunluğunun da mortalite ile ilişkili olabileceğini gözledik. 
Anahtar kelimeler: taşikardi, sepsis, şok, prognoz

Abstract:
Purpose: The present study aimed to identify etiologic factors of tachycardia in critically ill patients with sepsis. We also investigated effects of tachycardia on prognosis.
Materials and Methods: Following the approval of the Marmara University School of Medicine Ethic Committee and written informed consent of patients' relatives, a prospective observational study was conducted in adult patients who were diagnosed with sepsis (according to American College of Chest Physicians/Society of Critical Care Medicine Consensus Conference Committee) and followed over than 48 hours in intensive care unit. Exclusion criterias were pregnancy, severe valvular diseases and coronary artery disease, extracorporeal membrane oxygenation usage and patients who does not need mechanical ventilatory support. Demographic data, comorbid diseases, and clinical and laboratory data were collected prospectively. Patients were followed up until death or hospital discharge. Early goal-directed therapy used to achieve hemodynamic optimization. 
Results: Thirty men and twenty women, a total of 50 patients were included to study. We observed tachycardia in all patients during follow up. The time of heart rate greater than 100 bpm was 34.6±39.7 (%95 CI 23.3-45.9). There was correlation between tachycardia and pH, mean arterial pressure (MAP), base excess, temperature, and procalcitonin level (p<0.05). When these factors were analyzed with linear regression, it was found that MAP, temperature, and procalcitonin levels were associated with increased heart rate (p<0.05). Eighteen patients were discharged from intensive care unit and 32 patients died. Duration of tachycardia, APACHE and SOFA scores were associated with mortality. 
Conclusions: We observed that tachycardia incidence is high in patients with sepsis. We identified that MAP, body temperature and procalcitonin levels were associated with tachycardia. This finding supports, the role of inflammation in tachycardia. Additionally, our data support that duration of tachycardia might be relevant with mortality.
Key words: tachycardia, sepsis, shock, prognosis