Kronik Hastalığı Olan Yetişkinlerin Sağlık Okuryazarlık Düzeylerine Göre Çoklu İlaç Kullanımına Bağlı Yaşadıkları Sorunlar Ve Aile Sağlığı Hemşiresinden Beklentileri
Problems due to multiple medication use by adults with chronic diseases according to HEALTH literacy levels and their expectations from family HEALTH nurses
Yazar: SULTAN RABİA TURAN
Danışman: DOÇ. DR. KAMER GÜR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı kronik hastalığı olan yetişkinlerin sağlık okuryazarlık düzeylerine göre çoklu ilaç kullanımına bağlı yaşadıkları sorunları ve aile sağlığı hemşiresinden beklentilerini belirlemektir. 
Gereç Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışma, çalışmanın yapıldığı tarihlerde aile sağlığı merkezine başvuran ve kronik hastalığı olan 18 yaş üzeri yetişkin bireyler ile yapıldı. Herhangi bir örnekleme yöntemi seçilmemiş olup Aile Sağlığı Merkezine (ASM) herhangi bir sebeple başvuran yetişkinler içerisinde çalışmaya katılmak isteyenlerden veriler toplandı. Veriler, Sosyo-demografik özellikler ve ilaç kullanım anketi ile Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (SOY-32) kullanılarak toplandı. 
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 58,4 olan %56,3'ü (90) kadın ve %43,8'i (70) erkek olmak üzere toplam 160 kişi katıldı. Çoğunluklu olarak %50,6 (81) kişinin diyabeti, %75,6 (121) kişinin hipertansiyonu vardı. %64,4'ü (103) 3 ve üzeri kronik hastalığa sahip olup %7,5'i (12) 7 ve üzeri ilaç kullandığını belirtti. Katılımcıların %73,1'i (117) daha önce ilaçlarını içmeyi unuttuğunu, %28,8'i (46) ise ilaç kullanımı konusunda endişesi olduğunu belirtti. Bireylerin %55,6'sının (89) yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyinde olduğu tespit edilmiş olup yaşının, eğitim durumunun, ekonomik durumunun, kalp hastalığı olup olmamasının, bir günde kullandığı ilaç sayısının ve ilaç kullanımında yardım alıp almamasının sağlık okuryazarlığı (SOY) düzeyini istatistiksel olarak etkilediği bulundu (p<0,05). %88,1'inin (141) aile sağlığı hemşiresini bilgilerine güvendiğini, %48,1'inin (77) ise aile sağlığı hemşiresinin düzenli ev ziyaretine bulunmasını istediğini belirtti.
Sonuç: Kronik hastalığı olan yetişkinlerin, SOY düzeyi düştükçe ilaç kullanımına bağlı yaşadıkları sorunlar artmaktadır. Kronik hastalığı olan yetişkinlerin ilaçları ile ilgili eğitim, danışmanlık, işbirliği beklentisi yüksektir.
Anahtar Kelimeler: Çoklu ilaç kullanımı, sağlık okuryazarlığı, kronik hastalık, hemşirelik

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the problems experienced by adults with chronic diseases due to the use of multiple drugs according to their health literacy levels and their expectations from the family health nurse. 
Materials and Methods: This descriptive study was conducted with adult individuals over the age of 18 who applied to the family health center at the time of the study and had a chronic disease. No sampling method was chosen, and data were collected from adults who applied to the Family Health Center (FHC) for any reason and wanted to participate in the study. Data were collected using the Socio-demographic characteristics and drug use questionnaire and the Health Literacy Scale-32 (SOY-32). 
Results: A total of 160 people, 56.3% (90) women and 43.8% (70) men, with an average age of 58.4, participated in the study. Mostly, 50.6% (81) of chronic diseases had diabetes and 75.6% (121) had hypertension. 64.4% (103) had 3 or more chronic diseases and 7.5% (12) stated that they used 7 or more medications. 73.1% (117) of the participants stated that they forgot to take their medication before, while 28.8% (46) stated that they were worried about the use of medication. It was found that 55.6% (89) of the individuals had an inadequate level of health literacy and it was found that their age, education status, economic status, heart disease, number of medicines used in a day and whether they received help in using medicines statistically affected the level of health literacy (HL) (p<0.05). 88.1% (141) stated that they trusted the family health nurse's information, and 48.1% (77) stated that they wanted the family health nurse to make regular home visits.
Conclusion: As the HL level of adults with chronic disease decreases, the problems they experience due to medication use increase. Adults with chronic diseases have a high expectation of education, counseling and cooperation regarding their medications.
Key Words: Multiple medication use, health literacy, chronic diseases, nursing