Acil durum eylem planlarının Kayseri alışveriş merkezleri üzerinden incelenmesi
Investigation of emergency action plans the shopping malls in Kayseri
Yazar: NAGEHAN OYMAKAPU
Danışman: DOÇ. DR. ZÜBEYDE ÖZLEM PARLAK BİÇER
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günlük yaşamda insanların alışveriş, sosyal, kültürel ve eğlence gibi amaçlarla kullandığı alışveriş merkezleri; her gün çok sayıda ziyaretçinin bulunduğu kamusal mekânlar haline gelmiştir. Çalışanlar ve ziyaretçilerden oluşan farklı nitelikteki kullanıcıların bulunduğu alışveriş merkezlerinde insanlardan kaynaklı veya doğal yollarla meydana gelebilecek, yangın, deprem, kaza, patlama, zehirlenme ve sabotaj eylemleri gibi acil durumların görülmesi muhtemeldir. Acil durumlar, yoğun kullanım trafiğinin bulunduğu alışveriş merkezleri için önem taşımaktadır.
Acil durumların önlenebilmesi ve etkili tahliyenin sağlanabilmesi önemlidir. Alışveriş merkezleri; mimari tasarım, yapım ve kullanım aşamasında yönetmeliklere, standartlara ve sınıflandırmaya uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Bu tezde, acil durumların, alışveriş merkezi tasarım kriterlerine olan etkisi araştırılmış ve Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY)'e, ISO 7010, ISO 16069 ve ISO 23601 Standartları'na uygun acil durum eylem planlarının hazırlanmasına ait ana esaslar ortaya koyulmuştur. Alan çalışmasında; Kayseri'de bulunan, plan özellikleri ve yer seçim kriterleri belirlenen, 8 ayrı alışveriş merkezinin mevcut durumları üzerinden acil durum eylem planları hazırlanmıştır. Kullanıcı ve tasarım kaynaklı sorunlar tespit edilerek, mevzuat ve standartlara bağlı olarak öneriler geliştirilmiştir. Öneriler doğrultusunda, acil durum eylem planlarının yapılarda önemi üzerine farkındalık sağlanarak acil durumlara karşı güvenli yapı tasarımında ve kullanımında yol gösterici olması umulmaktadır.

Abstract:
Shopping malls that people use in daily life for shopping, social, cultural and entertainment purposes; it has become an urban space with many visitors every day. In shopping centers, there are different users of employees and visitors. There are emergency situations such as fire, earthquake, first aid and evacuation accidents, explosions, poisonings and sabotage actions that may occur in human and natural ways in shopping centers. Emergency actions are important for shopping malls with intensive use.
It is important to prevent emergencies and ensure effective evacuation. Shopping malls; The architectural design, construction and use stage must be prepared in accordance with the regulations, standards and classification. In this thesis, the effects of emergency situations on shopping center design criteria were investigated and the principles of preparing emergency action plans in accordance with BYKHY, ISO 7010, ISO 16069 and ISO 23601 standards were determined. In the field sur; Emergency action plans were prepared based on the current conditions of 8 different shopping centers in Kayseri, where plan characteristics and site selection criteria were determined. User and design related problems were identified and suggestions were developed depending on regulations and standards. In line with the suggestion, it is hoped that awareness of the importance of emergency action plans in buildings will be guided in the design and use of safe structures against emergencies.