İstanbul Boğazı'na alternatif bir su yolu olarak Kanal İstanbul'un Montreux bağlamında değerlendirilmesi
Istanbul Strait road assessment of water as an alternative Channel Istanbul Montreux context
Yazar: ÖMER KESİCİ
Danışman: PROF. DR. KENAN DAĞCI
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Kanal İstanbul = Channel Istanbul ; Montrö Sözleşmesi = Montreux Agreement ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre faktörleri = Environmental factors ; İstanbul Boğazı = Bosphorus

Özet:
İstanbul Boğazı Karadeniz'i Marmara Denizine bağlayan tek su yolu olması sebebiyle stratejik önemi yüksek, tarih ve kültürel değerlere sahip, biyolojik koridor olma niteliğinde meteorolojik, hidrografik, oşinografi özellikleri ve Karadeniz ülkelerini dünya piyasalarına bağlayan ana ticaret güzergahı olması sebebiyle dünyanın en işlek ve tehlikeli su yollarından biridir. Montrö Sözleşmesinden bu yana her geçen yıl boğazdan geçen gemi sayısı artış göstermiş ve milyonlarca insanın can ve mal güvenliğini ve boğaz ekolojisini tehdit eder boyutlara ulaşmıştır. Ortadoğu Hazar havzası petrol ve doğalgaz rezervlerinin; Tuna-Ren, Tuna-Main gibi iç suları ile Main-Volga-Baltık, Don-Volga iç su yolu ve kanalların açılması ile Karadeniz ülkeleri için tek çıkış yolu olan boğaz üzerinden taşınması, boğazdaki tanker trafiğini daha da arttırmaktadır. Buda gemi tanker kaza risklerini beraberinde getirmektedir. Geçmişte İstanbul Boğazında birçok gemi tanker kazaları meydana gelmiş, bu da can, mal, çevre açısından ciddi sorunlar doğurmuş ve boğazın biyolojik koridor olma özelliğini yitirme noktasına getirmiştir. Ayrıca İstanbul Boğazında 90 bin dwt ve üzeri geçişlerde ek önemler alınması, hava koşulları ve tehlikeli durumlarda boğazın gemi trafiğine kapatılması boğaz girişinde gemilerin yığılmasına neden olmakla birlikte gemiler için ek maliyet getirmektedir.
Türkiye'nin konumu itibarıyla enerji koridoru olması sebebiyle boğaz gemi tanker trafiğinin ilerleyen yıllarda daha da artması beklenmektedir. Bu nedenle İstanbul Boğazına paralel  ikinci bir su yolu projesi hazırlanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, İstanbul Boğazına paralel ikinci bir su yolu olarak Kanal İstanbul Projesinin yapılma nedenlerini ortaya koymaktır. Ayrıca Projenin hayata geçirilmesi ile bölgeye yapacağı etkilerden dört konu seçilerek incelemektir.
Araştırma, yazılı kaynaklardan bilgi toplama nitelikte olup temel araştırma içerik araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Kanal İstanbul, güzergahı üzerinde ormanlık alanın az olduğu, en az kazı ve dolgu gerektirecek hat olup 300 bin dwt kadar kuru yük ve tanker gemilerin geçişene imkan sağlayacaktır. Kanal İstanbul Projesinin hayata geçirilmesi ile Montrö Sözleşmesinden elde edilemeyen gelirin elde edilmesi, alternatif su yolu olması ile yoğun boğaz trafiğinin azalmasına etki etmesi ve dolayısıyla kaza risklerini düşürmesi, böylelikle boğaz ve çevrenin korunmasına katkı sağlaması ve kanalın iki yanına kurulacak şehir ile kalabalık bölgelerdeki nüfus yoğunluğunun azaltılması sağlanmış olacaktır. İstanbul Boğazının trafiğine ve boğaz kirliliğine ilişkin mevcut verilere baktığımızda da ikinci bir su yoluna ihtiyacın olduğu görülecektir.

Abstract:
Istanbul Strait Black Sea and the Sea of Marmara to the one that connects the waterway because it is of strategic importance, history and cultural values, biological corridor to be in the nature of meteorological, hydrographic, oceanographic features and the Black Sea countries into world markets, connects the main trade route because it is the world's busiest and dangerous water is one of the ways. Montreux Convention every year since the increased number of ships passing through the strait and millions of people's life and property safety, and throat that threatens the ecology has reached. Middle East oil and gas reserves in the Caspian Sea; Danube-Rhine, Danube-Main as internal waters with the Maine-Volga-Baltic, Don-Volga inland waterway and canal opening with the Black Sea countries, the only way out that through the throat carriage, throat tanker traffic increases further. This raises the risk of accidents tanker ship. In the past many ships on the Bosporus tanker accidents have occurred, this is life, property, environment raises serious issues in terms of the biological corridor to be the throat, and was brought to the point of exhaustion. Also on the Bosporus 90 thousand dwt and above the transition, additional emphasis will be, weather conditions and dangerous situations throat vessel traffic shut down your throat at the entrance of vessels lead to a crash although for vessels has an additional cost.
Turkey's position as an energy corridor due to sore ship tanker traffic is expected to increase further in the coming years. Therefore, parallel to the Bosphorus waterway project was commissioned a second. The main purpose of this study, a second parallel to the Bosphorus waterway of the Canal Istanbul Project done is to determine the cause. In addition, the implementation of the project from its effect on the region chosen was to examine four issues.
The study is in the collection of information from written sources attribute content research was carried out using basic research methods.
Channel wooded area on the absence of Istanbul, the region's water resources are not harmed as much as possible, at least not on the itinerary will require excavation and filling up to 300 thousand dwt dry cargo and tanker vessels until the transition is allow.      Canal Istanbul Project implementation with the Montreux Convention obtained from whose income can not obtain alternative waterway is busy with sore traffic reduction effect, and thereby the risk of accidents to decrease, thereby throat and protection of the environment to contribute to and crowded areas of population density reduction will be achieved. Istanbul Bosphorus strait of the traffic and pollution of water a second when you look at the available data need to be seen that way.