Lisansüstü eğitimde okul terkinin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi: Ege Üniversitesi örneği
Examination of school dropout in graduate education in the context of gender: Ege University example
Yazar: TUĞBA KARADENİZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLGÜN MEŞE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul terki = Drop out of school

Özet:
Çalışmada amaç, iş ve aile yaşamının getirdiği sorumlulukların yoğunlaştığı 
yetişkinlik dönemine denk gelen lisansüstü eğitim kademesindeki okul terki sürecini 
toplumsal cinsiyet bağlamında incelemektir. Geleneksel anlamda kadına atfedilen toplumsal 
cinsiyet kökenli sorumluluklardan kaynaklanan engel ve sorunların kadınların eğitimlerini 
bırakmalarında ne derece etkili olduğunun ortaya çıkartılması amaçlanmıştır.  
Çalışmada nitel araştırma yöntemi ve araştırma deseni olarak fenomenolojik desen 
(olgu bilim deseni) kullanılmıştır. Çalışma grubunu lisansüstü eğitim seviyesinde okul terkini 
tecrübe edip, 5 Temmuz 2022 tarihli ve 7417 sayılı kanun ile yürürlüğe giren son öğrenci affı 
ile eğitime geri dönen lisansüstü öğrencileri oluşturmaktadır. Çeşitli lisansüstü 
programlardan 12 kadın 12 erkek öğrenci olmak üzere toplam 24 katılımcı ile araştırma 
gerçekleştirilmiştir. Veriler, çevrimiçi görüşme platformu aracılığıyla yüzyüze görüşme 
tekniği ile toplanmıştır. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu ve katılımcıların 
güncel ve önceki öğrenim süreçlerine ait kişisel bilgilerinin (cinsiyet/medeni hal/öğrenim 
durumu vb.) elde edilebilmesine yarayan soruların yer aldığı kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veriler betimsel ve içerik analizi kullanılarak yorumlanmış; bulgular oluşturulan temalar, alt temalar ve katılımcıların ifadelerinden doğrudan alıntılar yoluyla aktarılmıştır. 
Katılımcılarca en çok ifade edilen okul terki nedenleri iş hayatının yoğunluğu, danışman kaynaklı sorunlar, farklı alanlara yönelme ve ailevi sorumluluklar olmuştur. Kadın katılımcıların ailevi sorumluluklar ve toplumsal cinsiyet kökenli etkilerden daha fazla oranda; günlük, daimi ve ağır bir iş yükü ile etkilendiği gözlemlenmiştir. Çalışma bulguları da dikkate alınarak soruna yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to examine the dropout process from the postgraduate 
education level in the context of gender, which coincides with the adulthood period when the 
responsibilities brought by work and family life are concentrated. It is aimed to reveal to 
what extent the obstacles and problems caused by gender-based responsibilities attributed to 
women in the traditional sense are effective for women to leave their education. 
Qualitative research method and phenomenological research design was used as 
research method and design. The study group consists of graduate students who have 
experienced dropout at the postgraduate education level and returned to education with the 
last student amnesty that entered into force with the law No. 7417 dated July 5, 2022. The 
research was conducted with a total of 24 participants, including 12 female and 12 male 
students from various graduate programs. The data were collected by face-to-face interviews 
through online interview platform. In the interviews semi-structured interview form and 
personal information form have been used. The data were interpreted using descriptive and 
content analysis; the findings were conveyed through the themes and sub-themes created and 
also direct quotations from the participants' statements. 
The most expressed reasons for dropout from graduate school by the participants had 
been the intensity of work life, problems caused by advisor, orientation to different fields 
and family responsibilities. It has been observed that female participants are affected by 
family responsibilities and gender-based effects to a greater rate with a daily, constant and 
heavy workload. Taking into account the study findings, suggestions were made for the problem.