Duygusal ihmal ve istismarın somatizasyon ve dürtüsel davranışlarla olan ilişkisinde aleksitiminin aracı rolü
The intermediating role of alexithymia in the relationship between emotional neglect and abuse and impulsivity and somatization
Yazar: GÜLÜZAR BÜŞRA KILINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN DUYMAZ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın hedefi, çocuklukta yaşanan duygusal ihmal ve istismar deneyimlerinin, yetişkinlikte dürtüsellik ve somatizasyon belirtileri ile ilişkisini ve bu ilişkide aleksitiminin aracılık rolünü incelemektir. Araştırmada Sosyodemografik Bilgi Formu (SDBF), Çocukluk Çağı Ruhsal Travmaları Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 Türkçe Versiyonu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Somatizasyon Ölçeği (SÖ) kullanılarak 18-62 yaş aralığındaki 334 katılımcıdan veri toplanmıştır. IBM SPSS 26.0 programı kullanılarak Pearson korelasyon analizi ile değişkenler arasındaki ilişki, bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA analizi ile sosyodemografik değişkenlerin ölçek puanları üzerindeki etkisi saptanmıştır. Aleksitiminin aracılık rolüne bakmak için ise SPSS Process Makro programı kullanılmıştır. Yürütülen analizler sonucunda duygusal ihmal ve istismar ile dürtüsellik arasında pozitif yönde, somatizasyon ile duygusal ihmal ve istismar arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, duygusal ihmal ve istismar ile aleksitimi arasında anlamlı bir şekilde pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Aracılık analizinin sonuçları, duygusal ihmal ve istismar ile dürtüsellik arasındaki ilişkide ve duygusal ihmal ve istismar ile somatizasyon arasındaki ilişkide aleksitiminin aracı bir rol üstlendiğini göstermektedir. Bulunan sonuçlar, ilgili literatürdeki diğer çalışmalarla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Daha sonra araştırmanın kısıtlılıkları ve gelecek araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This research aimed to investigate the intermediating role of alexithymia in the relationship between emotional neglect/abuse and impulsivity and somatization. Data was collected from 334 participants aged 18 to 62 years by using Sociodemographic Form, Turkish Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), Barratt Impulsiveness Scale (BIS-11), Somatization Scale (SO), and Toronto Alexithymia Scale (TAS-20). To evaluate relationships between variables by using IBM SPSS 26.0, Pearson Correlation analysis was carried out. Independent samples t-test and ANOVA analysis was used for the purpose of determining whether scales' scores differed according to sociodemographic characteristics. SPSS Process Macro program was utilized to identify the mediating function of alexithymia. The analysis revealed a significant positive correlation between emotional neglect/abuse and impulsivity, as well as a noteworthy positive relationship between emotional neglect/abuse and somatization. Moreover, a significant and positive correlation was identified between emotional neglect/abuse and alexithymia. The mediation analysis indicated that alexithymia served as an intermediary in the relationship between emotional neglect/abuse and impulsivity, as well as between emotional neglect/abuse and somatization. The results were evaluated and compared with existing studies in the field. Subsequently, constraints of the study and recommendations for future investigations were provided.