Uçaklarda kullanım için serigrafi tekniği ile metal oksit karbondioksit algılayıcı fabrikasyonu
Metal oxide carbondioxide detector fabrication with screen printing technique for use in aircraft
Yazar: MEHMET MASAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KORUL ; PROF. DR. MEHMET ERTUĞRUL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Elektrik ve Elektroniği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Uçak Mühendisliği = Aircraft Engineering

Özet:
Havacılık tarihinin başından itibaren yangın, hava araçları için ciddi bir sorun olmuştur. Federal Havacılık İdaresi ve Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansının yayınlamış oldukları FAR Part 25 ve EASA CS-25 hava aracı üretim sertifikalandırma standartlarında, uçaklarda bulunan B, C ve E tipi kargo bölmelerinde yangın algılayıcıları gerekli kılınmıştır. Günümüzde hizmet veren yolcu uçaklarında bu görevi yalnızca duman algılayıcıları üstlenmektedir. 
Yapılan araştırmalarda, uçaklarda kullanılan duman algılayıcılarının vermiş oldukları yüksek oranda yanlış ikazlar sonucu, onlarca uçağın planlanan uçuşlarında değişikliklere gittiği ve bunun maddi olarak kayıplarla sonuçlandığı gözlemlenmiştir.
Bu tez kapsamında, gaz algılayıcı üretim tekniği olarak serigrafi tekniği kullanılmış olup, üretilen numunelerde metal oksit olarak titanyum oksit ve kalay oksit kullanılmıştır. Üretilen numunelerin gaz algılayıcı özelliği belirlenmiş olan gazlar altında incelenmiş olup, yapılan ölçümlerde tepki sürelerinin 50-65 saniye aralığında olduğu gözlemlenmiştir. Gözlemlenen bu değer ticari uçaklarda kullanılabilecek yangın algılayıcısı gereksinimi olan, yangının başlamasından itibaren 60 saniye içerisinde tepki göstermesi gerekliliğini karşıladığı gözlemlenmiş olup algılama güvenilirliğini artırmak ve alarm süresini azaltmak için günümüz yolcu uçaklarında kullanılan duman algılayıcıları ile birlikte eş zamanlı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır

Abstract:
From the beginning of aviation history, the fire has been a serious problem for aircraft. The occurrence of smoke or fire during a flight is dangerous and may result in catastrophe unless effectively intervened by the aircraft crew. Fire detectors are required in the B, C and E type cargo compartments of aircraft according to FAA Part 25 and EASA CS-25 Aircraft Production and Certification Standards published by the Federal Aviation Administration and the European Aviation Safety Agency. Today, only smoke detectors are on duty against a fire in a passenger aircraft.
In the researches conducted, it was observed that dozens of aircraft changed their planned flights due to enormous number of false warnings given by these smoke detectors and as a result financial losses are inevitable.
In this thesis, screen printing technique was used as gas sensor production technique. Titanium oxide and tin oxide were used as metal oxide in the produced samples. The produced samples were examined under the specified gases, and obtained reaction times were observed within the range of 50 to 65 seconds. This time interval is to meet the requirement for a fire detector which has to react within 60 seconds from the start of the fire which can fit to be used in commercial aircraft. Then it is concluded that produced detectors can be used simultaneously with the smoke detectors that are still in use at today's passenger aircrafts to achieve more reliability and less reaction time.
Keywords: Screen printing, Carbon dioxide detector, Aircraft, Fire.