COVİD-19'un yaşam kalitesi ve uyku kalitesine etkisi
The effect of COVID-19 on quality of life and sleep quality
Yazar: VOLKAN TARIM
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: COVID-19 ile enfekte olan hastalarda fiziksel ve psikolojik sağlığı korumak ve iyileştirmek için önemli olan uyku sorunlarını belirlemek ve yaşam kalitesinin ne denli etkilendiğini saptamak için bu çalışmamızda Covid 19'un uyku kalitesine ve yaşam kalitesine etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktayız.
Materyal ve Metod: Çalışma 01.02.2022-01.03.2022 tarihleri arasında  SBÜ İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Güneşli Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne ayaktan başvuran toplam 306 olgu ile yapıldı. Katılımcılara sosyodemografik sorulardan oluşan 15 soru, Yaşam Kalitesi Kısa Form (SF-36) ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ölçeklerinden oluşan sorular yöneltildi. Sağlık Bakanlığı'nın pandemi sürecinde rehber niteliğinde yayımladığı COVID-19'dan korunma yolları ile ilgili kitapçık, broşür ve afişlerden yararlanarak hazırladığımız sorular ile sosyodemografik verileri içeren sorulardan oluşturduğumuz anket formları katılımcılara yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulandı.
Bulgular: Çalışmamız %38,6 (n=118) erkek, %61,4 (n=188) kadın olmak üzere 306 kişi ile yapıldı. Çalışmamızdaki kişilerin yaş ortalaması 38,59±13,43 olup en düşük yaş 18, en yüksek yaş ise 78 olmuştur. Cinsiyet ile yaşam kalitesinin Genel sağlık alt bileşeni dışındaki tüm alt bileşenleri arasında anlamlı farklılık saptandı ve kadınların yaşam kalitesi erkeklerden düşüktü. Çalışma durumuna göre; ev hanımı ve emeklilerin yaşam kalitesi diğerlerinden istatiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük bulundu. Covid-19 hastalığını son 1 ay içinde geçirenler ile daha önce geçirenlere bakıldığında yaşam kalitesi bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu ve son 1 ay içinde geçirenlerin yaşam kalitesi daha kötü saptanmıştır. Çalışmamızda sigara kullananların uyku kalitesi kullanmayanlara göre ve kronik hastalığa sahip kişilerin uyku kalitesi olmayan kişilere göre daha kötü olup istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmamızda yaşam kalitesi ve uyku kalitesi arasında da istatiksel açıdan pozitif yönde anlamlı ilişki bulundu. Yaşam kalitesinin tüm alt parametrelerinin Türk toplumu norm değerlerine göre düşük olması da dikkat çekicidir.
Sonuç: Çalışmamızda ileri yaşlılarda, kadınlarda, VKİ yüksek olanlarda, eğitim durumu düşük olanlarda, ev hanımlarında, emeklilerde, çocuk sayısı fazla olanlarda, gelir düzeyi düşük olanlarda, psikiyatrik hastalığı olanlarda, kronik hastalığı olanlarda, sigara içenlerde ve son 1 ayda Covid 19 geçirmiş olanlarda yaşam kalitesinin  ve uyku kalitesinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda uyku kalitesi ve yaşam kalitesinin de birbirlerini etkileyip pozitif yönlü bir ilişki içinde olduğu gözlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi, Covid-19

Abstract:
Aim: In this study, we aim to evaluate the effects of Covid 19 on sleep quality and quality of life in order to determine the sleep problems that are important for protecting and improving physical and psychological health in patients infected with COVID-19 and to determine how much the quality of life is affected.
Materials and Methods: The study was carried out with a total of 306 outpatients who applied to Health Sciences University Istanbul Bağcılar Training and Research Hospital Güneşli Education Family Health Center between 01.02.2022 and 01.03.2022. Participants were asked 15 questions consisting of sociodemographic questions, Quality of Life Short Form (SF-36) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI) scales. Questionnaires, which we prepared using the booklets, brochures and posters about the ways of protection from COVID-19 published by the Ministry of Health as a guide during the pandemic process, and the questionnaires containing sociodemographic data were applied to the participants by face-to-face interview technique.
Results: Our study was conducted with 306 people, 38.6% (n=18) male and 61.4% (n=188) female. The mean age of the people in our study was 38.59±13.43 years, with the lowest age being 18 and the highest age being 78. A significant difference was found between gender and all sub-components of quality of life except for the General health sub-component, and the quality of life of women was lower than that of men. According to the working status; The quality of life of housewives and retirees was found to be statistically significantly lower than the others. A statistically significant difference was found in terms of quality of life between those who had the Covid-19 disease in the last 1 month and those who had it before, and the quality of life of those who had it in the last 1 month was found to be worse. In our study, sleep quality of smokers was worse than non-smokers and sleep quality of those with chronic diseases was worse than those without chronic disease, and statistically significant difference was found. In our study, a statistically positive and significant relationship was found between quality of life and sleep quality. It is also remarkable that all sub-parameters of quality of life are lower than the norm values of Turkish society.
Conclusion: In our study, the quality of life in the elderly, women, those with high BMI, those with low educational status, housewives, retirees, those with a large number of children, those with low income, those with psychiatric diseases, those with chronic diseases, smokers and those who had Covid 19 in the last 1 month. and sleep quality was found to be lower. At the same time, it has been observed that sleep quality and quality of life affect each other and have a positive relationship.
Keywords: Sleep Quality, Quality of Life, Covid-19