Hemşirelerin diyabetes mellitus'lu bireylerde ağız sağlığı ve bakımına ilişkin görüş ve uygulamaları
Nurses' opinions and practices related to oral health and care on people with diabetes mellitus
Yazar: AYNUR ÜLKÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARZU AKMAN YILMAZ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız florası = Mouth flora ; Ağız sağlığı = Oral health ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research

Özet:
Bu çalışma, hemşirelerin Diyabetes Mellitus'lu bireylerde ağız sağlığı ve bakımına ilişkin görüş ve uygulamalarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Bolu Kamu Hastaneler Birliği Köroğlu Ünitesi İzzet Baysal Devlet Hastanesi ile İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi dâhiliye ve cerrahi polikliniklerinde, servislerinde ve yoğun bakım ünitelerinde çalışan 300 hemşire oluşturmuş ve evrenin %96.3'üne (n:289) ulaşılmıştır. Çalışmanın verileri literatürden yararlanılarak araştırmacı tarafından oluşturulan soru formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sıklık ve yüzdelik dağılımları ile ki-kare testi kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan hemşirelerin büyük bir çoğunluğu (%94.1) diyabetli bireylerde sıklıkla ağız kokusu (%79.6), enfeksiyon ve yara iyileşmesinde gecikme (%65.7) diş çürümeleri (%60.9) ve tat kaybı (%41.2) gibi sorunlar gelişebileceğini belirtmişlerdir. Hemşirelerin çoğu (%81.7) diyabetli bireylerde ağız hijyeni sağlanarak ağız sağlığı ile ilgili sorunların önlenebileceğini düşünmektedir. Bu bireylerin ağız sağlığını değerlendiren hemşirelerin %72.3'ünün ağız içine bakarak, %17'sinin ise ışık kaynağı kullanarak değerlendirme yaptıkları belirlenmiştir. Çalışma yılı ve çalışılan birim ile ağız sağlığını değerlendirme sıklığı arasında, eğitim durumu ile Diyabetes Mellitus' lu bireyleri diş hekimine yönlendirme durumu arasında, çalışılan birim ile ağız bakımı uygulama yöntemi ve sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç olarak, hemşirelerin diyabet ve ağız sağlığı ile ilgili sorunlar hakkında farkındalıkları arttırılarak bu bireylerin sağlığını koruma ve geliştirmeye yönelik girişimlerde bulunmalarının desteklenmesi sağlanabilir.

Abstract:
This study was designed as a descriptive study to determine the views and practices of nurses regarding oral health and care in individuals with diabetes mellitus. The population of the study constituted 300 nurses who had working in The Public Hospitals Association of Bolu Koroglu Hospital, Izzet Baysal State Hospital and Izzet Baysal Training and Research Hospital internal and surgical outpatient clinics, services and intensive care units and it was achieved to 96.3% (n: 289) of the population. The study data were collected using a questionnaire prepared by the researcher using literature. In evaluating the data, frequency and percentage distributions and the chi-square test were used. 
A majority of nurses participated to the study (94.1%) were often stated that problems such as halitosis (79.6%), infections and delayed wound healing (65.7%), tooth decay (60.9%), and loss of taste (41.2%) might develop in individuals with diabetes. Most of the nurses (81.7%) thought that oral health problems could be prevented providing a good oral hygiene in people with diabetes. It is determined that 72.3% of the nurses assessing the oral health of diabetic individuals, preferred looking at in their mouth, while 17.0% using penlight. There is a statistically significant difference between working year and working unit and frequency of assessing oral health, between educational status and the referral diabetic individuals to dentist, and between working unit and oral health practices method and frequency.
As a result, nurses can be support to interventions for protecting and improving diabetic individuals' health by expanding their awareness for problems related to diabetes and oral health.