Bir tıp fakültesi dönem bir ve dönem altı öğrencilerinin yaşlılara yönelik tutumları
Attitudes of first year and sixth year students of a medical school towards the elderly
Yazar: BAŞAK GÜVEN
Danışman: PROF. DR. BİRGÜL PİYAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Tutumlar = Attitudes ; Tıp = Medicine ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Amaç: Geleceğin hekimleri olan günümüz tıp öğrencileri, demografik değişim sonucunda; yaşlı hastalarla daha sık iletişim halinde olacaklarından geriatri eğitiminin ve yaşlılara yönelik olumlu tutum kazanılmasının tıp eğitimi içindeki yeri daha da önemli olacaktır. Bir tıp fakültesinde dönem I ve dönem VI öğrencilerinin, yaşlılarla ilgili tutumlarını ve bunlara etki eden etmenleri belirlemek amacıyla yapılmış kesitsel bir çalışmadır.

Gereç ve Yöntem: Araştırma bir tıp fakültesi dönem I ve dönem VI öğrencilerinde Temmuz – Kasım 2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. Bilinen büyüklükte örneklem formülünden en düşük örneklem büyüklüğü hesaplanmış, sistematik örnekleme yöntemiyle çalışmaya katılmayı kabul eden toplamda 450 öğrenciye ulaşılmıştır.  

Veriler, 34 soruluk Sosyodemografik Özellikler formu ile 34 soruluk Yaşlılara Yönelik Tutum Ölçeği (YYTÖ) kullanılarak toplamda 68 soruluk Veri Toplama Formu ile toplanmıştır. YYTÖ toplam puanı (TP) 34-238 aralığındadır ve kesim noktası yoktur. YYTÖ'den alınacak TP gruplar arası nicel kıyaslama yapılarak değerlendirilir.

Veriler, istatistik paket programı ile değerlendirilmiştir. Bireylere ait tanımlayıcı özellikleri incelemek amacıyla yüzdelik dağılımlar, ortalama ± standart sapma (Ort ± SS), ortanca ve çeyrekler arası aralık (ÇAA) kullanılmıştır. İstatistiksel analizde, Student-t testi ve Tek Yönlü Varyans analizi kullanılmıştır. Post-hoc testlerde Bonferroni düzeltmesi uygulanmıştır. 

Bulgular: Araştırmaya katılan dönem I öğrencilerinin yaşlarının ortalaması 19,25 ± 0,57 yıl ve dönem VI öğrencilerinin yaşlarının ortalaması 24,64 ± 0,82 yıl olarak bulunmuştur. Araştırma grubunun YYTÖ toplam puanı (TP'ı) incelendiğinde ortalama 148,53 ± 19,91 bulunmuştur. 

İki değişkenli analizlerde; anneleri ve babalarıyla görüşme sıklığı, aile büyükleriyle görüşme sıklığı, mezuniyet sonrası yaşlı sağlığı hizmetleriyle ilgilenme isteği, sigara kullanım durumları ve kendi bildirimlerine göre ruh sağlığı durumları ile yaşlılara yönelik tutumları arası istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Cinsiyet, sınıf, annenin ve babanın hayatta olma durumu, aile büyüklerinin hayatta olma durumu, huzur evi ziyaret etme durumu ve 65 yaş üstü akraba olma ve birlikte yaşama durumu ile yaşlılara yönelik tutumları arasında istatistiksel olarak ilişki bulunamamıştır.

Sonuç: Araştırmaya katılan tıp fakültesi öğrencilerinin yaşlılara yönelik tutumları ile ilişkili olabilecek olası nedenler incelenmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamakla birlikte dönem VI öğrencilerinin yaşlılara yönelik tutum puanlarının dönem I öğrencilerine göre daha olumsuz olduğu saptanmıştır. Tıp eğitiminin değişik aşamalarında yaşlılara yönelik olumlu tutumların kazandırılmasına yönelik eğitim ve uygulamalar konulması önerilebilir. Aileleriyle iletişim sorunu yaşayan öğrencilere danışmanlık hizmeti verilebilir. Yaşlılara yönelik tutumlara etki eden etmenlerin daha kapsamlı çalışmalarla irdelenmesi önerilmektedir.

Anahtar sözcükler: Yaşlılar, tutum, tıp öğrencileri, tıp eğitimi, ölçek

Abstract:
Objective: As a result of demographic changes; the importance of geriatrics education and positive attitudes towards the elderly will be more important in medical education as they will be in contact with elderly patients more frequently. This is a cross-sectional study conducted in order to determine the attitudes of first and sixth grade students of a medical faculty to the elderly and the factors affecting them.

Materials and Methods: The study was carried out between July - November 2018 among first and sixth year students of a medical faculty. The lowest sample size was calculated from the known size sampling formula and a total of 450 students who agreed to participate in the study were reached by systematic sampling method.

The data were collected by using a 34-item Sociodemographic Characteristics form and a 34-item Kogan's Attitude Toward Old People Scale (KAOP) with a total of 68 questions. The total score of KAOP is between 34-238 and there is no cut-off point. Total score from KAOP is evaluated by quantitative comparison between groups.

Data were evaluated with statistical package program. Percentage distribution, mean ± standard deviation (mean ± SD), median and interquartile range (IQR) were used to examine the descriptive characteristics of individuals. Student-t test and One-Way ANOVA were used for statistical analysis. Bonferroni correction was applied in post-hoc tests. 

Results: The mean age of first grades were 19.25 ± 0.57 years and the mean age of sixth grades were 24.64 ± 0.82 years who participated in the study. When the total score (TS) of the study group was examined, it was found that the median score was 148.53 ± 19.91.

In bivariate analyzes; according to the self reportings of the participants statistically significant relationships were found with the frequency of contacts with the parents and with the family elders, the desire to work in health services for the elderly after graduation, cigarette smoking status and mental health status and attitudes towards elderly.  No statistically significant relationship was found between gender, class, parents' survival, family elders' survival, visits nursing homes and living with relatives over 65 and attitudes towards the elderly.

Conclusion: The possible causes of attitudes of the students' of the medical faculties towards the elderly were investigated. Although there was no statistically significant relationship, it was found that the total attitude scores of sixth grades towards the elderly were more negative than first grade students. It may be suggested to include training and practices in order to gain positive attitudes towards the elderly at different stages of medical education. Students who have relationship problems with their families could be supported socially. It is suggested that the factors affecting attitudes towards the elderly should be examined in depth studies.

Key words: Elderly, attitude, medical students, medical education, scale