Edirne il merkezindeki aile hekimlerinin birey merkezli yaklaşıma yönelik bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of family physicians in Edirne city center towards person-centered approach
Yazar: AYŞENUR KUTLUGÜN UYAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAYLAN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Bu çalışmamızda Edirne ilinde bulunan sözleşmeli aile hekimlerinin hasta merkezli yaklaşıma yönelik bilgi ve tutumlarının ölçülmesi, arttırılmasını sağlamak amaçlanmıştır.
Çalışmanın evrenini Edirne il merkezinde aile sağlığı merkezlerinde görev yapan sözleşmeli 58 aile hekimi oluşturmakta olup 52 aile hekimine ulaşılmıştır. Trakya Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar ve Etik Kurulu, İl Sağlık Müdürlüğü onayı alındıktan sonra hekimlere sosyodemografik veriler ve Hasta-Hekim Yönelim Ölçeği'nden oluşan anket uygulanmıştır.
Çalışmamıza katılan hekimlerin %51,92'si kadın, %80,77'i evli olup yaş ortalaması incelendiğinde ortalama 48,73±7,18 yıl idi. Hekimlerin %16,92'si aile hekimliği uzmanı, %67,31'i aile hekimi, %5,77'si sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimi alan hekim olarak görev yapmakta olup hekimlerin yaklaşık yarısı Aile Sağlığı Merkezi ile aynı bölgede ikamet ediyordu. Meslekte çalışma süreleri incelendiğinde ortalama 23,42±7,5 yıl, birinci basamaktaki çalışma süre ortalaması 20,08±8,9 yıl, şu an bulundukları Aile Sağlığı Merkezinde çalışma süreleri 9,23±6,9 yıl ve toplam çalışılan Aile Sağlığı Merkezi sayısı ortalama 2±0,9 olarak bulundu. Hekimlerin Hasta-Hekim Yönelim Ölçeği puan dağılımları incelendiğinde toplam ortalama puan 56,1±8,8, önem verme alt ölçeği ortalama puan 29,35±3,7 ve paylaşım alt ölçeği ortalama puan 26,75±7 olarak saptandı. Çalışmamızda Hasta-Hekim Yönelim Ölçek puanları ile hekimlerin medeni durumları, cinsiyetleri, çalışma bölgelerinde ikamet etme durumları, yaşları, meslekteki süreleri, birinci basamakta çalışma süreleri, şu an ki birimde çalışma süreleri, çalışılan Aile Sağlığı Merkezi sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunamadı. Çalışmamıza katılan hekimlerin paylaşım alt ölçeği puanları ile görevleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmış olup aile hekimlerinin, aile hekimliği uzmanlarından  ve Sözleşmeli Aile Hekimliği Uzmanlık Eğitimi asistanlarından daha düşük puan aldığı görüldü.

Çalışmamızın sonucunda, aile hekimliğinin temelinde biyopsikososyal yaklaşımının olduğu düşünüldüğünde hasta merkezli yaklaşımın aile hekimliği disiplininde çok önemli olduğu görülmektedir. Aile hekimlerinin yoğun çalışma şartları olduğu düşünüldüğünde aile hekimlerinin farkındalıklarını arttırmak ya da hasta merkezli yaklaşımı hatırlatmak için düzenli eğitimlere önem verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. 

Anahtar kelimeler: Hasta merkezli yaklaşım, PPOS, biyopsikososyal yaklaşım.

Abstract:
In this study, it was aimed to measure and increase the knowledge and attitudes of contracted family physicians in Edirne province towards the patient-centered approach.
The universe of the study consists of 58 contracted family physicians working in family health centers in Edirne city center, and 52 family physicians were reached. After the approval of T.Ü. Scientific Research and Ethics Board, Provincial Health Directorate, a questionnaire consisting of sociodemographic data and Patient-Physician Orientation Scale was applied to the physicians.
51.92% of the physicians participating in our study were female, 80.77% were married, and the average age was 48,73±7.18 years. 16.92% of the physicians were working as specialist family physicians, 67.31% were family physicians, 5.77% were physicians receiving contracted family medicine specialist training, and approximately half of the physicians were residing in the same region as the family health center. When the length of service in the profession was examined, the average length of service was 23.42±7.5 years, the average length of service in primary care was 20.08±8.9 years, the length of service in the current family health center was 9.23±6.9 years and the total number of family health centers worked was 2±0.9 on average. When the distribution of physicians' Patient-Physician Orientation Scale scores was examined, the total average score was 56.1±8.8, the average score in the caring subscale was 29.35±3.7 and the average score in the sharing subscale was 26.75±7. In our study, no statistically significant difference was found between the Patient-Physician Orientation Scale scores and the physicians' marital status, gender, residence status in the work area, age, length of service, length of service in primary care, length of service in the current unit and the number of family health centers worked at. A statistically significant difference was found between the sharing subscale scores and duties of the physicians participating in our study, and it was observed that family physicians scored lower than specialist family physicians and physicians who received contracted family medicine specialist training.

As a result of our study, considering that the biopsychosocial approach forms the basis of family medicine, therefore the patient-centered approach shows importance in the family medicine discipline. Considering that family physicians have intense working conditions, we think that regular training should be given importance to increase the awareness of family physicians or to remind them of the patient-centered approach.
Key words: Patient-centered approach, PPOS, biopsychosocial approach.