Romatoid artritli hastalarda antioksidan tablo ve eritrosit membran Na+/K+ ATPaz aktivitesinin incelenmesi /
Yazar: YASEMİN TÜRKAN OĞUL
Danışman: PROF. DR. AHMET KIZILTUNÇ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Sağlıklı kişilerde normal metabolizma esnasında üretilen serbest radikallerorganizmadaki antioksidanlar tarafından nötralize edilir. Ancak serbest radikallerin aşırıartışı veya antioksidan sistemlerin yetersizliği oksidatif stresle sonuçlanır. Serbestoksijen radikalleri ile temel hücre komponentlerinin oksidatif hasarı, kardiyovaskülerhastalıklar, ateroskleroz, diabet ve romatoid artrit (RA) gibi bir çok hastalığınpatogenezinde önemli bir mekanizma olarak öne sürülmektedir. Bu çalışmada RA'lıhastalarda oksidatif stres, antioksidan enzimler ve eritrosit membran Na+/K+ ATPazenzim aktivitesinin araştırılması amaçlanmıştır.Bu çalışmaya, herhangi bir tedavi almayan 28 RA'lı hasta ve kontrol grubuolarak aynı yaş ve cinsiyette 20 sağlıklı birey dahil edildi. Kontrol grubu ilekarşılaştırıldığında RA'lı grupta serum C reaktif protein (CRP) düzeyleri (p=0.0001),eritrosit malondialdehit (MDA) düzeyleri (p=0.0001) ve eritrosit ksantin oksidaz (XO)aktiviteleri (p=0.023) yüksek bulundu. Buna karşın eritrosit Cu/Zn süperoksid dismutaz(Cu/ZnSOD) (p=0.009), glutatyon peroksidaz (GPx) (p=0.008) ve eritrosit membranNa+/K+ ATPaz (p=0.0001) aktiviteleri azalmış tespit edildi. Eritrosit katalaz aktivitesiise değişmedi. RA'lı hasta grubunda eritrosit MDA ile serum CRP düzeyleri arasında(r=0.602, p=0.001) ve eritrosit Cu/ZnSOD ile eritrosit membran Na+/K+ ATPazaktiviteleri arasında (r=0.471, p=0.011) pozitif korelasyon ve eritrosit MDA düzeyleriile eritrosit Cu/ZnSOD (r =â0.434, p=0.021) ve eritrosit membran Na+/K+ ATPaz (r =â0.641, p=0.0001) aktiviteleri arasında negatif korelasyon tespit edildi. Ayrıca serumCRP düzeyleri ile eritrosit Cu/ZnSOD (r=â0.481, p=0.01) ve eritrosit membran Na+/K+ATPaz aktiviteleri arasında (r=â0.421, p=0.026) negatif korelasyon saptandı.Bu çalışmanın sonuçları RA'da oksidatif stresin arttığını, Cu/ZnSOD ve GPxaktivitelerinin azaldığını, katalaz aktivitesinin değişmediğini ve eritrosit membranNa+/K+ ATPaz aktivitesinin azaldığını ortaya koydu.Anahtar kelimeler: RA, oksidatif stres, antioksidan enzimler, Na+/K+ ATPaz

Abstract:
In healthy humans beings, the endogenous free radicals produced in the body areneutralized by endogenous antioxidants. But, the insufficiency of antioxidant defensesystems or the acceleration of the oxidative reactions can result in the oxidative stress.Oxidative damage to essential cell components caused by oxygen free radicals has beenproposed to be an important mechanism in the pathogenesis of many diseases such ascardiovascular diseases, atherosclerosis, diabetes mellitus, and rheumatoid arthritis(RA). In this study, oxidative stress, antioxidant enzymes and in erythrocyte membraneNa+/K+ ATPase activity of patients with rheumatoid arthritis were investigated. Twenty-eight patients with RA not currently under antirheumatic drug treatment and 20 age andgender-matched healthy controls were included in the study.When compared with the control group, patients with RA had higher serum Creactive protein (CRP) levels (p=0.0001), erythrocyte malondialdehyde (MDA) levels(p=0.0001) and xanthine oxidase (XO) activities (p=0.023). However, erythrocyteCu/Zn superoxide dismutase (Cu/ZnSOD) (p=0.009), glutathione peroxidase (GSH-Px)(p=0.008) and erythrocyte membrane Na+/K+ ATPase activities (p=0.0001) were foundto be decreased, and erythrocyte catalase activities unchanged in the study group. In thepatient group, correlation analysis revealed positive correlations between erythrocyteMDA and serum CRP levels (r=0.602, p=0.001), and erythrocyte Cu/ZnSOD anderythrocyte membrane Na+/K+ ATPase activities (r=0.471, p=0.011). There werenegative correlations between erythrocyte MDA levels and erythrocyte Cu/ZnSOD (r=â0.434, p=0.021) and erythrocyte membrane Na+/K+ ATPase activities (r =â0.641,p=0.0001). Additionally, there were negative correlations between serum CRP levelsand erythrocyte Cu/ZnSOD (r=â0.481, p=0.01) and erythrocyte membrane Na+/K+ATPase activities (r =â0.421, p=0.026).These results of the present study revealed that increases oxidative stress,decreases Cu/ZnSOD and GPx, unchanges catalase and decreases erythrocytemembrane Na+/K+ ATPase activities were observed in RA.Key words: RA, oxidative stress, antioxidant enzymes, Na+/K+ ATPase.