Farklı diş macunlarının ağartma etkinliğinin in vitro olarak değerlendirilmesi
In vitro evaluation of the whitening efficiency of different toothpastes
Yazar: ÇİLEM BULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNSELİ KATIRCI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş beyazlatma = Tooth bleaching ; Diş macunları = Toothpaste ; Papain = Papain ; Peroksit = Peroxide ; Renk değişikliği = Color change ; Yüzey pürüzlülüğü = Surface roughness ; İn vitro = In vitro

Özet:
Amaç: Bu in vitro çalışmanın amacı, geleneksel diş macunun, peroksit içeren, papain içeren ve mavi kovarin renk pigmenti içeren diş macunlarının çay ile renklendirilmiş insan dişleri üzerindeki ağartma etkinliğinin değerlendirilmesidir. Ayrıca uygulandıktan dört hafta sonra diş macunlarının mine yüzeyinde oluşturduğu morfolojik değişikliklerin, taramalı elektron mikroskobu analizi (SEM) ile değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Benzer renkteki çürüksüz insan kesici dişlerinden toplam 100 adet örnek elde edildi (A3). Örnekler, kullanılan diş macununa göre beş gruba ayrıldı (n=20): Geleneksel diş macunu grubu, peroksit içeren diş macunu grubu, papain içeren diş macunu ve mavi kovarin içeren diş macunu grubu ve kontrol grubu (yapay tükürük). Macun gruplarında yer alan dişler konsantre siyah çay solüsyonu ile 4 gün süre ile renklendirildi. Daha sonra, örnekler Colgate Total 12 (Colgate-Palmolive, New York, Amerika), Yotuel All In One (Bio-cosmetics, Madrid, İspanya), Yotuel Pharma B5 (Bio-cosmetics, Madrid, İspanya) ve Meridol (CP-GABA, Hamburg, Almanya) diş macunları kullanılarak 4 hafta boyunca fırçalandı. Farklı diş macunlarının dişlerde oluşturduğu renk değişikliğini belirlemek için, örneklere ait renk analizleri bir dental spektrofotometre cihazı (SpectroShade Micro, MHT, İtalya) kullanılarak CIE L*a*b* renk sistemine göre yapıldı. Örneklere ait renk analizi, başlangıçta, renklendirmeden sonra, macun kullanımından 24 saat ve 4 hafta sonra gerçekleştirildi. Örneklere ait yüzey pürüzlülüğü analizleri; bir profilometre cihazı (Surftest SJ-210 Mitutoyo, Tokyo) kullanılarak yapıldı ve yüzey pürüzlülük değerleri (Ra=roughness average) kaydedildi. Çalışma gruplarındaki örneklere ait yüzey pürüzlülüğü analizleri; başlangıç, diş macunlarının uygulanmasından 24 saat sonra ve 4 hafta sonra yapıldı. Diş macunlarının uygulamasından 4 hafta sonra, her gruptan rastgele seçilen 2 örneğe ait yüzey morfolojisi analizi taramalı elektron mikroskobu (FEG 250-Fei Quanta, Hollanda) ile gerçekleştirildi. İstatistiksel analiz, eşlemeli varyans analizi ve bağımsız iki yönlü varyans analizi testleri ve Bonferroni post-hoc düzeltmesi ile yapıldı. Tüm testler için anlamlılık düzeyi α=0.05 olarak alındı.
Bulgular: Geleneksel diş macunu, peroksit içeren diş macunu, papain içeren diş macunu ve mavi kovarin içeren diş macunu gruplarında yer alan örneklere ait başlangıç L*, değerlerinin renklendirmeden sonra istatistiksel olarak anlamlı oranda azaldığı başlangıç a* değerlerinin arttığı saptandı (eşlemeli varyans analiz, p<0.05). 24 saat ve 4 hafta sonra; test edilen tüm macun gruplarında yer alan örneklere ait ve renklendirmeden sonra elde edilen L* değerlerinin arttığı ve a* değerinin azaldığı belirlendi (eşlemeli varyans analiz, p<0.05). Tüm test edilen macun gruplarındaki, örneklerden, 4 hafta sonra elde edilen L*, a* değerlerinin, başlangıç L*, a* değerlerlerinden istatististiksel olarak anlamlı oranda düşük olduğu saptandı (eşlemeli varyans analiz, p<0.05). Dört hafta sonra, tüm macun gruplarındaki örneklerden elde edilen L*, a*, b* ve ΔE değeri arasında istatistiksel fark olmadığı saptandı (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p>0.05). Tüm gruplardaki örneklere ait başlangıç pürüzlülük değerleri ile macun kullanımından sonra elde edilen yüzey pürüzlülüğü değeri arasında istatistiksel fark saptanmadı (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p>0.05). 24 saat ve 4 hafta sonra tüm diş macunlarının dişlerde benzer yüzey pürüzlülüğü değerleri oluşturduğu saptandı (bağımsız tek yönlü varyans analizi, p>0.05). 4 hafta sonra, geleneksel diş macunu ve ağartma etkili olan ve peroksit, mavi kovarin ve papain içeren diş macunu gruplarında yer alan örneklerdeki mine yüzey yapısının benzer olduğu ve bütünlüğünün bozulmadığı gözlendi. 
Sonuç: Çalışmada kullanılan tüm diş macunlarının 4 hafta sonra çay ile renklendirilmiş dişlerde benzer renk değişimi ve yüzey pürüzlülüğü değerleri oluşturduğu belirlendi. Bu çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, peroksit, papain ve mavi kovarin içeren diş macunlarının uzun süre kullanımın dişlerde yaratacağı ağartma etkinliklerinin tam olarak anlaşılabilmesi için daha fazla klinik ve laboravatuvar çalışmasına ihtiyaç olduğu sonucu çıkarılabilir.

Abstract:
Objectives: The aim of this in vitro study was to evaluate the whitening effectiveness of a conventional toothpaste and a peroxide, a papain and a blue covarin containing toothpastes on human teeth stained in the black tea solution. And to evaluate morfological changes on enamel surface with scanning electron microscopy (SEM) four weeks after the application of these toothpastes.  
Methods: One hundred specimens were prepared from bovine incisor human teeth with similar shade (A3). Specimens were divided into five groups according to the toothpastes (n=20): Conventional toothpaste, peroxide containing toothpaste, papain containing toothpaste, blue covarin containing toothpaste and control (artificial saliva). The specimens in all toothpaste groups were stained with concentrated black tea solution for four days. After staining the specimes were brushed with Colgate Total 12 (Colgate-Palmolive, New York, America), Yotuel All In One (Bio-cosmetics, Madrid, Spain), Yotuel Pharma B5 (Bio-cosmetics, Madrid, Spain) and Meridol (CP-GABA, Hamburg, Germany) toothpastes for 4 weeks. A dental spectrophotometer (SpectroShade Micro, MHT, Italy) was used for the evaluation of the color change of the teeth with different toothpastes according to the CIE L*a*b* color system. Color evaluation was performed at initial stage, after staining, after 24 hours and 4 weeks. Surface roughness analyses were performed with a profilometer (Surftest SJ-210 Mitutoyo, Tokyo) and the obtained values (Ra=roughness average) were recorded at initial stage, after 24 hours and 4 weeks. The evaluation of the morfological changes on the enamel surface were carried out on two samples randomly selected from the each group by scanning electron microscopy (FEG 250-Fei Quanta, Hollanda) afer 4 weeks. Repeated Anova, one-way Anova tests and Bonferroni post-hoc correction were performed for the statistical analysis at α=0.05 significance level.  
Results: There was a statistically significant decrease in L* values and increase in a* values after staining of the specimens in the conventional toothpaste and a peroxide, a papain and a blue covarin containing toothpaste groups (repeated Anova test, p<0.05). There was statistically significant increase in L* values and decrease in a* values of the specimens in all of the toothpaste groups after 24 hours and 4 weeks (repeated Anova test, p<0.05). After four weeks the obtained L* and a* values were significantly lower than the initial L* and a* values of the specimens in all of the toothpaste groups (repeated Anova, p<0.05). There were no statistically difference L*, a*, b* ve ΔE values of the specimens among the toothpaste groups tested in the study after four weeks (one-way Anova test, p>0.05). No significant differences were found between the initial surface roughness values and the obtained surface roughness values after toothpaste application in all groups (one- way Anova test, p>0.05). After 24 hous and 4 weeks the surface roughness values produced by four toothpastes were the similar on teeth surfaces (one-way Anova test, p>0.05). It was observed that the surface structure of enamel was similar and its integrity was not disturbed in the specimens in the conventional toothpaste and peroxide, papain and blue covarin containing toothpaste groups after four weeks.  
Conclusion: It was determined that all toothpastes used in the study were produced similar color change and surface roughness values on the stained teeth with black tea solution after 4 weeks. It can be concluded that further clinical and laboratory studies are needed to fully understand the whitening effectiveness of toothpastes containing peroxide, papain and blue covarine for long-term use from the findings obtained from this study.