Dikey bahçe tasarım sürecinde kullanılabilecek örnek tabanlı bir tasarım modeli önerisi
A case based design system purpose for using in vertical garden design process
Yazar: MUHAMMED ALİ ÖRNEK
Danışman: PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarımda Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentsel, mimari ve peyzaj tasarım alanlarında, ekolojik problemler çözümlenmesi gereken önemli bir konudur. Kentsel yaşam, gün geçtikçe kalitesini yitirmekte ve bu düşüş kent sakinlerini etkilemektedir. Bu konuda, günlük yaşamda en çok vakit geçirdiğimiz alanlar olan, çalışma ve yaşam alanlarımızda, yeşil alanlara daha çok ihtiyaç duymaktayız. Bu ihtiyacı gidermek amacıyla, yeşil çatı bahçeleri ve dikey bahçeler, bu probleme çözüm olarak ortaya çıkmaktadır. Kentsel yaşamın bir parçası olan stresten kaçmak için, günlük yaşantı içerisinde bu tür nefes alma noktalarına artık eskisinden daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Bu ihtiyaç doğrultusunda, geçmişte yapılardan ayrı birer peyzaj tasarım öğesi olarak görülen bu öğeler, günümüzde yapılara kenetlenmiş birer yapı elemanı olarak görülmekte ve tasarlanmaktadır. Yaşam alanlarımıza kenetlenen bu öğeler, dış mekânların yanı sıra, yeni malzemeler yardımıyla, iç mekânlarda da çeşitli işlevlerde karşımıza çıkmaktadır.Bilgisayar teknolojileri, her ölçekteki tasarımın ilk aşamalarından, sonuç ürünün ortaya çıkmasına kadar geçen süreçte, tasarımcıya birçok fayda sunmaktadır. Bu nedenle, bilgisayar teknolojilerinin, tasarımda kullanılması, bir ürünün tasarımından üretim aşamasına kadar birçok alanda yer bulmuştur. Bu etkileşim, tasarımcıları birçok rutinden kurtarıp, yeni olanakların kapısını açmıştır. Peyzaj mimarlığı, bu etkileşimden gerektiği kadar faydalanamamıştır. Peyzaj ile ilgili birçok yazılım bulunmasına karşın, bu yazılımların geneli tasarım görselleştirme aracı olarak kullanılmaktadır. Görselleştirme yazılımlarının haricinde, tasarım aracı olarak kullanılan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS - GIS) ve Peyzaj Tasarımında Bilgi Modelleme LIM (Landscape Information Modelling) yazılımları bulunmaktadır. Fakat bu yazılımlar, tasarımcıyı tasarım konusunda yönlendirmesinden ziyade, tasarım sürecindeki rutin hesaplamalardan kurtararak zaman ve emekten tasarruf gibi çeşitli faydalar kazandırmayı amaçlamaktadır. Bu tür yazılımların geneli, dikey bahçeler konusunu kapsamamakta kırsal peyzaj ile sınırlı kalmaktadır. Peyzaj mimarisinde ?Çatı Bahçeleri? ve çatı bahçelerinin yeniden yorumlanması olarak ?Dikey Bahçeler? konusu ve bahçelerin tasarımında bilgisayar teknolojileri henüz gerektiği yeri bulamamıştır. Peyzaj tasarımı baz alınarak çeşitli görselleştirme programları kodlanmış olsa da, tasarımcıya tasarım sürecinde yol gösterecek ve destekleyecek yazılımlar yeterli değildir. Dolayısıyla, dikey bahçelerin tasarımı sürecinde de aynı problemle karşılaşılmaktadır.Dikey bahçe tasarımında kullanılabilecek örnek tabanlı tasarım modeli geliştirilmesine ilişkin bu tez çalışması 5 bölümden oluşmaktadır:Giriş bölümünde, araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmaktadır.Bu bölümü takiben, örnek tabanlı us yürütme yaklaşımı ve bu yaklaşımın aşamaları anlatılacaktır. Bu bilgilere ek olarak, örnek tabanlı us yaklaşımının tasarımda kullanımına ilişkin örneklere de yer verilecektir.Üçüncü bölümde, bilgisayarla görü konusu ve bu konuya ilişkin uygulama alanları anlatılacaktır. Ayrıca, bu yaklaşımın tasarımda kullanımına ilişkin örneklere yer verilecektir.Dördüncü bölümde, peyzaj, çatı ve dikey bahçeler üzerine tanımlamalar, mevcut örnekler ve uygulamalar yer alacaktır. Çatı bahçelerinden evrilen dikey bahçelerin, amaçları, uygulama türleri, mevcut kullanıma ilişkin örnekleri, yapılarda pasif iklimlendirme sağlaması gibi sağladığı yararlar incelenecektir.Beşinci bölümde, dikey bahçelerin tasarım sürecinde, tasarımcıya destek olması amaçlanan örnek tabanlı tasarım modeli önerisi aşamalarla anlatılacaktır. Tez, peyzaj tasarımcılarının, dikey bahçe tasarımlarında, geleneksel yöntemlerin hakim olduğu tasarım sürecinin, sayısal ortama aktarılmış, yani diğer bir deyişle, sayısallaştırılmış ya da bilgisayar ortamında hazırlanan sayısal bir görüntünün, geliştirilmesi hedeflenen tasarım modeli yardımıyla bir dikey bahçe tasarımı üretmesine ilişkin aşamalar ve anlatımlar içermektedir. Bu tasarım modeli, sayısal görüntüden aldığı renk değeri verilerini, içerdiği bitki veritabanındaki uygun verilerle eşleştirerek tasarımcının dikey bahçe tasarımı üretmesini sağlar.Son bölümde ise, sonuçlar tartışılarak model değerlendirilecek ve geleceğe yönelik öneriler yer alacaktır.

Abstract:
This research aims to discuss how we can use computer as a tool in vertical garden design process. Our idea comes from the idea of covering buildings to create a temperature buffer since our cities are suffering global warming and air pollution. Green roofs and vertical gardens are the good solutions to decrease the negative effects of rapid urbanization and good examples to increase the quality of life. Although these new landscape systems appeal to meet the basic needs for urbanization, they also supply recreation for people. Today, an increasing number of roof gardens are being faced. As a result of this, new technologies and developments have been needed for the design and construction process. With new materials and application techniques, it became possible to make plantation without soil and plantation became a new construction component that can be attached to exterior walls or roofs.For nearly 20 years, engineers and architects deal with their decision making process for their projects with the help of computer technologies. But, we think, landscape architecture cannot benefit enough from computer technologies. Regarding to landscape research area; use of computer is generally bounded for the analysis and visualization of the projects. It is possible to make some analyses about energy saving or some counting problems. But, it is unfortunate to say that there is not any software which can be used in the design process.This paper proposes `a decision making tool? for designing vertical gardens. This tool is aiming to convert the color data of a digital image to 2D application model for plantation of vertical garden.In this research thesis, there are 5 section about case-based model purpose for designing vertical gardens:Introduction section involving aim, context and methodolgy of this research thesis.At second section, case-based reasoning, phases, application areas will be introduced. In addition to these, some application examples take part in the section.Following, computer vision topic will be explained with its tasks and application areas. This section also include connections between practical application examples and computer vision approach.At forth section, vertical garden topic will be described.In this section,there will be definitions of roof garden and vertical garden. In addition to these, application types, conventional design process, benefits and examples from various countries of vertical garden will take part in this section.At fifth section, case-based model purpose for designing vertical garden design will take part as a result of this research thesis. This research thesis includes definitions and process of model which provides designer can use in vertical garden design process in digital media.In conclusion section, consequences of proposed model will be estimated and there will be developing suggestions for future use of model.