Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri
Level of use of language learning strategies by learnerss of Turkish language as foreign language
Yazar: EMRAH BOYLU
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancılar = Foreigners ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kullandıkları  dil öğrenme stratejilerini belirlemek ve yaş, cinsiyet, anadili, eğitim durumu, kur düzeyi, Türkçe dışında bilinen yabancı dil sayısı, Türkçe öğrenme süresi, Türkçe öğrenilen kurum, Türkçe öğrenme yeri ile soy gibi değişkenlerle, kullanılan stratejiler arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırmaya, 7'si YETKM ve 3'ü TÖMER olmak üzere toplam 10 ayrı dil merkezinde Türkçe öğrenen 395 öğrenci katılmıştır. Araştırmada, Oxford (1990) tarafından geliştirilen "Dil Öğrenme Stratejileri Envanteri" kullanılmıştır. Bu envanter, araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlanmış ve yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılmak üzere 594 öğrencinin katılımıyla geçerlik-güvenirlik çalışması yapılmıştır. Öğrencilerin kişisel bilgileri ise yine araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde T-Testi, ANOVA ve Scheffe testlerinden den yararlanılmıştır.
Araştırmaya katılan toplam 395 öğrencinin dil öğrenme stratejileri ölçeğinin altı boyutundan aldıkları puanların ortalama ve standart sapma değerlerine bakıldığında öğrencilerin ortalama puanlarının 3.22 ilâ 3.75 arasında değiştiği görülmektedir. Tüm kategorilerin ortalaması 2.40'ın üzerinde olduğundan çalışmaya katılan öğrenciler tarafından hiçbir dil öğrenme stratejisinin düşük oranda kullanılmadığı tespit edilmiştir. Stratejilerin kullanılma düzeyleri ise 3.75 ortalama ile üstbiliş stratejiler en fazla, 3.22 ortalama ile duyuşsal stratejilerin ise en az kullanılan stratejiler olduğu görülmüştür.
Araştırmada erkek öğrencilerin genel olarak bayan öğrencilere göre daha fazla dil öğrenme stratejilerini kullandıkları gözlemlenmiştir. Farklı yaş gruplarındaki öğrencilerin dil stratejilerini kullanma durumları ise sadece bellek stratejilerinin kullanımında anlamlı bir farklılık gösterniştir. Öğrencilerin öğrenim durumları ile strateji kullanma durumları ve bildikleri yabancı dil sayısı arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılamazken, Türkçeyi yurt dışında ve Türkiye'de öğrenme durumları arasında bilişsel ve sosyal stratejilerin kullanımında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. 
Öğrencilerin ana dilleri ile dil öğrenme stratejilerini kullanma durumları arasında sadece bellek stratejilerinin kullanımında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.  Türkçeyi öğrenme süreleriyle sosyal stratejileri kullanma durumları arasında da anlamlı bir farklılık gözlemlenmiştir. Araştırmaya katılan yabancı ve Türk soylu öğrencilerin strateji kullanma durumları arasında bellek ve telafi stratejilerini kullanma durumları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Türkçeyi Türkiye'de ve yurt dışında öğrenenlerin kullandıkları dil öğrenme stratejilerine bakıldığında, TÖMER'lerde Türkçe öğrenenlerin lehine, bellek ve telafi stratejilerinin kullanımında anlamlı bir farklılığın olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the language learning strategies of learners who leaner Turkish as a foreign language and to examine the relations between the strategy to be used and the age, gender, mother tongue, education, learning level, number of foreign languages to be spoken except for Turkish, duration of learning Turkish, the institution where it is learnt, ancestry and similar variables. 
The research was carried out in 10 different language centers, and 7 of them YETKM and 3 of them TOMER, with 395 subjects learning Turkish language. In the research, the "Inventory of Language Learning Strategies" that was developed by Oxford (1990), was used. The inventory was adopted into Turkish by the researcher and the validity and reliability work was conducted with the participation of 594 students to be used in Turkish teaching to foreigners. The personal information of the students was collected with a "Personal Information Form" that was again prepared by the researcher. The T-Test, ANOVA and Scheffe tests were used to analyze the data.  
When the average and standard deviation values of points which they were given from the six dimensions of the scale of the language learning strategies of 395 students in total are looked, the average points of the students vary between 3.22 and 3.75. Since the averages of all categories are higher than 2.40, it is seen that the students do not employ any one of the language learning strategies at a low level. It is also seen that the metacognition strategies with 3.75 average, are used at a higher level and the affective strategies are used, with 3.22 average, at the least level in terms of the employment of the strategies. 
It is observed that male students  generally use more language learning strategies with compare to female students, in the research. Students in different age categories are only meaningfully differentiated from each other in terms of the use of memory strategies among the language learning strategies. There is no meaningful difference among students in terms of the education and number of foreign languages to be spoken; however, there is a meaningful difference for the use of the cognitive and social strategies for the students who learn Turkish in Turkey and who learn it in another country.
For the relation between the mother tongues of the students and the language learning strategies, there is only meaningful difference in terms of the use of the memory strategies. No meaningful difference was observed for the duration of learning Turkish and using the social strategies. A meaningful difference was found in the use of memory and reparation strategies which were used by students whose ancestors were Turkish and whose were foreigners. When the language learning strategies of Turkish language learners in Turkey and in foreign countries, a meaningful difference in favor of students learning Turkish in TOMER for the use of memory and reparation strategies.