Kripto paraların analizi ve Türkiye ekonomisi açısından değerlendirilmesi
Analysis of crypto coins and evaluation in terms of Turkish economy
Yazar: HÜSNÜ MEHMET PEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM YILMAZ
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Para politikaları = Monetary policies ; Para politikası araçları = Monetary policy toolls ; Sanal para = Virtual money ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Kripto paralar, 2008 yılında ortaya çıkmış olan Bitcoin ile dünya ekonomisine
adını duyurmuştur. İlk zamanlar hakkında pek fazla bilgi sahibi olunmayan kripto
paralar zaman içerisinde popülaritesini arttırarak çeşitlenmeye başlamış ve işlem
hacmi ciddi boyutlara ulaşmıştır. Risk oranının fazla olmasına karşın getiri oranlarının
yüksek olması, işlemlerin hızlı gerçekleştirilmesi ve maliyetlerin az olması gibi
etkenlerden sebeple Ethereum, Litecoin, Ripple, Tether, Binance Coin gibi altcoinler
Bitcoin'e rakip olarak çıkmıştır. Böylelikle kripto para birimleri döviz piyasasında yer
edinmeye başlamıştır. Bitcoin ve diğer altcoinlerin artan popülariteleri sonucunda
devletlerin dikkatini çekmiş ve gerekli regülasyonların da hazırlanması yoluna
girilmiştir. Çalışmada bu kapsamda kripto paraların spekülatif balon varlığı analizi
yapılmış, Türkiye ekonomisi açısından da kripto paralar değerlendirilmiştir. Analizde
Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Ripple, Tether ve Binance Coin ele alınmıştır. Bitcoin
için 11-2014 ile 04-2022 tarihleri, Ethereum için 09-2015 ile 04-2022 tarihleri,
Litecoin için 10-2014 ile 04-2022 tarihleri, Ripple için 10-2014 ile 04-2022 tarihleri,
Tether için 03-2015 ile 04-2022 tarihleri, Binance Coin içinse 08-2017 ile 04-2022
tarihleri arasındaki aylık kapanış verilerinden yararlanılmıştır. Spekülatif balon varlığı
tespitini gerçekleştirebilmek için GSADF test istatistiği kullanılmıştır. Dönemler
içerisinde spekülatif balon varlığı söz konusu olsa da kalıcı bir spekülatif balon
varlığının söz konusu olmadığı görülmüştür. Yapılan analiz sonrasında da Türkiye'nin
kripto paralar konusunda dünyayı yakından takip ettiği, birtakım kanunlar çıkardığı ve
regülasyon çalışmalarının devam ettiği de anlaşılmaktadır.

Abstract:
Crypto coins have been recognised in the world economy with Bitcoin which
was introduced in 2008. Cryptocurrencies were not popular in the beginning, but
started to be popular over time, and later the transaction volume reached at high levels.
Although the risk ratio is high, cryptocurrencies such as Ethereum, Litecoin, Ripple,
Tether, Binance Coin have emerged as competitors to Bitcoin due the factors like high
return rates, fast execution of transactions and low costs. Cryptocurrencies have started
to gain importance in the foreign exchange market. Speculative balloons occured in
the crpyto currencies market. As a result of the increasing popularity of Bitcoin and
other cryptocurrencies, it took attention of the countries, and the governments started
to prepare requlations in this field. In this thesis, speculative balloon asset of
cryptocurrencies is analysed and the cryptocurrencies are evaluated for the Turkish
economy. Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Ripple, Tether and Binance Coin are selected
in the analysis. Monthly closing data from 11-2014 to 04-2022 for Bitcoin, 09-2015 to
04-2022 for Ethereum, 10-2014 to 04-2022 for Litecoin, 10-2014 to 04-2022 for
Ripple, 03-2015 to 04-2022 for Tether and 08-2017 to 04-2022 for Binance Coin are
used. GSADF test is made to determine the presence of speculative balloons. Although
there were speculative balloon during the periods, it was seen that there was no
permanent speculative balloon presence. After the analysis, it is understood that
Turkey considers the developments in crypto coins in the world, and introduced the
essential laws. Some regulations are still in progress.