Alexandre Vallaury'nin yapmış olduğu İstanbul Arkeoloji Müzesi ve Osmanlı Bankası üzerine bir inceleme
An examination on the Istanbul Archaeology Museum and the Ottoman Bank made by Alexandre Vallaury
Yazar: ALİ ÖZEL
Danışman: DOÇ. DR. EMRE DEMİREL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
19. yüzyıl mimarlığının önemli temsilcilerinden olan Levanten mimar Alexandre Vallaury Paris'de eğitim aldıktan sonra İstanbul dönmüş ve adından söz ettirecek yapılar tasarlamayı başarmıştır. Mimarlık faaliyetlerinin yanı sıra Türkiye'deki ilk mimarlık eğitiminin verildiği Sanayi-i Nefise Mektebi'nde yirmi yılı aşkın mimarlık eğitimciliği yapmış ve Türkiye'deki mimarlık sürecine katkı sunan mimarlar yetiştimiştir. Vallaury'nin tasarlamış olduğu çok sayıda yapı arasında devlet kurum binaları da yer almaktadır. Bu yapılardan biri olan ve çalışmanın konusunu oluşturan Osmanlı Bankası ve  Müze-i Hümayun bugünkü adıyla İstanbul Arkeoloji Müzesi, Osman Hamdi Bey'in müze müdürü olmasının ardından Vallaury tarafından kaleme alınmıştır. Günümüzde halen kullanılan bu yapıların müellifi olan Alexandre Vallaury, az sayıda çalışmaya konu olması ve Türkiye'deki ilk müze binasının ve Osmanlı Devletinin ilk banka binasının mimarlığını yapmış olması sebebiyle araştırmaya ilgi uyandırmıştır. Vallury yapılarının iç mekân tasarımı ve ince yapı detayları bakımından bugüne kadar ele alınmamıştır. Bu çalışma ile beraber mimarın müze ve banka yapılarının iç mekân tasarımına yaklaşımı irdelenmiştir Araştırma sürecinde; devlet arşivleri, konu ile ilgili yazılmış çalışmalar, Görsel arşiv belgelerine ulaşılarak geniş bir literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca restorasyondan sorumlu saha çalışanları ve müze idari personeli ile yapılan sözlü görüşmeler neticesinde ulaşılan bilgilere çalışmada yer verilmiştir. 
Çalışma kapsamında Müze, iç mekan analizi bağlamında incelenirken aynı zamanda devam eden restorasyon çalışmaları değerlendirilmiş, geçmiş restorasyon faaliyetlerinde, Venedik tüzüğüne aykırı imalatların yapıldığı tespit edilmiştir. Yapıda devam eden son restorasyon ile aslına uygun yapılan onarım müdahalelerine ilişkin bilgiler karşılaştırmalı olarak kayıt altına alınmıştır. Osmanlı Bankasında ise yine iç mekân analizi bağlamında irdelenirken, yeniden işlevelendirilen yapı içerisine ihtiyaçlar çerçevesinde ek yapılan öğelere değinilmiştir.

Abstract:
Levantine architect Alexandre Vallaury, one of the important representatives of 19th century architecture, returned to Istanbul after studying in Paris and managed to design structures that will make a name for himself. As well as the activities in architecture, he became an educator for more than twenty years of architecture in Sanayi-i Nefise School in which the first architectural education was given, and moreover, he trained architects who contributed to the architectural process in Turkey. Among the many buildings designed by Vallaury, there are also state institution buildings. One of these structures, the Museum-i Hümayun, which would be called İstanbul Archaeological Museum later and is the subject of this study, was written by Vallaury after Osman Hamdi Bey became the museum director. Due to the small number of study subjects and being the architecture of the first museum building; Alexandre Vallaury, the architect of these buildings that are still used today, aroused interest in research. The interior design and fine structural details of Vallury buildings have not been addressed so far. With this study, the architect's approach to museum interior design was examined. During the research process; State archives, written studies on the subject, visual archive documents were accessed and a wide literature search was made. In addition, the information obtained as a result of oral interviews with the field workers responsible for restoration and the museum administrative staff were included in the study.
Within the scope of the study, while the museum was examined in the context of interior space analysis, the ongoing restoration work was also evaluated, and it was determined that productions were made in violation of the Venice statute in the past restoration activities. Information on the last restoration in progress and repair interventions made in accordance with the original were recorded comparatively.