Bazı sıcak iklim çim türlerinin tuzluluğa dayanıklılığının belirlenmesi ve uygulamalar açısından değerlendirilmesi
Determination of salinity tolerance in some warm season turfgrass cultivars and assesment of the results for landscaping practice
Yazar: NÜKET SARICA
Danışman: PROF. DR. OSMAN KARAGÜZEL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışma, sıcak iklim çim türlerinden Cynodon dactylon 'Del Sol', Zoysia japonica 'Zenith', Paspalum vaginatum 'Seasprey' ve Eremochloa ophiuroides 'Tifblair' çeşitlerinin, farklı sulama suyu tuzluluk düzeyleri kullanılarak tuzluluğa karşı toleranslarının araştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Deneme, yanları açık plastik serada yürütülmüş, yetiştirme ortamı olarak 7 litrelik saksılara doldurulmuş olan bahçe toprağı+kum+torf (4:1:1 hacimsel) karışımı kullanılmış ve çim çeşitlerine 6 farklı düzeyde tuz içeren [0.54 (T0, kontrol; kuyu suyu elektriksel iletkenlik değeri), 5 (T1), 10 (T2), 20 (T3), 40 (T4) ve 60 (T5) dS.m-1] sulama suyu uygulanmıştır. Deneme süresince yaprak yanma oranı, çim kalitesi, biçim ürünleri kuru ağırlığı, sürgün kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı, yaprak eni ve boyu ile ilgili gözlem ve ölçümler yapılmış, çeşitlerin tuzluluk eşik değerleri ile tuzluluk toleransları hesaplanmış ve yaprak besin elementi içerikleri tespit edilmiştir.
Bulgular, artan su seviyesinin kök kuru ağırlığı hariç incelenen tüm ölçütlerde azaltıcı etkide bulunduğunu göstermiştir. Çim kalitesi ve yaprak yanma oranlarına göre P. vaginatum 'Seasprey' tuzluluğa en dayanıklı çeşit olarak belirlenmiş, C. dactylon  'Del Sol' ve Z. japonica 'Zenith' tuza karşı orta toleranslı dayanıklılık göstermiş, E. ophiuroides 'Tifblair' ise tuzluluk dayanımı en düşük çeşit olmuştur. Çeşitlerin tuzluluk eşik değerleri C. dactylon 'Del Sol'  için 11,4 dS.m-1, Z. japonica 'Zenith' için 8,9 dS.m-1 ve P. vaginatum 'Seasprey' için 5 dS.m-1 olarak tespit edilmiş, E. ophiuroides 'Tifblair' çim çeşidinin tuzluluğa karşı hiçbir tolerans geliştirmediği bulunmuştur. E. ophiuroides 'Tifblair' çeşidinde 6. haftada T3, diğer türlerde ise T4 ve T5 tuzluluk düzeyleri çimlerin ölümü ile sonuçlanmıştır. Artan tuzluluk düzeyi ile yaprak N, P, K içerikleri azalırken, Ca, Mg, Fe ve Na içeriklerinin arttığı belirlenmiştir. Ayrıca çalışmadan elde edilen sonuçların peyzaj uygulama tekniği açısından değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the salinity tolerance of various warm season turfgrass cultivars (Cynodon dactylon 'Del Sol', Zoysia japonica 'Zenith', Paspalum vaginatum 'Seasprey' and Eremochloa ophiuroides 'Tifblair') by using irrigation waters with different salinity levels.
The study was conducted under open sided, plastic film coated greenhouse conditions, planting cultivars in plastic pots (7 L) filled with a mixture of soil, sand, and  peat (4:1:1 by volume) as a growing substrate. Six different irrigation water sources with gradually increased salinity levels [0.54 (T0, control; well water EC value), 5 (T1), 10 (T2), 20 (T3), 40 (T4) ve 60 (T5) dS.m-1] were applied to turfgrass cultivars. During the experiment, observations and measurements were made on the leaf firing, turf quality, clipping yield, shoot and root dry weights, leaf width and length. Salt tolerance and threshold value of cultivars were also calculated. In addition, leaf nutrient contents of cultivars under different salinity levels were determined.
The results indicated that the increased salinity level of irrigation water negatively affected all parameters except the root dry weight. In terms of turf quality and leaf firing, P. vaginatum 'Seasprey' was the most salt tolerant, whereas C. dactylon 'Del Sol' and Z. japonica 'Zenith' showed moderate tolerance and E. ophiuroides 'Tifblair' was the least tolerant warm season turfgrass cultivars. Salinity threshold values were calculated as 11.4 dS.m-1 for C. dactylon 'Del Sol', 8.9dS.m-1 for Z. japonica 'Zenith' and 5 dS.m-1 for P. vaginatum 'Seasprey'. E. ophiuroides 'Tifblair' could not develop any tolerance against salinity. Salinity levels in irrigation water at 40 and 60 dS.m-1 resulted in complete plant death of all cultivars. However, the earliest plant losses were recorded in E. ophiuroides 'Tifblair' at a 20 dS.m-1 salinity level at 6 weeks after application. Results also indicated that increased salinity levels resulted in significant decreases in N, P, K contents and increases in Ca, Mg, Fe and Na contents of the leaves. In addition, the results of the experiment were assessed for landscaping practice.