Tarih eğitimi ve tarihçilik mesleği: Lise tarih derslerinde yazma becerilerinin kullanılması ve geliştirilmesi
History education and the profession of history: Use and development of writing skills in high school history courses
Yazar: AYTEN KİRİŞ
Danışman: PROF. HAMZA KELEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Tarih Bölümü / Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Eğitim = Education ; Liseler = High schools ; Tarih = History ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tarihçilik = Historiography ; Yazma becerisi = Writing skills ; Öğretim = Teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise tarih derslerinde öğrencilerin tarihsel metin yazma bilgi ve beceri düzeylerini belirleyerek öğrencilerin tarih metinlerini, tarihsel bir metin yazılırken dikkat edilmesi gereken ilkeler açısından değerlendirmek ve öğrencilerin kullandıkları tarihsel söylem biçimlerini ve özelliklerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel veriler, araştırma sorusu çerçevesinde ön ve son test uygulamalarında öğrenciler tarafından yazılan tarihsel metinlerden sağlanmıştır.Araştırmanın uygulama aşaması, Ankara merkezde bulunan 3 lisede (Ankara Atatürk Anadolu Lisesi, Ömer Seyfettin Lisesi ve Hurin Yavuzalp Lisesi), okuyan 10. sınıf TM grubu öğrencileri üzerinde yürütülmüştür.Araştırmanın nitel sonuçları, tarih dersinde, öğrencilerin tarihçi gibi yazma becerilerinin geliştirilebileceği ve Tarihsel Metin Değerlendirme Ölçeğine uygun tarihsel metinleri yazmada başarılı oldukları sonucunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca araştırmada örneklem grubu öğrencilerinin tarihsel metinlerini oluştururken, tarihsel söylemin temel özellikleri olan tarihsel zaman kavramı ve nedensellik ilişkisinin farkında oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin tarihsel söylem biçimlerinden anlatı türü ile açıklayıcı anlatım biçimini kullandıkları, metinlerinde tarihsel bir tartışma geliştiremedikleri, metin içerisinde kendi bakış açılarından bir tez ortaya atma ve bu tezlerini destekleyecek kanıtları kullanma konusunda sıkıntı yaşadıkları sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The purpose of the present study is to determine the historical essay writing knowledge and skill levels of the students in history courses, assess the students? writings in terms of principles to be heeded while writing a historical essay, and investigate the types and features of students? historical rhetoric. Quantitative research method was used in the study. Quantitative data were obtained from the students? historical essays written during pre-test and post-test applications within the context of the question directed to the students.The application stage of the present study was carried out among 10th graders from the Turkish-Mathematics departments of three high schools in Ankara (Ankara Atatürk Anadolu Lisesi, Ömer Seyfettin Lisesi and Hurin Yavuzalp Lisesi).The qualitative findings of the study revealed that the students can improve their skill of writing like a historian in history courses and they were successful in writing historical essays complying with Historical Essay Evaluation Scale. Moreover, it was found that the experimental group students were aware of the concept of historical time and casual relations while they were writing their essays. The study also revealed that the students used narrative and explanatory writing styles, they did not develop a historical argument in their essays and they had difficulties in developing a thesis from their own viewpoint and providing evidence to support their thesis.