Üniversite öğrencilerinde akdeniz diyetine uyum ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between adherence to the mediterranean diet and attention deficit hyperactivity disorder in university students
Yazar: ZEYNEP AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLAR DOĞUER
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet

Özet:
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), bilişsel ve sosyal işlevleri etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. Çocukluk döneminde en yaygın görülen psikiyatrik bozukluklardan biri olmakla birlikte belirtiler ergenlik ve yetişkinlik döneminde de devam edebilir. DEHB etiyolojisinde genetik, nörobiyolojik ve çevresel faktörler etkilidir. Çevresel risk faktörlerinden biri olan beslenme, ilaçların potansiyel yan etkileri nedeniyle DEHB tedavisinde de önem kazanmıştır. En sağlıklı beslenme modellerinden biri olarak kabul edilen Akdeniz diyeti (AD), DEHB'de verilen beslenme önerilerine uygun bir diyet modelidir. Bu çalışmada Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi'nde öğrenim gören 18-24 yaş aralığındaki üniversite öğrencilerinde (n=440) AD'ye uyum ile DEHB 
arasındaki ilişki araştırılmıştır. Katılımcılara yüz yüze görüşme yöntemiyle sosyodemografik özellikler formu, Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED) ve Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) olmak üzere üç bölümden oluşan bir anket uygulanmıştır. Çok düşük diyet kalitesine sahip olan katılımcıların "dikkat eksikliği alt ölçeği, hiperaktivite/dürtüsellik alt ölçeği" ve ASRS toplam puan ortalamaları, diyetine müdahale gerekli olan ve iyi kalite diyete sahip olan katılımcılardan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Katılımcıların KIDMED puanları ile "dikkat eksikliği alt ölçeği, hiperaktivite/dürtüsellik alt ölçeği" ve toplam ASRS puanları arasında negatif yönde 
anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Sonuç olarak AD'ye daha yüksek uyum, daha düşük DEHB riski ile ilişkilendirilmiştir.

Abstract:
Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder that affects cognitive and social functions. Although it is one of the most common psychiatric disorders of childhood, symptoms may persist into adolescence and adulthood. Genetic, neurobiological, and environmental factors are influential in the etiology of ADHD. Nutrition, which is one of the environmental risk factors, has also gained importance in the treatment of ADHD due to the potential side effects of drugs. The Mediterranean diet (MD), which is considered to be one of the healthiest dietary models, is a dietary model in accordance with the nutritional recommendations indicated in ADHD. In this study, the relationship between adherence to the MD and ADHD was investigated in university students (n=440) aged 18-24 years studying at Tekirdağ Namık Kemal University. A questionnaire consisting of three parts: sociodemographic characteristics form, Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED) and Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS) was administered to the participants by face-to-face interview method. The mean scores of the attention deficit subscale, hyperactivity/impulsivity subscale and ASRS total scores of the participants with very poor diet quality were found to be significantly higher than those of the participants who required dietary intervention and had a good quality diet (p<0,001). It was determined that there was a significant negative correlation between the participants' KIDMED scores and attention deficit subscale, hyperactivity/impulsivity subscale and total ASRS scores (p<0,001). As a result, greater adherence to the MD was associated with a lower risk of ADHD.