Aile sağlığı merkezine başvuran osteoartritli hastalarda sağlık profilinin ve etki eden faktörlerin belirlenmesi
Determination of health profile and affecting factors in patients with osteoarthritis applying to a family health center
Yazar: YASEMİN ŞEYMA SEMERKANT KUZUCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Değişen yaşam koşulları ve yaşlı popülasyonun artışı ile osteoartrit insidansı ve prevalansı artmaktadır. Osteoartritli bireylerde yaşam kalitesini etkileyen birçok değişken faktör mevcuttur. Kişinin sağlık profilini oluşturan fiziksel, sosyal, ruhsal ve çevresel faktörler göz önüne alınmalı ve tam bir iyilik hali sağlanması amacıyla tüm boyutlar bir arada değerlendirilmelidir. Bu çalışmada osteoartriti olan bireylerin sağlık profilleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, S.B.Ü. Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Büyükada Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran, osteoartrit tanısı olduğunu beyan eden ve araştırmacı tarafından ACR kriterlerine göre osteoartrit tanısının doğrulandığı 190 hasta ile tamamlanmıştır. Hastalara Nottingham Sağlık Profili (NSP) ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen sosyodemografik veri formu uygulanmıştır. Tüm analizlerde p<0.05 değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %73,2(n=139)'si kadın ve %68.9(n=131)'u 61-80 yaş aralığında idi. Katılımcıların NSP Ölçeğinden aldıkları toplam puan ortancası 133.3(min:0.0-max:511.3) olarak bulunmuştur. Sosyodemografik değişkenler incelendiğinde yaş ile enerji seviyesi, ağrı, uyku, fiziksel mobilizasyon alt puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkili (p<0.005) ve beden kitle indeksi (BKİ) ile ölçeğin tüm alt başlıkları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkili (p<0.005) saptanmıştır. Katılımcıların ölçeğin ağrı alt boyutundan aldıkları ortalama puan 53.4±25.5 olup diğer NSP alt başlıkları arasında en yüksek puan ortalamasıdır. NSP ağrı alt boyutu ile cinsiyet, yaş grupları, medeni durum, meslek ve kronik hastalık varlığı arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0.005).
Sonuç: Katılımcıların sağlık profillerinin araştıran NSP ölçeği puanları alt başlıkları halinde incelendiğinde genel olarak yaş, cinsiyet, BKİ değişkenlerinden ve kronik hastalık varlığı durumundan etkilendiği görülmüştür. Osteoartritli bireylerin tedavi modaliteleri farmakolojik ve cerrahi yöntemleri içerse de non-farmakolojik yöntemlerle de desteklenmelidir. Düzenli beslenme önerileri, fiziksel aktivitenin arttırılması, gereğinde egzersiz reçetesi oluşuturulması ve her vizitte kilo takibinin, osteoartirit tedavisinin önemli bir parçası olması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Nottingham Sağlık Profili Ölçeği, Osteoartrit, Sağlık Profili, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: The incidence and prevalence of osteoarthritis are increasing with the changing living conditions and the increase in the elderly population. There are many variable factors that affect the quality of life in individuals with osteoarthritis. The physical, social, mental and environmental factors that make up the health profile of the person should be taken into consideration and all dimensions should be evaluated together in order to ensure complete well-being. In this study, In this study, it was aimed to determine the health profiles of individuals with osteoarthritis and the affecting factors.
Materials and Methods: A total of 190 patients who applied to Kartal Dr Lütfi Kırdar City Hospital Büyükada Education Family Health Center who have declared osteoarthritis diagnosis and have been confirmed by the researcher according to ACR criteria. The Nottingham Health Profile (NSP) scale and a sociodemographic data form developed by the researcher were applied to the patients. P<0.05 values were considered significant in all analyzes.
Results: 73.2(n=139) % of the participants were women, and 68.9% were between the ages of 61-80. The median total score of the participants from the NSP Scale was 133.3 (min:0.0-max:511.3). When sociodemographic variables were examined, a positive correlation (p<0.005) was found between age and energy level, pain, sleep, and physical mobilization sub-scores, and a positive correlation (p<0.005) between body mass index (BMI) and all sub-headings of the scale. The mean score of the participants in the pain sub-dimension of the scale is 53.4±25.5, which is the highest mean score among the other NSP sub-headings. A significant difference was found between NSP pain sub-dimension and gender, age groups, marital status, occupation and presence of chronic disease (p<0.005).
Conclusion: When the health profiles of the participants were examined under the sub-headings of the investigating NSP scale scores, it was observed that they were generally affected by age, gender, BMI variables and the presence of chronic disease. Although the treatment modalities of individuals with osteoarthritis include pharmacological and surgical methods, they should also be supported by non-pharmacological methods. It is thought that regular nutrition recommendations, increasing physical activity, creating an exercise prescription when necessary, and weight monitoring at each visit should be an important part of osteoarthritis treatment. Keywords: Nottingham Health Profile, Osteoarthritis, Health Profile, Quality of Life