Madencilik sektörünün Türkiye'de sürdürülebilir kalkınmaya etkisi
The effect of mining to sustainable development in Turkey
Yazar: UMUT ÖKTEN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DONDURAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Madencilik sektörü = Mining sector ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Gelecek   kus?akların   ihtiyac?larını   kars?ılayabilme   olanag?ından   o?du?n   vermeksizin   gu?nu?mu?zdeki   neslin   ihtiyac?larını   kars?ılayabilecek   bir   kalkınma   modeli   olan   su?rdu?ru?lebilir   kalkınma,   20.   yu?zyılın   son   c?eyreg?inde   du?nya   gu?ndemine,   1990'larda   imzalanan anlas?malarla  global  anlamda  uygulanan  bir  kalkınma  stratejisi  konumuna   gelmis?tir. Madencilik  sekto?ru?nu?n  gu?c?lu?  ve  dog?rudan,    sosyal,  c?evresel  ve  ekonomik   etkileri mevcuttur. Madencilik   dog?ası   gereg?i   c?evre   u?zerinde   negatif   etkiler   olus?turması   ve   sonlu   bir   kaynag?ı   tu?ketmesinden   dolayı,   su?rdu?ru?lemez   bir   aktivite   olarak   deg?erlendirilmektedir.   Ancak   madencilikten   elde   edilen   gelir,   yeni   teknolojilerin   gelis?tirilmesi,   sosyal   yapının   gelis?tirilmesi   ve   yeni   madencilik   sahalarının   aras?tırılması   gibi   alanlara   yatırım   yapılırsa,   madencilik   su?rdu?ru?lebilir   kalkınmaya   pozitif   katkı   sag?layabilmektedir.   Bu   c?alıs?manın   amacı   Tu?rkiye'de   madencilik   sekto?ru?nu?n   su?rdu?ru?lebilir   kalkınmaya   pozitif   katkı   sag?layıp   sag?lamadıg?ını  VAR (Vector Auto Regressive) model kurularak test etmektir. Etki- tepki   fonksiyonuyla   madencilik   gelirinin   madencilik   dıs?ı   gelir   u?zerine   uzun   do?nem   c?arpanı   hesaplanmıs?tır.   Su?rdu?ru?lebilir   kalkınma   kriteri   olarak   elde   edilen   c?arpanın   hesaplanan   su?rdu?ru?lebilirlik   kriterinin   minimum   oldug?u   yıldan   daha   yu?ksek   olması   gerekmektedir.  C?alıs?mamızda  1989-2010  yılları  arasındaki  veriler  kullanılıp,  veri  seti   Tu?rkiye  I?statistik  Kurumundan  elde  edilmis?tir.Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Türkiye'de Madencilik Sektörü, VAR

Abstract:
Defined as a development model, meeting the needs of today's generation without compromising the ability of future generations to meet their needs, "sustainable development" has entered in the global agenda towards the last quarter of 20th century and become a global implementation plan by the treaties signed at 1990s. Within framework of sustainable development requires ensuring compliance of a country's entire economic and social policies with the environment. The mining sector has strong and direct social, environmental and economic impact. The nature of mining processes creates a potential negative impact on environment and mining deplates finite resources therefore mining thought to be unsustainable but if derived income from mining is invested to alternative resources like as resarching new technology, social improvment, researching new mine side, mining would be provide positive contribution on sustainable development. A vector autoregression model (VAR) is estimated for Turkey mining sector. Using the impulse-response function, the long-run multiplier of mining income on GNP is calculated. The sustainability criterion developed in the thesis requires the the multiplier to exceed a minimum value. In this analysis, the model has been established by using the data for years 1989-2010 provided by Turkish Statistical Institute (TUIK).Keywords: Sustainable Development, Mining Sector in Turkey, VAR