Maksillofasiyal travmada 3 boyutlu bilgisayarlı tomografinin yeri
Three dimensional computed tomography in maxillofacial trauma site
Yazar: GÜLAY KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT BELET
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Maksilla = Maxilla ; Maksillofasiyal yaralanmalar = Maxillofacial injuries ; Radyografi = Radiography ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Üç boyutlu görüntüleme = Three dimensional imaging

Özet:
Maksillofasiyal travma genel vücut travmasının büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Maksillofasiyal kırıklar ciddi morbidite, fonksiyon ve estetik kaybı ile sonuçlanabilir . Travma sonrası tedavinin ana amacı yüz estetiğinin ve fonksiyonunun sağlanmasıdır.Klinik değerlendirme yüz kırıklarının özelliklerini tam olarak ortaya koyamaz. Yüz ortasındaki derin yapılar fizik inceleme ile değerlendirilemez.Yüze olan şiddetli travma radyolojik araştırma için önemli bir endikasyondur. Direkt grafilerde yapıların üst üste binmesi nedeni ile en çok kullanılan görüntüleme yöntemi BT 'dir. BT teknolojisindeki gelişmelerle çok kesitli BT cihazlarının kullanılması eskiden sadece aksiyel planda yapılan incelemelerin multiplanar yapılmasını sağlamıştır.Bilgisayar teknolojisindeki son gelişmeler aksiyal ve koronal BT tekniğinin yanısıra üç boyutlu BT tekniklerini de kullanım alanına sokmuştur. Karmaşık anatomik bölümlerin üç boyutlu olarak görüntülenmesi ise kemiklerin boşluktaki konumuna cerrahın daha iyi oryantasyonunu sağladığından hem travmanın uzantılarının daha iyi değerlendirilmesine hemde müdahale öncesi tedavinin daha iyi planlanmasına olanak vermektedir.Bu çalışmada amacımız maksillofasiyal travmalı hastalarda üç boyutlu BT'nin tanıya katkısının değerlendirmektir.Çalışmamızda Ocak 2009-Mayıs 2010 tarihleri arasında, maksillofasiyal bölge travması nedeniyle Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Anabilim Dalı'na başvuran ve maksillofasiyal bölgeye yönelik çok kesitli BT için Radyodiagnostik Anabilim Dalı'na refere edilen 32 hasta (11 kadın, 21 erkek) retrospektif olarak değerlendirildi.Görüntüler iki radyolog tarafından rastgele sırayla ve farklı zamanlarda değerlendirildi. 3 boyutlu görüntüler aksiyel ve reformat koronal görüntülerden daima sonra değerlendirildi.Kappa testine göre iki radyolog arasındaki aksiyel ve reformat koronal görüntüleri değerlendirmekte ki uyumluluk 2.Radyologun tespit edemediği 2 kırık dışında mükemmel idi (kappa katsayısı 1.000).Çalışmamızda 3B görüntüler mandibular ve Le Fort kırıklarını göstermede en yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip iken genel olarak maksillofasiyal kırıkların gösterilmesinde literatürle uyumlu olarak 3B BT'nin duyarlılığı %80.1, özgüllüğü %98.1 bulunmuştur.Sonuç olarak 3B görüntüleri aksiyal ve koronal reformat görüntülerle birlikte değerlendirmek yüksek doğru sonucu verecektir kanısındayız.

Abstract:
Maxillofacial trauma constitutes a large part of the body trauma. Maxillofacial fractures can result in serious morbidity, loss of function and aesthetics. The main objective of post-traumatic therapy is to provide facial aesthetics and function.Clinical evaluation can not reveal the features of facial fractures exactly. Deep structures in the middle of face can not be appraised by physical examination.Severe trauma to face is an important indication for radiological investigation. Since the facial structures overlap on direct radiographs, the most commonly used imaging method is computed tomography (CT). Advances in CT technology provided multiplanar imaging once only performed on axial plane.Recent developments in computer technology brought three-dimensional CT techniques into use in addition to axial and coronal imaging. Three-dimensional (3-D) imaging of complex anatomic structures provides better orientation of surgeons to the location of bones in space, and thus allows both better evaluation of the extension of trauma and better planning of the treatment before any intervention.The aim of this study was to evaluate the contribution of 3-D CT in diagnosis among patients with maxillofacial trauma.In our study, 32 patients (11 women, 21 men) who were admitted to Ondokuz University Medical Faculty Hospital, Emergency Department with maxillofacial trauma and examined with multidetector CT in Radiology Department between January 2009-May 2010 were evaluated retrospectively.Images were evaluated by two radiologists in random order and at different times. 3-D images were always evaluated after axial and reformatted coronal images.The compliance between two radiologists in evaluation of the axial and reformatted coronal images by Kappa test was perfect except for two fractures that can not be detected by the 2. radiologist (kappa coefficient 1.000).In our study 3-D images had the highest sensitivity and specificity in depicting the mandibular and Le Fort fractures and the sensitivity and specificity of 3-D CT in revealing the maxillofacial fractures in general were 80.1% and 98.1%, respectively, compatible with the literature.In conclusion, we suggest that evaluation of 3-D images in association with axial and coronal reformatted images will give the highest accuracy.