Eksternal kalite kontrolün biyokimya laboratuvarlarının iyileşme sürecine etkisi
The effects of external quality control on the improvement process of biochemestry laboratories
Yazar: RIDVAN FIRAT
Danışman: PROF. DR. KAYA EMERK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Klinik Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Kalite = Quality ; Kalite kontrol = Quality control ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital

Özet:
Laboratuvarların bağımsız kurumlarca karşılaştırmalı olarak değerlendirildiği eksternal kalite kontrol programları, yaklaşık 60 yıldır kullanılmaktadır ve laboratuvarların doğruluğunu gösteren çok güçlü kalite araçlarıdır.Amaç: Bu çalışma eksternal kalite kontrolün laboratuvarların SDI değerlerine olan iyileştirici etkisini ölçmek ve testlerin eksternal kalite kontrole göre performanslarını karşılaştırmak amacıyla planlanmıştır.Gereç-Yöntem: Bir eksternal kalite kontrol programının, 2010 yılındaki verileri kullanılmış olup çalışmaya, en az 3 yıllık 52 ?eski katılımcı?, ve ilk defa bu sene programa katılmış olan 127 ?yeni katılımcı?dahil edilmiştir. Çalışma 24 parametreli biyokimya panelinde yapılmış olup, veri analizleri SPSS 15.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programı ile ve ki-kare testi ile yapılmıştır.Sonuç: Eksternal kalite kontrolün, kabul edilemez sonuçlarda %80,9, iyileştirilmesi gerekli sonuçlarda %76.9 gibi büyük bir oranla SDI değerlerini iyileştirdiğini gösterilmiştir. Eksternal kalite kontrole göre kabul edilemez sonuçların oranı %3.7 olarak bulunurken, iyileştirilmesi gerekli sonuçların oranı %5.0 olarak bulunmuştur. Eski katılımcıların kabul edilemez sonuçlarının oranı %2.3, yeni katılımcıların ise %4.3 olarak bulunmuş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.0001). İyileştirilmesi gerekli olan sonuçların oranı eski katılımcılarda %3.9, yeni katılımcılarda %5.4 olarak bulunmuştur (p<0.0001). Eski ve yeni katılımcıların hatalarını düzeltebilme oranları konusunda aralarında fark saptanmamıştır. Testlerin hatalı sonuç verme oranlarında ve hatalı testlerin iyileşebilmesi oranlarında da istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttur.

Abstract:
The External Quality Programmes that assess the performances of the laboratories by interlaboratory comparisons, have been used about for 60 years. And these programmes are very powerful quality tools that reflect the accuracy of the laboratories.Aim: This study is planned to evaluate the affects of the external quality control programme on the SDI values of the laboratories and to compare the performances of the tests according to the external quality control.Material-Method: In this study we used the data of an external quality programme those belongs to year 2010. 52 ?old participants? taking place at least for 3 years in the program and 127 ? new participants? who are at their first year in the programme, were included in the study. In the study we performed 24 parameters of the biochemical test panel and the data were analyzed by SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 15.0 programme by using chi-square test.Results: We observed that The External Quality Control Programme improved the SDI values of the unacceptable results and questionable results, by 80.9% and 76.9% respectively. Ratio of the unacceptable results and the questionable results according to the external quality control programme were found to be 3.7% and 5% respectively. The ratio of the unacceptable results of the old participants and new participants were 2.3% and 4.3% respectively and this difference were statistically significant (p<0.0001). The ratio of the questionable results of the old participants and new participants were 3.9% and 5.4% respectively (p<0.0001). There was no difference between the old participants and the new participants regarding the correction of the fault results. Also, there were statistically significant differences between the tests which were faulty and the ratio of the improvement in the faulty results.