Dağlık arazilerde bölmeden çıkarma çalışmalarında kullanılan mobil vinç sisteminin verim ve ekolojik açılardan değerlendirilmesi
Productivity and ecological evaluation of mobile winch system used in loggin operations in mountainous regions
Yazar: MUSTAFA SERT
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH EMİN AKAY ; YRD. DOÇ. DR. TURGAY DİNDAROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, farklı eğim gruplarındaki arazilerde yamaç yukarı yönde bölmeden çıkarma çalışmalarında alternatif bir yöntem olarak benzinli mobil vinç incelenmiştir. Bu kapsamda, Kahramanmaraş Orman İşletme Müdürlüğü, Çınarpınar Orman İşletme Şefliği sınırlarında bir Kızılçam meşceresinde gerçekleştirilen aralama kesimlerinde, mobil vinçle bölmeden çıkarma çalışmaları verim açısından değerlendirilmiştir. Arazi çalışması sırasında mobil vinç iki farklı uygulamada test edilmiştir. Birinci uygulamada, odun hammaddeleri vinç kullanılarak zemin üzerinde rampaya sürütülmüştür. İkinci uygulamada ise vinç sürütme konisi ile kombine olarak kullanılarak ve sürütme konisinin bölmeden çıkarma çalışmalarında etkisi incelenmiştir. Her iki uygulamada iki farklı eğim grubunda (%20-33, %33-50) ve üç ayrı sürütme mesafesinde (20 m, 40 m ve 60 m) gerçekleştirilmiştir. Bölmeden çıkarma uygulamalarında verim, zaman etüdü yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve daha sonra verim üzerinde etkili olan faktörler değerlendirilmiştir. Ayrıca, çalışma kapsamında dikili ağaçlar üzerinde ve orman üst toprağında meydana gelen zararlar belirlenerek, sistem ekolojik açıdan değerlendirilmiştir.
Sonuçlara göre, sürütme mesafesi ve arazi eğiminin verim üzerinde etkili olan ana faktörler olduğu belirlenmiştir. Çalışmada verimlilik değerinin, her iki uygulamada da düşük hacim sınıfından, orta ve yüksek hacim sınıfına doğru artış gösterdiği bulunmuştur. Sürütme konisi kullanıldığında ortalama verim %6-11 oranında artış göstermiştir. Ayrıca, sürütme konisi kullanıldığından ürünün kalan ağaç, kütük ve diğer engellere takılma riskinin azaldığı, bu durumun sürütme zamanı ve dolayısı ile verim üzerinde olumlu sonuçlar doğurduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan sürütme konisi kullanılması durumunda iz derinliğinin %44 oranında azaldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, mobile winch system was examined as an alternative method used in log extraction activities on uphill direction. The productivity of a mobile winch system, implemented during a thinning operation in Brutian pine stand in Çınarpınar Forest Enterprise Chief of Kahramanmaraş Forest Enterprise Directorate, was evaluated. In field study, mobile winch system was examined in two different applications. In the first application, forest products were transported from stand to landing area by using a mobile winch on the ground. In the second application, the mobile winch was combined with skidding cone so that the effects of the skidding cone were evaluated. Both applications have performed for two ground slope classes (20-33%, 33-50%) and three skidding distances (20 m, 40 m, and 60 m). For logging applications, productivity was determined by using time studies and factors affecting productivity were evaluated. Besides, the system was evaluated in terms of ecological aspect by determining residual stand damages and soil disturbance on of forest soil.   
The results indicated that the main factors were skidding distance and ground slope. It was found that productivity increased from low volume to high volume logs. When using skidding comes, skidding productivity was increased by 6-11%. It was also found that using skidding cone decreased the risk of hanging logs on residual trees, stumps, and other obstacles, which lead to positive effects on skidding time and productivity. Beside, rut depth caused by skidded logs on the forest soil surface was reduced by 44% by using skidding cone.