Ergenlerin sosyal medya tutumları ile benlik algıları arasındaki ilişkide dijital okuryazarlığın aracı rolü
The mediator role of digital literacy in the relationship between adolescents' social media attitudes and self-perceptions
Yazar: EDA AKPINAR DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Medya okuryazarlığı = Media literacy

Özet:
Bu çalışmada ergenlerin sosyal medya tutumları ile benlik algıları arasındaki ilişkide dijital okuryazarlığın aracı rolünü incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi, Bilecik ili Merkez ilçesinde ortaöğretim kurumlarında eğitimine devam eden 14-17 yaş grubunda yer alan 188 kız (%65,5), 99 erkek (%30.3) toplam 287 ergenden oluşmaktadır. Ölçme aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Sosyal Medya Tutum Ölçeği", "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" ve "Ergenler İçin Benlik Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Analiz aşamasında veriler SPSS Statistics 23 programına aktarılarak tamamlanmıştır. İki grup arasındaki farklarda bağımsız örneklem t testi kullanılmış, ikiden fazla grup arasında fark olup olmadığı ise tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) ile incelenmiştir. Ölçekler arasındaki ilişkinin incelenmesi için pearson korelasyon analizinden ve model testi için path (yol) analizinden yararlanılmıştır. Anlamlılık için p<0,05 kabul edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre ergenlerin sosyal medya tutumu, dijital okuryazarlık ve benlik algısı ölçek alt boyut puanları demografik değişkenlere göre farklılaşmaktadır. Path modeline göre sosyal medya tutum ölçeğinin dijital okuryazarlık ölçeği üzerinde pozitif yönde (β:0,475, p:0,000), dijital okuryazarlık ölçeğinin benlik algısı ölçeği üzerinde pozitif yönde (β:0,412, p:0,000) anlamlı bir etkisi bulunmaktadır. Ayrıca sosyal medya tutumlarının benlik algısı düzeyi üzerindeki etkisinde dijital okuryazarlık becerilerinin (β:0,196, p:0,005) aracı bir rol üstlendiği tespit edilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde ergenlerde dijital okuryazarlık becerileriyle desteklenen sosyal medya alışkanlıklarının, benlik algısı üzerinde olumlu etkisinden söz etmek mümkündür.

Abstract:
The Mediating Role of Digital Literacy in the Relationship Between These Adolescents' Social Media Attitudes and Self-Perceptions, attitudes and self-concept perceptions. The type of research consists of a total of 287 adolescents, 188 of whom are girls (65.5%) and 99 of whom are boys (30.3%), in the 14-17 age group, who attend secondary education in the Central district of Bilecik province. "Personal Information Form", "Social Media Attitude Scale", "Digital Literacy Scale" and "Self-Perception Scale for Adolescents" were used as measurement tools. The data in the analysis phase was completed by transferring to SPSS Statistics 23. Independent t-test was used for differences between two groups, and one-way analysis of variance (One Way ANOVA) was used to determine whether there was a difference. between more than two groups. Pearson distribution analysis was used to examine the relationship between the scales, and path analysis was used for model testing. P<0.05 was accepted for significance. It is obtained that adolescents' social media attitude, digital literacy and self-perception level subscale scores differ according to demographic variables. According to the Path model, social media attitude behavior has a positive significant effect on digital literacy behavior (β: 0.475, p: 0.000), and digital literacy behavior has a positive significant effect on self-perception behavior (β: 0.412, p: 0.000). . In addition, it was determined that digital literacy view (β: 0.196, p: 0.005) played a mediating role in the effect of social media attitude view on self-perception view. When the results are evaluated, it is possible to talk about the positive effect of social media distribution on the self-perception of adolescents as well as the acquisition of digital literacy.