1980 sonrası Türkiye'de uygulanan ekonomik istikrar programlarının değerlendirilmesi
The analysis of the economical stability program applied in Turkey after in 1980
Yazar: HAVVA DİDEM ÇINAR UNAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHTAP TUNÇ ALKIŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Ekonomik istikrar = Economic stability ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İstikrar programları = Stability programs

Özet:
ÖZET Türkiye ekonomisinde yüksek oranlı enflasyon, büyüme hızındaki dalgalanmalar, cari işlemler açığı, dış ticaret açığı, yüksek faiz oranlan, kamu açıklarının borçlanma ile finansmanı gibi ekonomik istikrarsızlığa yol açan nedenlerden dolayı hemen hemen her on yılda bir yeni istikrar programlarına ihtiyaç oluşmuştur. 7 Eylül 1946 kararlanyla başlayan ekonomik istikrar programlan uygulamalarının tamamında temel amaç ekonominin içinde bulunduğu duruma göre kalıcı istikrarın sağlanması için gerekli olan koşullan tesbit ederek çözüm önerileri geliştirmek ve makro ekonomik büyüklükler arasında denge sağlamak olmuştur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 1980 sonrası dönemde uygulamaya konulan ekonomik istikrar programlan ve bunlann uygulanması sonucu ekonomide ortaya çıkan gelişmelerin incelenerek ekonomik istikrar programlann değerlendirilmesidir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öncelikli olarak ekonomik istikrarsızlık kavramıyla ilgili genel tanımlan ve kapsamına değinilmiştir. İkinci bölümde istikrarsız politikasının amaç ve araçlan ile ekonomik istikrar programlannın teorik yaklaşımı aynntılı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Türkiye'de 1980 öncesi ve sonrasından günümüze kadar olan zaman içerisindeki yaşanan ekonomik istikrarsızlıklara uygulanan istikrar programlannın uygulama sonuçlan aynntılı bir şekilde değerlendirilmiştir. Bununla beraber, bu bölümde Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan tüm istikrar programlannın enflasyon, büyüme hızı, ödemeler dengesi ve istihdam gibi makro ekonomik büyüklüklere olan etkileri karşılaştırmalı analiz yapılarak incelenmiştir. Aynca ikinci bölümde yer alan teorik çalışmalar doğrultusunda fiyatlar genel düzeyi, para arzı, bütçe açıklan ve döviz kurlan değişkenleri kullanılarak çoklu nedenselliğe dayalı ekonometrik bir çalışma yapılmıştır. V

Abstract:
ABSTRACT In Turkish economy, there has been a need for a new stabilization program almost every ten years due to high inflation rates, fluctuation in the growth rate, current account deficit, foreign trade deficit, high interest rates and financing public deficit by loan which are known as the cause of economic instability. The main purpose of these programs that initially had been introduced by a resolution dated September, 7 1946 was to develop analytical solutions by identifying the necessary conditions to obtain a permanent stability within the current economic situation together with creating an equilibrium among the macro economical magnitudes. The purpose of this study is to evaluate the economic stability programs that were implemented in Turkey after 1980 as well as the developments in the economy as a result of these programs. The study consists of three parts. The first part of the dissertation discusses the general definitions and scope of the economic instability concept. In the second part, aim and instruments of the instability policy as well as the theoretical approach of the economic stability programs are analyzed in detail. In the last part, the outcome of the stabilization policies which were implemented due to the economic instability before 1980 and until present are considered in detail; In the last part, moreover, the effects of these stability programs after 1980 on macro economic parameters like inflation, growth rate, balance of payments and employment are studied by a comparative analysis. In addition, in line with the theoretical study in the second part, an econometrical study based on multiple causality is implemented by using some parameters such as general level of prices, money supply, budget deficit and foreign exchange rates. VI