Türkiye Cumhuriyeti tarihinde kadınların demokrasiye katılım süreci ve 1935 1950 Genel Seçimlerinde meclise giren kadın milletvekillerinin faaliyetleri
Women's democracy participation process in the history of Republic of Turkey and the activities of women MPs in the 1935-1950 Parliamentary General Elections
Yazar: MAHMUT KARACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAİM SÖNMEZ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Demokrasi = Democracy ; Kadınlar = Women ; Milletvekili = Deputy ; Seçimler = Elections ; Siyasal katılma = Political participation

Özet:
Batı'da Aydınlanma döneminde ortaya çıkan Fransız İhtilali'nden sonra örgütlenmeye başlayan kadın hareketleri yapmış oldukları faaliyetler ile kadın hakları konusunda taleplerini dile getirmişlerdi. Batı'da gelişen bu hareketler etkisini Osmanlı kadınları üzerinde de göstermiştir. Bu çerçevede 19. yüzyılda Osmanlı toplumunda, eğitimli kent kadınlarının kadın hakları hakkında tartışmaya ve yazmaya başladıkları görülmektedir. Bu süreçte kadın dergileri, kadın meselelerinin tartışılması ve  kamu yararı sağlamak için ortaya çıkmıştır. II. Meşrutiyet Dönemi ortaya çıkan özgürlük ortamında kadın dernekleri kurulmuştur. Bu süreçte kadınlar sosyal, ekonomik ve hukuki haklar talep etmişler; ancak siyasi haklar konusunda bir istekte bulunmamışlardır. Bu süreçte hazırlanan fikirsel alt yapı sonuçlarını somut bir şekilde Cumhuriyet döneminde vermiştir. Türk kadınları cumhuriyet döneminin ilk evresinde siyasal haklar dışında önemli kazanımlar elde etmişlerdir. 1924 Anayasa'sında kadınlara siyasi katılım hakkı verilmemiştir. Bu süreçte başta Nezihe Muhittin olmak üzere Türk kadınlarının örgütlü çalışmaları ile siyasi haklar talep etmeleri sonuç vermiş, 1930 yılında Belediye seçimlerinde, 1933 yılında Muhtarlık seçimlerinde, 1934 yılında ise, genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı elde etmişlerdir. Bu çerçevede 1935 seçim döneminden itibaren Türk kadınları Meclis'te faaliyet göstermişlerdir. Yapmış olduğumuz bu çalışma ile, kadın haklarının gelişimi çerçevesinde Türk kadınlarının siyasi haklarını elde ediliş süreci irdelenecektir. Ayrıca 1935-1950 Milletvekili Genel Seçimleri'nde meclise giren kadın milletvekillerinin özgeçmişleri ile meclis faaliyetleri incelenecektir.

Anahtar Kelimeler: Kadın Hakları, Seçme ve Seçilme Hakkı, Kadın Milletvekilleri

Abstract:
Women's movements, which started to organize after the French Revolution in the West during the Enlightenment, expressed their demands on women's rights through the activities they had done. These movements developed in the West also showed their influence on Ottoman women. In this context, it is seen that educated urban women started to discuss and write about women's rights in Ottoman society in the 19th century. In this process, women's magazines emerged to discuss women's issues and to ensure public interest. Women who were established in the freedom of the environment in the II. Constitutional Monarchy period, women's organizations, even if they have joined the political life. In this process, women demanded social, economic and legal rights, but they did not make a request for political rights. The results of the intellectual infrastructure prepared in this process have been given in a concrete way in the Republican period. Turkish women gained significant gains in the first phase of the republic period except for political rights. Women were not granted political participation in the 1924 Constitution. In this process, the Turkish women, primarily Nezihe Muhittin, wanted to have organized works and political rights. Within this framework, since the 1935 election period, Turkish women have been active in the parliament. With this study, the process of acquiring the political rights of Turkish women will be examined within the framework of the development of women's rights. In addition, in the 1935-1950 Parliamentary General Elections, resumes of women MPs and parliamentary activities will be examined.

Keywords: Women‟s Rights, The Right to Vote and to Be Elected, Female Deputies