Z kuşağının metaverse'e yönelik kullanım niyetlerinin teknoloji kabul ve kullanım birleştirilmiş modeli-2 ile incelenmesi
Examination of generation Z's intention to use of metaverse with the unified theory of acceptance and use of technology-2
Yazar: CEREN GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. MESTAN KÜÇÜK
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Gerçek dünyadan farklı dijital bir evreni temsil eden, sanal ekonomilerden eğlenceye
kadar pek çok uygulama alanını kapsayan Metaverse sanal ortamları, Web 3.0 dönemi ile
birlikte araştırılmaya değer görülen teknolojilerden biri olmuştur. Özellikle son yıllarda
kullanım alanlarından fırsatlarına, teknik yönlerinden kavramsal bağlamlarına kadar aktif
bir şekilde tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı ise, Türkiye'de yaşayan Z kuşağının
Metaverse sanal ortamlarına yönelik kabul ve kullanım niyetlerini ortaya koymaktır. Nicel
araştırma yöntemleri ile tarama modelinde desenlenen bu araştırmada, Teknoloji Kabul ve
Kullanım Birleştirilmiş Modeli-2 ölçek soruları ve demografik bilgi formu aracılığıyla 455
kişiden veri toplanmıştır. Toplanan veriler yapısal eşitlik modellemesi, ANOVA ve T-testi
yöntemleriyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye'deki Z kuşağının
Metaverse sanal ortamlarına yönelik kabul ve kullanım niyetlerini etkileyen anlamlı
faktörler; kullanımların sürekliliği ve benimsenmesini ifade eden alışkanlık ve
kullanıcıların söz edilen teknolojiden elde edecekleri faydaya olan inanç düzeylerini
gösteren performans beklentisidir. Araştırma modelinde yer alan faktörler ile
katılımcıların demografik özellikleriyle ilişkileri incelendiğinde ise anlamlı ve anlamsız
farklılıklar olmakla birlikte; yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar
gösteren yapılar, teknolojinin kullanımına ilişkin algılanan açıklık ve kolaylık seviyesini
ortaya koyan çaba beklentisi, kullanıcıların içinde bulundukları çevresel koşulların
değerlendirildiği kolaylaştırıcı koşullar ve yine performans beklentisidir.

Abstract:
Metaverse virtual environments, which represent a digital universe different from the real
world and cover many application areas ranging from virtual economies to entertainment,
have been one of the technologies considered worthy of research in the Web 3.0 era.
Especially in recent years, these environments have been actively discussed in terms of
usage areas, opportunities, technical aspects, and conceptual contexts. The aim of this
study is to reveal the acceptance and usage intentions of Generation Z living in Turkey
towards Metaverse virtual environments. This study, designed as a survey model with
quantitative research methods, collected data from 455 people through the Technology
Acceptance and Use Unified Model-2 scale questions and a demographic information
form. The collected data were analyzed using structural equation modeling, ANOVA, and
T-test methods. According to the results, the significant factors affecting the acceptance
and usage intentions of Generation Z in Turkey towards Metaverse virtual environments
are habit, which refers to the continuity and adoption of usage, and performance
expectation, which indicates the level of belief in the benefits that users will obtain from
the mentioned technology. When analyzing the relationships between the factors in the
research model and the demographic characteristics of the participants, although there are
both significant and insignificant differences, the constructs that present significant
differences according to age, gender, and education level are effort expectancy, which
reveals the perceived level of ease and convenience regarding the use of technology,
facilitating conditions, which evaluate the environmental conditions in which the users are
situated, and performance expectancy.