Farklı konsantrasyonlarda kullanılan etidronik asitin kök kanallarından smear tabakasının uzaklaştırılmasındaki etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of different concentrations of etidronic acid in removing the smear layer from root canals
Yazar: EZGİ İLKAY ZENGİN
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN ADIGÜZEL
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: EDTA = EDTA ; Etidronik asit = Etidronic acid ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Smear tabakasi = Smear layer ; Şelasyon tedavisi = Chelation therapy

Özet:
Amaç
Bu çalışmanın amacı etidronik asitin (HEDP) %5, %9 ve %18'lik konsantrasyonlarının NaOCl ile kombinasyonları ve %17 EDTA kullanılarak smear tabakasının kök kanalından uzaklaştırma etkinliğinin taramalı elektron mikroskobunda (SEM) değerlendirilmesi, HEDP'nin ideal konsantrasyonunun belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem  
	Çalışmamızda periodontal ya da ortodontik nedenlerle çekilmiş olan 75 adet tek kök ve kanala sahip mandibular premolar diş kullanıldı. Tüm dişler kanal boylarını standardize etmek amacıyla apikalden 15 mm olacak şekilde ölçülerek elmas frez yardımıyla su soğutması altında  dekoronize edildi.  Kök kanalları ISO #20 numaralı K ve H tipi eğelerle çalışma boyunda manuel olarak genişletildi ardından Reciproc R40 (VDW, Munich, Almanya) NiTi eğelerle apikal çap #40 olacak şekilde preparasyon tamamlandı. Dişler Grup 1: %2.5 NaOCl; %17 EDTA, Grup 2: %2.5 NaOCl + %5 HEDP, Grup 3: %2.5 NaOCl + %9 HEDP, Grup 4: %2.5 NaOCl + %18 HEDP, Grup 5: %2.5 NaOCl; deiyonize su (kontrol grubu) olmak üzere (n=15) rastgele 5 gruba ayrıldı. İrrigasyon enstrumantasyon esnasında 15 ml,663 sonrasında 5 ml standart solüsyon hacmiyle tamamlandı. Dişler son olarak 5 ml distile su ile irrige edildi, kağıt konlar ile kurutuldu. Örneklerin bukkal ve lingual yüzeylerine ince bir alev uçlu frez ve aeratör yardımıyla uzun eksene paralel oluklar açıldı, kökler 2 eşit parçaya ayrıldı. Dişlerin koronal, orta ve apikal görüntüleri SEM'de x2000 büyütme altında alındı ve smear tabakasının varlığı iki farklı gözlemci tarafından skorlandı. Elde edilen görüntülerin istatistiksel ölçümünde Kruskal Wallis H Testinden yararlanıldı. İkiden fazla gruplu karşılaştırmalarda anlamlı farklılık görülmesi durumunda Post-Hoc testler (Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi) yardımıyla aralarında anlamlı farklılık bulunan gruplar belirlendi.

Bulgular
Smear tabakası uzaklaştırma etkinliği bakımından irrigasyon solüsyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). EDTA, %5 HEDP, %9 HEDP ve %18 HEDP   gruplarının smear tabakası uzaklaştırma etkinliği kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksektir (p<0,05). EDTA, %5 HEDP, %9 HEDP ve %18 HEDP grupları arasında ise smear uzaklaştırma etkinliği bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Smear tabakası uzaklaştırma etkinliği bakımından bölgeler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Bütün irrigasyon solüsyonlarında koronal ve orta bölgede smear tabakası uzaklaştırma etkinliği apikal bölgeye göre anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05). 
Sonuç
	Smear tabakasını uzaklaştırma etkinliği bakımından %5, %9, %18 HEDP ve %17 EDTA arasında fark yoktur. Kök kanal yıkama solüsyonu olarak HEDP  kullanımı ile ilgili ileri araştırmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: EDTA, HEDP, smear tabakası uzaklaştırma, devamlı şelasyon, taramalı elektron mikroskobu

Abstract:
Aim
This study aimed to evaluate the efficiency of 5%, 9%, and 18% concentrations of etidronic acid and EDTA in removing the smear layer from the root canal to determine the ideal concentration of etidronic acid.
Materials and Methods
In our study, 75 single root and canal mandibular premolar teeth, which were extracted for periodontal or orthodontic reasons, were used. To standardize the canal lengths of all teeth, they were measured 15 mm from the apical foramen and decorated under water cooling with the help of a diamond bur. The root canals were manually enlarged to the working length with ISO #20 K- and H-type files. Then, preparation was completed using Reciproc R40 (VDW, Munich, Germany) NiTi files with an apical diameter of #40. The teeth were randomly divided into 5 groups (n = 15) (Group 1: 2.5% NaOCl + 17% EDTA; Group 2: 2.5% NaOCl + 5% HEDP; Group 3: 2.5% NaOCl + 9% HEDP; Group 4: 2.5% NaOCl + 18% HEDP; and Group 5 [control group]: 2.5% NaOCl + deionized water). Irrigation was completed with 15 ml and 5 ml of the standard solution volume during instrumentation. The teeth were finally irrigated with 5 ml of distilled water and dried with paper cones. With the help of a thin flame-tipped bur and aerator, grooves parallel to the long axis were opened on the buccal and lingual surfaces of the specimens, and the roots were divided into two equal parts. Coronal, middle, and apical images of the teeth were taken under x2000 magnification using a scanning electron microscope, and the presence of a smear layer was scored by two different observers. The Kruskal–Wallis H test was used for the statistical measurement of the obtained images. In the case of significant differences resulting from comparisons with more than two groups, the groups with significant differences between them were determined using post hoc tests (Mann–Whitney U test with Bonferroni correction).
Results
There was a statistically significant difference between irrigation solutions in terms of smear layer removal efficiency (p < 0.05). EDTA, 5% HEDP, 9% HEDP, and 18% HEDP were significantly more efficient than the control (p < 0.05). However, there was no significant difference between EDTA, 5% HEDP, 9% HEDP, and 18% HEDP (p > 0.05). There was a statistically significant difference between regions, as smear layer removal efficiency was significantly higher in the coronal and middle regions than in the apical region for all irrigation solutions (p < 0.05).
Conclusion
There was no difference between 5%, 9%, and 18% etidronic acid and 17% EDTA in terms of the effectiveness of smear layer removal. Further research on the use of etidronic acid as a root canal irrigation solution is needed.
Keywords: Continuous chelation, EDTA, HEDP, scanning electron microscope, smear layer removal