Hastalığı aktif dönemde olmayan kanser hastalarına uygulanan güçlendirme programının travma sonrası büyüme ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisi
The effects of an empowerment program on resilience and posttraumatic growth of cancer patients in remission period
Yazar: YETER SİNEM ÜZAR ÖZÇETİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DUYGU HİÇDURMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşire-hasta ilişkileri = Nurse-patient relations ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma hastalığı aktif dönemde olmayan kanser hastalarına uygulanan güçlendirme programının travma sonrası büyüme ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisinin belirlenmesi amacıyla öntest, sontest ve izleme desenli ve kontrol gruplu bir müdahale çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemini Hacettepe Onkoloji Hastanesi ve Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji kliniklerine kontrolleri için gelen 114 hasta oluşturmuştur. Bu hastalar müdahale ve kontrol gruplarına randomize edilmiştir. Araştırma düzenli olarak araştırma oturumlarına veya izlem ölçümlerine katılamayan hastalar çıkarıldıktan sonra geriye kalan 78 kişi ile tamamlanmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen tanıtıcı bilgi formu, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ile Ocak - Haziran 2016 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; uygulanan güçlendirme programı sonunda ve izlem ölçümünde, hastaların travma sonrası büyüme ve psikolojik dayanıklılık toplam ve alt boyut puanlarının müdahale öncesi ölçüme ve kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlılıkta arttığı belirlenmiştir (p= 0.001). Bu sonuçlar doğrultusunda, uygulanan programın hastaların güçlendirilmesinde kullanılmaya devam edilmesi ve program içeriğinin daha iyi bir noktaya taşınabilmesi için nitel araştırmaların yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik sağlamlık, travma sonrası büyüme, kanser

Abstract:
This research was conducted as an interventional study including a control group with pre- post- and follow-up tests to determine the effects of an empowerment program on resilience and postraumatic growth of cancer patients in remission period. The sample of the research was consisted of 114 patients who came for follow-up visits from Hacettepe Universiy Oncology Hospital and Ankara Numune Education and Research Hospital Oncology Clinics. These patients randomised to intervention and control groups and, after the patients who cannot join the intervention sessions regularly and follow-up measurements dropped out, the research was completed with 78 patients. Data was collected by Introductory Data Form developed by the researcher, Posttraumatic Growth Inventory and The Resilience Scale for Adults between January 2016- June 2016. Numbers, percentage and The Analysis of Variance were used for data evaluation. According to the study results, patients' posttraumatic growth and resilience total and sub-scale scores significantly increased in measurements conducted after the program and during follow-up than measurements conducted before the program and than measurements of the control group. Based on these results, continuation of the use of this program in empowerment of patients and conducting qualitative research to enrich this program might be suggested.

Key Words: Resilience, posttraumatic growth, cancer