Kırklareli ili eczacılarının bağışıklama ile ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of Kırklareli province pharmacists' information and attitudes on immunization
Yazar: AYŞE İPEK ALADAĞ KURŞUN
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER ESKİOCAK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi = Knowledge ; Eczacılar = Pharmacists ; Eczacılık = Pharmacy ; Kararsızlık = Instability ; Kırklareli = Kırklareli ; İmmün sistem = Immune system ; İmmünizasyon = Immunization

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de aşı konusunda tereddütler ve aşı karşıtlığı yaklaşımları yıllar içerisinde hızla artmaktadır.
Eczacılar; bağışıklama uygulamalarında sağladıkları kolaylık, ürün güvenliği ve aşı savunuculuğu ile halk sağlığı hizmetlerinde etkin rol almaktadır. Eczacılar dünya genelinde çok geniş bir ağ oluşturmuş durumda oldukları için sağlık sistemi içinde aşılama hizmetlerine katkı sağlayabilirler. Eczacıların bağışıklama konusundaki aşı savunuculukları desteklenmelidir. Eczacılar bağışıklama hizmetleri konusunda bir fırsat konumundadırlar, bu fırsat değerlendirilerek DSÖ'nün toplum geneli için belirlemiş olduğu hedeflere ulaşmak konusunda önemli bir adım atılabilir.
Bu çalışmanın amacı serbest eczacıların aşılama konusundaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi, aşı karşıtlığı ve aşı tereddütü ile mücadeledeki durumlarının tespiti ve topluma etkilerinin saptanmasıdır.
Araştırma kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı. Araştırma 18.06.2019 ile 19.08.2019 tarihleri arasında Kırklareli ilinde çalışmakta olan tüm eczane eczacıları ile yapıldı. Kırklareli ilinde çalışmakta olan 126 eczacı araştırmanın evreni olarak kabul edildi. Hedeflenen eczacıların 112 si araştırmaya katılmayı kabul etti. Katılımcı eczacıların 58'i kadın,54'ü erkektir.
Analizde tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, ortanca, maksimum ve minimum), ki-kare analizleri kullanılmıştır. 
Katılımcıların %82,9'u eczanede sağlık hizmeti sundukları kişilere bağışıklama konusunda danışmanlık hizmeti verdiğini belirtmiştir. Araştırmaya katılan eczacıların %32.1'i erişkin çağda kendilerine hiç aşı yaptırmadığını, %36.9'u da eczane çalışanlarına aşı önermediğini ifade etmiştir. Katılımcı eczacıların %56.4'ü üniversite eğitimi boyunca bağışıklama konusunda eğitim almadığını, %91.1'i ise mezuniyet sonrası eğitim almadığını belirtmiştir.
	Eczacılık Fakültelerinin eğitim müfredatında bağışıklama hizmetleri konusuna daha geniş yer verilmeli ve üniversite eğitimi sonrasında da eczacıların bağışıklama ile ilgili bilgilerini güncelledikleri, aşı kararsızlığı ve aşı reddini anladıkları ve tutum geliştirmelerini amaçlayan meslek içi eğitim programlarının düzenlenmesi gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Kırklareli, eczacı, bağışıklama, aşı kararsızlığı, aşı reddi

Abstract:
In parallel with the rest of the world, hesitations about vaccination and anti-vaccination approaches are rapidly increasing in Turkey. 
Pharmacists take an active role in public health services by providing convenience in immunization applications, and by providing product safety and vaccine advocacy. Pharmacists can provide high benefits to vaccination services within the healthcare system because they have established a wide network worldwide. Pharmacists' vaccine advocacy for immunization should be supported. Pharmacists are an opportunity for immunization services, offering the chance to take an important step to reaching the goals that the WHO set for the general population.
The aim of this study was to evaluate the attitudes and behaviors of freelance pharmacists about vaccination, to determine their status in the fight against vaccine rejection and hesitancy, and to determine their effects on society.
This research was planned as a descriptive, cross-sectional study, which was conducted between 18.06.2019 and 19.08.2019 with all pharmacists working in pharmacies in Kırklareli province. One hundred twenty-six pharmacists working in Kırklareli province were accepted as the study sample. One hundred twelve of the targeted pharmacists agreed to participate in the research. Fifty-eight of the participating pharmacists were women and 54 were men. Descriptive statistics (mean, standard deviation, median, maximum and minimum) and Chi-square analyses were used in the analysis.
The majority (82.9%) of the participants stated that they provided counseling services to their customers. About one-third (32.1%) of the pharmacists stated that they were not vaccinated in the adult age, and 36.9% stated that they did not recommend vaccines to pharmacy workers. More than half (56.4%) of the pharmacists reported not having received immunization education during their university education, and 91.1% said that they did not have postgraduate education.
Immunization services should be broadly included in the education curriculum of Faculties of Pharmacy, and after university education, vocational training programs should be organized in which pharmacists update their information about immunization, understand vaccine hesitancy and vaccine rejection, and develop positive attitudes.

Keywords: Kırklareli; pharmacist; immunization; vaccine hesitancy; vaccine rejection