Yüksek intihar riskli depresyon hastalarına yapılan transteoretik model aşamalarına temelli motivasyonel görüşmenin intihar davranışı ve stresle başa çıkma tarzlarına etkisi
The effect of motivational interview based on transtheoretical model stages on suicidal behavior and stress coping styles of depressed patients with high suicide risk
Yazar: AYNUR BAHAR
Danışman: PROF. DR. DERYA TANRIVERDİ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresyon = Depression ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; İntihar = Suicide ; İntihar teşebbüsü = Suicide-attempted

Özet:
İntihar eylemi yıkıcı ama önlenebilir bir eylemdir. Bu araştırmada, intihar riski yüksek depresyon hastalarına yapılan Transteoretik Model (TTM) aşamaları temelli motivasyonel görüşmenin intihar davranışı ve stresle başa çıkma tarzlarına etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. 
Araştırmanın örneklemini bir eğitim ve araştırma hastanesinin psikiyatri ve acil servisine intihar düşüncesi ya da eylemi ile başvuran 35 kontrol, 37 deney grubu olmak üzere toplam 72 depresyon hastası oluşturmuştur. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği (BİDÖ)", "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ)" ile toplanmıştır. Çalışma sürecinde deney grubundaki hastalara her ay bir defa olmak üzere toplamda 6 defa motivasyonel görüşme yapılmıştır. Hastalara ilk görüşmede, 3. ve 6.ay'da ölçekler uygulanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı analizler, ki-kare, bağımsız gruplarda t testi ve tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanılmıştır. 
Deney grubunun BİDÖ puan ortalamalarının grup içi karşılaştırılmasında, ön testte göre ara test ve son testte anlamlı düzeyde azalma görülmekle birlikte (p<0.01),  kontrol grubunda anlamlı bir azalma saptanmamıştır (p>0.05). Deney grubunun SBÇTÖ alt boyutları puan ortalamalarının grup içi karşılaştırılmasında tüm alt boyutlarda anlamlı artış saptanırken, kontrol grubunda sadece iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama boyutlarında anlamlılık görülmüştür (p<0.01). Ön testte deney grubundaki hastaların BİDÖ ortalamalarının kontrol grubundan yüksek olduğu (p<0.05), SBÇTÖ açısından gruplar arasında anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür (p>0.05). Son testte deney grubundaki hastaların kontrol grubuna göre BİDÖ ortalamalarının azaldığı ve SBÇTÖ ortalamaları arasında anlamlı düzeyde fark olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
TTM aşamalarına temelli motivasyonel görüşmenin kanıta dayalı uygulama olarak intihar riskinin azaltılmasında ve stresle başa çıkmanın güçlendirilmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Psikiyatri hemşirelerinin motivasyonel görüşmeleri davranış değişikliği beklenen alanlarda kullanmaları önerilir.

Abstract:
The act of suicide is destructive but avertable. In this study, it was aimed to evaluate the effect of motivational interview based on transtheoretical model stages performed on suicidal behavior and stress coping styles of depressed patients with high suicide risk. 
The sample of the study is consisted of 72 depression patients, including a control group of 35 and an experimental group of 37, who applied to the psychiatry and emergency department of a training and research hospital with suicidal ideation or action. The data were collected with "Personal Information Form", "Beck Suicidal Ideation Scale (BSIS) ", "Stress Coping Strategies Scale (SCSS)". During the study, a total of 6 motivational interviews were made with the patients individually in the experimental group, once a month. In the first, the 3rd and 6th months meeting with patients, evaluations were done with scales. Descriptive analysis, chi-square, t test in independent groups and variance analysis in repeated measurements were used in the data analysis.
When comparing the mean scores of the BSIS of the experimental group within the group, there was a significant decrease in the mid-test and post-test compared to the pre-test (p<0.01), however there was no significant decrease in the control group (p>0.05). Comparing the mean scores of the SCSS sub-dimensions of the experimental group within the group, a significant increase was determined in all sub-dimensions, while only the optimistic approach and the search for social support were significant in the control group (p<0.01).
In the pretest, it was found that the mean scores of BSIS of the patients in the experimental group was higher than the control group (p<0.05), and there was no significant difference between the groups in terms of SCSS (p>0.05). In the post-test, it was determined that the means of BSIS of the patients in the experimental group decreased compared to the control group and there was a significant difference between the mean scores of SCSS (p<0.05).
It has been determined that motivational interview based on transtheoretical model stages is effective in order to reduce suicide risk and strengthen coping with stress as an evidence-based practice. Psychiatric nurses are recommended to use motivational interviews in areas where behavioral change is expected.