Sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi
Effects of health expenditures on economic growth
Yazar: PELİN ŞENYÜREK KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. EDA YEŞİL BALIKÇIOĞLU
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Hızla büyüyen ve değişen dünyada, özellikle 20.yy'dan sonra ilerleyen teknoloji ve ekonomik gelişmelerle birlikte sağlık sektörü de büyümüştür. Bu sektör için yapılan harcamaların ekonomi içindeki yeri "Sağlık ekonomisi" kavramını oluşturmuştur. Kişi başına düşen gelir ve üretimdeki yıllık sürekli artış ekonomik büyüme olarak tanımlanır. Sağlık hizmetleri ekonomik büyüme, kalkınma, toplumsal huzur, işgücü verimliliği açısından ekonominin önemli bir parçasıdır. Sağlık, önceden kamusal mal olarak değerlendirilirken günümüzde küresel nitelik kazanmış ve kendisine uluslararası finansal destek bulmuştur. Sanayi devriminden sonra yapılan çalışmalara bakıldığında ülkelerin refah seviyeleri, ekonomik durum ve büyümelerini etkileyen temel faktörlerin başında beşeri sermaye kavramı altında eğitim ve sağlık harcamalarının olduğu görülmektedir. Çoğunlukla ülkelerde sağlık harcamalarının finansmanı, özel sektöre nazaran kamu sektörüyle finanse edilmektedir. Bu yüzden de yapılan harcamaların ekonomik büyümeyi ne yönde etkilediğinin tespiti birçok açıdan önemlidir. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan sağlık harcamaları, ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre farklılık göstermektedir. Gelişmiş ülkelerde sağlık harcamalarının benzer düzeyde olduğu, ekonomik kalkınmanın toplumun sağlık seviyesini artıran bir etken olduğu gözlemlenmektedir. Bu çalışmada, sağlık ile ekonomi arasındaki ilişki, sağlık harcamaları ve ekonomik göstergeler kullanılarak değerlendirilmiştir. Türkiye ve 24 OECD ülkesinin 2000-2020 yılları arasındaki verileriyle sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin yönü ve oranı panel veri analiziyle incelenmiştir. İnceleme sonucunda sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Sağlıklı bireyler arttıkça işgücü, refah seviyesi, ekonomi ve gelir düzeyi aynı yönde ivme göstermektedir.

Abstract:
In this rapidly changing and expanding world especially with the technological and economic developments happens after the 20th century, Healthcare sector has expanded as well. All expenses regarding this sector's place in economic environment has resulted the notion "Health economics". Annual steady increase of per capita income and production define as economic growth. Healthcare services are an important part of the economy in terms of economic growth, development, social peace and labour productivity. While healthcare was previously considered a public good today it has gained a global character and has found international financial support. Looking at the studies carried out after the industrial revolution shows that effecting factors for welfare levels of the countries, their economic situation and growth are primarily concept of human capital followed by education and health expenditures. Countries healthcare expenditures are mostly financed by the public sector compared to the private sector. It is important to determine how the expenditures made affect the economic growth.Healthcare expenditures, one of the important indicators of economic development, are varies according to the level of development of the countries. It is observed that developed countries, level of economic development which is similar level to healthcare expenditures is a factor that increases the health level of the society. In this study, the relationship between healthcare and economy has been evaluated using the healthcare expenditures and economic indicators. The direction of the impact of health expenditure on economic growth and the rate of it has been examined by using 2000-2020's data from 24 OECD countries and Turkey and panel data analysis. As a result of the examination, it has been concluded that there is a significant and positive relationship between economic growth and health expenses. As healthy individual numbers increase, labour, welfare, economy and income levels show acceleration in the same direction.