Hepatosellüler kanserli hastalarının metabolit profilinin incelenmesi
Investigation of the metabolite profile of patients with hepatocellular cancer
Yazar: SEDAT YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KOYUNCU
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Hepatoselüler karsinom = Hepatocellular carcinoma ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karsinoma = Carcinoma ; Metabolitler = Metabolites

Özet:
Hepatoselüler karsinom (HCC), karaciğer kanserinin en yaygın şekli olup, dünya genelinde en yaygın beşinci kanser türüdür ve kansere bağlı ölümlerin ikinci en sık nedenidir. Karaciğer kanseri, 2025 yılına kadar tahmini >1 milyon vakayla küresel bir sağlık sorunu olmaya devam edeceği tahmin edilmektedir. Yapılan birçok çalışmaya rağmen, hepatosellüler karsinomun patogenezi hakkında aydınlatılmayan birçok kısım bulunmaktadır. Bu nedenle, erken hepatosellüler karsinom hastalıkların tanısını ve klinik davranışını bireysel olarak daha kesin olarak tahmin edebilen yeni, daha spesifik ve uygun maliyetli biyobelirteçlerin keşfi ve geçerliliği önemli bir araştırma hedefidir. Bu nedenle HCC teşhisi ve taramasıyla ilgili metabolit değişikliklerini araştırmak büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada; hepatocellular kanser teşhisi konulmuş bireylerin plasma serbest aminoacid, karnitin ve açil karnitin profilini inceleyerek, tanı ve tedavide kullanılacak yeni biyobelirteçlerin tespit edilesi amaçlanmıştır. Çalışmada hepatosellüler karsinom olan 40 hasta ve sağlıklı 40 bireyden alınan plasma örneklerinde 14 serbest aminoasit, 27 karnitin ve açil karnitin profili LC-MS/MS ile incelendi. Dataların analizi SPSS ile yapıldı. Çalışmada kontrol gurubuna göre hepatosellüler karsinomlu bireylerde Methyl-Glutaryl hariç diğer  tüm amino asidler anlamlı bir şekilde azaldığı tespit edildi. Karnitin ve açil karnitin düzeyleri incelendiğinde; kontrol gurubuna göre hepatosellüler karsinomlu bireylerde C18-1-0H düzeyi artarken, kontrol grubuna göre hepatosellüler karsinomlu bireylerde C0, C2, C4, C4DC, C5, C6, C6DC, C8, C8-1, C10, C10DC, C12, C14, C14_1, C16, C16_1 anlamlı bir şekilde azaldığı tespit edildi. Çalışma sonucunda elde edilen datalar; karnitin, açil karnitin ve serbest aminoasit profil değişikliklerinin, hastalığa özgü bulgular ortaya çıkartıp, hepatosellüler kanser tanı ve tedavisinde yenilikler sağlayacağını ümit ediyoruz.

Abstract:
Hepatocellular carcinoma (HCC) is the most common form of liver cancer, the fifth most common type of cancer worldwide, and the second most common cause of cancer-related death. Liver cancer is predicted to continue to be a global health problem with an estimated >1 million cases by 2025. Despite many studies, there are many parts that are not clear about the pathogenesis of hepatocellular carcinoma. Therefore, the discovery and validation of new, more specific, and cost-effective biomarkers that can more precisely predict the diagnosis and clinical behavior of early hepatocellular carcinoma diseases individually is an important research goal. Therefore, it is of great importance to investigate metabolite changes related to HCC diagnosis and screening. In this study; It is aimed to determine new biomarkers to be used in diagnosis and treatment by examining the plasma free amino acid, carnitine and acyl carnitine profiles of individuals diagnosed with hepatocellular cancer. In the study, 14 free amino acids, 27 carnitine and acyl carnitine profiles were analyzed by LC-MS/MS in plasma samples taken from 40 patients with hepatocellular carcinoma and 40 healthy individuals. Data analysis was done with SPSS. In the study, all amino acids except Methyl-Glutaryl were found to be significantly decreased in individuals with hepatocellular carcinoma compared to the control group. When carnitine and acyl carnitine levels are examined; While C18-1-0H level increased in individuals with hepatocellular carcinoma compared to the control group, C0, C2, C4, C4DC, C5, C6, C6DC, C8, C8_1, C10, C10DC, C12, C14, C14-1, C16, C16-1 significantly increased in individuals with hepatocellular carcinoma compared to the control group. was found to decrease. The data obtained as a result of the study; We hope that carnitine, acyl carnitine and free amino acid profile changes will reveal disease-specific findings and provide innovations in the diagnosis and treatment of hepatocellular cancer.