Bazı erkenci sofralık üzüm çeşitlerinin plastik örtüaltında erkencilik ve kalite özellikleri üzerine araştırmalar
Studies on the earliness and quality characteristics of some new early table grape cultivars under plastic cover
Yazar: YILMAZ TORUN
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM UZUN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erkencilik = Earliness ; Sofralık üzüm = Table grape ; Örtü altı yetiştiriciliği = Protected cultivation

Özet:
Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma Bağlarında yapılan çalışmada açık arazi ve polietilen plastik örtüaltında yetiştirilen Black Magic, Early Sweet ve Trakya İlkeren erkenci sofralık üzüm çeşitlerinde, polietilen örtünün erkenciliğe ve kalite kriterleri üzerine etkisi incelenmiştir.
Serada ve açıkta bulunan asmalar 99R anacı üzerine aşılanmıştır. Asmalara çift kollu kordon telli terbiye sistemi uygulanmış ve 4-6 gözden orta budanmıştır. Plastik örtü 23 ocak 2021 tarihinde örtülmüştür. Asmalarda uyanma, çiçeklenme, ben düşme ve hasat gibi fenolojik gözlemler yapılmış, bunun yanısıra salkım ve tanede; en, boy, ağırlık, ortalama saptan kopma kuvveti, ortalama tane eti sertliği gibi salkım ve tane özellikleri incelenmiştir.
Plastik örtüaltında en erken Early Sweet üzüm çeşidi olgunlaşmıştır (18.6.2021). Bu çeşidi yaklaşık 1 hafta sonra (25.6.2021) olgunlaşma tarihi ile Trakya İlkeren ve 4 hafta sonraki olgunlaşma tarihi ile (14.7.2021) Black Magic izlemiştir. Örtüaltında uyanma hasat dönemindeki gün sayısı en kısa 101 gün ile Trakya İlkeren'de; 107 gün ile Black Magic ve 109 gün ile de Early Sweet çeşitlerinde saptanmıştır.
Açıkta yetişen asmalar hasat tarihleri açısından değerlendirildiğinde; Trakya İlkeren ve Early Sweet aynı gün hasada gelmiştir. Uyanmadan hasada kadar geçen süre 98 gün ile en kısa Trakya İlkeren, en uzun ise 118'er gün ile Early Sweet ve Black Magic çeşitlerinde olmuştur.
Sonuç olarak Early Sweet çeşidi erkencilik amaçlı örtüaltı yetiştirmeye uygun olup Black Magic çeşidinin erkencilik amaçlı örtüaltına alınması uygun görülmemiştir.

Abstract:
Earliness and quality characteristics of Black Magic, Early Sweet and Trakya İlkeren early table grape cultivars which were  grown in polyhouse and open field  vineyard of Akdeniz University Faculty of Agriculture in the city of Antalya in  Turkey were examined. All cultivars were chip budded on 99R rootstock. Grapevines were trained as double cordon trellis system with   half-long pruning (4-6 buds per cane). Grapevines in high tunnel polyhouse were covered with polyethylene plastic sheets on 23.01 2021.  Phenological stages such as bud-burst, full bloom, veraison and harvest dates of grapevines were observed. Clusters of Early Sweet were first harvested on 18.6.2021 in polyhouse and followed by Trakya İlkeren (25.6.2021) and Black Magic (14.7.2021). Number of days between bud-burst and harvest dates were counted as 101 in Trakya İlkeren, 109 in Early Sweet and 107 in Black Magic in polyhouse. Early Sweet and Trakya İlkeren clusters were harvested at the same date in open field vineyards (30.06.2021). Bud burst harvest date periods of Trakya İlkeren and Early Sweet were 98 and 118 days respectively in open field vineyards. Finally, Early Sweet table grape cultivar is suitable for earliness in polyhouse but Black Magic is not.