Babürlü Devleti'nde siyasi alanda kadının yeri ve önemine dair analitik bir çalışma: Nur Cihan Begüm
An Analytical Study on the Place and Importance of Women in the Political Field in the Mughal State: Nur Jahan Begum
Yazar: SEVİLAY KARATAŞ YOZGAT
Danışman: DOÇ. DR. CANAN KUŞ BÜYÜKTAŞ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Babürlü Devleti = Babur State ; Babürlüler = Mughals ; Biyografi = Biography ; Cihangir Şah = Jahangir Shah ; Kadınlar = Women ; Nevvab = Nawab ; Nur Cihan Begüm = Nur Cihan Begüm ; Siyasi iktidar = Political power ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Türk-İslam devletlerinden biri olan Babürlü Devleti'nin begümleri, siyasi, askeri, iktisadi, kültürel ve ilmi alanlarında önemli etkinliklerde bulunmuşlardır. Bu çalışma ile 16. ve 17. yüzyıllarda Babürlü sarayında kadınların siyasal iktidar ile ilişkileri öne çıkarılmış ve bu ilişkilerin temelinde yatan etmenlerin neler olduğu araştırılmıştır. Böylece, Babürlü sarayında, kadına siyasi alanda hareket hakkı sağlayan durumların araştırılması, araştırma neticesinde bulguların ortaya konulması ve konunun literatüre kazandırılması hedeflenmiştir. Bu araştırma sayesinde, Timur ve Cengiz Hanedanlarının tarihsel birikimlerine dayanan Babürlü sarayında, kadınların Padişah Begüm ve Nevvab gibi unvanlar çerçevesinde siyasi kimlik ve imza yetkilerine sahip oldukları görülmüş, haremin kendine has kurallarını yıkmadan purdah çerçevesinde hareket ettikleri anlaşılmıştır. Bu doğrultuda, Babürlü sarayında kadınların siyasi alandaki söz sahipliğini oluşturan etmenlerin alt yapısı araştırılırken ise Cihangir Şah (1605-1627) döneminde, Padişah Begüm unvanını alan ve önemli bir bürokrat ailenin kızı olan Nur Cihan Begüm örneğinden yola çıkılmıştır. Araştırmada, tarama yöntemi (survey) kullanılmış ve karşılaştırmalı araştırmalar ile analiz edilerek değerlendirme sürecinden geçilmiştir. Dönemin kaynakları, araştırma eserler, tez ve makalelerin taranmasının ardından elde edilen bilgi ve bulgular tasniflenmiş, ardından da analiz edilerek değerlendirilmiştir.

Abstract:
The begums of the Baburid State, one of the Turkish-Islamic states, had important activities in the political, military, economic, cultural and scientific fields. With this study, the relations of women with the political power in the Baburid palace in the 16th and 17th centuries were highlighted and the factors underlying these relations were investigated. Thus, it was aimed to investigate the situations that gave women the right to act in the political field in the Baburid palace, to reveal the findings as a result of the research, and thus to bring the subject to the literature. Thanks to this research, in the Baburid palace, which is based on the historical accumulation of the Timur and Genghis Dynasties, it was seen that women had political identity and signature authority within the framework of titles such as Padishah Begum and Nawab, and it was understood that they acted within the framework of purdah without breaking the unique rules of the harem. In this direction, while investigating the background of the factors that constituted women's voice in the political field in the Baburid palace, the example of Nur Jahan Begum, who was the daughter of an important bureaucrat family and who took the title of Padishah Begum during the reign of Jahangir Shah (1605-1627). In the research, the survey method was used and the evaluation process was passed by analyzing it with comparative studies. After scanning the sources, research works, theses and articles of the period, the information and findings obtained were classified and then analyzed and evaluated.