Cezayir kreol/karma dili olarak Darja'da Türkçe söz varlığı
The Turkish words in Creol Daridja of Algeria
Yazar: MOURAD BENSADOUNE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL BÜLBÜL OĞUZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Arapça = Arabic ; Cezayir = Algeria ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Ses bilgisi = Phonetic ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish

Özet:
Kuzey Afrika'nın orta kısmında yer alan Cezayir, tarih boyunca çeşitli milletlerin hâkimiyet 
kurduğu bir coğrafya olmuştur. Tarihsel gerçekliğin bir sonucu olarak Cezayir çok kültürlü bir 
yapıya sahiptir. Bu çok kültürlülük kendisini en çok dilde göstermektedir. 300 yıllık Türk 
hâkimiyetinin izlerini, Cezayir Arapçasındaki Türkçe kelimelerle görmek mümkündür.
Kelimeler bir dilden başka bir dile geçerken birtakım farklılıklara uğrarlar. Bu farklılıklar 
anlamla ilgili olabileceği gibi söylenişle ilgili de olabilmektedir. Anlamla ilgili değişikliklerin 
sosyokültürel birçok sebebe dayanmasına karşın fonetik değişiklikler dilin genel ses özelliklerine 
uygun gerçekleşir. Bunun sebebi dillerin yabancı bir dilden gelen kelimeler üzerinde genel bir 
fonetik davranışa sahip olmasıdır. Cezayir Darjasına diğer dillerden giren kelimeler de Cezayir 
Darjasının söyleyiş farklılıklarına göre yeni bir söyleyiş kazanmışlar ve bazı fonetik 
değişikliklere uğramışlardır.
Bu çalışma Mohammed Ben Chenneb'in "Cezayir Konuşma Dilinde Muhafaza Edilen Türkçe ve (Türkçe 
Aracılığı ile Gelen) Farsça Kelimeler" isimli çalışmasına bir güncelleme niteliğinde sayılabilir. 
Bu sebeple, bu çalışmada Ben Chenneb'in 1922 yılında yayımlamış olduğu kelimelerden bugün 
kullanımda olanlar tespit edilerek değerlendirmeye alınmıştır.

Abstract:
Algeria, a country located in the center of North Africa. Throughout history,

Algeria was been chosen by many civilizations and states to settle their governments. Having 
witnessed many civilizations, Algeria gained rich and different cultural values. This cultural 
diversity had a great influence on its linguistics treasury. For instance, Ottoman Empire ruled 
Algeria for about 300 years, a very long period that made the influence of the Turkish language 
easily noticed in the Algerian dialect.

Many differences can result from any linguistics exchange between two languages. Those differences 
might be in meaning or in pronunciation. Regarding the meaning, the causes might be social and 
cultural; as for phonetics changes, they are adapted to general phonetics characteristics of the 
language of the community using then from now on. Beside to those changes, there is the phonetics 
conduct of the language, which was been affected by the used foreign words.

The linguistics borrowing of the Darija in Algiers from different foreign languages did create a 
new way of pronunciation in those languages in accordance with the differences within the Algerian 
Darija. Besides, these foreign words had gone through some phonetics changes too.

Mohammed Ben Chenneb in 1922 collects all the Turkish words that exist in the Algerian Darija, but 
many years after Ben Chenneb work, there is many words vanished from The Darija. In this work there 
only the still use Turkish word in the Algerian daily spoken Arabic.