20. yüzyıl soyut resim sanatında biçim, eylem ve zaman
Form, action and time in 20th century abstract painting
Yazar: BANU DEMİRAĞ
Danışman: PROF. ŞİVE NEŞE BAYDAR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Biçim = Form ; Jest = Gesture ; Resim sanatı = Painting art ; Soyut sanat = Abstract art ; Zaman = Time

Özet:
Sanatçının nesneye bakışı pek çok etmen tarafından değişime uğramıştır. Savaşlar, endüstri devrimi, teknolojik gelişmeler ve felsefe gibi birçok faktör sanatta özne nesne ilişkisine yeni bir boyut kazandırmıştır. Fotoğraf makinesinin icadı ile birlikte sanatçılar için görünen dünyanın önemini yitirmesi sanatçıları gerçekliğin özüne yöneltmiştir. Sanatçılar resmin biçimsel sorunlarına yönelerek soyut arayışların içine girmiştir. Teknoloji, bilim, toplumsal ve düşünsel alanlardaki gelişmeler insanların yaşamını kolaylaştırırken, bu durum birçok sanatçıyı çevresine yabancılaştırmış ve içe döndürmüştür. Sanatta nesneden kopuş söz konusu olmaya başlamıştır. Dış dünyayı yansıtmak yerine içsel durum ifade edilmiştir. Sanatçı evrenle bütünleşmeye sezgi yoluyla ulaşmaktadır. Soyut sanat çalışmaları, duygu ve düşüncenin temsil edilen dünyadan önce geldiği tasarlama ve icat etme süreçleri haline gelmiştir. 20. yüzyıl sanatında yeni bir biçim dili sunan Kübizmden itibaren meydana gelen nesnenin dönüşümü çalışmanın birinci bölümünde soyut sanat bağlamında tarihsel gelişim ile ilgili gerekli literatür taramaları yapılarak kronolojik bir biçimde ele alınmıştır. İkinci bölümde zaman kavramıyla ilgili genel bir çerçeve çizilerek, 'zaman' ı gerçek anlamda ele alan ve felsefesinin odak noktası yapan Bergson'un fikirlerinden yararlanılarak, sanatta özne nesne ilişkisinde meydana gelen eylemsel dönüşümle ilgili açılımlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Zamanın bir numaralı göstergesi olan zamanın hareketle ilişkisi ve sanatta zaman algısı ile ilgili elde edilen veri ve bilgiler diğer kaynaklarla desteklenerek sürecin içeriği belirlediği çalışmalar konusundaki eğilimlere ve sanatçı görüşlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde soyut sanat biçim, eylem ve süreç bağlamında çalışmalarla ilişkilendirilmiştir. Çalışmalardaki sürece dair değişkenliğe göz atılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Biçim, Jest, Soyut, Süreç, Zaman

Abstract:
The artist's view of the object has changed in terms of many factors. Elements such as wars, industrial revolution, technological developments and philosophy have brought a new dimension to the subject-object relationship in art. With the invention of the camera, the apparent world has lost its importance for artists, leading them to the essence of reality. Artists turned to the formal problems of painting and entered into abstract pursuits. While developments in technology, science, social and intellectual fields make people's lives easier, this situation caused derealization for many artists and make them introvert. In art, there is a detachment from the object. Instead of reflecting the external world, the internal state is expressed. The artist achieves integration with the universe through intuition. Abstract artworks have become processes where emotion and thought precede the represented world. In the first part of the study, the transformation of the object in art, which has occurred since Cubism, which presents a new form in the art of the 20th century, is discussed in a chronological manner by making necessary literature reviews about historical development in the context of abstract art. In the second part, a general framework about the concept of time was accentuated the ideas of Bergson, who took 'time' in a real sense and made it the focal point of his philosophy, were tried to reveal the expansions related to the operational transformation that occurred in the subject-object relationship in art. The data and information obtained about the relationship between time and movement, which is the number one indicator of time, and the perception of time in art are supported by other sources, and the tendencies and the views of the artists on the works whose content is determined by the process are included. In the third part, abstract art is associated with works in the context of form, action and process. The variability in the process in the studies was taken into account.

Keywords: Form, Gestural, Abstract, Process, Time