Depresif duygu-durum, nörotisizm, bilişsel şemalar ve şemalarla tutarlı pozitif ve negatif bilgi işleme
Depressed-mood, neuroticism, cognitive schemes and positive and negative information processing consistent with the schemes
Yazar: KAMURAN KIZLAK
Danışman: PROF. DR. ORHAN AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel şemalar = Cognitive schemas ; Depresif duygulanım = Depressive mood ; Depresyon = Depression ; Kaygı = Anxiety

Özet:
ÖZET Bu araştırma depresyon ve kaygının kendilik, dünya ve gelecek şemalarının içerikleri açısından ayrılıp ayrılamayacağını incelemek amacıyla yürütülmüştür. Hacettepe Üniversitesinin değişik fakültelerinde öğrenim gören 529 öğrenciye Beck Depresyon Ölçeği ve Eysenck Kişilik Envanteri ile birlikte depresif, nörotik ve normal içerikli sıfatlardan oluşan bir liste verilerek, bu listede yer alan sıfatların kendilerini. Dünyalarını ve geleceklerini ne ölçüde tanımladıklarını 5 basamaklı Likert tipi ölçekler üzerinde değerlendirmeleri istenmiştir. Bu uygulama tamamlandıktan sonra, deneklerin sıfat listesinde yer alan sıfatlardan hatırlayabildiklerini bir kağıda yazmaları sağlanmıştır. Beck Depresyon Ölçeği ve Eysenck Kişilik Envanterinden aldıkları puanlar araştırmada belirlenen ölçüte uygun 10'ar denek seçilerek tanı grupları (depresif, nörotik ve normal) oluşturulmuştur. Tanı gruplarını oluşturan 30 deneğin listede bulunan sıfatların kendilerini, dünyalarını ve geleceklerini ne ölçüde tanımladıklarına ilişkin değerlendirmeleri ve hatırladıkları depresif, nörotik ve normal içerikli sıfatların sayıları ayrı ayrı varyans analizi ve Scheffe testi kullanılarak Analiz edilmiştir. Uygulanan istatistik analizler sonucu depresif bireylerin şemalarını (kendilik, dünya ve gelecek) hem depresif hem de kaygı içerikli sıfatları kullanarak tanımladıkları görülmüştür. Yüksek treyt kaygılı bireylerin ise şemalarını tanımlamak için depresif içerikli sıfatları kaygı içerikli sıfatlara göre anlamlı derecede az kullandıkları bulunmuştur. Ayrıca, yüksek treyt kaygılı deneklerin normal içerikli sıfatları kaygı içerikli sıfatlara göre daha fazla kullandıkları gözlenmiştir.m Hatırlanan depresif, nörotik ve normal içerikli sıfat sayılarına ilişkin analizler üç tanı grubu arasında bu açıdan anlamlı bir farklılığın bulunmadığını göstermiştir.

Abstract:
IV ABSTRACT The present study was carried out to investigate whether depression and anxiety can be distinguished on the basis of the contents of their cognitive schemes regarding the self, the world and the future. 529 subjects from various departments of Hacettepe University were given Beck Depression Inventory and Eysenck Personality Questionnaire along with a list of adjectives and were asked to indicate on 5 point scales the degree to which adjectives on the list describe their selves, worlds and futures. After completing these tasks, they were also required to write down the adjectives they recalled. Based on their Beck Depression Inventory and Eysenck Personality Questionnaire scores, ten subjects for each diagnostic group (depressive, neurotic and normal) were selected. These 30 subjects' evaluations concerning the adjectives and the number of adjectives they recalled were analyzed seperately using analysis of variance and Scheffe tests. The results showed that the depressives described their selves, worlds and futures schemes using both depression and anxiety-relevant adjectives, while anxious subjects used anxiety-relevant adjectives significantly more than the depression-relevant adjectives. It was also found that anxious subjects preferred the normal-relevant adjectives significantly more than both the anxiety and depression-relevant adjectives while describing their selves, worlds and futures. No significant difference was found between the number of adjectives recalled by different diagnostic groups.