Aksiyel spondiloartropatili hastalarda fekal kalprotektin, serum interlökin 17/23, malondialdehit, glutatyon peroksidaz düzeyleri ve klinik, laboratuvar parametreleri, hastalık aktivite ölçekleri ile ilişkileri
Fecal calprotectin, serum interleukin 17/23, serum malondialdehyde, glutathione peroxydase and correlations with clinical, laboratory parameters, disease activitiy scales in patients with axial spondyloartropathy
Yazar: MERVE SOYSAL
Danışman: PROF. DR. ŞEHİM KUTLAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar-nonsteroid = Anti inflammatory agents-nonsteroidal ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Kalprotektin = Calprotectin ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Serum = Serum ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors ; İnterlökin 17 = Interleukin 17 ; İnterlökin 23 = Interleukin 23

Özet:
Amaç:Aksiyel Spondiloartropati (AxSpA)tanılı non-steroidal  anti-inflamatuvar ilaç (NSAII) veya anti-TNF  kullanan  hasta  grubu  ile  kontrol grubunda fekal kalprotektin (fCal), serum  IL-17/23, malondialdehit (MDA) ve glutatyon peroskidaz (GPO) düzeylerinin karşılaştırılması ve AxSpA grubunda fCal, serum IL-17/23, MDA ve GPO düzeylerinin demografik, laboratuvar, klinik özellikler, hastalık aktivite ölçekleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma, kesitsel bir çalışma olarak tasarlandı. Çalışmaya toplam 75 kişi dahil edildi.  NSAII  grubuna  25  hasta,  anti-TNF  grubuna  25  hasta,  kontrol grubuna  25  gönüllü  katıldı. Çalışmaya  katılan  bireyler hastalık  aktivite  ölçekleri, ESH, CRP ile değerlendirildi. Çalışmaya katılan bireylerin ELISA yöntemi ile gayta örneklerinden fCal, serum örneklerinden IL-17/23,  spektrofotometrik  yöntem ile MDA ve GPO düzeyleri ölçüldü.
Bulgular: NSAII grubunda fCal düzeyi anti-TNF grubuna göre daha yüksek, kontrol grubunda ise en düşük düzeyde bulunmuş olup bu fark istatistiksel olarak anlamlı  değildir. Anti-TNF grubunda  NSAII  grubuna  göre  IL-23  düzeyi  daha yüksektir.IL-17, MDA ve GPO düzeyleri  için  gruplar  arasında  anlamlı  fark saptanmamıştır. Geçmişte  sulfosalazin  kullanım öyküsü  ile  fCal  düzeyi  arasında negatif  yönde  güçlü  bir  ilişki  saptanmıştır.  HLA-B27  pozitifliği  ile  fCal  düzeyi arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki saptanmıştır. AxSpA grubunda CRP ile fCal düzeyi  arasında  pozitif  yönde  zayıf  bir  ilişki  saptanmıştır. Fekal  kalpotektin  ile hastalık  aktivite  ölçekleri  arasında  ilişki  saptanmamıştır. IL-17 ile BASDAI, ASDAS-CRP arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki saptanırken, MASES ile arasında pozitif  yönde  güçlü  bir  ilişki  saptanmıştır.  IL-23  ile  hastalık  aktivite  ölçekleri arasında ilişki saptanmamıştır. MDA ile BASFI ve BASDAI arasında pozitif yönde zayıf güçte bir ilişki saptanmıştır. Sadece IL-23 ile GPO arasında negatif yönde zayıf bir ilişki saptanmış, diğer düzeylerin arasında istatistiksel  olarak anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir.
Sonuç: NSAII grubunda fCal düzeyi anti-TNF grubuna göre daha yüksektir. Anti-TNF  grubunda  NSAII  grubuna  göre IL-23  düzeyi  daha  yüksektir. IL-17  ile BASDAI,  ASDAS-CRP, MASES arasında; MDA  ile  BASFI  ve  BASDAI anlamlı ilişki saptanmıştır.Sadece  IL-23 ile GPO arasında negatif yönde ilişki saptanmıştır. AxSpA'lı  hastalarda  fCal,  IL17/23,  MDA  ve  GPO'yu  inceleyen  daha  fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar  kelimeler: Aksiyel  spondiloartropati,  non-steroidal  anti-inflamatuvar ilaç, anti-TNF, fekal kalprotektin, IL17, IL23, malondialdehit, glutatyon peroksidaz

Abstract:
Object: The aim of this study was to compare the levels of fecal calprotectin (fCal), serum IL-17/23, malondialdehyde (MDA), and glutathione peroxidase (GPO) between the Axial Spondyloarthritis (axSpA) patients treated with non-steroidal anti-inflammatory  drugs  (NSAID)  or  anti-TNF  and  control  group;  to  evaluate  the correlation  of  fCal,  IL-17/23,  MDA,  GPO  and  demographic,  laboratory,  clinical parameters, disease activity scales.
Method: This  was  a  cross-sectional  study.  75  people  were  included  in  the study.  There  were 25 participants  in  each  group  (NSAID,  anti-TNF  and  control). They have been evaluated by disease activity scales, Erythrocyte Sedimentation Rate(ESR), C-Reactive Protein (CRP). The  levels of fCal from  stool  samples  and  IL-17/23 from serum samples were measued by using ELISA. The levels of  MDA and GPO from serum samples were measued by using spectrophotometric method.
Results: Although  no  statistical  significant  correlation  was  determined, the fCal  levels in  anti-TNF  group  were  higher  than  NSAID  group,  the  fCal  levels  in control  group  were  the  lowest  between  groups.  The  IL-23  levels in  anti-TNF  group were  higher  than  NSAID  group.  The  IL-17, MDA  and  GPO  levels  were  similar between  groups. The fCal levels were negatively  correlated with the history of sulfasalazine  intake. The  fCal  levels  were  positively  correlated  with  the  HLA-B27 and CRP. The fCal and IL-23 levels were not correlated with disease activity scales. While there was a weakly positive correlation between IL-17 and BASDAI, ASDAS-CRP,  the  colleration  between  IL-17  and  MASES  was  strongly  positive.  The  MDA levels   were   positively   correlated   with   BASFI   and   BASDAI.   No   significant correlation  was  determined  between  the  fCal,  IL-17/23,  MDA and  GPO except that the IL-23 were negatively correlated with GPO.
Conclusion: The present study showed that the  AxSpA patients treated with NSAID have higher fCal  compared  to  the  patients  treated  with  anti-TNF. The AxSpA  patients  treated  with  anti-TNF  have  higher  IL-23  compared  to  the  patients treated  with NSAID. A  significant  correlation  was  found  between  IL-17  and BASDAI, ASDAS-CRP, MASES also MDA and BASFI, BASDAI. The IL-23 were  negatively  correlated  with  GPO. Further  studies  are  necessary  to  investigate  the correlation between these parameters in patients with AxSpA.
Key  Words: Axial  spondyloarthropathy,  non-steroidal  anti-inflammatory  drugs,  anti-TNF, fecal calprotectin, IL-17, IL-23, malondialdehyde, glutathione peroxidase