AISI316 ve S355JR (ST52) sac malzemelerin bükülmesinde geri yaylanma davranışının deneysel olarak incelenmesi
Experimental ınvestigation of springback behavior in the bending of AISI 316 and S355JR (St52) sheet materials
Yazar: İBRAHİM BUTGÜL
Danışman: DOÇ. DR. GÜLTEKİN BASMACI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Sac metal kalıpları kullanılarak üretimi gerçekleşen parçalar endüstride geniş bir alanda kullanılmaktadır. Tercih edilen uygulama alanlarından birisi de büküm işlemli kalıpçılıktır. Sac metal levhalara ait kalıplar kullanılarak gerçekleştirilen şekillenme işleminde başlıca görülen sorun geri yaylanmadır. V büküm işlemi kullanılarak oluşan geri yaylanmalara bakıldığında, kalınlıkları farklı olan malzemelerde, değişik açılardaki oluşan geri yaylanma tutarını gösteren grafiklerin eksik olduğu tespit edilmektedir. Çalışmalar sırasında oluşan geri yaylanma miktarlarını tespit etmek için yapılan V büküm kalıbı ve deney malzemesi olarak AISI 316, S355JR (ST52), sac metal levhalarda işlem yapılmıştır. Kalınlığı 2 ve 3 mm örnekler 60, 90 ve 120 dereceden oluşan kalıp açıları kullanılarak ve işleme alınan her bir açı için büküm radyüsü 2 mm ve 4 mm değerindekiler kullanılarak deneyler yapılmıştır. Deneylerin sonrasında numune ürünlerin geri yaylanma miktarlarını tespit edebilmek amacıyla dijital ölçüm cihazından yararlanılmıştır.
Yapılan çalışmalar sonuçlarında görünen miktarı fazla olan geri esneme S355JR (ST52) sac levhada tespit edilmiştir. Seçilen kalıp açı değeri arttırıldıkça geri esnemenin düştüğü gözlemlenmiştir. Seçilen sac levha kalınlıklarında oluşan geri yaylanma ile doğru orantılı olduğu ve büküm radyüsü değerini artırıldıkça oluşan geri yaylanma değerinin arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Parts produced using sheet metal molds are widely utilized in various industries. One of the preferred applications is bending die tooling. The main issue observed during the forming process using sheet metal molds is springback. When examining the springback occurring in V-bending processes, it is found that there is a lack of graphs showing the amount of springback at different angles for materials with varying thicknesses. During the study, V-bending molds and the experimental materials, AISI 316 and S355JR (ST52) sheet metal plates, were used to determine the amount of springback. Samples with thicknesses of 2 mm and 3 mm were subjected to experiments using bending angles of 60, 90, and 120 degrees, and bending radii of 2 mm and 4 mm for each angle. Digital measurement devices were used to determine the amount of springback in the sample products after the experiments. The obtained findings were then compared according to predetermined parameters.
The conducted study revealed a higher amount of springback in S355JR (ST52) sheet metal plates. It was observed that as the selected bending angle value increased, the springback decreased. It was also determined that the springback was directly proportional to the thickness of the selected sheet metal and increased with an increase in the bending radius value.