Acil serviste santral venöz kateter uygulanımı ve komplikasyon oranları
Central venous catheterization and complication rates in emergency department
Yazar: HAYRİ RAMADAN
Danışman: PROF. DR. YEŞİM ÇETİNKAYA ŞARDAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Enfeksiyonlar = Infections ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Komplikasyonlar = Complications ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Her geçen gün santral venöz katetere (SVK) duyulan ihtiyaç artmakta ve buna paralel olarak SVK'ya bağlı komplikasyon sıklığı da artmaktadır. Bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Acil Servisi'ne Temmuz 2008-Temmuz 2009 tarihleri arasında başvuran ve SVK uygulanan 16 yaş üstü 236 hastada komplikasyon sıklığı ve bu komplikasyonların oluşmasını etkileyen faktörler araştırıldı. Bu prospektif çalışmada SVK'nın takılma endikasyonları ve endikasyonun aciliyeti (acil veya elektif), kateter yeri, kateter komplikasyonları (infeksiyon ve infeksiyon dışı), kateter takan kişi değişimi ve kateter takan ile asiste eden kişilerin infeksiyon kontrol önlemlerine uyumu incelendi. SVK'nın en sık hemodiyaliz ihtiyacı olan hastalara takıldığı gözlendi. En sık femoral kateter (FK) kullanıldı. İnfeksiyon dışı komplikasyon oranımız düşük (%11.4) bulundu. Bu oran FK'da en yüksek iken internal juguler kateterde (İJK) en düşük idi. Kateter ilişkili kan dolaşım infeksiyonu (KİKDİ) hızı 5/1000 kateter günü olarak saptandı. Vakaların %44'üne SVK acil olarak takılmış olup, bu hastalarda infeksiyon dışı komplikasyon oranlarımız elektif takılanlara göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Çalışmamızdaki sonuçlara göre, SVK takarken en düşük infeksiyon dışı komplikasyon oranı nedeniyle İJK'nın tercih edilmesinin daha uygun olacağı ve infeksiyon kontrol önlemlerine uyumun arttırılmasının KİKDİ oranını azaltabileceği görüşündeyiz.Anahtar kelimeler: Santral venöz kateterizasyon, acil servis, komplikasyon, kan dolaşım infeksiyonu

Abstract:
Today the necessity of central venous catheterization (CVC) is increasing and the frequency of the complications of this process is getting higher. In this study, the complication rates of CVC and the factors that affect these complications are evaluated in 236 patients who were older than 16 years old and admitted to Hacettepe University Emergency Department between July 2008 and July 2009. In this prospective study, indications of CVC, emergency of the indication (urgent or elective), place of the catheterization, complications of the catheterization (infectious or non infectious), switching of the person who was doing the process, the person doing the process and the assistant?s accordance of the infection control guidelines were investigated. It was observed that CVC was mostly applied on the patients who underwent hemodialysis. The femoral catheter was commonly used. The rate of non infectious complications was found to be lower (11.4%). This rate was found to be the highest in femoral catheter and the lowest in internal jugular catheter (IJC). Catheter related bloodstream infection (CRBSI) rate was 5/1000 catheter days. Of the 44% of the patients CVC was performed at urgent situation and in these patients non infectious complication rates were found to be statistically higher when compared with elective ones (p<0.05). According to the results of our study we recommend that it would be better to prefer IJC due to the lowest noninfectious complication rates and it would be possible to decrease the rate of CRBSI by increasing compliance to infection control precautions.Key words: Central venous catheterization, emergency department, complication, blood stream infection.