Fârâbî'nin mantık öğretim metodu
Farabi's method of teaching logic
Yazar: BEYZA TÜTÜNCÜLER
Danışman: PROF. DR. NAZIM HASIRCI
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Klasik mantık = Classical logic

Özet:
Fârâbî'nin öğretim anlayışı toplumsal ve bireysel farklılıklar çerçevesinde oluşmaktadır. Bu öğretim anlayışına göre, her öğretim ön bilgilerin üstüne yeni bilginin inşası ile oluşmalıdır. Öğretilecek bilgiler güncel, topluma ve bireye uyumlu olmalıdır. Uygulanacak öğretim metodu da bireysel farklılıklara göre seçilmelidir. Öğrenmede kadın ve erkek arasında bir farklılık yoktur. Fârâbî için öğrenmenin bilgiye dayalı olduğu söylenebilir. Onun için bilgi tasavvur ve tasdiktir. Tasavvur ve tasdik çeşitli süreçler sonucunda oluşmaktadır. Öğretim, bu süreçler dikkate alınarak yapılmalıdır. Bu öğretimin gerçekleştirilebilmesi için Fârâbî'nin, iletişim (muhataba), buluş ve araştırma, inceleme gibi öğretim stratejileri olduğu söylenebilir. Fârâbî, anlama, tasavvur, tasdik ve zihne yerleştirmek için açıkladığı yöntemleri mantık öğretim yöntemleri olarak isimlendirmektedir Fârâbî'nin, mantığın bazı konularını hazırlık, bazı konuları da öğretim yöntemleri şeklinde ayırdığı anlaşılmaktadır. Fârâbî'nin öğretim anlayışı ile günümüz eğitim bilimleri kavramlarıyla arasında benzerlikler olduğu söylenebilir. Bu benzerliklerin bazıları şu şekildedir. Fârâbî, eğitim ve öğretim kavramları arasında farklılık olduğunu düşünmekte ve çeşitli öğretim ilkeleri belirtmektedir. Fârâbî'nin eğitim anlayışında yer alan birçok unsura günümüz öğretim modellerinde veya kuramlarında rastlanmaktadır. Bilişsel ve yapılandırmacı kuramların, Fârâbî'nin öğretim anlayışı ile benzer yönleri bulunduğu anlaşılmaktadır.  Fârâbî öğretim anlayışı ve bilgiyi işleme kuramı arasında benzerlikler olduğu görülebilir. Bilgiyi işleme sürecinde yer alan bellek türlerinin Fârâbî'nin akletme süreci anlayışında yer alan nefsin kuvveleri ve akıl kuvvesi ile benzerlik gösterdiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
Fârâbî's understanding of education is formed within the framework of social and individual differences. According to this teaching approach, all teaching should occur by building new knowledge on top of prior knowledge. The information to be taught must be current and compatible with society and the individual. The teaching method to be applied should be selected according to individual differences. There is no difference between men and women in learning. According to Farabi's oppinion it can be said that learning is based on knowledge and knowledge is tasawwur and tasdiq and occur as a result of various processes. Teaching should be done taking these processes into consideration. Fârâbî has named the methods he explains for understanding, imagining (tasawwur), confirming (tasdiq) and placing in the mind as logic teaching methods. In addition, Fârâbî divided some logic subjects into preparation and some subjects into teaching methods. Fârâbî carries the opinion that there is a difference between the concepts of education and training and states various teaching principles. Many elements in Fârâbî's understanding of education can be found in today's teaching models or theories. It is understood that cognitive and constructivist theories have similarities with Fârâbî's understanding of teaching. Among these theories, information processing theory can be given as an example. It is understood that the types of memory included in this theory are similar to the faculties of the soul and the faculty of mind in Fârâbî's approach of the thinking process.