Ömerli baraj gölü su kalitesinin araştırılması
Investigation of water quality of Ömerli lake
Yazar: TUĞBA GÜVENSEL
Danışman: DOÇ.DR. ENİS MORKOÇ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
23,1 km2'lik alan, 100 km çevre uzunluğu ve 2,2Ã106 m3 su tutma kapasitesinesahip, Marmara Bölgesi'nin en önemli içme suyu kaynaklarından biri olan ÖmerliBarajı, su kalitesinin belirlenmesi amacıyla Mayıs 2002-Nisan 2003 dönemine aitverilerin bir su kalitesi programında (Aquatox) kullanılması yoluyla incelenmiştir.Bu programa parametrelere ait değerlerin yüklenmesi ile su kalitesindeki değişimlersaptanmıştır. Bu parametreler; amonyum azotu (NH4-N), nitrat azotu (NO3-N), orto-fosfat (o-PO4), ışık şiddeti, çözünmüş oksijen, sıcaklık, pH, hidrolik yük (derelerdengelen su yükü) ve rüzgar hızıdır.Alg türleri ise, Mayıs 2002'ye ait ortalama bir değer alınarak modeldekullanılmıştır.Modelleme sonucunda, derelerden gelen kirletici yükleriyle birlikte göldekimevcut durumun ne yönde değiştiği saptanmıştır. Göle gelen bu yüklerinoluşturacağı etkiyi saptamak amacıyla göl üzerinde belirlenen 6 örneklemenoktasında üst tabakadan (5m) alınan su numunelerine ait analiz sonuçları programdakullanılmıştır.Modelleme 3 değişik durum (senaryo) için gerçekleştirilmiştir.1. Karasal yükler göz önünde bulundurularak,2. Karasal yüklerin ihmal edilmesi durumunda,3. Sadece Paşaköy Arıtma Tesisi çıkış sularının göle girişinin ihmal edilmesidurumunda,modelin çalıştırılması sağlanmıştır.Birinci durumda genel olarak, ölçüm sonuçları ve model sonuçları arasında biruyum görülmüştür. İstasyonların tamamında Kasım, Aralık ve Ocak aylarındafitoplankton türlerinde bir artış gözlenmiştir.İkinci durumda, göle girişi olan bütün karasal kaynaklar ihmal edilerek, Mayıs2002'ye ait aylık ortalama değerler programa girdi olarak verilmiştir. Besinelementleri ve alg türlerinde genel bir azalma olduğu gözlenmiştir.Üçüncü durumda, Paşaköy Arıtma Tesisi'nden göle olan deşarjın kesilmesiyle,göl su kalitesinde az da olsa iyileşme olduğu görülmüştür. Bu durum, tesisten gelenyüklerden çok, karasal kaynak olarak tanımlanan derelerden gelen yüklerin göldedaha etkili olduğunu göstermiştir.Kasım, 2006 Tuğba GÜVENSEL

Abstract:
One of the most important sources of drinking water in Marmara Region isÖmerli Reservoir. It has a surface area of 23,1 km2 and volume of 2,2Ã106 m3 wasinvestigated to define water quality characteristics by using the data obtainedbetween May 2002-April 2003 in a water quality model (Aquatox). Variations in thewater quality were calculated in the programme along with the values of parameters.Parameters were; ammonia nitrogen (NH4-N), nitrate nitrogen (NO3-N), ortho-phosphorus (o-PO4), light intensity, dissolved oxygen, temperature, pH, wasteloadings and wind velocity.The values of algal species used in the model were obtained from literature.The model determined the changes of actual conditions of the lake together withthe loadings. The results of analysis related with water quality were collected at sixsampling points from surface layer (5m) on the lake.The model was run for the three scenarios:1. In case of land based loadings are considered,2. In case of land based loadings are omitted,3. In case of only Paşaköy discharge water is omitted.In first scenario, generally, a consistency was seen between measurement resultsand model results. At all stations, a phytoplankton peak value was predicted withinthree months as November, December 2002 and January 2003.In the second scenario, all terrestrial loadings were omitted. Average values thatcollected on May 2002 were used as initial conditions in the programme. A decreasein the concentrations of nutrients and algae species was obtained from calculation.In the third scenario, a small improvement on the water quality of the lake wasseen along with discharge of Paşaköy Treatment Plant was stopped.The results of the third scenario showed that land based loadings were moreaffected on the water quality characteristics of the lake.Kasım, 2006 Tuğba GÜVENSEL