Güneydoğu (GD) Karadeniz sahil kesiminin (Trabzon yöresi) denizel taraçaları ve aktif tektoniği
Active tectonics and marine terraces of the Southeastern (SE) part of the Black Sea coast (Trabzon)
Yazar: SERDAR KESKİN
Danışman: PROF. DR. OSMAN BEKTAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Deprem = Earthquake ; Faylar = Faults ; Karadeniz = Black Sea ; Tektonik = Tectonics ; Yaş = Age

Özet:
Uydu görüntüleri, hava fotoğrafları, jeolojik ve jeofiziksel kayıtlardan elde edilenveriler Trabzon yöresinde, Kuzey Anadolu Fayı (KAF), Kuzeydoğu Anadolu Fayı (KDAF)ve Kelkit Fayı'na paralellik gösteren kuzeybatı-güneydoğu (KB-GD), kuzeydoğugüneybatı(KD-GB) ve doğu-batı (D-B) doğrultulu üç ana kırık sisteminin var olduğunugöstermektedir. Güncel sismik verilere göre her üç doğrultudaki fay da aktif özellikgöstermektedir. Trabzon Sahil Kesiminin Fay Sistemi'ni olusturan KB-GD doğrultuluYenimahalle, Faroz fayları ile KD-GB doğrultulu Boztepe, Erdoğdu ve Fatih faylarıKuvaterner yaslı denizel taraçaları kesmekte ve yüzeye çıkarmaktadırlar. Bu aktif faylarınhareket miktarlarını çıkarabilmek için Trabzon sahilinde yer alan yedi farklı denizeltaraçanın arazi etütü, fotojeolojik yorumlamaları ve jeokronolojik ölçümlerigerçeklestirilmistir. Elde edilen verilere göre, yükseklikleri 1-3 m ile 4-300 m arasındadeğisen Holosen ve Kuvaterner yaslı denizel taraçaların olusumunda bölgesel ölçekliyükselme ve çökme, buzularası deniz seviyesi değisiklikleri ve yersel fay hareketleri etkiliolmustur. Yükseklikleri 1-3 m (H), 4-14 m (T-1), 22-34 m (T-2) , 60-80 m (T-3) arasındadeğisen denizel taraçalardan toplanan mollusk fosillerinden ESR (Elektron Spin Rezonans)yöntemi ile yaslandırma yapılmıstır. ESR sonuçları, H, T-1, T-2 ve T-3 taraçalarınınyaslarını sırasıyla, 5.141 ± 0.294, 124.8±26.0, 292.5±49.8 ve 407.998 ± 67.475 bin yılolarak göstermistir.. Bu taraçalar sırasıyla eski deniz seviyesi kayıtlarını veren denizelizotop evrelerinden (MIS) 1, 5e, 9 ve 11 ile korele edilmektedir. Yeni ESR sonuçları, DoğuKaradeniz Havzası'nın yıllık sübsidans miktarı ve Karadeniz'de son 7150 yıl öncemeydana gelen ani sel olayı düsünüldüğünde, Holosen ve Pleyistosen yaslı denizeltaraçaların ana yükselme oranları 0.5 ile 1.4 mm/yıl arasında değismektedir. KAF'ınhareket miktarı 16-25 mm/yıl, DAF'ın hareket miktarı 9 mm/yıl iken Trabzon SahilKesiminin Fay Sistemi'ni olusturan fayların hareket miktarları 0.5-1.4 mm/yıl'dır. Bu anayükselme oranlarının bir sonucu olarak M=7 büyüklüğündeki bir depremin tekrarlanmasüresi birkaç bin yıl içinde olabileceği tahmin edilmektedir.Anahtar Kelimeler: Fay, denizel taraça, Kuvaterner, yükselme oranı, ESR, jeokronoloji,aktif tektonik, Karadeniz

Abstract:
The data obtained from landsat imagery, airphotos, geological and geophysical recordsshow that there are three distinctive lineaments in the vicinity of Trabzon, trendingnortheast-southwest (NE-SW), northwest-southeast (NW-SE) and east-west (E-W),anologous to North Anatolian Fault (NAF), Northeast Anatolian Fault (NEAF) and KelkitFault systems. According to current seismic data, the faults, which have three distinctivedirections, show active properties. As a result of these Boztepe, Erdoğdu, Fatih (NE-SWdirections), Yenimahalle and Faroz faults (NW-SE directions), forming the Fault Systemof the Trabzon Coast Section, cut and raised the Quaternary marine terraces to the surface.In order to be able to reveal the motion rates and activity of these faults, field surveying,airphoto interpretation and geochronological measurements of seven different marineterraces on the Trabzon coast was carried out. According to available data, the Holoceneand Pleistocene marine terraces, at elevations ranging from 1-3 m to 4-300 m, are the resultof the interaction between regional scale uplift and subsidence, interglacial sea levelchanges, and local fault movement. The mollusca shells, collected from these terraces atelevations ranging between 1-3 m (H), 4-14 m (T-1), 22-34 m (T-2), 60-80 m (T-3), weredated by ESR method. The ESR results showed that the ages of H, T-1, T-2 and, T-3 are5.141 ± 0.294 ka, 124.8±26.0 ka, 292.5±49.8 ka and 407.998 ± 67.475 ka, respectively.The terraces were respectively correlated to the MIS 1, 5e, 9, 11, which correspond tohighstands of the paleosea-level curve. Considering the new ESR results, subsidence rateof the East Black Sea Basin and the abrupt drowning of the Black Sea self at 7150 yearsago, mean uplift rates of the Holocene and Pleistocene marine terraces are ranging from0.5 to 1.4 mm/year. The average motion rates of the faults, forming the Fault System of theTrabzon Coast Section, are 0.5-1.4 mm/year while this rate is 16-25 mm/year for NAF and9 mm / year for NEAF. As a result of these mean uplift rates, the recurrent of themaximum earthquake (M=7) is predicted to be a few thousands years.Key words: Fault, marine terrace,