Yabancı dil öğrenme bariyerlerinin belirlenmesi ve yabancı dil akademik başarısı açısından durumlarının değerlendirilmesi
Determination and evaluation of foreign language learning barriers in terms of foreign language academic success
Yazar: AHMET EGEMEN AKMENÇE
Danışman: PROF. DR. MURAT TUNCER
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Dil bariyeri = Language barrier ; Dil eğitimi = Language education ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğrenme yargıları = Language learning beliefs ; Motivasyon = Motivation ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı yabancı dil öğrenme bariyerlerinin belirlenmesi ve belirlenen bu bariyerlerin yabancı dil akademik başarısı açısından durumunun değerlendirilmesidir. Araştırma karma araştırma desenlerinden keşfedici desene göre yürütülmüştür. Araştırmanın nitel boyutu 2020-2021 akademik yılında Elazığ merkezinde bulunan çeşitli liselerde görev yapmakta olan İngilizce öğretmenlerinin görüşlerine dayalıdır. Bu boyutta öğrencilerin İngilizce öğrenirken karşılaştıkları bariyerlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu aşamada 30 ingilizce öğretmeni ile görüşmeler yapılmış, cevaplar içerik analizine tabi tutulmuş ve öğretmenlerin yabancı dil bariyerlerinin neler olduğuna yönelik görüşlerine dayanarak araştırmanın nicel boyutuna geçilmiştir. Nicel boyutun çalışma evreni 633 lise 9,10,11 ve 12. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, kişisel bilgi formu, Yabancı Dil Ders Kaygısı Ölçeği, İngilizce Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, Yabancı Dil Motivasyon Ölçeği ve Yabancı Dil Öz yeterlik Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırma verileri, yüzde, frekans, ortalama, standart sapma, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Kruskal Wallis H. ve yapısal eşitlik model testi gibi istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bazı bulgular şunlardır:
• Öğretmenler, yabancı dil öğreniminin önündeki engellerin düşük öz yeterlik, olumsuz tutum, düşük motivasyon, yabancı dil kaygısı, eğitim programlarındaki aksaklıklar, öğretmen yetersizliği, materyal, yöntem ve teknik ekipman eksikliği olduğunu düşünmektedir.
• Öğrencilerin yabancı dil öz yeterlik algıları ile öğrencilerin bölümü, bulundukları lise türü ve yabancı dilde akademik başarıları arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
• Öğrencilerin yabancı dile karşı tutumları ile sınıf seviyesi, bölüm, bulundukları lise türü ve yabancı dilde akademik başarı arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
• Öğrencilerin yabancı dil motivasyonları ile öğrencilerin cinsiyeti, sınıf seviyesi, bölümleri, bulundukları lise türü ve yabancı dilde akademik başarıları arasında anlamlı bir ilişki vardır.
• Öğrencilerin kaygı düzeyleri ile lise türleri ve akademik başarıları durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
• Öğrencilerin yabancı dil motivasyonları ile yabancı dil öz yeterlikleri arasında negatif yönde ilişki bulunmaktadır.
• Öğrencilerin yabancı dil motivasyonları ile yabancı dil kaygıları ve yabancı dile yönelik tutum arasında pozitif yönde ilişki bulunmaktadır.
• Öğrencilerin yabancı dil kaygıları ile özyetelikleri arasında negatif, yabancı dile yönelik tutumları arasında pozitif yönde ilişki bulunmaktadır.
Araştırma sonucunda, yabancı dil ders kaygısı, olumsuz motivasyon, özyeterliğin düşük olması yabancı dilde akademik başarı önünde önemli bir engel olduğu tartışılmış, yabancı dil kaygısının aşılmasında ve öğrencilerin yabancı dil dersine yönelik pozitif tutum oluşturmalarının sağlanmasında öz-yeterlik algıları ve motivasyonun rolü vurgulanmıştır. Araştırmada, son olarak araştırmanın sonuçları bağlamında eğitim uygulayıcı ve araştırmacılarına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to determine foreign language learning barriers and to evaluate the effect of these barriers in terms of foreign language academic success. The research was carried out based on the exploratory design, which is one of the mixed research designs. The qualitative dimension of the research is based on the opinions of English teachers working in various high schools in Elazig citycenter in 2020-2021 academic year. In this dimension, it is aimed to determine the barriers that students encounter while learning English. At this stage, interviews were held with 30 English teachers. The answers were subjected to content analysis, and the quantitative dimension of the research was started based on the teachers' views on what foreign language barriers are. The study population of the quantitative dimension consists of 633 high school students in the 9th, 10th, 11th and 12th grades. Quantitative data of the study were obtained with personal information form, Foreign Language Lesson Anxiety Scale, Attitude Scale Towards English Lesson, Foreign Language Motivation Scale and Foreign Language Self-Efficacy Scale. Research data were analyzed with statistical methods such as percentage, frequency, mean, standard deviation, t-test, One Way Variance Analysis, Kruskal Wallis H. and structural equation model test. Some of the findings obtained as a result of the research are as follows:
• Teachers think that the barriers to foreign language learning are low self-efficacy, negative attitude, low motivation, foreign language anxiety, disruptions in education programs, teacher inadequacy, lack of materials, methods and technical equipment.
• There is a significant relationship between students' foreign language self-efficacy perceptions and students' department, type of high school and academic success in foreign language.
• There is a significant relationship between students' attitudes towards a foreign language and their grade level, department, type of high school they attend, and academic success in a foreign language.
• There is a significant relationship between students' foreign language motivations and students' gender, grade level, departments, type of high school they study and their academic success in foreign language.
• There is a significant relationship between students' anxiety levels and high school types and academic success.
• There is a negative relationship between students' foreign language motivation and foreign language self-efficacy.
• There is a positive relationship between students' foreign language motivation, foreign language anxiety and foreign language attitude.
• There is a negative relationship between students' foreign language anxiety and self-efficacy, and a positive relationship between their attitudes towards foreign language.
As a result of the research, it was discussed that foreign language lesson anxiety, negative motivation, low self-efficacy are an important obstacle to academic success in foreign language, and the role of self-efficacy perceptions and motivation in overcoming foreign language anxiety and enabling students to form positive attitudes towards foreign language lessons was emphasized. Finally, several suggestions were provided to educational practitioners,teachers and researchers in the context of the results of the study.