225 numaralı Burdur Şer'iyye Sicili (H.1314-1316
M.1897-1898) / Number 225 Burdur Shari̇a Record (H.1314-1316 / M.1897-1898)
Yazar: GÜLSÜM TOP
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KARAGÖZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Burdur = Burdur ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı toplum yapısının aydınlatılmasında büyük bir yeri olan Şer'iyye
Sicilleri zengin içeriği bakımından tarihi birçok alanda birinci elden vazgeçilmez
kaynak olarak nitelendirilmektedir. Osmanlı Devleti'nin sosyal, iktisadi, idari ve
kültürel açıdan değerlendirme yapılmasında başvurulacak belgeler niteliğinde olması
Şer'iyye Sicilleri'nin değerini bir kat daha artırmaktadır.
"H. 1314-1316 / M.1897-1898" tarihli 225 Numaralı Şer'iyye Sicili'ne Göre
Burdur'un İdari, Sosyal ve Ekonomik Hayatı" başlığı altında ele alınan defter inceleme
içerisine alınmıştır. Burdur'un aile yapısı, ekonomik uğraşları, vakıfları, gayrimüslim
unsurları, kadının sosyal statüsü, meslekleri, mimari eserleri, dönemin önemli kurum ve
kuruluşları, devlet görevlileri gibi daha birçok konuyu esas alarak Burdur'un sosyal ve
ekonomik hayatı ortaya konulmaya çalışıldı. Defterde bulunan kayıtların konuları, tablo
halinde, sayfa numarası beyan edilerek uygun başlıklar altında okuyucuya sunulmuştur.
Giriş bölümünde; çalışmamız esnasında yararlanmış olduğumuz konu ve
kaynaklar açıklanarak, 225 Numaralı Burdur Şer'iyye Sicili muhtevası hakkında genel
bir değerlendirme yapıldı. Osmanlı Hukuku ve adalet yapısında büyük bir ehemmiyet
arz eden Şer'iyye mahkemeleri ve Şer'iyye Sicilleri hakkında genel bilgi verilerek,
sicillerde bulunan belge türlerinden bahsedildi. Giriş bölümünün diğer aşamasında
Burdur'un tarihçesi ele alındı. İki başlık altına alınan bu kısımda, öncelikle, ilkçağdan
Osmanlı idaresine kadar Burdur'un geçirmiş olduğu siyasi durum anlatıldı. İkinci
kısımda ise, Osmanlı hâkimiyetinde bulunan Burdur'un genel durumu incelendi Birinci bölümde Osmanlı Devleti'nin idari teşkilatının geçirdiği süreçler
hakkında genel bir değerlendirme yapıldı. Osmanlı Devleti'nin Tanzimat sonrasında
idari alanda yapılan değişikliklerden bahsedilerek, 19. yüzyılda idari sistemin işleyişi
hakkında bilgi verildi. Sicil defterindeki bilgiler esas alınarak sancak statüsünde olan
Burdur'un, kazaları, nahiyeleri, köyleri, mahalleleri ve bu dönemde idari birimlerde
görev yapan devlet adamları ön planda tutularak, Burdur'un idari yapısı hakkında
incelemeler yapıldı.
İkinci bölümde söz konusu araştırmaya konu olan Şer'iyye Sicil defterinin
içerisinde barındırdığı, evlenme, boşanma, nafaka, ölüm, miras gibi kayıtlar sayesinde
Burdur'da yaşayan halkın aile hayatı, kişiler arası ilişkileri, yeme-içme kültürü, takı-süs
anlayışı, giyim-kuşam anlayışı gibi birçok alanda bilgi sahibi olmamızı sağladı.
Üçüncü bölümde Burdur'un ekonomik hayatı esas alınarak, halkın ekonomik
uğraşları, mülk satışları ve alacak davaları gibi kayıtlara göre tespit edilmeye çalışıldı.
İncelemiş olduğumuz sicil defterinden yola çıkarak Burdur'da tarım alanında kullanılan
çiftlikler, bağ ve bahçeler, araziler, yetiştirilen tarım ürünleri hakkında bilgi verilerek,
1897-1898 tarihleri arasında Burdur'da bulunan zanaat ve esnaflardan bahsedilmiştir.
Ayrıca çalışmamızın sonuna 225 Numaralı Şer'iyye Sicili transkripsiyonunu da dâhil
ettik.

Anahtar kelimeler; Osmanlı, Burdur, Şer'iyye Sicilleri, Sosyal Tarih.

Abstract:
Sharia registrations which have great importance on illuminating the social
structure of Ottoman Empire, are qualified as first-hand, indispensable resources in
many historical research fields in point of their rich content. Being qualified as the reference
guide on evaluation of social, economical, administrative and cultural structures
of Ottoman Empire, increases the importance of Sharia registrations, as well.
According to sharia registrations whose dates are H.1314 – 1316 / G. 1897 1898
and the number is 225, the registry book which is examined under the title of the administrative
and social and economical life of Burdur was analysed scrupulously. The social
and economical life of Burdur was tried to be described based on the family structure,
economical actions, foundations, non-moslem constitutions, the social statute of women,
occupations, architectural structures,the main instutions and organizations of related
period. The topics on the registry book are presented in tables with relevant titles by
giving reference on page number.
In introduction part, a general evaluation was made about the content of the No:
225 Burdur Sharia registry by explaining the topics and the resources that we referred
during the process of our research. The document types where can be seen in registry
were defined by giving general information about Sharia courts and Sharia registry
which offer a great significancy of Ottoman judicial system and the justice structure. In
another part of the introduction, the history of Burdur was examined. In this part which
consists of two titles; primarily, the political process of Burdur from the first age to the
Ottoman era was explained. In the second part, the general condition of Burdur under
the Ottoman control was examined.
In the first part, a general evaluation was made about the process of the Ottoman
administrative organizations. Brief information about mechanism of administrative organizations
in 19th century by defining the changes in administrative fields after the
reformation movements in the Ottoman Empire was given. Based on the information on registry book, prioritising the districts, sub-districts, villages, settlements of the Burdur
Sanjak and the officials who were assigned to these administrative units in that century,
inspections on administrative structures of Burdur were made.
In the second part, based on the registry which is the main topic of this research,
using the records such as marriage, divorce, alimony, death and heritage, we had information
about the family life, relations, the number of children, cuisine, accessories,
clothing etc. of people who lived in Burdur.
In the third part, based on the economic life of Burdur, financial actions were
tried to be ascertained by referring to the records of sales of goods and actions of debts.
Considering the registry book that we examined, the information was given about farms
that were used in agriculture, gardens, yards, terrains and agricultural products. Craftsmen
and tradesmen in between 1897 and 1898 were introduced. Finally, the transcript
of Sharia registry no: 225 was attached at the end of our research.


Keywords: Ottoman, Burdur, Sharia registry, social history