Aile hekimliği asistanlarının kırmızı göz hakkındaki bilgi, tutum ve yaklaşımları
Knowledge, attitudes and approaches of family medicine residents on red eye
Yazar: CEMAL TÜFEKÇİ
Danışman: PROF. DR. OKTAY SARI ; DOÇ. DR. BURCU DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Kırmızı göz, birinci basamak sağlık hizmet sunumunda sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Kendiliğinden gerileyebilen bir hastalıktan görmeyi tehdit edebilen hastalıklara kadar uzanan geniş bir tanı yelpazesi vardır. Birinci basamak tedavi yönetiminde esas nokta, hastanın acilen göz hastalıkları uzmanına sevkini gerektiren durumlarla birinci basamakta tedavisi uygulanabilecek durumların ayrımını yapabilmektir. Çalışmamızın sonuçları ile bu konu hakkındaki yanlışların ve sebeplerinin giderilmesi ve farkındalık oluşturulması durumunda, kırmızı göz hastalarının birinci basamak sağlık kuruluşlarında etkin tedavi alması, riskli durumlarda tanılarının gecikmemesi ve sadece acil durumlarda üst basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirilerek üst basamak sağlık kuruluşlarında başvuru sayısının azalması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 01.02.2023-01.05.2023 tarihleri arasında çalışmaya katılmayı kabul eden 229 hekim üzerinde yapılmıştır. Veriler internet ortamında hazırlanıp paylaşılan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmamızın anketi SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde uzmanlık eğitimi alan ve sağlık hizmeti sunan aile hekimliği asistanlarına ve TAHUD'a üye aile hekimliği asistanlarına uygulanmıştır. Ankette hekimlerin sosyodemografik özellikleri, kırmızı göz hakkındaki görüş ve yaklaşımları ve kırmızı göz hakkındaki bilgi seviyelerini saptamak ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmek üzere sorular yöneltildi. Verilerin analizi SPSS 22.0 programı ile yapıldı. Nitel değişkenlerin analizinde ki-kare testi kullanılmıştır. Normal dağılıma uymayan nicel verilerin analizinde ikili karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalarda Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Nicel Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon analizi ile incelenmiştir. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerin %62'sinin (n=142) kadın, %42,4'ünün (n=97) son yıl asistanı olarak görülmüştür. Hekimlerin yalnızca %28,8'i (n=66) kırmızı göz hastalıkları hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu, %69,4'ü (n=159)  göz hastalıkları rotasyonunun gerekli olduğunu belirtmiş. Mezuniyet sonrası kırmızı göz ile ilgili eğitim alan hekim oranı ise %16,6 (n=38) olarak saptandı. Klinik pratikte kırmızı gözle nadiren karşılaşan hekim oranı %47,2 (n=108) idi. Kırmızı göz nedeni olarak hekimler tarafından daha sıklıkla konjonktivit, subkonjonktival kanama, korneal abrazyon/ travma, daha az sıklıkla glokom, hordeolum ve şalazyon belirtilmiştir. Son yıl asistanları kırmızı göz tanı sayısı ve klinik-tanı eşleştirmesinde daha başarılı bulunmuştur (p<0,05). Klinik pratikte kırmızı göz ile karşılaşma sıklığı, hekimlerin kırmızı göz hakkındaki hissettikleri yeterlilik oranları ve asistanlık yılı ile bilinen kırmızı göz tanı sayısı arasında pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Hekimler tarafından konjonktivitlerin kliniğine çoğunlukla hakim olunduğu görülmüştür. Doğru-yanlış bölümünde topikal kortikosteroid kullanımı ile ilgili verilen ifadelere çoğunlukla yanlış cevap verildiği görülmüştür.
Sonuç: Çalışmamızda aile hekimliği asistanlarının büyük bir çoğunluğunun kırmızı göz hakkında mezuniyet sonrası eğitim almadıkları, göz hastalıkları rotasyonunun gerekli olduğunu düşündükleri ve buna bağlı olarak bu konu hakkında kendilerini yeterli görmedikleri saptanmıştır. Buna rağmen kırmızı göz hastalıklarının isimlerine ve kliniklerine hakim olunduğu ancak tedavilerinde topikal kortikosteroid kullanımı gibi bazı noktalarda eksiklik olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda aile hekimliği asistan eğitiminde, birinci basamakta göz hastalıklarının değerlendirilmesi noktasındaki eğitim ve uygulama sayılarının arttırılması önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Kırmızı göz, aile hekimliği, bilgi, tutum

Abstract:
Aim: Red eye is a common condition encountered in primary care. It has a wide range of diagnoses, from a self-resolving condition to diseases that can threaten vision. The main point in the management of treatment at the primary care level is to be able to distinguish between situations that require an urgent referral to an ophthalmologist and situations that can be treated at the primary care level. With the results of our study, it is aimed to ensure that red eye patients receive effective treatment at primary care health facilities, their diagnoses are not delayed in risky cases, and only in emergency cases they are referred to higher level health facilities, thus reducing the number of referrals to higher level health facilities.
Materials and Methods: The data in the study were collected through an online questionnaire form prepared and shared between 01.02.2023-01.05.2023, from 229 physicians who agreed to participate in the study. The questionnaire of our study was applied to family medicine residents working and providing health services at SBÜ Gülhane Training and Research Hospital and family medicine residents who are members of TAHUD. The questionnaire asked questions to determine the sociodemographic characteristics of the physicians, their views and approaches on red eye, and their level of knowledge about red eye, and to evaluate the relationship between them. The data were analyzed using the SPSS 22.0 program. Chi-square test was used for the analysis of qualitative variables. In the analysis of quantitative data that did not conform to the normal distribution, Mann Whitney U test was used for binary comparisons, and Kruskal Wallis test was used for multiple comparisons. The relationship between quantitative variables was examined by Spearman correlation analysis. A p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: Of the physicians who participated in the study, 62% (n=142) were female and 42.4% (n=97) were last year residents. Only 28.8% (n=66) of the physicians stated that they had sufficient knowledge about red eye diseases, and 69.4% (n=159) stated that an ophthalmology rotation was necessary. The rate of physicians who received postgraduate education was 16.6% (n=38). The rate of physicians who rarely encountered red eye in clinical practice was 47.2% (n=108). Conjunctivitis, subconjunctival hemorrhage, corneal abrasion/trauma, glaucoma, hordeolum, and chalazion were more frequently selected by physicians as the cause of red eye, in decreasing order. Last year residents were found to be more successful in the number of red eye diagnoses and clinical-diagnosis matching (p<0.05). A positive correlation was found between the frequency of encountering red eye in clinical practice, the physicians' feelings of adequacy about red eye, the assistantship year, and the known number of red eye diagnoses (p<0.05). It was observed that physicians have a good understanding of the clinical manifestations of conjunctivitis. In the true-false section, it was observed that the majority of the statements about the use of topical corticosteroids were answered incorrectly.
Conclusion: In our study, it was found that the vast majority of family medicine residents did not receive postgraduate education about red eye, thought that an ophthalmology rotation was necessary, and therefore did not see themselves as sufficient in this regard. Despite this, it was found that they were familiar with the names and clinical manifestations of red eye diseases, but there were some shortcomings in some points such as the use of topical corticosteroids in their treatment. In this context, it is recommended to increase the number of training and practice in the evaluation of eye diseases at the primary care level in the training of family medicine residents.
Keywords: Red eye, family medicine, knowledge, attitude