Sıçanlarda radyasyonla oluşturulan kataraktta lens dokusunda oksidan
antioksidan sistem üzerine çörek otu yağı, timokinon, propolis ve kafeik asit fenetil esterinin etkisinin araştırılması / The investigation effect of black seed oil, thymoquinone, propolis and caffeic acide phenethyl ester on oxidant/antioxidant system in lens tissue in radiation-induced cataract in rats
Yazar: ELİF DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEYİTHAN TAYSI
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Kafeik asit = Caffeic acid ; Katarakt = Cataract ; Propolis = Propolis ; Radyasyon = Radiation ; Timokinon = Thymoquinone ; Yağlar-doymamış = Fats-unsaturated ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Bu çalışmada amacımız çörek otu yağı, timokinon (TQ), propolis ve kafeik asit fenetil esterinin (CAPE), radyasyona bağlı gelişen katarakt üzerindeki etkisini incelemekti. Bu maddelerin radyasyon hasarını engelleyici etkileri olabileceğini düşünerek, sıçanlara uygulanan ? radyasyonun, lens dokusunda meydana getirdiği hasarda koruyucu etkilerinin olup olmadığını değerlendirmekti. Çalışma gruplarımız 3 tane kontrol, radyoterapi, TQ+radyoterapi, CAPE+radyoterapi, çörek otu yağı+radyoterapi, propolis+radyoterapi olmak üzere 8 alt gruptan oluştu. Deneyimizin ilk gününden itibaren slit-lamp biyomikroskop ile sıçanlarda katarakt değerlendirmesi yapıldı. Kontrol grupları dışındaki grupların hepsine ilk gün 5 Gy'lik tek doz radyoterapi uygulandı. Çalışma sonunda sıçanlar sakrifiye edilerek doku örnekleri alındı. Alınan doku örneklerinde oksidan/antioksidan parametrelere bakıldı. Radyoterapi grubunda %80 oranında katarakt gelişti. Radyasyon sonrası TQ, CAPE, propolis ve çörek otu yağı verilen gruplarda sırasıyla katarakt oluşma oranı %50, %40, %30, %20'ye düştü ve grade 1 ve grade 2 ile sınırlı kaldı. Çalışmamızda radyoterapi grubunda oksidan parametrelerden olan malondialdehit (MDA) düzeyi ve ksantin oksidaz (XO) enzim aktivitesi diğer bütün gruplardan belirgin derecede yüksek çıktı. Antioksidan parametrelerden süperoksit dismutaz (SOD) enzim aktivitesi radyoterapi grubunda diğer gruplardan düşük çıkarken glutatyon peroksidaz (GSH-Px) enzim aktivitesi diğer bütün gruplardan yüksek çıktı. Çalışmayı genel olarak değerlendirdiğimizde radyoterapi grubunda yüksek oranda katarakt gözlenmesi, radyasyon sonrası çörek otu yağı, propolis, TQ ve CAPE verilen gruplarda ise katarakt oranın düşmesi bu maddelerin radyasyona karşı koruyucu etksinin olduğunu göstermektedir. Biyokimyasal açıdan baktığımızda oksidan parametrelerin radyoterapi grubunda diğer gruplardan daha yüksek çıkması radyasyonun radikalik hasarını göstermektedir. Yine bu parametrelerin radyasyon sonrası çörek otu yağı, propolis, TQ ve CAPE verilen gruplarda düşmesi bu maddelerin radikal hasarına karşı önleyici etkisini desteklemektedir. Günümüzde kataraktın tek tedavi yöntemi cerrahidir. Fakat iyonize radyasyona bağlı olarak gelişen kataraktı önleyici ya da geciktirici ajan olarak çörek otu yağı, propolis, TQ ve CAPE gibi antioksidan maddelerin kliniklerde kullanımı için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Sözcükler: Radyoterapi, katarakt, antioksidan, çörek otu yağı, timokinon, propolis, kafeik asit fenetil esteri

Abstract:
In this study our aim was to examine the effect of black seed oil, thymoquinone (TQ), propolis and caffeic acid phenethyl ester (CAPE) on radiation-induced cataracts. We thougth that these substances might have a preventive effects radiation damage. We aimed to investigate that whether these subtances had protective effects on lens tissue damage cau? radiation on rats. Working groups included 8 sub-groups: 3 control, radiotherapy, TQ+radiotherapy, CAPE+radiotherapy, black seed oil+radiotherapy and propolis+radiotherapy. Cataracts in rats were evaluated by slit-lamp biomicroscope since the first day of our experiment. Except the control groups, a single dose of 5 Gy radiotherapy was applied to all groups in first day. At the end of the study, the animals were sacrificed and tissue samples were optained. Oxidant/antioxidant parameters were studied on these samples. Cataract was developed 80% in radiotherapy group. Cataract rate fell to 50%, 40%, 30%, 20% respectively and limited at degree 1 and 2 in group which TQ, CAPE, propolis, and black seed oil were given. In radiotherapy group, oxidant parameter such as malondialdehyde (MDA) level and xanthine oxsidase (XO) enzyme activities were increased significantly compared to all groups. In radiotherapy group, while superoxide dismutase (SOD) enzyme activities were determined lower then all other groups, glutathione peroxidase (GSH-Px) enzyme activities were determined significantly higher. As a conclusion, cataract ratio was determined high in radiotherapy group, but low in other groups in which black seed oil, propolis, TQ, and CAPE were given after radiation. That result shows us that, these substances have a protective effect against radiation. As biochemically, in the radiotherapy group oxidant parameters optained higher than other groups show radical-damage of radiation. Decreasing of these parameters in groups which black seed oil, propolis, TQ and CAPE were given after radiation shows inhibitory effect of these substances against radical damage. However, surgery is the unique treatment of cataract, for clinic use of antioxidant substances such as black seed oil, propolis, TQ and CAPE to prevent or to delay ionizing radiation-induced cataract, further studies are needed.Key words: Radiotherapy, cataract, antioxidant, black seed oil, thymoquinone, propolis, caffeic acid phenethyl ester