Türkiye'de çocuk refahı alanında koruyucu aile hizmeti Sakarya ve Kocaeli örneği
Protective family service in the field of child welfare in Turkey example of Sakarya and Kocaeli
Yazar: FATMA KAHRAMAN
Danışman: PROF.DR. ALİ RIZA ABAY
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Arastırmamızın temeli sosyal hizmetlerin çocuk refahı alanındaki koruyucu aile hizmetiüzerine oturtulmustur. Koruyucu aile hizmeti, çesitli nedenlerle öz ailesi yanında bakımları birsüre için sağlanamayan çocukların kısa veya uzun süreli olarak, anne-baba özelliklerini tasıyanücretli veya gönüllü statüdeki uygun aile ya da kisilerin yanında devlet denetimindebakımlarının sağlanmasıdır.Arastırmamızın problemi ise Türkiye'de koruyucu aile hizmetinin teorikte olması gerektiğisekilde pratiğe uygulanıp uygulanmadığı ve bu hizmetin Türk toplum yapısı göz önündebulundurularak SHÇEK, halk, korunmaya muhtaç çocuk açısından olumlu mu yoksa olumsuzmu olduğu meselesidir. Buradan yola çıkarak çalısmamızın amacını su sekilde ifade edebiliriz:Ülkemizdeki Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun çocuklara yönelikhizmetlerinden biri olan koruyucu aile hizmetinin Sakarya ve Kocaeli örneğinde ele alınarak,algılanması ve uygulanması esnasında ortaya çıkan sorunları belirlemek ve bu sorunlarınçözümüne yönelik öneriler gelistirmektir. Böylece bu hizmetin Türkiye'de nasıl olduğuna,nasıl olması gerektiğine ve gelecekte nasıl olabileceğine dair sonuçları ortaya çıkarmaktır.Çalısmamızda yöntem olarak durum çalısması (örnek olay) seçilmis ve çalısmamız ?iç içegeçmis tek durum deseni? ile sekillendirilmistir. Koruyucu aile hizmetiyle ilgili çalısırken hemSHÇEK görevlileri hem de koruyucu aileler analiz ünitesi olarak kullanılmıstır. Teknik olarakise doküman incelemesi ve mülakat tekniğinden yararlanılmıstır. Mülakatta biçimsel mülakattercih edilmis ve toplanan veriler içerik analizi yoluyla tanımlanmıstır. Böylece çalısmamızteorisiyle ve alan arastırmasıyla bütüncü bir yaklasımla yürütülmüstür.Çalısmamızın sonucunda Türkiye'de koruyucu aile hizmetinin teorikte uygulanması gerektiğisekliyle pratikte kısmen uygulandığını tespit edilmistir. Hizmetin ?öz aile boyutu? neredeysetamamen ihmal edilmistir. Ancak koruyucu ailelere verilen çocukların ve koruyucu ailelerinözenle seçildiği, hizmetin bu yönünün tamamlayıcı olduğu ortaya çıkmıstır. Türkiye sartlarındakoruyucu aile hizmetinden faydalandırılan çocukların genel olarak evlat edindirilmeye müsaitolmayan, kurumda ziyaretçisi neredeyse hiç olmayan, bir süre sonra evlat edindirilebilirduruma gelen çocuklar olduğu tespit edilmistir.Çalısmamızla ülkemizdeki koruyucu aile hizmetinin geçmisi öğrenilip, simdisine bakılıp,geleceğine de ısık tutulmustur ve çalısmamız verimli hale getirilmistir. Pratikteki bulguları iseçok önemlidir.Anahtar Kelimeler: Sosyal Hizmetler, Koruyucu Aile Hizmeti, korunmaya muhtaç çocuk

Abstract:
The basic of our research is about the Social Services of Protective Family in the field of ChildWelfare. The Protective Family Service means, that when in cause of different reasons thechildren are not able to take the necessary care from their own families, they are given in short- or longtime periods, to families or persons with mother and father attributes, in the status ofpaid or volentary, within the supervision of the state.The problem of our research in Turkey is to find out, if this Protective Family Sevice is appliedpractically in the way in which it has to be theoretically and by considering the turkisch familystructure for the fact if the SHÇEK, comunity, and the children who need protection, is usefullor not. So we can define the aim of our study as follows:By considering the Protective Family Service of the Social Sevice and Children?s ProtectionDepartment in our country in the example of Sakarya and Kocaeli, there is need forpropositions for the development of solutions according to the problems which came up duringthe perceiving and application. So it can show how this service is working in Turkey, how ishas to be and how it will be in future.We used in our study as method, state study ( example event), elected and our study is figuredby ?interior one state designe?. While we were working about the Protective Family Service,we used the SHÇEK officers and the protective famliies as analizing units. Technically weused document study and interview techniques. For the interview the formal interview wasprefered and the collected data were defined by contain analize. So our study was carried outwith its theoretic and area researches as a whole.According to our study we find out that the Protective Family Service in Turkey is practicallyapplied partly as it should be applied theoretically. The ?Self family dimension? of the serviceis nearly totaly neglected. But the fact, that the children who are given to protective familiesand the protective families are choosen carefully, shows that this part of the service iscompletening. Within Turkey?s circumstances, it is figured out that the children who benefitfrom the Protective Family Service are mostly children, who are not appropriate for adoption,who have nearly no visitors in the department, who became appropriate for adoption after atime.With this study we learned about the past of the Protective Family Service in our country, havea look at the present and to its future and our study has become more productive. The practicalinformation is very important.Keywords: Social Service, Protective Famliy Service, Protection needing children