Türk katılım bankalarının makro hedefleri
Macro targets of Turkish participation banks
Yazar: OSMAN BALTACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL BAĞIŞ
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Makro değişkenler = Maclobemide ; Makro istikrar = Macro stability ; Parasal hedefleme = Monetary targeting ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system

Özet:
Küresel ekonomide faize dayalı ekonomik sistemlerin zayıfladığı sıklıkla savunulmaktadır. Bu zayıflığın kanıtı olarak da küresel ekonomik krizler gösterilmektedir. Bu krizler sonucunda ulusal ekonomilerin ağır yara aldığı ve zayıfladığı görülmektedir. Emek dâhil edilmeden paradan para kazanarak döngü sağlayan klasik ekonomik sistemin krizlerde etkisiz kaldığı görülmektedir. Bu nedenle de zenginler daha çok zenginleşmiştir. Ekonomisi geri kalan ülkelerin ise daha çok fakirleştiği görülmüştür. İslam iktisadı fikri ise İslam'ın ortaya çıktığı yıllara, İslam devletlerinin zengin ve güçlü olduğu çağlara dayanmaktadır. Temel felsefesi de emeğe dayalı faizsiz ekonomik modeller yürütmek, sosyal hayata ve piyasaya en etkin ve verimli şekilde mal ve hizmet sunmaktır. Günümüzde ise katılım bankaları ve finans kurumları, konvansiyonel sisteme karşı bu temel argümanı savunmaktadır. Bu metotla piyasada değişiklik yapmayı öngörmektedirler. Araştırmada, neo-klasik anlayış ve ekonomik krizlerin nedeni olarak görülen konvansiyonel bankacılık sistemine güçlü bir alternatif olarak katılım temelli finans ekonomisinin ürün ve hedefleri açıklanmıştır. Gelişmekte olan ülkeler baz alınarak Türkiye ekonomisine potansiyel etkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Türkiye ekonomisinde katılım bankalarının yıllar içindeki gelişimi değerlendirilmiştir. Tez çalışmasında, bu sistemlerin ülkemizin makroekonomik sorunlarına çözümler üretmesinde ne tür ciddi faydalar sağlayacağı açıklanmaktadır. Bununla birlikte, İslam iktisat sisteminin büyüyüp gelişmesine katkı sağlayacak metotları açıklamayı hedeflemektedir. Bu metotların neo-klasik piyasaya doğru bir biçimde dâhil edilmesi öngörülmektedir. Çalışmamıza katılım bankacılığının işleyişinden yola çıkılarak finansal veriler ve bulgular göz önünde bulundurulmaya çalışılmıştır. Gelişmekte olan benzer ülkelerin katılım bankacılığında geldiği konum örnek alınarak Türkiye ekonomisinde de katılım bankalarının oynayabileceği roller projekte edilmektedir. Bu çalışma ile tarihi geçmişe dayanan ancak neo-klasik sistemde henüz yer bulan ve gelişmeye de oldukça meyilli bu yeni finans türü teorik olarak açıklanmaya çalışılmıştır. İslami finansın neo-klasik ekonomiye adapte oluşu ve gelecekteki hedefleri analiz edilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular ve veriler çerçevesinde katılım bankalarının makro hedefleri analiz edilmiştir. Böylece henüz çok yeni olan fakat tarihi gelişimi geçmişe dayanan bu kadim ekonomik model hakkında günümüz dünyasına adaptasyonu ve potansiyel makro getirilerinin açıklanması hedeflenmiştir. Bu adaptasyon sonucunda Türkiye ekonomisine sağlayacağı makro katkılar açıklanmıştır. Türkiye ekonomisinde oluşabilecek yeni ve güçlü alternatif yöntem analiz edilmiştir.

Abstract:
In today's ever globalized world, it is frequently argued by experts that economic systems based on classical interest instrument have actually weakened. Global economic crises are demonstrated as further proofs of this weakness. Meanwhile, it is also predicted that, as a result of these crises, national economies have also been severely injured and weakened. The classical economic systems, which predominantly cycle through the use of capital and ignore other production factors such as labor, are predicted to be ineffective in recessionary periods. Moreover, the riches get ever richer and the poor get poorer. Participation banks and the interest free financial institutions, are real economy-based, interest-free economic models that were initially implemented during the first days of Islam when the Islamic states were rich and powerful. They aim to bring forth a more just and efficient economic system.This paper explains the products and objectives of the participation-based financial economic model, as a strong alternative to the modern neo-classical system, which is considered as the primary cause of economic crises. The paper explains the methods and products that could potentially enable this new system to find solutions to the common macro problems of the modern economies. These methods that led to the formation of an alternative Islamic economic system are explained in details, and their adaption to the conventional interest-based system, with the use of the basic contracts of Islamic finance by the authorized institutions and authorities, are explained. The financial data and findings based on the functioning of modern participation banking are considered in our article. Based on all these data, the current picture and contributions of participation banks in the country's macro economy is explained and projected looking forward. Using the data from participation banking experiences in similar developing countries as an example, the paper projects potential contributions of participation banks in the Turkish economy system. This paper focuses on explaining and demonstrating potential contributions of this new type of financial model that has emerged and developed theoretically, by analyzing its adaptation to today's economic world and its future goals. It aims to critically analyze the findings obtained and the existing national data as well as the macro targets of participation banks. Furthermore, adaptation of this traditional (but in the meantime relatively new) model to today's modern economic model is also targeted. As a result of this adaptation, the macro contributions to the Turkish economy are explained. A new and powerful alternative method that may occur in the Turkish economy has been analyzed.