Asr-ı Saâdet'te Kur'ân-ı Kerîm ve Hz. Peygamber'in Arap şiirine etkisi
The i̇mpact of the Quran and the Prophet on Arabic poetry in the era of the Prophet
Yazar: MEHMET YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN DEMİR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arap şiiri = Arabic poetry ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam ; Şiir = Poem

Özet:
İslâm dininin ortaya çıkmasıyla birlikte Kur'ân ayetlerini hayat düsturu edinen sahabe, gayretlerini Kur'ân okumaya, Kur'ân'ı dinlemeye ve Kur'ân'ın prensiplerini pratikte hayata geçirmeye sarf etmişlerdir.  Bu bakımdan İslâm dini, yirmi üç yıllık kısa zaman dilimi içerisinde Arapların yaşam biçimine devrim niteliğinde yenilikler getirmeyi başarmıştır. 
Câhiliye toplumunda sıkça rastlanan ahlâk dışı davranış bozuklukları şiir çalışmalarına da sirayet ettiğinden, Asr-ı saâdet'te şiir sanatı, Kur'ân ayetleri ve Allah Resûlü tarafından hakka hizmet edecek biçimde doğru mecralara kanalize edilmiştir. 
Kurân ayetleri, Cahiliye devrinde bilinen terimlere yeni anlamlar yüklemiş ve İslâm dinine has teknik terimler geliştirmiştir.  Hal böyle olunca mucize kitap Kur'ân-ı Kerîm, üst seviyeden belâgatı ile Arap dili ve edebiyatını ileri seviyelere taşımış ve zenginleştirmiştir.  Bu bakımdan Kur'ân'ı hayatlarında rehber edinen sahabe şairlere ait çalışmalarda Kur'ân ayetlerine özgü terimlerden ve Kur'ân ayetlerinde yer alan sanat tasvirlerinden bol miktarda esintilere rastlanmaktadır.   
Sahabe şairler, Kur'ân ayetlerinin yanısıra her yönüyle hayran kaldıkları Allah Resûlü'nde gördükleri özellikleri de dizelere yansıtmışlar ve dizeler yoluyla düşman karşısında Allah Resûlü'nü savunmuşlardır.  Nitekim sahabe şairlere ait çalışmalarda Allah Resûlü'nde görülen üstün şahsiyet, liderlik, İslâm'a hizmet ve peygamberlik gibi özelliklerin İslâm dinine özgü terimlerle yoğrularak dizelere yansıtıldığı görülmektedir.



Anahtar kelimeler: Asr-ı saâdet, Allah Resûlü, Kur'ân-ı Kerîm, Şiir, Tema.

Abstract:
The companions of the Prophet Mohammad, who took the Quranic verses as principles of their lives from the time that Islam had shown within the society as a religion, consumed almost their all energy to reading the Quran, listening it and to set up their lives according to it. In this case, Islam succeeded in making a change about life style of Arabs a kind of revolution in a very short period such as 23 years. 
Poem art in the century of Prophet was made leaning towards true sites as like as assistance to God by the Quranic verses and by the Prophet. Because of the fact that immoral behavior disorders which were very common in the Jâhiliyyah society, i.e. before Islam, had shown in poems. 
The Quranic verses put new meanings on terms of the Jâhiliyyah and created new conceptual Islamic terms. From this point, it is possible to say that the miracle book the Holy Quran raised Arabic language and its rhetoric in high level and made them rich. In this case, there are many indications about the Quranic terms and artistic descriptions in the Quranic verses within the works done by the companion poets who took the Quranic verses as principles for their lives. 
The companion poets used the points, which they had seen on the Messenger of God who was an excellent example for them in every point, in lines of their poetries as they used the Quranic verses. They defended also the Messenger of God from enemies. As a reality, they used to be used a lot of points which were seen in the Prophet such his superior distinctive personality, his leadership, his duties towards Islam and his prophethood, in lines of poetries in the context of the Islamic terms.




Key words: The century of Prophet, The Messenger of God, The Holy Quran,
Poetry, Theme.