Ankilozan spondilit hastalarında serum endokan düzeyleri
Serum endocan levels in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: SEDA ANKARALI KÜÇÜKKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN TOKER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kardiyoloji = Cardiology ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; ENDOKAN = ENDOCAN ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Serum = Serum ; Spondilit = Spondylitis ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Ankilozan spondilit (AS), etyolojisi bilinmeyen kronik, inflamatuvar bir romatolojik hastalıktır. AS hastalarında hızlanmış ateroskleroz, artmış kardiyovasküler mortalite ve morbiditeye neden olmaktadır. Endotelyal disfonksiyon aterosklerozun başlangıç aşamalarından biri olabilir.  Endokan yeni bir insan endotelyal hücre spesifik moleküldür. Farklı patolojilerde yükselmiş endokan seviyeleri endotelyal disfonksiyonu gösterebilmektedir. Bu yüzden, serum endokan seviyeleri ve aterosklerozu gösterebilen karotis intima media kalınlığını (carotid intimamedia thickness (CIMT)) AS hastalarında belirledik. 
Çalışmamıza Newyork kriterlerine göre AS tanısı konulan 57 hasta ve 50 kontrol olgusu dahil edildi. Serum endokan, interlökin-6 (Interleukin-6 (IL-6)), tümör nekrozis faktör-α (Tumor necrozis factor-α (TNF-α)), C reaktif protein (CRP) ve CIMT tüm katılımcılarda ölçüldü. Serum endokan, IL-6, TNF-α seviyeleri ELISA yöntemi ile belirlendi. Diğer serum parametreleri rutin biyokimyasal metodlar ile ölçüldü. CIMT, ekokardiyografi cihazı ile ölçüldü.
Gruplar arasında; yaş, cinsiyet, serum lipid profili ve vücut kitle indeksi (VKİ) açısından fark yoktu (p> 0.05).  AS hastaları kontrol grubuna kıyasla artmış serum endokan ve CIMT değerlerine sahipti (p< 0.05). Oysaki, serum IL-6 ve TNF-α gruplar arasında benzerdi. AS hastaları, aktif ve inaktif hastalar olarak ayrıldığında IL-6, TNF-α, endokan ve CIMT açısından fark yoktu. AS grubunda CIMT, hastalık süresi ve yaş ile korele idi (r= 0.597, p= 0.000; r= 0.721, p= 0.000). Endokan seviyeleri ve çalışılan parametreler arası anlamlı korelasyon saptanamadı.   
Çalışmamız, artmış VKİ, lipid profili gibi geleneksek risk faktörleri olmayan AS hastalarında artmış CIMT varlığını göstermektedir. AS hastalarında artmış endokan seviyeleri bulmamıza rağmen, bu popülasyondaki artan ateroskleroz varlığına endokan seviyeleri ve CIMT arasında korelasyon saptanamadığı için diğer faktörler etkili olmuş olabilir. AS hastalarında artan CIMT kalınlığı ile ilişkili olası belirteçlerin daha geniş olgu serilerinde araştırılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic, inflammatory, rheumatological disease with an unknown etiology. Accelerated atherosclerosis in patients with AS give rise to increased cardiovascular morbidity and mortality. Endothelial dysfunction could be the initial process in the development of atherosclerosis. Human endothelial cell-specific molecule-1 (endocan) is a novel human endothelial cell-specific molecule.  Elevated endocan levels might reflect endothelial dysfunction in several pathologies. Therefore, we assessed serum endocan levels and carotid intimamedia thickness (CIMT) as a surrogate marker of atherosclerosis in patients with AS.
A total of 57 patients with a diagnosis of AS according to Newyork ctriteria and 50 control subjects were included in our study. Serum endocan, interleukin-6 (IL-6), tumor necrozis factor-α (TNF-α), C reactive protein (CRP) and CIMT were measured in all participants. Serum endocan, IL-6, TNF-α levels were measured with ELISA. The other parameters were done by routine biochemical methods. CIMT was measured with Vivid 7 echocardiography device (General Electrics, Horten, Norway). 
No significant differences of age, gender, serum lipid profile and body mass index (BMI) were found between both groups (p> 0.05).  AS patients exhibited increased  serum endocan levels  and CIMT compared to matched controls (p< 0.05). Whereas, serum IL-6,TNF-α were similar between grous. In patient with AS, there were no significant differences between active and inactive patients by means of IL-6,TNF-α, endocan and CIMT. In AS group, CIMT correlated with disease duration and age (r= 0.597, p= 0.000; r= 0.721, p= 0.000). We could not find any significant correlation between serum endocan levels and parameters studied.   
Our study shows increased CIMT in AS patients without traditional risk factors such as increased BMI, lipid profile compared to controls.  Although we found increased circulating endocan levels in patients with AS, the other factors could affect increased atherosclerosis in this population because of lack of correlation between endocan and CIMT. Probable biomarkers could be related to increased CIMT in patients with AS should be investigated in larger study groups.