Topikal immunoterapi tedavisi alan pediatrik alopesi areata hastalarında atopik dermatit varlığının tedaviye etkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective analysis of the effect of comorbid atopic dermatitis on the treatment response to topical immunotherapy in pediatric alopecia areata patients
Yazar: AYŞE MİNE GÖK
Danışman: PROF. ZEKAYİ KUTLUBAY
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Alopesi = Alopecia ; Alopesi areata = Alopecia areata ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Saçlı deri = Scalp ; Tedavi = Treatment ; İmmünoterapi = Immunotherapy

Özet:
Amaç: Alopesi areata, başlıca saçlı deride olmak üzere sikatrisyel olmayan kıl kaybına neden olan ve kozmetik açıdan hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen organa özgü otoimmun bir hastalıktır. Prevalansı %0,1-0,2 olarak bildirilen hastalığın, yaşam boyu görülme insidansı ise %1,7-2,1 olarak bildirilmiştir. Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte hem genetik hem de çevresel tetikleyiciler gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak kıl folikülüne karşı otoimmün reaksiyon gelişmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Hastalığın ilk atağı pediatrik dönemde görülmektedir. Fakat, pediatrik hastalarda ise tedavi seçenekleri kısıtlıdır. Özellikle şiddetli ve/veya tedavilere dirençli alopesi areatası olan pediatrik hastalarda topikal immunoterapi tercih edilebilir. Çalışmamızda topikal immunoterapi tedavisi alan pediatrik alopesi areata hastalarında eşlik hastalıklardan birisi olan atopik dermatit varlığının tedaviye etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2018 ve Aralık 2020 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı Saç Hastalıkları Biriminde alopesi areta tanısı alıp topikal immünoterapi tedavisi başlanması uygun görülen ve en az 20 seans topikal immunoterapi tedavisi alan 18 yaş ve altında olan hastaların verileri incelendi.
Bulgular:  Çalışmaya toplam 139 hasta dahil edildi. Hastaların topikal immunoterapi tedavisine başlandığı andaki yaş ortalaması 10,29 yıl idi. Hastaların 67'si (%48,2) kız, 72'si (%51,8) erkekti. Hastaların 24'ü (%17,26) hafif hastalığa, 115'i (%82,73) ise şiddetli hastalığa sahipti. Hastaların 38'inde alopesi areataya eşlik eden atopik dermatit saptandı. Topikal immunoterapi tedavisi ile hastaların 60'ında (%43,17) yetersiz yanıt, 79'unda (%56,83) yeterli yanıt elde edildi. Ayrıca tedaviye yetersiz yanıt alınan hasta grubunda atopik dermatit varlığı tedaviye yeterli yanıt alınan hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. 
Sonuç: Topikal immunoterapi tedavisi, çalışmaya dahil edilen pediatrik alopesi areata hastalarının %56,83'ünde etkili olduğu saptanmıştır. Çalışmamız, pediatrik alopesi areata hastalarının topikal immunoterapi tedavisi öncesi atopik dermatit açısından sorgulanmasının tedaviye alınacak yanıtı öngörebileceğini göstermiştir. İleride daha çok vaka ile yapılacak çalışmalarda topikal immunoterapi tedavi yanıtlarına atopik dermatit varlığının etkisi daha net olarak ortaya konacaktır.

Abstract:
Aim: Alopecia areata is an organ-spesific autoimmune disease that causes non-cicatricial hair loss, mainly on the scalp, and can negatively affect the quality of life of patients cosmetically. The prevalence of the disease was reported as 0,1-0,2%, while the lifetime incidence was reported as 1,7-2,1%. Although the cause of the disease is not known exactly, it is thought to be caused by the development of an autoimmune reaction against the hair follicle due to various factors such as both genetic and environmental triggers. The first attack of the disease is seen in the pediatric period. However, treatment options are limited in pediatric patients. Topical immunotherapy treatment may be preferred, especially in pediatric patients with severe and/or refractory alopecia areata. In our study, we aimed to evaluate the effect of the presence of atopic dermatitis, which is one of the accompanying diseases, on the treatment of pediatric alopecia areata patients receiving topical immunotherapy treatment.
Material and Method: Between January 2018 and December 2020, the data of patients aged 18 years and younger who received at least 20 sessions of topical immunotherapy treatment, who were diagnosed with alopecia areta in the Hair Diseases Unit of Cerrahpaşa Faculty of Medicine, Department of Skin and Venereal Diseases, were approved to start topical immunotherapy treatment.
Results: A total of 139 patients were included in the study. The mean age of the patients at the initiation of topical immunotherapy treatment was 10.29 years, 67 (48.20%) of the patients were female, 72 (51.80%) were male, 24 (17.26%) of the patients had mild disease, 115 of them (82.73%) had severe disease. Atopic dermatitis accompanying alopecia areata was detected in 38 of the patients. Inadequate response was obtained in 60 (43.17%) patients and adequate response was obtained in 79 (56.83%) patients with topical immunotherapy treatment. In addition, the presence of atopic dermatitis in the patient group with inadequate response to treatment was found to be statistically significantly higher than the patient group with adequate response to treatment.
Conclusion: Topical immunotherapy treatment was found to be effective in 56.83% of pediatric alopecia areata patients included in the study. Our study showed that questioning pediatric alopecia areata patients for atopic dermatitis before topical immunotherapy treatment can predict the response to treatment. In future studies with more cases, the effect of the presence of atopic dermatitis on topical immunotherapy treatment responses will be revealed more clearly.