2,4-D herbisitleri ve endüstriyel atık sularının ekotoksik etkilerinin azaserin-sıçan modelinde karaciğer ve pankreasta araştırılması
Investigation of ecotoxic effects belonging to 2,4-D herbicides and industrial wastewater on liver and pancreas by azaserine-rat model
Yazar: ERKAN KALIPCI
Danışman: DOÇ. DR. CELALETTİN ÖZDEMİR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: 2,4-diklorofenoksiasetik asit = 2,4-dichlorophenoxyacetic acid ; Ekolojik etki = Ecological effect ; Ekotoksikoloji = Ecotoxicology ; Herbisitler = Herbicides ; Karaciğer = Liver ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pankreas = Pancreas ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada; ülkemizde yaygın olarak kullanılan 2,4-D asit dimetilamin tuzu ile 2,4-D asit isooktilester herbisitleri ve içerisinde 2,4-D asitin de bulunduğu pestisit endüstrisi komposit atık suyunun, pankreas ve karaciğerdeki ekotoksik ve/veya kanserojenik etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Araştırmada; Longnecker ve Curphey tarafından geliştirilen Azaserin-sıçan modeli uygulanmış olup her grupta 8 adet olmak üzere toplamda 56 adet Wistar Albino türü erkek sıçan kullanılmıştır. Grup 1 ve Grup 2'de bulunan sıçanlar standart diet ile Grup 7 sıçanları ise komposit atık su içeren diyetle beslenmiştir. Grup 2, Grup 4 ve Grup 6'da bulunan sıçanlara, 14 günlük iken 3 hafta boyunca azaserin (30 mg/kg/hafta), i.p. olarak enjekte edilmiştir. Azaserin uygulandıktan 1 hafta sonra, azaserin uygulanmayan (Grup 3, Grup 5) ve azaserin uygulanan (Grup 4 ve Grup 6) tüm gruplar pestisitli yemler ile (200 mg/kg/gün) 4 ay beslenmiştir.Çalışma sonucunda; grupların vücut, karaciğer ve pankreas ağırlıkları karşılaştırıldığında; gruplar arasında fark görüldüğü fakat gruplar bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir (P>0,05). Standart diet ile beslenen sıçanların (Grup 1) karaciğer ve pankreaslarında atipik hücre fokusları, adenoma ve karsinoma gözlenmemiştir. Azaserin, 2,4-D asit D-amin tuzu ve 2,4-D asit isooktilester ile komposit atık suyun verildiği gruplarda bulunan sıçanların, karaciğer ve pankreaslarında ekotoksik ve histopatolojik değişiklikler ile atipik hücre fokuslarının oluştuğu belirlenmiştir. Fokusların kantitatif yükleri hesaplanmış olup pestisitlerin buğday ve topraktaki kalıntı miktarları da tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: AAHF, Kantitatif analiz, Pankreas ve karaciğer, 2,4-D Asit, Sıçan.

Abstract:
In this study, it was aimed to study the ecotoxic and/or cancerogenic effects of 2,4-D acid dimethylamine salt and 2,4-D acid isooctylester herbicides that are commonly used in our country and composite waste water of the pesticides industry including 2,4-D acid on pancreas and liver.In the study, the Azaserin-rat model, developed by Longnecker and Curphey, and 56 Wistar Albino type male rats with 8 rats in each group were used. The rats in Group 1 and Group 2 were fed through standard diet while those in Group 7 were fed with a diet including composite waste water. The rats in group 2, 4, and 6 were injected azaserin for 3 weeks (30 mg/kg/week) when they were 14 days old. One week after the application of azaserin, all the groups that weren?t applied azaserin (groups 3 and 5) and those that were applied azaserin (groups 4 and 6) were fed for 4 months using the feed with pesticides (200 mg/kg/day).At the end of the study, there was no statistically significant difference among the groups although a difference was observed between the groups when the weights of body, liver and pancreas were compared (P>0,05). No atypical cell focuses, adenomas and carcinomas were determined in the livers and pancreases of the rats that were fed through the standard diet (Group 1). The livers and pancreases of the rat in the groups that were fed with azaserin, 2,4-D acid D-amine salt and 2,4-D acid isooctylesters and the composite waste water were determined to form ecotoxic and hystopathological changes and atypical cell focuses. The quantitative loads of focuses were measured the amounts of residues in the soil and wheat were also determined.Keywords: AACF, Quantitative analysis, Pancreas and liver, 2,4-D Acid, Rat.