Şizofrenide duyu işleme ile ağrı hassasiyetinin yaşam kalitesi ve işlevsellik üzerine etkisi
The impact of sensory processing and pain sensitivity on quality of life and functionality in schizophrenia
Yazar: İHSAN OKUR
Danışman: PROF. DR. CANA AKSOY POYRAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaçlar: Çalışmamızın amacı; şizofreni hastalarının duyusal bilgiyi işleme
profillerini ve ağrı hassasiyetlerini sağlıklı kontrol grubu ile kıyaslamak ve
psikososyal işlevsellik, klinik özellikler, tedavinin niteliği, yaşam kalitesi gibi
parametreler ile muhtemel bağıntılarını araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Örneklem olarak 61 kişilik şizofreni tanısı konulmuş vaka grubu
ve 61 kişilik sağlıklı kontrol grubu oluşturularak kesitsel vaka-kontrol yöntemli bir
çalışma yapıldı. Vaka ve kontrol gruplarından sosyodemografik bilgiler alındı ve
gruplara Adolesan/Yetişkin Duyu Profili, Ağrı Duyarlılık Anketi, Dünya Sağlık
Örgütü Yaşam Kalitesi ölçekleri uygulandı. Vaka grubundan ayrıca klinik bilgiler
alındı ve bu gruba Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği ve Bireysel ve Sosyal
Performans ölçeği uygulandı. İstatistiksel karşılaştırma ve bağıntı analizleri yapıldı.
Bulgular: Şizofreni grubunda düşük kayıt profili, kontrol grubunda duyusal arayış
profilinin daha fazla olduğu saptanmıştır. İki grup arasında ağrı duyarlılığı
bakımından fark bulunmamıştır. Şizofrenide duyusal kaçınma ve duyusal hassasiyet
profilleri ile ağrı duyarlılığı arasında müspet bağıntı vardı. Vaka grubunda ağrı
duyarlılığı ile; yaşam kalitesi ve işlevsellik arasında ters yönde bağıntı olduğu
görüldü. Şizofreni hastalarında çalışanların ağrı duyarlılığı, çalışmayan hastalara
göre daha düşüktü. Kontrol grubunda böyle bir ilişki saptanmadı. Şizofreni
hastalarında düşük kayıt ve duyusal hassasiyet profili; düşük işlevsellik ve yaşam
kalitesini öngördüğü saptandı.
Sonuç: Şizofrenide duyu işlemenin, sağlıklı grupla temel farkı dış uyaranlara daha az
yanıt verilmesiydi. Şizofreni hastalarında dış uyaranlara verilen yanıtın artması ile
ağrıya duyarlılığın azalması günlük hayattaki işlevselliği olumlu yönde
etkilemekteydi. Duyusal arayış profili (yüksek duyusal eşik ile aktif davranışsal
yanıt) şizofreni hastalarında daha iyi yaşam kalitesiyle bağlantılıydı.

Abstract:
Objectives: Our study aimed to compare the sensorial information processing
profiles and pain sensitivity of patients with schizophrenia to those of a healthy
control group and investigate probable correlations with psychosocial functionality,
clinical features, treatment, and quality of life.
Materials and methods: Cross-sectional case-control study was conducted with 61
patients diagnosed with schizophrenia and 61 healthy controls. Sociodemographic
information was collected. Adolescent/Adult Sensory Profile, Pain Sensitivity
Questionnaire, and World Health Organization Quality of Life scales were
administered. Clinical information was obtained from the patient group, and Positive
and Negative Syndrome Scale and Personal and Social Performance Scale were
applied. Statistical comparisons and correlation analyses were performed.
Results: Schizophrenia group had higher prevalence of low registration profile,
control group showed more sensory seeking profile. No difference in pain sensitivity
was found between the two groups. In schizophrenia; sensory avoidance and
sensitivity were positively correlated with pain sensitivity. In patients, pain
sensitivity was inversely correlated with quality of life and functionality, and there
was lower pain sensitivity with those working or studying. Such relationships was
absent in control group. Low registration and sensory sensitivity profiles predicted
lower functionality and quality of life in schizophrenia group.
Conclusion: The difference in sensory processing between those with schizophrenia
and the healthy group is reduced response to stimuli. Increased responsiveness and
reduced pain sensitivity in schizophrenia are associated with more favorable
outcomes in daily life. Sensory seeking profile (high sensory thresholds with active
behavioral responses) predicted better quality of life in schizophrenia patients.