İdiyopatik intrakranial hipertansiyonun farklıkliniklerdeki prediktif faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of predictive factors for idiopathic intracranial hypertension in different clinical presentations
Yazar: BURAK KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞIN KISABAY AK ; ÖĞR. GÖR. AYŞEGÜL ŞEYMA SARITAŞ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş: İdiyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon (İİH), herhangi neden olmaksızın kafa içi basıncının
artması ile karakterize; baş ağrısı, görme kaybı, pulsatil tinnitus, diplopi şikayetleriyle seyreden,
patofizyolojisi net olarak aydınlatılamamış farklı klinik seyirlere sahip bir tablodur. Bu çalışmada
İİH'da remisyon gelişen (tek atak), relaps gösteren, migrenöz karakterde baş ağrısına dönüşüm gösteren
üç alt grup incelenerek; gruplar arasında prediktif faktörlerin karşılaştırılması ve hastalık seyrine etki
eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Retrospektif olarak gerçekleştirilen bu çalışma kapsamında Celal Bayar Üniversitesi Nöroloji
Kliniğinde 2011- 2023 yılları arasında İİH tanısı ile yatan ve Nöroloji, Başağrısı, Nörooftalmoloji
polikliniğinde izlenen 135 hasta klinik seyirleri ve prediktif faktörleri açısından demografik verileri,
ayrıntılı klinik öyküleri, komorbid hastalıkları, İİH'a yol açan sekonder sebeplere yönelik laboratuvar
sonuçları, ilaç kullanımları, kranial görüntülemeleri, detaylı nörolojik ve nörooftalmolojik bakıları ile
incelenmiştir. İİH'da remisyon gelişen (tek atak), relaps gösteren, migrenöz karakterde baş ağrısına
dönüşüm gösteren üç alt grubun birbiri ile karşılaştırması yapılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlı çıkan
parametrelerin ikili grup karşılaştırması sonrası univariate ve multivariate analizi yapılmıştır.
Bulgular: Klinik seyirlerine göre, tek atak grubunda 87 (%64.4), relaps gösteren grupta 17 (%12.6),
migrenöz özellikte baş ağrısı gelişen grupta 31 (%23) hasta mevcuttu. Tek atak- migrenöz karakterde
baş ağrısı gelişen hasta grubu karşılaştırmasında allodini varlığı (p: <0.001), boyun sırt ağrısı varlığı (p:
0.030), VKİ >27.8 kg/m2 olması (p: 0.009), özgeçmişinde migren varlığı (p: <0.001) istatistiksel olarak
anlamlı saptandı. Tek atak- relaps gelişen hasta grubu karşılaştırmasında kulak uğultusu varlığı (p:
0.029) istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Sonuç: Migrenöz karakterde baş ağrısı oluşumunda allodini, boyun sırt ağrısı ve özgeçmişinde migren
varlığı ile VKİ >27.8 kg/m2 olması en önemli risk faktörleri olarak değerlendirildi. Relaps oluşumunda
LP-AB yüksek olması ve kulak uğultusu varlığı en önemli risk faktörü olarak saptandı. Çalışmamız
literatürde İİH hastalarında üç klinik grubun prediktif faktörleri açısından değerlendirildiği ilk
araştırmadır.
Anahtar Kelimeler: İdiyopatik İntrakraniyal Hipertansiyon, Allodini, Migren, Vücut Kitle İndeksi,
Tinnitus

Abstract:
Introduction: Idiopathic Intracranial Hypertension (IIH) is characterized by an increase in intracranial
pressure without any known cause. It presents with symptoms such as headaches, visual loss, pulsatile
tinnitus, and diplopia, and has various clinical courses with an unclear pathophysiology. This study aims to
compare predictive factors among three subgroups of IIH: those with remission (single attack), those with
relapses, and those with a transformation to migraine-like headaches, in order to determine factors influencing
the disease course.
Method: This retrospective study was conducted at Celal Bayar University Neurology Clinic between 2011
and 2023. A total of 135 patients diagnosed with IIH, admitted to the hospital or followed up in neurology,
headache, and neuro-ophthalmology outpatient clinics, were examined in terms of demographic data, detailed
clinical histories, comorbid diseases, laboratory results related to secondary causes of IIH, medication usage,
cranial imaging, and detailed neurological and neuro-ophthalmological examinations. A comparison was
made between the three subgroups of IIH: those with remission (single attack), those with relapses, and those
with a transformation to migraine-like headaches. After binary group comparisons, univariate and
multivariate analyses were performed on parameters that were statistically significant.
Results: According to clinical courses, there were 87 (64.4%) patients in the single attack group, 17 (12.6%)
in the relapse group, and 31 (23%) in the migraine-like headache group. In the comparison of the single attack
group with the migraine-like headache group, the presence of allodynia (p: <0.001), neck and back pain (p:
0.030), BMI >27.8 kg/m2
(p: 0.009), and a history of migraine (p: <0.001) were statistically significant. In
the comparison of the single attack group with the relapse group, the presence of tinnitus (p: 0.029) was
statistically significant.
Conclusion: Allodynia, neck and back pain, a history of migraine, and BMI >27.8 kg/m2 were considered
the most important risk factors for the development of migraine-like headaches in IIH patients. For relapse
development, high LP-AB and the presence of tinnitus were identified as the most significant risk factors.
Our study is the first to evaluate the predictive factors of the three clinical subgroups of IIH in the literature.
Keywords: Idiopathic Intracranial Hypertension, Allodynia, Migraine, Body Mass Index, Tinnitus