Yenidoğan döneminde glukoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) eksikliği tanısı alan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients diagnosis of glucose 6 phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency in the neonatal period
Yazar: ESRA SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ZENCİROĞLU ; DOÇ. DR. ALİ FETTAH
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Yenidoğan döneminde oldukça sık görülen sarılık, bilirubinin toksik etkileri nedeni ile önemini korumaktadır. Yenidoğan sarılığına neden olabilen Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzim eksikliği, nörotoksisite için risk faktörlerinden birisidir. Bu çalışmada, hasta popülasyonumuzdaki yenidoğanlarda G6PD eksikliğinin sıklığını, demografik özellikleri, laboratuvar verileri, klinik seyri ve kan değişimi (KD) gereksinimi değerlendirildi. G6PD eksikliği saptanan yenidoğanların total bilirubin (TB) düzeyleri ile G6PD enzim düzeyleri arasında korelasyon varlığının ve KD sınırının üzerinde başvuran hastalarda olası risk faktörlerinin saptaması amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Yenidoğan kliniğinde 01 Temmuz 2016 – 01 Temmuz 2022 tarihleri arasında G6PD tetkiki istenen hastaların verileri retrospektif olarak elektronik dosyaları incelenerek kaydedildi. G6PD eksikliği olan yenidoğanların demografik, klinik, laboratuvar verileri, G6PD düzeyleri kaydedilerek diğer (kan grubu uygunsuzlukları, enfeksiyon) sorunların birlikteliğinin klinik seyre etkisi ve G6PD düzeyi ile başvuru TB düzeyleri arasında korelasyon araştırıldı. Enzim düzeyinin ≤0,7 U/g Hb olması ağır eksiklik olarak değerlendirildi. G6PD eksikliği saptanan hastalar KD sınırı üzerinde ve altında olarak iki gruba ayrılarak olası risk faktörleri (cinsiyet, uyruk, gebelik süresi, doğum ağırlığı, anne yaşı, ebeveyn akrabalığı, sarılık öyküsü, anne hastalığı, retikülositoz, hemoliz, hematolojik risk faktörü ve enfeksiyon varlığı) kıyaslandı. 
Bulgular: Çalışma döneminde G6PD tetkiki istenen 1738 hastanın 38'inde (%2,2)  G6PD eksikliği saptandı. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatırılarak izlenen tüm hastalarda G6PD eksikliği saptanma oranı %0,41 (33/8048) idi. G6PD düzeyi istenen hastalarda; G6PD düzeyi düşük saptanma oranı erkeklerde (%2,9), kızlara (%1) göre daha yüksekti (p=0,01). Hastaların 1725'inde (%99,3) enzim düzeyi sarılık nedeni ile istenmişti ve bunların 1238'inde (%71.8) uzamış sarılık belirlendi. Bu 1725 hastadan 37'sine (%2,1) KD uygulanırken, KD uygulanma oranı, G6PD düzeyi düşük saptananlarda (%13,2; 5/38) normal olanlara (%1,9; 32/1687) göre anlamlı yüksekti (p=0,001). G6PD düzeyi düşük saptanan 38 hastanın 31'i (%81,6) erkek, 7'si (%18,4) kızdı. Hastaların G6PD düzeyleri ortancası 0,49 U/g Hb (0-6,38) (ortalama: 1,44±1,74 U/g Hb) idi. G6PD enzim düzeyi erkeklerde (ortalama: 0,96±1,27; medyan: 0,46 U/g Hb) kızlara (ortalama: 3,55±2,09; medyan 3 U/g Hb) göre daha düşüktü (p=0,02). G6PD enzim düzeyi ile başvuru TB değerleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı (r=-0,24, p=0,14). G6PD eksikliği saptanan olgulardan 24'ünde (%63,2) ağır derecede düşüklük saptandı ve bu hastaların yarısı KD sınırı üzerinde bir bilirubin değeri ile başvurmuştu. KD ihtiyacı olan 5 hastadan 4'ünün G6PD düzeyi ağır derecede düşüktü. Hastalardan 16'sının (%42,1) başvuru TB değeri, KD sınırı ve üzerinde iken, KD sınırı üzerinde olan ve/veya KD uygulanan hastaların başvuru TB düzeyi ile G6PD düzeyleri arasında korelasyon saptanmadı (p>0,05). G6PD eksikliği saptanan hastaların 7'sinde (%18,4) kan grubu (ABO, Rh veya subgrup) uygunsuzluğu da belirlendi. KD sınırının üzerinde ve altında başvuran hastalar arasında olası risk faktörleri açısından fark bulunmadı (p>0,05). Hiçbir hastada akut bilirubin ensefalopatisi gelişmedi.
Sonuç: Yenidoğanlarda G6PD eksikliği erkeklerde daha sık görülse de kızlarda da görülebilir. Birlikte kan grubu uygunsuzluğu olabilir. Sarılık yenidoğanlarda başlıca başvuru nedenidir, bir kısmı uzamış sarılıkla da başvurabilir.  Yarıya yakın bir kısmı KD sınırının üstünde bir bilirubin değeriyle başvurabilir ve erken başvuran hastalarda sadece fototerapi ile tedavi edilebilir. Kan değişimi gereksinimi olanların çoğunda düşüklük ağır derecededir. Ciddi sarılık ile başvuran gerek kız gerek erkek yenidoğanlarda etiyolojide, G6PD eksikliğinin de olabileceği, erken tanı ve tedavi ile kan değişiminin azaltılabileceği ve nörotoksisitenin önlenebileceği unutulmamalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Yenidoğan sarılığı, Glukoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzim eksikliği, Kan değişimi, nörotoksisite

Abstract:
Introduction and Aim: Jaundice, commonly observed in the neonatal period, keeps its significance due to the toxic effects of bilirubin. Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) enzyme deficiency, which can cause neonatal jaundice, is identified as one of the risk factors for neurotoxicity. The frequency of G6PD deficiency in newborns in our patient population, its demographic characteristics, laboratory data, clinical course, and the need for exchange transfusion (ET) was evaluated in this study. The aim was to determine the correlation between total bilirubin levels and G6PD enzyme levels in newborns with G6PD deficiency and identify potential risk factors in patients with levels requiring ET.
Materials and Methods: Data of patients who underwent G6PD testing at the Neonatology Clinic of Health Sciences University, Dr. Sami Ulus Maternity, Child Health and Diseases Training and Research Hospital, between 01 July 2016 and 01 July 2022 were retrospectively retrieved from electronic medical records. Demographic, clinical, and laboratory data of newborns with G6PD deficiency were noted. The impact of concurrent issues such as blood group incompatibility and infection on the clinical course and the correlation between G6PD levels and total bilirubin levels were investigated. Enzyme level of ≤0,7 U/g Hb was considered as severe deficiency. Patients with identified G6PD deficiency were divided into two groups based on whether their total bilirubin levels were above or below the threshold for ET. Possible risk factors (e.g., gender, nationality, gestational age, birth weight, maternal age, and parental consanguinity, history of jaundice, maternal disease, reticulocytosis, hemolysis, hematological risk factors and presence of infection) were compared between the two groups.
Results: Among the 1738 patients who underwent G6PD testing during the study period, G6PD deficiency was identified in 38 (2,2%) of them. The frequency of G6PD deficiency in all patients followed in the neonatal intensive care unit was 0.41% (33/8048). In patients for whom G6PD levels were tested, the frequency of G6PD deficiency was higher in males (2.9%) compared to females (1%) (p=0,01). Enzyme levels were tested in 1725 (99.3%) of the patients due to jaundice and prolonged jaundice was detected in 1238 (71.8%) of them. Thirty seven (2.1%) of these 1725 patients underwent ET; the rate of ET was significantly higher in those G6PD deficient patients (13,2%; 5/38) compared to those with normal levels (1,9%; 32/1687) (p=0,001). Among the 38 patients identified as G6PD deficiency, 31 (81,6%) were male and 7 (18,4%) were female. The median G6PD levels of the patients were 0.49 U/gHb (0-6,38) (average: 1,44±1,74 U/g Hb). G6PD enzyme levels were lower in males (average: 0,96±1,27; median: 0,46 U/g Hb) than females (average: 3,55±2,09; median 3 U/g Hb). No significant correlation was found between G6PD enzyme levels and admission total bilirubin values (r=-0,24, p=0,14). Severe deficiency was detected in 24 (63,2%) of G6PD deficient patients, and half of them presented with a bilirubin level above the threshold for ET. Among the five patients requiring ET, four had severely low G6PD levels. Sixteen (42,1%) of patients had total bilirubin levels at or above the threshold for ET. No correlation was found between G6PD levels and total bilirubin levels in those at or above the threshold or those who underwent ET (p>0,05). In 7 (18,4%) of G6PD deficient patients, blood group (ABO, Rh, or subgroup) incompatibility was also identified. There was no difference in terms of possible risk factors between patients presenting above and below the ET threshold (p>0,05). Acute bilirubin encephalopathy did not develop in any of the patients.
Conclusion: Although G6PD deficiency is more common in males, may also occur in females. It may be also associated with blood group incompatibilities. Jaundice is the main reason for admission in newborn and some of them may also present with prolonged jaundice. Almost half of the cases may present with a bilirubin level above the threshold for ET. Phototherapy alone may be sufficient for those who are admitted early. Severe deficiency is often observed in those requiring ET. In both male and female newborns presenting with severe jaundice, G6PD deficiency could be one of etiological factors and early diagnosis and treatment to reduce the need for ET and prevent neurotoxicity is crucial
Keywords: Newborn jaundice, Glucose 6 phosphate dehydrogenase (G6PD) enzyme deficiency, Exchange transfusion (ET), neurotoxicity