Sürdürülebilir büyüme bağlamında Türkiyenin enerji açığı sorunu: 2012-2020 dönemi enerji açığı projeksiyonu
The energy deficit issue of Turkey in the context of sustainable growth: Energy deficit projection for the period of 2012-2020
Yazar: ÖMER ESEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN BAYRAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik performans = Economic performance ; Enerji = Energy ; Enerji açığı = Energy deficit ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji sorunları = Energy problems ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development

Özet:
Enerji, bireysel ve toplumsal düzeyde gereksinim duyulan hemen hemen bütün mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılan en temel ve vazgeçilmez bir girdidir. Zira üretim yapısını belirleyen araç gereçler, yaygın olarak enerji ile tamamlayıcılık ilişkisi içerisindedir. Bu bağlamda, enerji alanında yaşanılan her gelişme, %70lerin üzerinde bir dışa bağımlılığı olan Türkiyenin mevcut kaynaklarının ne durumda olduğunu, ne düzeyde doğru değerlendirildiğini ve olası sıkıntılı dönemlere ne ölçüde hazırlıklı olduğunu değerlendirmeyi gerekli kılmaktadır.
Bu çalışmada, enerji kaynakları sınırlı olan ve enerji ihtiyacını büyük ölçüde ithal enerji girdileriyle karşılayan Türkiyenin enerjideki bugünkü durumu incelenerek ülkemizin ileriye dönük plan, program ve politikalarına katkı sağlamak adına enerji projeksiyonu oluşturulmaya çalışılmaktadır. Çalışmada, Türkiye?de sürdürülebilir büyümenin önündeki en önemli kısıtlardan biri olarak görülen enerji açığının gelişimi, dokuz yıllık (2012-2020) bir öngörü dönemini kapsayan enerji üretim ve tüketim tahminleriyle ortaya konulmakta ve elde edilen bulgular neticesinde çözüm yolları önerilmektedir. 
Bu çalışmamızda, Türkiye?nin mevcut ve öngörülen tarihlerde tamamlanması planlanan tesislerin enerji üretim hedefleri ile enerji üretimi; yapay zekâ uygulamasının bir türü olan yapay sinir ağları tekniği ile de enerji talebi tahmin edilmektedir. Elde edilen sonuçlara göre, önümüzdeki dokuz yıllık süreçte Türkiye?nin enerji tüketimindeki ithal girdilerin payının azalacağı; diğer bir değişle, enerji talebinin yerli üretimle karşılanma oranının giderek artacağı beklenmektedir.

Abstract:
Energy is a very basic and indispensable input required for the production of all goods and services needed at individual and social levels. Hence, the equipments that define the structure of production usually have a complementary relationship with energy. In this regard, any development or change in the area of energy requires an analysis of Turkey?s energy resources at a given moment, whether these resources are utilized in the correct way, and to what extent Turkey is prepared for possible periods of trouble - especially considering Turkeys dependence to foreign energy resources being as high as 70%.
Based on the understanding that Turkey has limited energy resources and that it satisfies a larger part of its energy need from foreign resources, this study evaluates the current conditions Turkey is in with regards to energy, and presents a set of energy projections in an effort to contribute to Turkeys future plans, programs and policies. Based on the widespread conception that views energy deficit as one of the most important constraints on Turkey?s road to sustainable growth, this study presents a set of predictions covering the energy production and consumption of Turkey for the nine year period 2012-2020. Based on the obtained data, the study also provides a set of solutions. 
In this study, the projection of Turkey's energy production is formed by considering the existing and the energy production targets of the new energy plants that are planned to be completed in the projected future. In addition to the energy demand is forecasted by using a type of artificial intelligence known as artificial neural networks. The data acquired shows that in the next nine-year period, the ratio of foreign energy input into Turkeys energy consumption will decrease; in other words, that the ratio by which the demand for energy is satisfied using domestic resources will increase.