Selefîlik ve modernizmin hadis yaklaşımlarının mukayesesi (modern dönem özelinde)
Comparison of hadith approaches of salafism and modernism (in the modern period)
Yazar: BÜŞRA YETİMOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MACİT DEMİRER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Modern dönemde İslam'ın aslî kaynaklarına dönülmesini salık vererek İslam dininin aslına uygun bir şekilde anlaşılmasını hedefleyen ıslah hareketleri ortaya çıkmıştır. Bu itibarla İslam dininin iki ana kaynağından biri olan hadis/sünnet modern dönemde üzerinde fazlaca durularak tenkit ve savunu nesnesi hâline getirilmiş ve hadis/sünnetin yeniden gözden geçirilip tetkik edilmesi gerektiği düşünülmüştür. Modern dönem ıslah hareketlerinden modernizmde hadis/sünnete eleştirel bir gözle bakılmış, hadis/sünnetin dinin ikinci kaynağı olma özelliği büyük ölçüde bertaraf edilmiştir. Bir diğer ıslah hereketi selefîlikte ise hadis/sünneti yücelten bir yaklaşım sergilenmiş, hadis/sünnet neredeyse Kur'an'a denk bir konuma yükseltilmiştir. Bu itibarla kaynaklara dönüş söyleminde birleşen iki ekol olan selefîlik ve modernizmin hadis anlayışlarının karşılaştırılması ve bu ekollerin modern dönemdeki hadis/sünnet algısına etkilerinin tespit edilmesi hadis ilmi açısından önem arz etmektedir. Giriş ve üç bölümden oluşan çalışmada ilk iki bölümde selefîlik ve modernizm kavramları tanıtılarak selefîlik ve modernizmin geçirdiği tarihsel süreç ana hatlarıyla anlatılmış akabinde her iki ekolün din anlayışlarının temel özelliklerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde selefîlik ve modernizmin hadis/sünnet hakkındaki görüşleri çeşitli başlıklar altında karşılaştırmalı bir şekilde ele alınarak incelenmiştir.

Abstract:
In the modern period, reform movements have emerged that aim to return to the original sources of Islam and to understand it in accordance with its original form. In this respect, the hadith/sunnah, one of the two main sources of Islam, has become the object of criticism and defense in the modern period, and it has been thought that the hadith/sunnah should be reviewed and examined again. In modernism, one of the reform movements of the modern period, hadith/sunnah was viewed with a critical eye, the feature of hadith/sunna as the second source of religion has been largely eliminated. Another reform movement, in Salafism, showed an approach that glorified hadith/sunnah, both have been elevated to a position almost equal to the Qur'an. It is important for the science of hadith to compare the hadith understandings of salafism and modernism, which are two schools that unite in the discourse of returning to sources, and to determine the effects of these schools on the perception of hadith/sunnah in the modern periods. In the study, which consists of an introduction and three chapters, the concepts of Salafism and modernism are introduced in the first two chapters. The historical process of Salafism and modernism has been outlined. Then, the basic features of the understanding of religion of both schools are given. In the third chapter, the views of Salafism and modernism on hadith/sunnah are examined in a comparative way.