Farklı dönemlerde yapılan imar planlarının kentsel sosyal ve teknik altyapı alan standartları açısından değerlendirilmesi: Adana örneği
Evaluation of zonning plans made in different  periods in terms of urban social and technical infrastructure area standards
Yazar: EMRAH HERMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kent Şehir planlamanın tarihine baktığımızda, her yeni imar planının veya çıkarılan her yasanın,
o dönemde yaşanan bir sorunu çözmek amacıyla yapıldığını görürüz. Osmanlı Dönemi'nde yapılan imar
planları ve çıkarılan mevzuatlar incelendiğinde, bu dönemde yaşanan en büyük sorunun yangınlar
olduğu görülmektedir. Ancak Türkiye'de 1950'li yıllardaki kentleşme sürecine bakıldığında; göçün
niteliğinin değişmesi ve kentlere yerleşen grupların kontrolsüz ve hızlı bir şekilde artması sonucunda
yaşanan en önemli sorunlardan birinin artan nüfusun gereksinimlerini karşılayacak yeterli konut
stokunun olmaması olduğu görülmektedir. Bu dönemde kentin yapısal biçiminde ve sosyo-kültürel
dokusunda yaşanan değişimler nedeniyle şehir plancıları tarafından çok sayıda farklı imar planı
yapılmıştır. 1980'lerden sonra kent planlama sürecinin odak noktası kentsel rant olmuş, kent
planlamanın temel kaygısı kentsel rant yaratmak olmuştur. Tüm bu süreçlere paralel olarak kentlerde
temel barınma ve çalışma ihtiyaçlarını karşılayan bireylerin yaşam kalitesi konuları sorgulanmaya
başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, farklı dönemlerde yapılan imar planlarında kentsel yaşam kalitesinin
en büyük belirleyicisi olan kentsel sosyal ve teknik altyapı standartlarının zaman içindeki gelişimini
incelemektir. Çalışmanın sonuç bölümünde ise farklı dönemlerde yapılan imar planlarında kentsel
sosyal ve teknik altyapı standartlarının yeterli/yetersiz olmasının nedenleri ve bu sorunun çözümüne
yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Looking at the history of urban planning, we understand that every new development plan or
legislation enacted was made to solve a problem being experienced at that time. When the development
plans made during the Ottoman Period and the legislation enacted are examined, it is seen that the
biggest problem experienced during that period was fires. However, when we look at the urbanization
process in Turkey in the 1950s; as a result of the change in the nature of migration and the uncontrolled
and rapid increase of the groups settling in cities, it is seen that one of the most important problems
experienced was the lack of sufficient housing stock to meet the needs of the increasing population. Due
to the changes in the structural form and socio-cultural texture of the city experienced during this period,
many different development plans were made by city planners. After the 1980s, the focus of the urban
planning process was urban rents and the main concern of urban planning was to generate urban rents.
In parallel with all these processes, in cities, the quality of life issues has begun to be questioned for
individuals who meet their basic shelter and work needs. This study aims to examine the development
of urban social and technical infrastructure standards in time, which are the biggest determinants of
urban life quality in development plans made in different periods. In the conclusion part of the study,
the reasons for the adequacy/inadequacy of urban social and technical infrastructure standards in the
development plans made in different periods and suggestions for the solution of this problem are
included.