Bir eğitim araştırma hastanesindeki sağlık çalışanlarının erişkin aşıları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of healthcare workers in an education and research hospital on adult vaccines
Yazar: MERVE KOCATAŞ
Danışman: PROF. DR. BERRİN TELATAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Eğitim ve araştırma hastaneleri = Training and research hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Sağlık çalışanlarının, erişkin aşıları hakkındaki bilgi düzeylerini
saptamak, tutum ve davranışlarını değerlendirmek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 25.12.2021-25.03.2022 tarihleri arasında
yürütülmüş olup kesitsel ve tanımlayıcı türdedir. Çalışmanın evrenini T.C. Fatih
Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan sağlık çalışanları
oluşturdu. Güven aralığı %95, hata payı %5 alınarak Epi-info programı ile örneklem
hesabı yapıldı ve örneklem 300 kişi olarak hesaplandı.
Veri toplamak için araştırmacılar tarafından oluşturulan temelde 4 bölüm ve 60
sorudan oluşan bir anket formu kullanıldı.
Bilgi ve tutum puanları 100'lük skalaya çevrildi (0 en düşük 100 en yüksek
puan olacak şekilde).
İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların %33,3'ü (n=100) doktor %33,3'ü (n=100) hemşire
%33,3'ü (n=100) diğer sağlık çalışanıdır. Katılımcıların %58,3'ü (n=175) kadın,
%41,7'si (n=125) erkekti. Katılımcıların aşı bilgi düzeyi puanı ortalama 68,12±19,29
ve aşı tutum düzeyi puanı ortalama 88,38±9,67'dir. Aşı bilgi düzeyi puanı ile aşı tutum
puanı arasında pozitif yönlü (aşı bilgi düzeyi puanı arttıkça, aşı tutum puanı da artan)
istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde ilişki saptandı (r=0,402; p=0,001; p<0,01).
Doktorların aşı bilgi düzeyi puanları hemşirelerden, hemşirelerin aşı bilgi
düzeyi puanları diğer sağlık çalışanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha
yüksek saptandı. Doktorların aşı tutumu puanları diğer sağlık çalışanlarından
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (p=0,001; p<0,01).
Çalışmamızda katılımcıların %95,7'sinin (n=287) Hepatit B aşısını, %14'ünün
(n=42) her yıl Mevsimsel İnfluenza aşısını, %57,3'ünün (n=172) KKK aşısını,
%63,8'inin (n=88) delici-kesici alet yaralanması sonrası difteri-tetanoz aşısını,

viii

%54,3'ünün (n=163) suçiçeği aşısını, %9,3'ünün (n=28) HPV aşısını ve %25'inin
(n=75) Pnömokok aşısını yaptırdıkları saptandı.
Aşı bilgi düzeyi puanı arttıkça katılımcıların Hepatit B, Mevsimsel İnfluenza,
HPV ve Suçiçeği aşılarını yaptırma oranlarının arttığı saptandı. Aşı tutum puanı
arttıkça katılımcıların Mevsimsel İnfluenza ve Tetanoz aşılarını yaptırma oranlarının
arttığı saptandı.
Sonuç: Sağlık çalışanlarının erişkin aşıları hakkındaki bilgi ve tutum düzeyleri
yüksektir. Buna rağmen bazı erişkin aşılarını yaptırmaya daha eğilimlilerdir. Bu
durumda sağlık çalışanlarının bağışıklama hizmetleri konusunda devamlılık gösteren
bir eğitim programına dahil edilmeleri gerekmektedir. Sağlık çalışanlarının yeterli
düzeyde aşılanması ile toplumsal bağışıklığa gerekli katkı sağlanacaktır.

Anahtar Kelimeler: aşı, erişkin aşıları, sağlık çalışanlarında aşılama

Abstract:
Objective: This study aimed to determine the level of knowledge of the
health professionals about adulthood vaccinations and to evaluate their attitudes and
behaviors on this topic.
Materials and Methods: This study was a cross-sectional and descriptive
study, which was conducted between 25.12.2021 and 25.03.2022. The participants
were recruited from the healthcare professionals at Fatih Sultan Mehmet Training
and Research Hospital. The confidence interval was 95% and the margin of error was

5%. The size of the study sample was calculated as 300 participants by using the Epi-
info program.

A questionnaire, created by the researchers, consisting of 4 sections and 60
questions, was used to collect data.
The knowledge and attitude points were converted on a scale from 0 to 100.
A P-value lower than 0.05 was considered statistically significant.

Results: The participants consist of 100 (33.3%) doctors, 100 (33.3%) nurses,
and 100 (33.3%) other healthcare professionals. The 58.3% (n=175) of the
participants are female and 41.7% (n=125) of them are male. The participants'
average scores on the level of knowledge about vaccinations and their attitude about
vaccinations are 68.12 ± 19.29 and 88.38 ± 9.67 respectively. There is a positive
correlation between the scores on the level of knowledge and their attitude about
vaccinations (r=0,402; p=0,001; p<0,01). (The score of the attitude increases as the
score level of the knowledge increases).
The doctors' scores on the level of knowledge are significantly higher than
the nurses' scores, and the nurses' scores on the level of knowledge are significantly
higher than the other health professionals' scores. The doctors' scores on the attitude

x

are significantly higher than the other health professionals' scores on attitude
(p=0,001; p<0,01).
Our study showed that 95.7% (n=287) of the participants had Hepatitis B
vaccination, 14% (n=42) of them have seasonel Influenza vaccination, 57.3%
(n=172) of them had MMR vaccination, 63.8% (n=88) of them had diphteria-tetanus
vaccination after a wound or cut, 54.3% (n=163) had chicken pox vaccination, 9.3%
(n=28) of them had HPV vaccination and 25% (n=75) of them had Pneumococcus
vaccination.
It was shown that, as the score of the level of knowledge increases, the ratio
of the participants who had Hepatitis B, seasonal influenza, HPV, and chickenpox
vaccination increases. In addition, as the score of the attitudes increases, the ratio of
the participants who had seasonal influenza and tetanus increases

Conclusion: The level of knowledge and attitude of healthcare professionals
about adult vaccines is high. However, some adults are more inclined to get their
vaccinations. In this case, health workers should be included in a continuing education
program on immunization services. With the adequate vaccination of health workers,
necessary contribution will be made to community immunity.

Keywords: vaccine, adult vaccines, vaccination in healthcare workers