Taburculuk sonrası izlemde riskli pretermlerin erken nörogelişimsel destek gereksinimlerinin belirlenmesi
Risky preterms in post-discharge follow-up determination of early neurodevelopmental support needs
Yazar: ŞEVİN AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM BOR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Gelişim Nörolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada preterm bebekler standart gelişimsel değerlendirme araçları kullanılarak nörogelişimsel güçlüklerin tanı aşamasından önce erken fark edilerek destek tedavilere erken başlanması amacıyla değerlendirildi. Erken dönem morbiditeler ile nörogelişimsel prognozu etkileyen perinatal risk faktörleri araştırıldı.
YÖNTEM: Bu çalışma 2018-2021 yılları arasında, doğum ağırlığı <1500 g ve /veya <32 hafta doğmuş olan pretermlerle yapıldı. Çalışmada 105 çocuğa ulaşıldı. Maternal, neonatal faktörler ve yenidoğan dönemindeki morbiditelere ait verilere dosyalarından ulaşıldı. Nörogelişimsel değerlendirme için Bayley III, fonksiyonel-duygusal gelişim değerlendirmesi için DIR® Floortime kullanıldı. 
BULGULAR: Gestasyon haftaları (GH) 241/7 ile 335/7 arasında olan, doğum ağırlığı 460 ile 2280 g arasında değişen çocukların, %17,1' i <800 g, %20' si 800-1000 g,  %38,1' i 1000-1500 g arasındaydı. Respiratuvar distres sendromu %25,7, invaziv ventilasyon %41, patent duktus arteriyozus (PDA) %18,1, intraventriküler kanama %10,5, periventriküler lökomalazi (PVL) %3,8, prematüre retinopatisi (ROP) %31,4, sepsis %38, nekrotizan enterokolit %5,7, bronkopulmoner displazi %21,9 sıklıkta saptandı. Serebral palsi tanısı konulmuş 10 (%9,5) çocuk mevcuttu. Bayley III değerlendirmesinden <70 puan alan, bilişsel gelişimde 19, dil gelişiminde 30, motor gelişimde 31, sosyal-duygusal gelişimde 6, uyum becerisinde 13 çocuk mevcuttu. Etkileyen risk faktörleri olarak sepsis, yatış süresi, 5. dakika Apgar skorunun <7, PVL, PDA ve ROP, invaziv ventilasyon, doğumdaki baş çevresi, erkek cinsiyet saptandı. DIR® Floortime risk faktörleri ise erkek cinsiyet, düşük GH, annenin çalışma durumu ve ileri anne yaşı olarak saptandı. 
SONUÇ: Preterm bebeklerin tıbbi sorunlarıyla birlikte nörogelişimsel sorunlarının, erken fark edilmesi önemlidir. Çalışmamızın sonucunda henüz nörolojik tanı almamış çocukların Bayley III ve DIR® Floortime değerlendirmeleri sonucunda erken nörogelişimsel destek ihtiyaçları olduğu gösterilmiştir. 
ANAHTAR KELİMELER: preterm, nörogelişim, Bayley III, DIR® Floortime

Abstract:
OBJECTIVES: In this study, preterm infants were evaluated using standardised developmental assessment tools with the aim of early recognition of neurodevelopmental difficulties before diagnosis and early initiation of supportive therapies. Perinatal risk factors affecting early morbidities and neurodevelopmental prognosis were investigated.
METHODS: This study was conducted between 2018 and 2021 with preterms born with a birth weight <1500 g and/or <32 gestational weeks. In the study, 105 children were reached. Data on maternal, neonatal factors and morbidities in the neonatal period were obtained from their files. Bayley III was used for neurodevelopmental assessment and DIR® Floortime was used for functional-emotional development assessment.
RESULTS: In children with gestational weeks (GW) between 241/7 and 335/7 and birth weights ranging between 460 and 2280 g, 17.1% were <800 g, 20% were 800-1000 g, and 38.1% were 1000-1500 g. Respiratory distress syndrome was 25.7%, invasive ventilation 41%, patent ductus arteriosus (PDA) 18.1%, intraventricular haemorrhage 10.5%, periventricular leukomalacia (PVL) 3.8%, retinopathy of prematurity (ROP) 31.4%, sepsis 38%, necrotising enterocolitis 5.7%, bronchopulmonary dysplasia 21.9%. There were 10 (9.5%) children with a diagnosis of cerebral palsy. There were 19 children with cognitive development, 30 children with language development, 31 children with motor development, 6 children with social-emotional development and 13 children with adaptation skills who scored <70 points in Bayley III evaluation. The risk factors were sepsis, duration of hospitalisation, 5th minute Apgar score <7, PVL, PDA and ROP, invasive ventilation, head circumference at birth, and male gender. DIR® Floortime risk factors were male gender, low GW, maternal employment status and advanced maternal age.
CONCLUSIONS: Early recognition of neurodevelopmental problems in preterm infants along with medical problems is important. The results of our study showed that children who have not yet received a neurological diagnosis need early neurodevelopmental support as a result of Bayley III and DIR® Floortime assessments.
KEY WORDS: preterm, neurodevelopment, Bayley III, DIR® Floortime