Rosmarinik asitin anksiyolitik etkinliğinin araştırılması
Investigation of the anxiolytic effect of rosmarinic acid
Yazar: IREM MOLLA ISA
Danışman: PROF. DR. NURCAN BEKTAŞ TÜRKMEN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Anksiyete bozuklukları, psikiyatrik sendromlar arasında en yaygın olanlardandır ve nüfusun yaklaşık üçte biri yaşamları boyunca bir noktada anksiyete ile karşı karşıya kalmaktadır. Etkin ve güvenli ilaç arayışı devam etmektedir. Bu tez çalışmasında doğal fenolik bir bileşik olan ve gösterilen farmakolojik etkilerinden dolayı umut vaad eden rosmarinik asidin anksiyete üzerine etkinliği ve olası etkisine GABAerjik sistemin katılımının olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. 1, 2 ve 4 mg/kg, i.p., rosmarinik asitin tek doz uygulamasının ve 14 gün süresince uygulamasının farelerde anksiyete davranışlarını ne yönde etkilediği delikli-tahta, aydınlık-karanlık ve açık-alan testi ile değerlendirilmiş, gözlenen etkinlik 1 mg/kg diazepam etkinliği ile karşılaştırılmıştır. GABAerjik sistemin rolünün araştırılması için ise 1 mg/kg, i.p., GABAA/BZ reseptör antagonisti flumazenil ön-uygulaması yapılmıştır. Tek doz uygulama ve 14 günlük uygulama sonucunda anksiyolitik etkinlik açısından en etkin dozun 2 mg/kg olduğu ve gözlenen etkinin diazepam ile benzer seviyelerde olduğu gözlenmiştir. Flumazenil ön- uygulaması ile değerlendirilen çoğu parametrenin antagonize olduğu belirlenmiş ve etkinlikte GABAerjik modülasyonun katkısının olduğunu ortaya konmuştur. Ayrıca tek doz uygulanan rosmarinik asitin anksiyolitik etkinliği lokomotor aktiviteden bağımsız gerçekleşmiştir. Tez çalışmasından elde edilen preklinik veriler rosmarinik asitin anksiyete tedavisi için umut vaad eden bir etken madde olduğu göstermektedir. Fakat klinik çalışmalara geçilebilmesi için preklinik çalışmaların farklı koşularda detaylandırılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Anxiety disorders are among the most common psychiatric syndromes, with approximately one third of the population experiencing anxiety at some point in their lifetime. The search for effective and safe medications is ongoing. In this thesis, it was aimed to investigate the efficacy of rosmarinic acid, a natural phenolic compound, which has shown promise due to its pharmacological effects, on anxiety and whether the GABAergic system is involved in its possible effect. The effects of a single dose of 1, 2 and 4 mg/kg, i.p., rosmarinic acid and its administration for 14 days on anxiety behaviors in mice were evaluated by hole-board, light-dark and open-field tests, and the observed efficacy was compared with the efficacy of 1 mg/kg diazepam. To investigate the role of GABAergic system, 1 mg/kg, i.p., GABAA/BZ receptor antagonist flumazenil was pretreated. As a result of single dose administration and 14-day administration, it was observed that the most effective dose in terms of anxiolytic efficacy was 2 mg/kg and the observed effect was similar to diazepam. It was determined that most parameters evaluated with flumazenil pretreatment were antagonized and it was revealed that GABAergic modulation contributed to the efficacy. Moreover, the present anxiolytic activity applied at the single dose seems to be independent of locomotor activity. Preclinical data obtained from the thesis study indicate that rosmarinic acid is a promising active substance for the treatment of anxiety. However, preclinical studies need to be elaborated under different conditions in order to proceed to clinical studies.