Çerkeş ilçesinin beşeri ve ekonomik coğrafyası
Human and economic geography of the county of Çerkeş
Yazar: ŞABAN ÇELİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SALİHA KODAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Çankırı-Çerkeş = Çankırı-Çerkeş

Özet:
Çerkeş İlçesi'nin beşeri ve ekonomik özelliklerini coğrafi açıdan incelemek amacıyla ele alınan bu araştırma, bir doktora tez çalışmasıdır. Araştırma sahasını oluşturan Çerkeş, Çankırı iline bağlı bir ilçe olup, Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer almaktadır. Yaklaşık 986 km2 yüzölçümüyle Merkez ilçeden sonra Çankırı'nın en geniş araziye sahip ilçesidir.Araştırma sahası, genel olarak doğu-batı doğrultuda uzanan Kuzey Anadolu Dağları'nın engebeli topografyası ile bu dağlar arasındaki Kuzey Anadolu Fay Kuşağı boyunca uzanan tektonik kökenli depresyonlardan biri olan Çerkeş depresyonu üzerinde yer alır. Karadeniz Bölgesi'nin nemli iklimi ile İç Anadolu Bölgesi'nin karasal iklimi arasında yarı nemli bir iklim tipi hüküm sürdüğü Çerkeş'te yıllık ortalama sıcaklık 8.0 °C, yıllık yağış ise 395 mm kadardır.Önemli bir ulaşım güzergahı üzerinde bulunan Çerkeş ilçesi, eski bir yerleşme tarihine sahiptir. 2010 yılı itibariyle 1 kasaba 1 kasabalaşamamış belediye örgütlü yerleşme, 51 köy, 42 mahalle yerleşmesinde toplam 15.405 nüfus bulunmaktaydı. Km2'ye 16 kişinin düştüğü ilçede, nüfusun % 56.2'si Çerkeş kasabasında 43.8'i ise kırsal yerleşmelerde yaşamaktaydı.İklim koşullarına bağlı olarak tahıl tarımının yaygın olduğu ilçede, son yıllarda besi hayvancılığına paralel olarak yem bitkileri üretimi önem kazanmaya başlamıştır.Çerkeş, 1995 yılına kadar küçük bir tarım ve hayvancılık kasabası durumundayken, söz konusu yılda Aytaç Et Entegre Tesisleri'nin faaliyete geçmesiyle önemli bir gelişim göstermiş, sanayi ve hizmet sektörlerinde yeni iş sahaları oluşmuştur. Ulaşım açısından elverişli bir konumda yer alması, önemli pazar alanlarına yakınlığı ve teşvik kapsamında yer alması gibi avantajlara bağlı olarak yeni sanayi tesisleri kurulmaya başlanmıştır.

Abstract:
The aim of the study was to examine the human and economic features of the region. Çerkeş which makes the scope of the study is a county belonging to Çankırı, situated at the Western part of the Black Sea Region. It is the largest county of Çankırı with a nearly 986 km2 of surface area.Study scope includes the rough topography of the Northern Anatolian mountains in east west direction and Çerkeş depression, one of the tectonic-origin depressions lying along the northern Anatolian fault zone. With an annual average temperature of 8.0°C, annual rainfall of 395 mm, the region has subhumid climate between the humid climate of the Black Sea Region and the continental climate of the Central Anatolia.Situated at one of the transportation routes, Çerkeş has an old history of settlement. In 2010, it had one burg, one municipality-organized settlement place not growing into a burg, 51 villages, 42 neighbourhoods, with a population of 15.405 in total. In the county with 16 people in a km2 lived % 56.2 of the population in the centre of the county and 43.8 in the rural parts.Cereal farming is dominant in the region because of its climate conditions. In addition, ın recent years, production of the forage plants has gained significance in parallel with stock breeding.While Çerkeş was one of a small agriculture and stockbreeding counties in 1995, in the same year with Aytaç Meat Integrated Plants, the county made an important progress and new job opportunities were opened up in industry and service sector. New industrial plants have been established due to its transportation facilities, closeness to important market places and being within the scope of incentives.