Asistan hekimlerde eleştirel düşünme eğilimlerinin ölçülmesi ve bilgi kaynaklarına eleştirel yaklaşımlarının karşılaştırılması
Measurement of critical thinking disposition and comparison of critical approaches to information sources among resident physicians
Yazar: FUAT GÖRGÜN
Danışman: UZMAN MERTHAN TUNAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, asistan hekimlerin eleştirel düşünme eğilimlerini değerlendirmek ve sosyodemografik faktörlerin bu eğilimler üzerindeki etkisini incelemektir. Ayrıca, asistan hekimlerin DISCERN ölçüm skalasını kullanarak eğitim materyallerinin kalitesini değerlendirmelerini sağlamak ve bu değerlendirme sonuçlarının eleştirel düşünme eğilimleriyle ne kadar ilişkilendirilebileceğini araştırmaktır. Elde edilen bulgular, eleştirel düşünme farkındalığını artırmak, sahte bilim kaynaklarını tanımaya yönelik stratejiler geliştirmek ve daha kaliteli sağlık hizmeti sunmak için kullanılacaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte çalışma olarak hazırlandı. S.B.Ü. Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışmakta olan çeşitli branşlardan 202 asistan hekimin katılımı ile gerçekleştirildi. Veri toplama formunda katılımcıların sosyodemografik verileri ile eleştirel düşünme farklılığı oluşturabileceğini düşündüğümüz kişisel verileri bulunuyordu. Katılımcıların eleştirel düşünme eğilim ölçeği cevapları kaydedildikten sonra Youtube üzerinden bir eğitim videosu izletildi ve bir gazete haberi okutuldu. Bu iki eğitim kaynağının içerik kalitesini ölçecek DISCERN ölçüm aracı uygulandı. 
Bulgular: Çalışmamıza Toplamda 202 katılımcının verileri toplanmış olup, eksik veya hatalı veri girişi nedeniyle 197 kişinin verileri analiz edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 31.84 ± 5,27 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %53'ü erkek, %46,2'si kadın; %42,6'sı bekar, %54,3'ü evli, %3'ü boşanmıştır. Ayrıca, katılımcıların %40,1'inin en az bir çocuğu varken, %59,9'unun çocuğu yoktur. Araştırmada, klinik bilimlerde çalışanların %86,8, cerrahi branşta çalışanların ise %13,2 oranında olduğu saptanmıştır. Mesleki kıdem açısından, 2-4 yıl arası kıdemli olanlar %38,6 ile en büyük grubu oluşturmuştur. Katılımcıların %73,1'i mesleki sorunlar nedeniyle istifa etmeyi düşündüğünü belirtmiştir.
Sonuçlar: Sistematik problem çözme, doğru ve etkili klinik karar verme, sorunları mesleki profesyonellikle aşabilme yetenekleri eleştirel düşünmenin hekimlere kazandırdığı özelliklerdir. Çalışmamızda, asistan hekimlerin eleştirel düşünme eğilimleri ölçek ortalama puanının üzerinde bulunmuştur. Hasta ile ortak karar verme ve kanıta dayalı tıbbi önerilerde bulunurken kullanılacak eğitim materyallerinin kalitesini değerlendirmek büyük önem taşır. Bu değerlendirmeyi yapmak için DISCERN gibi güvenilir, pratik kullanılabilen ölçeklerden yararlanmak gereklidir. Eğitim materyallerinin bu şekilde değerlendirilmesi, eleştirel düşünme yeteneği ile yakından ilişkilidir. Bu bağlantının daha iyi anlaşılması ve eleştirel düşünmenin sağlık hizmetlerine katkısının artırılması için gelecekte daha fazla araştırma yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Asistan hekim, Eleştirel Düşünme Eğilimi, DISCERN ölçüm aracı

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the critical thinking tendencies of resident physicians and to examine the impact of sociodemographic factors on these tendencies. Additionally, it aims to enable resident physicians to assess the quality of educational materials using the DISCERN measurement scale and to investigate how these evaluation results correlate with their critical thinking tendencies. The findings will be utilized to increase awareness of critical thinking, develop strategies to recognize pseudoscientific sources, and improve the quality of healthcare services.
Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted with the participation of 202 resident physicians from various specialties working at the S.B.Ü. Adana City Training and Research Hospital. The data collection form included personal data that we thought could create differences in critical thinking, along with sociodemographic data of the participants. After recording the responses to the Critical Thinking Disposition Scale, an educational video was shown via YouTube, and a newspaper article was read. The DISCERN measurement tool was applied to assess the content quality of these two educational sources.

Results: A total of 202 participants were included in our study, and data from 197 individuals were analyzed due to incomplete or incorrect data entry. The mean age of the participants was found to be 31.84 ± 5.27 years. Of the participants, 53% were male and 46.2% were female; 42.6% were single, 54.3% were married, and 3% were divorced. Furthermore, while 40.1% of the participants had at least one child, 59.9% did not have any children. It was determined that 86.8% of the participants worked in clinical sciences, while 13.2% worked in surgical specialties. In terms of professional seniority, those with 2-4 years of experience constituted the largest group at 38.6%. 73.1% of the participants stated that they considered resigning due to professional problems.

Conclusions: Systematic problem-solving, accurate and effective clinical decision-making, and the ability to overcome challenges with professional competency are characteristics that critical thinking imparts to physicians. In our study, the critical thinking tendencies of resident physicians were found to be above the scale average. Evaluating the quality of educational materials used in shared decision-making with patients and evidence-based medical recommendations is crucial. To conduct this evaluation, it is necessary to utilize reliable, practical measurement scales such as DISCERN. The evaluation of educational materials in this manner is closely related to critical thinking ability. For a better understanding of this correlation and to enhance the contribution of critical thinking to healthcare services, further research is warranted in the future.
KeyWords: 	Resident physician, Critical Thinking Disposition, DISCERN measurement tool