Lingual foramen morfometrisinin türk toplumunda konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile retrospektif olarak değerlendirilmesi
The retrospective evaluation of lingual foramen morphometry in the turkish population using cone beam computed tomography
Yazar: ŞÜKRAN AYRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL PEKER ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
AMAÇ

	Bireylerde diş kaybı, çiğneme ve konuşma gibi temel oral işlevleri bozabilir ve aynı zamanda kişinin genel sağlık ve psikolojik durumunu olumsuz etkileyebilir. Belirli hasta gruplarında, geleneksel tedavi yöntemleri kullanılarak başarılı sonuçlar elde etmek mümkündür. İmplant cerrahisi, bireylerin çiğneme, konuşma gibi oral fonksiyonlarını ve estetik görünümlerini iyileştirmeyi amaçlar; bu amaç doğrultusunda, implantlar ideal boyutta, sayıda ve pozisyonda yerleştirilir. Mandibular interforaminal bölge, cerrahi işlemler için nispeten güvenli bir alan olarak kabul edilsede, bu bölge mandibular insiziv kanal, konkav lingual korteks, mandibular lingual foramen (MLF) ve lingual vasküler kanallar gibi önemli anatomik yapıları içerir. Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) kullanılarak yapılan radyolojik incelemeler, lingual foramen (LF) ve vasküler kanalların etkili bir şekilde görüntülenebildiğini göstermiştir.

	GEREÇ VE YÖNTEM

	 Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi'ne Ocak 2022-Aralık 2023 tarihleri arasında rutin dental şikayetleri için başvurmuş olan 18 yaşından büyük 240 kadın ve 180 erkekten oluşan toplam 420 hastanın, çeşitli diş tedavileri (implant, protetik tedaviler, patolojiler, gömülü diş tedavileri vb.) için alınmış KIBT görüntüleri incelendi. Bu çalışmada, mandibulanın simfiz bölgesindeki lingual yüzeyde yer alan lingual foramenlerin varlığı, sıklığı, konumu ve boyutu gibi anatomik özellikler ile lingual vasküler kanalların mandibular korteksle olan ilişkisi detaylı bir şekilde değerlendirildi.

	BULGULAR 

	İncelediğimiz tüm mandibula interforaminal bölgelerde, en az bir adet MLF tespit edildi. MLF'lerin sayısı bir ile dört arasında değişirken, bu foramenlerin %99,7' si en sık olarak mandibulanın orta hattında bulundu. Orta hatta bulunan ve birden fazla MLF içeren hastaların %38,57' sinde iki MLF görüldü, ancak lateral mandibular lingual foramen (lMLF) daha nadir olarak %45,2 oranında tespit edildi. Tüm orta hat MLF'lerin mandibulanın lingual korteksinden başlayarak alveolar kemiğe doğru %41,67 oranında aşağıya ve %21,55 oranında yukarıya doğru ilerlediği gözlemlendi. İnferior mandibular lingual foramenler (iMLF) genellikle yukarı yönlü, superior mandibular lingual foramenler (sMLF) ise aşağı yönlü seyretti. Ayrıca, lateral mandibular lingual foramenlerin (lMLF) mandibulanın lingual korteksinden başlayarak mandibula orta hattına doğru ilerlediği ve bu MLF'lerin mandibular alveolar kemiğin bukko-lingual orta kısmına ulaşmadan sonlandığı belirlendi.

	SONUÇ

	Yaptığımız çalışmanın sonuçlarına göre MLF hasarına bağlı gelişebilecek herhangi bir komplikasyonu önlemek için, mandibulada interforaminal bölgeye uygulanacak cerrahi tedaviler öncesi, bölgenin KIBT sistemleri ile görüntülenmesi önerilmektedir.

	Anahtar Kelimeler: Lingual foramen, Mandibular cerrahi, Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi

Abstract:
AIM

	Tooth loss in individuals can disrupt basic oral functions such as chewing and speaking, and may also negatively impact their overall health and psychological state. In such cases, traditional treatment methods can achieve successful outcomes in specific patient groups. Implant surgery aims to improve individuals' chewing and speaking abilities and their aesthetic appearance; to this end, implants are placed in the ideal size, number, and position.
	Although the mandibular interforaminal area is considered a relatively safe zone for surgical procedures, it contains important anatomical structures such as the mandibular incisive canal, concave lingual cortex, mandibular lingual foramen (MLF), and lingual vascular canals. Radiological studies conducted using Cone Beam Computed Tomography (CBCT) have demonstrated the effective visualization of lingual foramen and vascular channels.

	MATERIAL and METHODS

	In our study, we analyzed Cone Beam Computed Tomography (CBCT) images taken for various dental treatments (implants, prosthetics, pathologies, impacted tooth treatments, etc.) of a total of 420 patients, consisting of 240 women and 180 men over the age of 18, who visited Gülhane Faculty of Dentistry at Health Sciences University between January 2022 and December 2023 for routine dental complaints. The study specifically evaluated the presence, frequency, location, and size of lingual foramina located on the lingual surface of the mandibular symphysis, as well as the relationship of lingual vascular channels with the mandibular cortex in detail.

	RESULTS

	In all the mandibular interforaminal regions we inspected, at least one MLF (Mandibular Lingual Foramen) was identified. The number of MLFs ranged from one to four, with 99.7% of these foramina most commonly located along the midline of the mandible. Among patients with multiple MLFs on the midline, two MLFs were observed in 38,57% of cases, whereas the lateral mandibular lingual foramen (lMLF) was less frequently found, detected in only 45.2% of cases. It was noted that all MLFs on the midline extended from the mandible's lingual cortex downwards in 41.67% of cases and upwards in 21.55%. The inferior mandibular lingual foramen (iMLF) typically followed an upward trajectory, while the superior mandibular lingual foramen (sMLF) predominantly moved downwards. Additionally, it was determined that lateral mandibular lingual foramina (lMLF) began from the lingual cortex of the mandible and progressed toward the midline, terminating before reaching the bucco-lingual middle portion of the mandibular alveolar bone.

	CONCLUSION

	Based on the results of our study, to prevent any complications that may arise from MLF damage, it is recommended to image the interforaminal region of the mandible with Cone Beam Computed Tomography (CBCT) systems prior to any surgical treatments applied to this area.

	Keywords: Lingual foramen, Mandibular surgery, Cone Beam Computed Tomography