Problem tabanlı STEM eğitiminin kullanıldığı tezler üzerine bir doküman analizi
A document analysis on theses using problem-based STEM education
Yazar: MURAT ÇETİNEL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇEVİK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
STEM eğitiminde Problem Tabanlı Öğrenme yaklaşımının (PTÖ STEM) kullanıldığı tez çalışmalarını çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlayan bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Dünyada sıklıkla tercih edilen ve öğretim programlarına adapte edilen Problem Tabanlı Öğrenme ve STEM yaklaşımı ülkemiz adına da büyük bir öneme sahiptir. Bu iki yaklaşımın birlikte değerlendirilmesi de son zamanlarda sık sık öne çıkmaktadır. Bu nedenle bu iki yaklaşımın birlikte ele alındığı çalışmaların doküman analizi yöntemi ile derlenmesi, incelenmesi, sorgulanması ve analiziyle; bu çalışmalara ulaşmaya imkânı olmayan araştırmacılara detaylı bir başvuru kaynağı olması hedeflenmektedir. Bu bağlamda araştırma 2010-2024 yılları arasında ulusal ve uluslararası düzeyde yapılmış doktora ve yüksek lisans tezlerini kapsamaktadır. Yurt içinde gerçekleştirilmiş yüksek lisans ve doktora tezlerinde başlık ve anahtar kelimelerinde "Problem Tabanlı STEM Eğitimi", "Problem Tabanlı Öğrenme yaklaşımı ile STEM yaklaşımı", "Problem Tabanlı STEM" bulunan ve içerik itibariyle bu konulara yer veren, yurt dışında gerçekleştirilmiş tezler için ise "Problem based learning in STEM, PBL STEM, Problem based STEM, Problem based learning with STEM " kavramları bulunan veya bu konulara içeriğinde yer veren, önceden belirlenen ölçütlere ve sınırlılıklara uygun çalışmalar analiz edilmiştir. Bu bağlamda araştırmaya dahil edilen 77 tezden 17'si yurt içinde 60'ı yurt dışında yazılmıştır. 47 doktora ve 30 yüksek lisans tezinin dahil edildiği araştırmada Problem Tabanlı STEM yaklaşımına ilişkin tezlerin çoğunun fen bilimleri alanında doktora tezi olarak çalışıldığı tespit edilmiştir. Araştırma sonunda yeni araştırmalarda tez dışındaki yayınların farklı veri tabanlarının üzerinden taramalarının yapılması ve farklı araştırma yöntem ve teknikleri ile gerçekleştirilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Problem Tabanlı Öğrenme, STEM yaklaşımı, Problem Tabanlı STEM yaklaşımı, doküman analizi

Abstract:
A research was conducted to examine the thesis studies in which Problem-Based Learning approach (PBL STEM) was used in STEM education in terms of various variables. Problem-based learning and STEM approaches, which are frequently preferred in the world and adapted to educational curricula, are of great importance for our country. The evaluation of these two approaches together has recently come to the fore frequently. For this reason, it is aimed to be a detailed reference source for researchers who do not have the opportunity to access these studies by compiling, examining, questioning and analyzing the studies in which these two approaches are discussed together by document analysis method. In this context, the research covers doctoral and master's theses conducted at national and international level between 2010 and 2024. For the master's and doctoral theses conducted in Turkey, studies with the concepts of "Problem-based STEM Education", "STEM approach with problem-based learning approach", "Problem-based STEM" in their titles and keywords and including these topics in their content, and for the theses conducted abroad, studies with the concepts of "Problem based learning in STEM, PBL STEM, Problem based STEM, Problem based learning with STEM" or including these topics in their content and in accordance with the predetermined criteria and limitations were analyzed. In this context, 17 of the 77 theses included in the study were written in Turkey and 60 were written abroad. 47 doctoral and 30 master's theses were included in the study, and it was determined that most of the theses related to the problem-based STEM approach were studied as doctoral dissertations in the field of science. At the end of the research, it was suggested that in new researches, publications other than theses should be scanned through different databases and carried out with different research methods and techniques.

Keywords: Problem-based Learning, STEM Approach, Problem-based STEM Approach, document analysis