Üçüncü aşama gündem belirleme araştırması: Sağlık haberleri özelinde medya ve kamuoyu bağlantısı
Third level agenda setting research:Network of media and public opinion in health news special
Yazar: ALİ EMRE DİNGİL
Danışman: PROF. DR. ERKAN YÜKSEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Görsel-işitsel medya = Visual-auditory media ; Gündem belirleme = Agenda-setting ; Haberler = News ; Kamu gündemi = Public agenda ; Kamuoyu = Public opinion ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Medya = Media ; Sağlık = Health ; Sağlık sorunları = Health problems

Özet:
Medyada yer alan konuların önemlilik düzeyinin kamuoyunun o konulara ilişkin önemlilik düzeyini etkilediğini savunan geleneksel gündem belirleme yaklaşımı, pek çok farklı araştırma düzeneğiyle dünyanın farklı coğrafyalarında test edilmiş ve büyük ölçüde ispatlanmıştır. İkinci aşama gündem belirleme araştırmalarında ise tutumlara ilişkin önemlilik düzeyinin belirlenmesinde medyanın rolü sorgulanmıştır. Son yıllarda gündeme gelen üçüncü aşama gündem belirleme araştırmalarında ise insanların zihnindeki kişi ya da olaylara ilişkin düşünce yapılarının (ağlarının) belirlenmesinde medyanın rolü test edilmektedir. 
Bu araştırmada medyanın üçüncü aşama gündem belirleme etkisi Türkiye'de sağlık haberleri özelinde ele alınmaktadır. Bu bağlamda kanser, obezite, diyabet, hipertansiyon ve HIV/AIDS konularında medyanın kamuoyu üzerinde üçüncü aşama gündem belirleme etkilerine sahip olup olmadığı sorusuna Aydın ilinde gerçekleştirilen araştırma çerçevesinde yanıt aranmıştır. 
 Medya gündem bağlantıları için ülkenin en yüksek tiraja sahip 13 yaygın gazetesi ile Aydın'da yayımlanan beş yerel gazete incelemeye konu edilmiştir. Kamu gündem bağlantıları için ise Aydın ilinde 400 kişilik örneklem üzerinde zihin haritalama anketi uygulanmıştır. 
Araştırma bulgularına göre yaygın gazeteler ve kamu gündem ağı arasında örneklem alınan tüm hastalıklarla ilgili anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yerel gazetelerde ilişki düzeyi yaygın gazeteler kadar yüksek bulunmamıştır. Bu durum ise daha fazla tiraja sahip yaygın gazetelerin kamu gündemini belirlemede daha fazla etkilere sahip olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak çalışmada üçüncü aşama gündem belirleme hipotezinin doğrulandığı belirtilmelidir.

Abstract:
The traditional agenda-setting approach, which argues that the significance level of the issues in the media affects the significance level of public opinion on these issues, has been tested and proven in many different regions of the world with many different research. In the second level agenda-setting research, the role of the media in determining the significance level of attitudes was questioned. In the third level agenda-setting research that has been brought into the agenda in recent years, the role of the media in testing the people's thoughts (networks) or thoughts about the events is being tested.
In this research the third phase of agenda-setting effect of the media is tested in health news in Turkey. In this context the question of whether the media has effects on the public opinion on the obesity, cancer, diabetes, hypertension and HIV / AIDS issues has been sought by this research conducted in Aydın.
For the media agenda network, the 13 most national newspapers with the highest circulation in the country and five local newspapers published in Aydın were examined. For mapping the public agenda, a mind mapping questionnaire was applied on a sample of 400 people in Aydın.
According to the findings of the research, a meaningful relationship was found between the national newspapers agenda network and the public agenda network. In local newspapers, the level of relationship was not as high as national newspapers. This situation has been interpreted as the more national newspapers with more circulation have more effects in determining the public agenda. As a result, the third level agenda-setting hypothesis has been confirmed.