6-12 yaş arası zihinsel engelli çocuklarda görsel algı becerilerinin değerlendirilmesi
Visual apprehension ability evaluating gauger, mentally defective students in between 6-12 years
Yazar: BENAN AKDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu araştırmada görsel algı becerilerine yönelik geliştirilen araç-gereç ve oyuncaklarınzihin engelli çocuklarda görsel algı becerilerinin (görsel ayırt etme, görsel eşleştirme, şekil-zemin ayrımı, nesneler arası mekân ilişkisi) gelişimine, yaş, cinsiyet ve özür türü değişkenleriaçısından etkisi incelenmiştir.Araştırmanın örneklemini Konya İli'nde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özelve resmi, özel eğitim kurumları ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden 6-12 yaş arası 100zihin engelli öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın amaç bölümündeki verileri toplamakamacı ile araştırmacı tarafından informal ?Görsel Algı Becerilerini Değerlendirme ÖlçüAracı? geliştirilmiştir. Araç, şekil-zemin ilişkisi, görsel eşleştirme, görsel ayırt etme venesneler arası mekân ilişkisi olmak üzere görsel algın dört aşamasını içeren araç-gereç veoyuncaklardan oluşmaktadır.Araştırmaya katılan öğrencilerin, aşamalarda elde ettikleri sonuçlar, görsel algıbecerilerini değerlendirme ölçü aracının değerlendirme formuna kaydedilmiş vedeğerlendirmesi yapılmıştır.Araştırmanın sonunda zihin engelli öğrencilerin yaşları ile görsel algı becerileriarasındaki ilişki incelendiğinde 9 yaş altı ve 10 yaş üstü olarak kategorilendirilen 6-12 yaşarası zihin engelli öğrencilerin yaşları ile şekil-zemin ilişkisi becerisi, görsel eşleştirmebecerisi, görsel ayırt etme becerisi ve nesneler arası mekân ilişkisi becerisi üzerinde anlamlıbir farklılığın olmadığı görülmüştür.Zihin engelli öğrencilerin cinsiyetlere göre görsel algı becerileri arasındaki ilişkideğerlendirilmiştir. Zihin engelli öğrencilerin cinsiyetleri ile şekil zemin ilişkisi becerisi,görsel eşleştirme becerisi, görsel ayırt etme becerisi ve nesneler arası mekân ilişkisi becerisiüzerinde anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür.Zihin engelli öğrencilerin özür türlerine göre görsel algı becerileri arasındaki ilişkideğerlendirilmiştir. Zihin engelli öğrencilerin özür türleri ile şekil-zemin ilişkisi becerisi,görsel ayırt etme becerisi ve nesneler arası mekân ilişkisi becerisi üzerinde p>0,05 düzeyindeanlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.Şekil-zemin ilişkisi, görsel eşleştirme, görsel ayırt etme ve nesneler arası mekânilişkilerine yönelik geliştirilen araç-gereç ve oyuncakları tamamlama sürelerinin görsel algıgelişimi üzerindeki etkisi; yaş, cinsiyet ve özür türü değişkenleri açısından incelendiğinde yaşve cinsiyet değişkenlerinin, araç- gereç ve oyuncakları tamamlama süreleri üzerinde anlamlıbir etkisi bulunmamıştır. Özür türü değişkeninde ise şekil-zemin ilişkisi, görsel ayırt etme venesneler arası mekân ilişkilerine yönelik geliştirilen araç-gereç ve oyuncakların tamamlanmasüreleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken, görsel eşleştirme becerisine yönelikgeliştirilen araç-gereç ve oyuncağın tamamlanma süresi arasında anlamlı bir farkbulunmuştur.

Abstract:
In this search, the affection of instruments and toys which are developed based tovisual apprehension ability, on visual apprehension ability progressing of mentally defectivechildren has been examined in the point of age, gender, and defect kind factors. (the visualabilities: visual differentiate, visual coupling, shape-ground connection, the placeconnection between the material).The samples of the search have been formed 100 mentally defective students, inbetween 6-12 years who are going on private and official institutions and rehabilitationcenters which are associated to Ministry of National Education, in Konya Province. Aninformal ?Visual Apprehension Ability Evaluating Gauger? has been developed to gather thedata at the target chapter of the search by the researcher. The tools are instruments and toyswhich include four visual apprehension phases as; visual differentiate, visual coupling, shape- ground connection, the place connection between the materials.The results which were obtained from the phases of the participated students, havebeen recorded to evaluating form of visual apprehensive Ability Evaluating Tool and thenevaluated.At the end of the search, when it was examined the relation between the ages of thedefective students and visual apprehension ability; it was seen that there was no meaningfuldifference between mentally defective students, in between 6-12 years; under 9 years, after10 years categories, and visual differentiate, visual coupling, shape-ground connection, theplace connection between the materialsThe relation between the genders of the defective students and visualapprehension ability has been evaluated. It was seen that there was no meaningful differencebetween the gender of defective students and visual differentiate, visual coupling, shape -ground connection, the place connection between the materials.The relation between the defect type of the defective students and visual apprehensionability has been evaluated. It was seen that there was a meaningful difference at p>0.05 levelbetween the gender of defective students and visual differentiate, visual coupling, shape -ground connection, the place connection between the materials.It has been found no meaningful relation about the completing duration of the aids andtoys which are developed for progressing shape&place relation, visual matching, visualdistinction and place relations among the objects when it was examined on age and gendervariables. But, It has been found a meaningful relation about the completing duration of theaids and toys which are developed for progressing shape&place relation, visual matching,visual distinction and place relations among the objects when it was examined on defect typevariable.