İntrakranyal anevrizmaların tedavisinde akım yönlendirici stent kullanımının uzun dönem sonuçları
Long-term results of flow-diverter device implantation in the treatment of intracranial aneurysms
Yazar: BORA KORKMAZER
Danışman: PROF. DR. NACİ KOÇER
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Stentler = Stents ; Tedavi = Treatment ; İntrakraniyal anevrizma = Intracranial aneurysm

Özet:
Amaç: İntrakranyal anevrizmaların tedavisinde endovasküler yöntemler sıklıkla kullanılmakta olup; akım yönlendirici stentler, intrakranyal anevrizmaların tedavisinde göreceli olarak yeni ve önemli cihazlardır. Çalışmamız, akım yönlendirici stent tedavisi uygulanmış intrakranyal anevrizmaların uzun dönem sonuçlarının ortaya çıkarılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Ana Bilim Dalı Nöroradyoloji Bölümünde 2008 ile 2013 yılları arasında akım yönlendirici stent ile tedavi edilen ve 1 yıldan uzun klinik takibi bulunan 148 anevrizmaya sahip 138 hasta dahil edilmiştir. Hastalara ait klinik ve radyolojik veriler retrospektif olarak incelenmiştir. Akım yönlendirici stent tedavisi uygulanmış anevrizmalar teknik problemler, rezidüel dolum, regrowth ve oklüzyon açısından; hasta popülasyonu ise morbidite ve mortalite açısından değerlendirilmiştir.
Bulgular:  Çalışmaya dahil edilen 138 hastanın 22'si erkek (%16), 116 tanesi kadındı (%84). Hastaların yaşı 12 ile 69 arasında değişmekte olup , yaş ortalaması 46 idi. Hastaların 10'u haricinde her hastada bir anevrizma tedavi edildi.  Tedavi sonrası radyolojik takip sırasında total oklüzyon oranları  6. ay için %76, 12.  ay için %87, tüm takipler  süresince %90 olarak bulunmuştur. Toplam  mortalite sayısı 6 (%4) olup; kalıcı morbidite sayısı 7 (%5) olarak bulundu. 
Sonuç: Akım yönlendirici stentler, kendine has teknik zorluklara ve gecikmiş kanama gibi komplikasyonlara rağmen diğer cerrahi ve endovasküler yöntemlerle tedavisi mümkün olmayan geniş boyunlu, büyük ya da dev boyutlu kompleks anevrizmaların tedavisine imkan sağlamaktadır. Akım yönlendirici stent tedavisini takiben yapılan 1.yıl ve sonrasındaki kontrol anjiyografilerinde total oklüzyon oranları %90 düzeyine ulaşmaktadır. Akım yönlendirici stent tedavisinin hemodinamik ve klinik  açıdan  uzun dönem sonuçlarını ortaya koyan  çok merkezli büyük serilere ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Background and Object:  Endovascular techniques are frequently used for the treatment of intracranial aneurysms and flow-diverter stents are relatively new and important devices in this field. Our study aim to report long-term follow-up results of flow-diverter treatment. 
Materials and Methods: We retrospectively examined angiographic images and clinical reports of 138 patients who were treated with flow-diverters between 2008-2013 and were followed-up clinically at least one year. The aneurysms treated with flow-diverters were assessed according to technical problems, residual filling, regrowth and occlusion status; and the patients were assessed according to morbidity and mortality.
Results:  There were 22 (16%) male and 116 (84%) female patients. The patients' age range between 12 and 69,  mean age was found to be 46. Except 10 patients, one aneurysm were treated per patient. Total occlusion rates in angiographic follow-up were found 76% for 6th month, 87% for 1st year and 90% for all follow-up period. In our study, a total of  9 (6% )  stent morphology changes were observed in the angiographic controls. In our study overall mortality rate was  4%. And also seven (5%) permanent morbidities due to embolic events were observed.
Conclusion:  Flow-diverter stents are an effective tool for the treatment of challenging aneurysms, which have previously demonstrated higher re-growth rates, despite it could be complicated with specific technical difficulties and delayed hemorrhages after treatment. In our study, total occlusion rates increased up to 90% 1-year after treatment.  However, long-term results of flow-diverter treatment must be evaluated hemodynamically and clinically in multi-center studies.