Erişkin bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin yaşam kalitesi ve benlik saygısı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical activity level and quality of life and self-esteem in adults
Yazar: DİLER KIRAN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Giriş ve Amaç: 18-65 yaş arası bireylerin fiziksel aktivite, yaşam kalitesi ve benlik saygısı düzeylerini belirlemek, fiziksel aktivitenin yaşam kalitesi ve benlik saygısı üzerine etkilerini incelemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, araştırmacılarca oluşturulan online anket formu ile, internet ortamında 18-65 yaş arası gönüllü bireylerin katılımıyla yapılmıştır. Covid-19 pandemisi nedeniyle online anket yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma kesitsel ve tanımlayıcı tiptedir. 01.04.2021 tarihinde etik kurul onayı alınmasının ardından 01.05.2021-01.06.2021 tarihleri arasında internet ortamında anket formu uygulanmıştır. İstatistik ve raporlama işlemleri İKÇÜ Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda yürütülmüş olup 01.11.2021'de tamamlanmıştır. Anket formu; katılımcıların sosyodemografik özellikleri, kronik hastalıkları ve alışkanlıklarına yönelik sorular, Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketi, SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeğinden oluşmaktadır. 
Veriler IBM SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 22.0 istatistik paket programında;  tanımlayıcı analizler için, frekans değerleri n(%), ortalama değerler medyan (min-max); kategorik veriler için Ki-kare testi; ölçek puanlarının kategorik verilerle analizinde Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Korelasyon değerlendirilmesinde ise Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya, gönüllü olan ve dahil olma kriterlerini karşılayan 18-65 yaş arasında 305 kişi katılmıştır. Katılımcıların %47,2'sinin (n=144) 18-30 yaş aralığında olduğu görülmüştür. Eğitim durumuna göre katılımcıların %35,7'si (n:109) lisansüstü, %57,4'ü (n=175), %5,9'u (n=18) lise mezunu olduğu görülmüştür. 
Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketi puanına göre katılımcıların %35,1'i (n=107) hareketsiz bulunmuştur. Katılımcıların cinsiyetlere göre fiziksel aktivite düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Yaş gruplarına göre cinsiyetler değerlendirildiğinde ise 18-30 yaş arasında, kadınların fiziksel aktivite düzeyi erkeklere göre yüksek bulunmuştur.
Katılımcıların SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği fiziksel bileşen özet puan ortalaması 50,05 ve mental bileşen özet puan ortalaması 42,12 bulunmuştur. Genç bireylerde SF-12 yaşam kalitesi ölçeğinin fiziksel bileşen puanları, ileri yaştaki bireylerde ise mental bileşen puanları daha yüksek bulunmuştur. Kilolu ve obez bireylerin yaşam kalitesinin fiziksel bileşen puanlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Evli bireylerin yaşam kalitesi mental bileşen puanları, bekarlara göre daha yüksek bulunmuştur. Eğitim düzeyi arttıkça yaşam kalitesi fiziksel bileşen puanlarının da arttığı görülmüştür. Katılımcılar meslek ve çalışma durumlarına göre değerlendirildiğinde; emeklilerin yaşam kalitesi fiziksel bileşen puanları diğer gruplara göre düşük, mental bileşen puanları ise yüksek bulunmuştur. Geliri giderinden fazla olan grubun yaşam kalitesinin daha iyi olduğu bulunmuştur. Sigara kullanmayan katılımcıların yaşam kalitesi mental bileşen puanları kullananlara göre daha yüksek bulunmuştur.
Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puan ortalaması, 19,09 bulunmuştur. Bu çalışmada 18-30 yaş grubunun benlik saygısının diğer yaş gruplarından daha düşük olduğu bulunmuştur. Evlilerin benlik saygısı düzeyinin bekarlardan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışmada geliri giderinden fazla olan grubun benlik saygısı, geliri giderine eşit olan gruba göre daha yüksek bulunmuştur.
Katılımcılarda benlik saygısı düzeyi arttıkça, yaşam kalitesi mental bileşen puanlarının arttığı görülmüştür.
Sonuçlar: Yaş gruplarına göre fiziksel aktivite düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmamış olsa da tüm yaş gruplarında hareketsiz bireylerin oranının daha fazla olduğu görülmüştür. İyi yaşam kalitesine sahip olduğunu düşünen katılımcıların fiziksel aktivite düzeyinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Katılımcıların benlik saygısı düzeyi arttıkça, yaşam kalitesi mental bileşen puanlarının arttığı görülmüştür.
Fiziksel hareketsizlik önemli bir halk sağlığı sorunudur. Aktif yaşamı destekleyici planlamalar yapılması, fiziksel aktivite yapılabilecek alanlar oluşturulması, bireylerin fiziksel aktivite düzeyini artırabilir. Aile hekimlerince hareketsiz bireylerin belirlenmesi ve bu bireylere danışmanlık verilmesi, hem koruyucu hekimlik uygulamaları hem de bireysel ve toplumsal sağlığın sürdürülmesi, sağlık harcamalarının azaltılması bakımından oldukça önem taşır.
Anahtar Kelimeler: fiziksel aktivite, yaşam kalitesi, benlik saygısı

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of this study is to determine the physical activity, quality of life and self-esteem levels of individuals between the ages of 18-65 and to examine the effects of physical activity on quality of life and self-esteem.
Materials and Methods: The research was carried out with the online questionnaire form created by the researchers, with the participation of volunteer individuals between the ages of 18-65 in the internet environment. Due to the Covid-19 pandemic, the online survey method was preferred. The research is cross-sectional and descriptive. After the approval of the ethics committee on 01.04.2021, a questionnaire form was applied on the internet between 01.05.2021 and 01.06.2021. Statistics and reporting processes were carried out in İKÇÜ Atatürk Training and Research Hospital, Department of Family Medicine and were completed on 01.11.2021. Survey form consists of questions about sociodemographic characteristics, chronic diseases and habits of the participants, Physical Activity Questionnaire for Primary Care, SF-12 Quality of Life Scale and Rosenberg Self-Esteem Scale.
The data were evaluated in the IBM SPSS (Statistical Packet for The Social Science) 22.0 statistical package program; for descriptive analyses, frequency values are n(%), mean values are median (min-max); Chi-square test for categorical data; In the analysis of scale scores with categorical data, Mann-Whitney U and Kruskal Wallis tests were used. Spearman correlation analysis was used to evaluate the correlation. P<0.05 was considered statistically significant.
Results: 305 people between the ages of 18-65 who volunteered and met the inclusion criteria participated in the study. It was observed that 47.2% (n=144) of the participants were between the ages of 18-30. According to education level, 35.7% (n: 109) of the participants were postgraduate, 57.4% (n: 175), 5.9% (n: 18) were high school graduates.
Physical Activity Questionnaire for Primary Care, 35.1% (n=107) of the participants were found to be inactive. There was no significant difference between the physical activity levels of the participants by gender. When the genders were evaluated according to age groups, the physical activity level of women was found to be higher than men between the ages of 18-30.
SF-12 Quality of Life Scale physical component summary score average of participants was 50.05 and mental component summary score average 42.12. The physical component scores of the SF-12 quality of life scale were higher in young individuals, and the mental component scores in older individuals. It was observed that the physical component scores of the quality of life of overweight and obese individuals were lower. Married individuals' quality of life mental component scores were higher than those of singles. It was observed that the physical component scores of quality of life increased as the education level increased. When the participants are evaluated according to their profession and working status; Retirees' quality of life physical component scores were lower than the other groups, and their mental component scores were higher. It has been found that thequality of life of the group whose income is more than its expenditure is better. The quality of life mental component scores of non-smokers were higher than those of non-smokers.
The mean score of the Rosenberg Self-Esteem Scale was found to be 19.09. In this study, it was found that the self-esteem of the 18-30 age group was lower than the other age groups. It was found that the level of self-esteem of married people was higher than that of singles. In the study, the self-esteem of the group whose income is higher than its expenditure was found to be higher than the group whose income is equal to its expenditure.
It was observed that the higher the self-esteem level of the participants, the higher the quality of life mental component scores.
Conclusions: Although there was no significant difference in physical activity levels according to age groups, it was observed that the rate of sedentary individuals was higher in all age groups. It was found that the physical activity level of the participants who thought they had a good quality of life was higher. It was observed that the higher the self-esteem level of the participants, the higher the quality of life mental component scores.
Physical inactivity is an important public health problem. Making plans to support active life, creating areas where physical activity can be done can increase the physical activity level of individuals. Identifying inactive individuals and providing counseling to these individuals by family physicians are very important in terms of both preventive medicine practices, maintaining individual and social health, and reducing health expenditures.
Keywords: physical activity, quality of life, self-esteem