Hazır giyim işletmesinde kaynak kısıtlı karma modelli montaj hattı dengeleme ve uygulaması
Recource-constrained mixed model assembly line balancing and application in apparel company
Yazar: MAHMUT GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. SALİHA AĞAÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Giyim Sanatları Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: COMSOAL Program = Computer Method for Sequencing Operations for Assembly Lines Program ; Hazır giyim işletmeleri = Ready made wear enterprises ; Kaynak kısıtlı çizelgeleme = Resource constrained scheduling ; Montaj hattı = Assembly line ; Montaj hattı dengeleme = Assembly line balancing ; Üretim = Production ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Hazır giyim üretimi emek yoğun ve karmaşık bir üretim yapısına sahiptir. Üretim miktarları düşük, çeşitliliği fazla modellerin imalatı için ayrı hat ve çalışan tahsis etmek maliyet ve tesis alanı bakımından uygun değildir. Bu yüzden çok fazla modelin aynı anda üretiminin gerçekleştiği üretim bantları tercih edilmektedir. Buna ek olarak düşük verimlilik, düşük sipariş miktarları arasında geçişten kaynaklanan hat dengeleme ve planlama zorlukları hazır giyim üretiminin önemli sorunlarındandır.Bu araştırmada karma modelli erkek gömleği üreten küçük ölçekli bir işletmede montaj hattı dengeleme problemleri ve çözüm önerileri üzerinde durulmuştur. Amaç farklı büyüklükte ve farklı modelde siparişlerin en verimli şekilde montajının sağlandığı hatların kurulması ve müşterilere istenilen kalitede, istenilen verimde ve en düşük maliyetle hızlı bir şekilde ürünleri teslim etmek için montaj hatlarının dengelenmesidir.Araştırmanın Modeli; Verilerin analizinde sezgisel bir algoritma olan COMSOAL'dan (Computer Method for Sequencing Operations for Assembly Lines); Montaj hatları operasyon çizelgeleme için ise bilgisayar metodundan yararlanılmıştır. Veri tabanında verilerin tutulup saklandığı çağırıldığı düzenlendiği ve değiştirilebildiği bir yapıya sahip olduğu ve küçük hazır giyim işletmelerinde herhangi bir bilgisayara kopyalanıp kuruluma ihtiyaç duymadan kolaylıkla çalıştırılması için Delphi programlama dilinde yazılmış Microsoft Access veri tabanı tercih edilmiştir.Veriler araştırmacı tarafından erkek gömleği üreten firmaya gidilerek toplanmıştır. Erkek gömleği üretim hattını analiz edebilmek için öncelikle hat boyunca iş zaman etüdü gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında sadece montaja ilişkin veriler ele alınmıştır. İşletmede kesim ve malzeme hazırlıklar, montaj hattı dengeleme çalışmasında sürece dahil edilmemiştir. Birçok ürünün aynı anda kesimi ve malzeme hazırlıkları sürekli gerçekleştirilmekte montaja hazır hale getirilmektedir. Bu sayede montaj hattı dengeleme sürecini etkilememektedir. İşlem süreleri işletme kayıtları ve gözlem değerleri göz önünde bulundurularak derlenmiş ve deterministik kabul edilmiştir. Montaj hattında kullanılan makine adları ve adetleri saptanarak makine parkı oluşturulmuştur. Bu veri, karma modelli montaj hattı dengeleme sürecinde atölye çizelgeleme için kaynak mevcudiyeti değerlendirme sağlaması için gerçekleştirilmiştir.Araştırma konusu işletmede mevcut olarak üretilen yedi adet gömlek modeli için iş zaman etüdü gerçekleştirilmiş ve her model için iş akış şemaları oluşturulmuştur. Geliştirilen kaynak kısıtlı karma modelli COMSOAL programına bu veriler girilerek sonuçlar elde edilmiştir. Hazırlanan programda yeni gömlek modeli girişi, girilmiş gömlek modellerinde oluşabilecek süre ve iş elemanı değişiklikleri de gerçekleştirilebilmektedir.Geliştirilen kaynak kısıtlı karma modelli COMSOAL algoritmasıyla erkek gömleği üretiminde karma modelli montaj hatları dengeleme problemleri ve çözüm önerileri sunulmaktadır. Farklı parti büyüklüğünde ve farklı modellerde erkek gömleklerinin aynı gün içersinde aynı hatta üretilme zorunluluğu üzerine tasarlanmıştır. Geleneksel COMSOAL algoritmasından farklı olarak hazır giyim üretim sürecine uygun olarak bir makinada bir işçi çalışma kısıtı, paralel istasyon oluşturma kısıtı ve farklı işlerin farklı makinalarda yapılma zorunluluğu kısıtı eklenmiştir. Algoritmaya farklı işleri yapabilen iş rotasyonu olabilen işler, birleştirilebilen makine ve çalışanlar kısıtı gibi seçenekler eklenerek yeni akademik çalışmalar yapılabilir.Anahtar kelimeler: Erkek Gömleği, Hazır Giyim, Montaj Hattı Dengeleme, Kaynak Kısıtlı Karma Modelli Montaj Hattı Dengeleme, COMSOAL (Computer Method for Sequencing Operations for Assembly Lines)

Abstract:
Apparel production has a labor-intense and complex production structure.It is not financially feasible to assign distinct lines and workers for the production of models having low production numbers and variety. For this reason assembly lines which allow the production of various models are preferred widely. In addition , low efficiency and line balancing and planning difficulties stemming from low order numbers are the main drawbacks of the apparel industry.In this study , the problems of assembly line balancing and some recommendations in a small scale company producing mixed-model men shirts have been extensively studied. The main aim is to construct lines which allow the assembly of orders on various amount and models and to balance the assembly lines in order to deliver the goods meeting the requirements of the asked quality and productivity and at the lowest cost.The data has been analysed via COMSOAL which is an intuitive and meta intuitive algorithm. Computer Method for Sequencing Operations for Assembly Lines is also used to tabulate assembly line operation. The program is coded in Delphi programming language. Microsoft Access data base program has been used as a data base program. Small apparel establishments can easily be copied to any computer without installing.The data has been obtained from the shirt company by the researcher. Firstly work and time survey throughout the line has been performed to analyze men shirts production line. Only the data about the assembly has been collected. The cutting and material preparation process in the company hasnt been taken into account. The concurrent cutting of various products and material production has been in a continious process and made ready for the asssembly. Therefore the assembly line balancing process hasnt been affected. The time period has been compiled by taking the company records and observational values into account and therefore accepted as deterministic.A machine park has been formed by determining the names and numbers of the machines used in the assembly line. This data is collected in the process of mixed model assembly line balancing in order to evaluate the available source for tabulation.The work time analysis for seven shirt models produced in the company in question is realized and workflow schemes have been made for each shirt model. The results have been obtained by data entry into the developed resource costrained mixed model comsoal programme. By this programme it is possible to enter new shirt models and make changes about the workers and time for the available shirt models.The problems in mixed model assembly line balancing in shirt production for men and some solution recommendations have been proposed by using the developed resource constrained mixed model Comsoal algorithm. It has been designed to meet the need for the necessity of producing varied sized and types of men shirts at the same day at the same line. Different from the traditional comsoal algorithm suitable for the apparel production process the constraints of one worker for one machine , forming a paralel station and the necessity of making different tasks at different machines have been added. New studies can be conducted by adding different tasks having a job rotation performing different tasks and the constraint of machines and workers which can be assembled.Key Words: Men Shirt, Apparel, Assembly Line Balancing, Resource-Constrained Mixed Model Assembly Line Balancing, COMSOAL (Computer Method for Sequencing Operations for Assembly Lines)