Türkiye'nin farklı bölgelerinden elde edilen propolisin sulu ekstraktının HPLC ile karakterizasyonu ve antioksidan poransiyelinin belirlenmesi
Characterization of water extract of propolis collected from different regions of turkey by HPLC, and determination of antioxidant potential
Yazar: KÜBRA AKBULUT ÇAKIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN DEĞER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Arıcılık = Beekeeping ; Arılar = Bees ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Polifenol = Polyphenol ; Propolis = Propolis

Özet:
Fonksiyonel bir gıda olan propolis bal arılarının bitkilerin belirli kısımlarından toplayarak oluşturdukları reçineli bir maddedir. Propolisin kimyasal bileşimi toplandığı bölgenin coğrafi ve iklimsel özellikleri, bitki türleri ve yıl içerisindeki toplama zamanı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Propolisin güçlü antioksidan aktivitesi, içerisinde yer alan fenolik bileşiklerden kaynaklanmaktadır. Son yıllarda apiterapide kullanımı artan propolisin su ile ekstrakte edilmesi, bireyler tarafından kolay ve emniyetli kullanılması açısından diğer çözücülere göre avantaj sağlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin farklı bölgelerinden elde edilen propolis örneklerinin sulu ekstraktlarının karakterizasyonu sağlanması ve antioksidan potansiyelleri belirlenerek birbirleriyle kıyaslanması amaçlandı. Bu amaçla Türkiye'nin farklı bölgelerindeki çeşitli illerden toplanan propolis örneklerinin sulu ekstraktları hazırlandı. Güçlü kromatografik araç olan HPLC-DAD ile propolis ekstraktlarının kalitatif ve kantitatif analizi sağlandı. Aynı zamanda toplam polifenolik içerik, toplam flavonoid içerik ve demir indirgeme gücü testleri gerçekleştirilerek ekstraktların antioksidan potansiyelleri birbirleriyle kıyaslandı. Bölgeler arası toplam polifenol ve flavonoid içerik ile demir indirgeyici gücü testinden elde edilen sonuçlar birbiri ile uyumlu olduğu görüldü. En yüksek toplam polifenolik içerik, toplam flavonoid içerikleri ve demir indirgeyici gücü değerleri Doğu Anadolu bölgesinde bulundu. HPLC-DAD ile yapılan analizlerde sulu propolis ekstraktlarının tamamında diğer fenolik bileşiklere oranla yüksek oranda kafeik asit bulundu. Kimyasal bileşenler yönünden bölgeler arasında herhangi bir uyum görülmedi. En yüksek kafeik asit miktarı Doğu Anadolu bölgesinde en yüksek klorojenik ve trans-sinnamik asit miktarı ise Akdeniz bölgesinde bulundu. Kafeik asit miktarı yüksek olan ekstraktlarda genellikle toplam polifenol içerik ile birlikte demir indirgeyici gücünün de yüksek olduğu görüldü. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre farklı bölgelerden elde edilen propolis örneklerinin hem kimyasal bileşen yönünden hem de antioksidan özellik yönünden farklılıklar gösterdiği kanaatine varıldı.

Abstract:
Propolis, a functional food, is a resinous substance that honey bees collect from certain parts of plants. The chemical composition of propolis depends on various factors such as the geographical and climatic characteristics of the region where it is collected, the plant species and the collection time during the year. The strong antioxidant activity of propolis is due to the its phenolic compounds. Extraction of propolis with water, which has been used in apitherapy in the recent years, provides an advantage over other solvents in terms of easy and safe use by individuals. In the present study, it was aimed to characterize the water extract of propolis samples obtained from different regions of Turkey and to determine their antioxidant potentials and compare them with each other. For this purpose, water extracts of propolis samples collected from various provinces in different regions of Turkey were prepared. Qualitative and quantitative analyses of propolis extracts were achieved with HPLC-DAD, a powerful chromatographic tool. At the same time, the antioxidant potentials of the extracts were compared with each other by performing total polyphenolic content, total flavonoid content and iron reducing power tests. It was seen that the results obtained from the test of total polyphenol and flavonoid content and iron reducing power between regions were compatible with each other. The highest total polyphenolic content, total flavonoid contents and iron reducing power values were found in those of the Eastern Anatolia region. In the analyzes made with HPLC-DAD, a higher amount of caffeic acid was found in all of the water extracts of propolis compared to other phenolics. There was no agreement between the regions in terms of chemical components. The highest amount of caffeic acid was found in the Eastern Anatolia region and the highest amount of chlorogenic and trans-cinnamic acid was found in the Mediterranean region. It was observed that the total polyphenol content and the iron reducing power were high in the extracts with high caffeic acid content. According to the results obtained from the study, it was concluded that propolis samples obtained from different regions showed differences both in terms of chemical component and antioxidant properties.