COVID-19 salgınında kaynak yetersizliği ve stres algısı arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin rolü
The role of psychological capital in the relationship between lack of resources and perceived stress in the COVID-19 pandemic
Yazar: KIVILCIM ONUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSİN UYGUN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Kaynak kullanımı = Resource usage ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Stres = Stress ; Yetersizlik = Inefficiency

Özet:
Bu araştırmada, COVID-19 salgınında bireylerin kaynak yetersizliği ile stres algıları arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin modere edici etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Türkiye sınırlarında yaşayan 203 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Örneklemin %40,9'unu kadınlar ve %59,1'ini erkekler oluşturmaktadır. Veri toplama işlemleri, Google Forms üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak; Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ-14), Kaynakların Yeterliğinin Algılanması Ölçeği ve Psikolojik Sermaye Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, IBM SPSS Statistics 24 ve LISREL 8.51 paket programları ile analiz edilmiştir. Erkek katılımcıların; zaman kaynağı, sağlık/fiziksel enerji kaynakları, bilgi/beceri kaynakları yeterlilik algıları ile öz-yeterlilik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin kadın katılımcılara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Kadın katılımcıların, COVID-19 dönemindeki stres algısının erkek katılımcılara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gelir düzeyleri daha yüksek katılımcıların, finansal kaynak yeterlilikleri daha yüksektir. 9000 Türk lirası ve üzeri gelir düzeyi bildiren katılımcıların fiziksel çevre kaynak yeterliliklerinin, 1000-3000 Türk lirası gelir düzeyi bildiren katılımcılara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. COVID-19 salgını nedeniyle gelir düzeylerinin etkilenmediğini belirten katılımcıların finansal kaynak ve toplumsal kaynak yeterlilikleri daha yüksektir. COVID-19 salgını nedeniyle gelir düzeylerinin etkilendiğini bildiren katılımcıların stres algılarının, etkilenmediğini bildiren katılımcılara oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, alanyazın ile desteklenmiş olup; COVID-19 salgınında, bireylerin kaynak yetersizliği ile stres algıları arasındaki ilişkiyi psikolojik sermayenin modere edebileceği öngörülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the moderating effect of psychological capital on the relationship between individuals' lack of resources and their perception of stress in the COVID-19 epidemic. The research was carried out with 203 volunteer participants living within the borders of Turkey. 40.9% of the sample is women and 59.1% men. Data collection was carried out electronically via Google Forms. As a data collection tool; the Socio-demographic Infromation Form, the Perceived Stress Scale, the Perceived Adequacy of Resources Scale, and the Psychological Capital Questionnaire were used. Data were analyzed with IBM SPSS Statistics 24 and LISREL 8.51 package programs. Male participants; time resources, health/physical energy resources, knowledge/skill resources adequacy perceptions, and self-efficacy and psychological resilience levels were found to be higher than female participants. It has been determined that female participants have a higher perception of stress during the COVID-19 period than male participants. Participants with higher income levels have higher financial resource adequacy. It has been observed that the physical environment resource adequacy of the participants reporting an income level of 9000 Turkish lira and above is higher than the participants reporting an income level of 1000-3000 Turkish lira. Participants who stated that their income levels were not affected due to the COVID-19 epidemic had higher financial and community resource adequacy. It was observed that the stress perceptions of the participants who reported that their income levels were affected due to the COVID-19 epidemic were higher than those who reported that they were not affected. The findings were supported by the literature. In the COVID-19 epidemic, it is predicted that psychological capital can moderate the relationship between individuals' lack of resources and their perceptions of stress.