Lise öğrencilerine yönelik öz-şefkat geliştirme programının riskli davranışlar üzerindeki etkisi
The effect of the self-compassion development program for high school students on risky behaviors
Yazar: NEZİHE SARIGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE ERTEN TATLI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Riskli davranışlar = Risk behaviours ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Bu tezin amacı, lise öğrencilerine yönelik öz- şefkat geliştirme programının riskli davranışlar üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmada Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir lisede öğrenim görmekte olan 250 (9. ve 10. Sınıf) lise öğrencisine Riskli Davranışlar Ölçeği ve Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu uygulanmıştır. Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formundan düşük puan alan öğrenciler belirlenmiştir ve bu öğrencilerden de Riskli Davranışlar Ölçeğinden yüksek puan alan 39 öğrenci seçilmiştir. Yarı deneysel desenlerden 'öntest- sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen' kullanılmıştır. Örneklem oluşturulurken çok aşamalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. İlk olarak amaçsal örnekleme sonucunda puanları denk olan öğrenciler eşleştirilmiştir. Eşleştirilen öğrencilerden her biri seçkisiz olarak deney, plasebo ve kontrol grubuna yerleştirilmiştir. Bu aşamada ise basit seçkisiz örnekleme yapılmıştır. Deney grubuna araştırmacı tarafından oluşturulan "Öz-Şefkat Geliştirme Programı", placebo grubuna ise "Meslek Seçimi" programı uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Riskli Davranışlar Ölçeği ve Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Deneysel işlemin sonucunu test etmek üzere, kovaryans analizi (ANCOVA) yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, öz- şefkat geliştirme programının, lise öğrencilerinin riskli davranışlarında azalma meydana gelmiştir. Ayrıca öz- şefkat geliştirme programının, lise öğrencilerinin öz şefkat düzeyleri üzerinde de etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the effect of self-compassion development program for high school students on risky behaviors. In the study, Risky Behaviors Scale and Self-Compassion Scale Short Form were applied to 250 (9th and 10th grade) high school students studying in a high school affiliated to the Ministry of National Education. Students with low scores on the Short Form of the Self-Compassion Scale were determined, and 39 students with high scores on the Risky Behavior Scale were selected from these students. One of the quasi-experimental designs, "pretest-posttest paired control group design" was used. While creating the sample, multi-stage sampling method was used. First, the students whose scores were equivalent as a result of purposeful sampling were matched. Each of the matched students was randomly placed in the experiment, placebo and control groups. At this stage, simple random sampling was done. The "Self-Compassion Development Program" created by the researcher was applied to the experimental group, and the "Profession Selection" program was applied to the placebo group. Risky Behaviors Scale and Self-Compassion Scale Short Form were used as data collection tools. Analysis of covariance (ANCOVA) was performed to test the result of the experimental procedure. As a result of the research, there was a decrease in the risky behaviors of high school students in the self-compassion development program. In addition, the self-compassion development program was found to be effective on the self-compassion levels of high school students.