Çağdaş Türk sanatında küratörlük olgusu ve öne çıkan küratörler
The act of curating in contemporary Turkish art and prominent curators
Yazar: NEVİN YALÇIN BELDAN
Danışman: DOÇ. DR. A. PELİN ŞAHİN TEKİNALP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Küratör = Curator ; Küreselleşme = Globalization ; Modern sanat = Modern art ; Modern sanat sergileri = Modern art exhibition ; Sanat = Art ; Sanatçılar = Artists ; Sergileme = Exhibition ; Sergiler = Exhibitions ; Türk sanatı = Turkish art

Özet:
Çağdaş sanatın önemli aktörlerinden biri olan küratörün ilk çalışma alanı i müze ve kütüphanelerdir.   Günümüzde ise küratörler sergi düzenleyen kişiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle son yıllarda dünyada uluslararası ölçekli sergilerin sayısındaki artış küratörlüğün yaygınlaşmasına neden olmuştur. Küreselleşme ve postmodernizmin getirdiği toplumsal, siyasal ve kültürel yapılanmalar, sanat alanında da kendini göstermiştir. Bu yapılanmaların ardından küratörlük daha görünen bir meslek haline gelmiştir. Bu süreçte, yeni sanatsal yaklaşımların ortaya çıkması, yeni sergileme anlayışları, sanat kurumları eleştirilerindeki artış, sanatçı ve küratör arasındaki inişli çıkışlı ilişkiler küratöryal pratiklerin biçimlenmesinde etkili olmuştur. Sanat tarihine baktığımızda, Salon Sergileri'nden bienallere kadar gelişen süreçte küratör etkin bir rol almıştır. Ancak, bu geniş soluklu süreçte, küratörlük yaklaşımları değişiklik göstermiş ve özellikle bağımsız küratörün ortaya çıkmasıyla bu küratöryal yaklaşımlar, sergileme anlayışından, sanatçı seçimine kadar her adımda etkin bir rol oynamıştır. Çağdaş Türk sanatında ilk kez 90'lı yılların başında ortaya çıkan küratör, bienalleşme süreci ile daha etkin  bir rol oynamaya başlamıştır. Özellikle İstanbul Bienali, yerli ve yabancı küratörleri Türk sanatında yeni bir süreç başlamıştır. Bu süreçte,  küratörlük, hem bir meslek olarak hem de küratör-sanatçı ilişkileri açısından yoğun olarak tartışılmıştır.  Türkiye'de özellikle 90'lı yıllarda profesyonel anlamda küratörlük yapan üç isim öne çıkarılmıştır: Beral Madra, Vasıf Kortun ve Ali Akay. 2000'li yıllarla birlikte kavramsal yapıtların yer aldığı sergilerin artışıyla, yeni isimler ortaya çıkmış ve ulusal ve uluslararası sergilerde küratöryal pratiklerin sayısı artmıştır.



Anahtar Sözcükler
küratör, küratöryal pratikler, sergi, sergileme anlayışı, sanatçı, bienal, küreselleşme, müze

Abstract:
The first field of work of curators who are one of the importantf actors of contemporary art was museums and libraries. Nowadays curators are the people who organise exhibitions. The increase in the number of international –scale exhibitions in the world has caused an increase of curators in the recent years.
The social, political and cultural structure brought by globalization and ostmodernism have also manifested themselves in the field of art. With these changes curating became a dynamic process. In this process, the emergence of new artistic approaches, new conceps of display, the increase in criticism of art institutions and unsteady relationship between curators and artists have influenced the shaping of curatorial practices.When we look at the history of art, it can be said that curators took an active role in this process starting from Salon exhibitions to the biennials. However in this wideranging process, curatorial approaches have changed. And especiallywith the emrgence of independed curators, these curatorial approaches have played an active role in every step from concept of exhibition to the selection af artists. The curator, who first appeared in contemporary Turkish art at the beginning of 90s, began to play a more active role with the biennalization process. International İstanbul Biennial with its local and international curators has started a new perspective in Turkish art.In this process curating has been intensively discussed both as a profession and as a curator-artist relationship. In Turkey, especially in the 90s three names professionally curated: Beral Madra, vasıf Kortun, Ali Akay. With the increase of the exhibitions in which the conceptual Works took place within the years of 2000s, new names emerged and the number of curatorial practices increased both in nasational and international exhibitions


Keywords
curator, curatorial practices, exhibition, the image of exhibition, artists, biennial, globalization,
museum