Kuantum fiziği bağlamında mûcizenin imkânı
The possibility of a miracle in the context of quantum physics
Yazar: ASİYE ATASOY
Danışman: PROF. DR. SEFA BARDAKCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, Newton fiziğinden sonra ortaya çıkan ve yeni bir âlem tasavvuru sunan kuantum fiziğinin özellikle semavi dinlerde bulunan mûcize mefhumunu yeniden ve muhtelif boyutlarıyla canlandırması sebebiyle ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda en büyük gaye İslâmiyet'in evreni anlamada insanlara ibraz ettiği bütüncül bakış açısını ve Müslüman âlimlerin, İslâmi kimliğinden yola çıkarak yaptığı tespitleri öne çıkartarak İslâmiyet'in hakikatini insanlığa sunma imkânlarının değerlendirilmesidir. Özelde ise Müslümanların günümüz dünyasının işleyişine bir noktada dahil olarak hakim anlayışa yön verme hatta İslâmiyet'i hakim paradigma kılma hedefine yönelik gayretlerdir.
19. Yüzyılın sonlarına doğru mevcudatın en küçük biriminin atom olmadığı keşfedildi. Bundan sonra atomaltı parçacıkları ve özelliklerini inceleyen buna bağlı olarak da yeni bir evren tasarımına imkân veren kuantum teorisi geliştirildi. Kuantum fiziğinin ihtimalli evren tasarımı sayesinde özelde mûcizeye genelde Tanrısal müdahaleye imkân tanıdığı tespit edildi. Bu âlem tasavvurunun aslında Müslüman âlimlerin önceden beri savunduğu tasavvura uygunluğu araştırmacılar bakımından heyecanla karşılandı. Bunun dışında kuantum asırlar sonra bilime tevhid inancını tekrar hatırlatan unsurları ortaya çıkardı. Bu ve benzeri faydaları itibariyle kuantum teorisi önemsenmiştir.
Çalışmanın ilk kısmı detaylı bir mûcize anlatımına ayrılmıştır. Mûcizenin kavramsal ve ıstılahi anlamına dair muhtelif dönemlerden, farklı itikadi mezheplerden âlimlerin tanımlarına yer verilmiştir. Konu İslâm düşünce geleneğinde tartışmalı olan âlem tasavvuru, Allah tasavvuru, Cenâb-ı Hakk'ın sıfatları, insanın özgürlüğü ve nübüvvet müessesi gibi önemli konulara değinilmek veya işaret etmek suretiyle ele alınmıştır. Ayrıca mûcizenin özellikleri, çeşitleri, Kur'an-ı Kerim'in mûcizeliği ve rivayetlerle gelen mûcizelerin sıhhati gibi başlıklara bölünerek değişik yönlerden izahlar getirilmiştir. Anlatımda farklı dönemlerin bulunması sebebiyle dönemin tarihsel çerçevesi başta olmak üzere gerekli görülen detaylar hakkında giriş mahiyetinde bilgi verilmiştir. 
İkinci bölümde ise kuantum fiziği ele alınmış genel anlamda anlaşılması için bazı mukayeselere yer verilmiştir. 
Son kısım olan üçüncü bölümde ise mûcizenin bilimsel olarak değerlendirilmesindeki çerçeveye geniş açıdan temas edilerek kuantum ve mûcizenin ilişkisinden bahsedilmiştir. Bununla birlikte mûcizenin anlaşılmasında önemli bir sacayağı olan tabiat kanunları hakkındaki görüşlere de bu kısımda yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mûcize, Kuantum Fiziği, Mûcizenin Bilimselliği, Zorunluluk, Tabiat Kanunları, Nedensellik.

Abstract:
This study has been composed because of quantum physics, which emerged after Newtonian physics and offered a new conception of the realm, reviving the concept of miracle included in especially monotheistic religions, again and with its various dimensions. In this regard, the biggest aim is to evaluate the possibilities of presenting the truth of Islam to humanity by highlighting the holistic perspective that Islam has presented to people in understanding the universe and the determinations made by Muslim scholars based on their Islamic identity.  On the other hand, in particular, they are efforts towards the goal of directing the dominant understanding and even making Islam the dominant paradigm by including Muslims at some point in the functioning of today's world.
Toward the end of the 19th century, it has been discovered that the smallest unit of existence is not the atom. After that, quantum theory which examines subatomic particles and their properties was developed, and accordingly allows a new universe design. Thanks to the probabilistic universe design, it has been determined that quantum physics allows divine intervention in general and miracles in particular. The compatibility of this conception of the universe with the conception that Muslim scholars had long ago supported was met with enthusiasm from the point of view of researchers. Apart from this, quantum revealed elements that reminded science of tawhid belief again centuries later. Quantum theory has been given importance in terms of these and similar benefits.
The first part of the work is devoted to a detailed explanation of miracles. Regarding the conceptual and theoretical meaning of miracle, the definitions of scholars from various periods and different religious sects are given. The subject has been discussed by referring to or pointing out important issues such as the conception of the world, the vision of God, the attributes of Almighty God, the freedom of man and the institution of prophecy, which are controversial in the tradition of Islamic thought. In addition, explanations were made from different aspects by dividing them into titles such as the characteristics and types of miracles, the miracle of the Qur'an and the accuracy of miracles from the tradition of narration. Due to the presence of different periods in the narration, information has been given as an introduction about the necessary details, especially the historical framework of the period.
In the second part, quantum physics is discussed and some comparisons are given place in name of general understanding.
In the third part, which is the last part, the relationship between quantum and miracle is mentioned by mentioning the framework in the scientific evaluation of the miracle. However, opinions about the laws of nature, which are an important trivet in understanding the miracle, are also included in this section.

Keywords: Miracle, Quantum Physics, Science of Miracle, Obligation, Laws of Nature, Causality.