Osmanlı Hukuku'nda yaşam hakkı (1453-1566)
The right to life in Ottoman Law (1453-1566)
Yazar: BETÜL ARGUNHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH İSLAMOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law ; Tarih = History
Dizin: Kısas = Retaliation ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı hukuku = Ottoman law ; Yaşama hakkı = Right to life ; Ölüm cezası = Death penalty ; Ötanazi = Euthanasia ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışma, yaşam hakkının Osmanlı Hukuku'ndaki durumunu izaha çalışmaktadır. Çalışmanın konusunu, ilgili dönemi kapsayacak şekilde, yaşam hakkının Osmanlı Devleti'ndeki görünümü oluşturmuştur.
Çalışmanın amacı, en temel insan hakkı kabul edilen söz konusu hakkın Türk hukuk tarihinde mevcut olup olmadığını, mevcutsa nasıl korunduğunu ve ne şekilde sınırlandırıldığını irdelemektir. 
Çalışmada öncelikle yaşam hakkının kapsamının belirlenmesi bakımından ulusal ve uluslararası öğretideki ilgili kaynaklarından, akabinde de Osmanlı kanunnamelerinden, Osmanlı hukukunun kaynaklarından olan İslam hukuku kitaplarından, fetva kitaplarından ve Osmanlı Devleti'nin mahkeme kayıtları niteliğinde olan kadı sicillerinden yararlanılmıştır.
Bu bağlamda giriş kısmında çalışmanın amacı, kullanılan yöntem ve bazı temel kavramlar ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Birinci bölümde yaşam hakkına ilişkin temel kavramlar, ikinci bölümde hakkın korunması ve üçüncü bölümde de sınırlandırılmasına ilişkin hususlara değinilmiştir. 
Çalışmada, yaşam hakkının Osmanlı Devleti'nde de mevcut ve hukuken koruma altına alınmış bir hak olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlardan bir diğeri ise bu hakkın günümüzde olduğu gibi Osmanlı'da da ölüm cezası ve devletin isyan benzeri olaylara müdahalesi gibi çeşitli faktörlerle sınırlandırılmış olduğudur.
Çalışma, konusu ve konunun ele alınış tarzı bakımından özgün bir karakter taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yaşam hakkı, Osmanlı Hukuku, kısas, ölüm cezası, ötenazi, irtidat, siyaseten katl, cenin, recm

Abstract:
This study tries to explain the position of the right to life in Ottoman Law. The subject of the study is, to cover the relevant period, the right to life in the Ottoman Empire.
The aim of the study is to examine whether the right in question, which is considered to be the most fundamental human right, exists in the history of Turkish law, if so, how it is protected and in what way it is limited.
In the study, the relevant sources in national and international doctrine, Ottoman law books (qanunname), Islamic law books which are the sources of Ottoman law, fatwa books and Ottoman judicial registers were used.
In this context, the purpose of the study, the method used and some basic concepts are explained in detail in the introduction. In the first part; the basic concepts regarding the right to life, in the second part; the protection of the right and in the third part; the issues related to its limitation are mentioned.
In this study, it was concluded that the right to life is a right that existed in the Ottoman Empire and was legally protected. Another conclusion is that this right was limited by various factors such as death penalty and the state's intervention in events such as riots in the Ottoman Empire as it is today.
The study has an original character in terms of its subject and the working of subject.

Keywords : Right to life, Ottoman Law, death penalty, apostasy, euthanasia, ta'zeer bil-qatl, foetus, stone to death