Total diz artroplastisi uygulanan patellar yüzey yenileme veya patellar denervasyon yapılan hastaların diz ön ağrısı ve fonksiyonel skorları açısından postoperatif sonuçları
Postoperative results of total knee artroplasty patients  with either patellar resurfacing or denervation, in terms of anterior knee pain and functional scores
Yazar: DANYAL GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. BURAK AKAN
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Patella = Patella ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Total diz protezi (TDP) son dönem osteoartit tedavisinde doğru hasta seçimi ile ağrıyı azaltan, deformiteyi düzelten, fonksiyonu arttıran, uygun maliyetli ve oldukça iyi sonuçlar ortaya çıkaran bir cerrahidir. TDP sonrası hasta memnuniyetsizliğini arttıran diz ön ağrısının nedenini bulmak zordur. Patellofemoral eklem ise diz ön ağrısına neden olan ve TDP ameliyatının sonucunu etkileyen önemli bir eklemdir. 

 Bu çalışmada gonartroz nedeniyle TDP uyguladığımız hastalarda aynı seansta patellofemoral eklemi değerlendirip patellar kıkırdak yüzeyin (patellofemoral artroz) durumuna göre karar verip uyguladımız patellar yüzey yenileme (PYY) cerrahisi ya da patellar denervasyon (PD) işlemlerinin sonuçları araştırılmıştır. Hastaların postoperatif dönemde diz ön ağrısı sıklığı ve son takiplerde fonksiyonel diz skorları değerlendirilip iki grup arasında karşılaştırılmıştır. 

Tek cerrah tarafından 1 Ocak 2016 ile 31 Kasım 2021 tarihleri arasında TDP cerrahisi uygulanan ve PYY ya da PD yapılan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada 156 hastanın 179 dizi değerlendirilmiştir. Değerlendirilen 156 hastanın 54'üne (59 diz) PD uygulanırken 108'ine (120 diz) PYY cerrahisi uygulanmıştır. 

Yapılan ortalama 49,01 (12-75 ay) aylık takip sürecinde, tüm hastalar içerisinde bir hastada her iki dizde olmak üzere toplamda 10 hastanın 11 dizinde %6,1 oranında diz ön ağrısı gözlenmiştir. Hiçbir hastaya revizyon ya da tekrarlayan ameliyat yapılmamıştır. PD yapılan grupta 6 dizde, %10,1 oranında, PYY yapılan grupta 5 dizde %4,1 oranında diz ön ağrısı şikâyeti gözlenmiştir. PD grubunda PYY grubundan daha fazla dizde ve daha fazla oranda gözlenmiş olsa da katılımcılar arasında PD/PYY tercihleri ile diz ön ağrısı varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. (p=0,116)  Oxford diz skorlarında (p=0,045) ve Feller patellofemoral skorlarında (p=0,004) PYY grubu PD grubundan anlamlı oranda daha yüksek puanlar almıştır.  Diz cemiyeti skorları (p=0,591) ve diz cemiyeti fonksiyon skorları (p=0,764) açısından iki grup arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. PYY yapılan hastalarda, PD yapılan hastalardan anlamlı miktarda daha yüksek Outerbridge sınıflama sisteminden puan almıştır. (p=<0,001) PD uygulanan hastalarda, PYY uygulanan hastalardan daha fazla oranda hipertansiyon olduğu gözlenmiştir (p=0,036). 

PYY yapılan grupta diz skorlarında PD yapılan gruptan daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. İstatiksel olarak anlamlı çıkmasa da PYY grubunda, PD grubundan daha az dizde ve daha az oranda diz ön ağrısı gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Total diz protezi, Patellar denervasyon, Patellar yüzey yenileme

Abstract:
Total knee replacement (TKR) is a cost-effective surgery that reduces pain, corrects deformity, increases function, and produces very good results with the right patient selection in the treatment of end-stage osteoarthritis. It is difficult to find the cause of anterior knee pain, which increases patient dissatisfaction after TKR. The patellofemoral joint is an important joint that causes anterior knee pain and affects the outcome of TKR surgery.

In this study, the results of patellar resurfacing (PR) or patellar denervation (PD) procedures, which we evaluated and applied according to the patellar cartilage surface (patellofemoral arthrosis) condition, were evaluated in the same session in patients who underwent TKR due to gonarthrosis. The frequency of anterior knee pain in the postoperative period and functional knee scores at the last follow-up were evaluated and compared between the two groups.

Patients who underwent TKR surgery and PR or PD performed by a single surgeon between January 1, 2016 and November 31, 2021 were included in the study. In the study, 179 knees of 156 patients were evaluated. Of the 156 patients evaluated, PD was applied to 54 patients (59 knees) and PR was applied to 108 (120 knees) patients.

During the mean follow-up period of 49.01 (12-75) months, anterior knee pain was observed at a rate of 6.1% in 11 knees of 10 patients, in one patient in both knees. None of the patients underwent revision or recurrent surgery. Anterior knee pain was reported with a rate of 10.1% in 6 knees in the PD group, and 4.1% in 5 knees in the PR group. Although it was observed in more knees and at a higher rate in the PD group than in the PR group, no statistically significant correlation was found between the PD/PR preferences and the presence of anterior knee pain among the participants. (p=0.116) The mean scores of the PR group in Oxford knee scores (p=0.045) and Feller patellofemoral scores (p=0.004) were significantly higher than the PD group. No significant difference was found between the two groups in terms of knee society scores (p=0.591) and knee society function scores (p=0.764). Patients who underwent PR scored significantly higher in the Outerbridge classification than patients who underwent PD. (p=<0.001) Hypertension was observed at a higher rate in patients treated with PD than in patients treated with PR. (p=0.036)

In knee scores, better results were obtained in the PR group than the PD group. Although it was not statistically significant, anterior knee pain was observed less frequently in the PR group than in the PD group.

Key Words: Total knee replacement, Patellar denervation, Patellar resurfacing