İnternet oyun oynama bozukluğu ile MOBA oyunları oynamanın, dürtüsellik, bilişsel esneklik becerileri, duygusal tepkisellik becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relationships between internet gaming disorder and playing MOBA games, impulsivity, cognitive flexibility skills, emotional reactivity skills
Yazar: BETÜL ÖZAKMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT TANSEL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, 15 – 45 yaş arası bireylerin internette oyun oynama bozukluğu belirti şiddeti ile dürtüsellik, bilişsel esneklik ve duygusal tepkisellik düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, nicel araştırma yöntemleri arasında yer alan kesitsel araştırma deseniyle yürütülmüş korelasyonel bir araştırmadır. 

Bu araştırmanın örneklemini 122'si (%51) kadın ve 116'sı (%49) erkek olmak üzere toplam 238 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, katılımcıların sosyo demografik özelliklerini gösteren Katılımcı Bilgi Formu, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği Kısa Formu (İOOBÖ9-KF), Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu (BDÖ11-KF), Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE), Duygusal Tepkisellik Ölçeğinin yer aldığı ölçme araçları aracılığıyla toplanmıştır. 

İnternet oyun oynama bozukluğu, dürtüsellik ile pozitif yönde ilişkiliyken; bilişsel esneklikle negatif yönde ilişkilidir. Ancak, duygusal tepkisellik ile aralarında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bilişsel esnekliğin, dürtüsellik ve duygusal tepkisellik ile negatif yönde ilişkili olduğu saptanırken; dürtüsellik ile duygusal tepkisellik arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulgulanmıştır. 

Duygusal tepkisellik ve dürtüsellik değişkenleri, internet oyun oynama bozukluğu düzeylerini anlamlı olarak yordamamaktadır. Bilişsel esneklik ise internet oyun bozukluğunu negatif yönde yordamaktadır. Bununla beraber, MOBA oyunları oynayan katılımcılar daha yüksek seviyelerde internet oyun oynama bozukluğu düzeylerini yordamaktadır. 

MOBA oyunları oynayanların internet oyun oynama bozukluğu düzeyi daha yüksektir. Diğer taraftan, MOBA oynama durumuna göre bilişsel esneklik, dürtüsellik ve duygusal tepkisellik değişkenlerinin anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. 

Erkeklerin, MOBA oyuncularının ve günde 4-6 saat oyun oynayanların internet oyun oynama bozukluğu ortalamalarının istatistiksel açıdan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ancak İnternet oyun oynama bozukluğu düzeyleri yaş aralığı, eğitim seviyesi, medeni durum, gelir, meslek değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılarak, birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to examine the relationships between Internet gaming disorder symptom severity and impulsivity, cognitive flexibility and emotional reactivity levels of individuals aged between 15-45. This study is a correlational study conducted with a cross-sectional research design in the quantitative research method. 

The sample of this study consists of 238 participants, 122 (51%) female and 116 (49%) male. Data were collected with measurement tools including sociodemographic form Data were collected through measurement tools including the Participant Information Form showing the socio-demographic characteristics of the participants, Internet Gaming Disorder Scale Short Form (IGDS9-SF), Barratt Impulsivity Scale Short Form (BIS11-SF), Cognitive Flexibility Inventory (CFI), and Emotional Reactivity Scale. 

Internet gaming disorder is positively associated with impulsivity, while it is negatively associated with cognitive flexibility. However, no statistically significant difference was obtained with emotional reactivity. It was determined that cognitive flexibility is negatively associated with impulsivity and emotional reactivity and there is a positive relationship between impulsivity and emotional reactivity. 

Emotional reactivity and impulsivity variables do not significantly predict internet gaming disorder levels. Cognitive flexibility, on the other hand, negatively predicts internet gaming disorder. However, participants who play MOBA games predict higher levels of internet gaming disorder. 

MOBA gamers have higher levels of internet gaming disorder. On the other hand, it was determined that cognitive flexibility, impulsivity and emotional reactivity variables did not differ significantly according to playing MOBA games. 

It was obtained that males, MOBA players and those who play games for 4-6 hours a day have statistically higher internet gaming disorder averages. However, internet gaming disorder levels do not differ significantly according to age range, education level, marital status, income and occupation variables. The findings were discussed in the light of literature and some suggestions were made.