Kömürdeki piritik kükürdün giderilmesinde çeşitli yöntemlerin kıyaslanması
The comparision of different methods in removing of pyritic sulphur in coal
Yazar: YAKUP EKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALE SÜTCÜ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kükürt giderme = Desulfurization ; Linyit = Lignite ; Mikrodalga enerjisi = Microwave energy ; Piritik kükürt = Pyritic sulfur

Özet:
`Kömürdeki Piritik Kükürdün Giderilmesinde Çesitli Yöntemlerin Kıyaslanması' isimli buçalısmada; piritik kükürt içerigi yüksek olan Balıkesir-Dursunbey ve Çorum-skilipLinyitleri seçilmistir. Bu linyitlerin kükürt içeriklerinin azaltılması deneylerinde; dogal birmineral olan trona ile hazırlanmıs çözeltiler kullanılmıstır. Kükürt giderimi deneyleri, ısısalve mikrodalga ortamda yürütülmüstür.Isısal ortamda yapılan deneylerde; 20 oC, 50 oC ve 90 oC sıcaklıklarında;konsantrasyonları % 2.50- % 15.00 arasında degisen trona çözeltisi kullanılarak, 15-180dakika arasında degisen sürelerde ön deneyler yapılmıs ve optimum kükürt giderimkosulları belirlenmistir. Belirlenen optimum kosullarda; sıcaklık 20 oC, 50 oC, 90 oC, saf su(% 0), trona çözeltisi konsantrasyonu % 1.25-% 15.00 ve deney süresi 15-180 dakikadegiskenlerinin kükürt giderimi üzerine etkisi incelenmistir. Deneylerin sonucundaDursunbey ve skilip linyitlerinin toplam kükürt içerikleri sırasıyla % 41 ve % 38oranında; piritik kükürt içerikleri ise sırası ile % 41 ve % 31 oranında azaltılmıstır.Mikrodalga ortamında yapılan deneylerde; 90 W, 180 W ve 360 Watt mikrodalgaradyasyon gücünde konsantrasyonları % 2.50-%15.00 arasında degisen trona çözeltisikullanılarak, 30-480 saniye arasında degisen mikrodalga radyasyon sürelerinde ön deneyleryapılmıs ve optimum kosullar belirlenmistir. Belirlenen optimum kosullarda, kükürtgiderimi üzerine saf su (% 0), trona çözeltisi konsantrasyonu % 1.25-% 15.00, mikrodalgaradyasyon gücü 90 W, 180 W, 360 W, mikrodalga radyasyon süresi 30-480 saniye,degiskenlerinin etkisi incelenmistir. Mikrodalga ortamında yapılan deneylerin sonucundaDursunbey ve skilip linyitlerinin toplam kükürt içerikleri sırasıyla % 38 ve % 32 oranındaazaltılırken, piritik kükürt içerikleri ise sırası ile; % 48 ve % 38 oranında giderilmistir.Anahtar Sözcükler : Linyit, Piritik Kükürt, Toplam Kükürt, Trona, Mikrodalga, IsısalOrtam, Kükürt giderme.

Abstract:
In ?The comparison of different methods in removing of pyretic sulfur in coal? namedstudy Balıkesir-Dursunbey and Çorum-skilip lignites in which pyretic sulfur ratio is highin total sulfur were chosen. In reduction of sulfur content of these lignites solution ofnatural mineral trona were used. Sulfur removal experiments were performed in heat andmicrowave environments.In experiments done at heat environment, pilot experiments were performed at 20,50 and90ºC using trona solutions having a concentration range of 2.50% to 15.00% in a timeperiod of 15-180 minutes and optimum sulfur removal conditions were determined. In theoptimum conditions determined, the effect of variables, that is, 20, 50 and 90 ºC, distilledwater (0%), 1.25-15% trona solution concentration and time period of 15-180 minutes onsulfur removal were investigated. At the end of the experiments the total sulfur content ofDursunbey and skilip lignite were reduced by 41% and 38% and pyritic sulfur contentwere reduced by 41% and 31% respectively.In microwave environment experiments, pilot experiments were performed by using tronasolution having a concentration range of 2.50-15.00% with radiation power of 90, 180 and360 Watt in microwave radiation period ranging between 30 and 180 seconds and optimumconditions were determined. In optimum conditions determined, the effect of variableswhich are distilled water over sulfur removal (0%), 1.25-15.00% trona solutionconcentration, 90, 180 and 360 W microwave radiation power and 30-480 secondsmicrowave radiation period were investigated. At the end of the experiments conducted inmicrowave environment total sulfur content and pyritic sulfur content of Dursunbey andskilip lignites were found as 38% , 32% and 48% and 38% respectively.Key Words: lignite, pyritic sulfur, total sulfur, trona, microwave, heat environment, sulfurremoval.