El yaralanmalarında kullanılan ölçme ve değerlendirme yöntemlerine profesyonellerin ve el yaralanması olan bireylerin bakış açısının değerlendirilmesi
Evaluation of professionals and individuals with hand injuries' perspective on measurement and evaluation methods used for hand injuries
Yazar: SUZAN KAYA EVSEN
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ÖKSÜZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: El yaralanmaları = Hand injuries ; Sınıflandırma = Classification ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales ; Ölçümleme = Measurement

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'de el yaralanmaları alanında kullanılan sonuç ölçüm araçlarına el cerrahlarının, el rehabilitasyonu alanında çalışan terapistlerin ve el yaralanması olan bireylerin bakış açılarının ve bu ölçüm araçlarının ICF'e (İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması) göre incelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya 79 el cerrahı, 86 el rehabilitasyonu alanında çalışan terapist ve el yaralanması olan 75 birey dahil edildi. Her bir grup için soru bankaları oluşturuldu. Terapistler ve cerrahlar için hazırlanan soru bankalarında uzmanların değerlendirme yapma sıklığı, değerlendirme yapamama nedenleri, kullandıkları değerlendirme araçları sorgulandı. El yaralanması olan bireyler için hazırlanan soru bankasında ise kişilerin ölçme ve değerlendirmeye bakış açıları sorgulandı. Veriler çevrimiçi veya yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı.  Çalışmaya katılan cerrahların %84,8'i, terapistlerin %90,7'si ölçme ve değerlendirme yapmaktadır. Cerrahların %63'ü klinisyen temelli, %15'i performans temelli, %22'si de hasta bildirimli sonuç ölçüm araçlarını, terapistlerin ise %47'si klinisyen temelli, %23'ü performans temelli, %30'u da hasta bildirimli sonuç ölçüm araçlarını kullanmayı ve her iki sağlık profesyoneli de en çok ICF'in vücut yapı ve fonksiyonları parametresini değerlendirmeyi tercih etmektedir. El yaralanması olan bireyler ise çoğunlukla hasta bildirimli sonuç ölçüm araçlarının kullanımını tercih etmekte ve ICF'in en çok 'aktivite' ve 'çevresel faktörler' parametrelerinin değerlendirilmesini istemektedirler. Uzmanların mesleki tecrübe süreleri arttıkça hasta bildirimli sonuç ölçüm araçlarını kullanma oranlarının da arttığı bulunmuştur. Bu çalışmada Türkiye'deki el rehabilitasyonu alanında çalışan terapistlerin ve el cerrahlarının sonuç ölçüm araçlarına bakış açıları ile el yaralanması olan bireylerin bakış açılarının farklılık gösterdiği bulunmuştur. Çalışma klinisyen temelli ölçüm yöntemlerinden hasta temelli ölçüm yöntemlerine geçişin önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
This study was designed to investigate the perspectives of hand surgeons, therapists working in the field of hand rehabilitation and individuals with hand injuries on the outcome measurement tools used in Turkey and these measurement tools according to ICF (International Classification of Functioning, Disability and Health). 79 hand surgeons, 86 therapists working in the field of hand injury, and 75 individuals with hand injuries participated to the study. Questionnaires have been created for these groups. Via the questionnaires prepared for therapists and surgeons, the frequency of the experts' evaluation, reasons for not being able to evaluate, and the evaluation tools they used were questioned. In the question bank prepared for individuals with hand injuries, the most important problems (self-care, return to work, quality of life, etc.) were questioned. The data were collected by online or face-to-face interview method. 84.8% of surgeons and 90.7% of therapists participating in the study do measurement and evaluation. 63% of surgeons prefer clinician-based,15% performance-based, 22% patient-reported outcome measurement tool, 47% of therapists among participants also prefer clinician-based, 23% performance-based, and 30% patient-reported outcome measurement tool and both participants evaluate ICF's 'body structure and functions' parameter. Individuals with hand injuries mostly prefer the use of patient-reported outcome measurement tools and request the 'activity' and 'environmental factors' parameters of ICF to be mostly evaluated in. As the duration of professional experience increases, the rates of using patient-reported outcome measurement tools increase. The data it that was discovered during the study that the perspectives of therapists and surgeons in Turkey and perspectives of individuals with a hand injury vary in terms of usage of outcome measurement tools. The study emphasizes the importance of transition from clinician-based measurement methods to patient reported outcome measurement methods.