Oyun temelli beslenme eğitimi programının okul çağı çocuklarının beslenme bilgi düzeyleri ile beslenme alışkanlıkları üzerine etkisi
The effect of the game-based nutrition education program on the nutrition knowledge levels and eating habits of school-age children
Yazar: AYSU KÖMÜRCÜ
Danışman: PROF. DR. DİDEM ÖNAY DERİN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma oyun temelli beslenme eğitimi programının okul çağı çocuklarının beslenme alışkanlıklarına ve beslenme bilgi düzeyine etkisinin belirlenmesini amaçlamıştır. Çalışma; deneysel, kontrol gruplu, ön test son test uygulamalı bir çalışmadır. Araştırmada çalışılacak okul tabakalama yöntemi ile seçilmiştir. Çalışmadaki deney grupları ve kontrol grupları ise kümeleme yöntemi ile rastgele sınıflar olarak seçilmiştir. Araştırma Konya ili merkezinde bulunan Selçuklu Şükriye Onsun İlkokulu'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın katılımcılarını toplam 150 öğrenci ve 150 veli oluşmaktadır. Deney grubunu 75 öğrenci ve bu öğrencilerin velileri oluşturmuş; kontrol grubunu ise 75 öğrenci ve bu öğrencilerin velileri oluşturmuştur. Araştırmada hem öğrencilerden hem de velilerden verilerin toplanması amacıyla, konu ile ilgili yapılan literatür taramaları sonucu oluşturan anket formu uygulanmıştır. Öğrencilerin yaşları 7-8 yaş aralığındadır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine ve velilerine Ekim ayında ön test uygulanmıştır. Eğitim öncesinde yapılan ön test sonuçlarına göre cinsiyet ve beslenme bilgi puanları bakımından farklılık gösteremeyecek şekilde deney grubu ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Eğitim deney grubuna 12 hafta uygulanmıştır. Toplam 12 haftada 16 ders saati verilen eğitim, son test uygulaması ile sonlandırılmıştır. Eğitim deney grubuna verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir eğitim uygulanmamıştır. Eğitim tamamlandıktan sonra deney grubuna ve kontrol grubuna son test uygulanarak veri toplama aşaması bitirilmiştir. Deney grubundaki öğrencilerin yaş ortalaması 7,4±0,5'tir. Kontrol grubundaki öğrencilerin yaş ortalaması ise 7,6±0,5'tir. Yapılan analiz sonuçlarına göre deney grubu öğrencilerinin kahvaltı yapma durumu arasında ön test ve son teste anlamlı bir ilişki bulunmazken sebze ve meyveyi sevme, beslenme çantasına konan yiyecekleri sevme, kantinden yiyecek almada azalmanın sağlanması, su tüketimi, spor ve egzersiz yapmayı sevme, spor ve egzersiz yapma, teknolojiyle vakit geçirilen sürede azalma, teknolojiyle yemek yemede azalma durumu ve beslenme bilgi düzeyinde anlamlı bir ilişkinin olduğu; süt, yoğurt, peynir, balık, tavuk, kırmızı et ve yumurta sevme durumları arasında da anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca yapılan analizler sonucunda deney grubunun beslenme bilgi puanında, besin hijyeni ve besin etiketi bilgi puanında ön test ile son test arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Ancak hem bilgi düzeyinde hem de davranış değişimde kalıcılığın sağlanması için eğitimlerin sürekli verilmesi sağlanmalıdır. Bunun için eğitim müfredatlarına sağlıklı beslenme ile ilgili beslenme dersinin konulması ve bu dersin beslenme uzmanları tarafından verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to determine the effect of the game-based nutrition education program on the eating habits and nutritional knowledge level of school-age children. The study is an experimental, control group, pretest, post-test applied study. The school to be studied in the research was selected by stratification method. The experimental groups and control groups in the study were randomly selected as classes by clustering method. The research was carried out at Selçuklu Şükriye Onsun Primary School located in the center of Konya province. The participants of the study consist of a total of 150 students and 150 parents. The experimental group consisted of 75 students and the parents of these students; the control group consisted of 75 students and the parents of these students. In order to collect data from both students and parents in the research, a questionnaire form created as a result of literature surveys conducted on the subject was applied. The ages of the students are in the range of 7-8 years. The pre-test was applied to the experimental and control group students and their parents in October. According to the preliminary test results conducted before the training, an experimental group and a control group were formed in such a way that they could not differ in terms of gender and nutritional information scores. The training was applied to the experimental group for 12 weeks. The training, which was given 16 lesson hours in a total of 12 weeks, was completed with the final test application. The training was given to the experimental group. No training was applied to the control group. After the completion of the training, the data collection phase was completed by applying the final test to the experimental group and the control group. The average age of the students in the experimental group was 7.4±0.5. The average age of the students in the control group is 7.6±0.5. According to the results of the analysis, while there was no significant relationship between the pre-test and post test breakfast eating status of the experimental group students, it was found that there was a significant relationship between liking vegetables and fruits, liking food placed in the lunchbox, reducing food intake from the canteen, water consumption, liking sports and exercise, sports and exercise, Decrement in time spent with technology, Decrement in eating with technology, and nutritional knowledge level; there was also a significant relationship between milk, yogurt, cheese, fish, chicken, red meat and eggs liking status. In addition, as a result of the analyses, a significant difference was found between the pre-test and post-test in the nutrition information score, food hygiene and food Decal information score of the experimental group (p<0.05). However, in order to ensure permanence in both knowledge level and behavior change, it should be ensured that trainings are provided continuously. For this purpose, it is recommended to include a nutrition lesson related to healthy eating in the educational curricula and to give this lesson by nutritionists.