Mısır yabancı ot rekabetinde farklı azot dozlarının etkisi
Effect of different nitrogen doses on corn weed competition
Yazar: ZUHAL ALTUNDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ERBAŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada mısır yabancı ot rekabetinde farklı azot dozları ile üretici uygulamasının yabancı otlara ve mısırda verim komponentlerine etkisi ile mısır verimini en yüksek seviyede tutan azot dozlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Yöntem: Saksı çalışmalarında kullanılan azot dozlarına (0, 12, 24 ve 48 kg/da) ilave olarak tarla çalışmalarında üretici uygulaması da yer almıştır. Saksı çalışmalarında bitki boyu, yaş ve kuru ağırlıklar tarla çalışmalarında ise yabancı ot yoğunluğu, kaplama alanı, yaş ve kuru ağırlıkları ile mısır bitkisine ait bazı verim ve verim parametreleri değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Saksı çalışmalarında, azot uygulamalarının gerek mısırda gerekse yabancı otlarda büyümeye olumlu etki ettiği tespit edilmiştir. Tarla çalışmalarında ise sadece mısırda verim komponentlerinde azot uygulamalarının olumlu etki ettiği belirlenmiştir. Tarla çalışmalarındaki yabancı otların değerlendirmesinde, semizotu ve şeytan elmasının azot uygulamalarına değişken sonuçlar verdiği, kanyaş ve darıcanın ise azot uygulamalarına olumlu ya da olumsuz bir tepki göstermediği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde, mısırda en yüksek verimi sağlayan uygulamanın 48 kg/da azot uygulaması ya da üretici uygulaması (taban gübresi olarak 50 kg/da 15:15:15 NPK uygulaması, ara çapa ile üre gübresi kullanılarak 20 kg/da N uygulaması ve birinci sulama ile 40 kg/da amonyum sülfat uygulaması) olduğu tespit edilmiştir.  
Sonuçlar: Azot uygulamalarının çalışmada değerlendirilen yabancı ot yoğunluklarında, yabancı otlardan daha çok mısıra yarar sağladığı, şeytan elmasının yoğunluğunun fazla olduğu alanlarda mısırdan daha fazla azottan yararlanabileceği, 24 kg/da azot uygulamasının kar zarar ilişki göz önünde bulundurulduğunda kullanımının daha tercih edilebilir olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to determine the nitrogen doses that keep the corn yield at the highest level with the effect of different nitrogen doses and producer application on weeds and yield components in corn under weed competition.
Material and Methods: In addition to the nitrogen doses (0, 12, 24 and 48 kg da-1) used in pot studies, producer practice was also included in field studies. Plant height, fresh and dry weights were evaluated in pot studies, weed density, coverage area, fresh and dry weights and some yield and yield parameters of corn were evaluated in field studies.
Results: In pot experiments, it was determined that nitrogen treatments had a positive effect on the growth of either corn or weeds. However, in field experiments, nitrogen treatments had a positive effect only on yield components of corn. In the evaluation of weeds in field studies, it was determined that purslane and jimsonweed gave variable results to nitrogen applications, while barnyard grass and johnson grass did not show a positive or negative reaction to nitrogen applications. As a result, it was determined that the application providing the highest yield in corn was 48 kg da-1 nitrogen application or grower's application (50 kg da-1 15:15:15 NPK application with planting, 20 kg da-1 N application using urea fertilizer with hoe and 40 kg da-1 ammonium sulfate application with first irrigation). 
Conclusion:  It has been determined that nitrogen applications benefit corn more than weeds in the weed densities evaluated in the study, it can benefit from more nitrogen than corn in areas with high density of jimsonweed, and the use of 24 kg da-1 nitrogen application is more preferable considering the profit and loss relationship.