Kapitalizmin istikrarsız doğası: K. Marx ve J.A. Schumpeter
Unstable nature of capitalism: K. Marx and J.A. Schumpeter
Yazar: DERYA GÜLER AYDIN
Danışman: DOÇ. HÜSEYİN ÖZEL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dinamik yöntemler = Dynamic methods ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Kapitalizm = Capitalism ; Kriz teorisi = Crisis theory ; Schumpeter, Joseph Alois = Schumpeter, Joseph Alois ; Weber, Max = Weber, Max ; İstikrarsızlık = Instability

Özet:
Bu çalışmada, kapitalist sistemin doğası gereği istikrarsız bir sistem olduğu düşüncesinden yola çıkılarak, Marx ve Schumpeter'in kriz teorileri incelenmiştir. Kapitalizmin istikrarsızlığı sistemin iktisadi ve iktisadi olmayan değişkenlerinin birbiri üzerindeki etkisinin yarattığı gerilimin sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte kapitalist sistemde istikrarsızlığa neden olan iktisadi ve iktisadi olmayan her bir değişken, sistemin içsel değişkenleridir. Kapitalizm, iktisadi ve iktisadi olmayan içsel değişkenleri dolayısıyla dinamik ve dengesizlikler içeren bir sistemdir ve bu nedenle çalışmada somut tarihsel zaman içindeki değişmeleri dikkate alan dinamik bir çerçeve benimsenmiştir.Kapitalist sistemin istikrarsızlığının kendi iç dinamiğinin ürünü olması, kapitalizmin kendi sonunu kendi gelişme süreci içinde hazırlaması anlamına gelir. İktisadi analiz tek başına iktisadi teoriler üretmediği için, önemli olan iktisadi olan ve olmayan alanlar arasında ilişki ve bunun birey ve toplum açısından yarattığı sonuçlardır. Kapitalizm, Marx'ın analizinde ortaya konduğu biçimiyle üretimin kaynağı olan emeği metalaştırmakta, Schumpeter'in ortaya koyduğu biçimiyle rasyonel davranış kalıplarına sıkışıp kalan girişimcinin yenilik faaliyetini rutin hale getirmekte ve Weber'de olduğu gibi bireyi rasyonel bürokrasinin demir kafesine hapsetmektedir. Böyle bir sonuç rasyonel niyetlerin irrasyonel sonu olarak tanımlanabilir. Bu açıdan kapitalizmin, istikrarsızlığı neden ve sonuçları bakımından iktisadi ve iktisadi olmayan unsurlara bağlı olan ve gelişme sürecinde çoğu zaman istenmeyen sonuçlar doğurabilen bir sistem olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study aims to analyze the crises theories of Marx and Schumpeter starting out from the argument that the capitalist system is unstable by its nature. The instability of capitalism arises from the tension which is created by the influence of economic and non-economic variables on one another. Nevertheless, each variable, both economic and non-economic, which causes instability, are endogeneous variables of the capitalist system. Capitalism involves economic and non-economic variables and hence is dynamic and unstable. Because of this reason, a dynamic framework is embraced in this study which takes into account the changes in concrete historical time.The instability of capitalism being a result of its own internal dynamics implies that capitalism prepares its own end within the development period. As the economic analysis does not produce economic theories itself, the relation between the economic and non-economic areas is important as well as what it creates for the individual and the society. Capitalism commodifies labor which is the source of production as Marx put forward in his analysis, it makes the innovation facility of the entrepreneur routine who got stuck by the rational behavior patterns as Schumpeter proposed and it imprisons the individual in the iron cage of the rational bureaucracy as in Weber. Such a result can be regarded as the irrational end of rational intentions. From this point of view, it can be put forward that the reasons and consequences of the instability of capitalism depend on economic and non-economic elements. Furthermore, it can be regarded as a system which prepares its own end within the development process.