Türkiye'de ve Norveç'te üretilen somon balıklarındaki astaksantin miktarının tayini
Determination of the amount of astaxanthin salmon produced in Turkey and Norway
Yazar: TOLGAHAN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBİN ERDOĞAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Astaksantin = Astaxanthin ; Norveç = Norway ; Somon = Salmon ; Spektrofotometri = Spectrophotometry ; Türkiye = Turkey

Özet:
Amaç: Astaksantin, ticari olarak büyük önem taşıyan mikroalglerden üretilen antioksidan özelliği güçlü, bu nedenle insan sağlığı üzerinde olumlu etkiler yapan karotenoid türüdür. Karotenoidler hayvanlar tarafından sentezlenemediği için, besin aracılığı ile alınmaları gerekmektedir. Astaksantin besin takviyesi ve antioksidan olarak kullanılan kırmızımsı renkli olup, alglerde ve yosunlarda bulunan pigmenttir. Birtakım alglerde ve yosunlarda doğal olarak bulunmaktadır. Astaksantin' in birçok hastalığın tedavi ve önlenmesinde etkili olduğu saptanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda yeterli miktarda karotenoid alımı ile kardiyovasküler hastalıklar, katarakt, makuler dejenerasyon, bazı kanser türlerine karşı azaltıcı ve önleyici özelliği belirlenmiştir. Bu tez çalışmasında somon beslenmesinde kullanılan astaksantinin Türk ve ithal somon balık etlerindeki miktarlarının belirlenerek karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Piyasadan temin edilen somon balıklarından örnek alma ve hazırlama yöntemlerine göre örnekler alınarak tüplere konuldu. Üzerlerine Na2SO4 eklenerek homojenize edildi. Homojenizasyon sonrası 3 farklı çözücü ilavesi ile (aseton, n-hekzan ve kloroform) örnekler vortex'de 5 dakika karıştırıldı. Astaksantinin çözücüye geçmesi için tüpler alüminyum folyo ile sarılarak 48 saat +4oC de bekletildi. Daha sonra örnekler süzülerek, astaksantin miktarları UV-VIS spektrofotometre kullanılarak tayin edildi.
Bulgular: Analiz edilen Norveç Somonundaki astaksantin miktarı literatürlerde verilen değerler ile kıyaslandığında, yeterli miktarda astaksantin içerdiği belirlenmiş olup Türk Somonunda ise daha az astaksantin bulunduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak, somon balığının astaksantin içeriği bakımından zengin olması, beslenmede antioksidan özelliği olan astaksantin içeren somonunun tercih edilmesi, sentetik ürünlerden uzak durulması önerilmektedir.

Anahtar Sözcükler: Astaksantin, Norveç ve Türk Somonu, UV-VIS Spektrofotometre, Antioksidan.

Abstract:
Aim: Astaxanthin is a carotenoid type which is produced from commercially important microalgae with strong antioxidant properties and therefore positively affects human health. Since carotenoids cannot be synthesized by animals, they must be taken through food. Astaxanthin is a reddish pigment that has been widely used in salmon feeds, preserving the colors of trout, lobster, shrimp, tropical ornamental fish, coloring egg yolks, and as a nutritional supplement and antioxidant in recent years. It occurs naturally in some algae and mosses. Astaxanthin has been found to be effective in the treatment and prevention of many diseases. As a result of the studies, it has been determined that with sufficient amount of carotenoid intake, its reducing and preventive properties against cardiovascular diseases, cataracts, macular degeneration, some types of cancer. In this thesis, it was aimed to compare and compare the amount of astaxanthin used in salmon feeding in Turkish and imported salmon fish meat.
Materials and Methods: Samples were taken from commercially available salmon according to the sampling and preparation methods and placed in tubes. They were homogenized by adding Na2SO4. After homogenization, the samples were mixed in vortex for 5 minutes with the addition of 3 different solvents (acetone, n-hexane and chloroform). Tubes were wrapped with aluminum foil and kept at + 4oC for 48 hours in order for astaxanthin to pass into the solvent. Then the samples were filtered and the amount of astaxanthin was determined using UV-Visible spectrophotometer. Results: When the amount of astaxanthin in analyzed Norwegian Salmon was compared with the values given in the literature, it was determined that it contained sufficient amount of astaxanthin, and less astaxanthin was found in Turkish Salmon. Conclusion: It is recommended that salmon be rich in astaxanthin, prefer salmon containing astaxanthin, which has antioxidant properties, and avoid synthetic products.

Keywords: Astaxanthin, Norwegian and Turkish Salmon, UV-VIS Spectrophotometer, Antioxidant.