İntravenöz trombolitik tedavisi uygulanan akut iskemik inmeli hastalarda nötrofil lenfosit oranı, trombosit lenfosit oranı ve lenfosit monosit oranının trombolitik tedavi sonrası nörolojik sonuçlarla ilişkisi
The relationship between neutrophil lymphocyte ratio, platelet lymphocyte ratio, and lymphocyte monocyte ratio with neurological outcomes following intravenous thrombolytic treatment in patients with acute ischemic stroke
Yazar: ORÇUN ATAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ BOZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Akut iskemik inme (Aİİ) tanısı ile acil serviste intravenöz (İV) trombolitik tedavisi alan hastalarda nötrofil lenfosit oranının (NLO), trombosit lenfosit oranının (TLO) ve lenfosit monosit oranının (LMO) tedavi başarısı ve mortalite ile ilişkisini araştırmak.
Gereç ve Yöntem: Acil servise 1 Ocak 2020, 31 Aralık 20222 tarihleri arasında başvuran, Aİİ tanısı konulan ve İV yoldan trombolitik tedavisi uygulanan hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların başvuru anında, İV trombolitik tedavi sonrası 24 saat içinde ve taburculuk anında hesaplanan 'National Institutes of Health Stroke Scale' (NIHSS) skorları değerlendirilmiştir. Hastaların başvuru anındaki NIHSS skoruna göre 24 saat içinde ≥4 birim artış erken nörolojik kötüleşme (ENK), ≥4 birim azalma veya NIHSS=0 olması ise erken nörolojik iyileşme (ENİ) olarak değerlendirilmiştir. Taburculuk anında hesaplanan NIHSS skoru da aynı şekilde değerlendirmeye alınmıştır. NIHSS skorunda ≥4 değişiklik olmayan hastalar 'anlamlı nörolojik değişiklik yok' şeklinde sınıflandırılmıştır. Aynı zamanda bu hastaların Aİİ nedenli hastane yatışları süresince mortalitesi değerlendirilmiştir. Nötrofil sayısının lenfosit sayısına bölünmesi ile NLO, trombosit sayısının lenfosit sayısına bölünmesi ile TLO, lenfosit sayısının monosit sayısına bölünmesi ile LMO hesaplanmıştır. Veriler istatistiksel analiz programı (IBM SPSS 23 ve GraphPad Prism 7) kullanılarak analiz edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 148 hastanın yaşlarının medyanı 71 (62-80 IQR) yıldı. Hastaların %50,7'si erkek cinsiyettendi. Çalışma hastalarının %16,2'sine trombolitik tedaviye ek olarak mekanik trombektomi (MT) yapılmıştı. 17 hastada (%11,5) MT ile tam rekanalizasyon sağlanmıştı. Hastaların %59,5'inde ENİ, %62,8'inde taburculukta nörolojik iyileşme (TNİ) sağlandığı görüldü. Diğer yandan hastaların %8,8'inde ENK, %5,4'ünde taburculukta nörolojik kötüleşme (TNK) olduğu görüldü. Aynı zamanda çalışma hastalarının %11,5'inde hastane içi mortalite saptandı. NLO ile ENİ, ENK, TNİ ve TNK, hastane içi mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). TLO ile ENİ, ENK ve TNİ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). LMO ile ENİ, ENK, TNİ ve mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda başvuru anındaki NLO, TLO ve LMO değerlerinin trombolitik ilaç tedavisi uygulanan akut SVO hastalarında erken ve geç dönemdeki nörolojik değişimler ve mortalite ile birçok aşamada ilişkisi gösterilmiştir. İlerleyen yıllarda trombolitik tedavi başarısını öngörmek için bu belirteçlerin kullanılabileceği fakat bu konuda daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: This study aimed to investigate the association between neutrophil lymphocyte ratio (NLR), platelet lymphocyte ratio (PLR) and lymphocyte monocyte ratio (LMR) and treatment success and mortality in patients with acute ischemic stroke (AIS) who treated with intravenous thrombolytic drug in the emergency department.
Material and Method: Patients diagnosed with AIS who presented to the Emergency Department of Antalya Training and Research Hospital and received intravenous thrombolytic therapy between January 1, 2020 and December 31, 2022 were retrospectively examined. Patient data were retrieved from the hospital information system. The National Institutes of Health Stroke Scale (NIHSS) scores were assessed at the time of admission, within 24 hours after thrombolytic therapy and at discharge. According to the NIHSS score at admission, an increase of ≥4 units within 24 hours was considered as early neurologic deterioration (END) and a decrease of ≥4 units or NIHSS=0 was considered as early neurologic improvement (ENI). The NIHSS score calculated at the time of discharge was evaluated in the same way Patients with no ≥4 change in NIHSS score were classified as having no significant neurological change. Mortality during hospitalization due to AIS was also evaluated. NLR was calculated by dividing the neutrophil count by the lymphocyte count, PLR was calculated by dividing the platelet count by the lymphocyte count, and LMR was calculated by dividing the lymphocyte count by the monocyte count. Data were analyzed using statistical analysis software (IBM SPSS 23 and GraphPad Prism 7). 
Results: The median age of the 148 patients included in the study was 71 (IQR: 62-80) years and 50.7% of the patients were male. Mechanical thrombectomy (MT) was performed in addition to thrombolytic therapy in 16.2% of patients. Complete recanalization with MT was achieved in 11.5% of patients. ENI was observed in 59.5%, and neurological improvement at discharge (NID) was observed in 62.8% of patients. Conversely, ENK occurred in 8.8%, and neurological deterioration at discharge (NDD) occurred in 5.4% of patients. Hospital mortality was detected in 11.5% of patients. NLR showed a statistically significant association with ENI, ENK, NID, NDD, and in-hospital mortality (p<0.05). PLR showed a statistically significant association with ENI, ENK, and NID (p<0.05). LMR demonstrated a statistically significant association with ENI, ENK, NID and mortality (p<0.05).
Conclusion: Our study revealed a significant correlation between NLR, PLR, and LMR values at admission and neurological changes as well as mortality at various stages in acute ischemic stroke patients treated with thrombolytic therapy. These biomarkers may be used to predict thrombolytic treatment success in the future, but further research is needed in this regard.