Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss W., 1792) üretiminde yumurta, embriyo ve larva kalitesine, yeme katılan n-3 serisi esansiyel yağ asitlerinin etkisi
Effect of dietary supplementation with n-3 series essential fatty acids on quality of egg, embryo and larvae in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss W., 1792) reproduction
Yazar: MUSTAFA ERKAN ÖZGÜR
Danışman: DOÇ. DR. KENAN KÖPRÜCÜ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Alabalıkgiller = Salmons ; Yağ asitleri = Fatty acids ; Yumurta kalitesi = Egg quality

Özet:
Bu çalışmada, gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) üretiminde yumurta (yumurta çapı, sertleşme öncesi ve sonrası toplam yumurta ağırlıkları, sertleşme süresince yumurta ağırlık artışı, yumurtanın yağ asidi ve protein düzeyleri), embriyo (döllenme oranı, gözlenme safhası oranı ve süresi, yumurtanın açılma oranı ve açılma süresi, embriyonun yağ asidi ve protein düzeyleri) ve larva (yaşama oranı, larva ağırlığı ve boyu, besin kesesi genişliği ve uzunluğu, serbest yüzme ve yem almaya başlama süresi, larvanın yağ asidi ve protein düzeyleri) kalitesine yeme katılan n-3 serisi esansiyel yağ asitlerinin (linolenik, stearidonik eikosapentaenoik, dokosapentaenoik ve dokosaheksaenoik asitler) etkisi araştırıldı.Ayrıca, anaç balıklarda büyüme (canlı ağırlık artışı, oransal büyüme ve kondüsyon faktörü), yem değerlendirme (yem tüketimi, yem dönüşüm oranı, protein etkinlik oranı ve protein değerlendirme indeksi), gonadosomatik, hepatosomatik ve viserosomatik indeks değerleri, toplam ve nispi yumurta sayıları, kas ve karaciğerin kimyasal kalitesi (yağ asidi, ham yağ ve protein düzeyleri) de incelendi.Bu amaçla, toplam n-3 serisi esansiyel yağ asitleri oranı %1.18, %0.20, %2.20 ve %3.19 olan sırasıyla; Kontrol, 1, 2 ve 3 nolu deneme yemleri oluşturuldu. Kontrol ve deneme yemlerinin ham protein ve toplam enerji düzeyleri eşitlendi. Denemeler üç tekrar halinde gerçekleştirildi. Balıklara yemleme katsayısı ve canlı ağırlıkları dikkate alınarak hesaplanan yem miktarı, 10±1 oC su sıcaklığında, günde üç öğün halinde olmak üzere 45 gün süreyle verildi.Çalışmanın sonucunda; incelenen parametreler bakımından en iyi sonuçlar Deneme 3 grubundan elde edildi. Bunu sırasıyla; Deneme 2 ve Kontrol grupları izledi. En düşük sonuçlar, n-3 serisi esansiyel yağ asitleri ilave edilmeyen Deneme 1 grubundan sağlandı. Yem tüketim miktarı, yem dönüşüm oranı, protein etkinlik oranı, hepatosomatik indeks, yumurtada gözlenme süresi, larvada besin kesesi eni, besin kesesi tüketim süresi, gözlenmiş yumurtada, besin kesesini tüketmiş yavru balık etinde, sağım sonunda anaç balıkların karaciğer ve tüm vücut etindeki toplam n-3 serisi esansiyel yağ asidi düzeyleri, larvada ve yavru balık etinde ham protein oranları açısından Kontrol ve Deneme grupları arasındaki farklılıkların istatistiksel olarak önemli (p<0.05) olduğu tespit edildi (yumurta çapı, yumurtada döllenme oranı, kuluçkalanmış yumurtalarda açılma oranı, anaç balıkların deneme sonunda tüm vücut etindeki ham protein, yağ, lif, su ve toplam enerji düzeyleri hariç, p>0.05).Diğer taraftan, anaç balıklarda canlı ağırlık artışı, ağırlıkça oransal büyüme, protein değerlendirme indeksi, viserosomatik indeks, gonadosomatik indeks, toplam yumurta sayısı, nisbi yumurta sayısı, yumurta çapı, sertleşme öncesi toplam yumurta ağırlığı, sertleşme sonrası yumurta ağırlık artışı, yumurtada döllenme oranı, gözlenme oranı, açılma oranı ve açılma süresi, çıkan larva sayısı, larva ağırlığı, larva boyu, larva yaşama oranı, döllenmemiş yumurtaların toplam n-3 serisi yağ asidi düzeyi, larvadaki toplam n-3 serisi esansiyel yağ asidi düzeyi, döllenmemiş yumurtada ve gözlenmiş yumurtada ham protein oranı açısından Deneme 2 ve Deneme 3 grupları arasındaki farklılıkların önemsiz (p>0.05) olduğu belirlendi.Bu çalışmada elde edilen verilerin ışığı altında, yüksek sayıda ve kalitede yumurta, embriyo, larva ve dolayısıyla yavru balık üretebilmek için; anaç gökkuşağı alabalığı yemlerinin en az %2.20 oranında n-3 serisi esansiyel yağ asitlerini içermesi gerektiği sonucuna varıldı.Anahtar Kelimeler: Gökkuşağı Alabalığı, Oncorhynchus mykiss, n-3 Serisi EsansiyelYağ Asitleri, Üretim, Kalite, Yumurta, Embriyo, Larva, Yavru.

Abstract:
In this study, the effect of dietary supplementation with n-3 series essential fatty acids (linoleic acid, stearidonic acid, eikosapentaenoic acid, dokosapentaenoic acid and dokosahexaenoic acid) on quality of egg (egg diameter, total weight of non hardened eggs, total weight of after hardened eggs, weight increase of egg during water hardening, contents of fatty acids, and protein in egg), embryo (fertilization rate of egg, eyed stage rate of egg, eyed stage time, hatching rate, hatching time, contents of fatty acids and protein in embryo) and larvae (survival rate of larvae, weight and length of larvae, width yolk sac, length yolk sac, starvation time of larvae, contents of fatty acids and protein in larvae) in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) reproduction were investigated.In addition, the growth of adult fish (live weight gain, relative growth rate and condition factor), feed utilization (feed intake, feed conversion ratio, protein efficiency ratio and protein productive value), gonadosomatic index, hepatosomatic index and vicerosomatic index, number of eggs per fish, number of eggs per kg of fish, chemical quality (contents of fatty acids, crude fat and protein) in meat and liver of fish were investigated too.For this purpose, experimental diets control, 1, 2 and 3 were prepared at the n-3 series essential fatty acids ratios 1.18%, 0.20%, 2.20% and 3.19%, respectively. Crude protein and total energy levels of control and test rations were equalized. Three replicates were conducted for each trials. Feeding rate was calculated as the feeding coefficient and percentage of the live weight was given to fishes three times in a day during 45 days at 10±1 oC of water temperature.At the end of this study, the best results for these parameters were obtained from 3 numbered experimental group that was followed by test group 2 and control group, respectively. Lowest results were obtained from 1 numbered experimental group that was not added n-3 series essential fatty acids. It was determined significant (p<0.05) differences between Control and experimental groups in the feed intake, feed conversion ratio, protein efficiency ratio, hepatosomatic index, eyed stage time, width yolk sac, starvation time of larvae, total levels of n-3 series essential fatty acids in eyed egg, fry fish meat, liver and whole body meat of adult fish after experiment, and crude protein levels in meat of larvae and fry fish (except for egg diameter, fertilization rate of egg, hatching rate in fertilized egg, contents of crude protein, fat, fiber, moisture and total energy in whole body meat of adult fish after experiment, p>0.05).However, there was not determined a significant differences between 2 and 3 numbered experimental groups in the live weight gain, relative growth rate, protein efficiency ratio, vicerosomatic index, gonadosomatic index, number of eggs per fish, number of eggs per kg of fish, egg diameter, total weight of non hardened eggs, weight increase of egg during water hardening, fertilization rate of egg, eyed stage rate of egg, hatching rate, hatching time, numbered of larvae, weight and length of larvae, survival rate of larvae, total levels of n-3 series essential fatty acids in fertilized egg and larvae, crude protein levels in fertilized egg and eyed egg (p>0.05).Under the light of this study, it is concluded that the diet of adult rainbow trout has to constitute 2.20% of n-3 series essential fatty acids for generating high number and quality of egg, embryo, larvae and therefore fry fish.Keywords: Rainbow Trout, Oncorhynchus mykiss, n-3 Series Essential Fatty Acids Reproduction, Quality, Egg, Embryo, Larvae, Fry.