Kayseri il merkezinde seçilmiş bir sağlık ocağı bölgesinde 18-64 yaş grubu kadınların sağlıkla ilgili yaşam biçimi davranışları
Healthy lifestyle behaviours 18-64 year old women selected of the region health care in city centre of kayseri
Yazar: HACER SÖNMEZLER
Danışman: PROF. DR. FEVZİYE ÇETİKANYA
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Kadının sağlıkla ilgili olumlu yaşam biçimi, çocuk sağlığı ve aile sağlığı üzerindeki etkisi bakımından önemlidir. Bu çalışmada kadınların günlük yaşamdaki sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.Kayseri İli kentsel alan sağlık ocağı bölgesindeki 18-64 yaş arası 421 kadına Walker, Sechrist ve Pender tarafından geliştirilmiş Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği ve bazı günlük alışkanlık sorularını içeren anket uygulanmıştır.Kadınların yaş ortalaması 36.2 ± 11.1 ve %57.1' i ev hanımıdır. Kadınların %74.3'ü evli olup %62.7'si lise ve üzeri eğitim almıştır. Genel sağlık durumlarını iyi olarak değerlendirenlerin oranı % 61.8'dir.Kadınların % 67.5 `i kontrol amacı ile doktora gittiğini, % 41.6 `sı meme muayenesi, % 36.1 `inin Pap Smear yaptırdığı, % 81.0 `ının kan şekeri, % 33.8 `inin kemik dansimetresi ölçtürdüğü, % 42.3 `ünün mamografi çektirdiği ve % 91.0'sının hemoglobin ölçümünü yaptırdıkları saptanmıştır. Belirtilen testleri yaptırmaları açısından ekonomik duruma ve yaşantının çoğunluğunun geçtiği yere göre farklılık yok iken, bütün testleri yaptırma oranı 40 yaş üstü kadınlarda 40 yaş altı kadınlara göre daha yüksektir.Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puan ortalaması 126.8 ± 19.2'dir. Elde edilen puanlara göre en yüksek işaretlenen madde ortalamasından en düşük işaretlenen madde ortalaması sıralaması; kişiler arası destek alt ölçeği 74.3 ± 14.1, beslenme alt ölçeği 73.6 ± 12.6, kendini gerçekleştirme alt ölçeği 70.6 ± 11.9, stres yönetimi alt ölçeği 63.4 ± 13.0, sağlık sorumluluğu alt ölçeği 61.2 ± 13.2, egzersiz alt ölçeği 47.1 ± 15.0 olarak saptanmıştır. Kadınların % 70.2'si kendi kendine meme muayenesini en az bir kere yaptığını, % 32.3'ü sağlığı ile ilgili değişiklikleri fark ettiklerini ve %21.0'ı düzenli olarak sağlık kontrolü amacıyla doktora gittiklerini belirtmişlerdir. Kullandıkları aile planlaması yöntemi için hiç bir zaman kontrole gitmediklerini belirtenlerin oranı % 36'.6'dır.Araştırma grubuna katılan kadınların % 12.4'ü yiyeceklerde tuz ve %15,7'si şeker kısıtlamasına dikkat etmediklerini belirttiler. Kadınların % 68.4 `ü yemekten hemen sonra çay içmemeye ve % 59.9 `u yemeklerde katı yağ kullanmamaya dikkat ettiklerini ifade etmişlerdir. Kadınların %67.0'ının sigara içmediği % 85.8'i gün içinde süt ya da süt ürünlerinden en az iki porsiyon tüketmeye dikkat ettiklerini ve % 94.8'i her gün düzenli olarak üç öğün yemek yediklerini belirtmektedirler.Kadınların alışkanlık haline getirdiği sağlıkla ilgili olumlu yaşam biçimi davranışlarını kültürel ve sosyo-demografik özellikler açısından değerlendirilerek, sağlığı koruma ve geliştirme alışkanlıklarının kazandırılması sağlanmalıdır.Anahtar kelimeler: Kadın, sağlıklı yaşam ölçeği, olumlu sağlık, sağlıklı yaşam biçimi

Abstract:
Positive health behavior in woman is important on account of its impact on child health and family health. In this study, it is aimed to identify daily health behaviors of the women. A questionnaire which is composed of the Healthy Lifestyle Behaviors Scale developed by Walker, Sechrist and Pender and of questions about some daily habits was applied to 421 women between 18-64 years old in the region of the urban regional health care center in KayseriThe mean of the ages of the women in the research group is 36.6 and 57.1 % of them are housewives. 74.3 %of the women are married while 62.7 % have got an education at high school level and more. 61.8 %of the women thought their general health conditions to be good. It has been found that 67.5 % went to doctor to have their controls, 41.6 % had a breast control, 36.1 % had pap smear, 81.0 % had their blood sugar measured, 33.8 % had their bone density measured, 42.3 % had a mammography and 91.0 % had their hemoglobin measured. While there is not any difference in the rates of having the mentioned tests in view of economical conditions and the place where most of their life was spent, women over 40 had the tests more than those under 40.The total mean score of Healthy Lifestyle Behavior Scale is 126.8 ± 19.2. The ranking according to item means from the most marked item mean to the least marked item mean is as follows: the subscale of interpersonal support 74.3 ± 14.1, the subscale of nutrition 73.6 ± 12.6, the subscale of self-realization is identified as 70.6 ± 11.9, the subscale of stress management 63.4 ± 13.0, the subscale of health responsibility 61.2 ± 13.2, the subscale of exercise 47.1 ± 15.0. 70.2 % of the women stated that they had a breast self examination at least once, 32.3 % stated that they noticed the changes in their health and 21.0% stated that they regularly go to a doctor to have their regular health controls 36,6 % of the women stated that they never had their controls for the family planning means they used.It is found that 12.4 % of the women in the research group do not pay attention to the limitation of salt in food and 15.7 % to sugar limitation, 68.4 % pay attention not to drink tea immediately after the meal and 59.9 % not to use fat (butter, margarine etc.) in foods. 67.0% of the women said that they do not smoke, 85.8% said that they pay attention to consume at least two portions of milk and dairy products during the day and 94.8 % stated that they regularly have three meals everyday.It is necessary to evaluate the positive habitual lifestyle behaviors about their health with regard to their cultural and socio-demographical factors and to help them to gain habits to protect and improve their healthKey words: Women, scale of healthy life, Positive health, healthy lifestyle,