Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde bilişsel davranışçı terapinin duygu düzenleme ve psikolojik dayanıklılığa etkisi
The effect of cognitive-behavioural therapy on emotion regulation and psychologi̇cal resi̇li̇ence in mothers with special needs children
Yazar: ÖZLEM SARP
Danışman: PROF. DR. LEYLA KÜÇÜK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Deneysel desende, ön test-son test randomize kontrol gruplu model (2x2) olarak yapılan bu
araştırmanın temel amacı Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelerde Bilişsel Davranışçı
Terapinin Duygu Düzenleme ve Psikolojik Dayanıklılığa Etkisini belirlemektir. Araştırmanın
evrenini özel gereksinimli çocukların ve ailelerinin bağlı bulunduğu üç derneğe kayıtlı olan
özel gereksinimli çocukların anneleri oluştururken, örneklemini ise araştırmaya dahil edilme
kriterlerine uyan, sayısı power analizi sonucu belirlenmiş 64 anne oluşturdu. Etik kurul ve ilgili
dernek izinleri alınan çalışma Şubat 2020-Ağustos 2021 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın
verilerinin toplanmasında, araştırmaya katılan annelerin sosyodemografik verilerini
değerlendiren tanıtıcı bilgi formu, duygu düzenleme becerilerini değerlendiren "Duygu
Düzenleme Ölçeği", psikolojik dayanıklılıklarını değerlendiren "Yetişkinler için Psikolojik
dayanıklılık Ölçeği", programı değerlendirmek amacıyla değerlendirme formu ve oturum
içinde otomatik düşüncelerin belirlenmesi amacıyla "Otomatik Düşünceler Ölçeği" kullanıldı.
Araştırmanın verilerinin analizinde, Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) (IBM
SPSS Statistics 24) adlı paket program kullanılarak yapıldı. Bulguların yorumlanmasında
frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Özel gereksinimli çocuğu olan annelerde
bilişsel davranışçı terapinin duygu düzenleme ve psikolojik dayanıklılık üzerinde düzenleyici
etkisi olduğu bulundu.

Abstract:
The main aim of this research, conducted with a pre-test-post-test randomized controlled group
design (2x2), is to determine the effect of Cognitive Behavioral Therapy on emotion regulation
and psychological resilience in mothers of children with special needs. The population of the
study consisted of mothers of children with special needs registered in three associations, while
the sample consisted of 64 mothers who met the inclusion criteria determined by power
analysis. The study, which obtained ethical committee and association approvals, was
conducted between February 2020 and August 2021. Data collection included a demographic
information form, the Emotion Regulation Scale, the Psychological Resilience Scale for Adults,
an evaluation form for the program, and the Automatic Thoughts Scale to identify automatic
thoughts during sessions. Data analysis was conducted using the Statistical Package for the
Social Sciences (SPSS) (IBM SPSS Statistics 24). Frequency tables and descriptive statistics
were used for interpreting the findings. The study found that Cognitive Behavioral Therapy had
a regulatory effect on emotion regulation and psychological resilience in mothers of children
with special needs.