Gaziantep ili' ndeki hemofagositik lenfohistiyositosis tanılı hastaların klinik seyir, laboratuvar bulguları ve tedavi cevaplarının değerlendirilmesi
The clinical course, labrotary findings and therapeutic responses of patients with hemophagocytic lymphohistiocytosis in the city of Gaziantep
Yazar: SEVAL ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ BAY
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Hematoloji = Hematology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Gaziantep = Gaziantep ; Histiositoz-langerhans hücresiz = Histiocytosis-non langerhans cell ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Mutasyon = Mutation ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Yaşam = Life

Özet:
Amaç: Ocak 2009-Haziran 2013 yılları arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji kliniği tarafından takip edilen hemofagositik lenfohistiositoz (HLH) tanılı hastaların demografik verileri, klinik ve laboratuar bulguları, tedavi seçenekleri, tedavinin laboratuar bulguları üzerine etkileri, etiyolojiden sorumlu faktörler ve  tahmini yaşam sürelerini araştırmak.

Gereç ve yöntemler: Primer hemofagositik sendromlu 20, sekonder hemofagositik sendromlu 18 hasta olmak üzere toplam 38 hasta çalışmaya dahil edildi. HLH tanısı Histiocyte Society?nin tanımladığı tanı kriterlerine göre konuldu. Hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastanemiz Biyokimya ve Mikrobiyoloji laboratuarında tam kan sayımı, eritrosit sedimantasyon hızı, CRP, AST, ALT, albumin, total bilirubin, direk bilirubin, elektrolitler, LDH, TG, fibrinojen, ferritin, kültür ve serolojik tetkikler yapıldı. Mutasyon analiz çalışmaları hastanemiz Genetik ve Tıbbı Biyoloji laboratuarları ve Fransa Pasteur laboratuarlarında çalışıldı. İstatistiksel analizler için SPSS for Windows version 11,5 paket programı kullanıldı ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Olguların tanı sırasındaki yaşları 3-168 ay arasında idi. Akrabalık ve kardeş ölümünün primer HLH? da daha fazla olduğu saptandı. En sık görülen bulgular ateş, splenomegali, hiperferritinemi ve hemofagositoz varlığı idi. Primer HLH hastalarında saptanan mutasyonlar sırası ile PRF1 (%30), STX11 (%15), Munc13-4 (%5) idi. Primer HLH hastaların %35 `inde SSS tutulumu saptandı, 5?i exitus oldu. Hipofibrinojenemi primer HLH tanılı hastaların 14?ünde (%70) saptanırken sekonder HLH tanılı hastaların 7? sinde (%38,8) saptandı (p:0,05).  Primer HLH hastaların 10? unda hiperbilirubinemi saptandı. Tanı anındaki ortalama total bilirubin düzeyi 3±0,6 mg/dl (0,3-7,5), ortalama direk bilirubin düzeyi 2,3±0,5 mg/dl (0-6,4) bulundu. 10 hastanın 7? si exitus oldu. 18 sekonder HLH hastasında hiperbilirubinemi saptanmazken tanı anındaki ortalama total bilirubin düzeyi 0,4±0,08 mg/dl (0,1-1,6) bulundu. Primer hemofagositik sendromlu hastalarda total ve direk bilirubin değerleri anlamlı olarak sekonder hemofagositik sendromlu hastalardan daha yüksek olduğu saptandı (p:0,006, p:0,044). C-reaktif protein değerleri iki grup arasında karşılaştırıldığında sekonder hemofagositik sendromlu hastalarda primer hemofagositik sendromlu hastalardan daha yüksek olduğu saptandı (p:0,017). Primer grupta tahmini ömür ortalama 619±134 gün, %40 sağkalım saptanırken sekonder grupta ise tahmini ömür ortalama 1084±87 gün ve %88,9 sağkalım saptandı.

Sonuç: Primer hemofagositik sendromlu hastalarda total bilirubin ve direk bilirübin değerlerinin istatistiksel olarak sekonder HLH? dan daha yüksek olduğu saptandı. Bilirubin değerlerinin mortalite ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Tahmini yaşam süresi ve sağkalım oranı sekonder HLH hastalarında daha yüksek idi.

Abstract:
OBJECTIVE: This study investigated patients with HLH were followed between January 2009- June 2013 for  demographic data, clinical and laboratory findings, treatment options, treatment effects on laboratory findings, factors responsible for etiology, and the estimated life span.

METHODS:20 patients with primary hemophagocytic syndrome, 18 patients with secondary hemophagocytic syndrome, a total of 38 patients were included in the study. Histiocyte Society criteria for the diagnosis of HLH was used.  Patients were retrospectively analyzed. Complete blood count, erythrocyte sedimentation rate, CRP, AST, ALT, albumin, total bilirubin, direct bilirubin, electrolytes, LDH, TG, fibrinogen, ferritin, culture and serological tests were performed in our hospital, department of Biochemistry and Microbiology laboratory.  Mutation analysis studies were performed in Biology and Medical Genetics laboratories of our hospital and  Pasteur laboratories in France. SPSS for Windows version 11.5 software package is used for statistical analysis and p <0.05 was considered statistically significant.

RESULTS: Age of the patients at diagnosis ranged from 3 to 168 months. Death from Primary HLH was found to be even more between relatives and brothers.  The most common symptoms were  fever, splenomegaly,  hemophagocytosis, and the presence of hyperfibrinemia. Mutations detected in patients with primary HLH were PRF1(30%), STX11 (15%), Munc13-4 (5%), respectively. CNS involvement was detected in 35% of patients with primary HLH, and 5 of them died. Hypofibrinojenemia was diagnosed in 70% (n:14) of primary HLH patients and 38,8% (n:7) of secondry HLH patients (p:0,05). 10 out of 20 primary HLH patients had bilirubinemia.The mean total bilirubin level was 3±0,6 mg/dl and the mean direct bilirubin level was 2,3±0,5 mg/dl at the time of diagnosis.7 out of 10 patients died. 18 patients in secondry HLH group did not have hyperbilirubinemia at the time of diagnosis, their mean total bilirubin level was 0,2±1,7 mg/dl (0,09-0,6), and their mean direct bilirubin level was 0,4±0,08 mg/dl (0,1-1,6). C-reactive protein levels were found to be higher in patients with secondry hemophagocytic sydrome compered to patients with primary hemophagocytic sydrome (p:0,017). In primary group, the expected  average life was 619 ± 134 days and survival rate was %40 whereas in secondary group expected average life was 1084 ± 87 days and the  survival rate was 88.9%.

CONCLUSIONS:Total bilirubin and direct bilirubin levels in patients with primary hemophagocytic syndrome was statistically higher than patients with secondary HLH  in the study. Relationship between bilirubin levels and mortality  were not statistically significant. Life expectancy and the survival rate was higher in patients with secondary HLH.