Dijital ve etkileşimli öyküleyici metinlerin okuduğunu anlamaya etkisi
The effect of digital and interactive texts on reading comprehension
Yazar: NAZMİYE TOPBAŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EROL DURAN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Elektronik = Electronics ; Etkileşimli elektronik kitap = Interactive electronic book ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Kitaplar = Books ; Okuma = Reading ; Okuma kitapları = Reading textbooks ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill

Özet:
Bu çalışmanın amacı öyküleyici metinlerin okuma ortamlarının (basılı veya
dijital ve etkileşimli kitaptan) okuduğunu anlamaya etkisini ve dijital ve etkileşimli
kitaplarla ilgili öğrenci görüşlerini belirlemektir. Araştırmada iki farklı çalışma grubu
oluşturulmuştur. Birinci çalışma grubu, Afyonkarahisar ili Evciler ilçesi Nedim
Turan İlkokulunda 4. sınıfta öğrenim gören 53 öğrenciden oluşmaktadır. İkinci
çalışma grubu ise birinci çalışma grubu olan 53 öğrenci arasından rastgele örnekleme
yolu ile seçilen 20 öğrenciden oluşmaktadır.
Araştırmada ilk olarak uygulamada kullanılacak metinler belirlenmiştir.
Uygulamada kullanılan, biçim ve içerik olarak birbirine en yakın 6 farklı metnin
tümü öyküleyici metindir. Kullanılan metinler, Türkçe öğretmenleri, sınıf
öğretmenleri ve alan uzmanı ile yapılan grup çalışmasıyla belirlenmiştir. Basılı
metinler için 2014-2015 eğitim öğretim yılında okutulmak üzere MEB'in belirlediği
Türkçe kitabındaki 9 öyküleyici metnin tümü taranmıştır. 9 farklı metinden biçim ve
içerik olarak birbirine en yakın 3 metin belirlenmiştir. Dijital ve etkileşimli metinler
için elektronik kitap üretimi yapan yayınevlerinin kitapları araştırılmış, iki ayrı özel
yayınevinden biçim, içerik olarak birbirine en yakın ve çoklu ortam öğeleri 
bakımından aynı özelliklere sahip 3 metin belirlenmiştir. Metinlerle ilgili derin ve
basit anlamaya dayalı 6 ucu açık anlama sorusu Türkçe öğretmenleri, sınıf
öğretmenleri ve alan uzmanı ile yapılan grup çalışmasıyla oluşturulmuştur.
Öğrencilere 3 dijital ve etkileşimli metin tablet bilgisayar aracılığı ile, 3 basılı
metin doğrudan basılı materyal üzerinden ikişer defa okutulmuştur. Metin
okutulduktan sonra öğrencilere metinle ilgili hazırlanan anlama soruları verilmiştir.
Öğrencilerden verilen anlama sorularını yazılı olarak cevaplamaları istenmiştir. Son
olarak 20 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Görüşmede sorulan 6 soru ile öğrencilerin,
dijital ve etkileşimli kitaplara yönelik düşünceleri alınmaya çalışılmıştır.
Öğrencilerin okuduğunu anlama puanlarına ilişkin yapılan eşleştirilmiş ttestinde
dijital ve etkileşimli kitaptan ve basılı materyalden okuma ortamları arasında
okuduğunu anlama açısından anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır
(p>.05). Öğrencilerin dijital ve etkileşimli kitaptan okuduğunu anlama puan
ortalaması, basılı materyalden okuduğunu anlama puan ortalamasıdan 1,2 puan daha
yüksek çıkmıştır. Fakat bu fark için istatiksel olarak anlamlı bir farlılık vardır
diyemeyiz. Öğrencilerin dijital ve etkileşimli kitaptan okuduğunu anlama puan
ortalamasının, basılı materyalden okuduğunu anlama puan ortalamasından bir nebze
de yüksek çıkmasının sebebinin; öğrencilerin ilk defa tablet bilgisayar ile
karşılaşmaları ve tablet bilgisayar aracılığıyla çoklu ortam öğeleri olan bir hikaye
kitabı okumaları olabileceği düşünülmektedir. Dijital ve etkileşimli kitaptan ve basılı
materyalden okuma ortamları arasında okuduğunu anlama açısından anlamlı farklılık
çıkmamasının sebeplerinin ise; bu nitelikteki bir çalışmanın ilgili grup ile ilk defa
yapılmış olması ve bu yüzden öğrencilerin uygulamaya ilgisinin artmış olabileceği
düşünülmektedir. Çalışmamızda tablet bilgisayarlara karşı olumlu bir tutum
sergilendiği görülmektedir. Bu yüzden öğrenciler dijital ve etkileşimli kitaptan
okumaya daha heveslidirler. Öğrenciler tablet bilgisayarlar ve dijital ve etkileşimli
kitaplar ile daha fazla karşılaştıkça, bu farkın kapanabileceği düşünülmektedir.
Zamanla, şu an basılı kitap gibi, tablet bilgisayarlara ve dijital ve etkileşimli kitaplara
karşı algının normalleşeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler:
Dijital ve etkileşimli kitap, okuduğunu anlama

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of narrative texts (printed
or digital and interactive) on comprehension and opinions of the students about
digital and intaractive books. In the research, two different study groups were
formed.
The first study group consists of 53 fourth-grade students in Nedim Turan
Primary School in Afyonkarahisar, Evciler. The second study group consists of 20
students chosen by randomly sampling among the first group.
Firstly, the texts used were chosen. All of the 6 similar texts were narrative
texts. The texts were determined by Turkish teachers, Class teachers and a field
expert. For printed texts 9 narrative texts from Turkish book that was decided to be
used in 2014-2015 education year by Ministry of National Education. 3 similar texts
out of 9 were chosen. Digital and interactive texts were searched in the publishing
houses on the market. 3 similar texts having the same multimedia features were
decided. 6 open-ended comprehension questions-based on simple and deep
understanding about the storybooks were formed with Turkish teachers, class
teachers and a field expert.
The students were asked to read 3 digital and interactive texts by tablet PC
and 3 texts on printed material two times. After reading books, the students were
given comprehension questions about the books and they were asked to answer these 
questions in written form. Finally, 20 students were interviewed. We tried to get their
opinions about the digital and interactive books by 6 questions.
There is no statistically meaningful difference between the reading comprehension
scores of the students on the digital-interactive texts and the printed texts in paired
samples t-test (, p>.05). the reading comprehension scores of the students on the
digital-interactive texts were 1,2 points higher than the scores of the printed texts.
However, we can not name it as a significant difference statistically. The reason
whythe reading comprehension scores of the students on the digital-interactive texts
were higher than the scores of the printed texts can stem from students' first
interaction with tablets and reading a multimedia storybook on the tablets. It is
thought that the reason why there is no significant difference between reading in
print and digital environment is carrying out this research with the study group for
the first time and students' higher motivation. According to the research the students
developed a positive attitude towards tablet pc. So the students were enthusiastic
about the digital and interactive books. It is assumed that as students get accustomed
to tablets, the difference will be lower and by the time tablets will be ordinary like
printed books.

Key Words: 
Digital and interactive book,reading comprehension