Kurumsal itibar, öğretim elemanlarının yenilikçi davranışları ve akademik entelektüel sermaye: Bir yükseköğretim kurumunda karma yöntem çalışması
Corporate reputation, innovative behaviors of faculty members and academic intellectual capital: A mixed methods study at a higher education institution
Yazar: UĞUR ÖZALP
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kurumsal itibar = Corporate reputation

Özet:
Araştırmanın amaçları, Marmara Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrencilerin algılarına dayalı olarak üniversitenin kurumsal itibarı ile üniversitenin akademik entelektüel sermaye düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek, öğretim elemanlarının algılanan yenilikçi davranışlarının bu ilişkide aracılık rolü olup olmadığını ortaya çıkarmak, öğretim üyelerinin Marmara Üniversitesi'nin kurumsal itibarına ilişkin görüşlerini tespit etmektir. Çalışma, eş zamanlı olarak nicel ve nitel yöntemlerle veri toplanması esasına dayanan eş zamanlı paralel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel aşamasındaki katılımcılar Marmara Üniversitesinde çalışmanın yürütülmesine izin veren Atatürk Eğitim Fakültesi, Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu, Eczacılık Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Teknoloji Fakültesi, Tıp Fakültesi ve Uygulamalı Bilimler Yüksekokulunda 2020-2021 öğretim yılı bahar döneminde öğrenim gören öğrenciler arasından fakülte/yüksekokul öğrenci sayılarına göre tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Nicel aşamada tarama deseni kullanılmıştır. Katılımcıların kurumsal itibara ilişkin algılarını ölçmek için RepTrak Ölçeği kullanılmıştır. Öğretim elemanlarının algılanan yenilikçi davranışlarını ölçmek için Yenilikçi Davranış Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun sahip olduğu akademik entelektüel sermaye düzeyine ilişkin algılarını ölçmek için araştırmacı tarafından geliştirilen Akademik Entelektüel Sermaye ölçeği kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi R ile gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler için ANOVA, t-testi ve korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Öğretim elemanlarının algılanan yenilikçi davranış düzeylerinin aracılık etkisinin incelenmesi için yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışmanın nitel aşamasında ölçüt örnekleme yöntemiyle Marmara Üniversitesinde görev yapan öğretim elemanları arasından belirlenen 10 kişilik çalışma grubundan 2021-2022 öğretim yılının güz döneminde veri toplanmıştır. Marmara Üniversitesinin kurumsal itibar algısına yönelik olarak katılımcıların görüşlerini incelemek üzere araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nitel aşaması olgubilim deseninde yürütülmüş olup elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Nitel veriler MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir.

Çalışmanın sonuçlarına göre, Marmara Üniversitesi'nde öğrenim gören öğrenciler üniversitenin kurumsal itibarını ve öğretim elemanlarının sergiledikleri yenilikçi davranışları yüksek düzeyde algılarken üniversitenin akademik entelektüel sermayesini orta düzeyde algılamaktadır. Marmara Üniversitesinde görev yapan öğretim elemanlarının üniversitenin kurumsal itibarına yönelik düşüncelerinin ürünler ve hizmetler, inovasyon, çalışma ortamı, yönetim, toplumsal/sosyal sorumluluk, liderlik ve kamusal mali performansa odaklandığı tespit edilmiştir. Marmara Üniversitesi'nin kurumsal itibarı ile akademik entelektüel sermayesi arasındaki ilişkide öğretim üyelerinin yenilikçi davranışlarının aracı role sahip olduğu tespit edilmiştir.

Alanyazında yükseköğretim kurumlarının sahip olduğu akademik entelektüel sermaye ile yükseköğretim kurumlarının kurumsal itibarı arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide öğretim elemanlarının algılanan yenilikçi davranışlarının aracı rolünün bulunup bulunmadığını ele alan ampirik çalışmaların sayısı sınırlıdır. Bu çalışma ile alanyazındaki bu sınırlılığa cevap verilmesi beklenmektedir. Bununla birlikte, geliştirilen Akademik Entelektüel Sermaye Ölçeği ile alanyazına katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Çalışmanın özelde öğrencilerin perspektifinden Marmara Üniversitesinin kurumsal itibar düzeyine yönelik bütüncül bir portre ortaya koyması, genelde ise ülkemizde yer alan yükseköğretim kurumları için itibar yönetimi konusunda örnek teşkil etmesi beklenmektedir.

Abstract:
The aims of the study are to examine the relationship between the corporate reputation of Marmara University and the academic intellectual capital level of the university depending on the perception of the students, to reveal whether the perceived innovative behaviors of the faculty members have a mediating role in this relationship, and to determine the opinions of the faculty members on the corporate reputation of Marmara University. The study was carried out using the convergent mixed design which is based on simultaneous quantitative and qualitative data collection. The participants in the quantitative phase of the research were determined by stratified sampling method depending on the total number of students studying at the Atatürk Faculty of Education, School of Banking and Insurance, Faculty of Pharmacy, Faculty of Engineering, Faculty of Health Sciences, Faculty of Technology, School of Medicine, and School of Applied Sciences which allowed the study to be carried out, in the spring term of the 2020-2021 academic year. Correlational design was used in the quantitative phase. RepTrak Scale was used for measuring the perceptions of the participants regarding corporate reputation. The Innovative Behavior Scale was used for measuring the perceived innovative behavior of the faculty members. The Academic Intellectual Capital scale, which was developed by the researcher, was used for measuring the perceptions of the participants about the academic intellectual capital level of the higher education institution they studied. Quantitative data analyses were carried out in R. ANOVA, t-test and correlation analysis were carried out for quantitative data. Structural equation model was used for examining the mediating effect of the perceived innovative behavior levels of the faculty members. In the qualitative phase of the study, using the criterion sampling method, data were collected in the fall semester of the 2021-2022 academic year from a study group of 10, determined among the faculty members working at Marmara University. A semi-structured interview form developed by the researcher was used for examining the opinions of the participants regarding the corporate reputation perception of Marmara University. The qualitative phase of the research was carried out in the phenomenology design, and the data obtained were analyzed by the content analysis method. Qualitative data were analyzed using MAXQDA.

According to the results of the study, while the students studying at Marmara University perceive the university's corporate reputation and the innovative behaviors of the faculty staff at a high level, they perceive the academic intellectual capital of the university at a moderate level. It was identified that the opinions of the faculty members working at Marmara University on the corporate reputation of the university focus on products and services, innovation, workplace, governance, social responsibility, leadership, and public financial performance. It was confirmed that the innovative behaviors of the faculty members have a mediating role in the relationship between the corporate reputation and the academic intellectual capital of Marmara University.

The number of empirical studies discussing the relationship between the academic intellectual capital of higher education institutions and the corporate reputation of higher education institutions, and whether the perceived innovative behaviors of the faculty staff have a mediating role in this relationship is limited in the literature. This study is expected to respond to this limitation in the literature. Besides, it is thought that the Academic Intellectual Capital Scale developed in this study contributes to the literature. The study is expected to present a holistic portrait of the corporate reputation level of Marmara University from the perspective of students on a small scale, and to serve as an example for higher education institutions in the country on a large scale in terms of reputation management.