Görsel sanatlar öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik içerik bilgisi öz yeterlikleri
Self-efficacy of technical pedagogical content knowledge of visual arts teacher candidates
Yazar: YAHYA HİÇYILMAZ
Danışman: PROF. ÇAĞATAY İNAM KARAHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Teknolojik pedagojik alan bilgisi = technological pedagogical content knowledge ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İçerik bilgisi = Content knowledge

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, üçüncü ve dördüncü sınıflarda öğrenim görmekte olan Görsel Sanatlar öğretmen adaylarının GS-TPİB öz-yeterlik düzeylerinin demografik özelliklere bağlı olarak çok yönlü incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda, öğretmen adaylarının GS-TPİB öz-yeterlik ölçeğinden aldıkları toplam puanlar ölçeğin alt boyutları açısından ayrı ayrı incelenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının GS-TPİB öz-yeterlik düzeylerinin cinsiyetlerine, sınıf düzeylerine, mezun oldukları okul türlerine, bilgisayara sahip olma durumlarına, bilgisayar kullanma sürelerine, bilgisayar kullanma düzeylerine, yaş dağılımlarına, öğrenim gördükleri anasanat atölye türlerine ve bölgelere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Buradan hareketle çalışmada, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, ilgili evreni temsil yeterliliğini sağlamak amacıyla 2017-2018 güz döneminde tabakalı örnekleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda Türkiye'nin yedi farklı coğrafi bölgesi dikkate alınarak 14 farklı üniversiteden üçüncü ve dördüncü sınıflarda öğrenim gören toplam 711 Görsel Sanatlar öğretmen adayından veriler toplanmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "GS-TPİB Öz-Yeterlik Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Ölçek geliştirme süreci 405 öğretmen adayının yanıtladığı 79 maddeden oluşan ölçek formu ile yürütülmüştür. Açımlayıcı faktör analizinin ardından 55 maddeden ve 7 alt boyuttan oluşan bir ölçek elde edilmiştir. Daha sonra 711 öğretmen adayının yanıtladığı ölçek formundan elde edilen verilerle doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bu doğrultuda açımlayıcı faktör analizinden elde edilen faktör yapılarının uygunluğu ortaya konmuştur. GS-TPİB öz-yeterlik ölçeğine ait Cronbach Alfa katsayısı ,95 olarak bulunmuştur. Veriler çözümlenmeden önce kodlanarak SPSS 17.0 paket programına girilmiştir. Bu aşamada veriler üzerinde betimleyici istatistik analizleri uygulanmıştır. Daha sonra alt problemlerin incelenmesinde parametrik testlerden bağımsız örneklemler için t- testinden, ANOVA, LSD, Scheffe ve Dunnett's C testlerinden yararlanılmıştır. 
Elde edilen sonuçlara göre, Görsel Sanatlar öğretmen adaylarının GS-TPİB öz-yeterliklerinin orta düzeyde ve olumlu yönde olduğu, cinsiyet açısından teknoloji bilgisi (TB) boyutunda erkek öğretmen adaylarının lehine, pedagojik bilgisi (PB), içerik bilgisi (İB), teknolojik pedagojik bilgisi (TPB) ve pedagojik içerik bilgisi (PİB) boyutlarında ise kadın öğretmen adaylarının lehine anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Sınıf düzeyi açısından genel ölçek ve yedi alt boyuta ait öz yeterlik düzeylerinde 4. sınıfların lehine anlamlı farklılık olduğu, mezun olunan okul türüne göre ise anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Görsel Sanatlar öğretmen adaylarının bilgisayara sahip olma durumunun teknolojinin içerdiği tüm alt faktörlere yönelik öz yeterliklerini etkilediği, bilgisayar kullanma süreleri arttıkça TB, teknolojik içerik bilgisi (TİB), teknolojik pedagojik içerik bilgisi (TPİB) boyutu ve genel ölçek açısından öz yeterlik düzeylerinin de arttığı görülmüştür. Öğretmen adaylarının TB, TPB, TİB, PİB, TPİB boyutu ve genel ölçek açısından öz yeterlik düzeyleri ile bilgisayar kullanma düzeyi arasında anlamlı bir farklılık olduğu, yaş dağılımına göre ise GS-TPİB öz-yeterlik açısından anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Atölye türüne göre incelendiğinde ise; TB, PB, TİB, PİB, TPİB boyutu ve genel ölçek açısından anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Özellikle teknolojik ağırlıklı (TB, TİB ve TPİB) boyutlarda ve genel ölçek açısından grafik anasanat atölyesinde öğrenim gören grupların öz yeterlik düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının GS-TPİB öz-yeterlikleri bölgelere göre farklılıklar göstermektedir. İç Anadolu Bölge'sinde öğrenim gören öğretmen adaylarının GS-TPİB öz-yeterlik düzey puan ortalamalarının diğer bölgelerde öğrenim gören öğretmen adaylarına göre nispeten daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına bağlı olarak Resim-İş öğretmenliği programına ve araştırmacılara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the Visual Arts-TPACK self-efficacy levels of Visual Arts teacher candidates who are studying in the third and fourth grades depending on their demographic characteristics. For this purpose, the total scores of the teacher candidates taken from the VA-TPACK self-efficacy scale were examined separately in terms of sub-dimensions of the scale. In addition, it has been examined whether VA-TPACK self-efficacy levels of the preservice teachers show a statistically significant difference in terms of gender, grade level, graduated school type, computer ownership, computer use time, computer use level, age, workshop type and region. In this study, a descriptive model was used. In order to ensure competence in representing the relevant universe, the research was carried out by stratified sampling in the fall semester of 2017-2018.  In this direction, taking into account Turkey's seven geographical regions, data were collected from 711 third and fourth grade Visual Arts teacher candidates studying at 14 different universities.  The data were obtained through "VA-TPACK Self-Efficacy Scale" and "Personal Information Form" developed by the researcher himself. The scale development process was carried out with a scale form consisting of 79 items answered by 405 teacher candidates. Following the exploratory factor analysis, a scale consisting of 55 items and 7 sub-dimensions was obtained. After the data were obtained from the scale form answered by 711 teacher candidates, a confirmatory factor analysis was performed. In this direction, the appropriateness of the factor structures obtained from the exploratory factor analysis was revealed. The Cronbach Alpha coefficient of the VA-TPACK self-efficacy scale was found to be 0,95. The data were encoded through SPSS 17.0 package program. At this stage descriptive statistical analyses were applied on the data. Then, sub-problems were examined through parametric tests such as t-test for independent samples, ANOVA, LSD test, Scheffe test and Dunnett's C. 
According to the results obtained, it has been seen that VA-TPACK self-efficacy of visual arts teacher candidates are moderately and positively oriented. And, in terms of gender, there is a significant difference in favour of male teacher candidates in technology knowledge (TK) dimension, but there are significant differences in favour of female teacher candidates in dimensions of pedagogical knowledge (PK), content knowledge (CK), technological pedagogical knowledge (TPK) and pedagogical content knowledge (PCK). It has been determined that there is a significant difference in favour of fourth class students in the self-efficacy levels of the general scale and the seven sub-dimensions in terms of the grade level, but there is no significant difference in terms of the graduated school type. It has been seen that having computers affects the self-efficacy of the visual arts teacher candidates in terms of all sub-dimensions containing technology.  And it has also been seen that as computer usage periods increase, self-efficacy levels in TK, technological content knowledge (TCK), technological pedagogical content knowledge (TPACK) dimensions and in general scale also increase. There is a significant difference between the self-efficacy levels and the computer use level in terms of TK, TPK, TCK, PCK, TPACK dimensions and the general scale, but there is no significant difference in VA- TPACK self-efficacy level in terms of age. When it is examined according to the workshop type; there is a significant difference in terms of TK, PK, TCK, PCK, TPACK dimensions and in terms of general scale. Especially in the technological (TK, TCK and TPACK) dimensions and in terms of general scale, it has been determined that the self-efficacy levels of the groups studying at the graphic workshop are higher. The VA-TPACK self-efficacy level of the teacher candidates varies according to the regions. The mean scores of the VA-TPACK self-efficacy level of the teacher candidates in the Central Anatolia Region have been found to be relatively higher than the level of the teacher candidates in the other regions. Depending on the results of the research, various suggestions have been made to the program of art teaching and to the researchers.