Lamas ve enterdonat limon çeşitlerinin bazı fiziko-mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some physio-mechanical properties of lamas and enterdonat lemon varieties
Yazar: HURİ BÜŞRA AKIN
Danışman: PROF. DR. KUBİLAY KAZIM VURSAVUŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Boyut = Dimension ; Limon = Lemon ; Sürtünme katsayısı = Friction coefficient ; Şekil = Shape

Özet:
Bu çalışmada, Lamas ve Enterdonat limon çeşitlerin hasat sonrası işlemlerine yönelik bazı fiziko-mekanik özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla; boyut ve şekil özellikleri (uzunluk, genişlik, kalınlık, geometrik ortalama çap, yüzey alanı, küresellik, şekil indeksi, en-boy oranı, kütle, hacim ve kütle yoğunluğu), meyve kabuğu renk özellikleri (L, a, b ve renk indeksi) ve mekanik (dayanım) özellikleri (ezme: sıkıştırma, batıcı uç, yükleme-boşaltma ve kabuk dayanımı testleri) ölçülmüştür. Ayrıca, çeşit, sürtünme yüzeyi ve kayma hızının statik ve dinamik sürtünme katsayısı üzerindeki etkileri de araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Lamas ve Enterdonat limon çeşitlerinde şekil indeksi ve en-boy oranı dışında şekil ve boyut özellikleri ortalamaları arasındaki farkın %1 ve %5 düzeyinde önemli çıktığı belirlenmiştir. Renk özelliklerinden olan L, a, b ve renk indeksi değer ortalamaları arasındaki fark ta Lamas ve Enterdonat limon çeşitleri için %1 ve %5 düzeyinde önemli çıkmıştır. Limon çeşitlerinin mekanik özellikleri üzerine yapılan değerlendirme de özellikle batıcı uç (delme) testi ve kabuk çeki direnci testlerinde çeşit ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli çıktığı, ezme (sıkıştırma) ve yükleme-boşaltma testlerinde çeşitler arasındaki farkın önemsiz olduğu sonucuna varılmıştır.
Sürtünme özelliklerine ilişkin olarak ise, çeşit, sürtünme yüzeyi ve kayma hızının statik ve dinamik sürtünme katsayıları üzerinde etkili olduğu ve özellikle sürtünme yüzeyi ve kayma hızındaki değişimin hem statik hem de dinamik sürtünme katsayılarını etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, some physico-mechanical properties of Lamas and Enterdonat lemon varieties for post-harvest technology were investigated. For this purpose; size and shape properties (length, width, thickness, geometric mean diameter, surface area, sphericity, shape index, aspect ratio, mass, volume and mass density), fruit skin color properties (L, a, b and color index) and mechanical (strength) properties (burst: compression, penetrating tip, loading-unloading and skin strength tests) were measured. In addition, the effects of variety, friction surface and sliding speed on the static and dynamic coefficients of friction were also investigated. According to the results of the research, it was determined that the difference between the average shape and size characteristics of Lamas and Enterdonat lemon varieties, except for shape index and aspect ratio, was significant at the level of 1% and 5%. The difference between L, a, b and color index value averages, which were color characteristics, was also significant at the level of 1% and 5% for Lamas and Enterdonat lemon varieties. In the evaluation on the mechanical properties of lemon varieties, it was concluded that the difference between the variety averages was statistically significant, especially in the puncture test and the peel tensile resistance tests, and the difference between the varieties was insignificant in the burst (compression) and loading-unloading tests.
Regarding the friction properties, it was determined that the variety, friction surface and sliding speed were effective on the static and dynamic coefficients of friction, and especially the change in the friction surface and sliding speed affected both the static and dynamic coefficients of friction.