Mikro-milliyetçiliğin uluslararası güvenlik boyutu kapsamında Kafkasya'da etnik çatışmalar
International security dimensions of micro-nationalism and ethnic conflicts in Caucasus
Yazar: ÖZGE SEÇİL KAYA
Danışman: PROF. DR. SİRET HÜRSOY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Etnik çatışmalar = Ethnic conflicts ; Güvenlik = Security ; Kafkasya = Caucasus ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sosyal yapısalcılık = Social constructivism ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik yönetimi = International security management ; Çatışma = Conflict

Özet:
Kafkasya, SSCB'nin dağılmasından sonra çatışmaya eğilimli bölgelerden biri haline gelmiştir. Bölge SSCB'nin zayıflayan devlet yapısıyla mücadele ederken mikro-milliyetçi etnik hareketler yükselişe geçmiştir. Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan bağımsız devletler olarak ortaya çıkmış, fakat bu devletler SSCB'den bir devlet yönetim geleneği devralmamışlardır. Bununla birlikte, SSCB coğrafyasının etnik kökene göre bölündüğü etno-federal devlet yapısını miras almışlardır.Sosyal yapısalcı teoriye göre çıkarların yönünü tayin etmesi bakımından hayati öneme sahip ulusal kimlikleri, ulusal çıkarlar karakterize eder. Kafkas devletleri ulusal çıkarlarını gerçekleştirmek için, SSCB'nin mirasından dolayı mikro-milliyetçi bir yön seçmek zorunda kalmışlardır. Bu nedenle ulus inşa süreçlerine sivil unsurlar yerine etnik kökenin şekillendirdiği bir ortak kimlikle başlamışlardır. Bağımsızlık deneyimlerinin kısalığı göz önüne alındığında bir ölçüde güçlenmişler ve etnik çatışmalara yaklaşımlarını yeniden değerlendirmeye müsait hale gelmişlerdir. Uluslararası toplumun ve bölgenin zengin enerji kaynaklarının artan önemi çerçevesinde uluslararası marketin bir parçası olma yönünde istekli oluşları onları donmuş etnik çatışmalarını çözmeye mecbur etmektedir.ABD, RF, Türkiye ve İran başta olmak üzere Kafkasya ile bağlantılı olan küresel ve bölgesel güçlerin ilişkileri düşmanlıktan çok rekabet esasına dayanmaktadır. Sosyal yapısalcı yaklaşım, bu tür rekabet temelli bir durumda da işbirliğinin mümkün olduğunu ileri sürmektedir. Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan'ın ulusal güvenlikleri birbirlerinden ayrı düşünülemeyeceği için bu devletler kendi aralarında bir güvenlik kompleksi oluşturacaklardır. Bu güvenlik kompleksini, ABD-Türkiye-İran-RF arasında rekabete rağmen gelişecek işbirliğinin oluşturacağı güvenlik çemberi saracaktır. Dış politika süreci iç koşullara ve ulusal kimlikleğe bağlı olduğundan Kafkas devletleri, dışlarında gelişen rekabet temelli işbirliğine uygun politikalar geliştirebilmek amacıyla etnik problemlerini çözmek için daha fazla çaba sarfetmek zorunda kalacaklardır.

Abstract:
The Caucasus became one of the conflict-prone regions after the dissolution of the USSR. The micro-nationalist ethnic movements had risen while the region was struggling with the state weakness of the USSR. Azerbaijan, Armenia and Georgia emerged as independent states, but they had no legacy of efficient governing from the USSR to strengthen their sovereignty. They instead had a legacy of the USSR ethno-federal system which basically meant division of territorial units through ethnicity.According to social constructivist theory national interest characterises national identity which is crucial as it gives the direction to national interest. The Caucasian states had got to choose a micro-nationalist direction to fulfil their national interest because of the USSR legacy. Therefore they started their nation-building process with an ethnically formed collective identity rather than a civil one. Considering the short experience of independence they gained power in some measures, and became able to reconsider their attitudes towards the ethnic conflicts. Their enthusiasm for being a part of the international society and the market for the sake of growing importance of distributing the region?s natural resources compels them to solve frozen ethnic conflicts.The global and regional powers who engaged with Caucasia, namely the USA, RF, Iran and Turkey, relations? are closer to rivalry sphere rather than enmity. Social constructivist approach offers that co-operation is still possible in such a state which based on rivalry relations. Azerbaijan, Armenia and Georgia converts from a conflict zone into a security complex as their national securities can not be considered separately from each other. In spite of the rivalry relation the growing co-operation between USA-Turkey-Iran-RF through their national interests creates a security cycle what surrounds this security complex. Since foreign policy process is strongly linked with interior conditions and national identities, the Caucasian states have to make more efforts to solve their ethnic problems in order to set up suitable policies to the competition based co-operation which improves outside them.