Küreselleşmeye eleştirel bir yaklaşım: Lewis Carrol'un 'Alice Harikalar Diyarında' eserinin Türk çini ve seramik sanatı ilkeleriyle yorumu
A critical approach to globalization: an interpretation of Lewis Carrol's 'Alice in Wonderland' with the principles of Turkish tile and ceramic art
Yazar: BENGİSU KAYA
Danışman: DOÇ. TİMUR BİLİR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Eski Çini Onarımları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Carroll, Lewis = Carroll, Lewis ; El sanatları = Handicrafts ; Küreselleşme = Globalization ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Çini sanatı = Tile art

Özet:
Günümüzde, geleneksel sanat disiplini çerçevesinde tasarlanan çalışmalarda genel olarak, kendi döneminde ortaya çıkmış üslupların ve bulunduğu dönemdeki inanç ve yaşayış biçimlerini ifade eden sembollerin kusursuz uygulamalarının, bugüne bakıldığında vasat taklitlerinden öteye gidemeyen, günümüz değerleriyle yorumlanamayıp, güncellenemeyen ve bu bağlamda biçimsel olarak var olsa bile, anlam olarak yok olan ve toplumun güncel yaşayış biçimlerini, düşüncelerini, duygularını, sorunlarını ve değerlerini yansıtmadığı için, toplumla da bağlantısı kopartmış bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. İşte, tam da bu noktada ortaya çıkan, "bugünün kültürü nedir?" sorusu çalışmamızda izleyeceğimiz yolun başlangıcını oluşturmuştur.

Kültür, zaman içerisinde akışkan ve kendini devamlı yenileyen, bu şekilde zenginleşen bir olgudur. Çalışmamız çerçevesinde, popüler kültürün en önemli kalelerinden biri olan Disney şirketi, kapitalist sistemin devamlılığını sağlayan, toplumu manipüle edip, tüketime yönlendirecek, araştırmacıların "disneyleştirme" olarak tanımladığı bir sistemi oluşturmuştur. Bir edebi eserin, disneyleştirme süreci, Disney'in animasyon filmi olarak uyarladığı, bizim de fantastik dünyasının, bu çalışmamızın yaratıcılığına esneklik katacağı düşüncesiyle seçmiş olduğumuz 1951 yapımı Alice Harikalar Diyarında animasyonu ile animasyonun esin kaynağı olan Lewis Carrol'un Alice Harikalar Diyarında eseri üzerinden mukayeseli olarak incelenmiştir.

Disneyleştirme olarak karşımıza çıkan bu üslup, geleneksel Türk sanatları disiplinine uyarlanıp, eleştirel bir tutum oluşturulmıştur. Batıya ait bu eserin, geneksel kimliğe büründürülmesiyle yaratılan absürtlük, günümüz kültürünün geldiği halin parodisini ortaya koymuştur. 50 x 100  cm boyutlarında, sır altı tekniğinde çini pano olarak uygulanmıştır.

Abstract:
Today, in the works designed within the framework of the traditional art discipline, the perfect applications of the styles that emerged in their own period and the symbols expressing the beliefs and lifestyles of the period in which they were found cannot go beyond mediocre imitations, cannot be interpreted and updated with today's values, and even if they exist formally in this context, they disappear in meaning and the contemporary ways of life, thoughts, feelings, problems and since it does not reflect its values, it is a structure that has lost its connection with society. The question "What is today's culture?" that emerged at this point constituted the beginning of the path we will follow in our study.

Culture is a phenomenon that flows over time thus it constantly renews and enriches itself. Within the framework of our study, the Disney company, one of the most important strongholds of popular culture, has created a system that ensures the continuity of the capitalist system, manipulates society and directs it to consumption, which researchers define as disneyization.The process of disneying a literary work is examined comparatively through Lewis Carrol's Alice in Wonderland animation, which inspired the animation, with the 1951 Alice in Wonderland animation, which Disney adapted as an animated film and which we chose with the idea that the fantasy world would add flexibility to the creativity of this work.

This style, which appears as disneyization, has been adapted to the discipline of traditional Turkish arts and a critical attitude has been formed. The absurdity created by impersonating this Western work with a traditional identity has revealed a parody of the state of today's culture. The subject was applied as a 50 x 100 cm in size, in the under-glaze technique.