Batman'da nüfus hareketleri
Population mobility in the province of Batman
Yazar: VEYSİ NAZLI
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN ELMASTAŞ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Batman = Batman ; Mevsimlik göçler = Seasonal migrations ; Nüfus = Population ; Nüfus hareketleri = Population movements ; Zorunlu göç = Forced emigration ; İç göçler = Internal migrations ; İş gücü göçü = Labour migration ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Bu çalışmanın konusunu, nüfus hareketleri oluşturur. Çalışmanın amacı ülkemizdeki nüfus hareketliliğini ortaya koymak açısından iyi bir örnek olabilecek Batman'ı ele alıp değerlendirmek ve Batman ilindeki nüfus hareketleri üzerinde etkili olan faktörleri tespit edip, coğrafya biliminin ilke ve yöntemlerine göre değerlendirmektir.
Öncelikle nüfusun zaman içerisindeki değişimi ele alınmış ve sayım dönemleri arasındaki gelişimi değerlendirilerek artış oranları hesaplanmıştır. Bu aşamadan sonra araştırma sahamızdaki nüfusun bu saha üzerine dağılışı yani nüfus yoğunluğu değerlendirilmiştir. Bu kısımda aritmetik, fizyolojik ve tarımsal nüfus yoğunlukları ortaya konulmuştur. Ardından Batman'ın sahip olduğu nüfusun sosyal ve ekonomik özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Öncelikle nüfusun sosyal özellikleri ele alınmaya çalışılmış olup, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısı ele alınmıştır. Daha sonra yine nüfusun önemli bir özelliği olan nüfusun eğitim durumu ele alınmış ve araştırma sahamızın bu konudaki özellikleri tespit edilmiştir. Ardından nüfusun kır-kent durumu ve nüfusun sağlık durumu üzerinde durulmuştur. Bu aşamadan sonra ise araştırma sahamızın ekonomik yapısını ortaya koyabilmek amacıyla sahadaki çalışma çağındaki nüfusun ekonomik sektörlere dağılımı incelenmiştir. Burada nüfusun daha çok hangi iş kollarında çalıştığı tespit edilmiş, ayrıca işsiz olan nüfusun yapısı değerlendirilmiştir.
Üçüncü bölümde Batman ilinde nüfus hareketleri üzerinde etkili olan doğal ve beşeri-ekonomik faktörler üzerinde durulmuştur. Doğal faktörler içerisinde jeolojik, jeomorfolojik, iklim, toprak, hidrografya ve bitki örtüsü üzerinde durulmuştur. Beşeri-ekonomik faktörler içerisinde ise, sosyo-ekonomik ve siyasal faktörlerin nüfusun dağılışı üzerindeki etkisinden bahsedilmiştir.
Son aşamada ise nüfus hareketliliğini oluşturan etmenler olan doğum, ölüm ve göç konuları ele alınmıştır. Bu bölümde araştırma alanımızdaki nüfusun artışında en fazla etkisi olan göç konusu ön plana çıkmıştır. Gelen nüfus miktarı, geldikleri bölge ve iller tespit edilerek sahanın nüfus çekmesini sağlayan etkenler ortaya konulmuştur.

Abstract:
The topic of the study is about population mobility. The aim of the study is to evaluate Batman which can be a good sample for the purpose of expressing population mobility in our country and to ascertain factors influencing the population mobilities in Batman, also to evaluate them according to the principles and methods of the discipline of Geography.
Firstly the change of population in time was investigated and the rates of increase were calculated evaluating increase of population between census periods. After this stage, the distrubition of population in our thesis region, in other wordsö population mobility, was evaluated. In this case, arithmetical, physical, and agricultural population mobilities were provided. Preferably, social features of population and then age and gender structures of population were investigated. After that, being the important feature of population, education level was evaluated. The features of our thesis region about this subject were revealed. Then, distrubition of population in countryside-downtown and health condition of population were investigated. Moreover, for revealing the ecomomic structure of this region, the distrubition of working population in economic branches was inspected. What business branches the people work more were found and also the structure of the non-working population was evaluated.
In third part, natural and human-economic factors that affect population mobilities in Batman were investigated. As natural factors, geological and geomorphological factors, climate, soil, hyropraphy and flora were emphasized. As human-economic factors, the effect of social and political factors on distrubition of population were investigated.
Finally, birth, death, and migration which are important factors for population mobility were researched. In this part, migration that influences the population mobility in this region came to the fore. Ascertaining incoming population number, the regions and provinces where people come from, factors that make people migrate in this region were provided.