2016-2019 yılları arasında Diyarbakır'da çocuk ergen madde bağımlılığı arındırma ve rehabilitasyon merkezinde tedavi gören olguların sosyodemografik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of sociodemographic characteristics of patients treated at the child adolescent substance addiction treatment and rehabilitation center i̇n Diyarbakir between 2016-2019
Yazar: SEZAİ YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL GÖK
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Ergenler = Adolescents ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Madde bağımlılığı; bireyi, aile ve toplumu olumsuz etkileyen çok yönlü bir problemdir. Araştırmamızda, madde bağımlısı olup 2016-2019 yılları arasında Diyarbakır ÇEMATEM'de tedavi görmüş olgularda sosyodemografik özelliklerin ve madde bağımlılığı ile ilgili epidemiyolojik verilerin elde edilmesi neticesinde literatüre ve bağımlılığın önlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır.
  Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda; 1 Ocak 2016- 30 Aralık 2019 tarihleri arasında Diyarbakır'da Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Arındırma ve Rehabilitasyon Merkezinde tedavi görmüş 363 olgu retrospektif olarak incelenmiştir. 
  Bulgular: Olguların başvuru anındaki yaşlar ortalaması erkeklerde 16,1±1,2; kızlarda 15,4±1,3 olduğu, olguların %89,1'inin erkek, %10,2'sinin kız olduğu, %99,4'ünün bekâr olduğu, %77,6'sının eğitimi yarıda bıraktığı, %36,3'ünün geçici işlerde çalıştığı,  %52,4'ünün Diyarbakır'da yaşadığı, %90,7'sinin ailesiyle beraber yaşadığı, %66,7'sinin şehir merkezlerinde yaşadığı, %93,4'ünün çekirdek aile yapısında olduğu, %82,3'ünde evin geçimini babanın sağladığı; %90,6'sında babanın, %97,8'inde annenin hayatta olduğu; %98,8'inde annenin, %88,3'ünde babanın düşük eğitim düzeyinde oldukları (lise altı), %79,5'inin düşük sosyoekonomik seviyede olduğu, %62,6'sının 5 ve üzeri kardeş sayısına sahip olduğu, %53,9'unda suç öyküsü olduğu, %39,5'inin bir akrabasında cezaevi yatış öyküsünün olduğu; %98'inin sigara, %54,2'sinin alkol kullandığı, %58,3'ünde  kendine zarar verme davranışı öyküsü olduğu, %19,4'ünde intihar girişimi öyküsü olduğu, %59,2'sinde evden kaçma öyküsü olduğu, %85,9'unun çoklu madde kullandığı, madde kullanım başlama yaşının en düşük 8 olduğu; ortalamasının 13 olduğu, %66,6'sında başlama maddesinin esrar olduğu, en sık kullanılan maddenin (%91,1) esrar olduğu saptandı. 
  Sonuç: Madde bağımlılığı bireyi ve toplumu etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu sorunun irdelenmesi ve nedenlerin tespit edilmesi, alınabilecek önlemlere ve üretilecek çözüm yollarına kaynak olabilecektir. 
Anahtar Kelimeler: Madde bağımlılığı, çocuk, ergen, sosyodemografik özellikler.

Abstract:
Introduction and Aim: Substance addiction is a multifaceted problem that negatively affects the individual, family and society. In our study, it was aimed to contribute to the literature and the prevention of addiction, as a result of obtaining sociodemographic characteristics and epidemiological data on substance use in patients who were drug addicts and were treated at Diyarbakır ÇEMATEM between 2016-2019.
 Material and Method: In the our present study; 363 cases treated at the child adolescent substance addiction treatment and rehabilitation center in Diyarbakır between January 1, 2016- December 30, 2019 were examined retrospectively.
 Results: The mean age of cases was 16.1±1,2 in male and 15.4±1,3 in female, 89.81% were male and 10.19% were female, 99.4% were single, 77.6% dropped out of  school, 36.3% of them work in temporary jobs, 52.4% of the cases live in Diyarbakır, 90.7% of the cases live with their family, 66.7% of the cases live in the city center, 93.4% consists of nuclear family, 90.6% of the cases their father provide for our families, 90.6% of their fathers; 97.8%, their mothers was alive, 98.8% of them had a low education level of the mother and  88.3% of the father had a low level of education (below high school), 79.5% of them are at low socioeconomic level, 62.6% of them have 5 or more siblings, 46.1% had a criminal history, 39.5% of them had a history of imprisonment in a relative, 98% of the cases were smokers, 54.2% of the cases used alcohol, 58.3% of the cases had a history intentional self-mutilation behavior, 19.4% of the cases had a history of suicide attempt, 59.2% of the cases history of running away from  home, 85.9% of the cases used multiple substances, the age of onset of substance use is at least 8, the mean age of onset of substance use is 13, 66.6% of the cases used cannabis as a starting substance, it was determined that the most frequently used substance (91.1%) was cannabis. 
Conclusion: Substance abuse is an important problem affects the individual and society. The investigation of this problem and determination of the causes will be able to be a source for the measures that can be taken and the solutions that will be produced.
Key Words: Substance addiction, child, adolescent, sociodemographic characteristics.