Türkiyede okul öncesi eğitim tesis alanlarında kullanılan imar standartlarının değerlendirilmesi
Türkiyede okul öncesi eğitim tesis alanlarında kullanılan imar standartlarının değerlendirilmesi
Yazar: YAREN KALENDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜL ACAR ÖZLER
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Okul öncesi eğitim, bireyin temel yaşam becerilerini geliştirdiği fiziksel, sosyal ve
duygusal gereksinimlerinin karşılandığı önemli bir dönemdir. Problem çözme,
bağımsız karar verme ve yaratıcı düşüne becerilerinin desteklendiği okul öncesi eğitim
yalnızca bireysel gelişim için değil toplumların geleceği içinde önemlidir. Eğitimin
etkin bir biçimde verilebilmesi kuşkusuz bulunduğu ortamdan bağımsız düşünülemez.
Uygun şekilde tasarlanmış fiziksel alanlar, çocukların kendilerini güvende
hissetmelerine, öğrenmeye hevesli olmalarına ve gelişim süreçlerini sağlıklı bir
şekilde tamamlamalarına katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda ülkeler çocukların
ihtiyaçlarına uygun etkili bir öğrenme ortamı yaratmak için okul öncesi eğitim
tesislerinin imar standartlarını belirlemiştir.
Türkiye'de okul öncesi eğitim tesislerinin imar standartları, çocukların fiziksel,
zihinsel ve sosyal gelişimlerini sağlayacak uygun eğitim ortamlarını sağlamayı
amaçlamaktadır. Bu standartlar, tesislerin planlanması ve inşasında çocukların
güvenliğini, sağlığını ve eğitim kalitesini arttırmak açısından önemli olsa da çeşitli
noksanlıkları barındırmaktadır. Öncelikle bu alanların planlanmasına yönelik
belirlenen standartların yaslandığı bilimsel açıklamalar yetersizdir. Planlamaya zemin
oluşturacak yasal mevzuat ise eğtitim alanlarının fiziksel özelliklerine yönelik yeterli
düzenleme sunmamaktadır. En önemlisi de belirtilen standartlar planlaması yapılan
bölgenin sahip olduğu demografik özelliklerine göre şekillenmemektedir. Asil
meseseli okul öncesi eğitimi alan nüfus iken belirtilen standartlar plan yapılan
bölgeinin toplam nüfusu dikkate alınarak yapılmaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki okul öncesi eğitim tesis alanlarında kullanılan imar
standartlarını incelemek, bu standartların etkinliğini eleştirmek ve iyileştirilmesi
gereken yönlerini ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim Tesisi Alanları, kentsel Planlama, İmar
Standartlar

Abstract:
Preschool education is a crucial stage in which individuals develop essential life skills
and address their physical, social, and emotional needs. Skills such as problemsolving, independent decision-making, and creative thinking are nurtured during this
period, making preschool education vital for individual development and the future of
societies. The effectiveness of education is inherently tied to its environment. Welldesigned physical spaces play a significant role in helping children feel safe, fostering
a love for learning, and supporting their healthy developmental processes. To achieve
these objectives, countries have established zoning standards for preschool education
facilities that aim to create effective learning environments tailored to the needs of
young children.
In Turkey, the urban planning standards for preschool education facilities are intended
to provide environments that support children's physical, mental, and social
development. These standards are essential for enhancing children's safety, health, and
educational quality. However, several deficiencies remain. First, the scientific
rationale underlying these standards is insufficient. Legal regulations, which serve as
the foundation for planning, fail to provide adequate guidelines concerning the
physical characteristics of educational spaces. Furthermore, these standards often do
not reflect the demographic characteristics of the areas where they are applied. Instead
of prioritizing the specific needs of the preschool-aged population, they are based on
the overall population of the region being planned, which can lead to discrepancies in
facility design and allocation.
This study aims to analyze the planning standards applied to preschool education
facilities in Turkey, evaluate their effectiveness, and highlight areas for improvement.
The study seeks to create more suitable and equitable educational environments for
young children by addressing these shortcomings.
Keywords: Preschool Education Facility Areas, Urban Planning, Urban Planning
Standards