Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerde uzun süreli metilfenidat kullanımının kemik yoğunluğu üzerine etkilerinin araştırılması
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanisi alan çocuk ve ergenlerde uzun süreli metilfenidat kullaniminin kemik yoğunluğu üzerine etkilerinin araştirilmasi
Yazar: ZEYNEP ANIL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. IŞIK GÖRKER
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Büyüme = Growth ; Ergenler = Adolescents ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kemik dansitesi = Bone density ; Metilfenidat = Methylphenidate ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmamızda amacımız, poliklinik takipli hastalarımızın çoğunu oluşturan "Dikkat
Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu" tanılı olgularda en sık kullandığımız farmakolojik
tedavi ajanı olan metilfenidatın büyüme ve kemik yapısı üzerine etkilerini araştırmak
olmuştur.
Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Anabilim Dalı tarafından Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanısı ile takip ve
tedavi edilen; 2 (iki) yıldan uzun süre metilfenidat kullanım öyküsü mevcut olan, 8 (sekiz) -16
(onaltı) yaş grubu 30 erkek vaka, olgu grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Edirne Devlet
Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji polikliniğine başvurmuş, psikiyatrik tanı ve tedavi
öyküsü bulunmayan, anti-epilepik ilaç kullanım öyküsü bulunmayan, uzun süreli (>6 ay) ilaç
kullanım öyküsü bulunmayan 8 (sekiz) -16 (onaltı) yaş grubu 30 erkek vaka, kontrol grubu
olarak çalışmaya dahil edilmiştir.
Gruplar; yaş (yıl), boy uzunluğu (cm), vücut ağırlığı (kg) ve vücut kitle indeksi
(kg/m2
), 25-hidroksikolekalsiferol (Vitamin D), serum kalsiyum değerleri (mg/dl) ve DEXA
(Dual enerjili x-ray absorpsiyometrisi) sonuçları ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Serum kalsiyum düzeyleri, proksimal femur ve lomber vertebra Z skorlarının olgu grubunda
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0,001; p=0,013;
p=0,015).
Anahtar Kelimeler: DEHB, metilfenidat, DEXA, kemik, büyüme.

Abstract:
In this study, we aimed to investigate the effect of methylphenidate on growth and
bone structure at patients of Attention Deficit Hyperactivity Disorder who are the vast
majority of our outpatients.
Thirty male patients who medicated with methylphenidate at least 2 years, between 8-
16 years old, diagnosed and treated for Attention Deficit Hyperactivity Disorder at Child and
Adolescent Psychiatry Department of Medical Faculty Hospital of Trakya University were
included to study as case group. Thirty male patients who had no psychiatric diagnosis or
treatment, no medical history for antiepileptic drugs, no medical history for long-term (>6
months) medication, between 8-16 years old, examined in outpatient clinic of Orthopedics
and Traumatology in Turkish Minister of Health, Edirne Sultan 1.Murat State Hospital were
included to study as control group.
Groups were compared and evaluated with age (years), height (cm), body weight (kg),
body mass index (kg/m2

), 25-hydroxycholecalciferol (Vitamin D), serum calcium levels
(mg/dl) and DEXA (Dual Energy X-ray Absorptiometry) results. Serum calcium levels,
proximal femur and lumbar vertebra Z scores were significantly lower in the case group.
(p<0,001; p=0,013; p=0,015).
Keywords: ADHD, methylphenidate, DEXA, bone, growth.