Türkiye'de sosyal yardım ve sosyal yardımların tek merkezden yürütülebilirliği
Social assistance in Turkey and the provision of social assistance via single centre
Yazar: ALPASLAN KARABULUT
Danışman: PROF. DR. EYÜP BEDİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Devlet yardımı = State aid ; Merkezi yönetim = Central management ; Refah devlet = Welfare state ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyal yardım = Social assistance ; Türkiye = Turkey ; Yardımlar = Aids ; Yoksul aileler = Poor families ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yoksul bireylere veya hanelere devlet tarafından yapılan para, mal veya hizmet şeklindeki desteklere sosyal yardım adı verilmektedir. Toplum refahının artırılmasını ve yoksullukla mücadeleyi hedefleyen sosyal yardım programları, çağın değişen koşullara uygun olarak şekillendirilmeli ve ihtiyaç sahiplerinin talepleri en uygun şekilde giderilmelidir. Bu çalışmada; sosyal yardımların daha etkili bir şekilde yerine getirilmesi ve kaynakların daha verimli kullanılabilmesi için merkezi bir sistem veya uygulama yoluyla sosyal yardım ve hizmetlerin ihtiyaç sahiplerine daha fazla fayda sağlayacağı düşüncesi ortaya konulmuştur.Türkiye'deki sosyal yardım sisteminin işleyişinin incelenmesi yoluyla, sistemdeki sorunların tespit edilmesi, yeni bir sistem önerisi olan merkezi uygulama ve bu yöndeki sorunların çözümüne yönelik önerilerin getirilmesi gerekmektedir. Uygulamadaki yaşanan aksaklıkların ortaya konulabilmesi için; farklı hizmet sunucuları tarafından yürütülen sosyal yardım programlarının neler olduğu ve nasıl uygulandığı gösterilmiştir.Çalışmada; yoksulluk, sosyal hizmet, sosyal güvenlik, sosyal yardım ve sosyal politika kavramları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Sosyal yardımlara ilişkin ulusal ve uluslararası yasal kaynaklargösterilerek Türkiye'deki sosyal yardım kurum ve kuruluşları irdelenmiş. Sosyal yardım uygulamalarının en üst düzeyde ve kapsamda uygulandığı refah devleti konusu kapsamlı bir şekilde ele alınmış ve Almanya, İngiltere, İsveç, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki sosyal politika uygulamaları belirtilmiş ayrıca Cumhuriyetin ilanından bu yana Türkiye'deki sosyal yardımların tarihsel süreci anlatılmıştır.Sosyal yardımlarla ilgili karşılaşılan başlıca sorunlar bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri olarak; sosyal yardım alanında faaliyet gösteren ve sosyal yardım yapan kamu kurum ve kuruluşlarını tek bir çatı altında toplanarak merkezi bir uygulamanın hayata geçirilmesi, bu kurum ve kuruluşların mevzuatları gözden geçirilerek çağın ihtiyaçlarına uygun, gerçekçi değerlendirme kriterlerinin getirilmesi, sosyal yardım aktörlerinin yapmış olduğu yardımlara ilişkin yararlanıcı bilgilerinin ortak ve her an ulaşılabilir bir bilgi ağında bir araya getirilmesi gerektiği, ortak değerlendirme kriterlerin getirilmesinin önem arz ettiği ve ihtiyaç sahibine "balık yemeyi değil balık tutmayı öğretmek" diğer bir deyişle sosyal yardım-istihdam bağı kurularak kişinin kendi ayakları üstünde durmasının sağlanması gerektiği önerilmiştir.Anahtar Sözcükler1.Yoksulluk2.Sosyal Yardım3.Sosyal Politika4.Refah Devleti5.Merkezi Yönetim

Abstract:
Social support is defined as monetary, in kind or service support that has been made to poor individuals or households by the state. Social support programmes which aim increasing the welfare of the society and fighting poverty, should be shaped according to current chancing conditions and meet the demands of the people in the most suitable way. In that study; the idea of central system or implementation is proposed for a better service provision for the beneficiaries in order to implement social support more efficiently and use the recourses more efficiently.By analyzing the implementation of social support system in Turkey, the determination of the system?s problems, a new system proposal which is called the central system and the development of proposals to solve the problems must be done. In order to display the problems in the implementation; what the social support programmes are by different service providers and how they are implemented are displayed. In that study; the concepts of poverty, social service, social security, social support and social policy are detailed analyzed. By showing national and international legal sources on social support; social support institutions and associations in Turkey are analyzed. The welfare state concept where the social support activities are implemented at the highest level and context is analysed in a detailed way and social policy implementations in Germany, England, Sweden, France and the United States of America are mentioned. Also the historical process of social support in Turkey is explained begging from the announcement of the Republic. The main problems related to social support and solution proposals to these problems can be summarized as; the formation of a central system which gathers the responsible institutions and organizations under one umbrella; the determination of current and realistic evaluation criteria by reviewing the legal sources of the related institutions and organizations; gathering the information of beneficiaries from different social support organizations in a common system; the importance of the formation of common evaluation criteria and the idea of teaching how to catch fish instead of giving them? is underlined by emphasizing the formation of social support-employment link in order to make people continue their lives on their own.Key Words1.Poverty2.Social Assistance3.Social Policy4.Welfare State5.Central Management