Iğdır ili silajlık mısır üretiminde etkinliğin ve etkinliğe etki eden faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting the efficiencyand efficiencyof silage corn production in Igdir province
Yazar: KIYMET DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KÜLEKÇİ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Iğdır ili silajlık mısır üreten işletmelerin etkinliklerini ve bu etkinliğe etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma verileri Iğdır ilinde Merkez, Karakoyunlu, Aralık ve Tuzluca ilçelerine ait gayeli örnekleme metodu ile seçilmiş 10 köyde bulunan işletmelerle yapılan anket çalışmasından elde edilmiştir. Anket yapılacak işletme sayısı, Basit Tesadüfi Örnekleme Metodu kullanılarak, 110 olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler Veri Zarflama Analizi ile analiz edilerek işletmelerin etkinlikleri bulunmuş ve bu etkinliğe etki eden faktörler ise FractionalLogit Model kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre silajlık mısır üreten işletmelerin genel teknik, saf teknik ve ölçek etkinlikleri sırasıyla 0,42, 0,94 ve 0,44 olarak belirlenmiştir. İşletmelerin %12,73'ü genel teknik etkinliğe sahipken, %36,36'sı saf teknik etkinliğe ve %12,73'üCRS'ye sahip oldukları belirlenmiştir. Bunun yanında işletmelerin %12,73'ü ölçeğe sabit getiriye, %87,27'si ise ölçeğe artan getiriye sahiptir. Etkin işletmelerle etkin olmayan işletmeler karşılaştırıldığında etkin işletmelerin etkin olmayanlara göre üretim değerlerinin %62,22 oranında daha fazla olduğu belirlenmiş olup, istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. İstatistiksel olarak önemli bulunan tohum masrafı, işgücü masrafı, diğer değişken masraflar sırasıyla %3,04, %59,20, %41,26 oranında etkin olmayanlar etkin olanlara göre daha az masraf yaparken, pazarlama masrafında ise %2,00 oranında daha fazla masraf yaptıkları belirlenmiştir. Etkinliksağlayan tek faktör işletmecinin yaşı olarak belirlenmiş olup işletmecinin yaşı 1 yaş arttığında etkinsizliğin%0,88 puan arttığı tespit edilmiştir. Silajlık mısır üreten işletmelerde etkinliğin artırılabilmesi için çiftçilerin tarım ekonomisi ve tarım teknikleri konusunda çiftçi eğitim programlarının düzenlenmesi ve bu programlarda genç çiftçilerin katılımının sağlanması önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler:Veri zarflama analizi,Fractionallogit model, Teknik etkinlik, Ölçek etkinliği, Silajlık mısır, Iğdır

Abstract:
In this study, It aimed to determine factors affecting the efficiency and efficiency of farms producing silage corn in Igdir Province. Data used in this study were collected using face-to-face surveys from 110 silage corn farmsin 10 villages in districts of Igdir Province. Data Envelopment Analysis approach was used to determine the efficiency of farmers and it was determined factors affecting the efficiency using fractional regression model. Based on results, general technical, pure technical and scale efficiencies offarms producing silage corn were 0.42, 0.94 and 0.44, respectively. It that 12.73% of the farms have general technical efficiently, 36.36% of the farms have pure technical efficiency and 12.73% of the farms haves caleefficiency. Moreover, it was determined that 12.73% of the farms had constant return to scale (CRS) and 87.27% of the farms hadin creasing return to scale(IRS). Comparing efficient and inefficient farms, it was determined that grossproduction value of efficient farms were 62.22% higher than those of inefficientones,statisticall significantly. Also, it was found statistically significant that seed cost, labourcost and other variable cost of inefficient farms were 3.04%, 59.20% and 41.26% higher than those of efficient farms, respectively. Other hand, marketing cost in inefficient farms is 2.0%lower than efficient farms. İn result of fractional regression analysis, farmers' age was only factor affecting the efficiency. the parameter estimates showed that older farmers resulted in lower technical efficiency to increase efficiency of farms producing silage corn, this study propo SSA strategies such as providing farmer training programs on agricultural economics and agricultural technics, and attendance of young farmers to this course

Keywords:Data envelopment analysis, Fractionallogit model,Technical efficiency,Scale efficiency, silage corn, Igdir