Dijital ebeveynlik ile çocukların duygu ve davranış zorlukları arasındaki ilişkide problemli medya kullanımının aracı rolü
The mediator role of problem media use in the relationship between digital parenting and children's emotional and behavioral difficulties
Yazar: BÜŞRANUR EKİNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATIMA TUBA YAYLACI
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dijital ebeveynlik = Digital parenting ; Ekran kullanımı = Screen use ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Mevcut çalışmanın amacı, okul çağı çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunları ile
ebeveynin dijital ebeveynlik farkındalığı arasındaki ilişkide çocukların problemli medya
kullanımının rolünü incelemektir. Çalışmaya 6-12 yaş arasında çocuğu olan 471 ebeveyn
katılmıştır. Katılımcılardan araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu",
ebeveynler için geliştirilen "Dijital Ebeveynlik Farkındalık Ölçeği" (DEFÖ), ''Problemli Medya
Kullanım Ölçeği" (PMKÖ) ve " Güç ve Güçlükler Anketi" (SDQ)'nden oluşan çevrimiçi anket
formu aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilen verilerin düzenlenmesinin ardından araştırma
verileri, korelasyon analizi ve SPSS PROCESS aracı değişken analizi kullanılarak
incelenmiştir. Betimleyici istatistikler frekans ve yüzde dağılımlarından faydalanılarak
oluşturulmuştur.
Elde edilen bulgulara göre, ebeveynlerin çocuklarını dijital dünyanın risklerine karşı
korumak ve dijital teknolojileri faydalı kullanmalarını teşvik etmek yönünde sergiledikleri
dijital ebeveynlik becerileri arttıkça çocukların problemli medya kullanımlarının azalacağı,
internet ve teknolojik cihazları kullanırken daha kontrollü olabilecekleri ve problemli
kullanımdan uzak duracakları anlaşılabilir. Okul çağı çocuklarında görülen duygusal ve
davranışsal sorunlar ile ebeveynlerin dijital ebeveynlik becerileri ve çocukların problemli
medya kullanımı arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Çocukların
problemli medya kullanımı arttıkça yaşadıkları duygusal ve davranışsal sorunların da artacağı
ortaya konmuştur.
Mevcut bulgulardan yola çıkarak ebeveynin teknoloji kullanımı konusunda uygun bir
rol model olamaması ve çocuğa rehberlik edememesinin çocuğun duygusal ve davranışsal
zorluklar yaşamasına neden olabileceği anlaşılmaktadır. Ebeveynlerin, çocuklarının teknolojiyi
verimli kullanımı ve olası risklerden korunmaları yönünde gösterdikleri dijital ebeveynlik
becerilerinin artmasının ise çocukların yaşamaları muhtemel olan duygusal ve davranışsal sorunlarını azaltacağı görülmüştür. Araştırmanın sonuçları, mevcut literatür çerçevesinde ele
alınarak detaylı bir şekilde tartışılmıştır.

Abstract:
The current research aims to investigate the correlation between emotional and
behavioural difficulties faced by school-age children and parents' digital parenting awareness
concerning their children's problematic media use. The study involved a total of 471 parents
having children aged between 6-12 years. Participants completed an online survey containing
the "Demographic Information Form" devised by the researcher, as well as the "Digital
Parenting Awareness Scale" (DPA), the "Problematic Media Use Scale" (PMAS) and the
"Strengths and Difficulties Questionnaire" (SDQ) specifically designed for parents. Once the
data were organised, correlation analysis and SPSS PROCESS instrumental variable analysis
were employed to analyse the research findings. Descriptive statistics were presented in the
form of frequency and percentage distributions.
Based on the findings, it can be inferred that as parents develop their digital parenting
skills to safeguard their children from digital risks and promote responsible use of digital
technologies, children's problematic media behaviour decreases, resulting in increased control
over their internet and device usage and mitigating the likelihood of negative outcomes. A
significant correlation was found between emotional and behavioural issues in school-aged
children and their parents' digital parenting skills, as well as the children's problematic use of
media. More specifically, the research uncovered that an increase in the children's problematic
media use was linked to an increase in emotional and behavioural problems. Based on current
research, it is evident that parents who fail to act as suitable role models in the use of technology
and lack the ability to guide their child's use of it may cause their child to suffer from various
emotional and behavioural difficulties. Consequently, enhancing parents' digital parenting
skills to ensure their children's apt usage of technology and safeguarding them from potential
risks can mitigate the emotional and behavioural concerns that are likely to arise. The study
findings are elaborated within the context of existing literature.