Serebral palsili, epilepsili ve serebral palsi epilepsi birlikteliği olan çocuklarda kemik mineral dansitesi bozukluklarının değerlendirilmesi
Assessment of bone mineral density disorders in children with cerebral palsy, epilepsy and cerebral palsy with epilepsy
Yazar: SEDA ERİŞEN KARACA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE FAHRİYE TOSUN
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Kemik dansitesi = Bone density ; Serebral palsi = Cerebral palsy

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, takip ettiğimiz epilepsili, serebral palsili ve epilepsi-serebral palsi birlikteliği olan çocuklarda klinik bulgular ortaya çıkmadan kemik mineral bozukluklarını ortaya koyabilmek için serum kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz, 25 OHD3, paratiroid hormon düzeylerini ve dual enerji X-ray absorbsiometri (DEXA) yöntemi ile kemik mineral dansitesi değerlerini saptamak, immobilizasyon, mental retardasyon, yetersiz kalsiyum ve D vitamini eksikliği, kullanılan antiepileptik ilaçlar gibi olası risk faktörlerinin etkisini belirlemek, osteoporoz gelişebilecek hastalarda koruyucu tedavinin gerekliliğinin araştırılması.GEREÇ VE YÖNTEM: Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nöroloji Bilim Dalında kasım 2009 - nisan 2011 tarihleri arasında, serebral palsi, epilepsi ve epilepsi-serebral palsi tanılarıyla izlenen, yaşları 3-14 arasında değişen toplam prepubertal 122 hasta ve 30 kontrol grubu çalışmaya alındı.BULGULAR: 3.Derece malnutrisyon, epilepsili hastaların %11' inde, serebral palsili hastaların %36,7'sinde, epilepsi-serebral palsi birlikteliği olan hastaların %44,7'sinde mevcuttu. KMFSS seviyesi arttıkça, malnutrisyon oranının arttığı saptandı (p<0,05). Serebral palsi ve Epilepsi-serebral palsi grubunun serum Ca değerleri, epilepsi ve kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptandı (p=0,001). D vitamini eksik ve yetersizliği oranı en fazla epilepsi-serebral palsili grupta (%63,2) saptandı. Serum D vitamin seviyeleri birden fazla antiepileptic ilaç kullananlarda, tek ilaç kullanan hastalara gore anlamlı olarak düşük saptandı. D vitamin düzeyleri ile güneş ışığı, ca alımı, KMFSS arasında anlamlı ilişki saptanırken (p < 0.05), serum Ca düzeyi, KMD ve mevsimler arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p > 0.05). Olguların 61 tanesinde (% 50) KMD anormalliği mevcuttu. Osteoporoz, epilepsili hastaların 2'sinde (%3,7), serebral palsili hastaların 15'inde (%50), Epilepsi-serebral palsi birlikteliği olan hastaların 15' inde (%39,5) saptandı. Hareketsizlik, ciddi mental retardasyon, AEİ kullanım süresi uzunluğu, VPA, TPM ve LTA kullanımı düşük KMD ile anlamlı olarak korele bulundu.SONUÇ: Hareket yeteneği zayıf olan, geçmişte fraktür öyküsü olan, ağır mental retarde olan, beslenme güçlüğü ve antiepileptik ilaç kullanımı öyküsü olan serebral palsili hastalar düşük KMD açısından artmış riske sahiptir. Böyle hastalarda aralıklı periyodlarla D vitamin düzeyleri ve KMD'si değerlendirilmelidir. Özellikle politerapi kullanan serebral palsili ve epilepsili hastalara koruyucu D vitamini başlanmalıdır.Anahtar Kelimeler: Serebral palsi, epilepsi, kemik mineral dansitesi

Abstract:
AIM: The aim of this study was searching bone metabolism and mineral density disorders; determining the effect of possible risk factors such as immobilization, mental retardation, calcium and vitamin D deficiency, anti-epileptic drug using in children with cerebral palsy, epilepsy and cerebral palsy- epilepsy before clinical findings arise; investigating the demand of prophylactic treatment in patients who may develop osteoporosis.MATERIAL AND METHOD: Between of 2009 November and 2011 April, prepubertal 122 patient aged 3-14 with cerebral palsy, epilepsy and cerebral palsy-epilepsy diagnosis and a control group of 30 patients were included in this research at Adnan Menderes University Medical Faculty - Pediatric Neurology Department. Serum calcium (Ca), phosphorus (P), alkaline phosphatase (ALP), 25 OHD3, parathormone (PTH) levels were evaluated and bone mineral density were assessed by dual energy X-ray absorptiometry (DEXA).RESULTS: 3th Class malnutrition was existent in %11 of patients with epilepsy, %36,7 of patients with cerebral palsy, %44,7 of patients with cerebral palsy concomitant with epilepsy. It was detected that higher KMFSS level causes high malnutrition rates (p<0,05). Serum Ca levels of cerebral palsy and epilepsy-cerebral palsy group was detected significantly lower than epilepsy and control group. Highest ratio (%63,2) of vitamin D deficiency and insufficiency was detected in epilepsy-cerebral palsy group. The mean serum 25 OHD3 level was significantly lower in patients receiving more than one anticonvulsant than in those receiving a single drug (p < 0.05). Significant correlation was detected in between vitamin D levels and sunlight, Ca levels, KMFSS; however, there was no significant correlation between Ca , KMD and seasons (p>0,05). Abnormal BMD was found in 61 patients (50%). Lack of autonomous gait, mental retardation, long duration of AED, VPA, TPM and LTA adjunctive therapy significantly correlated with abnormal BMD.IN CONCLUSION: Cerebral palsy patients who have low daily activity, fracture history, mental retardation, nutrition disorder and antiepileptic drug history have higher risk for lower KMD. Vitamin D levels should be evaluated in such patients and these patients must be assessed for KMD periodically. Prophylactic vitamin D should be initiated particularly in patients with cerebral palsy and epilepsy who prescribed polytherapy.Key words: Cerebral palsy, epilepsy, bone mineral density