Hafif düzey özel öğretim öğrencilerine buldurma yöntemiyle Kur'an-ı Kerim harflerinin öğretimi (Nevşehir Hacı Rasim Uzer Özel Eğitim Meslek Okulu örneği)
Teaching the letters of the Quran with the method of finding light special education students (Nevşehir Hacı Rasim Uzer Special Education Vocational School example)
Yazar: HAFİZE TAŞKÖMÜR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA MÜCAHİT
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Arapça = Arabic ; Arapça harfler = Arabic letters ; Buldurma yöntemi = Socratic method ; Dil öğretimi = Language teaching ; Harfler = Letters ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel öğretim = Private education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Mesleki Eğitim Merkezleri'nde hafif düzey zihinsel yetersizliği olan özel eğitim öğrencileri öğrenim görmektedir. Hafif düzey zihinsel yetersizliği olan birey, zihinsel işlevler, sosyal, gündelik yaşam ve pratik uyum becerileri açısından hafif düzey yetersizliğe sahip birey demektir. Zihinsel yetersizlik gösteren kişilerin %90'ına yakınını eğitilebilir hafif düzey bireyler oluşturmaktadır. 
Bu araştırmanın amacı, söz konusu özel eğitim öğrencilerine "Benim Hikâyem" adlı teknikle Kur'an-ı Kerim'in alfabesi olan Elif-Ba harflerinin etkili bir şekilde öğretilip öğretilemeyeceğinin incelenmesidir.  Ayrıca özel gereksinimli bireylerin ve hafif düzey zihinsel yetersizliği olan kişilerin insani yönden diğer insanlardan farklı olmadıklarına değinmek ve aslında temel hedeflere değişik yollardan, değişik araçlarla, farklı zaman aralıklarında uzman eşliğinde gidilmesi gerektiğine işaret etmektir. 
Araştırmada uygulanan teknik, yaşanan sorunlara etkin çözümler sunmak amacıyla araştırmacının da içinde bulunduğu çözüm sürecinin incelenmesine dayanan alan araştırmasıdır. Araştırmanın evrenini MEB'e bağlı orta öğretim kurumlarında eğitim öğretim gören hafif düzey zihinsel yetersizliği olan özel eğitim öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem grubu ise Özel Eğitim Meslek Okul' unda 9-A, 9-B, 11-A, 11-B sınıflarında eğitim öğretim gören 17'si erkek 18'i kız olan 35 öğrencidir. Çalışmada gözlem tekniği kullanılmıştır. Öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerini ve yöntem uygulaması sonrasındaki seviyelerini tespit etmek için kontrol listeleri hazırlanmıştır. Performans değerlendirme ölçütüne göre veriler analiz edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında aşağıda belirtilen sonuçlara ulaşılmıştır:
Zihinsel ve fiziksel gelişimi normal olan bireylere Kur'an-ı Kerim'i öğretmek için Elif-Ba kitabı okutulmaktadır. Hafif düzey zihinsel yetersizliği olan bireyler için de aynı Elif-Ba kitabının okutulduğu görülmüştür. Gerek Diyanet İşleri Başkanlığı'nın (DİB) gerek Milli Eğitim Bakanlığının (MEB) kullandığı geleneksel yöntemin gerekse yeni yaklaşımların özel eğitim gerektiren hafif düzey zihinsel yetersizliği olan bireylerin bilişsel düzeyleri ve pedagojik gelişimlerii açısından yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Araştırmaya konu olan öğrencilere yönelik Elif-Ba harflerinin öğretim yöntem tekniğinin ve materyallerinin söz konusu olan bireylerin belirlenen dezavantajları göz önünde bulundurularak oluşturulması gerektiği açığa çıkmıştır. Buna yönelik olarak hazırlanan ve örneklem grubuna uygulanan "Benim Hikâyem" tekniğinin geleneksel yönteme göre daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Buradan hareketle "Benim Hikâyem" isimli araştırmanın bahsi geçen sorun ve gruplara yönelik etkili öğrenmeyi sağlama konusunda faydalı olacağı ve benzeri sorunların çözümünde de uygulanabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim, Din Eğitimi, Elif-Ba Öğretimi, Hafif Düzey Zihinsel Engelli Birey, Bilişsel Öğrenme.

Abstract:
This thesis examines the learning capabilities of students with mild disabilities. Mainly, it studies how the students with mild disabilities (from this on SMS) learn the Arabic alphabet to read the Holy Quran. The study site was the Center for Special Vocational Training Schools in Hacı Rasim Uzer Özel Eğitim Meslek Okulu, where the SMD students were trained. These students exhibit light disabilities in their conceptual comprehension of social and practical adaptations. 
The study aims to teach these students the alphabet of the Quran with a method called "My Story." Furthermore, it also aims to extend this teaching method to those individuals who are adults and not schooled. Thus, providing education fosters these individuals' integration into the larger society as self-confident individuals.
The study employed the field research method to find practical solutions through practice and field involvement. The observational method was used, and audiovisual samples were collected. To assess the student's readiness level, I designed performance evaluation forms; and the collected data were analyzed according to the criteria in the performance evaluations.
The study finds that the Arabic alphabet teaching materials for teaching the Holy Quran are too short (As they are three pages). These materials developed by the Turkish Religious Affairs and the Turkish Ministry of Education do not address the needs of these types of students and are not suitable as instructional materials for students with mild disabilities. The Arabic alphabet books need to be designed considering the biological age and their level of disability. "My Story" is designed as a methodological material aligned with modern pedagogical understanding and students' needs.
"My Story" uses the method of association in teaching the alphabet. In doing this, the researcher taps into their existing knowledge basis of the student. With appropriate activities suitable to their level, each information was repeated as much as necessary. Each letter and concept was used in a story designed by the researcher and turned into retainable memorable knowledge.
As a result, the research finds that alphabet level information is retainable, and the students learn the Quran without getting bored and overfatigued. With appropriate activities, these students can be motivated to reach this goal and minimize the loss of their acquired skills. Thus, these individuals gain enough confidence to learn. 
Furthermore, the methods employed in "My Story" are far more effective than traditional methods. The study also suggests that the one-type-fit-all type of work is insufficient for training students with mild disabilities. The method in teaching the Arabic alphabet for Quran learners should seriously consider the biological age, level of disability, and modern pedagogical methods.

Key Words: Special Education, Religious Education, Alphabet Teaching, Individuals with mild disabilities, Conceptual Learning.