Köpeklerde tibia kırıklarının plak osteosentez operasyonlarında multimodal analjezik kombinasyonlarının karşılaştırılması
Comparison of multimodal analgesic combinations in plate osteosynthesis operations of tibia fractures in dogs
Yazar: GÜLSÜM BORAN ÇAYIRLI
Danışman: PROF. DR. FAHRETTİN ALKAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Uzun yıllardır beşerî sahada pre ve post operatif ağrı yönetimi ve analjezik tedavi seçenekleri ile uygulamaların önemi ve ciddiyeti çok iyi anlaşılmasına rağmen son yıllara kadar veteriner hekimlik alanında özellikle de operasyon öncesi, sırası ve sonrasında ağrı yönetimi tanısı, tedavisi ve uygulamaları hep göz ardı edilmiştir. Aslında yapılan uyarılara karşı farklı düzeylerde verilen ağrılı tüm tepkiler hayvanların içgüdüsel olarak verdiği koruyucu bir reflekstir (otonom sinir sistemi). Bu nedenle insanlarda ağrıya neden olabilen tüm cerrahi prosedürler hayvanlarda da ağrıya neden olabileceği kabul edilmektedir. Günümüzde bu ağrıyı önlemek için de farklı analjezik ilaç ve yöntemler, hayvanlardaki ağrının tedavi ve kontrolünde kaçınılmaz olarak kullanılmalıdır (Lement ve ark 2000, Koç ve ark 2004). Sunulan çalışmada iki farklı multimodal analjezik kombinasyonunun tibia kırıklı köpeklerde plaka osteosentez öncesi, sırası ve sonrasında şekillenebilecek ağrıyı en aza indirmek ve gelişebilecek ağrıya bağlı olarak salınımlarında farklılıklar oluşabileceği düşünülen stres hormonları (kortizol, adrenalin, nöradranalin, glikoz, dopamin) üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Küçük Hayvan Hastanesi Cerrahi Klinikleri'ne topallık ve kırık şikâyeti ile getirilen 20 adet köpek üzerinde gerçekleştirlmiştir. Köpeklerin anemnez, klinik ve radyolojik muayenesi sonucunda tibia kırığı (tümü) tanısı konulan farklı ırk yaş ve cinsiyetteki köpekler çalışma materyali oluşturuldu. Yaşları 1 ila 10 arasında değişen, farklı ırk ve cinsiyetteki, rastgele seçilen 20 tibia kırıklı köpek kullanıldı. Köpekler 10'arlı 2 gruba ayrıldı. Grup1: Metedomidin-Butorfanol-Ketamin (MBK) grubu olarak; Grup 2: Metedomidin-Butorfanol-Lidokain Simplex (MBL) grubu olarak isimlendirildi. Gruplara göre multimodal analjezi uygulanan tibia kırıklı köpeklerin stres hormonlarının (Kortizol, Adrenalin, Nöradrenalin, Dopamin) ölçümü için operasyon öncesi (OÖ), operasyon sırasında (OS), hasta ekstübe edildikten sonra (PO), operasyon sonrası 24. saat (PO24) ve 48. saat (PO48) olmak üzere kan örnekleri alındı. Alınan örnekler stres hormonları ve glikoz seviyesi açısından değerlendirildi.

Abstract:
Although the importance and severity of pre- and post-operative pain management and analgesic treatment options and applications in the human field has been well understood for many years, the diagnosis, treatment and applications of pain management, especially before, during and after the operation, have always been ignored in the field of veterinary medicine until recent years. In fact, all painful reactions at different levels to the stimuli are a protective reflex that animals instinctively give (autonomic nervous system). Therefore, it is accepted that all surgical procedures that can cause pain in humans can also cause pain in animals. Today, in order to prevent this pain, different analgesic drugs and methods should inevitably be used in the treatment and control of pain in animals (Lement et al 2000, Koç et al 2004). The present study was carried out in order to determine the effects of two different multimodal analgesic combinations on the stress hormones (cortisol, adrenaline, neuradranaline, glucose, dopamine), which are thought to be different in their oscillations depending on the pain that may occur, and to minimize the pain that may occur before, during and after plate osteosynthesis in dogs with tibia fractures. This study was carried out on 20 dogs brought to Selcuk University Faculty of Veterinary Medicine Small Animal Hospital Surgery Clinics with complaints of lameness and fractures. As a result of the anamnesis, clinical and radiological examination of the dogs, the study material was created for dogs of different breeds, ages and sexes, who were diagnosed with tibia fracture (all). Twenty randomly selected dogs of different breeds and sexes, aged 1 to 10 years, with tibial fractures were used. The dogs were divided into 2 groups of 10. Group1: As Metedomidine-Butorphanol-Ketamine (MBK) group; Group 2: Metedomidine-Butorphanol-Lidocaine Simplex (MBL) group was named. According to the groups, for the measurement of stress hormones (Cortisol, Adrenaline, Norepinephrine, Dopamine) in dogs with tibial fractures who were administered multimodal analgesia, preoperatively (OR), during the operation (OS), after the patient was extubated (PO), 24 hours after the operation (PO24), and Blood samples were taken at 48th hour (PO48). The samples were evaluated in terms of stress hormones and glucose levels.