Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde temel seviyede kelime edinimi
Vocabulary acquisition at basic level in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: HASAN FEHMİ EROL
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kelime frekansı = Word frequency ; Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Kelimeler = Words ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Tek başına anlamı olan ve dilbilgisi görevi taşıyan unsurlar olan kelimeler, ifade etmek istediklerimizin somut halidir. Öğrenilen yabancı dilde, kendini tam ifade etmek için yeterince kelime bilgisine sahip olmak gerekmektedir. Dilin temel yapı taşlarından olan kelimeler, yabancı dil öğretiminde oldukça önemlidir. Yapılan araştırmalarda bir yabancı dildeki ilk 1000 kelimenin bilinmesiyle, metinlerin % 80 oranında anlaşılabileceği tespit edilmiştir. Bu oran yabancı dil yetkinliği açısından oldukça yüksek bir rakamdır ve kelime bilgisinin, yabancı dil öğretimindeki yerini anlama açısından oldukça önemlidir. Burada ilk akla gelen, hangi kelimelerin öğretileceği ve hangi seviyede kaç kelime öğretileceği hususudur. Bundan dolayı yabancı dilde ilk olarak, hedeflenen kelimeler ve kelime sayısı belirlenmelidir. Bu kelimeler, öğretim sürecine yayılarak, basamak basamak öğretimi yapılmalıdır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kaynaklarına baktığımızda bunun eksikliğini görülmektedir. Bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kelime öğretimi kavramı üzerinde durulmuş ve bu konuda Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin mevcut durumu, belirlenen ders kitaplarının kelime hazinesi sayı, sıklık, yaygınlık, okunabilirlik ve türleri yönüyle incelenmiş; elde edilen veriler Yazılı Türkçenin Sıklık Sözlüğü ile karşılaştırılmıştır. Eldeki verilere göre, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kelime öğretiminin nasıl yapılması gerektiği ve nasıl daha nitelikli hale getirileceği üzerine tespitler yapılmıştır. Son olarak, çalışmadaki altı farklı kelime listesinden oluşan havuzdan, sıklık ve yaygınlık oranlarına göre yaklaşık 1000 kelimelik bir tavsiye kelime listesi hazırlanmıştır. Bu listedeki kelimelerin, temel seviye (A1-A2) için öncelikle öğretilmesi gereken kelimeler olduğu düşünülmektedir.


Anahtar kelimeler: Kelime, kelime hazinesi, kelime sıklığı, kelime yaygınlığı, kelime öğretimi, kelime edinimi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi.

Abstract:
As a single distinct meaningful element bearing a grammatical function, a word is the concrete form of what is to be expressed. To be able to express oneself efficiently, it is necessary to have sufficient vocabulary in the foreign language that is learnt. Being the basic units of language, words are of utmost importance in foreign language teaching. Studies show that knowledge of the most common 1000 words in a foreign language is enough to comprehend texts in the target language by 80%, which is a quite high rate, significant enough to provide evidence for the importance of vocabulary in foreign language teaching. The very first question to raise at this point is which and how many words to teach at a certain language level. Therefore, it is essential to specify the words to be taught as well as the number of them. These words should be spread along the learning process and be taught in a gradual manner. However, it is impossible to track the evidence of such a gradual manner in the teaching material available for Turkish as a Foreign Language. In this research, the concept of teaching vocabulary in Teaching Turkish as a Foreign Language was examined, the vocabulary employed in the course books in question was analyzed in terms of number, frequency, commonality, readability and categorization; the data obtained was then compared to the Word Frequency Dictionary of Written Turkish. The subsequent information was utilized for suggestions regarding how vocabulary should be taught and how the current practice could be improved. Finally, a suggestive vocabulary list of 1000 words was generated in accordance with the frequency and commonality data regarding the word pool composed of the six word lists covered in the study. The words in the list in question are thought to be the essential vocabulary for basic level (A1-A2).



Keywords: Word, vocabulary, word frequency, word commonality, vocabulary teaching, vocabulary acquisition, Teaching Turkish as a Foreign Language.