Bazı taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin bor uygulamalarına tepkileri
The response of some common bean (Phaseolus vulgaris L.)genotypes to boron applications
Yazar: ANIL AKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ECE TURHAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Bor toksisitesi = Boron toxicity ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Phaseolus vulgaris = Phaseolus vulgaris

Özet:
Bazı taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) genotiplerinin Bor (B) toksisitesine toleranslarının morfolojik, fizyolojik ve biyokimyasal açıdan araştırıldığı bu çalışmada 4 genotip kullanılmıştır.Bitkiler kontrollü sera koşullarında ortalama 32/15 ºC sıcaklıkta (gündüz/gece) ve ? % 55 nemde yetiştirilmiştir. Fideler 3-4 yapraklı olduğu dönemde 10 ve 20 gün süre ile 0 (Kontrol), 8, 16 ve 24 ppm H3BO3 içeren ½ lik Hoagland besin çözeltisi ile sulanmışlardır. Her iki uygulamanın sonunda genotiplere ait yaprak ve kök yaş-kuru ağırlıkları, genç ve yaşlı yaprakların yaprak alanı ve yaprak renginde meydana gelen değişimler tespit edilmiştir. Bununla birlikte, toplam klorofil miktarı, yaprak oransal su kapsamı (YOSK) ve turgor kaybı (TK) değerleri belirlenmiştir. Analizlerin sonunda genotipler arasındaki fark ile genotip ve uygulama arasındaki interaksiyon istatistikî olarak önemli bulunmuştur. On ve 20 gün süreli uygulanan B toksisitesi sonucunda; yaprak ve köklerin yaş-kuru ağırlıkları, yaprak alanları, YOSK ve toplam klorofil miktarları azalmış, TK değerleri ise artmıştır. Ayrıca, askorbat peroksidaz (APX) ve glutatiyon redüktaz (GR) aktiviteleri her iki dönemde de artan B konsantrasyonuna paralel olarak artmış, katalaz (CAT) aktivitesi ise azalmıştır. Yapraklardaki enzim aktivitesinin, köklerden daha fazla olduğu belirlenmiştir. Bitki bünyesinde biriken Bkonsantrasyon değerlerinin artan B konsantrasyonu ile her iki dönemde de arttığı, yapraklarda biriken bor miktarlarının, köklerden daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucunda, mevcut genotipler arasında Şeker Fasulye genotipinin B toksisitesine göreceli olarak tolerant olduğu, Yerel Genotip?in ise nispeten daha hassas olduğu ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Phaseolus vulgaris L., Bor Toksisitesi, Oksidatif Stres, Antioksidatif Enzimler

Abstract:
Tolerances of common bean genotypes to boron (B) toxictiy were investigated in terms of morphological, physiological and biochemical in 4 genotypes.Plants were grown under controlled greenhouse conditions at 32/15 ºC (day/night) temperature with relative humidity ? 55 %. When the plants had developed 3-4 true leaves seedlings were exposed to B treatments for 10 and 20 days; were watered with 1/2 Hoagland solution containing 0 (Control), 8, 16 and 24 ppm H3BO3. At the end of each treatment period changes in leaves and roots fresh and dry weight, young and old leaves? leaf area and leaf colour were determined. Besides, total chlorophyll content, leaf relative water content (LRWC) and loss of turgidity (TL) were measured. Differences between genotypes, genotype and treatment interaction was statistically important at all analysis in general. It was found that, while fresh and dry weights of leaf and root tissues, leaf area, LRWC and total chlorophyll content  decreased, TL values increased at the end of each treatment periods. Ascorbate  peroxidase (APX) and glutathione reductase (GR) activities increased as increasing B concentrations at the end of each treatment periods. In the contrary, B treatments degraded catalase (CAT) activity in leaves and roots. It was determined that, enzyme activities were higher in the leaves than those in the roots. Besides that, it was found that B contents in the plant tissues enhanced with increased B concentration in both treatment periods. Moreover, B content in leaf tissues was higher than that in root tissues.As a result, Şeker Fasulye was relatively B tolerant genotype than others, whereas Yerel Genotype was determined as the most sensitive genotype among 4 evaluated common bean genotypes.Key Words: Phaseolus vulgaris L., Boron Toxicity, Oxidative Stress, Antioxidative Enzymes