Dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklarda ebeveyn tutumlarının çocukların sosyal kaygı düzeyleriyle ilişkisi
The relationship between parent attitudes and social anxiety levels in children with language and speech disorders
Yazar: MESUT KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. LUT TAMAM
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dil bozuklukları = Language disorders ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Günümüzde ebeveynler çocuklarıyla ilgili konularda geçmişe nazaran daha hassas davranmaya başladılar. Bu hassasiyet dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklar için çok daha özverili bir şekle dönüşebilmektedir. Ailelerin çocuklarının en küçük bir eksikliğinde bile çok duyarlı olmaları çocukların da belli noktalarda sorunlar yaşamalarına neden olabilmektedir. Özellikle kekemelik başlangıcında ailelerin yeterli bilgiye sahip olmamaları çocuktaki anksiyeteyi artırarak kekemeliğin şiddetlenmesine neden olabilmektedir. Sosyal anksiyete, kekeme çocuklarda çok daha baskın bir şekilde ortaya çıkmakla birlikte ebeveynlerin tutumlarının anksiyeteyi artıran ya da yavaşlatan bir faktör olma ihtimali yapılan araştırmalarla tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak kekemeliğin hayat boyu devam etmesi veya daha çocuk yaşlarda iken geçmesi yüksek bir ihtimal olarak değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların ebeveyn tutumlarını ölçmek ve bu tutumların çocukların sosyal kaygı düzeyleriyle ilişkisini araştırmak amacıyla Malatya'daki ilköğretim çağındaki dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklar ve ailelerine yönelik bazı çalışmalar yapılmıştır. Araştırmamıza toplamda 77 dil ve konuşma bozukluğu olan çocuk ve ailesi katılarak gerekli görüşmeler yapılmış; anketler uygulanmıştır. Katılımcı çocukların 59'u erkek, 18'i kız çocuğudur. Çocukların 1'i anaokulu, 8'i 1. sınıf, 32'si 2. sınıf, 21'i 3. sınıf, 9'u 4. sınıf, 6'sı ortaokul öğrencisidir. Araştırmamız "Ebeveyn Tutum Ölçeği", "Dil ve Konuşma Bozukluklarına Yönelik Tutum ve Bilgi Anketi" ve "Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği-Yenilenmiş Biçim" ölçekleri kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmalarımız neticesinde ebeveyn tutumlarından otoriter tutumun diğer ebeveyn tutumlarına göre daha etkili sonuçlar doğurduğu bilgisine ulaşıldı. Annenin yaşının ilerledikçe dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklara olan tutumunda pozitif yönde bir değişimin olduğu tespitinde bulunuldu. Gelir seviyesi düştükçe ebeveynlerin daha fazla sorunlar yaşamalarından kaynaklanan dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklardaki sosyal anksiyetenin arttığı yönündeki bulgulara ulaşıldı. Ayrıca ortaokul mezunu babalar ile lise mezunu babalar arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Lise mezunu babaların Ebeveyn Tutum Ölçeği puanları daha yüksek bulunmuştur. Babanın ortaokul mezunu olduğu katılımcıların Ebeveyn Tutum Ölçeği ortalamaları babanın lise mezunu olduğu katılımcılardan daha düşüktür. Araştırmalarımızda yapılan bu tespitler ve literatürdeki bilgiler dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların ebeveyn tutumlarıyla doğrudan veya dolaylı olarak ilişkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Nowadays, parents have started to treat issues related to their children in a more sensitive manner compared to past. This sensitivity can become more self-sacrificing toward children with "Language and Speech Disorders". Families being extremely sensitive even in their children's slightest deficiency can also cause the children to encounter problems in certain points. Especially, when the families do not have sufficient knowledge in the beginning stages of stuttering, this can cause the stuttering to intensify by increasing the anxiety in the child. Although social anxiety develops more predominantly in stuttering children, it has been identified in the studies that parents' attitude is a potential factor in increasing or slowing down anxiety.  Accordingly, it has been interpreted as a high possibility that stuttering lasts for a lifetime or goes down yet in young age. Within the context of the study, certain studies were conducted towards children with language and speech disorders who are at elementary school age in Malatya and their families on the purpose of evaluating the parental attitudes of children with language and speech disorders and to analyze the effects of these attitudes on the childrens' social anxiety levels. Appropriate interviews were held and surveys were conducted through the participation of 77 children with language and speech disorders and their families. Among the participant children, 59 are boys while 18 of them are girls. 1 of the boys are kindergartener, 8 of them are first graders, 32 of them second graders, 21 of them third graders, 9 of them fourth graders and 6 of them are middle schoolers. Our study was implement by implementing "Parenting Attitude Scale", "Attitude Towards Language and Speech Disorders and Questionnaire" and "Social Anxiety Scale For Children-Updated Form" scales. As a result of our studies, it was discovered that the authoritarian attitude of the parental attitude produces more effective results compared to other parental attitudes. It was identified that mother's attitude towards the children with language and speech disorders show a positive change as the age increases. Findings revealed that language and speech disorders results from the parents facing more problems as the income level decreases and increases the social anxiety in children. Moreover, a significant difference were determined between fathers who are middle school and high school graduates. Parenting Attitude Scale scores of the high school graduate were discovered to be higher. The Parenting Attitude Scale average of the participant fathers who are middle school graduates are lower compared to fathers who are high school graduates. These findings obtained in our studies and the information in the literature exhibit that the children with language and speech disorders are directly or indirectly affected by parental attitudes.