Çocukların ekolojik okuryazarlık düzeylerinin irdelenmesi: Malatya ili örneği
Examination of children's ecological literacy levels: The case of Malatya
Yazar: ELANUR ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. SEVGİ GÖRMÜŞ CENGİZ
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Doğa = Nature ; Ekoloji okuryazarlığı = Ecological literacy ; Ekopedagoji = Ecopedagogy ; Malatya = Malatya

Özet:
Ekolojik okuryazarlık; içerisinde çeşitli disiplinleri barındıran, sürdürülebilir yaşamlar oluşturmaya yönelik gerekli çalışmaları yapan, bilgi ve beceriye sahip olmayı temel edinmiş bir pedagoji alanıdır. Ekolojik okuryazarlık düzeyinin geliştirilmesinde ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasında bireylerin aldığı eğitim en önemli etkenlerden birisidir. Bu noktada yapılması gereken en öncelikli çalışma çocukların ekolojik unsurlara yönelik bilgi düzeylerinin ve algılarının tespit edilmesidir. Bu algıların oluşum ve çocukların temel faaliyetlerine yansımasında dış dünya ile kurduğu iletişim şekli ve deneyimleri önemli bir role sahip olmaktadır. Ekolojik okuryazarlık eğitimi, öğretilen içerikleri birebir yaşayarak öğrenilen sürece geçişle sağlanmaktadır.
Araştırmada; çocukların doğa algısı incelenmiş, erken çocukluk döneminde doğa bilincinin nasıl kazandırılacağı, ekolojik okuryazarlık düzeyini arttıracak eğitim modelinin yeterliliği,
çocukların eğitim süreçlerinde doğanın ve doğa bilincinin nasıl ve ne kadar entegre edildiğini yurtiçi ve yurtdışı örnekler üzerinden araştırılmış ve doğanın çocuğun fiziksel, sosyal ve toplumsal gelişimdekini yeri incelenip değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında; ekoloji, okuryazarlık, ekolojik okuryazarlık, ekopedagoji, çevre ve doğa eğitimi kavramlarına yönelik literatür taraması yapılmış ve bu çalışmalar üzerinden bireylerin ihtiyaç duyduğu ve gelişimlerini etkileyen eğitim süreçlerinin etkileri analiz edilmiştir. Çocukların ekolojik okuryazarlık düzeylerinin irdelenmesine yönelik yapılan araştırmada çocuklardan doğayı algılayış biçimlerine yönelik görsel anlatı çalışmaları yapılması ve buna ilişkin araştırmacı tarafından hazırlanan anket sorularını cevaplamaları istenerek bu algılarının bilgi düzeyi olarak da teyit edilmesi sağlanmıştır. Bu araştırmanın temel amacı; çocukların ekolojik okuryazarlık düzeylerinin ve doğa algılarına ilişkin
durum tespitinin yapılması, değerlendirilmesi, olumlu ve olumsuz etkenlerin neler olduğunun belirlenmesi ve bunlara ilişkin değerlendirme çalışmalarının yapılmasıdır.

Abstract:
Ecological literacy is a pedagogical field that includes various disciplines, performs the
necessary work to create sustainable lives, and has acquired the knowledge and skills as a basis. The education received by individuals is one of the most important factors in developing the level of ecological literacy and ensuring its sustainability. At this point, the most priority work that needs to be done is to determine the level of knowledge and perception of children about ecological elements. In the formation of these perceptions and their reflection on the basic activities of children, the form of communication they establish with the outside world and their experiences have an important role. Ecological literacy education is provided by the transition to the process learned by experiencing the taught contents one-on-one. In the research; children's perception of nature was examined, how to gain awareness of nature in early childhood, the adequacy of the educational model that will increase the level of ecological literacy, how and how integrated nature and awareness of nature are in children's educational processes were investigated through domestic and international examples, and the place of nature in the physical, social and social development of the child was examined and evaluated. Within the scope of the research; a literature review was conducted on the concepts of ecology, literacy, ecological literacy, ecopedagogy, environment and nature education, and the effects of educational processes that individuals need and affect their development were analyzed through these studies. In the research conducted to examine the ecological literacy levels of children, visual narrative studies were conducted on the way children perceive nature and these perceptions were confirmed as the level of knowledge by asking them to answer the questionnaire questions prepared by the researcher. The main purpose of this research is to conduct due diligence on children's ecological literacy levels and perceptions of nature, to evaluate, to determine what are the positive and negative factors and to conduct evaluation studies on them