Öğretmenlerin örgütsel adalet, örgütsel dürüstlük ve iş doyumu düzeylerine yönelik algıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' perceptions of organizational justice, organizational integrity and job satisfaction
Yazar: ORHAN AKSAY
Danışman: PROF. DR. BAHRİ AYDIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dürüstlük = Honesty ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel dürüstlük = Organizational integrity ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma, öğretmenlerin örgütsel adalet, örgütsel dürüstlük ve iş doyumu algılarının düzeyini saptamayı; örgütsel adalet, örgütsel dürüstlük ve iş doyumu algıları arasındaki ilişkileri açıklamayı amaçlamıştır. Araştırma modeli, ilişkisel tarama şeklindedir. Araştırma örneklemi, 2017–2018 öğretim döneminde Bolu merkez ilçede bulunan devlete ait ilkokul, ortaokul ve liselerde en az bir yıldır görev yapan 2.298 öğretmen arasından basit tesadüfî örnekleme yöntemi ile seçilen 1.045 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Örgütsel Adalet Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen Örgütsel Dürüstlük Ölçeği ve Minnesota İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin normal olmayan dağılım gösterdiği tespit edilmiş ve verilerin analizinde parametrik olmayan testler kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin örgütsel adalet, örgütsel dürüstlük ve iş doyumu algılarının yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin örgütsel adalet algılarında medeni durum, okulun öğretmen sayısı ve öğretim kademesi değişkenlerine göre anlamlı fark olduğu; cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve okul kıdemi değişkenlerine göre anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel dürüstlük algılarında okulun öğretmen sayısı ve öğretim kademesi değişkenlerine göre anlamlı fark olduğu; cinsiyet, medeni durum, yaş, mesleki kıdem ve okul kıdemi değişkenlerine göre anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin iş doyumu algılarında medeni durum, yaş, mesleki kıdem, okulun öğretmen sayısı ve öğretim kademesi değişkenlerine göre anlamlı fark olduğu; cinsiyet ve okul kıdemi değişkenlerine göre anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Örgütsel adalet ile örgütsel dürüstlük arasında yüksek, örgütsel adalet ile iş doyumu arasında orta, örgütsel dürüstlük ile iş doyumu arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Örgütsel adalet ve örgütsel dürüstlüğün birlikte iş doyumunu düşük düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. İş doyumunun yordanmasında örgütsel adaletin düşük, örgütsel dürüstlüğün çok düşük etki büyüklüğüyle pozitif ve anlamlı katkısının olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research aims to determine the level of teachers' perceptions of organizational justice, organizational integrity and job satisfaction; to explain the relationships between organizational justice, organizational integrity and job satisfaction perceptions. The research model is the relational scanning. The research sample consists of 1.045 teachers selected by simple random sampling method among 2.298 teachers who have been working in official primary, secondary and high schools which are located in Bolu City Center, for at least one year during the 2017-2018 academic period. As a data collection tool, the personal information form, the organizational justice scale, the organizational integrity scale developed by the researcher and the Minnesota job satisfaction scale were used. It was found that the research data showed an abnormal distribution, and nonparametric tests were used in the analysis of the data.
According to the research results, it was determined that teachers' perceptions of organizational justice, organizational integrity and job satisfaction were high. In teachers' perceptions of organizational justice, it was determined that there is a significant difference according to marital status, number of teachers in the school and education level variables, but not according to the variables of gender, age, professional seniority and school seniority. In teachers' perceptions of organizational integrity, it was determined that there is a significant difference according to the variables of the number of teachers in the school and the education level, but not according to the variables of gender, marital status, age, professional seniority and school seniority. In teachers' perceptions of job satisfaction, it was determined that there is a significant difference according to the variables of marital status, age, professional seniority, number of teachers in the school and education level, but not according to the variables of gender and school seniority. High, positive and meaningful relationships were found between organizational justice and organizational integrity, moderate between organizational justice and job satisfaction, and moderate, positive and meaningful relationships between organizational integrity and job satisfaction. It has been concluded that organizational justice and organizational integrity together predict job satisfaction at a low level. To predict job satisfaction, it has been found that organizational justice has a low effect size and organizational integrity has a positive and meaningful contribution with an effect at a very low size.