İlköğretimde fen ve teknoloji öğretimi üzerine Türkiye'de yapılan araştırmaların meta-analizi
A meta-analysis of research on science and technology teaching in primary education: A sample of Turkey
Yazar: GONCA URAL
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY BÜMEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Meta analizi = Meta analysis ; Tutumlar = Attitudes ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmada meta-analiz yöntemi kullanılarak Türkiye'de 2002-2012 yılları arasında uygulaması yapılmış araştırmalara göre, yapılandırmacılığın öğretimsel uygulamalarının fen başarısı ve fene/fen ve teknoloji dersine yönelik tutum üzerindeki etkisine ilişkin genel bir görüş elde etmek amaçlanmıştır. 
Verilerin toplanması için, dâhil edilme ölçütleri belirlenip kodlama formu hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında 25 doktora tezi, 77 makale olmak üzere toplamda 102 araştırma incelenmiş; dâhil edilme ölçütlerine uygun bulunan 31 adet deneysel ve yarı-deneysel araştırma, meta-analiz yöntemiyle birleştirilmiştir. Meta-analize dâhil edilen her çalışmanın etki büyüklüğü Cohen'in d'sine göre CMA (comprehensive meta-analysis) istatistik programı kullanılarak hesaplanmıştır. 

Araştırmadan elde edilen bulgulara göre yapılandırmacılığın öğretimsel uygulamaları geleneksel etkinliklere göre, fen ve teknoloji dersine yönelik başarıyı artırmada geniş düzeyde (ES=1.003); fene/fen ve teknoloji dersine yönelik tutumu olumlu yönde geliştirmede ise orta düzeyde (ES=0.743) daha etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılandırmacılığın öğretimsel uygulamaları, geleneksel etkinliklere göre fen ve teknoloji dersine yönelik başarıyı artırmada tüm fen disiplin alanlarında geniş düzeyde (Fizik konularında, ES=1.025; kimya konularında, ES=1.087; biyoloji konularında, ES=0.923); fene/fen ve teknoloji dersine yönelik tutumu olumlu yönde geliştirmede fizik konularında orta (ES=0.473); kimya (ES=0.843) ve biyoloji (ES=0.970) konularında ise geniş düzeyde daha etkili olduğu saptanmıştır. Bulgular, analize dâhil edilen araştırmalarda yayım yanlılığı olmadığını göstermiştir. 
Sonuç olarak, 2002-2012 yılları arasında yapılan ve belirli ölçütlere göre seçilip incelenen deneysel araştırmalarda, yapılandırmacılığın öğretimsel uygulamalarının fen ve teknoloji dersine yönelik başarıyı ve derse yönelik tutumu olumlu yönde ve anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Fen öğretimi üzerine gerçekleştirilecek araştırmalarda dikkat edilmesi gereken hususlara ve üzerinde çalışılması gereken meta-analiz konularına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this research the meta-analysis technique has been used to have a general idea about instructional applications of constructivism have effectiveness on the achievement and attitude of science and technology lesson according to the research that took place in Turkey between the years 2002-2012.
 As a part of the research, determined inclusion criteria for the collection of data coding form was prepared. Within the scope of the research; 25 doctorate of philosophy, 77 studies in total 102 investigation were examined. 31 experimental and quasi-experimental studies which were found suitable for inclusion criteria are combined with meta-analysis. In this study each studies' effect size which were included in the meta-analysis is calculated by using statistical software CMA (Comprehensive meta-analysis) according to Cohen's d.
According to the results, student-centered activities are determined to be more effective than traditional activities for increasing the achievement of science and technology lesson on a large level (ES=1.003); in developing a positive attitude for the science/science and techology lesson with a medium level (ES=0.743). In addition, student-centered activities are determined to be more effective than the traditional activities for increasing the achievement of science and technology lesson in all disciplines of science on a large level (on the subjects of Physics, ES=1.025; on the subjects of Chemistry, ES=1.087; on the subjects of Biology, ES=0.923), developing a positive attitude of science/science and technology lesson on a medium level on the subjects of Physics (ES=0.473); and a large level on the subjects of Chemistry (ES=0.843) and Biology (ES=0.970). However, the findings that have been obtained show that the inquiries, that have been included in the analysis, have no publication bias.
As a result, in experimental research which was carried out between the years 2002-2012, chosen and examined according to specified criterias, student-centered activities significantly and positively affect the achievement and attitudes towards science and technology course was determined. Suggestions have been made for issues to be considered on science teaching research to be carried out and meta-analysis issues' necessity to be studied.