Öğretmenlerin BİT entegrasyon yaklaşımları, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algısı ve bireysel yenilikçilik özellikleri arasındaki ilişkiler
Relationships among teachers' ICT integration approaches, self-efficacy towards technology integration and individual innovativeness features
Yazar: OĞUZ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET OĞUZ AKTÜRK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar teknolojisi = Computer technology ; Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Bütünleşme = Integration ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, öğretmenlerin BİT entegrasyon yaklaşımlarını, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algılarını ve bireysel yenilikçilik özelliklerini belirlemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Bunun yanında araştırma kapsamında öğretmenlerin BİT entegrasyon yaklaşımlarının, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algısının ve bireysel yenilikçilik özelliklerinin; cinsiyete, mesleki deneyime ve görev yapılan öğretim kademesine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak düzenlenen bu çalışma, Konya ili Ereğli ilçesinde toplam 126 resmi okul/kurumda görev yapan 1640 öğretmen ile yürütülmüştür.
Çalışmanın verileri "Öğretmenlerin BİT Entegrasyon Yaklaşımlarının Ölçülmesine Yönelik Ölçek (ÖBEYÖ)", "Teknoloji Entegrasyonuna Yönelik Öz-yeterlik Algısı Ölçeği (TEYÖ)" ve "Bireysel Yenilikçilik Ölçeği (BYÖ)" aracılığıyla toplanmıştır. Ölçekler aracılığıyla toplanan verilerin analizinde betimsel istatistikler, kolerasyon analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve standart çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin BİT entegrasyon yaklaşımlarının, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algılarının ve bireysel yenilikçilik özelliklerinin genel olarak yüksek düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Buna ek olarak, öğretmenlerin %38,1'inin "kuşkucu", %32,1'inin "sorgulayıcı", %14,5'inin "öncü", %11,0'inin "gelenekçi" ve %4,3'ünün "yenilikçi" kategorisinde yer aldığı ortaya çıkmıştır.
Ölçeklerin birbirleriyle olan ilişkilerine bakıldığında ise BYÖ'nün "değişime direnç" alt boyutunun ÖBEYÖ'nün toplamı, "bilişsel yapılandırmacı entegrasyon" ve "sosyo-kültürel entegrasyon" alt boyutları ile negatif yönde ilişkili olduğu, TEYÖ ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisinin olmadığı; yine BYÖ'nün toplamının ÖBEYÖ'nün "bilişsel yapılandırmacı entegrasyon" alt boyutu ile pozitif yönde ilişkili olduğu, "sosyo-kültürel entegrasyon" alt boyutu ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisinin olmadığı; bunların dışında kalan alt boyutların birbirleri ile istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür.
Öğretmenlerin BİT entegrasyon yaklaşımlarının, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algısının ve bireysel yenilikçilik özelliklerinin genel olarak cinsiyete göre farklılaştığı bulunmuştur. Öğretmenlerin mesleki deneyimlerine göre, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algısının ve bireysel yenilikçilik özelliklerinin genel olarak farklılaştığı, BİT entegrasyon yaklaşımlarının ise genel olarak farklılaşmadığı ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin görev yaptıkları öğretim kademesine göre, BİT entegrasyon yaklaşımlarının genel olarak farklılaştığı, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algısının ve bireysel yenilikçilik özelliklerinin ise genel olarak farklılaşmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin BİT entegrasyon yaklaşımları ve bireysel yenilikçilik özelliklerinin, teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algısını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı; öğretmenlerin teknoloji entegrasyonu yaklaşımlarından geleneksel entegrasyon ve bilişsel yapılandırmacı entegrasyon yaklaşımları ile bireysel yenilikçilikte fikir önderliği ve deneyime açıklık özellikleri arttıkça teknoloji entegrasyonuna yönelik öz-yeterlik algılarının da arttığı söylenebilir.

Abstract:
The general purpose of this study is to determine ICT integration approaches for teachers, their technology integration self-efficacy perceptions, and individual innovativeness features and investigate the relationships among these variables. In addition, it was explored within the scope of this study whether or not teachers' ICT integration approaches, their technology integration self-efficacy perceptions and individual innovativeness features differed according to gender, professional experience and level of education where they taught. This study, which was designed according to the relational survey model, which is one of the survey models, was conducted on 1640 teachers who worked in 126 public schools/institutions in the Ereğli District of the Konya Province.
The research data were collected using "Scale for Measuring ICT Integration Approaches for Teachers (SMIAT)", "Technology Integration Self-Efficacy Perception Scale (TISEPS)" and "Individual Innovativeness Scale (IIS)". Statistical analyses, correlation analysis, independent sample t-test, one-way ANOVA and standard multiple regression analysis were used to analyze the data that were collected via the scales. It was found as a result of the analyses conducted that teachers' ICT integration approaches, technology integration self-efficacy perceptions and individual innovativeness features were in general at a high level. Furthermore, it turned out that 38.1 % of the teachers were in the "laggards" category, 32.1 % were in the "early majority" category, 14.5 % were in the "early adopters" category, 11.0 % were in the "late majority" category and 4.3 % were in the "innovators" category.
When the relationships of the scales with one another were examined, it was seen that the "resistance to change" subdimension of the IIS was negatively correlated with the whole of SMIAT, "cognitive constructivist integration" and "socio-cultural integration" subdimensions, and that it did not have a statistically significant correlation with the TISEPS. Likewise, the whole of the IIS was positively correlated with the "cognitive constructivist integration" subdimension of the SMIAT, but it was not statistically correlated with the "socio-cultural integration" subdimension; on the other hand, the subdimensions other than these were statistically in a significant and positive correlation with one another.
It was found that in general, teachers' ICT integration approaches, technology integration self-efficacy perceptions and individual innovativeness features differed according to gender. It was observed that teachers' technology integration self-efficacy perceptions and individual innovativeness features in general differed according to their professional experiences whereas their ICT integration approaches in general did not differ. It was found that in general teachers' ICT integration approaches differed according to their level of education they taught, whereas their technology integration self-efficacy perceptions and individual innovativeness features did not differ in general. It can be said that teachers' ICT integration approaches and individual innovativeness features predicted their technology integration self-efficacy perceptions in a statistically significant way, and that as teachers' traditional integration and cognitive constructivist integration approaches, which are technology integration approaches, and the features of intellectual leadership and openness to experience in individual innovativeness increased, so did their technology integration self-efficacy perceptions.