Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastalarda kardiyovasküler riskin gece yeme sendromu, uyku kalitesi, antropometrik ve sosyodemografik özellikler ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between cardiovascular risk and night eating syndrome, sleep quality, anthropometric, and sociodemographic characteristics in patients applying to the Family Medicine Uutpatient Clinic
Yazar: MERYEM MECİ ÇİFTCİ
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA ; DR. SİBEL BAKTIR ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Kardiyovasküler (KV) hastalıklar tüm dünyada en önde gelen ölüm nedenidir. KV
hastalıkların gelişiminde en önemli davranışsal risk faktörleri sağlıksız beslenme, fiziksel
inaktivite, tütün kullanımı ve yüksek düzeyde alkol kullanımıdır. Davranışsal ve
değiştirilebilir risk faktörlerinin düzeltilmesi KV hastalık riskini azaltabilir.
Bu bağlamda bireylerin KV riskini artırabilecek diğer davranışsal faktörlerin ortaya konması,
risk yönetiminde önemli olabilir. Çalışmamızda 40-70 yaş aralığındaki katılımcılarda gece
yeme sendromu, uyku kalitesi, sosyodemografik özellikler ve antropometrik parametrelerin
kardiyovasküler hastalık riski üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 1 Ağustos- 1 Ekim 2022 tarihleri arasında Başakşehir Çam
ve Sakura Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran dahil edilme kriterlerini
karşılayan 137 kişi katılmıştır. Katılımcıların antropometrik parametreleri ölçülerek
kaydedilmiştir. Ayrıca 47 soruluk sosyodemografik bilgileri, uyku kalitesi ölçeğini, gece
yeme davranışını ölçen bir anket uygulanmıştır. Katılımcıların SCORE-2 vasıtası ile
kardiyovasküler riski belirlenmiştir. Gece yeme sendromu için gece yeme anketi (GYA),
uyku kalitesini belirlemek için Pittsburgh uyku kalitesi indeksi (PUKİ) kullanılmıştır. Elde
edilen veriler istatistiksel analize tabi tutulmuştur, p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul
edilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 48,70 iken %70,8'i kadındı. BKİ ortalaması
27,94'tü, %41,6'sı fazla kilolu, %29,2'si obezdi. Katılımcıların %56,9'unun düşük
kardiyovasküler risk, %31,4'ünün yüksek risk ve %11,7'sinin çok yüksek riske sahip olduğu
belirlenmiştir. KVH riski ile GYA toplam puanı ve alt boyutları arasında anlamlı ilişki
bulunmamıştır (p>0.05). KVH riski ile PUKİ toplam puanı ve alt boyutları arasında anlamlı
ilişki bulunmamıştır (p>0.05). GYA toplam puanı ve PUKİ toplam puanı arasında istatistiksel
olarak anlamlı ilişki bulunmuştur(Rho=0.368, p<0.001) . GYA toplam puanı ile beden kitle
indeksi ilişkili bulunmuştur(Rho=0.206, p=0.016). Katılımcıların SCORE-2 puanı ile
trigliserid düzeyleri ilişkili bulunmuştur (Rho=0.563, p<0.001) .
Sonuç: Çalışmamızda gece yeme alışkanlığı ile kötü uyku kalitesi ilişkili bulunmuştur.
Kardiyovasküler hastalık riski ile hem gece yeme sendromu hem de uyku kalitesi arasında
anlamlı ilişki bulunmamıştır. Gece yeme alışkanlığı, artmış BKİ ile ilişkili bulunmuştur. Bu
bağlamda kardiyovasküler risk ile ilişkili olduğu düşünülen artmış BKİ'ye sahip bireylerin
gece yeme alışkanlığının sorgulanması bireylerin sağlığını korumak açısından önemli olabilir.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, bütüncül sağlık hizmeti, gece yeme sendromu, kalp
hastalığı risk faktörleri, obezite, uyku bozuklukları

Abstract:
Aim: Cardiovascular (CV) diseases are the leading cause of death worldwide. The most
significant behavioral risk factors in the development of CV diseases are unhealthy eating,
physical inactivity, tobacco use, and high alcohol consumption. Correcting behavioral and
modifiable risk factors can reduce the risk of CV diseases. In this context, identifying other
behavioral factors that may increase individuals CV risk can be crucial for risk management.
Our study aimed to investigate the impact of night eating syndrome, sleep quality,
sociodemographic characteristics, and anthropometric parameters on cardiovascular disease
risk in participants aged 40-70.
Materials and Method: A total of 137 individuals who met the inclusion criteria and applied
to the Başakşehir Çam and Sakura City Hospital Family Medicine Outpatient Clinic between
August 1 and October 1, 2022, participated in our study. Anthropometric parameters of the
participants were measured and recorded. Additionally, a 47-question survey covering
sociodemographic information, sleep quality scale, and a questionnaire assessing night eating
behavior were administered. Cardiovascular risk was determined using SCORE-2. The night
eating questionnaire (NEQ) and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) were used for
night eating syndrome and sleep quality, respectively. The obtained data were subjected to
statistical analysis, and p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The participants had an average age of 48.70, and 70.8% were female. The average
BMI was 27.94, with 41.6% being overweight, and 29.2% obese. It was determined that
56.9% of the participants had low cardiovascular risk, 31.4% had high risk, and 11.7% had
very high risk. There was no significant relationship between CV risk and NEQ total score
and subscales (p>0.05). Similarly, no significant relationship was found between CV risk and
PSQI total score and subscales (p>0.05). There was a statistically significant relationship
between NEQ total score and PSQI total score (Rho=0.368, p<0.001). NEQ total score was
associated with body mass index (BMI) (Rho=0.206, p=0.016). The participants' SCORE-2
score was associated with triglyceride levels (Rho=0.563, p<0.001).
Conclusion: Our study found an association between night eating habits and poor sleep
quality. However, there was no significant relationship between cardiovascular disease risk
and both night eating syndrome and sleep quality. Night eating habits were associated with
increased BMI. In this context, questioning the night eating habits of individuals with
increased BMI, believed to be associated with cardiovascular risk, may be important for
preserving individuals health.
Key Words: Cardiovascular risk, comprehensive healthcare, family practice, night eating
syndrome, obesity, sleep quality