Sanatlararası etkileşim bağlamında resim ve şiir ilişkisi
In the context of inter-arts interaction painting and poetry relations
Yazar: AYŞE EKİCİ
Danışman: PROF. ZELİHA AKÇAOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Görsel imge = Visual image ; Mağara resimleri = Cave drawings ; Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Sanatsal etkileşim = Artistic interaction ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Sanatsal yaratımın ilk kıvılcımını oluşturan imgeler, sanatçının dış ve iç dünyasını kendi algı süzgecinden geçirmesiyle zihninde canlanan görüntü, olay ve olgulardan meydana gelmektedir. Aynı zamanda sanatçının kendini ifade etme sürecinin sonunda ortaya çıkan eserler de imge içermektedir. Bu imgeler görsel veya yazınsal imgeler olabilir. Bu tez çalıĢmasında sanatlararası etkileĢim bağlamında, resim ve şiir arasındaki imge ortaklığı temel alınarak, bu iki sanatın tarihsel süreçteki ilişkiselliği incelenmiştir.
Üç ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde imge kavramı üzerinde durularak resimsel ve şiirsel imgeler örnekler verilerek irdelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise resim ve şiir ilişkisinin tarihsel süreci, ut pictura poesis, paragone ve Laocoön tartışmaları ışığında incelenmeye başlamış ve 19., 20. ve 21. yüzyıldaki görüşler ve örnekler eklenerek devam etmiştir. Ayrıca bu bölümde ekfrastik şiir,somut şiir ve görsel şiir türleri araştırılarak resim şiir ilişkisini hem anlamsal hem de biçimsel boyutta irdelemek amaçlanmıştır. Çalı,şmanın son bölümünde ise, sanat tarihinde resim-şiir etkileşimi bağlamında hem şair hem de ressam olan çok yönlü sanatçıların ve şiirlerden esinlenerek eser üreten ressamların bir bölümü tanıtılmış, resim ve şiir ilişkisini barındıran eserler incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde Türkiye'de şiir ve resim etkileşimini konu alan sergilerin bir bölümü incelenmiş ve son olarak şiirsel imgelerin resimsel imgelere dönüşümünü gösteren uygulama çalışmalarına yer verilmiştir.
Kimi zaman bir üstünlük mücadelesine giren, kimi zaman aralarında özdeşlikler kurulan; kimi zamansa farklılıklarını kabul ederek dostça iliĢkiler kuran resim ve Ģiir, tarihin her döneminde aralarında bir bağ bulunan iki sanat dalıdır. Antik çağlardan 21. yüzyıla uzanan bu bağ sanatlararası etkileĢimi güçlendirmekte ve sanatçıların her bir sanat dalına ilham kaynağı olarak bakmasını ve böylece yeni ufuklar açılmasını sağlamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Resim, Şiir, Sanatlararasılık, İmge, Ut pictura poesis, Ekfrasis.

Abstract:
The images that make up the first spark of artistic creation comprise of views, events and facts that are visualized in the consciousness of the artist through his/her perceptions of outer and inner worlds. At the same time, artifacts that emerged at the end of the artist's self-expression process contain images. These images can be visual or literary images. In this thesis, the relation of these two arts in history is examined based on the image dialogue between painting and poetry in the context of inter-arts interaction.
In the first part of the study, the concept of image is emphasized, and poetic images and pictorial images are scrutinized by giving examples. In the second part of the study, the historical process of the relationship between painting and poetry is examined in the light of the discussions of ―ut pictura poesis‖, ―paragone‖ and ―Laocoon‖; and afterwards opinions and examples from 19th, 20th and 2st centuries are given. In addition, it is aimed to examine the semantic and formal relationship between painting and poetry by investigating ―ekphrastic poetry‖, ―concrete poetry‖ and ―visual poetry‖. In the last part of the study, in the context of the interaction between painting and poetry in art history, a part of painters who are inspired by poems and versatile artists who are poets and painters were introduced. The vorks that contain the relationship between painting and poetry were examined. Also, in this section, a part of the exhibitions that about interaction of poetry and painting in Turkey were examined. Finally, the painting studies that showing the transformation of poetic images into pictorial images are included.
Painting and poetry, which sometimes entering a struggle for supremacy, sometimes establishing parity, and sometimes establishing friendly relations by accepting their differences, are two branches of art which have a connection in every period of history. This connection from antiquity to the 21st century empowers inter-arts interaction and enables artists to look at each branch of art as a source of inspiration and thus opens new horizons.
Keywords: Painting, Poetry, Inter-arts, Image, Ut pictura poesis, Ekphrasis.