Kırşehir ili merkez ilçede sığır besiciliği yapan işletmelerin ekonomik analizi
Economic analysis of cattle fattening enterprises in centre district of Kirşehir province
Yazar: COŞKUN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. SAVAŞ SARIÖZKAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Karlılık = Profitability ; Kırşehir = Kırşehir ; Sığırlar = Cattles ; Üretim maliyeti = Production cost

Özet:
Bu çalışmada, Kırşehir İli Merkez İlçe'de sığır besiciliği yapan işletmelerin teknik, ekonomik ve yapısal özellikleri araştırılmıştır. Araştırmanın materyalini, ildeki sığır besi işletmeleri arasından tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 45 adet işletmeden anket yoluyla sağlanan 2011-2012 yıllarına ait veriler oluşturmuştur. İşletmeler ölçekleri itibariyle; 1-20 baş hayvana sahip olanlar küçük ölçekli, 21-50 baş hayvana sahip olanlar orta ölçekli, 51-150 baş hayvana sahip olanlar da büyük ölçekli işletmeler olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca değerlendirmeler tüm işletmeler bazında da yapılmıştır. Araştırmada kullanılan girdi unsurlarının toplam girdi içerisindeki yüzde oranları incelendiğinde; besi materyalinin yüzde 42,95; yemin yüzde 33,09; işçiliğin yüzde 9,63; veteriner-sağlık giderlerinin yüzde 1,73; bakım-onarım 1,64; amortisman giderlerinin yüzde 1,56; diğer giderlerin yüzde 0,84 oranında olduğu tespit edilmiştir. İldeki sığır besiciliğinde besi başı canlı ağırlığı 215,22 kg, besi sonu canlı ağırlığı 464,78 kg ve ortalama besi süresi de 241,11 gün olarak bulunmuştur. Ortalama günlük canlı ağırlık artışı 1.033 kg olarak hesaplanmıştır. Araştırma alanında, 1 kg canlı ağırlık artışı için 7,77 kg kesif yem tüketildiği tespit edilmiştir. 1 kg canlı ağırlık maliyeti küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerde sırasıyla 9,70, 8,82, 7,76 TL olarak hesaplanmıştır. Toplam maliyet, küçük ve orta ölçekli işletmelerde önemli oranda fazla bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, büyük ve orta ölçekli ölçekli işletmelerde sırasıyla 606,19 TL/baş ve 132,64 TL/baş kâr elde edilirken, küçük ölçekli işletmeler 492,35 TL/baş zarar etmişlerdir.

Anahtar kelimeler: Sığır besiciliği, ekonomik analiz, üretim masrafları, karlılık

Abstract:
In this study, the technical, economical and structural characteristics of presently active cattle fattening enterprises in centre district of Kırşehir province are examined. The data used in the study obtained with an interview survey from randomly selected 45 cattle fattening enterprises in the province in years 2011-2012. The enterprises were grouped in to three categories, namely small scale (1-20 heads), medium scale (21-50 heads) and large scale (51-150 heads). The proportions of cost of feed, labour, vets-and-meds, depreciation-repair-maintenance and miscellaneous expenses in the total cost accounted for 42.95%, 33.09%, 9.63%, 1.73%, 1.64%,1.56%  and 0.84% respectively. In addition, an evaluation was made at the aggregate of all enterprises. The initial live-weight was 215.22 kg/head at the onset of fattening, 464.78 kg/head at the end of fattening. The average fattening period, daily live-weight gain and were calculated to be 241.11 days, 1.033 kg/head respectively. In research area, it was determined that for 1 kg of live weight gain 7.77 kg concentrate feed is consumed. Cost for 1 kg of live weight for small scale, medium scale and large scale enterprises were calculated as 9.70, 8.82, 7.76 TL respectively. Total cost was found significantly higher in small and medium scale enterprises (p<0,05). As a result, the profit for large and medium scale enterprises were determined as 606,19 TL/head ve 132,64 TL/head respectively and, 492,35 TL/head negative profit determined for small scale enterprises. 

Keywords: Cattle fattening, economic analysis, production costs, profitability