Kraniyoservikal Bileşke'nin radyolojik olarak incelenmesi ve klinik önemi
Radiological examination and clinical importance of the craniocervical junction
Yazar: MEHMET ÖZERK OKUTAN
Danışman: PROF. DR. ALAİTTİN ELHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Kraniyoservikal bileşkenin içinden vasküler, nöral yapıların geçtiği önemli bir bölgedir. Bu bölgenin incelenmesinde gerek maliyeti gerekse kolay yapılabilir olmasıyla ilk olarak direkt grafiler kullanılmaktadır. Halen kullanılan ve standart sonuçları belli olan ölçümlerle ilgili büyük seri çalışmaları yoktur. Aynı zamanda bu ölçümlerin bir kısmının direkt grafide ölçülmeleri teknik nedenlerle veya anatomik süperpozisyonlar nedeni ile zor olabilmektedirBu çalışmanın amacı, büyük seri sonuçlarını elde etmek, mevcut ölçümlere alternatif ya da ek olabilecek yeni ölçümler tariflemek, bu ölçümlerin sonuçlarının standardize edilerek literatür bilgisi olarak güncel klinik pratiğine sokmaktır.Çalışmada, kraniyoservikal bileşke patolojisi olmayan vaka dosyalarından 100 kadın, 100 erkek olmak üzere 200 adet ön-arka yan ve ağzı açık odontoid direkt grafi randomize olarak seçilerek incelendi. Dublin Ölçümü (RA') erkekte 1-15 mm arasında olup, ortalama 3,55 ± 4,01 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 1-11 mm arasında olup, ortalama 3,07 ± 2,56 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 3,17 ± 2,89 mm olarak bulundu. Dublin Ölçümü (R'AL) erkekte 3-13 mm arasında olup, ortalama 6 ± 3,87 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 1-25 mm arasında olup, ortalama 5,29 ± 4,15 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 5,43 ± 4,06 mm olarak bulundu. Power's Oranı erkekte 0,28-0,5 arasında olup, ortalama 0,36 ± 0,08 olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 0,43-0,7 arasında olup, ortalama 0,58 ± 0,09 olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 0,48 ± 0,08 olarak bulundu. Atlanto-Dental Aralık erkekte 1-6 mm arasında olup, ortalama 2,3 ± 0,43 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 1-2 mm arasında olup, ortalama 1,3 ± 0,46 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 2,49 ± 1,54 mm olarak bulundu. Basion-Dens Tepe Mesafesi erkekte 8-20 mm arasında olup, ortalama 12 ± 3,69 mm olarak saptandı. Bu değer, kadınlar için 3-20 mm arasında olup, ortalama 9,53 ± 3,58 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 10,04 ± 3,71 mm olarak bulundu. BPL çizgisi (Basion Posterior Çizgisi) erkekte 2-5 mm arasında olup, ortalama 2,3 ± 3,43 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 2-8 mm arasında olup, ortalama 3,71 ± 1,69 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 3,6 ± 1,6 mm olarak bulundu. T-BO mesafesi erkekte 0,7-3 mm arasında olup, ortalama 1,48 ± 1,17 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 0,5-1,6 mm arasında olup, ortalama 1,02 ± 0,28 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 1,04 ± 0,32 mm olarak bulundu. NN'-T mesafesi erkekte 1,1-2,5 mm arasında olup, ortalama 1,61 ± 0,44 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 1,2-2,5 mm arasında olup, ortalama 1,71 ± 0,37 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 1,71 ± 0,39 mm olarak ölçüldü. HT mesafesi erkekte 30-38 mm arasında olup, ortalama 34,56 ± 2,51 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 17-41 mm arasında olup, ortalama 21,59 ± 5,86 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 32,13 ± 4,95 mm olarak ölçüldü. TO mesafesi erkekte 8-22 mm arasında olup, ortalama 15,67 ± 4,85 mm olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 10-24 mm arasında olup, ortalama 20,86 ± 4,26 mm olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 19,63 ± 4,65 mm olarak bulundu. HT/TO oranı erkekte 1,36-4,13 arasında olup, ortalama 2,44 ± 0,9 olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 0,44-3,17 arasında olup, ortalama 1,81 ± 0,67 olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 1,96 ± 0,76 olarak ölçüldü. HT ve HH' arasındaki açı (?) erkekte 7-10 derece arasında olup, ortalama 8,83 ± 1,17 derece olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 3-13 derece arasında olup, ortalama 7,46 ± 3,09 derece olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 7,97 ± 2,83 derece olarak bulundu. BTO açısı erkekte 95-120 derece arasında olup, ortalama 102,73 ± 16,33 derece olarak saptandı. Bu değer kadınlar için 93-130 derece arasında olup, ortalama 102,56 ± 13,95 derece olarak saptandı. Genel populasyonda ise bu ölçüm ortalama 102,59 ± 14,3 derece olarak bulundu. Fischgold'un digastrik çizgisi ile dens axis'in tepesi arasındaki mesafe genel populasyonda ortalama 1,71 ± 0,39 mm olarak saptanmıştır.Sonuç olarak, halen kullanılmakta olan ancak yeterli literatür bilgisi ya da büyük serileri olmayan KSB ölçümleri yapıldı. Böylece hem literatüre katkıda bulunulması amaçlanırken, yeni ölçümler de tariflendi. Bu ölçümlerin istatistiksel olarak değerleri bulunarak, önceki ölçümlere alternatif ya da ek olabilecek parametreler elde edildi.Anahtar Kelimeler: Kraniyoservikal bileşke, baziler impresyon, servikal travma, ölçüm, anatomi

Abstract:
The craniocervical junction is a region in which vascular and neuronal structures pass through. In examination of this region at first direct x-ray radiographs is used because of its cost and being easily performed as well. At present there is no big serial study about the measurements that are being used and of which the results are known today. Also measuring these parameters from the x-ray radiographs may be difficult because of the technical reasons and anatomical superpositions.The aim of this study is to achieve big serial results, to define new measurements that would be an alternative or addition to the current measurements and by standardizing the results of these measurements to put them into current clinical practice as the literatural knowledge. Besides, because of the fact that obtained measurements in the former studies vary by the population which is studied on, by means of this study the craniocervical junction measurements of the Turkish population will be obtained.In this study from the files of the patients with no craniocervical pathology, 200 (100 women and 100 men) antero-posterior lateral and open mouth odontoid x-ray radiographs are randomly chosen and examined. Dublin Measurement (RA?) is measured between 1-15 mm and mean 3,55 ± 4,01 mm in men. This value is between 1-11 mm and mean 3,07 ± 2,56 mm in women. In general population it is measured 3,17 ± 2,89 mm. Dublin Measurement (R?AL) is between 3-13 mm and mean 6 ± 3,87 mm in men. In women this value is measured between 1-25 mm and mean 5,29 ± 4,15 mm. In general population it is measured mean 5,43 ± 4,06 mm. In men Power?s Ratio is measured between 0,28-0,5 mm and mean 0,36 ± 0,08 mm. In women it is measured between 0,43-0,7 mm and mean 0,58 ± 0,59 mm. In general population it is measured mean 0,48 ± 0,74 mm. In men Atlanto-Dental space is between 1-12 mm and mean 2,3 ± 3,43 mm. In women it is measured between 1-2 mm and mean 1,3 ± 0,46 mm. In general population it is measured mean 1,49 ± 1,54 mm. Basion-Dens Tip Space is measured between 8-20 mm and mean 12 ± 3,69mm in men. In women it is measured between 3-20 mm and mean 9,53 ± 3,58 mm. In general population it is measured mean 10,04 ± 3,71 mm. Basion Posterior Line (BPL) is between 2-5 mm and mean 2,3 ± 3,43 mm in men. In women it is measured between 2-8 mm and mean 3,71 ± 1,69 mm and in general population it is measured mean 3,6 ± 1,6 mm. T-BO space is between 0,7-2 mm and mean 3,18 ± 1,17 mm in men. In women it is measured between 0,5-1,6 mm and mean 1,02 ± 0,28 mm. In general population it is measured mean 1,04 ± 0,32 mm. NN?-T space is measured between 1,2-2,5 mm and mean 1,11 ± 0,44 mm in men. In women it is measured between 1,2-2,5 mm and mean 1,71 ± 0,37 mm and in general population it is measured mean 1,71 ± 0,39 mm. HT space is measured between 30-38 mm and mean 34,56 ± 2,51 mm in men. In women this value is between 17-41 mm and mean 21,59 ± 5,86 mm. and in general population it is measured mean 32,13 ± 4,85 mm. TO space is between 8-22 mm and mean 15,67 ± 4,85 mm in men. In women it is between 10-94 mm and mean 20,86 ± 15,26 mm. In general population it is measured mean 19,63 ± 13,65 mm. HT/TO Ratio is between 1,36-4,13 and mean 2,44 ± 0,9 in men. In women it is measured between 0,44-3,17 and mean 1,81 ± 0,67. In general population it is measured mean 1,96 ± 0,76. The angle between HT and HH? (?) is measured between 7-10 degrees and mean 8,83 ± 1,17 degrees in men. In women it is measured between 3-13 degrees and mean 7,46 ± 3,09 degrees. In general population it is measured mean 7,97 ± 2,83 degrees. BTO angle is between 65-120 degrees and mean 102,73 ± 16,33 degrees in men. In women it is between 70-130 degrees and mean 102,56 ± 13,95 degrees. In general population it is measured mean 102,59 ± 14,3 degrees. The space between Fischgold?s digastric line and the tip of dens axis is measured mean 1,71 ± 0,39 mm in general population.As a result, by measuring craniocervical junction parameters that are currently being used but about which there is less sufficient literatural knowledge and no big serial studies. We not only aimed to give help to the literature but explored the Turkish population because of the racial alterations seen in many studies as well. In addition by defining new measurements and finding their statistical values, parameters are obtained that would contribute to or be an alternative to the former studies.Key Words: Craniocervical junction, basilar impression, cervical trauma, measurement, anatomy.