Kuşaklararası aktarılan travma, yeme beklentileri ve erken dönem uyum bozucu şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between intergenerational trauma, eating expectancies and early maladaptive schemas
Yazar: NURSENA ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYZA NAZ DENİZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Paylaşılan travma = Shared trauma ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Toplumsal travma = Collective trauma

Özet:
Yeme tutumlarında gözlemlenen bozukluklara etki eden en önemli faktörlerden 
biri de erken dönem uyumsuz tutum ve davranışların birey üzerindeki travmatik etkisi 
olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada Yeme Beklentilerini (YB), Kuşaklararası 
Aktarılan Travma (KAT) ve Young'ın Erken Dönem Uyum Bozucu Şema Alanları 
(EDUŞA) kavramları ışığında incelemek ve bu üç kavram arasındaki ilişkiyi anlamak
amaçlanmaktadır. Çalışmada birincil veri toplama ve anket tekniği kullanılmış ve 
rastegele seçilmiş 225 kişi üzerinde anket yapılmıştır Ön görülen araştırma modeline 
göre YB bağımlı değişken, EDUŞA bağımsız değişken ve KAT değişkeni (duygu ve 
davranış düzenlemesi, aile işleyişi ve geçmiş aile travması) ise aracı değişken olarak 
belirlenmiştir. Toplanan veriler, IBM SPSS AMOS 25. Sürüm ve YEM (Yapısal 
Eşitlik Modeli) ile test edilerek model varsayımları sağlanmış ve sonrasında 
maksimum olabilirlik tahmini uygulanmıştır. Yol (path) analizi ile bütün hipotezlerin 
eş zamanlı olarak değerlendirilmesi planlanmıştır. Erken Dönem Uyum Bozucu Şema 
Alanları (EDUŞA) ile Kuşaklararası Aktarılan Travma (KAT) arasında pozitif yönlü 
bir ilişki olduğu, Kuşaklararası Aktarılan Travma (KAT) ile Yeme Beklentileri (YB) 
arasında anlamı bir ilişki olmadığı, Erken Dönem Uyum Bozucu Şema Alanları 
(EDUŞA) ile Yeme Beklentileri (YB) arasında anlamlı bir ilişki olduğu, Erken Dönem 
Uyum Bozucu Şema Alanları (EDUŞA) ile Yeme Beklentileri (YB) arasındaki ilişkide 
Kuşaklararası Aktarılan Travma (KAT) değişkeninin aracı rolü olduğu yönündedir.
Bu sonuçlar ışığında çalışmanın alanyazına önemli katkılar sağlayacağı ve gelecek 
çalışmalar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The traumatic impact of early maladaptive attitudes and behaviours on the individual 
is thought to be one of the most important factors influencing observed eating disorders. 
The aim of this study is to examine Eating Expectancies (EE) in the light of the concepts of 
Intergenerationally Transferred Trauma (ITT) and Young's Early Maladaptive Schema 
Domains (EMSD) and to understand the relationship between these three concepts. The 
study used primary data collection and questionnaire technique and a survey was conducted 
on 225 randomly selected individuals. According to the proposed research model, Eating 
Expectancies was determined as the dependent variable, Early Maladaptive Schema 
Domains was determined as the independent variable and Intergenerationally Transferred 
Trauma variable (Emotional and Behavioural Regulation, Family Functioning and Past 
Family Trauma) was determined as the mediating variable. The collected data were tested 
using IBM SPSS AMOS version 25 and SEM (Structural Equation Modelling) to ensure 
model assumptions and then maximum likelihood estimation was applied. It was planned to 
test all hypotheses simultaneously using path analysis. There is a positive relationship 
between Early Maladaptive Schema Areas and Intergenerational Trauma , and there is no 
significant relationship between Intergenerational Trauma and Eating Expectancies, there is 
a significant relationship between Early Period Maladaptive Schema Areas and Eating 
Expectancies, and the Intergenerational Trauma variable has a mediating role in the 
relationship between Early Period Maladaptive Schema Areas and Eating Expectancies. In 
light of these findings, it is suggested that the study makes an important contribution to the 
literature and provides guidance for future studies.