İmmün kontrol noktası inhibitörlerine bağlı tiroid disfonksiyonu
Thyroid dysfunction related to immune checkpoint inhibitors
Yazar: MEHMET YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYDEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: İmmün kontrol noktası inhibitörleri farklı kanser türlerinin tedavi-sinde kullanılmaktadır. Bu ilaçların sitotoksik kemoterapilere kıyasla daha düşük bir yan etki profili olsa da immün sistem hücrelerini aşırı aktif hale getirerek çeşitli immünite ilişkili yan etkileri bulunmaktadır. Bu yan etkilerden bir tanesi de tiroid disfonksiyonudur. Tiroid disfonksiyonu genellikle tedaviden haftalar ya da aylar sonra ortaya çıkmaktadır. Tiroid disfonksiyonun erken aşamalarında klinik semp-tomların çoğunun sinsi olması ve spesifik olmaması tiroid disfonsksiyonun gelişme zamanın belirsiz olması tanı da zorluklara neden olmaktadır. Tiroid disfonksiyonu tanımlanamaz ise immün kontrol noktası inhibitörünün kesilmesine hatta bazen ölümlere neden olmaktadır. Bu çalışmada nivolumab, pembrolizumab, atezolizu-mab kullanan hastalarda tiroid disfonksiyonun sıklığı, hangi tiroid disfonksiyonu geliştiği,tiroid disfonksiyonun gelişme zamanı ve mortalite üzerine olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmaya Ocak 2018- Aralık 2023 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde patolojik olarak kanser tanısı olan ve daha önceden tiroid hastalığı olmayan ve immün kontrol noktası inhibitörünü en az bir kür alan hastalar alındı. Çalışmaya alınan hastaların verileri retrospektif olarak ince-lendi. Hastaların yaş, boy, kilo gibi özellikllerinin yanında tedavi öncesi diyabet, hipertansiyon varlığı, immünoterapi öncesi kemoterspi radyoterapi alıp almadığı ve immünoterapi öncesi primer kanser odağı açısından opere olup olmadığı retrospek-tif olarak incelendi. İmmünoterapi alan hastalarda tedaviden sonraki 3. Ay 6. Ay 9. Ay ve 12. Aydaki tsh ve st4 değerleri ile tiroid disfonksiyonu gelişip gelişmedi-ği ve bu tiroid fonksiyon bozukluğunun sağ kalıma etkisi olup olmadığı değerlen-dirildi.
Bulgular: Çalışmamızda kanser tedavisi nedeniyle immün kontrol noktası inhibi-törü kullanan toplam 199 hastadan 71'inde (%35.6) tiroid disfonksiyonu geliştiği saptandı. Tedaviye göre baktığımızda nivolumab kullanan 150 hastanın 54'ünde(%36) ,pembrolizumab kullanan 25 hastanın 9 unda (%36) ve atezolizu-mab kullanan 25 hastanın 9'unda(%33,33) tiroid disfonksiyonu geliştiği saptandı. Sağkalım durumuna göre tiroid disfonksiyonu dağılımına bakıldığında sağ kalanla-rın %35,71'inde, ölenlerin ise %35,65'inde tiroid disfonksiyonu olduğu görüldü. Sağ kalım durumuna göre tiroid disfonksiyonu dağılımı arasında istatistiksel olarak ilişki bulunamadı.
Sonuç: İmmün kontrol noktası inhibitörü kullanan hastalar tiroid disfonksiyonu açısından yakın takip edilmelidir. Tiroid disfonksiyonu gelişen hastalarda gerekli-lik halinde tedavi başlanmalı ya da takip edilmelidir. Tiroid disfonksiyonun şidde-tine göre immün kontrol noktası kullanımına ara verme, endokrin konsültasyonu istenmesi gibi seçenekler düşünülmelidir
Anahtar Kelimeler: immün kontrol noktası inhibitörü, nivolumab, atezolizumab, pembrolizumab, tiroid disfonksiyonu

Abstract:
ABSTRACT 
Introduction-Aim: Immune checkpoint inhibitors are used in the treatment of various types of cancer. Although these drugs have a lower side effect profile compared to cytotoxic chemotherapies, they can cause various immunity-related side effects by making immune system cells overly active. One of these side ef-fects is thyroid dysfunction. Thyroid dysfunction usually occurs weeks or months after treatment. The fact that most clinical symptoms are insidious and non-specific in the early stages of thyroid dysfunction, and the uncertain timing of thyroid dysfunction development, make diagnosis challenging. If thyroid dys-function is not recognized, it can lead to the discontinuation of the immune checkpoint inhibitor and, in some cases, even mortality. This study aims to investi-gate the frequency of thyroid dysfunction, the types of thyroid dysfunction that develop, the timing of thyroid dysfunction development, and the effects on mor-tality in patients using nivolumab, pembrolizumab, and atezolizumab.
Materials and Methods: Patients with a pathological cancer diagnosis and no prior thyroid disease who received at least one course of immune checkpoint inhi-bitors at Akdeniz University Medical Faculty Hospital between January 2018 and December 2023 were included in the study. The data of the patients included in the study were reviewed retrospectively. In addition to the characteristics of the patients such as age, height, and weight, the presence of diabetes and hyperten-sion before treatment, whether they received chemotherapy or radiotherapy before immunotherapy, and whether they had undergone surgery for the primary cancer site before immunotherapy were retrospectively examined. In patients receiving immunotherapy, TSH and ST4 levels at the 3rd, 6th, 9th, and 12th months after treatment were evaluated to determine whether thyroid dysfunction developed and whether this thyroid dysfunction affected survival.
Results: In our study, it was found that 71 out of 199 patients (35.6%) who used immune checkpoint inhibitors for cancer treatment developed thyroid dysfunction. When looking at the treatment specifics, thyroid dysfunction developed in 54 out of 150 patients (36%) using nivolumab, 9 out of 25 patients (36%) using pembroli-zumab, and 9 out of 25 patients (33.33%) using atezolizumab. Regarding the dist-ribution of thyroid dysfunction based on survival status, it was observed that 35.71% of the survivors and 35.65% of the deceased had thyroid dysfunction. There was no statistically significant relationship between the distribution of thy-roid dysfunction and survival status. (p=0,992)
Conclusion: Patients using immune checkpoint inhibitors should be closely moni-tored for thyroid dysfunction. In patients who develop thyroid dysfunction, tre-atment should be initiated or monitored as necessary. Depending on the severity of the thyroid dysfunction, options such as temporarily discontinuing the use of immune checkpoint inhibitors or requesting an endocrinology consultation should be considered.
Keywords: Immune checkpoint inhibitör, nivolumab, atezolizumab, pembrolizu-mab, thyroid dysfunction