İlişkide bilişsel çarpıtma, evlilikte problem çözme, evlilik uyumu ve tölerans arasındaki ilişki
The relationship between interpersonal cognitive distortions, marital problem solving skills, marital adjustment and tolerance
Yazar: MUSTAFA DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN TUNÇ
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Hoşgörü = Tolerance ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability

Özet:
Bu araştırmada ilişkiye dair bilişsel çarpıtma, evlilikte problem çözme, tolerans düzeyi ve evlilik uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.  Bununla birlikte yapılan araştırmada cinsiyet, yaş, eşlerin eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik durum, evlilik süresi, çocuk sahibi olup olmama ve çocuk sayısı gibi değişkenler ile ilişkiye dair bilişsel çarpıtma, evlilikte problem çözme, tolerans düzeyi ve evlilik uyumu arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada betimsel istatistik yöntemi kullanılmıştır. Araştırma grubu Şanlıurfa merkezde ikamet etmekte olan çeşitli kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörde çalışan tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen evli bireylerden oluşmaktadır. 231 kişiden oluşan katılımcı grubun 104'ü kadın, 127'si ise erkektir. Araştırmada Hamamcı (2000) tarafından geliştirilen İlişkilere İlişkin Bilişsel Çarpıtma Ölçeği, Ercüment ERSANLI tarafından geliştirilen Tölerans Ölçeği, Baugh, Avery ve Sheeths-Hawoth tarafından geliştirilen Evlilikte Problem Çözme Ölçeği Locke ve Wallace (1959) tarafından geliştirilen Evlilik Uyumu Ölçeği ile bazı değişkenler ve evliliğe ilişkin bilgi toplamak amacıyla geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Bulgular değerlendirildiğinde evli bireylerin  ilişkide bilişsel çarpıtmalar ile tolerans düzeyi arasında negatif yönde düşük düzeyde; ayrıca evlilikte problem çözme becerileri ve evlilik uyumları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu görülürken diğer ölçek puanları arasında .05 düzeyinde anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Ayrıca evli bireylerin evlilikte problem çözme puan ortalamalarının çocuk sahibi olma, çocuk sayısı ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken; cinsiyet, yaş, eşlerinin eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik durum ve evlilik süresi değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı; ilişkide bilişsel çarpıtma puan ortalamalarının yaş, eğitim düzeyi, eşlerinin eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik düzeylerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken; çocuk sahibi olma, çocuk sayısı ve evlilik süresi değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı; tolerans düzeyleri puan ortalamalarının cinsiyet, evlilik süresi ve sosyo-ekonomik düzeylerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken; çocuk sahibi olma, çocuk sayısı, yaş, eğitim düzeyi ve eşlerinin eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı; evlilik uyumu puan ortalamalarının ise çocuk sahibi olma, çocuk sayısı, eğitim düzeyi ve eşlerinin eğitim düzeylerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşırken; cinsiyet, evlilik süresi, sosyo-ekonomik düzey ve yaş değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this research, it is primarily aimed to investigate the effect of cognitive distortion, problem solving and tolerance level in marriage on marriage compliance. Beside this, the relationship between such variables as married individual's gender, age, educational status and those of their spouses, marrige period,  the socio-economic and happiness levels and their settlements, the number of children, whether their home belongs to them or not,  and cognitive distortion, problem solving, tolerance level in marriage are examined. In this research, descriptive statistical techniques are used. The sample group of thestudy is composed of married individuals, living the center of Sanlıurfa, who are randomly selected from various public and private in stitutions and organizations. In this research, Cognitive Distortion Scale in Marriage that is improved by Harmancı (2000) , Tolerance Scalethatis improved by Ercüment ERSANLI, Problem Solving Scale in Marriage that is improved by Baugh, Averyand Sheeths- Hawoth, Marriage Compliance Scalethat is improved by Locke and Wallace (1959) and 'Personal Information Form'that is improved by the purpose of gathering in formation about some variables and  marriage, are used. When the findings were avaluated, it was found that there was a negatively low level relationship between cognitive distortions and tolerance level of married individuals; In addition it was seen that there was a positively medium level and meaningful relationship between marriage problem solving skills and martial adjustment while there was no significant relationship between other scale scores of the level of 05. In addition while the mean scores of problem solving in married individuals differed according to having children, number of children, and education level, socioeconomic status and duration of marriage did not differ significantly according to the veriables; while the mean scores of cognitive distortions differ significantly according to the educational level, educational level of spouses and socioeconomic status; it does not differ significantly according to the veriables of having children, number of children and duration of marriage; while tolerance levels differ significantly according to gender, marriage duration and socioeconomic levels of mean scores; that having children, number of children, age, education level and spouses did not differ significantly acording to education level veriables; mean scores of martial ajustment differed significantly according to having children, number of children, education level and spouses education levels; gender, duration of marriage, socieconomic level and age did not differ significantly.