Aile katılım programının ilkokuma yazma becerilerine katkısı
The contribution of the family involvement program to elementary reading and writing skills
Yazar: ECMEL YAŞAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜLTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amacı ilkokuma yazma öğretimine yönelik aile katılım programının geliştirilmesi, paydaşlara yansımasının açıklanması ve ilkokuma yazma becerilerine etkisinin belirlenmesi olan araştırma; çok aşamalı karma desende gerçekleştirilmiştir. İki bölümden oluşan araştırmanın ön bölümüne ait ilk aşamada, aile katılımına ilişkin ihtiyaçlar belirlenmiş, amaçlar listesi oluşturulmuştur. Bu doğrultuda, programın a) ev temelli katılım etkinlikleri, b) aile eğitim toplantıları ve c) sınıf temelli katılım süreci boyutlarını kapsaması gerektiği ortaya çıkmıştır. Taslakları oluşturulan boyutlar, ikinci aşamada, bir devlet ilkokulunda geliştirilip, denenmiştir. Uygulamanın sonunda boyutlara son hali verilmiş; bu doğrultuda, 35 farklı ev temelli katılım etkinliği, altı aile eğitim oturumu ortaya çıkmış, sınıf temelli katılım sürecinin sesi hissetme ve tanıma ile harfi yazma ve okuma aşamalarına yönelik olmasına karar verilmiştir. Katılım programı, bir sonraki sene, araştırmanın ana bölümünü teşkil eden değerlendirici durum çalışması ile son test kontrol gruplu deneysel desen kapsamında uygulanmış ve değerlendirilmiştir. Covid-19 salgınının gölgesinde, bir devlet ilkokulunda gerçekleştirilen uygulamaya 11 öğrenci ve aile katılmıştır. Uygulamanın verileri Fonolojik Farkındalık Ölçeği, açık uçlu anketler, Katılım Sürecine İlişkin Aile Görüşleri Rubriği, Yazma Becerileri Değerlendirme Rubriği, Okuma Becerileri Değerlendirme Formu, yarı yapılandırılmış görüşmeler, alan notları ve araştırmacı günlükleriyle toplanmıştır. Sonuçta; katılım programının ihtiyaçlara dayalı ve bilimsel yollarla geliştirilmesinin, planlı-sistematik yollarla uygulanmasının ve bu yolla öğrenilenleri pekiştirmesin paydaşlar tarafından değerli bulunduğu ortaya çıkmıştır. Program, ailelerin süreç hakkında bilgilenmelerini sağlayarak, doğru bilinen yanlışların önüne geçmiştir. Aileler; çocukları ve öğretmenlerle empati kurmuş, çocuklarının performans ve ihtiyaçlarını keşfederek gerçekçi beklentiler oluşturmuşlardır. Zorlukları tek başlarına atlatmadıklarını hisseden çocuklar, okuma-yazmaya daha çok güdülenmişlerdir. Okuma becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu görülen aile katılım programının yazma becerilerine istatistiksel anlamda etki etmediği görülmüştür.

Abstract:
The aim of the research is to develop a family involvement program for elementary reading and writing teaching, to explain its reflection to partners and to determine its effect on reading and writing skills; It was carried out in a multi-staged mixed design. In the first phase of the preliminary stage of the research, which consists of two stages, the needs regarding family involvement were determined and a list of objectives was created. In this regard, it became clear that the program should comprise the dimensions of a) home-based involvement activities, b) family education meetings and c) classroom-based involvement process. In the second stage, the drafted dimensions were developed and tested in a public elementary school. At the end of the implementation, the dimensions were finalized; in this direction, 35 different home-based participation activities and six family training sessions emerged, and it was decided that the classroom-based involvement process would focus on the stages of feeling and recognizing sounds and writing and reading letters. In the following year, the involvement program was implemented and evaluated within the scope of the evaluative case study and posttest control group experimental design in the main stage of the research. In the shadow of the Covid-19 epidemic, 11 students and their families participated in the implementation held in a public elementary school. The data of the implementation were collected with the Phonological Awareness Scale, open-ended surveys, Family Views Rubric on the Involvement Process, Writing Skills Evaluation Rubric, Reading Skills Evaluation Form, semi-structured interviews, field notes and researcher diaries. In conclusion, it has been revealed that the development of the involvement program based on needs and scientific means, its implementation in planned-systematic ways and the reinforcement of what has been learned in this way are valued by the partners. The program prevented common misconceptions by providing families with information about the process. Families who empathized with their children and teachers, discovered their children's performance and needs and set realistic expectations. Children who felt that they cannot overcome difficulties alone were more motivated to read and write. It was observed that the family involvement program was effective in improving reading skills, but did not affect writing skills statistically.