Kadın doğum kliniğinde çalışan sağlık personellerinin ERAS protokollerini uygulama durumu ve görüşleri
ERAS protocols implementation status and views of health personnel working in gynecology and obstetrics clinic
Yazar: TUĞÇE ÇETİN
Danışman: ÖĞR. GÖR. HANDE YAĞCAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doktorlar = Physicians ; ERAS = ERAS ; ERAS = ERAS ; Kadınlar = Women ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Bu çalışma, kadın doğum kliniğinde çalışan sağlık personellerinin ERAS protokollerini ameliyat öncesi ve sonrası süreçte uygulama durumlarını ve görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı tipte olan bu çalışma Aralık 2020-Ocak 2021 tarihleri arasında, İzmir'deki bir üniversite ve bir devlet hastanesinde kadın doğum kliniğinde çalışan sağlık personellerine uygulanmıştır. Çalışmanın verileri "Kadın Doğum Kliniği Sağlık Personellerinin ERAS Protokollerini Uygulama Durumu ve Görüşlerine Yönelik Anketi" kullanılarak yüz yüze ve online yolla toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ve ki kare analizi kullanılmıştır. 
Sağlık personellerinin %86.8'i ERAS kriterlerini bilmediğini belirtmiştir. ERAS'ı bilenlerin %65'i erkek, %75'i 20-30 yaş aralığında, %65'i lisansüstü eğitim almış ve doktor, %60'ı mezun olalı 1-5 yıl olmuş, %70'i yararlılığına inanıyor, %33.3'ü ekip içi çatışmadan ötürü uygulamada zorluk yaşadıklarını ve %33.3'ü taburculuk süresini kısalttığını belirtmiştir. Katılımcıların cinsiyetleri, ERAS'la ilgili makale okuma, yararlılığına inanma ve öğrenme kaynakları ile ERAS bilme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.005). Preop dönemde ERAS protokollerinden katılımcıların %94.4'ü operasyon öncesi hastanın giydirilmesi, üzerindeki metal, protez ve oje gibi materyallerin çıkarılması işlemleri ile %90.7'si profilaktik antibiyotik uyguladıklarını ve %86.1'i operasyon hakkında yazılı veya sözlü bilgilendirme yaptıklarını belirtmiştir. Postoperatif dönemde ise katılımcıların tamamı yaşam bulgularının ilk saat 15 dakikada bir, sonrasında saatlik ve stabil olduğu zaman 4-6 saatte bir izlenmesi, %89.4'ü cerrahi sonrası ilk 24 saat içerisinde normal diyete geçiş kriterlerini ve %78.1'i parasetamol uyguladıklarını belirtmişlerdir. Katılımcıların çalışma yılı ile rutin lavman uygulanmaması, operasyon öncesi 6 saate kadar yumuşak gıda tüketimi, ameliyat bölgesi traşı yerine epilasyon cihazı kullanımı ve mesane jimnastiği yaptırılması ERAS maddeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. 
ERAS protokollerinin kadın doğum kliniklerindeki sağlık çalışanları arasında bilinme durumunun düşük olduğu saptanmıştır. ERAS maddeleri ile yaş ilişkisi incelendiğinde ise meslekte genç kişilerin yeni bilgilerinin korunması sebebiyle uygulamada aktif rol aldıkları görülebilmektedir. Bazı uygulamalarda ise meslekte geçirilen yıl arttıkça ERAS maddelerini uygulanmada daha çok rol aldığı görülebilmektedir.

Abstract:
This study was performed to determine the ERAS protocols implementation status before and after surgery and views of health personnel working in gynecology and obstetrics clinics.   
This descriptive study was applied to health personnel working in gynecology and obstetrics clinics at a University and a state hospital December 2020 January 2021, in Izmir. Data of the study were collected by face-to-face and online way using "The ERAS Protocols Implemantation Status and Views of Health Personnel Working in Gynecology and Obstetric Clinic Questionnaire". In data analyzing, descriptive statistical methods and chi square analysis were used. 
The health personnel's 86.8% stated that they did not know the ERAS criteria. Those who know ERAS was 65% men, 75% in the 20-30 age range, 65% had undergraduate education and were doctors, 60% graduated 1-5 years before, 70% believe in its usefulness, 33.3% have experienced difficulties in practice due to intra-team conflict, and 33.3% have stated that ERAS have shortened the discharge period. A statistically significant association was found between participants' gender, reading articles about ERAS, believing in it's usefulness, learning resources and knowing states of ERAS (p<0.005). In the preoperative period participants' 86.1% giving written or verbal information about the operation, 90.7% prophylactic antibiotics, 94.4% dressed and putting off metals, removing prosthesis and nail polish from the patient before the operation has indicated that they are implementing according to ERAS. In post-operative period all of the participants check vital signs in the first hour in every 15 minutes, then in every hours and when patient become stabil in 4-6 hours, 89.4% apply the criteria for switching to a normal diet within the first 24 hours after surgery and 78.1% give paracetamol. A statistically significant difference was found between the participants ' study year and ERAS protocol items such as non-routine enema administration, soft food consumption up to 6 hours before surgery, the use of hair removal devices instead of shaving the surgical site, and bladder gymnastics . 
ERAS protocols awareness were found low in among the health personnels in gynecology and obstetric clinics. When the relationship between eras substances and age is examined, it can be seen that young people in the profession take an active role in practice due to the protection of their new information. In some applications, as the year spent in the profession increases, it can be seen that it plays a more role in applying eras substances.