Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası farkındalıkları ve iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between intercultural awareness and communication skills of social studies teacher candidates
Yazar: GÜLİN KAZAZİ ALPER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜNER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Gelişen ve değişen dünya ile birlikte insanların daha fazla kültürlerarası temasta, iletişimde ve etkileşimde bulunması daha çok ön plana çıkmıştır. Bu değişen ve gelişen dünya ile birlikte okullarda çeşitliliklerin arttığı öğrenci özellikleri ile değişen sosyal, kültüre ve entelektüel eğitim taleplerini karşılayabilecek deneyimlere ihtiyaç duyulmaktadır. Kültürel olarak çeşitliliğin artmasıyla beraber etkili eğitim sunabilmesine eşit eğitim imkânı için kültürel duyarlı öğretmenlere günümüzde ihtiyaç gittikçe artmaktadır. Kültüre duyarlı olma özelliği olmayan öğretmenlere günümüzde ihtiyaç gittikçe artmaktadır. Ayrıca öğrencilerin kültürlerinin, bu öğrencilerin öğrenmelerini önemli düzeyde etkilediğinin yeterince farkında değillerdir. Kültürel olarak çeşitliliğe sahip öğrencilerin kültürel deneyimlerini akademik öğrenmeleri ile yeterince bağdaştıramamaları öğrencilerin anlamlı öğrenme deneyimlerinden mahrum kalmalarına neden olabilmektedir. Farklı kültürden insanların kendi kültürlerini ve diğer kültürleri sorgulamak ve tanımak için etkileşimde bulundukları dinamik süreç "kültürlerarası" kavramı yansıtmaktadır. Kültürlerarası kavramı, farklı farklı kültürlerden gelen insanların birbiriyle olan etkileşimindeki iletişim yeteneğini vurgulamaktadır. Buradan hareketle bu çalışmada, Sosyal Bilgiler öğretmenliği bölümü öğrencilerinin kültürlerarası farkındalıkları ve iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda öncelikle iletişim ve kültür kavramları üzerinde durulmuştur. İletişin öğeleri ve türleri açıklandıktan sonra eğitim kurumlarındaki iletişimin önemi açıklanmıştır. Ardından kültürün özellikleri ve kültürü oluşturan faktörler açıklanmıştır. Daha sonra bu iki kavramın birbiri ile ilişkileri Sosyal Bilgiler öğretmenliği bölümü öğrenciler üzerinden incelenmiştir. Çalışmada anket tekniğinden yararlanılmış ve nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır.  Katılımcıların iletişim becerileri düzeylerini ölçebilmek için "İletişim Becerileri Ölçeği" ve kültürlerarası farkındalıklarını ölçmek için ise "Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmanın evreninin Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilgiler öğretmenliği bölümü öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Anketler yüz yüze olarak araştırmacı arasında uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde İletişim Becerileri Ölçeği ile Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği bakımından cinsiyete, öğrencinin sınıfına, sosyoekonomik sınıflara göre farklılık görülmediği, yabancı dil düzeyi, üniversite tercih sırası, yaşantıların geçtiği yer ve farklı ülkeden arkadaş edinme gibi faktörler arasında fark olduğu görülmüştür. Ayrıca İletişim Becerileri Ölçeği ile Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
With the developing and changing world, people's increased intercultural contact, communication and interaction has become more prominent. In this changing and developing world, there is a need for experiences that can meet changing social, cultural and intellectual education demands with student characteristics increasing in diversity. As cultural diversity increases, the need for culturally sensitive teachers to provide effective education and equal education opportunities is increasing. Nowadays, the need for teachers who are not culturally sensitive is increasing. They are also not sufficiently aware that students' cultures significantly affect their learning. Failure of culturally diverse students to adequately reconcile their cultural experiences with their academic learning may cause students to be deprived of meaningful learning experiences. The dynamic process in which people from different cultures interact to question and get to know their own culture and other cultures reflects the concept of "intercultural". The concept of interculturality emphasizes the communication ability of people from different cultures in their interaction with each other. Based on this, this study aimed to examine the relationship between the intercultural awareness and communication skills of Social Studies teaching students. In this context, the concepts of communication and culture were primarily emphasized. After explaining the elements and types of communication, the importance of communication in educational institutions is explained. Then, the characteristics of culture and the factors that make up culture are explained. Then, the relationships between these two concepts were examined through the students of the Social Studies teaching department. Quantitative research method will be used in the study and survey technique is used. "Communication Skills Scale" was used to measure the participants' communication skills levels and "Intercultural Sensitivity Scale" was used to measure their intercultural awareness. The population of the study consists of students from Muğla Sıtkı Koçman University Social Studies Teaching Department. Convenience sampling method was used in the study. The surveys were administered face to face among the researchers. The data obtained was analyzed with the SPSS 25.0 package program. When the analysis results were examined, it was seen that there was no difference in terms of the Communication Skills Scale and the Intercultural Sensitivity Scale according to gender, student's class, and socioeconomic classes, but there were differences between factors such as foreign language level, university preference order, place of experience and making friends from different countries. Additionally, it was concluded that there is no statistically significant relationship between the Communication Skills Scale and the Intercultural Sensitivity Scale.