Sivas Cumhuriyet üniversitesinde COVID pozitif PCR sonucu saptanan hastaların kanlarında amilaz ve lipaz düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of amylase and lipase levels in the blood of patients with COVID positive pcr results in si̇vas Cumhuri̇yet University
Yazar: BURHAN KALIN
Danışman: PROF. DR. NACİYE ÖZLEM SAYGILI YÖNEM
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Amilazlar = Amylases ; COVID 19 = COVID 19 ; Favipiravir = Favipiravir ; Kan = Blood ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Sivas = Sivas ; Yatan hastalar = Inpatients ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Akut pankreatit etiyolojisinde kanal tıkanıklıkları ve otoimmuniteden; ilaçlar ve enfeksiyonlara kadar geniş bir yelpazede nedenler bulunan pankreas dokusu inflamasyonudur. Dünya genelinde mortalite ve morbitidede önemli bir yeri bulunmaktadır. Hala etiyolojide en sık sebep safra taşları ve alkol olsa da dünya çapında sıklığı artan enfeksiyonlar akut pankreatit için önemli risk faktörü oluşturmaktadır. Çeşitli viral enfeksiyonların pankreas dokusunda inflamasyona yol açtığı bilinmektedir. Her geçen gün daha çok insanı enfekte eden SARS-CoV-2 virüsünün pankreas doku hücrelerinde de bulunan reseptörlere afinitesinin olduğunun saptanması; COVID-19 hastalığı geçiren kişilerde akut pankreatit gelişme ihtimali düşüncesini ön plana çıkarmaktadır. Bizim çalışmamızda COVID-19 hastalığı ve hastalık sırasında en sık kullanılan ilaçlardan biri olan favipiravir'in akut pankreatit etiyolojisindeki yerlerinin ve sıklıklarının saptanması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda 01/06/2020 ile 01/06/2021 tarihleri arasında Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesinde COVID-19 PCR tahlili vermiş ve sonucu pozitif çıkıp sonrasında Sivas Numune Hastanesi pandemi servisine yatışı yapılmış hastaların yatışı süresinde bakılan amilaz ve lipaz değerleri sistem üzerinden retrospektif olarak incelenmiştir. Pandemi servis yatışı olan hastaların; üniversitemizde PCR sonucu pozitif geldiği gün alınmış kanlarında amilaz-lipaz değerleri bakıldı, sonrasında pandemi servis yatışı boyunca takip edilen amilaz lipaz değerleri ile karşılaştırıldı. İlk PCR pozitif saptandığında hasta favipiravir kullanmadığı için amilaz-lipaz yüksekliği mevcut ise ön planda SARS-CoV-2'nin sebep olduğu inflamasyona bağlı geliştiği lehine değerlendirildi. Yatış sonrasında hastaya rutin favipiravir tedavisi başlandığı göz önüne alınarak amilaz-lipaz kan değeri yükselişi yatış sonrası gelişen hastalar saptandı ve bu hastalar ilaca bağlı pankreatit olarak değerlendirildi.
vi
Yaptığımız çalışmada 1 yılda 2104 kişinin COVID PCR sonucunun pozitif olduğunu saptadık. Bu hastaların 230'u pandemi servisine yatırılarak takip edilmiştir. Yatan hastalardan 41 hastada amilaz ve lipaz değerleri normal aralığın üstünde olarak saptanmıştır. Bir hastanın amilaz ve lipaz değeri 5 günlük takipte yükselme eğiliminde kalmış, diğer tüm hastaların amilaz ve lipaz değerleri 3 gün içinde normal aralığa gerilemiştir.
Bu veriler ışığında COVID-19 ile takipli hastalarda amilaz ve lipaz yüksekliğinin özellikle yatan hasta grubunda sık olduğu, bu hastalarda amilaz ve lipaz yüksekliğinin etiyolojisinin araştırılması gerektiği ve özellikle akut pankreatit açısından dikkatli olunması gerektiği kanaatine varılmıştır. Favipiravir nedenli amilaz ve lipaz yüksekliğinin nadir olarak görüldüğü düşünülse de akut pankreatit açısından risk oluşturduğu göz önünde bulundurulmalıdır.
Elde edilen çalışma verilerimiz litaratür ile uyumluluk göstermektedir.

Abstract:
Acute pancreatitis defined as an inflammation of the pancreatic tissue is caused by a wide spectrum of etiological conditions fromduct obstructions and autoimmunity; to drugs and infections. It has an important place in mortality and morbidity worldwide. Although gallstones and alcohol are still the most common causes in etiology, infections with increasing frequency worldwide constitute an important risk factor for acute pancreatitis. Various viral infections are known to cause inflammation in the pancreatic tissue. Detection of the affinity of the SARS-CoV-2 virus which infects more and more people every day, to the receptors found in pancreatic tissue cells suggests the possibility of developing acute pancreatitis in people with COVID-19 disease. In our study, we aimed to determine the place and frequency of favipiravir, one of the most commonly used drugs during COVID-19 disease in the etiology of acute pancreatitis.
In our study, between 01/06/2020 and 01/06/2021, the amylase and lipase values of the patients whose COVID-19 PCR analysis were performed at the Cumhuriyet University Medical Faculty hospital and were hospitalized after the positive result and were hospitalized in the pandemic service of Sivas Numune Hospital, were analyzed retrospectively through the medulla system. . Serum amylase and lipase levels were determined at the same day of positive COVİD test and then were compared with the amylase lipase values in the following days during the the pandemic service hospitalization period. Since the patient had not used favipiravir at the time the first PCR was detected as positive,the amylase-lipase elevation at this period was evaluated in favor of the inflammation caused by SARS-CoV-2. that the patient was started on routine favipiravir treatment after hospitalization, patients with an increase in amylase-lipase blood values after the hospitalization period were considered as drug-induced pancreatitis.
viii
In our study, we found that 2104 people had positive COVID PCR results in 1 year. 230 of these patients were followed up in the pandemic service. Amylase and lipase values were found to be above the normal range in 41 of the hospitalized patients. One patient's amylase and lipase values tended to increase in the 5-day follow-up, while the amylase and lipase values of all other patients regressed to the normal range within 3 days.
In the light of these data, it was concluded that elevated amylase and lipase levels in patients followed up with COVID-19 are especially common in the inpatient group, that the etiology of elevated amylase and lipase levels should be investigated in these patients, and that particular attention should be paid to acute pancreatitis. Although favipiravir-induced elevation of amylase and lipase is thought to be rare, it should be considered that it poses a risk in terms of acute pancreatitis.
our reults are in concordance with the literature.