Deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda Vitis vinifera L.(üzüm) meyve ve çekirdek ekstraktlarının iyileştirici etkilerinin araştırılması
Investigation of healing effects of grape (Vitis vinifera L.) fruit and seed extracts on experimentally diabetic induced rats
Yazar: SEMRA ADIYAMAN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada, deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda (Wistar albino), Van'ın üzüm çeşidinin (Vitis vinifera L.) meyve ve çekirdek ekstraktlarının farklı dozlarda diyabet komplikasyonları üzerine iyileştirici etkileri araştırıldı. Deneysel muamele öncesi, üç gün boyunca, olmak üzere tek dozda (2000 mg/kg vücut ağırlığı) üzüm çekirdeği ve meyve ektresi akut toksisite testi için uygulandı ve ölüm tespit edilmedi. 49 adet sıçan her grupta 7 adet olacak şekilde 7 gruba ayrıldı. Deneysel sıçanlar rasgele gruplandırıldı; NK (NK), diyabet kontrol (DK), diyabetik+akarboz (doz 20 mg/kg) (DA), diyabetik+üzüm meyvesi ekstresi 100 mg/kg (DM1), diyabetik +üzüm meyvesi ekstresi  200 mg/kg (DM2), diyabetik+üzüm çekirdeği ekstresi 100 mg/kg (DÇ1) ve diyabetik+üzüm çekirdeği ekstresi 200 mg/kg (DÇ2) olarak guruplandırıldı. Ekstraktlar gavaj yoluyla verildi. Deneysel diyabet streptozotosin (STZ) [55 mg/kg, intra peritonal (i.p)] ile oluşturuldu. 21 günlük deneme sürecinde 7 günde bir sıçanların kan şeker düzeyleri ve canlı ağırlıkları kaydedildi. Muameleler sonunda; aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH) serum enzim seviyeleri, lipit profili [trigliserit (TG), total kolesterol (TC), HDL-kolesterol (HDL-c)], kreatin (CRE), üre ile total kanda glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) değerleri tespit edildi. Bunun yanısıra eritrosit, beyin, böbrek ve karaciğer dokusu örneklerinde katalaz (CAT), süperoksid dismutaz (SOD), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR) aktiviteleri ve redükte glutatyon (GSH) ile malondialdehit (MDA) düzeyleri ve ince bağırsakta α-glukozidaz enzim değerleri belirlendi.
Elde edilen sonuçlara göre; bütün grupların canlı ağırlıklarında anlamlı (p≥0.05) bir değişiklik saptanmadı. DK grubunun NK grubuna ve ekstrakt takviyesi yapılan diyabetik grupların (DM1, DM2, DÇ1 ve DÇ2) DK ve NK gruplarına göre AST, ALT ve LDH düzeylerindeki önemli (p≤0.05) artış tespit edildi. Biyokimyasal parametreler ile ilgili olarak; DK grubunun NK grubuna göre glukoz ve HbA1c seviyelerinde artış tespit edilirken, TC ve HDL-c değerlerinde ise diyabetik ve diyabetik ekstrakt verilen gruplarda NK'ya göre anlamlı (p≤0.05) azalış kaydedildi. Diyabetik ekstrakt gruplarının dokularındaki antioksidan savunma unsurları NK ve DK grupları ile kıyaslandığında dalgalanmalar kaydedildi.
Sonuç olarak; üzüm çeşidinin meyve ve tohum ekstraktı antioksidan etkilere sahip olabilirken, diyabetik komplikasyonlara karşı iyileştirici etkileri için kesin bir sonuç bulunmamaktadır.

Anahtar kelimeler: Antidiyabetik, Antilipidemik, Antioksidan, Sıçan, Şeker hastalığı, Üzüm, Üzüm çekirdeği,

Abstract:
In this study, the healing effects of Van's grape variety (Vitis vinifera L.) fruit and seed extracts on diabetic complications were investigated in experimental diabetes rats (Wistar albino) at different doses. Prior to the experimental treatment, a single dose (2000 mg/kg body weight (bw) of fruit and seed extracts of the grape variety were administered for three days to test for acute toxicity and no mortality was determined. 49 rats were divided into 7 groups with each group containing seven rats. Experimental rats were randomly grouped as below; groups were named as normal control (NK), diabetic control (DK), diabetic+acarbose 20 mg/kg bw (DA), diabetic+grape fruit extract 100 mg/kg bw (DM1), diabetic+grape fruit extract 200 mg/kg bw (DM2), diabetic+grape seed extract 100 mg/kg bw (DÇ1)  and diabetic + grape seed extract 200 mg/kg (DÇ2). The extract supplement were treated orally via gastric gavage. Experimental diabetes was induced by intraperitoneal administration of streptozotocin (STZ) (55 mg/kg bw). Blood sugar levels and live weights of rats were recorded every 7 days during the 21day experimental period. At the end of the treatments; AST, ALT, LDH serum enzyme levels, lipid profile (TG, TC, HDL-c), creatinine (CRE), urea (URE) in serums and HbA1c levels in total blood were determined. On the other hands, activities of CAT, SOD, GSH-Px, GST, GR, GSH and MDA levels in erythrocytes, brain, kidney and liver tissue samples and α-glucosidase enzyme levels in the small intestine were determined
According to the results obtained; no significant change (p≥0.05) was found in live weights of all groups. Changes in AST, ALT and LDH levels were found to be statistically significant (p≤0.05) in extract-given and diabetic groups compared to NK (p≤0.05), and generally significant (p≤0.05) in extract group compared to DK group. Changes in glucose, urea, TC,  TG, HDL-c and HbA1c values were significantly (p ≤ 0.05) higher in diabetic and extract groups than in NK. Significant decrease (p≤0.05) and increase (p≤0.05) of antioxidant enzyme activity levels were found in the tissues of the extract groups when compared to the NK and DK groups.
As a result; the fruit and seed extract of grape varieties may have antioxidant effects whereas there are no definitive healing effects against diabetic complications.

Keywords: Antidiabetic, Antilipidemic, Antioxidant, Rat, Diabetes mellitus, Grape, Grape seed.