Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan soruların nitelik araştırması
The qualification research of questions used in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: HÜSEYİN DURU
Danışman: PROF. DR. AZİZ KILINÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ev ödevi = Homework ; Ev ödevi = Homework ; Sorular = Questions ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Yabancı dil öğretiminde çok çeşitli ölçme değerlendirme uygulamaları bulunmaktadır. Eğitim sürecinde hem ölçme hem de sonrasındaki değerlendirmenin yapılması kaçınılmazdır.
Yabancı dil öğrenme uzun zaman gerektirdiği için eğitim süreci etkili kullanılmadığında zaman kaybına neden olmaktadır. Etkin zaman kullanımı, her birey için önemli bir kazanımdır. Nitelikli sorularla ve etkinlik türleri ile öğrenim süreci çok iyi değerlendirilebilir. 
Öğrencilerin hedef dili edinim ve kullanımdaki yetersizliklerinin elbette birçok nedeni vardır. Takip edilen programların yetersizliği, farklı alanlardan mezun olarak gelen öğretmenlerin formasyon bilgisi eksikliği, dil öğrenmenin ilgi çekici hale getirilemeyişi gibi nedenlerin yanında, ölçme değerlendirmenin iyi uygulanamayışından da kaynaklanmaktadır.
Bu çalışmada, yabancılara Türkçe öğretimi sürecindeki sınıf içi etkinliklerde, ödevlerde, ölçme değerlendirme uygulamalarında kullanılan soru türleri; biçim, anlam, kullanım yönünden incelenmektedir. 
Araştırmanın kapsamı olarak öncelikle ülkemizde en yaygın olarak kullanılan 3 farklı yayınevinin ders kitapları seçilmiştir. Bu kitapların içinden birbirinden farklı olan 96 soru türü tespit edilmiştir. Sonrasında da alanımızda çalışan ve en az 10 yıl mesleki tecrübesi olan 15 uzman öğreticinin, 5 kitap yazarının, 15 öğrencinin bu soru türleriyle ilgili görüşleri alınmıştır. Ele alınan kitapların dışında modern dillerin öğretiminde kullanılan kitaplardaki farklı soru türleri de araştırmamıza eklenmiştir.
Yabancılara Türkçe öğretiminin ölçme değerlendirmesinde kullanılan sorularda içerik, seviye belirleme ve şekil yönünden daha pek çok çalışmaya ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
There are great deal of various applications of assessment and evaluation in foreign language teaching. It is inevitable to assess during the period of education and also to evaluate post-education. Of course, there are many reasons behind shortcomings of students in gaining and using target language. But, this primarily stems from failing to apply assessment-evaluation in addition to causes such as inadequacy of plans and programmes followed, teachers' lack of formation knowledge, the fact that teachers belong to different branches and not being able to make language learning attractive. Evaluation of assessment instruments after their preparation and application requires experience, attention and sacrifice.
Since learning a foreign language entails long periods, education process causes waste of time when it is not used effectively. Effective use of time is an important acquisition for every individual. Educational process can be evaluated very well with effective questions and types of activities. In this study, question types, which have been used in in-class activities, assignments and assessment-evaluation applications during the course of teaching Turkish language to foreigners, are investigated in terms of form, meaning and usage.
Particularly, textbooks from three different publishing houses, which are most commonly used in our country, were chosen as the scope of this research. 96 distinctive question types were detected from these books. Then, opinions of 15 expert instructors, who have been working in our field and have at least 10 years of professional experience, 5 authors and 15 students were taken about these question types. Apart from covered books, different question types in books used for teaching modern languages were also added to our research.