Anadolu'da Neolitik Çağdan Tunç Çağı sonuna kadar kabartma insan ve hayvan figürleriyle bezeli pişmiş toprak kaplar
Potteries which are ornamented with relief human and animal figures in Anatolia from the Neolithic Age to the end of Bronze Age
Yazar: ŞİFA DEMİR YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE FATMA EROL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Hayvan figürleri = Animal figures ; Hitit seramiği = Hittite ceramics ; Hititler = Hittites ; Kabartma sanatı = Relief art ; Kabartmalar = Reliever ; Kaplar = Pots ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Pişmiş toprak = Terracotta ; Pişmiş toprak eserler = Terracotta works ; Toprak eserler = Soil works ; Tunç Çağı = Bronze Age ; İnsan figürleri = Human figures

Özet:
Anadolu'da Erken Neolitik Dönem'den itibaren görülen, pişmiş toprak kapların üzerinin kabartma olarak yapılmış insan ve hayvan figürleriyle süslenmesi anlayışı, Eski Hitit Dönemi'nde doruk noktasına ulaşmaktadır.M.Ö. 2. bin yılın ilk yarısında, Asur Ticaret Kolonileri Çağı ve Eski Hitit dönemlerinde yaygın olarak görülen bu kapların, bu dönemde Mezopotamya ile girilen yoğun ticari ilişkilerin ve etkileşimin bir sonucu olarak karşımıza çıktığı kabul görmüştür.Bu tez çalışmasının amacı, özellikle vazo formlarında karşımıza çıkan bu bezeme anlayışının Erken Neolitik Dönem'den Geç Tunç Çağı sonuna kadar incelenmesi yoluyla, ele alınan dönemler boyunca bu kap tipinin tipolojik gelişiminde ve kullanım amacında bir sürekliliğin olup olmadığının incelenmesidir. Çalışma sırasında, ele alınan malzeme, Neolitik Dönem, Kalkolitik Dönem ve Tunç Çağı olmak üzere üç ana dönemde incelenmiştir. Kabartma figürlü kapların ele geçtiği yerleşimler ana dönem başlıkları altında ayrı ayrı ele alınmış ve mümkün olduğunca buluntular ele geçtikleri arkeolojik kontekstlerle birlikte değerlendirilmiştir. Kabartma figürler, oluşturdukları konu bütünlüklerine göre gruplara ayrılarak, incelenen her örnek için kataloglama çalışması yapılmıştır.

Abstract:
The understanding of ornament with human and animal figures as a relief on the potteries has reached its zenith in the Early Hittite Period.In the first half of the second millenium BC, these potteries, which were commonly seen in the Assyrian Trade Colonies Period and Early Hittite Period, have been accepted to come across as a result of interaction and entered intensive trade relations with Mesopotamia in this term.The aim of this thesis, especially the understanding of ornament we come across into vase forms that examined until the end of the Early Neolithic Period from the Late Bronze Age was examined whether there is a continuity about its aim of the usage and its typological development related with the type of this pot during the periods covered.Materials, which were handled in during working, were examined in three main period as a Neolithic Age, Cholcolitic Age and Bronze Age. The settlements, which were obtained the vase pot embossed figure, were separately handled in under the titles of main period and were evaluated with archaeological context and findings. The relief figures were divided into the groups according to the integrity of the subject and cataloging work was made for each sample which was examined.