Çocuklardaki maksiller ve mandibular frenulum morfolojisindeki farklılıkların ağız sağlığı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of differences in maxillary and mandibular frenulum morphology on oral health in children
Yazar: EZGİ GÜREN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ankiloglossi = Ankyloglossia ; Ağız sağlığı = Oral health ; Diş aralığı = Diastema ; Frenulum = Frenulum ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Labial frenulum = Labial frenulum ; Maksilla = Maxilla ; Mandibula = Mandible ; Morfoloji = Morphology ; Pedodonti = Pedodontics

Özet:
ÇOCUKLARDAKİ MAKSİLLER VE MANDİBULAR FRENULUM MORFOLOJİSİNDEKİ FARKLILIKLARIN AĞIZ SAĞLIĞI 
ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Ezgi GÜREN

Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi
Pedodonti Anabilim Dalı
Uzmanlık Tezi, Ağustos 2021
Danışman: Doç. Dr. Salih DOĞAN

ÖZET
Giriş: Frenulum, dudakları ve yanakları alveoler mukoza ve / veya diş eti ile altta yatan maksilla ve mandibulanın periosteumuna bağlayan, genellikle kas lifleriyle çevrili, mukoza zarının bir katıdır. Ağız boşluğundaki frenulumlar dilin altında konumlandığında lingual frenulum; üst dudağın içinde konumlandığında maksiller labial frenulum ismini almaktadır. Frenulumun birincil işlevi yanak, dudaklar ve dilin stabilitesini sağlamaktır ve normal şartlar altında patolojik sonuçları olmayan anatomik yapılar olarak kabul edilseler de; bazı durumlarda ortodontik, protetik, fonetik veya periodontal nitelikte klinik problemlere neden olabilmektedirler.
Amaç: Bu tez çalışmasıyla amacımız, çocuklardaki maksiller ve mandibular frenulumların incelenmesiyle farklı morfolojilerdeki frenulumların görülme sıklığının tespitini yapmak ve frenulum morfolojilerinin farklılıkları ile bu farklılıklara bağlı oluşan ağız içi problemlerin ilişkisini saptamak, aynı zamanda da çocuk diş hekimlerinin bu konu hakkındaki farkındalıklarını arttırarak anormal frenulum kaynaklı oluşabilecek sorunların önlenmesine katkı sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 25 Eylül 2020-30 Ekim 2020 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na klinik muayane için başvuran, 7-15 yaş arası ve farklı cinsiyetlerde gönüllü sağlıklı 355 çocukla yapılmıştır. Maksiller labial frenulum morfolojisi Sewerin's tipolojisi ve Placek ve ark.'nın sınıflandırması kullanılarak; lingual frenulum ise, Katlow'un sınıflaması ve Ferres ve ark.'nın sınıflandırmaları kullanılarak incelenmiştir. Aynı zamanda maksiller labial frenulum ve lingual frenulumun diastema, plak tutulumu, çürük oluşumu, diş fırçalama zorluğu, diş eti çekilmesi ve konuşma bozukluğu gibi durumlarla olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi yapılarak maksiller labial frenulum ile lingual frenulum morfolojilerinin prevalansları hesaplanmıştır. Gruplara göre kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi ve Fisher's Exact testi, Tek yönlü varyans analizi, Dunca testi, Kruskal Wallis testi kullanılmıştır.
Bulgular: Maksiller labial frenulum morfolojisi %44,5 oranla en fazla basit tek şeklinde görülürken; %60 oranla en fazla diş eti tipi yerleşme gösterdiği elde edilmiştir. Lingual frenulum serbest dil uzunluğuna göre sınıflandırıldığında %84,2'si Normal, dilin fonksiyonuna göre sınıflandırıldığında ise %51,5'i Derece 1 olarak elde edilmiştir. Maksiller labial frenulum tiplerinin, üst çenede diastema durumuna göre dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0,001). Diasteması olmayanların %68'i diş eti tipinde iken 2 mm'den fazla diasteması olanların %68,8'i papiller penetran tiptedir. Maksiller labial frenulum ağız içinde tutunma yerine göre sınıflandırıldığında frenulum tiplerine göre üst çenede ön dişlerde plak indeks skorunun ortalama değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p=0,001) fakat ICDAS II skorunun ortancaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur (p>0,050). Aynı zamanda lingual frenulumun derecesine göre plak indeks skorunun, ICDAS II skorunun ve konuşma bozukluğunun dağılımları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur (p>0,050). 
Sonuç: Çocuklarda ağız sağlığıyla ilgili ciddi problemlere yol açabilecek anormal frenulum görülme durumunun oldukça nadir olduğu; bununla birlikte diastema, plak tutulumu, çürük oluşumu, diş fırçalama sırasında ağrı, diş eti çekilmesi, konuşma bozukluğu gibi durumlarla frenulumun her zaman doğrudan ilişkili olmayabileceği unutulmamalıdır. 
Anahtar Kelimeler:	Lingual frenulum, Maksiller labial frenulum, Ankiloglossi, Diastema, Konuşma bozukluğu

Abstract:
INVESTIGATION OF THE EFFECTS OF DIFFERENCES IN MAXILLARY AND MANDIBULAR FRENULUM MORPHOLOGY ON ORAL HEALTH IN CHILDREN

Ezgi GÜREN

Erciyes University, Faculty of Dentistry
Department of Pediatric Dentistry
August 2021
Supervisor: Doç. Dr. Salih DOĞAN
ABSTRACT
Introduction: The frenulum is a mucosal fold surrounded by muscles that connect the lips and cheeks to alveolar mucosa and periosteum of alveolar process. Frenulums are named according to their anatomical regions. The mucous band under the tongue is called the lingual frenulum, and the one entending from the upper lip to the maxillary gingiva is called the maxillary labial frenulum. The primary function of the frenulum is to provide the stability of the lips and tongue. Although they are considered as anatomical structures, sometimes they may cause orthodontic, prosthetic, phonetic or periodontal clinical problems.
Aim: The purposes of the study are to determine the prevalance of frenulums in different morphologies by examining the maxillary and mandibular frenulum in children and to determine the relationship between the differences in frenulum morphology and intraoral problems, and also to increase the awareness of pediatric dentists to prevent problems are caused by frenulums.
Materials and Methods: This study evaluated data collected from Department of Pediatric dentistry, Faculty of Dentistry, Erciyes University between September 2020 and October 2020. 355 healthy volunteer children of different genders aged 7-15 years were included in the study. Maxillary labial frenulum morphology was examined with Sewerin's typology and Placek et al.'s classification; lingual frenulum was examined with Katlow's classification and Ferres et al.'s classifications. In addition, the relationship of maxillary labial frenulum and lingual frenulum with diastema, plaque involvement, caries formation, difficulty in brushing teeth, gingival recession and speech problems were evaluated. The prevalence of maxillary labial frenulum and lingual frenulum morphologies were calculated by statistical analysis of the data. Chi-square test and Fisher's Exact test, One-way analysis of variance, Dunca test, Kruskal Wallis test were used to compare categorical variables according to groups.
Results: While the morphology of the maxillary labial frenulum was mostly seen as a simple single with a rate of 44.5%; It has been obtained that the most gingival type is located with a rate of 60%. When the lingual frenulum was classified according to free tongue length, 84.2% was Normal, and 51.5% was Grade 1 when classified according to tongue function. There is a statistically significant difference between the distribution of maxillary labial frenulum types according to the diastema status in the maxilla (p<0.001). While 68% of those without diastema are in the gingival type, 68.8% of those with more than 2 mm of diastema are in the papillary penetrating type. When the maxillary labial frenulum is classified according to the place of attachment in the mouth, there is a statistically significant difference between the mean values of the plaque index score of the anterior teeth in the maxilla according to the frenulum types (p=0.001), but there is no statistically significant difference between the medians of the ICDAS II score (p>0.050). At the same time, there is no statistically significant difference between the distribution of plaque index score, ICDAS II score and speech problems according to the grade of the lingual frenulum (p>0.050).
Conclusion: Abnormal frenulum may rarely causes serious oral health problems in children and it should be kept in mind that the frenulum may not always be directly related with diastema, plaque involvement, caries formation, pain during tooth brushing, gingival recession, speech problems.
Key Words:	Lingual frenulum, Maxillary labial frenulum, Ankyloglossia, Diastema, Speech problems