Farklı dikim zamanı ve diş iriliklerinin sarımsağın (Allium sativum L.) verim ve kalitesi üzerine etkileri
Effects of different planting dates and clove sizes on yiled and quality of garlic  (Allium sativum L.)
Yazar: GÜLABİ BİLGEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİN YILMAZ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Tokat koşullarında sarımsak (Allium sativum L.) yetiştiriciliğinde farklı dikim tarihleri (15 Mart, 25 Mart ve 5 Nisan) ve diş iriliklerinin ( iri ≥ 2,5 g, orta 1,51 - 2,49 g ve küçük  ≤ 1,5 g ) verim ve kalite üzerine etkilerini araştırmak üzere Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi uygulama alanında 2013 yılında yürütülmüştür. Bitkisel materyal olarak Tokat köy popülasyonu ve Taşköprü 56 çeşidi kullanılmıştır. Dişler ağırlıklarına göre üç irilik sınıfına ayrılmış 15 Mart, 25 Mart ve 5 Nisan 2013 tarihlerinde dikim yapılmıştır. Tüm deneme alanı tek seferde olmak üzere 26 Temmuz 2013 tarihinde hasat edilmiştir.

Baş boyu (cm), ortalama baş ağırlığı (g), baş verimi (kg/da), büyük diş sayısı (adet) ve oranı (%) dikim tarihinden istatistiki olarak etkilenmiştir. En yüksek baş verimi 15 Mart dikiminden elde edilmiş (706,01 kg/da) ve dikim tarihi geciktikçe baş verimi azalmıştır.   En fazla iri diş sayısı (3,53) ve oranı (% 37,51) 15 Mart dikim tarihinden elde edilmiştir. 
Diş iriliği verim ve kaliteyi istatistiki olarak etkilememekle birlikte, diş iriliği azaldıkça baş veriminde de azalma meydana gelmiştir. Sarımsak materyallerinin (çeşitlerin) ortalama diş sayısı ve pH değeri üzerine etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. En yüksek ortalama diş sayısı Taşköprü 56 (9,50 adet) çeşidinden elde edilirken, en yüksek pH değeri ise Tokat köy popülasyonundan (5,55) elde edilmiştir.

Bitki boyu, ortalama baş ağırlığı ve ortalama diş sayısı, diş x çeşit interaksiyonundan istatistiki olarak etkilenmiştir. En yüksek bitki boyu (28,77 cm) Tokat köy popülasyonunun iri diş kullanımından elde edilmiştir. En düşük ortalama baş ağırlığı ise (18,2 g)  Tokat köy popülasyonunda küçük diş kullanımından elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effects of different planting dates (15th  March, 25th March and 5th April) and clove sizes (large:≥ 2.5 g, medium:1.51-2.49 g and small:≤1,5 g) on yield and quality of garlic (Allium sativum L.) at Experimental Station of Gaziosmanpasa University, Agricultural Faculty in 2013, Tokat/Turkey. Tokat local garlic population and Taskopru 56 garlic variety were used in the experiment. Harvest was done on 26th July, 2013. The experiment was conducted with 3 replications in split-split randomized block design. 

According to planting dates; head diameter (cm), average head weight (g), head yield (kg/da), large clove number per head and its rate (%) were affected significantly. The highest head yield was obtained from 15th March planting date (706.01 kg/da), and yield was decreased when planting dates were delayed. The most large clove number per head (3.53) and its rate (37,51%) were obtained from 15th March planting date. Yield and quality properties were not affected significantly by clove size, but yield was decreased when clove sizes were decreased. Average clove number per head and  pH  were affected significantly by garlic materials, and  most average clove number per head (9,50) was determined for Taskopru 56. The most pH (5,55) value was observed for Tokat local garlic population.

Plant height, average head weight (g), and average clove number per head were affected significantly by clove size x garlic material interactions. The lowest plant height was found out for small clove size and Tokat local garlic population combination. The lowest average head weight (g was obtained from small clove size and Tokat local garlic population combination. The highest medium clove number per head was obtained from small clove size and Taskopru 56 combination.