Acil servise başvuran COVID-19 bağlı pnömonili hastalarda laktat klirensinin 28 günlük mortalite ile ilişkisi
The association between lactate clearance in COVID-19 related pneumonia patients with 28-DAY mortality rate admitted to the emergency department
Yazar: TALAT CEM ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ŞERVAN GÖKHAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH ÇAMCI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19

Özet:
Amaç: Acil servise başvuran COVID-19 pnömonisi olan hastalarda mortaliteyi öngörmede laktat klirensinin prognostik değerini araştırmak amaçlandı. Yüksek laktat klirensinin kritik hastalarda daha düşük mortaliteyi öngördüğü ve tanısal performansının klinik kullanım için uygun olduğu bazı çalışmalarda gösterilmiştir. Seri laktat ölçümleri hastalık şiddetini belirlemede kullanılabilir. Bu çalışma laktat klirensinin acil servise başvuran ve COVID-19 pnömonisi olduğu doğrulanan hastaların mortalite ile sonuçlanmasını öngörmedeki klinik faydasını göstermeyi hedeflemektedir.
	Yöntem: Çalışma 24 Kasım 2021- 15- Kasım 2022 tarih aralığında Ankara Şehir Hastanesi Acil Servisine başvuran, COVID PCR testi pozitif olan, yaşları 18'den büyük olup gebe olmayan ve COVID-19 pnömonisi olduğu doğrulanan hastalar üzerinde yapıldı. Acil servise kardiyak arrest olarak gelen hastalar ve dış merkeze sevk edilen hastalar çalışmaya alınmadı. Kan gazı tetkikindeki 0. Ve 3. saat laktat değerleri (başvuru ve 3.saat değeri) kullanılarak laktat klirensi hesaplandı. 28 günlük mortalite, taburculuk, yoğun bakım yatışı ve servis yatışı sonlanım noktaları olarak analiz edildi.
	Bulgular: Çalışmamıza 311 hasta dahil edildi. Bu hastaların 175 (%56,3)'i erkek 136 (%43,7)'sı kadın olup hastaların yaş ortalaması 72 ± 15, yaş ortancası 75'ti (%25-75: 65-82). Hastalardan en küçüğü 28, en büyüğü 98 yaşındaydı. 28 gün içinde mortal seyreden hasta sayısı 106'ydı (%34). 28 günlük mortalite varlığına göre bakıldığında hastaların başvuru ve 3. saat laktat değerlerinin mortaliteyi öngörmede istatiksel olarak anlamlı olduğu, ancak başvuru ve 3. saat laktat değerleri için klirens bakıldığında istatiksel olarak anlamlı olmadığı bulundu.
	Sonuç: COVID-19, pandemi sürecinde acil servise başvuran hastalar için önemli morbidite ve mortalite nedeni olmuştur. Çalışmanın devam ettiği süre boyunca literatürde acil servislerde yapılan COVID-19'da laktatın mortaliteye etkisi ile ilgili birkaç çalışmaya rastlandı ancak laktat klirensi ile ilgili ulaşabildiğimiz kadarıyla çalışma bulunamadı. Laktatın mortalitede etkin olduğu çalışmamızda gösterildi. Ancak laktat klirensi için daha fazla hasta grubu ve klirens ölçümünün farklı zaman diliminde yapılan çalışmaya ihtiyaç olduğu tarafımızca düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, Laktat, Laktat Klirensi, Mortalite

Abstract:
Objective: To investigate the prognostic value of lactate clearance in COVID-19 pneumonia patients admitted to the emergency department in predicting the mortality rate. It has been shown in some studies that high lactate clearance predicts a lower mortality rate in critically ill patients and its diagnostic performance is suitable for clinical use.  Serial lactate measurements can be used to determine disease severity.  This study aims to demonstrate the clinical utility of lactate clearance in predicting mortality rate in patients admitted to the emergency department and confirmed to have COVID-19 pneumonia.	
	Material and Method: The study carried out on patients who have positive COVID-19 PCR test with pneumonia, who are not pregnant and are older than 18 years old, and that applied to Ankara City Hospital Emergency Service between 24 November 2021 and 15 November 2022. Patients who won't be included in the study  came to the emergency department with cardiac arrest, and patients referred from an external center. Lactate clearance calculated from blood gas analysis using the 0th and 3rd-hour lactate values (at admission and 3rd-hour value). The 28-day mortality rate, discharge, intensive care admission, and service admission analyzed as endpoints. 
	Results: In our study, 311 patients were included. Of these patients, 175 (56.3%) were male and 136 (43.7%) were female, with a mean age of 72 ± 15 years and a median age of 75 (25-75: 65-82). The youngest patient was 28 years old, and the oldest was 98 years old. The number of patients who died within 28 days was 106 (34%). Considering the presence of death at 28 days, it was found that the patient's admission and 3rd-hour lactate values were statistically significant in predicting mortality, but when the clearance was considered at admission and 3rd-hour lactate values, it was not statistically significant.
	Conclusion: During the pandemic, COVID-19 has been an important cause of mortality and morbidity for patients who applied to the emergency department. During our study, we searched in literature, and there were a few studies on the effect of lactate on mortality in COVID-19 done in the emergency room, but as far as we could reach from the literature, we could not find any study on lactate clearance. In our study, It has been shown that lactate is especially effective in mortality. However, we think that there is a need for more studies on lactate clearance with more patient groups and clearance measurements in different time periods.
Keywords: COVID-19, Lactate, Lactate Clearance, Mortality