Erzurum ilinde kreş ve anaokuluna devam eden çocukların beslenme ve uyku alışkanlıklarının incelenmesi
Investi̇gati̇on of nutri̇ti̇on and sleepi̇ng habi̇ts of chi̇ldren attendi̇ng nursery and ki̇ndergarten i̇n Erzurum provi̇nce
Yazar: ZEYNEP ÖZÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA YILMAZ ÖNAL ; PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Anaokulları = Kindergartens ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Erzurum = Erzurum ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Tutumlar = Attitudes ; Uyku = Sleep ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuk gündüz bakım evleri = Child day care centers

Özet:
Araştırma, Erzurum il merkezinde bulunan üç farklı anaokulu ve kreşte ki 2-6 yaş arası çocukların beslenme ve uyku alışkanlıklarını incelemek ve annelerin çocuklarının uyku durumu ve beslenmesi ile ilişkili düşüncelerini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Örneklemi 48'i erkek, 32'si kız olmak üzere 80 sağlıklı çocuk ve anneleri oluşturmaktadır. Uyku alışkanlıkları ve bozuklukları için Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (ÇUAA), annelerin çocuk besleme tutum ve uygulamaları için Çocuk Besleme Anketi (ÇBA), çocuklarının yeme davranışları için ise Çocuk Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) kullanılmış ve çocukların besin tüketim sıklıkları ile bir günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Bu kayıtların ortalaması alınarak TÜBER değerlerine göre çocukların besin gruplarını yeterli düzeyde tüketip tüketmediği tespit edilmiştir.
Araştırmada, kız çocuklarının %56,3'ü ve erkek çocuklarının %52,1'i normal vücut ağırlığındadır ve bu çocukların uyku süresi ortalama 11,3±1,31 saattir. ÇUAA toplam skoruna göre çocukların %71,3'ünde uyku problemi bulunmuştur.  ÇUAA ölçeğinin alt boyutları ile fast-food tüketme durumu karşılaştırılmıştır gün içi uykululuk skorunda istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). ÇBA kısıtlama skoru ile ÇYDA duygusal az yeme skoru arasında pozitif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Çocukların besin tüketim kayıtlarına göre; sadece protein yüzdesi kız çocuklarında erkek çocuklarına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Annenin eğitim düzeyi ve meslek grubu ile ÇBA ve ÇYDA arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05).   Sonuç olarak; okul öncesi dönemde çocukların beslenme ve uyku alışkanlıkları birbirini etkilemektedir ve bu ilişkide annenin rolü büyük etki göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Okul öncesi çocuklar, beslenme alışkanlıkları, uyku alışkanlıkları, obezite, ebeveyn beslenme tutumu

Abstract:
The study was planned to examine the eating and sleep habits of children between the ages of 2 and 6 attending three different kindergartens and nurseries in Erzurum and to determine the opinions of mothers related to their children's sleepiness and nutrition. The sample was made up of 80 healthy children and mothers, 48 of whom were boys and 32 of whom were girls. It was used the Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ), Child Feeding Questionnaire-(CFQ), Children's Eating Behavior Questionnaire (CEBQ), and nutritional habits were questioned, 24-hour retrospective food consumption was recorded. According to TUBER data, it was determined whether the children consumed adequately the foods groups by taking the average of the daily food consumption of the children and the data of the food consumption determination form. 56.3% of girls and 52.1% of boys had normal body weight in this study and the average sleep duration of these children was 11.3±1.31 hours. According to CSHQ, 71.3% of children had trouble sleeping. It was compared the sub-dimensions of the CSHQ scale with the fast-food consumption habit and significant correlations were found statistically in the intraday sleepiness score (p<0.05). A weak but positively significant correlation was found statistically between CFQ limitation score and CEBQ emotional less eating score (p<0.05). A statistically significant correlation wasn't found between the mother's education level and occupational group and the scales of CFQ and CEBQ (p>0.05). As a result, the children's eating and sleeping habits affect each other in the preschool period and the role of the mother is quite important in this relationship.

Keywords; The preschoolers, eating habits, sleep habits, obesity, parental dietary attitude.