Yağ gülü (Rosa damascena Mill.)'nde GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of GA3 application on yield and quality properties in oil bearing rosa (Rosa damascena Mill.)
Yazar: SÜLEYMAN EFECAN
Danışman: DOÇ. DR. SABRİ ERBAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Büyüme hormonu = Growth hormone ; Gibberellik asit = Gibberellic acid ; Isparta gülü = Isparta rose ; Rosa damascena = Rosa damascena ; Uçucu bileşenler = Essential components ; Verim = Yield ; Yağ verimi = Oil yield ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile ; Çiçek verimi = Flower yield

Özet:
Bu çalışma yağ gülüne GA3 uygulamasının verim ve kalite özelliklerine üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bölünmüş parseller deneme desenine göre yürütülen çalışmada parsellerde bitkilerin tomurcuklanmaya başladığı ve pembe renkli petallerin sepal yapraklarda çıkmaya başladığı dönemde ve bu tarihten bir hafta sonra 0, 25, 50, 75 ve 100 ppm dozunda GA3 hormonu uygulanmıştır. Çiçeklenme ile birlikte çiçeklenme başında (1-7. gün), ortasında (8-14. gün) ve sonunda (15-21. gün) olmak üzere üç dönemde çiçek hasadı yapılmıştır. GA3 uygulaması ile çiçek çapı, petal oranı, 100 çiçek ağırlığı ve dolayısıyla çiçek ve uçucu yağ verimi 50 ppm dozuna kadar artış göstermiştir. Çiçeklerdeki uçucu yağ oranı GA3 uygulaması ile 25 ppm dozuna kadar artmış, sonraki dozlarda ise azalmaya başlamıştır. Uçucu bileşenler incelendiğinde çiçeklenme başlangıcında kontrolden 100 ppm uygulamasına kadar geraniol oranı % 36.69'dan %21.16'ya, çiçeklenme ortasında %27.34'ten %12.93'e ve çiçeklenme sonunda ise %22.33'ten %21.14'e gerilemiştir. Çiçeklenme başlangıcında nonadesen ve nonadesan oranı kontrolden 100 ppm dozuna kadar sırasıyla % 1.44'ten %2.47'ye ve %16.50'ten %23.58'e, çiçeklenme ortasında %1.69'dan % 2.66'ya ve %17.15'ten %21.23'e yükselmiştir. Çiçeklenme sonunda ise nonadesen oranı %2.56'dan %1.87'ye düşerken, nonadesan oranı %20.66'tan %29.45'e yükselmiştir. Sonuç olarak; yağ gülünde yüksek çiçek ve uçucu yağ verimi ile uçucu yağ bileşenlerinin elde edilmesinde 25 ppm GA3 uygulanması önerilebilir.

Abstract:
The aim of the study was to investigate the effect of GA3 applications on yield and quality characteristics. The study was carried out as the split plot designs in the randomized blocks, GA3 was applied at a dose of 0, 25, 50, 75 and 100 ppm when the plants began to bud in the plots and the pink petals began to appear on sepal leaves and one week after this date. Flowers were picked at the beginning of flowering (1-7 days), middle (8-14 days) and at the end of the (15-21 days) flowering season. GA3 applications increased flower diameter, petal ratio, 100 flower weight, flower and essential oil yield up to 50 ppm. But number of components in the essential oil increased up to 25 ppm doses, and started to decrease at the copsequent GA3 doses. The geraniol content decreased from 36.69% to 21.16% from the control to 100 ppm at the beginning of flowering, from 27.34% to 12.93% in the mid-flowering, and from 22.33% to 21.14% at the end of flowering. The content of nonadecene and nonadecane at the beginning of flowering increased from 1.44% to 2.47% and 16.50% to 23.58%, respectively, from control to 100 ppm dose, from 1.69% to 2.66 and from 17.15% to 21.23% in mid-flowering. At the end of flowering, nonadecene content decreased from 2.56% to 1.87%, while nonadecene content increased from 20.66% to 29.45%. Finally; it is recommended to apply 25 ppm GA3 to obtain high flower and essential oil yield and its components.