Performatif imalar ve beden
Performative implications and body
Yazar: GAMZE BOZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİNASİ TEK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Edimsellik = Performativity ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanatçılar = Artists ; Ten = Flesh

Özet:
Bu çalışmada bedenin sınırlarını zorlayan acı çekme ya da işkence benzeri konularla ilgilenmek yerine; görünenin ve söylenenin ötesini keşfetmek amaçlanmıştır.  Arka planda kalan, görmezden gelinen ve bilinçdışını rahatsız eden edimlerin görünür hale gelmesi, daha önce var olan fakat zamanla yitip giden duyguların tekrar ortaya çıkması performatiflik kapsamında mercek altına alınacaktır. Gündelik hayat dâhilinde var olan fakat unutulan edimlerin açığa çıkarılması performatiflik konusu dâhilinde, beden ve bedenle birlikte oluşturulan nesneler üzerinden yaratılan imalar kapsamında incelenecektir. Bilinçdışında var olan dürtülerin açığa çıkması, nesnenin bilinç simgesine dönüşümü ve dürtünün nevrozu açığa çıkarması, arzuya neden olan nesnenin tekrar işleve açılması, özne-ben'in karşıtı olma niteliğine sahip olan iğrenç'in verdiği rahatsız edicilik deneyimler yoluyla oluşan edimlerde kendini göstermektedir. Deneyimlemeyle öğrenme ve deneyimi gerçekleştiren beden ve bedenin sınırı olan ten, performatif alanda incelenerek bedensel dilin çözümlenmesi ve bu dilin oluşturduğu imalar kapsamında yapılan deneysel/sanatsal çalışmaların bilinçdışının düşünsel izleği üzerinden okunarak incelenmesi hedeflenmektedir. İlişkisel psikanalitik kuramın performatiflik kapsamındaki etkisi irdelenmiş olup, psikanalitik yaklaşımla sanatsal performatif pratik ilişkilendirilmiştir. Sanatçının deneyimlediği eylemin izleyici üzerinde sağlayabileceği etkiye ilişkin pek çok performans gerçekleştirilmesine karşın, bu raporda sanatçı performansı ve bu performansa dâhil olan izleyicinin gerçekleştirdiği eylemlerle ilgili çalışmalar ontolojik açıdan yaratılan performatif imalar incelenecektir. Birinci bölümde, Austin, Searle ve Derrida'nın geliştirdiği Performatiflik terimi karşılaştırmalı olarak incelenirken, Butler'ın sözcelemlerin eyleme dönüşmesini toplumsal cinsiyet kapsamında bedene aktarmasına ilişkin bilgiler içerir. İkinci bölümde sanatçıların deneyimleri ışığında performatif imalar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise yapılan uygulamalarla edinilen performatif pratikler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Performatif, Beden, Ten, Algı, İğrençlik, Özne, Nesne, İzleyici, İmalar.

Abstract:
In this study, instead of dealing with issues such as suffering or torture that push the limits of the body; it is intended to explore beyond what is seen and said. In the context of performativity, the repercussions of the existing, ignored and disturbing unconscious acts and the loss of emotions that have existed but disappear with time will be examined. The revelation of existing but forgotten acts in daily life will be examined within the scope of performativity, within the implications of the body and the objects created with the body. The emergence of unconscious impulses, the transformation of the object into the symbol of consciousness and the release of the neurosis of the impulse, the reopening of the object that causes the desire, is manifested in the acts created by the disgusting experiences of the subject-self. The flesh, which is the boundary of the body and the body that realizes learning and experiencing, is analyzed in the performative field and the physical language is analyzed and the experimental / artistic works performed within the scope of this language are aimed to be read and examined on the intellectual track of the unconscious. The effect of relational psychoanalytic theory on performativity is examined and artistic performative practice is associated with psychoanalytic approach. Although many performances have been made regarding the effect that the artist's experience can have on the audience, this report will examine the performative implications created ontologically from the artist's performance and the actions of the audience involved in this performance. In the first part, the term of Performativity, which Austin, Searle and Derrida developed, is examined comparatively, but it contains information about Butler's transposition of utterances into action within the body of gender. In the second part, performative implications are examined in the light of the experiences of the artists. In the third chapter, the performative practices obtained with the applications are developed.

Keywords: Performative, Body, Skin, Perception, Disgust, Subject, Object, Audience, Implications.