Farklı spor dallarındaki sporcuların potansiyel renal asit yükleri (PRAL) ile idrar ph değerleri arasındaki ilişki
The relationship between potential renal acid loads (PRAL) and urine ph values of athletes in different sport branches
Yazar: CEREN ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Asitler = Acids ; Diyet = Diet ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Spor = Sports ; Spor branşları = Sport branches ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışma, farklı spor dallarındaki sporcuların; beslenme durumlarını değerlendirmek, spor dalı ve besin tüketim durumu ile potansiyel renal asit yükleri (PRAL) arasındaki ilişkiyi belirlemek, spor dalının ve besin tüketim durumlarının idrar pH'sına yansımalarını değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma Kasım 2018-Ocak 2019 tarihleri arasında, Ankara Türkiye Olimpiyat Hazırlık Merkezi (TOHM) ne rutin kontrol için gelen 30 dayanıklılık (kayak n=22, bisiklet n=8), 42 güç-kuvvet/sprint (atletizm n=35, kürek n=7) olmak üzere toplam 72 gönüllü adolesan sporcu üzerinde yapılmıştır. Sporculara yüz yüze görüşme yöntemi ile anket formu uygulanmış ve bir günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Çalışmaya katılan dayanıklılık ve güç–kuvvet/sprint sporcularının yaş ortalaması sırasıyla 17,1±1,07 yıl ve 16,7±0,72 yıldır. Erkek dayanıklılık sporcuları 2086,1±859,51 kkal, kadın dayanıklılık sporcuları 1881,6±717,86 kkal, erkek güç-kuvvet/sprint sporcuları 2138,0±531,58 kkal ve kadın güç-kuvvet/sprint sporcuları 2113,7±508,72 kkal enerji almaktadır. Dayanıklılık ve güç-kuvvet/sprint erkek sporcuların BKİ değerleri 22,8±2,29 kg/m2 ve 23,7±4,53 kg/m2 (p>0,05) iken dayanıklılık ve güç-kuvvet/sprint kadın sporcularının BKİ değerleri sırasıyla 22,4±2,72 kg/m2 ve 21,5±2,49 kg/m2'dir (p>0,05). Erkek dayanıklılık sporcularının PRAL değeri 23,39±22,64 mEq/gün (p>0,05) iken güç-kuvvet/sprint sporcularının 29,05±23,81 mEq/gün'dür (p>0,05). Kadın dayanıklılık sporcularının PRAL değeri 25,84±22,06 mEq/gün iken güç-kuvvet/sprint sporcularının PRAL değeri 23,89±17,45 mEq/gün'dür (p>0,05). Erkek dayanıklılık sporcularında idrar pH değeri 5,7±0,87; güç-kuvvet/sprint sporcularında 6,2±1,07'dir. Kadın dayanıklılık sporcularında idrar pH değeri 5,2±0,41 güç-kuvvet/sprint sporcularında 6,5±1,17'dir. İdrar pH'sında dayanıklılık ve güç-kuvvet/sprint dalları karşılaştırıldığında iki cinsiyette de istatiksel olarak anlamlı bir fark vardır (p<0,05). Diyet PRAL değeri ile diyet protein alımı arasında dayanıklılık (r=0,802, p<0,05) ve güç-kuvvet/sprint (r=0,490, p<0,05) spor dallarında pozitif yönde güçlü bir ilişki vardır. Güç-kuvvet/sprint sporcularında diyet PRAL değeri ile diyet yağ alımı arasında anlamlı bir ilişki vardır (r=0,563, p<0,05). Farklı spor dallarındaki sporcuların PRAL değerleri ve idrar pH değerleri arasında anlamlı bir ilişki yoktur (p>0,05). Farklı spor dalları ile uğraşan sporcuların diyet PRAL değerinin idrar pH'sını etkilemediği bulunmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to evaluate nutritional status of athletes in different branches, the determine the relationship between sports branch and nutrient consumption status and potential renal acid loads (PRAL), to evaluate the reflections of sports branch and nutrient consumption on urine pH. This research was conducted between November 2018 and January 2019 in Ankara Turkey Olympic Preparation Center (TOHM) with 30 endurance (ski n=22, cycling n=8), 42 power-strength/sprint (athleticism n=35, rowing n=7), total 72 volunteer adolescent athletes. The questionnaire was administered to the athletes face-to-face and a daily food consumption record was obtained. The mean age of endurance and power-strength/sprint athletes participated in the study was 17,1±1,07 years and 16,7±0,72 years, respectively. Energy intake of endurance and power-strength/sprint male athletes were 2086,1±859,51 kcal/day and 2138,0±531,58 kcal/day whereas energy intake of endurance and power-strength/sprint female athletes were 2138,0±531,58 kcal/day, 2113,7±508,72 kcal/day (p>0,05). BMI of endurance and power-strength/sprint male athletes were 22,8±2,29 kg/m2 and 23,7±4,53 kg/m2 (p>0,05) whereas BMI of endurance and power-strength/sprint female athletes were  22,4±2,72 kg/m2 and 21,5±2,49 kg/m2'dir (p>0,05). PRAL values of male endurance athletes were 23,39 ± 22,64 mEq / day (p> 0,05), whereas power-strength / sprint athletes had 29,05 ± 23,81 mEq/day (p> 0.05). PRAL values of female endurance athletes were 25,84 ± 22,06 mEq / day, while power-strength/sprint athletes had a PRAL value of 23,89±17,45 mEq / day (p> 0,05). Urine pH was 5,7± ,87 in male endurance athletes; 6,2±1,07 for power-strength/sprint athletes. Urine pH value was 5,2±0,41 in female endurance athletes and 6,5 ± 1,17 in power-strength/sprint athletes. There was a statistically significant difference in urine pH in both sexes when endurance and power-strength/sprint branches were compared (p <0,05). There is a strong positive correlation between dietary PRAL and dietary protein intake endurance (r=0,802, p<0,05) and power-strength/sprint (r=0,490, p <0,05). There was a significant relationship between diet PRAL and dietary fat intake in power-strength/sprint athletes (r = 0,563, p <0,05). There was no significant relationship between the PRAL and urine pH values of athletes in different sports (p>0,05). It was found that dietary PRAL value of athletes engaged in different sports branches did not affect urine pH.