Sınav stresi olan lise son sınıf öğrencilerinin kahve tüketimi ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Consumption of coffee among the senior students in high school who has exam stress and evulosation of nutrition condition
Yazar: GÜLCAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUVEDDET EMEL ALPHAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ergenler = Adolescents ; Kahve = Coffee ; Lise öğrencileri = High schools students ; Stres = Stress ; Sınav = Examination ; Sınav kaygısı = Test anxiety

Özet:
Lise son sınıf öğrencilerinde sınav stresi nedeniyle kafein alımı artmaktadır. Bu çalışma lise son sınıf öğrencilerinde sınav stresiyle artan kafein alımında ortalama kafein alımını, kafeinin kaynağını, beslenme durumlarını ve Beden Kütle İndekslerini (BKİ) değerlendirmek, amacıyla Kumluca Anadolu Lisesi, lise son sınıf öğrencilerinde üzerinde yapılmıştır. Öğrencilerden 66'sı kız, 43'ü erkek toplam 109 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Öğrencilerin tanıtım bilgileri, stresin yeme davranışına etkileri, kafein alımı, günlük su tüketimi ve 24 saatlik besin tüketim kayıtları, anket formu  ile alınmıştır. Bu çalışmaya katılan tüm öğrencilerin ortalama boy uzunluğu kadın öğrencilerde 1,63±0,05 m erkek öğrencilerde 1,75±0,07 m, vücut ağırlığı kadın öğrencilerde 59,64±9,92 kg erkek öğrencilerde 71,12±12,77 kg, BKİ'leri ise kadınlarda 22,48±3,78 kg/m2 erkeklerde 23,33±4,0478 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin günlük toplam su tüketimlerinin 1487±902,2 mL olduğu,  günlük ortalama kafein alımları kahve tüketen kadın öğrencilerde 154,00±165,29 mg, kahve tüketen erkek öğrencilerde 201,35±221,84 mg olduğu görülmüştür. Kafein kaynakları arasından en fazla kafeini kahve tüketen kadın öğrencilerde (84,94±149,62 mg) kahve tüketen erkek öğrencilerde (61,20±82,82 mg)  kahveden, daha sonra çaydan aldıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin diyetle aldıkları enerji, posa, E vitamini, folat ve kalsiyumun, önerilen miktardan daha az olduğu, protein, A vitamini, C vitamini, demir ve çinkonun önerilen miktarları karşıladığı görülmüştür. BKİ persentil gruplandırmasına göre, çok zayıf olan kadın öğrencilerin kafein tüketim ortalaması en fazladır ve kadın öğrencilerin BKİ persentil gruplarına göre günlük kafein tüketim miktarları ile istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Erkek öğrencilerde zayıf olan öğrencilerin günlük kafein tüketim ortalamasının diğer gruplardan daha yüksek olduğu, ancak BKİ persentil gruplarına göre günlük kafein tüketim miktarlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür (p>0,05).
Bu çalışmanın sonuçlarına göre sınav stresi olan lise son sınıf öğrencilerinin iyi beslenme alışkanlığı kazanması, enerji ve besin ögelerini yeterli düzeyde içeren bir diyet uygulaması hem gelişimleri hem de okul başarıları için önemlidir. Öğrencilerin kafein tüketimleri ve kafein alımlarının BKİ üzerine etkisini belirleyecek daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. 
Anahtar kelimeler: Kafein, Adölesan, Beslenme

Abstract:
Cafeine intake increases among senior class students in high school because of the exam stress. The aim of this study is to evoluate  done on the senior class in Kumluca Anatolian High School to evoluate the average cafeine intake in high school senior class with the exam stress, the source of cafeine, their nutrition condition and body mass index. In this study sample size is composed of 66 female and 43 male, 109 students are included to this study in total. Informations were taken using with about the students, effects of the stress on their nutrition habits, their cafeine intake, their daily water consumption and their records of nutrition consumption for 24 hours nutrition record surveys. It is indicated all the students who take part in this studying have averagely 1,63±0,05 m for girls,  1,75±0,07 m for boys in height, 59,64±9,92 kg for girls, 71,12±12,77 kg for boys in weight, 22,48±3,78 kg/m2  for girls, 23,33±4,0478 kg/m2 for boys for BMI. It is seen that students' daily water consumption is 1487,6±902,2 mL, and their average cafeine intake is 156,96±165,87 mg for coffee consuming girls, 208,20±233,28 mg for coffee consuming boys. It is concluded that the main cafeine sourses that are taken from are coffee (90,43±151,86 mg for coffee consuming girls, 62,02±83,55 mg for coffee consuming boys), and tea. It is seen that energy, pulp, vitamin E, folate and calcium that are taken with a diet are less than reccomanded amount, but protein, vitamin A, vitamin C, ferro and zinc compensate the reccomanded amount. According to BMI percentil group, caffeine consumption average of female students who are very weak and the daily caffeine consumption amounts of female students according to BMI percentile groups were statistically significant (p <0.05). It was observed that the average of caffeine consumption average of the students who were weak in the male students was higher than the other groups, but the daily caffeine consumption amounts did not differ significantly according to the BKI percentile groups (p> 0.05).
According to result of this study, it is very important for the senior students who has got exam stress, to have a good nutrition habit, and to apply a diet that contain energy and nutrition account sufficiently. It is because this effect their both development and school success. More studyings must be done on the students' consumption of cafeine and effects of cafeine intake on BKI.
Keywords: Cafeine, Adolescence, Nutrition