Türkiye'de yetişen Corydalis DC. (Papaveraceae) türleri üzerinde farmasötik botanik yönünden araştırmalar
Pharmaceutical botanical researches on Corydalis DC. (Papaveraceae) species growing in Türkiye
Yazar: BÜLENT OLCAY
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN KÜLTÜR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı / Farmasötik Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada, ülkemizde doğal olarak yetişen Corydalis (Papaveraceae) taksonları üzerinde morfolojik, anatomik, palinolojik, mikromorfolojik ve moleküler filogenetik araştırmalar gerçekleştirilerek cinsin taksonomik durumuna açıklık getirilmesi amaçlanmıştır. Arazi çalışmalarıyla toplanan taksonlar ile incelenen herbaryum örneklerinden ve literatür taramalarından elde edilen morfolojik veriler kullanılarak ayrıntılı tür deskripsiyonları hazırlanmıştır. İncelenen taksonların Türkiye'deki güncel yayılış alanları belirlenerek yayılış haritaları hazırlanmıştır. Çalışılan taksonların teşhisinde kolaylık sağlayacak yeni bir tür tayin anahtarı oluşturulmuştur. İncelenen Corydalis taksonlarının mikromorfolojik, palinolojik ve anatomik özellikleri ilk kez bu çalışma ile aydınlatılarak literatürdeki bu eksik giderilmiştir. Elde edilen verilerin tür ayrımına olan etkileri ortaya konulmuştur. Anatomik çalışmalarda taksonların yaprak anatomilerinden elde edilen verilere göre tür ayrımında rol oynayabilecek bir anatomik karakter farklılığı belirlenmiştir. Palinoloji ve tohum mikromorfolojisi çalışmaları taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak gerçekleştirilmiş, elde edilen verilerin taksonomiye katkısı değerlendirilmiştir. Moleküler filogenetik çalışmalar çekirdek DNA ITS gen bölgesi ve kloroplast DNA matK gen bölgesi olmak üzere iki farklı bölge üzerinde gerçekleştirilmiştir. İki farklı bölgeden elde edilen verilerin değerlendirilmesinde "Maximum Likelihood" ve "Bayesian Inference" metodları kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analizlerle Corydalis taksonlarının filogenisi aydınlatılmış ve taksonlar arası akrabalık ilişkileri ortaya konulmuştur. Morfolojik, anatomik, palinolojik ve mikromorfolojik verilerin moleküler filogenetik verileri ile desteklenip desteklenmediği değerlendirilmiştir. Flora of Turkey'de ülkemizde 22 taksonla temsil edildiği bildirilen Corydalis cinsinin güncel takson sayısı çalışmamız sonucunda 21 olarak güncellenmiştir.

Abstract:
In this study, morphological, anatomical, palynological, micromorphological and molecular phylogenetic studies were conducted on the Corydalis taxa (Papaveraceae) growing naturally in our country in order to reveal the taxonomic status of the genus. Detailed descriptions for the species were prepared using taxa collected during field studies and morphological data obtained from herbarium specimens and literature reviews. Current distribution areas of the studied taxa in Türkiye were determined and distribution maps were prepared. A new identification key was created to facilitate the identification of the taxa studied. The micromorphological, palynological and anatomical features of the studied Corydalis taxa have been elucidated for the first time in this study and this gap in the literature has been filled. The effects of the data obtained on species distinction were revealed. According to the data obtained from the leaf anatomy of the taxa in anatomical studies, anatomical character differences that may play a role in species distinction were determined. Palynology and seed micromorphology studies were carried out using scanning electron microscopy (SEM) and the contribution of the data obtained to taxonomy was evaluated. Molecular phylogenetic studies were performed on two different regions, the nuclear DNA ITS gene region and the chloroplast DNA matK gene region. "Maximum Likelihood" and "Bayesian Inference" methods were used to evaluate the data obtained from two different regions. The phylogeny of Corydalis taxa was elucidated and the relationships between taxa were revealed. It was evaluated whether the morphological, anatomical, palynological and micromorphological data were supported by molecular phylogenetic data. The current number of taxa of the genus Corydalis, which was reported to be represented by 22 taxa in Flora of Turkey, was updated as 21 as a result of our study.