Gebelik yaşına göre küçük doğan (SGA), gebelik yaşına göre uygun doğan (AGA) ve gebelik yaşına göre büyük doğan (LGA) term yenidoğanlarda umblikal kord kanında ve maternal venöz kanda leptin, visfatin ve speksin düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of leptin, visfatin and spexin levels in umblical cord blood and maternal venous blood in small for gestational age (SGA), appropriate for gestational age (AGA) and large for gestational age (LGA) term newborns
Yazar: YÜCEL PEKAL
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM ÖZHAN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Gebelik = Pregnancy ; Kan = Blood ; Leptin = Leptin ; Speksin = Spexin ; Umbilikal kord = Umbilical cord ; Visfatin = Visfatin

Özet:
Yenidoğanlarda doğum ağırlığı ve doğum ağırlığının gebelik haftası ile uyumu, perinatal mortalite ve morbiditenin en önemli risk belirleyici faktörüdür. Gebelik yaşına göre küçük (SGA) ve gebelik yaşına göre büyük (LGA) bebekler daha yüksek risk altındadırlar. Bu nedenle günümüzde intrauterin dönemde fetal büyüme ve gelişmeyi etkileyen faktörleri belirlemek ve fetüsün bunlardan ne derece etkilendiğini saptamak, neonatal mortaliteyi azaltma açısından kritik öneme sahiptir. İntrauterin gelişimin kontrol mekanizmaları ile ilgili çalışmalar, beyaz yağ dokusunun çok aktif bir endokrin organ olduğu ve adipositokinler olarak adlandırılan, metabolizma, enerji homeostazı ve büyümeyi kontrol eden ve düzenleyen önemli bir grup hormon salgıladığını göstermiştir. Fetal büyüme üzerinde leptin ve visfatin gibi adipositokinler fetal hayatta adipositler ve plasenta tarafından eksprese edilmekte ve salınmakta olup obezite, hipertansiyon, insülin direnci ve tip 2 diabetes mellitus gibi kardiyovasküler ve metabolik hastalıkların etiyopatogenezinde önemli rol oynuyor olabilirler. Aynı zamanda speksin, yeni bir endojen nöropeptittir ve fizyolojik ve patolojik rolü son zamanlarda yapılan çalışmalar ile yavaş yavaş ortaya çıkmaktadır. Speksinin fizyolojik fetal büyüme, doğum ağırlığı ve doğum ağırlığının gebelik haftasına uyumu ve diğer adipositokinler ile olan ilişkisi incelenmeye çalışılmıştır.
Bu çalışmanın amacı, speksinin bir yenidoğanın gestasyonel yaşına uygun büyümesi üzerine etkisi olup olmadığını araştırmak ve umblikal kord kanında speksin düzeyindeki değişimlerin doğum ağırlığını etkileyip etkilemediğini saptamaktır.
Çalışmamızda Pamukkale Üniversite Hastanesi'nde doğan, 40'u SGA, 40'u AGA, 40'u LGA sınıflamasına uyan, toplam 120 yenidoğanın ve bu yenidoğanların annelerinin değerlendirilmesi yapıldı. Yenidoğanların öncelikle doğum ağırlığı gibi antropometrik ölçümleri, gebelik haftası ve cinsiyetleri kaydedildi. Gruplar doğum kilosu ve gebelik haftası esas alınarak, Lubchenko'nun büyüme eğrilerine göre belirlendi. Tüm yenidoğanlardan umblikal kord kanında ve annelerinin venöz kanında leptin, visfatin ve speksin düzeyi çalışıldı.
Çalışmaya alınan yenidoğanların doğum ağırlığı ile yenidoğanların kord kanı speksin ve leptin düzeyleri arasında pozitif korelasyon saptandı (p=0,0001) fakat visfatin düzeyi arasında korelasyon saptanmadı. SGA grubunda olan yenidoğanların kord kanı speksin düzeyleri hem LGA hemde AGA grubundaki yenidoğanlara göre anlamlı düzeyde düşük saptandı (p=0,0001). AGA-LGA gruplarındaki yenidoğanlar arasında ise, speksin düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Çalışmamızda yenidoğanların doğum ağırlıkları azaldıkça, speksin düzeylerinde düşüş olduğu; yani doğum ağırlığı ile speksin düzeyleri arasında pozitif bir korelasyon olduğu saptandı (p=0,0001). Her grup kendi içinde değerlendirildiğinde, SGA, AGA ve LGA gruplarındaki yenidoğanların doğum ağırlığı ile kord kanı speksin düzeyi arasında korelasyon saptanmadı (p>0,05).
Çalışmamızda SGA grubundaki yenidoğanlarda LGA grubundakilere göre daha düşük olduğu saptanan ve doğum ağırlığı ile arasında pozitif bir korelasyon olduğu gösterilen speksin düzeylerinin; bir yenidoğanın gestasyonel yaşına uygun büyüme göstermesini ve doğum ağırlığını etkiliyor olabileceği düşünüldü. Ancak, her grup içinde değerlendirildiğinde vücut ağırlığı ile kord kanı speksin düzeyinin korele olmaması, bu konunun daha kesin bir şekilde açıklığa kavuşturulması ve olası mekanizmaların aydınlatılması için daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Adipositokinler, antropometrik ölçümler, enerji metabolizması, fetal büyüme, metabolik hastalık

Abstract:
The compatibility of birth weight and birth weight with gestational week in newborns is the most important risk determinant of perinatal mortality and morbidity. Small for gestational age (SGA) and large for gestational age (LGA) newborns are at higher risk.  Therefore, determining the factors affecting fetal growth and development during the intrauterine period and determining to what extent the fetus is affected by them is critical in terms of decreasing neonatal mortality. Studies on the control mechanisms of intrauterine development have shown that white adipose tissue is a very active endocrine organ and secretes an important group of hormones called adipocytokines that control and regulate metabolism, energy homeostasis and growth. Adipocytokines such as leptin and visfatin on fetal growth are expressed and released by adipocytes and placenta in fetal life and may play an important role in the etiopathogenesis of cardiovascular and metabolic diseases such as obesity, hypertension, insulin resistance and type 2 diabetes mellitus. At the same time, spexin (SPX) is a new endogenous neuropeptide and its physiological and pathological role is gradually emerging with recent studies. The compatibility of spexin with physiological fetal growth, birth weight and birth weight to the week of gestation and its relationship with other adipocytokines were studied. The aim of this study is to investigate whether SPX has an effect on the growth of a newborn in accordance with the gestational age and to determine whether changes in SPX level in umbilical cord blood affect birth weight. 
In our study, a total of 120 newborns born in Pamukkale University Hospital, 40 SGA, 40 AGA, 40 LGA, and the mothers of these newborns were evaluated. First of all, anthropometric measurements such as birth weight, gestational week and gender of the newborns were recorded. Groups were determined according to Lubchenko's growth curves, based on birth weight and gestational week. Levels of leptin, visfatin and SPX were studied in the umbilical cord blood of all newborns and venous blood of their mothers. There was a positive correlation between the birth weight of the newborns included in the study and the cord blood SPX and leptin levels of the newborns (p = 0.0001), but there was no correlation between the visfatin level. The cord blood SPX levels of the newborns in the SGA group were found to be significantly lower than the newborns in both the LGA and AGA groups (p=0.0001). There was no significant difference in SPX levels among the newborns in the AGA-LGA groups (p>0.05). In our study, as the birth weight of the newborns decreased, there was a decrease in SPX levels; that is, a positive correlation was found between birth weight and SPX levels (p=0.0001). When each group was evaluated within itself, no correlation was found between the birth weight of the newborns in the AGA, SGA and LGA groups and the cord blood SPX level (p>0.05).
In our study, SPX levels were found to be lower in the newborns in the SGA group than those in the LGA group and showed a positive correlation with birth weight; It was thought that it might affect the growth of a newborn according to the gestational age and birth weight. However, we think that larger studies are needed to clarify this issue more precisely and to elucidate possible mechanisms, that body weight and cord blood SPX level do not correlate when evaluated within each group.
Keywords: Adipocytokines, anthropometric measurements, energy metabolism, fetal growth, metabolic disease.