Moritanya'da hadis eğitimi /
Yazar: HİLAL MERVE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN ERUL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kuzey Afrika fetihleriyle İslam, Afrika'nın birçok yerine hızla yayılmaya
başlamıştır. Bölgede yaşayan Berberî-Arap topluluk İslam ile tanışmış, kısa sürede
kabileler halinde Müslüman olmaya başlamışlardır. Moritanya İslam Cumhuriyeti, bir
diğer ismiyle Bilâd-ı Şinkît, İslam geleneğinin gelişmiş olduğu topraklardan bir tanesidir.
Hicri 5. asırdan günümüze kadar olan süreçte birçok İslam alimine ev sahipliği yapmış,
geleneği ileri taşımak adına kıymetli eserlerin ortaya çıktığı bir İslam ilim merkezi haline
gelmiştir.
Çalışmamızda Moritanya'daki geleneksel ve modern kurumlarda Hadis eğitim
modeli incelenip, Hadis ilminin bölgedeki konumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bölgenin
geleneksel eğitim modeli olan mahdaraların, Çölde başlayan yolculuğu, günümüzde tüm
Moritanya'ya yayılmış hatta şöhreti diğer İslam ülkelerine kadar ulaşmıştır. Mâliki
mezhep kaidelerinin yaygın olduğu bu eğitim sisteminde Hadis alanında yapılan
çalışmalar ele alınmış, çeşitli Hadis alimlerinin hayatlarına değinilmiştir. Güncel
durumda, Moritanya'da Hadis ilminin yeri tespit edilmeye çalışılmış, bu hedef
doğrultusunda modern ilim merkezleri incelenmiş ve toplumun hadis ilmine olan bakışı
tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda mahdaraların ve bölgedeki diğer ilim
merkezlerine ve içerisindeki Hadis ilmi müfredatına yer verilmiştir. Bu sayede Kuzey
Afrika Moritanya İslam Cumhuriyeti'nde Hadis ilminin önemi açığa çıkarılmaya
çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Moritanya, Hadis, Şinkît, Mahdara, Mahzara

Abstract:
With the conquests of North Africa, Islam began to spread rapidly to many parts
of Africa. The Berber-Arab community living in the region was introduced to Islam and
began to convert to Islam in tribes in a short time. The Islamic Republic of Mauritania,
also known as Bilad-i Shinkit, is one of the lands where the Islamic tradition has
developed. It has hosted many Islamic scholars from the 5th century of the Hijri to the
present day and has become a center of Islamic science where valuable works have
emerged in order to carry the tradition forward.
In our study, the Hadith education model in traditional and modern institutions in
Mauritania was examined and the position of Hadith science in the region was tried to be
determined. The journey of the mahdaras, the traditional education model of the region,
which started in the desert, has spread to all of Mauritania today and its fame has even
reached other Islamic countries. In this education system where the principles of the
Maliki school of thought are widespread, the studies carried out in the field of Hadith
were discussed and the lives of various Hadith scholars were mentioned. In the current
situation, an attempt was made to determine the place of Hadith science in Mauritania,
modern science centers were examined in line with this goal, and an attempt was made to
determine the society's perspective on Hadith science. In our study, the mahdaras and
other science centers in the region and the curriculum of Hadith science in them were
included. In this way, an attempt was made to reveal the importance of Hadith science in
the Islamic Republic of Mauritania in North Africa.

Key Words: Mauritania, Hadith, Şinkît, Mahdara, Mahzara