Yeni kurumsalcılık yaklaşımına göre sanayi atık sularının arıtılmasında yeni yönetim modeli analizi: TEDDD AŞ örneği
A novel management model analysis in industrial wastewater treatment according to new institutionalism approach: Example of TEDDD A.Ş.
Yazar: FATİH KIZILTOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. CEMİLE ARIKOĞLU ÜNDÜCÜ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Arıtma yöntemleri = Treatment methods ; Atık su arıtma = Waste water treatment ; Atık su arıtma sistemleri = Waste water treatment systems ; Atık su arıtma tesisleri = Waste water treatment plants ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Yeni kurumsalcılık = Neo-institutionalism ; Yönetim modelleri = Management models ; Çevre kirliliği = Environmental pollution

Özet:
Bu araştırmada yeni kurumsalcılık yaklaşımı doğrultusunda sanayi atık sularının arıtılması için yeni bir yönetim modelinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada rasyonel tercih kurumsalcılık anlayışına göre çalışmanın alt amaçları; TEDDD A.Ş.'nin çevre kirliliğini çözümleme yollarını incelemek, TEDDD A.Ş. faaliyetlerine ilişkin en uygun ve etkili yönetim modelini bulmak ve Ergene Eylem Planı sonrasında benzer projeler için TEDDD A.Ş.'nin görevini sürdürmesi konusundaki önerileri belirlemektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden mülakat tekniğine başvurularak sanayicilerin, sivil toplum kuruluşların ve bürokratların TEDDD A.Ş. faaliyetleri hakkındaki görüşleri alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 5 sanayici, 5 STK üyesi ve 7 bürokrat olmak üzere toplam 17 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılar maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Veri toplama aracı araştırmacı tarafından geliştirilmiş ve mülakat soruları uzman görüşleri alınarak hazırlanmıştır. Mülakatlarda sanayicilere sekiz adet açık uçlu, STK üyeleri ve bürokratlara yedişer adet açık uçlu soru yöneltilmiştir. Görüşme formları katılımcılara mail aracılığıyla yazılı bir şekilde ulaştırılmış ve aynı şekilde geri alınmıştır. Elde edilen yazılı kayıtların incelenmesi ile her katılımcının verdiği yanıtlar temalara ayrılarak yorumlanmıştır.
Tematik analiz bulgularına göre; altyapı eksikliği ve arıtma tesislerinde yetersizlikler nedeniyle projenin gecikmesi, rasyonel tercih yaklaşımına uygun olarak sanayicilerin kârlılıklarını sağladıktan sonra motivasyonlarının azalması ile açıklanmıştır. Dolayısıyla TEDDD A.Ş. faaliyetlerinin çevresel sorunların çözümünde yetersiz kalması, negatif dışsallıklar oluşturan kamusal mallarda devlet müdahalesini daha önemli hale getirmektedir. Katılımcıların birçoğu, sanayi sularının yönetiminde kamu merkezli yaklaşımın daha etkili olacağını belirtmişlerdir.

Abstract:
The purpose of this study is to propose a novel management model for the industrial wastewater treatment through the new institutionalism approach. According to rational choice institutionalism approach, objectives of this study involve examination of environmental pollution solutions of TEDDD A.Ş., determination of the most appropriate and effective management model for company's activities and suggestions for sustaining its task for similar projects after the Ergene Action Plan. Interview technique, one of the qualitative research methods, was used to collect data from industrialists, members of non-governmental organizations (NGO) and bureaucrats about activities of TEDDD A.Ş. The study group of the research consists of 17 participants, involving 5 industrialists, 5 NGO members and 7 bureaucrats. Participants were selected by maximum diversity sampling method. The data collection tool was developed by the researcher and the interview questions were prepared with contributions of expert opinions. In the interviews, eight open-ended questions were asked to industrialists, and seven open-ended questions each to NGO members and bureaucrats. Interview forms were sent to the participants in written form by e-mail and were taken back in the same way. Answers given by each participant were divided into themes and interpreted by examining the interview forms.
According to the thematic analysis findings, it was explained that the project was delayed due to the lack of infrastructure and inadequacies in the treatment facilities, and the motivation of the industrialists have decreased after they ensured their profitability in accordance with the rational choice approach. Therefore, insufficiency of TEDDD A.Ş. activities in solving environmental problems make public interventions more significant for public goods with negative externalities. In addition, the majority of the participants argued that industrial water management should be carried out with a state (public)-based organization.