Magnezyum ve potasyum beslenmeleri ile kuraklığın, buğdayda (triticum aestivum cv. adana 99) çinko, magnezyum ve potasyumun floem taşınımına etkilerinin araştırılması
The investigation of the effects of magnesium and potassium nutrition and drought on phloem transport of zinc, magnesium and potassium in wheat (triticum aestivum cv. adana 99)
Yazar: ELİF HAKLI HEYBET
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMA DÜZENLİ ; DOÇ. DR. LEVENT ÖZTÜRK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Buğday = Wheat ; Magnezyum = Magnesium ; Potasyum = Potassium ; Çinko = Zinc

Özet:
Kuraklık ve yetersiz beslenme, bitkisel üretimi sınırlayan çevresel stres etmenlerin başında gelmektedir. Bu çalışmada, magnezyum (Mg) ve potasyum (K) beslenmesinin buğdayda (Triticum aestivum cv. Adana 99) çinko (Zn), Mg ve K'un floem taşınımına olan etkileri kontrol ve kurak koşullar altında irdelenmiştir. Bu amaçla sera ve iklim odasında yürütülen denemelerde farklı oranlarda Mg, K ve su stresi uygulanan bitkilerin klorofil yoğunluğu (SPAD değeri), gövde ve dane verimi, gövde ve danede makro ve mikro element konsantrasyon ve içerikleri ile floemde Zn taşınımındaki değişimler, 65Zn ve 70Zn izotop teknikleri kullanılarak belirlenmiştir.
	Su ve toprak kültürü denemelerinde yetiştirilen buğday bitkilerinde, Mg ve K miktarlarının arttırılması ile klorofil miktarında (%73), gövde (%30) ve dane (%12) veriminde önemli artışların yanında Zn'nun alımında %27 ve taşınmasında %75 oranında artış saptanmıştır. Özellikle kurak ortam uygulamalarında, Mg ve K miktarlarının arttırılmasının gövdede %42 danede ise %24 oranında verim artışı ile birlikte mikro besin miktarlarında da artışa neden olduğu, kuraklıktan dolayı azalan Zn floem taşınımında da önemli oranda (%71) iyileşme sağladığı saptanmıştır.
	Sonuç olarak kuraklık ve yetersiz beslenmeye bağlı oluşan stres koşullarında yetişen buğday bitkileri için uygun Mg ve K miktarlarının saptanması ile beslenme eksikliğinin giderilmesi, bu besin elementlerinin floem aracılığıyla taşınımının arttırılması, özellikle danelerin mikro besin içeriğinin zenginleşmesi sağlanarak buğdayda kuraklığa dayanıklılığın geliştirilmesinde önemli katkılar getirebileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Drought and malnutrition are major environmental stress factors limiting plant production. In this study, the effects of magnesium (Mg) and potassium (K) nutrition on phloem transport of zinc (Zn), Mg and K have been investigated under control and drought conditions in wheat (Triticum aestivum cv. Adana 99). For this purpose, wheat plants were grown with low and adequate Mg and K treatments and drought stress under greenhouse and growth chamber conditions and changes in chlorophyll content (SPAD), shoot and grain yield, macro and micro elements level of shoot and grain (concentration and content) and changes in Zn mobilization in phloem were assessed by employing 65Zn and 70Zn isotope techniques.
	Experiments conducted in soil culture and hydrophonics have revealed that improving Mg and K nutrition resulted in significant increases in chlorophyll content (73%), shoot (30%) and grain (12%) yield, Zn uptake (27%) and translocation (75%). Increasing Mg and K applications have improved shoot (42%) and grain (24%) yields, and significantly enhanced Zn mobilization in phloem (71%) particularly under drought conditions.
	The results of this study have shown that it is very important to provide available nutritional quantity of Mg and K, and to increase their phloem transport for wheat varieties grow under different stress conditions such as drought and malnutrition, especially to develop resistance of wheat cultivars against drought stress by enrich ingredients of micronutrients in grains.