Dünya sağlık örgütü önerileri doğrultusunda verilen intrapartum bakım modelinin doğum ağrısına, korkusuna, konforuna, süresine, oksitosin kullanımına ve ebelik bakım algısına etkisi: randomize kontrollü çalışma
The effect of the intrapartum care model given in line with world health organization recommendations on birth pain, fear, comfort, duration, oxytocin use and midwifery care perception: Randomized controlled study
Yazar: KÜBRA MANGIR MELER
Danışman: DOÇ. DR. SEYHAN ÇANKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırmada, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) önerileri doğrultusundaki verilen intrapartum bakım modelinin doğum ağrısına, korkusuna, konforuna, süresine, oksitosin kullanımına ve ebelik bakım algısına etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
 Araştırma randomize kontrollü bir çalışmadır. Araştırma Aksaray Eğitim Araştırma Hastanesinin doğum ünitesine Eylül 2023- Ocak2024 tarihlerinde yatışı olan 124 primipar gebe (müdahale grubu n=62, kontrol grubu n=62) ile gerçekleştirildi. Müdahale grubundaki gebelere servikal dilatasyon 5 cm'e ulaştıktan sonra WHO önerileri doğrultusunda intrapartum bakım modeli verildi. Kontrol grubuna sadece hastanedeki standart intrapartum bakım verildi. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Doğum Eylemi ve Sonrası İzlem Formu, Visual Analog Skala (VAS), Doğum Konfor Ölçeği (DKÖ), İntrapartum Doğum Korkusu Ölçeği (İDKÖ), Doğumda Verilen Destekleyici Bakıma İlişkin Kadının Algısı Ölçeği kullanılarak toplandı. Her iki gruptaki kadınlara servikal dilatasyon 5 cm ve 9 cm iken VAS, DKÖ, İDKÖ uygulandı. Doğum sonrasında ise Doğumda Verilen Destekleyici Bakıma İlişkin Kadının Algısı ölçeği uygulandı. Verilerin analizinde müdahale ve kontrol grubunun tanımlayıcı istatistiklere dair verilerin karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Nicel verilerin karşılaştırılmasında Fisher exact Ki-kare test, Benferoni testi, Anova test kullanıldı. Nicel değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi yapıldı.
Çalışmada her iki gruptaki gebelerin toplam yaş ortalaması 23,9±3 (min=18, max=31) ve gebelik haftası ortalaması 39±1 (min=38, max=40)'dir. Müdahale grubundaki gebelerin VAS 2 skorlarının, kontrol grubundaki gebelere kıyasla anlamlı derecede düşük çıkmıştır (p<0,05). Müdahale grubundaki gebelerin kontrol grubundaki gebelere göre doğum korku skorları daha düşük, doğum konforları ise daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ek olarak müdahale grubundaki gebelerin kontrol grubundaki gebelere göre doğum eyleminin 1.,2., ve 3. evre süresinin daha kısa ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Oksitosin kullanımı kontrol grubuna göre müdahale grubunda daha az kullanıldığı tespit edildi (p<0.001). Ayrıca doğumda verilen destekleyici bakıma ilişkin kadının algısı ölçeği puan ortalamaları, kontrol grubuna göre müdahale grubunda anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0.001).
DSÖ önerileri doğrultusunda verilen intrapartum bakım modeli, gebelerin doğum ağrısını ve korkusunun azalmasını, konforunun artmasını, doğum süresinin kısalmasını, oksitosin kullanımının azalmasını ve ebelik bakım algısının artmasını desteklemektedir.
Anahtar kelime: Dünya Sağlık Örgütü intrapartum bakım önerileri, doğum ağrısı, doğum korkusu, doğum konforu, ebelik bakım algısı

Abstract:
The aim of this study was to assess the effect of implementation of the World Health Organization (WHO) intrapartum care model on labor pain, anxiety, comfort, duration, oxytocin use and perception of midwifery care.
The study is a randomized controlled trial. The study was conducted with 124 primiparous pregnant women (intervention group n=62, control group n=62) who were admitted to the maternity ward of Aksaray Education and Research Hospital between September 2023 and January 2024. The pregnant women in the intervention group received recommendations of the World Health Organization (WHO) regarding intrapartum care model following the cervical dilatation reached 5 cm. The control group received only normal intrapartum care in the hospital. Data were collected using the personal information form, the postpartum care form, the visual analog scale (VAS), the Childbirth Comfort Questionnaire (CCQ), the Childbirth Fear Scale, and the women's perception of supportive care during childbirth scale. The VAS, the CCQ, and the Childbirth Fear Scale were administered to women in both groups at cervical dilations of 5 cm and 9 cm. The Scale of Woman's Perception of Supportive Care Given to Woman in Labor was applied following the labor. When analyzing the data, the t-test for independent groups was used to compare the descriptive statistics of the intervention and control groups. Fisher's exact chi-square, Bonferroni, and ANOVA tests were used to compare quantitative data. Spearman correlation analysis was performed to assess the relationships between the quantitative variables.
In the study, the mean total age of the pregnant women in both groups was 23.9±3 (min=18, max=31) and the mean gestational week was 39±1 (min=38, max=40). The VAS-2 scores of the pregnant women in the intervention group were significantly lower than those in the control group (p<0.05). The pregnant women in the intervention group had less fear of childbirth and felt more comfortable during childbirth compared to the pregnant women in the control group (p<0.05). In addition, it was found that the duration of the first, second, and third stages of labor was shorter and statistically significantly shorter in the pregnant women in the intervention group than in the pregnant women in the control group (p<0.001). It was found that the use of oxytocin was lower in the intervention group than in the control group (p<0.001). It was also found that the mean values of the women's perception scale regarding supportive care during childbirth were significantly higher in the intervention group than in the control group (p<0.001).
The intrapartum care model, offered in line with WHO recommendations, supports the reduction of labor pain and anxiety in pregnant women, increases comfort, shortens labor duration, reduces oxytocin use, and increases the perception of midwifery care.

Keywords: WHO intrapartum care recommendations, labor pain, fear of birth, birth comfort, midwifery care perception