Ankilozan spondilitli hastalarda denge egzersizleri ve portable balans sisteminin denge üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of efficacy of balance exercises and portable balance systems on balance in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: ELİF UMAY ALTAŞ
Danışman: PROF. DR. MELTEM ALKAN MELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Egzersiz = Exercise ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Prognoz = Prognosis ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Ankilozan spondilit (AS), spinal eklemler ve komşu yapılarda inflamasyon ile karakterize, omurgada asendan ve progresif kemik füzyonuna yol açabilen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Omurgada meydana gelen füzyonlar omurga haraketlerinde bozulmaya yol açmaktadır ve günlük yaşam aktivitelerini yapabilme yeteneğinin azalmasına neden olması bakımından ayrı bir öneme sahiptir. AS'de ideal tedavi stratejisi farmakolojik tedavinin egzersiz ile birleştirilmesidir. Böylece hastaların klinik özürlülüğünün azalması ve daha iyi bir yaşam kalitesinin elde edilmesi mümkün olabilmektedir. Postürde ortaya çıkan bozukluk, dengenin bozulmasına neden olmakta; bu da düşme riskini artırmaktadır. 
Çalışmamızın amacı; AS'li hastaların denge ve düşme riski yönünden sağlıklılarla karşılaştırılması ve olası denge problemlerinin hastaların yaşı, BASDAİ, BASMİ, BASFİ, 6 dk yürüme mesafesi değerleri ile ilişkisinin araştırılması ayrıca, AS'li hastalara konvansiyonel olarak uygulanan rehabilitasyon programı ve denge egzersizleri ile yine konvansiyonel egzersizlere ek olarak verilecek portable balans sistemi egzersizlerinin hastaların denge problemleri, düşme riski, klinik semptom, fonksiyonel durum ve hastalık aktivitesi üzerine etkilerini randomize kontrollü ve prospektif olarak değerlendirmektir.
Bu prospektif çalışmaya 40 AS hastası, 20 sağlıklı birey alındı. 20 sağlıklı birey, 40 AS hastasıyla düşme riski açısından karşılaştırıldı. AS hastalarında sağlıklı bireylere göre düşme riski anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). Düşme riskindeki bu artış yapılan korelasyon analizinde 6 dk yürüme mesafesi ile istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). BASMİ ile düşme riski arasında da ilişki bulunurken, bu istatistiksel olarak anlamlı değildi. 40 AS hastası ise kendi içinde 2'ye bölündü. Birinci gruba (n:20) konvansiyonel egzersiz ardından portable balans sistem egzersizleri, ikinci gruba (n:20) konvansiyonel egzersiz ardından denge egzersizi verildi. 3 hafta süreyle verilen egzersiz programı haftada 5 seans uygulandı.
Çalışmaya alınan hasta gruplarında demografik özellikler, hastalık süreleri, ek sistemik hastalıklar ve kullandıkları ilaçlar yönünden anlamlı fark bulunmamaktaydı (p>0.05). Hastalar tedavi öncesi (0.hafta), tedavi sonrası (3. hafta) ve tedavi bitiminden 9 hafta sonra (12.hafta) olmak üzere 3 kez kontrol edildi. Hastalar VAS, BASDAİ, BASFİ, BASMİ, düşme riski, 6 dk yürüme mesafesi, SF-36 ve göğüs ekspansiyonu parametreleri kullanılarak değerlendirildi.
Grup 1'deki hastaların kontrol değerlerine bakıldığında VAS, BASDAİ, BASFİ, BASMİ, göğüs ekspansiyonu, 6 dk yürüme testi ve SF-36 değerlerinde tedavi öncesi ve sonrası açısından istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptandı (p<0.05). Ancak düşme riski parametrelerine anlamlı iyileşme saptanmadı (p>0.05).
Grup 2'deki hastaların değerlerine bakıldığında ise VAS, BASDAİ, BASFİ, BASMİ, göğüs ekspansiyonu, 6 dk yürüme testi ve SF-36 değerlerinde tedavi öncesi ve sonrası açısından istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptandı (p<0.05). Grup 1'e benzer şekilde Grup 2'de de düşme riski parametrelerinde anlamlı iyileşme saptanmadı (p>0.05). Bu sonuçlar bize portable balans sistem egzersizleri ve denge egzersizlerinin düşme riski üzerine birbirlerine üstünlüklerinin olmadığını göstermektedir.Çalışmamızın sonucunda AS'li hastalarda düşme riskinin yüksek olduğu, verilen egzersiz programları sonrası klinik durumlarında belirgin iyileşme olduğu gözlenmiştir. Postüral instabilite ve denge problemlerinin, AS belirtileri arasında özürlülüğe sebep olabilecek bir klinik bulgu olduğu göz önüne alınarak AS'li hastaların rehabilitasyonunda denge egzersiz programları ihmal edilmemeli, hastaların egzersiz programlarında yerini mutlaka almalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Ankilozan Spondilit, Denge rehabilitasyonu, Portable Balans Sistemi

Abstract:
Ankylosing spondylitis (AS) is chronic inflammatory disease characterized by inflammation in spinal articulations and adjacent tissues which may result in an ascending and progressive bony fusion in spine. These fusions in spine are particularly significant because they critically deteriorate spine movements and restrict daily activity capabilities of patients. Optimal treatment strategy in AS comprises of a combination of pharmacologic treatments with exercise.  This treatment strategy ensures a reduction in clinical disability of the patients and helps increase quality of life. Formation of postural instabilities due to the illness causes imbalance, which in turn increases the risk of falling in patients.
The aim of our study is to compare the patients with AS to healty people in the aspect of balance and falling risk. And also, we aim to search the relation between possible balance problems and BASDAI, BASMI and 6 minutes walking values. Besides these, we aim to evaluate the portable balance system exercises (given in addition to the conventional exercises ) and the rehabilitation program that is carried out conventionally to the AS patients. While studying on these programs and portable balance system exercises, we aim to evaluate them on the effects of patients balance problems, falling risk, clinical symptoms, functional conditions and on the illness activites as randomly- prospectively controlled.
40 AS patients and 20 healthy volunteers were enrolled in this prospective study. 40 AS patients and 20 healthy volunteers were compared for risk of falling. Risk of falling was found to be significantly higher in patients with AS with respect to healthy volunteers (p<0.05). 40 patients with AS were divided into 2 groups. First group (n:20) received portable balance system exercises following conventional exercises and second group (n:20) received balance exercises following conventional exercises. Exercise plan was executed in 3 week schedule which comprises of 5 sessions every week.
There were no statistically significant difference in demographics, duration of sickness, medications and additional systemic diseases between groups (p>0.05). Patients were assessed a total of three times, once before treatment initiated (week 0), once immediately after treatment (week 3) and once 9 weeks after treatment (week 12) is ceased. Patients were evaluated using VAS, BASDAI, BASFI, BASMI, risk of falling, 6 minute walk distance, SF-36 and chest expansion parameters.
Patients in group 1 showed statistically significant improvements after treatment in VAS, BASDAI, BASFI, BASMI, chest expansion, 6 minute walk distance test and SF-36 test with respect to pre treatment values (p<0.05). Yet there were no statistically significant improvement in risk of falling (p>0.05).
Patients in group 2 showed statistically significant improvements after treatment in VAS, BASDAI, BASFI, BASMI, chest expansion, 6 minute walk distance test and SF-36 test with respect to pre treatment values (p<0.05). Similar to that of group 1, no statistically significant improvement in risk of falling was noted in group 2 patients, too (p>0.05). These results suggest there is no statistically significant difference between balance exercises and portable balance system exercises in lowering risk of falling in patients with AS.
Our study showed that patients with AS had higher risk of falling and that a significant clinical improvement is noted after receiving an exercise plan. Postural instability and balance problems, both of which are important causes of disability amongst symptoms of Ankylosing Spondylitis, should not be left out in rehabilitation programs and balance exercise plans should particularly be included in patients' exercise plans.

Keywords: Ankylosing Spondylitis, Balance rehabilitation, Portable Balance System