Türkiye'nin Origanum L. taksonlarının polen morfolojisi
Pollen morphology of Origanum L. taxa of Turkey
Yazar: HANİFE AKYALÇIN
Danışman: PROF. DR. GÜLENDAM TÜMEN
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1998
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Ballıbabagiller = Labiatae ; Morfoloji = Morphology ; Origanum = Origanum ; Çiçek tozu = Pollen

Özet:
Bu araştırmada, dış morfolojik özelliklerine göre teşhis edilen Origanum L. cinsine ait 22 taksonun polen morfolojileri ışık ve skenning e- lektron mikroskoplarında karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Her taksonun ayrı ayrı palinolojik tanımları yapılmıştır. Taksonomik problemlerin palinolojik bilgilerle tür seviyesinde çözümü için polen morfolojik özellikleri ve SEM mikrofotoğraflarında gösterdikleri ornementasyonları diagnostik karekter olarak kabul edilmiştir. SEM mikrofotoğraflarından elde edilen palinolojik bilgilere göre, Origanum L. cinsinin polenleri retikulat ve supraretikulat ornementasyon gösteren polenler olarak ayrılmıştır. Retikulat ornementasyon gösteren Chilocalyx seksiyonunda bulunan taksonlar O. bilgeri, O. minutiflorum, O. micranthum; Brevifilamentum seksiyonunda bulunan takson O. hüsnücan-başeriV dir. O. hüsnücan-başerii Brevifi lamentum seksiyonundan hem uçucu yağı hem de palinolojik özellikleri açı sından farklılık gösterir. Diğer taksonlar da supraretikulat ornementasyon görülür. Supraretikulat ornementasyon gösteren her takson için 2 u.2'de orta lama lümina sayısı, perforasyon ve perforasyonların çapları ölçülmüştür. Bu palinolojik özellikler, türlerin dış morfolojik özellikleri ve kimyasal karekterleride kullanılarak tartışılmış, taksonomik problemlere palinolojik özellikler yardımıyla çözüm getirilmeye çalışılmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Labiatae (Lamiaceae), Origanum L., Polen, Polen Morfolojisi, Skenning Elektron Mikroskobu (SEM).

Abstract:
Pollen morphology of 22 taxa of Origanum L., which have been described in accordance with their out - morphological characteristics, has been comparatively examined through the light and scanning electron microscopes in this study. Each taxon has been described palynologically. Pollen morphological characteristics of these species and their ornamentation based on SEM studies have been accepted as diagnostic characters to solve taxonomic problems by palynological features at the specific level. According to palynological data obtained by SEM microphotographs, pollen of Origanum L. has been determined to show reticulate and suprareticulate ornamentation. Chilocalyx section which shows reticulate ornemantation, its taxons are O. bilgeri, O. minutiflorum, and O. micranthum. O. hüsnücan- başerii is one of the taxons in Brevifilamentum section and this taxon shows reticulate ornemantation, too. O. hüsnücan-baserii differs from Brevifilamentum section both its essential oil and palynological properties. Suprareticulate ornemantation has been seen in other taxons. The number of lumina, perforation and diameter of perforation for each taxon have been measured in suprareticulate ornamentation. These palynological features have been measured. These palynological features have been discussed using pollen morphological characteristics and chemical characters of these sepices, and a solution to the taxonomic problems has been tried to be found using these palynological characteristics. KEY WORDS: Labitae (Lamiaceae), Origanum L., Pollen, Pollen Morphology, Scanning Electron Microscope (SEM)