Türkçe eğitimi açısından Sevinç Çokum'un hikâyelerindeki söz varlığı
Vocabulary in Sevinç Çokum's stories in terms of Turkish education
Yazar: FAHRİ KIZILASLAN
Danışman: DOÇ. DR. SEMİH ZEKA
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sözcük ediniminin yoğun olduğu dönemlerde söz varlığını geliştirmede edebi eserlerin ve yazarların rolü oldukça önemlidir. Sevinç Çokum'un kendine özgü tarzı, yetenekleri ve başarıları dolasıyla eserlerinin Türkçe eğitiminde etkili birer eğitsel araç olacağı da kuşkusuzdur. Bundan dolayı bu çalışma, Sevinç Çokum'un hikâyelerinden Türkçe eğitiminde nasıl yararlanılabileceğini göstermesi yönüyle önemlidir. Alanyazında cümle içindeki geçiş bağlantısını sağlayan ifadeler genellikle "doldurma sözler" olarak ele alınmaktadır. Ancak bu çalışmada diğer benzer çalışmalardan farklı olarak cümle içindeki geçiş bağlantısını sağlayan ifadeleri "söylem belirleyicileri" olarak adlandırarak özgün bir yaklaşım benimsenmiştir. Çocuklara okutulacak eserlerin zengin bir sözcük hazinesi sunması büyük önem taşır. Sözvarlığı belirleme çalışmalarının öğrencilerin dil gelişimine, söz varlığı hazinesinin artırmasına ve Türkçenin gelişimine katkı sağladığı düşüncesinden hareketle alanyazındaki çalışmalarda Sevinç Çokum'un hikâyelerindeki söz varlığının belirlenmemesi çalışmamızın problem durumunu oluşturmaktadır. Sevinç Çokum'un hikâye kitaplarındaki söz varlığı ögelerini tespit ederek bunların Türkçe eğitimine katkısını incelemek ve bu doğrultuda yapılan çalışmalara katkıda bulunmak amacıyla yapılan çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Hikâye kitaplarında tespit edilen ve belirlenen ölçütlere göre kodlanan söz varlığı ögeleri içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda Sevinç Çokum'un hikâyelerinde ikileme, yabancı sözcük ve deyim sayısının diğer söz varlıklarına oranla çok daha fazla olduğu tespit edilmiştir. İncelenen hikâyelerde atasözü ve argo dışında söz varlığı ögelerinin yeterli olduğu tespit edilmiştir. Hikâyelerde söz varlığı ögelerinin Türkçenin söz zenginliğini yansıtacak düzeyde olduğu görülmüştür.

Abstract:
The role of literary works and authors is very important in developing the vocabulary during periods when word acquisition is intense. Given Sevinç Çokum's distinctive style, talents, and accomplishments, her literary works undoubtedly hold the potential to serve as effective educational tools within the context of Turkish language education. Therefore, this study assumes significance in elucidating the ways in which Sevinç Çokum's stories can be utilized for Turkish language education. In existing literature, phrases serving as transitional connectors within sentences are typically treated as "filler words." However, in this study, unlike other similar works, a unique approach has been adopted by labeling the phrases that provide transition connections within sentences as "discourse markers." The most critical role in enriching children's vocabulary is in books. For this reason, it is of great importance that the works to be read to children present a rich vocabulary. Considering that vocabulary determination studies contribute to the language development of students, the development of vocabulary and the development of Turkish, the problem of not determining the vocabulary in Sevinç Çokum's stories in studies in the literature constitutes the problem situation of our study. Qualitative research method was used in the study conducted in order to determine the vocabulary items in Sevinç Çokum's story books and to examine their contribution to Turkish education and to contribute to the studies conducted in this direction. Vocabulary items detected in storybooks and coded according to determined criteria were analyzed by content analysis method. As a result of the research, it has been determined that the number of reduplications, foreign words and idioms in Sevinç Çokum's stories is much higher than other vocabulary. It has been observed that the author, who generally prefers Turkish words in the dialogues, gives place to the fixed phrases and discourse markers in the speeches. The vocabulary elements in the stories are seen to be at a level that reflects the richness of the Turkish language