Öğretmen-öğrenci etkileşimi ve öğrenci yılmazlığı arasındaki ilişki
The relation between teacher- student interaction and student resilince
Yazar: YILMAZ AKOL
Danışman: DOÇ. DR. RAMİN ALİYEV
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı öğretmen-öğrenci etkileşimi ile öğrenci yılmazlığı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu kapsamda araştırma iki farklı çalışmadan oluşmaktadır. İlk çalışmada Öğretmen-Öğrenci Etkileşim Ölçeği'nin (ÖÖEÖ) Türk kültürüne uyarlanması amaçlamıştır. Öğretmen-öğrenci etkileşim ölçeği uyarlama çalışması kapsamında 871 öğrenciden veri toplanmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi bulgularına göre ÖÖEÖ mükemmel düzeyde uyum sonuçları göstermiştir. Ölçek 3 boyuttan oluşup Cronbach Alpha değerlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yapılan ölçüt bağıntı geçerliği ve test tekrar test güvenirlik sonuçları ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu desteklemektedir. Yapılan analizler sonucunda ÖÖEÖ'nün Türk kültüründe kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İkinci çalışmada öğretmen-öğrenci etkileşimi ile öğrenci yılmazlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Diyarbakır ili merkez ilçelerinde eğitim-öğretim hayatlarına devam eden 962 ortaokul 8. Sınıf öğrencisinden veriler toplanmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu (KBF), Öğretmen Öğrenci Etkileşim Ölçeği (ÖÖEÖ) ile Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12) kullanılmıştır. Değişkenlerin, demografik değişkenlere göre farklılaşma durumunu belirlemek için bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) kullanılmıştır. Değişkinlerin birbirleri ile ilişkisini tespit emek için Pearson korelasyon katsayısına bakılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre yılmazlık düzeyi, doğum sırasına göre anlamlı şekilde farklılık göstermektedir. Memnuniyet puanları cinsiyete ve sanat/spor ile ilgilenme durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Araçsal yardım puanları cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Çatışma puanları öğrencilerin cinsiyetine ve sanat/spor ile ilgilenme durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılık göstermektedir. Yılmazlık ile memnuniyet arasında pozitif yönlü orta düzey ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yılmazlık ile araçsal yardım arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişkinin var olduğu görülmektedir. Yılmazlık ile çatışma boyutu arasında ise negatif yönlü zayıf düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to explore the correlation between teacher-student interaction and student resilience. The research consists of two studies. The first study aims to adapt the Student Version of the Teacher-Student Relationship Inventory (S-TSRI) to Turkish culture. Data were gathered from 871 students for the adaptation study. The findings of the confirmatory factor analysis indicate that S-TSRI exhibits excellent fit results. The scale is composed of three dimensions, and high Cronbach's Alpha values were obtained. The results of criterion-related validity and test-retest reliability support the scale's validity and reliability as a measuring tool. The analyses suggest that S-TSRI is a valid and reliable measuring instrument that can be used in Turkish culture. The second study aims to explore the relationship between teacher-student interaction and student resilience. Data were collected from 962 8th-grade middle school students who were continuing their education in the central districts of Diyarbakır province. The study utilized three data collection tools: the Personal Information Form (PIF), the Student Version of the Teacher-Student Relationship Inventory (S-TSRI), and the Child and Youth Resilience Measure (CYRM-12). Statistical tests such as independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation coefficient were conducted to analyze the relationship between variables and demographic characteristics. The results of the research suggest that resilience levels are significantly different based on birth order, while satisfaction scores vary significantly based on gender and involvement in art/sports. Instrumental help scores show a significant difference based on gender. Conflict scores exhibit a significant difference based on gender and involvement in art/sports. A moderately positive and significant relationship was found between resilience and satisfaction. Also, there is a significant and positive correlation between resilience and instrumental help at a lower level. Furthermore, a modest, yet significant and adverse correlation was found between resilience and the conflict dimension