Merkez Bankası`nın enflasyon hedeflemesinin makro ekonomik değişkenlere etkisi
The affects of inflation targeting of Central Bank on macroeconomic variables
Yazar: AYNUR TEZGÖR
Danışman: DOÇ. DR. CÜNEYT KOYUNCU
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Para ve Banka Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Merkez Bankası = Central Bank ; Regresyon analizi = Regression analysis

Özet:
Yüksek oranlı enflasyon, özellikle gelişmekte olan ekonomilerde ortaya çıkan en önemli problemlerin başında gelmektedir. Bu problemi ortadan kaldırmak için, Türkiye'nin de içinde bulunduğu birçok ülke farklı politikalar uygulamıştır. Bu uygulamalarda kimi ülkeler başarılı, kimi ülkeler ise başarısız olmuştur. Enflasyon hedeflemesi son yıllarda, enflasyon ile mücadelede birçok ülke tarafından kullanılan bir politikadır. Bu politikanın amacı, gelecek belirli bir dönemdeki enflasyon oranını hedefleyerek, diğer politikaları bu amaç doğrultusunda yönetmek, yönlendirmek ve böylece istenilen enflasyon oranına sahip olmaktır. Enflasyon hedeflemesinin başarılı olabilmesinin ön koşulu Merkez bankasının bağımsızlığıdır. Bununla birlikte, hükümetin enflasyon hedeflemesi programına tam desteğinin olması ve maliye politikalarını bu yönde kullanması gerekmektedir. Enflasyon hedeflemesinin başarılı olabilmesi için diğer bir koşul da, toplumun uygulanan enflasyon hedeflemesi hakkında bilgi sahibi olması ve toplum tarafından desteklenmesidir. Bu çalışmada; TCMB'nın enflasyon hedeflemesinin makro ekonomik değişkenlere etkisi incelenmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde merkez bankacılığının gelişimi, merkez bankalarının amaç, hedef, görev ve yetkileri, merkez bankalarının işlevi ve konusu, merkez bankalarının para politikaları ile enflasyon ve makro değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir.İkinci bölümde enflasyon hedeflemesi ve Türkiye değerlendirmesi, enflasyon hedeflemesinin tanımı ve para politikasındaki yeri, enflasyon hedeflemesinin gerekçeleri, enflasyon hedeflemesinin özellikleri, enflasyon hedeflemesinin ön koşulları, enflasyon hedeflemesinin aşamaları, enflasyon hedeflemesinin başarılı olabilmesi için gerekli şartlar, enflasyon hedeflemesinin avantaj ve dezavantajları, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyon hedeflemesi uygulamaları, enflasyon hedeflemesinin Türkiye açısından değerlendirilmesi incelenmiştir.Üçüncü bölümde ise 2002?2010 döneminde TCMB'nın enflasyon hedeflemesinin GSYİH, dış borç stoku, istihdam, İMKB işlem hacmi, kamu kesimi borçlanma gereği, mevduat faiz oranı, ihracat, ithalat, portföy yatırımları ve döviz kuru üzerindeki etkisi regresyon analizi yardımıyla incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda enflasyon hedeflemesinin makro ekonomik değişken üzerinde arttırıcı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Enflasyon Hedeflemesi, Makro Ekonomik Değişkenler, Regresyon Analizi

Abstract:
The high rated inflation is one of the most important problems especially raised in developing economies. In order to solve this problem, several different policies have been applied in many countries including Turkey. While these applications in some countries became successful, but some other didn?t. Inflation targeting is a policy, which has been used by many countries in recent years for the purpose of anti-inflation struggle. The purpose of this policy is targeting the inflation rate for a specific future period and managing other policies in accordance with this purpose and so that achieving the targeted inflation rate. The precondition for the success of inflation targeting is the independence of Central Bank. However, existence of full support of the government to the inflation targeting program and usage of its fiskal policies for achieving this target are required. Another condition required for the success of inflation targeting, is to inform the people regarding the applied inflation targeting and existence of their support.In this study, affects of the inflation targeting of Central Bank on macro economıc variables was analyzed. The study consists of three sections. In the first section, the development of Central Banking, the purpose, mission, target and authorities of Central Banks, the functions and subjects and money policies of Central Banks,and relation between inflation and macro economıc variables were analyzed. In the second section, inflation targeting and evaluation of Turkey, the definition of inflation targeting and its place in money policy, the reasons for inflation targeting, the characteristics of inflation targeting, the preconditions of inflation targeting, phases of inflation targeting, conditions required for the success of inflation targeting, advantages and disadvantages of inflation targeting, inflation targeting applications in the developed and developing countries, evaluation of inflation targeting regarding the situation of Turkey economıc were examined. In the third section, the affects of the inflation targeting of Central Bank between 2002-2010 on Gross Domestic Product, External National Debt, Internal National Debt, employment, IMKB(Istanbul Stock Exchange Market) trading volume, public sector borrowing requirement, deposit rate,export, import,portfolio investment and exchange rate was analyzed in accordance with regression analysis. As a result of the analysis, it has been understood that inflation targetig has an increafing effect on the macro economic variables.Key Words: Inflation Targeting, Macro Economic Variables, Regression Analysis.