İki dünya arasında: İşitme engelli ebeveynlerin işiten çocuklarının (CODA'ların) aile ve iletişim deneyimleri
Between two worlds: Family and communication experiences of hearing children of deaf parents (CODAS)
Yazar: FURKAN ERDOĞDU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELA ARI
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Kimlik = Identity ; Kimlik gelişimi = Identity development ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu çalışmada, CODA (Children of Deaf Adults) olarak tanımlanan işitme engelli
ebeveynlerin işiten çocuklarının aile ve iletişim deneyimlerinin anlamlandırılması ve
yorumlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla 4 kadın ve 7 erkek CODA ile yarı
yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada verilerin toplanması ve
analizi aşamalarında Fenomenolojik Analiz Yöntemi kullanılmıştır. Görüşmelerde elde
edilen bulgular; "Aile Deneyimleri", "CODA Kimliği", "CODA'ların Gelişimsel
Özellikleri" ve "İşitme Engelli Kültürü ve Toplumu" başlıklı temalar ile alt kategorileri
altında toplanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların CODA Kimliği gelişiminde üç
örüntüyü takip ettikleri görülmüştür: Kendini iki kültür arasında konumlandırma ve bu
duruma bağlı kimlik gelişimi; işitme engelli kültürüne ait hissetme ve işitme engelli
kimliği ile özdeşim kurma ve bir sosyal kimlik ve grup kimliği olarak CODA Kimliğini
tanımlama ve kabullenme. Araştırma sonucunda ortaya çıkan CODA'ların aile
deneyimleri ve gelişimsel özellikleri göz önünde bulundurulduğunda aile terapi
kuramları bağlamında öne sürülen sağlıklı aile ve aile işlevselliği yaklaşımlarının
CODA'ların ailelerini kapsamadığı, CODA'ları ve ailelerini kapsayacak yeni bir aile
yaklaşımının gerekliliği görülmüştür. Ayrıca işitme engellilerin ve işitme engelli
toplumunun ve bu toplumun bir parçası olarak kendilerini konumlandıran CODA'ların
toplum içerisinde maruz kaldıkları ön yargılı tutumlar ve ayrımcı davranışların
CODA'ların meslek seçimlerini, psiko-sosyal gelişimlerini ve kimlik gelişimlerini
etkilediği bulgulanmıştır. Çalışma sonucunda Türkiye'de işitme engelliler ve onların
çocukları olan CODA'ları konu edinecek yeni çalışmaların yapılmasının gerekliliğine
yönelik ihtiyaçlar görülmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to interpret and analyze the family and communication
experiences of the hearing children of deaf parents who are defined as Children of Deaf
Adults (CODA). For this purpose, semi-structured interviews with 4 female and 7 male
CODA were conducted. Phenomenological Analysis Method was used in the study to
collect and analyze data. Findings in interviews are collected under the titles, "Family
Experiences", "CODA Identity", "Developmental Characteristics of CODA" and "Deaf
Culture and Society". As a result of the research, participants were observed to follow
three patterns in the development of CODA Identity: positioning themselves between
two cultures and developing their identity; identification of deaf cultural feelings and
identification with deaf identity, and identification and acceptance of the CODA
Identity as a social identity and group identity. Considering the family experiences and
developmental characteristics of CODAs emerging as a result of the research, it has
been shown that the approach of healthy family and family functioning proposed in the
context of family therapy theories does not include families of CODAs and this fact
necessitates a new family approach that includes CODAs and their families. It has also
been found that the prejudiced attitudes and discriminatory behavior towards CODAs
that position themselves within the deaf community affect CODA's career choice,
psycho-social development and identity development. The results of this study point out
that there is a significant need for new studies with the subject of CODA and deaf
people.