Likit biyopsilerin oral premalign ve malign lezyonlarda tanı amaçlı kullanımı
Diagnostic use of liquid biopies in oral premalign and malign lesions
Yazar: LEYLA BOZDAĞ
Danışman: PROF. DR. LEYLA AÇIK ; PROF. DR. SİBEL ELİF GÜLTEKİN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Patoloji = Pathology
Dizin: Ağız neoplazmları = Mouth neoplasms ; Likit biyopsi = Liquid biopsies ; Mikro RNA = Micro RNA

Özet:
Oral Skuamöz Hücreli Karsinom (OSHK) genetik (delesyon, insersiyon, mutasyon), epigenetik (mikroRNAlardaki düzensizlikler) ve çevresel faktörlere (HPV, sigara, alkol, UV) bağlı olarak gelişen, gen-çevre etkileşimini gösteren en iyi kanser türlerinden biridir. Dünyadaki yıllık baş-boyun kanserinin %30'unu, ağız kanserlerinin %90'ını oluşturmaktadır ve 5 yıllık sağ kalım oranı %35-50'dir. Oral potansiyel malign lezyon (OPML) da tıpkı OSHK gibi gen-çevre etkileşimden etkilenen kanser öncüsü lezyonların genel adıdır. Çalışma materyalimizi oluşturan kan ve tükürük; minimal invaziv, temini kolay, takibi mümkün kılan biyolojik sıvılardır. Bu hasta gruplarında gerek tanı ve tedavi gerekse prognoz değerlendirmesi için kullanılabilecek biyobelirteçlerin kan ve tükürük gibi likit biyopsi örneklerinde tespit edilmesi oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasının amacı; OSHK hastaları (n=14), OPML (n=14) hastaları ve sağlıklı mukozaya (n=14) sahip kontrol grubu arasında miR-21, miR-208a-3p ve PDCD4'ün tükürük ve kan da ifade seviyelerinde ölçülmesi, OSHK ve OPML açısından biyobelirteçlerin araştırılmasıdır. miRNA ve PDCD4 ifade seviyeleri kantitatif PCR ile incelenmiştir. miRNA ve PDCD4 ifade seviyeleri sırasıyla U6 ve ActB ile normalize edilerek; OSHK hastaları, OPML hastaları ile sağlıklı kontroller  karşılaştırılmıştır. Çalışmamız OSHK hastaları ve OPML hastalarının kan ve tükürük örneklerinde miR-208a-3p ve PDCD4 geninin araştırıldığı ilk çalışmadır. Verilerimize göre OSHK hastalarının kan ve tükürük örneklerinde kontrollere göre miR-21 seviyesi daha yüksek bulunurken (p<0,05), PDCD4 geni ise düşük ifade edilmiştir (p<0,05). OPML hastalarında miR-21 seviyesi OSHK hastalarındaki gibi kontrollerden daha yüksek saptanmış ve PDCD4 ifadesi de düşük çıkmıştır (p<0,05). OSHK ve OPML hastalarından elde edilen kan ve tükürük örneklerinde ise miR-208a-3p'nin ifade edilmediği gözlenmiştir. OPML hastalarında miR-21 ve PDCD4 seviyelerinin OPML hastalarında OSHK gelişimi açısından değerlendirilerek takip edilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Hastadan temin edilecek kan veya tükürük örneğiyle çalışan bu biyobelirteçlere spesifik tanı kitlerinin geliştirilmesi hastalığın takibi açısından oldukça önemlidir.

Abstract:
Oral Squamous Cell Carcinoma (OSCC) is one of the best cancer types showing gene-environment interaction, which develops due to genetic (deletion, insertion, mutation), epigenetic (irregularities in microRNAs) and environmental factors (HPV, smoking, alcohol, UV). It constitutes 30% of annual head and neck cancers and 90% of oral cancers in the world, and the 5-year survival rate is 35-50%. Oral potential malignant lesion (OPML) is the general name of precancerous lesions that are affected by gene-environment interaction, just like OSCC. The blood and saliva that make up our study material; They are minimally invasive, easy to obtain, biological fluids that enable follow-up. It is very important to detect biomarkers that can be used for diagnosis and treatment and prognosis evaluation in these patient groups in liquid biopsy samples such as blood and saliva. The aim of this thesis study; Measurement of miR-21, miR-208a-3p and PDCD4 in saliva and blood expression levels among OSCC patients (n=14), OPML (n=14) patients, and healthy mucosa (n=14) control group, OSCC and the search for biomarkers in terms of OPML. miRNA and PDCD4 expression levels were examined by quantitative PCR. miRNA and PDCD4 expression levels were U6 and ActB; OSCC patients, OPML patients and healthy controls were compared.in blood and saliva samples of OSCC patients and OPML patients PDCD4 genes. According to our data, the blood and saliva samples of OSCC patients had higher miR-21 levels than controls (p<0.05), PDCD4 gene was expressed low (p<0.05). MiR-21 level was found to be higher in OPML patients than in controls, as in OSCC patients, and PDCD4 expression was also low (p<0.05). It was observed that miR-208a-3p was not expressed in blood and saliva samples obtained from OSCC and OPML patients. miR-21 and PDCD4. It is thought that it would be beneficial to evaluate. The development of specific diagnostic kits for these biomarkers that work with blood or saliva samples to be obtained from the patient is very important for the follow-up of the disease.