Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği sağlam bebek ünitesinde hemşirenin planlı hemşirelik eğitimi ve danışmanlık hizmetlerinin değerlendirilmesi /
Yazar: DİLEK YILDIZ
Danışman: DOÇ.DR. NALAN AKBAYRAK
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
VII. ÖZET Araştırma, ilk kez bebeği olan annelere doğumdan sonra ilk üç ay süresince hemşire tarafından verilen planlı eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin, primipar annelerin bebek bakımı ile annelik rolüne uyumuna olan etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak planlanmıştır. Araştırma, GATA Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı' na bağlı Sağlam Bebek Bölümünde Temmuz 2002-Ocak 2003 tarihleri arasında gelen primipar annelerde yapılmış ve 76 primipar anne araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada veriler, yenidoğacak olan bebekle ilgili gereksinimleri belirleme anketi, primipar anneleri tanıtıcı ve annelerin bebek bakımına yönelik bilgi düzeyini belirleme formu, bir bebeğin annesi olmak ölçeği, durumluk ve süreklilik kaygı envanteri, annelerin hemşirelik hizmetlerinden memnuniyetini belirleme anketi kullanılarak elde edilmiştir. Kontrol grubundaki anneler ünitenin rutin prosedürü kapsamında izlenmiştir. Deney grubundaki anneler ise, doğumdan sonra üçüncü gün, yedinci gün, birinci ay sonu, ikinci ay sonu ve üçüncü ay sonu bebek bakımı ve normal özellikleri, annenin meme bakımı, loşiası, emosyonel durumu ve vücyt sıcaklığı hakkında planlı eğitim ve danışmanlık yapılmış, bebek bakımına ve gelişimine yönelik eğitim kitapçığı, bebeklerin aylık gelişim özellikleri rehber notlan verilmiştir. Ayrıca annelerin istedikleri araştırmacıyı arayabilmesi için telefon numarası da verilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler; t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Ki-Kare Testi, Pearson Korelasyon Katsayısı, Kruskal-Wallis Varyans Analizi, İki Eş Arası Farkın Önemlilik Testi, Yüzdelik Hesaplan, Ortalamalar Kullanılarak SPSS 10.0 Paket Programında analiz edilmiştir. Değerlendirme sonuçlarına göre; planlı ve sürekli olarak eğitim ve danışmanlık uygulanan primipar annelerde bebek bakım bilgi düzeyinde önemli ölçüde artma, kaygı düzeylerinde azalma, annelik rolünden memnuniyette artma, hemşirelik hizmetlerinden memnuniyetlerinde artma sağlanmıştır. Aynı zamanda verilen eğitim ve danışmanlık hizmeti ile annelerin kurumdan genel memnuniyet durumlarında ve kurumu tercih etme durumlarında artma sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar ve deneyimler doğrultusunda; uzman hemşireler tarafından annelerin kaygılarım azaltmak, bebek bakım bilgilerini, annelik rolünden ve kurumdan memnuniyetlerini artırmak için bebek bir yaşını tamamlayana kadar planlı ve sürekli eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmesi, hemşirelerin bebek bakımı ve anneliğe uyum konusunda danışman ve eğitici rolünü gerçekleştirecek şekilde hizmet içi eğitim almalarının yararlı olacağı değerlendirilmiştir. Ayrıca hemşire tarafından verilen planlı eğitim ve danışmanhk hizmetinin, annenin annelik rolünden memnuniyetini ve bebeğini tanımasına etkisini niteliksel araştırma yöntemleri ile de değerlendirmesi önerilmiştir. 91

Abstract:
SUMMARY This research was planned experimentally to determine the effect of structured education and counseling activities to the mothers by nursing on baby care and adaptation of maternity role of mothers, during 3 months of postpartum period after birth This research was performed on the primipar mothers of Well Baby Section of Child Health and Disease Department of Gülhane Military Medical Academy during the period of from July 2002 to January 2003 and 76 primipar mothers were included in the research In the study, data were obtained from Requirement Determination Questionnaire Of Infants, Identification Form Of Primipar Mothers For Detennining Of Baby Care Knowledge Level Of Mothers, What Being The Parent Of A Baby Is Like Scale, State-Trait Anxiety Inventory, Questionnaire For The Satisfaction Of Mothers For Nursing Care. Structured education and counseling were given by Training Brochure For Baby Care And Development, Guide Of Monthly Developmental Properties Of Babies. To determine the effects data were evaluated by using t Test, one way variance analysis, Chi square test, Pearson correlation coefficient, Kruskal-WaUis variance analysis, significance test of two paired samples, percentage and mean analysis on the SPSS 10.0 Program Package. According to the evaluated results, it has been determined that major improvements in baby care and knowledge level, decrease in anxiety level, increase in satisfaction for the maternal role and increase in satisfaction for the nursing care for the mothers that are educated planned and continuously are noticed. According to the results, it is suggested that education and counseling service during first year of baby should put in practice by nurses in order to decrease the anxiety level of mothers, to improve baby care and knowledge level of mothers, to increase the satisfaction for the maternal role and institution and moreover nurses should be educated as a counsellor and educator. Besides education and counselling service given by the nurse should researched as a new subject through qualitative methods in satisfaction of mothers for the maternal role and effects on knowing her baby. 92