Koah hastalarında QUT ile spinal kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesi
The evaluation of bone mineral density in patients chroc obstructive pulmonary disease with QUT
Yazar: MURAT ALTUNAY
Danışman: PROF. DR. ALİ BALCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
AMAÇ: : Kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) sürecinde ortaya çıkan komorbiditeler hastalığın şiddetini ve mortalitesini etkilemektedir. Osteoporoz KOAH'ın önemli bir sistemik komplikasyonudur. Çalışmamızda, hafif ve orta şiddetteki KOAH hastalarının kemik mineral yoğunluğunu (KMY) kontrol hastalarıyla karşılaştırmayı ve osteopeni/osteoporoz ile KOAH ilişkisini göstermeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Hastanemiz radyolojik görüntüleme arşivi retrospektif olarak taranarak 2011-2015 yılları arasında 64 kanallı ve 16 kanallı çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT) cihazı (Brilliance, Philips Medical Systems) ile torakal ve lomber vertebraları içeren torako-abdominal BT incelemeleri değerlendirilmiştir. Torakoabdominal BT incelemesi bulunan KOAH hastaları ve yaş ve cinsiyet bakımından eşleşmiş sağlıklı kontrol olguları çalışmaya dahil edilmiştir. KOAH tanı ve evreleri uluslararası KOAH kılavuzuna göre yapıldı. Hastaların KMY parametreleri QCT yöntemi ile ölçüldü. Sistemik ve inhale glukokortikosteroid kullanmayan hastalar çalışmaya dahil edildi. KOAH ve kontrol grubu hastaların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksleri ve sigara içimi durumları eşleştirildi.
BULGULAR: Çalışmaya 68'i (51,1%) KOAH ve 65'i (48,9%) kontrol olmak üzere toplam 133 hasta alındı. KOAH grubunda 36 (52,9%) hasta hafif ve 32 (47,1%) hasta orta evredeydi. KOAH grubunda kontrol hastalarına göre tüm KMY değerleri anlamlı derecede düşüktü (p=0,001). Kontrol grubunda osteopeni/osteoporoz saptanmazken KOAH grubunda 48 (70,6%) hastada osteopeni ve 20 (29,4%) hastada osteoporoz mevcuttu, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu (p=0,001). Hafif ve orta evre KOAH hastaları arasında KMY değerlerine göre anlamlı fark saptanmadı. Her iki evre arasında osteopeni ve osteoporoz sıklığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,45).
SONUÇ: : KOAH hastalarında KMY değerleri anlamlı derecede düşüktü ve osteopeni/osteoporoz sıklığı artmış bulundu. Hafif ve orta evrede ki KOAH hastalarında osteopeni/osteoporoz sıklığı yönünden fark bulunmamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Kemik mineral yoğunluğu, KOAH, Osteopeni, Osteoporoz, Kantitatif Bilgisayarlı Tomografi

Abstract:
BACKGROUND: Comorbidities emerging during the progress of chronic obstructive pulmonary disease (COPD) have affect on developing disease severity and mortality. Osteoporosis is an important systemic complication of COPD. In our study, we aimed to compare bone mineral density (BMD) of control patients with mild and moderate stage of COPD patients and relationship between COPD and osteopenia/osteoporosis.
MATERIAL AND METHODS: Our hospital imaging archive scanning retrospectively between 2011-2015 years 64 channels and 16-channel multislice computed tomography (MSCT ) device ( Brilliance, Philips Medical Systems ) with thoraco-abdominal CT scans were evaluated. Patients and healthy control subjects matched for age and gender were included in the study. Diagnosis and severity of COPD was made accordingto the global initiative for chronic obstructive lung disease guidelines. BMD of patients were measured with QCT method. Patients who were not using inhaled or systemic glucocorticosteroid were included in the study. COPD and control group patients were matched according to age, gender, body mass index and smoking status.
RESULTS: A total number of 133 patients were included in the study which was consist of 68 (51,1%) COPD and 65 (48,9%) control patients. Mild stage patients were 36 (52,9%) and moderate were 32 (47,1%) in COPD group. All values of BMD of COPD patients were significantly lower than control group (p=0,000). Osteopenia / osteoporosis were not seen in control group while 48 (70,6%) patients had osteopenia and 20 (29,4%) patients had osteoporosis in COPD group. There was a statistically significant difference between two groups (p=0,000). BMD values were not significantly different between mild and moderate stages of COPD. Statistically significant difference was not detected between two stages according to incidince of osteopenia and osteoporosis (p=0,45).
CONCLUSION: Values of BMD vvere significantly lovver in COPD and incidence of osteopenia/osteoporosis was increased. There was no difference between mild and moderate stages of COPD for the incidence of osteopenia/osteoporosis.
Key Words: Bone mineral density, COPD, Osteopenia, Osteoporosis, Quantitative Computed Tomography