Trakya ilkeren ve prima üzüm çeşitlerinde organik ve inorganik madde uygulamalarının verim ile bazı kalite ve ekofizyolojik özellikler üzerine etkisi
Effect of some organic and inorganic material applications on grape yield,  quality and ecophysiologic features of Trakya ilkeren and pri̇ma grape varieties
Yazar: EBRU BALIKÇI
Danışman: PROF. DR. SEMİH TANGOLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı organik ve inorganik madde uygulamalarının 1103 Paulsen anacı üzerine aşılı Trakya İlkeren ve Prima üzüm çeşitleri (Vitis vinifera L.) üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu uygulamalar: kontrol (K; uygulama yok), bazaltik pomza (P), ticari kuru kompost (KK), asma budama artığı: çiftlik gübresi karışımı (v:v) (1: 2) kompostu (BA+ÇG), saman: çiftlik gübresi (v:v) (1: 2) kompostu (S+ÇG), P+KK, P+S+ÇG ve P+BA+ÇG olarak düzenlenmiştir. Sonuçta, en yüksek verim (4320 g asma-1) ve salkım ağırlığı (360.0 g) KK' da bulunmuş, bunu Trakya İlkeren' de P+KK (sırasıyla 3874.5 g asma-1 ve 322.9 g) uygulaması takip etmiştir. Tane ağırlığı ve hacmi açısından en yüksek değerler (sırasıyla 446.7 g ve 423.3 mL) KK, P+KK ve P+(BA+ÇG)' den elde edilmiştir. Prima'da ise en yüksek değerler üzüm verimi, salkım ağırlığı, tane ağırlığı ve hacminde (sırasıyla 7031 g asma-1, 502.2 g, 437.0 g ve 413.3 mL) P+BA+ÇG' den elde edilmiştir. Yaprakların makro ve mikro element içeriklerine göre, uygulamalar arasındaki farklılıklar Trakya İlkeren için N ve K' da; Prima için N, K, Mg, Fe ve Mn' de istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. En yüksek yaprak mineral besin değerinin elde edildiği uygulamalar çeşit ve elementlere göre değişmiştir. Tüm uygulamalardan saptanan makro ve mikro element konsantrasyonları genelde yeterlilik sınırları içinde bulunmuştur.
Trakya İlkeren ve Prima çeşidinde tam çiçeklenme ve olgunluk döneminde ölçülen yaprak sıcaklığı ve klorofil düzeyi (SPAD okumaları) uygulamalara göre farklılık göstermiştir. En yüksek SPAD değerleri; Tam çiçeklenme zamanında İlkeren'de S+ÇG (32.4),  aynı grupta saptanan P+(BA+ÇG) (33.7), P (32.0), KK (32.4) ve P+(S+ÇG) (31.7) uygulamalarında Prima çeşidinde ölçülmüştür. Olgunluk zamanı ölçümlerinde, İlkeren' de  BA+ÇG (37.8), Prima' da  P+(BA+ÇG) (41.9) uygulamasından yüksek değerler elde edilmiştir. Tam çiçeklenmede ölçülen yaprak sıcaklığı değerleri İlkeren için  P (32.3 oC), Prima çeşidi için ise aynı gurupta kaydedilen P (31.1 oC), BA+ÇG (31.7 oC) ve S+ÇG (31.2 oC); ve  olgunlukta ise, İlkeren'de P+(S+ÇG) (41.0 oC); Prima' da S+ÇG (39.1 oC) en yüksek ölçülmüştür. 
		Genel değerlendirme, Kompost uygulamalarının yalnız veya Pomza ile karışım halindeki etkisinin bu tezde incelenen çoğu özelliklerde kontrole göre daha iyi sonuç verdiğini göstermiştir. Böyle olmasına rağmen, uygun materyal veya karışım önerileri yapabilmek için, böyle uygulamaların biriken etkilerinin değerlendirilmesinde yarar olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study carried out at the Research and application Vineyard of Depeartment of Horticulture, Faculty of Agriculture, University of Cukurova in 2019, effects of different organic and inorganic material applications on Trakta İlkeren and Prima grape varieties (Vitis vinifera L.) grafted on 1103 Paulsen rootstock were investigated.  Treatments were arranged as follows: control (K; no application), basaltic pumice (P), commercial dry compost (KK), pruning residue:farm manure mixture (v:v) (1:2) compost (BA+ÇG), straw:farm manure mixture (v:v) (1:2) compost (S+ÇG), P+KK, P+S+ÇG and P+BA+CG. After all, the highest yield (4320 g vine-1) and cluster weight (360.0 g) were found in KK and followed in P+KK  (3874.5 g vine-1  and 322.9 g, respectively) application in Trakya İlkeren.   In terms of berry weight and volume, the highest values (446.7 g and 423.3 mL, respectively) were also obtained in KK, P+KK and P+(BA+ÇG). In Prima, considering grape yield, cluster weight, berry weight and volume, the highest values (7031 g vine-1, 502.2 g,  437.0 g and 413.3 mL respectively) were obtained from  P+BA+ÇG. Considering macro and micro element contents of the leaves, differences between treatments were statistically significant in N and K  for Trakya İlkeren and in N, K, Mg, Fe, and Mn in Prima.  The highest leaf mineral values obtained from treatments generally changed by elements.  All macro and micro element concentrations were sufficient in all applications. Leaf temperature and chlorophyll level (SPAD readings) measured in Trakya İlkeren and Prima cultivars in full bloom and maturity period differed according to the applications. The highest SPAD values; S+ÇG (32.4) in İlkeren at full blooming time, P+(BA+ÇG) (33.7), P (32.0), KK (32.4) and P+(S+ÇG) (31.7) were measured in Prima variety detected in the same group. In maturity time measurements, higher values were obtained from BA+ÇG (37.8) in İlkeren and from P+(BA+ÇG) (41.9) application in Prima. Leaf temperature values measured at full bloom were P (32.3 oC) for İlkeren, P (31.1 oC), BA+ÇG (31.7 oC) and S+ÇG (31.2 oC) for Prima variety recorded in the same group; and at maturity, P+(S+ÇG) (41.0 oC) in İlkeren; S+ÇG (39.1 oC) in Prima gave the highest values.
The general evaluation showed that the effect of compost applications alone or in combination with Pumice gave better results than control for most of the properties examined in this thesis.  Even so,  it is thought  that it would be useful to evaluate the cumulative effects of such applications in order to suggest  appropriate materials or mixture.