Ortaokullarda kullanılan bilgi iletişim teknolojilerinin öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine etkisi
The effect of information and communication technologies used in secondary schools to teachers' classroom management skills
Yazar: RAZİYE ARAT
Danışman: DOÇ. DR. ALİ SABANCI
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi teknolojisi = Information technology ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yönetim = Management ; Yönetim becerileri = Management skills ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojileri hayatımızın her alanında yer almaktadır. Öyle ki bilişim çağı ya da bilgi toplum gibi yeni kavramlar da ortaya çıkmıştır. Hayatımızın bu kadar merkezinde yer alan bilgi ve iletişim teknolojilerinin eğitim sistemimizi de etkilemesi kaçınılmazdır. İçinde bulunduğumuz yüzyılda bilgi iletişim teknolojilerinin eğitimde sadece yardımcı araç rolü görmekten öte bir rol üstlendiği, bilgisayar destekli eğitim (CALL) gibi çağdaş yöntemler sayesinde eğitimin merkezinde yer aldığı görülmektedir. 
Bu tez çalışmasında, ortaokullarda kullanılan bilgi ve iletişim teknolojilerinin öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerine etkisini ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemi çerçevesinde görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Antalya ili Serik ilçesinde bulunan ortaokullarda görev yapan farklı branşlardan 14 öğretmen oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan sorulara alınan cevaplardan elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemi kapsamında, Nvivo 10 programının da kullanımıyla analiz edilmiş, kodlar oluşturularak temalar elde edilmiş  ve bu işlemlerin sonucunda bulgulara ulaşılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin tamamının eğitim öğretim faaliyetlerinde BİT kullanımının sınıf yönetimi becerilerine olumlu etki ettiği görüşünde oldukları, bu nedenle mümkün olduğunca derslerinde BİT kullanma eğiliminde oldukları görülmüştür. Öğretmenler BİT'in eğitim- öğretim faaliyetlerinde kullanılmasına dair olumlu tutum ve görüşlere sahiptir. Öyle ki BİT kullandıkları zaman daha etkili, zevkli ve kolay bir sınıf yönetimi gerçekleştirdikleri ifade edilmiştir. BİT' in sınıf yönetiminin alt boyutlarına etkisi incelendiğinde ise fiziksel ortamın yönetimi konusunda katılımcılar arasında farklı görüşler hakimken; katılımcıların tamamı mevcut teknolojik alt yapının yetersiz olduğunu, uygulamada sıkıntılar yaşandığını, daha etkili BİT kullanımı için okulların ve eğitim paydaşlarının teknolojik donanımlarının iyileştirilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Plan, program ve etkinliklerin yönetimi boyutunda ise BİT kullanımının olumlu bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Özellikle daha kalıcı öğrenmeler gerçekleştirdiği, öğrencinin konuyu kavramasına olumlu etki ettiği, öğrenci dikkat ve ilgisini çekmede oldukça etkili olduğu, öğrencinin derse daha fazla aktif katılımını sağladığı gibi gerekçeler öğretmenler tarafından ifade edilmiştir. Sınıf içi ilişki ve iletişimin yönetimi boyutunda ise BİT' in olumlu bir etkiye sahip olduğu ve olumlu bir sınıf iklimi yaratmada yardımcı olduğu belirlenmiştir. Sınıfta zaman yönetimi boyutunda ise yine olumlu bir etkisinin olduğu ve öğretmelere zaman tasarrufu, etkili ve verimli zaman kullanımı kazandırdığı belirlenmiştir. Son olarak da sınıf içi davranış yönetimi boyutu ele alındığında BİT' in  davranış yönetimini kolaylaştırıcı, etkili bir hale getirici ve öğrenci istenmeyen davranışlarını azaltıcı bir etkisinin olduğu bu bağlamda da davranış yönetimini olumlu etkilediği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Sınıf  yönetimi, Bilgi ve iletişim teknolojileri, Ortaokul

Abstract:
In our century, Information and Communication Technologies are essential for our lives from every aspects. While Information and Communication Technologies are so centered in our lives, it is indispensible that Information and Communication Technologies has a great effect in our education system. Furthermore we don't use ICT just a tool in our instructional methods, also we have some new teaching methods called as Computer Based Learning or e-learning. With these improvements our education system is getting more and more efficient to acquire educational objectives.
In this study, it was aimed to figure out the effect of ICT used in secondary schools, to teachers' classroom management skills. The Study was designed in qualitative research  method and interview techniques were used to gather the data. The study group was consisted of  fourteen teachers who work in the secondary schools in which ICT is used in Serik, Antalya. The data in the interviews was obtained with the help of semi-structured interview form, consisting of open-ended questions including survey questions. The collected data was analyzed by using descriptive analysis method. Firstly, the data was decoded into a written form and then Nvivo 10 analysis program was used  to form the codes from the data and at the last step the themes were derived out of the codes.
As the result of the study, it is concluded that ICT usage in instructional activities had a positive effect on teachers' classroom management skills and the teachers were eager to use ICT in their classrooms. Teachers also had  positive attitudes towards using ICT in educational area. Moreover it was stated by the teachers that  they had a more efficient, enjoyable and easy classroom management when they use ICT. As for the effect of ICT to subdimensions of  classroom management, teachers had different views about the management of physical conditions but all of the teachers stated that current circumstances are inadequate and should be improved to get a more efficient use of ICT. Another result of the study was that ICT had a positive effect on the management of plan, program and activities according to teachers' opinions. As for the management of relation and communication in the classroom, it was concluded that ICT usage  had a positive effect and was a quite helper to create  a positive classroom atmosphere. And teachers also stated that ICT usage  had a positive effect on time management, because thanks to ICT teachers  had time saving opportunity and efficient time management skills. As the last result of the study, ICT had a positive effect on behavioral management. Consequently, except for physical condition management, ICT usage had a positive effect on all other subdimensions of classroom management.  

Key Words: 
Classroom management, Information and communication technologies.