Yaşa göre hesaplanan D-dimer değerinin akut pulmoner emboliyi dışlamadaki değerliliği
Value of age-adjusted D-dimer in exclusion of acute pulmonary embolism
Yazar: CEM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AHMET FIRAT BEKTAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; D-dimer = D-dimer ; Emboli = Embolism ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Giriş ve Amaç: Pulmoner emboli morbidite ve mortalitesi yüksek, tekrarlayabilen, bazen tanısı güç olan, önlenebilir bir hastalıktır. Kardiyovasküler kaynaklı ölümlerin en sık üçüncü nedenidir. Tanı koyma amacıyla kılavuzlar her ne kadar çeşitli stratejiler geliştirse de ilerleyen süreçlerde yeni, ucuz, hastaya zarar vermeyen yöntemlerin bulunmasına ve mevcut yöntemlerin geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bunlardan biri olan D-dimerinde acil serviste kullanımı özellikle düşük ve orta risk skoruna sahip hastalarda PE tanısını dışlamak açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, 50 yaş üstü hastalarda, mevcut D-dimer değerleri ile yaşa bağlı D-dimer (yaş x 10) değerlerinin tanı koyma ve tanıyı dışlama noktasında fark olup olmadığını göstermektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; 1 Ocak 2015 ve 31 Aralık 2019 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine gelen ve pulmoner emboli şüphesi ile D-dimer gönderilen ve takibinde ileri görüntüleme amaçlı pulmoner BT anjiyografi veya ventilasyon/perfüzyon sintigrafisi çekilen 50 yaş üstü 979 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastaların mevcut D-dimer cut-off seviyeleri ile hesaplamış olduğumuz yaşa bağlı D-dimer seviyeleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda PE'yi ekarte etme açısından standart D-dimer ile değerlendirilen hastaların %4'ünde tanı dışlanırken, yaşa bağlı hesaplanan D-dimer ile bu oran %12'lere kadar çıkmıştır. İleri görüntüleme ile PE saptanmayan 817 hastada, referans aralığı 0- 500 ng/ml olan D-dimer testi sonucu yüksek olarak tespit edilen 784 hastanın 69'unda yaşa uyarlanmış D-dimer değerlerine göre normal değerler aralığında yer almıştır.
Sonuç: Yaşa göre hesaplanan D-dimer seviyeleri 50 yaş üstü hastalarda ileri tetkik açısından olası görüntüleme yöntemlerinin ihtiyacını azaltmaktadır ve standart D-dimer (eşik değer 500 ng/ml) değerine göre PE'yi güvenle ekarte etmektedir. Elde ettiğimiz bulgular, yaşa bağlı olarak hesaplanan, D-dimerin acil servislerde uygulanabilirliğini desteklemektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: Pulmonary embolism is, sometimes difficult to diagnose, preventable and disease which may be recurrent with high morbidity and mortality. It is the third leading cause of cardiovascular death. Although the guidelines develop various strategies for the purpose of diagnosis, there is a need to find new, inexpensive, patient-friendly methods and to improve existing methods in the future. The use of D-dimer, which is one of these methods, in the emergency department, is important in excluding the diagnosis of PE; especially in patients with low and medium risk scores. The aim of this study is to show whether there is a difference between current D-dimer values and age-adjusted D-dimer (AgeX10) values in diagnosing and excluding diagnosis in patients over 50 years of age.
Materials and Methods: In this study; between 1 January 2015 and 31 December 2019, 979 patients over the age of 50, who were evaluated at Akdeniz University Hospital Emergency Service with suspected pulmonary embolism and who were evaluated with D-dimer for advanced imaging purposes and underwent advanced imaging pulmonary CT angiography or ventilation/perfusion scintigraphy, were retrospectively evaluated. Patients' current D-dimer cut-off levels and calculated age-adjusted D-dimer levels were compared.
Findings/Results: In our study, while the diagnosis was excluded in 4% of the patients who were evaluated with standardized D-dimer in terms of ruling out PE, this rate increased up to 12% with D-dimer calculated based on age. In 817 patients with no PE detected by advanced imaging, 69 of 784 patients with a reference range of 0-500 ng/ml were found to be high, and D-dimer values were within the normal range according to age-adjusted D-dimer values.
Conclusion: D-dimer level calculated according to age reduces the need for possible imaging methods in patients over 50 years old and safely rules out PE according to standardized D-dimer (threshold value 500 ng/ml) value. Our findings support the feasibility of D-dimer, calculated depending on age, in emergency services.