Sağlık meslek gruplarının hubris sendromu eğilimlerine dair nitel bir çalışma
A qualitative study on the hubris syndrome trends of health professions groups
Yazar: ŞERİFE ALEV UYSAL
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hubris sendromu = Hubris syndrome ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Hubris sendromu elde edilen başarıların ve sahip olunan gücün baş döndürücülüğüyle kişilerin davranışlarında sapma olarak nitelendirilmektedir. Sağlık sektörü emek yoğun ve çok fazla sayıda profesyonelin bulunduğu bir alandır. Burada kişilerin performansları ve başarıları hastalar için oldukça önemlidir. Hizmetlerinde sürekli başarı istenilen ve toplum tarafından el üstünde tutulan bu meslek gruplarının çevresinden etkilenmesi durumunda zamanla başarısızlığı kabul etmemesi olası bir durumdur. Araştırmanın amacı; sağlık kurumlarındaki sağlık meslek gruplarında hubris sendromunun varlığına ilişkin yaşanılan deneyimleri araştırmaktır. Çalışma; kişilerin farkında olduğu fakat ayrıntısıyla bilmediği olguları tespit edebilmek amacıyla nitel araştırma desenlerinden olgubilim desenine uygun olarak yürütülmüştür. Bu kapsamda çalışma, 33 sağlık çalışanı ile yapılan görüşmelerden oluşmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat formu kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda 475 sayfalık doküman elde edilmiştir. Verilerin analizinde oluşturulan kategorilerin alt kategorileri ve aralarında bulunan hiyerarşik yapılarından dolayı ağaç kodlama (tree node) kullanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde; verilerin ayrıntılı olarak incelenmesi, sınıflandırılması ve kategorilerin isimlendirilmesinden dolayı açık ve seçici kodlama türü kullanılmıştır. Verilerin yorumlanmasında katılımcıların görüşlerini çarpıcı bir şekilde yansıtmak için betimsel analiz, verilerden elde edilen benzer kavramların ortak kategori altında birleştirilmesinde içerik analizi ve ortaya çıkan temaların yorumlanma sürecinde sürekli karşılaştırma tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sağlık çalışanlarının genelinde sendromun varlığından söz edilebilir. Özelliklede cerrahlarda hubristik davranış söz konusudur. Anabilim dalları olarak da en fazla; beyin cerrahları, genel cerrahlar ve kalp ve damar cerrahlarında hubris sendromu varlığı ortaya çıkmıştır. Sendromun ortaya çıkmasında çevresel olarak bu hekim grubuna toplumun aşırı minnet duyması ve onları yüceltmesi etkiliyken mesleki olarak somut olarak sonucu hemen görmeleri, kişilerin yaşamlarını kurtarmaları ve el becerilerinin iyi olması önemli sebepler arasındadır. Ayrıca temel tıp bilimlerinde derman beklenen grup olmamaları ve maddi kazançlarının diğerlerine göre az olması sendromu tetiklemektedir. Hemşire grupları karar verici değil uygulayıcı ve doktorlar tarafından bastırılan gruplar olduğundan, kendilerini gösterebilecekleri pozisyonu elde ettiklerinde sendrom ortaya çıkmaktadır. Diğer sağlık meslek gruplarında ise; yapılan işin niteliği açısından kendilerini hekime yakın hisseden gruplarda bu sendrom kendini göstermektedir. Bu sendromu sergileyen bireylerin çevresine etkilerinde özellikle ekip çalışmasını motivasyonunu düşürme, kişilerde iş performansını düşürme ve genel olarak psikolojik yıpranmaya yol açmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Hubristik Davranış, Hubris Sendromu, Sağlık Meslek Grupları

Abstract:
Hubris syndrome is characterized by deviations in the attitudes and achievements of people with dizzying attainment. The healthcare sector is a labor-intensive area with a large number of professionals. The performances and successes of the people are very important for the patients. It is possible that they will not accept failure over time when they affected by the environment who are successes in their services and are held by society at large. Purpose of the research; to investigate the experiences of the health professions hubris syndrome presence in health institutions. This work; was carried out in accordance with the phenomenology pattern of qualitative research design in order to be able to identify events that people are aware of but which they do not know in detail. In this context, the study consists of interviews with 33 health workers. When the study group was determined, maximum diversity method was used for purposeful sampling methods. Semi-structured interview form was used as data collection tool in the research. As a result of the interviews, a 475-page document was obtained. In the analysis of the data, the tree nodes are used because of the subcategories of the categories and the hierarchical structure between them. In the analysis process of the data; Because of the detailed examination of the data, classification and naming of the categories, explicit and selective coding types are used in coding procedures. In the interpretation of the data, descriptive analysis is often used to directly reflect the views of the participants, while the similar concepts derived from the data are combined under the common category of content analysis and continuous comparison technique is used in the interpretation process by ensuring the semantics of the emerging themes. According to the result of the research, the presence of syndrome can be mentioned in health workers. Especially surgeons have the hubristic behavior. My branch is also the largest; the presence of hubris syndrome has occurred in neurosurgeons, general surgeons and cardiovascular surgeons. In the emergence of the syndrome, this group of physicians is among the most important causes of profound gratitude to the community, professionally and conclusively seeing the consequences, saving people's lives and making good the handicrafts while affecting the society. Moreover, syndrome is triggered by the fact that they are not expected groups in basic medical sciences, which are doctors but do not physicians, and their financial earnings are low compared to others. Nurse groups are practitioners rather than decision makers. These are the groups repressed by physicians due to their position. But when they get the position they can show, the syndrome is emerging. In other health professions, this syndrome is also manifested by the fact that they are closely related to the physicians nature of the work done. Especially in the effects of the individuals who exhibit this syndrome, it decreases the motivation of the team work, decreases the work performance in the people and causes psychological wear in general.
Keywords: Hubristic Behavior, Hubris Syndrome, Health Profession Groups.