Mimari tasarımda düşey yatay eksenlerin araçlaşmasına alternatif olarak artık yüzeylerin üretimi
The manufacturing of ruined layers as an alternative to the instrumentalization of vertical horizontal axes in architectural design
Yazar: ZEHRA DELEREL
Danışman: DOÇ. DR. FİTNAT CİMŞİT KOŞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gündelik hayat, bedenlerin rutinlerini ve yaşamlarını oluşturur ve herhangi bir rutinin bozulması anında geri dönülmek istenen anları kapsar. Bu nedenle, mimarlık ortamında gündelik hayatın işleyişi önemli bir parametredir. Gündelik hayat, beden mekân arasındaki deneyimle ortaya çıkmaktadır.  Tez kapsamında gündelik hayat bileşenlerinin ne olduğu sorgulanmıştır. Bu ilişkilerin okunması için güncel inşa pratikleri araştırılmış ve düşey yatay eksenlere bağlı bir gündelik hayat kurgulandığı görülmüştür. Bu eksenler arasında üretilen mekanların hızlı üretimlerle farklı formasyonlarda aynı tekniklerin kullanılması beden ve mekân arasındaki iletişimi zayıflatmaktadır. Biçime bağlı bir mimarlık anlayışı sorgulanarak gündelik hayat bilgisinin kapsayıcı içeriği irdelenmiştir. Gündelik hayat, sadece insan bedeni ve mekanlarına bağlı değil bütün canlıları bir arada ürettiği durumların bütünüdür ve beden kavramı tez kapsamında tüm canlıları içerisine alması için kapsamlı bedenler olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla düşey yatay eksenlere bağlı yapısal inşalar devam ederken canlılar ile de biyolojik inşa devam etmektedir. Biyolojik inşanın kapsamlı bedenleri insanların hayatında her zaman var olmuştur fakat güncel inşa pratikleri bu oluşumlarla bütünleşik bir tasarım süreci üretmemektedir. Gündelik hayat bileşenlerini anlamak bu iki inşa türünün birlikteliğini okumaktan geçmektedir. Bu sebeple GTÜ eski sera binası dış cephesinde oluşan artık yüzeyler araştırılmıştır. Artık yüzeyler bina yüzeylerinde doğanın ürettiği yüzeylerdir. Cephelerde yapılan analizler, cansız olanı canlı hale getiren bir süreç ürettiğini göstermiştir. Doğanın algoritmalarını çıkararak, bu bilgileri tasarım sürecine dönüştürmek ve düşey yatay eksenlere alternatif olarak sunmak amaçlanmıştır. Artık yüzeylerin bilgisi ile sera yeryüzünün bir parçası haline geldiği görülmüştür. Seranın artık yüzey algoritmaları çizimler, yapay zekâ ve hesaplamalı tasarım yolu ile yeniden üretilmiş ve Living Earth projesi önerilmiştir. Bu proje, doğanın nasıl var olduğunu ve canlılık ürettiğini okuyarak yeni bir tasarım yaklaşımı önermektedir. Bu tasarım yaklaşımı, yapısal ve biyolojik inşa süreçlerinin entegrasyonunu vurgulamakta ve gelecekteki tasarım çalışmaları için yeni perspektifler sunmaktadır.

Abstract:
Everyday life constitutes the routines and lives of bodies and encompasses the moments to be returned to in case of any disruption of routine. Therefore, the functioning of everyday life is an important parameter in the architectural environment. Everyday life emerges with the experience between body and space.  Within the scope of the thesis, the components of daily life are questioned. In order to read these relationships, current construction practices have been researched and it has been seen that a daily life is constructed based on vertical and horizontal axes. The use of the same techniques in different formations with rapid production of spaces produced between these axes weakens the communication between body and space. By questioning a form-dependent understanding of architecture, the inclusive content of the knowledge of everyday life has been analysed. Everyday life is the whole of the situations in which not only the human body and spaces but also all living things are produced together, and the concept of body is expressed as comprehensive bodies to include all living things within the scope of the thesis. While structural constructions depending on vertical and horizontal axes continue, biological construction continues with living beings. The comprehensive bodies of biological construction have always existed in people's lives, but current construction practices do not produce an integrated design process with these formations. Understanding the of everyday life requires reading the coexistence of these two types of construction. The ruined layers formed on the facade of the old greenhouse building of GTU were investigated. Ruined layers are surfaces produced by nature on building surfaces. Analyses of the facades have shown that it produces a process that makes the inanimate alive. By extracting the algorithms of nature, it is aimed to transform this information into the design process and present it as an alternative to vertical horizontal axes. It has been seen that the greenhouse has become a part of the earth with the knowledge of residual surfaces. The ruined layer algorithms of the greenhouse were reproduced through drawings, artificial intelligence and computational design and the Living Earth project was proposed. This project proposes a new design approach by reading how nature exists and produces vitality. This design approach emphasises the integration of structural and biological building processes and offers new perspectives for future design studies.