Modern tarih yazımında Osmanlı-Türkiye Rum cemaati
Ottoman/Turkish Greek community in modern historiography
Yazar: EVRİM ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN YILDIRMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Milliyetçilik = Nationalism ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Rum Ortodoks = Rum Orthodox ; Rum cemiyetleri = Rum societies ; Rumlar = Rums ; Tarih = History ; Tarihçilik = Historiography ; Türk Ortodoksları = Turkish Orthodoxs ; Türk-Rum ilişkileri = Turkish-Rum relations

Özet:
Bu çalışmada amaçlanan, Anadolu ve Balkan coğrafyasının otokton halklarından olan Rum-Ortodoks Cemaati'nin, Osmanlı Devleti'nin Anadolu ve Balkanlar'daki hâkimiyeti ile birlikte başlayarak, yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması ile devam eden ve hatta bugüne kadar süregelen, Müslüman bir idare içerisindeki konumu, statüsü, sosyo kültürel yaşam biçimi, ekonomik ve toplumsal rolü ve tüm bunların üretmiş olduğu Rum kimliğinin, Türk tarih yazımında farklı ideolojik bakış açıları nazarında nasıl algılandığını aktarmaya çalışmaktır. Bu amaç çerçevesinde farklı ideolojik eğilimlere sahip altı farklı tarih dergisi üzerinde inceleme yapılarak, Rum kimliğinin değişik olaylar ya da halkın dikkatinin gerekliliği düşünülen durumlarda nasıl algılandığı irdelenmiş olup, Türk tarih yazımının, Türk toplumu üzerinde, Rum- Ortodoks cemaati ile ilgili olarak nasıl bir izlenim yaratmak istediği anlaşılmaya ve objektif bir biçimde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ortak kaygılar, etkisi büyük tarihsel travmalar, genel kanılar titizlikle verilmiş ve nedenleri karşılaştırmalı olarak sorgulanmıştır. Hitap etmiş olunan kitlenin Türk toplumu olması sebebiyle, bu toplumsal algı çalışmalarının, toplum nezdinde ne gibi etkilere neden olduğuna ve Rum halkı açısından ise nasıl sonuçlar doğurduğuna değinilerek, toplumsal karşıtlık olgusunun soyut, sözel tanımının, somut ve pratik karşılığının ne şekilde tezahür edeceği, olaylar üzerinden gösterilmek istenmiştir. Pre-modern toplum yapısından modern toplum yapısına geçiş süreci ve beraberinde getirdiği dönüşümün toplum, siyasal yapı ve devlet kurumları nezdindeki karşılığı ve bu karşılığın aynı biçimde etkilediği Rum cemaati ile ilişkilerin nasıl evrildiği belirtilmiştir. Çalışmanın kuramsal alt yapısı itibariyle milliyetçi ideoloji, ulus devletleşme süreci ve modern devlet sonrası yeniden üretilmiş tarih yazımının doğurduğu yeni ideolojik ortamın, Türk- Müslüman toplumu ve bu toplumun ötekileri olan Rum-Ortodoks cemaati üzerindeki derin handikapları aktarılmış olacaktır.

Abstract:
The aim of the study is to convey how the position, status, socio-cultural lifestyle, economic and social roles of the Greek-Orthodox community, one of the autochthonous peoples of Anatolia and the Balkans, under a Muslim administration starting with the dominance of the Ottoman Empire in Anatolia and the Balkans, continuing with the foundation of the new Turkish Republic until today, and the Greek identity formed by all these are perceived in the Turkish historiography according to different ideological perspectives. For this purpose, six different history magazines with different ideological tendencies were reviewed and it was examined how the Greek identity was perceived in different events or situations where the public attention was considered necessary, and it was tried to understand and evaluate objectively what kind of impression Turkish historiography wants to create in Turkish society about the Greek-Orthodox community. The common concerns, historical traumas with a great effect, and the general beliefs were meticulously presented and the reasons were questioned in a comparative manner. Because of the fact that the audience addressed is the Turkish society, by mentioning the effects of these social perception studies on the society and their consequences for the Greek people, it was aimed to show how abstract, verbal description, concrete and the practical response of the social opposition phenomenon will manifest itself through events. The process of transition from pre-modern society to modern social structure and the response of the society, political structure and state institutions to this transformation, and how the development of relations with the Greek community that were affected by this response were defined. In line with the theoretical background of the study, serious handicaps of the nationalist ideology, the nation-state process and the new ideological environment created by the regenerated historiography in the post-modern state era on the Turkish-Muslim community and the Greek-Orthodox community, the 'others' in this society, will be explained.