Uşak ilinde üretilen tarımsal ürünlerin coğrafi işaret potansiyeli
The geographical indication potential of agricultural products produced in uşak province
Yazar: BUKET ÇELEN
Danışman: PROF. DR. RENAN TUNALIOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Uşak = Uşak

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Uşak ilindeki coğrafi işaret potansiyeli taşıyan tarımsal ürünlerin tescil edilmesi durumunda yöreye sağlayacakları ekonomik, sosyal, kültürel ve çevresel katkıların tespit edilmesini amaçlamaktadır. Bu çalışmanın amacına ulaşması halinde söz konusu ürünlere coğrafi işaret tescili almak isteyen kişi ve kurumların coğrafi işaret tescili alması desteklenecektir. Bu çalışma başarıya ulaşırsa Uşak ilinde kırsal kalkınma desteklenmiş olacaktır.
Materyal ve Yöntem: Araştırmanın ana materyali, Uşak ilinin sosyo ekonomik yapısı ile ilişkili kurum ve kuruluşlarla yapılan görüşmeler sonucu elde edilen nitel veriler ile Uşak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün talebi ile coğrafi işaret alınması istenilen ürünlerin üreticileri ile yapılan anket çalışmaları sonucu elde edilen nicel verilerdir. İkincil veriler olarak ise uluslararası, ülke, bölge ve il düzeyindeki araştırmalar, bilimsel çalışmalar, raporlar, dergiler, yayınlar ve istatistikler kullanılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel analiz yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma (mix) metot uygulanmıştır. 
Bulgular: Bu çalışmada Uşak ilinde yetiştirilen Ağaçbeyli Mercimeği, Baltalı Fasulyesi, Eşme Mercimeği, Sivaslı Biberi ve Sivaslı Çileği gibi tarımsal ürünlerin coğrafi işaretlerinin tescil edilmesinin, üreticilere ve bölgeye ekonomik, sosyal ve kültürel açılardan sağlayacağı olası faydalar ortaya konulmuştur. Ayrıca, üreticiler, üretici birlikleri, kamu kurumları ve STK'lar arasında coğrafi işaretlere yönelik bir farkındalığın olduğu ve coğrafi işaret tescil uygulamalarının bölgenin kalkınmasına katkı sağlayacağı yönünde genel bir görüşün hakim olduğu saptanmıştır. Üreticiler ürünlerinin özelliklerinin kaynağı olarak toprak ve iklimi vurgularken, ayrıca her bir ürün için farklı faktörlerin önemli olduğunu belirtmişlerdir. Ürün gruplarına göre farklı üretim yöntemleri kullanılabileceği ve her üreticinin kendi tercihine göre bir yol izlediği ortaya çıkmıştır. 
Sonuç: Sonuç olarak, bu araştırma, Uşak ilinde yetiştirilen yöreye özgü tarımsal ürünlerinin coğrafi işaretler konusunda potansiyelinin olduğunu, söz konusu ürünlerin coğrafi işaret tescili almasının olası faydaları ve bu faydaların elde edilmesi için üreticiler ile kurumların iş birliğinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Anket çalışması sonucunda, her bölgenin kendine özgü tarımsal ürünleri olduğu ve bu ürünlerin kendine özgü özelliklerinin farklılaşma, kimlik kazanma açısından önemli bir faktör olduğu ortaya çıkmıştır. Üreticilerin çoğunun geleneksel yöntemlerle üretim yaptığı belirlenmiştir ve bu yöntemler ürünlerin doğallığı ve gelenekselliği açısından önemlidir. Üreticilerin ortak beklentisi, üretimlerini artırmak, ürünlerini daha iyi tanıtmak ve pazarlamaktır ve bunun için çalışmaya, kendilerine düşen ne varsa yapmaya kararlıdırlar. Bu nedenle, üreticilerin işbirliği yaparak sürdürülebilir üretim yöntemleri kullanmaları ve pazarlama stratejileri geliştirmeleri önemlidir. Farklı tarım ürünleri için farklı üretim yöntemleri ve pazarlama stratejileri gerekmektedir. İlgili kurumlar ve işletmelerin üreticilere destek olmaları, kalite göz ardı edilmeden üretim miktarının ve üretim alanının artırılması ve ürüne olan talebin artırılması için gerekli uygulamaların yapılması önemlidir. Üreticiler aralarında farklı beklentiler ve endişeler bulunmakla birlikte, ürünlerinin tanıtımı, pazarlanması ve desteklenmesi konularında taleplerde bulunmaktadırlar. Tarımsal kurumların üreticileri daha fazla bilgilendirmesi, yerel ürün üretimlerinin desteklenmesi, ürünlerin tanıtımı ve pazarlaması için devletin daha fazla mali desteği ve üreticilerle kamu kuruluşlarının bir araya gelmesi gibi adımlar, yöresel ürünlerin daha geniş kitlelere ulaşarak daha fazla talep edilmesine yardımcı olacaktır. Coğrafi işaret uygulamaları titizlikle yapılması gereken denetleme faaliyetleriyle üretimin devamlılığını garantileyerek üreticilere ve yerel ekonomilere coğrafi işaret uygulamalarının vaadettiği faydaları elde etmeye yardımcı olacaktır. Bu nedenle, coğrafi işaret tescili alması düşünülen potansiyel tarım ürünlerinin sahiplenilmesi ve uygulanması gereken her adımın atılması önemlidir.
Anahtar kelimeler: Coğrafi işaret, Uşak, yöresel tarım ürünleri

Abstract:
Objective: This study aims to identify the economic, social, cultural, and environmental contributions that agricultural products with geographical indication potential in Uşak province could provide if they were registered. If this study achieves its goal, individuals and organizations who want to obtain geographical indication registration for these products will be supported. If this study is successful, it will support rural development in Uşak province.
Material and Methods: The main material of the research consists of qualitative data obtained through interviews conducted with institutions and organizations related to the socio-economic structure of Uşak province, as well as quantitative data obtained through survey studies conducted with the producers of the products for which the Uşak Provincial Directorate of Agriculture and Forestry requested geographical indications. Secondary data sources include international, national, regional, and local research studies, scientific works, reports, journals, publications, and statistics. In the research, a mixed method approach was applied, utilizing both qualitative and quantitative analysis methods.
Results: In this study, the potential benefits of registering the geographical indications of agricultural products such as Ağaçbeyli Lentils, Baltalı Beans, Eşme Lentils, Sivaslı Peppers, and Sivaslı Strawberries, grown in the Uşak province, have been presented in terms of economic, social, and cultural aspects for the producers and the region. Additionally, it has been determined that there is awareness among producers, producer cooperatives, public institutions, and NGOs regarding geographical indications, and there is a prevailing consensus that the registration of geographical indications will contribute to the development of the region. Producers emphasize the soil and climate as the sources of their product's characteristics, but they also mention that different factors are important for each product. It has been revealed that different production methods can be used for each product group, and each producer follows their own preferred path.
Conclusion: In conclusion, this research highlights the potential of geographical indications for locally grown agricultural products in Uşak province, emphasizing the potential benefits of obtaining geographical indication certification for these products and the necessity of collaboration between producers and institutions to achieve these benefits. The survey results indicate that each region has its own unique agricultural products, and the distinctive characteristics of these products are important factors in terms of differentiation and identity. It was found that the majority of producers employ traditional methods of production, which are important for the naturalness and traditional nature of the products. The common expectation among producers is to increase their production, better promote and market their products, and they are determined to do whatever is necessary to achieve these goals. Therefore, it is important for producers to collaborate and use sustainable production methods, as well as develop marketing strategies. Different agricultural products require different production methods and marketing strategies. Support from relevant institutions and businesses to producers, implementation of necessary practices to increase production quantity and area without compromising quality, and increasing demand for the products are essential. While producers have different expectations and concerns, they all demand support in terms of product promotion, marketing, and assistance. They request that agricultural institutions provide them with more information, support local product production, and seek increased financial support from the government for product promotion and marketing. They also emphasize the importance of collaboration between producers and public institutions. These steps will help regional products reach wider audiences and generate more demand. Geographical indication practices, when conducted with rigorous monitoring activities, will ensure the continuity of production by guaranteeing compliance with standards. This will help producers and local economies reap the benefits promised by geographical indication practices. Therefore, it is crucial to embrace potential agricultural products for geographical indication certification and take every necessary step for their implementation.
Keywords: Geographical indication, Uşak, local agricultural products