Açık ve uzaktan öğrenmede evrensel tasarım ilkeleri çerçevesinde artırılmış gerçekliğin kullanılabilirliği
Usability of augmented reality within the framework of universal design principles in open and distance learning
Yazar: HAKAN ALTINPULLUK
Danışman: PROF. DR. MEHMET KESİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Açıköğretim = Open education ; Delphi tekniği = Delphi technique ; Evrensel tasarım = Universal design ; Uzaktan öğretim = Distance instruction

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, artırılmış gerçekliğin, evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda açık ve uzaktan öğrenme ortamlarında kullanılabilirliğini saptamak ve bu konuya ilişkin, uzman görüşlerinin Delphi tekniği aracılığıyla alınarak geleceğe ilişkin öngörülerde bulunmaktır. Bu araştırmanın amacına ulaşmak için, açık ve uzaktan öğrenme ortamlarının (1) Öğrenme, (2) İletişim ve (3) Teknoloji boyutlarıyla; evrensel tasarımın (1) Eşitlikçi Kullanım, (2) Kullanımda Esneklik, (3) Basit ve Sezgisel Kullanım, (4) Algılanabilir Bilgi, (5) Hata için Tolerans, (6) Düşük Fiziksel Güç Gereksinimi, (7) Yaklaşım ve Kullanım İçin Uygun Boyut ve Mekân ilkeleri kullanılmıştır.
Bu araştırma, yöntemsel olarak nitel bir durum çalışmasıdır. Kuramsal çerçeveyi temel alan açık uçlu sorularla birincil veri toplama aracı olarak Delphi tekniği 14 uzman katılımcıyla 3 tur boyunca uygulanmıştır. İkincil veri toplama aracı olarak kullanılan yapılandırılmış görüşme soruları bir Uzakdoğu ülkesinde Akademisyen Değişim Programı sırasında uygulanmıştır. 6 farklı ülkeden toplam 11 uzman katılımcıdan elde edilen veriler taşınabilir disk, e-posta ve hazırlanan anket çıktısının el yazısıyla doldurulması aracılığıyla toplanmıştır. Burada toplanan veriler, Delphi turlarında elde edilen verileri doğrulamak ve desteklemek için kullanılmıştır.
Birincil veri toplama aracı olarak kullanılan Delphi tekniğinde, ilk tur sonunda ulaşılan 103 temadan, ikinci turda 27'si tekrar değerlendirilmek üzere üçüncü tura aktarılmıştır. Bu tur kapsamında 11 tema elenmiş, 16 tema kabul edilmiş ve toplam 92 tema bu araştırma sonunda ortaya çıkan kullanılabilirlik ilkesi olarak değerlendirilmiştir. Böylece, açık ve uzaktan öğrenmede evrensel tasarım ilkeleri çerçevesinde artırılmış gerçekliğin kullanımına yönelik 21 başlıkta 92 tema ortaya konmuştur. Bu temalara ilişkin bulgular yorumlanmış, tartışılmış, sonuçlar ortaya konmuş ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this research is to determine the usability of augmented reality in open and distance learning environments in the direction of universal design principles and to make predictions for the future by taking expert opinions on this topic through the Delphi technique. In order to achieve the purpose of this research, (1) Learning, (2) Communication and (3) Technology dimensions of open and distance learning environments and (1) Equitable Use, (2) Flexibility in Use, (3) Simple and Intuitive Use, (4) Perceptible Information, (5) Tolerance for Error, (6) Low Physical Effort, (7) Size and Space for Approach and Use principles of universal design were used.
This research is a qualitative case study in terms of its method. The Delphi technique was applied to 14 expert participants for 3 rounds as the primary data collection tool with open ended questions based on the theoretical framework. Structured interview questions used as a secondary data collection tool were applied during the Academic Exchange Program in a Far East country. The data obtained from 11 expert participants from 6 different countries were collected through portable disk, e-mail and filling the structured questionnaire by handwriting. The data collected here were used to confirm and support the data obtained in Delphi rounds.
In the Delphi technique used as the primary data collection tool, 27 of the 103 themes reached at the end of the first round were transferred to the second round and then transferred to the third round for re-evaluation. In this round, 11 themes were eliminated, 16 themes were accepted and a total of 92 themes were evaluated as the usability principle that emerged at the end of this research. Therefore, 92 themes under 21 titles were presented for the use of augmented reality within the framework of universal design principles in open and distance learning. Findings related to this theme were interpreted, discussed; results were revealed and suggestions were presented.