Harold Pinter'ın "Doğumgünü Partisi" ve "Gitgel Dolap" oyunlarındaki mekan kullanımı
Harold Pinter's use of space in his plays "The Birthday Party" and "The Dumb Waiter"
Yazar: MİNE SERİMER
Danışman: PROF. DR. CEVAT ÇAPAN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Mekan = Space ; Mekan kullanımı = Space usage ; Pinter, Harold = Pinter, Harold ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
Harold Pinter kendine özgü tarzıyla 20. yüzyıla damgasını vurmuş, en önemli oyun yazarlarından biridir. Absürd yazarlar arasında sayabileceğimiz ancak onlar arasında da farkını ortaya koymayı başarmış bir yazardır. Harold Pinter'ın farklı bir mekan kullanım biçimi vardır. Mekân kullanımına oldukça önem verir ve oyunlarının ana hatlarını oluşturur bu mekân kullanım biçimi. Oyunlarında sıkça rastladığımız "oda" sembolü, Harold Pinter'ın kendine has üslubunun en belirgin özelliklerindendir. Pinter'ın "odası" dışarıdaki tehditkar dünyaya karşı bir koruma sağlayan, bir yandan da kendi içinde tehdidin kendisi olan bir hapishanedir. Oda sembolü, anne ve çocuğun ortak yaşadığı ana rahminin sembolik bir yansımasıdır. Bir yandan tehditkar bir dünya ile yüzleşmeyi, bir yandan da hiç doğmamayı ve sonunda da ölümü içeren doğma korkusunun sembolüdür. Pinter'ın aklına, bir yandan koruyucu ana rahminden çıkarılma, bir yandan da onu terk edememe korkusu takılmıştır ve oyunlarını bu temel üzerine kurarak yazar. Oyunlarındaki oda kavramına anahtar sembol olarak bakıldığında karakterlerin ve çatışmanın oluşmasında büyük rol oynadığını görürüz. "Doğumgünü Partisi" ve "Gitgel Dolap" oyunlarını Harold Pinter'ın en bilindik ve de en önemli oyunları arasında sayabiliriz. "Doğumgünü Partisi" ve "Gitgel Dolap" oyunlarında da belirgin bir şekilde göze çarpan oda sembolünü merkeze koyarak bu oyunlara baktığımızda, oyunlar için ne kadar da belirleyici bir özellik olduğunu bir kez daha anlamış oluruz.

Abstract:
Harold Pinter is one of the most important playwrights who made his mark on the 20th century with his unique style. He is a writer who could be considered among the absurd writers but also who managed to show his difference among them. Harold Pinter has a different way of using spaces. He attaches great importance to spaces and it forms the outline of his plays. The symbol of 'room' which is used commonly in his plays is one of the most evident characteristics of Harold Pinter's unique style. Pinter's 'room' is a jail which provides protection to a menacing world outside but also which is a menace to its own. The 'room' is a symbolic reflection of the uterus where the mother and the child live jointly. It is the symbol of birth fear including on one hand the confrontation with a menacing world; on the other hand not having been born and at the end the death. Pinter is obsessed by the fear of getting out the protective uterus but also not being able to leave it and his plays are based on this foundation. When the 'room' in his plays is considered as a key symbol, it is seen that it plays a crucial role with regards to characters and conflicts. "The Birthday Party" and "The Dumb Waiter" are regarded as the most known and important plays of Harold Pinter. When we examine the plays "The Birthday Party" and "The Dumb Waiter" by putting the symbol of 'room' in the center, it is understood once again that it is an evident characteristic for his plays.