Doğu Karadeniz'de ağ kafeslerde sürdürülebilir yetiştiricilik için yeni potansiyel alanların belirlenmesi
Determination of new potential sites for sustainable aquaculture in net cages in the Eastern Black Sea
Yazar: RECEP PARLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM ATASARAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Akuakültür = Aquaculture ; Alabalık üretme çiftlikleri = Trout propagation farms ; Deniz kültürü = Mariculture

Özet:
Bu tez çalışması, Doğu Karadeniz'deki mevcut su ürünleri yetiştiricilik faaliyetleri ve bu faaliyetlerin küçük ölçekli balıkçılık ile etkileşiminin belirlenmesi, potansiyel yetiştiricilik alanlarının tespit edilmesi ve yeni alan tahsisinin sürdürülebilir üretime etkisinin tahmin edilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan soru formları kullanılarak 189 küçük ölçekli balıkçı ve 10 çiftlik sahibinden istenilen veriler elde edilmiştir. Küçük ölçekli balıkçılığın son 20 yılda yaygınlaşan denizde ağ kafeslerde balık yetiştiriciliği tesisleri ile etkileşimini belirlemek amacıyla kafeslere yakın ve uzak balıkçılar olmak üzere iki grup kıyı balıkçısının ekonomik verileri üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizlere göre kafeslere yakın ve uzak konumdaki balıkçıların balıkçılık geliri, brüt karı ve toplam geliri arasında istatistiki bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum kafeslerin küçük ölçekli balıkları etkilemediği sonucunu ortaya koymaktadır.
Çalışma kapsamında Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun ve Sinop illerinde toplam 13,5 milyon m2 alana denk gelen 141 adet potansiyel yetiştiricilik alanı belirlenmiştir. Ayrıca geçmiş yıllara dönük Doğu Karadeniz'deki tahsis edilen kapasite ve gerçekleşen üretim miktarı verileri üzerinden yapılan analizlerle; yeni belirlenen alanların üretime açılması ve üretimdeki trendin devam etmesi ile 10 yıl içinde Karadeniz'de deniz ortamında 121.042 ton/yıl balık üretimi olacağı öngörülmüştür.

Abstract:
This study was carried out to analyse the current aquaculture activities in the Eastern Black Sea and its interaction with small-scale fishing, identifying potential aquaculture areas and estimating the effect of new mariculture area allocations on sustainable mariculture production. By using two questionnaries, the required data were obtained from 189 small-scale fishermen and 10 farm owners. In order to determine the interaction of small-scale fisheries with sea cage farming, which have become widespread in the last 20 years, analyzes were carried out on the economic data of two groups of coastal fishermen: fishermen close to the cages and fishermen far away from the cages. According to the analysis, there is no statistical difference between the fishing income, gross profit and total income of fishermen located close to and far from the cages. This indicates that cage farming do not negatively affect small-scale fishermen. 
In the study, 141 potential sea cage areas corresponding to a total area of 13.5 million m2 were determined. In addition, with the analysis made on the allocated capacity and actual production amount data in the region; It is predicted that 121,042 tons per year of fish could be produced in the marine environment in the Black Sea within 10 years, by the allocation of new production sites according to the present trends in aquaculture industry in the region.