Diyarbakır yöresinde (yerli ve göçmen olarak yaşayan) yetişkinlerin tükettikleri A vitamini ile serum vitamin düzeyleri arasındaki ilişki /
Yazar: FATMA SIRT
Danışman: PROF.DR. MERAL AKSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Vitamin A = Vitamin A ; Yetişkinler = Adults

Özet:
ÖZET bu çalışmada, Diyarbakır bölgesinde doğup büyüyen ve bu bölgeye başka yerlerden göç eden, 251 yetişkin deneğin, A vitamini tüketim durumları, tüketim sıklığı ve şekli, A vitaminine etki edebilecek alışkanlıkları ( sigara, alkol alımı gibi) incelenmiştir. Deneklerin A vitamini içeren 35 yiyeceği tüketim sıklıkları tespit edilmiştir. Örneklem içinden oluşturulan alt gruplarda biyokimyasal olarak A vitamini düzeyleri tayin edilmiştir. Ayrıca alt gruplarda, deneklerin tükettikleri günlük enerji ve besin öğeleri de saptanarak, sonuçlar bir arada yorumlanmıştır. Yerli ve göçmen gruplardaki denekler A vitamini içeren yiyecekleri tüketim sıklığı bakımından karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda 35 yiyecekten sadece "b yiyecek türünde birbirinden farklılık göstermişlerdir. Yerli deneklerin örgü peyniri, kış kabağı, patates, kavun, asma yaprağı, marul ve yeşil zeytini yabancılara nazaran daha sıklıkla tükettikleri görülmüştür. Göçmen deneklerin ise, bezelyeyi yerlilere nazaran dana sık tükettikleri gözlenmiştir. Sigara ve alkol tüketimlerinin her iki gruptada benzer düzeylerde olduğu tesbit edilmiştir. Serumda yapılan vitamin A analizleri ortalamaları, yerli grupta 21. 13^7. 76 yg/lOO ml, göçmen grupta ise 24. 15*9. 16 pg/100 mi olarak bulunmuş ve aradaki farklılığın önemli olmadığı sap tanmıştır. Ancak her iki gruptaki bu ortalama değerlerin yetersizlik düzeyi sınırında olduğu dikkati çekmektedir. Her iki grup için diyetten gelen enerji, protein, kalsiyum, demir, çinko, bakır, vitamin C, Vitamin A ve karoten, doymuş ve doymamış yağ asitleri ortalama değerleri hesaplanmış, bu değerler içinde farklılık tesbit edilememiştir. ?56-Kadın deneklerde diyetle alınan vitamin A ve karoten değeri ile serum vitamin A değerleri arasında önemli bir korelasyon olduğu saptanmıştır( %61. 9 ). Ayrıca araştırmada kişilerin A vitamini düzeylerini a saptamada "soruşturma yönteminin kullanılmasının özellikle alkol ve sigara almayan kişilerde başarılı olabileceği, ancak alkol ve sigara kullanan bireylerde, bu yöntemin başarıya ulaşabilmesi için, biyokimyasal verilerlede desteklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. -57-

Abstract:
SUMMARY The aim of this study, is to establish the nourishment circumstanses with vitamin A of 251 adult trieds, composed of Diyarbakır born and bred and immigrants to this region, and to establish the way and frequency of their consumption and their habits that can effect the vitamin such as smoking and taking alcohol by dietary questionairre and to compaire them to each other. These diagnosises have been established by the support of biochemical data of subgroups formed among the subjects. The comparison results and consumption frequency of 35 different kinds of food that are affluent from the point of view of vitamin A for the local and immigrant foreign groups have been given in energy consumed by the trieds, their nutrient component values whose serum vitamin A values have been determined, has been explained together. According to the results of the analysis of the consumption frequency of the food affluent with vitamin A, the local group differs from the immigrant group in only % kinds out of 35. The local trieds consume cheese, potatoes, winter squash, melon, green olive, romaine lettuce and grape leave more freqently than the immigrant group. It has been observed that the immigrant trieds has consumed peas more frequently than the local ones. It has been established that the local group does not differ from the immigrant group in the habits of smoking and taking alcohol drinks. The vitamin A analysis average of serum in local group is 21.13 ± 7.76 mg/100ml, in immigrant group it is 24.15 ± 9.16 mg/100ml. The difference hasn't been found noticable (p>0.05). This situation is the same with average results of the energy, dietetic protein, calcium, iron, copper, zinc, vitamin C, vitamin A and carotene, saturated and unsaturated fatty acids (p>0.05). It has been determined that significant correlation between vitamin A and carotene values that take by diet and serum vitamin A values in the female group( 61. 9%). ?58-As the result of the reaserch, to use questionnirre method could t>e succesful to determine the sufficient level of vitamin A for the subjects especially who do not use alcohol and cigarettes, if the subjects use alcohol and cigarettes, the method needs to support by biochemical analysis. -59-