Sürdürülebilirlik bağlamında glulam ve CLT malzemesinin çağdaş yapılar üzerinden incelenmesi
An investigation of glulam and CLT material in contemporary constructions in the context of sustainability
Yazar: ZEYNEP DUMANGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TERANE BURNAK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ahşap insanoğlunun en kolay erişebileceği malzemelerden biri olması bakımından temel barınma ihtiyacına cevap olarak yüzyıllardır kullanılan bir malzemedir. Yapı ihtiyaçlarının farklılaşması ve keşfedilen özellikleriyle ahşap zamanla bir takım değişiklikler yaşamıştır. Bir değişim olarak yığma sistemin ağırlığından iskelet sistemin hafifliğine geçilmiş, sistemin hafiflemesiyle cephede motifler, bezemeler, çıkma ve cumbalar, çeşitli C-S formlarla yumuşak hatlar kullanılmış, iskelet sistemin aralarını dolduran yapı malzemeleriyle sivil mimari oluşmuştur. Uzun yıllar 4-5 metreye kadar geçilebilen açıklıklar ve 3-4 kata kadar çıkılabilen yükseklikler gibi kısıtlılıkları sebebiyle varlığını bu doğrultuda sürdürmüştür.  Endüstrileşme çağı, göçler, savaşlar, prefabrikasyon ile üretim, çelik ve betonarme yapıların popülerleşmesi, yangınlar ve bu sebeple yeni politikalar ahşabın yapılarda kullanımını azaltan sebepler arasındadır. Fakat özellikle Amerika'da balon ve çerçeve sistemlerin prefabrikasyon üretimine öncülük eden sistemi uygulamaları, endüstriyel ahşap ürünleri ile yerinde üretim, yerinde montaj ve prefabrik ahşap yapılar yeniden artmaya başlamıştır. Yeni lamine ahşap malzemeler ahşabın kısıtlılıklarının yeniden tartışılmasına, kullanımının canlanmasına sebep olmuştur. Günümüzde özellikle son 20 yıldır dünyada çeşitli lamine ahşap ürünlerle geçmişe kıyasla oldukça farklı ahşap yapı inşası söz konusudur. Lamine ahşap ürünlerin sunduğu geniş açıklık, yüksek kat, ince form kabuk, esnek form ve strüktür gibi imkânlar ile yeni yaklaşımlardan bahsedilebilmektedir. Bu tez çalışmasında ahşabın tarihsel sürecinde gelinen nokta genel hatlarıyla incelenirken –yığma iskelet sistemlerden, çerçeve-platform sistemlere ve ahşap esaslı panellere-, ağırlıklı olarak son 10 yıllık örneklere yer verilmiştir. 28 adet farklı yapı türü örneği ile çalışılmış, olası sorunlar ve çözüm önerileri ile detaylandırılmıştır. Örneklerin ve çözüm önerilerinin literatüre katkısı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
With the differentiation of building needs and the discovered features, wood has experienced some changes over time. For many years, it has continued its existence in this direction due to limited openings and limited heights. The age of industrialization, migrations, wars, prefabrication and production, popularization of steel and reinforced concrete structures, fires and new policies are among the reasons that reduce the use of wood in buildings. However, especially in the USA, prefabricated wooden structures have started to increase again, with system applications, on-site production with industrial wood products and on-site assembly, which pioneered the prefabrication production of balloon and frame systems. The new laminated wood materials have led to the re-discussion of the limitations of wood and the revival of its use. Today, especially in the last 20 years, a very different wooden structure has been produced with various laminated wood products in the world compared to the past. New approaches can be mentioned with the possibilities such as wide opening, high floor, thin form shell, flexible form and structure offered by laminated wood products. In this thesis, while the point reached in the historical process of wood is examined in general terms -from masonry skeleton systems to frame-platform systems and wood-based panels-, examples from the last 10 years are mainly included. It has been studied with 28 different building type examples and detailed with possible problems and solution suggestions. It is thought that examples and solution suggestions will contribute to the literature.