Kıbrıs Barış Harekatı sonrası uygulanan ambargoların Türk dış politikasına etkisi
The Effects of the embargoes implemented after the Cyprus Peace Operation on Turkish foreign policy
Yazar: BERFİN DİLARA DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN DUMAN
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Uluslararası ilişkiler disiplini, devletlerin karşılıklı etkileşimlerinin yoğunlaştığı 
dönemlerle birlikte önem kazanmış ve genişlemiştir. Devletler, kendi politikalarını 
uygulayabilmek ve diğer devletler üzerinde etki sahibi olabilmek amacıyla çeşitli stratejik 
yöntemlere başvurmuştur. Kıbrıs Barış Harekatı sonrası uygulanan ambargoların Türk dış 
politikasına etkilerini inceleyen bu tez, Kıbrıs Barış Harekatı'nın Türk dış politikası için 
bir kırılma noktası oluşturduğunu savunmuştur.  
Bu çalışma, uluslararası politik ekonomi teorik çerçevesi altında realizm ve 
liberalizm gibi ana teoriler ve dış politika araçları olan diplomasi, propaganda, ekonomik 
yöntemler ve savaş ele alınmıştır. Kıbrıs adasının tarihine ve Kıbrıs Barış Harekatı'na 
odaklanılarak, adanın stratejik önemi, Türk ve Yunan toplumları arasındaki tarihsel 
anlaşmazlıklar ve Kıbrıs Barış Harekatı'nın uluslararası yankıları incelenmiştir. Mustafa 
Kemal Atatürk dönemi dış politikadan başlayarak, Kıbrıs Barış Harekatı dönemi ve 
sonrasındaki dış politika değişimleri analiz edilmiştir. Atatürk'ün "Yurtta sulh, cihanda 
sulh" ilkesi ile şekillenen dış politika anlayışının, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ile nasıl bir 
dönüşüm yaşadığı ve harekat sonrası Amerikan ambargosunun Türkiye Cumhuriyeti 
üzerindeki ekonomik ve siyasi etkileri detaylandırılmıştır.  
Sonuç olarak, Kıbrıs Barış Harekatı'nın Türk dış politikası için bir kırılma noktası 
olduğu, bu süreçte uluslararası politik ekonomi teorik çerçevesinin ve dış politika 
araçlarının analizinin önemli katkılar sağladığı ortaya konmuştur. Çalışma, Türk dış 
politikasının Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında yaşadığı dönüşüm ve bu dönüşümün 
uluslararası ilişkilerindeki etkisini analiz etmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Dış Politika, Kıbrıs Barış Harekatı, Silah Ambargosu, Türk Dış 
Politikası, Kıbrıs.

Abstract:
The discipline of international relations has gained importance and expanded with 
the intensification of interactions between states. States have employed various strategic 
methods to implement their policies and exert influence over other states. This thesis, 
which examines the impact of the embargoes imposed after the Cyprus Peace Operation on 
Turkish foreign policy, argues that the Cyprus Peace Operation constituted a turning point 
for Turkish foreign policy. This study addresses key theories such as realism and liberalism 
within the theoretical framework of international political economy, as well as foreign 
policy tools including diplomacy, propaganda, economic methods, and war. By focusing 
on the history of the island of Cyprus and the Cyprus Peace Operation, the strategic 
importance of the island, the historical conflicts between Turkish and Greek communities, 
and the international repercussions of the Cyprus Peace Operation are analyzed. Starting 
from the foreign policy of Mustafa Kemal Atatürk's era, the study analyzes the changes in 
foreign policy during and after the Cyprus Peace Operation. The transformation of 
Atatürk's foreign policy principle of "Peace at home, peace in the world" following the 
1974 Cyprus Peace Operation and the economic and political impacts of the American 
embargo on the Republic of Turkey are detailed. As a result, it is concluded that the 
Cyprus Peace Operation was a turning point for Turkish foreign policy, and the analysis 
within the theoretical framework of international political economy and foreign policy 
tools has provided significant contributions to understanding this process. The study 
comprehensively analyzes the transformation of Turkish foreign policy after the Cyprus 
Peace Operation and its impact on international relations. 
Keywords: Foreign Policy, Cyprus Peace Operation, Arms Embargo, Turkish Foreign 
Policy, Cyprus.