Karaciğer nakil hastalarında preoperatif sodyum değerlerinin postoperatif döneme etkilerinin retrospektif araştırılması
Retrospective investigation of the effects of preoperative sodium values on postoperative period in liver transplant patients
Yazar: TUÇE MERVE KALAYCI
Danışman: PROF. DR. ALİ ABBAS YILMAZ ; ÖĞR. GÖR. SÜHEYLA KARADAĞ ERKOÇ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sodyum = Sodium

Özet:
Karaciğer transplantasyonu, son dönem karaciğer yetmezliği olan hastalarda kür sağlayan ve yaşam kalitesini artıran bir tedavi şeklidir. Bu grup hastalar, sıklıkla karaciğer hastalığı ilişkili ya da ilişkili olmayan durumlar/hastalıklar nedeni ile sağlık profili kötü olan bir yaşam sürmektedirler. Pek çok organ sistemi bozukluğu yanında metabolik düzensizlikler ve sıvı elektrolit anormallikleri de son dönem karaciğer yetmezliğinde sıklıkla görülmektedir.
Bu çalışmada karaciğer transplantasyonu yapılan hastalarda preoperatif Na değerlerinin hasta sonuçları üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
0cak 2014- Haziran 2019 yılları arasında canlıdan karaciğer transplantasyonu yapılan 18 yaşından büyük, 117 hastanın dosyaları oluşturulan protokole göre retrospektif olarak incelenmiştir.
Hastaların preopretif sodyum değerleri, postoperatif sodyum değerleri, kullanılan kan ve kan ürünleri, sıvılar, gelişen komplikasyonlar, demografik veriler oluşturulan protokol doğrultusunda kaydedilmiştir. Daha sonra veriler istatistiksel hesaplamaya tabi tutularak sonuçlar elde edilmiştir.
Elde ettiğimiz veriler ışığında; literatürden farklı olarak, preoperatif sodyum değerlerinin mortalite üzerinde etkisi olmadığı, buna ek olarak kullanılan kristaloid ve kolloidlerin sodyum değişiminde (delta sodyum) etkili olduğu tespit edilmiştir. Tek merkezli yürütülen çalışmamızda, homojen veri elde edebilmemiz ve hasta gruplarımıza aynı protokollerin uygulanması açısından avantajlı olmamıza karşılık, daha geniş örneklem ile yürütülecek çok merkezli çalışmalarla daha net veriler elde edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Liver transplantation is a treatment method that provides cure and increases the quality of life in patients with end-stage liver failure. This group of patients lead a life with a poor health profile, often due to liver disease-related or unrelated conditions / diseases. In addition to many organ system disorders, metabolic disorders and fluid electrolyte abnormalities are frequently seen in end-stage liver failure.
	In this study, it was aimed to investigate the effect of preoperative Na values on patient outcomes in patients with liver transplantation.
	The files of 117 patients over the age of 18 who underwent living-donor liver transplantation between January 2014 and June 2019 were retrospectively analyzed according to the protocol.
	Preoperative sodium values, postoperative sodium values, blood and blood products used, fluids, complications, demographic data of the patients were recorded in accordance with the protocol created. Then, the data were subjected to statistical calculation and the results were obtained.
	In the light of the data we have obtained; Unlike the literature, it has been determined that preoperative sodium values have no effect on mortality, and in addition, crystalloids and colloids used are effective in sodium exchange (delta sodium). In our single-center study, although we were advantageous in terms of obtaining homogeneous data and applying the same protocols to our patient groups, it was concluded that clearer data could be obtained with multi-center studies to be carried out with a larger sample.