Rene Descartes'in pratik felsefesi
Pratical philosophy of Rene Descartes
Yazar: RÜMEYSA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. LOKMAN ÇİLİNGİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Descartes = Descartes ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history

Özet:
17. yüzyılın en önemli düşünürlerinden biri olan Descartes (1596-1650) modern felsefenin kurucu ismi olarak kabul edilir. Daha çok teorik felsefe sahasındaki çalışmalarıyla ön plana çıkmış olsa da pratik meselelerde de yazılar kaleme almıştır. Öyle ki gerek benimsemiş olduğu yöntemle gerekse felsefi ve bilimsel alanda yapmış olduğu çalışmalarla oldukça üretken bir kişilik olduğu söylenebilir. Bu çalışmalar kendi dönemi içerisinde büyük bir yenilik, kendinden sonra yapılacak olanlar için ise yol göstericidir. Felsefenin pratik sahası Descartes'ın yoğun düşünce dünyasını azımsanmayacak kadar meşgul etmiştir. O, bu sahada teorik felsefede olduğu gibi sistemli bir eser ortaya koymamış olsa da onun Metot Üzerine Konuşma'sında düzenleyici ahlâk kurallarına, çeşitli isimlere yazdığı Ahlâk Üzerine Mektuplar'da ise etik ve politik düşüncelerine rastlamak mümkündür. Ruhun tutkuları karşısında iradenin gücü ve bu karşılaşmanın sonucunda ortaya çıkan eylemsellik de pratik alanı ilgilendirdiğinden bu sorunları tartıştığı Ruhun Tutkuları adlı eser de hesaba katılmalıdır. Pratik felsefe Descartes'da özgün bir araştırma alanı olarak ortaya çıkmasa da bu sahada yapılan çalışmaları ele alış ve kendi düşüncesinde konumlandırış tarzının orijinallik taşıdığı söylenebilir. Öyle ki Kıbrıslı Zenon, Epiküros, Seneca ve Machıavelli pratik meselelerde sıkça başvurduğu isimlerdir. Bununla beraber Descartes'ın pratik felsefesi teorik felsefesini göz önünde bulundurmayı gerekli kılar. Zira Descartes'da etik, bilimlerin tam bilgisini gerektirmekte politika da metafizik ve fizikten sonra bahse açılmaktadır. Üzerinde çoğu kez metafizik ve fizik incelemeleri bulunan Descartes'ın insanın yaşam biçimine dair söyledikleri de incelemeye değer bir konudur. Çünkü her ne kadar idealize ettiği ahlâk bilimi ve politik görüşü tam anlamıyla olgunluğa erişmemiş olsa da bu sahada söylemiş oldukları onun felsefesinde geçiştirilmeyecek ölçüde bir önem taşır. Dolayısıyla bu çalışmanın asıl amacı Descartes'ın çeşitli eserlerine serpmiş olduğu etik ve politik görüşleri üzerinde sistematik bir incelemede bulunarak pratik felsefesine dair temel kavram ve sorunları çözümleyici bakış açısıyla ortaya koymak olacaktır.

Abstract:
Descartes (1596-1650), one of the most important thinkers of the 17th century, is considered the founding name of modern philosophy. Although he came to the forefront with his work in the field of theoretical philosophy, he also wrote articles on practical issues. In fact, it can be said that he is a very productive personality both with the method he has adopted and with his work in the philosophical and scientific field. These works are a great innovation in their period and a guide for those who will be done after them. The practical field of philosophy has kept Descartes's world of intense thinking unimpressing. Although he has not produced a systematic work in this field as in theoretical philosophy, it is possible to come across regulatory ethics in his Speech on Method and ethical and political thoughts in letters on morality written to various names. Since the power of will in the face of the passions of the soul and the activity that arises as a result of this encounter are also of interest to the field of practice, the work called Passions of the Soul, in which he discusses these problems, should also be taken into account. Although practical philosophy does not emerge as an original field of research in Descartes, it can be said that the way of handling the work carried out in this field and positioning it in his own thinking carries originality. In fact, Zenon, Epicuros, Seneca and Machiavelli are frequently used in practical matters. However, Descartes' practical philosophy requires considering his theoretical philosophy. Because in Descartes, ethics requires full knowledge of sciences, and politics is mentioned after metaphysics and physics. Descartes' statements about the human way of life, which often have metaphysical and physical examinations on it, are also worth examining. Because although the moral science and political views he idealizes have not reached maturity, what he says in this field is of immensasurable importance in his philosophy. Therefore, the main purpose of this study will be to provide a systematic examination of the ethical and political views that Descartes has sprinkled in various works and to present the basic concepts and problems related to his practical philosophy from an solving point of view.