Okul yöneticilerine göre mükemmel okullar
School administrators' views on excellent schools
Yazar: DUYGU KONAY
Danışman: PROF. DR. ERKAN KIRAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mükemmellik = Perfection ; Okul yöneticileri = School administrators

Özet:
Araştırma, okul yöneticilerinin mükemmel okulun göstergelerine ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmak amacı ile yapılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemine dayalı olarak olgu bilim deseni kullanılarak yürütülmüş, veriler amaçlı örnekleme yöntemleri olan ölçüt ve maksimumum çeşitlik örneklemeleri ile seçilen on iki okul yöneticisinden toplanmıştır. Araştırmada veriler, uzman görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından oluşturulan Yarı Yapılandırılmış Okul Yöneticisi Görüşme Formu ile toplanmıştır. Yarı Yapılandırılmış Okul Yöneticisi Görüşme Formu ile toplanan veriler betimsel ve içerik analizleri ile incelenmiştir. Verilerin analizinde nitel araştırma analiz programı MAXQDA-24 kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Isparta ili Merkez ilçesindeki resmi okullarda görev yapan okul yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda okul yöneticilerinin görüşlerine göre; mükemmellik kavramı, mükemmel okul kavramı ve mükemmel okulun göstergeleri ile ilgili bulgular ortaya çıkarılmıştır. Okul yöneticilerinin görüşlerine göre mükemmel okulların göstergeleri; okul yöneticisi, öğretmen, öğrenci, eğitim öğretim programı, finansal yönetim, etik davranışlar, okul kültürü, okul iklimi ve çevre olmak üzere dokuz tema altında incelenmiştir. Araştırma sonucunda mükemmel okulda; okul yöneticisine ilişkin; özenli olması ve paydaşlarla empati kurması, çalışkan olması, liderlik yapması gibi göstergeler; öğretmene ilişkin; fedakâr ve azimli olması, rol model olması ve saygılı davranması, uzman olması, öğrenciyi yönlendirmesi ve bilgisini aktarabilmesi, gelişime açık olması gibi göstergeler; öğrencilere ilişkin; öğrencilerin çalışkan ve mükemmeliyetçi olmaları, saygılı olmaları ve birbirlerine yardım etmeleri, öğrenmeye açık olmaları gibi göstergeler; eğitim öğretim programına ilişkin; esnek program, örtük program ve ekstra program uygulama, okul müdürünün materyal desteği sağlaması, süreç odaklı değerlendirme ve portfolyo değerlendirme yapılması, donanımlı öğrenci mezun edilmesi gibi göstergeler; finansal kaynakların yönetimine ilişkin okulun finansal kaynak yaratması, kaynakların etkili kullanılması gibi göstergeler; etik davranışlara ilişkin; gerçekçi ve adil karar verme, eşit davranma ve dürüstlük, açık iletişim kurma gibi göstergeler; okul kültürüne ilişkin; gelenekler ve kahramanlık hikâyeleri, okul kültürünün aktarımı, okulun kaliteli olması, biz olarak hareket etme ve ekip başarısı inancı gibi göstergeler; okul iklimine ilişkin; öğretimin kaliteli olması ve kişinin kendini geliştirmesi, güvenli ortam olması, okulun donanımsal olarak yeterli olması gibi göstergeler; çevreye ilişkin; mezunların etkinliklere katılması, veli,  Milli Eğitim Müdürlüğü, diğer okullar ve okul aile birliği ile iş birliği yapılması gibi göstergeler ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın bulgularına yönelik olarak mükemmel okulların farklı örneklem ve yöntemlerle çalışılması, mükemmel okul modelinin ortaya çıkarılması, mükemmel okul olmayı hedefleyen okulların söz konusu göstergeleri uygulamaları önerilmiştir.

Abstract:
The research was conducted with the aim of revealing the opinions of school administrators about the indicators of an excellent school. The research was conducted using a phenomenological design based on qualitative research method, and the data were collected from twelve school administrators selected by criterion and maximum diversity sampling, which are purposeful sampling methods. In the study, the data were collected with the Semi-structured "School Administrator Interview Form" created by the researcher in line with the expert opinions. The data collected with the Semi-structured School Administrator Interview Form were analysed with descriptive and content analyses. Qualitative research analysis programme MAXQDA-24 was used to analyse the data. The study group of the research consists of school administrators working in public schools in the central district of Isparta province. As a result of the research, according to the opinions of school administrators; findings related to the concept of excellence, the concept of excellent school and the indicators of excellent school were revealed. According to the opinions of school administrators, the indicators of excellent schools were examined under nine themes: school administrators, teachers, students, educational curriculum, financial management, ethical behaviours, school culture, school climate and environment. As a result of the research, in an excellent school, indicators such as being attentive and empathising with stakeholders, being hardworking, being a leader; indicators such as being self-sacrificing and determined, being a role model and behaving respectfully, being an expert, guiding students and transferring knowledge, being open to development; indicators such as students being hardworking and perfectionist; indicators such as students being hardworking and perfectionist, being respectful and helping each other, being open to learning; indicators related to the curriculum such as flexible curriculum, implicit curriculum and extra curriculum implementation, material support provided by the school principal, process-oriented evaluation and portfolio evaluation, graduating well-equipped students; indicators related to the management of financial resources such as creating financial resources, effective use of resources; indicators related to ethical behaviours such as realistic and fair decision making, equal treatment and honesty, open communication; indicators related to school culture such as traditions and heroic stories, transfer of school culture, quality of school, acting as a team and belief in team success; indicators related to school climate such as quality of teaching and self-development, safe environment, adequacy of school equipment; indicators related to the environment such as participation of graduates in activities, cooperation with parents, directorate of national education, other schools and parent teacher association. In line with the findings of the study, it is suggested that excellent schools should be studied with different samples and methods, the excellent school model should be revealed, and schools aiming to become excellent schools should implement these indicators.