Somali'de yaşayan erkeklerin testis kanseri ve kendi kendine ‎testis muayenesine yönelik bilgi, inanç ve davranışları
Knowledge, beliefs and and behaviors towards testicular cancer and testicular self-examination of men living in Somalia
Yazar: SIDI OSMAN MOHAMED
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ÇAVUŞOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu araştırma Somali'de yaşayan erkeklerin testis kanseri ve kendi kendine testis muayenesi yönelik bilgi, inanç ve davranışlarının tespit etmek hedefiyle amaçlanmıştır. Bu çalışma, tanımlayıcı ve kesitsel türde bir araştırma olup Somali'de yaşayan. toplam 314 erkek katılımcı ile yapılmıştır. Araştırmanın verileri çevrimiçi ortamda google forms oluşturularak toplanmıştır. Veri toplamada tanımlayıcı bilgi formu ve testis kanseri ve kendi kendine testis muayenesine yönelık bilgi ve inançları belirleyen soru formu kullanılmıştır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistikler ile ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında etik kurul onamı ve katılımcılardan yazılı onam alınmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 21.19±4.35, çoğunluğu %73.6'inin bekar olup ve tamamına yakını %89.2'inin üniversite mezunudur. Katılımcıların %59.9'sunun düzenli checkup muayene yaptırmadığı, %96.2'sinin sigara kullandığı, %92.2'sının alkol kullanmadığı saptanmıştır. Erkeklerin %8.3'ünün ailesinde testis kanser öyküsü olduğu, %5.4'ünün testis kanserinden bir yakınını kaybetiği, %85'inin daha önce KKTM duymadığı, %9.2'sinin KKTM ile ilgili bilgi kaynağı olarak en fazla internet/medya, ikinci olarak da %4.1'inin sağlık profesyonellerini söyledikleri bulunmuştur. Ayrıca katulımcıların %12.1'isinin KKTM'ni yaptığı ve %94.6'sının KKTM ile ilgili bilgi almak istediği görülmüştür. Çalişmaya katılan erkeklerin %89.8'si testis kanseri için en büyük risk grubunun inmemiş testisi olanlar olduğunu, %83.4'i erken tanı ile testis kanserinden iyileşme şanınsın %80-90'a çıktığını, %88.2'si testis kanserinde erken tanı yönteminin KKTM olduğunu, %86.6'si KKTM'nin duşta veya duştan hemen sonra yapılması gerektiğini, 92'si KKTM'nin her ay düzenli olarak yapılması gerektiğini bilmediği görülmüştür. Araştırmaya katılan erkeklerden testis kanseri olduğunda %51.6'si iş hayatının tehlikeye gireceğini, %44.3'ü eşiyle ilişkisini tehdit edeceğine, %63.1'i kısır kalacağına, %84.4'ünün cinsel hayatının sona ereceğini ve %59.2'si testis kanserini umutsuz bir hastalık olarak gördüğünü belirtmiştir. Katılımcıların KKTM yapma durumları yaş, düzenli check-up yaptırma durumu, aile Testis Kanseri Öylüsü varlığı durumu ve KKTM duyma durumu ile aralarındaki farkın ise  istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, Somali'daki genç erkeklerin büyük bir çoğunluğunun hem testis kanseri hem de KKTM önemine ilişkin bilgilerinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to determine the knowledge, beliefs and behaviors of men living in Somalia towards testicular cancer and testicular self-examination. This study is a descriptive and cross-sectional study with a sample of men living in Somalia. It was conducted with a total of 314 male participants. The data of the research was collected online by creating google forms. Descriptive statistics and chi-square test were used to evaluate the data. Ethics committee approval and written informed consent were obtained from the participants.The mean age of the participants was 21.19±4.35 years, 73.6% of them were single, and 89.2% of them were graduate from university. It was found that 59.9% of the participants did not have regular checkup examinations, 96.2% were not smokers and 92.2% did not use alcohol. It was found that 8.3% of the men had a family history of testicular cancer, 5.4% had lost a relative due to testicular cancer, 85% had not heard of TSE before, 9.2% of the participants reported the internet/media as the most common source of information about TSE.  In addition, 94.6% of them wanted to receive information about TSE. 88.2% did not know that the method of early diagnosis of testicular cancer is TSE, 86.6% did not know that TSE should be performed in the shower or immediately after the shower, 92% did not know that TSE should be performed regularly every month. Among the men who participated in the study, 44.3% believed that it would threaten their relationship with their spouse, 63.1% believed that they would become infertile, 84.4% believed that their sexual life would end and 59.2% stated that they considered testicular cancer as a hopeless disease. It was found that the difference between the status of performing TSE and age, having regular check-ups, having a family history of testicular cancer and hearing of TSE was statistically significant (p<0.05). In conclusion, it was found that the majority of young men in Somalia were not aware of the importance of both testicular cancer and TSE.