Alaeddin Trablusi'nin eseri Muinu'l-Hükkam'ın siyaset-i şer'iyye açısından tahlili
Analyse of Muinu'l-Hükkam Work of Alaeddin trablusi in term Of siyaset-i şer'iyye
Yazar: HASAN TORUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KİSBET
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Alaeddin Trablusi = Alaeddin Trablusi ; Kamu hizmetleri = Public services ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Siyaset-i Şer'iyye = Siyaset-i Şer'iyye ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam ; Şeriat = Sharia

Özet:
Siyâset-i şer'iyye kamu hizmeti sahasında, dinin genel prensiplerine ters düşmeyecek
düzenlemeler ve bu alanda uygulamalar yapmaktadır.
Siyâset-i şer'iyyenin adaletin gerçekleştirilmesi, haksızlığı yapanın yanına
bırakılmaması, hakkın hak sahibine ulaştırılması, kimsenin haksızlığa uğratılmaması
ve kamu yararının sağlanması şeklinde öneminden kısaca bahsedebiliriz.
Siyâset-i şer'iyye, şer'in doğrudan düzenlenemediği mevzuları bir forma ve belli bir
kaide içerisine koyar. Şer 'î hükümleri onun nihai sınırlarını belirler ve denetler.
Memlüklerin hâkim olduğu topraklarda Trablusşam'da doğan Alâeddin Trablusî'nin
siyâset-i şer'iyye alanında telif ettiği Muînü'l-Hükkâm adlı eseri bu alanda büyük bir
ihtiyacı gidermiştir. Nitekim eser; zina, cinayet, hırsızlık, irtidât gibi hakkında hüküm
belirlenmeyen suçların cezalarını siyâset-i şer'iyye açısından ele almıştır. Bununla
beraber Trablusî, bu çalışmada kendisinden önce siyaset-i şer'iyye alanında ele
alınmayan meseleleri inceleme konusu yapmış ve bu hususlarda içtihadlar ortaya
koymuştur. Eserde aynı zamanda siyaset-fıkıh ilişkisinin değişik alanlardaki
yansımalarını ele alınırken, siyâset-i şer'iyyeye karşı çıkan muhaliflere yönelik
reddiyeler yapılmış ve Kur'an ve Sünnet'ten hareket bu anlayışın gerekliliğine yönelik
istidlallerde bulunulmuştur. Bu nedenle Trablusî'nin Muînu'l-Hükkâm adlı eserinin
siyâset-i şer'iyye açısından ele alınmasını gerekli görerek bu çalışmayı hazırladık.
Anahtar Kelimeler: Siyaset-i şer'iyye, Alâeddin Trablusi, Muînu'l-hükkâm

Abstract:
Siyaset-i şer'iyye as a term means doing things which keeps people away from evil
and exorbitance, taking measûres to commitment to religion and goodness and
committing beneficial acts. According to some, siyaseti seriyye has two meanings; one
of them is broad and the other one is narrow. In the narrow sense, siyaseti seriyye
means solving people's earthly and otherworldly problems within the şeri rules. In
broad meaning, siyaseti seriyye is preventing a failure that statesman foresees before
it happens or provisions that statesman brings to solve a problem. In other words
siyaseti seriyye means making law to regulate people's proprietary rights.
Enough knowledge about the life of the editor cannot be founded in translation books.
Even though he is a precious editor, knowledge we have gathered is simple just like in
biography books that Hanefi canonists. After completing his education in Dimask he
initiated Muslim judicature duty in Quds. He get a madrasah built in Dimask and gave
lectures in the same madrasah for years. Siyaseti seriyye legislated to ensûre the benefit
of humankind and prevent evilness to be happened to humankind as well.
It is compulsory and inevitable for all people to obey political rulers. As for the leaders,
they are obliged to place importance on the opinion of the scholars. State sovereignty
and justice are like twin siblings. If the two are always active and walk together, the
state becomes sovereign. Therefore, if the scholars apply the provisions of the law and
the approved opinions of the scholars in order to ensûre the basis of justice on the
council and never go beyond them, that will strike a blow to the existing authority.
We saved our production as 'el-Muînü'l-hükkâm' in (foot) notes. The other sources
except ours are saved by their full imprint at the first place, and then as to evoke it.
In this work, the path and the course in Muinul Hukkam was followed. The work was
being tried to put in a general context by the changing some issues.
Key Words: Siyaset-i şer'iyye, Alâeddin Trabulusi, Muînu'l-hükkâm