Enerji etkin tasarımda parametrelerin denetlenmesi için bir model denemesi
A trial of model for controlling the parameters in energy efficient architectural design
Yazar: FATİH CANAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM BAKIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Enerji etkin yaklaşım = Energy efficient approach ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Konut yerleşimleri = Housing residential ; Mimari tasarım = Architectural design

Özet:
Bu çalışma konut yerleşim alanlarında güneşlenmenin, ?Güneşe Erişim? fikrine dayalı güneş kabuğu yöntemiyle kontrol edilmesini konu edinmektedir. Analiz ve sağlıklaştırma evrelerinden oluşan çalışma, mimari tasarım süreçlerinin ilk aşamalarını, kentsel ve mimari tasarım ölçeğini kapsayacak şekilde geliştirilmiştir. Öncelikle Konya kentinde mevcutta uygulanmış ve tip özellikte olan toplu konut alanları belirlenmiştir. Analiz aşamasında; kendi içlerindeki ve yakın komşuluklarındaki binalara gölge oluşturma potansiyelleri, analiz amaçlı oluşturulan güneş kabuklarının hacimsel sınırlarını taşma oranlarına göre belirlenmiştir. Daha sonraki aşamada ise, mimari tasarıma yardımcı bir yaklaşımla, güneş kabuğu yöntemi esas alınarak çok seçenekli alternatif sağlıklaştırma önerileri geliştirilmiştir. Alan çalışmalarının tümünde, kütlesel oluşumların biçimsel özellikleri ve yükseklik değerleri bilgisayar ortamında hazırlanan üç boyutlu modellerde gösterilmiştir. Çeşitli alternatif ve farklı düzenlemelerden elde edilen sonuçlar, kendi aralarında ve mevcut durumla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalarda temel ölçütler; kat seviyesi ve yapılaşma yoğunluğu olmuştur. Geliştirilen alternatif önerilerle, tasarıma yardımcı yaklaşımın kullanılabilirliği test edilmiştir. Tasarıma yardımcı yaklaşımla, belli bir esneklik içerisinde, bir alanda, kat seviyesi, yoğunluk ve biçimsel özellik açısından farklı düzenlemelerin gerçekleşebileceği gösterilmiştir. Alternatif düzenlemelerden elde edilen sonuçlarla, yaygın tasarım anlayışı ve yürürlükteki imar yönetmeliklerine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The matter of this study is about the control of the insolation based on the idea of ?Solar Access? on housing settlements with solar envelope method. Initial phases of architectural design process were improved in the study which consists of analyze and proposals phases aiming to improve the current situation. In this improvement urban and architectural design scale were taken into account. Apartments built and have the same typical characters were defined in Konya. In the phase of analysis, the potential of making shade of buildings both in its own and towards the surrounding buildings located in the near environment were defined with buildings proportions exceeding volumetric limit of solar envelopes. After the analysis phase, multiple alternative proposals have been developed with an approach assistant to architectural design. This approach takes in to account the solar envelope method. Three dimensional models were used to examine the forms and the heights of the obtained forms during the work of analysis and development of the alternative improvements in all fields studies. The results obtained from by the multiple proposals and various arrangements were compared between them and with the current cases. The principal criteria in comparisons were the numbers of story and the building density. The usable of the approach assisting to design was tested during the development phase with alternative proposals improved in the study. It was shown that it is possible to carry out various options from the point of view of features in the numbers of stories and the building density in a given site and definite flexibility. Proposals aimed at town planning codes, regulations and prevalent design comprehension were improved with the results obtained by the alternative proposals.