İçme suyu hatlarının hidrolik modellemesi yapılarak su kayıplarının belirlenmesi ve besleme bölgelerinin oluşturulması: İstanbul ili Bakırköy ilçesi örneği
Determining water losses and creating supply zones by hydraulic modeling of drinking water lines: The example of Bakırköy district of Istanbul province
Yazar: HALİL İBRAHİM AYVERDİ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKMEN ÇERİBAŞI
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Canlıların su ihtiyacını karşılamak için içme suyu hayati öneme sahiptir. Hayatın
devamlılığı için kaçınılmaz bir unsurdur. Şehirlerdeki kaynak suları klor eşliğinde
direk şebekeye verilse de ham sular arıtma tesisi ve belirli aşamalardan geçtikten
sonra şehir şebekelerine verilir. Bu aşamalarda isale hatları ve şebeke hatları
kullanılır. Bu iletim hatlarının sürekliliği için kontrol edilebilir olması gereklidir.
İçme suyu iletim hatlarının görevi suyu rezervinden alıp istenilen noktalara istenilen
miktar ve basınçta iletebilmesidir. Bu hatlar şehirlerin alt yapıları için büyük öneme
sahiptir. İçme suyu dağıtım hatlarının modellenmesi, tasarımı, bakımı ve
onarımındaki sorumluluk bulunduğu illerin sular idareleridir. Bu idareler doğru su
yönetimi yapmak arızalara hızlı müdahalelerde bulunmak, kaçak kullanımları sona
erdirmek için bu sistemi kontrol altında tutmalıdır. Oluşacak arızalarda vanaların
montaj ve demontaj işlemi hızlı bir şekilde yapılamıyorsa, bakım ya da onarım
yapılacak isale ya da şebeke hattındaki su hızlı bir şekilde tahliye edilemiyorsa,
şebeke ya da isale hattının belirli noktalarında basınç, debi gibi parametreler
bilinemiyorsa alt yapı sistemini istenilen düzeyde kontrol edilmesi imkansızdır. Bu
tez çalışmasında İstanbul ili Bakırköy ilçesi Güney Boğaz Geçişi-Coca Cola Ø600
cazibe hattının besleme bölgelerinin WaterGEMS uygulaması kullanılarak
modellemesi yapılmıştır. Bakırköy ilçesinin tamamı Bahçelievler depo, Sefaköy
Terfi hattı ve Sarayburnundan gelen hat ile beslenmektedir. Bu tez konusunda
incelenen hat Zuhuratbaba ve Ataköy Mahallelerini 1-41 m kotlarında beslemektedir.
Bununla birlikte hat oldukça uzun olup, Bahçelievler, Zeytinburnu ve Fatih ilçelerine
de hizmet vermektedir. Hat devamında Bahçelievler deposuna su temini
sağlamaktadır. Bu çalışmada bölge, DMA (İzole ölçüm bölgeleri) ve PMA(Basınç
yönetim alanları) oluşturulmuş ve modelleme yapılmıştır. İlgili bölgede Su kaçakları
%20.53 seviyesinden %13.16 seviyelerine gerilemiştir. Kağıt üzerinde yüzde yedi
gibi bir rakam görünse de maddi olarak büyük bir kazanç sağlanmıştır. Sular
idarelerinin en önemli amacı bulundukları şehirlerde alt yapıları yönetmektir. Alt
yapısını yönetebilen şehirler maddi olarak ve şehir düzeni açısından avantajlıdır.
Teknolojiyi takip ederek gerekli kontroller yapılarak alt yapılar düzenli kontrol
edilmelidir. Bu çalışmada iletim hatları kontrol altına alınarak gerekli iyileştirmeler
yapılmıştır. İstanbul özelinde ekonomik açıdan katkı sunulmuştur.

Abstract:
Drinking water is vital to meet the water needs of living things. It is an indispensable
guarantee for its continuity. Even though the water in the city resources is given
directly to the network under chlorine, the city networks are given life after the raw
water is separated from the treatment plant and certain stages. Transmission lines and
network lines are used in these stages. It is important to be able to control the
continuity of this distribution.The task of water transmission lines is to take water
from the reservoir and deliver it to the desired points at the desired amount and
pressure. These waterlines are of great importance for the infrastructure of cities.
Drinking water distribution lines the responsibility for modeling, design maintenance
and repair is the waters administrations of the provinces. These administrations
should keep this system under control in order to make proper water management,
make prompt interventions to fails and to end leakage uses. if the montage and
disassembly process of valves can not be done quickly in case of malfunctions,
maintenance or repair will be carried out, if the water in the mains line can not be
evacuated quickly, the parameters such as pressure and flow at certain points of the
main or operation line are not known, it is impossible to control the infrastructure
system at the desired level in this thesis study , the provides zones of the South
Bosphorus Cross- Coca Cola Ø 600 attraction line in Bakırköy district of İstanbul
province were modeled using WaterCad application. The sefaköy elevation line and
the line coming from Sarayburnu provide the Bakırköy district. The waterline
examined in this thesis provides the Zuhuratbaba and Ataköy neighborhoods at 1-41
meters. In addition to this the line is quite long at the same time serves to the districts
of Bahçelievler, Zeytinburnu and Fatih. It provides water supply to the Bahçelievler
reservoir in the continuation of the line. In this study, the region, DMA (isolated
measure regions) and PMA (pressure management regions) were created and
modeled. In the mentioned region, water leakages decreased from 20.53 percent to
13.16 percent. Although a figure of seven percent appears on paper, a huge financial
gain has been achieved. The most important purpose of water administrations is to
manage the infrastructure in the cities they are located in. Cities that can manage
their infrastructure are advantageous financially and in terms of city order. Necessary
checks should be made by following technology and infrastructures should be
checked regularly. In this study, transmission lines were taken under control and
necessary improvements were made. Economic contribution was made specifically
for Istanbul.