3. ve 4. sınıf öğrencilerinin okuma prozodilerinin farklı bağdaşıklık düzeyindeki metinlere göre incelenmesi
Investigation of 3rd and 4th grade students' reading prosodies according to texts with different cohesion levels
Yazar: YAĞMUR ECE ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SANİYE NUR ERGAN
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İlkokul düzeyinde, okuma becerisinin temellerinin atıldığı ve bu becerinin gelişiminin sağlandığı süreçte, öğrencilerin okuduğu metinlerin niteliği ve niceliği büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, metinlerin bir özelliği olan bağdaşıklık, okuma sürecinde kritik bir rol oynamaktadır. Bağdaşıklığın sağlandığı metinlerin akıcılığı, sağlıklı ve verimli bir okuma süreci için gereklidir; diğer bir deyişle, bağdaşık metinler, hem akıcı okumaya hem de prozodik okuma becerilerine katkı sağlar. Dolayısıyla, öğrencilerin prozodik okuma performanslarının, farklı bağdaşıklık düzeylerine sahip metinlere göre nasıl değiştiği önemli bir araştırma sorusu olarak ortaya çıkmaktadır. Bu soruya yanıt aramak amacıyla, ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerine bağdaşıklık düzeyi farklı iki metin okutulmuş ve okuma prozodileri ölçülmüştür. Böylece, öğrencilerin okuma prozodilerinin, metinlerin bağdaşıklık düzeylerine göre nasıl bir değişim gösterdiğine dair veriler elde edilmiştir. Bu çerçevede, araştırmanın temel amacı, bağdaşıklığın okuma prozodisi üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 2023-2024 eğitim öğretim yılı içerisinde Ordu ilinde bulunan çeşitli ilkokullarda öğrenim gören 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde ise Coşkun (2005) tarafından geliştirilen "Bağdaşıklık Düzeyi Değerlendirme Ölçeği" ve Keskin ve Baştuğ (2013) tarafından geliştirilen "Prozodik Okuma Ölçeği" kullanılmıştır. Spesifik olarak, Coşkun'un geliştirdiği ölçek, öyküleyici metinlerin bağdaşıklık ve tutarlılık seviyelerini belirlemek amacıyla oluşturulmuş olup, beş başlıktan oluşmaktadır: göndermeler, eksiltili anlatım, değiştirim, bağlama ögeleri ve kelime bağdaşıklığı. Keskin ve Baştuğ'un "Prozodik Okuma Ölçeği" ise öğrencilerin vurgu, tonlama gibi okuma kriterlerini değerlendirmeye yöneliktir. Araştırmanın bulgularına göre, Wilcoxon işaretli sıralar testi sonuçları, 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin düşük ve yüksek bağdaşıklığa sahip metinler için prozodik okuma puanları arasında anlamlı bir fark olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, öğrencilerin yüksek bağdaşıklığa sahip metinlerde daha iyi performans sergilediğini göstermektedir. Ancak, Mann Whitney U testi sonuçlarına göre, düşük ve yüksek bağdaşıklığa sahip metinler arasında sınıf seviyeleri açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu durum, bağdaşıklığın prozodik okuma üzerindeki etkisinin sınıf seviyesinden bağımsız olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, araştırma, bağdaşıklığın öğrencilerin prozodik okuma performanslarını önemli ölçüde etkilediğini, ancak bu etkinin sınıf düzeyi ile ilişkili olmadığını göstermektedir.

Abstract:
At the elementary school level, where the foundations of reading are established and this skill is further developed, the quality and quantity of the texts that students read hold great significance. In this context, one key feature of texts, cohesion, plays a critical role in the reading process. The coherence of texts, or their fluency, is essential for ensuring a healthy and efficient reading experience; in other words, cohesive texts contribute to both fluent reading and prosodic reading skills. Thus, a crucial research question arises: how do students' prosodic reading performances vary according to texts with different levels of cohesion? To answer this question, two texts with varying degrees of cohesion were read by 3rd and 4th-grade elementary school students, and their prosodic reading performances were measured. Consequently, data were gathered on how students' prosodic reading changes according to the level of cohesion in the texts. Within this framework, the primary aim of the study is to examine the effects of textual cohesion on prosodic reading. The study employed a relational survey model, one of the quantitative research methods. The sample consisted of 3rd and 4th-grade students from various elementary schools in Ordu province during the 2023-2024 academic year. In terms of data collection, two scales were utilized: the "Cohesion Level Assessment Scale" developed by Coşkun (2005) and the "Prosodic Reading Scale" developed by Keskin and Baştuğ (2013). Specifically, Coşkun's scale was designed to assess the level of cohesion and coherence in narrative texts and comprises five components: reference, ellipsis, substitution, conjunctions, and lexical cohesion. On the other hand, Keskin and Baştuğ's "Prosodic Reading Scale" evaluates criteria such as emphasis and intonation during reading. The findings of the study revealed that Wilcoxon signed-rank test results indicated a significant difference in prosodic reading scores between texts with low and high cohesion levels for 3rd and 4th-grade students. These results showed that students performed better with highly cohesive texts. However, Mann-Whitney U test results suggested no significant difference between grade levels for texts with low and high cohesion. This suggests that cohesion influences prosodic reading independently of grade level. In conclusion, the study demonstrates that cohesion significantly affects students' prosodic reading performance, but this effect is not related to the students' grade level.