Bilişim okuryazarlığı bağlamında siber şiddetin meşrulaştırılması
Justification of cyber-harassment in terms of digital media literacy
Yazar: SEDA GÖKÇE TURAN
Danışman: DOÇ. DR. NECMİ EMEL DİLMEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Bilişim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bilişim okuryazarlığı = Digital media literacy ; Meşrulaştırma = Legitimatization ; Siber şiddet = Cyber-harassment ; Şiddet = Violence

Özet:
Şiddet ve medya konusu medya teorilerinde ve araştırmalarında geniş yer tutan önemli bir konudur. Birey ve toplum arasındaki etkileşim ile körüklenebilen veya normalleştirilebilen şiddet olgusu farklı değişkenler ile ilişkisi açısından sadece medya ekseninde değil diğer pek çok disiplinde de incelenmekte ve tartışılmaktadır. Şiddet olgusunu etkileyen tek bir faktörün olacağı düşünülmemekle beraber medya araçları ve teknolojideki gelişmeler artık şiddetin de farklı boyutlarda tartışılmasına neden olmuştur. Bu araştırmada iletişim araçları aracılığıyla bireylerin şiddeti meşru algılamasına sebep olacak faktörlerden bilişim okuryazarlığı, siber şiddet ve duygusal sağırlık (aleksitimi) kavramlarının bireylerin şiddeti meşru olarak algılamaları üzerindeki etkisi tartışılmıştır. Araştırma İstanbul İli'nde üniversiteye devam eden üniversite öğrencilerinin katılımıyla ve anket yöntemiyle  gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda siber şiddete maruz kalma, bilişim okuryazarlığı ve aleksitimi (duygusal sağırlık) değişkenlerinin siber şiddeti meşru görme üzerinde açıklayıcı etkisi olduğu siber zorbalık davranımını sergileme değişkeninin ise açıklayıcı etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu bağlamda bireylerin siber şiddeti meşru görmesinin önüne geçebilmek için bilişim okuryazarlığı ve bilinçli internet kullanımının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Siber ġiddet, Siber ġiddetin MeĢrulaĢtırılması, BiliĢim Okuryazarlığı, Aleksitimi

Abstract:
Violence and media are important issues in media theories and research. The interaction between individual, society and phenomenon of violence which can be increased or normalized and this issues discussed not only in the media theories but also in many other disciplines in terms of different variables. Though it is unlikely to be the only factor affecting the phenomenon of violence, media tools and developments in technology have now caused violence to be debated in different dimensions. In this research, the effects of the concepts of digital media literacy, cyber violence and emotional deafness (alexithymia) on the perception of individuals as justification violence are discussed as factors that cause individuals to perceive violence as legitimate through communication tools. In this research conducted with the participation of 400 university students, it was determined that variables of being cyber bullying victim, being a cyberbully, digital media literacy and alexithymia (emotional deafness) were explanatory effects on justification of cyber violence. As a result of present research cyber victimization, digital media literacy and alexithymia have explanatory effects on justification of cyber harassment whereas being a cyberbully has no explanatory effects on justification of cyber harassment. In this context, it has come to the point that the use of digital media literacy and conscious internet using are important in order to prevent justification of cyber harassment.


Keywords: Cyber-Harassment, Justification of Cyber-Harassment, Digital Media Literacy, Alexithymia