Finansal teknoloji şirketlerinin performans değerlendirmesi
Performance evaluation of financial technology companies
Yazar: MEHMET ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. SEYHAN NİŞEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sayısal Yöntemler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan büyük gelişmeler, internet teknolojilerinin hızlı bir şekilde gelişimi ve yaygınlaşması ve sektördeki inovatif yaklaşımlar finans ve bankacılık alanını büyük ölçüde etkilemiştir. Bu gelişmeler sonucunda "FinTech" sektörü ortaya çıkmış ve FinTech şirketleri finans alanında köklü değişimlere sebep olmuştur. FinTech şirketleri dinamik ve müşteri odaklı yapıları, inovatif yaklaşımları ve yenilikçi iş modelleri ile sektörde önemli bir yer edinmiştir. FinTech şirketleri, finansal ürünleri ve hizmetleri yenilikçi yöntemlerle daha hızlı, kolay ve verimli bir şekilde sunan ve bunları yaparken teknolojiden faydalanan şirketler olarak tanımlanabilir. FinTech şirketleri bankacılık, finans, borsa, online ödeme, yatırım, finans yönetimi, varlık yönetimi, kurumsal finans, sigortacılık, derecelendirme ve kitlesel fonlama gibi çok farklı sektörlerde ve alt-sektörlerde faaliyet göstermektedir. FinTech şirketleri, özellikle 2008 küresel ekonomik krizden sonra dünya genelinde hızla büyümüş ve çok büyük yatırımlar almıştır. FinTech şirketleri, sektördeki önemli gelişmeler ve büyük yatırımlar sayesinde geleneksel finans şirketlerinin karşısında önemli rakipler olarak sektörde büyük etkiler yaratmıştır. Öte yandan finans sektörünü yeni bir gelir kaynağı olarak gören büyük teknoloji şirketleri de FinTech şirketlerinin rakipleri konumundadır. Son yıllarda finans sektöründeki aktörler arasındaki rekabet daha da yoğunlaşmıştır. FinTech şirketleri bu yoğun ve zorlu rekabet ortamında hem geleneksel finans şirketleriyle hem de finans sektörüne adım atan büyük teknoloji şirketleriyle rekabet ederken gelişme ve büyüme çabası içerisindedir.
Çok hızlı gelişen ve rekabetin yoğun ve zorlu olduğu sektörde, büyük finans ve teknoloji şirketleri ile rekabet etmeye çalışan fintech şirketleri için etkinlik çok önemli bir performans göstergesidir. FinTech şirketlerinin etkinlik ölçümü mevcut durumunun belirlenmesi ve geleceğe yönelik planların yapılması konusunda yol gösterici olup fintech şirketleri için rakipleri karşısında sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmeleri açısından çok önemli bir süreçtir. Bu bağlamda bu tezde FinTech şirketlerinin etkinlik performansının ölçülmesi ve incelenmesi amaçlanmıştır. Etkinlik ölçümü sürecinde Veri Zarflama Analizi kullanılmıştır. Veri Zarflama Analizi, birden fazla girdiyi birden fazla çıktıya dönüştüren benzer birimlerin etkinliklerinin ölçülmesi amacıyla kullanılan bir yöntemdir. İki aşamalı veri zarflama analizi modeli kurularak fintech şirketlerinin "kârlılık", "pazarlanabilirlik" ve "genel süreç" etkinlikleri ölçülmüş ve incelenmiştir. Analizlere, Amerika Birleşik Devletleri'nde halka açık finansal teknoloji şirketlerinin performansını izlemek için tasarlanmış olan KBW Nasdaq Finansal Teknoloji Endeksi'nde yer alan fintech şirketleri dâhil edilmiştir. Veri Zarflama Analizi yapılırken ilk aşamada örnekleme dâhil edilen tüm fintech şirketleri birlikte ele alınarak etkinlik ölçümü yapılmıştır. Daha sonra örneklemde yer alan fintech şirketleri alt-sektörlere ayrılarak alt-sektör bazlı etkinlik ölçümü ve incelenmesi yapılmıştır.

Abstract:
Major developments in information and communication technologies, rapid development and spread of internet technologies, and innovative approaches in the sector have greatly affected the field of finance and banking. As a result of these developments, the "FinTech" sector emerged and FinTech companies have caused fundamental changes in the field of finance. With their dynamic and customer-oriented structures, innovative approaches and innovative business models, FinTech companies have gained an important place in the sector. FinTech companies can be defined as companies that offer financial products and services in a faster, easier and more efficient way with innovative methods and make use of technology while doing these. FinTech companies operate in many different sectors and sub-sectors such as banking, finance, stock exchange, online payment, investment, finance management, asset management, corporate finance, insurance, rating and crowdfunding. FinTech companies, especially after the 2008 global economic crisis, have received huge investments and grown rapidly around the world. Thanks to the important developments and large investments in the sector, FinTech companies have made a great impact in the sector as important competitors against traditional financial companies. On the other hand, large technology companies that see the financial sector as a new source of income are also competitors of FinTech companies. In recent years, the competition between actors in the financial sector has intensified. In this intense and tough competitive environment, FinTech companies are in an effort to develop and grow while competing with both traditional financial companies and large technology companies that have entered the financial sector.
In a rapidly developing sector, where competition is intense and challenging, efficiency is a very important performance indicator for fintech companies which are trying to compete with large financial and technology companies. Guiding in determining the current situation and making future plans, measuring the efficiency of fintech companies is a very important process for fintech companies to gain a sustainable competitive advantage over their competitors. In this context, it is aimed to measure and examine the efficiency performance of FinTech companies in this 	dissertation. Data Envelopment Analysis was used in the efficiency measurement process. Data Envelopment Analysis is a method used to measure the efficiency of similar units that transform more than one input into more than one output. By establishing a two-stage data envelopment analysis model, the "profitability", "marketability" and "overall process" efficiencies of fintech companies are measured and analyzed. The analysis included fintech companies in the KBW Nasdaq Financial Technology Index, which is designed to monitor the performance of publicly traded financial technology companies in the United States of Amerika. While conducting the Data Envelopment Analysis, in the first stage, efficiency measurements were made by taking all fintech companies included in the sample together. Then, the fintech companies included in the sample were divided into sub-sectors and efficiency measurement and analysis were made based on sub-sectors.