Lise öğrencilerinin kendini sabote etme eğilimi ile psikolojik iyi olma, depresyon ve öz-yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi
The research onthe relationship between the highschoolers' tend to self-handicapping and psychological well-being, depression and sefl-efficacy
Yazar: HAYRİYE ALBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA NESRİN BİROL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kendini sabotaj = Self handicapping ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin kendini sabote etme eğilimi ile psikolojik iyi olma, depresyon ve öz-yeterlik arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma ilişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırma grubu Giresun il merkezi ve çeşitli ilçelerinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı liselerde eğitim gören 780 lise öğrencisinden oluşmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri (Şahin ve Durak, 1994), Kendini Sabotaj Ölçeği (Akın, 2012), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (Telef, 2011; 2013) ve Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği (Telef, 2012) kullanılmıştır. Araştırma verileri IBM SPSS 22.0 paket programında çözümlenmiştir. 
Araştırma bulgularına göre lise öğrencilerinin kendini sabote etme eğilimi ile psikolojik iyi oluş düzeyi arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda lise öğrencilerinin kendini sabote etme eğiliminin öz-yeterlik düzeyi ile arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra kendini sabote etme ile lise öğrencilerinin depresyon düzeyi arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca kendini sabote etme eğiliminin lise öğrencilerinin bulunduğu sınıf düzeyi ve algıladıkları akademik başarı durumuna göre anlamlı farklılaşma gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to shed light on the relationship between the highschoolers' tend to self- handicapping and psychological well-being, depression and self-efficacy. In accordance with this purpose, this research has been designed in harmony with correlational survey model.Research group consists of 780 highschoolers who are educated in schools under the Ministry of Education in Giresun province center and its various districts.
İn this research, personal information form, short symptom inventory (Şahin and Durak, 1994), self- handicapping scale (Akın, 2012), psychological well-being scale (Telef, 2011; 2013) and self- efficacy scale for children (Telef and Karaca, 2012) have been used as a data collecting tool. Research data have been analyzed with the help of IBM SPSS 22.0 package programme.
According to the research findings low level meaningful negative correlation between highschoolers' tend to self-handicapping and psychological well-being level has been spotted. At the same time, meaningful negative correlation between hisgschoolers' tend to self-handicapping and self- efficacy levels has been discovered. But besides, it has been spotted that there is meaningful positive correlation between self-handicapping and highschoolers' depression levels. Furthermore, it has been discovered that self-handicapping tend shows meaningful differentation according to highschoolers' grade and their academical success levels they perceive.