Kasa invaze olmayan mesane kanserinde GATA3, P53, Kİ-67 ve CD44 ekspresyonlarının intravezikal BCG  immünoterapisinde nüks ve progresyona etkisi
The effect of GATA3, P53, Kİ-67 and CD44 expressions on recurrence and progression in non- muscle invasive bladder cancer that receiving intravesical BCG immunotherapy
Yazar: RIDVAN ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI MURAT AKGÜL
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: BCG aşısı = BCG vaccine ; Gen ifadesi = Gene expression ; Gen ifadesi profili = Gene expression profiling ; Mesane hastalıkları = Urinary bladder diseases ; Mesane neoplazmları = Urinary bladder neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ürogenital neoplazmlar = Urogenital neoplasms ; İmmünoterapi = Immunotherapy

Özet:
Mesane kanseri hastaları genel olarak kasa invaze olmayan mesane kanseri (KİOMK) aşamasında başvururlar. Bu aşamadaki uygun hasta grubunda intravezikal Bacillus Calmette-Guérin (BCG) tedavisi standart olarak verilmektedir. Rekürrens ve progresyon oranlarındaki yükseklik bu tümörlerin daha yakın takibini ve erken radikal tedaviye geçilmesini düşündürmektedir. Bu amaçla intravezikal BCG tedavisi alan hastalarda klinik ve histopatolojik etkenler ile birlikte rekürrens ve progresyon riskini öngörebilecek belirteçlerden p53, Ki-67, CD44 ve GATA3 moleküllerini değerlendirdik.
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Üroloji Kliniğinde 2009-2020 yılları arasında KİOMK nedeniyle intravezikal BCG tedavisi alan 240 hasta retrospektif olarak incelendi. Kriterleri karşılayan 106 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastalar intravezikal BCG tedavisine tam yanıt veren, BCG tedavisine rağmen rekürrens gösteren ve BCG tedavisine rağmen progresyon gösteren olacak şekilde 3 gruba ayrıldı. Bu hastaların patolojileri p53, Ki-67, CD44 ve GATA3 ekspresyonları açısından immunhistokimyasal (İHK) analiz yöntemi ile tekrar tek bir üropatolog tarafından değerlendirildi. İHK incelemesinde skor 0:%0-10 boyanma, skor 1:%10-25 boyanma, skor 2:%25-50 boyanma, skor 3:%50-75 boyanma ve skor 4:%75'den fazla boyanma olarak hesaplandı. İHK ekspresyon pozitifliği; p53 ve Ki-67 için sınır değer %25, GATA3 ve CD44 için %50 olarak kabul edildi. İntravezikal BCG tedavisi alan hastaların rekürrens ve progresyon açısından p53, Ki-67, CD44 ve GATA3 ekspresyonları değerlendirildi.
Hastaların 97(%91,5)'si erkek, 9(%8,5)'u kadındı ve ortalama yaşı 65±11 idi. Toplam 71(%67) hastada intravezikal BCG tedavisine tam yanıt izlenirken, 28(%26,4) hastada rekürrens ve 7(%6,6) hastada tümör progresyonu saptandı. Hastalar rekürrens açısından değerlendirildiğinde yaş, cinsiyet, tümör sayısı, derecesi ve evresi açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Ancak tümör boyutu 3 cm'den büyük hastalarda rekürrens yüksek tespit edildi (p=0,004). Ayrıca GATA3 negatif hastalarda rekürrens daha yüksek saptandı (p<0,000). Hastalar progresyon açısından değerlendirildiğinde; yaş, cinsiyet, tümör boyutu, sayısı, derecesi ve evresi açısından anlamlı fark tespit edilmedi. İntravezikal BCG alan hastalarda sırasıyla p53 pozitif, Ki-67 pozitif ve GATA3 negatif hastalarda progresyonun anlamlı derece yüksek olduğu görüldü (p=0,034), (p=0,017), (p<0,001).  
İntravezikal BCG tedavisi alan hastalarda İHK yöntemi ile değerlendirilen CD44 ekspresyonu ile tümör rekürrens ve progresyonunda anlamlı ilişki bulunmazken, yüksek p53 ve Ki-67 ekspresyonunun progresyonda önemli olduğu tespit edildi. Ayrıca bu hasta grubunda düşük GATA3 ekspresyonunun rekürrens ve progresyonu öngörebileceği gözlemlendi. İHK analizi sonucu yüksek p53 ve Ki-67 ekspresyonu ve düşük GATA3 ekspresyonunun daha erken radikal küratif tedavilere yönlendirilmesi uygun olabilir. 
Anahtar kelimeler: GATA3, CD44, p53, Ki-67

Abstract:
The patients with bladder cancer apply to the urology clinics generally at the stage of non-muscle invasive bladder cancer (NMIBC). Intravesical Bacillus Calmette-Guérin (BCG) treatment is given as a standard treatment in the appropriate patients. The high rates of recurrence and progression suggest that these tumors should be followed more closely and early radical treatment should be considered for proper patients. For this purpose, we evaluated p53, Ki-67, CD44 and, GATA3 molecules, which are markers that can predict the risk of recurrence and progression along with clinical and histopathological factors in patients receiving intravesical BCG therapy.
The patients (n=240) who received intravesical BCG therapy for NMIBC between 2009-2020 in the Urology Clinic of Tekirdağ Namık Kemal University were analyzed retrospectively. The patients (n=106) who met the inclusion and exclusion criteria were included in the study. These patients were divided into 3 groups as fully responding to intravesical BCG therapy, recurring despite BCG therapy, and progressing despite BCG therapy. The pathologies of these patients were evaluated again by a single uropathologist in terms of p53, Ki-67, CD44 and, GATA3 expressions by immunohistochemical (IHC) analysis. In the IHC examination, the score was 0: 0-10% staining, the score 1: 10-25% staining, the score 2: 25-50% staining, the score 3: 50-75% staining, and the score 4: more than 75% staining. IHC expression positivity; the cutoff value was accepted as 25% for p53 and Ki-67, and 50% for GATA3 and CD44. Expressions of p53, Ki-67, CD44 and, GATA3 were evaluated in terms of recurrence and progression in patients receiving intravesical BCG therapy.
When we evaluated the patients; 97 (91.5%) of the patients were male, 9 (8.5%) were female, and the mean age was 65±11 years. A complete response to intravesical BCG treatment was observed in 71 (67%) patients, tumor recurrence was found in 28 (26.4%) patients, and tumor progression was found in 7 (6.6%) patients. When the patients were evaluated in terms of recurrence, no significant difference was found in terms of age, gender, tumor number, grade, and stage. However, recurrence was found to be high in patients with tumor sizes larger than 3 cm (p=0.004). In addition, recurrence was found to be higher in GATA3 negative patients (p<0,001). When the patients are evaluated in terms of progression; there was no significant difference in terms of age, gender, tumor size, number, grade, and stage. In patients who received intravesical BCG therapy, progression was significantly higher in p53 positive, Ki-67 positive, and GATA3 negative patients, respectively (p=0.034), (p=0.017), (p<0,001).
While there was no significant relationship between CD44 expression evaluated by IHC analysis and tumor recurrence and progression in patients receiving intravesical BCG therapy, high p53, and Ki-67 expression were found to be important in progression. It was also observed that low GATA3 expression could predict recurrence and progression in this patient group. As a result of IHC analysis, it may be appropriate to direct high p53 and Ki-67 expression and low GATA3 expression to earlier radical curative treatments.

Key words: GATA3, CD44, p53, Ki-67