Semantik ve fonemik sözel akıcılık testlerinin 18-49 yaş Türkiye örneklemi için norm belirleme çalışması
Turkish normative data of semantic and phonemic verbal fluency tests
Yazar: TUĞÇE ŞENTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA DURUSU EMEK SAVAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Anlam bilim = Semantics ; Dil becerileri = Language skills ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Sözel akıcılık = Verbal fluency ; Testler = Tests ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada, yürütücü işlevlerin ve dil becerisinin değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan ve nöropsikolojik değerlendirmenin önemli bir parçası olan semantik ve fonemik sözel akıcılık testlerinin, 18-49 yaş Türkiye örneklemi için, yaş, eğitim ve cinsiyete göre tabakalandırılmış norm değerlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenlerinin semantik ve fonemik sözel akıcılık becerisi üzerindeki doğrudan etkilerinin yanı sıra, kendi aralarındaki olası bir etkileşim etkisi de araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya, 18-49 yaş aralığındaki 200 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Gönüllüler 18-29, 30-39 ve 40-49 olmak üzere üç yaş; 5-8, 9-11 ve 12 üzeri olmak üzere üç eğitim grubuna ayrılmıştır. Psikiyatrik ya da nörolojik tanısı bulunmayan ve merkezi sinir sistemini etkileyebilecek ilaç kullanmayan, Beck Depresyon Ölçeğinden 17 puan ve üzeri almamış katılımcıların sözel akıcılık performansı, Semantik Sözel Akıcılık Testi'nin hayvan kategorisi ve Fonemik Sözel Akıcılık Testi'nin K, A, S harfleri ile değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde 3x3x2 ANOVA deseni kullanılmıştır. Semantik Akıcılık Testi puanları üzerinde eğitim ve cinsiyet ana etkileri bulunmuştur. Fonemik akıcılık puanlarında, K, A ve S harflerinin her biri ve toplam KAS puanı üzerinde eğitimin ana etkisi olduğu saptanmıştır. Her iki akıcılık türü için de değişkenler arası etkileşim etkisi saptanmamıştır. Fonemik ve semantik sözel akıcılık test normlarının belirlenmesinde ANOVA bulguları göz önüne alınarak, aralarında fark bulunmayan gruplar birleştirilmiş; norm değerleri, oluşturulan yeni gruplar için hazırlanmıştır. Bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve ileri araştırmalarda yaşlı örneklem için de sözel akıcılık normlarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışma sonunda, sözel akıcılık testlerinin, Türkiye'de 18-49 yaş arasındaki bireylerde, klinik ve araştırma amaçlı kullanılabilecek norm değerleri oluşturulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the stratified norm values according to age, education and gender for 18-49 years Turkish samples of semantic and phonemic verbal fluency tests which are an important part of neuropsychological assessment and frequently used in the assessment of executive functions and language skills. In addition to direct effects of age, education and gender on semantic and phonemic verbal fluency skills, a possible interaction effect between these variables was also investigated. To this purpose, 200 healthy volunteers between the ages of 18-49 were included in the study. Participants were divided into 3 age groups (18-29, 30-39, 40-49) and 3 education groups (5-8, 9-11, 12 and more years). The verbal fluency performance of the participants who did not have a psychiatric or neurological diagnosis and did not use drugs that could affect the central nervous system and did not get a point of 17 or higher on Beck Depression Scale were evaluated with the animal category of Semantic Verbal Fluency Test and K, A, S letters of Phonemic Verbal Fluency Test. 3x3x2 ANOVA design was used for the statistical analysis of data. A significant main effect of education and gender on Semantic Fluency Test scores were found. On Phonemic Fluency Test scores, it was found that education had a main effect on each of K, A, S letters and also total KAS score. No interaction effect between variables was found for both fluency types. ANOVA findings were taken into consideration in determining semantic and phonemic verbal fluency test norms and according to the findings groups that did not differ between each other were combined and norm values were prepared for these new groups. The findings were discussed within the framework of the related literature and it was aimed to determine verbal fluency tests norms for the elderly sample in further studies. At the end of the study, verbal fluency tests' norms that can be used for clinical and research use for the individuals aged 18-49 years in Turkey has been established.