Cha2ds2-vasc skorunun akut stent trombozunu öngörmedeki yeri ve önemi
Importance and usage of the cha2ds2-vasc score in predicting acute stent thrombosis
Yazar: SEFA ÜNAL
Danışman: UZMAN ŞENAY FUNDA DEREAĞZI
Sağlık Bakanlığı / Ankara Türkiye Yüksek İhtisas Eğt. ve Arş. Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş ve Amaç: Koroner arter hastalığının tedavisinde kullanılan girişimsel yöntemler hastalığın kontrol altına alınmasında, semptomların azaltılmasına ve yok edilmesine, ileri dönemde morbidite ve mortalitenin azaltılmasında büyük öneme sahiptir. 1977 yılında ilk balon anjioplastinin yapılmasından sonra yıllar içerisinde peruktan koroner girişimler günden güne gelişmeler göstermiştir. Stent teknolojilerinin geliştirilmesi ve perkütan koroner girişimlerde kullanılması zaman içerisinde gelişmiş çıplak metal stentler ile başlayan tedaviler ilaç kaplı stentlerin kullanılması ile devam etmiş, ikinci jenerasyon ilaç kaplı stentler ve biyodegradable polimer stentler ile günümüze ulaşmıştır. Stent takıldıktan sonra karşılaşılabilen ve ölümcül olaylar ile sonlanma riski yüksek olan stent trombozu korkulan ve önlenmesi gereken ciddi bir komplikasyondur. Stent trombozu gelişen hastaların tedavisi zor ve yeniden yapılan girişimlerin başarı oranı düşüktür. Stent trombozuna neden olan mekanizmaları iyi bilmek ve stent trombozu gelişebilecek hastaları önceden tahmin edebilmek çok önemlidir. Bu nedenle yüksek riskli hastaların tespit edilmesi; gelişebilecek   yeni kardiyovasküler olayların önlenmesi  açısından önemlidir.
	Stent trombozu gelişmesi için risk faktörleri tespit edilmiştir. Bunlar arasında tromboze lezyon bulunması, inflamasyon, yaygın koroner arter hastalığı ve buna neden olan diyabetes mellitus, ileri yaş, daha öncesinde tromboz gelişimi, ilk işlemin başarısız olması gibi nedenler sıralanabilir. 
	CHA2DS2-VASc skoru AF hastalarında inme ve tromboemboli riskini değerlendirmek için kullanılan, basit bir skorlama sistemidir.  Daha önce kullanılan CHADS2 skoruna göre daha duyarlıdır ve kadın cinsiyet, vasküler hastalık ve 65 yaş üzeri hastalarını da risk skorlaması içine dahil eder. Bu skorlama sistemi hastanın medikal hikayesinden çok basit bir şekilde elde edilebilir. Hastada AF olsun veya olmasın, inme sonrası total mortalite ile yakından ilişkilidir.
	Biz bu çalışmada koroner arter hastalığı olup stent implantasyonu yapılarak revaskülarizasyon sağlanan bireylerde stent trombozunu öngörmek için CHA2DS2-VASC skorunun değerini aydınlatmaya çalıştık.

Metod: Çalışmamıza Türkiye Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma  Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Katater Laboratuarında Ocak 2013 ile Aralık 2013 tarihleri arasında perkütan koroner girişim (PKG) yapılan  hastalar retrospektif olarak tarandı. Sadece balon anjioplasti yapılan, stent implantasyonu ile tromboz arasında 24 saatten fazla süre geçen hastalar dışlanarak; 1371 tane stent implantasyonu yapılan ve bunların arasında 38 tane akut stent trombozu gelişen hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar akut stent trombozu gelişen ve stent trombozu gelişmeyen olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm hastaların PKG öncesi CHA2DS2-VASC skorları hesaplanarak CHA2DS2-VASc skorunun akut stent trombozunu öngördürücü etkisi incelendi.

Bulgular: Hastalar ST(+) ve ST (-) olarak gruplara ayrılıp değişkenlerin analizleri yapıldığında ST(+) olan grupta ortalama CHA2 DS2-VASc skoru 3.79 bulunurken, ST(-) olan grupta skor 2.16 bulundu(p<0.0001). CHA2 DS2-VASc skoru attıkça ST oranlarının arttığı görüldü ve CHA2 DS2-VASc ile ST ilişkili bulundu.  Ardından hastalar CHA2 DS2-VASc skorlarına göre skor ≤2 olanlar ve >2 olanlar olarak gruplara ayrıldıklarında yüksek skorlu grupta ST'nun daha yüksek oranda görüldüğü ve bu farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. (p<0.0001). Çok değişkenli analizlerde bakıldığında, CHA2 DS2-VASc skoru akut stent trombozunun bağımsız öngördürücüsü olarak bulundu.

Sonuç: Akut stent trombozu ile başvuran hastalarda, işlem öncesi hesaplanan CHA2DS2-VASc skoru ile ilk 24 saatte ortaya çıkan stent trombozu ile güçlü ilişkili bulundu. Özellikle CHA2DS2-VASc skorunun >2 olması, akut stent trombozu için bağımsız bir öngördürücüdür ve tüm stent takılan hastalarda ST riski açısından hesaplanması faydalı olacaktır.

Abstract:
Background: We sought to investigate the relationship between the CHA2DS2-VASc score and acute stent thrombosis. The relationship between the CHA2DS2-VASc and ST is undetermined.
Method: This observational prospective study was conducted at Ankara Yuksek ihtisas Heart-Research and Education hospital. Between January 2013 and December 2013, 1371 patient underwent percutaneous coronary procedure, enrolled this study. Patients were divided into two groups according to the presence of stent thrombosis. CHA2DS2-VASc scores were calculated and patients were divided into two groups according to CHA2DS2-VASc score (score ≤2, score >2). 
Result: This study included 1371 patients ( age 60.5 ±12.9, 848 men). There were 38 stent thrombosis totaly. (%2.7). The avarage CHA2DS2-VASc score was 3.79 in ST(+) patients group, 2.16 in ST(-) patients groups. This difference was statistically significant (p<0.0001). The higher the score was found to increase the rate of stent thrombosis. 7/1004 (%0.7) and 31/367 (%8.4) ST was found in CHA2DS2-VASc score ≤2 and score >2 groups. ST were significantly greater in the high score group (p<0.00001). By multivariable analysis, the CHA2DS2-VASc score was an independent predictor for acute stent thrombosis (p=0.001).
Conclusion: This results suggested that CHA2DS2-VASc score is useful independent predictor of stent thrombosis. Identifying of high risk patients would provide reduction in ST rates. The score was developed for atrial fibrillation, however, it can be used for risk stratification and stent thrombosis prediction in percutanous coronary interventions by simple calculation from medical history.