SQ4R tekniğinin hafif düzeyde zihin yetersizliği olan öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerine etkileri
The effects of SQ4R technique on reading comprehension levels of students with mild intellectual disability
Yazar: MUHAMMET MUSTAFA ÖZAYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE SÖNMEZ KARTAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kağıttan okuma = Reading from paper ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; SQ4R yöntemi = SQ4R method ; Sesli okuma = Oral reading ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Amaç: Bu araştırma hafif düzeyde zihin yetersizliği tanısı almış öğrencilerin okuduğunu anlama düzeyleri üzerinde SQ4R tekniğinin etkisi olup olmadığının belirlenmesine yöneliktir. Araştırmada SQ4R tekniğinin okuduğunu anlama düzeylerine etkilerine bakılmıştır ve 60 gün sonra yapılan izleme oturumları ile de SQ4R tekniğinin etkilerinin sürüp sürmediği belirlenmiştir.

Yöntem: Araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya hafif düzeyde zihin yetersizliği olan üç öğrenci katılmıştır. Katılımcılar 14-16 yaş aralığındadır. Araştırmada katılımcıların okuma becerilerini ölçmeye yönelik 5N1K soruları kullanılarak hazırlanan veri toplama araçları kullanılmış ve doğru cevaplarının sayısı kaydedilmiştir. Çalışmanın sosyal geçerliğini belirlemek üzere, katılımcıların öğretmenlerinden SQ4R tekniğine yönelik görüşleri alınmıştır.

Bulgular: Gerçekleştirilen öğretim oturumları ve yoklama oturumları sonucunda SQ4R tekniğinin üç öğrencinin de okuduğunu anlama becerilerine olumlu yönde etki ettiği; katılımcıların uygulama öncesi okuduğunu anlama performanslarına dayalı olarak kendileri için belirlenen ölçütlere ulaştıkları bulunmuştur. İzleme oturumlarında katılımcıların SQ4R tekniğinin olumlu etkilerini koruduğu görülmüştür. Katılımcıların sınıf öğretmenlerinin araştırmaya yönelik görüşleri incelendiğinde, her iki öğretmenin de bağımsız yaşam becerilerinden biri sayılan okuduğunu anlama becerisi üzerine yapılan bu çalışmanın önemli olduğunu ve katılımcıların uygulama sonuncunda okuduğunu anlama becerilerinin geliştiğini belirttikleri tespit edilmiştir.

Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın bulguları incelendiğinde SQ4R tekniğinin hafif düzeyde zihin yetersizliği olan öğrencilerin okuduğunu anlama becerisi üzerinde olumlu değişikliklere yol açtığı görülmüştür. Bu araştırma SQ4R tekniğinin özel eğitim gerektiren hafif düzeyde zihin yetersizliği olan öğrencilerle uygulanması bakımından bir ilktir. Tekniğin farklı yetersizlikleri olan öğrencilerle de uygulanması ve etkililiğinin araştırılması önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: SQ4R tekniği, Okuduğunu anlama becerisi, Hafif düzeyde zihin yetersizliği, Okuduğunu anlama teknikleri

Abstract:
Purpose: This study aims to determine whether the SQ4R technique has an effect on reading comprehension levels of students with mild intellectual disability. In this study, the effects of SQ4R technique on reading comprehension skills were examined and with the follow up sessions after 60 days it was tested if the effects of SQ4R technique still exist.

Method: In the study, out of single subject research models, a multiple probe method was implemented. Three students mild intellectual disability participated in the study. Participants were around 14-16 years old. In the study, the scales including "WH Question" were used to measure the reading skills of the participants and the accurate answers were recorder. The opion of the participants' teachers about SQ4R technique was asked in order to determine the social validity of the study.
Results: As a result of the sessions and examinations, it was found out that the SQ4R technique had a positive effect on reading comprehension skills of the three students and that they reached their goals about reading comprehension skills. In the monitoring sessions, long lasting positive effects of SQ4R technique were observed. When the views of the teachers about the study are analyzed it was found out that both teachers were of the opinion that the study about reading skills which is one of the independent life skill is crucial and it is observed that as a result of these studies, the student' comprehension skills have developed.

Conclusion and Suggestions: When the findings of the study were examined, it was seen that SQ4R technique was effective on students with mild intellectual disability on reading comprehension skills. This research is the first research in terms of implementation of SQ4R technique on students with mild intellectual disability. It is also advised to be implemented for students with different disabilities and its effectiveness to be observed.

Keywords: SQ4R technique, Reading comprehension skills, Mild intellectual disability, Reading comprehension techniques