Tip 1 diyabetes mellitus tanısı olan hastalarda osteoporoz sıklığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Prevalence of osteoporosis  and associated factors in patients with type 1 diabetes mellitus
Yazar: NAZİF YALÇIN
Danışman: PROF. DR. KEVSER ONBAŞI
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Kemik dansitesi = Bone density ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Tip 1 Diyabetes Mellitus (Tip 1 DM), pankreas beta hücrelerinin hasarlanması sonucunda mutlak insülin eksikliği ile seyreden metabolik kronik bir hastalıktır. Günümüzde insidansi hızla artan tip 1 DM' ye bağlı bir çok komplikasyon gelişebilmektedir ve hastalığın kemik üzerine olan olumsuz etkileri de bunlardan bir tanesidir. Hastalarda insülin eksikliğine bağlı olarak gelişen hiperglisemi sonucunda kolajen doku hasarı, IGF-1 (İnsülin-like growth factor-1) eksikliğine bağlı kemik yapım-yıkım dengesinin bozulması otoimmünite ve değişen sitokin dengesine bağlı olarak osteoporoz gelişebilmektedir.
            Yapılan çalışmalara göre tip 1 DM' ye bağlı olarak osteoporoz daha sık görülebilmektedir ve daha erken yaşta başlayabilmektedir. Tip 1 DM' ye bağlı osteoporoz sıklığı ve ilişkili faktörlerin araştırılması çalışmamızın esas amacını oluşturmaktadır.
            Tip 1 DM' ye bağlı osteoporoz sıklığının ve ilişkili faktörlerin araştırıldığı Ocak 2019 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile yapılan çalışmamız Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve İç Hastalıkları polkliniklerine başvuran gönüllü 30 tip 1 DM' li hasta ile yapılmıştır. Çalışmamızda hastaların DEXA ölçüm sonuçları, rutin laboratuvar tetkik sonuçları ve sosyodemografik özellikleri kayıt altına alındı. Çalışmada hastalara hiçbir invaziv işlem uygulanmadı. Elde edilen veriler ile çalışmanın istatistiksel analizi yapıldı.
            Çalışmanın sonucunda kemik mineral yoğunluğu (KMY) ölçüm sonuçları literatürle benzer olarak düşük saptandı. KMY sonuçları ile günlük kalsiyum alımı, D vitamini, laktoz intoleransı, hemoglobin ve kalça kırığı riski arasında anlamlı ilişki saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Tip 1 DM, Osteoporoz, Tip 1 DM ve Osteoporoz

Abstract:
Type 1 Diabetes Mellitus (Type 1 DM) is a metabolic chronic disease that progresses with absolute insulin deficiency as a result of damage to pancreatic beta cells. Today, many complications can develop due to the rapidly increasing incidence of type 1 DM and the negative effects of the disease on bone are one of them. Osteoporosis may develop in patients with collagen tissue damage due to hyperglycemia resulting from insülin deficiency, bone turn over impairment due to IGF-1 deficiency, autoimmunity and changing cytokine balance.
According to the studies, osteoporosis can be seen more frequently and start at an earlier age depending on type 1 DM. The main purpose of our study is to investigate the frequency and related factors of osteoporosis at patients with type 1 DM.
Our study was executed in Kütahya University of Health Sciences Evliya Çelebi Training and Research Hospital endocrinology - internal medicine polyclinics for 1 year from january 2019 with 30 volunteer patients. DEXA measurement results, routine laboratory examination results and sociodemographic characteristics of the patients were recorded in our study. No invasive procedure was applied to the our patients in the study. Statistical analysis of the study was made with data collected.
As a result of the study, bone mineral density (BMD) measurement results were found to be low, similar to the literature. A significant correlation was found between BMD results and daily calcium intake, vitamin D, lactose intolerance, hemoglobin and risk of hip fracture.
Keywords: Type 1 DM, Osteoporosis, Type 1 DM and Osteoporosis