Helikopter ebeveynlik, kişiler arası problem çözme becerisi ve zihinselleştirmenin somatik belirtilerle ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between helicopter parenting, interpersonal problem solving skills and mentalization and somatic symptoms
Yazar: SALİHA TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. ECE BEKAROĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada algılanan helikopter ebeveynlik tutumları, kişiler arası problem çözme becerileri, zihinselleştirme ve somatik belirtiler arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi Türkiye'de yaşayan 18-65 yaş arasındaki 418 kişiden oluşmuştur. Araştırmada Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Bilgi Formu, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği (AHETÖ), Belirti Tarama Listesi Somatizasyon Alt Boyutu (SCL-90-R-SOM), Kişiler Arası Problem Çözme Envanteri (KPÇE) ve Zihinselleştirme Ölçeği (ZÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS-27 İstatistik programı kullanılmıştır. Bağımsız örneklem t test, Mann Whitney U testi, Pearson korelasyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi, aracı değişken analizi ve düzenleyici değişken analizi yapılmıştır. Aracı değişken ve düzenleyici değişken analizlerinde Hayes Process Macro paketindeki modellerden Model 1 ve Model 4 kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; algılanan helikopter annelik tutumunun, probleme olumsuz yaklaşmanın, yapıcı problem çözmenin ve ısrarcı-sebatkar yaklaşımın somatik belirtileri anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Algılanan helikopter ebeveyn tutumları ile somatik belirtiler arasındaki ilişkide kişiler arası problem çözme becerilerinin toplam etkisinin anlamlı düzeyde aracı rolde olduğu ve algılanan helikopter ebeveynlik tutumları ile somatik belirtiler arasındaki ilişkide zihinselleştirmenin anlamlı düzeyde düzenleyici rolde olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen veriler literatür ışığında tartışılmıştır. Bu çalışmanın farklı yaş gruplarındaki bireylerin algıladıkları helikopter ebeveynlik tutumlarını değerlendirmesi ve algılanan helikopter ebeveynlik tutumlarının somatik belirtilerle ilişkisini farklı değişkenler bağlamında incelemesi açısından özgün bir çalışma olduğu düşünülmüştür. Helikopter ebeveynlik tutumlarının bireylere ileriki dönemlerde ne tür etkileri olabileceğine dair bilgi sağladığı düşünülen çalışma sonucunda bu alanda psikoeğitim verilmesi, farkındalık kazandırılması önerilmiştir. Psikoterapi sürecinde de somatik belirtilerin ele alınırken erken dönemlere değinilmesi, algılanan ebeveyn tutumlarının, kişiler arası problem çözme becerilerinin ve zihinselleştirme becerisinin incelenmesinin önemine vurgu yapılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between perceived helicopter parenting attitudes, interpersonal problem-solving skills, mentalization and somatic symptoms were examined. The sample of the research consisted of 418 people between the ages of 18-65 living in Turkey. Informed Consent Form, Demographic Information Form, Perceived Helicopter Parent Attitude Scale, Symptom Check List Somatization Subscale (SCL-90-R-SOM), Interpersonal Problem Solving Inventory and Mentalization Scale were used in the research. IBM SPSS-27 Statistic program was used to analyze the data. Independent samples t test, Mann Whitney U test, Pearson correlation analysis, hierarchical regression analysis, mediator variable analysis and moderator variable analysis were performed. Model 1 and Model 4 from the Hayes Process Macro package were used in mediator variable and moderator variable analyses. According to the analysis results; it was found that perceived helicopter motherhood attitude, approaching problems in a negative way, constructive problem solving and insistent-persevering approach significantly predicted somatic symptoms. It was found that the total effect of interpersonal problem solving skills had a significant mediating role in the relationship between perceived helicopter parenting attitudes and somatic symptoms, and that mentalization had a significant moderating role in the relationship between perceived helicopter parenting attitudes and somatic symptoms, interpersonal problem solving had a significant mediating role in the relationship between perceived helicopter parenting attitudes and somatic symptoms. The obtained data were discussed in the light of the literature. This study was thought to be an original study in terms of evaluating the helicopter parenting attitudes perceived by individuals in different age groups and examining the relationship between perceived helicopter parenting attitudes and somatic symptoms in the context of different variables. As a result of the study, which is thought to provide information about what kind of effects helicopter parenting attitudes may have on individuals in the future, it is recommended to provide psychoeducation and raise awareness in this area. While addressing somatic symptoms during the psychotherapy process, the importance of touching upon the early periods and examining perceived parental attitudes, interpersonal problem-solving skills and mentalization skills were emphasized.