Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afet farkındalıklarının ve afet hazırbulunuşluklarının incelenmesi
Investigation of disaster awareness and disaster preparedness of prospective social studies teachers
Yazar: ÖZCAN ÇÖKÜN
Danışman: PROF. DR. SALİH USLU
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afet bilinci = Disaster awareness ; Afet eğitimi = Disaster education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afet farkındalık düzeyleri ile afetlere hazırbulunuşluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak, Dikmenli, Yakar ve Konca (2018) tarafından geliştirilen "Afet Farkındalık Ölçeği", Şentuna ve Çakı (2020) tarafından geliştirilen "Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde normallik ve homojenlik testleri yapılmış, çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiştir. Araştırma sonuçları, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının afet farkındalık düzeylerinin yüksek, ancak afet hazırbulunuşluk düzeylerinin düşük olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, afet farkındalık düzeyleri ile afet hazırbulunuşluk düzeyleri arasında pozitif yönlü, anlamlı ancak zayıf bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet, sınıf düzeyi ve anne eğitim düzeyi değişkenlerinde anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Ancak baba eğitim düzeyinin afet hazırbulunuşluk üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Afet deneyimi yaşayan sosyal bilgiler öğretmen adaylarının, yaşamayanlara göre daha yüksek farkındalık ve hazırbulunuşluk düzeylerine sahip oldukları saptanmıştır. Aynı şekilde, afet eğitimi alan ve sivil toplum kuruluşlarına üye olan öğretmen adaylarının da bu konulardaki bilinç ve hazırlık düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Afet, Farkındalık, Hazırbulunuşluk, Sosyal Bilgiler

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between disaster awareness and disaster preparedness levels of pre-service social studies teachers. The study used the relational survey model, which is one of the quantitative research methods. 'Disaster Awareness Scale' developed by Dikmenli, Yakar, and Konca (2018), 'Disaster Preparedness Scale' developed by Şentuna and Çakı (2020), and 'Personal Information Form' developed by the researcher were used as data collection tools. In the analysis of the data, normality and homogeneity tests were performed and skewness and kurtosis values were examined. The results of the study revealed that pre-service social studies teachers' disaster awareness was high, but their disaster preparedness was low. In addition, a positive, significant but weak relationship was found between disaster awareness and disaster preparedness levels. No significant difference was found for the variables of gender, grade level and mother's education level. However, the educational level of the father was found to have a significant effect on disaster preparedness. It was found that pre-service social studies teachers who had experience of disasters had higher levels of awareness and preparedness than those who had not. Similarly, it was concluded that pre-service teachers who received disaster training and were members of non-governmental organisations had higher levels of awareness and preparedness on these issues. 

Keywords: Disaster, Awareness, Preparedness, Social Studies