Betonun büzülme miktarının dolomit ve MgO katkılarıyla telafi edilebilmesinin araştırılması
Investigation of compensating the shrinkage of concrete with dolomite and MgOk additives
Yazar: SEDA KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TEMİZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Uzun yıllardır inşaat sektöründe yaygın olarak kullanılan beton, zamanla değişime uğrayan servis ömrü boyunca belirli şartlara ihtiyaç duyan bir yapı malzemesidir. Çimento bazlı bir malzeme olan beton çevre şartlarından, kimyasal yapısından ve üretiminden sonra devam eden reaksiyonlardan etkilenmektedir. Bu tezde hacimsel değişiklik olarak tanımlanan büzülme olayı incelenmiştir. 
Ülkemizde var olan dolomit cevheri birçok alanda kullanılmakta olup inşaat sektöründe de agrega olarak tercih edilmektedir. Çalışma kapsamında içerdiği MgO ihtivası dikkate alınarak çimento ile karıştırılarak kullanılmıştır. Temin edilen dolomitin XRF sonuçlarına bakılarak standartlara uygun olarak MgO miktarının toplam beton içeriğinin %5-7'si üzerine çıkmamasına dikkat edilmiştir.
Bu çalışmada betonda meydana gelen büzülme ve büzülme çatlaklarını uygun oranda dolomit ve MgO katkılarıyla nötralize etmek araştırılmıştır. Beton, harç ve çimento karışımlarının hepsinin hesaplaması yapılırken çimento miktarından azaltılarak yerine çimento inceliğine getirilmiş olan dolomitten %5 - %10 - %15 - %20 - %30 ve %40 oranında, MgO'ten %5 - %10 - %15 oranında ve dolomitten %5 - %10 ile MgO'ten %5 - %10 oranında eklenerek 11 farklı kombinasyon oluşturulmuştur. 100x100x100 mm ölçülerindeki küp numuneleriyle gerçekleştirilen 7 ve 28 günlük basınç dayanım sonuçlarına bakıldığında en yüksek dayanım referans numunede görülmüştür. Harç karışımlarıyla 40x40x160 mm boyutlarında hazırlanan örneklerin en yüksek 28 günlük eğilme ve basınç dayanımları referans numuneye ait olup sırasıyla 7,19 MPa–51,57 MPa dır. 25x25x285 mm'lik numunelerle gerçekleştirilen boy değişimi sonuçları ise eklenen dolomit ve MgO katkılarıyla orantılı olarak artmaktadır. Tezin ana konusu kapsamında meydana gelen bu artış büzülmeyi telafi ederek 0 noktasına en yakın değer en ideal katkı oranı olarak seçilmiştir. Bu bağlamda %20 dolomit içeren H-D20 numunesi 0,021 mm farkla tez kapsamına uygun en ideal boy değişim miktarını göstermektedir.

Abstract:
For many years, concrete has been widely used in the construction industry, and it is a building material that undergoes changes over its service life, requiring specific conditions. Concrete, a cement-based material, is influenced by environmental conditions, chemical structure, and reactions that occur after production. In this thesis, shrinkage, which is defined as volumetric change, is investigated. 
Dolomite ore in our country is used in many areas and is preferred as aggregate in the construction sector. Within the scope of the study, it was mixed with cement considering its MgO content. By looking at the XRF results of the dolomite supplied, care was taken to ensure that the amount of MgO did not exceed 5-7% of the total concrete content in accordance with the standards.
While calculating all concrete, mortar and cement mixtures, by reducing the amount of cement, dolomite which has been reduced to cement fineness is added at the rate 5% - 10% - 15% - 20% - 30% and 40%;  MgO is added at the rate 5% - 10% - 15% and also 5% - 10% of dolomite and 5% - 10% of MgO is added 11 different combinations were created. When looking at the compressive strength results of the cube specimens with dimensions of 100x100x100 mm at 7 and 28 days, the highest strength was observed in the reference sample. Similarly, the highest 28-day bending and compressive strengths of samples prepared in 40x40x160 mm dimensions were 7,19 MPa and 51,57 MPa, respectively. The dimensional change results obtained from the 25x25x285 mm samples increased proportionally with the added dolomite and MgO contributions. Within the scope of the main topic of the thesis, this increase compensates for shrinkage, and the contribution with the value closest to 0 is chosen as the most ideal contribution ratio. In this context, the H-D20 sample containing 20% dolomite shows the most ideal dimensional change amount within the scope of the thesis with a difference of 0.021 mm.