Sağlık sektöründe uygulanan ilaç pazarlama faaliyetlerinin hekimler tarafından etik açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of pharmaceutical marketing activities in the health sector by ethics
Yazar: SÜLEYMAN PAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR GÜÇLÜ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Etik = Ethics ; Sağlık sektörü = Health sector ; Tıbbi satış mümessili = Medical sales representatives ; İlaç firmaları = Pharmaceutical firms ; İlaçlar = Drugs ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
"İlaç Pazarlama Faaliyetlerinin Etik Açıdan Değerlendirilmesi' adlı çalışma sağlık sektöründe yapılan ilaç pazarlama faaliyetlerinde karşılaşılan sorunları ortaya çıkarmak ve sorunları gidermeye yönelik tekliflerde bulunmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 280 hekim oluşturmaktadır. Katılımcılara demografik bilgiler, ilaç pazarlama faaliyetlerini etik açıdan değerlendirdikleri ölçek ve ilaç pazarlama faaliyetleri ile ilgili olarak duyulan veya bilinen davranış ve uygulamalar ölçeği şeklinde 4 bölümden oluşan anket uygulanmıştır. Anket sonuçlarını değerlendirmek için IBM SPSS Statistics 24.0 sürümü kullanılmıştır. Araştırmanın modeli olarak nedensel-karşılaştırmalı desen kullanılmıştır. Çalışmada anlamlılık düzeyi α = 0,05 olarak alınmıştır. Birinci olarak, anketteki demografik bilgiler soruları için daha sonra, anketin başka bölümlerindeki 3 ölçeğe yönelik olarak cevap sıklık (frekans) dağılımı verilmiştir. Hipotezlerin test edilmesi ve bunun için hangi testin uygun olup olmadığı araştırmak için verilerin dağılımının normal olup olmadığı sınanmıştır. SPSS programı içinde yer alan Kolmogorov-Simirnov ve Shapiro-Wilk normal dağılım testi yapılmıştır. Aralarında anlamlı farklılık olanlarda bı farklılığın kaynağının belirlenmesi için ortalama sıra (mean rank) değerlerine bakılmıştır ve ayrıca ortalama değerleri verilmiştir. Belirli bir ilacın reçete edilmesi karşılığında herhangi bir menfaat sağlamak konusundaki önermemizi hekimlerin büyük bir çoğunluğu etik bulmadıklarını ifade etmişlerdir. "İlaç firmaları tarafından verilen numune ilaçları yoksul hastalara kullanıyorum" önermesine hekimlerin yine çoğunluğu bu pazarlama stratejisinin genel toplum sağlığına faydalı olduğu görüşünü bildirmişlerdir. Çalışmamızın gelecekteki çalışmalara ışık tutacağı ve ilaç pazarlaması konusunda sağlık çalışanları, ilaç üretimi yapan kurum ve kişileri bilinçlendirebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: İlaç Pazarlama, Etik, Tıbbi Satış Temsilcileri

Abstract:
The study titled "Evaluation of Pharmaceutical Marketing Activities from an Ethical Point of View" was conducted in order to reveal the problems encountered in the pharmaceutical marketing activities in the health sector and to make proposals to eliminate the problems. The sample of the study consists of 280 physicians working in Haseki Training and Research Hospital. A questionnaire consisting of demographic information, the scale in which they evaluate drug marketing activities ethically and the behavior and practices scale heard or known about drug marketing activities was applied. IBM SPSS Statistics version 24.0 was used to evaluate the survey results. Causal-comparative design was used as the model of the research. In the study, the level of significance was taken as α = 0.05. Firstly, for the demographic information questions in the questionnaire, then the answer frequency (frequency) distribution was given for 3 scales in other parts of the questionnaire. To test the hypotheses and to find out which test is suitable for this, it was tested whether the distribution of the data is normal. Kolmogorov-Simirnov and Shapiro-Wilk normal distribution test in SPSS program were performed. Mean rank values were examined to determine the source of the difference in those with significant differences, and also mean values were given. Most physicians stated that they do not find ethics in our recommendation to provide any benefit in return for prescribing a drug. Again, most physicians stated that this marketing strategy is beneficial for public health. It is believed that our study will shed light on future studies and raise awareness of healthcare professionals, institutions producing drugs and individuals on drug marketing.
Keywords: Pharmaceutical Marketing, Ethics, Medical Sales Representatives