Aristoteles'in tercih görüşünün hareket noktası ve eylem hayatındaki yeri bakımından değerlendirilmesi
The evaluation of Aristotle's conception of preference in terms of its starting points and the role in praxis
Yazar: SAMET ERBAY
Danışman: DOÇ. DR. MUTTALİP ÖZCAN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aristoteles = Aristotle ; Doğa = Nature ; Eylem = Action ; Felsefe = Philosophy ; Tercih = Preference ; İsteme = Will

Özet:
Bu çalışmada, Aristoteles'in tercih görüşü ve bu görüşün dayandığı felsefi temeller ele alınmakta ve tercihin eylem hayatındaki yeri edebiyat eserleri üzerinden değerlendirilmektedir. Çalışmada Aristoteles'in erdemlere dayalı eylem hayatında tercihin yerine ilişkin görüşlerinin günümüzde de geçerli olup olmadığı tartışılmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümü kapsamında, Aristoteles'in varlık görüşüyle ilişkisinde doğa ve insan doğası görüşü incelenerek insana özgü olan şeyler ya da insanı insan yapan özellikler saptanmaktadır. Burada özellikle insan ruhu, insan doğası açısından ön plandadır. İnsan ruhu her ne kadar bedenden ayrı düşünülmese de insana özgü her ne varsa onun ortaya konmasında başat rol oynamaktadır. İnsan ruhu, insana özgü olan aklın ve erdemlerin de kaynağı olması bakımında insan doğasını ya da insanın özünü arayacağımız yer olmaktadır.
İnsan doğasının gerçekleşmesi ise "insanın işi", "işlev"i ve "insan için iyi" olanla ilgilidir. Yani ruhun akla ve erdeme göre etkinlilerinden oluşan bir hayat sürmek "insanın işi", "işlev"sel olduğu yaşamı ve aynı zamanda "insan için iyi" olanı gerçekleştirmesidir.
Çalışmanın ikinci bölümünde, Aristoteles'in eylem hayatı görüşü, isteme ve tercihle ilgisinde ele alınmakta ve "insanlaşma"daki yerleri ve önemleri tespit edilmektedir. İnsana özgü toplumsal, siyasal ve ekonomik faaliyetleri de kapsayan eylem hayatı hem bireyin insanlaşabileceği hem de "insansal iyi"nin gerçekleştirilebileceği bir alan olmasıyla dikkat   çekmektedir.
Bu bağlamda bir insan, amaç olarak insana özgü eylem hayatını yaşamayı ister, bu isteği uğruna akla ve erdemlere göre tercihlerde bulunur ve nihayetinde insana en yakışır olan etkinlikleri hayata geçirmeye çalışır. Bu açıdan istemesi ve tercihleri akla ve erdemlere göre belirlenmiş bir insan, kendi elinde olan ve yapabilecekleri şeylerle hem ereğine kavuşur hem de kendi doğasını gerçekleştirir. Yani kendisini tamamlar ve insan olur. Bu tür insan örneklerine ise nadir olsa da gündelik hayatın içinde, ama özellikle de edebiyat eserlerinde rastlamak mümkün olmaktadır.

Abstract:
In this study, Aristotle's view of preference and the philosophical foundations on which this view is based and preferred place of action is assessed on a life of literary works. Working in their views on the preferred place of action based on the life of Aristotle's virtues are being discussed today it is true.
In the first part of the thesis determines what is specific to human or makes us human being by examining the relationship between nature and human nature within the doctrine of Being from the point of view of Aristotle. In particular, the human soul is at the forefront in terms of human nature. Although the human soul is not considered separate from its body, it has to be revealed the thing which is specific for human beings. The human soul, the mind is human, and also in virtue of being a source of care is where we call human nature or the essence of the human being.
The realization of human nature is related to "occupation of human", "function" and "being good for human". In other words, to spend a life compose of actions according to reason and virtue of soul is to realize a life for which they are both "functional", "occupational" and also "being good".
In the second part of the thesis, by examining the view of Aristotle on the life of action, request and preference, their place and importance are determined in terms of the notion of "humanisation". Human specific social, political and economic activities, including the actions of life of both individuals as well as can be humanised "human good" is noteworthy in that the area can be realized.
From this point of view, one wants to live a life what is specific human as a goal and make preferences based on reason and virtues for the sake of this will, and ultimately acts their activities according to the most suitable actions for human beings. In this respect, the one who is determined their will and preferences according to reason and virtues can achieve both their own goal and actualise their own nature with what they can do actual and potential. So one actualise his/herself or becomes human. If these kinds of people, though rare examples in everyday life, but especially it is possible to come across in literature.