Preterm bebeklerde keşfedici motor davranış temelli erken müdahale uygulaması
The early intervention program based on exploratory behaviors in premature infants
Yazar: TURGAY ALTUNALAN
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYİR SARI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Aile = Family ; Aile müdahalesi = Family intervention ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Motor aktivite = Motor activity ; Motor beceriler = Motor skills ; Motor gelişim = Motor development

Özet:
Amaç: Prematüre bebeklerde erken müdahale uygulamaları gelişimsel geriliklerden korunmak için önemlidir. "Kaşif Bebekler" erken müdahale programı keşfedici davranışlar, Dinamik Sistemler Teorisi (DSS), Nöronal Grup Seleksiyon Teorisi (NGST) ve aile merkezli yaklaşımları temel alarak geliştirildi. Çalışmanın amacı "Kaşif Bebekler" programının bebeklerin bütüncül gelişimine etkisini incelemektir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Temmuz 2018 ile Şubat 2020 arasında 33 haftanın altında doğmuş ve düzeltilmiş altı aydan küçük bebekler dahil edildi. Serebral palsi açısından yüksek riskli bebekler çalışma dışı bırakıldı. Katılımcılar kapalı zarf ve katmanlı randomizasyon yöntemiyle deney (Kaşif Bebekler) ve aktif kontrol (Nörogelişimsel Terapi, NGT) gruplarına ayrıldı. Bayley III birincil çıktı olarak, Aile Stres Ölçeği Kısa Form 4 ve Erken Gelişim Envanteri II ikincil çıktılar olarak terapi öncesinde, sırasında ve sonrasında uygulandı.
Bulgular: Değerlendirmeye alınan 78 bebekten 63'ü çalışmaya dahil edilirken 57 bebek (Kaşif Bebekler (n=28), NGT (n=29)) çalışmayı tamamladı. "Kaşif Bebekler" ve NGT gruplarında yer alan bebeklerin cinsiyet, ortalama doğum haftası ve doğum ağırlıkları sırasıyla 16 erkek (%57), 11 erkek (%37), 29,43±1,59 h, 29,28±2,03 h, 1204±353 g, 1321±399 g'dır. Grup içi analizde "Kaşif Bebekler" grubunda bilişsel (p=0,01, Hedges'g=0,36) ve ince motor (p=0,04, Hedges'g=0,19) becerilerde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görüldü. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bir tespit edilmedi.
Sonuç: "Kaşif Bebekler" prematüre bebeklerin bütüncül gelişimini desteklemek için umut vadeden bir yöntemdir.

Abstract:
Objective: Early intervention is important to prevent developmental delays. The "Explorer Baby" early intervention program has been developed based on theories of exploratory behaviors, Dynamic System Theories (DSS), Neuronal Group Selection Theories (NGST), and family-centered practice. The aim of the study is to investigate the effect of the Explorer Baby on holistic developmental outcomes of premature babies.
Material and methods: The infants born less than 33 gestational weeks and younger than six months corrected age between July 2018-February 2020 were enrolled in the study. The infants with high risk for cerebral palsy were excluded.  Participants were divided into experimental (Explorer Babies) and active control (Neurodevelopmental Therapy, NDT) groups by the closed-envelope and stratified randomization method. While Bayley III was used as a primary outcome, Parent Stress Index Short Form 4 and Ages and Stages Questionnaire II were used as secondary outcomes before, during and after therapy. 
Results: While 63 of 78 assessed babies were involved, 57 babies (Explorer Babies (n= 28), NGT (n= 29)) completed the study. The gender, the average birth week and birth weights of Explorer Baby and NDT were respectively 16 boys (57%), 11 boys (37%), 29.43±1.59 w, 29.28±2.03 w, 1204±353 g, 1321±399 g. In the within-group analysis, significant improvement in cognitive (p = 0.01, Hedges'g=0,36) and fine motor (p = 0.04, Hedges'g=0,19) skills was shown in the "Explorer Babies" group. There is no statistically significant difference between the groups.
Conclusion: "Explorer Babies" is a promising method to support the holistic development of premature babies.