Beceri temelli sorularda 8. sınıf öğrencilerinin matematiksel düşünme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of eighth grade students' mathematical thinking processes in skill-based questions
Yazar: CEYDA DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. ALİ SABRİ İPEK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematiksel düşünme = Mathematical thinking

Özet:
Bu araştırmada ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin beceri temelli soruların çözüm sürecindeki matematiksel düşünme süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel durum çalışması kullanılmıştır. Soruların çözümünde öğrencilerin belirli bir matematiksel temele sahip olması gerektiğinden amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme metodu ile belirlenen sekiz öğrenci, araştırma grubunu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak LGS sınavlarından öğrenme alanlarına göre seçilip revize edilen dört matematik sorusu, öğrencilerin çözümlerinden oluşan dokümanlar, yarı-yapılandırılmış görüşme ve gözlem kullanılmıştır. Veri toplama aracının geçerlik ve güvenirliği hem uzman incelemesiyle hem de yapılan pilot çalışma ile tespit edilmiştir. Bireysel görüşmeler, sadece çözümler takip edilecek şekilde kamerayla kaydedilmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre, beceri temelli sorularda öğrenciler özel durumlar üzerinde çalışma sürecinde genellikle zorluk yaşamamışlardır. Varsayımda bulunma sürecinde fark ettikleri ilişkileri sözel olarak ifade edebilen öğrencilerin genelleme sürecinde ulaştıkları varsayımları cebirsel olarak ifade etmekte zorluk yaşadıkları tespit edilmiştir. Geometri ve ölçme öğrenme alanının hariç tutulduğu bu araştırmada, öğrencilerin en fazla zorluk yaşadığı öğrenme alanı üslü ifadeler sorusu ile irdelenen sayılar ve işlemler öğrenme alanı olmuştur. Bu bağlamda öğrencilerin özellikle sayı sisteminin kavramsal boyutundaki eksiklikleri ortaya çıkmaktadır. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, matematik öğrenme ortamlarında matematiksel düşünme becerilerini geliştirmeye dönük uygulamalara daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Matematiksel düşünme süreçleri, beceri temelli sorular, sekizinci sınıf öğrencileri

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the mathematical thinking processes of middle school eighth grade students in the process of solving skill-based questions. For this purpose, a qualitative case study was designed. The research group consists of eight students chosen with a criterion sampling method which is one of the purposeful sampling methods, since the students were expected to have a certain mathematical basis in solving the questions. As data collection tools, four mathematics questions selected and revised according to the learning areas from LGS exams, documents consisting of students' solutions, semi-structured interviews and observations were used. The validity and reliability of the data collection tools were determined by both expert review and a pilot study. Individual interviews were video-recorded in the way that only solutions could be followed.
According to the findings of the study, students generally did not have difficulties in the process of specializing in skill-based questions. It has been determined that students who could verbally express the relationships they noticed in the process of conjecturing had difficulty expressing the conjectures they reached in the generalization process algebraically. In this study in which the geometry and measurement learning areas were excluded, the learning area in which the students had the difficulty most was the learning areas of numbers and operations examined with the question of exponential expressions. In this context, students' deficiencies emerge especially in the conceptual dimension of the number system. Based on the results of the research, it is suggested that teaching methods developing mathematical thinking skills should be given more space in mathematics learning environments.
Keywords: Processes of mathematical thinking, skill-based questions, eighth grade students