Lise öğrencilerinin çoksesli müziğe (klasik müzik) ilişkin algılarının metaforlar yoluyla incelenmesi
Examination of high school students' perceptions to polyphonic music (classical music) by metaphors
Yazar: SONAY ORTAK
Danışman: PROF. DR. ŞEHRİBAN KOCA
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırma nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem ile gerçekleşmiştir. Liselerde öğrenim gören öğrencilerin, çoksesli müziğe (klasik tür) ilişkin algılarının metafor yoluyla incelenmesi amacıyla yakınsayan paralel karma yöntem deseni kullanılmıştır. Bu desen, nicel ve nitel verilerin paralel olarak eş zamanlı toplanarak verilerin ayrı ayrı analiz edildiği daha sonra bulguların bir araya getirilerek karşılaştırıldığı bir yaklaşımdır (Creswell, 2013, s.219). Araştırmanın nicel verileri demografik bilgi formu ile toplanmış ve istatistik değerlendirme programıyla incelenmiştir. Nitel verileri ise açık uçlu soru tekniğinin kullanıldığı metafor formu ile toplanarak içerik analiziyle incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, Mersin ilinin 4 farklı merkez ilçelerinde (Akdeniz, Toroslar, Yenişehir ve Mezitli) bulunan, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), ortaöğretim (lise) kademesinin 5 farklı okul türünde öğrenim gören, tüm sınıf düzeylerini (9/10/11/12) kapsayan toplam 1230 öğrenciden oluşmaktadır. Toplanan 1230 demografik bilgi formunda, "çoksesli müzik" kavramına ilişkin üretilen metaforların 985'i geçerli, 245'i geçersiz bulunmuştur. Geçerli metaforların 862'si olumlu, 123'ü olumsuz kavramlarda geliştirilmiştir. Bu metaforları temsil eden, 6 olumlu, 1 olumsuz yönde kavramsal kategori oluşturulmuştur. Bu analizlerin sonucunda; örneklemi temsil eden lise öğrencilerinde büyük çoğunluğun, çoksesli (klasik tür) müziği; iyi ve mutlu hissettiren, duyguları dile getirmede aracı, insan hayatında önemli ve vazgeçilmez olarak algıladığı, bu müziğe karşı olumlu duygu ve tutum sergilediği görülmüştür. Bununla beraber örneklemde az da olsa bir kesimin çoksesli müziği, gereksiz, rahatsız edici olarak algıladığı ve olumsuz duygu, tutum içinde olduğu görülmüştür. Öğrencilerin cinsiyeti, öğrenim gördüğü okul türü, sınıf düzeyi, müzik/sanat etkinliklerini takip sıklığı, müzik derslerinde dinlediği müzik türleri ve genelde dinlediği müziklerde beğeni etkenleriyle, üretilen metaforlara ait kavramsal kategoriler, birbirinden bağımsız olmayıp, değişkenlik gösterirken; anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, aile gelir durumu, müzik eğitimi alma durumu, sıklıkla dinlediği müzik türleri ile bağımsız olduğu ve değişkenlik göstermediği tespit edilmiştir. Öğrenciler çoksesli müziğin diğer müzik türleri arasında, sanatsal değeri daha yüksek bir yapıya sahip olduğunun, görüş ve tutumu içinde olmakla beraber, çoksesli (klasik tür) müzik konser etkinlikleri vb. kültür sanat faaliyetlerini takip sıklıkları "orta veya az" oranlarında tespit edilmiş, müzik derslerinde ve sıklıkla dinledikleri müzik türü olarak "Pop" müzik dinledikleri ve müzik beğeni etkenlerinde "kişisel bilgi-kültür düzeyi" ve "arkadaş ortamı" faktörünün etkili olduğu ve müziksel eğitim düzeylerinin "az" oranda olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The research was carried out with a mixed method in which quantitative and qualitative research methods were used together. The convergent parallel mixed method design was used to examine the perceptions of high school students about polyphonic music (classical genre) through metaphor. This design is an approach in which quantitative and qualitative data are collected simultaneously in parallel and analyzed separately, and then the findings are brought together and compared (Creswell, 2013, p.219). Quantitative data of the study were collected with a demographic information form and analyzed with a statistical evaluation program. Qualitative data, on the other hand, were collected with the metaphor form in which the open-ended question technique was used and analyzed by content analysis. The sample of the research consists of all grade levels (9/10/11/12), which are located in 4 different central districts of Mersin (Akdeniz, Toroslar, Yenişehir and Mezitli), who are educated in 5 different school types of the Ministry of National Education (MEB), secondary education (high school) level. ) consists of 1230 students in total. In the 1230 demographic information forms collected, 985 of the metaphors produced regarding the concept of "polyphonic music" were found valid and 245 invalid. Of the valid metaphors, 862 were developed in positive and 123 in negative concepts. Representing these metaphors, 6 positive and 1 negative conceptual categories were created. As a result of these analyzes; polyphonic (classical genre) music of the majority of high school students representing the sample; It has been seen that he perceives it as a means of expressing emotions, as an important and indispensable in human life, and exhibits positive feelings and attitudes towards this music. However, it has been observed that a small number of people in the sample perceive polyphonic music as unnecessary and disturbing and have negative feelings and attitudes. While the conceptual categories of the metaphors produced by the gender of the students, the type of school they attend, the grade level, the frequency of following music/art activities, the types of music they listen to in music lessons and the factors of appreciation in the music they listen to in general, they are not independent from each other and vary; İt has been determined that the mother's education level, father's education level, family income status, musical education status, and the types of music he listens to are independent and do not vary.