Tyloxapol ile indüklenmiş hiperkolesterolomik ratlarda centranthus longiflorus ve beta-sitosterolün koruyucu etkilerinin histopatolojik olarak incelenmesi
Histopathological examination of the protective effects of centranthus longiflorus and beta-sitosterol in hypercholesterolomic rats induced by tyloxapol
Yazar: MERYEM COŞKUN
Danışman: PROF. DR. HAKAN AŞKIN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile tyloxapol ile indüklenmiş ratların farklı dokularında (karaciğer ve böbrek) Centranthus longiflorus (CL) toprak üstü bölümünün etanol bitki ekstraktı ve β-sitosterol (βS) ün koruyucu etken olma potansiyelleri histopatolojik açıdan araştırıldı. 
Materyal ve Metot: Çalışmada kullanılan materyallerden Wistar dişi ve erkek ratlar, tyloxapol (TY), anacetrapib (ACP), diğer sarf malzemeler ve kitler satın alındı. Ratlardan 8 farklı deney grubu oluşturuldu. CL bitki ekstraktının ve βS'nin farklı konsantrasyonlarının hazırlanması, hiperkolesterolominin ratlarda deneysel indüksiyonu gerçekleştirildikten sonra kan numunelerinden total kolesterol (TK), total trigliserit (TG) ve LDL kolesterol (LDL-K) değerleri ölçüldü. Ratlardan karaciğer ve böbrek dokuları alınıp histopatolojik inceleme gerçekleştirildi.
Bulgular: Uygulama gruplarından elde edilen sonuçlar incelendiğinde TY ile indüklenen hiperkolesterolomik ratlarda CL ve βS'nin birlikte uygulaması, TK, TG ve LDL-K düzeylerini istatistiksel olarak önemli ölçüde düşürdü (p<0.05). Histopatolojik bulgularda ise kontrol grubunda hem erkek hem de dişi bireyler için karaciğer ve böbrek dokularında histopatalojik olarak herhangi bir hasar görülmedi. CL, βS ve ACP'nin tek başına uygulandığı gruplarda; CL grubunda hem erkek hem de dişi karaciğer ve böbrek dokularında hafif düzeyde hasar; βS ve ACP uygulama gruplarında ise hem erkek hem de dişi karaciğer ve böbrek dokularında orta düzeyde hasar görüldü (ACP erkek karaciğer dokusu hariç- bu grupta hafif hasar görüldü); TY grubunda ise tüm örneklerde şiddetli hasar görüldü. Koruyucu etki çalışmalarında ise CL + TY grubunda; TY'nin tek başına uygulandığı gruplarda oluşan şiddetli hasarın, hafif düzeyde hasar yönünde değiştiği tüm dokular için tespit edildi. βS + TY grubu ile ACP + TY gruplarında; TY'nin tek başına uygulandığı gruplarda oluşan şiddetli hasarın, orta düzeyde hasar yönünde değiştiği görüldü.     
Sonuç: Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlara göre; CL bitki ekstraktının, βS etken maddesinin ve ACP ilacının tek başına uygulandığı gruplarda ancak orta düzeyde hasar oluşturdukları; bu üç grubun TY'nin oluşturmuş olduğu şiddetli hasara karşı birlikte uygulandıklarında önemli ölçüde koruyucu etki gösterdikleri tespit edildi. CL ile βS arasında bir mukayese edilmesi gerekirse bitki ekstraktının βS'ye göre çok daha iyi bir koruyucu etkiye sahip olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Anacetrapib, Centranthus longiflorus, Histopatoloji, Tyloxapol, β-sitosterol.

Abstract:
Objective: In this study, the protective potential of Centranthus longiflorus (CL) whole plant extract and β-sitosterol (βS) in different tissues (liver and kidney) of rats induced by tyloxapol was investigated histopathologically.
Materials and Methods: Wistar female and male rats, tyloxapol (TY), anacetrapib (ACP), other consumables and kits were purchased from the materials used in the study. 8 different experimental groups were formed from experimental animals. After the preparation of different concentrations of CL plant extract and βS, experimental induction of hypercholesteroloma in rats, total cholesterol (TC), total triglyceride (TG) and LDL cholesterol (LDL-C) values were measured from blood samples. Liver and kidney tissues were taken from experimental animals and histopathological examination was performed.
Results: When the results obtained from the treatment groups were examined, the combined application of CL and βS in TY-induced hypercholesterolomic experimental animals significantly decreased the TC, TG and LDL-C levels (p <0.05). In histopathological findings, no histopathological damage was observed in the liver and kidney tissues for both male and female individuals in the control group. In groups where CL, βS and ACP are applied alone; mild damage to both male and female liver and kidney tissues in the CL group; in the βS and ACP administration groups, both male and female liver and kidney tissues were moderately damaged (except for ACP male liver tissue - mild damage was observed in this group); in the TY group, severe damage was observed in all samples. In protective effect studies, in the CL + TY group; it was determined for all tissues that the severe damage occurred in the groups where TY was applied alone changed towards mild damage. In βS + TY group and ACP + TY groups; it was observed that the severe damage occurred in the groups where TY was applied alone changed towards moderate damage.
Conclusion: According to the results we obtained from our study; It was found that CL plant extract, βS active ingredient and ACP caused only moderate damage in the groups where it was applied alone; It was determined that these three groups had a significant protective effect when applied together against severe damage caused by TY. If it is to be compared between CL and βS, it can be said that the plant extract has a much better protective effect than βS.

Keywords: Anacetrapib, Centranthus longiflorus, Histopathology, Tyloxapol, β-Sitosterol.