Alternatif okulların eleştirel pedagoji bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of alternative schools in the context of critical pedagogy
Yazar: AHMET MERT FİDELİ
Danışman: PROF. DR. BİNALİ TUNÇ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Alternatif eğitim, egemen eğitim paradigmalarını eleştiren ve bireysel ile toplumsal gelişimi vurgulayan eğitim yaklaşımlarını ve uygulamalarını kapsayan genel bir kavramdır. Bu araştırmada Türkiye'nin çeşitli illerinde faaliyet gösteren alternatif okullarda görev yapan okul yöneticisi, öğretmen ve velilerin görüşlerine dayalı olarak, Türkiye'deki alternatif okulların eleştirel pedagoji felsefesi ve uygulamalarıyla ne gibi benzerlikler ve farklılıklar gösterdiğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Okul yöneticisi, öğretmen ve velilerin görüşlerinin incelendiği bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, alternatif eğitim veren okulların ölçüt olarak alınmasından dolayı, Türkiye'nin dört şehrinde (İstanbul, İzmir, Antalya ve Mersin) alternatif okul olarak faaliyet gösteren okullarda görev yapmakta olan yönetici, öğretmen ve veliler arasından amaçlı örneklem tekniklerinden ölçüt örneklem tekniği ile belirlenmiştir. Bu araştırmada veriler 2022-2023 eğitim öğretim yılında 25 katılımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen veriler nitel araştırma yöntemlerinden biri olan betimsel analiz ile değerlendirilmiştir. Bunun sonucunda; alternatif okullara yönelik görüşler, okulun öğrenme ortamı yönelik görüşler, eğitim-öğretim programlarına ve uygulamalarına yönelik görüşler, veli katılımına yönelik görüşler, tercih edilen alternatif okula yönelik görüşler olmak üzere beş tema elde edilmiştir. Araştırma, alternatif okulların geleneksel okullardan farklı olarak öğrenci odaklı, özgürlükçü ve yenilikçi, öğrencilerin eleştirel düşünme ve gerçek hayat bağlantılarını geliştirmesine yardımcı olduğu, ancak eleştirel pedagojik ilkelerle yeterince uyumlu çalışamadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Alternative education is a general concept encompassing educational approaches and practices that criticize dominant educational paradigms and emphasize both individual and societal development. In this research, based on the perspectives of school administrators, teachers, and parents working in alternative schools across various cities in Turkey, the aim was to identify the similarities and differences in terms of critical pedagogy philosophy and practices within alternative schools in Turkey. This study adopted a qualitative research method, specifically a case study design, to examine the opinions of school administrators, teachers, and parents. The research group was determined using purposive sampling techniques, focusing on alternative schools in four cities in Turkey (Istanbul, Izmir, Antalya, and Mersin). Data for this study was collected during the 2022-2023 academic year through semi-structured interviews conducted with 25 participants. The collected data was analyzed using descriptive analysis, a qualitative research method. As a result, five themes emerged: perspectives on alternative schools, perspectives on the learning environment of the school, perspectives on educational programs and practices, perspectives on parental involvement, and perspectives on the preferred alternative school. The research findings indicate that alternative schools are student-centered, freedom-oriented, and innovative compared to traditional schools. They assist students in developing critical thinking and real-life connections. However, it was concluded that these alternative schools struggle to fully align with critical pedagogical principles.