Yetişkinlerde ayrılma kaygısı ve çocukluk çağı ebeveyn kayıplarınınkişilerarası bağımlılık eğilimler üzerinde etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of separation anxiety in adulthood and childhood parent loss on interpersonal dependency
Yazar: GÖNÜL SALCIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MANOLYA ÇALIŞIR
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ebeveyn kaybı, herkes için kaçınılmaz ve zorlayıcı bir deneyimdir. Bu deneyimin
kaçınılmaz olmasının ardından birçok sorun ve psikolojik rahatsızlıklar
görülebilmektedir. Bu zorlu süreci sağlıklı biçimde atlatan kişilerin yanı sıra, bu
süreçten olumsuz yönde etkilenen, yas tutmayan, tutulmayan yasın kronikleşme
halinin farklı etkilerin ortaya çıkmasıyla yaşam kalitesi bozulan ve ilişkileri etkilenen
kişilerin çoğunlukla travma sonrası stres bozukluğu, ayrılma kaygısı ve depresyon gibi
duygudurum bozuklukları ile ilgili psikolojik rahatsızlıklar yaşadıkları bilinmektedir.
Bu çalışmada, ayrılma kaygısı ve kişilerarası bağımlılık düzeyleri çocukluk çağı
ebeveyn kaybı deneyimi açısından incelenmiştir.
Bu çalışmada, çocuklukta ebeveyn kaybı yaşamış 18-65 yaş arası yetişkinlerde ayrılma
kaygısı ve çocukluk çağı ebeveyn kayıplarının kişilerarası bağımlılık eğilimleri
üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda,
çalışmaya katılan 272 kadın ve 110 erkek olmak üzere 382 kişiye Yetişkin Ayrılma
Anksiyetesi Anketi (YAAA) ve Kişilerarası Bağımlılık Ölçeği (KBÖ) uygulanmıştır.
Yapılan normallik testi sonrasında verinin normal dağılmaması sebebiyle parametrik
olmayan Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis-H Testi kullanılmıştır. Değişkenler arası
ilişkiyi belirlemek amacıyla Spearman Korelasyon Analizi yapılmış olup, analizlerin
sonucunda ayrılma kaygısı ve kişilerarası bağımlılık puanlarının katılımcıların
ebeveyn kaybı yaşama durumuna göre farklılaştığı bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca,
ayrılma kaygısı ve kişilerarası bağımlılık puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü
korelasyon sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Çocukluk Ayrılma Kaygısı Bozukluğu, Yetişkin Ayrılma
Kaygısı Bozukluğu, Kişilerarası bağımlılık, Bağlanma Kuramı, Ebeveyn kaybı

Abstract:
The loss of a parent is an unavoidable and compulsory experience for one and all. After
this experience, many issues and psychological disorders occur. Besides people who
survived this difficult process in a healthy way, it is known that people who are
negatively affected by this process, who do not grieve, whose quality of life
deteriorates due to the emergence of different effects of the chronic state of grief and
whose relationships are affected are mostly psychological problems related to mood
disorders such as post-traumatic stress disorder, separation anxiety and depression. In
this study, separation anxiety and interpersonal dependency levels were examined in
terms of childhood parent loss experience.
In this study, it was aimed to examine the effects of separation anxiety and childhood
parental loss on interpersonal dependency tendencies in adults aged 18-65 who
experienced childhood parental loss. For the purpose of the study, Adult Separation
Anxiety Questionnaire and the Interpersonal Dependency Scale were applied to 382
people, 272 women and 110 men, who participated in the study. After Test of
Normality, non-parametric Mann Whitney-U and Kruskal Wallis-H Tests were used
due to the data were not normally distributed. Spearman Correlation Test was used to
determine the relationship between the variables. As a result of the analysis, evidences
showed that the separation anxiety and interpersonal dependency scores differentiated
according to the participants' loss of parent. In addition, a moderate positive correlation
was found between separation anxiety and interpersonal dependency scores.
Keywords: Childhood Separation Anxiety Disorder, Adult Separation Anxiety
Disorder, Interpersonal dependency, Attachment Theory, Parental loss