Bir sağlık üniversitesinde farklı fakültelerin ilk ve son sınıf öğrencilerinin sigara ile ilgili bilgi düzeyleri ve bağımlılıklarının karşılaştırılması
Comparison of knowledge levels and dependencies of smoking on first and last grade students of different faculties at A health university
Yazar: ELİF DEMİRKIRAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA GÜL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sigara içme = Smoking ; Tıp = Medicine ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Küresel bir sağlık sorunu olan sigara kullanımının önlenmesinde, hedef grup olan gençlere yönelik güncel çalışmaların yapılması halk sağlığı açısından önemlidir. Sigara kulanımının kontrolünde, mesleki sorumluluk ve aldıkları eğitim dolayısıyla sağlık çalışanları anahtar bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, sağlık bilimleriyle illgili eğitim almakta olan öğrencilerin sigara kullanım prevalansı, başlama ve kullanmaya devam etme nedenlerinin belirlenmesinin konuyla ilgili farkındalığın arttırılması ve sürdürülmesi açısından önemli olduğu düşüncesiyle bu çalışma planlandı. 
Tanımlayıcı tipte olan bu araştırma; Bezmialem Vakıf Üniversitesi Diş Hekimliği, Eczacılık, Hemşirelik bölümleri ilk ve son sınıflarında okuyan öğrencilerin katılımı ile gerçekleşmiştir. Eğitim alan toplam 309 öğrenciden 255'ine (%82,5) ulaşılmıştır. Katılımcılara sigara içme durumlarını ve sigara kullanımı ile ilgili aldıkları eğitimi sorgulayan anket formu ve Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi gözlem altında uygulanmıştır. Veri değerlendirilmesi Pearson Ki- Kare, Binary Lojistik Regresyon modeli ve Spearman Korelasyon analizi ile yapılmıştır. Öğrencilerin sigara kullanım yaygınlığı toplamda %26,3; erkeklerde %55,2, kadınlarda, %19.9, birinci sınıfta %65,7, son sınıfta %34,3 olarak saptanmıştır. Çalışmamızda; sınıf, cinsiyet, yakın arkadaşının sigara içme durumu ve başka alışkanlığın varlığı değişkenleri ile sigara içme durumu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p<0,05). 
Çalışmamız sonucunda; fakülte eğitimi süresince tütünün sağlığa etkileri ve kontrolü hakkında verilen sağlık eğitiminin, öğrencilerin sigara içme sıklıklarını, azalttığı yargısına varılmıştır. Sağlık öğrencilerine verilecek olan bu eğitimler ile tütün kullanımına başlamalarının önüne geçilebilir, kullananlar bırakması yönünde teşvik edilebilir ve ilerde sağlık uzmanı olarak tütün kontrol çalışmalarında aktif rol almaları sağlanabilir. 

Anahtar kelimeler: Sigara, bağımlılık, eğitim, üniversite, sağlık bilimleri öğrencisi.

Abstract:
Smoking continues to be a global public health problem. To reduce the rate of smoking, it is important to increase and update the research on the target group of young people. In cigarette control, health professionals play a key role because of their professional responsibilities and knowledge. For this reason, during their college education, prevalence and reasons of cigarette smoking should be determined and necessary measures should be taken. 
This descriptive type of research was organized by participation of first and last year of Bezmialem Vakıf University Dental, Pharmacy and Nursing Departments' students. 255 (82.5%) were reached out of 309 trained students. Participant smoking status and smoking related college education were questioned and the Fagerstrom Nicotine Dependence Test was administered under observation. Pearson Chi Square, Binary Logistic Regression model and Spearman correlation were used for data analysis. The prevalence of smoking among students was 26.3% in total; 55.2% in males, 19.9% in females, 65.7% in first class and 34.3% in last class. In our study; the relationship between year of college, gender, close friend's smoking status, use of alternative tobacco products and smoking status were significantly determined (p<0.05). 
As a result of our study; it is thought that the health education given about the health effects and control of tobacco could be an effective way to reduce the frequency of smoking. Within these trainings; the start of tobacco use can be prevented in health students, the current users can be encouraged to quit, and the future's health professionals can be actively involved in tobacco control activities.

Key Words: Smoking, addiction, education, university, health professions student.