Tüketicilerin bilgi kaynağı olarak gıda ürünlerindeki etiketi okuma ve anlamada karşılaştıkları sorunların incelenmesi
Study of difficulties which consumers face with when they read and understand the labels on the food packages as the information source
Yazar: CANAN AKTAŞ KARABİBER
Danışman: DOÇ. DR. OYA HAZER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırma, tüketicilerin ambalajlı gıda ürünlerindeki etiketi okumada ve anlamadakarşılaştıkları sorunları ve bu sorunlara bazı demografik özeliklerin (cinsiyet, gelir veöğrenim düzeyi, yaş,) etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma, Ankarailinde Tabakalı Rasgele Örnekleme yöntemi ile belirlenen farklı sosyo-ekonomikdüzeydeki (2 düşük,2 orta, 2 yüksek) semtlerde bulunan X süpermarketten alışverişyapan tüketicilerle yürütülmüştür. 6 semt ve bunların günlük alışveriş miktarlarıbelirlenmiş ve tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle araştırmaya alınacak toplamtüketici sayısı N=246 olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri geliştirilen anketformuna bağlı kalınarak 01.04.2006- 31.06.2006 tarihleri arasında araştırmacıtarafından, 18 yaşın üzerinde olan, anket uygulamasını kabul eden tüketicilerle yüz yüzeyapılan görüşmelerle toplanmıştır. Araştırma kapsamına alınan tüketiciler arasında gıdaalışverişini her zaman kendilerinin yaptıklarını belirtenler (%44.7) önde gelmektedir.Tüketicilerin %52.8'si yeni ürün satın almada etkili faktör olarak etiket bilgisini,%32,1'si yapılan reklamı, %24,8'i eşit oranlarda kullanım ve hazırlanmasının kolayolması ile arkadaş,komşu tercihlerini belirtmişlerdir. Tüketicilerin %76.4`ü ambalajlıbir gıda satın alırken dikkat ettikleri en önemli özelliğin etiket üzerindeki bilgi olduğunubelirtmişlerdir. Tüketicilerin %48.4'ü gıda maddeleri üzerindeki etiketleri her zaman,%37,0'si bazen, %14.6'sı nadiren incelediklerini veya hiçbir zaman incelemediklerinibelirtmektedirler. Araştırma kapsamına alınan tüketicilerin %85,4'ü süt ve süt ürünleri ,%62,2'si et ve et ürünleri ile %56.9'u yumurtanın üzerindeki etiketlere öncelikle dikkatetmektedirler. Tüketiciler ambalajlı bir gıda satın alırken öncelikle ürünün son kullanmatarihine (%83,3),üretim tarihine(%79,7), adı ve çeşidine(%64,6) ve fiyatına(%60,6)dikkat etmektedirler. Tüketicilerin %62,2'si ilk defa bir ürün aldıklarında, %37.8'i iseaynı ürünün iki farklı markasını karşılaştıracakları zaman gıda etiketini dikkatliokumaktadırlar. Tüketicilerin %73,2'si bildikleri,sürekli kullandıkları bir ürünse,%45.1'i zamanları yoksa, %41.5'i güvenilir bir yerden alacaklarsa gıda etiketine dikkatetmemektedirler. Tüketicilerin %75.2'si ürün içindeki katkı maddelerininbelirtilmemesi, %74.3'ü kaliteli ürünlerin ambalajının taklit edilmesi, %73,1 ile eşitoranlarda ambalaj üzerindeki bilgilerin okunamayacak kadar küçük olması ve çabuksilinmesi, %69.9'u ürünün içeriği hakkındaki bilgilerin teknik olması, %65.0'i ürününiçeriği hakkındaki bilgilerin yetersiz olması sorunlarıyla karşılaşmaktadırlar.Anahtar kelimelerTüketici, ambalajlı gıda ,gıda etiketi, gıda ambalajı

Abstract:
Study has been planned in order to determine the difficulties which the consumers facewith when they read and understand the labels on the packaged foods and the impacts ofsome demographic features (gender, income and education level, vs.) on thoseproblems. The study has been executed in the consumers who shop from X supermarketin the districts at the different socio-economic levels (2 lower, 2 medium and 2 high)which was determined by the Layered Random Sampling method in Ankara. 6 districtsand their daily shopping amounts were determined and total number of consumers,whom would be included by the study via layered random sampling method, wasdetermined as N=246. The study data was obtained by the researcher from the face-tofaceinterviews that were executed with the consumers who were older than 18 yearsoldand accepted the inquiry between 01.04.2006 and 31.06.2006 based on thedeveloped inquiry form. Those (44.7%), who mentioned that they perform the foodshopping themselves, were rank in priority among the consumers, covered by the study.52.8% of the consumers have stated the efficient factor to purchase the new product asthe label, 32,1% of them as advertisement, 24,8% of them as the utilization in the equalrates and easy-to-prepare and friend, neighbor options. 76.4% of the consumers havementioned that the most important feature, which they paid attention while theypurchased the packed food, was the information on the label. 48.4% of the consumershave pointed out that they always examined the labels on the foods, 37,0% of themsometimes, 14.6% of them rarely or never. 85.4% of the consumers under the study payattention to the labels on the milk and diary products , 62,2% of them on the meat andmeat products and 56.9% of them on the egg. As the consumers purchase the packedfood, firstly they pay attention to the expiry date of the product (83.3%), productiondate (79,7%), name and type (64,6%) and price (60,6%). 62.2% of the consumerscarefully read the food label when they purchase the product for the first time and37.8% of them when they meet two different brands of the same product. 73.2% of theconsumers don?t pay attention if they know it and it is a product which they always buyit, 45.1 of them don?t pay attention if they don?t have time, 41.5% of them don?t if theypurchase it from the reliable place. 75.2% of the consumers face the difficulty of lack ofinformation on the additives in the product, 74.3% of them face the difficulty ofimitation of the package of quality products, 73.1% of them with the difficulty that theinformation is indicated in the small letters on the packages so as not allowing forreading and of being erased easily, 69.9% of them with the difficulty of lack of thetechnical information on the product content, 65.0% of them with the difficulty of theinsufficient information on the product content.Key wordsConsumer, packaged food, food label, food package