İzokinetik egzersiz programlarının sporcuların üst ve alt ekstremite kas gurupları üzerine etkisi
The effect of isokinetic exercises programs on athletes' upper and lower extremity muscle groups
Yazar: ARMAĞAN ŞAHİN KAFKAS
Danışman: PROF. DR. BEKİR ÇOKSEVİM
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bacak = Leg ; Egzersiz = Exercise ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Kaslar = Muscles ; Kol = Arm ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
İzokinetik egzersiz programlarının hem sağlıklı yaşam için hem de sporcular için  kas performansının arttırılması  ve aynı zamanda verimli, aktif bir yaşamı sağladığı hipotezi ile bu çalışma planlandı.
Sportif performansın arttırılmasında, yaralanmaların önlenmesinde ve rehabilitasyonda yaklaşımının belirlenmesinde alt ekstremite ve üst ekstremite kasları belirleyicidir. Bu araştırma, voleybol, basketbol ve hentbol branşı sporcularına haftada iki gün uygulanan düzenli direnç egzersizlerinin sporcuların üst ve alt ekstremite kas guruplarının (latissimus dorsi, pectoralis major, trapezius, abdominal, hamstring-kuadriseps) fleksör-ekstensör kas oranları üzerine etkisini ve egzersizler boyunca sporcuların harcanan enerji miktarını ve metabolik eşik değerlerini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Araştırmanın örneklemi İnönü Üniversitesinde öğrenim gören ve branşlarında aktif spor yapan, 12 basketbol, 12 hentbol ve 12 voleybol oyuncusu olmak üzere üç grupta toplam 36 yetişkin erkek gönüllüden oluşmaktadır. Araştırmada 8 haftalık antrenman protokolünün sporcu grupları üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla antrenman periyodunun başında ve sonunda bazı biyometrik ölçümler (boy, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı ve BKİ), fiziksel performans testleri (otur-eriş, dikey sıçrama ve 30 m koşu), kuvvet parametreleri ölçümleri (izokinetik diz ve gövde kuvveti) ve armband kullanılarak metabolik hız ölçümleri yapıldı. Araştırma sonunda basketbol, hentbol ve voleybolculara uygulanan antrenman programının başlangıcında ve sonunda yapılan ölçüm sonuçları karşılaştırıldı. Araştırma gruplarına ait otur-eriş, dikey sıçrama ve 30 m koşu testi sonuçlarında, izokinetik diz ve gövde kuvveti zirve tork ve ortalama güç değerlerinde, hamstring-quadriseps oranında son testler lehine anlamlı farklılıklar tespit edildi (p<0.05). Ayrıca grupların metabolik eşitlik, harcanan kalori değerleri ve aktivite sürelerinde de anlamlı farklılık saptandı (p<0.05).
Sonuç olarak, düzenli olarak şiddeti artan kuvvet egzersizlerinin farklı spor branşlarında uğraşan sporcuların dominant, non-dominant diz ve gövde kuvvet değerlerini arttırdığı bulunmuştur. Ayrıca gönüllülerin özellikle H:Q oranlarında meydana gelen olumlu değişim kasların endurans özelliği ve muhtemel ekstremite yaralanmalarının önlenmesi bakımından oldukça önemli bir gelişmedir. Bu nedenle antrenörler, antrenman programlarını hazırlarken kuvvet antrenmanlarına en az haftada iki gün uygulamaları sporcuların gövde ve diz kuvvetleri açısından gelişmeler sağlayabilecektir.

Anahtar Kelimeler: İzokinetik egzersiz; güç; kuvvet; dinamometre

Abstract:
In healthy people better muscular function and more powerful muscles mean a more active life. Upper and lower extremity muscles are the determiners of increasing athletic performance, and the prevention of injuries and to clearify the rehabilitation methods. This research exposed volleyball, basketball and handball athletes to strength exercises for their upper and lower extremity muscle groups (latissimus dorsi, pectoralis major, trapezius, abdominal, hamstring-quadriceps) two times a week to determine its effect on flexor-extensor muscle ratios, the amount of energy spent by athletes during exercises and metabolic threshold values.                                                                                                   
The research subjects were composed of 36 adult male volunteers who study at Inonu University are regular athletes. They were taken from 3 groups: 12 basketball, 12 volleyball and 12 handball players. Biometric measurements (height, body weight, body fat ratio, BMI), physical performance tests (sit and reach, vertical jump, 30 m dash) power parameter measurements (isokinetic knee and torso power), and metabolic velocity measure taken while exercising with an armband were taken at the beginning and at the end of an 8 week training period, with the aim of evaluating the differences of the training regime on the athlete groups. At the end of the research the results taken at the beginning and at the end of the training program applied to basketball, volleyball and handball players were analysed. While comparing sit and reach, vertical jump and 30 m dash results, isokinetic knee and torso strength, peak torque, and average strength values and hamstring-quadriceps ratio, significant differences were tested for (p<0.05). The groups' metabolic equalities, spent calorie values, and activity durations were also tested for significant meaningful differences (p<0.05).
As a result, regular amplitude-increasing power exercises were found to increase dominant knee, non-dominant knee, and torso strength in athletes in different sports. Also, the volunteers especially positive change in H:Q ratio is a rather important development with respect to muscle endurance characteristics and the prevention of potential extremity injuries. Because of this trainers should devote at least two days a week to torso and knee strengthening exercises when planning training programs.

Keywords: Isokinetic exercise; power; strength; dynamometer