Örme kumaşlarda yük-uzama davranışları üzerine bazı çalışmalar
Studies on the load-extension behaviour of knitted fabric
Yazar: SİNEM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ARİF KURBAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil malzemelerinin mekanik özellikleri ürünün fiziksel ve mekanik özellikleri arasındaki ilişkiyi bulmak ayrıca belirli bir kullanıma yönelik performansını tayin etmek için belirlenir. Malzemenin fonksiyonel özellikleri hem işlenmesinde hem de son kullanım için büyük önem taşımaktadır.
Tekstil uygulamalarının klasik uygulamalarla sınırlı kalmayıp teknolojinin birçok alanında kullanılması ile fiziksel ve mekanik özelliklerin tayin edilmesi ve geliştirilmesi önemli bir konu haline gelmiştir. Örme yapıları da bu teknolojik gelişmeler içerisinde özel taleplere konu olmuştur. Dokuma kumaşlarla karşılaştırdığımızda örme kumaşların esnekliği ve şekil alabilirliği teknik uygulamalarda örme kumaş yapısına ayrıcalıklı bir özellik kazandırmaktadır.  
Literatür taramasında uzun yıllardır örme kumaşların yük-uzama özellikleri araştırma konusu olduğu görülmüştür. Teknolojik gelişmeleri takiben sürdürülen bu çalışmalar tekstil malzemelerinin fonksiyonel özelliklerini ve teknik özelliklerini ön plana çıkartacak şekilde halen devam etmektedir. 
Bu tez kapsamında yüksek performanslı iki farklı iplikten 4 farklı örme yapısında, en az iki farklı sıklıkta hem enine yönde hem de boyuna yönde kumaş numuneleri elde edilmiştir. Bu örme kumaşların geometrik özellikleri belirlenmiş ve mekanik özellikleri yük-uzama deneyleri ile incelenmiştir. Her malzemenin kendine ait yük-uzama davranışı vardır. Bu davranışları değerlendirmek için Poisson oranı, yani bir malzemede kuvvet uygulanan yöndeki uzama miktarı ile diğer yöndeki kısalma miktarı arasındaki bağıntı tanımlanmıştır ve bu önemli bir parametredir. Bu tez kapsamında da kumaşların Poisson oranlarının hesaplanabilmesi için deneysel veri tabanı oluşturulmuştur.
Kumaşlar Dokuz Eylül Üniversitesi Tekstil Mühendisliği Örme Laboratuvarında bulunan "V Yataklı Düz Örme Makinasında" üretilmiştir. Üretilen kumaşların yük-uzama davranışları ise Dokuz Eylül Üniversitesi Tekstil Mühendisliği Bölümü Fiziksel Tekstil Muayeneleri Laboratuvarında bulunan "Kumaş Uzama Özellikleri Ölçüm Düzeneğinde"  ölçülmüştür. Sonuçlar tablolarda verilmiş ve grafikler halinde gösterilmiştir.

Abstract:
The mechanical properties of textile materials determine to find the relationship between the physical and mechanical properties of product and also for estimating the performance for a particular use. Functional properties of materials are of great importance for both processing and end use.
The determination of physical and mechanical properties of textile products has become an important issue with their use in many areas together with the development of technology nowadays, thus it is not limited to classical applications. Knitted structures have also been subject to special requirements in these technological advances. When we compare the knitted fabric with woven fabric, for technical applications; flexibility and formability of the knitted fabric gives a special feature to the knitted fabric structure.
For many years in the literature load-extension properties of knitted fabrics were found to be the subject of research. Following the ongoing technological developments in the study of functional properties of textile materials and technical features to the forefront is still continuing. Each of material has its own load-extension behavior. Poisson's ratio of a material, that is the relation between the forces applied in the direction of elongation and contraction in the other directions, has been defined and it is an important parameter. Scope of this thesis is to prepare an experimental data base for enable to calculate the Poisson's ratio of the material.
The fabrics are manufactured on 7 gauge flat knitting machine in the Knitting Workshop of DEU Textile Engineering Department. The load-extension behavior of the produced fabric samples are measured in "The Fabric Elongation Properties Measurement Apparatus". The results are given in tables and shown in graphics.