Ziyâ Paşa'nın Endülüs Tarihi adlı eserinde edatlar
Prepositions in Ziya Pasha's History of Andalusia
Yazar: KEZİBAN ÜNSAL
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL ERSÖZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Ziya Paşa = Ziya Pasha

Özet:
Bu çalışma, Türkçede tek başına anlamı olmayan, görevli sözcük olarak değerlendiren, cümle, kelime veya kelime gruplarına çeşitli anlam ilişkisi katan ya da bu ögeleri anlam ilişkileriyle birbirine bağlayan edatların, Ziyâ Paşa'nın Endülüs Tarihi adlı eserindeki kullanımını tespit etmek amacıyla yazılmıştır.

Çalışma; Giriş, Birinci Bölüm, İkinci Bölüm ve Sonuç olmak üzere dört başlıkta incelenmiştir. Giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı ve yöntemi açıklanmış, kapsam ve sınırlılıkları belirtilmiştir. Birinci bölümde, Tanzimat Dönemi, Ziyâ Paşa'nın hayatı, edebi şahsiyeti, eserleri, dili hakkında bilgiler verilmiştir. Araştırıcılara göre edatın tanımı, sınıflandırması ve detaylı bilgileri de bu bölümde verilmiştir.

İkinci bölümde, sınıflandırılan edatlar, Endülüs Tarihi adlı eserdeki kullanım durumu, cümle içerisinde kullanıma bağlı olarak kazandırdığı anlamları örneklerle ortaya konulmuştur. Edatların köken bilgisi, kelime anlamıyla birlikte ilgili başlığın altında gösterilmiştir.

Sonuç kısmında ise edatların hangi dile ait olduğu sayısal veriler ile verilmiş ve tablo ile gösterilmiş, Türkçe kökenli edatlar karşısında Arapça ve Farsça kökenli edatların oranı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türk Dili, Osmanlı Türkçesi, Tanzimat Dönemi, Ziyâ Paşa, Endülüs Tarihi, Edat

Abstract:
This study was written in order to determine the use of prepositions, which have no meaning on their own in Turkish, which are evaluated as function words, which add various meaning relations to sentences, words or word groups or which connect these elements with meaning relations, in Ziyâ Pasha's History of Andalusia.

The study is analyzed under four sections: Introduction, Section One, Second Sectoin and Conclusion. In the introduction section, the subject, purpose and method of the study are explained and the scope and limitations are specified. The information about the Tanzimat Period, Ziyâ Pasha's life and his literary personality, his works, and his language is given. The definition, classification and detailed information about the preposition by researchers are also given in this section.
In the second section, the classified prepositions, the usage status in the work Andalusian History, the meanings it gives depending on the usage in the sentence are revealed with the examples given from the work. The origin information of the prepositions is given under the relevant section together with the meaning of the word.

In the conclusion, the language origin of the prepositions is given with numerical data and shown in a table, and the ratio of prepositions of Arabic and Persian origin versus prepositions of Turkish origin is determined.

Key words: Turkish Language, Ottoman Turkish, the Tanzimat Period, Ziyâ Pasha, History of Andalusia, Preposition