Osmanlı Son Dönemi'ne ait batık vapurlar
Sunken ships of the late Ottoman Period
Yazar: SÜMEYYE ALTUN
Danışman: PROF. DR. İLHAN EKİNCİ
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Batık = Shipwreck ; Deniz fenerleri = Lighthouses ; Deniz kazaları = Maritime accidents ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Vapur = Steamboat

Özet:
Osmanlı denizlerinde coğrafyanın etkisi ile gemi teknolojisinde kullanılan kalyonlar sanayi inkılâbı ile birlikte yerlerini buharlı gemilere bırakmıştır. Sultan Abdülmecid zamanında Türk deniz yolları ve şehir hatları işletmeciliğinin temeli atılmıştır. 19. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar yolcu veya yük gemisi olan gemiler ayrı ayrı adlandırılmak yerine vapur kelimesi ile kullanılmıştır. Vapurların yalnızca yolcu taşımacılığında kullanılmaması aynı zamanda yük, maden taşımacılığı, asker bakımı gibi birçok alanda çalıştırılması ve bunun ardından şirketlerin maddi-manevi hasara uğraması vapurların bakımsız kalmasına ve birçok şirket vapurunun batışına zemin hazırlanmıştır. Sanayi İnkılâbı sonrası deniz taşımacılığının rağbet görmesi trafiğin artışına ve dolaylı olarak denizlerde kaza riskinin oluşmasına yol açmıştır.  
Osmanlı Devleti, yüksek maliyetli vapurların batma oranlarının artış göstermesi ile kaza öncesi ve sonrasında birtakım tedbirler almaya çalışmıştır. Deniz feneri, tahlisiye şirketi, şamandıra, kılavuzluk şirketinin kurulması deniz kazalarına karşı alınabilecek önlemler arasında iken kaza sonrası batan vapurun sudan çıkartılması için görevli römorkör şirketi, dalgıç ve kazazede olanların mallarının korunması adına kurulmuş olan sigortacılık şirketleri sonradan alınan tedbirler içerisindedir.

Abstract:
With the effect of geography in the Ottoman seas, the galleons used in ship technology were replaced by steamships with the industrial revolution. During the reign of Sultan Abdülmecid, the foundation of Turkish sea routes and city lines management was laid. From the 19th century to the beginning of the 20th century, ships that were passenger or cargo ships were used with the word ferry instead of being named separately. The fact that the ferries were not only used for passenger transportation, but also operated in many areas such as cargo, mining transportation, military maintenance, and subsequently suffered material and moral damage to the companies, paved the way for the boats to be neglected and the sinking of many company ferries. The popularity of maritime transport after the Industrial Revolution led to an increase in traffic and indirectly to the risk of accidents at sea.
 The Ottoman Empire tried to take some precautions before and after the accident with the increase in the sinking rate of high-cost ferries. While the establishment of a lighthouse, rescue company, buoy and pilotage company are among the measures that can be taken against marine accidents, the tugboat company responsible for removing the sunken ship from the water after the accident, and insurance companies established to protect the goods of divers and casualties are among the measures taken later.