Deşarj - ağırlıklı ve deşarj - bağımlı yerüstü sularında kirletici konsantrasyonlarının analizi: Ergene Havzası örneği
Analysis of pollutant concentrations in effluent-dominated and effluent-dependent surface waters: The case of Ergene River Basin
Yazar: EDA BACAK
Danışman: PROF. DR. ELÇİN GÜNEŞ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Son yıllarda giderek artan kuraklık, nüfus artışı, hızlı sanayileşme ve hızlı betonlaşma yerüstü ve yeraltı sularında çeşitli etki ve baskılara neden olmaktadır. Bu olumsuzlukların yoğun olarak görüldüğü Ergene Havzası'nda yerüstü su kalitesinin değerlendirilmesi her geçen gün daha da önem kazanmaktadır. Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi kapsamında, ülkemizdeki tüm nehir havzalarında gerçekleştirilmesi planlanan Nehir Havza Yönetim Planlarının ilk uygulamaları havzada gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada Ergene Havzası'nda seçilen 10 farklı noktadan alınan yerüstü su numunelerinin kalitesi değerlendirilmiş ve deşarj - ağırlıklı ve deşarj - bağımlı olarak sınıflandırılan bu kaynaklarının kalitesi referans olarak alınan temiz kaynaklar ile karşılaştırılmıştır. Su kalitesinin değerlendirilmesi, ülkemizde uygulanan ve temeli AB Su Çerçeve Direktifi'ne (SÇD) dayanan Yerüstü Su kalitesi Yönetmeliği'nce yapılmıştır. Su kaynaklarının deşarj - ağırlıklı ve deşarj - bağımlı olarak sınıflandırılması için ABD'de uygulanan sınıflandırma yaklaşımı kullanılmıştır. Su kütlelerinin bu şekilde sınıflandırılması için Devlet Su İşleri (DSİ) ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi tarafından geçmişte ölçülen debi değerleri kullanılmıştır. Su kütlelerinin kalite sınıfları belirlendikten sonra kalite sınıfları kötü olan kütlelerin kalitesinin iyileştirilmesi için ABD'de uygulanan Toplam Maksimum Günlük Yük (TMGY) yaklaşımı kullanılmış ve kalite sınıflarının yükseltilmesi için gerekli iyileştirme yüzdeleri su kütlesi ve kirletici parametre bazında belirlenmiştir.

Abstract:
In recent years, increasing drought, population growth, rapid industrialization and rapid concreting have caused various impacts and pressures on surface and ground waters. In the Ergene Basin, where these adversities are observed intensively, the assessment of surface water quality is becoming more and more important day by day. Within the scope of the European Union Water Framework Directive, the first implementations of River Basin Management Plans, which are planned to be realized in all river basins in our country, were realized in the basin. In this study, the quality of surface water samples taken from 10 different selected points in the Ergene Basin was evaluated and the quality of these sources, which were classified as discharge-dominated and discharge-dependent, was compared with the clean sources taken as reference. The assessment of water quality was carried out in accordance with the Regulation on Surface Water Quality, which is based on the EU Water Framework Directive (WFD). The classification approach applied in the USA was used to classify water bodies as discharge-dominated and discharge-dependent. Flow rates measured in the past by the State Hydraulic Works (DSİ) and the Electrical Power Resources Survey Administration were used to classify water bodies in this way. After determining the quality classes of the water bodies, the Total Maximum Daily Load (TMDL) approach applied in the USA was used to improve the quality of the water bodies with poor quality classes and the improvement percentages required to increase the quality classes were determined on the basis of water body and pollutant parameter.