Diyarbakır ili üzüm çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination  of the yield and quality characteristics of grape  varieties grown in Diyarbakır province
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN KARATAŞ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bağ Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2017 ve 2018 yıllarında Diyarbakır ili üzüm çeşitlerinin fenolojik özellikleri ile verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla ilçelerde (Çermik, Çüngüş, Ergani, Dicle, Eğil, Hani, Hazro, Lice, Kulp, Silvan) yetiştirilen üzüm çeşitlerin yerleri belirlenerek  üretici bağlarında bulunan çeşitler üzerinde yürütülmüştür. 
Diyarbakır ili ve İlçelerinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinde tomurcukların sürmesi, tam çiçeklenme, tane tutumu, ben düşme ve hasat tarihleri ile ilgili yapılan fenolojik gözlem¬ler kaydedilmiştir. 
Çalışma esnasında üzüm çeşitlerinin verim özelliklerinden  Salkım ağırlığı (g), omca verimi (kg), dekara verim (kg), incelenmiş. Üzüm çeşitlerinin kalite özelliklerinden ise salkım boyu (cm), salkım eni (cm), tane ağırlığı (g), tane boyu (mm), tane eni (mm),  kuru madde %, pH, tartarik asit (g/l)  incelenmiştir. 
Çalışma sonucunda, verim değerleri açısından ön plana çıkan üzüm çeşitleri Şarabi  (7.200 kg/omca, 740.20 kg/da), Şire (7.150 kg/omca, 737.80 kg/da), Zülfiye dayan (7.100 kg/omca, 734.50 kg/da), Tahannebi (7.010 kg/omca, 733.60 kğ/da),  Karaşire (6.950 kg/omca, 731.80 kg/da) çeşitleri olmuştur. 
Kalite açısından öne çıkan üzüm çeşitleri ise Erkenisi (SÇKM % 18.35, pH 4.45, tartarik asit 4.70 g/lt, tane ağırlığı 3.30 g),  Öküzgözü (SÇKM % 20.95, pH 3.19, tartarik asit 6.00 g/lt, tane ağırlığı 3.12 g), Şarabi (SÇKM % 18.00, pH 4.18, tartarik asit 5.02 g/l, tane ağırlığı 2.25 g), Karik (SÇKM % 19.15, pH 4.09, tartarik asit 4.70 g/l, tane ağırlığı 1.71 g)   olmuştur. 

Anahtar Kelimeler: bağcılık, üzüm, verim, kalite

Abstract:
This study was conducted during 2017 and 2018, the grape varieties grown in the districts (Çermik, Çüngüş, Ergani, Dicle, Eğil, Hani, Hazro, Lice, Kulp, Silvan) of Diyarbakır in order to identify the phenological characteristics and yield and quality characteristics of the grape varieties at the local vineyards 
	Phenological observations about the sproutin duration, full blossom, grain behavior, maturity and harvest dates were recorded in Diyarbakır province and districts. 
	During the study, amaong the yield characteristics of grape of varieties, bunch weight (g), vine stock yield (kg), yield per hectare (kg), and among the qualıty characteristics of grape varities bunc length (cm) bunc width (cm), grain weight (g), grain lenght (mm), grain width (mm), dry matter %, pH, tartaric acid (g/l) were examined.
	As a result of the study, the most prominent grape varieties in terms of yield values are as follows; Şarabi (7.200 kg/vine stock, 740.20 kg/da), Şire (7.150 kg/vine stock, 737.80 kg/da), Zülfiye dayan (7.100 kg/vine stock, 734.50 kg/da), Tahannebi (7.010 kg/vine stock, 733.60 kğ/da), Karaşire (6.950 kg/vine stock 731.80 kg/da) varieties.
	In terms of quality, the most prominent grape varieties are as fallows : Erkenisi (TSS 18.35%, pH 4.45, tartaric acid 4.70 g/lt, grain weight 3.30 g), Öküzgözü (TSS 20.95%, pH 3.19, tartaric acid 6.00 g/l, grain weight 3.12 g), Şarabi (TSS 18.00%, pH 4.18, tartaric acid 5.02 g/l, grain weight 2.25 g), Karik (TSS 19.85 %, pH 4.09, tartaric acid 4.70 g/l, grain weight 1.71 g).

Key Words: viticulture, grape, yield, quality