Özel yetenekli ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumunun psikolojik sağlamlık düzeylerine etkileri
The effects of helicopter parental attitude perceived by gifted adolescents on psychological resilience levels
Yazar: HATİCE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Helikopter ebeveyn = Helicopter parents ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu çalışma, 12-18 yaş grubunda olup Bilim ve Sanat Eğitim Merkezlerinde öğrenime devam eden ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumunun psikolojik sağlamlık düzeylerine etkilerini incelemeye yönelik, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın genel evreni Türkiye'nin tüm bölgelerini kapsayan (Marmara, Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde), Bilim Sanat Merkezlerinde-BİLSEM öğrenime devam eden özel yetenekli ve/veya üstün zeka tanısı almış 12-18 yaş arasındaki ergenlerdir (N=533). Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Başkanlığının resmi onayı ve Etik Kurul onayı alındıktan sonra Türkiye geneli BİLSEM kurumlarındaki ergenlere veri toplama araçları uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu'; "Helikopter Ebeveynlik Ölçeği" ve "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-12) kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen puan ortalamaları arasında anlamlı ilişki kısmi korelasyon testi ile test edilmiştir. İkili değişkenler bağımsız gruplar t testi ile; ikiden fazla grupların karşılaştırmasında ise tek faktörlü varyans analizi kullanılmıştır. Çalışma grubundakilerin yaşı ve psikolojik sağlamlıkları arasında, babanın yaşı ve helikopter ebeveynlik arasında negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki vardır. Algılanan helikopter ebeveynlik tutumu ve psikolojik sağlamlık arasında da negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Anne babası birlikte yaşayan ergenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri, anne babası ayrı yaşayan ergenlere göre yüksektir. Güvenlik mensubu babaların çocuklarının algıladıkları helikopter ebeveynlik düzeyi, serbest meslek sahibi olan babaların çocuklarının algıladıklarından daha yüksektir.

Abstract:
This study; it was conducted with adolescents aged 12-18 who continue their education in Science and Art Education Centers. The effects of the helicopter parental attitude perceived by the adolescents on their psychological resilience levels were investigated. This research is in relational screening model. The general universe of the research; they are gifted adolescents aged 12-18 years (N=533) who study at Science and Art Education Centers covering all regions of Turkey (Marmara, Aegean, Mediterranean, Southeastern Anatolia, Eastern Anatolia, Central Anatolia and Black Sea regions). The official approval of the Ministry of National Education Special Education and Guidance Services Presidency and the approval of the Ethics Committee were obtained. Data collection tools were applied to adolescents in Science and Art Education Centers institutions across Turkey. In the research, the data is "Personal Information Form"; It was collected with the "Helicopter Parenting Scale" and the "Child and Youth Psychological Resilience Scale". The significant relationship between the mean scores obtained from the scales was analyzed with the correlation test. Binary variables; independent groups were analyzed by t-test; One factor analysis of variance was used in the comparison of more than two groups. When the age and psychological resilience of the study group are examined; a negative relationship was found between father's age and helicopter parenting. A significant correlation was found between perceived helicopter parenting attitude and psychological resilience. The psychological resilience levels of adolescents whose parents live together are higher than those whose parents live separately. The helicopter parental attitude perceived by the children of security fathers is higher than the children of self-employed fathers.