Tüberküloz hastalarının aldıkları tedavinin ve damgalanma ile ayrımcılığa maruz kalma düzeylerinin hastalar açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the treatment received by tuberculosis patients and their exposure to stigma and discrimination in terms of patients
Yazar: GÖKÇE ÇELİK KARA
Danışman: PROF. DR. BEKTAŞ MURAT YALÇIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Damgalama = Stigmatization ; Hastalar = Patients ; Tedavi = Treatment ; Teletıp = Telemedicine ; Tüberküloz = Tuberculosis

Özet:
AMAÇ:Bu çalışmanın amacı tüberküloz hastalarının aldıkları tedavinin ve damgalanma ile ayrımcılığa maruz kalma düzeylerinin değerlendirilmesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.GEREÇ VE YÖNTEM:Kesitsel tipteki bu çalışma Samsun İli Merkez Verem Savaş Dispanserinde 15 Ağustos 2021 ile 15 Ocak 2022 tarihleri arasında tedavisi devam eden veya yeni tanı alan ve tedavisi başlanan, 18 yaş ve üzerinde olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 70 tüberküloz hastası ile yapılmıştır.Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak sosyodemografik anket formu ve Tüberkülozlu Hastalarda Stigma Ölçeği (THSÖ) uygulanarak toplanmıştır.İstatistiksel analizde IBM SPSS V26 paket program kullanılmıştır.p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.BULGULAR: Hastaların %57,1'i Video Gözetimli Tedavi (VGT) alırken %42,9'u Doğrudan Gözetimli Tedavi (DGT) almaktaydı.Hastaların yaş ortalamaları VGT alan hastalar için 47.50±18,27 yıl ve DGT alan hastalar için 54.06±17,75 yıl olarak bulunmuştur.VGT alan hastaların %47,5'i ve DGT alan hastaların %50'si erkektir.Hastaların toplam THSÖ puan ortalamaları VGT alan hastalarda 81.35±12.70 ve DGT alan hastalarda 83.40±9.99'tür.VGT alan hastaların %42,5'i ve DGT alan hastaların %40'ı toplam damgalanma puan ortalamasından daha yüksek puan almıştır.Her iki grubun aldıkları tedaviden memnuniyet puan ortalaması VGT için 9.75±0.43 ve DGT için 8.63±0,71 olarak hesaplandı.SONUÇ:Çalışmamızda hem VGT alan hem de DGT alan hastaların damgalanmaya uğrama düzeylerinin orta seviyede olduğu belirlenmiştir. Tüberküloz tedavisinin önündeki en büyük engellerden biri de hastaların maruz kaldıkları damgalanma ve ayrımcılıktır.

Abstract:
AIM:This study was conducted to evaluate the treatment received by tuberculosis patients and the level of exposure to stigma and discrimination and to determine the affecting factors.
MATERIALS AND METHODS: This cross-sectional study was conducted with 70 tuberculosis patients aged 18 years and above, who were under treatment or newly diagnosed and started treatment between 15 August 2021 and 15 January 2022 in the Central Tuberculosis Dispensary in Samsun. Data was collected by the researcher using the face-to-face interview technique, by applying the sociodemographic questionnaire form and the Stigma Scale in Patients with Tuberculosis (SSTB).IBM SPSS V26 package program was used for statistical analysis.p<0.05 value was considered statistically significant.RESULTS:While 57.1% of the patients were receiving Video Directly Observed Therapy (VDOT), 42.9% were taking Directly Observed Therapy (DOT).Mean age of the patients was 47.50±18.27 years for patients receiving VDOT and 54.06±17.75 years for patients receiving DOT.47.5% of patients receiving VDOT and 50% of patients receiving DOT were male.The mean total SSTB score of the patients was 81.35±12.70 in patients who received VDOT and 83.40±9.99 in patients who received DOT.42.5% of patients receiving VDOT and 40% of patients receiving DOT scored higher than the mean total stigma score.The mean score of satisfaction with the treatment received by both groups was calculated as 9.75±0.43 for VDOT and 8.63±0.71 for DOT.CONCLUSIONS: In our study, it was determined that the stigmatization levels of patients who received both VDOT and DOT were moderate. One of the biggest obstacles in front of tuberculosis treatment is the stigma and discrimination that patients are exposed to.