İthal edilen bazı etçi sığır ırklarında besi performansı ve et üretim maliyetlerinin tespiti ve karşılaştırmalı ekonomik analizi
Determination of fattening performance and meat production costs in some imported cattle races and comparative economic analysis
Yazar: YAĞMUR ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. YILMAZ ARAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, Konya'nın Kulu ilçesindeki bir sığır besi işletmesine gelen ithal sığırlarda uygulanan günlük yem rasyonu, haftalık bireysel tartımlara ilişkin kayıtlar ve işletmede tutulan maliyet kalemleri gibi elde edilen birincil veriler üzerinden değerlendirilmesi ve sığırların ırk bazında besi performanslarının teknik ve ekonomik yönden karşılaştırmalı olarak analizlerinin yapılması amaçlanmıştır.
Araştırmanın materyalini 400 baş kapasiteli sığır besi işletmesine Et ve Süt Kurumu'nun aracılığıyla yurtdışından getirilen 120 ithal besi hayvanı içerisinden 3 ırktan sığırların (Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine ve Simental) 10'arlı gruplar halinde besi başlangıcından kesime kadar olan tüm süreçte günlük/haftalık takibi sonucunda elde edilen veriler oluşturmuştur.
Araştırma gruplarında bulunan Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine ve Simental ırkı sığırların yapılan teknik analiz sonucu ortalama besi başı canlı ağırlık, besi sonu canlı ağırlık, günlük canlı ağırlık artışı ve karkas randıman oranı verileri sırasıyla; (308,7 kg, 687,8 kg, 1,31 kg, %59); (343,4 kg, 738,8 kg, 1,36 kg, %60); (339,3 kg, 706 kg, 1,26 kg, %59) olarak hesaplanmıştır.
Araştırmada söz konusu faaliyet döneminde sığır besi işletmesi için üretimde maliyeti oluşturan masraf unsurlarının %44,8'i besi materyali satın alma gideri, %31,3'ü yem masrafları ve %23,9'u ise işçilik giderleri, elektrik, ilaç gibi diğer maliyet kalemleri olarak tespit edilmiştir. İşletmedeki ekonomik rasyolara ilişkin bulgular sırası ile mali rantabilite %9,46, ekonomik rantabilite %12,73, rantabilite faktörü %16,62 ve masraf/hasıla oranı 1,12 olarak bulunmuştur. İşletmenin bir besi dönemi boyunca ağırlık marjı %71,61 ve fiyat marjı %28,39 olarak hesaplanmıştır.
Teknik ve ekonomik açıdan Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine ve Simental ırkı sığırların besi faaliyet sonuçları karşılaştırmalı olarak incelendiğinde nominal ve oransal olarak önemli farklılıklar belirlenmiştir. Ancak sığır ırklarında aynı koşullarda uygulanan besi sonucu elde edilen ekonomik değerlerin tek yönlü varyans (ANOVA) analizi sonuçlarına göre besi materyali maliyeti, toplam maliyet, satış geliri, kar ve bir kg karkas maliyet değerleri ırklar arasında istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p> 0,05).
Araştırmada, deneme gruplarında besi performansları teknik ve ekonomik yönden karşılaştırmalı olarak incelenen sığır ırkları arasında (Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine, Simental) işletme bazında değerlendirilen günlük aldığı canlı ağırlık artışı, yemden yararlanma oranı, karkas randımanı; satış geliri, kar ve 1 kg karkas et maliyeti bulgularına dayanarak Blon de d'Aquitaine ırkının beside kullanılmasının diğerlerine nazaran daha avantajlı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Ekonomik Analiz, İthalat, Kırmızı Et, Maliyet, Sığır Besiciliği

Abstract:
This study was carried out with the aim of making comparative technical and economic analyzes of cattle on a race basis by evaluating the primary data obtained through the daily feed ration, weekly individual weighing records of imported animals coming to a fattening farm in Kulu district of Konya, and the cost items data supply forms kept in the enterprise.
The material of there search was collected from 120 imported livestock brought from abroad through the Meat and Milk Institution to a cattle fattening enterprise with a capacity of 400 heads. Cattlefrom 3 breeds (Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine and Simmental) were fed daily/daily in groups of 10 through out the entire process from the beginning of fattening to slaughter. The data obtained as a result of weekly follow-upwascreated.
As a result of the technical analysis of Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine and Simmental breed cattle in the research group, average live weight per beef cattle, live weight at the end of fattening period, daily live weight and yield rate data are calculated as respectively; 308.7 kg, 687.8 kg, 1.31 kg, 59%; 343.4 kg, 738.8 kg, 1.36 kg, 60%; 339.3 kg, 706 kg, 1.26 kg, 59%.
By calculating the data obtained from the factors that make up the total cost, 44.8% of fattening material, 31.3% of feed costand 23.9% of other costs such as labor expenses, electricity and medicine were determined. The findings regarding the economic ratios in the enterprise were found to be financial profitability 9.46%, economic profitability 12.73%, profitability factor 16.62% and input/output ratio 1.12, respectively. During a fattening period of the enterprise, the weight margin was calculated as 71.61% and the price margin was 28.39%.
In the data obtained, according to the results of one-way variance (ANOVA) analysis of economic parameters between breeds, live animal cost, total cost, sales revenue, profit and cost of one kg carcass values were found to be statistically insignificant (p> 0.05).
When the fattening activity results of Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine and Simmental breed cattle were comparatively examined in technical and economic terms, significant differences were determined in nominal and proportional terms. However, according to the results of one-way variance (ANOVA) analysis of the economic values obtained as a result of fattening under the same conditions in cattle breeds, live animal cost, total cost, sales revenue, profit and cost of one kg carcass values were found to be statistically insignificant between the breeds (p< 0.05).
In the research, among the cattle breeds (Aberdeen Angus, Blonde d'Aquitaine, Simmental) whose fattening performances were comparatively examined technically and economically in the trial groups, it was concluded that the use of the Blonde d'Aquitaine breed in fattening may be more advantageous than the others in terms of daily live weight gain, feed conversion ratio, carcass efficiency, the sales revenue, profit and cost of 1 kg carcass.

Keywords: Cattle Fattening, Cost, Economic Analysis, Imports, Red Meat