İlköğretim sosyal bilgiler dersinde tarım öğretiminin değerlendirilmesi, ilgili harita ve grafiklerin geliştirilmesi
Evaluating teaching of agriculture in elemantary social studies courses, developing relevant maps and graphics
Yazar: MEHMET ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ENVER AYDIN KOLUKISA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Grafikler = Graphics ; Haritalar = Maps ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Tarım = Agriculture ; Tarımsal eğitim = Agricultural education ; Öğretim = Teaching ; İlköğretim = Primary education

Özet:
"İlköğretim Sosyal Bilgiler Derslerinde Tarım Öğretirninin değerlendirilmesi, ilgili Harita ve Grafiklerin Geliştirilmesi" adlı tez çalışmamın en önemli amacı, İlköğretim Sosyal Bilgiler Ders kitaplarında adı geçen tarım ürünlerinin belirlenip bu tarım ürünlerinin son verilere dayalı, güncel harita ve grafiklerin çizilerek eğitimde kullanılmasıdır. Bu çalışmamın diğer amaçlan ise şunlardır: Sosyal Bilgiler Derslerinde tarım ürünleri ile ilgili öğretimin eksik ve yeterliliklerim ortaya koymak, taran ürünleri ile ilgili öğretimin seviyesini değerlendirmek ve öğrencilerin tarım konularım öğrenmelerinin daha kolay sağlanmasına yardımcı olmaktır. MEB yayınlarına ait İlköğretim Sosyal Bilgiler Ders Kitapları ( 4., 5., 6. ve 7. sınıf) incelenmiştir. Bu inceleme sırasında, hayvancılık tarımın bir kolu olmasına rağmen ele alınmamıştır, sadece tarım ürünleri ( zirai ürünler ) ele alınmıştır. Çünkü, ders kitaplarının çoğu yerinde tarım konuları, hayvancılıktan ayrı tutularak ele alınmıştır. Taran konularında adı geçen toplam 52 taran ürünü tespit edilmiş olup bu ürünlerin illere göre dağılımım gösteren grafik ve harita çizilmiştir. Grafikler bütün illeri kapsamayıp, sadece en çok üretimin yapıldığı ilk 10 (on) il gösterilmiştir. Haritalar ise tarım ürüıüerinin üretim miktarına göre, iller farklı renklere boyanarak oluşturulmuştur. Haritalarda, hiç üretim olmayan yerler boş bırakılmış yani beyaz renk ile gösterilmiş olup, en çok üretimin yapıldığı iller ise mavi renge boyanmıştır. Her tarım ürününün üretim miktarlarına göre belirli üretim miktarı aralığı (6adet) belirlenmiş ve her üretim miktarı aralığı, aşağıda belirtildiği gibi, farlı renklere boyanmıştır. 1- Hiç üretim yapılmayan iller boş bırakılarak, beyaz renk ile gösterilmiştir. 2- Çok az miktarda üretimin yapıldığı iller açık sarıya boyanmıştır, dolayısıyla açık san ile gösterilmiştir.IV 3- Üretimin biraz daha fazla olduğu, normal miktarda üretimin yapıldığı iller diyebileceğimiz yerler de koyu san ile gösterilmiştir. 4- Üretimin normalden fazla, yani çok üretimin yapıldığı iller turuncu renge boyanarak turuncu renk ile gösterilmiştir. 5- Daha çok üretimin yapıldığı iller ise kahverengi ile gösterilmiştir. 6- En çok üretim yapılan iller ise mavi renge boyanarak bu iller mavi renk ile gösterilmiştir. Tez de harita ve grafikler ayrı ayrı düşünülmemiş, bir bütün olarak düşünülmüştür. Bundan dolayı herhangi bir tanm ürününün ( örneğin, buğday ) dağılışını gösteren haritaya yer verildikten hemen sonra, bir sonraki sayfada aynı tanm ürününe ait ( buğday ) grafiğe yer verilmiş ve grafiğin altına da adı geçen tanm ürününe ait yorumlara yer verilmiştir. Bu yöntem bütün tarım ürünleri için uygulanarak bilgilerin dağınık olmasının önüne geçilmiştir. Harita ve Grafiklere ait önemli bir özellik de, istatiksel bilgilerin güncel, yani son veriler olmasıdır. Üretim miktarlarına ait veriler DİE' den temin edilmiştir. İlköğretim Sosyal Bilgiler Ders Kitaplan doğrululuk, sadelik, dil, yardımcı materyallerin yeterliliği, doğruluğu ve kolay anlaşılır olması gibi özellikleri itibariyle incelenerek çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Bu arada, Ankara merkez, İl, Üçe ve Köy-Kasaba İlköğretim Okullarında görev yapan Sosyal Bilgiler Öğretmenlerine yönelik bir anket uygulaması yapılmıştır. Üç bölümden oluşan " Öğretmen Anket Formu'nda " ilk bölümde öğretmenlere kişisel sorular yöneltilmiştir. İkinci bölümde ise öğretmenlere " Öğretim Yöntemleri ve Araç-Gereç Kullanımı " ile ilgili sorular sorulmuş ve son bölüm olan üçüncü bölümde de öğretmen arkadaşlarımızın önerilerine yer verilmiştir. Toplam 36 Sosyal Bilgiler Öğretmenine anket uygulanmış ve veriler bilgisayar ortamında SPSS paket programı ile çözümlenmiştir. ^ «§B* aa^ak^tis.i

Abstract:
The most significant purpose of my thesis study titled as "Evaluating teaching of Agriculture in Elemantary Social Studies Courses, Developing Relevant Maps and Graphics" is to determine agricultural products mentioned in the Elemantary Social Studies Course Books, to draw up-to-date maps and graphics of these agricultural products basing on latest data, and to use them in education. Other purposes of this study are as follows; to reveal competencies and incompetence of the teaching of agricultural products of the Social Studies Course, to evaluate the level of the teaching of the agricultural products and help pupils to learn agricultural issues more easily. Elemantary Social Studies Course Books of the Ministry of National Education ( Grade 4, 5, 6, 7 ) were examined. During this examination, ranching was excluded even if it is a branch of agriculture; only agricultural products were taken into consideration since in many sections of the course books agriculture was dealt separately from ranching. Totally 52 agricultural products were determined to be mentioned in agricultural issues and graphics and maps showing the distribution of these products in terms of provinces were drawn. Graphics did not coverall provinces; however, the ten provinces with the highest production was displayed. Maps were drawn according to the production amount of agricultural products with provinces being painted in different colours. In maps, those places where there is no production were left empty that means they were painted in white and the provinces with the highest rate of production were painted in blue. Certain production amount space ( 6 spaces ) according to the production amount of each agricultural products were determined and each production amount space was painted in different colours as mentioned below; 1- Provinces where there is no production was left empty and painted in white. 2- Provinces where there is a very small amount of production were painted in light yellow thus were displayed in light yellow.VI 3- Provinces with normal amount of production which we can say that there is normal production were painted in dark yellow. 4- Provinces with production higher than normal production were painted in orange; thus, were displayed in orange. 5- Provinces with more production were displayed in brown. 6. Provinces with the highest amount of production were displayed in blue colour. In thesis maps and graphics were not considered separately: on the contary, they were considered as a whole. Hence, pursuant to the map displaying the distribution of any agricultural product preceded the graphic of the same agricultural product in the next page and just below came the comments on the mentioned agricultural product. This method was applied for all agricultural products so as to avoid confusion. Another importent feature of the maps and graphics is that statistical information is up-to-date, that means latest data. Data for the production amount were obtained from the State Institute of Statistics. Elemantary Social Studies Course Books were examined in terms of accuracy, plainness, language, adequacy of the complementary materials and simplicity and some conclusions were arrived. A questionnaire was administered to the Instructors of Social Studies working Ankara Province centre, districs, sub - districts, towns and villages. In the first part of the "Teacher's Questionnaire Form" which consisted of three parts, personal questions were directed to teachers. In the second part, questions pertaining to "Teaching Methods and Material Utilisation" were asked and the last part was devoted to the proposals of our colleagues. Totally 36 teachers were administered a questionnaire and data were sorted out in computer by using the SPSS package programme.