İstanbul Kafkas sivil toplum kuruluşlarında 2010'lu yıllarda kimlik inşa süreçleri
Carcission ethnic identity building processes for 2010'years at the İstanbul non-govermental organisation
Yazar: SAMİ TAŞDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARİF ACALOGLU
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Asimilasyon = Assimilation ; Etnik gruplar = Ethnic groups ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Etnisite = Ethnicity ; Kafkasya göçleri = Caucasian emigrations ; Kimlik = Identity ; Kuzey Kafkasya = North Caucasia ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Çerkezler = Circassians

Özet:
Türkiye'de yaşayan Kuzey Kafkas toplulukları Çarlık Rusya'sının yaptığı soykırım ve sürgünün etkisiyle Osmanlı imparatorluğunun Anadolu topraklarına göç etmek zorunda kalmış etnik bir gruptur. Etnisite konusunda yapılan bilimsel araştırmalara göre etnik kimlik töze ilişkin bir olgu değildir, kültürel farklılıklar da değildir. Bireylerin grup dışı toplumsal ilişki sürecinde şekillendirdiği ön yargılar, olumlu ve olumsuz düşünceler kimliğin oluşumunu doğrudan belirleyen unsurlardır. Bu araştırma İstanbul Çerkeslerinin kimlik bilincini/algısını dernek/vakıf düzeyinde tespit etmeyi amaçlayan niteliksel bir çalışmadır. İstanbul Kafkas STK'nda inşa edilmeye çalışılan Çerkes kimliği, bu kurumlarda görev yapan yöneticiler ve etkinliklere katılan gençler arasından tesadüfü olarak seçilenler ile yapılan derinlemesine mülakatlara ve etkinlik gözlemlerine dayanmıştır. Araştırmada Çerkeslerin etkileşim bağlamında tespit edilen temaları: Köy/kasaba ilişkileri, ritüeller, aile ve akrabalık ilişkileri ve örüntüleri, evlilik ilişkileri, vakıf/dernek ilişkileri ve kültürel faaliyetler, Kuzey Kafkasya ile akrabalık ve kültürel ilişkiler, khabze (xabze) ve toplumsal özellik, din, kadının Çerkes toplumundaki yeri, etno-kültürel tanıma ve tanıtma simgeleri, sosyal medya, söylemler, Çerkes dili, asimilasyon ve kimlik bilinci olarak tasnif edilmiştir. Araştırma sonucunda Çerkeslere özgü yaşam tarzı/kültürünün Çerkes kimliğinin önemli bir parçası olduğu görülmüş, bu kültürün Çerkesler arasında etkileşim için motivasyon sağladığı ve Çerkes kimliğinin yeniden inşasına önemli bir katkısının olduğu anlaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular görüşmecilerin çoğunluğunun kendi öz kimliklerini vurgulamak ve xabze denilen kültürel yapılarını yaşatmak gayreti içinde olduklarını göstermiştir.


Anahtar kelimeler: Etnisite, etnik grup, diaspora, asimilasyon, xabze.

Abstract:
Caucasians people had been genocided and exiled by the Russian Empire, having migrated to the Ottoman Empire at the time of 18-19th century. According to social researchers, ethnic groups produce its ethnic boundaries by subjectivity based on 'me' and 'other' discrepancy. Ethnic building is not product and reflection of any cultural forms and ethnic origin. However, sustainability of ethnic boundaries depends on continuity of cultural differences. If this not happens, living ethnic groups may face assimilation risk in diaspora. Caucasians NGO's have dramatically increased in Turkey at resent years. There have been up to 100 Caucasian institutions across Turkey; of which twenty NGO's have activated in the city of İstanbul. This research is the aim of drawing a frame for perception of Cherkess identity in the level of Caucasians NGO's in the city of İstanbul. We have used quality research methods producers like in-depth interview techniques and working groups during research period. This has followed the observation of social, political and cultural activities at the NGO's.  As ethnicity is known a product of interaction and transaction between individuals and ethnic groups, we have built this PhD thesis on relations, which Cherkes share among themselves. Themes produced at the research process are as follows: Village/town relations, Cherkes rituels, family and kinship relations, marriage relations, NGO and homeland (Northern Caucasia ) relations, Xabze (khabze norms) and its social aspects, its religion understandings, outlook to the Cherkes women, ethno-cultural symbols, social media,  ethnic rhetorics,  Cherkes language,  assimialition and ethnic conscience for Cherkes . Depending on the research inputs, Cherkes identity has seemed to carry dominantly cultural forms, aimed to sustain forever in our country.


Key words: Ethnicity, ethnic group, ethnic boundaries, diaspora, assimilation.