Milli Şef Döneminde Aydın'da basın yayın hayatı (1939-1950)
Press fabrications life in Aydın in the "National Chief" periot(1939-1950)
Yazar: MERTCAN ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜNVER GÜNEŞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History

Özet:
Ülkemizde ve günümüzde önemi gittikçe artan yerel tarih çalışmaları, kent kimliğinin ve kentli olma bilincinin oluşmasında, kentlerin bulunduğu coğrafi konumun, sosyo ekonomik yapının ve kültürel yaşantının algılanması ve sahiplenilmesinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Dünümüzü ve yaşadığımız yeri ne kadar iyi tanırsak bugünle ilişkilendirip algılamamız ve yarını tasarlayabilmemiz o kadar kolay olacaktır. Türk ve Osmanlı tarih araştırmalarında birçok kaynaktan yararlanabiliriz. Bunlar tarihe ışık tutacak yazılı ve yazısız kaynaklardır. Bu yazılı kaynakların en önemlilerinden birisi de bize yerel tarih araştırmalarında ışık tutacak olan gazetelerdir.Bu çalışmada 1939 ? 1950 arasında Aydın'da basın yayın hayatına girmiş basılı yayınları inceleyerek bu dönemde gerçekleşerek, günlük hayata ve toplumun geneline yansıyan etkilerini izleyeceğiz. Bu Dönemde Aydın'da önemli sayılabilecek gelişmeler yaşanmıştır. 1931 yılında Şevket Levent ve Ali Kemal Beslen tarafından kurulan Aydın Basımevi, ardından 1937 yılında Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Aydın İl İdare Kurulu tarafından kurulan CHP Basımevi ve incelediğimiz dönem içinde en son kurulan 1938 kuruluş tarihli Hilmi Tükel Matbaası'nın Aydın basınına etkileri yine bu tezin inceleme alanında değerlendirilecek önemli ayrıntılardır.Aydın'da 1908 yılında yayınlanan ilk gazetenin ardından cumhuriyet dönemine hatta daha da ileriye götürerek 1931 yılına kadar gazetecilik yada basından 1939-1950 dönemindeki kadar yoğun bahsedemeyiz. Ancak bu dönemde Aydın'da 3 matbaanın da çalışıyor olması ve özverili münevverler aracılığıyla Aydın basını oluşmuş ve bugün bize miras kalan önemli deneyimlere imza atmışladır. 1939 yılı ile 1950 yılları arasında yayınlanan ve tam nüshalarına ulaştığımız Ses, Balova, Yeni Madran ve Madran ile Halkın Dili gazetelerinde dönemin yansımalarını görmeye çalışacağız. Yine ayrıca 2287. sayısına kadar ulaşabildiğimiz Aydın Gazetesi'nin dönemin Aydın'ına katkılarını izleyerek tezimize aktaracağız. Bu dönemde çıkmış ve tam nüshalarına ulaştığımız DOĞUŞ, AKIŞ ve KÜLTÜR dergilerinde döneme ait izleri takip ederek kültür ve sanat yaşamına ilişkin bilgileri tezimize taşıyacağız. Son bölümde ise Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi'nde ulaşabildiğimiz belgeler ışığında değerlendirmeler yaparak 1950'ye kadar Aydın ve Nazilli'de çıkmış ancak kısa soluklu olmuş yayınlar hakkında bilgileri değerlendireceğiz. Tez, daha önce çalışılmamış bu bakir alanda ortaya konan ilk çalışma olması dolayısıyla umarız ki Aydın basın ve yayın hayatında önemli bir başvuru kaynağı olacaktır.Anahtar Kelimler: Milli Şef, 1939?1950, Aydın, İnönü,Basın.

Abstract:
Local historical experiments whose importance is increasing day by day in our country have a great importance in formation of city identity and concious of being a citizen, comprehending and possessing geographic location of citizens, socio economic features of it and cultural life.. The more we know our past and the place we live, the easier linking it with today,comprehending and planning the future will be. We can benefit from many kind of sources in Turkish and Ottoman historical researches. These are written and unwritten sources which will illuminate the history. One of the most important written sources is journal which will enlighten us about local historical researches.In this study, we will examine pressed publications that took place between 1939-1950 in Aydın and we will see the effects of them on daily life and society. In this period, some improvements that can be assumed important were experienced. Aydın Printing House which was founded by Şevket Levent and Ali Kemal Beslen in 1931, CHP(Republic Folk Party) Printing House which was founded by CHP Aydın Administration Committee in 1937, and the effects of Hilmi Tükel Printing House which was founded in 1938 are important details that will be evaluated in this thesis? research area.Following the first journal that was published in 1908 in Aydın, we can not mention about journalism or press until Republic Period or 1931 as much as between the years of 1939-1950. But in this period there were 3 printing house. Aydın press was occured thanks to the intellectuals. Important experiences were given us as inheritance. We will try to see the reflection of this period in `Ses, Balova, Yeni Madran,and Madran and Halkın Dili newspapers? that were published between 1939-1950 and we could not reach the exact copies of them. We will give place Aydın Newspaper? contributions to Aydın in this thesis. We will also give information related to culture and art life using `Doğuş, Akış and Kültür Magazines? that were published in this period and we could get the exact copies of them.In the last part, we will evaluate the informations about publications that were occurred in Aydın and Nazilli until 1950 but they did not last long. To make the evaluation, we will use the documents that are in Prime Minister Republic Archieves. This thesis is the first study that was put forward in untouched area that was not studied before. So we hope that it will be an important source for Aydın Press and Publication Area.Key Word's: National Chief, 1939-1950, Aydın, İnönü, Press.