Postoperatif hipoparatiroidi ve hipotiroidi hastalarında yaşam kalitesinin ve kas fonksiyonlarının değerlendirilmesi; postoperatif hipotiroidisi olan hastalarla ve sağlıklı bireylerle karşılaştırılması
Evaluation of life quality and muscle functions in postoperative hypoparathroid and hypotyroid patients;comparison of patients with postoperative hypotyroid and healthy individuals
Yazar: ELİF SERAY KAVAK
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE MEHLİKA KUŞKONMAZ ; PROF. DR. GÜL GÜRSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Kaslar = Muscles ; Paratiroid hastalıkları = Parathyroid diseases ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmamızda, tiroidektomi sonrası hipoparatiroidi ve hipotiroidi gelişen hastaları, sadece hipotiroidi gelişen hastalar ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırarak; sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve kas fonksiyonunu değerlendirmeyi amaçladık. Çalışma gruplarımız yaş, cinsiyet, boy, kilo, VKI benzer olan hipoparatiroidi+hipotiroidi grubu 30 olgudan, hipotiroidi grubu 30 olgudan, kontrol grubu ise 30 sağlıklı gönüllüden oluştu. Hipoparatiroidi+hipotiroidi grubunda hipotiroidi ve kontrol gruplarına göre azalmış yağsız vücut kitlesi( FFM)saptandı. Grupların TSH, sT4, kreatinin, düzeltilmiş kalsiyum, fosfor, magnezyum, 25-OH vitamin D düzeyleri benzerdi. Kreatin kinaz (CK) değeri, her üç grupta da normal aralıkta saptanmasına rağmen hipoparatiroidi+hipotiroidi ve hipotiroidi grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı. Hipoparatiroidi+hipotiroidi grubu SF-36v2 anket verileri kullanılarak yaşam kalitesi değerlendirmesinde kontrol grubuyla karşılaştırıldığında fiziksel fonksiyon, fiziksel kısıtlılık, duygusal kısıtlılık, enerji, sosyal fonksiyon, vücut ağrısı, genel sağlık algısı skorları daha düşük bulundu. Hipoparatiroidi+hipotiroidi grubu hipotiroidi grubuyla karşılaştırıldığında ise fiziksel fonksiyon, ağrı, genel sağlık algısı açısından daha düşük skorlar gözlendi. Hipoparatiroidi+hipotiroidi grubu WHO-5 anket sonuçlarına göre hipotiroidi ve kontrol gruplarına göre daha düşük puan aldı. Hipoparatiroidi+hipotiroidi, hipotioridi, kontrol grupları arasında tutam kavrama gücü, lateral kavrama gücü, üçlü kavrama gücü, el bileği kavrama gücü değerlendirilerek bakılan üst ekstremite kas gücü ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. BIODEX cihazı kullanılarak diz ekleminin 60-120-180 derece açısal hızlarda ekstansiyon (germe) / fleksiyon (esnetme) hareketleri sırasındaki izokinetik konsantrik kas kuvveti ölçümlerinde hipoparatirodi+hipotiroidi grubunda, diğer gruplara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Hipoparatiroidi+hipotirodi grubu kontrol grubuyla karşılaştırıldığında sandalyeden "kalk otur" (RCS) testini daha düşük skorla tamamladı.  Hipoparatiroidi+hipotirodi grubu zamanlı "kalk ve yürü" (TUG)testini kontrol grubuna göre daha uzun sürede tamamladı. Fakat her iki test açısından hipotiroidi grubu ve hipotiroidi+hipoparatiroidi grubu farklı bulunmadı. Sonuç olarak, postoperatif hipoparatiroidi hastalarında azalmış yaşam kalitesi sağlıklı kontrollere ve sadece postoperatif hipotiroidisi olan hastalara göre daha düşük bulundu. Hipoparatiroidi hastalarında FFM daha düşük bulunmasına rağmen, kavrama gücü ve izokinetik kas gücü ölçümlerinde fark bulunmadı. Hipoparatiroidi hastalarının SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinde fiziksel fonksiyon parametrelerinin belirgin şekilde düşük olması; RCS, TUG testlerinde daha başarısız olması ile ilişkili olabilir. Ayrıca RCS ve TUG testlerindeki farklılığın, hipotiroidi ile ilgili olduğu düşünüldü. Bu testler kas gücü dışında denge ve nörobilişsel fonksiyonları da yansıttığından hastalarda denge ve nörobilişsel işlevlerin değerlendirileceği çalışmalara ihtiyac vardır. 
              Anahtar Kelimeler: Hipoparatiroidizm, yaşam kalitesi, kas fonksiyonu

Abstract:
Our aim in this study was to evaluate health related quality of life and muscle function by comparing patients who have hypoparathyroidism and hypothyroidism following thyroidectomy with patients who only have hypothyroidism and the healthy controls. With similar ages, genders, heights, weights and BMIs, our study groups included hypoparathyroidism+hypothyroidism group of 30 cases and hypothyroidism group of 30 cases and the control group included 30 healthy volunteers.  Decreased FFM was detected in hypoparathyroidism+hypothyroidism group compared to hypothyroidism and control group. TSH, sT4, creatinine, corrected calcium, phosphor, magnesium, 25-OH vitamin D levels were similar in the groups. Although creatine kinase (CK) value was detected within the normal range in all three groups, it was higher in hypoparathyroidism+hypothyroidism and hypothyroidism group compared to the control group. When hypoparathyroidism+hypothyroidism group was compared to the control group in quality of life evaluation using SF-36v2 questionnaire data; physical function, physical restriction, emotional restriction, energy, social function, body ache, general health perception scores were found higher. When hypoparathyroidism+hypothyroidism group was compared to hypothyroidism group, lower scores were observed for physical function, ache and general health perception. Hypoparathyroidism+hypothyroidism group had a lower score compared to hypothyroidism group and control groups based on WHO-5 questionnaire results. A statistically significant difference wasn't detected among upper extremity muscle strength measurements checked by evaluating pinch grip strength, lateral grip strength, triple grip strength and wrist grip strength among hypoparathyroidism+hypothyroidism, hypothyroidism and control groups. In isokinetic concentric muscle strength measurements during extension/flexion movements of knee joints at 60-120-180 degrees of angular speeds using BIODEX device, a statistically significant difference wasn't detected in hypoparathyroidism+hypothyroidism group compared to other groups. RCS test was completed with a lower score when hypoparathyroidism+hypothyroidism group was compared to the control group.  TUG was completed in a longer time in hypoparathyroidism+hypothyroidism group compared to the control group. But, no difference was found in both tests in hypothyroidism group and hypothyroidism+hypoparathyroidism group. As a result, decreased quality of life in postoperative hypoparathroidism patients was found lower compared to healthy controls and patients with only postoperative hypothyroidism. Although FFM was found to be lower in hypoparathyroidism patients, there was no difference in grip strength and isokinetic muscle strength measurements. Significantly low physical function parameters in SF-36 quality of life scale in hypoparathyroidism patients can be associated to the fact that they are less successful in RCS and TUG tests. The difference between RCS and TUG tests was also considered to be related to hypothyroidism. Since these tests reflect balance and neurocognitive functions other than muscle strength, studies evaluating balance and neurocognitive functions of the patients are required. 
             
 Keywords: Hypoparathyroidism, quality of life, muscle function