Türkiye'deki üniversite araştırma altyapılarının organizasyon yapıları ile çalışanların örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between the organizational structures of the university  research centers in Turkey and the organizational loyalty of employees
Yazar: FERHAN GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSER BİLİR
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Çalışmanın amacı, Türkiye'deki üniversite araştırma altyapılarının organizasyon 
yapısı alt boyutları düzeyleri ile çalışan personelin örgütsel bağlılıkları düzeyleri 
aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma evrenini, 2021-2022 yılları arasında 
Türkiye'deki üniversitelere bağlı araştırma altyapı çalışanları olup, araştırmanın 
örneklemi ise 247 araştırma altyapı personeli oluşturmaktadır. Araştırma örneklem 
belirlemesinde, tesadüfi örnekleme yöntemleri kullanılmıştır.
Çalışanların organizasyon yapısı algıları ölçülmesinde formalleşme, merkezileşme ve 
kontrol olmak üzere 3 alt boyutu ölçen organizasyon yapısı ölçeği kullanılmıştır. 
Çalışanların örgütsel bağlılık düzeylerinin ölçülmesinde ise duygusal, devam ve 
normatif bağlılık olmak üzere 3 alt boyutu ölçen örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye'deki üniversite araştırma altyapılarında 
merkezileşme, formalleşme ve kontrol alt boyutları orta düzeydedir. Çalışanlar
organizasyonun kontrol özelliklerini merkezileşme ve formalleşme özelliklerinden 
daha az düzeyde algılamaktadırlar. Çalışanların merkezileşme ve kontrol algısı 
düzeyleri öğrenim durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Çalışanların 
unvanları organizasyon yapısı algılarında etkili bir değişken değildir. Türkiye'deki 
üniversite araştırma altyapıları çalışanlarının örgütsel, duygusal, normatif ve devam 
bağlılıkları orta düzeydedir. Çalışanların devam bağlılığı ve normatif bağlılık 
düzeyleri unvanlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Çalışanların duygusal 
bağlılık düzeyleri ise unvanlarına ve öğrenim durumlarına göre farklılaşmamaktadır. 
Türkiye'deki üniversite araştırma alt yapılarında resmi ve bürokratik uygulamalar
arttıkça çalışanların örgütsel bağlılıkları, duygusal bağlılıkları, devam bağlılıkları ve 
normatif bağlılıkları düşmektedir, karar yetkisi üst kademelerde toplandığında ise 
çalışanların örgütsel bağlılıkları, duygusal bağlılıkları ve normatif bağlılıkları 
yükselmektedir, Çalışanlar kurumda sıkı kontrol edildiklerini algıladıklarında ise 
mecburiyet içeren bağlılık türü olan devam bağlılığı sergileme düzeylerinin de 
yükseldiği tespit edilmiştir

Abstract:
The aim of the study is to determine the relationship between the sub-dimension levels 
of organizational structure of university research infrastructures in Turkey and the 
organizational commitment levels of the working personnel. The research population 
consists of research infrastructure employees affiliated to universities in Turkey 
between the years 2021-2022, and the sample of the research consists of 247 research 
infrastructure personnel. Random sampling methods were used in determining the 
research sample.
The organizational structure scale, which measures three sub-dimensions, namely 
formalization, centralization and control, was used to measure the organizational 
structure perceptions of the employees. In measuring the organizational commitment 
levels of the employees, the organizational commitment scale, which measures three 
sub-dimensions as emotional, continuance and normative commitment, was used.
According to the research results; the sub-dimensions of centralization, formalization 
and control in university research infrastructures in Turkey are moderate. Employees 
perceive the control features of the organization less than the centralization and 
formalization features. Centralization and control perception levels of employees 
differ significantly according to their educational status. Employees' titles are not an 
effective variable in organizational structure perceptions.
Organizational, emotional, normative and continuance commitments of university 
research infrastructure employees in Turkey are moderate. Continuance commitment 
and normative commitment levels of employees differ significantly according to their 
titles. The emotional commitment levels of the employees do not differ according to 
their titles and educational status. 
As official and bureaucratic practices increase in university research infrastructures in 
Turkey, employees' organizational, emotional, continuance and normative 
commitment decrease. When the decision authority is gathered at the upper levels, the 
organizational commitment, emotional commitment and normative commitment of the 
employees increase. It has been determined that when the employees perceive that they 
are tightly controlled in the institution, their level of exhibiting continuance 
commitment, which is a type of obligatory commitment, also increases.