Türkiye Selçukluları ve Karamanoğulları zamanında Lârende (Karaman)
Karaman during the time of the Seljuks of Turkey and the Karamanoğlu Dynasty
Yazar: ASİL CEYLAN
Danışman: PROF. DR. AHMET SAĞLAM
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Lârende (Karaman) şehri Selçuklu akınlarının fethi sonrası Oğuz boylarının iskânı ile Türk-İslâm yurdu haline gelmiştir. Dânişmendli, Türkiye Selçuklu ve Karamanoğulları Beyliği idaresinde kurulan ve geliştirilen idari-sosyal yapı ve doku Osmanlı döneminde de devam ettirilmiştir. Lârende, Karamanoğulları'nın gerek İlhanlılara karşı bağımsızlık savaşında gerekse Osmanlı ilhakına direniş esnasında yağma ve çapul sebebiyle zarar görmüş, şehirde asayiş ve emniyet sekteye uğramıştır. İlhanlı hâkimiyetini asla kabul etmeyen ve bu yönü ile diğer beyliklerden farklı olarak kendilerini Selçuklu varisi olarak gören Karamanoğullarının haklı davalarında merkezi bir şehir olmuştur. Karamanoğulları'nın Memlûkler, Eratnalılar, Timurlular, Karakoyunlular ve Osmanlı Devleti ile geliştirdikleri politikalar yöre ve bölge siyasetini belirlemiştir, iç ve dış politika bu merkezde yönlendirilmiştir. Lârende siyasi gelişmelerin yanı sıra Mevleviliğin doğuşunda ve yaygınlaşmasında etkin bir rol oynamıştır. Mevlâna Celaleddin Rûmî, Karamanlı Nizâmî, Karamanlı Aynî, Hoca Fakih, Şeyh Alâeddin Ali es-Semerkandî, Molla Fenârî gibi isimler şehirde yaşamış ve her açıdan önemli etkileri olmuştur. Karaman koyunu, atları ve tarımsal ürünlerde üzümleri ve buğdayı meşhurdur. Çalışmamızda Osmanlı öncesi Lârende'nin Türk-İslâm yurdu olduğu dönemi bir bütün olarak ele alınmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Lârende, Dânişmendliler, Selçuklular, Karamanoğulları

Abstract:
During the period following the conquest by the Seljuk Turks, the city of Lârende (Karaman) became a Turkish-Islamic land with the settlement of Oghuz tribes. The administrative and social structure established and developed under the administration of the Danismends, the Turkish Seljuks, and the Karamanids continued into the Ottoman period. Lârende suffered damage and disruption of public order and security due to looting and plunder during both the resistance against the Ilkhanids and the annexation by the Ottoman Empire. As a central city in the just causes of the Karamanids, who never accepted Ilkhanid rule and saw themselves as heirs to the Seljuks, Lârende played a significant role. The policies developed by the Karamanids with the Mamluks, Eratnals, Timurids, Qara Qoyunlu, and the Ottoman Empire shaped regional and local politics, directing both internal and external policies from this center. In addition to political developments, Lârende played an influential role in the emergence and spread of Mevlevism. Figures such as Mevlana Jalaluddin Rumi, Karamanli Nizami, Karamanli Ayni, Hoca Fakih, Sheikh Alauddin Ali al-Semerkandi, and Molla Fenari lived in the city and had significant impacts in various aspects. Karaman sheep, horses, grapes, and wheat are famous agricultural products of the region. Our study examines the pre-Ottoman period of Lârende as a Turkish-Islamic land in its entirety.
Keywords: Lârende, Dânişmends, Seljuks, Karamanids