Hipotiroidi hastalarının levotiroksin kullanımı konusundaki bilgi durumları
Knowledge of hypothyroid patients on levothyroxine use
Yazar: SEVGİ PEKŞEN
Danışman: PROF. DR. TURAN SET
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Levotiroksin = Levothyroxine ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Hipotiroidi Hastalarının Levotiroksin Kullanımı Konusundaki Bilgi Durumları
Amaç: Hipotiroidi toplumda yaygın görülen endokrin bir hastalıktır ve levotiroksin ile tedavi edilmektedir. Bu çalışmanın amacı levotiroksin kullanan hastaların ilaç kullanımı konusundaki bilgi durumunu değerlendirmektir.
Gereç ve yöntem: Çalışmamız; kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte olup Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'nda Temmuz 2021 ile Ekim 2021 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmaya Aile Hekimliği ve Endokrinoloji polikliniklerine başvuran, levotiroksin kullanan, 18 yaş üstü 384 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik özellikler ve levotiroksin doğru kullanımıyla ilgili bilgileri ölçmek amacıyla araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu, yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızdaki 384 katılımcının yaş ortalaması 46,5 (±13,6) yıl olup %90,4'ü (n=347) kadınlardan oluşuyordu. %98,2'lik (n=377) oranla en çok sayıda katılımcının doğru bildiği önerme LT4'ün kahvaltıdan en az 30 dakika önce aç karnına alınması gerektiği bilgisiydi. %31,0'lık (n=119) oranla en az sayıda katılımcının doğru bildiği önerme ise kalsiyum, demir gibi ilaçlar kullanılacak ise LT4 ile arasında en az 4 saatlik zaman farkı bırakılması gerektiğiydi. Bu önermeye verilen cevaplar ile yaş (p=0,000), eğitim durumu (p=0,002), meslek (p=0,000) ve kalsiyum kullanımı (p=0,000) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı. %33,1'lik (n=136) oranla en çok sayıda katılımcının yanlış bildiği önerme ise LT4 yan etkilerinin sorgulandığı önermeydi. Önermeye verilen cevaplar ile yaş (p=0,019), eğitim durumu (p=0,000), meslek (p=0,003), tiroid cerrahisi öyküsü (p=0,047) ve takipli olunan hekim (p=0,004) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı.
Sonuç: Çalışmamızda katılımcıların levotiroksin kullanımı konusunda bilgi düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Çalışmamızın neticesinde tedavinin önemli bir bileşeni olan ilaç uyumunun artırılması için hastalara ilaç kullanımı, olası etkileşim ve yan etkiler konusunda ayrıntılı bilgi verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Hipotiroidi, Levotiroksin, İlaç uyumu, Tedavi uyumu

Abstract:
Knowledge of Hypothyroid Patients on Levothyroxine Use
Aim: Hypothyroidism is a common endocrine disease in the community and is treated with levothyroxine. The aim of this study is to evaluate the knowledge of patients using levothyroxine about drug use.
Method: The study was conducted as a cross-sectional, descriptive study at Karadeniz Technical University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine between July 2021 and October 2021. The study included 384 patients over the age of 18 who applied to the Family Medicine and Endocrinology outpatient clinics and used levothyroxine. The questionnaire form prepared by the researchers in order to measure the information about the sociodemographic characteristics and the correct use of levothyroxine was applied to the participants by face-to-face interview method.
Results: The mean age of the 384 participants in our study was 46.5 (±13.6) years, and 90.4% (n=347) were women. With 98.2% (n=377), the proposition that the largest number of participants thought true was that LT4 should be taken on an empty stomach at least 30 minutes before breakfast. The proposition with the least number of participants, with a rate of 31.0% (n=119), was that if drugs such as calcium and iron were to be used, a time difference of at least 4 hours should be left between calcium and iron and LT4. There was a statistically significant difference between the answers given to this statement and age (p=0.000), educational status (p=0.002), occupation (p=0.000) and calcium use (p=0.000). The proposition that the highest number of participants misunderstood with a rate of 33.1% (n=136) was the proposition in which LT4 side effects were questioned. There was a statistically significant difference between the answers given to the proposition and age (p=0.019), educational status (p=0.000), occupation (p=0.003), history of thyroid surgery (p=0.047) and the physician followed (p=0.004).
Conclusion: In our study, it was observed that the level of knowledge of the participants about the use of levothyroxine was low. As a result of our study, it was concluded that detailed information about drug use, possible interactions and side effects should be given to patients in order to increase drug compliance, which is an important component of treatment.
Keyword: Hypothyroidism, levothyroxine, drug adherence, treatment adherence