Tüketicilerin taklit ürünlere karşı tutumlarını etkileyen kişisel, sosyal ve etik faktörlerin incelenmesi
Investigation of personal, social and ethical factors affecting consumers' attitudes to fake products
Yazar: GÜL FERHANDE CANPOLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT DOĞRUL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Satın alma niyeti = Purchase intention ; Taklit ürün = Counterfeit ; Tutumlar = Attitudes ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketiciler = Consumers ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model

Özet:
Taklit ürün pazarı, tüm dünyada çözüm aranan önemli bir sorun durumundadır. Taklit ürün ticareti her yıl küresel düzeyde milyarlarca dolarlık bir değere sahip olmasına rağmen, taklit ürünlerin alıcılarının motivasyonları tam anlamı ile bilinmemektedir. Dolayısı ile bilerek taklit ürün satın almayı tercih eden eden tüketici motivasyonlarını tespit etmek önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin taklit ürünlere karşı tutumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırma kapsamında tüketicilerin taklit ürün satın alma motivasyonlarında çeşitli kişisel faktörlerin, sosyal faktörlerin, etik faktörlerin taklit ürünlere karşı tutum üzerine ve tutumun da taklit ürün satın alma niyeti üzerine etkisi incelenmiştir. Tüketiciler tarafından kolayca ulaşılabilir olan taklit markalı giysiler araştırma ürün grubu olarak seçilmiştir. Bu bağlamda literatüre dayalı olarak tüketicilerin taklit ürün satın alma motivasyonları fiyat bilinci, prestij duyarlılığı, moda bilinci, marka duyarlılığı, dürüstlük alt boyutları ile kişisel faktörler; bilgiye duyarlılık ve normatif duyarlılık alt boyutları ile sosyal faktörler; dindarlık, etik endişe ve yasallığa karşı tutum alt boyutları ile etik faktörler; taklit ürünlere karşı tutum ve satın alma niyeti çerçevesinde bir araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırma modelini test etme amacı ile 464anket Mersin ilindeki 18 yaş üstü tüketicilere uygulanmıştır.Araştırma hipotezlerini test etmek amacı ile yapısal eşitlik modeli ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonucunda kişisel faktörler içinde yer verilen fiyat duyarlılığı, prestij duyarlılığı, moda bilincinin taklit ürünlere karşı tutum üzerinde pozitif etkisi olduğu, marka duyarılığının taklit ürünlere karşı tutum üzerinde negatif etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Dürüstlüğün ise taklit ürünlere karşı tutum üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Sosyal faktörlerin alt boyutlarından olan bilgiye duyarlılığın taklit ürünlere karşı tutum üzerinde negatif etkisi olduğu, normatif duyarlılığın taklit ürünlere karşı tutum üzerinde pozitif etkisi olduğu saptanmıştır. Etik faktörlerin çalışmada yer verilen tüm alt boyutlarında taklit ürünlere karşı tutum üzerinde negatif etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Taklit ürünlere karşı tutumun ise taklit ürün satın alma niyetini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca, taklit ürünlere karşı tutum ile taklit ürün satın alma niyeti arasında gelirin ve eğitim düzeyinin düzenleyici rolü olduğu tespit edilmiştir. Taklit ürünlere karşı tutumun, taklit ürün satın alma niyeti üzerine etkisinde yaşın düzenleyici etkisi bulunamamıştır.

Abstract:
The counterfeit product market is a significant problem for which a solution is sought all over the world. Although the trade in counterfeit goods is worth billions of dollars globaly each year, the motivations of buyers of counterfeit goods are not fully known. Therefore, it has become significant to follow the motivations of consumers who deliberately prefer to buy counterfeit products.The aim of this study is to determine the factors affecting the attitudes of consumers towards counterfeit products.Within the scope of there search, the effects of various personal factors, social factors, ethical factors on the attitude towards counterfeit products and the effect of the attitude on the intention to purchase counterfeitsproducts were examined. In this context, based on the literature, a research model was created within the framework of consumers' motivation to buy counterfeit products, price awareness, prestige sensitivity, fashion consciousness, brand sensitivity, integritiy sub-dimensions and personal factors; information sensitivity and normative sensitivity sub-dimensions and socialfactors; religiosity, ethical concern and attitude towards legality sub-dimensions and ethical factors; attitude towards counterfeit products and purchase intention. In order to test the research model, 464 questionnaires were applied to consumers above 18 years of age in Mersin. Structural equationmodeling and hierarchical regression analysis were used to test there search hypotheses.The resulsts of the study indicate that price sensitivity, prestige sensitivity and fashion awareness, which are included in personal factors, have a positive effect on the attitude towards counterfeit products;brand sensitivity has a negative effect on the attitude towards counterfeit products, and honesty has no statistically significant effect. It has been determined that sensitivity to information, one of the sub-dimensions of social factors, has a negative effect on attitude towards counterfeit products, and normative sensitivity has a positive effect on attitude towards counterfeit products. It has been observed that ethical factors has a negative effect on the attitude towards counterfeit products in all sub-dimensions included in the study. It has been determined that the attitude towards counterfeit products has a positive effect on the intention to purchase counterfeit products.In addition, it has been determined that income and education level had a moderator role in the effect of attitude towards counterfeit products on the intention to purchase counterfeit products, while age did not have a moderating effect.