Lise öğrencilerinde dinin inanç ve tutumların sosyal ilişkilere etkisi -Ergani örneği-
The effect of religious beliefs and attitudes to social relationships in high school students -Ergani example-
Yazar: HASAN KAFALI
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAYYİĞİT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Sosyal ilişkiler = Social relations ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Sosyalleşme = Socialization

Özet:
Bu arastırmada lise ögrencilerinin dini tutum düzeylerinin sosyal iliskilerini etkileyipetkilemediginin tespit edilmesi amaçlanmıstır. Genel olarak sosyal iliskilerindegerlendirilmesinin yanı sıra aile, anne, baba, komsular, ögretmenler, karsı cins, farklımezhepler, farklı etnik guruplar ve farklı dini guruplar ile iliskiler de ele alınmıstır.Arastırmada dini tutum düzeylerinin sosyal iliskilere temel olan bazı degerlere sahipolma düzeylerine etkisi de tespit edilmeye çalısılmıstır. Bu çerçevede dini tutumlarındigergamlıga, adalet duygusuna, yardımseverlige, düsünceye saygıya, nezakete, örf veadetlere, sosyal cesarete, sosyal giriskenlige, gurup adaptasyonu ve sosyal uyuma,menfaatçilige, yalan söyleme alıskanlıgına, ve saldırganlıga etkisi de arastırılmıstır.Arastırmanın örneklemini, Ergani'deki 7 lise'de ögrenim gören 192'si erkek 157'sikız 349 ögrenci olusturmaktadır. Elde edilen veriler, tek yönlü Anova, t-testi ve çapraztablolar ile degerlendirilmistir.Bulgular neticesinde dini tutum düzeylerinin sosyal iliskileri olumlu yönde etkiledigi,dini tutum düzeylerinin arttıkça sosyal iliskilerin düzeylerinin ve niteliklerinin de arttıgısonucuna ulasılmıstır. Ayrıca dini tutum düzeylerinin, sosyal iliskilerin alt baslıkları olarakele alınan aile, anne, baba, komsular, ögretmenler, karsı cins, farklı mezhepler, farklı etnikguruplar, ve farklı dini guruplar ile iliskilerin hepsini olumlu etkiledigi anlasılmıstır. Sosyaliliskilere temel olan bazı degerlere sahip olma düzeylerine etki boyutunda ise, yine dinitutumların arastırılan bütün degerlere sahip olma düzeylerine olumlu yönde etki ederkennezakete bir etkisinin olmadıgı belirlenmistir. Farklı cinsiyetlere sahip olmanın, hem dinitutumlar hem de sosyal iliskiler boyutunda kızlar lehinde bir farklılasmaya sebep oldugu,ekonomik gelir seviyesinin ise her iki boyutta da bir etkiye sahip olmadıgı tespit edilmistir

Abstract:
İn this research ,to fix was aimed the levels of religious attitudes affect or not thesocial relationships. Besides, effects of religious attitudes with family, mother, father,neigbours, teachers, other sex, different religious sects, different ethnic groups and differentreligious groups were taken up. İn the research also was studied to have been fixed of effectof level of religious attitudes on levels of acquisition of some values which have beenfoundation to social relationships. in this frame, were researhed the effects of religiousattitudes to humanity, sensation of fair, to ready a helping hand, freedom of througt,politeness, custom and usage, social courage, social enterpreneuner, group adaptation, selfseeking,telling lie and aggressiveness.Example of the research is 349 lysse students who are 192 of them men and 157 of themwomen in Ergani. The datums which have been taken up, were evaluated wih one way anova,t- test and cross tabs.Conclusionly, ıt was fixed that the levels of religious attitudes affect the levels of socialrelations in positive way, in other words, whenever level of religious increases, level of socialrelation increases, too.İt was founded that level of religiosty affects relations with family, mother, father,neighbours and all of relations researhed in positive and high quality way. İf in the dimensionof some values that have been foundation to relations, it was arrived that religious attitudesaffect levels of acquisition of all values but politeness. İt was understood that becoming theowner of different sex caused a difference in favor of female for religious attitudes and socialrelationships, but level of economic incoming don?t have an effect on attitudes.