Çiğ süt satışında kullanılan kısa gıda tedarik zinciri türlerinin sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
A research on the evaluation of short food supply chain types used in the sale of raw milk in sustainabilty context
Yazar: ARZU KOLAY
Danışman: PROF. DR. SELDA BAŞARAN ALAGÖZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ulaştırma ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı / Uluslararası Pazarlama ve Lojistik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Alternatif gıda ağları = Alternative food networks ; Gıdalar = Foods ; Kısa gıda = Short food ; Süt = Milk ; Süt sektörü = Milk sector ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Gıda sistemleri, besin kaynaklarının üretiminden dağıtımına kadar farklı süreçleri içeren ve nüfus artışı, iklim değişikliği, çevresel sorunlar ve artan rekabet gibi baskılar altında sürdürülebilirliği sağlamak için alternatif çözümler arayan sistemlerdir. Kaynakların daha verimli kullanımını sağlamak için uygulanan büyük ölçekli üretim modellerinin yanı sıra, toplumların yaşam şekillerindeki değişimler, endüstriyel ve küresel gıda tedarik zincirlerinin gıda sistemlerindeki payını artırmıştır. Ancak bu zincirlerin yaygınlaşması, avantajların yanı sıra farklı riskleri de beraberinde getirmektedir. Yakın zamandaki pandemi süreci, toplumların gıda güvencesi endişeleri nedeniyle kısa gıda tedarik zincirlerinin (KGTZ) yeniden gündeme gelmesine neden olmuştur.
Bu çalışmanın amacı, KGTZ'nin çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla sürdürülebilirliğini değerlendirmektir. Çalışmada, öncelikle kısa gıda tedarik zincirleri kavramı, içinde bulunduğu gıda sistemleri ve bu zincirlerin tüketiciler, üreticiler ve toplumlar üzerindeki etkileri ile sürdürülebilirlik kavramı hakkında geniş bir literatür incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın devamında, Konya ilinde çiğ süt satan kısa gıda tedarik zincirlerinin üreticileri ile söz konusu zincirlerin sürdürülebilirlik bağlamında etkisinin ilgili katılımcıların görüşleri doğrultusunda değerlendirildiği nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada sistematik ve karşılaştırılabilir bilgi sağlamak amacıyla yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem doğrultusunda, belirlenen göstergeleri elde etmek için sorular belirlenmiş ve mülakat yapılan kişiye bu sorular yöneltilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler değerlendirildiğinde, incelenen kısa gıda tedarik zincirlerinin sürdürülebilirliğe her zaman olumlu etki yapmadığını, en fazla olumlu etkinin sosyal sürdürülebilirlik boyutunda olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Food systems are systems that involve different processes from the production of food sources to their distribution, seeking alternative solutions under pressures such as population growth, climate change, environmental problems, and increasing competition to ensure sustainability. In addition to large-scale production models used to ensure more efficient use of resources, changes in the lifestyles of societies, have increased the share of industrial and global food supply chains in food systems. However, the proliferation of these chains brings with it not only advantages but also various risks. The recent pandemic process has led to a renewed interest in short food supply chains (KGTZ) due to society's concerns about food security.
The purpose of this study is to evaluate the sustainability of KGTZ in terms of their environmental, economic, and social dimensions. In the study, a comprehensive literature review was conducted on the concept of short food supply chains, the food systems they are part of, their effects on consumers, producers, and societies, and the concept of sustainability. Following this, a qualitative study was conducted to evaluate the impact of short food supply chains that sell raw milk in the Konya province on producers in terms of sustainability, in line with the opinions of relevant participants. The semi-structured interview method was used to provide systematic and comparable information. Questions were formulated to capture the defined indicators, and these questions were directed to the interviewees. When the data obtained from the interviews were evaluated, it was found that the examined short food supply chains did not always have a positive impact on sustainability, and the most positive impact was in the social sustainability dimension.