Almanya'daki Türk yazarların romanlarında kimlik ve yabancılaşma
The phenomenon of identity and alienation in novels of Turkish authors in Germany
Yazar: SEMRAN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. ABİDE DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Göçmen edebiyatı = Migrant literature ; Kimlik = Identity ; Kimlik arayışı = Search for identity ; Kimlik duygusu = Sense of identity ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Türk yazarlar = Turkish authors ; Türk-Alman ilişkileri = Turkish-German relations ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
1960'lı yıllardan itibaren göçle birlikte gelen vatan, gurbet, hasret, kimlik ve yabancılaşma gibi olgularla beslenen Almanya'daki Türk edebiyatının ilk yaratıcıları Türkiye'de yazarlığa başlamış ve bir süre sonra çeşitli nedenlerle Almanya'ya gitmiş kişilerdir. Bu yazarların eserlerinde milli ve kültürel kimliğin ağırlık noktasını oluşturduğu görülmektedir. Zamanla ikinci ve üçüncü kuşakta kendisini Alman ve Türk kimliklerinden biriyle ya da her ikisiyle de tanımlayan yazarlar öne çıkmış ve bu yazarlar romanlarında kimlik problemlerinin yanı sıra yabancılaşma olgusunu da işleyerek kendilerini Almanya'da var etmeye ve bu var oluşu sorgulamaya başlamışlardır. Henüz emekleme safhasında olan; ancak içlerinde kendini Alman kamuoyuna kabul ettirmiş yazarların da bulunduğu Almanya'daki Türk edebiyatı, gün geçtikçe gelişen ve geliştikçe mesafe alan bir edebiyattır.Yaşamlarının bir bölümünü Almanya'da geçiren yazarlarla Almanya'ya çocuk yaşta gitmiş ya da orada doğmuş yazarları ve romanlarındaki kimlik ve yabancılaşma olgularını incelerken, yazarların bu olgulara bakış açılarının Almanya'daki yaşama süreleriyle ilintili olduğu görüldü. Türkiye'den giden yazarlarda Türk kimliğinin, Alman toplumuna dair önyargıların, kültürel kimliğin, vatan hasretinin romanlarda öne çıktığı; Almanya'da doğmuş ya da çocuk yaşta oraya gitmiş yazarlarda ise her iki kimliğin de kabul gördüğü, hatta kimi yazarların kimlik tanımlamalarının dışında bir yolu benimsedikleri tespit edilmiştir.Kimi yazarlar için Almanya gurbet yeri, kimileri için vatan, kimileri içinse kimlik tanımlamasının başladığı yerdir. Her ne olursa olsun ya da ne ifade ederse etsin, hangi adla anılırsa anılsın Almanya'da gelişen, büyüyen bir Türk edebiyatı var. İki kültürden de beslenen bu edebiyatın kimliği konusunda bugün önemli tartışmalar olsa da Almanya'da gelişen Türk edebiyatı kökleri Türk, dalları Alman olan melez bir edebiyattır.Sanat belki de hiçbir yüzyılda 20. yüzyıldaki kadar melezleşmedi. Melezleştikçe zenginleşen Türk edebiyatı da Almanya'da bu bilinçle kendini, dar kimlik tanımlamalarından uzak tutacak ve iki kültüre de eşit mesafede kalarak ama aynı zamanda her ikisine de yabancılaşmayarak gelişmesini sürdürecektir.

Abstract:
The creators of Turkish literature in Germany, which was shaped by such phenomena as identity, alienation, yearning for fatherland, suffers from homesick that came to life following the immigration in 1960s, were authors who had started writing in Turkey and then immigrated to Germany with various reasons. The central point of writings of those authors consists of national and cultural identity. In time, those second and third generation authors who define themselves by one or both of German and Turkish identities came to the stage and these authors themed identity problems and alienation in their writings and thereby tried to make sure, and at the same time question, their existence in Germany. Still being at its infancy ages, Turkish literature in Germany, possesses authors who gained acceptance from the German public sphere, continues its development and shows signs of taking further steps as it develops.This study when examining the identity and alienation phenomena in writings of those authors who spent part of their lives in Germany, those who came to Germany in childhood ages, and those who were born in Germany, ends up with a conclusion that the perspective that these authors possess to these phenomena are closely related to the length of life span that they spent in Germany. It was determined that for those authors who had come from Turkey factors such as prejudices against German society, cultural identity and yearning for fatherland have decisive places in their writings; whereas those who came in early ages and were born in Germany adopt both identities, even some authors opt to follow a totally independent path outside definitons as to identities.For some authors Germany is a foreign land, for some it is a fatherland, and for some it stands for the point where definitions of identity starts. However, no matter what it is, what it means and with which name it is defined, there exists a Turkish literature which consistently develops and grows in Germany. Even though there are discussions as to the identity of this literature which is nourished by both cultures, the Turkish literature in Germany is a hybrid literature whose roots are Turkish branches are German.Art has never been as much hybridized as it was in twentieth century. Being aware of this fact, Turkish literature, being enriched through hybridization, will keep on developing while standing away from narrow identity definitons and staying at equal distances but not alienated to both cultures.