hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Elazığ'daki aktarlarda fitoterapi amaçlı satılan bitkiler
Plants sold in Elazıg herbalists for phytotherapy purpose
Yazar: MERVE ULUKAYA
Danışman: PROF. DR. EYÜP BAĞCI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışma 2020-2022 yıllarında Elazığ Merkez aktarlarında fitoterapi amaçlı satılan bitkilerin tespiti için yapılmıştır. İnsan sağlığını etkileyen ve halk ilaçları olarak bilinen ve aktarlarda satılan bu bitkilerin toplanması, satılması ve tüketilmesindeki önemli hususlar araştırılmıştır. Elazığ aktarlarında satılan tıbbi bitkilerin sayısı 80 olarak bulunmuş ve bunların Latince ve Türkçe isimleri, kullanılış amaçları, kullanılan kısımları, toplanma şekli, bitkinin toplandığı kaynak vb. bilgiler seçilen aktarlara sorulmuş ve alınan bilgiler burada yazılmıştır. 40 familyaya ait olan 80 taksonun 11 tanesi Lamiaceae (Ballıbabagiller), 8 'u Rosaceae (Gülgiller ), 7 'si Asteraceae (Papatyagiller) ve 5 'i Zingiberaceae (Zencefilgiller) familyalarına aittir. Elazığ aktarlarının sattıkları tıbbi bitkilerden çoğunun solunum yolu hastalıkları, zayıflama, ve sindirim sistemi rahatsızlıklarında tedavi ve takviye amaçlı kullanıldığı tespit edilmiştir. Elazığ'da  toplanılan ve satılan 36 bitki türü tespit edilirken bitkilerin 44 tanesinin il ya da ülke dışı kaynaklı olduğu belirtilmiştir. Aktarlara sorulan sorular doğrultusunda tablolar hazırlanıp bitkilerin talep edilme sebepleri ve aktarların bitkileri hangi hastalığın tedavisi amacıyla sattıkları belirtilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the plants sold for phytotherapy purposes in Elazig Central herbalists in 2020-2022. Some important issues should be considered in the collection, sale and consumption of these plants, which affect human health and are known as folk remedies and sold in herbalists. The number of medicinal plants sold in Elazig herbalist was 80 and their Latin and Turkish names, purpose of use, parts used , method of collections, source from the plant was collected, etc. were determined. The information was asked to the selected herbalists and the information received was written here. From the 80 taxa belonging to 40 families, 11 plants belong to Lamiaceae, 8 plants to Rosaceae, 7 plants to Asteraceae and 5 plants to Zingiberaceae. It is stated in our study that most of the medicinal plants sold by Elazig herbalists are used for treatment and supplementation in respiratory diseases, weight loss and digestive system disorders. While 36 plant species collected and sold in Elazig were identified, 44 of the plants were stated to be of provincial or foreign origin. In line with the questions asked to the herbalists, tables were prepared and the reasons for demanding the herbs and the treatment of which disease the herbalists were selling the herbs were stated.
Pirokatekol katkılı Ag esaslı hidroksiapatit biyomalzemelerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of Ag-based hydroxyapatite biomaterials doped with pyrocatechol
Yazar: AYKUT YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT KESER
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Sunulan yüksek lisans tez çalışmasında, son yıllarda oldukça popüler olan ve diş, kemik gibi sert dokuların tedavisinde kullanılan hidroksiapatit (HAp) seramik biyomalzemelerin Ag ve pirokatekol katkısıyla yaş kimyasal metotla üretimi ve karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. Üretilen HAp biyomalzemelerin faz ve kristal yapıları XRD analizi tekniğiyle, yapısındaki fonksiyonel gruplar Fourier dönüşümlü kızılötesi (FTIR) spektroskopisiyle, morfolojileri mikroskopisi (SEM) cihazıyla, elementel bileşimleri ise enerji dağılımlı X-ışını (EDX) spektroskopisi yardımıyla incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, Ag ve pirokatekol katkısıyla üretilen HAp biyomalzeme numunelerinin kristalleşme yüzdeleri ve örgü parametrelerinde değişiklikler saptanırken, bu HAp biyomalzemelerin benzer morfolojilere sahip oldukları ve yapılarında herhangi bir kalıntı ve/veya safsızlık içermedikleri gözlenmiştir. Üretimi yapılan bu biyomalzemelerin HAp yanında, az oranda β-TCP fazları da içerdikleri saptanmıştır. FT-IR analiz sonuçları, üretilen biyomalzemelerin HAp'in karakteristik fonksiyonel grupları olan OH- ve PO43- gruplarını ihtiva ettiklerini de kanıtlamıştır.

Abstract:
In the presented master's thesis, the production and characterization of hydroxyapatite (HAp) ceramic biomaterials, which have been very popular in recent years and used in the treatment of hard tissues such as teeth and bones, with the additive of Ag and pyrocatechol, by wet chemical method. The phase and crystal structures of the produced HAp biomaterials were investigated by XRD analysis technique, the functional groups in the structure were examined by Fourier transform infrared (FTIR) spectroscopy, their morphology by microscopy (SEM) technique, and elemental compositions were examined with the help of energy dispersive X-ray (EDX) spectroscopy. According to the results of the study, while the crystallization percentages and lattice parameters of HAp biomaterial samples produced with Ag and pyrocatechol additives were determined, it was observed that these HAp biomaterials had similar morphologies and did not contain any residues and/or impurities in their structures. It has been determined that these produced biomaterials contain a small amount of β-TCP phases in addition to HAp. FT-IR analysis results also proved that the produced biomaterials contain OH- and PO43- groups, which are the characteristic functional groups of HAp.
Dikenli tatlısu yılan balığı (Mastacembalusmastacembalus, Bank ve Solander, 1794)'ın böbreklerin histolojik yapısı
Histology structure of the kidneys of the spiny freshwater eel(Mastacembalus mastacembalus, bank and solander, 1974)
Yazar: EMRAH SUİÇER
Danışman: PROF. DR. SİBEL KÖPRÜCÜ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu araştırmada; 2014/113 protokol no'lu projede kullanılan 5 adet Mastacembelus mastacembelus' dan alınan böbrek dokularına ait parafin bloklar kullanılmıştır. Parafin bloklardan 5-6 mikron kalınlığında kesitler alındıktan sonra hematoksilen eosin, crosmann ve Periodic acid Shiff (PAS) boyamaları yapıldı. Boyamaları yapılan preparatlar ışık mikroskobunda incelendikten sonra mikrofotoğrafi ile görüntülendi. 
Mastacembelus mastacembelus'un böbreği vücut boşluğunun üst tarafında, omurgaların altında ince ve uzun iki lop şeklinde yumuşak bir çift organ olarak görüldü. Kırmızımsı kahverenginde ve ince bir zarla kaplı olduğu belirlendi.
Her nefronda glomerulus ve glomerulusun etrafının Bowman kapsulu ile çevrildiği belirlendi. Ayrıca proksimal tubul, distal tubul ve toplayıcı tubullerin varlığı da gözlendi. Üriner tubullerin boyun segmenti, first ve second proksimal segmenti, distal segment ve toplayıcı kanallardan oluştuğu tespit edildi.

Abstract:
Histological examination of Mastacembelus mastacembelus (Bank and Solander, 1794) kidney caughted from Keban Dam Lake.
In this study; Paraffin blocks of kidney tissues taken from 5 Mastacembelus mastacembelus used in the project with protocol number 2014/113 were used. After 5-6 micron thick sections were taken from paraffin blocks, hematoxylin, eosin, Crosmann and Periodic acid Shiff (PAS) stainings were performed. After the stained preparations were examined under a light microscope, they were visualized by microphotograph.
The kidney of Mastacembelus mastacembelus was seen as a soft double organ in the form of two long and thin lobes under the vertebrae in the upper part of the body cavity. It was determined to be reddish brown and covered with a thin membrane.
It was determined that the glomerulus and glomerulus were surrounded by Bowman's capsule in each nephron. In addition, the presence of proximal tubule, distal tubule and collecting tubules were also observed. It was determined that the urinary tubules consisted of neck segment, first and second proximal segment, distal segment and collecting ducts.
Bir rotorun modal analizi ve yatak rijitlilerin etkisinin doğal frekanslar üzerindeki etkisinin incelenmesi
Modal analysis of a rotor and investigation of the effect of bearing rigidities on the natural frequencies
Yazar: ADEM SERDAR ARIKAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇAKAR
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Makine Teorisi ve  Dinamiği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Rotorlar endüstride yaygın olarak kullanılan dönen sitemlerdir. Rotorun dönme frekansında kritik devrinin olması durumunda küçük bir dengesizlik rotora ve sisteme önemli hasarlar verebilir. Bu nedenle rotorların dinamik özelliklerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Bu amaçla sonlu elemanlar (SE) gibi sayısal yöntemlerin yanında deneysel modal analiz yaygın ve etkili bir şekilde kullanılmaktadır. SE yönteminden (SEY) elde edilen sonuçların doğruluğu yapılan kabullere bağlıdır. Bunun yanında yapıda bulunan bağlantıları modellemek oldukça zordur. 
Rotorların titreşim analizlerinin doğruluğu yataklarının doğru bir şekilde modellenmesine oldukça bağlıdır. Yatakların modellenmesinde yay ve sönüm elemanları kullanılır. Doğru bir analiz için bunların değerlerinin gerçeğe yakın olması önemlidir.
Bu çalışmada, mil-disk ve esnek yataklardan oluşan bir rotor göz önüne alınarak hem sayısal hem de deneysel olarak titreşim analizleri yapılmıştır. Yatak rijidliklerinin sistemin doğal frekansları üzerinde etkisi incelenmiş ve yatak rijitliğinin artmasıyla doğal frekansların da arttığı gösterilmiştir. Ayrıca yatak rijidliğinin belirlenmesi için matris teorisinden bilinen SMW formülüne dayalı yapısal değişiklik yöntemi kullanılmıştır. Yapılan sayısal ve deneysel uygulamalarla yöntemin oldukça etkili olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Rotors are rotating systems commonly used in industry. In the case the rotor has a critical speed at rotating frequency a small unbalance can damage the rotor and the system. Therefore, it is very important to know the dynamic properties of rotors. For this purpose, besides the finite element method, experimental modal analysis is widely and effectively used. Accuracy of the results obtained from FE method depends on the assumption made. However, modeling of the contacts on the structure quite difficult.
Accuracy of the vibration analysis results depends on the modeling of the rotor bearings accurately. Springs and damping elements are used to model the bearings. For a correct analysis, it is important that their values are close to reality.
In this study, a rotor consisting of a shaft-disc and flexible bearings are considered and both the numerical and experimental vibration analyses are performed. The effect of bearing stiffness on the natural frequency of the system is investigated and it is shown that as the bearing rigidities increase, the natural frequencies increase. Moreover, the structural modification technique based on SMW formula which is known in matrices theory is used to determine the stiffness of the bearings. It is shown both numerically and experimentally that the method is very effective.
Yaşam temelli öğretimde kullanılan fen sorularının kritik edilmesi
Analysis of science questions used in context-based learning
Yazar: MAZLUM KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. HAKİ PEŞMAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bağlam temelli öğrenme, günlük yaşam bağlamlarını sınıf sorunlarıyla ilişkilendirerek ele alan bir yaklaşımdır. Bu çalışmanın amacı Türkiye alanyazınında yapılan çalışmalarda kullanılan  yaşam temelli fen sorularının Elmas ve Eryılmaz (2015)' ın belirlediği kriterlere göre kritik edilmesi ve soruların bu ölçütlere ne kadar uygun olduğunun belirlenmesidir. Bu sorular belirlenirken Türkiye alanyazınındaki fen, fizik, kimya ve biyoloji alanında kullanılan yaşam temelli fen soruları incelenmiştir. Açık kaynak veritabanları (YÖK Tez arşivi vb.) ve Fırat Üniversitesi kütüphanesinin abone olduğu veritabanları bu araştırmanın verilerini toplamak için kullanılmıştır. Soruların kritik edilmesi için 5 kriter belirlenmiştir. Sorular bu kriterlere göre 3 tane fen bilgisi öğretmeni tarafından değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda kullanılan yaşam temelli fen sorularının büyük çoğunluğunun belirlenen kriterleri karşılamada sıkıntı yaşadığı tespit edilmiştir. Bundan sonra yapılacak çalışmalarda kullanılacak yaşam temelli fen sorularının oluşturulmasında bu çalışmada belirlenen kriterlere diikat edilmesi araştırmacılar açısından kolaylık sağlayacaktır. Bu çalışma yaşam temelli öğrenme ile ilgilenmek isteyen tüm eğitim paydaşlarına rehberlik edecektir.

Abstract:
Context-based learning is an approach that deals with everyday life contexts by associating them with classroom problems. The aim of this study is to criticize the life-based science questions used in studies conducted in the Turkish literature according to the criteria determined by Elmas and Eryılmaz (2015) and to determine how appropriate the questions are to these criteria. While determining these questions, life-based science questions used in the field of science, physics, chemistry and biology in the Turkish literature were examined. Open source databases (YÖK Thesis archive, etc.) and databases subscribed by the Fırat University library were used to collect the data of this research. 5 criteria have been determined to criticize the questions. The questions were evaluated by 3 science teachers according to these criteria. As a result of the evaluations, it was determined that the majority of the life-based science questions used had difficulties in meeting the determined criteria. It will be convenient for researchers to pay attention to the criteria determined in this study in the creation of life-based science questions to be used in future studies. This work will guide all education stakeholders interested in life-based learning.
Küresel grafitli dökme demirlerde magnezyum özlü telle aşılama yöntemi parametrelerinin döküm verimine etkileri
Effects of magnesium core wire inoculation method parameters on casting efficiency in spheroidal graphite ductile cast irons
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKIN ODABAŞI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Günümüz teknolojisinde dökümhaneler hammaddenin şarj edilmesinden son ürünün üretilmesine kadar insan inisiyatifinden uzaklaşarak bilgisayarlı sistemlerle döküme başlamışlardır. Yüksek kaliteli ürün tasarımı, kalitenin stabil tutulması, düşük maliyetli üretim, seri imalat yöntemlerinin geliştirilmesi için mühendisler; imal usullerini, üstünlüklerini ve sınırlarını detaylı tanıyarak en ucuz ve en doğruya ulaşmayı hedeflemelidirler.
Magnezyum özlü tel sistemiyle küresel grafitli dökme demir üretimi esnasında sistem verilerinin en doğru şekilde girilmesi ve bu girdilerin birbirleriyle olan ilişkilerinin bilinmesi, diğer üretim yöntemlerinden üstünlükleriyle ortaya konulması bu tezin temel amaçlarındandır.
Deneysel çalışma sıvı ham demirin indüksiyon ocağında karbon, silis ve ocak çıkış sıcaklığının ayarlanması sonrasında, tel sistemi istasyonuna getirilmesi ve burada potanın küreleştirme işlemi yapılması sayesinde numunelerin bakır kalıplara dökülmesi, numunelerin spektral analiz edilmesi, mikroyapı incelemesi, mikroyapının yorumlanması, tel sistemi verilerinin sistemden çekilerek tablolanması ve Mg veriminin en doğru şekilde hesaplanması ve grafiklerle desteklenmesi yapılmıştır.

Abstract:
In today's technology, foundries have moved away from human initiative from charging the raw material to the production of the final product and started casting with computerized systems. Engineers for high quality product design, stabilization of quality, low cost production, development of mass production methods; They should aim to reach the cheapest and most accurate by knowing the manufacturing methods, superiorities and limits in detail.
The main purposes of this thesis are to enter the system data in the most accurate way during the production of spheroidal graphite ductile cast iron with the magnesium cored wire system, to know the relationships between these inputs and to present their superiority over other production methods.
Experimental study, after the adjustment of the carbon, silica and furnace outlet temperature of the liquid raw iron in the induction furnace, it is brought to the wire system station and the ladle is treated there, pouring the samples into copper molds, spectral analysis of the samples, microstructure analysis, interpretation of the microstructure, tabulating the wire system data from the system and Mg yield was calculated in the most accurate way and supported by graphics.
Zaman skalasında oransal türev hesabı
Calculation of proportional derivative on time scales
Yazar: MEHMET ACAR
Danışman: DOÇ. DR. TUBA GÜLŞEN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Analiz ve Fonksiyonlar Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Kesirli hesap, matematiksel analiz ve uygulamalarında çok önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın ilk bölümünde birim operatörüne sahip oransal türev ve zaman skalasının literatürdeki yeri ve önemi verilmiştir. İkinci bölümde ise zaman skalasındaki bazı önemli kavram ve tanımlar verilerek oransal türev kavramı ve özellikleri, ikinci mertebeden oransal lineer denklemler, self-adjoint denklemler ve Sturm-Liouville denklemi oransal türev için göz önüne alınmıştır. Üçüncü bölümde zaman skalasında oransal delta türev ve özellikleri, oransal dinamik denklemler incelenmiştir. Dördüncü bölümde ikinci mertebeden lineer homojen oransal dinamik denklemler ve çözüm yöntemleri göz önüne alınmıştır. Beşinci bölümde oransal nabla türevi için self-adjoint dinamik denklemler ve spektral teorideki önemli kavramlardan bazıları çalışılmıştır. Son bölümde ise, zaman skalasında oransal delta türevi için Sturm-Liouville denklemi ve spektral özellikleri göz önüne alınmış, ayrıca üçüncü mertebeden lineer oransal dinamik denklemler için sabitlerin değişim yöntemi elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Zaman Skalası, Oransal Delta Türev, Dinamik Denklem, Self-adjoint Denklem

Abstract:
Fractional calculus has a very important place in mathematical analysis and applications. In the first part of this study, the proportional derivative that has unit operator, and the importance of the time scale in the literature are given. In the second part, some important concepts and definitions on the time scale are considered for the concept and characteristics of proportional derivative, proportional second order linear equations, self-adjoint equations and the Sturm-Liouville equation for proportional derivation. In the third part, the proportional delta derivatives and properties of the time scale, proportional dynamic equations are examined. In the fourth part, linear homogeneous proportional dynamic equations and solution methods from the second order are taken into account. In the fifth chapter is studied self-adjoint dynamic equations for proportional nabla derivative and some of the key concepts in spectral theory. In the last section, the Sturm-Liouville equation and spectral properties of the proportional delta derivative are examined on time scale, and the method of variation of parameters for third order linear proportional dynamic equations is obtained.

Keywords: Time scales, Proportional Delta Derivative, Dynamic Equation, Self-Adjoint Equation
Enflasyon, asgari ücret ve büyüme arasındaki ilişki
The relationship between inflation, minimum wage and growth
Yazar: MUHSİN ÇAPKAN
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ÜNAL
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Asgari ücret = Minimum wage ; Döviz kuru = Exchange rate ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enflasyon = Inflation ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Ücret artışı = Wage increase

Özet:
Türkiye ekonomisinde varlığını sürdüren enflasyon sorunu, son yıllarda etkisini daha fazla göstermektedir. Bu çalışmanın amacı son 30 yıllık süreçte, enflasyonun ücret artışı, ekonomik büyüme ve döviz kuru gibi değişkenler ile olan ilişkisini araştırmaktır. Yapılan bu çalışmada VAR analizi ve Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Granger nedensellik testi sonuçlarına göre; enflasyon ile asgari ücret ve döviz kuru ile asgari ücret arasında çift yönlü bir nedensellik tespit edilmiştir. Ek olarak, ekonomik büyüme ile asgari ücret arasında büyümeden asgari ücrete doğru tek yönlü nedensellik tespit edilmiştir. İki model uygulanarak yapılan çalışmamızın birinci model sonuçlarına göre; enflasyon ile asgari ücret ve döviz kuru arasında pozitif, enflasyon ile büyüme arasında ise negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer bir ifade ile asgari ücret ve döviz kuru enflasyonu artırırken, büyüme enflasyonu düşürmektedir. İkinci model sonuçlarına göre ise enflasyon ve büyüme asgari ücreti artırırken, döviz kuru asgari ücreti düşürmektedir.

Abstract:
The inflation problem, which continues to exist in the Turkish economy, has shown its effect more in recent years. The aim of this study is to investigate the relationship between inflation and variables such as wage increase, economic growth and exchange rate in the last 30 years. The Granger Causality test is applied in this study, which is performed by applying VAR analysis. According to the Granger causality test results, a bidirectional causality has been determined between inflation and minimum wage and between exchange rate and minimum wage. In addition, one-way causality is found to exist between economic growth and minimum wage from growth to minimum wage. According to the results of the first model of our study, which is conducted by applying two models; there is a positive relationship between inflation and minimum wage and exchange rate, while a negative relationship exists between inflation and growth. In other words, while minimum wage and exchange rate increase inflation, growth decreases inflation. According to the results of the second model, on the other hand, while inflation and growth increase the minimum wage, the exchange rate decreases the minimum wage.