Ekolojik faktörlerin Pelophylax ridibundus Pallas, 1771 (Anura: Ranidae)'un beslenme alışkanlıkları üzerindeki etkilerinin belirlenmesi
The effects of the ecological factors on the feeding habits of Pelophylax ridibundus Pallas, 1771 (Anura: Ranidae)
Yazar: ZELİHA ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL KUTRUP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Ekolojik faktörler = Ecological factors ; Kuyruksuz kurbağalar = Anura ; Rana ridibunda = Rana ridibunda ; Uyum = Adaptation

Özet:
Kurbağaların beslenmesine etki eden ekolojik faktörlerin araştırıldığı bu çalışmada, farklı habitat özelliklerine sahip 6 populasyonda, Nisan ve Eylül ayları arasında, 636 ergin Pelophylax ridibundus (Pallas, 1771) bireyinin midesi yıkandı. Besin çeşitlerinin çevredeki avlarla ilişkili olması ve eklembacaklılardan küçük omurgalılara kadar geniş bir besin yelpazesine sahip olması, bu türün, genel ve fırsatçı bir predatör olduğu göstermektedir.Eylül ve Nisan aylarında, daha büyük avlarla beslendiği ve sucul av oranının yüksek değerde olduğu; av sayısının arttığı Temmuz ve Ağustos aylarında ise av hacminin düştüğü görüldü. Akıntılı sularda yaşayan bireylerin, göletlerde yaşayanlara göre daha az sayıda beslendiği fakat büyük avları tercih ettiği belirlendi. Şebinkarahisar populasyonlarının, düşük rakımdaki Görele populasyonlarına nazaran, genelde daha az ve daha küçük avlarla beslendiği ve sucul avları daha çok tükettiği tespit edildi.PCA ve CATPCA sonucunda yapılan regresyon analizleri, bu türün farklı ekolojik şartlara göre beslenme alışkanlıklarını değiştirdiğini göstermiştir. Suyun kimyasal değişkenleri, av sayısı ve av büyüklüğünü önemli derecede etkilerken, bölgesel habitat değişkenleri av büyüklüğü, mide hacmi ve sucul av oranında oldukça önemlidir. Yükseklik, suyun akış hızı ve tuzluluk miktarının artması, çevrede çimen ve ormanlık alanların bulunmaması, bu kurbağalar tarafından sevilmeyen durumlar olup, bireyler üzerinde stres yarattığından, av sayısı ve av hacmini değiştirmek ya da daha çok su içinde kalmak gibi taktikler geliştirmişlerdir. Mide hacminin gerek populasyonlar arasında anlamlı farklılık göstermemesi, gerekse ekolojik değişkenlerle güçlü bir şekilde açıklanamaması, bu türün, ekolojik şartlara göre, beslenme alışkanlıklarını değiştirecek adaptasyonlar geliştirdiğini ve her durumda toplam enerji ihtiyacını karşıladığını göstermektedir. Ayrıca, 24 saatlik çalışmalara göre, bu tür, gündüzleri daha aktif bir şekilde beslenmektedir.

Abstract:
In this study, the aim was to determine the effects of ecological factors on the feeding biology of frogs. From 6 different habitats, 636 Pelophylax ridibundus (Pallas, 1771) were flushed out between April and September. Its diet was correlated with the prey availability. It consumed not only small invertebrates but also fish and anurans. These results suggest that P. ridibundus is a generalist and opportunistic predator.In September and April, this frog consumes larger and more aquatic preys than the others. Although the prey number was higher in July and August, prey volume was found smaller. The individulas from ponds tended to prey on smaller preys in larger numbers than from branches and rivers. The populations in high altitude (Şebinkarahisar) were, generally, found to consume smaller preys with smaller quantities and to eat more aquatic preys than those inhabiting in low altitude populations (Görele).The regression analyses obtained from PCA and CATPCA showed that, this species has shown to altered its feeding habits due to the ecological factors. Water chemical parameters affected the number and volume of prey, while regional habitat variables affected the prey volume, total volume and the proportion of aquatic preys. Some unfavorible features such as high altitude, salinity and water flow rate and lacking of forest and grass in the environment, caused this frog to enter the stress. Therefore, it developed some feeding strategies such as reducing the prey number, increasing the prey volume and staying longer in the water. However, total stomach volume was found similar among the habitats and the variances of regressions with the ecological variables were not satisfied for it. From these results, it can be concluded that, this species could have developed some adaptations according to ecological conditions to change its feeding habits so that it gain optimum energy needed. Moreover, 24-hour analyses showed that, this frog was more active in feeding during the day than the night.