Fındık kozalak akarları [Phytoptus avellanae (Nal.) (Acarina: Phytoptidae) Cecidophyopsis vermiformis (Nal.) (Acarina: Eriophyidae)]'nın kimyasal mücadelesine yönelik bir araştırma
A research on the chemical control of hazelnut cone mites [Phytoptus avellanae Nalepa (Acarina: Phytoptidae) Cecidophyopsis vermiformis (Nal.) (Acarina: Eriophidae)]
Yazar: YILMAZ KURT
Danışman: PROF. DR. İZZET AKÇA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Fındık kozalak akarları [Phytoptus avellanae (Nal.) (Acarina: Phytoptidae) Cecidophyopsis vermiformis (Nal.) (Acarina: Eriophyidae)]'nın kimyasal mücadelesine yönelik bir araştırma" başlıklı bu çalışma nitel ve nicel araştırma yöntemleri kullanılarak oluşturulmuştur. Ülkemiz dünya fındık üretim sahalarının yaklaşık % 75'ine üretiminin ise ortalama % 62'inе sahiptir. Fındık Türkiye'nin en önemli sınai tarım ürünlerinden biri olmasının yanı sıra üretiminin gerçekleştirildiği bölgelerde önemli bir geçim kaynağı haline gelmiştir. Akarlar her bitkide olduğu gibi ülkemizin önemli meyve türlerinden olan fındık ağaçları üzerinde de zararlıdırlar. Fındık kozalak akarları fındıkların meyve sürgün gözlerine girerek onları şişirmek suretiyle gal şekline sokarlar. Günümüzde fındık kozalak akarlarına karşı kimyasal mücadelede tek bir uygulama önerilmektedir. Hatta bu zararlılara karşı yeni ruhsatlandırma çalışmalarında da benzer şekilde tek uygulama üzerinden biyolojik etkinlik çalışmaları yürütülmektedir. Bu tez çalışması fındık kozalak akarlarına farklı sayıda yapılacak ilaçlamaların zararlı popülasyonuna olan etkisini incelemek ve ilaçlama adedi ile etkinlik arasındaki ilişkiyi görmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma Samsun ili Bafra ilçesinde gerçekleştirilmiş olup çalışma öncesi survey çalışması yapılarak uygulama yapılabilecek yoğunlukta zararlı olan bahçe tespit edilmiş ve uygulama bahçesi olarak seçilmiştir. Gerekli sayım ve etiketlemeler yapılarak belirlenen takvime göre ilaç uygulamaları yapılmıştır. İlaç uygulamalarından sonra güz ve bahar döneminde kozalak sayımı yapılmıştır. Elde edilen verilere göre, güz sayımında tek ilaçlama yapılan parsele göre iki ilaçlama yapılan parselde %2,59 daha az kozalak tespit edilmiştir. Üç ilaçlama yapılan parselde ise bir ilaçlama yapılan parsele göre %14,05 iki ilaçlama yapılan parsele göre %11,46 daha az kozalak tespit edilmiştir. Bahar sayımında ise tek ilaçlama yapılan parsele göre iki ilaçlama yapılan parselde %4,53 daha az kozalak tespit edilmiştir. Üç ilaçlama yapılan parselde ise bir ilaçlama yapılan parsele göre %16,99 iki ilaçlama yapılan parsele göre %12,46 daha az kozalak tespit edilmiştir. Ortalama etki açısından sonuçlar değerlendirildiğinde güz sayımında en yüksek etki %75,73 ile üç uygulama yapılan parselde,bahar sayımında ise %74,14 ile yine üç uygulama yapılan parselde elde edilmiştir.

Abstract:
This study titled "A research on chemical control of hazelnut cone mites [Phytoptus avellanae (Nal.) (Acarina: Phytoptidae) Cecidophyopsis vermiformis (Nal.) (Acarina: Eriophyidae)]" was created using qualitative and quantitative research methods. Our country has approximately 75% of the world's hazelnut production areas and an average of 62% of its production. In addition to being one of the most important industrial agricultural products of Turkey, hazelnut has become an important source of income in the regions where it is produced. As with every plant, mites are also harmful on hazelnut trees, one of the important fruit species of our country. Hazelnut cone mites enter the fruit shoot buds of hazelnuts and inflate them into a gall shape. Today, a single application is recommended for chemical control against hazelnut cone mites. Even in new licensing studies against these pests, biological activity studies are carried out similarly through a single application. This thesis study was carried out to examine the effect of different sprayings on hazelnut cone mites on the pest population and to see the relationship between the number of pesticides and effectiveness. The study was carried out in Bafra district of Samsun province, and the garden that was harmful to the application density was determined by conducting a survey study before the study and it was selected as the application garden. The necessary counting and labeling were made and the pesticide applications were made according to the determined calendar. Cone counts were made in the fall and spring periods after the application of pesticides. According to the data obtained, 2.59% less cones were detected in the plot with two sprayings compared to the plot with single spraying in the fall census. On the other hand, in the parcel with three sprayings, 14.05% less cones were detected compared to the parcel with one spraying, 11.46% less than the parcel with two sprayings. In the spring census, 4.53% less cones were detected in the parcel with two sprayings compared to the parcel with one spraying. In the plot with three sprayings, 16.99% less cones were detected than in the plot with one spraying, 12.46 percent less than the plot with two sprayings. When the results are evaluated in terms of average effect, the highest effect in the autumn census is 75.73%, in the plot with three sprayings, in the spring. In the census, it was obtained with 74.14% in the parcel where three applications were made.