Ergenlerin problemli internet kullanımları ile uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between adolescents? problematic internet use and the adaptation
Yazar: NESLİHAN GÜRCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDAL HAMARTA
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Kullanım değerlendirme = Usage evaluation ; Lise öğrencileri = High schools students ; Uyum = Adjustment ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ergenlerin problemli internet kullanımları ile uyumları arasında anlamlı düzeyde ilişki olup olmadığının belirlenmesidir. Araştırma örneklemini Konya il merkezindeki ortaöğretim kurumlarında eğitimlerine devam eden 9, 10, 11 ve 12. sınıflar arasından tesadüfi küme örnekleme yöntemi ile seçilen 330 kız, 380 erkek öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmanın bağımsız değişkenleri olarak, cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi belirlenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri ise problemli internet kullanımıdır.Araştırmada, öğrencilerin problemli internet kullanımlarını belirlemek için Ceyhan, Ceyhan ve Gürcan (2007) tarafından geliştirilen `Problemli İnternet Kullanım Ölçeği', uyum düzeylerini ölçmek için Reynolds (1998; Akt. Meriç, 2007) tarafından geliştirilen `Reynolds Ergenler İçin Uyum Tarama Ölçeği' ve öğrencilerin kişisel bilgilerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından gelitirilen `Kişisel Bilgiler Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizinde t testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey testi, LSD ve pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı tekniği kullanılmıştır.Araştırma sonucunda ergenlerin problemli internet kullanım puanlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı, erkek ergenlerin problemli internet kullanım toplam puan ortalamaları, internetin olumsuz sonuçları, sosyal fayda/sosyal rahatlık ve aşırı kullanım puan ortalamaları kız ergenlerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Okul türü değişkenine göre ergenlerin problemli internet kullanımları toplam puan ve sosyal fayda/sosyal rahatlık, aşırı kullanım alt boyutlarında anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Meslek lisesinde öğrenim gören ergenlerin sosyal fayda/sosyal rahatlık puan ortalamaları Anadolu lisesinde öğrenim görenlerden yüksek bulunmuştur. Genel lisede öğrenim gören ergenlerin aşırı kullanım puan ortalamaları Anadolu ve İmam hatip lisesinde öğrenim görenlerden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Problemli internet kullanımı toplam puan açısından da genel ve meslek lisesi öğrencilerinin Anadolu ve İmam hatip lisesi öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sınıf değişkenine (9, 10, 11, 12) göre ergenlerin problemli internet kullanımlarının anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur.Ergenlerin problemli internet kullanımları (internetin olumsuz sonuçları, sosyal fayda/sosyal rahatlık, aşırı kullanım) ile uyum puanları (antissosyal davranış, öfke kontrol problemi, duygusal sıkıntılar, olumlu benlik) arasında anlamlı düzeyde ilişkilerin olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This study aims to ascertain whether there is a significant correlation between adolescents? problematic internet use and the adaptation. The test group includes 330 female and 380 male students, chosen by concurrent test group method, from 9th, 10th, 11th and 12th grades of the highschools in the city center of Konya.The independent variables include sex, type of school and class level. The dependent variable is problematic internet use.In this study, to assess student?s problematic use, ?Problematic Internet Use Scale? developed by Ceyhan, Ceyhan and Gürcan (2007), to measure adaptation levels, ?Reynolds Adaptive Survey Scale for Adolescents? developed by Reynolds (1998; Akt. Meriç, 2007) and to assess personal information of students, ?Personal Info Form? developed by the researcher are used. For the analysis of data, t test, single direction variance analysis, Tukey test, LSD and pearson product-moment correlation coefficient technique is used.Research results designates that adolescents? problematic internet use scores significantly varies upon the gender factor meaning male adolescents? total scores of problematic internet use, negative effects of internet, social benefit and overuse average scores are significantly high from the female adolescents?. Depending on the type of school factor, adolescents? problematic internet use significantly varies in the lower dimension of total scores and social benefit and overuse. The average scores of social benefit of the adolescents in the vocational high school are assessed to be higher than the ones in the high schools taking students above the average. The overuse average scores of the adolescents from the regular high school are significantly higher than the ones from the imam hatip high schools and high schools taking students above the average. No significant variety is observed depending on the class level factor/variety (9,10,11,12) for the problematic internet use of the adolescents.It is assessed that there is a significant positive correlation between adolescents? problematic internet use (negative effects of internet, social benefit, overuse) and adaptation scores (antisocial behaviour, anger control problem, anxiety, positive sense of self).