Gıda sanayiinde ambalajın ekonomik yeri ve önemi
Position of importance of packaging in food industry
Yazar: ŞENAY DOĞRUTEKİN
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN ÇETİN
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Ambalajlama = Packaging ; Gıda endüstrisi = Food industry ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Ambalaj, tüketici ve işletmelere sağlamış olduğu fayda, toplumsal refahı arttırıcıetkisi nedeniyle günümüzde çok önemli bir konu ve sektör haline gelmiştir. Etkili birambalajlama ister taze isterse işlenmiş olsun her türlü gıda ürünü için gereklidir. Gıdamaddelerinin ambalajlanmaması halinde %30 dolayında görülen kayıp ambalajkullanımı sayesinde %2-3'lere gerileyebilmektedir.Bu çalışmanın amacı, gıda sanayinde kullanılan ambalaj türlerinideğerlendirmek, bazı gıda sanayi alt sektörlerinde kullanılan ambalaj türleriniekonomik yönden incelemektir. Ayrıca, ambalajın fonksiyonları ile tüketiciler veişletmeler açısından önemini belirterek sektörde karşılaşılan sorunların ele alınmasıamaçlanmıştır. Bunun yanı sıra ambalajın geri dönüşümünün sağlanmasıyla hem ülkeekonomisine hemde üretici ve tüketiciye sağladığı faydaların değerlendirilmesiamaçlanmıştır.Özellikle gıda sanayinin bir alt sektörü olan süt işleme sanayinde, sütün çabukbozulabilen bir ürün olma özelliği nedeniyle bu ürünün muhafazası, taşınması vekorunmasında ambalaj kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Süt işleme sanayindekapasite kullanımı yaklaşık %65'dir. Türkiye'de işleme sanayine giden toplam sütmiktarı 17.000 ton/gün'dür. Bu miktarın 1200 tonu UHT (yüksek sıcaklık altındaüretim), 350 tonu pastörize süt olarak işlenmekte ve geriye kalan süt ise diğer ürünleriçin kullanılmaktadır. Süt işleme kapasiteleri büyük olan firmaların kullandıklarıambalajın, %25-30'u kağıt-karton ve oluklu mukavva, %5-10'u metal, %25-30'uplastik, %30-40'ı tetrapak, %2-3'ü cam ve %3-4'ü diğerleridir.Üretim giderleri içerisindeki ambalaj maliyeti en fazla %20-25 oran ile cam vetetrapak olmaktadır.Anahtar Kelimeler: Gıda Sanayi, Ambalaj, Geri Dönüşüm, Ambalaj Ekonomisi

Abstract:
Packaging has been a very important subject and sector because of providingbenefit to consumer and managing and its impact to enhance the social prosperity.Effective packaging is necessary for every kind of food product either it is untreated orprocessed. Approximately 30% loss seen in case of unpackaged food material can beregressed to 2-3 % by the use of packaging.The purpose of this study is to evaluate the kids of packaging used in foodindustry, examine the packaging kinds used in subsectors food industry ecnomically.Also, functions of packaging and the importance of packaging for consumers andmanagements that sector is coincided with. In addition to this, providing the packagingrecycle, it is aimed to evaluate benefits of the packaging recycle to both countryeconomy and producer-consumer.At dairy processing industry which is the sub sector of food industry, because ofmilk has a characteristics of rapidly spoiled product; packaging utilize is becomingwidespread for the preservation, transportation and protection of the product. Theworking capacity of dairy processing industry is approximately 65 %. In Turkey, totalmilk amount transferred to processing industry is 17.000 tons/day. 1200 tons thisamount is processed as UHT milk, 350 tons of this amount is processed as pasteurizedmilk and the remain is used for the other food products. Packaging used by the firmswhich has a big milk processing capacity is composed of 25-30 % paper-pasteboard(cardboard) and corrugater box, 5-10 % metal, 25-30 % plastic, 30-40% tetrapac, 2-3 %glas and 3-4 % others.The most costly packaging among the production expenditure were 20-25 % glass andtetrapac.Key Words: Food industry, packaging, recycling, packaging economy