Depresyonu olan hastalarda sirkadiyen tercihler ve özkıyıma yatkınlık arasındaki ilişki
Circadian rhythms and suicidality in the patients with major depressive disorder
Yazar: ADEM AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. LÜTFULLAH BEŞİROĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışmada depresyonu olan hastaların sirkadyen tiplerine göre özkıyım riskini incelemek ve sirkadyen tiplerin uyku ve depresyon belirtileri üzerine etkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışma major depresif bozukluk tanı ölçütlerini karşılayan 80 hasta ile demografik olarak eşleştirilmiş 80 sağlıklı gönüllü ile tamamlanmıştır. Her bireye Sosyodemografik Veri Formu, BDE (Beck Depresyon Envanteri), PUKİ (Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi), MEQ (Sabahlılık-Akşamlılık Ölçeği), MINI (MINI İntihar Eğilimi Alt Ölçeği) ve İDÖ (İntihar Düşüncesi Ölçeği) uygulanmıştırDepresyon grubun BDE, PUKİ, MINI ve İDÖ puanları kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Depresyon ve kontrol grubu birlikte tüm örneklemde sirkadyen tercihlere göre yapılan karşılaştırmalarda akşamlılık tipi olan bireylerin (n= 21) depresyon düzeyleri, uyku kalitesi, intihar düşüncesi ve intihara yatkınlık punları sabahlılık tipi (n= 45) olanlardan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Akşamlılık tip ile ara tip arasında tüm ölçeklerde anlamlı farklılık bulunmamıştır. Grup ve sirkadyen ritmin birlikte değerlendirildiği iki yönlü varyans analizleri sonucunda depresyon puanları için anlamlı fark bulunurken, uyku kalitesi ve intihar ölçekleri açısından farklılık bulunamamıştır. Hasta grupta akşamlılık tipin BDE puanları hem ara tipten hem de sabahlılık tipinden anlamlı olarak yüksek bulunurken, ara tipin BDE puanları sabahlılık tipinden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Kontrol grubunda sirkadyen tercihe göre depresyon puanlarında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Sirkadyen tercihin depresyon düzeyinden bağımsız olarak intihar puanları ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılan kısmi korelasyon analizleri sonucunda her iki grupta da MEQ ile intihar ölçekleri arasında anlamlı farklılık olmadığı bulunmuşturSonuç olarak major depresif bozukluğu olan hastalarda sirkadyen tercihin akşamlılık olması durumunda depresif belirtiler daha şiddetli yaşanmaktadır. Çalışmanın sonuçları sirkadyen tercihin tek başına bağımsız olarak intihara yatkınlığı belirleyen bir etmen olmadığını düşündürmektedir.Anahtar sözcükler: Depresyon, sirkadyen tercihler, özkıyım, uyku kalitesi

Abstract:
The aim of the study was to investigate the relationship between suicide risk and circadian rhythms in the patients with major depressive disorder and was to evaluate possible effects of circadian rhythms on the severity of depressive symptoms and sleep quality. Eighty patients with major depressive disorder and 80 healthy subjects who were demographically matching with the patients group were included in the study. All subjects were administered the sociodemographical data form, the Beck Depression Inventory (BDI), the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ), the Mini International Neuropsychiatric Interview suicide tendency subscala (MINI), the Suicide Ideation Scale (SISDepression patients reported higher scores on the BDI, the PSQI, the MINI, and the SIS than controls. The subjects with eveningness circadian rhythm (n=21) had significantly more the BDI, PSQI, MINI and SIS scores than the group of morningness (n= 45) circadian rhythm when all subjects were included in the analyses. There was no significant difference between eveningness and mid-type circadian rhythm groups. When the group and circadian rhythm interaction was evaluated with a two-way variance analysis, while the interaction was significant for the BDI scores, the interactions were not significant for sleep quality and suicidal scores. In the post-hoc analyses for depression group, the eveningness group had significantly higher depression scores than both morningness and mid-type groups whereas mid-type group reported significantly higher scores than morningness group. There were no significant differences among circadian groups for depression severity. In order to assess relations between circadian rhythm and suicidal ideation scores after controlling for depression scores partial correlations was performed. Partial correlations between MEQ scores and total scores of suicide scales were not significantConsequently, eveningness circadian rhythm associated with the more severe depression level. These results suggest that circadian rhythm is not independently associated with suicide tendency.Key words: Depression, circadian rhythm, suicidal ideation, sleep quality.