Pnömoni hastalarında hemogram parametrelerinin prognozu göstermedeki etkinliğinin retrospektif araştırılması
Retrospective analysis of prognostic efficiency of comlete blood count parameters in patient with pneumonia
Yazar: SENEM NEBİ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ERSEL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Kan basıncı = Blood pressure ; Kan testleri = Hematologic tests ; Mortalite = Mortality ; Pnömoni = Pneumonia ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Çalışmanın birinci amacı ; pnömoni hastalarında , prognozu değerlendirmede hemogram parametrelerinin etkinliğini değerlendirmektir. Çalışmanın ikinci amacı pnömoni hastalarında mortalite üzerine etkili faktörlerin araştırılmasıdır. 
YÖNTEM: Geriye dönük analitik nitelikteki çalışmamızda ; Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisinde 01.01.2012 – 31.12.2013 tarhihleri arasında pnömoni tanısıyla izlenmiş on sekiz yaş üstü hastaların kayıtları incelendi.  Kayıtlara hastanenin veri tabanından ulaşıldı. Başka bir merkezde tedavi aldıktan sonra acil servise başvuran , kan hücreleri üzerine etkili olduğu düşünülen ilaç kullanımı olan ya da kan hücreleriyle ilgili hastalığı olan , ölüm bilgisine ulaşılamayan ve pnömoni tanısı kesinleştirilemeyen olgular çalışma dışı bırakıldı. Veriler gruplandırılarak veri toplama formuna kaydedildi.  SPSS 20.0 programına yüklendi ve gerekli analizler yapıldı.
BULGULAR: Çalışmaya alınan 970 hastanın yaş ortancası 72 ( 18-118) olarak bulundu. Hastaların  %63,9 (617)'u erkekti .Pnömoni Ciddiyet Ölçeği (Pneumonia Severity Index=PSI)' e göre hastaların %71,2 (690)'si  yatış endikasyonu bulunan Evre IV-V, % 28,8(280) 'i ayaktan tedavi edilebilir kabul edilen Evre I,II,III olarak saptandı. CURB65 skoruna göre 39 (378)' u düşük riskli (skoru 0 ve 1 ), %61(592)'i yüksek riskli ( skoru ≥2) olarak belirlendi. Çalışmaya alınan pnömoni hastalarının  %6,4 (62) 'ünün ilk 24 saat içinde, %13,4 ( 130) 'ünün ilk 48 saat içinde, %13,4( 130)'ünün ilk hafta içinde , toplam %17,6(210)' sının ilk 30 gün içinde öldüğü saptandı. Atipik  nedenlerle ( karın ağrısı, bilinç değişikliği, oral alım bozukluğu, vs) acil servise başvuran hastaların tipik nedenlerle (öksürük, balgam, nefes darlğı,ateş) acil servise başvuran hastalara kıyasla mortalite oranlarında istatistiksel olarak anlamlı yükseklik bulundu(p<0,05). En az 1 ek hastalığı olan hastalarda mortalitede anlamlı artış saptandı(p<0.05). 30 günlük mortalitenin   solunum sayısında 1/dk artışta 1,036 (±0,011) kat, ateşin <36°C ya da >40°C olması durumunda  2,070 (2,070-3,457) kat ,üre değerinde 1mg/dl artışta 1,008 (±0,002) kat  arttığı saptandı. Cinsiyet ,nabız dakika sayısı ve trombosit sayısının <150000 uL ve CRP değerinin mortalite üzerinde bağımsız risk faktörü olmadığı bulundu.Hemogram parametreleri incelendiğinde; RDW de her %1 artışta 30 günlük mortalite riskinin 1,033 (±0,015) kat arttığı saptandı. Hemoglobin ve hematokrit değerlerinin düşüklüğü ile mortalite arasında anlamlı fark saptanmadı. Trombosit sayısı, MPV ve PDW değerlerinin mortaliteyle ilişkisi gösterilemedi. 
TARTIŞMA: Çalışmamıza alınan hastaların PSI ve CURB65 'e göre dağılımları literatürdeki çalışmalardaki dağılımlarla benzerdir. Çalışmamızda RDW yüksekliği artan mortalite ile ilişkili bulunmuştur. Hemoglobin, Hematokrit, Trombosit, PDW, MPV değerleri ise mortaliteyle ilişkisiz bulunmuştur.  Hemogram parametrelerinin prognostik değeri ile ilgili literatürde yeterli  çalışma yoktur. Sağlıklı kontrol gruplarını içeren geniş çaplı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The primary objective of this study is to evaluate the prognostic efficiency of complete blood parameters . The secondary objective of this study is to evaluate the factors that effect the prognosis in patients with pneumonia.
Methods: In our retrospetive study, patients with pneumonia who are older than 18 years old and  who admitted Ege University 
Emergency Medicine Service between 01.01.12 - 31.12.13 were studied. Datas were acquired by using the hospital database.  
The patients who admitted after their treatment started in another health instutition, patients who are using drugs which effect blood cells, patients who have disease that effect blood cells, patients whose death data were inaccessible , and 
patients whose pneumonia diagnosis were not certain were excluded from the study. Datas were grouped and were registered at 
data forms. Datas were loaded to SPSS 20.0 program and analyzed. 
Results: Median age of 970 patients who included the study were 72 (18-118). 63.9% of the patients were male. According to Pneumonia Severity Index (PSI), 71,2% of the patients (690) were Stage IV-V and were required hospitalization, 28.8% of the patients (280) were Stage I,II,III and were treatable as outpatients. According to CURB65 score, 39% of the patients (378) 
were at low risk (score 0 and 1) and 61% of the patients (592) were at high risk (score ≥2). It was found that 6.4% of the patients (62) were died in first 24 hours, 13.4% of the patients (130) were died in first 48 hours, 13.4% of the patients (130) were died in first week, and 17.6% of the patients (210) were died in the first month. In patients who admitted emergency service with atypical symptoms (e.g. abdominal pain, loss of conscience, impairment of 
oral intake) were found statistically higher mortaliy (p<0,05) compared to the patients who admitted with typical symptoms (e.g. cough, sputum, dyspnea). Mortality were statistically higher in patients who has at least 1 additive ilness (p<0,05). 
It was found that mortality were increased 1,036 (±0,011) times as rate of breath increase as 1/min, mortality were 
increased 2,070 (2,070-3,457) times if fever was <36°C or >40°C, mortality were increased 1,008 (±0,002) times as urea 
increase as 1mg/dl. It was found that gender, pulse rate, trombocyte count <150000uL, and CRP values were not independent 
risk factors that effect mortality. Analyzing complete blood count parameters, it was found that 30 day mortality were 
increased 1,033 (±0,015) times as RDW increase as %1. There were found no connection between lowness of heamoglobin, haematocrit and mortality. There were found no connection between trombocyte count, MPV value, PSW value and mortality.
Conclusion: CURB65 and PSI score distribuions of the patients included to our study were similar to the literature. It was found that increase of RWD value were related to mortality. Heamoglobin, heamatocrit, trombocyte, PDW, MPV values were found unrelated to mortality. There were not enough studies related to prognostic value of complete blood count parameters. It is required to study widescale researchs with healthy control groups.