Oral-motor değerlendirme formu: geçerlilik ve güvenirlik ön çalışması
Oral-motor assessment form: validity and reliability preliminary study
Yazar: BÜŞRA NUR TAYGUN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÜNAL LOGACEV
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Oral motor değerlendirme, konuşma bozukluklarının nedenlerini anlama ve yapılacak girişime ilişkin hedefler belirleyebilme konusunda çok önemli bir adımdır. Ülkemizde henüz detaylı değerlendirme yapabilmeye olanak sağlayacak, dil ve konuşma terapistleri tarafından geliştirilmiş ve geçerliği/güvenirliliği yapılmış bir oral motor değerlendirme testi bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı ileride geliştirilecek olan bir oral motor değerlendirme testinin ön hazırlığını yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda Oral Motor Değerlendirme Formu (OMDEF) geliştirilmiş, geçerlilik ve güvenirlik ön bulguları incelenmiştir. Katılımcılar anadili Türkçe olan, 4;0-6;11 yaşları arasında tipik gelişen ve dizartri, çocukluk çağı konuşma apraksisi, dudak damak yarığı, artikülasyon ve fonolojik bozukluğu olan çocuklardan oluşmaktadır. Literatürdeki oral mekanizmayı ve motor işlevi değerlendiren testler göz önünde bulundurularak geliştirilmiş olan OMDEF için uzman geçerliliği hesaplanmış ve ayırt ediciliğini değerlendirebilmek için farklı bozukluk gruplarına uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda gruplar arası ayırt ediciliği yüksek olan maddeler belirlenmiştir. Ardından test tekrar test yöntemi ile güvenirlik değerleri hesaplanmıştır. İstatiksel analiz için IBM SPSS Statistics 24 programı kullanılarak demografik bilgiler frekans analizi ile, katılımcıların performansları betimsel analiz ile, gruplar arası karşılaştırmalar  "Mann-Withney U", "Kruskal-Wallis", "One-Way ANOVA" ve "bağımsız gruplar arası t test" testleri ile yapılmıştır. Oral Değerlendirme Formu'nun test- tekrar test güvenirliği analizinde ilk ve ikinci uygulama değerleri arasındaki fark "Paired Samples Test" ile incelenmiştir.

Abstract:
Oral motor evaluation is a very important step in understanding the causes of speech disorders and determining targets for intervention. For Turkish there are no oral motor assessment tests with established validity and reliability that allows detailed evaluation and that is developed by speech and language therapists. This study is preliminary study that aims to establish a basis for an oral motor assessment test to be developed in the future. For this purpose, the Oral Motor Evaluation Form (OMDEF) is developed and preliminary findings related to this tool's validity and reliability are examined. Participants are Turkish-speaking 4;0-6;11-year-old children; with typical and atypical development i.e., children with dysarthria, childhood apraxia of speech, cleft lip-palate, articulation and phonological disorders. Expert validity was calculated for OMDEF, which was based on tests designed for evaluating oral mechanism and motor function in the literature, and the test is administered to participants with different conditions in order to evaluate its power to differentiate between these disorders. At the end of the study, the items with high discrimination between groups are determined. Then, reliability values were calculated using the test-retest method. For statistical analysis, The demographic information is analyzed for frequency using IBM SPSS Statistics 24 program, participants performances are descriptively analyzed, and comparisons between groups are analyzed with "Mann-Withney U", "Kruskal-Wallis", "One-Way ANOVA" and "Independent Samples t-test ". Through a "Paired Samples Test", the results from the first and second administration of the test is examined to determine the test-retest reliability analysis of the Oral Motor Evaluation Form.