Acil servis hastalarında kan laktat değeri ve klirensinin hastane içi mortalite ve morbite ile ilişkisi
Effect of blood lactate clearance on mortality and morbidity for er patients
Yazar: ÖZLEM SUSUR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YEŞİLARAS
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Etil laktat = Ethyl lactate ; Kan = Blood ; Laktatlar = Lactates ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Sodyum laktat = Sodyum lactate

Özet:
Laktat acil servislerde özellikle de kritik hastalarda sık kullanılan bir biyobelirteçtir. Hücresel düzeyde yetersiz oksijen sunumu, oksijen ihtiyacının artması ve oksijen kullanımının yetersiz olması durumlarında kanda laktat seviyesi artar. Ancak metabolizmanın azalması gibi diğer faktörler de laktat seviyesini etkileyebilir. Çalışmamızın amacı seçilmemiş acil servis hastalarında ölçülen ilk laktat değerinin ve laktat klirensinin mortalite ve morbidite ile ilişkisini araştırmaktır.Bu çalışma acil servis başvurularının hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden kayıtlı verileri ile geriye yönelik olarak yapıldı. Acil serviste en az bir kan laktat seviyesi çalışılmış 18 yaş ve üzeri hastalar çalışmaya dahil edildi. Laktat değeri cihaz ekranında yeşil ile işaretli olmayanlar (yeterli analitik güvene sahip olmayan), başvurudan 180 dakikadan sonra laktat değeri sisteme kaydedilmiş olanlar, acil servis veya hastane sonlanışı bilinmeyen hastalar çalışmadan dışlandı. Başvurular ilk ölçülen laktat değerine göre <2 mmol/L, 2-4 mmol/L ve >4mmol/L olmak üzere 3 grup şeklinde incelendi. İkinci laktat değeri ilkinden 1 saatten az veya 4 saatten sonra sisteme kaydedilen başvurular için laktat klirensi hesaplanarak kaydedildi.Araştırmamıza dahil edilen 81449 başvuru için ortanca yaş 56.5 (ÇAA:30, min.:18– maks.:117) idi ve başvuruların 44249 (%54.3)'unu kadın hastalar oluştururdu. Acil serviste mortaliteyi değerlendiren ROC analizlerinde EAA'lar hesaplandığında, tüm laboratuar tetkikleri ve yaş arasında laktat 0.930 (%95 Cl: 0.909-0.950) ile en yüksek değere sahipti. İlk ölçülen laktat değeri >2 mmol/L olan başvuruların iki satlik laktat krilensi acil servisten taburcu olan grupta 43.4 (43.6, -157-164) iken yatış verilen grupta 30.2 (47.9, -438-141) ve sonlanışı ölüm olan grupta -46.6 (95, -376, -74) olarak hesaplandı (p<0.001). Yatış verilen başvurulardan; ilk ölçülen laktat değeri <2 mmol/L olanların 372 (%6.7)'si, 2-4 mmol/L olanların 456 (%11.1)'sı ve >4 mmol/L olanların 397 (%29.6)'si ölüm ile sonuçlandı.

Abstract:
Lactate is a biomarker that is commonly used in emergency departments especially in critically ill patients. In the case of insufficient oxygen supply at the cellular level, increased need for oxygen and insufficient use of oxygen, the level of lactate in the blood increases. However, other factors such as reduced clearance may also affect the lactate level. The purpose of our study is to investigate the relationship between the first measured lactate value and lactate clearance on mortality and morbidity at emergengy department patients.This study was carried out by scanning the patient records retrospectively from the hospital information management system (HBYS). Patients who studied at least one blood lactate level over or 18 years of age were included in the study. Patients whose lactate value was not marked green on the blood gas analyser (insufficient analytical reliance), those whose lactate value was recorded in the system 180 minutes after the application, and patients with unknown emergency or hospital outcomes were excluded from the study. References were examined in 3 groups as <2 mmol / L, 2-4 mmol / L and> 4mmol / L according to the first measured lactate value. Lactate clearance was calculated and reported from patients with 1-4 hours between two lactate values.The median age for the 81449 patients included in our study was 56.5 (MP: 30, min.:18– max.:117) and 44249 (54.3%) of the patients were female patients. When calculating EAA's in ROC analyzes evaluating mortality in the emergency department, the lactate had the highest value among all laboratory tests and age, with 0.930 (95% Cl: 0.909-0.950). The two-hour lactate clearence of the first measured lactate value> 2 mmol / L was 43.4 (43.6, -157-164) in the group discharged from the emergency department, 30.2 (47.9, -438-141) in the hospitalized group and -46.6 ( 95, -376-74) (p <0.001). From the references (başvurular) made for hospitalization; 372 (6.7%) of those with the first measured lactate value <2 mmol / L, 456 (11.1%) of those with 2-4 mmol / L and 397 (29.6%) of those with> 4 mmol / L resulted in death.