Avrupa Birliği'nin özel statülü bölgeleri: Dikelya ve Ağrotur
Special territories of member states of the European Union: Dhekelia and Akrotiri
Yazar: CENK ALP
Danışman: PROF. DR. BURÇAK MÜGE VURAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law

Özet:
Avrupa Birliği entegrasyonu tamamlandıktan sonra üyeler geçmişten sahip olduğu sömürge topraklarından vazgeçmemiştir. Halen Avrupa Birliği toprağı sayılan bu bölgeler "Özel Statülü Bölgeler" olarak adlandırılmaktadır. Bu bölgeler alt başlık içerisinde üçe ayrılmaktadır: En Dış Bölgeler, Deniz Aşırı Topraklar ve İstisnai Durumlar. En Dış Bölgeler Portekiz, İspanya ve Fransa'nın sömürge toprakları iken Deniz Aşırı topraklar Danimarka, Hollanda ve Fransa'nın okyanus ötesi sömürge topraklarıdır. İstisnai Durumlar ise İspanya, Finlandiya, Danimarka, Kıbrıs, İtalya, Almanya ve Yunanistan'ın entegrasyonda sorun yaşamış veya birtakım sınır problemleri ile karşı karşıya kalmış bölgelerinden oluşmaktadır. 
   Bu bölgelerin içerisinde Türkiye Cumhuriyeti'nin yakın komşusu konumunda bulunan yegâne bölge Kıbrıs Adası'nda bulunan ve Birleşik Krallık'a ait olan Dikelya ile Ağrotur bölgeleridir.  Dikelya ve Ağrotur her ne kadar Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılması ile birlikte Birlik toprağı statüsünü yitirse ve Özel Statülü Bölge kavramını kısmen yitirse de Topluluk ile olan bağı siyaseten süren tek bölgedir. Bu da bölgeyi bu anlamda Dünya'da nevi şahsına münhasır tek örnek kılmaktadır.
   Birleşik Krallık uzun bir süredir bölgeyi hem siyasi hem ticari silah olarak kullanmaktadır. Bölgenin geleceği artık Birlik'ten ayrılan Krallık mercilerinin elinde bulunmaktadır ve ilerleyen dönemlerde Avrupa Birliği – Birleşik Krallık – Kıbrıs üçgenindeki konumu merak konusudur. Tarih boyunca pragmatist olarak hareket etmiş olan Birleşik Krallık için ilerleyen süreçte bu bölgelerin fayda-zarar terazisinde hangi yönde olacağı incelenmiş ve çıkarımlar yapılmıştır.

Abstract:
After the European Integration was completed the member states did not give up their former colonial lands. These regions, which are still considered the territory of the European Union, are called "Special Member State Territories". These regions are divided into 3 sub-categories: The Outermost Regions, Overseas Territories and Special Cases. While the Overseas territories are the transoceanic colonial territories of Denmark, the Netherlands, and France, The Outermost Territories are the colonial territories of Portugal, Spain, and France. Special Cases consist of regions where Spain, Finland, Denmark, Cyprus, Italy, Germany and Greece have had problems in integration or have faced some border problems.
   Among these regions, the only region bordering the Republic of Turkey is Dhekelia and Akrotiri regions, which belong to the United Kingdom.  Although Dhekelia and Akrotiri region lost its status as a territory of the Union with the departure of the United Kingdom from the European Union and partially lost the concept of a Special Status Region, it is the only region whose continue its ties with the Union politically. This makes the region a unique example in the world in this sense.   
   The United Kingdom has been using the region as both a political and commercial weapon for a long time. The future of the region is now in the hands of the Kingdom authorities whose left the Union and its position in the European Union - United Kingdom - Cyprus triangle in the future is a matter of curiosity. For the United Kingdom, which has acted as a pragmatist throughout history, the direction of these regions in the benefit-harm scale was examined and inferences were made in the following process.