Bireysel iş hukuku ve sosyal güvenlik hukuku kapsamında kadın işçiler
Individual labor law and social security law women worker
Yazar: SEHER ESLEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAT SEYHUN ALP
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
4857 sayılı iş kanunu kapsamında çalışanlara eşit davranılmaması üzerine ayrımcılık kavramı mevcuttur. Bu ayrımcılık kavramının alt tabanlarından biri de toplumsal temelli ögelerin oluşturduğu cinsiyet eşitsizliğidir. İş akdi süresince, kadın çalışanların maruz kaldığı cinsiyet ayrımcılığı beraberinde ücret ayrımcılığını da getirebilmektedir. Günümüzde halen kadın istihdamındaki güçlükler devam etmektedir. Kadınlar, işe alım süreçlerinde, işe alındıktan sonraki çalışma süreçlerinde ve elde edebilecekleri fırsatlara erişim süreçlerinde cinsiyet ayrımcılığına maruz kalarak çalışma yaşamında engellerle karşılaşmaktadırlar. Bu engeller doğrultusunda da kadınların istihdama katılımını arttırmak, çalışan kadınların işlerini kaybetmemeleri ve bahsedilen olumsuzlukları önlemek amacıyla, çalışma şartları bakımından kadınların ayrıcalıklı olarak korunmaları gerektiği bir gerçektir. Çalışmanın kapsamı, İş Kanunu ve SGK mevzuatı doğrultusunda kadın çalışanların işlerine başlayabilmeleri, devam ettirebilmeleri ve iş sözleşmelerinin son bulmasısüreçleri boyunca hakları olan hukuki düzenlemeleri, ülkemizin üye olduğu uluslararası boyuttaki sözleşmeler ve yönergeler, öğretiler ve yargısal kararlar doğrultusunda değerlendirmektir. Çalışmanın sonucunda, konu ile ilgili Türk mevzuatının uluslararası düzenlemelerle büyük oranda uyumlu hale getirildiği kanısına varılmıştır. Bunun dışında cinsiyet eşitliği konusundaki eksiklikler ve uluslararası düzenlemelerle Avrupa Birliği mevzuatına halen aykırı olan mevcut hususların düzenlenmesi gerektiği de tespit edilmiştir. Ayrıca mevzuatta yapılan düzenlemeler yeterli kalmayıp uygulama kısmında da denetleme yapılması gerekmektedir. Yani kadınların yasal olarak verilen haklardan yararlanabildiğinin de kanun hükmünde kontrol altında olması gerekmektedir. Bunlarla beraber kadınların cinsiyet ayrımcılığına maruz kalmalarının önüne geçilerek ve erkeklerle eşit koşullarda çalışmaları gerektiği de savunularak, kadın işçilerin aleyhine olacak şekilde karşılaşılan durumların engellenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Abstract:
Within the scope of the labor law numbered 4857, there is the concept of discrimination on the grounds that employees are not treated equally. One of the sub-bases of this discrimination concept is the gender inequality created by socially based elements. The gender discrimination that female employees are exposed to during their employment can also bring about wage discrimination. Today, the difficulties in women's employment still continue. Women are exposed to gender discrimination and face obstacles in their working life in the recruitment processes, working processes after being hired, and in the processes of accessing the opportunities they can obtain in working life. In line with these obstacles, women should be specially protected in terms of working conditions in order to increase women's participation in employment, to prevent working women from losing their jobs, and to prevent the aforementioned negativities. The aim of the study is to evaluate the legal regulations in the process of establishing, maintaining and terminating the employment relationship of female employees within the framework of Turkish Labor Law and Social Security Law Legislation, international agreements and directives. As a result of the study, it has been concluded that Turkish legislation on the subject has been largely harmonized with international regulations. Apart from this, it has been determined that the deficiencies in gender equality and existing issues that are still contrary to international regulations and European Union legislation should be regulated. In addition, the regulations made in the legislation are not sufficient and should be audited in the implementation part. In other words, women's ability to benefit from legally recognized rights should also be under the control of the law. In addition, it was argued that women should work under equal conditions with men by preventing them from being exposed to gender discrimination, and it was emphasized that situations that could be experienced against women workers should be prevented.