Hüseyin el-cisr'in ateizm eleştirisi
Huseyin el-cisr's critique to atheism
Yazar: HİLMİ BİLSİN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM COŞKUN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ateizm = Atheism ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Evrim = Evolution ; Felsefe = Philosophy ; Hüseyin El-Cisr = Hüseyin El-Cisr ; Uluhiyet = Divinity ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Allah'a inanmak, iman esaslarının temelini oluşturur. Diğer esaslar bu temel üzerine bina edilir. Müslüman âlimlerin önceliği her zaman bu temel esası savunmak olmuştur. Bu sebeple Kelam ilminin özünü de Allah'a inanma konusu oluşturmaktadır. İnanç insan için fıtri bir olgudur. Bununla beraber inkâr fikrini savunup, inanan çok sayıda insan da olmuştur. Genel olarak ateizm terimiyle isimlendirilen bu durum tesirini en fazla 19. yüzyılda başta Avrupa olmak üzere birçok coğrafyada göstermiştir. 
Osmanlı Devleti'nin son zamanlarında görülmeye başlayan inkârcı cereyanlara karşı İslam esaslarını savunan âlimlerden biri de Hüseyin bin Muhammed el-Cisr'dir.  Hüseyin bin el-Cisr dini ilimlerle birlikte akli ilimlerin ve felsefenin de öğrenilmesi gerektiğini savunmuştur. Toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir eğitim görüşünü savunmuş tüm hayatı boyunca eğitim öğretim işleriyle meşgul olmuştur. 
Hüseyin el-Cisr Müslüman gençler arasında yayılma eğilimi gösteren modern çağ ateizminin iddialarını eleştiren er-Risaletü'l-Hamidiyye ve el-Husûnü'I-Hamidiye adlı iki eser kaleme almıştır. Bu eserlerinde ateizmin iddialarını akli ve nakli delilleri kullanmak suretiyle eleştirmiş ve İslam'ın inanç esaslarını savunmuştur. 
Bir giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşan bu çalışmada Hüseyin el-Cisr hakkında genel bilgiler verilmiş, kelamî metodu ele alınmıştır. Ulûhiyet kavramının çeşitli medeniyetlerde anlaşılması ve modern çağ ateizminin ortaya çıktığı ortam incelenmiştir. İkinci bölümde ise modern çağ ateizminin yaratılış, ilk madde, evrim, fizik ötesi varlıklar, ölümden sonraki hayat, mucize konularında ki iddiaları ve bu iddialara Hüseyin el-Cisr'in eleştirileri işlenmiştir.

Abstract:
To believe in Allah forms the principal of the belief guidelines. Other guidelines build on this principal. Muslim scholars' priority has always been on this belief principal. Therefore, believing in Allah forms the basic problem of Science of Kalam, as well. Belief is the natural fact for the Human. There have been many people defending the denial idea though they believe. This state generally called with the term "Atheism" has an impact on especially Europe and many regions in 19th century.
Hüseyin bin Muhammed el-Cisr is also one of the scholars defending the principal of Islam against the denier trends emerged in the last period of Ottoman Empire. Hüseyin bin Muhammed el-Cisr defends having been learned mental sciences and philosophy beside religion sciences. He has defended an education system covering all the sections of the community and has occupied with training and education during all his life. 
General knowledge given about Hüseyin bin Muhammed el-Cisr in this study consisting of two main parts and conclusion has been analysed his Kalam Method. It has been analysed reflections of godhead conception over various civilisations and has been studied emerging of modern age atheism surrounding. The allegations of modern age atheism on creation, arche, evolution, metaphysic beings, life after death, and miracle and Hüseyin bin Muhammed el-Cisr's critical to the allegations in the second part have been studied.