Yeni dünya düzeninde Orta Asya bölgesinde Rusya, ABD ve Çin arasında stratejik denge arayışları
The quest for strategic balance in Central Asia region between Russia, US and China in the new world order
Yazar: AİNUR NOGAYEVA
Danışman: PROF. DR. İLHAN UZGEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Güç dengesi = Power balance ; Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Rusya = Russia ; Strateji = Strategy ; Stratejik iş birliği = Strategic alliances ; Yeni dünya düzeni = New world order ; Çin = China

Özet:
SSCB'nin dağılmasıyla uluslararası ilişkilerde meydana gelen değişimler çerçevesindeRusya, ABD ve Çin'in Orta Asya'daki politikalarını Neorealist perspektiften ele alan budoktora tezi, güç mücadelesini yansıtan bu politikaları, güç ve tehdit bileşimi şeklindebir denge arayışı temelinde incelemektedir. Bu çalışma iki kutuplu dünya düzenininsona ermesiyle başlayan, Yeni Dünya Düzenine ve bu düzendeki devletlerin rolüneilişkin tartışmalara rağmen, ?devletlerin sistemin ana aktörleri olmaya devam ettiği?temeline dayanmaktadır.Ayrıca bu Yeni Dünya Düzeni'nde Orta Asya'nın yerini belirleme çabaları, bölgeninstratejik ve ekonomik öneminden kaynaklandığı savına paralel olarak büyük güç olaraktanımladığımız devletlerin bölgeye yönelik politikalarını, güvenlik, enerji gibi ortakamaçlar ve dil, nüfus gibi araçlar çerçevesinde yürüttüğü savunulmaktadır. Zira buamaç ve araçlar, sistemin temel aktörleri olan devletlerin ?varlığını sürdürme? olaraktanımlanan ana hedefe hizmet etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın başlıca savı, Çin veRusya'nın ilgi odağını oluşturan Orta Asya'nın ABD için de Soğuk Savaş sonrasında teksüper güç konumunu koruması ve kendisine meydan okuyabilecek güçlerinyükselmesini önlemek açısından önemli olduğudur.

Abstract:
This doctoral thesis, which covers the policies of Russia, USA and China inCentral Asia from a Neorealist perspective in the context of the changes withregard to international relations as a result of collapse of USSR, studies thesepolicies that reflect the power struggle on the basis of a pursuit of balance as acombination of power and threat. This study is based on the fact that ?statescontinue to be leading actors of the system? in spite of the discussions on theNew World Order and the role of states in this order that start with the end ofbi-polar world order.Besides, in this New World Order, in the context of the efforts to relocateCentral Asia, it is argued that states, which are considered as great powers inparallel to the thesis indicating that these powers arouse from the strategic andeconomic importance of the region, follow their policies on the region throughcommon targets such as security, energy and tools such as language, population;because these targets and tools serve for the main aim of the states, which areleading actors of the system, that is defined as ?continuing one?s existence?. Inthis respect, the principal thesis of the study is that Central Asia, which is acentre of attraction for China and Russia, is also significant for USA in order toprotect single super power positions following Cold War and to prevent thepowers, which could challenge USA, from rising.