Bütünleşik beden eğitimi dersi ve akran bilgilendirme uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin özel gereksinimli akranlarına yönelik tutumları ve empati becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of inclusive physical education and peer information program on the attitudes and empathical skills of the secondary school students
Yazar: BERKAN ATAMAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN LEVENT GÜL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran bilgilendirme = Peer information ; Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Bütünleşik eğitim programı = Integrated curriculum ; Empatik beceri = Empathic skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tutumlar = Attitudes ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bütünleşik beden eğitimi dersi ve akran bilgilendirme uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin özel gereksinimli akranlarına yönelik tutumları ve empati becerileri üzerindeki etkilerini incelemektir.
Araştırmanın katılımcıları; Etik Kurul ve İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün onayı ile 2018-2019 eğitim öğretim yılında,  İstanbul İli, Pendik İlçesi'nde hizmet veren üç devlet ortaokulunda, 5. sınıfa devam eden ortaokul öğrencilerinden oluşturulmuştur. Rastgele yöntemle okullar Bilgilendirme Grubu (BG),  Bütünleşik Beden Eğitimi Grubu (BBE) ve Kontrol Grubu (KG) olarak belirlenmiştir.  BBE Grubu'nda 23 öğrenci (11 kız+12 erkek) BG Grubu'nda 24 öğrenci (13 kız+11 erkek), Kontrol Grubu'nda 16 öğrenci (9 kız+7 erkek) bulunmaktadır. BBE, BG ve KG'nin yaş ortalamaları 11'dir (X:11,00). 
Araştırmada karma araştırma yöntemi uygulanmıştır. Bütünleşik beden eğitimi (BBE)  programı ve bilgilendirme uygulamalarının etkililiğini belirlemek için nicel araştırma yöntemlerinden; "Ön Test Son Test Kontrol Gruplu Deneysel Model", kişilerin duygu ve düşüncelerini derinlemesine anlayabilmek için nitel araştırma yöntemlerinden; "Tematik Analiz Yöntemi" kullanılmıştır. 
Bu araştırmada veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formu, Arkadaşlık Aktivite Ölçeği (AAÖ), Sıfat Kontrol Listesi (SKL), Çocuklar İçin Empati Ölçeği (ÇEÖ) ve açık uçlu sorulardan oluşan anket formu kullanılmıştır.
BBE Programı ve Bilgilendirme Programı öncesinde katılımcılara kişisel bilgi formu ve ön testler ve 6 haftalık uygulamaların ardından da son testler uygulanmıştır. Kontrol Grubu'na sadece ön ve son testler uygulanmış herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır.
BBE Grubu, okul dışında bir spor merkezinde 6 hafta boyunca, haftada 1 gün 2 saatlik bütünleşik beden eğitimi derslerine katılmıştır. 
Bilgilendirme Grubu'na ise kendi sınıflarında 6 hafta boyunca, haftada 1 gün 1 saatlik engellilikle ilgili farkındalık ve bilinç geliştirmeye yönelik bir program uygulanmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre SKL yönünden BBE Grubu (ön test x̄=29,86±3,95; son test x̄=32,13 ± 2,47) ve Bilgilendirme Grubu'nun (ön test x̄=28,75±4,46; son test x̄=31,37±2,82) son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (P<05). BBE Grubu'nun AAÖ (ön test x̄=57,13±1,34; son test x̄=56,04±10,16) ve ÇEÖ (ön test x̄=10,56±1,34; son test x̄=10,08±2,39) yönünden ön ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.  Benzer şekilde, Bilgilendirme Grubu'nun AAÖ (ön test x̄=59,54±7,58; son test x̄=61,38±6,73) ve ÇEÖ yönünden  (ön test x̄=9,42±1,95; son test x̄=10,21±3,09) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (P> 0,05). Kontrol Grubu'nun, SKL (ön test x̄=27,25±4,20; son test x̄=28,38±6,32), AAÖ (ön test x̄=59,69±7,96; son test x̄=55,38±8,77) ve ÇEÖ (ön test x̄=10,25±2,40; son test x̄=9,06±1,84) yönünden ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (P> 0,05).
Araştırmanın nitel sonuçlarına bakıldığında; "Engellilik Tanımı", "Empati Algısı ve Engelli Bireylerle İlgili Duygular", "Arkadaşlık Algısı", "Engelli Bir Arkadaşın Olumlu ya da Olumsuz Yönleri", "Birliktelik Algısı", "Sosyal Yargı Algısı", "Eşitlik Algısı", "Sportif Beceri Algısı" adı altında 8 temaya ulaşılmıştır. BBE ve Bilgilendirme Grubu'nun uygulama öncesinde özel gereksinimli bireyler ile ilgili empati, arkadaşlık, birliktelik, sosyal kabul, eşitlik ve engelli bireylerin sportif yeteneklerine ilişkin tanımları; üzüntü, acıma, oyun arkadaşlığı, korku, küçümsenme sebebi, rahatsızlık ve iletişim güçlüğü iken, uygulamalar sonrası; eğlenceli, komik, eşit haklar, öğrenme ve destek olma fırsatı olarak değişmiştir. KG'nin uygulama öncesi ve sonrası tanımlarında sadece arkadaşlık algısında değişiklik gözlenmiştir. KG ön testlerde özel gereksinimli biriyle arkadaşlığı mutluluk ve yardımcı olma fırsatı olarak tanımlamışken, son testlerde üzüntü ve zorluk olarak tanımlamıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of integrated physical education lessons and peer information practices on the attitudes and empathy skills of middle school students towards their special needs peers.
The participants of the research; With the approval of the Ethics Committee and the Istanbul Provincial Directorate of National Education, were composed of middle school students continuing their 5th year in three public secondary schools serving in Pendik District of Istanbul Province in the 2018-2019 academic year. Schools were randomly identified as Information Group (IG), Inclusive Physical Education (IPE) Group and Control Group (CG). There are 23 students (11 girls+12 boys) in the IPE Group, 24 students (13 girls+11 boys) in the IG, and 16 students (9 girls+7 boys) in the Control Group. The average age of IPE, IG and Control Group is 11 (X: 11.00).
In this research a mixed method was applied in order to determine the effectiveness of the IPE program and information practices. An experimental model with quantitative research methods son pre-test, post-test control group, "Thematic Analysis Method" was used from qualitative research methods in order to understand people's feelings and in depth thought.
The research is used as a data collection tool.  A questionnaire consisting of Personal Information Form, Friendship Activity Scale (FAS), Adjective Checklist (ACL), Empathy Scale for Children (ESC) and open-ended questions were used.
Before the IPE Program and Information Program were administered a personal information form and pre-test were applied to the participants, and post-tests after 6 weeks of application. Preliminary and post tests were applied to the Control Group and there was no intervention.
IPE group attended 2 hours of IPE lessons 1 day a week for 6 weeks in a sports center outside the school.
Another program was developed for the information group to raise awareness about disability for 1 hour a day for 6 weeks in their classes.
According to the research results, IPE Group (pre-test=29,86±3,95; post-test X=32,13±2,47) and Information Group (pre-test=28,75±4,46; post-test=31,37±2,82) ACL post-test scores were found to be significantly higher than the pre-test scores (P <05). IPE Group's FAS (pre-test=57,13±1,34; post-test=56,04±10,16) and CET (pre-test=10,56±1,34; post-test=10,08±2 There was no statistically significant difference between, 39). Similarly, FAS (pre-test=59,54±7.58; post-test=61,38±6,73) and CET (pre-test=29,42±1.95; post-test=30, No statistically significant difference was found between 21±3.09) (P> 0.05). Control Group's ACL (pre-test=27,25±4,20; post-test=28,38±6,32), FAS (pre-test=59,69±7,96; post-test=55,38±8,77) and CET (pre-test=10,25±2,40; post-test=9,06±1,84) scores were not statistically significant (P> 0.05).
When the qualitative results of the research were examined; "Definition of Disability", "Perception of Empathy and Emotions About Disabled People", "Perception of Friendship", "Positive or Negative Aspects of a Disabled Friend", "Perception of Cooperation", "Perception of Social Judiciary", "Perception of Equality", "Sporting Skill" Perception "had reached 8 themes. Definitions of IPE and Information Group regarding empathy, friendship, togetherness, social acceptance, equality and sportive abilities of individuals with disabilities before the implementation; sadness, pity, playfulness, fear, disdain, discomfort and communication difficulties, after applications; fun, funny, equal rights, opportunities to learn and support. Only changes in perception of friendship were observed in the pre and post application definitions of CG. While CG defined the friendship with someone with special needs as "happiness and opportunity to help" in the pre-tests, it is described as "sadness and difficulty" in the post-tests.