Gıda neofobisi düzeyinin yiyecek seçim faktörleri ile ilişkisi
The correlation of food neophobia level and food choice factors
Yazar: MERVE GENÇEL
Danışman: PROF. DR. EMRAH ÖZKUL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Gıdalar = Foods ; Neofobi = Neophobia ; Yiyecek seçimi = Food selection

Özet:
Gastronomi; her geçen gün bünyesine yenilikler katan, sürekli bir değişimin içinde bulunan bir olgudur. Bu değişimler her ne kadar tüketiciler açısından merak konusu olsa da, toplumun bazı kesimleri ya da bireyleri tarafından hoş karşılanmayabilmektedir. Bu tür davranışların altında yatan temel etmenlerden biri yiyecekte yenilik korkusu, bir diğer adıyla gıda neofobisidir. Gıda neofobisi, kişilerin yeni gıda maddelerine karşı gösterdikleri korku ve çekinme hali olarak tanımlanabilmektedir. Gıda neofobisi kişilerin en temel ihtiyaçlarından biri olan beslenme olgusunu ve yiyecek seçimini doğrudan etkilemektedir. Bu doğrultuda gıda neofobisi ile kişilerin yiyecek seçimleri arasındaki ilişkiyi anlamak önemli bir konudur. Çalışmanın asıl amacı gıda neofobisi düzeyi ile bireylerin yiyecek seçim faktörleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Alt amaç ise katılımcılara ait demografik özelliklerin gıda neofobisi düzeyi üzerindeki farklılıklarının saptanmasıdır.
Çalışmada bireylerdeki gıda neofobisi düzeyi ile yiyecek seçim faktörleri arasındaki ilişki ve katılımcılara ait demografik özelliklerin gıda neofobisi düzeyi üzerindeki farklılıkları incelenmiştir. İlgili anket formu, 522 kişiye ulaştırılmış ve 20 yaş üzeri 464 kişinin cevapları esas alınmıştır. Elde edilen veriler, çalışma kapsamında gerekli analizlere tabi tutulmuştur. Ele alınan dokuz yiyecek seçim faktörü (sağlık, ruh hali, uygunluk, duyusal çekicilik, doğal içerik, fiyat, kilo kontrolü, aşinalık, etik kaygı) ile gıda neofobisi düzeyi arasındaki ilişkinin sonuçlarına bakıldığında, gıda neofobisi düzeyinin aşinalık ve uygunluk faktörleri ile pozitif korelasyonda; ruh hali faktörü ile negatif korelasyonda olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca katılımcılara ait demografik özellikler gıda neofobisi üzerinde anlamlı farklılıklar göstermemiştir.

Abstract:
Gastronomy is a phenomenon that incorporates innovations from day to day and resides in perpetual alterations. Even though these alterations are objects of curiosity for consumers, they may not be held with by some segments or individuals of the society. One of the factors underlying such behaviors is the fear of novelty in food, also known as food neophobia. Food neophobia can be defined as the fear and circumstance of hesitation that people demonstrate towards new foodstuffs. Food neophobia directly affects the phenomenon of nutrition and food choice which are the most basic needs of people. Within this context, it is significant to comprehend the relationship between food neophobia and people's food choices. The primary purpose is to examine the relationship between the level of food neophobia, and the food choice factors of individuals. Furthermore, the sub-purpose is to be determined the differences of the demographical characteristics of the participants on the level of food neophobia.
In this study, the relationship between the level of food neophobia in individuals and food choice factors, and the differences of the demographic characteristics of the participants on the level of food neophobia is investigated. The relevant questionnaire form is sent to 522 people and the answers of 464 people over the age of 20 are taken as a basis. The data obtained are subjected to the required analyzes within the scope of the study. Considering the results of relationship between the nine food choice factors (health, mood, convenience, sensory appeal, natural content, price, weight control, familiarity, ethical concern) and the level of food neophobia; it has been observed that the level of food neophobia is positively correlated with familiarity and convenience factors, and negatively correlated with the mood factor. Additionally, demographic characteristics of the participants do not indicate substantial differences on food neophobia.