Tanzimat sonrası Türk edebiyatında vatan temi
The homeland theme in Turkish Literature after Tanzimat (the period of reforms)
Yazar: TEVFİK SÜTÇÜ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ANDI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
oz Bu çalışmada, vatan teminin Tanzimat'ın ilanından itibaren Birinci Dünya Savaşı sonu olan 1918 tarihine kadar olan devredeki Türk edebiyatına yansıması araştırılmıştır. Araştırmamızda 1839-1918 yıllan arasında yayımlanan kitap, gazete ve mecmualar taranarak Türk edebiyatında şiir, roman, hikâye, tiyatro, makale ve diğer edebiyat türlerindeki eserler ve metinler incelenmiştir. Araştırmamız Giriş hariç olmak üzere dört ayrı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında vatan kavramının çeşitli kültür ve edebiyatlardaki yer ve önemi ortaya konularak vatan konusunun Türk edebiyatındaki yeri belirtilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde, vatan kavramı genel olarak ele alınmış; Batı toplumlarında vatan kavramının durumu belirtilerek Tanzimat'a kadar Türk kültür ve edebiyatında vatanın konusunun tuttuğu yer ortaya konulmuştur, ikinci bölümde, Tanzimat devrinde vatan-kültür-coğrafya bütünlüğü, türlere ayrılması, vatan ve iktisat, vatanın yükseltilmesi ve imârı, istikbâli ve eğitim konusu vatan fikri başlığı altında ele alınmıştır. Üçüncü bölümde bir duygu olarak vatanseverlik başlığı altında vatan özlemi, vatan için kahramanlık, vatan ve hürriyet, vatana ihanet ve kozmopolitizm konulan incelenmiştir. Araştırmamızın dördüncü bölümünde ise azınlıkların ve yabancıların vatan ile ilişkisi konusuna yer verilmiştir. Sonuç bölümünde tezimizin genel bir değerlendirmesi yapılmış. Bibliyografya kısmında ise öncelikle bu çalışmamızda yer verdiğimiz eserler ile yararlandığımız diğer kaynaklar iki başlık altında verilmiştir. ABSTRACT At this thesis, the reflection of "motherland" subject on the Turkish Literature in the period from Tanzimat to World War 1.(1918) has been studied. Related writings, books, newspapers, periodicals, poems, novels, stories, plays and articles have also been studied on "motherland" subject. This study, except "Introduction" is consist of five separate parts. In "Introduction" part, the place and importance of the concept "motherland" on the sorts of cultures and literatures have been focused on and the subject(theme) "motherland" on the basic Turkish Culture and Literature has been tried to make clear. In the firs part, the concept "motherland" has generally been studied; the position of the "motherland" concept in western communities has been made clear and the concept "motherland" on Turkish Culture and Literature until "Tanzimat" has been demonstrated. In the second part, unity of the motherland, culture and geography in "Tanzimat" period, sorts of motherland matter, motherland and economy, development and foundation, future and education of "motherland" have been searched carefully under the title "Patrie Sense". In the third part, as an emotion, "homesickness" under the title "Patriotism", hcroism(self-sacrifice) for "motherland", motherland and liberty, a betraying for patriot, cosmopolitism and economical patriotism have been examined. In the fourth part, the subjects "patriot" and minorities and foreigners have taken place. In the conclusion part, a general evaluation of the thesis has been made. In Bibliography, sourcebooks and useful writings have been added under two titles. m

Abstract:
oz Bu çalışmada, vatan teminin Tanzimat'ın ilanından itibaren Birinci Dünya Savaşı sonu olan 1918 tarihine kadar olan devredeki Türk edebiyatına yansıması araştırılmıştır. Araştırmamızda 1839-1918 yıllan arasında yayımlanan kitap, gazete ve mecmualar taranarak Türk edebiyatında şiir, roman, hikâye, tiyatro, makale ve diğer edebiyat türlerindeki eserler ve metinler incelenmiştir. Araştırmamız Giriş hariç olmak üzere dört ayrı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında vatan kavramının çeşitli kültür ve edebiyatlardaki yer ve önemi ortaya konularak vatan konusunun Türk edebiyatındaki yeri belirtilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde, vatan kavramı genel olarak ele alınmış; Batı toplumlarında vatan kavramının durumu belirtilerek Tanzimat'a kadar Türk kültür ve edebiyatında vatanın konusunun tuttuğu yer ortaya konulmuştur, ikinci bölümde, Tanzimat devrinde vatan-kültür-coğrafya bütünlüğü, türlere ayrılması, vatan ve iktisat, vatanın yükseltilmesi ve imârı, istikbâli ve eğitim konusu vatan fikri başlığı altında ele alınmıştır. Üçüncü bölümde bir duygu olarak vatanseverlik başlığı altında vatan özlemi, vatan için kahramanlık, vatan ve hürriyet, vatana ihanet ve kozmopolitizm konulan incelenmiştir. Araştırmamızın dördüncü bölümünde ise azınlıkların ve yabancıların vatan ile ilişkisi konusuna yer verilmiştir. Sonuç bölümünde tezimizin genel bir değerlendirmesi yapılmış. Bibliyografya kısmında ise öncelikle bu çalışmamızda yer verdiğimiz eserler ile yararlandığımız diğer kaynaklar iki başlık altında verilmiştir. ABSTRACT At this thesis, the reflection of "motherland" subject on the Turkish Literature in the period from Tanzimat to World War 1.(1918) has been studied. Related writings, books, newspapers, periodicals, poems, novels, stories, plays and articles have also been studied on "motherland" subject. This study, except "Introduction" is consist of five separate parts. In "Introduction" part, the place and importance of the concept "motherland" on the sorts of cultures and literatures have been focused on and the subject(theme) "motherland" on the basic Turkish Culture and Literature has been tried to make clear. In the firs part, the concept "motherland" has generally been studied; the position of the "motherland" concept in western communities has been made clear and the concept "motherland" on Turkish Culture and Literature until "Tanzimat" has been demonstrated. In the second part, unity of the motherland, culture and geography in "Tanzimat" period, sorts of motherland matter, motherland and economy, development and foundation, future and education of "motherland" have been searched carefully under the title "Patrie Sense". In the third part, as an emotion, "homesickness" under the title "Patriotism", hcroism(self-sacrifice) for "motherland", motherland and liberty, a betraying for patriot, cosmopolitism and economical patriotism have been examined. In the fourth part, the subjects "patriot" and minorities and foreigners have taken place. In the conclusion part, a general evaluation of the thesis has been made. In Bibliography, sourcebooks and useful writings have been added under two titles. m