Hemodiyaliz hastalarında fosfor bağlayıcı ajanlarla beraber proton pompa inhibitörü kullanımının serum fosfor düzeyine etkileri
The effect of the use of proton pump inhibitors withphosphor binding agents on phosphorus level inhemodialysis patients
Yazar: DENİZ ÇEKİÇ
Danışman: PROF. DR. SAVAŞ SİPAHİ
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Fosfor = Phosphorus ; Kronik böbrek hastalığı - mineral ve kemik bozukluğu = Chronic kidney disease-mineral and bone disorder ; Proton pompası inhibitörleri = Proton pump inhibitors ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Dayanak ve Amaç
Kronik böbrek yetmezliği olan ya da son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle diyalize
giren hastalarda serum fosfor düzeyindeki artış mortalite için bağımsız bir risk
faktörüdür. Fosfor bağlayıcı ajanlar kronik böbrek yetmezliği hastalarında kullanılan ve
oral yolla alınan fosforun kontrolünde kullanılan bir ilaçlardır. Proton pompa
inhibitörleri (PPİ) de mide asidini baskılamak için kullanılan ajanlara verilen genel
isimdir. Biz bu çalışmamızda PPİ ile beraber fosfor bağlayıcı ajan kullanan hastalarda
birlikte kullanımının ek bir fayda getirip getirmediğini araştırmayı amaçladık. Ayrıca
kullanılan fosfor bağlayıcı ajan ile arasında ilişki olup olmadığını da araştırdık.
Gereç ve Yöntem
392 son dönem böbrek yetmezliği olan hastada proton pompa inhibitörü kullanmaksızın
fosfor bağlayıcı ajan kullanan ve fosfor bağlayıcı ajan ile proton pompa inhibitörünü
beraber alan hastalar arasındaki fosfor kontrolü araştırıldı. Ayrıca kullanılan fosfor
bağlayıcı ajanın arasında ilişki olup olmadığını da araştırdık. Hastaların hemodiyalize
girdikleri merkezlerdeki hasta takip, anamnez, labaratuvar ve tedavi formlarından
yararlanıldı. En az 6 aydır hemodilyalize giren ve fosfor bağlayıcı kullanan hastaların
verileri SPSS 21 programına kaydedilerek fosfor bağlayıcı kullanan hastalarda PPİ
kullanımın fosfor kontrolüne ek fayda getirip getirmediğini bulmakı amaçlandı.
Bulgular
Çalışma populasyonu 392 hastadan oluşmakta olup kullanılan fosfor bağlayıcı ajana ve
beraberinde PPİ kullanımına göre gruplandırıldı. PPİ kullanan hastaların(n:238)
ortalama fosfor düzeyi5,03±1,2 mg/dl kullanmayanların(154) ise 5,18±1,19 mg/dl (p:
0,355) olarak bulundu. Tek tek fosfor bağlayıcı ajanlara bakıldığında ise kalsiyum
karbonat ile beraber PPİ kullanan hastaların (n:24) ortalama fosfor düzeyi 5±1,36 mg/dl
kalsiyum karbonat kullanıp PPİ kullanmayan hastaların(n:4) ortalama fosfor düzeyi ise 
vii
4,47±1,36 mg/dl (p:0.322) olarak saptandı. Kalsiyum asetat ile beraber PPİ kullanan
hastaların(n:79) ortalama fosfor düzeyi 5,17±1,07 mg/dl, PPİ olmaksızın kalsiyum
asetat kullanan hastaların(n:24) ortalama fosfor düzeyi 5,62±1,23 mg/dl olarak bulundu
(p:0.072). Bir diğer fosfor bağlayıcı olan sevalemer ile beraber PPİ kullanan
hastaların(n:12) ortalama fosfor düzeyi 6,01±2,39 mg/dl PPİ olmaksızın sevalemer
kullanan hastaların(n:8) ortalama fosfor düzeyi ise 6,31±0,42 mg/dl olarak bulundu
(p:0.999). Sinekalset ile beraber PPİ kullanan hastaların (n:16) ortalama fosfor düzeyi
5,67±1,19 mg/dl, PPİ olmaksızın sinekalset kullanan hastaların ortalam fosfor düzeyi
5,99±1,08 mg/dl olarak bulundu (p:0.481). Lantanyum ile beraber PPİ kullanan
hastaların (n:7) ortalama fosfor düzeyi 5,24±1,49 mg/dl, PPİ ile beraber lantanyum
kullanan hastalarda (n.3) ise ortalama fosfor düzeyi 5,4±1,1 mg/dl olarak saptandı
(p:0.047)
Sonuç
Fosfor bağlayıcıdan bağımsız olarak PPİ kullanan hastalarda istatistiksel anlamlılık
bulunamamakla beraber (p:0.355) ortalama fosfor düzeyinin kullanmayanlara göre 0.15
mg/dl daha düşük olduğu görüldü. Ajanlara tek tek bakıldığında ise lantanyum ile
beraber PPİ kullanan hastaların ortalama fosfor düzeyi 0.06 mg/dl PPİ kullanmayanlara
göre düşük bulundu ve bu sonuç istatistiksel olarak anlamlıdır. Diğer fosfor
bağlayıcılarda da kalsiyum karbonat kullananlar hariç olmak üzere PPİ ile beraber
fosfor bağlayıcı kullanan hastaların ortalama fosfor düzeyleri daha düşük bulunmuş olsa
da istatistiksel açıdan anlamlı bir sonuç bulunamamıştır.

Abstract:
Background and Aims
An increase in serum phosphorus is an independent risk factor for mortality in patients
with chronic renal failure or undergoing dialysis due to end-stage renal failure.
Phosphorus binding agents are aim the reduce phosporus level drugs, used in chronic
kidney failure patients. Proton pump inhibitors are also the general name given to
agents used to suppress stomach acid. In this study, we aimed to investigate how
phosphorus control is used in patients who use a proton pump inhibitor together with a
phosphorus binding agent and whether its concomitant use brings additional benefits.
We will also investigate whether there is a relationship between the phosphorus binding
agent used.
Materials and Method
We aimed to investigate phosphorus control between 392 end-stage renal failure
patients who use a phosphorus binding agent without taking a proton pump inhibitor
and who take the phosphorus binding agent together with a proton pump inhibitor. We
will also investigate whether there is a relationship between this condition and the
phosphorus binding agent used. For this, patient follow-up, anamnesis, laboratory and
treatment forms in the centers where patients undergo hemodialysis will be used. The
information in this form will be collected, and the laboratory and demographic data of
patients who have been receiving hemodialysis treatment for at least 6 months and who
have been taking phosphorus-binding medication for 3 months will be recorded in the
SPSS 21 program and it will be investigated whether the use of a proton pump inhibitor
and the use of phosphorus binder adds additional benefits to phosphorus control.
Results
The study population is 392 patients and they was grouped according to the phosphorus
binding agent used and the use of PPI. Mean phosphorus level of patients using PPI (n: 
ix
238) was 5.03 ± 1.2 mg / dl and without using PPİ(n:154) 5.18 ± 1.19 mg / dl (p:
0.35).When the patients separate the individual phosphorus binding agents, the mean
phosphorus level of patients who use PPI with calcium carbonate (n: 24) is 5 ± 1.36 mg
/ dl without use PPI (n: 4) is 4.47 ± 1.36 mg / dl (p: 0.322). Average phosphorus level of
patients using PPI with calcium acetate (n: 79) 5.17 ± 1.07 mg / dl, without PPI (n: 24)
5.62 ± 1.23 mg / dl (p: 0.072). The patients who using another phosphor binding agent
as sevalemer with PPİ(n:12) mean phosphorus levels of 6,01±2,39 mg/dl without PPİ
(n: 8) mean phosphorus level of 6.31 ± 0.42. The mean phosphorus level of patients
who used PPI together with Sinekalset (n: 16) was 5.67 ± 1.19 mg / dl, and the average
phosphorus level of patients who used synecalset without PPI was 5.99 ± 1.08 mg / dl
(p:0.481). The mean phosphorus level of patients who used PPI together with
lanthanum (n: 7) was 5.24 ± 1.49 mg / dl without using PPİ when using lantanyum(n:3)
mean phosporus level was founded 5.4 ± 1.1 mg / dl.
Conclusion
Although there was no statistical significance in patients using PPI independent of the
phosphorus binder (p: 0.355), the mean phosphorus level was found to be 0.15 mg / dl
lower than those who did not using PPI. When seperatly looking at the agents one by
one, the average phosphorus level of patients who used PPI together with lanthanum
was found to be lower than those who did not use 0,06 mg / dl PPI, and this result was
statistically significant. Except for those who use calcium carbonate in other phosphor
binders, the patients who use phosphorus binders together with PPI have been found to
have lower average phosphorus levels but no statistically significant results have been
found.