Trabzon yöresi geleneksel el sanatlarından hasır örücülüğü ve kazazlığın araştırılması ve öğretim programı önerisi
The research two of trabzon location's traditional of rush mat weaning and making kazaz and suggestion of education programme
Yazar: GÜLDEN OKYAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEŞE GÜNEŞ ; YRD. DOÇ. HURİYE ÇIRAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Nakış Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: El sanatları = Handicrafts

Özet:
Araştırmada, Trabzon yöresindeki Trabzon Hasır Örgüsü ve Kazazlık ürünleri incelenerek özellikleri belirlenmiş ve bozulmadan yozlaşmadan yeni kuşaklara aktarımına yönelik bir öğretim programı hazırlanmış, bu sanatları teknik özelliklerine uygun olarak günümüze kazandırmak amaçlanmıştır.Yörede bulunan 86 adet Trabzon Hasırı ve 80 adet Kazazlık ürün incelenmiş fotoğrafları çekilerek belgelendirilmiş, bilgi formuna kaydedilmiştir.Yapılan inceleme sonucunda Trabzon yöresinde bulunan Trabzon hasırı ürünlerin bilezik, gerdanlık, küpe, kolye, yüzük, kemer olduğu belirlenmiştir. Bu ürünlerde yardımcı süsleme tekniği olarak en fazla telkari, aplike, kazazlık, kalem ile çizme, teknikleri kullanılmıştır Ürünlerin örülmesinde en fazla gümüş tel kullanılmıştır. Ürünlerde yardımcı malzeme olarak çoğunlukla som taş, mercan, kehribar, zümrüt, yakut kullanılmıştır. Trabzon hasırı kolyeleri ise çeşitli şekillerde ve ölçülerde hazırlanmışlardır.Kazazlık ürünlerin tespih, tespih püskülü, kolye, bilezik, küpe olduğu belirlenmiştir. Kazazlık ürünlerde en fazla top örgüsü, ajur, balıksırtı, yeminli sürgü kısa sürgü, şemse düğümü ve uzun sürgü kullanılmış, kazazlık yapılmasında genellikle gümüş tel kullanılmıştır. Kazazlık ürünlerde yardımcı malzeme olarak gümüş boncuk, mercan, turkuaz, zümrüt kullanılmıştır.Trabzon hasır örücülüğü öğretim programı ve Kazazlık öğretim programının hazırlanmasında önce genel hedef saptanmış, süre, öğrenci sayısı, yöntem ve fiziksel ortam belirlenmiştir. Bilişsel hedefler ve hedefleri tanımlayan davranışlar, bu hedefleri gerçekleştirmek için gerekli olan bilgi listesi ve bilgi yaprakları; psikomotor hedefler ve hedefleri tanımlayan davranışlar, bu davranışları gerçekleştirmek için gerekli olan işlem listesi ve işlem yaprakları; Duyuşsal hedefler ve hedefleri tanımlayan davranışlar, bu hedefleri gerçekleştirmek için gerekli olan alışkanlık, tutum ve değerler listesi hazırlanmıştır. Ayrıca Trabzon hasır örücülüğü öğretim programı ve Kazazlığın öğretim programının değerlendirilebilmesi için ölçme ve değerlendirme araçları hazırlanmıştır.

Abstract:
In this research, Trabzon?s rush mat weaving and kazaz handcrafts are investigated and modified their properties, also is made an education programme with no degeneration so as to carry these features of handcrafts over the future generations, and it is aimed that these handcrafts to be forward through their technic features for present time.86 items of Trabzon?s rush mats and 80 items of kazaz handcrafts that were found in the location had been analysed, then photographed and documented.After the study it has conformed that the Trabzon?s rush mat handcrafts are bracelet, interlace, earring, necklace, ring and belt. On these products it is used that the technics that filigree, aplike, kazaz handcrafts and drawing through a pencil. On these products, silver wire is widespread when it is weaved. Helping materials on these products are pure stone, coral, amber,emerald and ruby. Trabzon?s rush mat weaving is made in different shapes and demantions.It is defined that the kazaz handcrafts are rosaries, the rosaries? tassels, necklaces, bracelets and earrings. And it is used that the technic of globe weaving, hem stitch, herringbone, `yeminli? slide, short slide, `şemse? knotting and long slide, and silver wire is widespread on kazaz handcrafts. Helping material is on these products are silver beads, coral and emerald.At first, general aim is stated while Trabzon?s rush mat weaving education programme and kazaz handcrafts education programme are prepared, and time, the number of the students, the methods and the phyical ambient. The cognitive aims and the behaviors which are established by targets, and the knowledge lists for these targets to achieve; and psychomotor aims, the behaviors for these aims, the behaviors which are established by targets,and the knowledge lists for these targets to achieve and sensorial aims, and aims to define, and the lists of the habits, manners, worthies to achieve are prepared in this thesis dense. In addition, mensural and assessment means are prepared to reclaim Trabzon?s rush mat weaving and kazaz handcrafts education programme.