Tipografide modernizmden deneyselliğe giden süreç
Process or typography from modernism to experimental
Yazar: MERYEM MİLLİ SUNAY
Danışman: PROF. BÜNYAMİ ÖZGÜLTEKİN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim ve Tasarım Ana Sanat Dalı / İletişim Sanatları ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Dada = Dada ; Deneyselcilik = Experimentalism ; Fütürizm = Futurism ; Modernizm = Modernism ; Tasarım = Design ; Tipografi = Typography

Özet:
Bu çalışma, modernizmden günümüz deneyselliğine giden süreç içerisinde tipografinin bir tasarım ögesi olarak rolü ile tanımının dönüşümünü ve evrimini incelemeyi, günümüz deneysel postmodern tipografisinin özeliklerini belirlemeyi amaçlar. Bu amaç için, 20. yüzyılın modernist akım ve hareketleri manifestoları/kuralları tasarım örnekleriyle analiz edilmiş, deneysel tipografinin temellerini atan Wolfgang Weingart, April Greiman, Herbert (Herb) Lubalin, Max Kisman, David Carson, Neville Brody, Catherine Zask, Stefan Sagmeister, M/M Paris, Peter Bil'ak ve Oded Ezer'in tasarımları incelenmiş, son olarak kinetik, geçişli tipografi, 3D ve organik tipografi gibi günümüzde deneysel tipografinin farklı uygulamaları ve mecraları örneklenmiştir. Modernizmin yeni arayışı ile günümüz tipografisinin deneyselliğinin arasında ince bir ayrım olduğu sonucuna varılmıştır. Fütürizm, Dadaizm, Konstrüktivizm, De Stijl, Bauhaus Yeni Tipografi ve İsviçre  Tasarımı gibi modernist hareketler, manifestolarının sınırlandırmaları çerçevesinde tipografiyi etkilemişlerdir. Deneysel tipografinin ise herhangi bir tasarım kuralı tarafından sınırlandırılmaksızın çoğunlukla geçici, anlık ve farklı biçimlerde eşsiz yaratımlar olarak standart fontlara dönüştürülmemesi özellikleri belirlenmiştir. Buna göre, bu çalışma, tipografinin geleneksel tanımının günümüz deneysel tipografisini tanımlamak için yetersiz kaldığını iddia eder.

Abstract:
This study aims to examine the transformation and evolution of the role and definition of typography as a design element with in the time period from modernism to today's experimentalism, and determine the characteristics of experimental postmodern typography of today. For this purpose, the manifests/principles and design examples of are analysed, the designs of the designers Wolfgang Weingart, April Greiman, Herbert (Herb) Lubalin, Max Kisman, David Carson, Neville Brody, Catherine Zask, Stefan Sagmeister, M/M Paris, Peter Bil'ak and Oded Ezer who laid the foundations of experimental typography are examined and finally various practices and media of experimental typography such as kinetic, transitional, 3D and organic typography are exampled. The study finds that there is a thin line between modernism's quest for the new and the experimentalism of today's typography. The influences of the Modernist movements -namely Futurism, Dadaism, Konstructivism, De Stijl, Bauhaus, New Typography and Swiss Style- on typographic design is reflected by means of the restrictions of their manifests. Dissimilarly experimental typography has the characteristics of being mostly temporary and momentary, and generally lacking standard fonts due to unique creations, without being restricted by any established design convention. Therefore, this study claims that the traditional definition of typography is inadequate to define today's experimental typography.