Öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The relationship between teachers' self-efficacy beliefs and professional burnout levels and examining it according to some variables
Yazar: MUHAMMED OKAN ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek ve bazı değişkenlere göre bu ilişkiyi incelemek amaçlanmaktadır. Belirlenen amaca uygun olarak araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma deseni olarak da ilişkisel tarama modelinin kullanılmasına karar verilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu 439 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem grubu oluşturulurken seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yönteminin kullanılmasına karar verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretmen Öz Yeterlik İnancı Ölçeği" ve "Maslach Tükenmişlik Envanteri Eğitici Formu Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analiz tekniği olarak veri dağılımın normal dağılım gösterdiği tespit edildikten sonra parametrik testler kullanılmıştır. Fark testleri için Independet Sample t-testi ve One- Way ANOVA; Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve yordayıcılığı tespit etmek amacıyla da Basit ve Çoklu Regresyon Analizleri hesaplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda; öğretmenlerin öz yeterlik inancı yüksek; mesleki tükenmişlikleri orta düzeydedir. Öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasında ilişkinin düşük düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Mesleki öz yeterliğin mesleki tükenmişlik ölçeği alt boyutlarını anlamlı bir şekilde yordadığı bulgusuna ulaşılmıştır.  Demografik özelliklere göre yapılan inceleme sonucunda; öğretmenlerin öz yeterlik inancı ve mesleki tükenmişlik düzeyleri cinsiyet, yaş, mesleki kıdem ve branşa göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Görev yapılan kademeye göre öğretmenlerin öz yeterlik inancında farklılaşmaya rastlanılmamaktadır; mesleki tükenmişlik düzeyinde ise ortaokulda görev yapan öğretmenler lehine farklılaşmaya rastlanmıştır.

Abstract:
This research, it is aimed to determine the ranges between molecular self-efficacy beliefs and professional energization levels and to combine them according to some variables. Good research method was used in the research in accordance with the determined purpose. It was decided to use the relational scanning model as the research design. The research system consists of 439 teachers. While creating the sample group, it was decided to use the simple random application method, one of the random application methods. "Personal Information Form", "Teacher Self-Efficacy Belief Scale" and "Maslach Burnout Inventory Educator Form Scale" were used as data collection tools in the research. As a data analysis system, parametric tests were used after it was determined that the data showed normal distribution. Independent Sample t-test and One-Way ANOVA for difference tests; Simple and Multiple Regression Analyzes were calculated to determine the Pearson Clash of Moment Correlation Coefficient and its predictive value. As a result of the analysis; components' self-efficacy belief is high; Their professional burnout is at a moderate level. The relationship between teachers' self-efficacy beliefs and professional burnout levels was found to be low, negative and significant. It was found that professional self-efficacy significantly predicted potential burnout performance sub-dimensions. As a result of the analysis made according to demographic data; It was determined that there was no significant difference in physiological self-efficacy resilience and occupational burnout levels according to gender, age, professional seniority and branch. There is no difference in self-efficacy belief depending on the characteristics of the task according to the level performed; As for the level of professional burnout, a difference was observed as the number of those working in secondary schools increased.