Tekstil endüstrisi atıksularında indigo boyanın geri kazanımı
Recycling indigo dye from waste water in textile industry
Yazar: HACER İNCE
Danışman: PROF. DR. UBEYDE İPEK
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada,  indigo boya ile boyama yapılan halat boya makinelerinde boyalı çıkan atıksular ters ozmos sistemi kullanılarak, suyun bir kısmı arıtılırken, kalan kısmı konsantre hale getirilmiştir. Konsantre halde elde edilen çözelti ile kumaş boyama işlemi gerçekleştirilmiştir.
Yapılan çalışmada indigo boya içeren yıkama suları kullanılmıştır. İndigo boya suda çözünmeyen bir küp boya olduğundan indirgenerek kullanılmaktadır. İlk deneylerde boya çözeltisinden doğal yollarla tekrar yükseltgenerek katı (toz) halde elde edilen madde incelenmiştir. Testler sonucu bu maddenin yükseltgenerek katı hale gelen indigo boya olduğu ayrıca yapılan deneylerle indigo boyanın özelliğini kaybetmediği görülmüştür.
İndigo boyanın özelliğini kaybetmemesi neticesinde membran sistemi kullanılarak boya çözeltisi konsantre hale getirilmiş, kumaş numunelere boyanarak, konsantre hale gelmiş ve indirgenen indigo boya içeren  atıksudan tekrar boyama yapılacağı görülmüştür. 
İndigo boyama makinelerinin yıkama teknelerinden atıksu alınmıştır. İçerisinde 0,1 g/L den az boya ihtiva eden atıksular membrandan geçirilerek konsantre çözelti elde edilmiştir. Konsantre çözelti 2. Kez membrandan geçirilerek daha yoğun boya içeren  çözelti elde edilmiştir. 2. Kez konsantre hale getirilen boyalı çözelti ile kumaş boyama yapılmış, renk değerleri kontrol edilmiştir.
3 g/L indigo boya içeren boyama çözeltisinden elde edilen yıkama atıksu 12 bar basınçta 1. kez membrandan geçirildiğinde elde edilen konsantre çözeltide 0,28 g/L boya olduğu görülmüştür. 0,28 g/L boya içeren çözelti ile boyanan referans renk kabul edilen kumaşın rengi karşılaştırıldığında %18,16 oranında daha koyu mavi renk elde edilmiştir.
2.kez membrandan geçirilen konsantre çözeltide 0,34 g/L boya olduğu görülmüştür. 0,34 g/L boya içeren çözelti ile boyanan kumaşın rengi, 0,1 g/L boya içeren atıksuyla boyanan referans renk kabul ettiğimiz kumaşın rengi karşılaştırıldığında %26,56 oranında daha koyu mavi renk elde edilmiştir.
Yapılan çalışmalarda görülmüştür ki, membran sistemi ile atıksular arıtılırken bir yandan da elde edilen konsantre çözelti ile boyama yapılabilmektedir.

Abstract:
Recycling Indigo Dye From Waste Water in Textile Industry

In this study, the wastewater that contains indigo dye from rope dyeing machines uses the method of reverse ozmosis system; a portion of water is treated, while the remaining portion was concentrated. And the resulting concentrated solution was used to dye the fabric. 
In this practice, washing water containing the indigo dye was used. Since the Indigo dye is a water-insoluble vat dye, it was used by reducing. In initial experiments, the dye which has been oxidized again naturally to obtain solid (powder) from the solution was investigated. Tests showed that this material was oxidized and become indigo dye without losing dye property. 
Resulting Indigo dye without losing property has been used with membrane systems to concentrate the solution, the fabric samples has been dyed with it, the waste water which was reduced, concentrated and containing indigo dye can be used to re-dye. 
 Indigo dyeing wastewater from the washing tub of the machines has been gotten. The waste water which has less than 0.1 g/L of dye was passed through the membrane and was resulted in a concentrated solution. The concentrated solution has been passed through membrane for the second time to have more concentrated solution. This solution has been also used to dye the fabric and the color values have been checked. 
 The waste water that was obtained from the solution which contains 3 g/L of indigo dye was passed through the membrane for the first time with the 12 bar of pressure was observed with 0,28 g/L of dye in it. Fabric has been dyed with this 0,28 g/L dye solution and reference color of the fabric was compared with new dyed fabric and result was darker blue with an increasing number of 18.6%. 
The solution was passed through for the second time and it was resulted with 0,34 g/L of dye in the solution. This solution which contains 0,34 g/L of dye has been used to dye a fabric and the fabric was compared with the reference fabric that has been dyed with 0,1 g/L of dye and the result was 26.5% darker blue. 
It has been observed in this study that the waste water which has been treated with the membrane system can also be used as a concentrated solution for dying.