Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında içselleştirilmiş damgalanmanın yaşam kalitesi ve tedavi uyumu üzerine etkisi
The effect of internalized stigma on the compliance to treatment and quality of li̇fe in patients wi̇th obsessive compulsive disorder
Yazar: HÜSEYİN MESUT MERCAN
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ALTINDAĞ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Ruh sağlığı = Mental health ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
İçselleştirilmiş damgalanma, toplumdaki kişilerin hasta hakkındaki olumsuz kalıp yargılarının hasta tarafından benimsenmesi ve bunun neticesinde değersizlik, yetersizlik gibi olumsuz duygu ve düşüncelerle kendisini toplumdan geri çekmesidir. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), bireyin mesleki ve sosyal işlevselliği üzerinde olumsuz etkileri olan, obsesyon ve/veya kompulsiyonlarla karakterize, kronik seyirli ruhsal bir hastalıktır. Bu çalışmada, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) hastalarında içselleştirilmiş damgalanmanın, yaşam kalitesi ve tedavi uyumu üzerine olan etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın örneklemi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi veya Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerine başvurmuş 55 OKB hastasından oluşmaktadır. Çalışmaya katılan hastalara Sosyodemografik Veri Formu, Yale-Brown Obsesif Kompulsif Skalası (Y-BOCS),  Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Form (WHOQL-BREF) ve Morisky Uyum Ölçeği (MUÖ) uygulanmıştır. Adli öyküsü olanların RHİDÖ puanlarının yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,002). İçselleştirilmiş damgalanma düzeyi ile obsesyon düzeyi ve içselleştirilmiş damgalanma düzeyi ile kompulsiyon düzeyi arasında anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur (p=0,000). İçselleştirilmiş damgalanma düzeyi ile yaşam kalitesi arasında yüksek düzeyde ters yönlü bir ilişki bulunmuştur (p=0.000). İçselleştirilmiş damgalanma düzeyi ile tedavi uyumu arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p=0.061). Sonuç olarak, OKB hastalarının yaşam kalitesi çalışmalarında içselleştirilmiş damgalanma etkisi dikkate alınmalıdır.

Abstract:
Internalized Stigma is the devaluation, insignificance, secrecy and withdrawal triggered by applying negative stereotypes to oneself. Obsessive compulsive disorder (OCD) which has serious negative impact on social and occupational functioning of a person is a disease characterized by chronic course, obsessions and/or compulsions. The aim of this study was to discribe the effect of internalized stigma on the compliance to treatment and quality of life in patients with OCD. Study sample is consisted of 55 patients diagnosed with OCD, who applied to Kahramanmaraş Sütçü İmam  University, Faculty of Medicine, Psychiatry Clinic and  Gaziantep Üniversity, Faculty of Medicine, Psychiatry Clinic. Sociodemographic data form, Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS), Internalized Stigma of Mental Illness Scale (IMIS), World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (WHOQOOL-BREFTR) and Medication Adherence Scale (MAS) were applied to the patient group. The person who had a criminal history had higher IMIS level than others (p=0,000). There is a significant relation between internalized stigma level and obsession level and between internalized stigma and compulsion level (p=0,000). There is a significant relation, in a negative way, between internalized stigma and quality of life (p=0,000). There is not a significant relation between internalized stigma and  compliance to treatment (p=0,061). In conclusion, quality of life studies in patient with OCD should consider the effects of internalized stigmatization.