İlköğretim 6. sınıf fen ve teknoloji dersinde kavram karikatürlerinin öğrenci başarısına, tutumuna ve kalıcılığa etkisi
The effect of concept cartoons on student achievement, attitude and permanence in science and technology courses in primary school 6th grade
Yazar: TUĞBA ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. MERAL ÖZTÜRK
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: İlköğretim = Primary education

Özet:
Teknoloji ve bilimdeki hızlı gelişmeye paralel olarak eğitim anlayışında da farklılaşmalar yaşanmaktadır. Geleneksel eğitimin ezberci anlayışı yerine öğrenenlerin karşılaştıkları problemleri düşünmeleri, sorgulamaları, anlamlandırabilmeleri ve çözüm üretebilmeleri önem kazanmaktadır. Geleneksel eğitimin bu amaçlara ulaşmada yetersizliği düşüncesi üzerine geleneksel eğitimin yerine yapılandırmacı yaklaşım benimsenmeye başlanmıştır. Yapılandırmacı yaklaşım öğrencilerin ön bilgilerinin açığa çıkarılmasının yanında onları düşünmeye ve düşüncelerini yansıtmaya teşvik etmeyi gerektirmektedir. Bu amaca hizmet edecek yöntem, teknikler ve görsel araçlara sınıflarda sıkça yer verilmesi oldukça önemlidir. Öğrencilerin ön bilgilerini açığa çıkarmada ve onları düşündürüp düşüncelerini açıklamalarını sağlamada kullanılan görsel araçlardan biri de kavram karikatürleridir. Kavram karikatürleri günlük yaşamdan durumlara ilişkin görüşlerin karikatür karakterlerinin konuşmaları şeklinde sunulduğu görsel araçlardır. Öğrencileri tartışmaya ve yansıtmaya teşvik etmede oldukça etkili olan kavram karikatürleri yapılandırmacı öğrenme ortamlarını desteklediği söylenebilir.Gerçekleştirilen çalışmada ilköğretim 6. sınıf Fen ve Teknoloji derslerinde kavram karikatürü kullanımının öğrencilerinin akademik başarıları, tutumları ve kalıcılıkları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma 2009-2010 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Manisa ili Soma ilçesinde bir ilköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 28 deney grubu ve 25 kontrol grubu olmak üzere toplam 53 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Deneysel uygulama ?vücudumuzda sistemler? ünitesi ?destek ve hareket sistemi?, ?dolaşım sistemi? ve ?mikroplarla savaş? konularında 4 hafta süreyle yürütülmüştür. Kontrol grubunda dersler mevcut Fen ve Teknoloji öğretim programı doğrultusunda işlenirken deney grubunda ise dersler kavram karikatürleriyle desteklenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerine tutum ölçeği ve geliştirilen akademik başarı testi ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin kalıcılık puanlarına ilişkin veriler uygulamadan 6 hafta sonra uygulanan kalıcılık testi ile elde edilmiştir. Toplanan veriler SPSS 17 programıyla analiz edilmiştir. Akademik başarı ve tutum testlerinden elde edilen veriler için kovaryans analizi (MANCOVA) uygulanmıştır. Kavram karikatürlerinin öğrenilenlerin kalıcılığa üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla deney grubu ve kontrol grubunun Fen ve Teknoloji son test puanları ile kalıcılık testi puanları arasında 2x2 (süre x sınıf) tekrarlı ölçümler için ANOVA kullanılmıştır. Ayrıca uygulamanın ardından seçilen deney grubu öğrencileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir.Çalışmanın ardından elde sonuçlar şöyledir: Analiz sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları arasında akademik başarı son test puanları ve kalıcılık testi puanları bakımından anlamlı fark bulunamamıştır. Kavram karikatürü destekli Fen ve Teknoloji derslerinin öğrencilerin akademik başarı ve kalıcılıklarında mevcut Fen ve Teknoloji öğretim programıyla benzer etkiler oluşturduğu söylenebilir. Ayrıca deney ve kontrol grubu tutum son test puanları arasındaki farkın anlamlı olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler sırasında öğrenciler derslerin kavram karikatürleriyle işlenmesiyle ilgili olumlu görüşler bildirmişlerdir. Dersin bu şekilde işlenmesinden hoşlandıklarını, derslerin kavram karikatürleriyle daha eğlenceli geçtiğini, daha iyi öğrenmelerini sağladığını ve diğer fen konularında da kavram karikatürlerinin kullanılabileceğini ifade etmişlerdir. Bu sonuçlardan yola çıkarak Fen ve Teknoloji derslerinde kavram karikatürü kullanımına ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In parallel with the rapid developments in technology and science, there has been some differentiation in the education approach as well. Instead of the rote learning approach of traditional education, it has become more important that learners think, question, give meaning to and find solutions for the problems they encounter. Considering the fact that traditional education systems are insufficient in obtaining these goals, the constructivist approach has been adopted. The constructivist approach requires that students should be encouraged to think and reflect their thoughts as well as revealing their preliminary knowledge. It is essential that methods, tools and techniques that will serve this purpose be included in classrooms. One of the visual tools used in ensuring that students reveal their preliminary knowledge and express their thoughts by making them think about these are the concept cartoons. Concept cartoons are the visual tools by means of which opinions regarding the incidents in daily life are presented through the speeches of the cartoon characters. It is thought that concept cartoons support the constructivist learning environment, being very effective in encouraging students to discuss and reflect.The present study aims at examining the effect of using concept cartoons in Science and Technology courses in Primary School 6th grade on students? academic achievements, attitudes and permanence. For this purpose, a semi-experimental pattern with pre-test and post-test control group was used in the study. The study was conducted with 53 students in total, 28 of whom were in the experiment grup and 25 of whom were in the control group, who were studying at a primary school in the Soma district of the city of Manisa in the second term of the 2009 - 2010 academic year. The experimental practice was administered for four weeks on the issues of ?support and movement system?, ?respiratory system? and ?fight with microbes? which are included in the ?systems in our body? chapter. In the control group, the lectures were given in line with the current Science and Technology curriculum, while in the experimental group they were supported with concept cartoons. An attitude scale and academic achievement test were applied as pre-test and post-test to the students in the experimental and control groups. Data regarding the permanence scores of the students were obtained through the permanence test applied 6 weeks after the application. Data obtained were analyzed through the analysis program SPSS17. Covariance analysis (MANCOVA) was applied for the data obtained from academic achievement and attitude tests. In order to determine the effect of concept cartoons on the permanence of the things learnt, ANOVA was used for the 2x2 (duration x grade) repeated measurements between the Science and Technology post-test scores of the experimental and control group and permanence test scores. Moreover, semi-structured interviews were made with the experimental group students selected following the application. Data obtained as a result of the interviews were analyzed with content analysis.Results obtained from the study are as follows: according to the results of the analysis, there is no significant difference between the experimental and control group academic achievement pre-test and post-test scores and permanence test scores. It can be said that concept cartoons supported Science and Technology courses create similar effects on students? academic achievements and permanence with the current Science and Technology curriculum. Also, it is seen that the difference between the attitude post-test scores of experimental and control group is not significant. Further, during the semi-structured interviews, students presented positive opinions about the fact that concept cartoons were used in the courses. They stated that they enjoyed the way the course was presented, the courses were more fun with concept cartoons and they helped them learn better while also emphasizing that other science subjects could be taught through concept cartoons. Based on these conclusions, suggestions were made with regards to the use of concept cartoons in Science and Technology courses.