Erişkin diyabetlilerde depresyon ve risk faktörleri
Depression and risk factors for adult diabetics
Yazar: HANİFE EBRU DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. SEMRA ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresyon = Depression ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemşirelik = Nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı erişkin diyabetlilerde depresyon riskini tanımlamak ve depresyon risk faktörlerini ortaya koymak, böylece diyabetlinin hastalığa uyumunu ve bakımını yönetmesini destekleyen hemşirelik girişimleri için yol gösterici olmaktır.Araştırmanın örneklemini İstanbul'da iki farklı hastanenin diyabet polikliniklerinden olasılıksız örnekleme yöntemi ile seçilen 300 diyabetli oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Soru Formu ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), t-testi, 2, korelasyon analizi ve stepwise uygulanmış lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır.Çalışmaya katılanların 169(56,1%)'u erkek, 131(43,9%)'i kadın; 87(%29) tip 1, 213(%71) tip 2 diyabetlidir. Diyabetlilerde yaygın olarak görülen depresyon risk prevelansı hem tip 1 hem de tip 2 diyabetlilerde oldukça yüksek bulunmuştur (tip 1 için % 57.5, tip 2 için % 56.8; ort: 18,29±10.05). BDE skoru ile HbA1c, diyabete bağlı komplikasyon sayısı, yaş, medeni durum, çalışma durumu, diyabet tanı süresi, son bir yılda diyabete bağlı bir nedenle hastaneye yatma, önerilen beslenme ve egzersiz programına bağlılık ve sigara içme arasında istatistiksel olarak anlamlılık bulunmuştur (p<0.05). ?Artmış yaş?, ?çalışma yaşamının olmaması? ve ?son bir yılda diyabete bağlı bir nedenle hastaneye yatma? durumları depresyon riskinin belirleyicileri olarak bulunmuştur.Sonuçlar diyabetlilerde depresyon görülme sıklığının yüksek olduğunu, özellikle yaşlı ve diyabet kontrolü iyi olmayan hastaların depresyon yönünden değerlendirilmesi ve eş zamanlı tedavisine olanak sağlanması gerektiğini göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to identify the prevalence and risk factors associated with depression in a group of adult patients with diabetes mellitus and thus to develop a model for use by considering its results in nursing inventions.The sample of the study is composed of 300 people with DM from two different hospital?s diabetes clinics in İstanbul. Data were collected by self-report questionnaire with Question Form and Beck Depression Envantory (BDE). One-way Anova, t-tests, 2, pearson product moment correlation and Stepwise multiple regression analysis were used in statistical analysis.The study comprised of 300 subjects with 169(56,1%) males and 131(43,9%) females, 87(%29) type1, 213(%71)type2. HbA1c, diabetic complications, age, marital status, work status, duration of diabetes, lean to the hospital inside last year cause of diabetes, smoking, adherance to diet and regular excercise, were significantly correlated with depression (p<0.05). The best predictors of depression were perceived older age, not to work and lean to the hospital inside last year because of diabetes.These results provide strong evidence for an increase in the frequency of depression in diabetic patients, especially old patients with no proper diabetic control must be evalueated regarding depression and simultaneous treatment should be provided.