Müzik videolarda anlatım dili /
Yazar: FETHİ KABA
Danışman: DOÇ. HİKMET SOFUOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Sanatta Yeterlik, 1996
Konu: Müzik = Music
Dizin: Anlatım dili = Expression language ; Müzik videosu = Music video ; Video = Video

Özet:
ÖZET 19. yüzyıl sanatın anlamını değiştiren önemli teknolojik gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Sanatın anlamının değişmesini sağlayan gelişmelerin ilk önemli başlangıcı olarak fotoğrafın keşfi de bu dönemde gerçekleşmiştir. Fotoğraf, yeniden üretim aracı olarak, sanat yapıtının biricikliğini ve aura'sını sorgulayan, gerçeğin yeniden üretimini "olduğu gibi" ortaya koyan bir teknoloji olarak ortaya çıkmıştır. Ancak, fotoğrafın sanat aracı olarak kullanımı birçok sanatçı tarafından benimsenmemiş ve bu yeni teknoloji başlangıçta bir sanat aracı olarak kabul edilmemiştir. Sanatçılar, bu araca tepki olarak, gerçeği sorgulamaya yönelik bir dizi yeni sanat formları üreterek modern estetik dönemini başlatmışlardır. Kısaca, bu dönemde, sanatçıların fotoğrafik gerçekliğe tepki olarak kendi soyut gerçeklerini yaratma çabalarına girdiklerini söyleyebiliriz. Fotoğrafın uzantısı olarak görülen sinema da, benzer bir durumda kalarak belli bir dönem sanatsal bir form olarak kabul edilmemiştir. Sanatçıların yeni teknolojilere uzak kalarak yapmaya çalıştıkları yeni deneyler, her nekadar yenilikçi gibi görünseler de, sonuçta sanat yapıtının aura'sı ve biricikliği üzerine odaklandığı söylenebilir. Modernizm'in bu arayışları ve sürekli yeni kalma uğraşısı kendini de yok ederek postmodernizme dönüşmesinde en büyük etkenlerin başında gelir. Bu dönüşüm, teknolojiyi kullanarak, gerek estetik gerekse anti-estetik çalışmalar yapan Dada, Gerçeküstücülük ve Pop Sanatı ile gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Postmodernizm kitle iletişim araçlarının başatlığında sanat, aura, biriciklik, yücelik kavramlarını sorgulayarak sanatın anlamını ivbelirginsezieştirir. Postmodernizm ile birlikte bilgi, kültür ve sanat iletişim ağı içerisinde anlamını kaybederek, elektronik görüntü baskınlığında toplum geneline yayılan bir olgu olarak ortaya çıkmıştır. Bu kitle iletişim çağında, sanatın yüceleştirilerek, mitleştirilmesi ütopik bir olgu olarak kalırken, birçok sanat formu belli bir pazar ortamında varoluşunu sürdürmek zorunda kalmıştır. Bu sanat formlarından biri de en yaygın izleyici kitlesine ulaşabilen müzik videolardır. Müzik videolar müzik, sinema, animasyon gibi birçok sanat dalını kendinde toplayan medyasal bir form olarak ortaya çıkar. Müzik videoların etkinliği, televizyon ve onun yararlandığı teknolojilerin gelişimi ile birlikte artmıştır. 1960'lardan 1970'lere kadar televizyon 16 mm film teknolojisini kullanmış ve bu dönemde müzik videolar konser eylemlerinin görüntülenmesi ile sınırlı kalmıştır. 1970'lerden sonra video ve uzantısı teknolojilerin gelişimi, değişen kültürel yapı, sanat ortamı müzik videoların gelişimini hızlandırmıştır. 1980'li yıllara kadar da müzik videolar genelde haber- magazin merkezli televizyon istasyonlarında müzik programları içinde yer almıştır. 1981 'de 24 saat kesintisiz müzik video yayını yapan MTV (müsic television) nin yayına başlaması, müzik videoların etkilerini daha net görmemizi sağlamıştır. MTV'nin yayına başlamasından sonraki başarısı ile müzik videoların yapımı bir sektör haline gelmiş, birçok video sanatçısı kendileri ile ilgili bu alan içinde çalışma olanağı bulmuştur. Müzik videoların bir sektör olarak varlığı, o'nun sonuçta satılacak bir mal, bir reklam olduğu gerçeğidir. Müzik videolar satılmak istenen müzik parçasının promasyonu olarak yorumlanabilir. Bu yüzden, bir reklam filmi gibi üretilerek, yayınlanmaktadır. Anlatım biçimleri ele alındığında, müzik videolarda genelde beş tür anlatım biçimi gözlenmektedir. Bu türler her çeşit kültüre ve yaşam biçimine ulaşabilmek için ve daha geniş kitleler tarafındanizlenebilmeyi hedeflediklerinden, psikolojik verilerden hareket ettikleri söylenebilir. Çoğunlukla, Lacan'ın Oedipal dönemi ayna evresi'ndeki anne arzusu üzerine konumlanarak, anne bir kayıp nesne, arzulanan nesne olarak müzik video içine yerleştirilir. Örneğin, MTV'nin genelde 24 saat üç- dört dakikalık reklamlar ve V.J. yorumlan ile kesilen "texf'leri izleyiciyi merkez dışı bırakırken, anne arzusunu geri getiren yakın çekimlerle de izleyici merkezde tutulur ve bir sonraki videoda aynı etkiyi yakalama arzusu verilerek televizyon karşısında daha uzun süreli kalması sağlanır. MTV ile birlikte gelişen müzik video yapımı, sürekli yeni teknolojileri yanma alarak yeni bir anlatım biçimi oluşturduğunu söyleyebiliriz. Bilgisayar bu bakımdan müzik video üreten sanatçılar için çok geniş imgeler dünyası yaratmıştır. Sürekli arayış içinde olan ve güncel olma endişesini duyan sanatçılar, bilgisayardan yararlanarak önemli yapımları gerçekleştirebilmiştir. vi

Abstract:
ABSTRACT 19th century is the era in which vital technological improvements in arts took place. In addition, the discovery of photography was the starting point of the improvements that changed the meaning of art. Photography as a reproduction, questioned the uniqueness and aura of work of art which revealed the reproduction of reality "as it is". However, the use of photography was not taken into consideration by many artists and at the beginning it was not accepted as an art medium. Instead of using this medium and innovation for art purposes, by questioning the reality, artists have started the modern aesthetic period that would be based on "abstract- expressionism" which led the new art forms to occur. As a reaction to photography, by preceding the "abstract" concept to the reality of photography, it can be said that they made attempts to create their own realities. By remaining in a similar state, cinema which is an extension of photography, was not accepted as an artistic form in art for a certain period. The new expenments that the artists have attempted to make while isolating themselves from new technologies, no matter how innovative the changes may seem, they were focused on the aura and the uniqueness of the concept of art. Therefore, by denying the former, each new expression lost its meaning. As a result, these seekings in modernism and attempts to remain updated annihilated itself and turned into postmodernism. This transformation, by using technology, has come into existence with aestetics and anti - aestetics work carried out by Dada, in Surrealism and Pop Art. vnPostmodernism in the leadership of mass-media tools searches for new meanings besides the concepts of art, aura uniqueness and greatness. Art becomes vague in this period. Mostly, it turns into a questioning product which is bought and sold. It spreads into society mainly through electronical vision by losing its characteristic of being led by a single center within knowledge, culture and communication network. In this communication era, it has been a quite utopic concept to praise art and to make art a legend. Therefore, art has had to keep its existence in a certain market environment. Many fields related to art have been able to carry their existence in this discipline. One of these fields is music videos that appeal to the most common audience and gather many art forms. Music videos come out as a media form that harmonize many branches of art such as music, cinema, animation. The effectiveness of music videos goes parallel with the improvement of both television and the technologies it utilizes.Television used 16mm. film technology between 1960s and 1970s, and within this period, music videos were only restricted to the visualization of concerts. After 1970s, development of video and the related technologies, changing cultural structure and art environment accelerated the development of music videos. Until 1980s, music videos mostly took place in music programs of news and magazine centered television stations. In 1981, brodcasting of MTV (music television), which broadcasts music videos, gave people a clear vision of seeing the effects of music videos. Production of music videos became a sector after MTV started to brodcasts and became successful. Many video artists can find an opportunity to work in this field, in which they are interested. Existence of music videos as a sector depends on the fact that it is a thing to sell and an advertisement. vniMusic videos are promotions of the song to be sold. For this reason, they are produced with an understanding of commercial films. In MTV and other music videos, generally five types of expression are dominant. These types of expression considers psychological data as a starting point because they aim to be watched by mass audience to reach every culture and life style. Mostly, Oedipal period of Lacan is focused on maternal instinct in mirror period. They place mother as a lost concept and desirable concept in music videos. While MTV "texts", which are continually interrupted by 3-4 minute commercials and V.J. comments in a normal daily basis, distract the audience, they hold the attention through close shots that recall maternal instincts, and the audience in kept in front of television by creating a desire to seize the same effect in the next video. It could be stated that video music production, which has developed with MTV, forms a new kind of expression by resorting to new technologies. In this respect, computers have created a vast world of images for the artists who produce music videos. Artists, who are always in search for new horizons and feel worried about catching up with innovations, have created significant productions with the help of computers. IX