İskanlı göçmen olarak Türkiye'ye getirilen Ahıskalı Türklerin entegrasyon süreçlerinin karşılaştırmalı analizi: Erzincan Üzümlü ve Bitlis Ahlat örnekleri
A comparative analysis of the integration processes of Ahiska Türks brought to Türkiye as settled i̇mmigrants: The cases of Erzincan Üzümlü and Bitlis Ahlat
Yazar: TOMRİS CANAN BAHÇELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL BALTA ÖZGEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
ÖZET
Bu yüksek lisans tezi, Türkiye'ye iskanlı göçmen olarak getirilen Ahıskalı Türklerin entegrasyon süreçlerini Erzincan Üzümlü ve Bitlis Ahlat örneklerinde karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Ahıskalı Türkler, 1944 yılında Stalin döneminde Gürcistan'dan Orta Asya'ya zorla sürgün edilmiş, bu süreçte büyük zorluklar ve ayrımcılıklar yaşamışlardır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından, 1989'da Özbekistan'da Fergana olayları gibi trajik olaylarla karşılaşmış ve Rusya ile Ukrayna'ya göç etmek zorunda kalmışlardır. 2014 yılında Ukrayna-Rusya arasındaki Donbass Savaşı'nın etkisiyle 677 Ahıskalı Türk ailesi, 3835 sayılı Kanun ve 7668 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince Türkiye'ye iskanlı olarak getirilmiş ve Erzincan Üzümlü ile Bitlis Ahlat bölgelerine yerleştirilmiştir.
Tezin amacı, Ahıskalı Türklerin Türkiye'ye bütünleşme (entegrasyon) süreçlerini, bu süreçte karşılaştıkları sorunları ve uyum dinamiklerini incelemektir. Özellikle Erzincan Üzümlü ve Bitlis Ahlat'ta yerleşen Ahıskalı Türkler, sosyo-ekonomik ve kültürel faktörler bağlamında değerlendirilmiş, bu iki bölgedeki uyum ve bütünleşme süreçlerindeki benzerlikler ve farklılıklar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Tez, Ahıskalı Türklerin Türkiye'deki toplumsal bütünleşme sürecini anlamaya yönelik derinlemesine bir inceleme sunmaktadır.
Araştırma, karma yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, hem nitel hem de nicel veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel kısmı, anketler ve istatistiksel analizler yoluyla toplumsal uyum süreçlerini ölçmeyi amaçlamış; nitel kısım ise derinlemesine görüşmeler ve saha çalışmaları aracılığıyla Ahıskalı Türklerin deneyimlerini, beklentilerini ve karşılaştıkları zorlukları incelemiştir.
Araştırmanın bulguları, Ahıskalı Türklerin Türkiye'deki bütünleşme süreçlerinde çeşitli zorluklarla karşılaştığını, ancak bu zorlukların yerleşim bölgelerine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Erzincan Üzümlü'de, Ahıskalı Türklerin sosyo-ekonomik destekler sayesinde uyum süreçlerinin nispeten daha kolay olduğu, ancak işsizlik, eğitimde denklik sorunları ve toplumsal dışlanma gibi zorluklarla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Bitlis Ahlat'ta ise kültürel uyumun daha zor olduğu, ancak yerel halkla kurulan ilişkilerin uyum sürecini kısmen kolaylaştırdığı görülmüştür.
Tezin sonuçları, Ahıskalı Türklerin Türkiye'ye göç sürecindeki toplumsal uyum ve bütünleşme süreçlerini, bu süreçlerde karşılaşılan temel sorunları ve bu sorunların çözümüne yönelik önerileri içermektedir. Bu bağlamda, çalışma Türkiye'deki göçmen politikalarına, bütünleşme süreçlerine ve sosyo-ekonomik destek mekanizmalarına yönelik önemli katkılar sunmaktadır. Ayrıca, Ahıskalı Türklerin deneyimlerinin, diğer göçmen grupların bütünleşme süreçleriyle karşılaştırılmasına yönelik bir zemin oluşturması amaçlanmıştır.
Bu çalışma, Ahıskalı Türklerin Türkiye'deki uyum süreçlerine dair literatürdeki eksiklikleri gidermeyi, göç ve toplumsal bütünleşme konularında yapılacak gelecekteki araştırmalara zemin oluşturmayı hedeflemektedir. Tezin bulguları hem akademik çevrelere hem de politika yapıcılara yönelik önemli çıkarımlar ve öneriler sunmaktadır.

Abstract:
ABSTRACT

This master's thesis provides a comparative analysis of the integration processes of Ahıska Turks who were brought to Turkey as settled immigrants, specifically focusing on the cases of Erzincan Üzümlü and Bitlis Ahlat. The Ahıska Turks were forcibly deported from Georgia to Central Asia by Stalin in 1944, enduring severe hardships and discrimination throughout this period. After the dissolution of the Soviet Union, they were further displaced by the tragic events such as the 1989 Ferghana events in Uzbekistan, forcing them to migrate to Russia and Ukraine. In 2014, due to the Donbass War between Ukraine and Russia, 677 Ahıska Turkish families were brought to Turkey as settled immigrants under Law No. 3835 and the Council of Ministers Decision No. 7668, and they were settled in the regions of Erzincan Üzümlü and Bitlis Ahlat.
The purpose of this thesis is to examine the integration processes of Ahıska Turks in Turkey, the challenges they face, and the dynamics of their adaptation. The thesis provides a comparative analysis of the integration processes in Erzincan Üzümlü and Bitlis Ahlat, evaluating the socio-economic and cultural factors involved. It offers an in-depth examination of the social integration process of Ahıska Turks in Turkey.
The research employs a mixed-method approach, collecting both qualitative and quantitative data. The quantitative aspect of the research aims to measure the social integration processes through surveys and statistical analyses, while the qualitative aspect delves into the experiences, expectations, and challenges of the Ahıska Turks through in-depth interviews and fieldwork.
The findings of the research reveal that Ahıska Turks face various challenges in their integration processes in Turkey, with these challenges varying depending on the settlement regions. In Erzincan Üzümlü, the integration process is relatively easier due to socio-economic support, although issues such as unemployment, educational equivalence problems, and social exclusion are prevalent. In Bitlis Ahlat, cultural adaptation is more difficult, but relationships with the local population have somewhat facilitated the integration process.
The thesis concludes by presenting the main challenges faced by Ahıska Turks during their integration into Turkish society, along with suggestions for addressing these challenges. In this context, the study offers significant contributions to migration policies, integration processes, and socio-economic support mechanisms in Turkey. Moreover, it aims to provide a foundation for comparing the experiences of Ahıska Turks with those of other immigrant groups.
This study seeks to fill gaps in the literature regarding the integration processes of Ahıska Turks in Turkey and aims to serve as a foundation for future research on migration and integration. The findings of the thesis offer important insights and recommendations for both academic circles and policymakers.