Maksimum kalp atım hızının %80-85'i aralığında uygulanan devamlı koşu egzersizi ile ek ağırlıkla yapılan step-up egzersizlerinin yetişkin sedanter erkeklerde kardiyorespiratuvar uygunluk, kalp hızı değişkenliği, bacak kuvveti ve vücut kompozisyonu değerlerine etkilerinin incelenmesi
Effects of continuous running and weighted step-up exercises at 80-85% of maximum heart rate on cardiorespiratory fitness, heart rate variability, leg strength, and body composition in sedentary adult males
Yazar: AYSBERG ŞAMİL ÖNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE ARAS
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Belirli kalp atım hızı aralıklarında uygulanan egzersizler farklı adaptasyonlara sebep olur ve vücutta belirli fizyolojik değişikliklere yol açar. Bunlara kardiyorespiratuvar uygunluğun artması, kalp kaslarının hipertrofisi, uzun süre fiziksel aktiviteye devam edebilme becerisi ve dinlenik kalp atım hızının düşmesi örnek olarak verilebilir. Bu çalışmanın amacı ise aynı kalp atım hızı aralığında uygulanan iki farklı egzersizin vücutta farklı değişikliklere sebep olup olmayacağı konusunda bilgi sahibi olmaktır. Çalışma, koşu ve ek ağırlıkla yapılan step-up egzersizlerinin %80-85 kalp atım aralığında uygulanmasını karşılaştırmıştır. Çalışma öncesinde katılımcılara Yo-Yo Aralıklı Toparlanma Testi-1 uygulanmıştır. Katılımcıların izometrik bacak kuvvetleri dinamometre ile ölçülmüş olup vücut kompozisyon ölçümleri biyoempedans analizi ile yapılmıştır. Çalışmaya 18-40 yaş aralığında, herhangi bir kalp rahatsızlığı geçmişi olmayan 36 sağlıklı erkek birey gönüllü olarak dahil edilmiştir. Katılımcılar ek ağırlık ile step-up, koşu ve kontrol olarak üç gruba ayrılmış, step-up ve koşu grubu egzersizleri düzenli olarak, haftada üç gün, 6 hafta boyunca uygulamışlardır. Egzersiz protokolü her antrenman günü 10 dakika ve 2 set olarak uygulanmaya başlanmış ve bu süre her hafta 1 dakika artırılmıştır. Katılımcılar Polar Nabız Bandı H10 kullanarak, maksimum kalp atım hızlarının %80-85 aralığında egzersize devam etmişlerdir. Egzersizin ilk seti ve ikinci seti sonrasında katılımcıların kalp atım hızı değerlerinin toparlanma hızları not edilmiştir. Çalışma sonunda ise üç grubun ön test-son test değerleri karşılaştırılmış ve sonuç olarak vücut kompozisyonunda ve egzersiz süresince ölçülen kalp hızı değişkenliği parametrelerinde anlamlı değişiklikler bulunmazken, dinlenik halde ölçülen kalp atım hızı, kalp hızı değişkenliği, VO2maks değerleri, bacak kuvveti ve toparlanma süreleri adına istatistiksel olarak anlamlı bulgular elde edilmiştir. Dolayısıyla yüksek şiddetle uygulanan devamlı aerobik egzersizlerin kardiyorespiratuvar uygunluk ve bacak kuvveti üzerine olumlu değişiklikler yarattığı ve bu değişikliklerin ek ağırlık ile uygulanan step-up egzersizinde daha belirgin olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Exercises performed within specific heart rate ranges lead to distinct adaptations and result in notable physiological changes in the body. These changes include enhancements in cardiorespiratory fitness, cardiac muscle hypertrophy, increased endurance for prolonged physical activity, and a reduction in resting heart rate. This study aims to investigate whether two different exercises performed at the same heart rate range induce different physiological changes. The study compared continuous running and weighted step-up exercises conducted at 80-85% of maximum heart rate. Prior to the intervention, participants underwent the Yo-Yo Intermittent Recovery Test-1. Isometric leg strength was assessed using a dynamometer, and body composition was measured through bioelectrical impedance analysis. The study included 36 healthy male volunteers aged 18-40 years with no history of cardiovascular disease. Participants were divided into three groups: weighted step-up, running, and control. The step-up and running groups engaged in their respective exercises regularly, three times a week, for six weeks. The exercise protocol commenced with 10 minutes and 2 sets per training session, increasing by 1 minute each week. Participants maintained their heart rate within 80-85% of their maximum using a Polar H10 Heart Rate Monitor. Recovery heart rate values were recorded after the first and second sets of exercise. At the conclusion of the study, pre-test and post-test values among the three groups were compared. While no significant changes were observed in body composition and heart rate variability parameters during exercise, significant improvements were found in resting heart rate, heart rate variability, VO2max, leg strength, and recovery times. Consequently, it was concluded that high-intensity continuous aerobic exercises elicit positive changes in cardiorespiratory fitness and leg strength, with these changes being more pronounced in the weighted step-up exercise group.