Türkiye'de veri gazeteciliği eğitimi üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on data journalism education in Turkey
Yazar: RABİA SERTTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF KORAP ÖZEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Gazetecilik = Journalism
Dizin: Gazetecilik = Journalism ; Gazetecilik eğitimi = Journalism education ; Veri gazeteciliği = Data journalism

Özet:
Enformasyonun dağıtımı ve kamuoyunun bilgilenmesi misyonunu üstlenen gazetecilik alanının dijital dönüşümlerden etkilenmemesi imkansızdır. Verinin hacminin giderek büyümesi ile verilerin bireyleri etkileme ve yönlendirme açısından kullanılabilmesi de kolaylaşmıştır. Bu sayede gazetecilik alanında da veriler daha değerli hale gelmiş ve veri gazeteciliği pratiği ortaya çıkmıştır.
Veri gazeteciliğinin yayın kuruluşlarının haber odalarında giderek yaygınlaşması, veri gazeteciliğine bilimsel yönelimi de artırmaktadır. Dünyada ve Türkiye'de iletişim fakültelerinin müfredatlarında veri gazeteciliği derslerine de yer verilmeye başlandığı görülmektedir. Bu doğrultuda bu tezde Türkiye'de gazetecilik ve ilgili bölümlerdeki veri gazeteciliği eğitiminin mevcut durumunu saptamak amaçlanmıştır. Veri gazeteciliği eğitimindeki temel eğilimler ile eğitim alanındaki düzenleme ve uygulamalara dair geri bildirim almak, veri gazeteciliği eğitiminde karşılaşılan zorluk ve fırsatları ortaya koymak bu çalışmanın amaçlarındandır. 
Çalışmanın amaçları doğrultusunda Türkiye'deki iletişim fakültelerinin gazetecilik bölümlerinde veri gazeteciliği dersi veren 10 akademisyen ile 10 Ağustos 2021 ile 24 Eylül 2021 tarihleri arasında yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular bilgisayar destekli nitel veri analiz programı "NVIVO 10" ile kodlanarak içerik analizine tabi tutulmuştur.
Araştırma sonucunda veri gazeteciliği eğitiminin henüz pek çok iletişim fakültesinin müfredatında yer almadığı, ancak Türkiye'deki gelişiminin giderek yaygınlaşma eğiliminde olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun nedeni ise veri gazeteciliği eğitiminde ortaya çıkan zorluklardır. Akademisyenlerin, veri gazeteciliği eğitiminde ortaya çıkan zorluklar ile ilgili görüşleri incelendiğinde dört kategori saptanmıştır. Bu kategoriler, veri gazeteciliği alanındaki deneyim eksikliği, sosyal bilimler öğrencilerinin sayısal yetersizliği, teknik yetersizlik ve yeniliğe direnç olarak sıralanmaktadır. Bu zorluklara karşın, veri gazeteciliği eğitiminin öğrencilere sektörde yeni fırsatlar ve istihdam alanları sağlayabileceği görüşü öne çıkmaktadır. Ayrıca akademisyenler tarafından veri gazeteciliği eğitiminde teknik bilgi ve becerenin önemine dikkat çekilmiş ve veri gazeteciliğinde gazetecilik formasyonun gerekliliği de vurgulanmıştır. Türkiye'deki veri gazeteciliği eğitimi dünya ile kıyaslandığında ise Türkiye'deki eğitimin geriden geldiği sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Veri, Veri gazeteciliği, Veri gazeteciliği eğitimi, Gazetecilik eğitimi, Ağ odaklı gazetecilik.

Abstract:
It is impossible for the field of journalism, which undertakes the mission of distributing information and informing the public, not to be affected by digital transformations. With the increasing volume of data, it has also become easier to use data in terms of influencing and manipulating individuals. In this way, data has become more valuable in the field of journalism and the practice of data journalism has emerged.
The increasing prevalence of data journalism in the newsrooms of publishing organizations is also increasing the scientific orientation to data journalism. Apparently, data journalism courses have also started to be included in the curricula of communication faculties in the world and in Turkey. This thesis therefore aims to determine the current status of data journalism education in journalism and related departments in Turkey. One of the objectives of this study is to get feedback on the main trends in data journalism education and regulation and practices in the field of education, and to reveal the difficulties and opportunities encountered in data journalism education. 
For the purposes of the study, semi-structured in-depth interviews were conducted with 10 academicians who teach data journalism in the journalism departments of communication faculties in Turkey between August 10, 2021 and September 24, 2021. The findings were coded with the computer aided qualitative data analysis program "NVIVO 10" and subjected to content analysis.
As a result of the research, it has been revealed that data journalism education has not yet been included in the curriculum of many communication faculties, but its development in Turkey tends to become increasingly widespread. The reason for this is the difficulties that arise in data journalism education. When the opinions of academicians about the difficulties arising in data journalism education were examined, four categories were identified. These categories are listed as lack of experience in the field of data journalism, numerical insufficiency of social sciences students, technical inadequacy and resistance to innovation. Despite these challenges, the view that data journalism education can provide students with new opportunities and employment opportunities in the sector stands out. In addition, the importance of technical knowledge and skills in data journalism education was emphasized by academicians and the necessity of journalistic formation in data journalism was also emphasized. When data journalism education in Turkey is compared with the world, it has been concluded that education in Turkey lags behind.

Keywords: Data, Data journalism, Data journalism education, Journalism education, Network-oriented journalism.