Samandağı biberinin (Capsicum annuum L.) meyve ve tohum etanol ekstraktının Leishmania tropica'ya karşı anti-leishmanial etkisinin araştırılması
Investigation of the anti-leishmanial effect of fruit and seed ethanol extracts of Samandağ pepper (Capsicum annuum L.) against Leishmania tropica
Yazar: CEREN ÜNAL
Danışman: PROF. DR. GÜLNAZ ÇULHA
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Leishmaniasis, ihmal edilen tropikal hastalıklar grubunda yer alan insanlarda parazitemiye neden olan vektör kaynaklı bir hastalıktır. Hatay'da Kutanöz Leishmaniasis (KL) endemiktir ve yurt dışı kaynaklı olgularda görülmektedir. Leishmaniasis tedavisinde beş değerli antimon bileşikleri, amfoterisin B, pentamidin gibi ilaçlar kullanılmaktadır. Temini zor, pahalı ve çeşitli yan etkileri bulunan bu ilaçlara karşı parazitin direnç geliştirdiği bildirilmektedir. Bu nedenlerden dolayı yeni bitkisel ajanların etkinliği araştırılmaktadır ve yapılan araştırmalarla çeşitli bitki türlerinin anti-leishmanial aktivitesi olduğu saptanmıştır. Çalışmada Hatay'da yetiştirilen Samandağ biberinin (Capcicum annuum L.) tohum ve meyvesinden elde edilen ekstraktların Leishmania tropica (L. tropica) parazitine karşı anti-leishmanial aktivitesinin araştılması amaçlanmıştır.  
Çalışmada Samandağ biberinin (Capcicum annuum L.) tohum ve meyvesi ekstrakte edildi. L. tropica izolatı sıvı azottan çıkarıldı ve NNN besiyerine ekimi yapıldı. Üreme gözlenince logaritmik faza ulaşması için RPMI 1640 besiyerine alındı. Elde edilen ekstraktların, L. tropica üzerine anti-leishmanial etkiniliği hemositometre yöntemi ve XTT testi ile değerlendirildi. Ekstraktların sitotoksik aktivite analizi ve kimyasal bileşimini tanımlamak için GC-MS analizi yapıldı.
Çalışmada elde edilen meyve ekstraktının 24. saatte 100µg/mL dozunda ve 48. saatte 100 µg/ml ve 50 µg/ml canlı parazit görülmezken; diğer dozlarda doza bağlı olarak parazit canlılık yüzdesinde artış saptandı. Tohum ekstraktının 24 saatinde 100 µg/ml ve 50 µg/ml dozlarda sırasıyla %8 ve %16 canlılık belirlenirken, 48. saatte bu dozlarda canlı parazite rastlanılmadı. Ektraktların sitotoksik aktivitesi saptanmamıştır. 
Samandağ biberinin meyve ve tohum kısımlarından elde edilen ekstraktların L. tropica izolatı üzerine antileishmanial aktivite gösterdiği belirlendi. İn vivo çalışmalar ile desteklenerek bu bitkinin veya içeriğinde yer alan maddelerin alternatif bir ilaç adayı olabileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Capcicum annuum L., anti-leishmanial aktivite, XTT, Hatay

Abstract:
Leishmaniasis is a vector-borne disease causing parasitemia in humans and is classified under neglected tropical diseases. Cutaneous leishmaniasis (CL) is endemic in Hatay and is observed in cases originating from abroad. Current treatments for leishmaniasis include pentavalent antimony compounds, amphotericin B, and pentamidine. However, these drugs are difficult to obtain, expensive, and have various side effects, and resistance to them has been reported. As a result, the efficacy of new plant-based agents is being explored, and several plant species have been found to exhibit anti-leishmanial activity. This study aimed to investigate the anti-leishmanial effects of ethanol extracts from the seeds and fruits of Samandağ pepper (Capsicum annuum L.) grown in Hatay against Leishmania tropica (L. tropica).
In this study, the seeds and fruits of Samandağ pepper were extracted. L. tropica isolates were thawed from liquid nitrogen and cultured on NNN medium. Upon observing reproduction, the culture was transferred to RPMI 1640 medium to reach the logarithmic phase. The anti-leishmanial activity of the extracts was assessed using the hemocytometer method and XTT assay. GC-MS analysis was performed to determine the cytotoxic activity and chemical composition of the extracts.
The fruit extract at 100 µg/mL showed no live parasites at 24 and 48 hours, while a dose-dependent increase in parasite viability was observed at other doses. The seed extract at 100 µg/mL and 50 µg/mL showed 8% and 16% viability, respectively, at 24 hours, with no live parasites detected at these doses at 48 hours. No cytotoxic activity was observed in the extracts.
The study concluded that the fruit and seed extracts of Samandağ pepper demonstrated anti-leishmanial activity against L. tropica. Supported by in vivo studies, this plant and its active compounds may be considered as alternative drug candidates.
Keywords: Capsicum annuum L., anti-leishmanial activity, XTT, Hatay