Kronık böbrek hastalığı olan hastalarda folik asidin serum homosistein düzeyi üzerine etkisi
The effect of folic acid on serum homocysteine level in patient with chronik kidney disease
Yazar: SIMAH MUMAJAD IBRAHIM ALNUAIMI
Danışman: PROF. DR. VOLKAN EYÜPOĞLU
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu tezin amacı, kronik böbrek hastalığı olan hastalarda serum homosistein düzeyini tahmin etmek, sağlıklı insanlarla karşılaştırmak ve daha sonra folik asit takviyeleri ile her bir serum homosistein düzeyi arasındaki korelasyonu incelemektir. Bu çalışma için yaşları 35 ile 70 arasında değişen kronik böbrek yetmezliği (KBY) hastalarından yüz kan örneği (150) seçilmiştir. Bu hastalar Eylül-Aralık 2021 tarihleri arasında Kerkük Genel Hastanesini ziyaret etmiş ve tüm hastalarla özel olarak tasarlanmış bir anket formatı kullanılarak tam öykü ve ayrıntılı bilgiler içeren kişisel bir görüşme yapılmıştır. Diabetes mellitus, karaciğer hastalıkları, hipertansiyon, her ay alınan ilaç dozu ve anemi gibi bu çalışmayı engelleyebilecek durumlar göz ardı edilmiştir. Hastalar ve sağlıklı denekler için, her hastadan ve herhangi bir hastalığı olmayan 50 sağlıklı denekten 5 ml kan alınmıştır. Sonuçlar, hastaların cinsiyetinin erkek ve kadın arasında istatistiksel olarak anlamlı olmadığını (P≤0.05) göstermiştir. Erkek hastaların yüzdesi %59,3'tür. Kadın hastaların yüzdesi ise %40,7'dir. Hastaların ikametgâhı, kırsal ve kentsel arasında istatistiksel olarak anlamlı değildir (P≤0,01). Kırsal kesimdeki hastaların oranı %62'dir. Kentsel hastaların oranı ise %38'dir. Hastaların eğitimi okuma yazma bilmeyen, ilkokul, ortaokul ve lisansüstü arasında P≤0.01 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlıdır. Okuryazar olmayan eğitimli hastaların oranı %48,7'dir. İlkokul mezunu hastaların oranı ise %29,3'tür. Ayrıca, ortaöğretim mezunu hastaların oranı %18,7'dir. Ayrıca, lisansüstü eğitim almış hastaların oranı %3,3'tür. Sigara içmeyen hastalar, sigara içen hastalara kıyasla istatistiksel olarak oldukça anlamlıdır (P≤0.01). Sigara içen hastaların oranı %25,3'tür. Sigara içmeyen hastaların oranı ise %74,7'dir. Biyokimyasal testlerde üre, kreatinin, S. demir, homosistein ve MDA düzeyleri hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksektir (P<0.05). Öte yandan, RBC sayısı, Hb, PCV, S. TIBC, serum folat, B12, GSH ve katalaz düzeyleri hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olmuştur (P<0.05). Sonuç olarak, bu çalışma, folik asit takviyesi kullanıldıktan sonra, folat konsantrasyonu ile homosistein arasında güçlü bir ilişki olduğunu ve kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda homosistein düzeylerinde bir iyileşme olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to estimate the level of serum homocysteine in patients with chronic kidney disease, compare it with that of healthy people, and then study the correlation between the folic acid supplements and the levels of each serum homocysteine. A hundred blood samples (150) of chronic renal failure (CRF) patients, whose age ranges were between 35 and 70 years, were selected for this study. Those patients visited Kirkuk General Hospital from September to December 2021, and all patients were subjected to a personal interview using an especially designed questionnaire format with full history and detailed information. Any cases that may interfere with this study, like diabetes mellitus, liver diseases, hypertension, the dose of medication taken each month, and anemia, were discarded. For patients and healthy subjects, 5 ml was taken from each patient and 50 healthy subjects without any disease. The results showed that the gender of patients was non-statistically significant (P≤0.05) between male and female. The percentage of male patients is 59.3%. Whereas, the percentage of female patients is 40.7%. the residence of patients, were non-statistically significant (P≤0.01) between rural and urban. The percentage of rural patients is 62%. Whereas, the percentage of urban patients is 38%. The education of patients was statistically significant at P≤0.01 between illiterate, primary, secondary, and postgraduate. The percentage of illiterate-educated patients is 48.7%. Whereas, the percentage of primary-educated patients is 29.3%. Also, the percentage of secondary-educated patients is 18.7%. Moreover, the percentage of postgraduately educated patients is 3.3%. The non-smoking patients were highly statistically significant (P≤0.01) in comparison with the smoking patients. The percentage of smoking patients is 25.3%. Whereas, the percentage of non-smoking patients is 74.7%. In biochemical tests, the levels of urea, creatinine, S. iron, homocysteine, and MDA were significantly higher in the patients (P<0.05) than in the control group. On the other hand, the levels of RBC counts, Hb, PCV, S. TIBC, serum folate, B12, GSH, and catalase were significantly lower in the patients (P<0.05) than in the control group. As a result, the current study showed, after folic acid supplementation was used, a strong relationship between folate concentration and homocysteine, where an improvement was found in homocysteine levels in patients with chronic renal failure.