Yoğun bakım hemşirelerinin kalıcı üriner kateterizasyon hakkındaki bilgi ve beceri düzeylerinin incelenmesi
Examination of intensive care nurses' knowledge and skill levels about permanent urinary catheterization
Yazar: İSMAİL YENİAVCI
Danışman: PROF. DR. AYLA ÜNSAL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN ACUN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Üriner kateterizasyon = Urinary catheterization

Özet:
Bu araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin kalıcı üriner kateterizasyon uygulaması ve bakımına yönelik bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve gözlemsel tipte yapılmıştır. Araştırma Aralık 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma Kayseri Şehir Hastanesi'nde bulunan dokuz farklı yoğun bakım ünitesinde görev yapan hemşireleri ve ilgili konuya ilişkin gözlemlerin yapıldığı bir yoğun bakım ünitesindeki uygulamaları kapsamaktadır. Araştırma kapsamında 262 yoğun bakım hemşiresi araştırmaya dahil edilmiş ve araştırmaya katılımda gönüllülük esası aranmıştır. Veri toplama aracı olarak literatür doğrultusunda hazırlanan "Hemşirelere İlişkin Tanıtıcı Özellikler Formu", "Kalıcı Üriner Kateterizasyon Bakımına İlişkin Bilgi Formu" ve "Kalıcı Üriner Kateterizasyon Uygulamasına İlişkin Gözlem Formu" kullanılmıştır. Hemşirelere Kalıcı Üriner Kateterizasyon Bakımına İlişkin Bilgi Formu'nda bulunan soruların anlaşılabilirliğini test etmek için ön uygulama yapılmıştır. Ön uygulama sonucunda hemşirelerin önerileri dikkate alınarak form hazır hale getirilmiştir. Araştırmada kullanılan anketler, 16 soruluk bilgi testi ve 16 adet uygulama basamağından oluşan gözlem formundan oluşmaktadır. Araştırmaya katılan hemşirelerin eğitim durumuna bakıldığında; büyük çoğunluğunun lisans mezunu olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların yaş aralığı 21-50, yaş ortalaması ise 30,6'dır. Hemşirelerin %57,6'sı mezun olduktan sonra kalıcı üriner katetere yönelik eğitim almadığını belirtmişlerdir. Uygulanan bilgi testinde hemşirelerin puan ortalaması 43,75'tir. Bilgi testi sonuçlarına göre hemşireler; erkeklerde kullanılan üriner kateter numarasına büyük düzeyde doğru yanıt verirken, üriner kateterin üretral meatustan kaç cm ilerletilmesi gerektiği sorusuna ve üriner kateter takarken bir dirençle karşılaşıldığında ne yapılması gerektiğine dair sorulan soruya genellikle yanlış yanıt verdiği belirlenmiştir. Hemşirelerin erkek hastalara kalıcı üriner kateter uygulamasında bilgi eksikliklerinin olduğu saptanmıştır. Gözlem formu aracılığıyla yapılan üriner kateter bakımına ilişkin gözlemlerde, hemşirelerin büyük çoğunluğunun bakım öncesi ve sonrası el hijyeni sağladığı, bakımda eldiven kullandığı, bakım öncesi hastaya uygun pozisyon verdiği gözlenmiştir. Ayrıca hemşirelerin, kateterin dışta kalan kısmını sabitlemede ve idrar torbasının yerle temasını kontrol etmede eksikliklerinin olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada, hemşirelerin kalıcı üriner kateterizasyon uygulaması ve bakımına ilişkin yeterli bilgi düzeyine sahip olmadıkları belirlenmiştir. Bu bağlamda, hemşirelerin kanıta dayalı güncel bilgileri takip etmelerinin sağlanması, hizmet içi eğitimlere belirli aralıklarla devam edilmesi ve kalıcı üriner kateter uygulamasına ilişkin mevcut durumu ortaya koyan benzer çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study was conducted to determine the level of knowledge of intensive care nurses about the application and care of indwelling urinary catheterization. The study was conducted between December 2023 and January 2024. The study included nurses working in nine different intensive care units in Kayseri City Hospital and one intensive care unit where observations on the relevant subject were made. Within the scope of the study, 262 intensive care nurses were included in the study and voluntary participation was sought. "Descriptive Characteristics Form for Nurses", "Information Form on Indwelling Urinary Catheterization Care" and "Observation Form on Indwelling Urinary Catheterization Practice" prepared in line with the literature were used as data collection tools. A pre-application was made to the nurses to test the comprehensibility of the questions in the Information Form on Permanent Urinary Catheterization Care. As a result of the pre-application, the form was made ready by taking the suggestions of the nurses into consideration. The questionnaires used in the study consisted of a 16-question knowledge test and an observation form consisting of 16 application steps. When we look at the educational status of the nurses participating in the study, it was determined that the majority of them were undergraduate graduates. The age range of the participants was 21-50 years and the average age was 30.6 years. 57.6% of the nurses stated that they did not receive training on indwelling urinary catheter after graduation. The mean score of the nurses in the applied knowledge test was 43.75. According to the results of the knowledge test, it was determined that the nurses gave mostly correct answers to the urinary catheter number used in men, but generally gave incorrect answers to the question of how many cm the urinary catheter should be advanced from the urethral meatus and what to do when encountering resistance while inserting a urinary catheter. It was found that nurses lacked knowledge in the application of indwelling urinary catheters to male patients. In the observations regarding urinary catheter care made through the observation form, it was observed that the majority of the nurses provided hand hygiene before and after care, used gloves in care, and gave the patient an appropriate position before care. In addition, it was found that nurses had deficiencies in fixing the outer part of the catheter and controlling the contact of the urine bag with the ground. In this study, it was determined that nurses did not have sufficient knowledge about the application and care of indwelling urinary catheterization. In this context, it is recommended that nurses should be ensured to follow current evidence-based information, in-service trainings should be continued at regular intervals, and similar studies that reveal the current situation regarding the application of indwelling urinary catheterization should be conducted.