Etiyopya'da İslami bankacılığın düzenlenmesi: Yasal ve kurumsal çerçevenin değerlendirilmesi
Regulation of Islamic banking in Ethiopia: An appraisal of legal and institutional frameworks
Yazar: ZİYADA MUHAMMED HASEN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HATEMİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Hukuku ve Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sistemi = Banking system ; Etiyopya = Ethiopia ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Yasal düzenlemeler = Legal regulations ; Yasal çerçeve = Legislative framework ; İslami bankacılık = Islamic banking ; İslami bankacılık sistemi = Islamic banking system

Özet:
İslami bankacılık (faizsiz bankacılık) dünya genelinde hızla gelişmektedir. İslami bankacılığın temel amacı, bankacılığı faizi yasaklayan, bununla birlikte alkollü içkiler, domuz eti, uyuşturucu maddelerin vb. üretimi, dağıtımı ile tüketimini ihtiva eden ticari işlemleri yasaklayan şer'i hükümlere uygun hale getirebilmektir. Günümüzde faizsiz bankacılığın önemi, Müslümanların yaptıkları ticari ya da ekonomik aktivitelerin şer'i uygunluğunun sağlanmasının da ötesindedir. İslamî bankacılığın ekonomik avantajları, dini inançlarından bağımsız olarak, çok sayıda yatırımcının da ilgisini çekmektedir. Etiyopya, bilinmeyen nedenlerle İslamî bankacılığın kurulması konusunda Müslüman topluluğun talebini reddetmiştir. Etiyopya Ulusal Bankası, İslamî bankacılık sistemini getirmek yerine tüm ticari (geleneksel) bankaların faizsiz bankacılık faaliyetleri de yürütebilmesi için bir düzenleme getirmiştir ve buna "Faizsiz Pencere Bankacılığı" denilmektedir. Bağımsız İslam bankalarının sınırlamaları, akıllarda "hükümetin mevcut pozisyonunun yasallığı ve Anayasa'ya uygunluk" sorularının oluşmasına sebebiyet verebilir ki bunlar, Müslüman topluluğun dinî ve ekonomik hakları üzerinde etki gösterir. Ancak "Faizsiz Pencere Bankacılığı"nın Müslümanlar tarafından çok uzun süreden beri talep edilen bağımsız faizsiz bankaların yerine geçip geçemeyeceği tam olarak bilinememektedir.
Bu çalışma, aşağıdaki soruları cevaplandırmayı hedefler:

1. Etiyopya Hükümeti tarafından bağımsız faizli bankaların yasaklanması anayasal mıdır?
2. İslami Bankaları kurma ve işletme hakkını reddetmenin Müslüman toplum üzerindeki etkileri nelerdir?
3. Faizsiz Pencere Bankacılığı, Etiyopya'da faizsiz bankacılığın taleplerini karşılamak için uygun ve yeterli midir?
	Görüldüğü üzere bu tez; FDRE  Anayasası, Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmeleri ve Etiyopya'nın SGB/51/2011 Direktifleri gibi yerel yasalar çerçevesinde ele alınmış olup, işbu ilgili yasal belgeler incelenip analiz edilmesi neticesinde yukarıdaki soruların cevaplandırılması amaçlanmıştır. Ayrıca, bahsi geçen direktiflerin uygulanmasının pratik sonuçları da çalışmamız içerisinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Islamic banking (Interest free banking) has been evolving rapidly around the world. The main purpose of Islamic banking is to make it compatible with Sharia requirements which prohibit riba (interest) and prohibited business transactions including production and distribution and consumption of alcohol beverages, pork meat, drugs, etc. Nowadays, the significance of Interest free banking goes beyond ensuring sharia compliance of business or economic activities of Muslims. Its economic advantages have also attracted scores of investors to engage in interest free banking irrespective of their religious background. Ethiopia rejected the demand of Muslim community to establish Islamic banking for unknown reasons. Instead, the National Bank of Ethiopia recently issued a directive that allows all commercial banks to opens interest free window. The prohibition of independent Islamic banks can give rise to questions of constitutionality and legality of the government's position and its impact on the religious and economic rights of the Muslim community. It is not well known whether "Interest Free Window Banking" can substitute in independent Interest Free Banks, which have been demanded by the Muslims for decades. 

This research aims to answer the following questions:
1.	Is the prohibition of independent interest free banks by the Government of Ethiopia constitutional?
2.	What are the impacts of denying the right to establish and operate Islamic Banks on the Muslim Community?
3.	Is Interest free window banking appropriate and adequate to meet the demands for the interest free banking in Ethiopia?
Thus, this thesis seeks to answer the above questions by reviewing and analyzing the relevant legal documents including the FDRE Constitution, International Human Rights Conventions and domestic laws of Ethiopia such as Directives No.SBB/51/2011. It will also assess the practical implications of enforcing the Directives.