Beş yaş grubu çocukların bilişsel bakış açısı alma becerilerine etkileşimli kitap okuma temelli etkinliklerin etkisi
The effect of interactive book reading based activities on the cognitive perspective taking skills of five age group children
Yazar: MURAT TUNCER
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ ASLAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Bakış açısı = Point of view ; Bilişsel bakış açısı alma becerileri = cognitive perspective taking skill ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 5 yaş grubu çocukların bilişsel bakış açısı alma becerilerine etkileşimli kitap okuma temelli etkinliklerin etkisini incelemektir. Araştırmada nicel yöntemin ön test - son test eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Elazığ il merkezindeki bağımsız bir devlet anaokulunun iki farklı sınıfına devam eden 5 yaş grubundaki 20 çocuk oluşturmaktadır. Çalışma grubu, deneysel desen gereğince deney (n=10) ve kontrol (n=10) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Hangi sınıfın deney, hangi sınıfın kontrol grubu olacağına yansız atama (random) ile karar verilmiştir. Veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından tez kapsamında geliştirilmiş olan Erken Çocuklukta Bilişsel Bakış Açısı Alma Testi (EBAT) ve Kişisel Bilgi Formları kullanılmıştır. Katılımcıların bilişsel bakış açısı alma becerisine ilişkin ölçümleri ön test, son test ve kalıcılık testi yapılarak elde edilmiştir. Deney grubuna araştırmacı tarafından Etkileşimli Kitap Okuma Temelli Etkinlikler (EKOTE) uygulanmıştır. Bu müdahale her hafta 3'er oturum olmak üzere, 8 hafta ve toplam 24 oturumda tamamlanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamış ve MEB Okul Öncesi Eğitim Programı (2013)'nın öğretmen tarafından uygulanmasına devam edilmiştir. Deneyden elde edilen veriler, t-testi ve ANOVA uygulanarak analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test puan verilerinin analizi sonucunda kontrol grubunda anlamlı bir farklılığa rastlanmazken, deney grubunda ise anlamlı bir farklılığın olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durum, erken çocukluk eğitiminde etkileşimli kitap okuma temelli etkinlikler kullanmanın 5 yaş grubu çocuklarının bilişsel bakış açısı alma becerilerini artırıcı etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, müdahaleden üç hafta sonra deney grubuna kalıcılık testi uygulanmış ve elde edilen etkinin kalıcı olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the effect of interactive book reading-based activities on cognitive perspective taking skills of 5-year-old children. In the research, the quasi-experimental design of the quantitative method with pretest-posttest unequalized control group was used. The study group consists of 20 children in the age of 5 who attend two different classes of an independent public kindergarten in the city center of Elazig in the 2020-2021 academic year. The study group was divided into two groups as the experimental (n=10) and the control (n=10) according to the experimental design. Which class would be the experimental group and which class would be the control group was decided by random assignment. As data collection tools, the Early Childhood Cognitive Perspective Taking Test (EBAT) and Personal Information Forms developed by the researcher within the scope of the thesis were used. Measurements of the participants' cognitive perspective taking skills were obtained by pre-test, post-test and retention test. Interactive Book Reading Based Activities (EKOTE) were applied to the experimental group by the researcher. This intervention was completed in 8 weeks and a total of 24 sessions, 3 sessions each week. No intervention was made in the control group and the implementation of the MEB Pre-School Education Program (2013) was continued by the teacher. The data obtained from the experiment were analyzed by applying the t-test and ANOVA. As a result of the analysis of the pre-test and post-test score data of the experimental group and the control group, no significant difference was found in the control group, while there was a significant difference in the experimental group. This situation reveals that using interactive book reading based activities in early childhood education has an increasing effect on the cognitive perspective taking skills of 5-year-old children. In addition, a retention test was applied to the experimental group three weeks after the intervention and it was understood that the effect obtained was permanent.