Ampute futbol ve tekerlekli sandalye basketbol sporcularının kişilik özellikleri ve karar verme stillerinin karşılaştırılması
The comparison of personality characteristics and decision styles of ampute football and wheelchair basketball players
Yazar: MUHAMMET ACET
Danışman: PROF. DR. ERCAN GÜR
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Karar verme = Decision making ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair

Özet:
Bu çalışmada; Şanlıurfa, Malatya ve Gaziantep illerindeki ampute futbol ve tekerlekli sandalye basketbol sporuyla ilgilenen sporcuların kişilik özellikleri ve karar verme stillerinin bazı değişkenlere (Engel sebepleri, engel yaşı, kişinin; konuşkan olması, karamsar hüzünlü olması,  içine kapanık olması, dikkatli karar vermesi, kaçıngan karar vermesi, erteleyici karar vermesi, panik karar vermesi) göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 40 ampute futbol, 40 tekerlekli sandalye basketbol ve 30 spor yapmayan sedanter (110) bireye ulaşıldı.
Araştırma grubunu 2018-2019 sezonunda Şanlıurfa, Malatya ve Gaziantep illerinde bulunan 5 ampute futbol ve 7 tekerlekli sandalye basketbol takımlarında (Süper lig, 1.lig, 2.lig ve bölgesel lig) oynayan ve bu takımlardaki toplam sporcu sayısının % 70'ine tekabül eden ortalama 80 erkek sporcu ve 30 bedensel engelli sedanter  erkek bireye anket uygulanmıştır.      
Araştırma kapsamında bireylere geçerlilik ve güvenirliği onaylanmış olan Melborne Karar Verme ve Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler kapsamında verilerin normallik dağılımı için Shapiro – Wilk  ve Kolmogorow-Smirnov normallik testleri kullanılırken bağımsız gruplar arası farklılıklar da tek yönlü varyans analizi (One- Way- ANOVA- LSD, Bonferroni, Post Hoc Tests) ve bağımsız örneklem t-testi (Independent Samples T- Test) yapıldı.
Sonuç olarak; ampute futbol, tekerlekli sandalye basketbol ve sedanter bedensel engelli bireylerin kişilik özelliklerinin ve karar verme stillerinin çeşitli demografik değişkenlere ve spor yapma durumu ile birlikte ilgili spor branşının lig seviyesine göre anlamlı bir şekilde farklılık bulunmamıştır.

Anahtar Kelimler: Ampute Futbol, Tekerlekli Sandalye Basketbol,

Abstract:
In this study, it is aimed to study the personality characters and decision making styles of athletes who are intereseted in amputee basketball in Şanlıurfa, Malatya, Gaziantep according to some factors (reasons of disability, age of disability, person's being talkative,moody, being sad, being timid, careful decision making, delayed decision making panic decision making). With this goal, 40 amputee footballers, 40 wheelchair basketballers and 30 sedentary not doing sports (110) are reached over.
In the 2018-2019 season, the survey was applied to the average number of 80 male athletes and 30 physically disabled sedentary male individuals who correspondens to the 70% of the total number of these athletes who played in 5 amputee football and 7 wheelchair basketball teams( super league, 1st league, 2nd league and regional league) in the provinces of Şanlıurfa , Malatya and Gaziantep.
Melborne Decision-Making and Five-Factor Personality Scale, which was validated for its reliability and safety, was applied to the individuals. The data obtained were evaluated in SPSS program..Shapiro - Wilk and Kolmogorow-Smirnov normality tests were used for the distribution of normality of data within the scope of statistical analyzes, while differences between independent groups were analyzed by one way ANOVA (LSD, Bonferroni, Post Hoc Tests) and independent samples t-test (Independent Samples). T-Test).
As a result, there was no meaningful differences found in personality characteristics and decision making styles of amputee football, wheelchair basketball disabled individuals according to various demographic variables and sporting status and league level of the related sports branch.


Keywords: Amputee Football, Wheelchair Basketball, Personality,
Decision Making