Türkiye'de mali kural uygulamaları ve bazı ülkelerle karşılaştırılması
The ımplementatıon of fıscal rules ın Turkey and comparıson wıth some other countrıes
Yazar: MELEK ERCAN DEDE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ YAVUZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Mali disiplin = Financial dicipline ; Mali kural = Fiscal rule

Özet:
Son yıllarda birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede, kamu kesimi açıklarını azaltmak ve mali istikrarın sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla mali kurallar uygulanmaktadır. Mali kuralların önem kazanmasının iki temel gerekçesi, maliye politikasının etkinliğini artırmak ve bütçeleme sürecinden kaynaklanan sorunları ve bu sorunların neden olduğu etkinsizlikleri ortadan kaldırmaktır.Kamu maliyesindeki mali disiplinsizlik uygulamaları 1970'li yıllardaki stagflasyon sürecinin de etkisiyle iyice açığa çıkmıştır. Bu doğrultuda 1970'li yılların sonlarına doğru kamu maliyesinde hükümetlerin iradi uygulamalardan vazgeçilerek mali alanda sınırlandırmalara gidilmesi söz konusu olmuştur. 1980'li yıllarda Amerika'da ortaya çıkan devletin mali alandaki bu yetki sınırlandırmaları zamanla AB ve IMF gibi uluslarüstü kuruluşların programlarında da yer almıştır. Ayrıca Yeni Zelanda'nın 1994 yılındaki ?Mali Sorumluluk Kanunu? ile birlikte birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke mali kurallar uygulamaya başlamıştır.Bugün dünya genelinde 90 ülkede mali kural uygulaması bulunmaktadır. 27 üye ülkeye sahip olan Avrupa Birliği'nde de mali disiplinin sağlanması amacıyla bütçe dengesi, borçlanma, harcama ve gelirlere ilişkin toplam 67 adet mali kural uygulanmaktadır. AB'ye üyelik sürecinde olan ülkemizde küresel krizin de etkisiyle 2007 yılından itibaren bozulan mali dengeleri düzeltmek üzere mali disiplini orta vadede sağlamaya yönelik bir mali kural uygulaması gündeme gelmiştir. Bu çalışma kapsamında mali kurallar teorik açıdan ele alındıktan sonra Avrupa Birliği ve ABD, Yeni Zelanda, Kanada gibi çeşitli ülkelerdeki mali kural uygulamaları incelenerek Türkiye'de yerleşik olan mali kural uygulamaları ve tasarı olarak sunulan mali kurala ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir.

Abstract:
Recently, many developed and developing countries have been implementing fiscal rules, with the aim of reducing public sector deficits and ensuring sustainability of the fiscal stabilization. The main reasons of gaining importance of fiscal rules are as follows; to increase the effectiveness of fiscal policy and to remove the problems stems from budgeting process and the negative affects caused by these problems.Indiciplined fiscal policy implementation in public finance has more become known with the effect of stagflation process in 1970?s. In this consept, it was accepted limits in fiscal space, leaving the voluntary operations in public finance in the late 1970?s. The authorization limitations emerged in USA in 1980?s, in time, took place in the programmes of the supranational institutions like EU and IMF. Further, many developed and developing countries started to implement fiscal rules, with ? The Fiscal Responsibility Act? in New Zeland in 1994.Today, fiscal rules are implemented in 90 countries throughout the world. Also in the EU, consisting of 27 member countries, totally 67 fiscal rules related to budget balance, expenditures, borrowing and revenues have been implementing, with the aim of ensuring fiscal discipline. Nowadays a fiscal rule is on the agenda, the purpose of which is to ensure fiscal discipline in the medium-term in order to restore the fiscal stability deteriorated with the effect of global crisis since 2007 in Turkey which is in the process of accession to the EU. In this study, fiscal rule implementations in the EU and various countries like USA, New Zeland and Canada have been examined and evaluations are presented related to the new fiscal rule to be implemented in Turkey.