Dezavantajlı okullarda görev yapan öğretmenlerin hoşgörü ve saygı değerinin öğretimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examination the views of teachers working in disadvantaged schools on the teaching of tolerance and respect values
Yazar: ŞEYMA FİDANCI
Danışman: PROF. DR. OKTAY AKBAŞ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı dezavantajlı bölgelerde bulunan ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin hoşgörü ve saygı değerinin öğretimine ilişkin görüşleri ve uygulamalarının belirlenmesidir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ve veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubunu Ankara ilinin Altındağ ilçesinin dezavantajlı mahallelerinde görev yapan 14 öğretmen oluşturmaktadır. Görüşme formu hazırlanmadan önce ilgili literatür taranmış ve uzman incelemesinin ardından sorular 14 öğretmene uygulanmıştır. Veriler içerik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Okullarda hoşgörü ve saygı değerinin öğrencilere kazandırılmasında en büyük rol öğretmenlere düşmektedir. Köylerden sürekli göç alan, plansız ve gecekondu yapılarda yaşayan, genellikle devletin sosyal desteğine gereksinim duyan, suç oranın fazla olduğu, parçalanmış ve kalabalık ailelerin yaşadığı yoksul yerleşim alanlarında bulunan okullarda öğretmenlerin görevleri dezavantajlı bu koşullar altında daha da güçleşmektedir. Dezavantajlı okullarda görev yapan öğretmenlerin hoşgörü ve saygı değerlerinin öğretimini; ailelerin eğitim seviyesi ve ekonomik durumlarının yetersiz olması, çevredeki olumsuz örneklerin olması, okul- aile iş birliğinin olmaması, öğretmen ve okul idaresinin hoşgörü ve saygı değerlerine ilişkin tutum ve davranışları, eğitim programlarında değerler eğitimine yer verilme durumunun etkisi olduğunu belirtmişlerdir. Dezavantajlı bölgelerde değerler eğitiminde karşılaşılan sorunların başında parçalanmış aileler, ailelerin eğitimsiz oluşu ve ekonomik problemlerin olduğu belirtilmiştir. Bu bölgelerde en fazla ihtiyaç duyulan değerlerin; hoşgörü, saygı ve sevgi değerleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  Dezavantajlı bölgelerde görev yapan öğretmenlerin hoşgörü ve saygı değerinin eğitimine yönelik düşünceleri ve uygulamadaki yaşadıkları sorunların belirlenip, çözüm önerilerinin getirilebilmesi önem teşkil etmektedir. Okullarda ve eğitim kurumlarında hoşgörü ve saygı kültürünü teşvik etmek için çeşitli etkinlikler düzenlenebilir ve bu değerlerin öğrencilere model olunması sağlanabilir. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların dezavantajlı bölgelerdeki okulların değerler eğitimine katkı sağlayacağına inanılmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Değer, Değerler Eğitimi, Dezavantaj, Hoşgörü Değeri, Saygı Değer

Abstract:
The aim of the study is to determine the views and practices of teachers working in primary and secondary schools in disadvantaged regions regarding the teaching of the value of tolerance and respect. In this study, a case study from qualitative research designs and a semi-structured interview form were used to collect data. The study group consisted of 14 teachers working in the disadvantaged neighborhoods of Altındağ district of Ankara province. Before the interview form was prepared, the relevant literature was reviewed and the questions were applied to 14 teachers after expert review. The data were analyzed by content analysis method. Teachers play the biggest role in teaching tolerance and respect values to students in schools. Teachers' duties become more intricate under these disadvantageous conditions in schools located in poor settlements that receive continuous migration from villages, live in unplanned and slum structures, generally need social support from the state, have a high crime rate, and are located in poor residential areas where fragmented and crowded families live. Teachers working in disadvantaged schools stated that the teaching of tolerance and respect values is influenced by the inadequate education level and economic status of families, negative examples in the environment, lack of school-family cooperation, attitudes and mannners of teachers and school administration regarding tolerance and respect values, and the introreception of values education in educational programs. It was stated that the main problems encountered in values education in disadvantaged regions are broken families, lack of education of families and economic problems. It was concluded that the most needed values in these regions are tolerance, respect and love. It is important to determine the thoughts of teachers working in disadvantaged regions about the education of tolerance and respect values and the problems they experience in practice and to suggest solutions. Various events can be organized in schools and educational institutions to encourage a culture of tolerance and respect, and these values can be modeled for students. It is believed that the findings obtained as a result of the research will contribute to the values education of schools in disadvantaged regions.


Keywords: Value, Values Education, Disadvantage, Value of Tolerance, Value of Respect