819 Yılı Kroniği: Sunumu, tercümesi, tahlili
The Chronicle of 819
Yazar: YUHANUN VERGİLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTLU AKALIN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Yaşayan Diller Enstitüsü / Süryani Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Dinler tarihi = History of religions ; Kronikler = Chronicles ; Mezopotamya = Mesopotamia ; Süryanice = Syriac ; Süryaniler = Syrians ; Tarihçilik = Historiography

Özet:
Süryani historiyografisi alanında kendine yer bulmuş olan 819 Yılı Kroniği, Süryani
ruhbanlar tarafından yüzyıllar boyunca oluşturulan tarih yazma literatürü alanında
kaleme alınmış kroniklerden bir tanesidir. Süryanice yazılan kimi eserler Batıda
yabancı dillere tercüme edilmelerine/çalışılmalarına rağmen, Türkiye'de bu alandaki
çalışmalar yeni başlamış durumdadır. Bizlerde ilk defa olarak bu kroniği tercüme
ederek Türkçeye kazandırmak ve okuyucuların yararına sunmak istedik.
Eser, Mesih'in doğumundan başlayarak özelde Antakya Süryani Kilisesi ve
genel olarak Suriye ve Mezopotamya'da cereyan eden olayları özet olarak miladi 819
yılına dek aktarmaktadır. Antakya Süryani Kilisesi ve Süryaniler dışında kronik,
Bizans/Sasani ve Emevi/Abbasi devletleri ve dönemin dikkat çeken olayları
hakkında da bazı özet bilgiler aktarmaktadır.
vi
Tez çalışmamız "giriş" ve "sonuç" kısımlarıyla birlikte iki ana bölümden
oluşmaktadır. Giriş kısmında kroniğin önemi, kapsamı, sınırları ve çalışmanın
amaçları ile çalışmada kullanılan kaynaklar tanıtılmıştır. "Siyasi, Sosyal ve Dini
Arka Plan" başlığını taşıyan Birinci Bölümde, kroniğin yazıldığı dönemdeki siyasi,
sosyal ve dini koşullar betimlenmiştir. Bir sonraki aşamada Süryanilerin kimliği, Batı
ve Doğu Süryani Kiliseleri ve zımmî hukuku konularında bir özet sunulmuştur.
Sonraki kademede ise yazmanın anonim yazarı, kroniğin elyazması ve kronik
hakkında yapılan modern bazı çalışmalar aktarılmıştır. İkinci Bölümde, eserin
Süryanice metni ve metnin Türkçe tercümesini verdik. Sonuç kısmında da çalışmanın
bütünü ele alınarak bir değerlendirme yapılmış ve son safhada kullanılan kaynaklar
sıralanmıştır.
Anahtar Sözcükler: 819 Yılı Kroniği, Qarṭmin Manastırı, Antakya Kilisesi,
Antakya Patriği, Kilise, Manastır, Urhoy, Khalkedon Konsili.

Abstract:
The Chronicle of 819 is one of the many works produced by Syrian Orthodox
clergymen as a contribution in the field of Syriac historiography that comprises many
centuries.
Although Syriac chronicles have long been translated into Western languages,
this sort of studies have only just started in Turkey. Our intention was therefore to
produce a translation of this work and bring it to the attention of the reader.
This text relates a progression of historical events, particularly from within
the Syrian Orthodox Church of Antioch, and also some topics from the larger
community of Syria and Mesopotamia in general, in summary fashion, starting with
the birth of the Christ up to 819 CE. In addition to topics related with the Church of
Antioch and the Syrian Orthodox community, the chronicle presents remarkable
information also in summary form about the relations between the Byzantine and the
Sasanian Empires and then also concerning the Umayyad and Abbasid realms.
viii
This thesis consists of an Introduction and a Conclusion, and two chapters. In
the Introduction we presented the importance, content, and limits of the chronicle as
well as the aim of the thesis and the sources used in its production. In the first
chapter, entitled "Political, Social and Religious Background", firstly, an account of
the political, social and religious conditions of the period was presented. Secondly,
such topics as the identity of the Syrian Orthodox, the churches of the (Syriac) West
and the East, and then the legal status of the non-Muslims within the Muslim realms
(dhimmi law) were given in summary form. Thirdly, this part of the thesis provides
information concerning the anonymous author of the chronicle, the manuscript of the
text, and finally the modern studies so far conducted upon this chronicle. The second
chapter presents the Syriac text and the Turkish translation of the text of the
chronicle. The Conclusion gives a view of this whole study and aims to bring an
evaluation. A bibliography is appended to the end.
Keywords: Chronicle of 819, monastery of Qarṭmin, Church of Antioch,
Patriarchate of Antioch, church, monastery, Urhoy (Edessa, Urfa), Council of
Chalcedon.