Beliren yetişkinlikte önem arayışı mükemmeliyetçilik kişilik anne baba tutumları arasındaki ilişkiler
Relationships between quest for significance, perfectionism, personality and parental attitudes in emerging adults
Yazar: SELVİ ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ERTUĞRUL UÇAR
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Önem Arayışı Kuramı kişinin kendini başkalarının gözünde değerli ve önemli hissetme arzusunun olduğunu belirtir ve bu evrensel arzunun önem kaybı, önem kaybı tehdidi ve önem kazanma fırsatı ile etkinleştirilebileceğini ifade eder. Birey kendisine, başkalarına ve sosyal hayatına yönelik önem arayışında bulunabilir. Bu durum mükemmeliyetçiliği etkinleştirebilir. Mükemmeliyetçilik kişinin kendisi ve başkaları için aşırı yüksek standartlar belirlemesi ve bu beklentilere ulaşma konusunda çaba sarf ederken eleştirel tutum içinde olmasıdır. Mükemmeliyetçilik kendine yönelik, başkalarına yönelik ve sosyal kaynaklı olmak üzere üç boyutta ele alınabilir.   Bu araştırmanın amacı önem arayışı ve mükemmeliyetçilik arasındaki yordayıcı ilişkileri tespit etmektir. Araştırma beliren yetişkinlik yaş düzeyinde 232 kadın ve 180 erkek toplam 412 katılımcı ile yapılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Önemlilik Arayışı Ölçeği, Büyük Üçlü Mükemmeliyetçilik Ölçeği-Kısa Formu ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ölçme araçlarından elde edilen verilerin çözümlenmesinde ikili grupların karşılaştırılmasında t testi, ikiden çok grupların karşılaştırılmasında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Önem arayışı ile mükemmeliyetçilik arasındaki yordayıcı ilişkiler basit doğrusal regresyon tekniği ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda beliren yetişkinlerin cinsiyet, algılanan anne tutumu, algılanan baba tutumu ve kişiliklerinin tanımlama şekillerine göre önem arayışlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Diğer taraftan yaş düzeyi, gelir düzeyi ve aile bütünlüğünün bozulmuş olup olmamasına göre önem arayışlarında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Beliren yetişkinlerin önem arayışları ve mükemmeliyetçilikleri arasında anlamlı ve orta düzeyde pozitif ilişki tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazın doğrultusunda tartışılarak yorumlanmıştır. Ayrıca bu çalışmanın sonuçları doğrultusunda araştırmacılara, uygulayıcılara ve politika belirleyicilere öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Quest for Significance Theory states that there is a desire to feel valuable and important in the eyes of others. It states that this universal desire can be activated by current loss of significance, threat of loss of significance and the chance to gain significance. An individual may seek importance for himself/herself, others and his/her social life. This situation can activate perfectionism. Perfectionism is setting excessively high standards for oneself and others and having a critical attitude while making efforts to reach these expectations. Perfectionism can be analysed in three dimensions: self-oriented, others-oriented and social-oriented.   The aim of this study is to determine the predictive relationships between importance seeking and perfectionism. The research was conducted with a total of 412 participants, 232 female and 180 male, at the emerging adulthood age level. Survey model, one of the quantitative research methods, was used. The Quest for Signicance Scale, Big Three Perfectionism Scale-Short Form and Personal Information Form were used as data collection tools. In analysing the data obtained from the measurement tools, t-test was used for the comparison of paired groups and one-way analysis of variance (ANOVA) was used for the comparison of more than two groups. Predictive relationships between quest for significance and perfectionism were analysed by simple linear regression technique. As a result of the study, a significant difference was found in the quest for significance of emerging adults according to gender, perceived mother attitude, perceived father attitude and the way their personality is defined. On the other hand, no significant difference was found in quest for significance according to age level, income level and whether family unity was broken or not. A significant and moderate positive relationship was found between emerging adults' quest for significance and perfectionism. The results obtained from the study were discussed and interpreted in line with the literature. In addition, suggestions for researchers, practitioners and policy makers are presented in line with the results of this study.