İkinci meşrutiyet süreli çocuk yayınlarında dinî motifler (Mektepli, Mini Mini, Çocuk Dostu, Küçükler Gazetesi)
The religion patterns child publications printed in the second constitutional monarchy
Yazar: FATMA BANU DENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUAMMER GÖÇMEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini motifler = Religious motifs ; Çocuk dergileri = Child magazines ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk gazeteleri = Children's newspapers

Özet:
Çocuk edebiyatının niteliğini ortaya koyabilmek için öncelikle çocuğu tanımak gerekir. Biz çocuk hakkında doğru saptamalarda bulunursak, onun yetişkinlerden farklı olan dünyasını doğru tanımlayabilirsek, ona özgü bir edebiyatın çerçevesini de çizmemiz mümkün olacaktır. Eğitim yolu ile çocuğun sağlıklı gelişimine katkıda bulunmak için ona, özgün ve nitelikli edebî örnekleri seçip okutmak gerekmektedir. Çocuk edebiyatının amacı, çocukları hayata hazırlamak, onların güzele yönelik duygularını geliştirmektir.Çocukların zihinsel gelişimlerinin zenginleştirilmesi, analitik düşünmesi, hayat gerçeğini kavraması için çocuk edebiyatına ihtiyaç vardır. Çocuk, yetişkin bireyden daha farklı düşünür. Hayal gücü daha geniştir. Çocuklara ait özellikler göz önünde bulundurularak kitaplar ve süreli yayınlar oluşturulmalıdır. Dünyada ve Osmanlı Devleti'nde çocuk edebiyatın varlığının keşfi çok erken zamanlara dayanmamaktadır.Osmanlı Devleti'nde Tanzimat'ın ilanından itibaren, çocuğun ülkenin geleceği olduğu anlaşılmıştır. İkinci Meşrutiyet döneminin başında oluşan özgürlük havasının etkisi ile süreli çocuk yayınlarının sayısında artış görülmüştür. Çalışmamızda İkinci Meşrutiyet döneminde çıkan süreli çocuk yayınlarında dinî motiflerin bulunup bulunmadığını, varsa ne derece yeterli olduğunu araştırdık. Araştırmamız için İkinci Meşrutiyet döneminde çıkan Mektepli, Mini Mini, Çocuk Dostu ve Küçükler Gazetesi süreli çocuk yayınlarını, belge inceleme yöntemi ile inceledik. Çalışmamızın sonucunda incelediğimiz yayınlarda, dinî motiflere az yer verildiğini tespit ettik.Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, süreli çocuk yayınlarının biçimsel ve tematik incelemesi yapılmıştır. Yayınların çıkış süreleri, sayfa yapıları, yazar kadroları, malî kaynakları ve reklâmlar açısından incelemesi yapılmıştır. İkinci bölümde yayınlar, dinî içerik bakımından incelenmiştir. Araştırmamızın asıl konusu olan dinî motifler bu bölümde işlenmiştir. Allah inancı, ibadet, kıssalar, peygamberlere ve meleklere iman, dinin kuralları gibi farklı değerler bu bölümde ele alınmıştır.Çalışmanın sonundaki ek bölümünde ise süreli çocuk yayınlarından seçilmiş örnek sayfalara yer verilmiştir. Ayrıca incelemiş olduğumuz yayınların tablo şeklinde dizini verilmiştir. Bu bölümde yayınların yazar kadrosu ve yazarların yazılarının başlıkları ve türleri, sayfa numaraları açıkça belirtilmiştir.Anahtar Kelime: Çocuk Yayınları, İkinci Meşrutiyet, Dinî Motifler

Abstract:
It is necessary firstly to know child in order to introduce the quality of child literature. It will be possible to frame literature special to child if we chime in correctly about child; we characterize his world which is different from adults? correctly. It is necessary to choose well- qualified literary samples and get them read. The aim of the child literature is preparing children to life and improving good oriented feelings.There is a demand to child literature in order to enrich children?s mental capacity get them think analytically and grape the reality of life. Child thinks more differently than adult. His imagination is deeper. Books and periodicals should be developed considering the qualities of children. The discovery of presence of child literature in the world and Ottoman Empire go to very early dates.It is understood that the child is the future of the country from the beginning of the administrative reforms in Ottoman Empire. By the effect of liberty at the beginning of Second Constitutional Monarchy. It is seen that there is a rise at the quality of child publications.This thesis consists of three parts. In part one the development of press in Ottoman Empire is examined. Some information like the history of press or the state of printing press is given. In the second part form and theme of the magazines are analysed. The magazines are examined for their printing periods, construction of the page, editorial staff, financial sources and advertisements. In the third part magazines are researched in terms of religion. The main issue of our work, religious patterns are examined in this part. Different values like believing in God, worship, parables, faith in Prophets and Angels, religious convictions are examined in this part.In the appendix, at the end of the work, sample pages from magazines take place. Moreover the index table of magazines that we examined are given. In this part editorial staff, the name of their writing sand, their sorts, and the number of pages is clearly mentioned.Key Words: Child Publications, Second Constitutional Monarchy, Religion Pattern.