Yoğun bakım ünitelerinde sürekli enteral beslenen, entübe hastalara uygulanan abdominal masajın ventilatör ilişkili pnömoni gelişimine etkisi
The influence of abdominal massage administered to intubated and enterally-fed patients in intensive care units on the development of ventilator-associated pneumonia
Yazar: BURCU BAYRAK KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Entübasyon = Intubation ; Entübasyon-gastrointestinal = Intubation-gastrointestinal ; Masaj = Massage ; Pnömoni = Pneumonia ; Ventilasyon = Ventilation ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma, yoğun bakım ünitelerinde sürekli enteral beslenen, entübe hastalara uygulanan abdominal masajın ventilatör ilişkili pnömoni gelişimine etkisini belirlemek amacıyla bir müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Araştırma, Şubat 2013–Şubat 2014 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini müdahale grubunda 16 hasta, kontrol grubunda 16 hasta olmak üzere toplam 32 hasta oluşturmuştur. Müdahale grubunda yer alan entübe hastalara enteral beslenme başladıktan sonra sabah ve akşam olmak üzere 15 dakika abdominal masaj uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalara ise abdominal masaj uygulanmamıştır. Her iki grubun da gastrik rezidüel volüm miktarları, karın çevresi ölçümleri, ağız bakımı, aspirasyon sayıları ve ventilatör ilişkili pnömoni gelişme durumları sabah ve akşam kayıt edilmiştir. Veriler ki-kare, Fisher kesin ki-kare, Mann-Whitney U testleri, sayı, ortalama ve yüzde ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, müdahale grubunda yer alan hastaların izlem günleri sonunda gastrik rezidüel volüm miktarlarında ve karın çevresi ölçümlerinde, kontrol grubunda yer alan hastalara göre azalma olduğu saptanmıştır. Yapılan istatistiksel analizde bu azalmanın anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca istatistiksel olarak anlamlı olmamasına rağmen, kontrol grubunda yer alan hastaların % 31.3'ünde, müdahale grubunda yer alan hastaların ise yalnızca %6.3'ünde ventilatör ilişkili pnömoni geliştiği saptanmıştır. Sonuç olarak, sürekli enteral beslenen entübe hastalara uygulanan abdominal masajın gastrik rezidüel volüm miktarını ve abdominal distansiyonu azalttığı belirlenmiştir. Abdominal distasiyon ve gastrik rezidüel volüm üzerine etkili olması nedeniyle abdominal masajın sürekli enteral beslenen entübe hastalara uygulanması önerilmiştir.
Anahtar kelimeler: Abdominal masaj, enteral beslenme, ventilatör ilişkili pnömoni, hemşire.

Abstract:
This study was conducted as an intervention study to identify the effect of abdominal massage applied to intubated and enterally-fed patients in intensive care units on the development of ventilator-associated pneumonia. This study was carried out in the Internal Medicine Intensive Care Unit of Gazi University Research and Application Hospital between the dates of February 2013 and February 2014. The sample of the study consisted of totally 32 patients, distributed to 16 patients in intervention and 16 in control group. The intubated patients in the intervention group were administered abdominal massage for 15 minutes after the commencement of enteral feeding during day and night. Abdominal massage was not administered to patients in the control group. The gastric residual volume amounts, abdominal circumference measurements, oral care, aspiration counts and development of ventilator-associated pneumonia in both group patients were recorded day and night. The data was evaluated by using Ki-square, Mann-Whitney U tests, number, average, and percentage methods. According to the findings of the study, at the end of monitoring days, a reduction has been identified in the amount of gastric residual volume and abdominal circumference measurement of the patients in the intervention group compared to the patients in the control group. This reduction is found significant in the statistical analysis (p<0.005). Moreover, although not reached statistically significance level, ventilator-associated pneumonia was observed in 31.3% of the patients in the control group and 6.3% of the patients in the intervention group. In conclusion, abdominal massage administered to intubated and enterally-fed patients reduced gastric residual volume amount and abdominal distention. Due to take effect on abdominal distension and gastric residual volume, application of abdominal massage to intubated and enterally-fed patients was recommended. 
Key-words: Abdominal massage, enteral feeding, ventilator-associated pneumonia, nurse.