Türkiye'de kent konseylerinin işlevselliği önündeki sorunlar ve çözüm önerileri: Büyükşehir belediyeleri örneği
The problems and solution offers on functionality of city councils in Turkey: The case of metropolitan municipalities
Yazar: AZİZ BELLİ
Danışman: PROF. DR. UĞUR YILDIRIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Kent konseyleri = City councils ; Sivil toplum = Civil society ; Yerel Gündem 21 = Yerel Gündem 21 ; Yönetime katılma = Participation management ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
1980 sonrasında geleneksel kamu yönetimi anlayışı, yerini esnek örgüt yapılı, âdem-i merkeziyetçi, daha az hiyerarşik, minimal devlet anlayışına sahip yeni kamu yönetimi anlayışına ve bu anlayıştan beslenen yönetişim anlayışına bırakmıştır. Halkın karar alma sürecine etkin katılımının ve sivil toplum ile birlikte ortak aklın harekete geçirilmesinin önemsendiği bu yeni yönetim modelleri Türkiye açısından da yeni katılım yol ve yöntemleri geliştirilmesini sağlamıştır. Bu yöntemlerin başında kent konseyleri gelmektedir. Kent konseylerinin hukuki zemini 1992 yılında gerçekleşen Rio Konferansı sonrası birçok ülke tarafından uygulanmaya başlanan Yerel Gündem 21'e dayanmaktadır. Türkiye'de Yerel Gündem 21 çalışmaları 1997 yılında oluşturulan "Türkiye'de Yerel Gündem 21'lerin Teşvik ve Geliştirilmesi" projesiyle başlamıştır. Projenin uygulanması sürecinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 76. maddesi ile Yerel Gündem 21'lerin kent konseyleri şeklinde örgütlenmesi öngörülmüştür. 
Küresel ortaklık, katılım ve işbirliği kavramları üzerine bina edilen kent konseylerinin işlevsel olmadığı araştırmanın temel hipotezini oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın amacı kent konseylerinin işlevselliği önündeki sorunların tespit edilmesi ve bu sorunlara çözüm önerileri üretilmesidir. Araştırmanın bir diğer amacı da 6360 sayılı Yasa sonrasında büyükşehir kent konseyleri alanında ortaya çıkan açığa çözüm bulunmasıdır. Nitekim 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Yasasında kent konseylerine ilişkin bir hüküm bulunmaması bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. Araştırma kapsamında 30 büyükşehirde kent konseyi ve belediye meclis üyelerine 114 sorudan oluşan toplam 910 anket uygulanmış ve Almanya, İspanya ve İngiltere'deki YG 21'ler örnek olay yöntemi ile incelenmiştir. Anket sorularının analizleri yapılırken frekans analizi, t-testi, F-testi ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Çalışmanın sonunda kent konseylerinin işlevselliği önündeki sorunlar tespit edilerek, bu sorunların aşılması için kent konseyleri genel kurulunun ve yürütme kurulunun ve diğer organlarının yapısına ilişkin değişiklikler ve kent konseylerine tüzel kişilik kazandırılması gibi öneriler sunularak literatüre katkı sağlanmıştır. Ayrıca 6360 sayılı Yasa sonrası büyükşehir belediyelerinde oluşan yeni duruma uygun bir kent konseyi yapılanması önerilerek büyükşehir kent konseyi sorununa çözüm aranmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Büyükşehir Belediyesi, Kent Konseyleri, Yeni Kamu Yönetimi, Katılım ve Sivil Toplum, Yerel Gündem 21.

Abstract:
After the year 1980, the traditional public administration perspectives were transformed into the new understanding as new public administration which has flexible organizational structure, and the sense of minimal state that is decentralized, less often hierarchical, in addition to the status of governance which was also nourished by those. These mentioned new government models, in which the effective participation of society upon decision making and the inducement of common mind with civil society were considered equally important, sustained that new participation means and methods would be developed for Turkey. Among those methods, the city councils were one of the primaries. Indeed, the legal base of city councils was predicated on Local Agenda 21 principles that were transformed into praxis by many countries after Rio Conference, hold in 1992. Local Agenda 21 studied in Turkey was started in 1997 through the project as "The Inducement and Development of Local Agenda 21s in Turkey". In the course of the application of project, the organization of Local Agenda 21s was envisaged as city councils according to the 76th article of Municipality Law, which has the law number 5393.
The statement that city council which is such a concept based on the contexts as cooperation and participation is not functional, is chosen as the main hypothesis of this study. In this respect, the aim of this study is to determine the problems about the functionality of city council and bring solutions. One of the other aims of this study is to find a solution for the problematic sphere on metropolitan city councils which was revealed after the law no 6360. The absence of an article for Metropolitan Municipality Law in number 5216 can be seen another deficiency in this respect. Under the scope of this study; an investigation supported by a questionnaire to be performed for 30 metropolitan city councils and their city councilors, being composed by 114 questions for 910 participants, was made. Besides, Germany, Spain and United Kingdom, and Local Agenda 21s (LG 21s) were analyzed through the case study method. In addition to these, the frequency analysis, t-test, f-test and correlation analysis were performed. At the end of this study, the problems upon the functionality of city councils can be determined, and the probable changes for the structure of general and executive councils' structures along with the other organs and suggestions related with the incorporation for a legal entity status upon city councils were brought in literature. Moreover, the suggestion on setting a new city council structure for metropolitan municipalities after the law no 6360 was presented in order to find a solution for the problematic sphere about the city councils in metropolitan area.

Key words: 
Metropolitan Municipality, City Councils, New Public Administration, Participation and Civil Society, Local Agenda 21.