Alzheimer hayvan modelinde cucurbitacin E ve I'nin TAU fibrillerinin birikimine neden olan oksidatif mekanizmadaki enzimlerin inhibe edilmesinde kullanılması, ilgili genlerin ekspresyonunun ölçülerek hafıza kaybına etkisinin incelenmesi /
Yazar: YELİS KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SİBEL OĞUZKAN BALCI ; DOÇ. DR. ŞENAY GÖRÜCÜ YILMAZ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Cucurbitacin = Cucurbitacin ; Demans = Dementia ; Gen ifadesi = Gene expression ; Prostaglandin-endoperoksit sentazlar = Prostaglandin-endoperoxide synthases

Özet:
Bu çalışmada, Alzheimer hayvan modelinde Cucurbitacin E ve I'nın TAU fibrillerinin birikimine neden olan oksidatif mekanizmadaki enzimlerin inhibe edilmesinde kullanılması, ilgili genlerin ekspresyonunun ölçülerek hafıza kazanımına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Alzheimer hastalığı ortalama yaşam ömrünün uzamasıyla yaşlı popülasyonda sıklıkla görülen, nedenleri tam anlaşılamamış ve tedavisi bulunmayan progresif nörodejeneratif hastalıktır. Alzheimer hastalığının moleküler patolojisine baktığımız zaman karşımıza amiloid plak ve nörofibril yumaklar çıkmaktadır.  Hastalığın şiddetinin arttığı dönemlerde ise bu iki patoloji içinde TAU proteinleri açısından zengin olan nörofibril yumakların daha fazla tespit edildiği gözükmektedir. Bu yüzden bu çalışmada, Cucurbitacin E (CuE) ve I (CuI)'nın Alzheimer hastalığının taklit edildiği hayvan modelinde TAU protein birikimimin engellenmesi veya yavaşlatılmasına katkısının araştırılması ve bilişsel testlerle desteklemek üzere Alzheimer hastalığının tedavi edilmesi amaçlandı. Bu amaçla fizyolojik ve morfolojik olarak insan genetiğine daha yakın olan Sprague Dawley dişi sıçanlar seçildi (225-250 gr). Hayvanlar her grupta 6 hayvan olmak üzere rastgele 6 gruba ayrıldı (N= 36). Gruplar;1- Kontrol, 2- Stereotaksik, 3- Stereotaksik+aCSF (yapay beyin omurilik sıvısı), 4- Stereotaksik+Okadaik asit (OKA), 5- Stereotaksik+OKA+CuE+I (düşük doz), 6- Stereotaksik+OKA+CuE+I (yüksek doz) Motor fonksiyonarı için rotarod testi, bilişsel geri kazanımın tespitinde morris su labirenti ve anksiyete durumunun belirlenmesinde yükseltilmiş artı labirent testi kullanıldı. Hipokampus dokusu çıkarıldı ve TAU protein birikimindeki değişiklikler immünohistokimyasal olarak tespit edildi. COX1, COX2 ve TAU protein seviyeleri western blot ile gösterildi. COX1 ve COX2' nin gen ekspresyon seviyeleri ise kantitatif Real-Time PCR ile belirlendi (qPCR). İstatistiksel olarak karşılaştırmalar tek yönlü ANOVA ile post-hoc analizler Tukey testi kullanılarak yapıldı. Sonuçlar CuE+I'nın Alzheimer TAU patolojisini düzenleyerek hafızanın geri kazanımında etkili olabileceğini ve tedavi amaçlı kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Alzheimer's disease is a progressive neurodegenerative disease that is frequently seen in the elderly population with the prolongation of the average lifespan, the causes of which are not fully understood and there is no cure. When we look at the molecular pathology of Alzheimer's disease, we encounter amyloid plaque and neurofibrillary tangles. It seems that neurofibrillary tangles, which are rich in TAU proteins, are detected more in these two pathologies in the periods when the severity of the disease increases. Therefore, in this study, it was aimed to investigate the contribution of Cucurbitacin E (CuE) and I (CuI) to the inhibition or slowing of TAU protein accumulation in an animal model in which Alzheimer's disease is mimicked, and to treat Alzheimer's disease to support it with cognitive tests. For this purpose, Sprague Dawley female rats, which are physiologically and morphologically closer to human genetics, were selected (225-250 g). The animals were randomly divided into 6 groups, with 6 animals in each group (N= 36). Groups; 1- Control, 2- Stereotaxic, 3- Stereotaxic+aCSF (artificial cerebrospinal fluid), 4- Stereotaxic+Ocadaic acid (OKA), 5- Stereotaxic+OKA+CuE+I (low dose), 6- Stereotaxic+OKA+ CuE+I (high dose). The Rotarod test was used for motor functions, the Morris water maze was used to determine cognitive recovery, and the elevated plus maze test was used to determine anxiety status. Hippocampus tissue was removed and changes in TAU protein accumulation were detected immunohistochemically. COX1, COX2, and TAU protein levels were demonstrated by western blotting. Gene expression levels of COX1 and COX2 were determined by quantitative Real-Time PCR (qPCR). Statistical comparisons were made using one-way ANOVA and post-hoc analyzes using the Tukey test. The results showed that CuE+I can be effective in the recovery of memory by regulating Alzheimer's TAU pathology and can be used for therapeutic purposes.