Batı Anadolu'da ele geçen Batı Yamacı Seramikleri
West Slope Ceramics unearthed in Western Anatolia
Yazar: SONER KATI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KAŞKA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Batı Yamacı Seramikleri = West Slope Ceramics ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Gerek Anadolu'da gerek tüm Ege ve Akdeniz kıyılarında Hellenistik Dönem
yerleşim tabakaları olan antik kentlerde yapılan kazılarda, yüzey araştırmalarında Batı
Yamacı Tekniği ile süslenmiş birçok seramik ele geçmiştir. Küçük Asya'da Batı Yamacı
Seramikleri'nin en yoğun rastlanıldığı yerin Batı Anadolu olmasından ve üretici kentlerin
burada bulunması nedeniyle çalışma konusu olarak bu bölge seçilmiştir. Bu çalışma
kapsamında, Batı Anadolu'da ele geçmiş olan Batı Yamacı Seramikleri'nin hangi
atölyelerde, hangi atölye etkisinde üretildiğinin ya da hangi atölyeden ithal edildiğinin ve
bu atölyelerin birbirleri ile olan benzerlik ve farklılıklarının, form ve bezeme tercihlerinin
saptanması amaçlanmıştır.
Çalışmada Batı Anadolu kentlerinde gün ışığına çıkarılan ve yayınlanan Batı
Yamacı Seramikleri bir araya getirilip yukarıda belirtilen sorulara cevaplar aranmıştır.
Yapılan çalışma sonucunda Batı Anadolu'da en etkin üreticinin Pergamon
atölyesi olduğu tespit edilmiştir. Pergamon'un Batı Yamacı Seramiği üretimi yapan
atölyesi aynı zamanda birçok Anadolu kentini etkilemiştir. Pergamon dışında yerel olarak
üretim yaptığı bilinen Ephesos hem Pergamon'dan hem de Attika atölyelerinden
etkilenmiştir. Ephesos'un Anadolu kentlerine ihracatı Pergamon ile kıyaslandığında az
olmakla birlikte vardır. Pergamon ve Ephesos'un dışında yine bu atölyelerin etkisinde
Knidos, Metropolis ve Sardeis'te de yerel üretim yapıldığı bilinmektedir. Ancak
buralardaki malların ihraç edilip edilmediği henüz ispatlanamamıştır ve buralarda üretilen
seramiklere benzer seramikler bazı küçük merkezlerde ele geçmiştir. Bu tarzda süslenen
seramiklerin genelde içki, servis ve mutfak kaplarından oluştuğu tespit edilmiştir.
Süsleme unsurları olarak; sarmaşık, asma yaprakları, yunus balıkları, kolye motifleri,
dalga motifleri, geometrik desenler gibi naturel ögeler tercih edilmiştir. Bu süslemeler
büyük atölyeler dışında üretim yapan küçük merkezlerde yerel özellikler göstermektedir.
Batı Anadolu'da Batı Yamacı Tekniği'yle dekore edilmiş vazoların M.Ö. 3.
yüzyılın başlarından M.Ö. 1. yüzyılın sonlarına kadar kullanıldığı anlaşılmıştır.
Anahtar sözcükler: Batı Anadolu, Hellenistik Seramik, Batı Yamacı Seramiği,
Pergamon, Attika.

Abstract:
During the excavations carried out in ancient cities in Anatolia and all the Aegean
and Mediterranean coasts consisting of Hellenistic settlements, many ceramics decorated
with Western Slope Technique were found. This region was chosen as the subject of study
due to the fact that Western Slope Ceramics are the most common place in Asia Minor
and because the producer cities are located here. In the context of this study, it was aimed
to determine in which workshops the western slope ceramics recovered in Western
Anatolia were produced or imported from which workshops, and the similarities and
differences of these workshops with each other, form and decoration preferences.
In this study, Western Slope Ceramics which were unearthed in Western
Anatolian cities and published were brought together and answers were sought for the
above mentioned questions.
As a result of the study, it was determined that Pergamon workshop was the most
effective producer in Western Anatolia. Pergamon's workshop, which produced Western
Slope Ceramics, also affected many Anatolian cities. Ephesus, known to produce locally
outside of Pergamon, was influenced both by Pergamon and Attica workshops. Ephesus's
exports to Anatolian cities are relatively small compared to Pergamon. Apart from
Pergamon and Ephesos, it is known that local production was also made in Knidos,
Metropolis and Sardis under the influence of these workshops. However, it has not yet
been proven whether the goods were exported or not, and ceramics similar to those
produced here have been recovered in some small centers. Ceramics decorated in this
style have been found to consist of drinks, service and kitchen utensils. As ornament
elements; natural elements such as ivy, vine leaves, dolphins, necklace motifs, wave
motifs, geometric patterns were preferred. These decorations have shown local features
in small centers that used to make production in addition to large workshops.
In Western Anatolia, it has been found that the vases decorated with Western
Slope technique were used from the beginning of the 3rd century BC. till the end of the
1st century BC.
Key Words: Western Anatolia, Hellenistic Ceramic, West Slope Ware,
Pergamon, Attika.