Küçükçekmece Gölü'nde su ve sedimentteki Microcystis genotiplerinin ve potansiyel toksisitelerinin yıllık değişimi
Annual variation of Microcystis genotypes and their potential toxicity in water and sediment of Kucukcekmece Lagoon
Yazar: LATİFE KÖKER
Danışman: PROF. DR. MERİÇ ALBAY
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı / İç Sular Biyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Genetik = Genetics ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Siyanobakteriler (mavi yeşil algler) dünya üzerinde bilinen en eski canlılar arasındadır. Çoğu siyanobakteri türleri ürettikleri toksinler nedeniyle insan ve hayvan sağlığını olumsuz etkilemektedirler. Microcystis sp.dünya genelinde en çok aşırı artışlara neden olan genus olması ve ürettiği hepatotoksik mikrosistinin su ortamlarında çok yüksek konsantrasyonlara ulaşması büyük sorunlara yol açmaktadır. 
Bu çalışma kapsamında Küçükçekmece Gölü'nde uzun yıllardır aşırı artışlar yaparak çok önemli ekolojik sorun oluşturan Microcystis sp.'nin mevsimlere ve derinliğe bağlı dağılımı ile toksin üretiminin fizikokimyasal parametrelerle olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ikisi kıyı ve biri göl ortasından olmak üzere toplam üç istasyon seçilmiştir. Kıyı istasyonlarından sadece yüzey, göl ortasında seçilen istasyondan ise yüzey, 1 m, 5 m, 10 m, 15 m ve 18 m (sediman üzeri) derinlikten, Mart 2012 - Şubat 2013 tarihleri arasında aylık örneklemeler yapılarak seçilen su kalitesi analizleri yapılmıştır. 
Elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde; Küçükçekmece Gölü'nün Carlson indeksine göre hiperötrof karakterde olduğu belirlenmiştir. Microcystis sp. ve siyanotoksin üretimi, sıcaklık, ışık şiddeti ve yoğunluğunun pozitif korelasyon gösterdiği, tuzluluğun toksin üretimine olumsuz etki ettiği tespit edilmiştir. Bu çalışmada Microcystis sp. varlığından kaynaklı toksik genotiplerin aylara ve derinliklere bağlı olarak değişim gösterdiği ve Microcystis'in ekofizyolojisine uygun olarak yaz aylarında yüzeyde, sonbahardan sonra ise popülasyonun sediman üzerinde daha yüksek yüzdelere ulaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca ışık yoğunluğuna ve oksidatif strese bağlı olarak hücre başına düşen mikrosistin miktarındaki azalmanın, diğer proteinlere bağlanan mikrosistin konsantrasyonundaki artıştan meydana geldiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Cyanobacteria (blue-green algae) are amongst the most ancient species known on earth. Most cyanobacteria cause illnesses in humans and animals. Species of Microcystis are of particular importance because blooms occur in many freshwater environments throughout the world and hepatotoxic microcystin toxin concentrations can exceed high levels.
This study is focused on therelationship between microcystin production and physicochemical parameters and also seasonal and vertical distrubition of Microcystis sp. For this purpose samples were taken three sites at regular mothly intervals from March 2012 to February 2013. From one station, samples were taken at depths of surface, 1 m, 5 m, 10 m, 15 m and 18 m (upper layer of sediment).
In conclusion, according to Carlson Trophic Index Küçükçekmece Lagoon has shown hypereutrophic characterization. Microcystis blooms and microcystin concentration showed a positive correlation with temperature and light intensity. However, it was found that salinity showed a very strong negative correlation with toxin production. Toxic Microcystis genotypes showed differences depending on seasons and depths. On the other hand, after the summer planktonic bloom, Microcystis colonies sink down to the sediment during the autumn, and survive on the surface of the bottom sediment during the winter. This benthic phase of the life cycle is of amajor importance for the next planktonic proliferation. Data have also shown that under high light conditions and oxidative stress, decrease in microcystin quota per cell is the result of increase in microcystin binding to proteins.