Farklı sulandırıcılarla dondurulan Rus Mersin Balığı (Acipenser gueldenstaedtii 1833) spermasının kalitesi üzerine bir araştırma
A study on cryopreservated sperm quality of Russian Sturgeon (Acipenser gueldenstaedtii 1833) with different extenders
Yazar: GÜNEŞ YAMANER
Danışman: PROF. DR. ALPER BARAN ; PROF. DR. DEVRİM MEMİŞ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Folikül uyarıcı hormon = Follicle stimulating hormone ; GnRH = GnRH ; Lüteinleştici hormon = Luteinizing hormone ; PVC = PVC

Özet:
Bu araştırmada, Rus Mersin balığının (Acipenser gueldenstaedtii B&R., 1833) spermatolojik özellikleri ve spermanın kriyoprezervasyonunda kullanılan farklı sulandırıcıların çözdürme sonrası spermatozoa motilitesi ve motil kalma süresine etkisi incelenmiştir. İstanbul Üniversitesi Su ürünleri Fakültesi Sapanca İçsu Ürünleri Üretimi Araştırma ve Uygulama Birimin'de bulunan ve ortalama ağırlığı 7702±2300 g, ortalama boyu 116,9±9,9 cm olan 9+ ile 10+ yaşa sahip toplam 12 adet anaç erkek balığın kullanıldığı çalışma, Haziran 2010 ve 2011 olmak üzere iki üreme döneminde gerçekleştirilmiştir.Her iki üreme döneminde balıklara LHRH hormonu uygulanmış ve spermatolojik özellikler (sperma miktarı, sperma pH'sı, seminal plazma ozmolaritesi, spermatozoa yoğunluğu, spermatozoa motilitesi, spermatozoa motil kalma süresi ) incelenmiştir. Dört farklı sulandırıcı (Sulandırıcı I, Sulandırıcı II, Sulandırıcı III, Sulandırıcı IV) kullanılarak dondurulan spermada çözdürme sonrası motilite ve motil kalma süreleri incelenmiştir.Taze spermada ortalama miktar 140±84 ml, sperma pH'sı 7,8±0,23, seminal plazma ozmolaritesi 88±44 mOsmkg-1, spermatozoa yoğunluğu 3,03±109/ml, spermatozoa motilitesi %84±6 ve spermatozoa motil kalma süresi 304±135 saniye olarak saptanmıştır.Çözdürme sonrası en yüksek spermatozoa motilitesi ortalama %30±12 olarak Sulandırıcı III, en düşük ise %11±6,2 olarak sulandırıcı IV ile sulandırılan örneklerde belirlenmiştir. Taze spermanın motilite yüzdesi ile sulandırıcı II, III ve IV için çözdürme sonrası motilite yüzdeleri ile elde edilen sonuçlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Sulandırıcılar kendi aralarında karşılaştırıldığında ise sulandırıcı II ve III için çözdürme sonrası motilite yüzdeleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0,05), sulandırıcı II ve IV ve Sulandırıcı III ve IV arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Taze spermanın, motil kalma süresi ile her bir sulandırıcı için elde edilen çözdürme sonrası motil kalma süreleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmasına rağmen, sulandırıcıların kendi aralarında yapılan değerlendirilmesinde Sulandırıcı II, Sulandırıcı III ve Sulandırıcı IV için çözdürme sonrası spermatozoa motil kalma süreleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0,05)

Abstract:
In this study, spermatological parameters of Russian sturgeon fresh sperm and effects of different extenders on post-thaw spermatozoa motility and motility duration were investigated. 12 adult male with initial mean weight of 7702±2300 g, length 116,9±9,9 and age 9+ - 10+ obtained from Istanbul University, Faculty of Fisheries, Sapanca Inland Fish Water Production, Research and Applied Station. The study was conducted at two different reproductive periods (June 2010 and 2011).LHRH-a hormone was used on the fish and fresh sperm parameters such as sperm volume, pH, ozmolarity of seminal plasma, sperm concentration, sperm motility and duration of motility were determined at each reproductive period.Post-thaw motility and duration of motility were investigated after cryopreserved fresh sperm with different extenders (Extender I, Extender II, Extender III, Extender IV).The spermatological parameters of fresh sperm were identified and expressed as sperm volume 140±84 ml, pH 7,8±0,23, sperm concentration 3,03±109/ml, sperm motility %84±6 and duration of motility 304±135 s.Highest post-thaw motility was achived using extender III (%30±12) while lowest was with extender IV (%11±6,2).There was significant difference between fresh sperm motility and post-thaw motility for extenders II, III and IV (p<0,05).If extenders were compared as post-thaw motility among themselves, there was no significant difference between extender II and III (p>0,05) whereas there was significant difference between extendersII and IV, extendersIII and IV (p<0,05). In terms of motility duration, there was significant difference between fresh sperm motility duration and post-thaw motility duration of each extenders (p<0,05) whereas there was no significant difference between extender II, III and IV (p>0,05).