Katılım bankalarının tarım finansmanındaki yerinin analizi ve özel bir banka örneği
Analysis of the place of participation banks in agricultural finance and an example of a private bank
Yazar: ALİ ALPTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL CİĞER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Finansman = Financing ; Karlılık = Profitability ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Krediler = Credits ; Tarım kredileri = Agricultural credits ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; İslami bankacılık = Islamic banking

Özet:
Bu çalışmanın amacı, katılım bankalarının tarım finansmanındaki yeri ve önemini ortaya koymaktır. Bu amaçla, 2009-2020 banka kredi verileri sektörlere göre analiz edilmiş ve örnek bir katılım bankasının tarım sektöründeki finansman faaliyetleri ve karlılığa etkisi incelenmiştir.  Çalışmanın sonucunda katılım bankalarının toplam kredilerden aldığı pay ve genel tarım sektörü içerisinde aldığı nakdi ve gayri nakdi krediler yıllar itibari ile incelenmiş hem kredi pastasında hem de tarım kredileri içerisinde katılım bankalarının payı incelenen dönemlerde artış trendin de olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından birisi de incelenen bankanın tarım sektörüne hizmet vermeye başladığından itibaren toplam aktiflerinin, kullandırdığı fonların ve net kar seviyesinin artış trendinde olduğu görülmektedir. Diğer bir ifadeyle tarım sektörüne hizmet vermesi banka finansal tablolarına olumlu olarak yansıdığı söylenebilir. Bunlara ek olarak, analiz sonucunda tarım sektöründe takibe dönüşüm oranının bankacılık sektörü ortalamasının altında olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durum tarım sektörünün katılım bankaları için fırsat olarak değerlendirilebilir.
Çalışma, giriş bölümü hariç dört ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde bankacılık ve katılım bankacılığı ile temel kavramlar ve genel bilgiler açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde katılım bankacılığının sektörlere yönelik fon toplama ve fon kullandırma yöntemleri ile birlikte katılım bankalarının aktif olduğu sektörler ele alınmıştır. Bunlara ilave olarak ülkemizde faaliyet gösteren katılım bankalarına ait bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde tarım sektörünün işleyişi, finansman süreçleri, tarım sektörünün sorunları incelenerek çözüm önerileri getirilmiştir ve faizsiz araçlarla tarım finansman şekli açıklanmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde; katılım bankalarının tarım sektöründeki önemini belirlemeye yönelik istatistiki veriler tablo ve grafik olarak sunulmuş ve yorumlanmıştır. Bu bölümde örnek bir katılım bankasının tarım sektöründeki kredi verileri ve tarım sektörünü fonlama seçenekleri ile ilgili bilgiler açıklanmıştır. İncelenen katılım bankasının yıllar itibari ile tarım sektöründeki durumu ortaya çıkarılmış ve bankanın tarım finansman riskine, tarım kredi kart riskine ve ELÜS (Elektronik Ürün Senedi) ürün risklerine yer verilmiştir. Bankacılık sektörü ve Tarım sektöründeki takibe dönüşüm oranlarının karşılaştırmaları yapılmıştır. Sonuç kısmında tüm incelenen verilerle katılım bankalarının ve örnek incelenen bankanın sektörde daha aktif ve pay oranın artırılması için değerlendirme yapılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the place and importance of participation banks in the agricultural sector. For this purpose, 2009-2020 bank loan data were analyzed according to sectors and the effect of a sample participation bank on financing activities and profitability in the agricultural sector was examined. As a result of the study, the share of participation banks in total loans and the cash and non-cash loans received in the general agricultural sector were examined over the years, and it was observed that the share of participation banks in both the credit cake and agricultural loans had an increasing trend in the examined periods. In addition, one of the striking results of the study is that the bank's total assets, funds provided and net profit level have increased since it started to serve the agricultural sector. In other words, the fact that it serves the agricultural sector has a positive effect on the bank's financial statements. In addition, as a result of the analysis, it has been revealed that the NPL ratio in the agricultural sector is below the banking sector average. This situation can be considered as an opportunity for the participation banks of the agricultural sector.
The study consists of four main parts except the introduction part. In the first part of the study, basic concepts and general information about banking and participation banking are explained. In the second part of the study, the fund collection and fund allocation methods of participation banking for the sectors and the sectors in which participation banks are active are discussed. In addition to these, information about participation banks operating in our country is given. In the third part of the study, the functioning of the agricultural sector, financing processes, the problems of the agricultural sector were examined and solutions were offered and the form of agriculture financing with interest-free instruments was explained. In the fourth part of the study; Statistical data to determine the importance of participation banks in the agricultural sector are presented and interpreted as tables and graphics. In this section, the credit data of a sample participation bank in the agricultural sector and information about the funding options for the agricultural sector are explained. The situation of the examined participation bank in the agricultural sector over the years has been revealed and the bank's agricultural financing risk, agricultural credit card risk and ELUS (Electronic Product Bill) product risks are included. Comparisons of the NPL ratios in the banking sector and the agriculture sector were made. In the conclusion part, with all the analyzed data, an evaluation was made and suggestions were made for the participation banks and the sample bank to be more active in the sector and increase their share.