Hematolojik malignansilerde JAK2V617F mutasyonu dağılımı
JAK2V617F mutation distribution in hematologic malignancies
Yazar: AKIN YİĞİN
Danışman: PROF. DR. HATİCE KORKMAZ GÜVENMEZ ; PROF. DR. ALİ BÜLENT ANTMEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Bu çalışmada;  Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ve Pediatrik Hematoloji Bilim Dalına Eylül 2009-2011 tarihleri arasında başvuran hematolojik malignensi?li hastalarda JAK2V617F mutasyonu dağılımı incelenmiştir. Pediatri grubunda sitomorfolojik, immunohistokimyasal ve immün akımsitometrik çalışmalar ile Akut Lösemi tanısı alan hastalardan 216?sı (164?ü ALL, 52  AML?li) çalışmaya alınmıştır. Ayrıca Eylül 2009-2011 tarihleri arasında Dahiliye Hematoloji bölümüne başvuran  PV, ET, KML ve PMF?li 176 yetişkin hasta çalışmaya dahil edilmiştir. JAK2V617F mutasyonunu saptamak amacı ile tam kandan DNA izolasyonu yapılmıştır. DNA izolasyonu manuel yöntemle High Pure PCR Template Preperation Kit (Roche) kullanılarak gerçekleştirilmiş ve DNA?lar -80oC?de saklanmıştır. JAK2V617F gen mutasyonları RealTime PCR kullanılarak, genotiplendirmeler ise erime eğrileri analizleri ile saptanmıştır. Mutant JAK2617F/F için Tm=53ºC, yaban tip JAK2617V/V için Tm=62ºC ve  Heterezigot allelleri JAK2617V/F için Tm=53ºC ve Tm=62ºC?dir. 
  Sonuç olarak; ALL?li 164 hastanın hiçbirinde (% 0), AML?li 52 hastanın 1 (% 1,92), PV?li 79 hastanın 71?i (% 89,8), ET?li 51 hastanın 22?si (% 43,1), KML?li 22 hastanın 1?i (% 4,5) ve PMF?li 24 hastanın 15?inde  (% 62,5) JAK2V617F mutasyonu saptanmıştır. KML, PV, PMF?li yetişkin hasta gruplarında trombosit değerleri ile JAK2V617F mutasyonu arasında herhangi bir anlamlı ilişki bulunmaz iken beklendiği gibi ET?de hastalığın temel patogenomik bulgusu olan trombositoz nedeni ile JAK2V617F mutasyonu ve  trombosit değerleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. ET ve PV?li yetişkin hasta gruplarında,  genotip ve allel dağılımı arasında istatiksel olarak önemli bir fark bulunmuş (p=0,000) ve allel dağılımı açısından T allelinin hastalık riski oluşturabileceği saptanmıştır (p=0,000). JAK2 V617F mutasyonu saptanan ve saptanmayan PV ve ET hastaları arasında hemoglobin (Hb), hematokrit (Hct), lökosit (Wbc) değerleri açısından istatistiksel bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Erişkinler ile karşılaştırıldığında çocukluk çağı lösemilerinde JAK2V617F mutasyonu hematolojik malignensilerde yok denecek kadar az olduğu sonucu çıkarılmıştır.
Bu çalışma; pediatrik yaş grubunda bu kadar yüksek hasta sayısı ile Türkiyede yapılan ilk araştırmadır. Dünya literatüründe ki çalışmalar ile paralel sonuçlar elde edilmiştir. Bunun yanında, ilk kez, lösemilerde önemli bir sınıflama aracı olan immünofenotipleme için yapılan akımsitometrik verileri ile JAK2V617F mutasyon ilişkisi değerlendirilmiştir. Literatürde belirtildiği gibi, hematolojik malignitelerde özellikle PV ve  ET ayırıcı tanısında ve tedaviye  yanıtın takibinde, JAK2V617F mutasyonun Realtime PCR ile saptanmasının, tarama testi olarak faydalı olduğu birkez daha gösterilmiştir. Yakın zamanda MPDs hastalarında tedavide önemli olan seçici JAK1/2 inhibitorü içeren bir ilaç geliştirilmiştir. Bu da JAK2V617F mutasyonun incelenmesinin ne kadar önemli olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study we have examined the deviation of JAK2V617F mutation among the patients who applied to the departments of child health and disease and pediatric hematology of Çukurova University Medicine Faculty between September 2009 and September 2011.  216 patients in the pediatric group that were diagnosed with acute leukemia by cytomorphological and immunohistochemical studies have been examined. In addition, 176 adults -PV, ET, CML and PMF patients- who applied to Hematology clinic between the dates September 2009 and 2011 have been studied. In order to identify the JAK2V617F mutation, DNA has been isolated from the whole blood. DNA isolation has been carried out with manual methodology, using the High Pure PCR Template Preparation Kit (Roche), and the extracted DNAs have been preserved at -80ºC. Gene mutations have been identified by analyzing the Tm curves obtained throughout the RealTime PCR. The mutant JAK2617F/F Tm value is 53ºC, the wild type JAK2617V/V Tm value is 62ºC, and heterozygosis allels JAK2617V/F Tm values are 53ºC and 62ºC.
As a result, the rates of the identified JAK2V617F mutation are as follows:  none (0%) among the 164 ALL patients, 1 (1,92%) among the 52 AML patients, 71 (89,8%) among the 79 PV patients, 22 (43,1%) among the 51 ET patients, 1 (4,5%) among the 22 CML patients, 15 (62,5%) among the 24 PMF patients. Although no significant relation has been detected between the platelet value and JAK2V617F mutation for the CML, PV and PMF adult patient groups, a significant relation has been detected between the platelet value and JAK2V617F mutation for the ET patients -as expected- because of thrombocytosis, which is the main pathogenomic sign of the disease. A significant statistical difference (p=0,000) has been found between the allele and genotype distribution. T allele is identified as a risk for the disease according to allele distribution (p<0,0001). No statistical difference (p>0.05) has been found for hemoglobin (Hb), hematocrit (Hct), white blood cell (WBC) values for the PV and ET patients with and without JAK2V617F mutation. It is concluded that the JAK2V617F mutation at the hematological malignancies is very little or negligible in the childhood leukemia when compared to the adults.
This study examines the highest number of patients in pediatric age group in Turkey and in the literature. The results obtained are in accordance with the literature.  Moreover, this is the first study to evaluate the relationship between JAK2V617F mutation and flowcytometric findings for the immunophenotypic examination, which is an important classification tool of leukemia. 
It is once again shown that determination of the JAK2V617F mutation with Realtime PCR is a useful screening test for definitive diagnosis of  hematologic malignancies especially PV and ET and follow-up of patients? response to therapy as reported in the literature.
 A medicine has been recently developed consisting of JAK1/2 inhibitor to cure MPDs patients. This reveals the importance of examination of JAK2V617F mutation.