2010 sonrası absürt komedi dizi ve film anlatılarında postmodernizm ve politik dil: Leyla ile Mecnun, Ölümlü Dünya ve Gibi örneği
Postmodernism and political language in absurd comedy series and movie narratives after 2010: The example of Leyla ile Mecnun, Ölümlü Dünya and Gibi
Yazar: HARUN AKÇA
Danışman: DOÇ. DR. BURAK MEDİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
1960'larda mimari ve sanatta kendisini göstermeye başlayan postmodernizm, 1970'lere gelindiğinde sinemada farklı bir söylem olarak boy gösterir. Klasik hakikat fikrine, akla, nihai zeminlere, büyük anlatılara vb. karşı çıkan ve en önemlisi bunlardan kuşku duyan postmodernizm, modernizmden sonra gelen; fakat onun üzerine inşa edilen eklektik ve çoğulculuğu benimseyen bir düşünce yapısıdır. Hem öyle hem böyle düşüncesi üzerine temellenen bu yaklaşım derinlikten yoksun, öz düşünümsel, merkezsiz, oyunsu ve temelsiz birtakım özellikler sergiler. Sergilediği bu özellikler ile postmodernizm, konvansiyonel sinemanın yücelttiği birçok unsuru yeryüzüne indirmeyi hedefler. Bu hedef doğrultusunda uyguladığı değersizleştirme, algı kırma, yapı bozuma uğratma gibi özellikler ile postmodernizmin politik bir söylem olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Çalışmada postmodernizmin kullandığı bu politik söylemin absürt komedi film ve dizilerindeki varlığı araştırılmıştır. Araştırma kapsamında, dijital platformların da hayatımıza girmesiyle değişiklik gösteren komedi dilini sergilediği düşünülen Gibi  (2021) dizisi, Leyla ile Mecnun (2011-2013) dizisi ve Ölümlü Dünya (2018) filmi, amaçlı örneklem belirleme tekniği kullanılarak örneklem olarak belirlenmiştir. Çalışmada postmodern anlatı özelliklerinden faydalanılacağı için postmodern kavramsal tartışma ve çözümleme yapılırken film ve dizilerin mizansen tasarımları da önem arz ettiği için Ryan ve Lenos'un Kare Kare Çözümleme (Ryan & Lenos, 2012) tekniğinden yararlanılmıştır. Yapılan çözümleme sonucunda ele alınan film ve diziler özelinde absürt komedi özellikleri sergileyen son dönem içeriklerin, postmodern bir dile içkin olduğu, bu söylemin birçok özelliğini sergileyerek bir komedi dili ürettiği ve bu postmodern söylem ile makro ve kanonik yapıların sorunsallaştırıldığı ve yapı bozuma uğratıldığı, nihayetinde ise politik bir dilin ortaya çıktığı tespit edilmiştir.  
Anahtar Kelimeler:	Sinema, Postmodernizm, Absürt Komedi, Politik Dil, Gibi, Ölümlü Dünya, Leyla ile Mecnun

Abstract:
Postmodernism, which began to emerge in architecture and art during the 1960s, takes on a different discourse in cinema by the 1970s. Postmodernism is a thought structure that emerges after modernism, rejecting the classical notion of truth, reason, ultimate foundations, grand narratives, etc., and most importantly, harboring skepticism towards them. It is an eclectic and pluralistic approach built upon modernism but diverging from it significantly. Based on the notion of both this and that, this approach lacks depth, exhibits subjective, centerless, playful, and foundationless characteristics. With these exhibited characteristics, postmodernism aims to bring down many elements exalted by conventional cinema. It wouldn't be wrong to say that, through its devaluation, perception-breaking, and structural disruption, postmodernism embodies a political discourse. In this study, the presence of the political discourse employed by postmodernism in absurd comedy series and films has been investigated. Within the scope of the research, a sample was determined using the purposive sampling technique, focusing on the series 'Gibi' (2021), 'Leyla ile Mecnun' (2011), and the film 'Ölümlü Dünya' (2018), considered to exhibit the comedy language that has undergone changes with its emergence on digital platforms. Since the study will benefit from postmodern narrative features, both postmodern conceptual analysis and scene designs of the films and series are crucial. Therefore, Ryan and Lenos' technique of Scene-by-Scene Analysis has been utilized. As a result of the analysis conducted, it has been determined that recent contents showcasing absurd comedy characteristics within the discussed films and series inherently embody a postmodern discourse. These contents exhibit many attributes of this discourse, creating a language of comedy by showcasing various features. This postmodern discourse problematizes and disrupts macro and canonical structures, ultimately giving rise to a political language.
Keywords: Cinema, Potmodernism, Absurd Comedy, Political Language, Gibi, Ölümlü Dünya, Leyla ile Mecnun