Anopheles sacharovı favre larvalarına karşı gilaburu (vıburnum opulus) yaprak ekstresinden sentezlenen gümüş nanopartiküllerinin larvisit etkinliğinin araştırılması
Investigation of the larvicide efficiency of silver nanoparticles synthesized from the leaf extract of guelder-rose (viburnum opulus) against the larvae of anopheles sacharovi favre
Yazar: ÖMER ULUER
Danışman: PROF. DR. ALPARSLAN YILDIRIM
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Anopheles sacharovi sivrisinekler içerisinde Palearktik Bölgede Plasmodium vivax sıtmasının ana vektörlerinden biri olmasıyla medikal ve veteriner önemi yüksek olan bir sivrisinek türüdür. Bu tez çalışmasında, mevcut insektisitlere bir alternatif olarak görülen bitkisel kaynaklı gümüş nanopartiküllerinin (AgNP) artan önemi göz önüne alınarak Gilaburu (Viburnum opulus) yaprak ekstresinden sentezlenen AgNP'lerin An. sacharovi dördüncü dönem (L4) larvaları üzerine larvisit etkinliği araştırılmıştır. Sentezlenen gümüş nanopartiküllerin karakterizasyonu UV-vis spektrumu, Fourier dönüşümü kızılötesi spektroskopisi (FTIR), taramalı elektron mikroskopisi (SEM), Dinamik Işık Saçılma (DLS) ve X-ışını kırınımı (XRD) analizleri ile yapılmıştır. Laboratuvar koşullarında, Gilaburu yaprak ekstresinden sentezlenen AgNP'lerin düşük dozlarda (LC50: 24. saatte 4,524 ppm, 48. saatte 2,363 ppm; LC90: 24. saatte 12,213 ppm, 48. saatte ise 4,156 ppm) yüksek larvisit etki gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca Gilaburu AgNP'lerinin hedef dışı organizmalara ilgili konsantrasyonlarda toksik veya öldürücü etki göstermediği tespit edilmiştir. Sivrisinek mücadelesinde yaygın kullanılan kimyasal insektisitlerin olumsuz çevresel etkileri, direnç problemleri, Bacillus trungiensis gibi biyolojik ajanların yüksek maliyeti göz önüne alındığında Gilaburu AgNP'lerinin çevre dostu ve etki düzeyi yüksek olan bir alternatif oluşturabileceği üzerine bilimsel çıktılar sağlanmıştır.
Anahtar kelimeler: Anopheles sacharovi, Gilaburu; Gümüş nanopartiküller, larvisit etkinliği; Viburnum opulus.

Abstract:
Anopheles sacharovi is a mosquito species with high medical and veterinary importance, as it is one of the main vectors of Plasmodium vivax malaria in the Palearctic Region. In this thesis, the larvicidal activity of silver nanoparticles (AgNP) synthesized from Guelder-rose (Viburnum opulus) leaf extract, which is considered as an alternative to current insecticides, was investigated on fourth instar (L4) larvae of An. sacharovi. The characterization of the synthesized AgNPs was performed using UV-vis spectrum, Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR), scanning electron microscopy (SEM), Dynamic Light Scattering (DLS), and X-ray diffraction (XRD) analyses. Under laboratory conditions, it was determined that AgNPs synthesized from Guelder-rose leaf extract showed high larvicidal activity at low doses (LC50: 4,524 ppm at 24 h, 2,363 ppm at 48 h; LC90: 12,213 ppm at 24 h, 4,156 ppm at 48 h). Furthermore, it was found that Guelder-rose AgNPs did not show toxic or lethal effects on non-target organisms at relevant concentrations. Considering the negative environmental effects of chemical insecticides commonly used in mosquito control, resistance problems, and the high cost of biological agents such as Bacillus trungiensis, scientific outputs suggest that Guelder-rose AgNPs could be an environmentally friendly and highly effective alternative.
Key words: Anopheles sacharovi;  Guelder-rose, Silver nanoparticles, Larvicidal efficiency, Viburnum opulus.