Kuzu rasyonlarında ısıl işlem görmüş pamuk tohumu kullanımının performans, karkas özellikleri ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi
Effects on performance, carcass characteristics and some blood parameters of using of heat t treatment cotton seed in lamb rations
Yazar: ERKAN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ GÜRBÜZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, farklı oranlarda ısıl işlem görmüş pamuk (Gossypium hirsitum) tohumunun (Çiğit) ivesi kuzu rasyonlarında kullanımının performans, karkas özellikleri ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışmada 125 °C de 12 dakika ısıl işlem görmüş ve görmemiş pamuk tohumunun (çiğit) besin maddesi içeriği ve gossipol içeriği analiz edilmiştir.  Isıl işlem görmüş pamuk tohumuna ait toplam gossipol (TG) ve serbest gossipol(SG) miktarları sırası ile TG:8.47; 5.69 ve SG:4.23; 1.85 olmuştur. Denemede, sütten kesilmiş ivesi ırkı sütten kesilmiş, tekiz, erkek, ortalama 4 aylık yaşta, yaklaşık olarak aynı canlı ağırlıktaki (yaklaşık 25- 30 kg) 28 baş kuzu kullanılmıştır. Deneme rasyonları değişik oranlarda (% 10, % 20 ve % 30) ısıl işlem görmüş pamuk tohumu ve aynı oranlarda (% 10, % 20 ve % 30) ısıl işlem görmemiş (tüm) pamuk tohumu ve pamuk tohumu içermeyen kontrol grubundan oluşmuştur. 
Araştırma sonunda elde edilen sonuçlara göre; ısıl işlem görmüş pamuk tohumu ve aynı oranlarda (A:% 10, B:% 20 ve C:% 30) ısıl işlem görmemiş (tüm) pamuk tohumu(D:% 10, E:% 20 ve F:% 30)  ve pamuk tohumu içermeyen kontrol grubu (G) kuzulara ait günlük ortalama canlı ğırlık artışları sırasıyla 373 gram/gün; 361 gram/gün 426 gram/gün; 325 gram/gün; 377 gram/gün; 352 gram/gün 308 gram/gün: günlük ortalama yem tüketimi sırasıyla: 1,82 kg/gün; 1,84kg/gün 1,85 kg/gün; 1,83 kg/gün; 1,82  kg/gün; 1,82  kg/gün; 1,82  kg/gün; Ortalama yem dönüşüm oranı sırasıyla 4,93; 5,12;  4,38; 5,63; 4,89; 5,23; 5,96 oranı şeklinde gözlemlenmişitir. Gruplara ait deneme başı ve deneme sonu ortalama ağırlık değerleri arasında istatistiki bakımdan önemli bir farklılık olmaz iken; ortalama günlük canlı ağırlık artışı, ortalama günlük yem tüketimi ve ortalama yem dönüşüm oranı bakımından gruplar arasında istatistiki bakımdan farklılık bulunmuştur(P>0.05). Ayrıca, sıcak karkas, soğuk karkas iç yağ, karaciğer ve post ağırlığı bakımından gruplar arasında istatistiki olarak önemli bulunmuştur(P>0.05). Bununla kan parametreleri bakımından deneme grubları arasında LDH, Glukoz, Lokosit, MCV, MCH ve Lenfosit değerleri arasında istatistiki bakımdan önemli farklılıklar tespit edilmiştir(P>0.05). Sonuçta ivesi kuzularının % 30 oranına kadar ısıl işlem görmeyen pamuk tohumunu tolere edebildiği, ancak % 20 oranında ısıl işlem görmüş pamuk tohumunun kuzu rasyonlarında kullanımının diğer gruplara göre daha iyi performans değerlerine sahip olduğu söylenebilir.
 
Anahtar Kelimeler: gossipol, ısıl ışlem, ivesi kuzu, kan parametreleri, karkas özellikleri, pamuk tohumu, performans değeri.

Abstract:
In this study, the effect of using cotton seeds heat treated at different ratios on the lamb rations was investigated on performance, carcass characteristics and some blood parameters. In the study, heated of 125 0C 12 min and gossipol content of the heat treated and without heat treated cotton seed were analyzed. Total gossypol (TG) and free gossypol (FG) amounts of heat treated cotton seed  and  without heat treated cotton seed were respectively TG: 8.47; 5.69 and SG: 4.23; It's 1.85. At the trial, approximately 28 male lambs (approximately 25-30 kg) were used at approximately 4 months of age at single, male, average age of 4 weeks. Experimental rations consisted of heat treated cotton seed at different rates (10%, 20% and 30%), without heat treated whole cotton seed (10%, 20% and 30%) and without cotton seed (control group)in rations. 
According to the results obtained at the end of the study; (D: 10%, E: 20% and F: 30%) and heat-treated cottonseed (cotton) at the same ratios (A: 10%, B: 20% and C: the daily mean live weight gain of control group (G) without seeds was 373 grams/day; 361 grams/day 426 grams/day; 325 grams/day; 377 grams/day; 352 grams/day 308 grams / day: average daily feed consumption is 1,82 kg/ day; 1,84 kg/day 1.85 kg/day; 1.83 kg/day; 1,82 kg/day; 1,82 kg/day; 1,82 kg/day; The average feed conversion ratio was 4.93;  5.12;  4.38;  5.63;  4.89;  5.23;  5.96 percent. There was no statistically significant difference between the average weight values of the beginning and the end of the experiment. In terms of daily weight gain, daily feed consumption and feed conversion ratio were statistically significant difference between the groups (P> 0.05). In addition, hot carcass, cold carcass, fat, liver and post weight were statistically significant between the groups (P> 0.05).  LDH, Glucose, Lokosit, MCV, MCH and Lymphocyte values were found statistically differences between the experimental groups (P> 0.05). As a result, it can be said that the lambs can tolerate cotton seeds that are not heat treated up to 30%, but the use of 20% heat treated cotton seeds in lamb rations has better performance values than the other groups.

Key words: gossypol, heat treatment, awassi lambs, blood parameters, carcass characteristics ,whole cotton seeds, performance value.