Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda yaşam kalitesi ve bunu etkileyen faktörler
In patients with chronic renal diseasequality of life and affecting factors
Yazar: BEYZANUR CANPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ALAGÖZ ; PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Fiziksel performans = Physical performance ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Obezite = Obesity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), azalmış, glomerüler filtrasyon seviyeleri nedeniyle böbreğin sıvı dengesi, metabolik ve endokrin fonksiyonlarının düzenlenmesinde kronik ve ilerleyici bir bozulma olarak, tanımlanır. Kronik böbrek hastalığı tıbbi yönlerinden ayrı olarak hastaların psikososyal ve ekonomik durumlarını da etkiler. Yaşam kalitesi, sağlık durumu ve işlevinden etkilenen yaşamın fiziksel, psikososyal ve tıbbi yönlerini ifade etmektedir. Kronik böbrek hastalığı toplumda yaşayan yetişkinlerde yaşam kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir. Ancak prediyaliz KBH olan hastalarda yaşam kalitesindeki düşüş, tam olarak araştırılmamış önemli bir problemdir. Çalışmalarda KBH yükünün erişkin popülasyonda yüksek olduğu gösterilmiştir, ancak az sayıda popülasyon çalışması azalmış böbrek fonksiyonunun ve yaşlılıkla ilgili faktörlerin bir kişinin yaşam kalitesi üzerindeki potansiyel etkisini değerlendirmiştir. Biz farklı yaş grubundaki kronik böbrek hastalarında yaşam kalitesini ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri araştırmayı planladık. 
      Gereç̧ ve yöntem: 01.10.2022-31.12.2022 tarihleri arasında İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Nefroloji ve Aile Hekimliği polikliniğine başvuran, kronik böbrek hastalığı olan 65 yaş üstü (grup3), 51-65 yaş arası (grup2) ve 40-50 yaş arası (grup1) hastalardan oluşan 3 grup çalışmaya alındı. Bu gruplar 51 kişiden oluşmaktadır. Her ay hafta içi günlerde olmak üzere her gün kronik böbrek hastalığı olan ilk 3 hasta seçilerek çalışmaya uygun ve gönüllü toplam 153 hasta değerlendirildi. Hastalar fiziksel fonksiyon testleri, EQ-5D-3L yaşam kalitesi formu, ekonomik durum parametreleri açısından incelendi. Analizlerde SPSS 28.0 programı kullanıldı.
       Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 153 KBH olan katılımcıların %51.63 (n=79) kadın, yaş ortalamaları 59.3±11.4 yıl idi. Hastaların fiziksel fonksiyon ölçüm verilerinin karşılaştırılmasında grup 3'teki hastaların HGST değerleri, grup 1 ve 2'ye göre anlamlı derecede daha düşükken (p<0.001); grup 2'deki hastaların HGST değerleri ise grup 1'e göre anlamlı derecede daha düşüktü (p<0.001). SPPB skoru ve sağlamlık; grup 1 ve 2'de grup 3'e göre anlamlı derecede daha yüksek tespit edilmiştir (p<0.001). Kırılganlık grup 3'te diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek tespit edildi (p<0.001). Hastaların yaşam kalitesi formu EQ-5D-3L Anksiyete ve depresyon ölçüm verilerinin karşılaştırılmasında grup 3'te, grup 1'e göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p=0.043). Tek değişkenli regresyon analizine göre tüm gruplarda yüksek vücut kitle indeksi (VKİ) yaşam kalitesi ile anlamlı olarak ilişkili bulundu. Çok değişkenli regresyon analizinde 65 yaş üstü grupta yüksek VKİ ve trigliserit, HGST yaşam kalitesi ile ilişkiliyken, 51-65 yaş arası grupta ise yüksek VKİ yaşam kalitesi ile ilişkili bulundu. 
      Sonuç̧: Kötü beslenme ve obezitenin çalışmamızdaki tüm yaş gruplarında yaşam kalitesini azalttığını, 65 yaş üstü grupta el kavrama gücü (HGST) yaşam kalitesi ile ilişkili olduğunu tespit ettik. Biz diyaliz öncesi KBH'si olan yaşlı hastalarda doğru beslenme ve obezitenin azaltılması ile yaşam kalitesinin arttırılabileceğini ve HGST'nin yaşam kalitesi değerlendirilmesinde yardımcı bir araç olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective: Chronic kidney disease (CKD) is defined as a chronic and progressive deterioration in the regulation of fluid balance, metabolic and endocrine functions of the kidney due to decreased, glomerular filtration levels. Apart from its medical aspects, chronic kidney disease also affects the psychosocial and economic conditions of the patients. Quality of life refers to the physical, psychosocial and medical aspects of life that are affected by health status and function. Chronic kidney disease significantly affects the quality of life of adults living in the community. However, the decrease in quality of life in patients with predialysis CKD is an important problem that has not been fully investigated. Studies have shown the burden of CKD to be high in the adult population, but few population studies have evaluated the potential impact of decreased kidney function and aging-related factors on a person's quality of life. We evaluated the quality of life and the factors affecting the quality of life in patients with chronic kidney disease in different age groups. We planned to investigate.      
      Materials and methods: Patients who applied to the Nephrology and Family Medicine outpatient clinic of Istanbul Training and Research Hospital between 01.10.2022 and 31.12.2022, and patients with chronic kidney disease over the age of 65 (group3), between the ages of 51-65 (group2) and between the ages of 40-50 (group1). Three groups were included in the study. These groups consist of 51 people.. The first 3 patients with chronic kidney disease were selected every day, on weekdays every month, and a total of 153 volunteers who were eligible for the study were evaluated. The patients were examined in terms of physical function tests, EQ-5D-3L quality of life form, and economic status parameters. SPSS 28.0 program was used in the analysis.
      Results: The 153 participants with CKD included in the study were 51.63% (n=79) female, and their mean age was 59.3±11.4 years. In the comparison of the physical function measurement data of the patients, the HGST values of the patients in group 3 were significantly lower than those of groups 1 and 2 (p<0.001); The HGST values of the patients in group 2 were significantly lower than those in group 1 (p<0.001). SPPB score and robustness; significantly higher in group 1 and 2 than in group 3 (p<0.001). Frailty was found to be significantly higher in group 3 compared to other groups (p<0.001). In the comparison of the patients' quality of life form EQ-5D-3L Anxiety and depression measurement data, it was found to be significantly higher in group 3 than in group 1 (p=0.043). According to univariate regression analysis, high body mass index (BMI) was found to be significantly associated with quality of life in all groups. In the multivariate regression analysis, high BMI and triglyceride and HGST were associated with quality of life in the over-65 age group, while high BMI was associated with quality of life in the 51-65 age group.      
     Conclusion: We found that malnutrition and obesity reduced the quality of life in all age groups in our study, and that hand grip strength (HGST) was associated with quality of life in the over-65 age group. We think that the quality of life can be increased by correct nutrition and reduction of obesity in elderly patients with CKD before dialysis, and HGST can be a helpful tool in the assessment of quality of life.