Savunma sanayinde etkinlik analizi: Dünyanın en büyük 100 şirketine sahip ülkeler arasında bir karşılaştırma, (2009-2013)
Efficiency analysis in defense industry: A comparison between countries which have the World's top 100 largest companies,(2009-2013)
Yazar: RIZA BAYRAK
Danışman: PROF. DR. FEHİM BAKIRCI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Etkinlik tahmin modeli = Efficiency prediction model ; Finansal etkinlik = Financial efficiency ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Teknik etkinlik = Technical efficiency ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmada, 2009-2013 yıllarına ait verilerle toplam 21 ülkenin savunma sanayisinin etkinlik analizi yapılmıştır. Çalışmada, Dünya Bankası ve SIPRI veri tabanından istifade ile girdi değişkeni olarak GSYİH, savunma sanayi harcamaları, savunma sanayi istihdamı, savunma sanayi ithalatı, lojistik faktör endeksi; çıktı değişkeni olarak da savunma sanayi toplam satışları, savunma sanayi ihracatı ve savunma sanayinde elde edilen kar olmak üzere toplam sekiz değişken kullanılmıştır. Analiz yöntemi olarak, statik ve dinamik Veri Zarflama Analizi (VZA)'nin girdi ve çıktıya yönelik modelleri kullanılmıştır. Çalışmada statik VZA'nın CCR modelinden elde edilen bulgulara göre; bu beş yıllık dönemde ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Rusya, İspanya, İsrail, Güney Kore, Hindistan, Norveç, İsveç ve Hollanda'nın tüm yıllarda tam etkinlik düzeyinde olduğu; fakat İtalya, Türkiye, Brezilya, Avustralya, Polonya ve Singapur'un ise bu beş yıllık dönemde hep etkinlik sınırının altında kaldığı gözlenmiştir. Ayrıca Kanada, Finlandiya ve İsviçre'nin ise bu beş yıllık dönemde bazı yıllarda tam etkin olduğu, bazı yıllarda ise etkinlik sınırının altında kaldığı gözlenmiştir. Tüm ülkelere yönelik elde edilen bulgulara göre; çıktı bazında en çok ihracatın, girdi bazında ise ithalatın iyileştirilme ihtiyacı içinde olduğu gözlenmiştir. Girdi ve çıktı değişkenlerinde ortaya çıkan iyileştirme oranları birlikte değerlendirildiğinde; ülkelerin çıktı değişkenlerine kıyasla, girdi değişkenlerini daha etkin kullandıkları gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, an efficiency analysis for the 21 defense industries was conducted with the 2009-2013 years data. GDP, defense expenditures, employment in defense industry, import for defense industry and logistic performance index were used as input variables; total sales of defense industry, export of defense industry and profit of defense industry were also used as output variables in accordance with the data acquired from World Bank (WB) and SIPRI. In this study both statical and dynamic DEA were applied to data with input and output oriented models. According to research findings; USA, United Kingdom, France, Germany, Russia, Spain, İsrail, Korea (South), Indıa, Norway, Sweden and Netherlands were observed as efficient countries in all years; whereas Italy, Turkey, Brazil, Australia, Poland and Singapore were observed inefficient in all years. Additionaly, Canada, Finland and Switzerland were observed in some years as efficient and the others  inefficient. According to findings covering all countries' improvement values; exports and imports variables were required to be improved. Comparing the improvement ratios of all variables as a whole, it was seen that input variables of all countries were used much more efficient than output variables.