Örgütsel stres kaynaklarının iş tatminine olan etkilerinin tükenmişlik ve dinçlik (coşku-Vigor) bağlamında incelenmesi (uygulamalı bir araştırma)
The affects of organizational stressors on job satisfaction in the aspect of burnout and Vigor (a field study)
Yazar: LÜTFULLAH KEMAL ALANYALI
Danışman: PROF. DR. SERPİL AYTAÇ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Psikolojisi ve İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Betimleyici tarzda organize edilmiş olan bu çalışmada stres, örgütsel stres, iş,meslek, iş tatmini, tükenmişlik ve dinçlik (coşku) kavramları tanıtılarak bu kavramlararasındaki ilişkiler Bursa'da bir Lise çalışanları örneklemi içerisinde araştırılmış vearaştırmanın hipotezlerinin doğrulanması yoluna gidilmiştir.Çalışma kurum çalışanlarının bir bölümünün katılımıyla gerçekleştirilmiştir.Katılımcılara Minessota iş tatmini ölçeği, Shirom-Melamed tükenmişlik ölçeği veShirom-Melamed Dinçlik (coşku) ölçeği kullanılarak hazırlanan 46 maddelik bir anketuygulanmıştır.Bu araştırmanın bulguları ile kurum çalışanlarının iş doyumu, coşku ve tükenmeduyguları düzeyleri saptanarak bu konuda yapılabilecek çalışma ve gelişmelere verisağlayabilmek, çalışanların iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri saptanarak işe ilişkintutum düzeylerinin belirlenmesine ve örgütsel iklimin geliştirilmesine olanaksağlayabilmek ve T.S.K. çalışanlarının geleceğine yönelik çalışmalara ışık tutabilmekamaçlanmıştır.Araştırmada iki veya daha çok değişken arasında, birlikte değişim varlığını veyaderecesini belirlemeye çalışan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Kurumda çalışanpersonelin iş tatmini, tükenme duygusu, coşku duygusu ve bu ölçeklerin alt boyutlarınınpuanları hesaplanmış, bunların demografik değişkenlerle olan ilişkileri ve birbirleriyleolan ilişkileri incelenmiştir. Örgütsel stres yapıcıların bireylerdeki etkisiyle meydanagelen tükenmişlik etkisinin ve bunun aksi yönünde oluşan dinçlik (coşku) etkisininkurum çalışanlarının mesleki tatminlerine doğrusal pozitif ve negatif yönlü güçlü ilişkiiçerisinde olduğu tespit edilmiştir.Çalışma bu lisenin 138 kişilik toplam personelin 96'sı ile sınırlı olduğundan buçalışmanın sonuçlarını genellemenin yanlış olabilme ihtimali vardır. Bulgulardeğerlendirilirken bu gerçek göz ardı edilmemelidir.Anahtar Kelimeler: Stres, Örgütsel stres, Stres yapıcılar, Örgütsel stres kaynakları, ş,Meslek, ş tatmini, Mesleki tatmin, Tükenmişlik, Dinçlik, CoşkuDanışmanı : Prof.Dr.Serpil AYTAÇ Sayfa Sayısı: 118

Abstract:
In this research, which is organized in a descriptive way, the concepts of stress,organizational stress, job, occupation, occupational satisfaction, burnout and vigor areintroduced and the correlations and relations among these concepts are studied and thevalidity of hypotheses in this research are done in the sample of the employees in a highschool in Bursa.The study is conducted by the participation of some of the staff in theorganization. The Minessota Occupational Satisfaction Scale, Shirom-MelamedBurnout Scale and Shirom-Melamed Vigor Scale are compiled into one scale of 46items. And then this compiled scale is asked to the participants.With the findings of this research it is aimed to fix the levels of occupationalsatisfaction, burnout and vigor to support the following studies on similar topics withnew data. Furthermore, it is objected to understand the attitudes of the employeesagainst their organization. By using this information it is aimed to build a mildorganizational climate in similar installations. At the same time, it is expected that thisresearch will enlighten the future researches on organizational life of officers and non-commissioned officers in Turkish Armed Forces.Correlational testing methods among the variables are used in this research todefine results of the relations. The average scale and sub-scale scores of occupationalsatisfaction, burnout and vigor of the participants are calculated and their relations andcorrelations among them and the respondent characteristics are analyzed.As a result burnout effect and its opposite pole, vigor effect which are influencedby the organizational stressors are in positive and negative directional relations with theoccupational satisfaction of employees in this organization.It might be wrong to generalize the findings of this study since they are limitedto the 96 employees of the high school. The results should be considered regarding thisfact.Keywords: Stress, Organizational stress, Stressors, Organizational stressors, Job,Occupation, Occupational satisfaction, Burnout, Vigor