Deneysel subaraknoid kanama modelinde vazospazm sonrası gelişen gecikmiş serebral iskemiye rilmenidin'in etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of rilmenidine on delayed cerebral ischemia after vasospasm in experimental subarachnoid hemorrhage model
Yazar: MEHMET SAPANCI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Subaraknoid kanama (SAK); merkezi sinir sisteminde, vasküler alandaki kanın herhangi bir sebeple subaraknoid mesafeye ekstravaze olmasıdır. SAK sonrası sağ kalan kişilerin %50'sinin hayat kalitesi düşmekte, birçoğu fiziksel veya bilişsel sebeplerle yaşam boyu bakıma ihtiyaç duymaktadır. Bu sebeple SAK toplum ve aile üzerindeki sosyal ve ekonomik etkileriyle ciddi bir hastalıktır.
SAK gelişen hastaların klinik durumu erken ve geç dönem olarak ikiye ayrılır. Erken dönem, kanama anını ve ilk 72 saate kadar gelişen komplikasyonları ifade ederken, 72 saatten sonraki komplikasyonlar geç dönem olarak ifade edilmektedir. Komplikasyonlardan korunmak amacıyla günümüzde etkisi kanıtlanmış tek ajan nimodipindir. Bu sebeple tedavinin geliştirilmeye ve araştırılmaya değer bir yanı bulunmaktadır.
Rilmenidin; alfa-2 reseptör agonisti ve imidazolin-1 reseptör agonisti bir oksazolindir. Yapılan çalışmalar alfa-2 adrenerjiklerin ve imidazolin-1 agonistlerin nöroprotektif etkilerini destekler niteliktedir. Rilmenidinin SAK sonrası gelişen komplikasyonlara etkisi literatürde daha önce çalışılmamıştır. 
Biz çalışmamızda Rilmenin'in SAK sonrası gelişen komplikasyonlara etkisini araştırırken daha geniş bir bakış açısı sağlamak için erken ve geç dönemi temsil eden iki ayrı deney düzeneği planladık. Araştırmaya konu olan ilacın çözücüsünün etkisini dışlamak için bir deney grubu da DMSO için oluşturduk. Sham, SAK kontrol, DMSO ve Rilmenidin etkisini inceleyen; 4 deney grubu erken dönem etki, 4 deney grubu geç dönem etki olmak üzere toplam 8 deney grubu oluşturduk.  
Çalışmamızda vazospazma etkiyi değerlendirmek amacıyla deneklerin baziller arterleri H&E boyama altında incelendi. Rilmeninin, baziler arter duvar kalınlığına ve lümen genişliğine olumlu etkileri ortaya konuldu. 
Çalışmamızda Rilmenidinin EBH ve GSİ'ye etkilerini değerlendirmek amacıyla, NO, Glutamat, ET-1 ve TNF Alfa Elisa testleri kullanıldı. Bu çalışmalar sonucunda elde edilen verilerin ajanın nöroprotektif etkisini desteklediğini saptadık.
Ayrıca nöronların iskemik hasarını değerlendirmek için Neun boyamalarının immuno florasan değerlendirmelerinde, Rilmenidin grubunda SAK kontrol ve DMSO gruplarına kıyasla daha iyi ışıma elde edilirken; TTC boyamalarında Rilmenidin grubunda iskemi alanlarının daha az olduğu gösterildi.
Davranış deneylerinde motor fonksiyonu ölçmek amacıyla Modifiye Garcia testi seçilirken; bilişsel fonksiyonları değerlendirmek amacıyla Y-Labirent testi seçildi. Davranış deneylerinin sonucunda Rilmenidin tedavisi alan grubun sonuçlarının SAK kontrol ve DMSO gruplarına kıyasla belirgin derecede yüksek olduğu görüldü.  
Bu sonuçlar Rilmenidin'in SAK sonrası komplikasyonları önlemede etkili bir ajan olabileceğini düşündürmektedir. Sonraki çalışmalarda bu bulguların daha fazla araştırılması altında yatan biyolojik mekanizmalara dair değerli bilgiler sağlayacaktır.

Abstract:
Subarachnoid hemorrhage (SAH) refers to the extravasation of blood into the subarachnoid space of the central nervous system due to any cause within the vascular area. Following SAH, the quality of life of survivors decreases by 50%, with many requiring lifelong care due to physical or cognitive reasons. Therefore, SAH is a significant illness with social and economic impacts on society and families.  
The clinical condition of patients developing SAH is divided into early and late stages. The early stage refers to the bleeding event and complications developing up to 72 hours, while complications occurring after 72 hours are considered late stage. Currently, nimodipine is the only agent proven to have an impact on preventing complications. Hence, there is a need for further research and development of treatment options.  
Rilmenidine is an alpha-2 receptor agonist and imidazoline-1 receptor agonist oxazoline. Studies support the neuroprotective effects of alpha-2 adrenergics and imidazoline-1 agonists. The effect of rilmenidine on complications following SAH has not been previously studied in the literature.  
In our study, we designed two separate experimental setups representing early and late stages to investigate the effect of Rilmenidine on complications following SAH and provide a broader perspective. We also created a control group for DMSO to exclude the effect of the solvent of the drug under investigation. Four experimental groups were created to examine the effects of Sham, SAH control, DMSO, and Rilmenidine, with a total of 8 experimental groups consisting of 4 early and 4 late effect groups.  
To evaluate the vasospasm effect, the basilar arteries of the subjects were examined under H&E staining. The positive effects of Rilmenidine on wall thickness and lumen width of the basilar artery were demonstrated.  
In our study, NO, Glutamate, ET-1 and TNF Alpha Elisa tests were used to assess the effects of Rilmenidine on early brain injury and delayed cerebral ischemia. The data obtained from these studies supported the neuroprotective effect of the agent.  
Furthermore, Neun staining immuno-fluorescent evaluations were used to evaluate ischemic damage to neurons, showing better fluorescence in the Rilmenidine group compared to the SAH control and DMSO groups; while TTC staining showed fewer ischemic areas in the Rilmenidine group.  
In behavioral experiments, the Modified Garcia test was selected to measure motor function, and the Y-Maze test was chosen to evaluate cognitive functions. The results of behavioral experiments showed significantly higher outcomes in the group receiving Rilmenidine treatment compared to the SAH control and DMSO groups.  
These results suggest that Rilmenidine could be an effective agent in preventing complications following SAH. Further studies could provide valuable insights into the underlying biological mechanisms of these findings.