Medikal onkoloji polikliniğinde tedavi alan hastalarda hedefe yönelik tedavi ile ilgili sorunların belirlenmesi ve önlenmesinde klinik eczacının rolü
The role of clinical pharmacist determination and prevention of drug therapy problems with targeted therapies in an oncology outpatient clinic
Yazar: ESRA KÜÇÜK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYGİN EKİNCİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczacılar = Pharmacists ; Eczacılık = Pharmacy ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Poliklinikler-hastane = Outpatient clinics-hospital ; Tedavi = Treatment ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç tedavisi-kombine = Drug therapy-combination ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Kanser, hücrelerin kontrolsüz büyümesi ve diğer organ veya dokulara yayılması olarak tanımlanmaktadır. Kanser tedavisinde öncelikli amaç, kanseri ortadan kaldırmaktır. Kanser tedavisi cerrahi, radyasyon, kemoterapi ve biyolojik tedavi şeklinde sınıflandırılabilir. Hastanın yaşam ve tedavi kalitesine katkı sağlamak amacıyla yapılan bu tez çalışmasında amaç; kanser hastalarının tedavisinde multidisipliner/interdisipliner ekip çalışması ile klinik eczacının tedavi sürecine aktif katılımıyla, ilaç tedavisi ile ilgili gözlenebilecek sorunların saptanması ve bu sorunların azaltılmasıdır. Bu kapsamda bevasizumab, setuksimab, panitumumab, nivolumab, ipilimumab ve pembrolizumab tedavisi alan hastaların izlemine klinik eczacının aktif katılımıyla ilaç ile ilgili problemlerin saptanması ve önlenmesi sağlanmıştır. Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Medikal Onkoloji Polikliniği (Gündüz Tedavi Ünitesi)'nde Ekim 2015 - Mart 2016 tarihleri arasında tedavisi sürdürülen 56 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Takibi yapılan 54 hasta ile toplam 274 görüşme yapılmıştır. İlaç tedavisi ile ilgili problemler PCNE V7.0 sistemine göre sınıflandırılmış, ilaçlarla ilgili toplam 105 problem tespit edilmiş, bu problemlere yönelik 149 öneri planlanmış, teklif edilen 92 önerinin % 95,65'i kabul edilmiştir. Tespit edilen 105 problemin % 64,76'sı tamamen çözümlenmiştir. Çalışma sonuçları değerlendirildiğinde, ilaç konusunda eğitimli ve donanımlı olan klinik eczacılar tarafından hastaların tedavi izlemi sağlandığında ilaç kaynaklı problemlerin net olarak tespit edilip, hastanın tedavisinin optimize edilebildiği görülmektedir. Yapılacak olan diğer çalışmalarda, hasta bakım hizmetine yönelik yeni tedavi izlem modeli geliştirilmesi ile zaman ve maliyet açısından kazanç sağlanarak, hastanın yaşam kalitesi ve tedavi verimliliği arttırılabilecektir.

Abstract:
Cancer is defined as uncontrolled growth of cells, which can invade and spread to other organs and tissues of the body. The primary goal in cancer treatment is to eradicate the cancer. Cancer treatments can be classified as surgery, radiation, chemotherapy and biological therapy. The aim
of this study is to determine, reduce and prevent drug therapy problems with targeted therapies in outpatient oncology clinic by the involvement of clinical pharmacist within a multidisciplinary healthcare team. According to the purpose of the study patients who receive bevacizumab, cetuximab, panitumumab, nivolumab, ipilimumab or pembrolizumab treatments were considered to be eligible. Fifty six patients who receive targeted therapies between October 2015 and March 2016 at the Hacettepe University Oncology Hospital Oncology Outpatient Clinic were included. A total of 274 pharmacist's follow-ups were completed for 54 patients. According to the PCNE V7.0 classification system, a total of 105 drugs related problems were determined and 149 recommendations were proposed, of those 92 recommendations were accepted giving the acceptance rate as % 95.65. Among 105 drug related problems, 68 were completely resolved. According to results of the study, drug related problems can be clearly determined and patient's drug treatment can be optimized by the active involvement of comprehensively skilled clinical pharmacist in monitoring process. For forthcoming studies, it can be suggested that patient‟s quality of life and treatment effectiveness can be improved in terms of time and cost by the development of a new model for patient care/treatment monitoring process.