Fusarium oxysporum f.sp. radicis-cucumerinum'a karşı etkili bakteri içerikli biyolojik ürün geliştirilmesi
Development of the bacteria-content biological product effective against Fusarium oxysporum f.sp. radicis-cucumerinum
Yazar: MERVE ŞENOL KOTAN
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN DİKBAŞ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, bakteri içerikli ve uygun bir katı taşıyıcılı formülasyon geliştirilerek, hıyarda Fusarium kök ve gövde çürüklüğü hastalığına sebep olan Fusarium oxysporum f.sp. radicis-cucumerinum'a karşı biyoajan olarak kullanılabilirliğini ve bitki gelişimine etkisini incelemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmada, biyoajan bakterilerin (MF-1, TV-6F, TV-17C, C-37A) antifungal etkinliği belirlenmiş ve 16s rDNA dizi analiziyle tanılaması yapılmıştır. Bakterilerin optimum geliştiği ortam, pH ve sıcaklık şartları belirlenerek, 12 farklı formülasyon oluşturulmuştur. Formülasyonların farklı dozlarda hastalığa karşı etkinliği, serada hıyar bitkilerine test edilmiştir. En etkili olduğu belirlenen 2 formülasyonla, hıyar bitkilerinde hastalık şiddeti değerlendirilmesi ve bitki analizleri yapılmıştır. Ayrıca 12 formülasyonun oda ve buzdolabı sıcaklıklarında, 6 ay boyunca raf ömürleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Bulgular: Çalışma sonucunda, Pseudomonas chlororaphis olarak tanılanan MF-1 ve C-37A izolatları ile Bacillus subtilis olarak tanılanan TV-6F ve TV-17C izolatlarının endosporları kullanılarak, 1,6×109 – 4×107 kob/g aralığında bakteri içerikli formülasyonlar oluşturulmuştur. Genel olarak hastalığa karşı, formülasyon uygulamalarının kimyasal ilaç uygulamasına göre antifungal etkinliğinin daha yüksek olduğu, ayrıca bitki beslenmesine de önemli katkı sağladığı belirlenmiştir. Formülasyonların raf ömrü çalışmalarında, 6. aydaki bakteri sayıları 8,9×109 – 9,3×106 kob/g aralığında bulunmuştur. 
Sonuç: Hıyarda Fusarium kök ve gövde çürüklüğü hastalığına karşı bu çalışmada geliştirilen biyolojik ürünler, kimyasal ilaçlara göre önemli üstünlüklerinden dolayı alternatif olarak kullanılabilir.

Abstract:
Purpose: This study aimed to develop the bacterial formulations with a suitable solid carrier and to investigate its usability as biogenic agent against Fusarium oxysporum f.sp. radicis-cucumerinum, which causes Fusarium root and stem rot disease in cucumber and also its effect on plant growth.
Method: In study, the antifungal activity of bioagent bacterias (MF-1, TV-6F, TV-17C, C-37A) was determined and diagnosed by 16s rDNA sequence analysis. By determining the medium, pH and temperature conditions in which bacteria grows optimally, 12 formulations were created. The efficacy of formulations against the disease in different doses was tested on cucumber plants in greenhouse. With the most effective 2 formulations, disease severity assessment and plant analysis were made on cucumber plants. Besides, for 12 formulations, its shelf lives were tried to be determined at room and refrigerator temperatures for 6 months.
Findings: By using the endospores of TV-6F, TV-17C isolates (Bacillus subtilis) and MF-1, C-37A isolates (Pseudomonas chlororaphis), the bacterial formulations were created in the range of 1.6×109 – 4×107 cfu/g. In general, it was determined that the antifungal efficiency of the formulations against the disease was higher than the chemical drug application, and also contributed significantly to plant nutrition too. In the shelf life studies of the formulations, bacterial counts in the 6th month were found in the range of 8.9×109 – 9.3×106 cfu/g.
Results: The biological products developed in this study against Fusarium root and stem rot disease in cucumber, can be used as an alternative due to their significant advantages over chemical drugs.