Hipertansiyon tedavisine uyumu etkileyen faktörler ölçeği'nin (Factors Affecting Hypertension Treatment Adherence (FEHTA) scale) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of Factors Affecting Hypertension Treatment Adherence Scale
Yazar: EMRE CAN KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ERDOĞAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hipertansiyon = Hypertension ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı, Factors Affecting Hypertension Treatment Adherence Scale 'nin Türk toplumunda geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır.
Yöntem: Araştırmanın örneklemini, bir aile sağlığı merkezine başvuran, hipertansiyon tanısı alan ve dâhil edilme kriterlerine uyan 191 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri hastaların sosyodemografik ve hastalıkla ilgili özelliklerini sorgulayan 24 soruluk anket formu, Hill Bone Yüksek Tansiyon Tedavisine Uyum ölçeği ve Hipertansiyon Tedavisine Uyumu Etkileyen Faktörler Ölçeği ile yüz-yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Sırasıyla ölçeğin dil ve kapsam geçerliği, yapı geçerliği, yakınsak geçerliği ve ölçüt geçerliği ile güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde ortalama, standart sapma), Cronbach Alfa analizi, bileşik güvenirlik (CR), çıkarılan ortalama varyans (AVE), faktör yükleri, doğrulayıcı faktör analizi ve açıklayıcı faktör analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Kapsam geçerlilik ölçütü The Content Validity Ratio değeri 1.00 olarak bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutlarına ait Cronbach alfa değerleri; İnanç ve ilişkiler alt boyutu için 0.727, Sağlık Çalışanına Güven ve Ailenin Rolü alt boyutu için 0.754, Meşgul Olma ve Yalnızlık alt boyutu için 0.730, Tıbbi Yan Etkiler ve Umursamazlık alt boyutu için 0.753 ve toplam ölçek için 0.748 olarak bulunmuştur. Kültürel farklılıklardan dolayı ölçeğin orijinal formu korunamamış, yapılan analizler sonucunda ölçek maddelerinde değişikliğe gidilmiştir. Ölçeğin Türkçe versiyonu 4 alt boyut ve 25 maddeden oluşmaktadır.
Sonuç: Hipertansiyon Tedavisine Uyumu Etkileyen Faktörler Ölçeği Türk toplumunda hipertansiyon hastalarında kullanılabilir, güvenilir bir ölçüm aracıdır.

Abstract:
Aim: The aim of this research, which is planned as a methodological and descriptive study, is to perform the validity and reliability study of the Factors Affecting Hypertension Treatment Adherence Scale in Turkish society.
Methods: The sample of the study consisted of 191 patients who applied to a family health center, were diagnosed with hypertension and met the inclusion criteria. The research data were collected using a 24-question questionnaire questioning the sociodemographic and disease-related characteristics of the patients, the Hill Bone High Blood Pressure Treatment Adherence Scale and the Factors Affecting the Adherence to Hypertension Treatment Scale using face-to-face interview technique. Language and content validity, construct validity, convergent validity, criterion validity and reliability analyzes of the scale were carried out, respectively. Descriptive statistical methods (number, percentage mean, standard deviation), Cronbach's Alpha analysis, composite reliability (CR), mean variance extracted (AVE), factor loadings, confirmatory factor analysis and Explanatory Factor Analysis were used in the analysis of the data.
Results: The content validity criterion The Content Validity Ratio value was found to be 1.00. Cronbach alpha values of the sub-dimensions of the scale; values were found to be 0.727 for the Faith and Relationships sub-dimension, 0.754 for the 'Confidence in the Health Care Worker and the Role of the Family' sub-dimension, 0.730 for the 'Busyness and Loneliness' sub-dimension, 0.730 for the Medical Side Effects and indifference sub-dimension, and 0.748 for the total scale. Due to cultural differences, the original form of the scale could not be preserved, and as a result of the analyzes made, changes were made in the scale items. The Turkish version of the scale consists of 4 sub-dimensions and 25 items.
Conclusion: The Scale of Factors Affecting Adherence to Hypertension Treatment is a reliable measurement tool that can be used in hypertension patients in the Turkish population.