Türkiye'de ilk halka arzların kısa ve uzun dönem performansı
Short and long run performance of initial public offerings in Turkey
Yazar: VOLKAN BAYRAM
Danışman: PROF. DR. NURGÜL CHAMBERS
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birincil halka arz = Initial public offering ; Finansal performans = Financial performance ; Firma performansı = Firm performance ; Halka açılma = Public offering ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation

Özet:
Sermaye piyasalarında borsa endekslerinden sonra kamuoyunda en çok dikkat çeken ve tartışılan ögelerinin başında gelen ilk halka arzlar(İHA) ve performansları, finans literatürünün de önemli çalışma konularından birisi halini almıştır. Finans literatüründe, ilk halk arzları takiben iki adet anomalinin ortaya çıktığı görülmektedir. Bunlar, kısa dönemde düşük fiyatlama ve uzun dönemde düşük performanstır.
Bu çalışmada, ilk halka arz sürecinde temel eğilimler anket çalışması ile ele alınmıştır. 1999-2009 döneminde Türkiye'de ilk halka arzı gerçekleşen şirketlerin kısa ve uzun dönem performansları ise oluşturulan araştırma modeli çerçevesinde ölçülmüş ve sonuçlar test edilmiştir.
Araştırmada, ilk gün artık getiri medyanı % 6,85 seviyesinde, ilk halka arzı takip eden 36'ncı ayda  CAR yöntemine göre uzun dönem artık getiri medyanı -%47 seviyesinde tespit edilmiş; sınai sektörde yer alan şirketlerin, özellikle ROA ve ROE yöntemleri ile yapılan ölçümlerde İHA sonrası faaliyet performanslarının, İHA öncesine göre düşük olduğu görülmüştür. Çalışmanın bu  sonuçlarının literatürde yerleşik kısa dönemde düşük fiyatlama ve uzun dönemde düşük fiyat ve faaliyet performansı olgularının inceleme döneminde Türkiye'de de geçerli olduğuna dair kanıtlar sunduğu düşünülmektedir.  
Çalışmada Türkiye'de İlk Halka Arzlarda Temel Eğilimler'in tespit edilmesi amacıyla gerçekleştirilen anket çalışmasında ise; ilk halka arzlarda temel motivasyon kaynağının, "Şirketin büyümesi ve yeni yatırımlar için finansman gereksinimi",  İHA zamanlamasına etki eden temel faktörlerin, "Hisse Senedi Piyasasının ve Şirketin Faaliyette Bulunduğu Sektörün Genel Durumu" olduğu; İHAlarda düşük fiyatlama seviyesine etki eden temel faktörün, "Geniş Tabanlı Bir Ortaklık Yapısı Oluşturmak"; İHA kararının verilmesinde en yüksek seviyede çekince oluşturan konunun ise "Piyasa ve Endüstri Koşullarının Kötü Olması" şeklinde görüldüğü sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
IPOs and their aftermarket price and operational performances have been one of the  most remarkable subjects of capital markets for public and consequently an important research subject for the scholars. Two anomalies are said to emerge after IPOs. Short term underpricing and long term underperformance.  
In this study, IPO motives and basic IPO trends in Turkey are revealed by a survey. Short and long run IPO performances of companies went public within 1999-2009 period are measured by a research model constructed and the results are tested. 
Results from the study indicate that first day initial abnormal median return is 6,85% and the long run abnormal median return calculated with CAR method is -47% on the 36th month after the IPO. Operational performance measurements for the industrial IPOs indicate evidence of declining post-IPO operational performance (especially for ROA and ROE measures), compared to pre-IPO levels. Overall, the evidence in this thesis supports consensus on short term underpricing and long term underperformance of IPOs.  
Results of the survey conducted in order to reveal Basic IPO Trends in Turkey show that; primary motivation for going public is the need of capital to finance investments and growth; basic factors that affect IPO timing are overall market and industry conditions and ensuring wide base of owners is the main factor of IPO underpricing. Finally, survey results indicate that, main reason of doubt on IPO decision was bad market and industry conditions.