Algılanan stres düzeyi ve yürütücü işlevlerin internet bağımlılığına etkisinin incelenmesi
The effect of perceived stress level and executive functions on internet addiction
Yazar: AYSUN ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ METİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Algı = Perception ; Bağımlılık = Dependency ; Sosyal medya = Social media ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Yürütücü biliş bilgisi = Megacognitive knowledge ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Amaç; bu çalışmada Algılanan Stres Düzeyi ve Yürütücü İşlevlerin İnternet Bağımlılığına Etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda internet bağımlılığına etki eden faktörler arasında stres ile ilişkisi, uzun süre internette olma sıklığından kaynaklı yürütücü işlevlerde bozulmalara neden olup olmadığı ve sosyal medya kullanımının stres ve internet arasındaki ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmaya Türkiye'nin farklı illerinde doğmuş 18 yaş üstü 100 kişi gönüllü katılmıştır. Araştırma kapsamında bulunan katılımcılara internet bağımlılık düzeyini belirlemek için İnternet Bağımlılık Ölçeği, sosyal medya bağımlılık düzeyleri için Sosyal Medya Bağımlılık ölçeği ve stresin internet bağımlılığı ile ilişkisini belirmek amacıyla Algılanan Stres Düzeyi Ölçeği uygulanmıştır. İnternet bağımlılığında yürütücü işlevlerde bozulma olup olmadığını belirlemek amacıyla katılımcılara aynı zamanda Wisconsin Kart Eşleme Testi uygulanmıştır.
Araştırmadan elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ise; internet bağımlılık ölçeği ile algılanan stres ölçeği arasında pozitif bir yönde ilişki bulunmuştur. Sosyal medya ölçeği ve internet bağımlılığı ölçeği arasında da pozitif yönde istatistikçe anlamlı veriler elde edilmiştir. Ayrıca algılanan stres ölçeği ve sosyal medya bağımlılık ölçeği arasında da pozitif bir yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Cinsiyet açısından bakıldığında ise internet bağımlılık ölçeğinde puanlar kadınlara kıyasla erkeklerde daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen bir diğer bulgu ise; yüksek lisans mezunlarının diğer mezun gruplarına oranla sosyal medya bağımlılık ölçeği ve algılanan stres ölçeği puanları anlamlı düzeyde daha düşük çıkmıştır. Wisconsin kart eşleme testi ve internet bağımlılığı ölçeği, sosyal medya bağımlılık ölçeği, algılanan stres ölçeği ile arasında anlamlı bir bulgu saptanmamıştır. İnternet kullanım süreleri açısından ölçekler ve Wisconsin Kart eşleme testi arasındaki ilişkiye bakıldığında ise; 1-3 saat internet kullanan katılımcıların diğer kullanım süresine kıyasla anlamlı düzeyde düşük çıkmıştır fakat WKET'i skorları ile internet kullanım süreleriyle ilgili istatistik olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sonuçlar göstermektedir ki, yürütücü işlevlerden ziyade, stres ve internet arasında yakından bir ilişki bulunmaktadır. Stres seviyesi artıkça sosyal medya bağımlılık ve internet bağımlılığına yatkınlık artmaktadır. Aynı zamanda bireylerin eğitim durumu yükseldikçe internet bağımlılığı ve stres riski azalmaktadır. Bir diğer önemli sonuç ise internet kullanım süresinin artması bireylerin hem strese hem de internet bağımlılığına daha yatkın olduklarını göstermektedir. 
Anahtar Kelimeler: internet, internet bağımlılığı, sosyal medya, sosyal medya bağımlılığı, yürütücü işlevler, Wisconsin kart eşleme testi, stres, algılanan stres düzeyi.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of perceived stress level and executive functions on internet addiction. Accordingly, the relationship between stress and the factors affecting internet addiction, whether it causes deterioration in executive functions due to the frequency of being on the internet for a long time, and the relationship between social media use and stress and internet were investigated. This study was born in Turkey in different provinces over the age of eighteen and hundred adults participated voluntarily. Internet addiction scale was applied to the participants in order to determine the level of internet addiction. Social media dependency scale and perceived stress level scale were used to determine the relationship between stress and internet addiction. Wisconsin Card Sorting Test was also applied to the participants to determine whether there is a deterioration in executive functions in internet addiction. The data obtained from the research were analyzed with SPSS program. As a result of the analysis; There was a positive relationship between internet addiction scale and perceived stress scale. Also statistically significant data were obtained between social media scale and internet addiction scale. In addition, there was a positive relationship between perceived stress scale and social media addiction scale. In terms of gender, Internet addiction scale scores were higher in males than females. Another finding obtained; social media dependency scale and perceived stress scale scores of the graduate graduates were found to be significantly lower than the other graduation groups. Wisconsin card matching test and internet addiction scale, social media addiction scale, perceived stress scale were not found to be significant. When the relationship between scales and wisconsin Card mapping test in terms of internet usage times; Participants using the internet for 1-3 hours were significantly lower than the other usage time. however, there was no statistically significant difference between WCST scores and internet usage times. The results show that there is a close relationship between stress and the internet rather than executive functions. As stress level increases, social media addiction and predisposition to internet addiction increase. At the same time, the risk of internet addiction and stress decreases as the education level of individuals.
Another important result is that increase in internet usage time shows that individuals are more prone to both stress and internet addiction. 

Key Words: internet, internet addiction, social media, social media addiction, executive functions, Wisconsin card matching test, stress, perceived stress level.