Türkiye-Mısır ilişkileri (1950-1960)
Turkey-Egypt relations (1950-1960)
Yazar: İLYAS EYUL
Danışman: DOÇ. DR. FATİH TUĞLUOĞLU
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Mısır = Egypt ; Siyasi tarih = Political history ; Türk-Mısır ilişkileri = Turkish-Egypt relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Demokrat Parti iktidara geldikten sonra Türkiye'de Adnan Menderes, Hür Subaylar hareketi sonrasında ise Mısır'da Cemal Abdülnasır'ın yönetiminde şekillenen Orta Doğu politikası iki devletin birbiriyle münasebetlerinde olumsuz bir hava estirmişti. Türkiye Mısır ilişkileri Demokrat Parti iktidarında istenilen seviyeye ulaşamamıştı. Orta Doğuda Mısır'ın liderlik pozisyonuna bürünmesi Türkiye'nin de bölgede etkin olmak istemesi iki ülke arasındaki ilişkileri bozarak Demokrat Parti hükümetinin Orta Doğu politikasına zarar vermiş, Türkiye ile Mısır arasında eskiden beri süregelen ilişkiler bu dönemde Türkiye'nin Orta Doğuya yönelik ilk açılımı ve Batı yanlısı politikalardan dolayı mesafeli olmuştu. Bu girişimler doğrultusunda Bağdat Paktı fikri İngiltere tarafından ortaya atılmış, 24 Şubat 1955'de Türkiye ile Irak arasında yapılan antlaşma ile hayata geçmişti. İngiltere Ortadoğu ve Akdeniz'e daha uzun süre hakim olmak amacıyla düşündüğü bu projeyi sosyalizmin Akdeniz'e ve Ortadoğu'ya yayılmasına mani olmak için kurduğunu iddia etmişti. Türkiye, İngiltere'nin öncülük yaptığı Ortadoğu ittifakını hayata geçirilmesinde önemli bir görev üstlenmişti. Pakta katılması beklenen Mısır, başından beri bu projeye karşı çıkmış ve paktı, emperyalistlerin yeni bir oyunu olarak değerlendirmişti. Mısır'ın Ortadoğu'da estirdiği antiemperyalist rüzgar nedeniyle Türkiye İngiltere'nin yanında ve sömürgecilerle işbirliği yapan ülke pozisyonuna düşmüş ve diğer Arap ülkeleri nezdinde itibarı zarar görmüştü.

Abstract:
Middle-East policy shaped by Adnan Menderes after Democrat Party came in power on Turkey and by Gamal Abdul Nasser after the Free Officers Movement in Egypt created a negative atmosphere in the relations of these two countries. Under the Democrat Party power, Turket-Egypt relations did not measure up. Egypt's leader position in Middle-East and Turkey's demand to be active in the region endamaged the relations of Turkey and Egypt. It also damaged the Middle-East policy of Democrat Party. Turkey-Egypt longlasting relations became distant due to Turkey's first initiative and its western-oriented policy. In line with Turkey's attempts, Baghdad Pact suggested by England was signed between Turkey and Iraq on 24 February 1955. England suggested the project to dominate Middle-East and Mediterranean Region for a longer time. English government claimed that the pact was signed in order to prevent Socialism to expand through Mediterranean and Middle-East region. Turkey played an important role to accomplish the alliance. Expected to join the pact, Egypt objected the project from the beginning and considered the pact as a new game of Imperialist powers. In view of Egypt's expansionist attitude in Middle-East, Turkey became a country cooperated with England and the Colonists. Turkey's reputation was demaged before other Arab countries.