Kazakistan ve Türkiye'de yerel yönetimler: Mali perspektiften karşılaştırmalı bir analiz
The local governance structures in Kazakhstan and Turkey: A comparative analysis from a financial perspective
Yazar: ZHANDOS RANOV
Danışman: DOÇ. DR. DURAN BÜLBÜL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Finansal analiz = Financial analysis ; Finansal etkinlik = Financial efficiency ; Finansal hizmetler = Financial services ; Finansal kaynaklar = Financial resources ; Kazakistan = Kazakhstan ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin yönetim yapılanmasından kurtularak Cumhuriyet rejimi ile yeni bir devlet kuran Kazakistan Cumhuriyeti'nde yerelde merkezi yönetimin uygulamacı idaresi şeklinde olan bir kamu yönetimi ile seçimle iş başına gelerek yerel yönetim görevini yerine getiren ikili bir yerel yönetim yapısı inşa edilmiştir. Bu yapıda Akimlerin (vali/başkan) başlarında olduğu bölge (oblast) belediyeleri, şehir belediyeleri, Astana ve Almatı özel statülü belediyeleri ile köy belediyeleri ile Maslikhatlar (seçimle iş başına gelen meclis) olmak üzere idareler mevcuttur. Bahsi geçen bu yapılanmadaki idareler arasındaki temel fark yetki genişliği ile ilgilidir. Bölge belediyelerinin görev ve yetkileri üç fonksiyonlu yapılanma içerisindedir. Bölge belediyeleri,  merkezi yönetimin faaliyetlerinin yerel düzeydeki uygulayıcısı görevini ifa ederken bir yandan yerel düzeyde kamusal mal ve hizmetlerin sunumu ile alt kademe yerel yönetim birimlerinin stratejik planlarının hazırlanması ve denetlenmesinden sorumlu bir konumdadır. Ayrıca bölge belediye başkanları görevleri itibari ile yalnızca Cumhurbaşkanı'na karşı sorumludurlar.  Alt kademe belediyeleri ise bölge belediye başkanları gibi siyasi karar alma yetkisine sahip bulunmamaktadırlar. Kazakistan Cumhuriyeti'nin yerel yönetimler yapılanmasında yerel yönetim sistemindeki çoklu örgütlenmenin yarattığı siyasi kast yapısı çözülmesi gereken problem olarak ön plana çıkmaktadır. Doğalgaz, petrol gibi hayvansal yakıt rezervlerinin zenginliği ve yaygınlığı da Cumhuriyet içerisindeki bölgelerin tek tek kendi sistemsel bağımsızlıklarına sahip olmak yerine merkezi yönetime bağlı ve ayrılmaz bir yapıda bulunması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Tüm bu unsurlar sebebi ile bu tez çalışmasının amacı Kazakistan Cumhuriyeti'nde Türkiye modeli bir yerel yönetim sisteminin uygunluğunu ve uygulanabilirliğini değerlendirmek olarak belirlenmiştir.

Abstract:
A bilateral local governance structure by public administration as the implementing authority of the central administration was established in the Republic of Kazakhstan that escaped the management structure of the Union of Soviet Socialist Republics and built a new nation with a republican regime. Within this structure exists administrations such as oblast municipalities governed by governors, city municipalities, Astana and Almaty special status municipalities, village municipalities and elected councils. The principle difference between these administrations in this structure is related to the scope of authority. Duties and authorities of oblast municipalities lie within a three function structure. Oblast municipalities act as the local implementing bodies of the central administration while providing public goods and services at the local level as well as preparing and inspecting strategic plans of sub-local administration units. Moreover, oblast mayors are only responsible to answer to the President as per their functions. Unlike oblast mayors, sub-municipalities do not have political decision making authorities. The political cast structure created by the multiple set-up in the local administration system of the Republic of Kazakhstan's local governance structure emerges as a problem that needs to be solved. The prevalence and richness of fuel reserves such as natural gas and petroleum calls forth the necessity that the regions within the Republic need to be inseparably affiliated to the central administration instead of having their own systematic independency. Due to these reasons, the objective of this dissertation is to evaluate the feasibility and applicability of local governance system of the Turkey model applied to the Republic of Kazakhstan.