Tarih I dersinde işe koşulabilecek değer öğretiminin yeni yaklaşımlarının öğrencilerin "hoşgörü" değeri anlayışlarının gelişimine etkisi
New approaches of value teaching on history I lesson effects on devolopment of perceptions "tolerance" value of studens
Yazar: FATMA GÜLTEKİN
Danışman: PROF. YASEMİN DEMİRCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History

Özet:
ÖZETBu araştırmada, ortaöğretimde tarih dersinde değer öğretiminin yeniyaklaşımlarından değer açıklama, değer analizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının?hoşgörü? değerinin gelişimi üzerinde etkililikleri incelenmiştir. Bunu belirlemekamacıyla deneysel bir çalışma yapılmış, öğrencilerden uygulama öncesi ve sonrasındahoşgörü hakkında kompozisyon yazmaları istenmiş ve bu kompozisyonlardan eldeedilen veriler değerlendirilmiştir.Araştırmada üç değer öğretim yaklaşımı için üç adet dokuzuncu sınıf deneygrubu olarak ele alınmış ve değer öğretim yaklaşımları bu deney gruplarınauygulanmıştır. Uygulama Tarih 1 dersinde ?Türk Dünyası 1? ünitesi üzerinde her grubabeş ders saatinde beşer etkinlik olarak uygulanmıştır.Deney gruplarından uygulama öncesi ve sonrasında alınan kompozisyonlariçerik analizine tabi tutulmuştur. Kompozisyonlardan elde edilen hoşgörünün tanımına,hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün nedenleri ve sonuçlarına ilişkin bulgular, metindekavramlara yüklenen anlamlar yoluyla tespit edilmiş, kavramların belirlenen anlamı iledeney grubunda yer alan kaç öğrenci tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunundışında deney gruplarında yer alan öğrencilerin hangi kategorileri kullandıkları vehoşgörüye ilişkin geçmiş ve bugün için vardıkları yargılar da ortaya konmuştur.Bulgular ön ve son değerlendirme ile yaklaşımlar arasında karşılaştırılmıştır.Araştırmadan aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:· Hoşgörü değerinin tanımına ilişkin değerlendirmelerde ahlâkî muhakemeyaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür.· Hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde değeranalizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının daha etkili olduğu görülmüştür.· Hoşgörü ve hoşgörüsüzlüğün sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde değeranalizi ve ahlâkî muhakeme yaklaşımlarının daha etkili olduğu görülmüştür.· Hoşgörü kategorilerine ilişkin değerlendirmelerde değer analizi yaklaşımınındaha etkili olduğu görülmüştür.· Hoşgörü ile ilgili yargılara ilişkin değerlendirmelerde değer açıklamayaklaşımının daha etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
ABSTRACTIn this research, value clarification, value analysis and moral dilemma which arethe new approaches of value teaching on history lesson in high school education havestudied to see their effects on development of ?tolerance? value. In order to determinethis, an experimental study has been done. A composition about the ?tolerance? hasbeen asked from the students before and after the study and the data received in thiscomposition has been assessed.In the research, three 9th grade classes have been chosen as experiment groupsfor the new approaches of value teaching. Then, the value teaching approaches areexperienced on these experiment groups. This study has been organized as 5 activities in5 lessons time for each groups in History I lesson in the unit of Türk Dünyası I.Compositions which are received before and after the study from experimentgroups are analyzed with content analysis. Findings about definition of tolerance,reasons and results of tolerance and intolerance have been determined with the help ofthe usage of concepts. The determined meaning of concepts and how many students inexperiment group have used them have been determined. Apart from this, thecategories that the students in the experiment groups have been using and their judgesabout tolerance in the past and now have been exhibited. Findings have been comparedbetween pre-post evaluation and approaches.The results of the study have been listed down:· Moral dilemma approach is more effective than the other approaches in theassessment about definition of tolerance value.· Value analysis and moral dilemma approaches are more effective than the otherapproach in the assessment about the reasons of tolerance and intolerance.· Value analysis and moral dilemma approaches are more effective than the otherapproach in the assessment about the results of tolerance and intolerance.· Value analysis approach is more affective than the other approaches in theassessment about tolerance categories.· Value clarification approach is more effective than the other approaches in theassessment about the judges of tolerance.