Farklı explant tipi ve besi ortamı uygulamalarının tokat sarımsağının (Allium sativum L.) mikro çoğaltılmasına etkisi
Effect of explant types and nutrient media on micropropagation of tokat garlic (Allium sativum L.)
Yazar: ESRA ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU ; PROF. DR. H. ÇAĞLAR KAYMAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Doku kültürü = Tissue culture ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Sarımsak = Garlic ; Somatik embriyogenez = Somatic embryogenesis

Özet:
Sarımsakta çok sayıda yeni bitki elde etmek için mikro çoğaltma tekniği kullanılmaktadır. Sarımsakta mikro çoğaltmanın başarısı üzerine genotip, besin ortamı, bitki büyüme düzenleyiciler gibi birçok faktör etkilidir. Bu çalışmada yerel Tokat sarımsağının mikro çoğaltım olanakları araştırılmıştır. Sürgün ucu, kök ucu ve bazal gövde eksplant olarak kullanılmıştır. Eksplantlar 2,4-D (0-0.1-1.0 mg.l-1) ve Kinetin (0-0.1-1.0-2.0 mg.l-1) ilave edilmiş MS (Murashige ve Skoog, 1962) ve B5 (Gamborg ve ark., 1968) besin ortamlarında kültüre alınmıştır. Kültüre alınan eksplantlar 15 gün boyunca 24 saat karanlık ve 16/8 saat gece/gündüz koşullarında bekletilmiştir. Daha sonra bütün eksplantlar 16/8 saat gece/ gündüz, 300 lux ışık ve 25±2 oC sıcaklık koşullarına sahip ortama alınmıştır. Kallus elde edildikten sonra 1 cm çapında kalluslar 2,4-D ve GA3 (0.1 ve 1.0 mg.l-1) ilave edilmiş MS besin ortamında kültüre alınmıştır. Sonuç olarak, sürgün ucundan kallus ve embryo elde edilememiştir. Eksplantların karanlıkta bekletilmesi sadece bazal gövdede embriyo oluşumunu artırmıştır. Ebriyo ve kallus oluşumunda B5 ortamı daha etkili olmuştur. Artan 2,4-D dozları kallus oluşumunu artırmıştır. Bazal gövde orijinli kalluslarda embryo olşumu daha fazla gerçekleşmiştir. 0.1 mg.l-1 2,4-D + 1.0 mg.l-1 GA3 uygulaması kallustan embryo oluşumunu artırmıştır.

Abstract:
In garlic, micro-propagation technique is used to obtain many new plants. Many factors such as genotype, nutrient media and plant growth regulators are effective on the success of micro-propagation in garlic. In this study, micro-propagation possibilities of local Tokat garlic genotype were investigated. Shoot tip, root tip and basal stem were used eksplant. Explants were culturen on MS (Murashige and Skoog) (1962) and B5 (Gamborg et al., 1968) media supplemented with 2,4-D (0-0.1-1.0 mg.l-1) and Kinetin (0-0.1-1.0-2.0 mg.l-1.  Cultured explants were incubated for 15 days in dark conditions and 16/8 hours in day / night conditions. Subsequently, all explants were placed under 16/8 hours night / day, 300 lux light and 25 ± 2 oC temperature conditions. After the callus formation, callus were cultured in MS nutrient media supplemented with 2,4-D and GA3 (0.1 and 1.0 mg.l-1). As a result, callus and embryo were not obtained from the shoot tip. Explants cultured in the dark only increased embryo formation in the basal stem. B5 medium was more effective in embryo and callus formation. Increased doses of 2,4-D increased callus formation. Embryo formation was more frequent in callus originated from basal stem. MS medium supplemented with 0.1 mg.l-1 2,4-D+1.0 mg.l-1  GA3 increased embryo formation from callus.