Camın tavlanması ve tavlama sırasında oluşan hatalar
Annealing of the glass and defects through the annealing process
Yazar: ECEM YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKTUĞ GÜNKAYA
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Cam Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cam = Glass ; Cam eserler = Glass works ; Cam fırını = Glass furnace ; Cam sanatı = Glass art ; Tavlama = Annealing ; Tavlama fırınları = Annealing furnices ; Türk cam sanatı = Turkish glass art

Özet:
Cam teknikleri ile ilgili birçok kaynak olmasına rağmen camda tavlama işleminin ilk ne zaman ve nasıl yapıldığı ile ilgili çok fazla kaynağa rastlanmamıştır. Geçmişte tavlama işleminin nasıl yapıldığı bilinmemektedir. Bu nedenden dolayı eserlerin günümüze kadar ulaşmamasının sebebi olarak camın içerisinde kalan gerilimlerin olduğu düşünülmektedir. Cam tekniklerinin gelişmesi ile birlikte tavlama işlemi uygulanmaya başlanmıştır. Önceleri üretilen camların sıcak cam ocağının üst kısmında bulunan haznede tavlama işlemi yapılmıştır. Daha sonraları üretilen eserlerin artması ile birlikte ocağın yan tarafında bulunan haznede tavlama işlemi uygulanmıştır. Gelişen sanayi ile birlikte tavlama fırınları ergitme fırınından ayrı olacak şekilde tasarlanmış ve bu şekilde kullanılmaya başlanılmıştır. 
Bu tez çalışmasında ülkemizdeki cam sanatçılarının, kalıpla şekillendirme tekniklerinde genellikle kullandığı Ornella ve Glasma 705 camları çalışılmıştır. Kalıpla şekillendirme tekniğinde ise fırın diyagramının son aşamasında camın iç gerilimlerinin giderilebileceği uygun sıcaklıkta yeteri süre bekletilip ardından yavaş bir şekilde soğutma yapılarak tavlama işlemi gerçekleştirilmiştir. Camların tavlama sıcaklıkları literatür araştırması ve deneysel çalışmalarla tespit edilmiştir. Ayrıca planlanan modelin farklı kalınlıklarda dökümleri yapılmıştır ve farklı sürelerde tavlama işlemleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu deneylerdeki tavlama sıcaklıklarının ve sürelerinin yeterli olup olmadığını görmek için polariskop ile incelemeleri yapılmıştır. Bu deneyler sonucunda camların et kalınlıklarına bağlı olarak en uygun tavlama sıcaklıkları ve süreleri belirlenmiştir. Cam konusunda çalışma ve sanatsal üretim yapan sanatçıların cam işlerinde oluşacak gerilimlerin en aza indirilebilmesi için önemli bir kaynak olacağı düşünülerek bu tez çalışması hazırlanmıştır.

Abstract:
Although there are many sources related to glass techniques, there is not much information about the first time and how the annealing process is done. In the past, the process of annealing is not known. For this reason, it is thought that there are tensions left in the glass as the reason why the works did not reach to the present day. With the development of glass techniques, the annealing process has started to be applied. In the past annealing is performed in the chamber at the top of the hot glass furnace. Later, with the increase of the works produced, the chamber on the side of the furnace is used for annealing process. With the developing industry, annealing furnaces were designed to be separate from the melting furnace and started to be used in this way.
In this thesis, Ornella and Glasma 705 glasses which are generally used by glass artists for glass kiln casting in our country are studied. In the kiln casting technique, in the last stage of the kiln diagram, the annealing process was carried out by holding the kiln at a suitable temperature for enough time where the internal stresses of the glass could be removed then cooled slowly. The annealing temperatures of the glasses were determined by the literature research and experimentally. In addition, the planned model was kiln casted in different thicknesses and annealing of them were performed at different time periods. In order to see whether the annealing temperatures and durations in these experiments were sufficient or not, they were examined by polariscope. As a result of these experiments, the optimum annealing temperatures and durations were determined depending on the thickness of the glasses. This thesis has been prepared considering that will be an important resource for minimizing the stress in the glass works of artists' working on glass and artistic production.