Zihinsel engelli kardeşe sahip olan ve olmayan çocukların benlik saygısı ve kaygı durumlarının incelenmesi
The examination of self-esteem and anxiety situations of the children having and not having mental retarded siblings
Yazar: FATMA SABAN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU ARIKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik saygısı = Self esteem ; Hemşirelik = Nursing ; Kardeşler = Brothers ; Zeka geriliği = Mental retardation ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma zihinsel engelli kardeşe sahip olan ve olmayan çocukların benlik saygısı ve kaygı durumlarını değerlendirmek ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı-karşılaştırmalı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 15.02.2010- 26.06.2010 tarihleri arasında Erzurum il merkezinde Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerine kayıtlı zihinsel engelli çocukların 15-18 yaşları arasındaki sağlıklı kardeşleri ile Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı okullara devam eden, zihinsel engelli kardeşi olmayan ve en az bir kardeşe sahip olan 15-18 yaşları arasındaki sağlıklı çocuklar oluşturmaktadır. Örnekleme; zihinsel engelli kardeşi olan 108, zihinsel engelli kardeşi olmayan 119 olmak üzere toplam 227 sağlıklı çocuk alınmıştır.Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılımlar, ortalama, ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, korelasyon ve varyans analizi kullanılmıştır.Zihinsel engelli kardeşe sahip olan ve olmayan çocukların sürekli kaygı ile benlik saygısı puan ortalamalarının karşılaştırılmasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05).Zihinsel engelli kardeşe sahip olan 17-18 yaşındaki çocukların sürekli kaygılarının, zihinsel engelli kardeşe sahip olmayan çocuklara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05).Zihinsel engelli kardeşe sahip olan kız çocuklarının sürekli kaygı puan ortalamalarının zihinsel engelli kardeşe sahip olmayan kız çocuklarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.001).Zihinsel engelli kardeşe sahip olan ve olmayan çocukların yaşına, cinsiyetine, anne mesleğine, baba mesleğine ve kaçıncı çocuk olduğuna göre çocukların benlik saygısının etkilenmediği bulunmuştur (p>0.05).Zihinsel engelli kardeşe sahip olan ve kardeşinin engelinden dolayı çevre ile sorun yaşayan, suçluluk duyan çocukların sürekli kaygı puan ortalamalarının çevre ile sorun yaşamayan, suçluluk duymayan çocukların sürekli kaygı puan ortalamalarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05).Zihinsel engelli kardeşe sahip olan çocukların benlik saygısının kardeşinin engelinden etkilenmediği saptanmıştır (p>0.05).Zihinsel engelli kardeşe sahip olan ve olmayan çocukların Sürekli Kaygı Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puan ortalamaları arasında negatif bir ilişki saptanmıştır (p<0.01). Araştırmada zihinsel engelli kardeşe sahip olan ve olmayan çocukların kaygısının artmasına ters orantılı olarak çocukların benlik saygısının düştüğü belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Zihinsel engel, kardeş, benlik saygısı, sürekli kaygı, hemşirelik

Abstract:
The study was carried out comparatively and descriptively with the aim of determining the factors affecting and to evaluate anxiety situations and self-esteem of the children having and not having mental retarded siblings. The context of the study consisted of 15-18 year of age healthy children having mental retarded siblings registered in Private Training and Rehabilitation Centre belonging to National Education Directorate of Erzurum and 15-18 year of aged healthy children having at least one sibling between the dates february 15st 2010 and June 26st 2010. The sampling was made up of 227 healthy children, 119 of whom don?t have mental retarded sibling, 108 of whom have mental retarded sibling.Personal Information Form, Rosenberg Self-Esteem Scale and Trait Anxiety Scale were used in the collection of the data. Percentage distributions, average, Chi-Square, t-test in independent groups, Mann-Whitney U test, Cruskal Wallis test, correlation and variance analysis were used in the evaluation of the data.We could not detect significant distinction in the comparison of score average of trait anxiety and self-esteem of the children having and not having mental retarded siblings (p>0.05).It was found out that trait anxiety of 17-18 aged of children having mental retarded sibling were found higher than those of the children not having mental retarded siblings (P<0.05).It was also found out that trait anxiety score average of the girls having mental retarded sibling were found higher than those of the girls not having mental retarded siblings (P<0.001).It was detected that self-esteem of the children having and not having mental retarded sibling weren?t affected according to gender, age, professions of parents and how many times-child (P>0.05).It was found out that trait anxiety score averages of the children having mental retarded sibling and experience some difficulties due to his or her siblings?s handicap and feel accusition were found higher than those of those of the children not having any problem with the environment and so don?t feel accusation (P<0.05).It was observed that self-esteem of the children having mental retarded sibling was not affected from the handicap of their siblings (P>0.05).There was a negative correlation between score averages of Rosenberg Self-Esteem Scale and Trait Anxiety Scale of the children having and not having mental retarded sibling (p<0.01).In the study, it was concluded that anxiety of the children having or not having mental retarded siblings increased while self-esteem of the children decreased.Key Words: Mental retardation, sibling, self-esteem, trait anxiety, nursing