Böbrek nakli öncesi ve sonrasında WNT sinyal iletimindeki β-katenin'in ekspresyon değişimlerinin incelenmesi
Investigation of β-catenin expression changes in WNT signaling pathway before and after kidney transplantation
Yazar: ONUR YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK PEHLİVAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Beta katenin = Beta catenin ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Katenin = Catenin ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Sinyal nakli = Signal transduction

Özet:
Giriş ve Amaç: 1990 yıllarında keşfedilen Wnt sinyal iletiminin birçok biyolojik mekanizmada etkili olduğu bilinmektedir. Sinyal yolağındaki temel mekanizma β-katenin seviyesi ile ilişkilidir. β-katenin Wnt sinyal yolağının kaderini belirlemektedir. Böbrek gelişim ve transplantasyon süreçlerinde de rol alan Wnt sinyal iletiminin, böbrek hasarının onarımındaki ya da akut hasardan kronik hasara geçişteki rolü yapılan çalışmalar ile gösterilmiştir. Çalışmamızda ise, hastaların nakil öncesi ve sonrası β-katenin ekspresyon seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler: Kronik Böbrek Yetmezliği tanısı konulmuş 25 hastanın böbrek nakli öncesi ve sonrası periferik kan örneklerinden lenfosit izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Bu örneklerde CD4+ T hücreleri MACS yöntemi kullanılarak ayrımlanmıştır. Ayrımlanan CD4+ T hücrelerinden total RNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Elde ettiğimiz RNA örneklerinden gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile β-katenin ekspresyon seviyeleri belirlenmiştir. 
Bulgular: Çalışmamızda nakil olan 23 hastanın 5'inde rejeksiyon vardır. Tüm hastaların CD4+ T hücrelerinde β-katenin ekspresyon düzeyleri incelendiğinde hastaların %60,8'inde β-katenin ekspresyonunun arttığı gösterilmiştir. Ekspresyonu artan hastaların %85,7'sinde rejeksiyon ve %78,57'sinde akut böbrek hasarı gözlenmemiştir.  
Sonuç: Veriler analiz edildiğinde Wnt sinyal iletiminin nakil sonrası böbrek sağkalımı ve fonksiyonu açısından etkili olabileceği izlenmiştir. Akut böbrek hasarı gelişen hastalarda β-katenin ifadesinin azaldığı aynı şekilde β-katenin ifadesi artan hastaların çoğunda akut böbrek hasarının bulunmadığı gözlenmiştir. Bununla birlikte β-katenin ekspresyon düzeyi artan hastalarda nakil sonrasında böbrek fonksiyonlarının korunduğu ve rejeksiyon riskinin azalmış olabileceği düşünülmektedir.  
Anahtar Kelimeler: Wnt sinyal iletimi, böbrek nakli, rejeksiyon, β-katenin

Abstract:
Introduction and purpose: Wnt signaling pathway was discovered in 1990, is known to be effective in many biological mechanisms. The basic mechanism in the signaling pathway is relared to the level of β-catenin. β-catenin determines the fate of the pathway. The role of Wnt signaling pathway, which is also involved in kidney development and transplantation processes, in the repair of kidney damage or in the transition from acute damage to chronic damage, has been shown by studies. In our study, it was aimed to examine the relationship of β-catenin expression levels on transplantation in patients after transplantation compared to before transplantation.
Methods: Lymphocyte isolation was performed from peripheral blood samples before and after kidney transplantation in 25 patients diagnosed with chronic kidney failure. In these samples, CD4+ T cells were distinguished using the MACS method. Total RNA isolation was performed from the differentiated CD4+ T cells. The expression levels of β-catenin were determined by real-time polymerase chain reaction from the RNA samples.
Results: In our study, 5 of the 23 patients who received a transplant had rejection. When β-catenin expression levels were examined in CD4+ T cells of all patients, β-catenin expression was shown to increase in 60,8% of patients. Rejection was observed in 85,7% of patients with increased expression, and acute kidney damage was not observed in 78,57%.
Conclusion: When the data were analyzed, it was observed that Wnt signal transmission could be effective in terms of kidney survival and function after transplantation. It has been observed that there may be a relationship between acute kidney damage and Wnt signal, and that Wnt signal decreases in patients who develop acute kidney damage after transplantation. However, in patients with increased β-catenin expression levels, it is believed that kidney function is maintained after transplantation and the risk of rejection may be reduced.

Key words: Wnt signaling pathway, kidney transplant, rejection, β-catenin