Doğum sonu dönemdeki kadınlarda cinsel fonksiyon ve disparoninin değerlendirilmesi
Determination of sexual function and dyspareunia in postpartum women
Yazar: HANİFE ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. KAMİLE KABUKCUOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel ilişki = Sexual relation ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Cinsellik = Sexuality ; Disparoni = Dyspareunia ; Kadınlar = Women ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Amaç: Bu çalışma doğum sonu dönemdeki kadınlarda cinsel fonksiyon ve disparoni varlığını belirlemek amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Çalışma Eylül 2019 – Ocak 2020 tarihleri arasında Antalya ili Kepez İlçesinde bulunan 35 Nolu ve 7 Nolu Aile Sağlığı Merkez' lerinde yapılmıştır. Araştırma evrenini doğum sonu ilk bir yıl içerisinde olan ve vajinal doğum yapmış 200 kadın oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu ve Carol Postpartum Cinsel Fonksiyon ve Disparoni Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Açıklayıcı Faktör Analizi, Tek Faktörlü Varyans Analizi, Kruskal-Wallis H Testi, Mann-Whitney U Testi, Bağımsız Gruplar İçin t-Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Carol Postpartum Cinsel Fonksiyon ve Disparoni Değerlendirme Ölçeği Cinsel Aktiviteye Hazırlık alt ölçeğinde kadınların %63.5'inde orta derece libido bozukluğu olduğu, %72'sinde lubrikasyon bozukluğunun olmadığı belirlenmiştir. Cinsel Aktivitede Rahatsızlık ve Ağrı alt ölçeğinde; vulvaya dokunulduğunda ağrı alanında kadınların %67.5'inde rahatsızlık yok/ hafif derecede rahatsızlık veya ağrı, penetrasyon sırasında ağrı alanında kadınların %61.5'inde rahatsızlık yok/ hafif derecede rahatsızlık veya ağrı, vajinal ilişki sırasında ağrı alanında  kadınların %61'inde rahatsızlık yok/ hafif derecede rahatsızlık veya ağrı, vajinal ilişki sonrasında ağrı alanında kadınların %67.5'inde rahatsızlık yok/ hafif rahatsızlık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca postpartum cinsel fonksiyon ve disparoni ile kadınların eğitim durumunun ve daha önceki doğumlarında uygulanan epizyotomi durumunun ilişkili olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışma sonucunda doğum sonundaki kadınlarda cinsel ilişkiye hazırlık alanında lubrikasyon bozukluğu saptanmamış fakat orta derece libido bozukluğu saptanmıştır. Vulvaya dokunulduğunda, penetrasyon sırasında, cinsel ilişki sırasında ve cinsel ilişki sonrasında hafif derecede rahatsızlık ve ağrı saptanmıştır. Doğum sonu izlemlerde kadınların cinsel yaşamı değerlendirilmeli, uygun tedavi ve bakım sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Postpartum dönem, cinsel fonksiyon, disparoni, hemşirelik

Abstract:
Objective: This study is planned for sexual function and having dyspareunia in postpartum women.
Method: Study is done between September 2019 and January 2020 in number 35 and number 7 Family Health Centers which situate in Antalya provinces Kepez town. 200 women who are within the first year of postpartum and have a vaginal birth form research universe. Personal ınformation form and Carol Postpartum Sexual Function and Dyspareunia Assessment Scale is used as data collection tool. Scales are applied with face to face method. Number, percent, arithmetic mean, Confinmatory Factor Analysis, Explanatory Factor Analysis, Single Factor Analysis of Variance, Kruskal-Wallis H Test, Mann-Whitney U Test, T- Test or ındependent groups are used in the analysis of data.
Results: 63.5 percent of women have moderate libido disorders, 72 percent of don't have a lubrication disorder is determined in Carol Postpartum Sexual Function and Dyspareunia Assessment Scale sexual activity readiness subscale. When the vulva is touched, 67.5 percent of women have no discomfort in the area of pain/moderate discomfort or pain, during penetration 61.5 percent of women have no discomfort in the area of pain/ moderate discomfort or pain, during vaginal intercourse 61 percent of women have no discomfort in the area of pain/ moderate discomfort or pain, after vaginal intercourse 67.5 percent of women have no discomfort or pain/ moderate discomfort is determined. Additionally postpartum sexual function and dyspareunia is determined to be related with status of women and episiotomy status applied in previous births.
Conclusion: In the result of study, lubrication disorder is undetected in the field of preparation for sexual intercourse, in postpartum women but moderate libido disorder is detected. When the vulva is touched, during penetration, during sexual intercourse and after sexual intercourse is detected moderate discomfort and pain. Women's sexual life should be evaluated in postpartum fallow follow-ups, suitable treatment and care should be provided. 
Key words: Postpartum period, sexual function, dyspareunia, nursing