Renklerin ürün kimliğine etkisi ve çözümleri
The effect of colors to the product identity and solutions
Yazar: EMEL UZUNER
Danışman: PROF. GÜLER ERTAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Renk seçimi = Color selection ; Renkler = Colors ; Ürün kimliği = Product identity

Özet:
Grafik tasarımdaki ana başlıklarla ilgili kuramlara ve uygulama yöntemlerine yönelik bir araştırma sunulur. Grafik tasarımda renk kullanımı bir yönlendiricidir. Duyularımızla algıladıklarımızın % 80 görsel uyarı, gün ışığında da görselliğin tümü renk demektir. Tasarımın en önemli öğesidir. Renk fiziksel bir oluşumdur ve ışık ile birlikte var olur. Önemli bir tasarım öğesi olduğu gibi, aynı zamanda sembolik bir değeri vardır. Renk duygu ve düşünce boyutunu tasarımda vurgulu bir biçimde temsil eder. Tanıtılan, grafik tasarım ürününe kişilik kazandırır. Renklerin, anlamını, özünü, kültürel bağlamını ve etkilerini derinlemesine incelemektedir.Renkler insanın, fiziksel ve psikolojik algılamalarını harekete geçirdiği gibi, nesne ve çevre uyumu açısından önemini vurgular. Rengin algılama ve psikolojik etkilerini ele alarak, farklı tasarım alanlarında renk uygulamalarını ve bunların etkilerini görebiliriz. Tasarımcı, renk ilişkilerinin temel özelliklerini öğrenerek; konusuna biçim ve anlam verir. Renkler, ürünü betimlemek ya da tanımlamak için kullanılabilir. Renk soyut ve sembolik düşüncelerin ve anlamların ifadesi olarak değerlendirilebilir. Bu aşamadan sonra yapılacak olan şey tasarımda amaçlanan etkiyi elde etmek için, rengin nasıl kullanılacağını belirlemektir. Renkte istenilen ifade verilirken algılamaları etkileyen, dikkat, uyarı, motivasyon, verimlilik, iletişim,yaratıcılık gibi noktalardaki rolüyle, psiko sosyolojik bir faktör olarak ürün kimliğinin de önemine dikkat çekilerek şu noktalar vurgulanmaktadır: Çalışma koşullarının iyileştirilmesi, iş ortamlarının insancıllaştırılması ve insan-çevre uyumunun sağlanmasında, etkileşimin güçlü olması için renk etkili bir araç olması. Gösterge-kontrol düzenekleri tasarımında renk ayırıcı bir unsurdur. İş verimliliği, etkinliği, motivasyon, yaratıcılık, dikkat, kazaların önlenmesi, konfor ve hijyen duygusu, sosyal iletişim ortamlarının oluşturulması gibi çalışmalarda renk önemli bir faktördür.
16.yy.'dan bu yana bilim adamları ve sanatçılar renk konusuna eğilmişlerdir. Renkler kültürden kültüre değişmekte ve çeşitli anlamlar yüklenmektedir. Renklerin bazıları psikolojik ve fizyolojik bir biçimde olumlu ve olumsuz etkilemektedir. Herhangi bir ürün alırken bundan bilinç düzeyinde etkileniriz.
Günümüzde dijital teknolojiyi kullanarak görselliğin en üst düzeye ulaştığı bu dünyada yetişen genç nesil için, imge ve görsellik sonradan yaşamlarına giren yeni bir deneyim alanı değil, aksine onların algısı ve öğrenmesini etkileyen doğal bir gelişmedir. Genç nesil için doğal algılanan bu görsel kültür, iletişim alanlarındaki etkin artışına işaret etmektedir. Ortaya çıkan görsel kuşatma durumunun özellikle çocuklar ve gençler üzerindeki etkisini resimlerin dijital manipülasyonla gerçeği yansıtan belgesel özelliklerini giderek yitirmesi, resim ve gerçek arasındaki sınırın eşitlenmesine ve böylece çocukların benzetme ile gerçeği ayırt etmede  zorlanmasına yol açmaktadır. Resimlere  renklere aşırı maruz kalarak doyumsuzlaşan gözlerimizin algılarımızı olumsuz etkilemesi sonucunda, farkına vararak, üzerinde düşünerek görmek mümkün olmamaktadır. Görsel göstergelerin yazılı ve sözlü dile olan nicel üstünlüğü, dil kullanımının ve etki gücünün  azalmasına ve dilin konuşma baloncuklarının içine itilmesine yol açmaktadır. 
Grafik sektöründe temel renk kavramlarına, bu yaş gruplarının, ne kadar yakın oldukları ve daha çok bu renklerin hangi renk değerlerini algıladıkları araştırılmıştır. Bu çalışmada rengin tanımı yapılmıştır. Rengin insanoğlu tarafından nasıl algılandığı, algılama olayının nasıl gerçekleştiği,  tasarımda renk seçimini etkileyen kriterler, rengin psikolojik etkileri olmak üzere, şartlanmış refleksler, kullanıcı kimliği, yaş-cinsiyet, toplumsal yargılar, gelenekler – inanç sistemi, renklerin sembolik ve fonksiyonel anlamları gibi özellikler, tasarımcıyı ve kullanıcıyı renk seçiminde etkileyen kriterler olarak ele alınmıştır. Tasarımcının, ürün tasarlarken renk tercihlerinde etken faktörleri, renk konusunda uzmanlaşmış kişilerin araştırmaları ve bu konudaki çalışmaları ayrıntılı değerlendirerek yapması daha doğru olacaktır.
14-16 yaş , 17-19 yaş öğrenciler, 28-31 yaş, 32-44 yaş, 45-56 yaş öğretmenler ve 28-31 yaş, 32-44 yaş 45-56 yaş  veli  yaş grupların çeşitliliği ile hangi renkleri sevdikleri, cinsiyet  ve eğitim farklılıklarıyla, bireylerin sevdiği renklerde farklılıklar olup olmadığı araştırılarak grafik ve istatistiklerle ortaya konulmuştur. İkinci aşamada ise, üç farklı yaş grubuna anket uygulanarak, bu grupların en sevdikleri renkler tespit edilmiştir. Bu saptamalar doğrultusunda değişik yaş gruplarının renk tercihleri ve ürünler üzerindeki renk ve çeşitliliği ne kadar algılayabildikleri grafik ve istatiksel olarak incelenmiştir. Araştırma sonunda, iki etaplı anket sonrasında elde edilen verilerle yaş grupları arasında, rengi algılamada fark olup olmadığı incelenmiştir. Bu saptamalar doğrultusunda değişik yaş gruplarının renk tercihlerini ne kadar doğru algılayabildikleri belirlenmiştir.
Bursa ilinde bulunan Bursa Zeki Müren Güzel Sanatlar Lisesi öğrencilerine, öğretmenlerine ve velilerine anketler uygulanarak renk algılama ve renk algılamasını etkileyen genel etmenler hakkında edinilen somut sonuçlar, istatistik ve grafikler incelenmiş ve ortaya görüşler çıkmıştır.
Ayrıca bu çalışmayla çocukların, öğretmenlerin ve velilerin doğru renkleri tanıması ve 14-56 yas grubunda kalan populasyonun renk kriterleri saptanmış olduğu için ambalaj, reklam, pazarlama, eğitim sektöründe daha bilinçli çalışmaların yapılmasına katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Renk, Renk seçimini etkileyen kriterler, Ürün Kimliği, Rengin ürün kimliğine etkisi ve çözümleri.

Abstract:
A study is presented forthe main topicsrelatedto graphic designtheoryandmethods of application. Theuse of color in graphicdesign is a router. 80% of what weperceive with oursenses is visualalert, allvisualthings in sunlight is color.
It is themostimportant element of design.Color is a physical formationan dcoexistswithlight. As an important element of design, it also has a symbolicvalue. Colorr epresentsthoughtsandfeelings in an high lighted way in design.Promoted graphic  designgivespersonalitytothe product.Themeaning, theessence, and thecultural context of colors and the ireffectsareexamined in depth.As colors  mobilize people'sphysical and psychological perceptions, and it high ligts the importan cecompliance of environmentandobjects.We can seecolorapplications in the fields of different designs by addressing the psychologicaleffects of color perception. Designer, gives form and meaningto his subject by learning the basic features of color relationships.Colors, can be  usedtoidentifyordescribe the product. Colour can be evaluated as theexpression of abstract and symbolicideasand meaning .Afterthisstage, what is to be donetoachievetheintendedeffect in thedesign, is todetermine how tousecolor.Her role when giving the desired expression which affectperceptions; attention, warning, motivation, productivity, communication, creativity, following point sarehighlightedbydrawingattentionto the importance of productidentity as a psychosocial factor : Color'sbeing an effectivetool for a stronginteraction in improving of working conditions,  the humanizing of worken vironment, and providing human-environment fit. Color is a keyseparator element in displayand control system design.Color is an important factor in studiessuch as businessefficiency, effectiveness, motivation, creativity, attention, prevention of accidents, a sense of comfort and hygiene, thecreation of social communication at mospheremedia Since 16th century, scientists and artists are interested	in	color. Colors have varied from culturet oculture and they have beengiven various meanings.
Some of the colors influences people positively and negatively in a psychological and physiological way. Weareaffected by this at thelevel of consciousnesswhenbuyingany product. 
Nowadays,  fortheyoungergenerationgrowingsuch a World thatvisuality has reached the high estlevel byusing digital technology, image and visuals is not a new experiencefield goesintotheirlaterlife,on the contrary,it is a natural development which affectstheirperception and learning.This visual cultur eperceived as natural by younger generation, indicatesitseffectiveincrease in the communication field. The impact of there sulting visualstate of siege,  especially on children and youth, pictures graduallost of documentaryfeatureswhichreflectsreality by digital manipulation, lead store synchronize boundary between image and reality, and sothe children have diffuculty to distunguish between analogyand reality. Afteroureyes - which are unsatisfacted by   exposingexcessive colors and images-effectingourperceptionsnegatively, it is impossible toseeby thinking onand noticing. Visual indication'squantitativesuperioritytothewrittenandspoken language leadstothereduction of language useandthepowereffects of languageand it leadslanguageto be pushedintospeechbubbles.
Thebasicconcepts of color in graphicsindustry,  and how closetheseagegroupstoeachotheraremostly perceivethe color values of the secolors,  havebeeninvestigated. Thedefinition of color have been made Inthisstudy. Features as; how color is perceivedbymankind, how theevent of  detection is done,the criteria which affects color selection in design, thecolor'spsychologicaleffects, conditioned reflexes, useridentity, ageandsex, social judgments, traditions - thebeliefsystem, the symbolic and functional meanings of colors, aretaken as criteriaaffectsthedesignerandtheuser in choosing color. It is better for designertoevaluateresearches of peoplespecializes in color and studies on this subject in detail, when designing producteff ective factors in his choice of color, people of color thats pecializes in researchanddetailed studies on this subject will be more accurate in assessing the making. 14-16 years, 17-19 year students, 28-31 years, 32-44 years, 45-56 years and 28-31 years, 32-34 year, 45-56 year teachers,and 28-31 year,32-44 year, 45-56 year parentsagegroup'svariety and which colors they love, by sex and education differences,  whether there are differences in  individuals favorite colors have beeninvestigatedandintroduced with graphsand statistics. Inthesecond phase, a questionnairebyapplyingtothreedifferentage groups their favourite colors have beenidentified. Inthelight of these findings the colorp references of differentage groups and how they can detect colors and variety on products have beeninvestigatedstatisticallyand by graphics. At theend of research; aftertwo-stagequestonnaire,whetherther eare differencesbetweenobtainedresultsandage groups in color perception have beenexamined. Inaccordance with this determination; how muchdifferentagegroupsareabletodetec tthe color preferencescorrectly has been determined.
Zeki Muren FineArts High School, which is located in Bursa, itsstudents, their teachers and their parents, question naireswere given, color perception and the concreteresults about general factors affecting color perception, statistics and graphs has been examinedandopinions has emerged. Inaddition, with thisstudy, children, teacher sandparentsrecognizetheright colors and as population in 14-56 agecolorcriteriaidentified, it contributesto do moreconsciousstudies on packaging, advertising, marketing, educationindustry.

Keywords: Color, criteriaaffectingtheselection of colors, product ID, color'seffectandsolutionstotheproduct ID