Ratlarda sigara dumanının diş çekim yarasındaki kemik iyileşmesi üzerine etkisinin immünohistokimyasal ve biyokimyasal olarak değerlendirilmesi
Immunohistochemical and biochemical evaluation of the effect of cigarette smoking on bone healing process in the tooth extraction socket in rats
Yazar: AYDIN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. YILMAZ GÜNAYDIN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Sigara = Cigarette ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; İmmünositokimyasal yöntemler = Immunocytochemical methods

Özet:
Sigaranın doku iyileşmesi üzerine zararlı etkileri bilinse de, bugüne kadar, sigara dumanının diş çekim soketinin iyileşmesi üzerine etkilerini gösteren bir çalışma yoktur. Bu çalışmanın amacı, sigaranın ratlarda diş çekimi sonrası soket iyileşmesi üzerine etkilerini, immünohistokimyasal ve biyokimyasal olarak değerlendirmektir.Yaşları 90 gün ve ağırlıkları 250-300 gr olan 84 erkek Wistar rat (rattus norvegicus albinus), her grupta 28 rat olacak şekilde 3 gruba ayrıldı, gruplardan 2 tanesi deney grubu (deney 1 ve deney 2) olarak kabul edildi ve bir tanesi kontrol grubu olarak kullanıldı. Deney 1 ve deney 2 de yer alan hayvanlar, cerrahi öncesinde sigara makinesinde, haftada 7 gün olmak üzere 2 ay süreyle sigara dumanına maruz bırakıldı. Sigara protokolü günde 4 adet filtreli sigaraya maruz bırakılmasından oluşuyordu. Deney 1 de yer alan hayvanlar, sigara protokolü olarak cerrahi öncesinde ve sonrasında sakrifiye edilecekleri zamana kadar sigaraya maruz bırakılırken, deney 2 grubundaki ratlara sadece cerrahi öncesinde sigara protokolü uygulandı.84 erişkin erkek rata genel anestezi verildi ve sağ maksiller santral kesici dişleri çekildi. Postoperatif, bütün hayvanlar 3., 7., 15. ve 28. günlerde sakrifiye edildi. Sakrifikasyon için şeçilen günlerde (3., 7., 15. ve 28. günler) ratlardan 1-1.5 ml kan örneği alındı ve her hayvanın sağ maksillası çıkarıldı. Diş çekiminden sonar 3. günde alınan örneklere, spesifik fibronektin antikoruyla immünohistokimyasal boyama yapıldı. Diğer örneklere ise, spesifik tip 1 kollajen antikoruyla immühistokimyasal boyama yapıldı. Kan örneklerinden serum alkalen fosfataz (ALP) seviyeleri ölçüldü.Diş çekiminden sona 3. günde spesifik fibronektin antikoruyla yapılan immünohistokimyasal boyamada, kontrol grubundaki örneklerde pozitif boyama oluşmuş (+++), deney 1 grubunda zayıf pozitif (+), deney 2 grubunda orta pozitif (++) boyama olmuştur.Spesifik tip 1 kollajen antikoruyla yapılan boyama skorlamasının sonucunda, tüm gruplar arasında skorların karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulunamamıştır. Diğer taraftan tüm gruplarda, 7. günde istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulunamazken, 15. ve 28 günlerde istatistiksel olarak anlamlı sonuç bulunmuştur (p=0,000*, p= 0,001*). Tip 1 kollajen antikoruyla boyamada, skorlamanın her bir grupta, günlere göre ikişerli olarak karşılaştırılması istatistiksel olarak anlamlı bulunamamıştır.Her bir grupta ALP seviyelerinin günlere göre karşılaştırılmasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,001*, p=0,000*, p= 0,001*). Tüm gruplar arasında ALP seviyelerinin karşılaştırılmasında, 3. ve 7. günlerde anlamlı (p=0,004*, p=0,017*), 15. ve 28. günlerde istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktur. ALP seviyelerinin her bir grupta günlere göre ikişerli olarak karşılaştırılmasında, 3. -7., 3. -15., 3. -28. günlerde anlamlı (p<0,05*), 7. -15., 7. -28. , 15. -28 günlerde anlamlı farklılık yoktu.Bu çalışmanın sonuçlarının değerlendirildiğinde, biz sigara kullanımının diş çekim soketinin iyileşme sürecine negatif olarak etki etmekte olduğu sonucuna ulaştık.

Abstract:
It has been known that cigarette smoking has harmful effects on tissue healing, but till now there is not any study which is investigating the cigarette smoking effects on tooth extraction socket. The aim of the present study was to evaluate immunohistochemically and biochemically the influence of cigarette smoking on the socket healing after tooth extraction in rats.Eighty four male Wistar rats (rattus norvegicus albinus), aged 90 days and weighing 250-300 gr, were divided into three groups of 28 rats each, two of them were considered experimental (test 1 and test 2) and one of them was used as control. The animals in test 1 and test 2 were exposed to cigarette smoke in a smoking chamber 7 days per week for 2 months prior to tooth extraction. The smoking regimen consisted of exposure to four filtered cigarettes per day. The animals in test 1 were exposed to the smoking regimen prior to surgery and after the surgery, but the animals in test 2 were exposed to the smoking regimen only prior to surgery.General anesthesia was administered to 84 adult male Wistar rats and their maxillary right central incisors were extracted. Postoperatively, all animals were sacrificed at 3, 7, 15 and 28 days. On selected days of sacrifice (3, 7, 15 and 28 days), 1-1.5 ml of blood samples were taken from rats and their right maxillas were removed from each animal. The samples taken on 3th day after tooth extraction were stained immunuhistochemically with specific fibronectin antibody. Other samples were stained immunuhistochemically with specific type 1 collagen antibody. Serum alkaline phosphates (ALP) levels were measured in all blood samples.On the 3 th day after the tooth extraction, as a result of scoring the immunohistochemical staining with fibronectin-specific antibody, samples in the control group were positively stained (+++), in the group 1 they were slightly positive (+) and in the group 2 they were moderate positive (+ +).As a result of scoring the immunohistochemical staining with type 1 collagen antibody, there was not any statistically significant difference among the scores within all groups. On the other hand, there was not a statistically significant difference among all groups on 7th days, but there were statistically significant differences among all groups on 15th and 28th days (p=0,000*, p= 0,001*) . Comparison of the paired intense scores of the type 1 collagen antibody staining according to days within each groups were not statistically significant.The comparison ALP levels according to days in each groups were found statistically significant (p=0,001*, p=0,000*, p= 0,001*). Comparison of the ALP levels among all groups on 3th and 7th days were significant (p=0,004*, p=0,017*), there were not any statistical significance on 15. and 28. days. Comparison of the paired ALP levels according to days in each groups, between the groups were significant on 3 th -7 th, 3 th -15 th, 3 th -28 th days (p<0,05*), but there were not any significant differences between 7 th -15 th, 7 th -28 th, 15 th -28 th days.As a result of the assessments of the current study, we have found out that; the healing process of the tooth extraction socket is negatively affected by cigarette smoke exposure.