Ankilozan spondilitli hastalarda ozon tedavisinin etkinliği
Efficacy of ozone therapy in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: MÜNEVVER ÖZHAN EROL
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ALKAN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Ağrı şiddeti = Ache violence ; Ozon = Ozone ; Ozon tedavisi = Ozone therapy ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Ankilozan Spondilit (AS) hastalarında medikal tedaviye
eklenen rektal ozon tedavisinin; ağrı şiddeti, sabah tutukluluğunun süresi, entezopati,
spinal mobilite, fonksiyonel durum, hastalık aktivitesi, yaşam kalitesi ve akut faz
reaktanları üzerine olan etkilerini araştırmaktır. Modifiye New York tanı kriterlerine
göre tanısı konan 30 AS'li hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil etme ve
dışlanma kriterlerine uygun olarak seçilen 30 hasta, randomize edilerek iki gruba
ayrıldı. Grup 1'deki hastalara kullanmakta olduğu medikal tedavi ile birlikte rektal ozon
tedavisi giderek artan dozlarda haftada 5 seans, 4 hafta boyunca toplam 20 seans olacak
şekilde uygulandı. Birinci hafta: 25 mg/l, 100 ml; ikinci hafta: 30 mg/l, 150 ml; üçüncü
hafta: 35 mg/l, 200 ml; dördüncü hafta: 40 mg/l, 200 ml olacak şekilde rektal ozon
tedavisi uygulandı. Grup 2'deki hastalara ise sadece kullanmakta olduğu mevcut
medikal tedavisine devam etmeleri önerildi. Hastaların tedavi öncesi ve sonrası
değerlendirmelerinde; sabah ve gece ağrı şiddeti için vizüel analog skala (VAS), sabah
tutukluluğu süresi, Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI),
Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS), hasta ve doktor global
değerlendirmesi, Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFI), Ankilozan
Spondilit Yaşam Kalitesi Anketi (ASQoL), Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi
(BASMI), Maastricht Ankilozan Spondilit Entezit Skoru (MASES), C-reaktif protein
(CRP) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) değerlendirme parametreleri olarak
kullanıldı. Başlangıçta değerlendirme parametreleri açısından gruplar arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Ozon grubunun grup içi değerlendirmesinde,
tedavi sonrasında tedavi öncesine göre sabah ve gece VAS skorları, sabah
tutukluluğunun süresi, BASDAI, ASDAS(crp), ASDAS(esh), MASES, hasta ve doktor
global değerlendirme, ASQoL parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme
gözlenirken BASMI, BASFI, ESH ve CRP değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı
farklılık saptanmadı. Kontrol grubunda ise hiç bir değerlendirme parametresinde tedavi
sonrasında tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme gözlenmedi.
Tedavi sonunda; sabah ve gece VAS skorları, sabah tutukluluğunun süresi, BASDAI, ASDAS(crp), ASDAS(esh), MASES, hasta ve doktor global değerlendirme, ASQoL
parametelerinde ozon grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak
anlamlı iyileşme saptandı. Ozon ve kontrol grupları arasında tedavi sonrası BASMI,
BASFI, ESH ve CRP açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. AS'de
ozon tedavisinin etkinliğinin değerlendirildiği ilk çalışma olan çalışmamızın sonuçlarına
göre, medikal tedaviye eklenen ozon tedavisi AS hastalarının ağrı şiddetini, entezopati
skorlarını ve sabah tutukluluğu sürelerini azaltarak hastalık aktivitelerini azaltmış
dolayısıyla da yaşam kalitelerini düzeltmiştir. Bu nedenle ozon tedavisinin AS
hastalarının tedavilerinde tamamlayıcı bir tedavi seçeneği olabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, rektal ozon tedavisi, tamamlayıcı tıp

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of rectal ozone treatment
added to medical treatment on pain severity, duration of morning stiffness,
enthesopathy, spinal mobility, functional status, disease activity, quality of life and
acute phase reactants in Ankylosing Spondylitis (AS) patients. Thirty patients diagnosed
as AS according to Modified New York Criteria were included in the study. Thirty
patients selected according to inclusion and exclusion criteria were randomized into two
groups. Rectal ozone treatment along with medical treatment was administered to the
patients in group 1, in increasing doses for 5 sessions per week, 20 sessions in total for
4 weeks. First week: 25 mg/l, 100 ml; second week: 30 mg/l, 150 ml; third week: 35
mg/l, 200 ml; fourth week: 40 mg/l, 200 ml rectal ozone treatment was applied. The
patients in group 2 continued only their current medical treatment. In the assessment of
patients before and after treatment, visual analogue scale (VAS) for morning and night
pain severity, duration of morning stiffness, Bath Ankylosing Spondylitis Disease
Activity Index (BASDAI), Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score (ASDAS),
patient and physician global assessment, Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index
(BASFI), Ankylosing Spondylitis Quality of Life Questionnaire (ASQoL), Bath
Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI), Maastricht Ankylosing Spondylitis
Entesite Score (MASES), C-reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate
(ESH) were used as assesment parameters. There was no statistically significant
difference between the groups according to assesment parameters at baseline. In the
intra-group assesment of the ozone group, there was a statistically significant
improvement in morning and night VAS scores, duration of morning stiffness,
BASDAI, ASDAS (crp), ASDAS (esh), MASES, patient and physician global
assessment, ASQoL parameters after the treatment when compared to the pre-treatment,
but there was no statistically significant difference in BASMI, BASFI, ESH and CRP
values. In the control group, no statistically significant improvement was observed in
any of the assesment parameters after treatment when compared to pre-treatment. At the
end of the treatment morning and night VAS scores, duration of morning stiffness, BASDAI, ASDAS(crp), ASDAS(esh), MASES, patient and physician global assesment,
ASQoL parameters were statistically significantly improved in ozone group when
compared control group. There was no statistically significant difference between the
ozone and control groups in terms of BASMI, BASFI, ESR and CRP after treatment.
According to the results of our study, which was the first study evaluating the efficacy
of ozone treatment in AS, ozone treatment added to medical treatment reduced pain
severity, enthesopathy scores and duration of morning stiffness of AS patients, thereby
reducing disease activities and thus improving quality of life. Therefore, we think that
ozone treatment may be a complementary treatment option in the treatment of AS
patients.
Keywords: Ankylosing spondylitis, rectal ozone treatment, complementary treatment