Koroner arter hastalarında periferik arter hastalığının sıklığı, mortalite ve morbidite üzerine etkisi
Effect of peripheral artery disease on frequency, mortality and morbidity in patients of coronary artery
Yazar: ŞAHİN KARAKILIÇ
Danışman: PROF. DR. DÜNDAR ÖZALP KARABAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Ayak bileği = Ankle ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Periferik arter hastalığı = Peripheral arterial disease ; Periferik arter hastalığı = Peripheral arterial disease

Özet:
Koroner arter hastalığı(KAH) nedeniyle koroner arter bypass greft operasyonu(CABG) kararı verilen olgularda periferik arter hastalığı(PAH) ve risk faktörlerinin belirlenmesi, mortalite ve morbidite üzerine etkilerini değerlendirme amaçlanmıştır.

Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda koroner arter bypass greft operasyonu kararı verilen hastaların kayıt altına alınması planlanmış ve Şubat 2019 tarihinde veri toplama işlemi başlamış, Ekim 2020 arasında kayıt alma işlemi tamamlanmıştır. Çalışmamıza koroner anjiografi ile tanı konulmuş koroner arter hastalığı olan, koroner arter bypass greftleme (CABG) kararı verilen, koroner arter hastalığına eşlik eden ek kardiyak patoloji (kalp kapak hastalığı, kalp yetmezliği, konjenital kalp defektleri gibi) olmayan, renal fonksiyonların normal sınırlarda olan, eşlik eden akciğer patolojisi bulunmayan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların 22(%22,2)si kadın, 77(%77,8)si erkek hasta olmak üzere 99 hasta kayıt altına alınmıştır. 50 yaş üzeri olan bireylerin çalışmaya dahil edilmesi planlanmıştır. Hastaların yaşı ortalama 64,45±7,75 yıl; dağılım 50-88 yıl, ortanca 64 yıldır.
Çalışmaya dahil edilen tüm hastalarda ayak bileği-kol indeksi (ABI) ölçüldü ve risk faktörleri araştırıldı. Ayrıca hastaların geçmiş dönem laboratuvar ve görüntüleme geçmişleri de incelenerek düşük dansiteli lipoprotein (LDL), glukoz, kreatinin, ejeksiyon fraksiyonu (EF), bypass yapılan koroner arterleri, hastanede operasyon öncesi ve sonrası yatış süreleri veri bilgisi olarak kaydedildi.

Ayak Bileği- Kol İndeksi:
Hasta istirahat halindeyken galena perfect aneroid model manuel tansiyon manşonu ve maquet sound doppler kullanılarak bilateral üst ekstremitelerde radial ve ya ulnar arter üzerinden ve alt ekstremitelerde dorsal pedal arter ve ya posterior tibial arter üzerinden tansiyon ölçümü yapılmıştır. Ayak bileği en yüksek sistolik basıncı ile en yüksek kol basınç değerine oranı ile ayak bileği- kol indeks değeri hesaplanmıştır.  


Araştırmamızın sonucunda koroner arter bypass greftleme yapılan hastalarda ileri yaş, karotis arter tutulumu, sol ön inen koroner arter (LAD) bypass greftleme, alt ekstremite tansiyon durumu, hastane yatış süresi ve çalışmamızın temel belirleyicisi olan ABI değerlerinin patolojik olması sağ kalımla ilgili olarak anlamlı istatistiksel sonuçlara ulaşıldı. 
Çalışmamızda kriter olarak kullanılan ABI değerinin 0,9198'den daha düşük olmasının; eksitus hastaları tespit etme ihtimali yani sensivitesi %71,4, sağ kalan hastaları tespit etme ihtimali yani spesifitesi ise %85,9 olarak görüldü. 
İncelenen LDL, kreatinin, glukoz laboratuvar değerleri, cinsiyet, EF, preoperatif yatış süresi, operasyon değerleri, bypass greftleme yapılan diğer koroner arterler, koroner arterlerdeki stenoz yüzdesi, diabetes mellitus(DM), hiperlipidemi(HL), hipertansiyon(HT) , sigara, stroke ile ilgili anlamlı istatistiksel sonuçlar elde edilmemiştir.

Sonuç olarak; CABG uygulanan olgularımızda mortalite üzerine PAH varlığı istatiksel olarak anlamlı görülmemiştir. 
Ancak PAH olmaması CABG yapılan hastalarda sağ kalımı arttırmıştır. Karotis arter hastalığının olmaması da CABG uygulanan olgularımızda sağ kalımı arttırıken, karotis arter hastalığının varlığı ise mortaliteyi arttırmıştır. 
CABG uygulanan olgularda; PAH varlığı uzun dönemde mortalite üzerinde olumsuz etkisi nedeniyle bu hasta grubunun daha yakından izlemi ve etkin medikal tedavi uygulanması gerektiği düşüncesindeyiz.

Abstract:
We were aimed to determine peripheral artery disease and risk factors and evaluate their effects on mortality and morbidity in patients who were decided to have coronary artery bypass graft operation due to coronary artery disease.

We planned to enroll patients who have been decided to have a coronary artery bypass graft operation in the Department of Cardiovascular Surgery of Dokuz Eylul University Hospital, and the registration process has been completed between February 2019 and October 2020. In our study, coronary artery disease diagnosed by coronary angiography, coronary artery bypass grafting decision was made, no additional cardiac pathology accompanying coronary artery disease (heart valve disease, heart failure, congenital heart defects), renal functions within normal limits, patients without lung pathology were included. 99 patients, 22 (22.2%) female and 77 (77.8%) male patients, were recorded. It is planned to include individuals who are at least 50 years old. The average age of the patients was 64.45 ± 7.75 years; distribution is 50-88 years, median is 64 years.
Ankle-brachial index (ABI) was measured in all patients included in the study and risk factors were investigated. In addition, past laboratory and imaging histories of the patients were also examined and data were recorded as LDL, glucose, creatinine, ejection fraction (EF), bypassed coronary arteries, operation values, the percentage of stenosis in the coronary arteries, pre- and post-operative hospitalization periods in the hospital.

Ankle-brachial index:
While the patient was at rest, blood pressure was measured over the radial or ulnar artery in the bilateral upper extremities and over the dorsal pedal artery or posterior tibial artery in the lower extremities using a standard blood pressure cuff and sound doppler. The ankle-brachial index value was calculated with the ratio of the highest systolic pressure to the highest arm pressure value of the ankle. 

In our study, the presence of PAD on mortality was not found to be statistically sigificant in our patients who underwent CABG.
However, the absence of PAD increased survival in patientes undergoin coronary artery bypass. The absence of carotid artery disease also increased survival in our patients who underwent CABG, while the presence of carotid artery disease increased mortality.
In CABG applied cases; we think that this patient group should be followed up closely and medical treatment should be applied because of the negative effect of presence of PAH on long-term mortality.