Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih konularının öğretiminde kullandıkları öğrenci merkezli yöntemlerle ilgili karşılaştıkları sorunlar
Social science teachers problems about student oriented methods which they used for teaching history
Yazar: SERKAN ÜNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM HAKKI ÖZTÜRK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tarih öğretimi = History teaching ; Öğrenci merkezli eğitim = Student centered education ; Öğrenci merkezli yöntem = Methods centered to the student ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmen sorunları = Problems of teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Tarih Konularının Öğretiminde Kullandıkları Öğrenci Merkezli Yöntemlerle İlgili Karşılaştıkları Sorunlarİlköğretimde Sosyal Bilgiler ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde 2005 yılından itibaren uygulanmaya başlayan öğretim programları ve ders kitapları öğrenci merkezli yöntemlerin uygulanmasını hedeflemektedir. Bu dersler bireyin toplumsal var oluşunu gerçekleştirmesine yardımcı olacak ve yaşam boyu sürecek bir eğitim planı şeklinde yapılandırılmıştır. Değişimle birlikte çağın gerektirdiği bilgi ve donanıma sahip, sosyal yaşamda etkin, sorumluluklarını bilen vatandaşlar yetiştirmek amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin kendi örf ve âdetleri çerçevesinde kültürel yönden gelişmesi, sağlıklı ve mutlu bir birey olarak yetişmesi de ulaşılmak istenen hedefler arasında yer almaktadır.Bu araştırmada ilköğretim sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih konularının öğretiminde kullandıkları öğrenci merkezli yöntemlerle ilgili karşılaştıkları sorunlar incelemektedir. Araştırma deseni olarak nitel araştırma desenlerinden ?durum çalışması deseni? ve durum çalışması desenlerinden ?iç içe geçmiş çoklu durum deseni? kullanılmıştır. Araştırma, 2010?2011 öğretim yılında Çanakkale il merkezi, ilçeleri ve köylerinde bulunan 14 devlet okulunda görev yapan 18 Sosyal Bilgiler öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama tekniği olarak ?görüşme? ve ?gözlem? teknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın amacı ilköğretim ikinci kademede görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde yer alan tarih konularının öğretiminde kullandıkları öğrenci merkezli öğretim yöntemleri uygularken karşılaştıkları zorlukları ve sorunları incelemektir.Araştırma bulguları ilköğretim ikinci kademe sosyal bilgiler öğretmenlerin Sosyal Bilgiler ve T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük derslerinde tarih konularını öğretirken daha çok geleneksel yöntemleri kullandıklarını göstermektedir. Öğretmenlere öğrenci merkezli yöntem ve teknikleri uygulamaları önerilse de, öğretmenler derslerinde çeşitli nedenlerden dolayı öğretmen merkezli yaklaşımlara daha fazla yer vermektedirler. Bu nedenler arasında sınıf mevcutlarının kalabalık olması, okul imkânlarının yetersiz olması, programdaki konulara ayrılan sürenin kısıtlı olması gibi maddeler yer almaktadır. Sosyal bilgiler öğretmenleri yöntem ve teknikleri kullanırken de ders kitaplarının gerekli bilgi ve görsel materyali barındırmaması, öğrencilerin beceri, ilgi ve motivasyon eksikliği gibi sorunlarla karşı karşıya gelmektedirler. Ayrıca öğretmenlerin yöntem ve teknikleri uygularken çok fazla problemle karşılaşması yöntem ve tekniklerin etkili bir şekilde uygulanmasını zorlaştırdığı araştırmanın bulguları arasındadır.Anahtar Kelimeler: Öğretim Yöntemleri, İlköğretim, Öğrenci Merkezli Öğrenme, Sosyal Bilgiler Öğretimi, Tarih Öğretimi.

Abstract:
Social Science Teachers? Problems about Student Oriented Methods Which They Used for Teaching HistoryWith made changes of curriculums and textbooks of Social studies and Turkish Republic Revolution History and Kemalism courses in elementary school level in 2005, it was aimed to use the student-centred methods. These courses were restructured in the way to help students for achieving their social existence and to be a life time learning lesson. With these changes, it was aimed to grow up the children who are socially active, responsible and have the information and features which the new era requires. The students? improvement in terms of their traditions and their health and happiness were also included in desired targets.In this study, social studies teachers? problems about student-centred methods which they used for teaching historical topics were investigated. In accordance with the purpose of the study, qualitative methods were used for data collection and data analysis. As research model, multiple-case study design was used. The study was performed with 18 social science teachers who worked in 14 primary schools in Çanakkale city center and its districts and villages for 2010-2011 education year. ?Interview? and ?Observation? were used as data collection technique.The purpose of the study is to investigate the problems faced by social science teachers about student-centred methods which they used for teaching Social studies and Turkish Republic Revolution History and Kemalism courses.According to the results of study, it was observed that teachers were using largly traditional methods for teaching Social studies and Turkish Republic Revolution History and Kemalism courses. Although the student-centred methods and techniques were recommended by official curriculum, they generally did not use those methods and techniques because of various reasons and difficulties. Crowdedness of the classes, inadequate school conditions and insufficient time for lesson issues are some of these reasons. Teachers face with some others problems such as ?insufficient interest, ability and motivations of students? and ?the insufficient existence of required information and visual contents in books?.Keywords: Teaching Methods, Elementary Education, Student-centred Learning, Social Studies Education, History education.