Fabrika çalışanlarında sağlık okuryazarlığı ile sağlık hizmetleri kullanımı ve sağlıklı yaşama biçimi davranışları arasındaki ilişki
The relationship between health literacy and health care utilization and healthy lifestyle behaviors among factory employees
Yazar: ÖZGE HAMURCU
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM ÖZTÜRK HANEY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Fabrikalar = Factories ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Çalışanlar = Workers ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu araştırmanın amacı fabrika çalışanlarında sağlık okuryazarlığı ile sağlık hizmetleri kullanımı ve sağlıklı yaşama biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Araştırmanın örneklemini Hatay ilinin Antakya ilçesinde bulunan 6 fabrikalada çalışmakta olan 180 (158 erkek, 22 kadın) birey oluşturmuştur. Veriler "Tanıtıcı Soru Formu", "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32)" ve "Sağlıklı Yaşama Biçimi Davranışları-II Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirmesinde tanımlaycı istatistikler, Mann-Whitney U testi, spearman korelasyon analizi, Kruskal-Wallis testi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan fabrika çalışanlarının yaş ortalaması 35.88±7.68'di. Katılımcıların %87.8'si erkek ve %74.4'ü evli, %34.4'ü lise eğitimine sahip ve %70'i otomotiv sektöründe çalışmakta idi. Fabrika çalışanlarının sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 30.01 ± 9.47 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %31.1'i yetersiz sağlık okuryazarlığı, % 39.4'i sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı, % 14.4'ü yeterli sağlık okuryazarlığı ve % 15'i mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahipti. Fabrika çalışanlarının sağlık okuryazarlığı puanı ile sağlıklı yaşama biçimi davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon modelinde "eğitim düzeyi", "çalışılan sektör", "acil servisi kullanma durumu", ve "fiziksel aktivite davranışı" ile sağlık okuryazarlığının belirleyici değişkenleri idi (p < 0.05).
Bulgular katılımcıların sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi ve sağlık hizmetleri kullanımı arasında ilişki olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between health literacy, use of health services and healthy lifestyle behaviors in factory workers.
The sample of the study consisted of 180 (158 male, 22 female) individuals working in 6 factories in Antakya district of Hatay province. The data were evaluated with descriptive statistics, Mann-Whitney U test, spearman correlation analysis, Kruskal-Wallis test and logistic regression analysis. 
The mean age of the participants was 35.88±7.68. 87.8% of them were male, 74.4% were married, 34.4% had high school education, 70% were working in automotive sector. The mean health literacy score of the factory employees was determined as 30.01 ± 9.47. The health literacy levels of the participants were 31.1% insufficient health literacy, 39.4% problematic-limited health literacy, 14.4% adequate health literacy and 15% were determined to have an excellent level of health literacy. A significant relationship was found between the health literacy score and the total score of healthy lifestyle behaviors of factory workers. "Education level", "sector of work", "use of the emergency service", and "physical activity behavior" were found the predictors of health literacy in the regression model (p < 0.05).
Findings showed that there is a relationship between participants' health literacy and healthy lifestyle behaviors and health services use.