Fitness ve spor merkezlerine giden bireylerin temel psikolojik özelliklerinin ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının incelenmesi
Investigation of basic psychological characteristics and healthy living habits of individuals going to fitness and sports centers
Yazar: YILMAZ SAMİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS BERK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Fitness = Fitness ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Psikolojik özellikler = Psychological characteristics ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Spor = Sports ; Spor merkezi = Sport center ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışma finess ve spor merkezlerine düzenli olarak giden bireylerin temel psikolojik ihtiyaçlarını ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını incelemek, ayrıca spor yapmayan bireylerle karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Van ilinde bulunan ve düzenli olarak fitness ve spor merkezlerine giden bireyler dahil edilmiştir. Araştırma grubundan verilerin elde edilmesi maksadıyla araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formunun yanı sıra Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik için frekans ve yüzde dağılımları, iki bağımsız grubun ortalamalarının karşılaştırılmasında T-Testi,  çoklu karşılaştırmalar içinse One Way Anova kullanılmıştır. Ölçek alt boyutlarının ilişkisel analizi için Pearson Korelasyon değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmaya 221 kadın 366 erkek gönüllü olarak katılmış olup katılımcıların 281i düzenli olarak spor yapmakta 306'sı ise spor yapmamaktadır. Temel psikolojik özellikler cinsiyet değişkenine göre özerklik ihtiyacı, ilişki ihtiyacı faktörlerinde ve toplam ölçek skorunda farklılık göstermiştir. Sağlıklı yaşam davranışları hususunda cinsiyet değişkenine göre sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite faktörlerinde ve toplam ölçek skorunda farklılık tesit edilmiştir. Spor yapan e yapmayan bireylerin karşılaştırılmasında ise temel psikolojik ihtiyaçlar açısından tüm faktörlerde ve toplam ölçek skorunda istatistiksel olarak fark olduğu görülmüştür. Spor yapma değişkenine göre sağlıklı yaşam biçimi davranışları açısından beslenme, sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, stres yönetimi ve toplam ölçek skorunda anlamlı farklılığın olduğu görülmüştür. Yaş gruplarına göre yapılan karşılaştırmada temel psikolojik ihtiyaçlar açısından anlamlı farklılık tespit edilmezken, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarında sağlık sorumluluğu ve fiziksel aktivite faktörlerinde farkın olduğu belirlenmiştir. Temel psikolojik özellikler ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ilişkisel analizi sonucunda pozitif yönlü ancak düşük düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out to examine the basic psychological needs and healthy lifestyle behaviors of individuals who regularly go to finess and sports centers, and to compare them with individuals who do not do sports. Individuals living in Van and regularly going to fitness and sports centers were included in the study. In order to obtain data from the research group, the Basic Psychological Needs Scale and the Healthy Lifestyle Behaviors Scale II were used, as well as the personal information form created by the researcher. In the analysis of the data, frequency and percentage distributions were used for descriptive statistics, T-Test was used to compare the means of two independent groups, and One Way Anova was used for multiple comparisons. Pearson Correlation evaluation was performed for the relational analysis of the sub-dimensions of the scale. 221 women and 366 men participated in the study voluntarily, and 281 of the participants do sports regularly and 306 do not. Basic psychological characteristics differed in the need for autonomy, need for relationship factors and the total scale score according to the gender variable. In terms of healthy living behaviors, there were differences in health responsibility, physical activity factors and total scale score according to gender variable. In the comparison of individuals who do and do not do sports, it has been observed that there is a statistical difference in all factors and total scale scores in terms of basic psychological needs. It was observed that there was a significant difference in nutrition, health responsibility, physical activity, stress management and total scale score in terms of healthy lifestyle behaviors according to the variable of doing sports. While no significant difference was found in terms of basic psychological needs in the comparison made according to age groups, it was determined that there was a difference in health responsibility and physical activity factors in healthy lifestyle behaviors. As a result of the relational analysis of basic psychological characteristics and healthy lifestyle behaviors, it was determined that there was a positive but low level relationship.