Bipolar bozukluk tanılı hastalarda çift uyumu ve cinsel işlevlerin değerlendirilmesi
Assessment of dyadic adjustment and sexual functions in patients with bipolar disorder
Yazar: ZEYNEP NAMLI
Danışman: DOÇ. DR. GONCA KARAKUŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniği Bipolar Bozukluk Birimi tarafından takip edilen bipolar bozukluk tanılı hastalardaki cinsel işlevler ve çift uyumunu ve etkili olan faktörleri değerlendirmektir.
Yöntem: Bipolar bozukluk (BPB) tanılı ötimik dönemde olan 50 hasta (32 kadın, 18 erkek) ve psikiyatrik hastalığı bulunmayan 50 kişiden oluşan kontrol grubu (27 kadın, 23 erkek) çalışmaya dahil edildi. Görüşmeler iki aşamada gerçekleştirildi. İlk aşamada klinisyen tarafından Sosyodemografik Veri Formu, bipolar bozukluk veri formu ve cinsel işlevler veri formu dolduruldu. DSM-IV Eksen I bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği (SCID-I) ve ilaç yan etkilerinin değerlendirilmesi için UKU Yan Etki Değerlendirme Ölçeği uygulandı. Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRCDÖ) ve Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ), Çift Uyum Ölçeği (ÇUÖ), DSM-IV Eksen II bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği (SCID-II) hastalar tarafından dolduruldu. İkinci aşamada ölçekler toplandı ve değerlendirildi.
Bulgular: BPB tanılı 50 hastanın % 50'sinde cinsel işlev bozukluğu (CİB) saptanmıştır. BPB ve kontrol grubunun CİB varlığı açısından karşılaştırılması sonucunda en sık erkek BPB tanılı hastalarda bozukluk belirlenmiştir. Kadın BPB tanılı hastalarda en sık saptanan bozukluk iletişim sorunu, erkeklerde ise cinsel sıklık azlığıdır. GRCDÖ toplam puanları her iki cinsiyette de BPB tanılı hastalarda kontrol grubuna göre daha yüksek belirlenmiştir. ÇUÖ toplam puanları hasta ve kontrol grubunda benzer bulunmuştur. İlaç tedavilerinin değerlendirilmesi sonucunda cinsel işlevler açısından valproik asit güvenilir bulunmuştur. BPB hastalık özelliklerinin cinsel işlevlere olan etkisinin değerlendirilmesinde ataklarda psikotik belirtilerin bulunmasının CİB oranını artırdığı saptanmıştır. BPB tanılı hastalarda CİB varlığının çift uyumunu olumsuz etkilediği belirlenmiştir.
Sonuç: Bu çalışmada CİB oranının BPB tanılı hastalarda kontrol grubuna göre daha fazla olduğu görülmüştür. Özellikle erkek cinsiyette, kontrol ve hasta grubunda CİB çift uyumunu daha olumsuz etkilemektedir. Ancak CİB ve çift uyumunun etkilenmesi arasındaki en güçlü ilişki BPB tanılı erkek hastalardadır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to assess sexual functions, dyadic adjustment and related factors in bipolar patients who have been followed up in outpatient clinic of Bipolar Disorder Unit of Department of Psychiatry, Cukurova University Medical School.
Method: A total of 50 euthymic bipolar patients (32 female, 18 male) and 50 healthy individuals as a control group (27 female, 23 male) were included in the study. Interviews were completed at two steps. At first step, a data form for socio-demographic features and two other forms for clinical characteristics of bipolar disorder and sexual functions have been filled by clinician The Structured Clinical Interview for Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fourth edition (DSM-4) Axis I and Axis II were used to determine axis I psychiatric disorders and personality disorders. UKU Side Effect Rating Scale was filled by interviewer. In addition all patients completed Golombok Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS), Arizona Sexual Experience Scale (ASES), Dyadic Adjustment Scale (DAS) completed. At the second step the collected data were assessed and scales were interpreted. 
Results: The prevalence rate of sexual dysfunction disorders (SDD) were 50% (n=50) in bipolar patients. SDDs were most commonly seen in bipolar male patients in our sample. The most common sexual dysfunction was sexual interaction in female and sexual intercourse frequency in male bipolar patients. Total GRISS scores were higher in both bipolar male and female patients than control group. There was no statistically significant difference between bipolar patients and control group in total DAS points. Valproic acid was found to have less sexual side-effects than other medications. Presence of psychotic features during the episodes was related with more SDDs in our study. SDDs had negative effects on dyadic adjustment in patients with bipolar disorder. 
Conclusion: The results of this study have shown that the prevalence rate of sexual dysfunction disorders is higher in bipolar patients than healthy individuals. SDDs have negative effects on dyadic adjustment especially in male gender in both bipolar patients and control group. The strongest relation between SDDs and dyadic adjustment were found in bipolar male patients.