Demir eksikliği anemisinde girelin gen polimorfizmi
Ghrelin gene polymorphism in iron deficiency anemia
Yazar: ERHAN BAHADIR
Danışman: DOÇ. DR. SAADET AKARSU
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Demir = Iron ; Ghrelin = Ghrelin ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Çocuk hastalıkları = Child diseases

Özet:
Demir eksikliği anemisi (DEA) infant ve çocukluk çağı hematolojik hastalıkları içinde en yaygın olanıdır. Tüm yaş gruplarında görülür. Yaşa ve cinse göre normal hemoglobin (Hb) değerinin iki standart sapma (SD) altında olması anemi olarak kabul edilir. Nutrisyonel aneminin en sık nedeni olan DEA'nin gelişiminde beslenme büyük rol oynar. Ülkemizde 4 ay-18 yaş çocukların %12.7'sinde DEA saptanmıştır. Demir eksikliği anemisinin klinik özelliklerinden birisi iştah kaybıdır ve beslenme DEA'nde büyük rol oynar. Girelin iştah ve yiyecek alımını uyarır. İştahın beyin tarafından kontrol edildiği ve yeme davranışının santral sinir sistemi (SSS)'nde hipotalamusta yer alan belli bölgelerde karmaşık bir mekanizma ile düzenlendiği kabul edilir. Hipotalamus arkuat nükleusunda iştah düzenlenmesinde rol alan girelin içeren nöronlar saptanmıştır. Bu lokalizasyon ile girelin yemek alımını kontrol eder. Girelin açlık hormonu olması yanı sıra yeme davranışı ile kilo dengesini düzenler. Girelin açlık ve sonrası davranışsal, metabolik ve gastrointestinal adaptasyonları yönetir. Vücuttaki demir ve girelin seviyesi arasında belirgin pozitif ilişki saptanmıştır. Demir azalmasından DEA gelişimine doğru, girelin düzeyi giderek azalır.Bu çalışmanın amacı demir eksikliği anemisi tanısı alan çocuklarda ve sağlıklı kontrol grubunda girelin gen polimorfizminin sıklığı araştırılmak istendi. Bu şekilde, toplumumuzda sağlıklı çocuklarda; Girelin gen polimorfizmi oranı belirlenmek istendi. Belirlenen polimorfizmlerden hangisinin daha sık görüldüğü incelenmek istendi. Böylece sağlıklı olan çocuklar ile DEA olan çocuklardaki görülme oranı arasındaki farklılık belirlenmek istendi. Beslenme tarzı da dahil olmak üzere, ortak yaşam şartları sürdürenler arasında; DEA gelişmesinin gerçek nedeni; girelin geninde meydana gelen bir polimorfizm olabilir mi sorusuna cevap bulunmak istendi.Çalışmada 27 kız (%47.4) ve 30 erkek (%52.6) olmak üzere toplam 57 DEA tanılı olgu ve 57 sağlıklı kontrol grubu değerlendirildi. Hasta ve kontrol grubunda girelin genindeki -501 promoter, Arg51Gln, Leu72Met ve Gln90Leu polimorfizmleri çalışıldı. Girelin genindeki -501 A/C polimorfizmi açısından A alleli istatistiksel olarak hasta grubunda artmış sıklıkta saptandı (p<0.05). Promoter -501 A/C polimorfizmi için genotip sıklıkları kontrolle farklı bulunmadı (p<0.05). Arg51Gln, Leu72Met ve Gln90Leu polimorfizmleri için genotip ve allel sıklıkları kontrolle karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı (p<0.05).Girelin geninin DEA'nin immünogenetiğinde önemli rolleri olabileceğini düşünmekteyiz. Bu gende yer alan diğer polimorfizmlerin hastalığa katkı sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi için gerek Türk populasyonunda gerekse diğer populasyonlarda yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğu kananatindeyiz. Çalışmada elde edilen verilerin doğrulanabilmesi için aynı polimorfizmlerin farklı toplumlarda DEA hastalarında çalışılarak verilerimizin daha fazla araştırılmayla desteklenmesi gerekmektedir.Girelin genindeki artmış promoter -501 varyant sıklığının DEA etyopatogenezinde rol oynayan mekanizmalardan biri olabileceğini düşünmekteyiz.Anahtar kelimeler: Demir eksikliği anemisi, girelin gen polimorfizmi

Abstract:
Iron deficiency anemia (IDA) is the most common in infancy and childhood hematologic diseases. It is seen in all age groups. According to age and gender, anemia is considered to be that normal hemoglobin (Hb) value below two standard deviation (SD). Nutrition plays an important role in the development of IDA which is the most common cause of nutritional anemia. In our country, IDA has been determined in 12.7% of children between 4-months and 18-years old. One of the clinical features of IDA is loss of appetite and nutrition plays a major rol in IDA. Ghrelin stimulates appetite and food intake. It is considered that appetite and eating behavior are controlled with complex mechanisms by certain areas located at hypothalamus in central nervous system (CNS). The neurons containing ghrelin involved in appetite were found at arcuate nucleus of hypothalamus. Ghrelin at this localization controlles food intake. In addition to becoming hunger hormone, ghrelin regulates eating behavior and weight balance. Also ghrelin, before and after fasting, controlles behavioral, metabolic and gastrointestinal adaptations. The significant positive correlation was found between body iron and ghrelin levels. Ghrelin levels progresively decrease from iron decrease to development of IDA.The frequency of ghrelin gene polymorphism was aimed to be investigated in children diagnosed as IDA and healthy control group. In this way, we aimed to determine ghrelin gene polymorphism in healthy children of our society. It was aimed which determined polymorphisms are seen more frequently. Thus, we aimed to determine difference between the ratios of healthy children and children with IDA. Among children with the same nutrition manner, common living conditions, we aimed to answer question that the real reason of IDA development may be occurance of a polymorphism at ghrelin gene.In our study, total 57 children with IDA, 27 female (47.4%) and 30 male (52.6%), and 57 healthy control group were assessed. -501 promoter, arg51Gln, Leu72Met, and Gln90Leu polymorphisms at ghrelin gene were studied in patients and contol group. In terms of -501 A/C polymorphism at ghrelin gene, A allele was found statistically significant in patients group (p<0.05). For promoter -501 A/C polymorphism, the frequencies of genotype was not different from the control group (p<0.05). When genotype and allele frequencies were compared with control group for Arg51Gln, Leu72Met and Gln90Leu polymorphisms, there is no statistically significant difference (p<0.05).We suggest that ghrelin gene may play an important role in IDA immunogeneticy. Also we think that studies are needed to be done in both Turkish population and other populations for the determiation of other polymorphisms in this gene which may contribute to this disease. To verify our data, the same polymorphisms should be futher investigated in patients with IDA in different populations by more futher studies.We suggest that increased promoter -501 variant frequency in ghrelin gene may be one of he mechanisms involved in etiopathogenesis of IDA.Keywords: Iron defiency anemia, ghrelin gene polymorphism