Non-travmatik nörolojik hastalıkların maluliyet, özürlülük ve yetersizlik açısından değerlendirilmesi
Evaluation of non-traumatic neurological diseases in terms of disability, i̇mpairment and i̇ncapability
Yazar: UĞUR KAYHAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR KOÇER
Adalet Bakanlığı / Adli Tıp Kurumu
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Fiziksel, kimyasal ve psikolojik faktörlerden etkilenme sonucu organ ve/veya vücut sistemlerinde oluşan arızanın, uygulanan tedaviler sonrası tamamen iyileşmeden devam etmesi durumu ve kişinin bu arıza sonucu yaşına göre mesleki kazanma yeteneğinin azalmasına maluliyet denilmektedir. Adli tıbbi pratikte maluliyet olarak bilinen tazminat taleplerinde tespit edilen meslekte kazanma gücü kaybı ve emeklilik talebinde değerlendirilen beden çalışma gücü kaybı oranları Sosyal Güvenlik Kurumu Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği (MHY)'nden yararlanılarak belirlenir. Özürlülere tanınan haklardan yararlanmak isteyenler için ise bu değerlendirme Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik (ÖHY)  ile yapılmaktadır. Amerika'da maluliyet ve özürlülük terimlerini kapsayan yetersizlik oranı ise American Medical Association Evaluation of Permanent Impairment Guide (Amerikan Tıp Birliği Kalıcı Yetersizlik Ölçüm Rehberi-AÖY) ile tespit edilmektedir. 
Ortalama yaşam süresinin artmasıyla daha sık karşılaşılan non-travmatik nörolojik hastalıklar, 3.ATİK' başvuran ve beden çalışma gücü kaybı sorulan olguların klinik özelliklerinden yararlanılarak MHY, ÖHY ve AÖY kapsamında değerlendirilmiş, tespit edilen sonuçlar ve değerlendirme yöntemleri açısından kıyaslanmıştır. Değerlendirme sonucunda rehber/yönetmelikler arasında orta dereceli korelasyon mevcut olduğu, en düşük korelasyonun AÖY-MHY arasında, en yüksek korelasyonun ise ÖHY-MHY arasında bulunduğu tespit edilmiştir.
Çalışmamızda Adli Tıp Kurumu (ATK) Üçüncü Adli Tıp İhtisas Kurulu (3.ATİK)'ndan mahkemelerce 2008-2012 yılları arasında 5 yıllık sürede görüş alınmak üzere gönderilen non-travmatik nörolojik arıza öyküsü bulunan olgular ayrıca hasta ve hastalık özellikleri, 3.ATİK ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kararları bakımından değerlendirilmiştir.  
Çalışmamızda 183 olgu değerlendirilmiş olup, olguların beden çalışma gücü kaybı incelendiğinde; %67,4 oranında beden çalışma gücünün en az 2/3'ünü-%60'ını kaybettiği, %32,4 oranında beden çalışma gücünün en az 2/3'ünü-%60'ını kaybetmediği, beden çalışma gücünü kaybettiği bildirilen olguların %38'inde SVH'ya bağlı parezi/pleji ve konuşma bozukluğu, %12'sinde epilepsi hastalığı, %7'sinde beyin tümörleri veya arteriyovenöz malformasyon, %5'inde vaskülit, enfeksiyon veya polio hastalığı, %4'ünde Alzheimer hastalığı veya demans, %4'ünde Multipl Skleroz hastalığı, %4'ünde Parkinson hastalığı, %3'ünde myopati, distrofi veya Myastenia Gravis hastalığı, %23'ünde ise birden fazla hastalığın birlikteliği görülmüştür.

Abstract:
Impairment" is defined as the persisting  failure of an organ or body system as a result of physical, chemical and psychological factors after the correct treatment and decrease in vocational incapacity/inability according to persons age. Vocational incapacity/inabilty in the indemnity claims and the loss of the earning capacity in the profession for the pension indemnity claims  that are both known as 'impairment' in medical forensic practice are both calculated by using Declaratory Procedure Guidelines of the Incapacity to Work and Impairment Ratios of the Turkish Social Security Institution. A similar evaluation for disabled employee is made with another guide called " Disability Criteria, Classification and Regulation of the Board of Health Reports that are given to Disabled People" . In United States in order to evaluate impairment and disability ratios American Medical Association Evaluation of Permanent Impairment Guide (AÖY) is used.
      In our study, incapacity to work and impairment ratios for non-traumatic neurological diseases that have been seen more often with the increase in average life expectancy were calculated for all cases according to the three guidelines: "Declaratory Procedure Guidelines of the Incapacity to Work and Impairment Ratios of the Turkish Social Security Institution", "Disability Criteria, Classification and Regulation of the Board of Health Reports that are given to Disabled People"  and "American Medical Association Evaluation of Permanent Impairment Guide". Finally these ratios for each guideline were compared with each other.

As a result of the evaluation a moderate meaningful correlation was found between these three guidelines. And the lowest correlation was seen between Declaratory Procedure Guidelines of the Incapacity to Work and Impairment Ratios of the Turkish Social Security Institution and American Medical Association Evaluation of Permanent Impairment Guide.
In our study; the cases that had had non-traumatical neurological system malfunction and been referred to The Third Specialized Board of Turkish Council of Forensic Medicine during the quinquennium from 2008 to 2012 with the request from Public Prosecution Offices and The Courts for the evaluation of the disability and impairment ratios were retrospectively reviewed.
In our study, totally 183 cases were evaluated. As all cases considered according to the loss in their body labour force: 67,4% of the cases lost at least 60% of their body labour force and 32.4  of the cases did not. In the assesment of the cases that lost % 60 percent or more of their body labour force it is found that; in 38 % of them there is paresis/plegia and speech disorder due to serebrovascular hemorrage (SVH), 12 % epilepsy, 7 % brain tumors or arteriovenous malformation, in 5 % vasculitis, infection or polio disease, 4 % MS, 4 % Parkinson disease, 3% myopathy,dystrophy or Myastenia Gravis disease and 23% combination of more than one of these diseases.