Av verilerinin balıkçılık yönetiminde değerlendirilmesi, Karadeniz'de hamsi balıkçılığı
Assessment of fishing data in fisheries management, anchovy fisheries in the Blacksea
Yazar: ERDİNÇ GÜNEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN BEKCAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Türkiye İstatistik Kurumu ve saha çalışmalarından elde edilen veri setleri kullanılarak hamsi (Engraulis encrasicolus L.1758)   stokuna ilişkin tahminler yapılması ve hamsi stoklarının sürdürülebilir yönetimi için tavsiyeler geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın kapsamını, Türkiye'nin Karadeniz'deki münhasır ekonomik zonunda avlanan hamsi balıkçılığı oluşturmaktadır. Verilerin analizinde; Genişletilmiş Hayatta Kalma Analizi (XSA) modeline ilaveten Schaefer (1954) ve Fox (1970) modelleri kullanılmıştır.  Genişletilmiş Hayatta Kalma Analizi sonucunda işletme oranı, küçük pelajikler için tavsiye edilen referans değerden (E=0,40) daha yüksek (E=0,53) bulunmuştur.  Hamsi stokları üzerindeki av baskısının azaltılması için avcılık ölüm katsayısının F=0,81 seviyesinden F=0,49 seviyesine çekilmesi gerekmektedir. Üç modele göre de av çabası mevcut stoklar için yüksek bulunmuştur. Son yıllarda balıkçılık ölüm oranında bir azalma görülmekle birlikte, stoka katılım ile üreyen stok biyokütlesi arasında güçlü ve devam eden ilişki bulunamamıştır. Analiz sonuçları, av çabası ne kadar artırılırsa artırılsın, av miktarının çok değişmeyeceğini göstermektedir. Bu nedenle, üretime bakılmaksızın hamsi stoklarının sürüdürülebilir işletilmesini sağlamak amacıyla av çabasının azaltılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to make assessment of anchovy (Engraulis encrasicolus, Linnaeus 1758) stocks and develop recommendations for a sustainable management of anchovy stocks through the by using the data sets obtained from The Ministry of Food Agriculture and Livestock,  works of Turkish Statistical Institute and the field surveys. The scope of the study is composed of the anchovy fisheries caught within Turkey's exclusive economic zone in the Black Sea. In analyzing the data, Schaefer (1954) and Fox (1970) models in addition to Extended Survivor Analysis (XSA) model have been utilized. The exploitation rate (E=0,53) has been found higher than the reference value recommended for small pelagics (E=0,40)   as result of the Extended Survivor Analysis. Based on the fishing pressure on the anchovy stocks, fishing mortality index should be reduced from the level F=0.81 to the level F=0,49 in order to reach the E=0,40 value.  The fishing efforts have been found considerably high as for all the three models. In recent years a reduction has been observed in the fishing mortality rate, however, no strong and ongoing relation could be revealed between the recruitment and the spawning stock biomass.   The results of the analysis have shown that no matter how the fishing effort is augmented, the catch quantity would remain unchanged. For this reason, fishing effort should be reduced regardless of the production with the aim of achieving sustainable management of European anchovy stocks.