Kadın okul yöneticilerinin yönetim sürecinde karşılaştıkları engeller ve bu engeller ile baş etme yolları: Diyarbakır ili örneği
Obstacles encountered by female school administrators in the management process and ways to cope with these barriers: The province of Diyarbakır
Yazar: GÜLSEREN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. KENAN ÖZCAN
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Tarih boyunca bütün dünya toplumlarında kadınlar daima toplumun her alanında var olma mücadelesi vermişlerdir. Bu mücadelenin en önemli yansımalarından biri de çalışma hayatıdır. Kadınlar çalışma hayatında bir yandan tutunabilmek için gayret gösterirken bir yandan da karşılarına konulan çeşitli sebeplerden kaynaklanan engelleri aşmak için uğraşmışlardır. İş dünyasının her alanında var olan bu engeller eğitim sektöründe de etkisini göstermektedir. Yöneticilik ve yönetici olma sürecinde cam tavan sendromundan kaynaklanan engelleri aşabilmek adına kadınlar çeşitli yollara başvurmaktadır. Bu çalışma ise kadınların yöneticilik ve yönetici olma sürecinde karşılaştıkları engelleri ve bu engeller ile baş etme yollarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma; karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı desen modeline dayanmaktadır. Çalışmanın nicel bölümünde yer alan verileri elde etmek için ulusal ve uluslararası 16 makale incelenerek 28 veri ve 5 ana tema içeren bir anket elde edilmiştir. Bu anket ile kadın okul yöneticilerinin en çok karşılaştıkları engelleri belirlemek amaçlanmaktadır. Çalışmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Diyarbakır'da görev yapan bütün kadın okul yöneticileridir. Çalışmanın örneklemi ise Diyarbakır ilinde görevli çalışmaya gönüllü olarak katılan 138 kadın okul yöneticisidir. Katılımcılara uygulanan anket sonucunda kadınların en çok karşılaştıkları engeller aile ve eşin desteğinin eksikliği, beceri geliştirme ve destekleme politikalarının eksikliği, ataerkil toplum yapısının olumsuz etkisi, cinsiyet temelli ayrışma ve kanıksanmış erkek liderliğidir. Çalışmanın nitel bölümünde ise gönüllülük esasına dayanarak 12 kadın okul yöneticisine yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Çalışmada katılımcıların karşılaştıkları engeller ve bu engeller ile baş etme yollarına ilişkin kişisel görüş ve deneyimlerinden alıntılar yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda ise araştırmacılara ve eğitim uygulayıcılarına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Throughout history, women in all societies of the world have always struggled to exist in all areas of society. One of the most important reflections of this struggle is working life. While women strive to survive in the working life, they have also struggled to overcome obstacles caused by various reasons. These obstacles, which exist in all areas of the business world, also show their effects in the education sector. In the process of becoming a manager and administrator, women resort to various ways to overcome the obstacles caused by the glass ceiling syndrome. This study aims to determine the obstacles faced by women in the process of management and becoming a manager and their ways of coping with these obstacles. The research is based on the explanatory sequential design model from mixed research methods. In order to obtain the data in the quantitative part of the study, 16 national and international articles were analyzed and a questionnaire containing 28 data and 5 main themes was obtained. With this questionnaire, it is aimed to determine the most common obstacles faced by female school administrators. The population of the study is all female school administrators working in Diyarbakır in the 2022-2023 academic year. The sample of the study is 138 female school administrators working in Diyarbakır who voluntarily participated in the study. As a result of the questionnaire administered to the participants, the most common obstacles women face are lack of family and spouse support, lack of skill development and support policies, the negative impact of patriarchal social structure, gender-based segregation and stereotyped male leadership. In the qualitative part of the study, a semi-structured interview form was applied to 12 female school administrators on a voluntary basis. In the study, the participants' personal views and experiences about the obstacles they face and the ways of coping with these obstacles were quoted. At the end of the study, recommendations were made to researchers and educational practitioners.