Nonilfenol'ün sığırlarda sperm motilitesine olumsuz etkilerinin glutamin ile geri çevrilmesi ve Nonilfenol'ün sığır embriyolarına etkileri
Reversal of the adverse effects of Nonylphenol on sperm motility in cattle by glutamine and the effects of Nonylphenol on cattle embryos
Yazar: ELİF ADAÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. CEVDET UĞUZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT HAMDİ KIZIL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Medikal Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Endokrin bozucular olarak bilinen bazı kimyasalların vücudun endokrin sistemi üzerinde zararlı etkileri olabilmektedir. Alkilfenol etoksilatların östrojen hormonunu taklit ederek endokrin sistemde bozulmalara neden olduğu gösterilmiştir. Hem su da hem de karada yaşayan canlılar için NF gibi türevlerinin çevrede rastlanan miktarlarının östrojenik, toksik ve karsinojenik etkileri olduğu bildirilmiştir. Nonilfenol'ün plastik şişelerden su içeriğine kadar sızdığı bulunmuştur. Çevresel kirleticilerin diğer türlerin yanı sıra insan üreme sistemine etkileri olduğu görülmektedir ve son yıllarda erkek üreme sistemi bozukluğundaki sıklığı artmaktadır. Nonilfenol'ün insanlar üzerinde erken embriyonik gelişmedeki zehirli etkilerinin çalışılması üzerine insan embriyonik kök hücrelerinde doza bağlı apoptoza neden olduğu belirtilmiştir. NF'nin birkaç organizma üzerinde yapılan çalışmada kronik, ağır ve zehirli özelliklerinin endokrin bozulmasına neden olduğu bildirilmiştir. Yapılan araştırmalarda Glutamin'in kimyasallar üzerinde koruyucu etkisi olduğu görülmüştür. Bütün bu özelliklerden dolayı, bu çalışmanın konusu NF'nin fertilizasyon ve embriyo dönemindeki olumsuz etkilerinin olup olmadığını belirlenmiş ve Glutamin'in sperma üzerinde Nonilfenol'ün kimyasal etkisine koruyucu etki gösterip göstermediği çalışılmıştır. Bu tez çalışmasında 0,1; 10; 100 µq NF/ml konsantrasyonları seçilmiştir. NF'nin fertilizasyon ve embriyonik dönemdeki etkileri araştırılmıştır. 100 µq NF/ml ve 1; 5; 10 mM glutamin konsantrasyonları seçilmiştir. Bu tez çalışmasında çalışılan NF konsantrasyonlarında gelişme olmadığı görülmüştür ve NF'nin embriyo üzerinde olumsuz etkileri olduğu söylenebilir. Glutamin'in sperma üzerindeki Nonilfenol'ün olumsuz etkisini azalttığı görülmüştür.

Abstract:
Some chemicals known as endocrine disruptors can have harmful effects on the body's endocrine system. It has been shown that alkylphenol ethoxylates cause disruptions in the endocrine system by mimicking the estrogen hormone.It has been reported that the amounts of its derivatives such as NF found in the environment have estrogenic, toxic and carcinogenic effects on both aquatic and terrestrial creatures.Nonylphenol has been found to leach from plastic bottles into the water content.Environmental pollutants appear to have effects on the human reproductive system as well as other species, and the incidence of male reproductive system disorders has been increasing in recent years. Upon study of the toxic effects of NF on early embryonic development in humans, it was stated that it caused dose-dependent apoptosis in human embryonic stem cells.In studies conducted on several organisms, it has been reported that the chronic, severe and toxic properties of NF cause endocrine disruption. Studies have shown that glutamine has a protective effect on chemicals. Due to all these features, the subject of this study is to determine whether NF has negative effects during fertilization and embryo period and It was studied whether glutamine had a protective effect on the chemical effect of Nonylphenol on semen. In this thesis study, 0.1; 10; 100µq NF/ml concentrations of were chosen. The effects of NF on fertilization and embryonic periods have been investigated. Concentrations of 100 µq NF/ml and 1, 5, 10 mM glutamine were selected. It was observed that there was no improvement in the NF concentrations studied in this thesis study, and it can be said that NF has negative effects on the embryo. It has been observed that Glutamine reduces the negative effect of Nonylphenol on semen.