Türkiye'deki fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşitlerinin potasyuma tepkilerinin belirlenmesi
Determination of potassium reactions of registered bean (Phaseolus vulgaris L.) varietes in Turkey
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM ESER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA HARMANKAYA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Topraklarımızda potasyum yeterli miktarda bulunsa bile, fazla kireçli topraklarda antagonistik etkileşim yüzünden bitkiler potasyumdan yeterince yararlanamamaktadır. Konya yöresi topraklarında kalsiyum miktarının fazlalığı fasulye tarımını olumsuz etkileyen sorunlardan biri olup, bu tür topraklarda potasyum ve magnezyum gibi önemli elementlerin alımını engellemektedir. Potasyum, fasulye tarafından diğer besin elementlerine oranla, topraktan azottan sonra en fazla kaldırılan besin elementi olup, verimin yanında kaliteyi de önemli ölçüde etkilemektedir.
Yürütülen bu çalışmada; K eksikliğine dayanıklı bodur kuru fasulye çeşitlerini belirlemek amacıyla çok sayıda bodur kuru fasulye çeşidi ( Akman-98, Arslan, Battallı, Berrak, Cihan, Doruk, Elkoca – 05, Güngör, Göksun, Kantar-05, Noyanbey, Önceler – 98, Özmen, Özdemir, Sururbey, Yunus- 90, Zirve, Zülbiye) yeterli ve yetersiz K koşullarında test edilmiştir. K etkinliği hem vejetatif hem de generatif gelişme dönemi için ayrı ayrı belirlenmiştir. Elde edilen veriler bodur kuru fasulye çeşitlerinin K etkinliği bakımından çok geniş bir varyasyona sahip olduğunu göstermektedir. Her iki gelişme dönemi K etkinlik değerlerine göre Zirve, Göynük, Zülbiye, Sururbey, Göksun, Özmen çeşitleri ortalamanın üzerinde, Cihan ve Berrak çeşitleri ortalamanın altında değerlere sahip olmuştur.
Çalışmanın sonuçlarına göre K içeriği yetersiz olan alanlarda, K etkinliği yüksek olan Zirve, Göynük, Zülbiye, Sururbey, Göksun ve Özmen çeşitlerinin yetiştirilmesi, K gübrelemesi yapılmadığı durumlarda verim kayıplarını azaltarak birim alandan daha fazla verim elde edilmesini sağlayabilir. Çalışmanın tarla koşullarında tekrarı yararlı olacaktır.

Abstract:
Even though potassium is present in a sufficient amounts in our soils, plants cannot sufficiently benefit from potassium due to antagonistic interaction in excess calcareous soils. Excess amount of calcium in the soil of Konya region is one of the problems affecting bean cultivation adversely and prevents the intake of important elements such as potassium and magnesium in this type of soils. Potassium is the most abundant nutrient removed from the soil after nitrogen by beans compared to other nutrients and significantly affect quality as well as yield.
In this conducted study, a large number of dwarf dry  bean varieties (Akman-98, Arslan, Battalli, Berrak, Cihan, Doruk, Elkoca - 05, Gungor, Goksun, Kantar-05, Noyanbey, Önceler - 98, Ozmen, Özdemir, Sururbey, Yunus-90, Zirve, Zülbiye) were tested  under sufficient and insufficient K conditions  in order to determine dwarf dry bean varieties resistant to  K deficiency. K activity was determined separately for both vegetative and generative developmental periods. The obtained results showed that dwarf dry bean varieties had a wide variation in terms of K activity. According to K activity values of both development periods, Zirve, Göynük, Zülbiye, Sururbey, Göksun, Özmen varieties had above average while Cihan and Berrak varieties had below average values.
According to the results of the study, cultivation of Zirve, Göynük, Zülbiye, Sururbey, Göksun and Özmen varieties with high K activity in areas with insufficient K content may provide more yields per unit area by reducing yield losses in cases where K fertilization is not performed. Repeating the study under field conditions will be useful.