Kültür politikalarında eşbiçimlilik İstanbul ilçe belediyeleri ve kültür merkezleri örneği
Isomorphism in cultural policies the case of Istanbul district municipalities and cultural centres
Yazar: HAVVA AYÇA İNCE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL YARDIMCI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Belediyeler = Municipalities ; Demokratikleşme = Democratization ; Eşbiçimlilik = Isomorphism ; Kültür = Culture ; Kültür merkezleri = Cultural centers ; Kültür politikası = Cultural policy ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Dünyayı ve Türkiye'yi saran neoliberal dalganın etkilerinin kültür sektörünü etkilemesi 1990'ları bulmuştur. Piyasalaşma, demokratikleşme ve profesyonelleşme süreçleri ekseninde, kültürel alanın çeşitli kesimlerinde gerçekleşen dönüşümler ulusal, kentsel ve yerel olmak üzere kültür politikalarında söylem ve uygulama arasında da farklılıklar ortaya çıkarmıştır.Özel sermayenin kültür sektörüne artan ilgisine paralel devletin kültür politikalarında yaptığı yeni düzenlemeler sonucu kültür özelleşmiş, kültürün arzında yeni aktörler ve işbirlikleri ortaya çıkmış, kamu kültür kurumları şirketleşerek yönetilmeye başlamıştır. Kimi zaman piyasalaşmaya paralel kimi zaman bir sonucu olarak ortaya çıkan diğer bir süreçse profeyonelleşmedir. Ulus-devletin, demokratikleşme kapsamında sahiplendiği ?iyi-yönetişim? ve ?yeni kamu yönetimi? stratejilerinin bir getirisi olarak kamu kurumlarındaki yönetim anlayışı ?etkinlik, verimlilik ve şeffaflık? gibi kriterlere göre revize edilmektedir.Bu tez çalışmasının çıkış noktası, İstanbul ilçe belediyeleri tarafından açılan kültür merkezi sayısının artmasına ve bu merkezlerde sergilenen programın, bulundukları ilçenin farklı coğrafi, demografik, ekonomik ve kültürel özelliklerine karşın eşbiçimli olduğu tespitine dayanmaktadır. Başta ilçe belediyeleri kültür politikaları ve kültür merkezleri özelinde uygulamalarını yerel düzeyde inceleyen bu tez çalışması, daha sonra kentsel düzeyde İstanbul Büyükşehir Belediyesi, ulusal düzeyde Adalet ve Kalkınma Partisi kültür politikası ve uygulamalarını incelemek suretiyle, küreselleşme ve neoliberalizm etkisinde demokratikleşme, piyasalaşma ve profesyonelleşme süreçleri üzerinden işleyen ve yerleşikleşen bir ?dünya kültürü? olduğunu öne sürmekte ve ilçe belediyeleri kültür merkezleri örneğinin de gösterdiği eşbiçimliliği bu durumun bir sonucu olarak sunmaktadır. Söz konusu eşbiçimliliğin hangi eşbiçimlilik mekanizmaları üzerinden gerçekleştiği ise bu doktora çalışmasının diğer bir katkısıdır.

Abstract:
The impact of the neoliberal waves besieging the world and Turkey spread out to the cultural sector as of 1990s. The transformations taking place in various segments of the cultural field along the axes of marketisation, democratization and professionalization processes have also instigated discrepancies in cultural policy discourse and practice on the national, urban and local levels.As a result of the parallel rise of private capital?s interest in the cultural sector and the government?s introduction of changes and new provisions in cultural policy, culture has become privatized, new actors and collaborations have emerged in the culture supply, public culture institutions have become corporate managements. As an outcome of ?good governance? and ?new public administration? strategies espoused by the nation-state in the context of democratization, the state institutions? management and administration approach is being revised according to criteria of ?effectiveness, productivity and transparency? so called professionalization.Starting out with an exploration of district municipalities? cultural policies and activities at their particular cultural centers, this thesis proceeds to investigate culture policies and implementation on the urban level via the İstanbul Metropolitan Municipality, and on the national level through the Justice and Development Party to propose that there is a ?world culture? operating and becoming established through processes of democratizations, marketisation and professionalization under the influence of globalization and neoliberalism, and that the case of isomorphism of district municipality cultural centers is an offshoot of this situation. Through which mechanisms this particular form of isomorphism is instituted is another contribution of this study.