Sorumlu tasarım yaklaşımı ile giysi tasarımında geri ve ileri dönüşüm uygulamaları
Recycle and upcycle applications in clothing design with a responsible design approach
Yazar: TÜLAY ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM BUDUN GÜLAS
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Sanat Dalı / Görsel Sanatlar Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Giyim sektörü = Clothing sector ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Sürdürülebilir moda = Sustainable fashion ; Sürdürülebilir tasarım = Sustainable design ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tasarım = Design ; Tekstil sektörü = Textile sector ; Yavaş moda = Slow fashion ; Yeniden kazanma = Recycling ; İleri dönüşüm = Upcycle

Özet:
Gelişen teknoloji ve sanayiyle orantılı olarak artan tüketim, beraberinde çevre ve sosyal sorunları da getirmiştir. Artan tüketim talebini karşılayabilmek için sanayideki üretim daha fazla hız kazanmıştır. Bu şekilde ilerleyerek artan üretim ve tüketim hızı döngüsellik kazanmıştır. Giyim ve tekstil sektöründe bu hızlı üretim-tüketim döngüsü sağlanabilmek için gelip-geçici trendler ortaya çıkmıştır. Bu durum tüketicide bir beklenti yaratma ihtiyacı ile sağlanmıştır. Bu beklentinin yaratılabilmesi için sektörde tasarımcı ihtiyacı doğmuş ve bu rolün önemi hızlı olma yarışında önem kazanmıştır. Artan tüketim ihtiyacı karşılanırken, üretimde doğal kaynakların tükenmesi tehlikesiyle karşı karşıya kalındığından, sürdürülebilirlik için pek çok farklı sektörde çalışmalar başlatılmış ve günümüzün önemli küresel konu başlıklarından biri olmuştur.  Tekstil ve giyim sektörü doğal kaynakların en çok kullanıldığı alanlardan biri olduğundan bu alanda yapılan çalışmalar da bir hayli önemlidir. 'Sürdürülebilirliğin tasarıma entegre edilmesi mümkün müdür? Üretimde ortaya çıkan atık miktarı ne kadar azaltılabilir?' sorusuna yönelik incelemeler yapılmıştır ve tasarımcı uygulamalarından örnekler verilmiştir. Tüketici üzerinde etkin rolü olan tasarımcıların ne gibi kararlar alabileceğine dair önerilerde bulunulmuştur. Çalışmada sürdürülebilirlik ve tasarımcı rollerine yönelik kuramsal kısmı için literatür taraması yapılmıştır. Literatür taramalarından hareketle tasarımda kullanılabilecek yöntemler göz önüne alınarak çalışmanın uygulama aşaması gerçekleştirilmiştir. Uygulama bölümünde mini bir koleksiyon oluşturulmuştur. Geleneksel ve sürdürülebilir yöntemler göz önüne alınarak oluşturulan koleksiyonda farklı oranlarda organik ve geri dönüşüm iplikler kullanılmıştır. Ortaya çıkarılan koleksiyonda kullanılan kumaşlar geri ve ileri dönüşüm yöntemleri dikkate alınarak kullanılmıştır.

Abstract:
Consumption, which has increased in proportion to the developing technology and industry, has brought environmental and social problems with it. In order to meet the increasing consumer demand, the production in the industry gained more speed. In this way, the increasing production and consumption rate has become cyclical. In the clothing and textile sector, temporary trends have emerged in order to ensure this rapid production-consumption cycle. This has been achieved by the need to create an expectation in the consumer. In order to create this expectation, the need for a designer has arisen in the sector and the importance of this role has gained importance in the race to be fast. While the increasing consumption needs are met since the danger of depletion of natural resources in production is faced, studies have been started in many different sectors for sustainability and it has become one of the important global topics of today. Since the textile and clothing industry is one of the areas where natural resources are used the most, studies in this area are also very important. 'Is it possible to bring sustainability with textile design together? By how much can the amount of waste generated in production be reduced? Investigations have been made and supporting applications have been given. Suggestions have been made on what kind of decisions designers who have an active role on the consumer can take. In the study, a literature review was conducted for the pessimistic part about sustainability and designer roles. Based on the literature review, the application phase of the study was carried out by considering the methods that can be used in the design. A mini collection has been created in the application section. Organic and recycled yarns in different proportions are used in the collection, which was created by considering traditional and sustainable methods. The fabrics used in the unearthed collection were used considering the recycling and upstream methods.