Farklı yüzey özelliklerine sahip magmatik kökenli doğal taşların yaşlandırma koşullarına bağlı olarak güneş ışığı yansıma indeks (SRI) değerlerinin değişiminin incelenmesi
Examination of the variation of solar reflectance index (SRI) values of natural stones of magmatic origin with different surface characteristics under aging conditions
Yazar: MURAT SERT
Danışman: PROF. DR. RAŞİT ALTINDAĞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'deki cephe ve zemin kaplamalarında yaygın olarak kullanılan magmatik kökenli ithal ve yerli doğal taşların yüzey özelliklerine (renk, doku, parlaklık, pürüzlülük, petrografik özellikleri) ve yaşlandırma koşullarına (termal şok, donma – çözülme, SO2 etkisi, tuz kristallenmesi) bağlı Güneş Işığı Yansıma İndeksi (Solar Reflectance Index, SRI) değişimleri belirlenmiştir. Çalışmanın amacı Magmatik kökenli doğal taşlarının hangi özelliklerinin SRI değerlerine ne ölçüde etki ettiğini belirleyebilmek ve kentsel ısı adaların oluşumunda nasıl bir etkisi olduğunu belirlemeye çalışmaktır. Bu amaca uygun olarak tezin tamamlanabilmesi için magmatik kökenli doğal taşlar üzerinde aşağıda belirtilen hedefler doğrultusunda çalışmalar yapılmıştır:

•	Farklı yaşlandırma koşullarının SRI değerlerinin değişimlerine etkisi belirlenmiştir,
•	Renk (L, a, b) dağılımlarının SRI değerlerinin değişimine etkisi belirlenmiştir,
•	Yüzey pürüzlülük özelliklerinin SRI değerlerinin değişimine etkisi belirlenmiştir,
•	Yüzey parlaklık özelliklerinin SRI değerlerinin değişimine etkisi belirlenmiştir,
•	Elementel bileşimlerin SRI değişimleri üzerindeki etkisi belirlenmiştir,
•	Atmosfer basıncında su emme, gerçek yoğunluk, görünür yoğunluk, toplam ve açık gözeneklilik değerlerinin SRI değerlerinin değişimine etkisi belirlenmiştir,
•	Mineralojik ve petrografik özelliklerin SRI değerlerine etkisi belirlenmiştir,
•	SRI değişimlerinin kentsel ısı adası oluşumlarına ve etkisi olup olmadığını tahmin etmek.

Belirlenen bu amaç ve hedefler doğrultusunda 20 çeşit magmatik kökenli doğal taş incelenmiştir. Afyon Kocatepe Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü laboratuvar imkânları ve Süleyman Demirel Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü laboratuvar imkânları kullanılarak yapılan deneysel çalışmalar sonucunda magmatik kökenli doğal taşların renk dağılımlarının, yüzey işlem özelliklerinin, mineralojik – petrografik özelliklerinin ve yaşlanmaya bağlı koşulların SRI değişimine büyük oranda etkisi olduğu ve bu etkinin kentsel ısı adaları oluşumunu büyük oranda değiştirdiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, changes in the surface properties (color, texture, glossiness, roughness, petrographic characteristics) and Solar Reflectance Index (SRI) of commonly used imported and domestic natural stones of magmatic origin in facade and flooring applications in Turkey were determined, considering aging conditions such as thermal shock, freeze-thaw cycles, SO2 exposure, and salt crystallization. The aim of the study is to identify which characteristics of magmatic natural stones significantly influence SRI values and to determine their impact on the formation of urban heat islands. Accordingly, the following objectives were pursued to complete the thesis:

•	The influence of different aging conditions on SRI value variations was determined.
•	The impact of color (L, a, b) distributions on SRI value changes was identified. 
•	The effect of surface roughness properties on SRI value variations was determined. 
•	The effect of surface glossiness properties on SRI value changes was determined. 
•	The influence of elemental compositions on SRI variations was determined. 
•	The impact of water absorption under atmospheric pressure, true density, apparent density, total and open porosity values on SRI value changes was determined. 
•	The influence of mineralogical and petrographic characteristics on SRI values was determined. 
•	Predicting the relationship between SRI variations and the formation of urban heat islands.

Based on the defined objectives, 20 types of magmatic natural stones were examined. Experimental studies conducted using the laboratory facilities of the Department of Mining Engineering at Afyon Kocatepe University and the Department of Mining Engineering at Süleyman Demirel University revealed that the color distributions, surface treatment properties, mineralogical-petrographic characteristics, and aging conditions of magmatic natural stones have a significant influence on SRI variations and greatly impact the formation of urban heat islands.