Prolaktinomalı hastalarda dopaminerjik tedavinin dürtü kontrolü üzerine etkisi
Effect of dopaminergic therapy on impulse control disorders in patients with prolactinoma
Yazar: ESİN ÖZDENİZ VARAN
Danışman: PROF. DR. İ. HAKAN GÜRVİT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranışsal kontrol = Behavioral control ; Dopamin = Dopamine ; Dopaminerjik ajanlar = Dopaminergic agents ; Dürtü = Impulse ; Dürtü kontrol bozukluğu = Impulse control disorders ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Hastalar = Patients ; Prolaktinoma = Prolactinoma ; Tedavi = Treatment ; Tedavi = Treatment

Özet:
Başta Parkinson hastalığı olmak üzere, dopamin agonisti ile tedavi edilen hasta gruplarında  dürtü kontrol bozukluğu sıklığının arttığını gösteren bir çok çalışma vardır. Ancak tedavisinde dopamin agonisti kullanılan prolaktinomalı hasta grubu için yeterli bulgu yoktur. Çalışmamızda prolaktinomalı hastalarda dopamin agonist tedavisinin dürtü kontol bozukluğu üzerine etkisi, hem kişinin kendi bildirimine dayalı, hem de psikometrik ölçekler kullanılarak araştırılmıştır.
	Dopamin agonisti kullanan prolaktinomalı hastaların (n=31), çeşitli dürtüsellik ölçeklerindeki performansı, demografik özellikler açısından eşitlenmiş dopamin agonisti kullanmayan prolaktinomalı hastalar (n=20) ve dopamin agonisti kullanmayan ve prolaktinoması olmayan kontrol grubu (n=30) ile karşılaştırılmıştır. Veriler SPSS 24.0 programında ANOVA, Kruskal Wallis Testi ve Spearman korelasyon katsayısı kullanılarak analiz edilmiştir.
	Gruplar arasında Minnesota Dürtü Kontrol Bozukluğu Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 ve Iowa Kumar Testi performansı açısından anlamlı fark bulunamamıştır. Dopamin agonisti kullanan prolaktinomalı hastaların, bu üç testteki puanları ile kabergolin kullanım süresi ve dozu arasında bir korelasyon bulunamamıştır. Dürtü kontrol Bozukluğu sıklığı dopamin agonisti kullanan prolaktinomalı grupta %25.8, dopamin agonisti kullanmayan prolaktinomalı hastalarda %15 ve kontrol grubunda %16.7' dir. Ancak aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir.


Anahtar Kelimeler : Prolaktinoma, dopamin agonisti, kabergolin, dürtü kontrol bozukluğu

Abstract:
There are many studies indicating an increase in the incidence of impulse control disorders in patient groups treated with dopamine agonists, especially in those with Parkinson's disease. However, there is no sufficient evidence for patients with prolactinoma treated via dopamine agonists. In our study, the effect of dopamine agonist therapy on impulse control disorders in patients with prolactinoma was investigated using self-declerative and psychometric scales. 
	Performance of patients with prolactinoma using dopamine agonists (n=31) in various impulse scales were compared to those with prolactinoma who did not use dopamine agonists (n=20) and those with no prolactinoma, who did not use dopamine agonists (n=30), and the groups were similar with regard to demographic characteristics. The data collected were analyzed with the SPSS 24.0 package program using the ANOVA, the Kruskal Wallis Test and the Spearman's correlation coefficient. 
	No significant difference was observed between the groups with regard to the Minnesota Impulse Control Scale, Barratt Impulsiveness Scale-11 and the Iowa Gambling Task performances. No correlation was observed between the scores of the patients with prolactinoma using dopamin agonists in these three tests and the duration or dose of cabergoline use. The incidence of impulse control disorder was found to be 25.8% in the group with prolactinoma using dopamine agonists, 15% in the group with prolactinoma not using dopamin agonists, and 16.7% in the control group. However, the difference bteween the groups was not statistically significant. 


Key words : Prolactinoma, dopamine agonist, cabergoline, impulse control disorders