Antrenörlerin müsabaka öncesi hızlı kilo vermeye yönelik tutumları: bir olgubilim çalışması
The attitudes of coaches towards pre-competition rapid weight loss: A phenomenological study
Yazar: DUYGU UĞUR
Danışman: DOÇ. DR. EYLEM GENCER
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Sporda Psikososyal Alanlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Araştırmanın amacı, sıklet sporu antrenörlerinin müsabaka öncesi hızlı kilo vermeye yönelik tutumlarını anlamaktır. Çalışmada, antrenörlerin hızlı kilo verme olgusuna ilişkin tutumlarını aydınlatmak amaçlandığı için nitel yöntem tercih edilmiş, desen olarak ise olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırmaya amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesine göre seçilen, farklı sıklet branşlarında antrenörlük yapan ve sporculuk yaşantılarında hızlı kilo verme deneyimi bulunan 10 antrenör (4 taekwondo, 3 karate, 3 judo, 1 güreş) gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan soruların oluşturulmasında uzmanlardan destek alınmıştır. Katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmeler yüz yüze ve çevrimiçi ortamda gerçekleşmiştir. Görüşmeler, veri kaybını önlemek adına katılımcıların izni dahilinde kayıt altına alınmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, tümdengelimsel içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bu süreçte görüşme kayıtları metne dönüştürülmüş, metin birçok defa okunduktan sonra metinde yer alan anlamlı bölümler kavramlarla kodlanmış, kodlama işleminden sonra kodlardan yola çıkarak temalar oluşturulmuştur. Analiz sonuçları, hızlı kilo vermenin, fiziksel olarak kuvvet/güç sorunlarına yol açtığı, kas sorunları oluşturduğu, enerji düşüklüğüne sebep olduğu, dayanıklılığı olumsuz etkilediği, zihinsel olarak konsantrasyon kaybı ve kafa karışıklığı oluşturduğu, duygusal olarak gerginlik oluşturduğu ve strese sebep olduğu, gelişimi engellediği, sağlık sorunlarına yol açtığı, spordan ve hedeften uzaklaşmaya sebep olduğuna yönelik olumsuz antrenör düşüncelerinin bulunduğunu, buna karşın, avantaj oluşturduğuna ve çabukluğu artırdığına yönelik olumlu antrenör düşüncelerinin bulunduğunu göstermiştir. Bunun yanında analizler, hızlı kilo vermeye yönelik hissedilen nefret ve pişmanlık olduğunu göstermiştir. Analizler ayrıca, antrenörlerin hızlı kilo vermeyi sporcu gelişiminin tamamlanmış olması, düşük miktarda kilo verme ve kilo vermenin uzun süreye yayılmış olması şartıyla önerdiklerini, bunun haricinde ise önermediklerini ortaya çıkarmıştır. Sonuç olarak, araştırma kapsamında yer alan antrenörlerin müsabaka öncesi hızlı kilo vermeye yönelik genel olarak olumsuz tutuma sahip oldukları, buna karşın olumlu tutumlarının da bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to understand the attitudes of weight class sports coaches towards pre-competition rapid weight loss. In the study, qualitative method was preferred as it was aimed to clarify the attitudes of coaches towards the phenomenon of rapid weight loss, and phenomenology was utilized as the design. Ten coaches (4 taekwondo, 3 karate, 3 judo, 1 wrestling), who were selected according to maximum diversity sampling from purposeful sampling methods, coaching in different weight class branches and had experience of rapid weight loss in their sports life, voluntarily participated in the study. Data were collected through a semi-structured interview form. During the creation of the questions in the semi-structured interview form, experts were consulted. Interviews with the participants were conducted face-to-face and online. The interviews were recorded with the permission of the participants in order to prevent data loss. The data obtained in the study were analyzed by deductive content analysis. In this process, the interview records were transcribed into text, the meaningful parts of the text were coded with concepts following multiple readings of the text, and themes were created based on the codes after the coding process. The analysis results showed that there were negative coaches' perceptions that rapid weight loss physically causes strength/strength problems, muscle problems, low energy, negatively affects endurance, mentally causes loss of concentration and confusion, emotionally causes tension and stress, hinders development, causes health problems, causes distraction from the sport and goal, whereas there were positive coaches' perceptions that it creates advantages and increases quickness. In addition, the analyses showed that the emotions felt towards rapid weight loss were hatred and regret. The analysis also revealed that the coaches recommended rapid weight loss provided that the athlete's development was complete, the weight loss was low, and the weight loss was extended over a long period of time; otherwise, they did not recommend it. As a result, it was found that the coaches in the study had generally negative attitudes towards pre-competition rapid weight loss, whereas they also had positive attitudes.