Elektromanyetik alanın sıçan uterusunda, konneksin 26, 32 ve 43 ekspresyonlarına etkisinin immünohistokimyasal olarak incelenmesi
Immunohistochemical analysis of expressions of connexin 26, 32 and 43 in rat uterus effected by electromagnetic field
Yazar: TÜLAY ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. BANU COŞKUN YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Konneksinler = Connexins ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Sıçanlar = Rats ; Uterus = Uterus ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Elektronik cihazlar tarafından üretilen elektromanyetik alanlar (EMA) insan vücudunda pek çok sistemde zararlı etkilere yol açabilmektedir. Bu nedenle EMA'nın kadın üreme sistemindeki etkileri değerlendirildi. İnsanlarda önemli bir üreme sistemi organı olan uterus endometriyum, miyometriyum ve perimetriyumdan oluşmaktadır. Endometriyum ve miyometriyum tabakalarında bulunan geçit bağlantıları (gap junction), hücreler arasında madde ve besin iletimini sağlamaktadır. EMA maruziyetinin uterusta morfolojik ve fonksiyonel değişiklikler oluşturarak kadın infertilitesine neden olabileceği bildirilmiştir. Bu nedenle çalışmamızda 1800 MHz elektromanyetik alanın uterusta, geçit bağlantısı proteinleri olan konneksin (Cx) 26, 32 ve 43 ekspresyonlarına etkisinin immünohistokimyasal olarak incelenmesi planlandı.
Çalışmada 19 adet, erişkin dişi Wistar albino sıçan kullanıldı. Sıçanlar kontrol (n=7), sham (n=6) ve deney (n=6) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Deney grubundaki sıçanlar, 4 hafta boyunca günde 1 saat GSM simülator cihazı ve bölmeli kafesler ile 1800 MHz EMA'ya maruz bırakıldı. Sham grubundaki sıçanlar, 4 hafta boyunca günde 1 saat cihaz içine konuldu, fakat EMA verilmedi. Deney sonunda elde edilen uterus dokuları immünohistokimyasal yöntemle incelendi.
Işık mikroskobik incelemede deney grubunda endometriyum yüzey epiteli kalınlığında azalma ve apoptotik cisimciklere benzeyen yapılar gözlendi. İmmünohistokimyasal işaretlemede gruplar karşılaştırıldığında, kontrol ve sham gruplarına göre deney grubu konneksin 26 ekspresyonu; endometriyum yüzey epiteli, bağ dokusu ve miyometriyumda, konneksin 32 ekspresyonu; endometriyum yüzey ve bez epitelinde, konneksin 43 ekspresyonu; miyometriyumda anlamlı azalma gösterdi (p< 0.05). 
Bu veriler doğrultusunda, EMA maruziyetinin uterustaki Cx 26, Cx 32 ve Cx 43 ekspresyonunu etkilediği, endometriyum yüzey epitelinde değişikliklere neden olduğu ve bunun da kadın fertilitesinde bazı değişikliklere yol açabileceği görüşüne varıldı. 


Anahtar Kelimeler: Konneksin 26, 32 ve 43, Elektromanyetik Alan, Uterus.

Abstract:
Electromagnetic fields (EMA) produced from electronic devices may lead to harmful effects in systems of the human body. For this reason, the effects of EMA investigated on the female reproductive system. The uterus, an important reproductive system organ in humans, consists of endometrium, myometrium and perimetrium. The gap junctions in the endometrium and myometrium layers provide substance and nutrient transfer between cells. EMA exposure has been reported to cause female infertility by forming uterine morphological and functional changes. For this reason, it was planned to investigate the effect of 1800 MHz EMA on the uterine, connexin 26, 32 and 43 expressions immunohistochemically in our study. 
In the study, 19 adult female Wistar albino rats were used. The rats were divided into three groups as control (n=7), sham (n=6) and experiment (n=6). The rats in the experimental group were exposed to the 1800 MHz EMA with a GSM simulator and sectioned cage for 1 hour a day for 4 weeks. The sham group rats were placed in the device for 1 hour per day for 4 weeks, but no EMA was given. Obtained uterine tissues were examined for immunohistochemical staining.
Decrease in surface epithelial thickness, and apoptotic-like bodies between the epithelial cells were observed in uterus tissues of the experiment group at the light microscopic level. Immuhistochemical examinations showed us, there was a significant decrease in Cx 26, 32 and 43 expressions in different localisations of uterus tissues of the experiment group, according to the control and sham groups. 
It was concluded that EMA exposure affected the uterine surface epithelium and Cx 26, Cx 32 and Cx 43 expression, and this condition may impair female fertility.


Key words: Connexin 26, 32 and 43, Electromagnetic Field, Uterus.