Meningiomlarda prognoza etki eden faktörler, matriks metalloproteinaz-3 enziminin biyolojik davranış ve prognoz üzerine etkisi
Factors affecting prognosis in meningiomas, the effect of matrix metalloproteinase-3 enzyme on biological behaviour and prognosis
Yazar: NUMAN KARAARSLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZAFER BERKMAN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Bu çalışmada, 2005-2010 yılları arasında S.B. Haydarpaşa Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniği'nde meningiom nedeniyle opere edilen ve çalışma kriterlerimize uygun 79 hasta retrospektif olarak incelendi. Preoperatif ve postoperatif klinik ve radyolojik bulgular, lokalizasyon, peritümöral ödem, histolojik alt tipler ve grade, nüks oranları tespit edildi. S.B. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Patoloji Kliniği arşivinden elde edilen patolojik materyallerin MMP-3 ve Ki-67 antikorları ile immünhistokimyasal boyaması yapıldı. Meningiomların histolojik alt tipleri, biyolojik davranışları ve nüksü ile MMP-3 ekspresyonu arasındaki ilişki araştırıldı. Literatür bilgileri incelenerek tartışıldı. Buna göre,  hastaların ortalama yaşı 52,9 olup, K/E oranı 2,4 bulundu. En sık başvuru semptomları baş ağrısı, epileptik nöbet ve kuvvetsizlikler olup, nörolojik muayenede ise,  pareziler ve vizüel defisitler ağırlıklı olarak saptandı. Histopatolojik olarak, 59 olgu grade I, 20 olgu grade II idi. KĐ-67 PI derecesi ise 45 olguda düşük, 14 olguda orta, 20 olguda yüksek saptandı. Olguların 40'ında (%50.6) MMP-3 boyanma paterni pozitif saptandı. MMP-3 pozitif olguların 24'ünün grade I, 16'sının grade II olduğu görüldü. Grade II 20 meningiom olgusunun 16'sında (%80) MMP-3 pozitifliği tespit edildi.  MMP-3 pozitifliği ile grade II meningiom olguları arasınada istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0.05). Atipik 16 meningiom olgusunun 14'ünde MMP-3 eksperesyonu saptandı. Özellikle atipik meningiomlarda MMP-3 sekresyonunun daha fazla olduğu görüldü (p<0.05). Grade I meningiomlar ile MMP-3 pozitifliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Fakat transizyonel tip 39 meningiom olgusunun 16'sında MMP-3 pozitifliği saptanması dikkat çekiciydi. MMP-3 pozitif olguların 17'si (%42,5) konveksite, 8'i (%20) sfenoid kanat yerleşimli olduğu ve MMP-3 pozitif olguların sıklıkla konveksite ve sfenoid kanat lokalizasyonunda olduğu görüldü (p<0.05). Peritümöral ödem saptanan 44 olgunun 26'sında MMP-3 pozitifliği saptanmış olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05). Fakat MMP-3 pozitif olgularda peritümöral ödem görülme sıklığının daha fazla olduğu görüldü. Her nekadar Ki-67 PI derecesi ile MMP-3 ekspresyonu arasındaki ilşiki istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da (p>0.05), Ki-67 PI derecesi yüksek olgularda MMP-3 sentezinin daha fazla oranda olduğu bulundu. Toplam 9 nüks olgusunun 5'inde MMP-3'ün pozitif olduğu görüldü. İstatistiksel olarak bu oran anlamlı bulunmasa da (p>0.05) nüks olgularında MMP-3 pozitifliğinin daha fazla olduğu saptandı. Bu çalışmada MMP-3 enziminin agresif karakterdeki meningiomlar ile ilişkili olduğu saptandı. MMP-3'ün meningiomların biyolojik davranışında, nüksünde ve prognozunda rol alabileceği düşünüldü. Ayrıca MMP-3'ün meningiomlarda proliferasyon markeri olarak kullanılabileceği saptandı. Her ne kadar çalışmamızdaki bulgular anlamlı bulunsa da, MMP-3 enziminin meningiom etyopatogenezi ve biyolojik davranışı üzerine etkilerine yönelik daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
In this study we retrospectively analysed 79 patients meeting our criteria who were operated at Neurosurgery Department of Haydarpaşa Numune Research and Education Hospital between 2005 and 2010. Preoperative and postoperative clinical and radiological findings, site of localisation, peritumoral edema, histological subtypes, grade and recurrence rates were established. The immunohistochemical staining with MMP-3 and Ki-67 antichors of pathological preparates supplied from pathology archive of Haydarpaşa Numune Research and Education Hospital. The relation between the histological subtype, biological behaviour, recurrence rate of meningiomas and MMP-3 expression was investigated under the light of current literature. The mean age was 52.9 and M/F rate was found 2.4. The most common 
complaints were headache, convulsion and extremity weakness. Motor paralysis and visual loss were most frequent findings during the neurological examination. 59 cases were grade 1 and 20 cases were grade 2. KĐ-67 PI was low in 45 cases, moderate in 14 cases and high in 20 cases. MMP-3 staining pattern was found positive in 40 cases (%50.6). 24  MMP-3 positive cases were grade 1, 16 MMP-3 positive cases were grade 2. 16 (%80) of 20  grade 2 meningioma cases were MMP-3 positive. A statistically significant relationship was found between MMP-3 positivity and grade 2 cases (p<0.05). MMP-3 expresion was detected in 14 of 16 atypical meningioma cases. MMP-3 expresion was found significantly high in atypical meningiomas (p<0.05). Statistical significance was not found between grade 1 meningiomas and MMP 3 positivity (p>0.05). On the other hand it was attractive that MMP-3 was positive in 16 of 39 transitional type meningiomas. 17 of  MMP-3 positive cases were localised at convexity (%42.5), 8 cases at sphenoid wing and it was detected that MMP-3 positive cases were localised mostly at convexity and sphenoid wing (p<0.05). MMP-3 positivity was detected in 26 of 44 cases who had peritumoral edema but this was not found statistically significant (p>0.05). Nevertheless peritumoral edema was more obvious in MMP-3 positive cases. Despite the fact that the relation between Ki-67 PI and MMP-3 expression was not statistically significant  (p>0.05). MMP-3 expression was increased in cases whose Ki-67 PI rates were high.  MMP-3 was found positive in 5 of  9 total recurrence cases. Although this rate was not statistically significant (p>0.05), MMP-3 positivity was higher in recurrence cases.  In this study it was determined that MMP-3 positivity has a strong relationship with meningiomas having agressive character. MMP-3 may therefore have a role in biological behaviour, recurrence rate and prognosis of meningiomas. In addition to this, MMP-3 may be used as a proliferation marker in maningiomas. Although the findings of our study were statistically significant, many other studies need to be done about the role of MMP-3 enzyme on etiopathogenesis and biological behaviour of meningiomas.