Türkiye'deki turizm gelişme alanlarında mekânsal planlama: Bodrum yarımadası turizm merkezleri örneği
In tourism development areas in Turkey spatial planning: The case of Bodrum peninsula tourism centers
Yazar: ESRA SALT
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜNSAL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Bodrum Yarımadası = Bodrum Peninsula ; Mekan planlaması = Space planning ; Turizm merkezleri = Tourism centers ; Turizm planlaması = Tourism planning

Özet:
Çalışmada 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen turizm gelişme alanları (turizm merkezleri / kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri) mekânsal planlama açısından incelenmiştir. Kent mekânına ve mekânsal planlara doğrudan etki eden turizm gelişme alanlarının bütüncül bir yaklaşım ile ele alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla turizm gelişme alanlarının ilanı, planlama ve uygulama süreci dönemsel politikalar, ilgili mevzuat, mekânsal plan türleri ve yetkili kurumlar açısından ayrıntılı olarak irdelenmiştir. Tez çalışması kapsamında literatür, arşiv taramaları ve saha gezisi yapılmış, ilgili kurumlar ile görüşme sağlanarak bilgi ve belgeler toplanmıştır. Konu ile ilgili bilgi sahibi katılımcılar ile anket ve mülakat görüşmeleri yapılmıştır.
Güncel veriler doğrultusunda Türkiye'deki turizm gelişme alanlarının planlanma sürecine ışık tutulmasının ardından kıyı turizm gelişme alanlarının yoğunlaştığı Muğla – Bodrum Yarımadası örneği incelenmiştir.
Tez çalışmasında Türkiye'de ilan edilen turizm gelişme alanlarında bütüncül bir turizm planlaması yaklaşımının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bodrum Yarımadası örneğinde, turizm gelişme alanlarına ilişkin yapılan planların il bütününden bağımsız olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Özel mevzuat hükümleri ve yönetmelikleri ile oluşan parçalanmış yetki ve sorumluluklar, kurumlararası eşgüdümün sağlanmasını zorlaştırmaktadır. Özellikle korunan alanların ve turizm gelişme alanlarının bir arada bulunduğu bölgelerde yeni bir planlama yaklaşımı ve müdahale yöntemi gereklidir.

Abstract:
In the study, tourism development areas announced by the Tourism Incentive Law No. 2634 were examined in terms of spatial planning. There is a need for a holistic approach to tourism development areas that directly affect the urban space and spatial plans. For this purpose, the announcement of tourism development areas, planning, and implementation process are examined in detail in terms of periodic policies, relevant legislation, spatial plan types, and authorized institutions. Within the scope of the thesis study, literature, archive scans, and field trips were made, information and documents were collected by interviewing the relevant institutions. Questionnaires and interviews were conducted with the participants who were knowledgeable about the subject.
After shedding light on the planning process of tourism development areas in Turkey in line with current data, the example of Muğla – Bodrum Peninsula, where coastal tourism development areas are concentrated, has been examined.
In the thesis study, it was concluded that there is no holistic tourism planning approach in the declared tourism development areas in Turkey. In the example of Bodrum Peninsula, it has been determined that the plans for tourism development areas are made independently of the whole province. The fragmented powers and responsibilities created by special legislative provisions and regulations make it difficult to ensure inter-institutional coordination. Especially, in areas where protected areas and tourism development areas coexist, a new planning approach and intervention method is required.