Beşeri ilaçların fiyatlandırılmasında kullanılan yöntemler ve sözleşme özgürlüğü açısından değerlendirilmesi
Evaluation of methods for pricing of medicinal products for human use within the context of freedom of contract
Yazar: SİNEM LÜTFİYE TEOMAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL AKKANAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Fiyat hareketi = Price movement ; Fiyat politikası = Price policies ; Fiyatlandırma = Pricing ; Sözleşme serbestisi = Freedom contract ; Sözleşmeler = Contracts ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Hukukumuzda hakim olan irade serbestisi ilkesinin, sözleşmeler hukukundaki yansımasını sözleşme özgürlüğü teşkil etmektedir. Bu ilke doğrultusunda, sözleşmelerin tarafları sözleşme yapıp yapmama özgürlüğüne sahip oldukları gibi, sözleşmenin konusunu belirleme özgürlüğüne de sahip bulunmaktadır. Ancak, bazı hallerde, güçsüz tarafın korunması gibi gerekçelerle tarafların sözleşme özgürlüğü sınırlanmakta ve devlet tarafından bu özgürlüğe müdahalede bulunulabilmektedir. İlaçların temin edilmesi de, kamu sağlığını ilgilendirmesi nedeniyle, bu tür konular arasında yer almaktadır. Zira herhangi bir sözleşmede semenin belirlenmesinde taraflar serbest olmasına rağmen, ilaçların fiyatlandırılması konusunda ilaç imalatçı ve/veya ithalatçısı firmaların ve ilaçları satın alacak kişilerin sözleşme özgürlüğü bulunmamaktadır. Beşeri ilaçlara herkes tarafından ulaşılabilmesi için, birçok ülkede ilaçların fiyatlandırılmasına devlet tarafından müdahale edilmektedir. Bu çerçevede, çalışmamızda öncelikle ilaç sektörünün kendine has yapısı ve ilaçların sınıflandırılmasına yer verilecektir. Zira ilaç sektörünün yapısı ve ilaçların sınıfları, ilaçların fiyatlandırılması açısından önem arz etmektedir. Söz konusu incelemenin sonrasında dünyada ve Türkiye'de uygulanan ilaç fiyatlandırma yöntemleri açıklanacaktır. Bunun ardından, hukukumuz kapsamında sözleşme özgürlüğü ilkesi ve bu ilkenin hangi hallerde, hangi gerekçelerle sınırlanabileceği incelenecek ve ilaçların fiyatlandırılması sözleşme özgürlüğü kapsamında değerlendirilecektir.

Abstract:
The reflection of freedom of will which is a predominant principle in our law system is the freedom of contract in Contract Law. In accordance with this principle, the parties of the contracts have freedom both for entering into a contract and determining the subject of the contract. However, in some situation, the freedom of contract may be restricted to protect the weak party of the same and the State may intervene the abovementioned freedom. Supply of pharmaceuticals is in the scope of this issue in case of dealing with the public health. Although the parties are free to determine the price of the product in any contract, manufacturer and/or exporter companies of the pharmaceuticals and the buyer of the same have not got any freedom to pricing the pharmaceuticals. The pricing of the pharmaceuticals is intervened by the States in many countries to provide the easy accessibility of the same. Within the framework of aforementioned explanation, firstly the original structure of the pharmaceutical industry and the classification of pharmaceuticals will be held yet this is very important to pricing the pharmaceuticals. Following all the examinations, the pricing methods of pharmaceuticals in the world and Turkey will be explained. Then, the freedom of the contract and reasons and conditions of restriction of this freedom in our law system will be examined and the pricing of pharmaceuticals will be evaluated within the scope of the freedom of the contract.