Okul iklimi ve sınıf iklimi bağlamında örtük program: Köydeki bir ilköğretim okulu üzerine araştırma
The implicit program in the context of school climate and classroom climate: Research on a primary school in a village
Yazar: RAMAZAN AKGÖZ
Danışman: PROF. DR. ADNAN KÜÇÜKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada köydeki bir ilköğretim okulunda öğrencilerin okul iklimi ve sınıf iklimi bağlamında örtük olarak edindikleri öğrenmelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasının bütüncül çoklu durum desenli bir çalışmadır. Araştırma çalışma grubu ile sürdürülmüş, çalışma grubu oluşturulurken amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme ve evren örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, ilköğretim okulunda yer alan 15 öğrenci ve 6 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak için yarı yapılandırılmış biçimde hazırlanan "öğrenci görüşme formu", "öğretmen görüşme formu", "yönetici görüşme formu" ve "okul iklimi gözlem formu", "sınıf iklimi gözlem formu" kullanılmıştır.  Nitel veriler analiz edilirken betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın okul iklimi boyutunda örtük kuralların yer aldığı; törenlerde, araştırma faaliyetlerinde, iletişim atmosferinde ve okulun diğer alanlarında örtük programın hâkim olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sınıf iklimi boyutunda sınıfın oturma düzeninin birtakım örtük mesajlar içerdiği, öğretmenlerin yetiştirmek istediği birey tipinin birbirinden farklılaştığı, öğrenci ve öğretmenler arasında olumlu iletişim ögeleri yaygınken öğrenciler arasında olumsuz iletişim ögelerinin yaygın olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğrencilerin bazı özelliklerine ön yargıları olduğu ve sınıfa karşı ön yargıların ise öğretmen ve sınıflara göre farklılaştığı bulunmuştur. Araştırmanın okul ikimi boyutunda resmî kuralların yanında örtük olarak uygulanan kuralların olduğu, okul içinde yazılı olmayan ödül ve yaptırımların daha çok uygulandığı, okul atmosferindeki öğrenci-öğretmen-yönetici iletişiminde bazı yazılı olmayan kuralların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okulda önem verilen törenlere daha fazla zaman ayrıldığı kılık-kıyafete daha fazla dikkat edildiği; okulun sembollerine ve yayınlarına çok önem verilmediği; okuldaki sosyal, sportif, kültürel ve bilimsel faaliyetlere örtük olarak fazla zaman ayrılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okulun öğretmenler ve yönetici odasında hiyerarşiyle ilgili örtük mesajların olduğu, koridorlarında millî değerlerle ilgili mesajlar verildiği, okulda ana derslere daha fazla zaman ayrıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sınıf iklimi boyutunda sınıf oturma düzeninin öğrencilerin iş birliği içinde çalışma yapmasının mümkün olmadığı yönünde örtük mesajlar verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf içinde öğretmenlerin yazılı olmayan kuralları olduğu; ortaokulda ödün verilen ve ödün verilmeyen kurallar, ödül-yaptırımın sınıflar arası ve öğretmenler arası farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin tutum ve inançlarını öğretime yansıttığı; ayrıca öğretmenler, öğrencilerin farklı fikirlerine saygı duymalarına rağmen öğrenciler kendi aralarındaki farklı fikirlere saygı duymadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler, sınıf içinde öğrencilerin cinsiyetlerine karşı ön yargılı davrandıkları; öğrenciler, öğretmenlerin gözüne girebilmek için davranışlar sergiledikleri ve bu davranışların sınıflar arası ve öğretmenler arası farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this research, it was aimed to examine the implicit learning of the students in the context of school climate and classroom climate in a primary school in the village. This research is a holistic multi-case study of the case study, which is one of the qualitative research methods. The research was carried out with the study group, and while the study group was being formed, the maximum diversity sampling and universe sampling method, which are among the purposive sampling methods, were used. The study group of the research consists of 15 students and 6 teachers in primary school. Observations and interviews were conducted to collect data in the research. "student interview form", "teacher interview form", "manager interview form" and "school climate observation form" and "classroom climate observation form", which were prepared in semi-structured form, were used as data collection tools in the research. Descriptive and content analysis were used while analyzing qualitative data. It was found that there are unwritten rules in the school climate dimension of the research, and the implicit curriculum is dominant in ceremonies, research activities, communication atmosphere and other areas of the school. In the classroom climate dimension of the study, it was found that there are some messages in the sitting arrangement of the classroom and the type of individual that the teachers want to raise differs from each other, while positive communication items are common between students and teachers, negative communication items are common among students. In addition, it was found that teachers have prejudices about some characteristics of students and prejudices against class differ according to teachers and classes. It was concluded that in the school climate dimension of the research, there were implicit rules besides the written rules, however, unwritten rewards and sanctions were applied more in the school, and there were some unwritten rules in the student-teacher and administrator atmosphere in the school atmosphere. In the ceremonies held at the school, more time is devoted to those who are given more importance, and attention is paid to the dress and the symbols and publications of the school are not given much importance; It has been concluded that there is not much time implicitly allocated to social, sportive, cultural and scientific activities at school. It has been concluded that there are implicit messages about hierarchy in the teacher's room and the administrator's room of the school, messages about national values are given in the corridors, and more time is allocated for the main lessons regarding the time allocated for the lesson. In the classroom climate dimension of the study, it was determined that the seating arrangement of the classroom implicitly gave messages to the students that it was not possible to work in collaboration. Teachers have unwritten rules in the classroom; It has been reached that the rules that are compromised and uncompromised in secondary school, reward-sanction differ between classes and between teachers. It was concluded that the teachers in the classroom reflect their attitudes and beliefs towards education, and although the teachers respect the different ideas of the students, the students do not respect different ideas among themselves. It has been concluded that while the teachers are prejudiced against the gender of the students, they exhibit behaviors in order to get in teachers' good books, and this differs between the classes and between the teachers.