Vergi denetim hukukunda e-yoklama
E-tax inspection tax audit law
Yazar: SEMA TOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞKIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Denetim = Control ; Elektronik vergi yoklama = Elektronic tax inspection ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Vergi denetimi = Tax audit ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi yoklama = Tax inspection ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergi Hukuku'nda süreç; vergiyi doğuran olay ile başlayıp tarh, tebliğ sonra tahakkuktan ile ödeme ile sonlanır. Bu sirkülasyon devam ederken arada mükellef ile idare arasında bilgi alışverişine ihtiyaç hasıl olmaktadır. Vergilendirme sürecinde beyan usulü esas olmakla birlikte idare gerekli bilgileri toplamak için birtakım yollara başvurmaktadır. Vergi denetimi aşamalarından biri olan yoklama yöntemi, Türk Vergi Sisteminde sık başvurulan bir bilgi toplama usulüdür. Yoklamanın bir denetim usulü olduğu Vergi Usul Kanunu 127.maddesi ile yasallaşmış olup denetim yöntemini meşrulaştırarak belli şartlar çerçevesinde usul esasları netleştirilmiştir. Dijitalleşen dünyada yaşanan ilerlemeler idarenin teknolojiye uygun hedefler koyup verimlilik sağlanması amacıyla usul esaslarını güncelleyerek elektronik sistemle entegre hale getirtilmeye başlanılmıştır. Bu çalışmada, yoklama uygulamasının amacı ve kapsamı daha sonra elektronik yoklama uygulamasına geçiş gerekçesi ile hukuki düzenlemelerin nasıl yapılacağı olup uygulamanın yasal hale gelmesinden sonra dijital dönüşümün amaçlarından biri olan kayıt dışı ekonominin azaltması, vergi kayıp kaçağı ve mükellef hakları ile elektronik yoklama uygulamasının etkileri geniş bir perspektiften değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler; Vergi, Yoklama, Elektronik Yoklama, Vergi Denetimi, Kayıt Dışı Ekonomi

Abstract:
In Tax Law, the process begins with the taxable event and ends with the imposition and the  accrual to the payment stage with the notification after transition. While this circulation continues, there is needed for information exchange between the taxpayer and the administration. Although the declaration method is essential in the taxation process, the administration uses a number of ways to collect the necessary information. The tax inspection method, which is one of the audit stages, is a frequently used information collection method in the Turkish Tax System. It has been legalized with Article 127 of the Turkish Tax Procedure Law that auditing is an audit procedure, and the procedural principles have been clarified within the framework of certain conditions by legitimizing the audit method. Advances in the digitalized world have begun to integrate the administration with the electronic system by updating the principles of procedure in order to set suitable technological targets and ensure efficiency. In this study, the purpose and scope of the tax inspection practices are how the legal arrangements will be improved by virtue of the justification of the transition to the electronic tax inspection practices, and after the application becomes legal, one of the aims of the digital transformation is to reduce the informal economy, tax loss evasion and taxpayer rights; The effects of electronic tax inspection have been interpreted from a broad framework.

Keywords; Tax, Inspection, Elektronic Tax Inspection, Auditing, Shadow Economy