İlköğretim öğretmenlerinin tükenmişlik yaşantıları ve yeterlik algıları
Primary school teachers' burnout levels and perceived self-efficacy beliefs
Yazar: SİBEL ÇİMEN
Danışman: PROF.DR. CEVAT CELEP
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Denetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğretmen tükenmişliği, öğretmenin duygusal kaynaklarının tükendiğinihissetmesi anlamına gelen ve öğretmen etkililiğini etkileyen bir tür olgudur. Ülkemizdeöğretmen tükenmişliğinin dikkate alınmaması ve tükenmişliğin önlenmesi ile ilgiliherhangi bir çalışmanın yapılmaması büyük bir eksikliktir. Bu araştırma, kamuilköğretim okullarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik yaşantıları, yeterlik algıları vebu kavramların birbirleri ile ilişkisini saptayarak, öğretmen tükenmişliğininönlenmesinde eğitim yönetimine yeni katkılar sağlamayı amaçlamaktadır.Araştırmanın evrenini, 2006-2007 Eğitim-öğretim yılında,Kocaeli ili Gebzeilçesindeki toplam 96 ilköğretim okulunda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır.Araştırma anketi araştırma örneklemine alınan 30 okulda, 390 öğretmene uygulanmıştır.Araştırmada öğretmenlerin tükenmişlik seviyelerini ölçmek için öğretmen tükenmişliğianketi, öz yeterlik algılarını ölçmek için ise öğretmen yeterlik anketleri kullanılmıştır.Verilerin analizinde, ?yüzde, aritmetik ortalama,standart sapma, iki ortalama arası farkanalizi ve regrasyon? istatistik çözümleme yöntemleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda yapılan regrasyon analizi öz yeterlik üç boyutununtükenmişlik kişisel başarı boyutu ile arasında anlamlı olumlu bir ilişki bulunduğusaptanmıştır. Ayrıca öğrenci katılımı ile duyarsızlaşma boyutu arasında negatif bir ilişkibelirlenmiştir.

Abstract:
Teacher burnout which has a great influence on teachers? effectiveness refers toa decline in well being that is caused by chronic stres in work situation. Although itsnegative affect, it is seemed to be important deficiency in this area its not to be taken intoconsideration and not to be taken any precautions to alleviate and prevent teacherburnout. With this study it is thought to be offered an explanation about the preventionof teacher burnout by investigating teachers? burnout levels, their efficacy beliefs andthe relation between teachers? burnout level and their perceived self efficacy beliefsTeachers participated are chosen from primary schools in Kocaeli, Gebze districtin 2006-2007. A sample of 390 teachers completed a questionnaire. In the study twoquestionnaires were used. The Maslach Burnout Inventory for teachers was used toassess the teachers? burnout level and Teachers? Self Efficacy Scale was used to assessteachers? perceived efficacy beliefs. In analyses, Arithmetic average, standart diverge,difference of two avarage (t) test and regression, which are methods of statistic wereused.Regression analyses showed that self-efficacy beliefs for each of the threedomains weren?t related to the emotional exhaustion dimension of burnout, butsignificantly positively related to the personal accomplishment dimension. Also theresults showed that student engagement dimension of self efficacy beliefs was negativelyrelated to the depersonalization dimension of burnout.