Batı Anadolu'da yörük müziği ve kadın icraları
Traditional yörük music and female performances in Western Anatolia
Yazar: HALE YAMANER OKDAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RABİA UÇKUN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Göçebe sanatı = Nomadic art ; Kadın ağzı havaları = Woman-talk folk songs ; Kadın statüsü = Women status ; Kadınlar = Women ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Yörükler = Yuruks ; İcra = Performing

Özet:
Yörük kültüründe müzik icraları ve bu icralar içerisinde kadın performanslarını incelediğimiz araştırmamız, Muğla, Aydın, İzmir, Bursa, Çanakkale ve Balıkesir illeri ile sınırlandırılmıştır. Müziğin kültürel yaşamla şekillendiği düşüncesinden hareketle, kadın müzik icralarının ait oldukları kültürel yapı ve bağlam özellikleri ile birlikte incelenmesi uygun görülmüştür.Yörük sosyal yaşamında kadın kimliği, dönemsel olarak değişen özellikler sergiler. Sosyal yaşamda ön planda yer alamayan kadınların müzik icraları içe kapalı, konservatif bir yapıya sahiptir. Vokal ve çalgısal icralarını sadece hemcinslerinin katılımı ile gerçekleştirebilen kadınların müzik icralarında, etken rolü oynayan icracı ve edilgen durumdaki katılımcı, dinleyici veya izleyicilerin de kadınlardan oluştuğu görülür. Bu durumda kadın müzik icralarının tamamen saf bir yapı ile kadınlara has icralar olduğu ifade edilebilir.Kadın müzik icralarının içe kapalı yapısı, katılımcı kimlikleri yanında icra edilen çalgılar, icra tür ve şekilleri, icra repertuarı vb. pek çok bağlam ve yapı özelliklerini de belirlemektedir. Çalışmamızda icraların yapısal ve bağlam özellikleri, geçmişten günümüze yaşadıkları değişim ve dönüşüm de göz önünde bulundurularak incelenmiştir.

Abstract:
Our research which we have studied the music performances in Yoruk culture and the female performances among these, was limited with the provinces Mugla, Aydin, Izmir, Bursa, Canakkale and Balikesir. Based on the idea that music is formed with the cultural life and the culture plays an active role throughout the process from production to consumption, it was deemed appropriate that female performances should be examined together with their cultural structure and the context properties.The identity of Yoruk women in social life exhibits properties changing cyclically. A conservative and self-enclosed structure is also seen in their performances for the women who cannot get at the forefront of social life. Because of the reason that women is only able to perform their vocal and instrumental performances through the participation of their fellows, as well as the performer that plays an active role in performing music, passive participants, listeners or viewers are also women. In this case, female music performances can be expressed as performances which are unique to women with a completely pure structure.Showing a self-enclosed structure of female music performances also determines many properties of the context and structure such as instruments playing, types and forms of performance, repertoire of performance besides performer identities. Structural and contextual features of performances were studied by also considering the change and transformation of them from past to present.