Altmış beş yaş ve üzeri popülasyonda D vitamini eksikliği ve yetersizliğinin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisi
The effect of vitamin D defficiency and incompatibility on the cognitive functions in age sixty five and over population
Yazar: AHMET ŞAHİN ÇAMCI
Danışman: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Geriatri = Geriatrics ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
D vitamininin nöron koruyucu özelliği ile kognitif fonksiyonlara etkisi son yıllarda araştırma konusu olmuştur. Bu çalışmada, bilinen ilerleyici nörolojik bir hastalığı olmayan ve serum D vitamini düzeyi düşük olan kişilerde, eksikliğin giderilmesi sonrası bilişsel işlevlerde iyileşme olup olmadığının belirlenmesi hedeflendi.
Çalışmaya, Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran, D vitamini eksikliği tespit edilerek, replasman tedavisi planlanan, 65 yaş ve üzeri bireyler alındı. D vitamini replasmanına başlanacak olan hastaların Mini Mental Test (MMT), Saat Çizme Testi (SÇT), İz Sürme Testi (İST) ve Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi (RİSÖT) ile bilişsel işlevleri ölçüldü. İki ay sonra D vitamini normal düzeye (>30 ng/ml) gelen hastaların, bilişsel testleri bir ay sonra tekrarlandı. Replasman tedavisi öncesi ve sonrası bilişsel testlerin skorları karşılaştırıldı.
Çalışmaya alınan 42 katılımcıdan 14'ü bazı sebeplerle çalışma dışı kaldı. İlk başvuruda 28 hastanın serum D vitamini düzeyleri ortalaması 13.52 ng/ml'den, replasman sonrası, 48.42 ng/ml'ye yükseldi. Katılımcılarda, D vitamini eksikliklerinin tedavisi sonrası, MMT'de global olarak bilişsel düzeyde, İST'de yürütücü işlevlerde, RİSÖT'de bellekte, SÇT'de konstrüksiyonel praksi, anlama ve planlamada istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler saptandı (p<0.05).
Çalışmamızda D vitamini replasmanının kognitif fonksiyonlar üzerinde olumlu etkileri olduğu saptandı. Günümüzde kas-iskelet sistemi sağlığı için D vitamininin önemi bilinmektedir. Ayrıca kognitif fonksiyonlara etkisi ile demans patogenezinde rol oynayabileceği için; özellikle yaşlı popülasyonda D vitamini eksikliği ve yetersizliği mutlaka tedavi edilmelidir.

Anahtar Kelimeler: D vitamini, biliş, yaşlı, MMT, İST, RİSÖT

Abstract:
The effect of vitamin D on the neuroprotective and cognitive functions has been the subject of research in recent years. In this study, it was aimed to determine whether there is improvement in cognitive functions after elimination of deficiency in people with no known progressive neurological disease and low serum vitamin D level.
Patients who was admitted to Cumhuriyet University Medical Faculty Hospital Department of Family Medicine for any reason, vitamin D deficiency was detected and replacement therapy was planned, individuals aged 65 and over were included in the study. Patients who were to undergo vitamin D replacement were measured for their cognitive function by Mini Mental State Examination (MMSE), Clock Drawing Test (CDT), Trail Making Test (TMT) and Rey Auditory-Verbal Learning Test (Rey-AVLT). After two months, patients with normal levels of vitamin D (>30 ng/ml) repeated their cognitive tests one month later. The scores of cognitive tests before and after replacement therapy were compared.
Fourteen out of 42 participants were excluded from the study for some reason. At the first admission, serum vitamin D levels the average, in 28 patients increased from 13.52 ng/ml to 48.42 ng/ml after replacement. Participants were found to have statistically significant improvements in constructive praxis, comprehension and planning in CDT, global cognitive level in MMSE, executive function in TMT, memory in Rey AVLT, after D vitamin deficiency treatment (p <0.05).
In our study, vitamin D replacement was found to have beneficial effects on cognitive functions. Today it is known that vitamin D is important for musculoskeletal health. Furthermore vitamin D deficiency and insufficiency in the elderly population should be treated, especially because it may play a role in the cognitive functions and the pathogenesis of dementia.

Key words: vitamin D, cognition, elderly, MMSE, TMT, AVLT