XVII. yüzyıl Batı Anadolu (Transilvanya) halılarının desen özellikleri ve konservasyon önerisi
XVII. pattern features and conservation recommendations of Western Anatolian (Transylvania) carpets of the 19 th century
Yazar: ÖMER ZAİMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP YILDIZ İLDEN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Gördes halısı = Gördes carpert

Özet:
Batı Anadolu halıları, Batı Anadolu bölgesinde üretilen geleneksel Türk halılarıdır. Genellikle el dokuması olan bu halılar, zengin desenleri ve canlı renkleri ile bilinmektedir. Desenlerde çoğunlukla geometrik yanışlar (motifler), bitki ve hayvan figürleri kullanılmaktadır. Ege Bölgesi'nde, özellikle İzmir, Uşak ve Bergama gibi şehirlerde yoğun olarak üretilmektedirler. Transilvanya ve Batı Anadolu halıları arasında tarihsel bir bağlantı bulunmaktadır. XVI. ve XVII. yüzyıllarda, Osmanlı İmparatorluğu ile Transilvanya arasındaki ticaret yolları ve kültürel etkileşimler sonucu Batı Anadolu halıları, özellikle Uşak halıları, Transilvanya'ya ihraç edilmiştir. Bu halılar, Transilvanya'daki kiliselerde ve büyük malikânelerde dekoratif amaçlarla kullanılmış ve zamanla bölgenin kültürel mirasının bir parçası haline gelmiştir. Transilvanya'daki kiliselerde sergilenen Anadolu halıları, Batı Anadolu'nun zengin dokuma geleneğinin önemli örneklerini sunmaktadır. Bu halılar, Transilvanya'da "Transilvanya halıları" olarak da bilinmektedir. Bu bağlantı, hem Osmanlı hem de Avrupa dokuma sanatlarının karşılıklı etkileşimini ve tarih boyunca süregelen ticari ilişkilerini yansıtmaktadır. Bu tez, XVII. yüzyıl Batı Anadolu halılarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla konservasyon stratejileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, halıların bulunduğu ortam koşullarının düzenlenmesi, temizleme ve bakım yöntemleri, saklama ve sergileme teknikleri, profesyonel onarım süreçleri ile ayrıntılı dokümantasyonun önemini vurgulamaktadır. Bu yaklaşımlar, Batı Anadolu'nun zengin dokuma mirasının korunmasına ve yaşatılmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Abstract:
Western Anatolian carpets are traditional Turkish carpets produced in Western Anatolia. These carpets, which are usually hand-woven, are known for their rich patterns and vibrant colors. Geometric motifs, plant and animal figures are mostly used in the patterns. They are produced extensively in the Aegean Region, especially in cities such as Izmir, Uşak and Bergama.
There is a historical connection between Transylvania and Western Anatolian carpets. In the 16th and 17th centuries, Western Anatolian carpets, especially Uşak carpets, were exported to Transylvania as a result of trade routes and cultural interactions between the Ottoman Empire and Transylvania. These carpets were used for decorative purposes in churches and large estates in Transylvania and over time became part of the cultural heritage of the region.
The Anatolian carpets on display in churches in Transylvania provide important examples of the rich weaving tradition of Western Anatolia. In Transylvania, these carpets are also known as "Transylvanian carpets". This connection reflects the interaction of both the Ottoman and European weaving arts and their trade relations throughout history.
This thesis aims to develop conservation strategies for the conservation and preservation of seventeenth-century Western Anatolian carpets for future generations.
The study emphasizes the importance of environmental regulation, cleaning and care methods, storage and display techniques, professional repair processes, and detailed documentation.
These approaches aim to contribute to the conservation and preservation of the rich weaving heritage of Western Anatolia.