Yüksek şiddetli aralıklı egzersizin irisin ve meteorin benzeri seviyeleri üzerinde cinsiyete bağlı etkileri
Effects of high intensity interval training and sex differences on irisin and meteorin-like levels
Yazar: CAN KOĞ
Danışman: PROF. DR. ASUMAN GÖLGELİ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Egzersiz = Exercise ; Meteorin-like protein = Meteorin-like peptide ; Miyokin = Myokine ; İrisin = Irisin

Özet:
Çalışmamızda 24 sağlıklı yetişkin katılımcı, Kadın (n:12) ve HIIT (n: 12) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Katılımcılar 30 saniye boyunca maksimum hızda Wingate Anaerobik Egzersiz Testi'ni (WAnt) 4 set uygulayıp, set aralarında 4 dakika dinlenerek akut Yüksek Şiddette Aralıklı Egzersiz Testini (HIIT) tamamlamıştır. Katılımcılardan egzersiz öncesi, egzersizden hemen sonra, egzersiz sonrası 1. ve 3. saatlerde kan alınarak serumda irisin ve meteorin-benzeri düzeyi Enzim Bağlı İmmunosorbent Analizi (ELISA) ile analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre kadınlarda irisin düzeyi egzersiz sonrası anlamlı düzeyde değişmemiştir (K-HIIT irisin 0: 974,36; irisin 1: 834,73; irisin 2: 805,82; irisin 3: 887,91). Erkeklerde irisin düzeyi egzersizden sonra artmış fakat bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Egzersiz sonrası 1. saatte irisin düzeyi anlamlı düzeyde azalmış ve egzersiz sonrası 3. saatte tekrar dinlenim düzeyine gelmiştir. (E-HIIT irisin 0:1142,6; irisin 1: 1353,4; irisin 2:785,2; irisin 3:1119,3). Bulgular cinsiyete bağlı olmaksızın değerlendirildiğinde irisin düzeyi egzersiz öncesi ve egzersizden hemen sonra anlamlı düzeyde değişmemiş, egzersizden sonraki 1. saate azaldığı, 3. saatte tekrar dinlenim seviyesine döndüğü görülmüştür (p<0,05) (irisin 0: 1054,48 ; irisin 1: 1081,71; irisin 2: 796; İrisin 3: 998,1). Erkeklerde Meteorin-benzeri (Metrnl) düzeyi egzersizden hemen sonra, dinlenim düzeyine göre azalmıştır fakat bu azalma anlamlı düzeyde değildir (p>0,05). Egzersiz sonrası 1. saatte Metrnl düzeyi tekrar dinlenim seviyesine gelmiş ve 3. Saatte anlamlı olmayan düzeyde artmıştır. Egzersizden hemen sonra ölçülen Metrnl düzeyi egzersiz sonrası 3. Saatteki Metrnl düzeyine göre anlamlı derecede azalmıştır. (E-HIIT Metrnl 0: 141,09; Metrnl 1: 117,91; Metrnl 2: 142,27; Metrnl 3: 159,09) Bu verilere göre akut HIIT sonrası erkeklerde Metrnl seviyesinde anlamlı bir azalma görülmektedir. Kadınlarda Metrnl düzeyi egzersizden hemen sonra anlamlı düzeyde azalmış ve egzersiz sonrası 1. saatten itibaren dinlenim seviyesine yaklaşmıştır (K-HIIT Metrnl 0:118,08; Metrnl 1:84,42; Metrnl 2:97,25; Metrnl 3:97,42). Bulgular cinsiyete bağlı olmaksızın değerlendirildiğinde Metrnl düzeyi egzersizden hemen sonra anlamlı düzeyde azalmış ve 1. saatten itibaren dinlenim düzeyine yaklaşmıştır (Metrnl 0: 129,09; Metrnl 1: 100,43; Metrnl 2: 118,78; Metrnl 3: 126,91). HIIT Ort. Güç değeri ile Beden Kütle İndeksi (BKİ), Yağsız Vücut Ağırlığı (YVA), Ortalama Güç (OG) 0 değerleri arasında pozitif korelasyon mevcuttur (p<0,05). YVA (kg) değerleri ile OG 0 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Diğer parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamaktadır (p>0,05). İrisin 0, 1, 2, 3 ölçüm değerleri bakımından cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Metrnl 0, 1 ölçüm değerleri bakımından cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Kadınların Metrnl 2 ve Metrnl 3 değerleri erkeklere göre anlamlı derecede düşüktür (p<0,05). İrisin ve Metrnl dinlenim değerleri arasında anlamlı bir korelasyon görülmemiştir. Sonuç olarak akut HIIT sonucu irisin yanıtları cinsiyete göre değişmemektedir. Akut HIIT'e Metrnl yanıtları ise kadın ve erkekler arasında anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir (p<0,05). 

Anahtar kelimeler: HIIT; İrisin; Metrnl; Miyokin; Wingate; Yüksek şiddetli aralıklı egzersiz.

Abstract:
In our study, 24 healthy adults were divided into two groups as Female HIIT (n: 12) and Male HIIT (n: 11). Participants completed the acute HIIT exercise by applying 4 sets of Wingate Anaerobic Exercise Test (WAnt) at maximum speed for 30 seconds, resting for 4 minutes between sets. Blood was taken from the participants before, immediately after exercise, and at the 1st and 3rd hours after exercise. Irisin and Metrnl levels in serum were analyzed by ELISA. According to the findings of the study, the level of irisin in women did not change significantly after exercise (irisin 0: 974.36; irisin 1: 834.73; irisin 2: 805.82; irisin 3: 887.91). In men, irisin levels increased after exercise, but this increase was not statistically significant (p> 0.05). Irisin levels decreased significantly in the 1st hour after exercise and reached the resting level again at the 3rd hour after exercise. (irisin 0: 1142.6; irisin 1: 1353.4; irisin 2: 785.2; irisin 3: 1119.3). When the findings were evaluated regardless of gender, irisin levels did not change significantly before and immediately after exercise, decreased to 1 hour after exercise, and returned to rest level at 3 hours (p <0.05) (irisin 0: 1054.48; irisin 1: 1081,71; irisin 2: 796; Irisin 3: 998.1). Immediately after exercise, the level of Metrnl in men decreased compared to the resting level, but this decrease was not significant (p> 0.05). After the exercise, the level of Metrnl returned to the resting level at the 1st hour and increased insignificantly at the 3rd hour. The Metrnl level measured just after the exercise decreased significantly compared to the Metrnl level at the 3rd hour after the exercise. (Metrnl 0: 141,09; Metrnl 1: 117,91; Metrnl 2: 142,27; Metrnl 3: 159,09) According to these data, there is a significant decrease in the Metrnl level in males after acute HIIT. In women, the levels of Metrnl significantly decreased immediately after exercise and reached the resting level from the 1st hour after exercise (K-HIIT Metrnl 0: 118.08; Metrnl 1: 84.42; Metrnl 2: 97.25; Metrnl 3: 97.42. ). When the findings were evaluated regardless of gender, the levels of Metrnl significantly decreased immediately after the exercise and reached the resting level from the 1st hour (Metrnl 0: 129.09; Metrnl 1: 100.43; Metrnl 2: 118.78; Metrnl 3: 126.91) . HIIT Average power is positively correlated between BMI, FFM, Average Power 0 (p <0.05). There is a statistically significant correlation between FFM and OG 0 (p <0.05). There is no statistically significant relationship between other parameters (p> 0.05). There is no statistically significant difference between the genders in terms of irisin measurement values of 0, 1, 2, 3 (p> 0.05). There is no statistically significant difference between the genders in terms of Metrnl 0, 1 measurement values (p> 0.05). Metrnl 2 and 3 levels of women are significantly lower than men (p <0.05). There was no significant correlation between irisin and Metrnl in terms of resting values. As a result, the responses of the irisin to a single bout of HIIT do not vary according to gender. Meteorin-like responses to acute HIIT differ significantly between men and women (p <0.05)
Keywords: High intensity interval exercise; HIIT; Myokine; Irisin; Meteorin-like; METRNL; Sex differences.