Sürdürülebilirlik ve döngüsel ekonomi perspektifinden kot yıkamada kullanılan pomza taşının yaşam döngüsü analizi ile çevresel etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the environmental impacts of pumice stone used in denim washing from the perspective of sustainability and circular economy through life cycle analysis
Yazar: EMİNE ŞULE TECİRLİ
Danışman: DOÇ. DR. HANİFE SARI ERKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Küresel sürdürülebilirlik kapsamında kritik bir odak noktasında bulunan tekstil endüstrisi, yüksek kaynak tüketimi, kirlilik seviyeleri ve sera gazı emisyonları nedeniyle önemli çevresel etkileriyle bilinmektedir. Çevresel etkilerin değerlendirilmesi sürdürülebilir uygulamaların benimsenmesini teşvik etmekte ve kaynak verimliliğini desteklemektedir. Yaşam Döngüsü Analizi (YDA), ürünlerin tüm yaşam döngüsünü inceleyerek çevresel etkileri değerlendirmek ve azaltmak için detaylı bir yaklaşım sunmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında denim yıkama prosesinde kullanılan pomza taşının çevresel etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemek amacıyla YDA kullanılmış olup, proses kaynaklı elektrik ve su kullanımına ilişkin karbon ayak izi hesaplamalarına yer verilmiştir. Ayrıca bu araştırmada, pomza taşının sürdürülebilirliği, denim endüstrisinde kullanılan alternatif yöntemlerle karşılaştırlmış ve döngüsel ekonomi ilkelerine entegre öneriler sunularak sektör paydaşlarının denim üretiminde daha sürdürülebilir uygulamalara yönlendirilmesi amaçlanmıştır. Tez çalışmasında Yaşam Döngüsü Analizi kapsamında GaBi yazılım programının Ecoinvent v.3.7 sürümü kullanılmıştır. YDA sınırları içerisinde pomza taşının çevresel etkileri 14 farklı kategoride değerlendirilmiş olup pomza taşının Küresel Isınma Potansiyeli açısından 1,85*105 kg CO2 eşdeğeri ile denim yıkama prosesine katkıda bulunduğu belirlenmiştir. Proses kaynaklı elektrik tüketimi 27815 kg CO2 eşdeğer ve su tüketimi 0,000101 kg CO2 eşdeğer olarak hesaplanmıştır ve en düşük çevresel etkinin su kullanımından kaynaklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. YDA metodolojisiyle prosesteki yüksek enerji tüketimi ve çevresel etki değerleri belirlenmiş ve elde edilen veriler ışığında, denim üretiminin ilk aşaması olan taş ile yıkamada kullanılan geleneksel pomza taşının yerine F-Stone (Köpük Taşı) gibi sürdürülebilir ve yenilikçi bir sentetik malzemenin tercih edilmesiyle daha az elektrik ve su kullanımının söz konusu olacağı tespit edilmiştir. Ayrıca F-Stone kullanımı ile denim üretim adımları esnasında oluşan atıksu çamurunun oluşumu söz konusu olmayacağından çevresel etkinin azaltılmasının destekleneceği ve tekstil endüstrisindeki döngüsel ekonomi yaklaşımının benimsenmesine katkı sağlanacağı saptanmıştır.

Abstract:
A critical focus of global sustainability, the textile industry is known to have significant environmental impacts due to high resource consumption, pollution and greenhouse gas emissions. The assessment of environmental impacts encourages the adoption of sustainable practices and supports resource efficiency. Life Cycle Analysis (LCA) provides a detailed approach to assessing and mitigating environmental impacts by analysing the entire life cycle of products. In this thesis, LCA was used to comprehensively examine the environmental impacts of pumice stone used in the denim washing process, including carbon footprint calculations related to the use of electricity and water in the process. In addition, this research compares the sustainability of pumice stone with alternative methods used in the denim industry and aims to guide stakeholders in the sector towards more sustainable practices in denim production by providing suggestions integrated with circular economy principles. In the thesis, Ecoinvent v.3.7 version of GaBi software programme was used within the scope of Life Cycle Analysis. As part of the LCA, the environmental impact of pumice stone was assessed in 14 different categories, and it was found that pumice stone contributes 1.85*105 kg CO2 equivalent in terms of global warming potential to the denim washing process. Process electricity consumption was calculated at 27815 kg CO2 equivalent and water consumption at 0.000101 kg CO2 equivalent, and it was concluded that the lowest environmental impact was caused by water consumption. The LCA methodology identified high levels of energy consumption and environmental impact in the process and, in the light of the data obtained, it was determined that less electricity and water would be consumed by using a sustainable and innovative synthetic material such as F-Stone (Foam Stone) instead of the traditional pumice stone used in stone washing, the first stage of denim production. In addition, it was found that the use of F-Stone will help reduce environmental impact and contribute to the adoption of the circular economy approach in the textile industry by eliminating the wastewater sludge generated during the denim production steps.