Kadro dergisi örneğinde Türkiye'de sol düşünce içinde Kemalizm
On the sample of Kadro review the Kemalism in the left opinion in Turkey
Yazar: DEVRİM HACISALİHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLGÜN ERDOĞAN TOSUN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dergiler = Magazines ; Kadro dergisi = Kadro magazine ; Kemalizm = Kemalism ; Siyaset = Politics ; Siyasi hayat = Political life ; Sol ideolojiler = Left ideologies

Özet:
Kadro dergisi, 1930'lu yıllarda ülkenin sol düşünceye sahip önemli aydınlarını, Cumhuriyet' in kurucu ideolojisi Kemalizme teorik bir çerçeve sunmak amacıyla bir araya getirmişti. Osmanlı İmparatorluğu'ndan bu yana basın organlarının devletle ilişkilerinde sergiledikleri birçok tutuma bir basın organı olarak Kadro dergisinde rastlamak mümkündür. Kadro'nun tarihsel ve siyasal açıdan asıl özgünlüğü, onun bir aydın hareketi olarak Türk siyasal hayatında sol düşünce ile Kemalist ideoloji arasındaki ilişkinin pratikte kurulmasının öncüsü olmasıdır. Kadrocuların iktidarı etkilemek ve iktidarın uygulamalarına yön vermek amacım güden etkinlikleri, daha sonraki yıllarda aydınların Kadrocuların yaptığı gibi bir yayın organı çevresinde örgütlenerek iktidarı bizzat sahiplenmek amacım da içeren farklı politik projeleri için bir örnek teşkil etmekteydi. Yakup Kadri Karaosmanoğlu hariç Kadro dergisinin kurucularının tamamı, 1920'li yıllarda Türkiye Komünist Partisi'nde yer almışlardı. Yazarlarının komünist geçmişleri, yayınlandığı süre boyunca Kadro dergisinin Marksist bir yayın olduğu iddiasıyla eleştirilmesine neden olmuştu. Derginin kapanmasına yol açan süreci de yine yazarlarının bu niteliklerinin neden olduğu tartışmalara bağlamak doğru olacaktır. Bir entelektüel fikir alamı ve aydın hareketi olarak Kadro hareketi, 1930'lu yılların siyasal hayatına sol içerikli bir müdahalede bulunmayı tasarlamıştı. Bunu yaparken Kadrocular, antiemperyalizm, bağımsızlık, ekonomide devletçilik ve laiklik gibi sol düşüncede her dönem egemen olan temaları belirgin biçimde vurgulamaktaydılar. Bu argümanlar, Cumhuriyetin kurucu kadroları için ise tarihsel bir zorunluluk olarak ilgisiz kalamayacakları değerler ve kavramları oluşturuyordu. Böylece Kadrocular, milliyetçi, aydınlanmacı ve pozitivist karakterdeki tutumların sol düşüncenin bazı temsilcilerinde çeşitli tonlarda ve her dönemde canlı kalmasına, siyasal yaşamda bu tutumları öne çıkaran Kemalist öznelerin ise sol siyaset içinde hatırı sayılır bir yer edinmesine önemli katkılarda bulunmuşlardı.

Abstract:
Kadro review, have gathered country's important intellectuals in 1930's in order to present a theoretical frame to Kemalism that is the basic ideology of the Republic. The attitude which is also shown in the relationship between the press publications and the state since Ottoman Empire can be seen in Kadro review, being a press publication. As an intellectual movement the main orijinality of Kadro in historical and political way is that, it has been the avant-garde of being established the relationship between left opinion and Kemalism in practical. Kadro' s activities which aim to effect and direct power, have been a sample for the following intellectual generations to realize their political projects including coming into power. All the founders of Kadro review except Yakup Kadri, were the member of Turkish Communist Party, in 1920's. For this reason, Kadro has been criticized as if it is a Marksist review during it's publication life. We can say that the end of Kadro depends these discussions. As an intellectual movement, Kadro movement planned to interfere about left tendency in 1930's. In these years, intellectuals of Kadro have clearly emphasized the concepts like antiimperialism, independence, socialism in economy, secularism which have been dominant to left opinion every time. These concepts cannot have been irrevelant by the founders of the Republic. In this way Kadro's intellectuals have made great efforts to have the trends like nationalist, positivist, socialism in state been alive for some represantatives of left opinion, and have the Kemalist subjects have an importance place in left politics.