Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının deprem bilgi düzeyleri ile deprem risk algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social studies teacher candidates' earthquake knowledge levels and earthquake risk perceptions
Yazar: ÖMER AKPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. KENAN BAŞ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının deprem bilgi düzeyleri ile deprem risk algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, nicel bir çalışma olarak ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılının bahar döneminde Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflardan toplam 114 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından uzman görüşleri alınarak oluşturulan "kişisel bilgi formu", Genç ve Sözen (2022) tarafından geliştirilen Deprem Bilgi Düzeyi Ölçeği ve Mızrak, Özdemir ve Aslan (2021) tarafından geliştirilen Deprem Risk Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayanmaktadır. Elde edilen veriler, bir nicel istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının deprem bilgi düzeyleri ile deprem risk algılarının "cinsiyet ve yaş" değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmaya yol açmadığı; "sınıf" değişkeni açısından deprem bilgi düzeylerinde yine farklılığın olmadığı ancak deprem risk algılarında farklılığın olduğu; "anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, doğup büyüdüğü yer ve deprem felaketini yaşama/deneyimleme" değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte "afet eğitimi alma" değişkeni açısından Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının "deprem bilgi düzeylerinin" istatistiksel olarak farklılaştığı ancak "deprem risk algılarının" istatistiksel olarak farklılaşmadığı görülmüştür. Son olarak Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının deprem bilgi düzeyleri ile deprem risk algıları arasında bir ilişki olup olmadığını tespit edebilmek için basit doğrusal korelasyon (Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı) hesaplaması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ilişkinin pozitif yönde ancak düşük düzeyde anlamlı olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between earthquake knowledge levels and earthquake risk perceptions of preservice Social Studies teachers. The research was conducted as a quantitative study using a relational survey model. The study group consists of a total of 114 preservice teachers studying at the Social Studies Teaching Department of the Faculty of Education, Ağrı İbrahim Çeçen University during the spring semester of the 2023-2024 academic year, across first, second, third, and fourth grades. Data collection tools included a "personal information form" created by the researcher with expert opinions, the Earthquake Knowledge Level Scale developed by Genç and Sözen (2022), and the Earthquake Risk Perception Scale developed by Mızrak, Özdemir, and Aslan (2021). Participation in the study was based on voluntariness. The data obtained were analyzed using a quantitative statistical program. The analysis results indicated that there were no statistically significant differences in the earthquake knowledge levels and earthquake risk perceptions of Social Studies preservice teachers concerning the variables of "gender and age"; no differences were found in earthquake knowledge levels based on the "class" variable, however, differences were observed in earthquake risk perceptions; there were no significant differences concerning "parental education level, place of upbringing, and experience of earthquake disasters". Moreover, it was found that while "disaster education" variable led to a differentiation in "earthquake knowledge levels" of Social Studies preservice teachers, it did not cause a significant differentiation in "earthquake risk perceptions". Lastly, a simple linear correlation (Pearson's Product-Moment Correlation Coefficient) was computed to determine whether there was a relationship between the earthquake knowledge levels and earthquake risk perceptions of the preservice teachers. The results revealed that the relationship was positive but not significant at a low level.