Örgün din öğretiminde kullanılan peygamber kıssalarının baba-çocuk ilişkisi açısından incelenmesi
The examination of prophet parable used in formal religious education from the perspective of father-child relationships
Yazar: RUMEYSA TUFAN AKAY
Danışman: PROF. DR. BAYRAMALİ NAZIROĞLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Geleneksel aile kurumunda çocuğun eğitim sürecinde anneler aktif rol almış olsalar da babaların da bu konuda oldukça etkili olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Örgün din öğretiminde kullanılan kıssalarda, peygamberlerin çocuklarının din eğitimi süreçlerinde nasıl davrandıklarını aktaran kesitler ise bu görüşü destekler niteliktedir. Bunun yanında çocukların din eğitimi süreçlerinde babalarının sorumluluklarını öğrenmeleri adına örgün din öğretiminde kıssalardan yararlanılması önem arz etmektedir. Bu nedenle çalışmamızda, örgün din öğretiminde kullanılan peygamber kıssalarının baba-çocuk ilişkisi açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
 Araştırmamızda, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Öncelikle literatür taraması yapılarak din eğitimi-baba ilişkisi ve kıssaların din eğitiminde kullanımı konulu çalışmalar tespit edilip incelenmiştir. Ardından, baba-çocuk ilişkisini içeren peygamber kıssaları, Kur'an'dan ve diğer kaynaklardan araştırılmış ve gerekli okumalar gerçekleştirilmiştir. Sonraki aşamada, elde edilen veriler ışığında temalar oluşturularak çocuklarının tutumlarına göre peygamberlerin baba tipolojileri irdelenmiş ve elde edilen bulguların, örgün din öğretimi ilköğretim kademesindeki (5, 6, 7 ve 8. sınıf) DKAB ve Seçmeli Kur'an-ı Kerim ders kitaplarında nasıl yer aldığı incelenmiştir. Veriler, kontrol listesine göre veri analizi tekniğiyle analiz edilmiş ve bulgular buradan yola çıkılarak oluşturulmuştur. 
Buna göre, çocukların davranışları karşısında sergilenen baba tipolojilerinden en çok rastlanılan baba tipolojisinin değer veren baba tipolojisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kıssalarda yer alan baba tipolojilerinin, ilköğretim DKAB ile Seçmeli Kur'an-ı Kerim ders kitaplarında, doğrudan ya da dolaylı olarak öğrencilere kazanım olarak sunulduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the traditional family structure, although mothers have played an active role in the educational process of their children, it is undeniable that fathers also have a significant impact in this regard. The passages in formal religious education that describe how prophets behaved during the religious education process of their children support this view. Additionally, it is important to utilize these narratives in formal religious education to help children understand the responsibilities of their fathers in the religious education process. Therefore, our study aims to examine the father-child relationship in the prophetic stories used in formal religious education.
In our research, the qualitative research method of document analysis has been used. Initially, a literature review was conducted to identify and examine studies on the relationship between religious education and fathers and the use of narratives in religious education. Subsequently, prophetic stories that include the father-child relationship were researched from the Quran and other sources, and necessary readings were carried out. In the next stage, themes were created based on the obtained data, and the typologies of prophets as fathers were analyzed according to their children's attitudes. Furthermore, it was examined how these findings are reflected in the formal religious education textbooks (DKAB and Elective Quranic Studies) for primary education levels (5th, 6th, 7th, and 8th grades). The data were analyzed using a checklist-based data analysis technique, and the findings were derived from this analysis.
According to the results, the most commonly encountered father typology in response to children's behaviors was identified as the "value-giving father" typology. Additionally, it was concluded that the typologies of fathers depicted in the narratives are presented to students either directly or indirectly as learning outcomes in the primary education DKAB and Elective Quranic Studies textbooks.