Türkiye ile Avrupa Birliği arasında malların serbest dolaşımı: Negatif bütünleşme temelinde bir inceleme
Free movement of goods between Turkey and the European Union: A study on the basis of negative integration
Yazar: İLAYDA ELİF ATA AKSÜT
Danışman: DOÇ. DR. İLKE GÖÇMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Ortaklık Konseyi Kararları = Association Council Decisions ; Serbest dolaşım = Free movement ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında Gümrük Birliği (GB) şeklinde oluşturulan ekonomik bütünleşme esas olarak, Avrupa Ekonomik Topluluğu – Türkiye Ortaklık Konseyi'nin 1/95 sayılı Kararı'nda (1/95 sayılı OKK) yer alan malların serbest dolaşımına ilişkin hükümler çerçevesinde tesis edilmiştir. 
Bu bağlamda çalışmanın ilk bölümünde, öncelikle Türkiye ile AB arasındaki ortaklık ilişkisinin tarihsel gelişimine değinilmiştir. Ardından, söz konusu GB'nin meydana getirdiği Türkiye ile AB arasındaki ortaklık hukuku üzerinde durulmuştur. Anılan ortaklık hukuku kaynakları ve tarafların hukuk düzenindeki etkileri yönünden incelenmiştir.
Çalışmanın ikinci bölümünde ise bahse konu GB, serbest dolaşımın önündeki engellerin kaldırılması olarak açıklanabilecek negatif bütünleşme boyutu yönünden değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, gümrük birliğine erişmeye yönelik teknikler açıklanmıştır. Son olarak, 1/95 sayılı OKK hükümlerinin uygulanma alanı ele alınırken, Türkiye ile AB arasındaki malların serbest dolaşımına ilişkin hükümlerin, Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) içtihadına uygun olarak AB hukukundaki gibi yorumlanmasının kapısını açan ABAD'ın 2017 tarihli İstanbul Lojistik kararından hareket edilmiştir. 
Çalışmanın genelinde ortaklık hukukunun esas olarak AB hukuku kaynaklı olması nedeniyle karşılaştırmalı bir yöntem tercih edilmiştir. Nihayet, ABAD tarafından ilk kez 2017 yılında işletilen 1/95 sayılı OKK'nın 66. maddesinin, ABAD içtihadını ortaklık hukukuna dâhil etme noktasında, GB'nin statik yapısına karşı kullanılabilecek bir araç olduğu savı üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The economic integration between Turkey and the European Union in the form of Customs Union (CU) was established mainly pursuant to the provisions of Decision No 1/95 of the EC-Turkey Association Council (Decision No 1/95) on free movement of goods. 
Within this context, in the first section of this study, at the outset, historical development of partnership relation between Turkey and the EU is addressed. Then, partnership legislation arising from the mentioned CU is elaborated. Aforesaid partnership legislation is assessed in terms of its sources and its impact on parties' rules of law. 
In the second section of the study, the said CU is evaluated from the aspect of negative integration that can be explained as the abolishment of obstacles to free movement.  Within this framework, the techniques towards achieving customs union are explained. Lastly, while the implementation area of Decision No 1/95 is analyzed, İstanbul Logistics decision dated 2017 of the Court of Justice of the European Union (CJEU), which enabled the provisions of free movement of goods between Turkey and the EU to be interpreted like the EU law in accordance with CJEU jurisprudence, is taken as the starting point.    
In the study, due to the fact that partnership legislation is mainly based on the EU legislation, a comparative methodology is preferred in general. Finally, the argument that article 66 of Decision No. 1/95, which was first executed by the CJEU in 2017, can be used as an instrument against the static structure of the CU concerning the inclusion of CJEU jurisprudence to the partnership legislation is elaborated.