Her korozif madde içen çocukta üst gastrointestinal sistem endoskopisi gerekli midir?  5 yıllık geriye dönük tek merkez deneyimi
Is upper gastrointestinal system endoscopy necessary in every child WHO dressed corrosive substances? 5 YEARS background to the single center experience
Yazar: İSMAİL UZAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE MERVE USTA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; Korozyon = Corrosion ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children ; Özofagus = Esophagus

Özet:
Giriş ve Amaç:
Çocukluk çağında korozif madde alımı halen tıbbi ve sosyal sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Korozif madde alımına bağlı meydana gelebilecek hasar çocuklarda ciddi komplikasyonlara yol açabildiği gibi ülkelerin sağlık harcamalarına yük oluşturmaya devam etmektedir. Çalışmamızda son beş yılda korozif madde alımı nedeni ile başvuran hastalar incelenmiş olup, her korozif madde alımı olan hastada endoskopi yapılma gerekliliği sorgulanıp literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Çocuk Gastroenteroloji Kliniğinde 0-18 yaş arasında korozif madde alımı ile üst gastrointestinal sistem endoskopisi yapılan hastalar geriye dönük değerlendirildi.
Bulgular:
Çalışmamızda 958 hastanın ortalama yaşları 2,92±2,98 yıl, % 57,7'si erkek (n:553) ve % 52,8'i (n:506) 0-2 yaş aralığındaydı. Alınan maddelerin % 46,5'i deterjan/ağartıcı, % 40,8'i alkali ve % 12,7'si asit özellikte korozif maddeydi ve % 87'si markalıydı. En sık alınan korozif  madde % 37,8 (% 31,3'ü markalı) oranıyla çamaşır suyuydu. Olguların % 84,2'si ilk 2 saat içinde hastaneye getirilmiş, % 25,7'sine (n:246) hastaya evde müdahalede bulunulmuştu. En sık gözlenen yakınmalar % 38,9 kusma ve % 8,6 ile hipersalivasyondu. Şikayet gözlenmeyen 520 (%54,3) hasta vardı. Oral mukoza yanığı hastaların % 12'sinde gözlenmişti. Üst GİS endoskopisi % 4 (n:38) hastada Evre 2B ve üzeriydi % 17,3 oranında erozif gastrit saptanmıştı. Normal endoskopi saptanan hastaların % 50,4'ü asit, % 53,8'i alkali, % 60,6'sı deterjan ağartıcı özellikte korozif madde almıştı ve Evre 2B ve üstü endoskopik bulgu saptananlarda deterjan ve ağartıcı madde alımı diğer maddelere göre istatistiki olarak daha az gözlenmekteydi (p:0.02). Hastaların takiplerinde % 11,5'inde komplikasyon gelişti ve en sık komplikasyonlar % 92'sinde gelişen mukoza ve cilt yanığıydı. Hastaların sadece % 0,2'sinde özofageal darlık geliştiği görüldü.

Sonuç:
Korozif madde alımı çocukluk çağında hafif yaralanmalardan ciddi komplikasyonlara kadar yol açabilen önemli bir halk sağlığı problemidir. Merkezimizin son 5 yıllık verilerinde ilk 2 yaşta en sık alkali özellikli maddelerin alındığı yaş arttıkça ve markasız satılan alkali türdeki korozif maddelere bağlı endoskopik bulguların patolojik olma özelliğinini arttığı gözlendi. Deterjan ve ağartıcı grupta ise Evre 2B ve üzeri endoskopik bulgular diğer türdeki korozif maddelere göre daha düşük orandaydı. 

Anahtar Kelimeler: Korozif madde, özofagus, çocuk, endoskopi

Abstract:
İntroduction and Aim:
Ingestion of corrosive substances in childhood still remains a medical and social health problem.Damage that may occur due to the ingestion of corrosive substances can lead to serious complications in children and continues to burden the health expenditures of countries.In our study, patients who applied due to corrosive substance ingestion in the last five years were examined, and it was aimed to contribute to the literature by questioning the necessity of performing endoscopy in every patient with corrosive substance ingestion.

Materials and Methods:
In our study, patients between 0-18 years of age who underwent upper gastrointestinal system endoscopy with corrosive substance ingestion in the University of Health Sciences University, Şişli Hamidiye Etfal Health Practice and Research Center, Pediatric Gastroenterology Clinic were evaluated retrospectively.

Results:
In our study, the mean age of 958 patients was 2.92±2.98 years, 57,7% were male (n:553) and 52,8% (n:506) were in the 0-2 age range. Considering the materials ingested, 46,5% were detergent/bleach, 40.8% alkaline and 12.7% acid corrosive materials and 87% were branded. The most frequently purchased corrosive substance was bleach with 37,8% (31,3% branded). When the cases were evaluated, 84,2% of them were brought to the hospital within the first 2 hours, and 25,7% (n:246) of them were treated at home. The most common complaints were vomiting 38.9% and hypersalivation 8,6%. There were 520 (54,3%) patients without any complaints. Oral mucosal burn was observed in 12% of the patients. Upper GIS endoscopy was stage 2B and above in 4% (n:38) patients, and erosive gastritis was detected in 17,3%. Of the patients with normal endoscopy, 50,4% received acid, 53,8% alkaline, 60,6% detergent-bleaching corrosive substance. Detergent and bleach intake was statistically less in patients with stage 2B and higher endoscopic findings compared to other substances (p:0.02). Complications developed in 11,5% of the patients during their follow-up, and the most common complications were mucosal and skin burns in 92% of the patients. Esophageal stenosis developed in only 0,2% of the patients.

Conclusion: 
Ingestion of corrosive substances is an important public health problem that can lead to serious complications from minor injuries in childhood. In the last 5 years data of our center, it was determined that alkaline substances were taken most frequently in the first 2 years of age. It was observed that the pathological feature of endoscopic findings increased with age and in intakes due to unbranded alkaline corrosive substances. In the detergent and bleach group, Stage 2B and higher endoscopic findings were lower than other types of corrosive substances

.Key Words: Corrosive substance, esophagus, child, endoscopy