Yüzey araştırmaları ışığında Kars ve çevresindeki seramiklerin analizleri ve değerlendirmeleri
The analysis and evaluation of ceramics in Kars and its surroundings in view of surface explorations
Yazar: EMİNE ÇALBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KARAGEÇİ
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Kars = Kars ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramikler = Ceramics ; Yüzey elemanları = Surface elements ; Yüzeyler = Surfaces

Özet:
Anadolu, bulunduğu konum itibariyle, dünya tarihi için son derece önemli bir noktadadır. Araştırma konusu olan Kars ili ise, Doğu Anadolu Bölgesi'nin kuzeydoğu kesiminde sınır ilimizdir. Doğusunda Ermenistan, güneydoğusunda Iğdır, güneyde Ağrı, batıda Erzurum, kuzeyde Ardahan ile çevrilidir. Kars, Anadolu ile Kafkasları birbirine bağlayan jeopolitik bir öneme sahip olması nedeniyle tarih boyunca yerleşmelere sahne olmuş ve istilalara maruz kalmıştır. Hayaşa, Daiaeni/ Diauehi ve Urartu Devletleri Eskiçağ'da bölgede hâkim olan siyasi güçlerdir.
Yüzey araştırmaları kapsamında elde edilen arkeolojik veriler doğrultusunda bölgenin İlk Tunç Çağı, Karaz Kültürü, Orta ve Son Tunç Çağı Aras Boyalıları Kültürü, Erken Demir Çağı Beylikler Dönemi, Orta Demir Çağı-Urartu Krallığı kültür coğrafyalarına dahil olduğu anlaşılmaktadır.
Araştırma bölgemizi oluşturan Kars ili ve çevresinde Doğu Anadolu Yüzey Araştırmaları Projesi kapsamında yapılan çalışmalar ile tespit edilen yerleşim yerleri ve keramik/seramik verilerinin tarihsel süreçleriyle birlikte; hamur katkı maddeleri, hamur rengi, pişme derecesi, açkı ve bezeme özellikleri ve XRF (X-Işını Flüoresans) analiz ve değerlendirilmesiyle Kars ve çevresinin tarihine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Eastern Anatolia Region has the characteristics of being the threshold gate of Anatolia by its location. Due to its geographical qualities, climate and underground and ground resources, this place had been a home to many states. Hayasa, Daiaeni/Diauehi and Urartu states were the ascendant political powers in the region in the Old Ages. 
Since the province of Kars and its surroundings are at the nexus between Caucasus and Anatolia by its location, they are in a strategic position in a geographic location in which these political power demand to involve it into their areas of ascendancy. 
In accordance with the data of archaeology within the scope of surface exploration, it is understood that the area was a part of the cultural geography of Early Bronze Age, Early Iron Age, Middle Iron Age-The Empire of Urartu. 
In The Province of Kars and its surrounding, the area of our research conducting, it is aimed to contribute to the history of Kars and its surroundings through settlements, along with the historical process of their ceramic data, ascertained within the scope of the Project of Eastern Anatolia Surface Explorations and by means of analysing and evaluating of paste ingredient, colour of paste, baking temperature, burnishing and ornament works, and XRF (X-Ray Flourecance).