İslâm ve Türk ceza hukukuna göre suç genel teorisinde suçun manevi unsuru
Moral element of crime in the general theory of crime according to Islamic and Turkish criminal law
Yazar: MUHAMMED TEVFİK TORTOP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YAKA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Kasıt = Intention ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; İslam ceza hukuku = Islamic criminal law

Özet:
"İslâm ve Türk Ceza Hukukuna Göre Suç Genel Teorisinde Suçun Manevi Unsurları" adlı bu çalışmada, beşerî ve Türk ceza hukukuna ait kavramlar olan suç genel teorisi ve manevi unsurun İslâm hukukunda lafzi veya anlamsal bir karşılığının bulunup bulunmadığı ve suç olgusunun İslâm hukukunda yöntemsel açıdan nasıl tetkik edildiği inceleme konusu edilmiştir.
Türk ceza hukuku suç genel teorisinde suç, hukuki bir yapı olarak ele alınmakta; bir davranışın suç sayılabilmesi için gereken niteliklerin tespitine çalışılmaktadır. Söz konusu niteliklerin herbir suçu kapsayabilmesi maksadıyla ceza kanunlarının özel kısmında yer alan suç türleri genel olarak tetkik edilmektedir. Bu bağlamda öncelikle özel suçların özel unsurları tamim edilmekte ve böylece meydana gelen genel unsurlardan genel bir suç tipine ulaşılmaktadır. Sonrasında ise özel suç türleri, genel suç tipine irca edilerek unsurları sistemlere bağlanmaktadır. 
İslâm ceza hukukunun, genel ve özel şeklinde taksim edilmemesinden anlaşılacağı üzere klasik fıkıh eserlerinde genel bir suç teorisi ortaya koyma şeklinde telifsel bir metot benimsenmemiştir. Ancak bu durum özel ve genel ceza hukukuna ait konuların İslâm hukukunda tetkik edilmediği anlamı taşımamaktadır. İslâm hukukunda unsur ve tezahür şekilleri teorilerine ait meseleler, bizzat özel suç türlerinin ele alındığı başlıklar altında değerlendirilmektedir.   
Türk ceza hukukunda manevi unsur ise fail ile fiili arasındaki psişik irtibatı ifade etmektedir. 5237 sayılı TCK'nın yürürlüğe girmesinden sonra doktrinde kasıt, olası kasıt, bilinçsiz ve bilinçli taksirin suçun manevi unsurları olduğu yönündeki anlayış güçlenmiştir. 
İslâm ceza hukukuna göre davranışın suç teşkil etmesindeki illet manevi unsur yani kasıttır. Ancak kalbin fiili olan kastın bilinemez bir niteliğe sahip olması sebebiyle onun keyfiyetini gösteren objektif ölçütlerin bulunması gereklidir. Bu nedenle suç tiplerinin belirlenmesinde maddi unsur ile manevi unsur arasında kurulan delalet ilişkisi önem arz etmektedir. Bu meyanda temel manevi unsur kasıt olmakla birlikte hataen işlenen cinayet suçlarında taksir de söz konusu edilebilmektedir. Ayrıca klasik fıkıh eserlerinde kastın, manevi unsur olarak değil, ya mücerret bir biçimde kullanıldığı ya da darb, katil, telehhî gibi sıfatlarla nitelendiği görülmektedir.
	
Anahtar Kelimeler: İslâm Ceza Hukuku, Türk Ceza Hukuku, Suç Genel Teorisi, Manevi Unsur, Kasıt.

Abstract:
In this study titled "Moral Elements of Crime in the General Theory of Crime According to Islamic and Turkish Criminal Law", whether the concepts of general theory ofrim ce and moral element, which are concepts belonging to human and Turkish Criminal Law, have a literal or semantic equivalent in Islamic Law, and how the phenomenon of crime is examined methodologically in Islamic Law are examined.
In the general theory of crime of Turkish Criminal Law, crime is considered as a legal structure; An attempt is made to determine the qualifications required for a behavior to be considered a crime. In order to ensure that the qualifications in question cover each crime, the types of crimes included in the special section of the criminal laws are examined in general. In this context, first of all, the specific elements of special crimes are defined and thus, a general crime type is reached from the general elements that occur. Afterwards, specific crime types are reduced to the general crime type and its elements are connected to the systems. 
As can be understood from the fact that Islamic Criminal Law is not divided into general and special, a copyrighted method of presenting a general theory of crime has not been adopted in the classical Fiqh works. However, this does not mean that issues related to special and general criminal law are not examined in Islamic Law. Issues related to the theories of elements and forms of manifestation in Islamic Law are evaluated under the headings that deal with specific types of crimes.
In Turkish Criminal Law, the moral element refers to the psychic connection between the perpetrator and his act. After the entry into force of the Turkish Penal Code No. 5237, the understanding that intent, possible intent, unconscious and conscious negligence are the moral elements of the crime has been strengthened in the doctrine. 
According to Islamic Criminal Law, the reason why behavior constitutes a crime is the moral element, that is, intent. However, since intention, which is the act of the heart, has an unknowable quality, it is necessary to find objective criteria that show its quality. For this reason, the relationship between the material element and the spiritual element is important in determining crime types. In this sense, although the main moral element is intent, negligence can also be considered in murder crimes committed by mistake. In addition, it is seen that in classical Fiqh works, caste is not used as a spiritual element, but is either used in an abstract form or is described with adjectives such as darb, murderer, telahhî.

Keywords:: Islamic Criminal Law, Turkish Criminal Law, General Theory of Crime, Moral Element, Intention.