Kombine nütrisyonel anemi nedenleri ve tam kan sayımı parametrelerinin değerlendirilmesi
Causes of combined nutritional anemia and evaluation of whole blood count parameters
Yazar: ALİ BUĞRA ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. MERYEM ALBAYRAK
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Beslenme = Nutrition ; Folik asit = Folic acid ; Kan sayımı = Blood cell count ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin B 12 eksikliği = Vitamin B 12 deficiency

Özet:
Demir, vitamin B12, folik asit gibi nütrientlerin iki veya üçünün birlikte eksik olduğu kombine nütrisyonel anemiler ile ilgili çalışmalar, tanı ve tedavi başarısının artmasında, uygun klinik yaklaşım ve korunmada alınabilecek önlemlerin belirlenmesinde yol gösterici olacaktır. Bu çalışmada amacımız; Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Polikliniği'nde izlenen çocuklarda kombine nütrisyonel anemi nedenlerini belirlemek, tam kan sayımı parametrelerini değerlendirerek tanıdaki önemlerini vurgulamak ve önemli bir halk sağlığı sorununa dikkat çekmektir.
     Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Polikliniği'ne Ocak 2015- Ocak 2020 tarihleri arasında başvuran ve kombine nutrisyonel anemi tanısı alan 2-18 yaş arası 123 hastanın dosyaları retrospektif tarandı. Demografik veriler ve hemogram, biyokimya değerleri kaydedildi. Çalışma grupları, yaşa göre (okul öncesi, okul çağı ve adolesan), kombine nutrisyonel anemi tiplerine göre (BFA (Vitamin B12 ve folik asit eksikliği kombine anemisi), DBA (Demir ve vitamin B12 eksikliği kombine anemisi), DFA (Demir ve folik asit eksikliği kombine anemisi) ve DBFA ( Demir, vitamin B12 ve folik asit eksikliği kombine anemisi)) ve patofizyolojilerine göre ( Emilim bozukluğu, yetersiz beslenme, kanama, otoimmun inflamasyon) gruplara ayrıldı. Kombine nutrisyonel anemi nedeni olan hastalıklar ve hemogram değerleri kayıt edildi.   
    Çalışmamızda kombine nütrisyonel anemi grubunun yaş ortalaması 13,1 yıl (2 yaş-18 yaş) , hastaların 98'i (%79,7) kız, 25'i (%20,3) erkekti. Hastaların19'u (%15,4) okul öncesi, 20'si (%16,3) okul çağı, 84'ü (%68,3) adolesan yaş grubundaydı. Kombine nütrisyonel anemi tiplerine göre 3'ü (%2,4) BFA anemi grubunda, 35'i (28,5%) DBA anemi grubunda, 73'ü (%59,3) DFA anemi grubunda ve 12'si (%9,8) DBFA anemi grubundaydı. Okul öncesi yaş grubunda DBA tipi anemili hasta sayısı diğer hasta gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu(p:0,009). Okul öncesi yaş grubundaki hastaların kombinasyon birlikteliklerine göre laboratuvar parametreleri incelendiğinde DBA tipi aneminin, DFA tipi anemi grubuna göre MCV ve MCHC düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur ( P:0,028/ P:0,028).
     Çalışma sonucunda kombine nütrisyonel anemilerin en sık adolesan dönemde görüldüğü tespit edildi. Kombine nütrisyonel anemiye en sık emilim bozukluklarına sebep olan Gastrit, Çölyak hastalığı, inflamatuar barsak hastalığının neden olduğu görüldü. Tüm hastaların değerlendirilmesi sonucunda kombine nütrisyonel anemi oluşumuna en sık gastritin ve yetersiz nütrient alımının sebep olduğu tespit edildi. Vitamin B12 ve folik asit eksikliğinin demir eksikliği ile kombine olmaları durumunda mikrositer ve normositer aneminin görüldüğü bu sebeple mikrositer veya normositer anemi tanısı konan hastalardan vitamin B12 ve folik asit değerinin araştırılmasının faydalı olabileceği görülmüştür.
     Sonuç olarak, kombine nutrisyonel anemilerde nedensel hastalığa tanı koymanın tedavi başarısını artıracağını ve alınacak önlemlerle anemi tekrarını önleyeceğini düşünüyoruz. Tam kan sayımı parametrelerinin mikrobesin eksikliğinin tanısında yol gösterici olduğunu vurgulamak istiyoruz.

Abstract:
Studies on combined nutritional anemia in which two or three of the nutrients such as iron, vitamin B12, and folic acid are deficient together will guide in increasing the success of diagnosis and treatment, in determining the appropriate clinical approach and preventive measures. Our aim in this study; To determine the causes of combined nutritional anemia in children followed in Kırıkkale University Medical Faculty Hospital Pediatric Hematology and Oncology Outpatient Clinic, to emphasize their importance in diagnosis by evaluating complete blood count parameters, and to draw attention to an important public health problem.
     The files of 123 patients aged 2-18 years, who applied to Kırıkkale University Faculty of Medicine, Pediatric Hematology and Oncology Outpatient Clinic between January 2015 and January 2020 and were diagnosed with combined nutritional anemia, were retrospectively scanned. Demographic data, hemogram and biochemistry values were recorded. Study groups, according to age (preschool, school age and adolescent), combined nutritional anemia types (BFA (Vitamin B12 and folic acid deficiency combined anemia), DBA (Iron and vitamin B12 deficiency combined anemia), DFA (Iron and folic acid deficiency combined) Deficiency combined anemia) and DBFA (Iron, vitamin B12 and folic acid deficiency combined anemia)) and their pathophysiology (Absorption disorder, malnutrition, bleeding, autoimmune inflammation) were divided into groups. Diseases causing combined nutritional anemia and hemogram values were recorded.
     In our study, the mean age of the combined nutritional anemia group was 13.1 years (2 years-18 years), 98 (79.7%) of the patients were female and 25 (20.3%) were male. Of the patients, 19 (15.4%) were pre-school, 20 (16.3%) were school age, and 84 (68.3%) were adolescents. According to the combined nutritional anemia types, 3 (2.4%) were in the BFA anemia group, 35 (28.5%) in the DBA anemia group, 73 (59.3%) in the DFA anemia group, and 12 (9%) in the DFA anemia group. ,8) DBFA was in the anemia group. The number of patients with DBA type anemia in the preschool age group was found to be statistically significantly higher than the other patient groups (p:0.009). When the laboratory parameters of the patients in the preschool age group were examined according to the combination associations, the MCV and MCHC levels of DBA type anemia were found to be significantly higher than the DFA type anemia group ( P:0.028/ P:0.028).
     As a result of the study, it was determined that combined nutritional anemia was most common in adolescence. Gastritis, Celiac disease, and inflammatory bowel disease were found to be the most common causes of malabsorption, leading to combined nutritional anemia. As a result of the evaluation of all patients, it was determined that gastritis and insufficient nutrient intake were the most common causes of combined nutritional anemia. In cases where vitamin B12 and folic acid deficiency are combined with iron deficiency, microcytic and normocytic anemia can be seen. Therefore, it has been seen that it may be useful to investigate the vitamin B12 and folic acid values in patients diagnosed with microcytic or normocytic anemia.
     In conclusion, we think that diagnosing the causative disease in combined nutritional anemia will increase the success of treatment and prevent anemia recurrence with precautions to be taken. We would like to emphasize that complete blood count parameters are guiding in the diagnosis of micronutrient deficiency.