Türkiye'de işsizlik sigortası ve işsizlik sigortası fonu: kuruluşu gelişimi ve denetimi
The unemployment insurance and unemployment insurance fund in Turkey: institution development and auditing
Yazar: İBRAHİM ÖNER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYKAÇ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
İşsizlik, bütün dünya ülkelerinin karşı karşıya bulunduğu sosyo-ekonomik birsorundur. Batıda Sanayi Devrimi ile beraber, köylü sınıfı şehirli işçi olmaya başlamıştır.Bununla birlikte şehre gelen insanların işsizlik riski ortaya çıkmaya başlamıştır.Özellikle ekonomik buhranların ardından, insanlar kitle halinde işsiz kalmayabaşlamışlardır.Bu ihtiyaç neticesinde işsizlik sigortası kavramı ortaya çıkmıştır. Ancak işsizliksigortasının kurulması ve gelişmesi uzun zaman almıştır. 17.Yüzyıl öncesiçalışılamaması durumunda, güvence olarak çeşitli sosyal ve dini kurumlar vardı. Bilinenilk örgütlenme 1824 yılında İngiltere'de kurulan işsizlik fonudur. Bu uygulamayı birçokdeğişik uygulamalar takip etmiş, 1905 yılında Fransa'da ilk işsizlik sigortasıuygulanmıştır. Günümüzde pek çok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede işsizlik sigortasıkanunu uygulaması mevcuttur.İkinci Dünya Savaşı sonrası refah devleti kavramıyla beraber bütün gelişmiş vegelişmekte olan ülkelerde tam istihdam hedeflenmiştir. Ancak 1970 `lerde meydanagelen ekonomik durgunluk, 1980'lerde artık kronik hale gelmiş ve tam istihdam yerine,belli bir düzeyde işsizlik kabul edilebilir hale gelmiştir.Kürselleşmenin dayattığı liberal politikalar çalışma hayatını kuralsızlaştırmayabaşlamış, teknolojik gelişmeler ve özelleştirme uygulamaları sonucu, yeni iş ve işsizliktürleri ortaya çıkmıştır.Ülkemizde de 1950'lerden itibaren işsizlik sigortası gündeme gelmeye başlamıştır.Ancak nüfusun büyük çoğunluğunun tarımda çalışması, yüksek işsizlik, kayıt dışıistihdam, işçi maliyetleri gibi nedenlerle uzun süre işsizlik sigortası uygulanamamıştır.Nihayet 1999 yılında 4447 sayılı yasa ile Haziran 2000 tarihinden itibaren uygulamayageçmiştir.Uzun süren tartışmalardan sonra ülkemizde uygulanmaya başlanan İşsizlikSigortası; İşsizlik Fonunda meydana gelen yüksek birikime rağmen, ödeneklerinyetersizliği, ödenek süresinin kısalığı, yeni iş bulma ve iş geliştirme çabaları gibi pek çokyetersiz uygulama nedeniyle yoğun eleştirilere neden olmaktadır.

Abstract:
Unemployment is a socioeconomic concern encountered by all the countries of theworld. In Europe, upon the industrial revolution, the peasants have become a part of theurban working class. Yet moving to the big cities brought along the risk ofunemployment. Particularly upon the economic depressions, mass unemployments werewidely seen.As a result of this need, there appeared the unemployment insurance concept.Yet the true establishment and development of the unemployment insurance has takena real long time. Before the 17th century, in case of unemployment, there existed severalsocial and religious institutions as a security measure. The first known organizedmeasure in the field is the unemployment fund established in 1824 in England. Manyother exercises have been implemented afterwards and in 1905 the very firstunemployment insurance in the modern sense has been implemented in France. Todayin many developed and developing countries there exist an unemployment insurance inone form or another.Subsequent to the 2nd world war and with the welfare state concept gainingsignificance, full employment was aimed at in all the developing and developedcountries. Yet the economic stagnation of the 1970s have become chronic in the 1980sand since the full employment targets seemed unaccomplishable then, keepingunemployment down to an ?acceptable? level was the compromise.The liberal policies imposed by the globalization has lead to deregulation in thework life and as a result of the the technological advances and privatization exercises,new employment and unemployment areas arose.As for our country, the unemployment insurance has started to come to orderfrom the 1950s on but for a long period of time the true exercise was not possible due toreasons such as high unemployment rates, unregistered employment and work forcecosts . And another significant reason was that most of the population were working inthe agricultural sector. Finally in the year 1999, unemployment has been put to effectwith the 4447 numbered code in the June 2000.The enumployment insurance which was put to exercise in our country after longdebates is still under dense criticism due to the fact that even though the accumulationin the unemployment fund is real high, many of the applications -such as new job searchor business development, the shortness of the allowance terms, the insufficient amountof allowances- are insufficient or uncomprehensive .