Gökkuşağı alabalık (Oncorhynchus mykiss)'larının spesifik olmayan immun sistemi üzerine bazı geofit bitki ekstraktlarının etkilerinin incelenmesi
A research on effects of geophyte plant extracts on non-spesific immune systems of rainbow trout(Oncorhynchus mykiss)
Yazar: TUBA KABAK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL KUBİLAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu araştırmada Sternbergia candida Mathew & Baytop ve Cyclamen coum Miller var. coum bitki ekstraktlarının gökkuşağı alabalık (Oncorhynchus mykiss)'larının spesifik olmayan immün sistem üzerine etkileri incelenmiştir. Bu çalışmada kullanılan ve endemik bir tür olan S. candida ve C. coum bitkileri 2006 yılı ilkbahar döneminde Fethiye, Mendos dağından toplanmıştır. Toplanan bitkiler etil alkolde ekstrakte edildikten sonra liyofilize edilmiştir. Denemede S. candida ve C. coum ekstraktlarının iki farklı konsantrasyonu ve bir kontrol grubu olmak üzere toplam 5 grup oluşturulmuş ve her bir grup için 50 adet balık olmak üzere toplam 250 adet balık kullanılmıştır. S. candida dan elde edilen ekstrakt 0.5mg/balık ve 2mg/balık dozlarında, C. coum dan elde edilen ekstrakt 0.5mg/balık ve 1mg/balık dozlarında intraperitonal olarak uygulanmıştır. Enjeksiyondan sonra 1.,8.,15.,22. ve 29. günlerde balıklardan kan alınarak hematokrit seviyeleri, fagositik aktivitelerinin tespiti için Nitroblue tetrazolium (+) hücre sayısı, total lökosit sayısı, ve serum lizozim aktivitesi belirlenmiştir.S. candida geofit bitkisi uygulanan gruplar ile kontrol grubun da NBT(+) hücre sayıları açısından 1. ve 15. günlerde farklılık önemsizdir. 22. ve 29. günlerde kontrol grubu ile 0,5mg/ balık doz önemsiz iken 2mg/ balık dozda farklılık önemlidir. Deneme boyunca en yüksek değerler 2mg/ balık doz da bulunurken en düşük değer kontrol grubunda bulunmuştur. C. coum geofit bitki ekstraktının uygulaması takip eden 1.,8., 15., 22. ve 29. günlerde NBT(+) nötrofil hücre sayısı en yüksek değer C. coum 0,5mg/ balık dozunda bulunmuştur ve 1., 8., 15. ve 22.günleri arasında farklılık önemsiz olup , sadece 29. günde önemli bir farklılık saptanmıştır.C. coum 0,5mg/ balık dozunda 1.,8., 15. ve 29. günlerde diğer gruplara göre önemli derecede farklılık göstermiştir. C. coum 0,5mg/ balık dozunda deneme süresince kontrol grubu ile istatistiki açıdan önemli farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.Total lökosit oranının 8. günde S. candida bitki ektraktı uygulanan gruplarda kontrol grubuna oranla artış gösterdiği saptanmıştır. 0,5 mg/balık ve 2 mg/balık dozlarında en düşük lökosit değeri 1. günde bulunmuştur, diğer günlerde önemli derecede artış göstermiştir. Kontrol grubunda günlere göre önemli bir farklılık göstermemiştir. C. coum, uygulanan balıklardan total lökosit sayısı gruplara göre önemli bir farklılık göstermemiştir.S. candida bitki ekstraktı ile yapılan denemede lizozim aktivitesi 0,5 mg/ balık dozu verilen grupta 2 mg/ balık ve kontrol grubuna göre belirgin bir artış olduğu saptanmıştır. En yüksek lizozim aktivitesi 0,5 mg/ balık dozu alan grupta 29. günde belirlenmiştir. En düşük lizozim aktivitesi ise kontrol grubunda 1. ve 29. günlerde görülmüştür.C. coum bitki ekstraktının enjekte edildiği 1. günde lizozim aktivitesi 1.85 cm olarak belirlenirken, en düşük lizozim aktivitesi kontrol grubunun 1. ve 29 günlerinde 1.33cm olarak belirlenmiştir. C. coum bitki ekstraktının 1mg/ balık dozunda verilen gruptaki balıklarda lizozim aktivesi 0,5 mg/ balık dozuna ve kontrol grubuna göre daha yüksek değerler tespit edilmiştir. Hematokrit değeri gruplar arasında ve günlere göre önemli bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir.Sonuç olarak elde edilen verilerden, S. candida ve C. coum bitki ekstraktlarının gökkuşağı alabalıklarında spesifik olmayan immün sistemin bazı parametrelerini aktive ettiği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Sternbergia candida Mathew & Baytop, Cyclamen coum Miller var. coum, Onchorhynchus mykiss, Spesifik Olmayan İmmün Sistem, Bitki Ekstraktı

Abstract:
In this research, the effects of Sternbergia candida Mathew & Baytop and Cyclamen coum Miller var. coum extract was examined in non-specific immune system of rainbow trout. S. candida and C. coum , geophyte plants, (used in this study) was collected in the spring of 2006 from Muğla region. Collected plants were lyophilized after they were extracted in ethanol. For this trial five groups were formed. The total number of fish was 250 fish (50 for each group). The extract of S. candida was intraperitonally administered to fish as doses of 0.5mg/ fish and 2.0 mg/fish, C. coum, as doses of 0.5mg/fish and 1mg/fish. After injection, blood samples were taken on the 1st, 8th, 15th, 22nd and 29th days and these samples were examined for hematocrit, the number of nitroblue tetrazolium (NBT) positive cells, total leukocyte counts and serum lysozyme activity.In both plant extracts as far as the count of NBT (+) cells goes on the 1st and 15th days, there seemed to be no difference between the all groups. However, on the 22nd and 29th days, there was a significant difference between control group and 2mg/fish dose while there was not an important difference between control group and 0,5mg/ fish dose. During the trial, the highest NBT cell count was detected in 2mg/ fish dose while the lowest NBT positive cell count was found in control group. It was observed that the total leukocyte counts in S. candida plant extract injected groups were higher than that of in control group. The total leukocyte counts on the 1st day were significantly lower than the other days. The total leukocyte counts were determined in 8th day in both group were higher than control group. In 0,5 and 2mg/fish doses, the lowest leukocyte count was found on the 1st day while it increased to great extent on other days. In control group, there was not an important change in regard to the days. In the trial, there was an evident on increasing of lysozyme activity in the group S. candida that was given 0,5 mg/ fish dose compared to the group that was given 2mg/ fish dose and control group. The highest lysozyme activity was obtained in 0,5 mg/ fish dose on the 29th day. The lowest lysozyme activity was observed in control group on the 1st and 29th days. As far as hematocrit counts go, there was no significant difference among groups and days.Consequently, the results of trials show that Sternbergia candida and Cyclamen coum plant extracts activates some parameters of non-specific immune system in rainbow trout.Key Words: Sternbergia candida Mathew & Baytop, Cyclamen coum Miller var. coum, Onchorhynchus mykiss, Non-specific Immunity, Plant extract