Çingeneliği anlamanın imkânı: Çingeneler üzerine sosyolojik bir araştırma (Malatya örneği)
The posssibility of understanding Gypsyness: Asociological research on Gypsies (The case of Malatya)
Yazar: MUHAMMET FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN İLHAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Dışlanmışlık = Exclusion ; Kimlik = Identity ; Kültür = Culture ; Kültürel özellikler = Cultural characteristics ; Malatya = Malatya ; Marjinallik = Marginality ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; Çingeneler = Gypsies ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Bu doktora çalışmasında, Malatya'da ikamet eden Çingenelere sosyolojik açıdan yaklaşılmakta, bu kapsamda; Çingenelerin sosyo-kültürel/ekonomik/politik özellikleri, dini yaşamları, değişen meslekleri, genel olarak başta dışlanma ve yoksulluk olmak üzere deneyimledikleri sorunlar ve bu sorunlarla baş etme stratejileri, Çingene olmayanlarla ilişkileri ve gelecekten beklentileri gibi konulara yoğunlaşılmaktadır.
Çalışma, Malatya ilinde ikamet eden 249 katılımcıya uygulanan anketin yanı sıra görüşme ve gözlem verileriyle de desteklenen bir alan araştırmasına dayanmaktadır. Araştırma bulguları bağlamında, Malatya'da yaşayan Çingenelerin eğitim düzeylerinin düşük olduğu, erken yaşta evlenmenin yaygın olduğu, genelde marjinal işlerde çalıştıkları, işsizliği, yoksulluğu, güvencesizliği yoğunluklu deneyimledikleri, Çingene olmayanlarla ilişkilerinin sınırlı olduğu, çeşitli dışlanma pratiklerine maruz kaldıkları, sağlıksız konutlarda barındıkları ve suç işleme düzeylerinin yüksek olduğu gibi bulgulara ulaşılmıştır. Öte yandan, Çingenelerin sosyo-tarihsel arka planından hareketle "Çingenelik"in inşasında ve kamusal alanda yeniden üretilmesinde genel olarak Çingenelere yönelik mit, söylence, önyargı, damga gibi faktörler dizisinin etkili olduğu bulgulanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Çingeneler, Çingenelik, Çingene Kültürü, Çingene Kimliği, Dışla(n)ma, Ötekilik, Dezavantajlılık, Marjinallik, Malatya.

Abstract:
In this doctoral study, Gypsies settled in Malatya are viewed from a sociological perspective and in this respect topics such as the socio-economic, -cultural and -political characteristics, religious lives, changing professions of Gypsies, problems they face in general, such as exclusion and poverty foremost, their capabilities in coping with those problems, their relations with non-Gypsies, their future expectations are examined.
The study is based on fieldwork supported by interviews and observation data in addition to a survey made with 249 participants settled in Malatya. With respect to research findings, findings have been reached among Gypsies living in Malatya such as low level of education, commonality of marriage at an early age, working generally in marginal jobs, experiencing unemployment, poverty and precarity intensely,  harbouring in unhealthy dwellings, existence of a high crime rate among them,  having only limited relationship with non-Gypsies and being exposed to various exclusion applications. On the other  hand, considering the socio-historical background of Gypsies it has been detected that a series of factors such as myths, legends, bias and social stigma related to  Gypsies play role in the making of Gypsyness and its reproduction in public sphere in general.


Keywords: Gypsies, Gypsyness, Gypsy Culture, Gypsy İdentity, Exclusion, Otherness, Disadvantageousness, Marginality, Malatya.