Yeni ekonomi ve bilgi toplumunda entelektüel sermayenin yeni kuralları ve bir uygulama
New economy and intellectual investments in the information society new rules and an application
Yazar: TÜLAY ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. SERDAR PİRTİNİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi toplumu = Information society ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Firma performansı = Firm performance ; Yeni ekonomi = New economy ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Son yıllarda tüm dünyada yaşanan entelektüel sermaye uygulamalarının getirdiği dijital devrimin etkilerini hem bireyler hem de işletmeler fazlasıyla hissetmiştir. Entelektüel sermaye uygulamaları işletmelere sürdürülebilir rekabet kazanımı ve performans artışı sağlamaktadır. Bu nedenle entelektüel sermaye kavramına önem veren, dijital dönüşümü yakalamak isteyen, dijital iş gücü oluşturan işletmeler sektöründe başarılı konuma ulaşmışlardır. Entelektüel sermaye; insan sermayesi, yapısal sermaye ve ilişkisel sermaye olarak üç unsura ayrılmaktadır. Entelektüel sermayenin yarattığı uygulamalar ise yapay zeka, arttırılmış zeka, büyük veri, bulut, akıllı şehirler, blockchain, nesnelerin interneti ve akıllı enerjiler olarak özetlenebilmektedir. Bu uygulamalar tüm dünyada yer alan işletmelerin iş süreçlerini, yönetimsel ve yapısal şekillerini tamamen değiştirerek büyük bir değişiklik yaratmıştır. Toplum 5.0 ve Endüstri 4.0 'ın yaşandığı dünyada entelektüel sermaye tüm sektör işletmelerinin performanslarını etkileyen bir yenilik yaratıcı olarak yerini almıştır. Bu tez çalışmasının amacı, entelektüel sermaye uygulamalarının teknoloji sektöründe işletme performansına olan etkisini incelemektir. Bu nedenle çalışma, İstanbul'da faaliyet gösteren üç teknoloji işletmesiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri; işletmelerin çalışma konusuyla bağlantılı olan  departmanlarında bulunan en yetkin orta ve üst düzey yöneticilileri ile derinlemesine mülakat, doküman inceleme ve gözlem yapılarak toplanmıştır. Görüşme formu, teknoloji işletmelerinin entelektüel sermaye uygulamalarının ve yönetiminin, insan sermayesi, yapısal sermaye ve ilişkisel sermaye olarak sağladıklarını işletme performansına etkileri olarak incelenmiştir. Bununla beraber tez çalışmasının mülakat sorularına yeni ekonomi, bilgi toplumu, dijitalliğin kullanımı, dijital dönüşüm ve işletmelerin geleceğe bakış açılarına da yer verilmiştir. Burada ki amaç entelektüel sermayenin tamamına hakim olmak ve önündeki engelleri, kısıtlamaları anlamaktır. Tez çalışmasının verilerinin güvenirliliğini sağlamak için Kappa Analizi ve işletmelerden alınan geri bildirimler kullanılmıştır. Veri çözümlemesi yapılırken, açık, seçici ve eksenel kodlamalar yapılarak gömülü teori oluşturulmuş ve oluşturulan kuram ile tez çalışmasının bilimselliği sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yeni Ekonomi, Bilgi Toplumu, Entelektüel Sermaye, İşletme Performansı, Yapay Zeka, Arttırılmış Zeka

Abstract:
Both individuals and enterprises have strongly felt the effects of the digital revolution introduced by the intellectual capital practices, which has being experienced worldwide in recent years. The intellectual capital practices provide the enterprises with sustainable competition gain and performance increase. Therefore, the enterprises attaching importance to the intellectual capital concept, seeking to catch up with the digital transformation and constituting the digital labour force have reached to the successful position in their sector. The intellectual capital is divided into three aspects as human capital, structural capital and relational capital. The applications created by the intellectual capital, on the other hand, can be summarized as artificial intelligence, augmented intelligence, big data, cloud, smart cities, blockchain, internet of things and smart energies. These applications have created a significant change by completely modifying the business processes and the managerial and structural forms of the enterprises all around the world. In the world where Society 5.0 and Industry 4.0 are taking place, the intellectual capital has taken its place as an innovator affecting the performance of all sector enterprises. The purpose of this thesis study is to examine the effect of the intellectual capital practices on the performance of the enterprises in the technology sector. For this reason, the study was carried out with three technology enterprises operating in Istanbul. The data of the study was collected by making thorough interviews, document reviews and observations with the most competent mid- and upperlevel managers in the departments of the enterprises, which are related to the subject of the study. The interview form examined what the intellectual capital practices and management of the technology enterprises provide as human capital, structural capital and relational capital as their effects on the performance of the enterprises. In addition, the new economy, information society, use of digitalism, digital transformation and enterprises' perspective to the future were also included into the interview questions of the thesis study. The purpose herein is to have a good knowledge of the intellectual capital and to understand the obstacles and restrictions to it. In order to ensure the reliability of the data of the thesis study, Kappa Analysis and feedbacks received from the enterprises were used. During the data analysis, the grounded theory was constituted by making clear, selective and axial codifications and the scientificness of the thesis study was ensured with the theory constituted.

Keywords: New Economy, Information Society, Intellectual Capital, Business Performance, Artificial Intelligence, Intelligence Increased