Asker kökenli ressamların Türk resim ve grafik sanatına etkisi
The effects of the Turkish military artists to Turkish painting and graphic arts
Yazar: KAYHAN DONAT
Danışman: PROF. MUSTAFA ARSLAN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Bilim Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Asker ressamlar = Military painters ; Askeri eğitim = Military education ; Batılılaşma = Westernization ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Hüseyin Zekai Paşa = Hüseyin Zekai Pasha ; Ressamlar = Painters ; Şeker Ahmet Paşa = Şeker Ahmet Paşa

Özet:
Batılı anlamda Türk Resmi, manzara resmi ile başlar. Doğa görünümleri, özellikle orman resimleri en çok rastlanan konulardır. Kent görünümleri arasında da İstanbul manzaraları sıklıkla yer almıştır. Ve Türk Resim Sanatının başlangıcını araştırdığımızda bulduğumuz bilgiler bizi asker ressamlar konusunu da araştırmaya yöneltir. Bunun sebebi, Türk Resminin ilk örneklerini veren sanatçıların asker ressamlar olmasıdır.Osmanlı Devleti'nin batılılaşma hareketleri, ordudaki yeni düzenlemelerin bir sonucu olarak gündeme gelen teknik çizim ve topografi dersleriyle başlayan bu süreç günümüze kadar artarak ve gelişerek devam etmiştir. Osmanlı Padişahı III. Selim döneminde açılan Mühendishane-i Berri-i Hümayun ve Mühendishane-i Bahri-i Hümayun okullarının müfredatlarına resim derslerinin dahil edilmesi çok büyük bir adım olmuştur ve bu okullarda resim sanatımızın ilk temsilcileri yetişmiştir. Bu batılılaşma hareketlerini sivil okullar da takip ederek, bazılarının programlarına da resim dersleri konulmuştur.Yukarıda belirtilen bilgiler ışığında bu araştırmada Asker Kökenli ressamların Türk Resim ve Grafik sanatların etkilerini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir.Araştırma iki bölümde incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, Türk Resim Sanatı nasıl başlamıştır?, Kimler öncü olmuşlardır?, Hangi evrelerden geçmiştir? Sorularına cevap aramaya çalışılmıştır. Ayrıca Türk Ordusunun kendi bünyesindeki askeri okullarındaki yenilik hareketleri ile Türk Resim sanatına etkileri araştırılmıştır.Askeri düzenin batılılaşma eğilimi ile yeniden organizasyonu askeri okulların kurulmasını sağladığı araştırmada elde edilen sonuçlardan biridir. Diğeri Bu okullarda yetiştirilen subaylara daha çok stratejik amaçlarla resim eğitiminin verilmesiyle subayların yetenekleri ve ilgileri doğrultusunda sanata yönelmeleri dünyada benzerine rastlanmayan bir asker ressamlar olgusunun ortaya çıkmış olmasıdır.Araştırmanın İkinci Bölümünde ise Osmanlının son döneminden başlayarak batılılaşma hareketleri sonucunda batılı anlamda resim sanatına geçişte en önemli rol alan Askeri ressamların kimliklerinin tespiti, hayatları ve eserleri ile Türk resim sanatına olan katkıları kronolojik sırayla anlatılmıştır. Askeriyenin batılılaşma hareketleriyle başlayan ve Türk Askeri eğitim programına resim dersinin ilave edilmesi ve sarayın teşvikleri ile Avrupa'ya eğitim için gönderilen Asker ressamların öncülüğü ile Asker ressamlar olgusu oluşmuştur. Zamanla askeri okulları sivil okullar izleyerek Batılı anlamda resim sanatı yayılarak günümüze kadar gelmiştir. İstanbul'un coğrafi yapısı içinde Osmanlı kimliğinin anıtsal kuruluşları olan mimari yapılar içinde dolaşarak resimler çalışan bir asker sanatçı grubunun oluştuğu görülmektedir. Ayrıca Asker Ressamlar Kuşağı sadece resim sanatı ile ilgili değil diğer sanat dallarıyla da (heykeltıraş, bestekâr, illizyonist, karikatürist v.s. gibi) ilgilenmiştirler.Anahtar Kelimeler: Asker, Ressam, Osmanlı, Türk, Resim Sanatı, Grafik Sanatı

Abstract:
Turkish Painting Art that in Westerner sense, starts with landscape pictures. Nature views, especially forest pictures are the most common issues. Among city views, especially Istanbul landscape pictures are the most common. The informations are found that in research the beginning of Turkish Painting, it orients to investigate about military painters. This is caused by the military painters give the first examples of the Turkish Painting Art.The westernize movements of the Ottoman State, as a result of the new regulations in the army, this process has started with technical drawings and topographical course until today and has continued to improve. In the period of Ottoman Sultan III. Selim, The opening of the Mühendishane-i Berri-i Humayun and Mühendishane-i Bahri-i Humayun schools and the including the painting courses to their curriculum are become a very big step, and the first representatives of our painting art are trained in this school. The civilian schools follow to this westernize movements, and some of them were also include the picture lessons in to curriculum.Through the light of knowledge above, the aim of this study is search of the effects of the military artists on Turkish Painting and Graphic Arts. Research has been carried through by the help of general search models.Research has been studied into two chapters. In the first chapter of the study, is trying to give answers for the questions that How the Turkish Pictorial Art begins?, Who the leaders were? and How it evolves?. However, the innovation movements in the military schools which are in the structure of Turkish Military and the introduction of modern painting art has been searched.One of the consequences is the new military arrangement built up new schools by the lead of westernization. Another consequence is the Military Officers educated in these schools, had art education basicly strategic purposeful, as a result they had new skills and interests about art; and consequently soldier artists appeared as a new phenomenon in world literature.In the second chapter of the study, explanation of the identity, lives and works of the leaders of painting art that special to west, by westernization movement since the last period of Ottoman, and their assistance to Turkish Painting Art in chronologically. A new phenomenon has been shaped by the Westernization behaviour of Turkish Military, addition the painting lessons to Turkish Military Education Programme and leading of military painters who went to Europe for education by the encouragement of the palace. By time unmilitary schools followed the military schools, then painting art that in Westerner sense has been carried to present day. A military artist group, was studying painting art in the architectural buildings that were icons of Ottoman identity in the geographical structure of İstanbul, was formed. However, military artist generation, was not dealing with just painting art, they also deal with sculpture, composition, illusion, caricature (cartoon).Keywords: Soldier, Painter, Ottomans, Turkish, Fine Arts, Graphic Arts