Atatürk Üniversitesi çiftliği topraklarında pulluk tabanı oluşumu üzerine bir araştırma
The investigation on tillage pan formation in Atatürk University Farm soils
Yazar: MESUT AKGÜL
Danışman: PROF.DR. GÜLAĞA ŞİMŞEK
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1987
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
5» ÖZET Bu araştırma) Atatürk Üniversitesi Çiftliği topraklarında kütle yoğunluğu ölçümleriyle, pulluk tabanı oluşumunu incelemek ama cıyla yürütülmüştür. Bunun için arazide beş adet toprak profili açıl mış ve bu profillerin belirlenen katmanlarından 25 adet toprak örneği alınmıştır. Çiftlik toprakları Erzurum şehir merkezinin batısında 43*000 dekar alanı kaplamaktadır. Rakım 1700-2000 m arasındadır. Toprakların hemen hemen tamamı, bazalt, volkanif tüf ve konglomeranın parçalanma- ayrışma ürünlerinden oluşan alluviyal materyalden oluşmaktadır. Pulluk tabanı, kütle yoğunluğu ile bu katmanın silt ? kil içe riği arasında çok önemli, kil içeriği arasında önemli negatif ilişki bulunmuştur» Pulluk tabanı oluşumu gözlenen 3, 4 ve 5 No.lu toprak profilleri, pulluk tabanı oluşumu görülmeyen 1 ve 2 No.lu profiller den daha kaba tekstürlüdür. Toprakların kütle yoğunlukları, tekstür, strüktürj, organik mad- i de ve toprak nem içeriği tarafından etkilendiğinden, pulluk tabanının teşhis edilmesinde kütle yoğunluğu ölçümleri kullanıldığı zaman, bu faktörlerin dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Çiftlik toprakların^ işlenen katın altında, alt ve üst katman lara göre belirgin kütle yoğunluğu artışı görülen profillerde, organik madde ve kireç miktarları, sıkışma gözlenmeyen profillerden daha düşüktür. Araştırma sonuçlarına göre havaalanı yolunun kuzeyinde, çiftlik ana yolundan batı sınırına kadar uzanan yaklaşık 1 km genişliğindeki şerit içerisinde yeralan kısımda pulluk tabanı oluştuğu belirlenmiştir. Söz konusu alanda alt toprak işlemesi yapılarak, birkaç yıl de rin köklJi^y^ra^bjAkjü^ejy^y^^azaltarak, kök gelişmesini ve dolayısıyla verimi artırabilir.

Abstract:
SUMMARÎ This study is carried out on Atatürk University farm soils, in order to investigate the tillage pan formation by bulk density measure ments. For this purpose, 5 profiles are dug and 25 soil samples are taken from identified layers of those profiles. The farm land is in the west side of Erzurum and its area is 43 square kilometers. The elavation of thiB area is between 1700-2000 meters. Almost all these soils composed of alluvial materials, which consist of weathering products of basalts, volcanic tuff and conglo merates* Significant negative relations are found between bulk density and silt ? clay and clay contents of tillage pan. The profiles number 3, 4 and 5» which tillage pan was observed are more coarse textured than the profiles number 1 and 2, which tillage pan wasn't observed?. Since the bulk densities of soüb are affected by texture, structure, organic matter and soil water contents, these, factors must be taken into account, when bulk density measurements are used in the identification of tillage pan. Lime and organic matter contents were lower in tillage pan observed profiles than the tillage pan unobserved profiles. The results of this investigation has confirmed that tillage pan has occured in the area from the farm main- rood to the western boundry of the farm, which is approximately 1000 meters wide in the north of the high-way to the Erzurum airport. Subsoiling and r&iBing deep-rooted feed crops in this area, may increase root development and crop production by decreasing the mechanical impedance of subsoil.