Sosyal medyada mahremiyet farkındalığı: Hitit Üniversitesi örneği
Privacy awareness in social media: The case of Hitit University
Yazar: SELİN ALTINTAŞ VAR
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN YILDIRIM
Hitit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Gözetim = Surveillance ; Hitit Üniversitesi = Hittite University ; Mahremiyet = Privacy ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Yeni iletişim teknolojilerinin artmasıyla beraber sosyal medya, gücünü artırmış ve birçok değişim ve dönüşümü de beraberinde getirmiştir. Toplumsal hayatın içinde varlığını devam ettiren sosyal medya, aile kurumunu ve özel yaşamı da bünyesine dahil etmiştir. Sosyal medyada beğenilmek, takdir edilmek, beğeniyle izlenmek ve takip edilmek amaçlanmaktadır. Sosyal medya platformlarını düzenli şekilde kullanan bireyler, her anlarını kayıt altına alarak mahremiyetlerine zarar vermektedirler. Bu nedenle sosyal medya, bireylerin mahremiyet alanını sınırlamakta ve giderek bu alanı daraltmaktadır. Günümüzde mahrem olan durumlar, alanlar, geçmişten gelen ahlâki olgu ve değerler yok olmaya ve normalleşmeye başlamıştır. Bu çalışmanın amacı; mahremiyet, mahremiyet ihlâli ve gözetleme kavramları çerçevesinde, öğrencilerin sosyal medya paylaşımlarını değerlendirmektir. Araştırmada, katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim, anne-baba birliktelik ve gelir durumu gibi sosyo-demografik değişkenlerin, sosyal medya kullanım pratiklerindeki mahremiyet algı ve farkındalıklarını ölçmek ve öğrencilere bu konuda öneriler sunmak amaçlanmıştır. Çalışmamızda anket yöntemi kulanılmıştır. Bireylerin sosyal medya paylaşımlarıyla ilgili tutumlarını belirlemek amacıyla 390 öğrenci ile anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler, sosyal medyada yapılan paylaşımların mahremiyet kavramı doğrultusunda yaş, cinsiyet, eğitim, anne-baba birliktelik ve gelir durumu gibi sosyo-demografik boyutlarıyla incelenmiştir. Bu çalışmayla teknolojik gelişmelerin ve internetin yaygın kullanımıyla artan sosyal medyanın, bireylerin mahremiyet algı düzeylerinde oluşturduğu etki/ler ve mahremiyet algısındaki değişim ele alınarak kişilerin mahremiyet anlayışındaki dönüşümün resmi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dünyada ve Türkiye'de bu konuyla ilgili mevcut durum ile olası sonuçlar ortaya konmuştur. Bu çalışma, sosyal medya ve mahremiyetin tanımı, değerlendirilmesi, sınıflandırılması ve sosyal medya ile mahremiyet arasındaki ilişki faktörlerini ele almakta ve sosyal medya plaformlarının yaygın kullanımıyla zedelenen mahremiyet kavramına gereken önemin verilmesi, bu ihlâlinin önlenmesi ve bireylerin bu konuda farkındalığını arttırmak amaçlanmıştır. Çalışma, Türkçe olarak yayımlanmış önceki araştırmaların incelenmesini kapsayan alanyazın taraması şeklinde desenlenerek ulusal ve uluslararası dergiler, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) lisansüstü tez veri tabanı ve Google arama motoru aracılığıyla ilgili çalışmalara ulaşılmıştır.

Abstract:
With the increase in new communication technologies, social media has increased its power and brought many changes and transformations. Social media, which continues its existence in social life, has also included the family institution and private life. In social media, it is aimed to be liked, appreciated and followed with admiration. Individuals who regularly use social media platforms harm their privacy by recording their every moment. For this reason, social
media limits the privacy area of individuals and gradually narrows this area. Today, private situations, areas, moral facts and values from the past have begun to disappear and become normal. The aim of this study is to evaluate the social media shares of students within the framework of the concepts of privacy, violation of privacy and surveillance. In the study, it was aimed to measure the privacy perceptions and awareness of the participants' socio-demographic
variables such as gender, age, education, parental union and income status in social media usage practices and to offer students suggestions on this subject. Questionnaire method was used in our study. A survey was conducted with 390 students in order to determine the attitudes of individuals about their social media posts. The data obtained were examined in terms of socio-demographic dimensions such as age, gender, education, parental union and income status, in line with the concept of privacy of social media posts. In this study, the effect of social media, which has increased with the widespread use of the internet and technological developments, on the privacy perception levels of individuals and the change in the perception of privacy has been discussed and the picture of the transformation in the understanding of privacy has been tried to be revealed. The current situation and possible results on this issue in the world and in Turkey are presented. This study deals with the definition, evaluation, classification of social media and
privacy, and the factors of the relationship between social media and privacy, and it is aimed to give due importance to the concept of privacy, which is damaged by the widespread use of social media platforms, to prevent this violation and to increase the awareness of individuals on this issue. The study was designed as a literature review covering the examination of previous studies published in Turkish and related studies were reached through national and international
journals, the Higher Education Council (YÖK) graduate thesis database and Google search engine.