Sigara içen kişilerin bağımlılık düzeylerinin ve fiziksel aktivite kapasitelerinin karbon monoksid düzeyi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of addiction levels and physical activity capacities of smokers on carbon monoxide level
Yazar: ECEM ÇAKIR ALTINYAPRAK
Danışman: DOÇ. DR. İZZET FİDANCI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Tütün hem içerdiği toksik maddeler hem de dumanı aracılığı ile insan sağlığına zarar vermektedir ve insan vücudundaki neredeyse tüm sistemleri etkileyip 50'ye yakın kronik hastalığa ve 20'ye yakın ölümcül hastalığa neden olmaktadır. Karbon monoksid sigara dumanının içeriğindeki toksik gazlardan biridir ve toksisitenin derecesi maruziyetin süresi ve ortamdaki karbon monoksidin miktarı ile belirlenir. Yeterli fiziksel aktivitenin birçok hastalıktan ve bu hastalıklara bağlı ölüm riskinden korunmamızı sağladığı, yeterli fiziksel aktivitesi olmayan kişilerde, olan kişilere kıyasla ölüm riskinin %20 ila %30 arttığı ifade edilmektedir. Sigara içen kişilerin bağımlılık düzeylerinin ve fiziksel aktivite kapasitelerinin karbon monoksid düzeyi üzerine etkilerini araştırmak amacıyla planladığımız bu çalışma tanımlayıcı kesitsel tipte olup araştırmaya Hacettepe Üniversitesi Aile hekimliği polikliniklerine 28.03.2023-23.05.2023 tarihleri arasında başvuran sigara içen, 18 yaş ve üstü 146 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Fagerström nikotin bağımlılık testi ve 6 dakika yürüyüş testi uygulanmış olup verilerin CO düzeyi ile ilişkisine bakılmıştır. Elde ettiğimiz verilerde Fagerström nikotin bağımlık testi ile değerlendirilen bağımlılık skorunun CO düzeyi üzerinde pozitif orta düzey istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür (r=0,483 p<0,001). 6 dakika yürüyüş testi ile değerlendirilen fiziksel aktivite kapasite yüzdesinin CO düzeyi üzerinde negatif yönlü çok zayıf bir ilişkisi olduğu görülse de istatiksel olarak anlamlı olmadığını saptanmıştır (r=-0,112 p=0,177). Elde ettiğimiz veriler ile sigara bağımlılığının vücutta karbon monoksid artışı gibi pek çok zararı olduğunu, sigaranın bırakılıp sağlıklı yaşam tarzı önerilerine uyulmasının daha sağlıklı bir yaşam için önemli bir gereklilik olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Sigara İçme, Nikotin Bağımlılığı, Karbon Monoksid, Fiziksel Aktivite

Abstract:
T Tobacco harms human health both through the toxic substances it contains and its smoke, affecting almost all systems in the human body and causing nearly 50 chronic diseases and nearly 20 fatal diseases. Carbon monoxide is one of the toxic gases contained in cigarette smoke, and the degree of toxicity is determined by the duration of exposure and the amount of carbon monoxide in the environment. It is stated that adequate physical activity protects us from many diseases and the risk of death due to these diseases, and that the risk of death increases by 20 to 30% in people who do not have sufficient physical activity compared to those who do. This study, which we planned to investigate the effects of smokers' addiction levels and physical activity capacities on carbon monoxide levels, is a descriptive cross-sectional type and 146 smokers, aged 18 and over, who applied to Hacettepe University Family Medicine outpatient clinics between 28.03.2023 and 23.05.2023 were included in the study.  Fagerström nicotine addiction test and 6-minute walk test were applied to the participants, and the relationship of the data with CO level was examined. In the data we obtained, it was observed that the addiction score evaluated by the Fagerström nicotine addiction test had a positive, moderately statistically significant effect on the CO level (r=0.483 p<0.001). Although the percentage of physical activity capacity assessed by the 6-minute walk test appeared to have a very weak negative relationship with the CO level, it was found to be not statistically significant (r=-0.112 p=0.177). With the data we obtained, it has been seen that smoking addiction has many harms such as increasing carbon monoxide in the body, and quitting smoking and following healthy lifestyle recommendations is an important necessity for a healthier life.
Keywords: Smoking, Nicotine Dependence, Carbon Monoxide, Physical Activity