Sınıf ve okul öncesi öğretmelerinin akran eğitimine ilişkin tutumları
Attitudes of class and pre-school teaching about peer education
Yazar: GÖZDE ORAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SÖZER ÇAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran aracılı öğretim yöntemi = Peer tutoring teaching technique ; Akran eğitimi = Peer education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Literatür incelendiğinde, akran destekli öğretim, akran öğretimi, akran yardımcılığı, akran öğrenimi şeklinde birçok farklı tanımlamayla kullanıldığı görülmektedir. En kapsamlı anlamıyla; öğreten ve öğrenen akrandan meydana gelen insanlardan yaş veya akademik anlamda daha üst seviyede olan ötekine öğretmesi şeklinde tanımlanabilmektedir.
Bu araştırma sınıf ve okul öncesi öğretmenlerinin akran eğitimine ilişkin tutumlarının belirlenmesini amaçlamaktadır. Bu amaca uygun olarak hazırlanan problem ve alt problemlere çözüm bulmak amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama modeli benimsenmiş, betimsel çalışma modeli kullanılmıştır. Öğretmenlerin akran eğitimine ilişkin tutumlarını ölçmek ve sayısal olarak açıklama amacı güden nicel araştırmanın niteliğine uygun olarak tasarlanan bu çalışmada, araştırmacı tarafından geliştirilen "Akran Eğitimine İlişkin Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Tarama modelinin kullanılmasının temel amacı var olan durumun bağımsız değişkenlere göre ayrıntılı olarak incelemektir. Geçmişte olan ya da halen var olan bir durumu mevcut durumdaki hali ile betimlemeyi amaçlayan çalışmalarda tarama modeli kullanılmaktadır. Ayrıca tarama modeli var olan durumun bağımlı ve bağımsız değişkenler ile derinlemesine incelemeyi sağlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılı bahar döneminde İzmir ilinde çalışan 473 sınıf ve okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğretmenler heterojen ve seçkisiz olarak belirlenmiş rastgele yöntem kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma grubunda yer alan sınıf ve okul öncesi öğretmenlerinin demografik özelliklerine ilişkin (görev yaptıkları ilçe, cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, branş, kıdem, çalışılan okul türü ve sosyo-kültürel düzey) betimleyici değerler hesaplanmış ve elde edilen bulgular çizelgeler halinde sunulmuştur.
Akran eğitimi tutum ölçeğinin ölçmek istenilen özelliği ölçüp ölçmediği hakkında bilgi veren Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı geliştirme çalışmasında tümü için .88, kullanım boyutu için .93 ve program içeriği boyutu için .71 olarak bulunmuştur. Araştırmamızda ise Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı tutum ölçeği için .70 olarak bulunmuştur.
Öğretmenlerin akran eğitimi tutum puanlarının düzeylerini belirlemek için betimsel istatistikler kullanılmış; cinsiyet, branş ve çalıştıkları okul türüne göre ortalama puanların anlamlı düzeyde farklılaşma durumunu belirlemek için t-testi yapılmıştır. Öğretmenlerin akran eğitimi tutum puanları ortalamasının yaş, öğrenim durumu, kıdem ve sosyo-ekonomik düzey durumlarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmanın olup olmadığını belirlemek için tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) yapılmıştır. Gerçekleştirilen tek yönlü varyans analizinde ortaya çıkan farklılaşmanın hangi gruplar arasında gerçekleştiğini belirlemek için LSD analizi gerçekleştirilmiştir. Ortaya çıkan farklılaşmanın anlamlılık değeri .05 olarak kabul edilmiştir. Öğretmenlerin akran eğitimi tutum puanları ortalamasının 1-2.33 arasında olması "düşük", 2.34-3.67 arasında olması "orta" ve 3.68-5.00 arasında olması "yüksek" düzeyde tutumu belirtmektedir.
Sınıf ve okul öncesi öğretmenlerinin akran eğitimi tutumlarının aritmetik ortalaması ( ) 3,755 olarak bulunmuş olup elde edilen bu değer "yüksek" düzeyi ifade etmektedir. Öğretmenlerin akran eğitimine ilişkin tutumlarının alt boyutları olan "kullanım boyutunun" aritmetik ortalaması ( ) 3,774; "program içeriği boyutunun" aritmetik ortalaması ( ) 3,679 olarak bulunmuştur.
Sonuç olarak, araştırma kapsamında okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin akran eğitimi hakkındaki tutumları incelenmiş ve örneklemde yer alan öğretmenlerin "Akran Eğitimi Tutum Ölçeği" sonuçlarında tutum puanlarının "yüksek" düzeyde olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin akran tutum ölçeği kapsamında yer alan alt boyutlardan birinci alt boyut kabul edilen "kullanım boyutu" "yüksek", ikinci alt boyutu olan "program içeriği boyutu" ise "orta" düzeyde değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu oluşturan okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin akran eğitimine ilişkin tutum düzeyleri yüksek ve orta derecededir.
Anahtar Kelimeler: Okul öncesi Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Akran, Akran Eğitimi

Abstract:
When the literature is examined, it is seen that it is used with many different definitions such as peer assisted teaching, peer teaching, peer assistant, peer learning. In the most comprehensive sense; It can be defined as teaching the people who are composed of teaching and learning peers to the other who is higher in age or academically. This research aims to determine the attitudes of classroom and preschool teachers towards peer education. In order to find solutions to the problems and sub-problems prepared in accordance with this purpose, one of the quantitative research methods, the scanning model was adopted, and the descriptive study model was used. In this study, which was designed in accordance with the quality of quantitative research aiming to measure teachers' attitudes towards peer education and to explain them numerically, the "Attitude Scale Regarding Peer Education" was used. The main purpose of using the scanning model is to examine the existing situation in detail according to the independent variables. The screening model is used in studies aiming to describe a situation that is in the past or still exists in its current state. In addition, the scanning model provides in-depth analysis of the existing situation with dependent and independent variables. The study group of the study consists of 473 classroom and preschool teachers working in İzmir province in the spring term of 2019-2020 academic year. The teachers participating in the research were determined by using random method determined as heterogeneous and random. Descriptive values of the demographic characteristics (district, gender, age, education level, branch, seniority, school type and socio-cultural level of study) of the class and preschool teachers in the study group were calculated and the findings were presented in Tables. Cronbach Alpha, which gives information about whether peer education attitude scale measures the desired feature, was found as .88 for all, .93 for usage dimension and .71 for program content dimension. In our study, Cronbach Alpha reliability coefficient was found as .70 for the attitude scale. Descriptive statistics were used to determine the levels of teachers' peer education attitude scores; t-test was performed to determine the meaningful differentiation status of the average scores according to gender, branch and the type of school they work.One-way analysis of variance (One Way ANOVA) was performed to determine whether there is a significant difference in the average of peer education attitude scores of teachers according to age, education, seniority and socio-economic level. LSD analysis was carried out to determine between which groups differentiation occurred in the one-way analysis of variance. The significance value of the resulting differentiation was accepted as .05 The average of peer education attitude scores of the teachers is between 1-2.33, "low", between 2.34-3.67, "middle" and between 3.68-5.00 indicate "high" attitude. The arithmetic mean of peer education attitudes of classroom and preschool teachers () was found to be 3.755, and this value represents the "high" level. The arithmetic mean of the "use dimension", which is the sub-dimensions of teachers' attitudes towards peer education () 3,774; The arithmetic mean () of the "program content dimension" was found to be 3,679. As a result, the attitudes of pre-school and classroom teachers about peer education were examined within the scope of the research and it was concluded that the attitude scores of teachers included in the sample were at a high level in the results of "Peer Education Attitude Scale". Among the sub-dimensions included in the peer attitude scale of preschool and classroom teachers, the "sub-dimension", which is accepted as the first sub-dimension, was evaluated as "high" and the "sub-dimension" program content was evaluated as "medium". The attitude levels of pre-school and class teachers, who constitute the sample group of the research, regarding peer education are high and medium. 
Keywords: Pre-school teaching, Classroom teaching, Peer, Peer Education