COVID-19 pandemisi nedeniyle yenidoğan yoğun bakım ünitelerine getirilen ziyaretçi kısıtlaması uygulamasının taburculuk sonrası dönemde anne sütü ile beslenme durumu üzerine etkisi
The impact of the visitation restriction implemented to neonatal intensive care unit due to the COVID-19 pandemic on the status of nutrition with breast milk in the period after discharge
Yazar: CEREN SULTAN ALTAY
Danışman: PROF. DR. FATMA GAMZE DEMİREL ; PROF. DR. NALAN KARABAYIR
İstanbul Medipol Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Çin'in Wuhan kentinde 2019 yılında Aralık ayında yeni tip bir koronavirüs (SARS-Cov2) hastalığı ortaya çıkmış ve hafif semptomlarla seyredebildiği gibi ölüme yol açan şiddetli pulmoner patolojilerle de tüm dünyaya hızlıca yayılan bir salgın olmuş; korku, endişe ve panik yarattığı gibi sıkı karantina ve sosyal mesafe gibi önlemlerin uygulanmasıyla aşı bulunana kadar hastalığın sağlıklı kişilere bulaşması önlenmeye çalışılmıştır. Bu süreçte insan ilişkileri ve sosyal hayat ani bir şekilde kesintiye uğrayıp uzun vadeli sonuçlara yol açacak şekilde etkilendiği gibi, hastanelere de kısıtlama uygulamaları getirilmesiyle birlikte hastalar sevdiklerinden uzak kaldı. Doğum en önemli yaşam olaylarından biri olarak algılanmasına rağmen, Covid-19 salgını sürecinde hastaneler doğum sırasında eşlerin yanlarında bulunmasına izin vermedi ve doğum sonrası serviste ziyaretçilere de kısıtlama getirildi. Acil sağlık durumu olan bu salgın döneminde, yenidoğan bebeklerin hasta olması ve yoğun bakım ihtiyacı olmasının neden olduğu ayrılık sürecinin yanında, pandemi nedeniyle  yenidoğan yoğun bakım ünitelerine günde sadece bir ziyaretçi alınması veya hiç ziyaretçi alınmaması şeklindeki uygulamalar ebeveyn ile yenidoğan arasında ömür boyu sonuçları olabilecek bağlanma sorunları yaratabilir; ailelerin evde karantina nedeniyle hem bebeğinden hem de sosyal hayattan ve diğer aile bireylerinden izole olması ile de ebeveyn psikososyal komplikasyonlarına ve depresyona yol açabilir. Türkiye'de 11 Mart 2020'de ilk vakanın açıklanmasından sonra hem bebekleri hem de sağlık çalışanlarını korumak için, ayrıca bebeklerin sağlığı için hizmet veren kişi sayısında azalma olmaması ve sağlık hizmetinde aksama yaşanmaması adına bizim de ünitemize, birçok hastanede ve servislerde yapıldığı gibi ziyaretçi kısıtlaması uygulaması getirildi. Bu kapsamda hiçbir anneye bebeğinin yatış süresi boyunca bebeği ziyaret etmesine, kanguru bakımı uygulamasına ve bebeğini emzirmesine izin verilmedi. Çalışmamız Covid-19 salgınının dünya çapında yarattığı etkiyle birlikte pandeminin ilk dalgası döneminde İstanbul Medipol Üniversitesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'ne getirilen ziyaretçi kısıtlılığının, bu dönemde üniteye yatan bebeklerin taburcu edildikten sonraki anne sütü alma başarılarını etkileyip etkilemediğini göstermek amacıyla yapılmıştır. Pandeminin ilk üç aylık döneminde yatan ve yatışları süresince anneleri tarafından hiç ziyaret edilmeyen geç preterm ve term bebekler görüş yok grubu olarak adlandırılıp çalışma grubunu, pandemiden hemen önceki son üç aylık dönemde yatan ve yatışları boyunca anneleri tarafından emzirilip kanguru bakımı alan geç preterm ve term bebekler tam zamanlı görüş grubu olarak adlandırılıp kontrol grubunu oluşturmuşlardır. Çalışma grubuna ait 50 bebeğin taburculuktan sonraki süreçte anne sütü alma başarısı oranı %67,2 (n=29), kontrol grubuna ait 58 bebeğin taburculuktan sonraki süreçte anne sütü alma başarısı oranı %58,0 (n=29) olarak saptanmıştır. Her iki grubun taburculuk sonrası anne sütü alma oranları arasında herhangi bir fark saptanmamıştır (p=0,191). Ancak gestasyonel yaşa göre analiz edildiğinde çalışma grubu term bebeklerinin (n=32) taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %59,4 (n=16), kontrol grubu term bebeklerinin (n=30) ise taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %76,4 (n=23) olarak analiz edilmiş ve çalışma grubu term bebeklerinin kontrol grubu term bebeklerine göre taburculuk sonrası anne sütü alma başarılarının düştüğü (p=0,046); çalışma grubu geç preterm bebeklerinin (n=18) taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %55,6 (n=10), kontrol grubu term bebeklerinin (n=28) ise taburculuk sonrası anne sütü alma başarısı oranı %57,1 (n=16)  olarak analiz edilmiş ve her iki grubun geç preterm bebeklerinde  taburculuk sonrası emme başarılarında anlamlı bir fark saptanmadığı görülmüştür (p=0,202).

Abstract:
In December 2019, a new type of coronavirus (SARS-Cov2) strain emerged in the city of Wuhan, China, and it was an epidemic that spread rapidly all over the world, with the range of manifestations from mild symptoms to severe pulmonary pathologies leading to death. In addition to psychological effects such as increased anxiety, fear and panic; strict precautions such as quarantine and social distance was implemented to control the spread rate of the pandemic until a vaccine was found. In this process, not just human relations and social life were interrupted abruptly by resulting in the way of long-term consequences, but also the patients were kept away from their loved ones, with the restrictions performed in the hospitals. In this pandemic period which is an emergency health situation, besides the separation process caused by the newborn babies being sick and needing intensive care, the practices such as only one visitor per day or no visitors permitted to the neonatal intensive care units due to the pandemic, attachment problems that may have lifelong consequences between the parents and the newborn can emerge. In addition, the isolation of families from both their baby and social life and other family members due to quarantine at home can also lead to parental psychosocial complications and depression. After the announcement of the first case in Turkey on March 11, 2020, visitor confinement was applied to our unit, as in many hospitals and services did, in order to protect both babies and healthcare workers, as well as preventing disruptions in providing health services and to avoid from a decrease in the number of people in charge of the care of the babies in the unit. In this context, no mother was allowed to visit her baby, apply kangaroo mother care and breastfeed her baby during the hospitalization period. Our study was conducted to show whether the visitor restriction implemented to the Istanbul Medipol University Hospital Neonatal Intensive Care Unit during the first wave of the Covid-19 pandemic, affects the success of feeding with breast milk after discharge of the late preterm and term neonates hospitalized in the unit. The group of late preterm and term babies who were hospitalized in the first trimester of the pandemic and never visited by their mothers during their hospitalization to get mother care and breasfed is called 'no visitation group'', the group of late preterm and term babies who were hospitalized in the last trimester before the pandemic and breastfed by their mothers and received kangaroo care during their hospitalization is entitled ''full-time visitation group''. The success rate of breastfeeding in the post-discharge period of 50 babies belonging to the study group was 67.2% (n=29), and the success rate of breastfeeding for 58 babies belonging to the control group after discharge was 58.0% (n=29). No difference was found between the rates of breastfeeding after discharge between the two groups (p=0.191). When the groups were analayzed seperately by splitting them into gestational age as tern and late preterm, the success rate of breastfeeding after discharge in the study group term babies (n=32) was 59.4% (n=16), and the rate of breastfeeding success rate in the control group term babies (n=30) after discharge was 76.4% (n=23). It was determined that the success of breastfeeding rate after discharge was lower in term babies in the study group compared to term babies in the control group (p=0.046). In the side of term babies, the success rate of breastfeeding after discharge in the study group late preterm babies (n=18) was 55,6% (n=10), and the rate of breastfeeding success rate in the control group late preterm babies (n=28) after discharge was 57,1% (n=16). It was observed that there was no significant difference in the success of breastfeeding after discharge in late preterm infants of both groups (p=0.202).