Fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yy öğrenen becerileri ile eğitim teknolojilerine yönelik öz-yeterlilik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between 21st century student skills of pre-service science teachers and their self-efficacy levels for educational technologies
Yazar: ESRA YAMAN
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜNAY BALIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi ve iletişim teknolojileri = Information and communication technologies ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğrenen becerileri = Learning skills ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yaşam şartları her geçen gün hızla değişim göstermektedir. Bu değişimin ana nedeni bilim ve teknolojideki hızlı gelişim ve ilerlemedir. Bilim ve teknolojideki ilerlemelere ayak uydurabilmek için her ülke eğitim sistemlerini revize etmekte, sistemden gelen dönütler ile değerlendirmeler yapmaktadır. Bireylerin eğitim ve öğrenme ihtiyacı, teknolojinin gelişimine uygun olarak ilerlemesiyle mümkündür.
Ülkemizde yetişen bireylerin bilgi toplumuna uyum sağlayabilmeleri için özellikle öğretim programlarında Fen ve Teknolojide temel yeterlikler, problem çözme, eleştirel düşünme, teknoloji kullanımı, öğrenmeyi öğrenme, gibi bazı 21. yy becerilerinin kazandırılmasına önem verilmesi gerektiği görülmektedir. Söz konusu bu araştırmada da Fen Bilgisi öğretmen adaylarının 21. yy öğrenen becerileri ve eğitim teknolojilerine yönelik öz- yeterlilik düzeyleri ile teknoloji kullanımı arasındaki ilişki düzeyinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 3. ve 4. sınıf fen bilgisi öğretmen adayları (N=137) oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan ölçeklerin uygulaması 2020-2021 bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Ancak pandemi nedeniyle katılım azlığından 2021-2022 güz döneminde çalışmanın uygulaması bir dönem daha uzatılıp tekrar katılımcılara ulaşılmaya çalışılmıştır.
Bu doğrultuda araştırmada nicel ve nitel yöntem içerisinde barındıran karma yöntem tercih edilmiştir. Karma yöntem araştırmaları, araştırmacının çalışma içerisinde nitel ve nicel yöntem, yaklaşım veya kavramları birleştirmesi olarak bilinir. Araştırmanın deseni ise karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen olarak belirlenmiştir. Böylelikle nicel veriler nitel verilerle desteklenerek daha kapsamlı sonuçlar elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış 31 maddeden oluşan "21.Yüzyıl Öğrenen Becerileri Kullanım Ölçeği" ile 40 maddeden oluşan "Eğitim Teknolojileri Standartları Öz-Yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. 21.Yüzyıl Öğrenen Becerileri Kullanım Ölçeğinin Cronbach Alfa katsayısı .89, Eğitim Teknolojileri Standartları Öz-Yeterlilik Ölçeği ise .95 olarak belirtilmiştir. Bu da ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.
Karma araştırmanın nitel boyutunda ise öğretmen adaylarının 21.yy becerilerine sahip olma durumlarını ve eğitim teknolojilerini kullanma durumlarını ortaya çıkarmak ayrıca pandemi sürecinde eğitim teknolojisi hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla açık uçlu sorulardan oluşan anket formu kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda öğretmen adaylarının 21.yy becerileri içerisindeki bilişsel beceriler ve yenilikçilik becerileri boyutları ile cinsiyet değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu fakat otonom beceriler, işbirliği ve esnek beceriler boyutlarında istatistiksel olarak cinsiyet değişkeninin etkilemediği bulgusuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının sınıf düzeyi ile 21.yy öğrenen becerileri ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın elde edilemediği bulgulanmıştır. Eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz- yeterlilik ölçeğinden elde edilen sonuçlara bakıldığında öğretmen adaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı ortalaması ile arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılığın elde edilemediği görülmüştür. Çalışmanın nitel kısmında ise "21. Yüzyıl Becerileri Öğretmen Yetkinlikleri" ve "Eğitim Teknolojileri" temaları ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının hem 21. yy becerilerine hem de eğitim teknolojilerine yönelik ilişkisine bakıldığında her iki tema arasında olumlu düşüncelerinin olduğu söylenebilir.

Abstract:
Living conditions are changing rapidly day by day. The main reason for this change is the rapid development and progress in science and technology. In order to keep up with the advances in science and technology, each country revises its education systems and makes evaluations with the feedback from the system. Education and learning needs of individuals are possible with the progress of technology in parallel with the development.
In order for the individuals raised in our country to adapt to the information society, it is seen that it is necessary to give importance to the acquisition of some 21st century skills such as basic competencies in Science and Technology, problem-solving, critical thinking, use of technology, learning to learn, especially in education programs. In this research, it is aimed to reveal the level of relationship between science teacher candidates' 21st century learner skills and self-efficacy levels for educational technologies and technology use. The sample of the study consists of 3rd and 4th grade science teacher candidates (N=137) studying at Dokuz Eylül University Buca Education Faculty. The application of the scales to be used in the study was carried out in the spring term of 2020-2021. However, due to the lack of participation due to the pandemic, the application of the study was extended for another period in the fall term of 2021-2022 and it was tried to reach the participants again.
In this direction, the mixed method, which includes quantitative and qualitative methods, was preferred in the research. Mixed methods research is known as the researcher combining qualitative and quantitative methods, approaches or concepts within the study. The design of the research was determined as the exploratory sequential design, which is one of the mixed research methods. Thus, more comprehensive results were obtained by supporting quantitative data with qualitative data. The "21st-Century Learner Skills Use Scale" consisting of 31 items with proven validity and reliability and the "Educational Technologies Standards Self-Efficacy Scale" consisting of 40 items were used as data collection tools. The Cronbach Alpha coefficient of the 21st-Century Learner Skills Use Scale was .89, and the Educational Technology Standards Self-Efficacy Scale was .95. This shows that it is a reliable scale.
In the qualitative aspect of the mixed research, a semi-structured interview form was used in order to reveal the pre-service teachers' 21st century skills and their use of educational technologies, and to determine their views on educational technology during the pandemic process. In line with the data obtained from the study, it was found that there was a statistically significant difference between the cognitive skills and innovativeness skills of the teacher candidates in the 21st-century skills and the gender variable, but the gender variable did not statistically affect the autonomous skills, cooperation and flexible skills dimensions. It was found that there was no statistically significant difference between the grade level of the teacher candidates and the scores they got from the 21st-century learner skills scale. When the results obtained from the self-efficacy scale for educational technology standards were examined, it was seen that there was no statistically significant difference between pre-service teachers' gender, grade level and academic achievement average. In the qualitative part of the study, "21. 21st-Century Skills Teacher Competencies" and "Educational Technologies" themes emerged. Considering the relationship of teacher candidates to both 21st century skills and educational technologies, it can be said that they have positive thoughts about both themes.