Dede Korkut Destanı ve Kıpçak Sahası epik destan geleneği
Epics of Dede Korkut and epic tradition of the Kıpçak
Yazar: ABDULSELAM ARVAS
Danışman: PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Halk Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Destanlar = Epics ; Kıpçakca = Kıpcaks language ; Kıpçaklar = Kıpcaks ; Türk destanları = Turkish legends

Özet:
Araştırmamıza giriş bölümüyle başlayarak burada öncelikli olarak çalışma yöntemizi belirledik ve daha sonra Dede Korkut Kitabı üzerine yapılan çalışmalardan bahsettik. Bibliyografik bir araştırma yapmadığımız için önemli ve belli başlı çalışmaları tanıttık. Bilindiği üzere Dede Korkut'un daha önce bir bibloyografyası hazırlanmıştır. Bizim incelememizde kitaplar, makaleler, bildiriler ve doktora ile yüksek lisans tezleri tanıtılmıştır.Daha sonra ilk bölümde epik destan kavramı üzerinde durarak ve kavramın sınırlarını belirleyerek Kıpçak sahası destanları üzerine yapılan araştırmaları da derli toplu sunduk. Ancak bununla sınırlı kalmayıp Türkiye'de 1990 sonrası Kıpçak destanları üzerine yapılan doktora ile yüksek lisans tezlerinden bahsettik. Zaten çalışmamızın tamamlanmasında bu tezlerin azımsanmayacak ölçüde faydası oldu. Çünkü bu tezlerdeki metinlerden de yararlanarak motif indeksi tamamladık. Şayet bu tezler olmasaydı sadece TDK'nın yaynladığı destan metinlerinden faydalanacaktık. Kanaatimizce bu da araştırmanın eksik olmasına neden olacaktı.İkinci bölüm olan ve asıl çalışmayı oluşturan motif indeks burada verildi. Bu indeksin hazırlanmasında yüz elli beş destan metni teker teker incelenerek ve Motif İndeks'ten numaraları bulunarak oluşturuldu. Tabii numaraları bulunmayan ve Türklere ait olan motifler de tesbit edildi ve yeni numaralar verildi. İndekse yerleştiremediğimiz motifleri dahil olduğu bölümün sonuna (?.) işaretiyle koyduk. Bu bölümde ayrıca motif kavramı üzerinde durularak işlevi anlatıldı ve Motif İndeks eserinden kısaca bahsedildi.Üçüncü bölümü motiflerin temelinde Dede Korkut Destanları ile Kıpçak Destanları'nın mukayesesine ayırdık. Burada çok detaya girilmeden M. Abdulhaluk Çay'ın Türk Hayvancılık Geleneğinde Koç/Koyun Motifi kitabından ve özellikle Bahaeddin Öğel'in ?Türk Mitolojisi 1-2? eserinden yararlanarak benzer ve farklı motifler ortaya konulmaya çalışıldı. Sonuç kısmında motiflerin aslında Türk dünyası destanlarının birçok ortaklığını ortaya koyabildiğini gördük. Son olarak araştırmaya yararlanılan kaynakların bibliyografyası eklenmiştir.

Abstract:
This study was conducted first of all with the initiation of an introductory section and with various means and modes to determine our methodology. So our analises of The Book of Dede Korkut have been based upon this methodology. Since we did not conduct any investigation into bibliography, we were only content with introducing some certain prominent studies. As is well known, a bibliography of Dede Korkut has been prepared previously. In our investigation, some books, essays, reports and theses of PhD and MA studies have been inroduced.In the first chapter, we presented a compilation of investigation into the Kıpçak area epics, after touching on the conception of epic and determining its limits. However, we did not feel restricted with these and therefore mentioned about doctoral and MA studies made on Kıpçak epics after 1990 in Turkey. In the completion of our study, the contribution of these theses have been paramount, for we could manage the construction of The Motif Indeks making use of various context from these sources. If such sources had not existed, we would have benefited from texts of epic form only published by TDK, thus giving way to some shortcomings in the process of conducting our study.The Motif Index which constituted the main part of the study and which was presented in the second chapter has been given within this context. A total of 155 epic texts were analize one by one and their numbers from The Motif Index were given in order to prepare such an indeks. In addition to these, motifs which hed no numbers and which belonged to the Turks were determined and they were given numbers. Those motifs which were not included in the Indeks were marked with (?.) sign at the and of the chapter to which it belonged. In this chapter, the concept of motif was also touched on and its function was explained, as well as this Motif Indeks which was briefly mentioned.We devoted the third chapter to a comperative analysis of Dede Korkut Epics And Kıpçak Epics. Here, without going into the details, some similar and different motifs were put forth benefiting from ?Türk Hayvancılık Geleneğinde Koç/Koyun Motifi by Abdulhaluk M. Çay and Türk Mitoloji by Bahaeddin Öğel. In conclusion, we came to the realization that motifs reflected many common points. In epics of Turkish world. A bibliography of sources benefited has been added to ours study.