COVID-19 pandemisinin sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri ve mesleki motivasyonları üzerine etkisi
The effect of COVID-19 pandemic on healthcare professionals burnout levels and occupational motivations
Yazar: ESİN ERDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Motivasyon = Motivation ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Tükenmişlik kelimesi, gücünü yitirme ve çaba gösterememe hali olarak tanımlanmaktadır.  Güzide bir mesleğin mensubu olan sağlık çalışanları arasında tükenmişlik yaygın olarak görülen bir problemdir. COVID-19 pandemisiyle mücadelede sağlık çalışanları pandemi yükünün azaltılmasında en ön safta mücadele etmişlerdir. Pandemi sürecinde sağlık çalışanları aşırı iş yükü, yoğun çalışma temposu, artan stres düzeyi, hastalığa yakalanma korkusu gibi faktörlerle birlikte daha da zorlaşan çalışma koşulları ile yüzleşmişlerdir. Bütün bu olumsuz faktörlerin sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri ve mesleki motivasyonlarını etkilediği tahmin edilmektedir.
Bu çalışmada COVID-19 pandemisinin sağlık çalışanlarının tükenmişlik düzeyleri ve mesleki motivasyonları üzerine etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın evrenini, Isparta il merkezinde faaliyet göstermekte olan Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi ve Isparta Şehir Hastanesi'nde çalışan toplam 1500 civarında sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Bu kapsamda 386 sağlık çalışanına ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Maslach ve Jackson tarafından geliştirilen Ergin tarafından Türkçeye uyarlanan 22 maddeden oluşan "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ve Ay'ın (2006) 8 farklı çalışmadan yararlanarak oluşturduğu ve çalışmasında kullandığı 34 maddeden oluşan "Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre,  COVID-19 pandemisinin tükemişliğin duygusal tükenme ve duyarsızlaşma boyutları üzerinde; motivasyonun yönetsel faktörler haricindeki bütün boyutları üzerinde pozitif bir etki gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, genel olarak COVID-19 pandemisinden etkilenme düzeyleri ile tükenmişlik ve motivasyon boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ancak kişisel başarı ve yönetsel faktörler boyutlarındaki pozitif yönlü ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte sağlık çalışanlarının duygusal tükenme ve kişisel başarı seviyelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca tükenmişlik ve motivasyon boyutları demografik değişkenlere göre karşılaştırılmış ve bazı değişkenlerde farklılık bulunmuştur.

Abstract:
The word burnout is defined as a state of loss of strength and inability to make an effort. Burnout is a common problem among healthcare professionals who are members of a prestigious profession. In the fight against the COVID-19 pandemic, healthcare professionals have been at the forefront of reducing the burden of the pandemic. During the pandemic process, healthcare professionals have faced more difficult working conditions with factors such as excessive workload, intense work tempo, increased stress level, fear of getting sick. It is estimated that all these negative factors affect the burnout levels and professional motivation of health workers.
In this study, it was aimed to examine the effect of the COVID-19 pandemic on the burnout levels and professional motivation of healthcare workers. The population of the research consists of approximately 1500 healthcare professionals working in Süleyman Demirel University Research and Application Hospital and Isparta City Hospital operating in the city center of Isparta. In this context, 386 health workers were reached. In the research, "Maslach Burnout Scale" consisting of 22 items developed by Maslach and Jackson and adapted to Turkish by Ergin, and "Motivation Scale" consisting of 34 items that Ay (2006) created by using 8 different studies and used in his study were used.
According to the results of the research, the effects of the COVID-19 pandemic on the emotional exhaustion and depersonalization dimensions of burnout; It has been determined that motivation has a positive effect on all dimensions except managerial factors. As a result of the research, positive and significant relationships were found between the levels of being affected by the COVID-19 pandemic in general and the dimensions of burnout and motivation. However, it is seen that the positive relationship in the dimensions of personal success and managerial factors is not statistically significant. However, it was determined that the emotional exhaustion and personal success levels of health workers were high. In addition, burnout and motivation dimensions were compared according to demographic variables and differences were found in some variables.