Fener ve Balat yerleşimlerindeki konutların ahşap pencere sistemlerinde oluşan hasarların incelenmesi ve çözüm önerileri
Analysis of the damages that occurred on wooden window systems of the houses located in Fener and Balat and solution recommendations
Yazar: EMİNE MERVE OKUMUŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM EREN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ahşap pencereler = Wood window

Özet:
Endüstri devrimiyle enerjiye olan ihtiyacın artması, enerji üretiminde kullanılan kaynakların azalmasına ve çevreye verilen tahribatında artmasıyla birlikte sürdürülebilir tasarımlar her alanda olduğu gibi mimarlıkta da yaygınlaşmaktadır. Enerji verimliliğinin ve sürdürülebilirliğin günümüzde yapı tasarımlarında özellikle enerji tüketiminin yüksek olduğu konutlarda önem kazandığı açıktır. Yeni yapı tasarımlarında olduğu gibi mevcut konutlarda kullanılan yapı elemanlarında alınan önlemler ile enerji korunumu sağlanabilmektedir. 
Çalışmamızın hedefi, konutlarda enerji kayıplarının en fazla olduğu elemanlardan biri olan pencere sistemlerindeki sorunları inceleyerek yapıları ve pencere bileşenlerini daha sürdürülebilir hale getirmektir. Çalışmada inceleme alanı olarak İstanbul'un en eski yerleşkelerinden olan Fener ve Balat bölgesindeki yığma strüktürlü konutların ahşap pencere sistemlerinin sürdürülebilirliği üzerinde çalışılmıştır. Çalışmada öncelikle pencere sistemlerine etki eden çevresel etkiler ve sistemlerde oluşan hasarların tespiti yapıldıktan sonra oluşan sorunlara göre çözüm önerileri getirilmiştir. Çalışma yedi ana bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde; problemin belirtilmesi, çalışmanın amacı, kapsamı ve izlenen yöntemler açıklanmıştır. İkinci bölümde; Fener ve Balat yerleşimlerinin tarihsel gelişimi ve kentsel özellikleri araştırıldıktan sonra bölgenin konut mimarisi, cephe özellikleri ve bölgede kullanılan pencerelerin özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde; pencerelerin tarihsel gelişiminde pencere boşluk kuruluşu ve pencere bileşen çeşitleri araştırılmış, pencerelerin mimari olarak düzenlemeleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde; pencere sistemlerine etki eden çevresel etkiler ve bu etkiler sonucu pencere sistemlerinde oluşan hasarlar belirlenmiştir. Oluşan hasarlara yapım ya da kullanım aşamasında yapılacak detay çözümleri araştırılmıştır. Beşinci bölümde; Fener ve Balat yerleşimlerinde bölgenin özelliklerini taşıyan kâgir konutların pencere sistemlerinde oluşan hasarlar tespit edildikten sonra bu hasarların oluşmasına sebep olan etkiler belirlenmiştir. Hasarlar için çözüm öneri yapılmıştır. Altıncı bölümde; incelenmiş olan pencerelerde karşılaşan sorunlar değerlendirilmiş ve bu sorunlara uygulanabilir çözümler ortaya konmuştur.

Abstract:
The increase in the need for energy after the industrial revolution led to a decrease in the amount of resources used for generating energy and increased ecological destruction together with the widespread use of sustainable designs in architecture as in every other field. Energy efficiency and sustainability have gained significance in structural designs nowadays and especially in those buildings where energy consumption levels are high. As in the case of new structural designs, existing houses can also ensure energy preservation with certain precautions taken with regard to the structural elements used in these houses. 
The objective of our study is to examine the problems encountered with regard to window systems which are among those elements with highest levels of energy losses in houses and to make window components more sustainable. The area of analysis for the study was selected as Fener and Balat which are among the oldest residential settlement areas in Istanbul and the sustainability of wooden window systems of the houses with masonry structure in these areas was analyzed. The study especially introduces solution recommendations for the problems that occurred after the environmental impacts that affect window systems and the damages inflicted on the systems were determined. The study is comprised of seven main sections.
The first section; sets forth the problem and explains the purpose and scope of the study and the methods employed in the study. The second section; discusses the historical development of the settlements of Fener and Balat and their urban properties followed by an examination of the residential architecture in the area, front properties and the features of the windows used in the area. Third section; investigates the role of window gap installment and window component varieties in the historical development of windows. The architectural organizations of the windows have been discussed. The fourth section; determines the environmental factors that affect window systems and the damages that occur on these window systems as a result of these factors. The details and solutions to be used during the construction or usage stages for the damages inflicted were also discussed. The fifth section; determines the factors that cause the formation of these damages after the damages that are observed on window systems of stone houses that bear the properties of the area in Fener and Balat have been detected. Solution recommendations are provided for the damages. The sixth section evaluates the problems encountered on the windows that have been examined. Solutions applicable to the windows that are being used have been presented chute spillways are used for dissipating most of the energy along the discharge channel. Steps dissipate most of the energy along the discharge channel. Thus, the cost and dimensions of the energy dissipating basin in the downstream are reduced considerably. In comparison to common spillways (flat spillway), a stepped chute spillway dissipates about 70-80 % of the total energy along the discharge channel. The remaining energy of the flow is dissipated in a small energy dissipating basin constructed at the downstream end of the spillway. The aim of this study is to determine, the amount of the energy dissipation and hydraulic characteristics of the flow in a stepped chute spillway which is widely used due to the new developments in construction techniques and material. In this study, effects of the bottom slope of the channel and geometry of steps on the flow characteristics are experimentally investigated and an optimum relation between them is determined.