Tip II diyabetli bireylerin yaşadıkları nöropatik ağrı, ağrı inançları ve ağrı ile başa çıkma biçimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of neuropathic pain,  pain beliefs and ways of coping with pain experienced by individuals with type II diabetes
Yazar: ÖZCAN ÇEÇEN
Danışman: PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Başa çıkma = Coping ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Nöropatiler = Neuropathies ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Amaç: Bu araştırma Tip II diyabeti olan bireylerin yaşadıkları nöropatik ağrının, ağrı inançlarının ve ağrı ile başa çıkma biçimlerinin değerlendirilmesi, etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve bu değişkenlerin birbiri ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal Metod: Bu araştırma Bingöl Devlet Hastanesi İç Hastalıkları Klinikleri ve Polikliniklerinde araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan ve katılmayı gönüllü olarak kabul eden 245 hasta ile yürütüldü. Araştırma 25.11.2021-08.02.2023 tarihleri arasında yapıldı. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu,  Ağrı Kalitesini Değerlendirme Ölçeği,  Ağrı İnançları Ölçeği ve Ağrıyla Başa Çıkma Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde, parametrik testler, t-testi, Tukey testi, Anova analizi, ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların %48.2'si 41-65 yaş aralığında ve %54.3'ü erkektir. %78.8'i diyabete bağlı bir hastalığa sahiptir ve en yüksek görülen hastalık %36.7 ile nöropatidir. Diyabet tanı süresi ortalama 8.09±4.28 yıldır. Katılımcıların ağrı kalitesi değerlendirme ölçeği alt boyut ortalama puanları proksismal ağrı için 3.35±2.06 yüzeyel ağrı için 3.13±2.07 ve derin ağrı için 4.05±2.2 puan olarak bulunmuştur. Katılımcıların ağrı inançları ölçeği alt boyutları ortalama puanları organik inançlar için 3.22±0.71 ve psikolojik inançlar için 2.65±0.98 dir. Ağrı ile başa çıkma ölçeği alt boyutları ortalama puanları ise kendi kendine başa çıkma için 29.49±6.84, çaresizlik için 20.70±5.06, bilinçli bilişsel girişimler için 19.71±3.94 ve tıbbi çare arama için 19.82±4.29 dur. Katılımcıların demografik ve hastalık özelliklerine göre ağrı özellikleri, inançları ve baş etme biçimlerinin istatistiksel olarak değiştiği belirlenmiştir. Ağrı, ağrı inançları ve ağrı ile baş etme alt boyutları arasında  istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir.
Sonuç: Katılımcıların en fazla derin ağrı yaşadıkları, ağrılarının çoğunlukla organik inançlara dayalı olduğu, en fazla çaresizlik, en az ise tıbbi başa çıkma boyutunu kullandığı belirlenmiştir. Yaşanılan ağrının ve inançların baş etme biçimlerini etkilediği belirlenmiştir. Bu nedenle hastaların yaşadıkları ağrının değerlendirilmesi, inançlarının ve baş etme biçimlerinin belirlenmesi ve uygun girişimlerin planlanması önemlidir.
Anahtar kelimeler: Ağrı, ağrı ile baş etme, ağrı inançları, diyabet, hemşirelik, nöropati

Abstract:
Aim: This study was conducted to evaluate the neuropathic pain experienced by individuals with Type II diabetes, their pain beliefs and ways of coping with pain, to determine the influencing factors and to examine the relationship between these variables.
Material and Method: This study was conducted with 245 patients who met the inclusion criteria and voluntarily agreed to participate in the Bingöl State Hospital Internal Medicine Clinics and Polyclinics. The research was carried out between 25.11.2021 and 08.02.2023. Personal Information Form, Pain Quality Assessment Scale, Pain Beliefs Scale and Coping with Pain Scale were used to collect data. Parametric tests, t-test, Tukey test, Anova analysis, and Pearson correlation analysis were used to evaluate the data.
Results: 48.2% of the participants are between the ages of 41-65 and 54.3% are men. 78.8% of them have a disease related to diabetes and the most common disease is neuropathy with 36.7%. The mean duration of diabetes diagnosis was 8.09±4.28 years. The participants' pain quality assessment scale sub-dimension scores were 3.35±2.06 for proximal pain, 3.13±2.07 for superficial pain, and 4.05±2.2 for deep pain. The mean scores of the participants' pain beliefs scale sub-dimensions were 3.22±0.71 for organic beliefs and 2.65±0.98 for psychological beliefs. The mean scores of the pain coping scale sub-dimensions were 29.49±6.84 for self-coping, 20.70±5.06 for helplessness, 19.71±3.94 for conscious cognitive interventions, and 19.82±4.29 for seeking medical help. It was determined that the pain characteristics, beliefs and coping styles of the participants changed statistically according to their demographic and disease characteristics. A statistically significant relationship was found between pain, pain beliefs and the sub-dimensions of coping with pain.
Conclusion: It was determined that the participants experienced deep pain the most, their pain was mostly based on organic beliefs, and they used helplessness the most and medical coping the least. It has been determined that experienced pain and beliefs affect coping styles. For this reason, it is important to evaluate the pain experienced by patients, determine their beliefs and coping styles, and plan appropriate interventions.
Keywords: Pain, coping with pain, pain beliefs, diabetes, nursing, neuropathy