Üretim planlama problemlerinde doğrusal programlama modellerinin kullanımı: bir üretim işletmesinde uygulama
Using linear programming models in production planning problems: application in a manufacturing company.
Yazar: MUSTAFA BÜYÜKKEKLİK
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET ERGÜLEN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrusal programlama = Linear programming ; Prefabrike yapılar = Prefabricated structures ; Üretim planlaması = Production planning

Özet:
Üretim planlama problemi, işletmelerin makine, malzeme, kalıp, işgücü gibi kıt kaynaklarını verimli kullanmaları ve müşteri memnuniyetini sağlamaları açısından çok önemli ve birbiri ile çelişen bir çok amacı bünyesinde barındıran karmaşık bir karar problemidir. Bu problemin ulaşılmak istenen amaçları sağlayacak şekilde çözümünde yararlanılan en güçlü tekniklerin başında doğrusal programlama teknikleri gelmektedir. Yapılan bu çalışma ile, inşaat sektöründe prefabrik yapı elemanları üreten bir işletmede üretim planı çok amaçlı doğrusal programlama modeli kullanılarak hazırlanmıştır.Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, endüstriyel ürün üreten işletmelerde üretim sisteminin tipine bağlı olarak üretim planlaması ve işletmelerin üretim planlaması sırasında karşılaştıkları karar problemleri teorik olarak incelenmiştir. İkinci bölümde, üretim planlama karar problemlerinin çözümünde etkili bir araç olan doğrusal programlama tekniğinin modelleme süreci, kullanılan çözüm yöntemleri ve doğrusal programlamanın uzantıları kabul edilen tamsayılı doğrusal programlama ve amaç programlama teknikleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, prefabrik yapı elemanları üretimi yapan bir işletmede kısa dönemli üretim planlaması için, doğrusal programlama yöntemi kullanılarak matematiksel bir model geliştirilmiştir. Üretimin müşterilerin termin tarihlerine uygun tamamlanması, işgücünün verimli kullanımı ve kalıpların boş kalmaması amaçlarının olduğu çok amaçlı doğrusal programlama modeli Lindo 6.01 sürümü kullanılarak çözülmüştür. Böylece, işletmenin prefabrik yapı elemanları bölümünde, maliyetlerin minimize edildiği 15 günlük üretim çizelgesi elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Üretim Planlaması, Doğrusal Programlama, Prefabrik Yapı Elemanları Üretimi.

Abstract:
Production planning is a complex decision making problem which accommodates conflicting aims and it is vital for companies to ensure customer satisfaction and to make efficient use of scares resources like machinery, materials, patterned samples, and labor force. One of the most powerful techniques employed to solve such problems is linear programming technique.In this study, the production plan of a prefabricate construction material manufacturing company has been prepared via multi-purpose linear programming technique. The current study is organised into three main sections. In the first section, production plans and decision making problems that companies face in the process of production planning is discussed at the theoretical level for the manufacturing companies classified according to the type of production system. In the second section, the modeling process of linear programming technique and business solutions derived from this technique has been informed. Also, in this part of the study, the techniques of integer linear programming and goal programming techniques that are regarded as prolongations of linear programming have been shown forth. In the final part of the study, the production plan of a prefabricate construction material manufacturing company has been prepared via multi- purpose linear programming technique. According to this plan, the blocking and labour force charts for a period of 15 days, minimising the production costs have been arranged.Key Words: Production Planning, Linear Programming, Prefabrication Materials Manufacturing.