Ekonomik katma değer (EVA) ve piyasa katma değeri'nin (MVA) hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi ve İMKB'de bir uygulama
The effect of economic value added (EVA) and market value added (MVA) on stock return and an application in Istanbul stock exchange
Yazar: DİLEK TOP
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ÖZCAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Ekonomik katma değer = Economic value added ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Katma değer = Value added ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Piyasa değeri = Market value ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Bu çalısmanın temel amacı, deger bazlı performans ölçüm kriterlerinden
ekonomik katma degerinin (Economic Value Added-EVA) ve piyasa katma degerinin
(Market Value Added-MVA) hisse senedi getirileri üzerindeki etkilerini tespit
etmektir. Ayrıca çalısmada, ekonomik katma degerinin piyasa katma degeri
üzerindeki etkisinin incelenmesi; geleneksel performans ölçüm kriterlerinden aktif
kârlılıgı (Return on Assets-ROA), özsermaye kârlılıgı (Return of Equity-ROE), hisse
basına kâr (Earnings Per Share-EPS) ve net kârın (Net Income-NI) hisse senedi
getirileri ve piyasa katma degeri üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi; ekonomik
katma degerinin unsurlarından vergi sonrası net faaliyet kârının (Net Operating Profit
After Taxes?NOPAT) ekonomik katma degeri üzerindeki etkisinin saptanması ile
vergi sonrası net faaliyet kârı ve yatırılan sermayenin (Invested Capital-InIC) piyasa
katma degeri üzerindeki etkilerinin arastırılması amaçlanmaktadır.
Amaçların test edilmesinde, SPSS 16.0 istatistik paket programı kullanılarak
regresyon ve korelasyon analizleri ile temel istatistiklerden yararlanılmıstır. Söz
konusu analizlerde, stanbul Menkul Kıymetler Borsası Sınai endeksine kayıtlı 75
sirketin 2008-2010 yıllarına ait finansal verilerinden olusan toplam 219 gözlemden
olusan bir veri seti kullanılmıstır. Çalısmanın amaçlarına ulasmak için olusturulan
regresyon modelleri, 2008-2010 yıllarını kapsayan dönemde MKB Sınai
endeksindeki 75 sirketin 219 gözleminden olusan verilerine göre ve yine ilgili
sirketlerin yıllar bazındaki verilerine göre test edilmistir. Analizden elde edilen
sonuçlara göre; 2008-2010 yıllarını kapsayan dönemde çalısmada yer alan MKB
Sınai endeksindeki 75 sirketin ekonomik katma degerinin, ilgili yılın hisse senedi
getirileri üzerinde negatif yönde bir etkisinin olmasına karsın, bir sonraki yılın hisse
senedi getirileri üzerinde pozitif yönde bir etkisinin oldugu; piyasa katma degerinin,
ilgili yılın hisse senedi getirileri üzerinde pozitif yönde bir etkisinin oldugu; ekonomik
katma degerinin, piyasa katma degeri üzerinde pozitif yönde bir etkisinin oldugu; net
kâr ve hisse basına kârın ilgili yılın hisse senedi getirilerini pozitif yönde etkilemelerine karsın, aktif kârlılıgı ve özsermaye kârlılıgının ilgili yılın hisse senedi
getirileri üzerinde istatistiki olarak herhangi bir etkisinin olmadıgı; net kâr ve hisse
basına kârın piyasa katma degeri üzerinde pozitif yönde ve aktif kârlılıgının ise
negatif yönde bir etkisinin olmasına karsın, özsermaye kârlılıgının piyasa katma
degeri üzerinde istatistiki olarak herhangi bir etkisinin olmadıgı; vergi sonrası net
faaliyet kârının, ekonomik katma degerinin üzerinde pozitif yönde bir etkisinin oldugu
ve vergi sonrası net faaliyet kârı ile yatırılan sermayenin, piyasa katma degerinin
üzerinde pozitif yönde bir etkisinin oldugu tespit edilmistir. Çalısmanın amaçlarına
ulasmak için olusturulan regresyon modellerinin sirketlerin yıllar bazındaki verilerine
göre test edilmesinden elde edilen analiz bulgularına göre, etkilerin yönünün bazı
yıllarda farklılık gösterdigi tespit edilmistir. Ayrıca, etkilerin düzeyinin her yıl için
aynı oldugunu söylemek mümkün degildir.






Anahtar Kelimeler: Değer bazlı performans ölçüm kriterleri, ekonomik katma değer, piyasa katma değeri, hisse senedi getirisi, geleneksel performans ölçüm kriterleri, aktif kârlılığı, özsermaye kârlılığı, hisse başına kâr, net kâr, vergi sonrası net faaliyet kârı, yatırılan sermaye

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of the value-based
performance measurement criteria of economic value added (EVA) and market value
added (MVA) on stock return. In the study, also, it is aimed to examine the effect of
economic value added on market value added; to determine the effects of traditional
performance measurement criteria such as return on assets (ROA), return of equity
(ROE), earnings per share (EPS), and net income (NI) on stock return and market value
added; to detect the effect of net operating profit after taxes (NOPAT),which is one of
the elements of economic value added, on economic value added and to search the
effects of net operating profit after taxes and invested capital (InIC) on market value
added.
The aims listed above were tested through regression, correlation, and basic
analyses by using SPSS 16.0 statistics software package. The analyses were performed
using a set of data including a total of 219 observations of the financial records of 75
companies registered in the Industrial Index of the stanbul Stock Exchange Market
over the years 2008-2010. The regression models for the purposes of this study were
tested both on the data obtained from the 219 observations of the 75 companies
registered in the Industrial Index of the stanbul Stock Exchange Market covering the
years 2008-2010 and on records obtained for each year separately. It was understood
from the findings of the analyses that, in the 75 companies registered in the Industrial
Index of the stanbul Stock Exchange Market over the years 2008-2010 that were
included in the study, although economic value added had a negative effect on the stock
return of the relevant year, it affected stock return for the next year positively; market
value added had a positive effect on stock return of the relevant year; economic value
added had a positive effect on market value added; net profit and earnings per share had
a positive effect, whereas return on assets and return of equity did not have any
statistically meaningful effect on stock return of the relevant year; while net profit and
earnings per share had a positive effect, and return on assets had a negative effect on market value added, return of equity did not have any statistically meaningful effect on
market value added; net operating profit after taxes had a positive effect on economic
value added, and net operating profit after taxes and invested capital affected market
value added positively. According to the findings of analyses obtained by testing the
regression models for the purposes of this study on companies financial data for each
year, it was found that levels of effect varied by years. Additionally, as shown by the
findings of the analyses performed, it is not possible to say that the level of effect was
the same for each year.





Key Words: Value-based performance measurement criteria, economic value added, market value added, stock return, traditional performance measurement criteria, return on assets, return of equity, earnings per share, net income, net operating profit after taxes, invested capital