Kent yoksulluğu temelinde mekansal ayrışma: Hatay/Dağ (Aydınlıkevler) Mahallesi örneği
Spatial segregation on the basis of urban poverty: The case of Hatay/Dag (Aydinlikevler) neighborhood
Yazar: RAHİME ÇERÇİ
Danışman: PROF. DR. MUHARREM GÜNEŞ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Yoksulluk, tarihin her sahnesinde karşılaşılan global sorunların başında gelmektedir. Çok boyutlu olan yoksulluk sorunu yalnızca ekonomik bir problem olarak değerlendirilemeyecek kadar önemli bir insani sorundur. Özellikle günümüzde artan kentleşmeyle beraber yoksul nüfusun az gelişmiş ya da gelişmiş ülke farkı gözetmeden kentte yoğunlaşmaya başlaması küreselleşen dünyada ciddi bir tehdit olarak görülmektedir. Bu yüzden sorunun çerçevesinin iyi çizilmesi ve her boyutuyla net bir biçimde irdelenmesi önem arz etmektedir. Yoksulluğun kente özgü halini ifade eden kent yoksulluğunun bir boyutu olan mekansal ayrışma, kentte yaşayan toplumsal kesimlerin sosyo-kültürel yönlerinin farklılaşmasının ötesinde bütünden kopuşu da ifade etmektedir. Mekansal ayrışma bu yönüyle kentlerdeki toplumsal bütünleşme yolunda ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Son yıllarda uygulanan kentsel dönüşüm ve yeniden yapılanma politikalarıyla mekansal ayrışmanın önüne geçilmek istenmektedir. Ancak yapılan düzenlemelerin yoksul kesimlerin karşılayamayacağı boyutlarda olma hali, zaten ekonomik yönden yoksun bireylerin sosyo-kültürel açıdan da ayrışmasına ve birbirlerinden kopuk yaşamasına neden olmaktadır. Dolayısıyla toplumsal yapı içerisinde çok yönlü bir etkiye sahip olan mekansal ayrışma bağlamında kentsel yoksulluk olgusu son derece sağlıklı bir biçimde analiz edilmelidir.  
Bu çalışmada, kent yoksulluğunun mekansal ayrışma üzerindeki etki düzeyi ve sonuçları değerlendirilmektedir. Yoksulluğun bireyler üzerindeki etkilerinin de irdelendiği çalışma kapsamında Hatay'ın Antakya ilçesine bağlı Dağ (Aydınlıkevler) Mahallesi örnek alınmıştır. Mahallede yaşayan bireylerin kente karşı olan aidiyet duygusunu ve yoksulluk halinin mekana olan yansımasını tespit etmek amacıyla saha çalışmasında mahallede ikamet eden Türk vatandaşı 93 hane temsilcisine yarı yapılandırılmış görüşme formatında sorular yöneltilmiştir. Bunun yanı sıra çalışma sırasın da çalışmacı tarafından yapılan gözlemler ve görsel materyaller çalışmanın desteklenmesinde kullanılan veri toplama araçlarıdır.  Çalışma, mahallenin yoksulluk profili çıkarılması kapsamda kent özelinde yapılan ilk çalışma olması ve kent yoksulu olarak nitelendirilen bireylerin hayatlarını devam ettirebilmek adına maruz kaldıkları zorluklarla başa çıkma yöntemlerine yakından şahit olma hususunda ayrıca önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular, yoksulluğun bireylerin yerleşim yerleri seçimi noktasında büyük rol oynaması, kentlerin yoksulluk halinden kurtuluş alanları olarak değerlendirilmesi, yoksulluğun bir dizi sosyal sorunu da beraberinde getirmesi ve yoksullukla mücadele noktasında rol oynayan aktörlerin daha etkili ve verimli projeler üstlenmeleri gerektiği yönündedir.
ANAHTAR KELİMELER
Kent, Kentsel Mekan, Yoksulluk, Kentsel Yoksulluk, Mekansal Ayrışma, Antakya, Dağ (Aydınlıkevler) Mahallesi

Abstract:
Poverty is one of the leading global problems encountered in every stage of history. When evaluating the multidimensional problem of poverty, it is a humanitarian problem that cannot be considered only as an economic problem. Especially nowadays, with increasing urbanization and the concentration of the poor population in the city, regardless of underdeveloped or developed countries, is seen as a serious threat in the globalizing world. Therefore, it is important to frame the problem well and to examine it clearly in all its dimensions. Spatial segregation, which is a dimension of urban poverty, which expresses the urban-specific state of poverty, also expresses the separation from the whole, beyond the differentiation of the socio-cultural aspects of the social segments living in the city. With this aspect, spatial segregation poses a serious problem in the way of social integration in cities. With the urban transformation and restructuring policies implemented in recent years, it is desired to prevent spatial segregation. However, the fact that the arrangements made are in sizes that the poor can not afford causes the already economically deprived individuals to be separated from each other in socio-cultural terms and live disconnected from each other. Therefore, the phenomenon of urban poverty should be analyzed in a very healthy way in the context of spatial segregation, which has a multifaceted effect in the social structure.
In this study, the effect level and results of urban poverty on spatial segregation are evaluated. Within the scope of the study, in which the effects of poverty on individuals are also examined, Dağ (Aydınlıkevler) Neighborhood of Hatay's Antakya district was taken as an example. In order to determine the sense of belonging of the individuals living in the neighborhood towards the city and the reflection of the state of poverty on the space, questions were asked in semi-structured interview format to 95 Turkish citizens residing in the neighborhood. In addition, the observations and visual materials made by the researcher during the study are data collection tools used to support the study. The study is also important in that it is the first study conducted specifically in the city within the scope of the poverty profiling of the neighborhood and closely witnessing the methods of coping with the difficulties faced by individuals who are described as the urban poor in order to continue their lives. The findings obtained within the scope of the study are that poverty plays a major role in the selection of residential areas, cities are considered as areas of salvation from poverty, poverty brings with it a series of social problems, and actors playing a role in the fight against poverty should undertake more effective and productive projects.
KEYWORDS
City, Urban Space, Poverty, Urban Poverty, Spatial Segregation, Antakya, Dağ (Aydınlıkevler) Neighborhood