Türkiye'deki halk müziği orkestralarında bateri çalım yaklaşımları
The playing approaches of drum kit in Turkish folk music orchestras in Turkey
Yazar: KAAN YOL
Danışman: PROF. DR. TURAN SAĞER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bateri = Drum kit ; Baterist = Drummer ; Davul = Drum ; Halk müziği = Folk music ; Popüler müzik = Populer music ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türk pop müziği = Turkish pop music ; Vurmalı çalgılar = Percussion instruments ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Bir multi perküsyon seti olan baterinin, tarihsel gelişimindeki ilk dönüm noktası bas davul pedalının icadı olmuştur. Bu pedal, bir icracının hem ayağıyla bas davulu hem de elleriyle zil ve trampeti bir bütün olarak çalabilmesine imkan vermiştir. Üç uzvu farklı enstrümanlarda eş zamanlı ya da birbirinden bağımsız olarak kullanabilme olanağı, bir kişinin üç hatlı ritmik kurgular yapabilmesini sağlamıştır. Tarihsel gelişim süreci Amerika Birleşik Devletleri temelli olan baterinin erken dönem modelleri, ülkemizde I. Dünya Savaşı'nı takip eden mütareke döneminde İstanbul'un Şişli ve Pera bölgelerindeki eğlence kulüplerinde yer almaya başlamıştır. Büyük şehirlerin ardından, 1930'lu yıllardan itibaren Anadolu'da da bünyesinde bateri bulunan orkestralar kurulmaya başlanmıştır. Halk müziği ve baterinin ilk temasları Anadolu'daki bu orkestralar aracılığıyla başlamış, ancak bu temasların geniş çapta etki yaratan müzikal yaratımları 1960'lı yıllarda başlayan Anadolu Pop akımı ile ortaya konulmuştur. Anadolu Pop akımını takip eden dönemde, geleneksel halk müziği sanatçılarının albüm kayıtlarında ve canlı performanslarında da bateri kullanılmıştır. İlk olarak yabancı dans ve caz müziklerinde kullanılan baterinin, ilerleyen yıllarda Türk Halk Müziği içerisinde yer alış hikayesi, tercih edilme nedenleri ve icra pratikleri bu araştırmanın çıkış noktasını oluşturan nedenlerdir. Bu bağlamda, halk müziği orkestralarında yer alan bateristler ve diğer müzisyenler ile mülakatlar yapılarak konuya ilişkin sorular yöneltilmiştir. Mülakatlardan elde edilen verilerin yanı sıra popüler kültür, halk kültürü ve Anadolu Pop kavramları üzerinden baterinin halk müziği içerisindeki konumu ve icra pratikleri incelenmiştir.

Abstract:
The first turning point in the historical development of the drum kit, which is a multi percussion set, was the invention of the bass drum pedal. This pedal allowed a performer to play both the bass drum with one foot and the cymbal and snare drum with the hands. The possibility to use three limbs simultaneously or freely on different instruments enabled one person to play rhythms consisting of 3 lines. Early period models of the drum kit, which is the historical development process based in United States of America, started to take place in dance and music clubs in Şişli and Pera regions of İstanbul during the time of truce after World War I. Orchestras with drum kit started to be established in also Anatolia since the 1930s, after the big cities. The first encounters of Turkish Folk Music and drum kit started through these orchestras which are in Anatolia. However, the musical creations of these encounters that had a big impact were produced with the Anatolian Pop movement started in the 1960s. In the period following the Anatolian Pop movement, drum kit were also used in the album recordings and live performances of traditional folk music artists. The story of the inclusion of the drum kit in Turkish Folk Music, which was first used in foreign dance and jazz music, its preference causes and its performance practices are the reasons that constitute the starting point of this study. In this context, interviews were made with drummers and other musicians who are playing in folk music orchestras and questions were asked about the subject. In addition to the information obtained from the interviews, the position of drum kit in Turkish Folk Music and its performance practices were examined through the concepts of popular culture, folk culture and Anatolian Pop.