Türk Hukuku'nda ve Avrupa Birliği Hukuku'nda sporcuların İş Hukukundaki yeri
Athletes at Labour Law in Turkey Law and EU Law
Yazar: BURCU FURTUN
Danışman: PROF. DR. ERKAN KÜÇÜKGÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Avrupa iş hukuku = European labour law ; Spor hukuku = Sports law ; Sporcular = Sportsmen ; Türk hukuku = Turkish law ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; İş hukuku = Labour law

Özet:
Günümüzde spora sadece ulusal bir bakış açısı ile bakmak geçerliliğini yitirmiştir. Sportif mücadele uluslar arası niteliğe sahiptir. Sporun globalleşmesi sporun tüm alanlarını kapsamış durumdadır. Günümüzde sporun küreselleşmesi ve federasyonların bu doğrultuda yapılanmaları Spor Hukuku?nu devletlerden ayrı, özerk bir düzenleme haline getirmiştir. 
Sporcuların yerinde olmayan federasyon kararları ile mağduriyete uğramalarının önüne geçmek için spor cezalarının ve diğer bireylere yükümlük yükleyen kararların dayanağı olan federasyon hukuku normlarının geniş bir şekilde içeriksel denetimi gerekmektedir. Spor uyuşmazlıklarına doğru çözümler getirmek için Avrupa?da Bağımsız Spor Tahkim Mahkemeleri ortaya çıkmıştır. Ülkemizde ise maalesef böyle bir ilerleme kaydedilememiştir. 
Sporcuların İş Hukuku çerçevesinde değerlendirilmesi halinde belirli bir ücret karşılığında, belirli bir edimi ifa yükümlülüğü olan profesyonel sporcular söz konusudur. Amatörlükten söz edebilmek için, sporcunun yaptığı spor dalını meslek olarak seçmemiş olması ve sporun devamlı gelir elde etmek amacıyla yapılmaması gerekir. Profesyonellik ise sporcunun maddi bir kazanç sağlamak amacıyla belirli bir organizasyona bağlı olarak spor yapmasıdır. Günümüzde amatörlük vasıflarına sahip sporculara rastlamak oldukça zordur. 
Bazı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi Türkiye?de de sadece futbol branşında profesyonellik kimliğinin hukuki düzenlemeler çerçevesinde sporculara tanındığı görülmektedir. Nitekim Türkiye Futbol Federasyonu, 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun gereğince çıkardığı Profesyonel Futbol Talimatında futbolda profesyonelliğin şartları ve esaslarını belirlemiş ve bu şekilde futbolda profesyonellik hukuken kabul edilmiştir. Ancak bir spor dalı bir hukuki düzenleme ile açıkça veya zımnen profesyonel olarak tanınmamış olsa da, o sporu yapan sporcu eğer kulübünden ücret alıyorsa, bu sporcuyu profesyonel sporcu olarak nitelendirmek gerekir. Bu durumda gizli profesyonellikten söz edilir ve profesyonel sporculara ilişkin kurallar uygulanır. Bütün bunların yanında, Avrupa Birliği?nde Spor Hukuku bakımından önemli bir kaynak olan ?White Paper? da  (Beyaz Kitap),  amatör spor aktivitelerinin bütün AB ülkelerinde spor organizasyonu, yönetimi ve uygulamasının temelini oluşturduğu belirtilmektedir. 
Ülkemizde  sporcular İş Kanunu?nun 4. Maddesi ile kapsam dışında tutulmuşlardır. Sporcular ve kulüpler arasındaki hizmet sözleşmesi hakkında federasyonlar tarafından yapılan düzenlemeler, bu düzenlemelerde eksiklik olması halinde ise Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır. Avrupa?da ise Spor Hukuku tek başına kendi ihtiyaçlarına cevap verebilmektedir. Gerek Beyaz Kitap, gerek Nice Deklarasyonu ve çeşitli raporlar çerçevesinde Spor Hukuku uyuşmazlıklarına çözümler sunulmaktadır.
Avrupa?da toplu iş sözleşmeleri profesyonel sporcuların spordan elde edilen gelirlerin dağılımı ve diğer haklar konusunda söz sahibi olmalarını sağlamaktadır. Böylece takımlar eşit koşullarda büyüme imkanı bulmakta, haksız rekabetin önüne geçilmektedir. Sporcu sözleşmeleri İş Hukuku yerine toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıkları sonucu açılan davalarda verilen kararlar ve antitröst ilkeleri ile düzenlenmektedir. Ülkemizde ise sendikal haklar bakımından sporcuların önünde hukuki bir engel bulunmamakla birlikte, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Yasası?nda yer alan ağır yetki koşulları nedeniyle sporcular sendikalara üye olabilseler de toplu iş sözleşmesi hakkından yararlanamamaktadırlar. 
İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku?nda ise 6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Yasası ile AB Hukuku?na uyum sağlanarak sporcuların iş sağlığı ve güvenlikleri güvence altına alınmıştır. Söz konusu yasadan önce iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili düzenlemeler sporcuları kapsam dışı tutan İş Kanunu?nda yer alıyordu. Dolayısıyla sporcuların iş sağlığı ve güvenliği sadece federasyonların inisiyatifindeydi. Söz konusu yasa ile sporcuların iş sağlığı ve güvenliği garanti altına alınmıştır.

Abstract:
When we look at the sport with a national perspective, it lost its validity today. Sporting confilict has international character. Globalization of the sport is in the all area of sports. Nowadays, the globalization of sport and sport federations structures in line with the law of the individual states, have become an autonomous regulation.
For preventing to place of discrimination and victimization by the decisions of the sports federation, which was the basis of decisions on penalties, liability and other individuals in a wide range of contextual control law of athletes is required. Independent sports arbitration courts have emerged to bring the right solutions to disputes in sports in Europe. In our country, unfortunately, no such progress was made.
In our country, the athletes are excluded from the scope of article with 4 of the Labour Code. The arrangements between athletes and clubs, made by the federations about service contract, in the event of failure of this regulation shall be subject to the Law of Obligations. But in Europe, sports law can respond to their needs alone. Either White Paper, or Nice Declaration and variety of some reports are available for solutions of sports law disputes.
Ocuppational health and safety of athletes is assured with the Law No. 6331 of the Occupational Health and Safety which is ensured the compliance with EU law, Before this law, regulations of occupational health and safety at work was detailed in Labour Law which the atheletes were taken place outside of the scope. Therefore, federations had initiative for health of athletes. With this law, Ocuppational health and safety of athletes is guaranteed.