Bel fıtığına bağlı kronik bel ağrısı olan hastalarda bel fıtığının ve klinik bulguların spinal stabilizasyon kasları ile olan ilişkisinin incelenmesi
The investigation of the relationship between the lumbar disc hernia and clinical findings with spinal stabilization muscles in patients with chronic low back pain due to lumbar disc hernia
Yazar: SİBEL KİBAR
Danışman: PROF. DR. AYSUN UZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Bu çalışma spinal stabilizasyon kaslarının lumbal diks hernisi ve kronik bel ağrısı oluşumu üzerindeki etkisinin araştırılması amacıyla yapıldı. Bu çalışmaya 25-65 yaş arası kronik bel ağrısı olan ve lumbal manyetik rezonans görüntülemede(MRG) lumbal4-5 veya lumbal5-sakral1 vertebralar arası disk hernisi olan hastalar grup-1(n=34), kronik bel ağrısı olup bel fıtığı olmayan hastalar grup-2(n=32) olarak çalışmaya alındı. Hayatında hiç bel ağrısı olmamış sağlıklı gönüllülerden grup-3(n=32) oluşturuldu. Tüm hastaların lumbal MRG tetkiki yapıldı. 
Hastaların MRG sonuçlarından mm. multifidi, m. erector spinae, m. psoas, m. quadratus lumborum enine kesitsel alan ölçümü Image-J programı kullanılarak yapıldı. Kas alanları içinde oluşmuş yağ doku alanları ayrıca ölçüldü. Yağ doku alanları ve kas alanlarının biribirine oranları tespit edildi. Hastaların mm. multifidi ve m. transversus abdominis için yüzeyel elektromiyografi cihazı (Biometrics E-link) ile kas aktivitesi ölçümleri yapıldı. Bunun yanında tüm hastaların görsel analog skala ölçümü ile bel ağrısı değerlendirmesi, Gouttalier evreleme sistemi ile paraspinal kaslardaki yağ doku içerik değerlendirmesi yapıldı. 
Çalışma sonucunda mm. multifidi alanının grup-1'de daha küçük olduğu(p0.05) tespit edildi. M. erector spinae alanının grup-1'de, grup-2 ve grup-3'e göre anlamlı olarak azaldığı, aynı zamanda yağ/kas alan oranının ise anlamlı şekilde arttığı görülmüştür(p0.05). M. quadratus lumborum kasında grup-1'de kas alanının belirgin azaldığı ve yağ/kas alanı oranının grup-3'e göre arttığı görüldü(p0.05). Kas aktivitesi değerlendirmelerinde üç grup arasında anlamlı fark saptanamadı. M. erektor spinae ve m. psoas yağ infiltrasyonu-kas alanı oranlarına bakıldığında kas aktivitesinde azalmayla ilişkisi olduğunu tespit edildi (r=-0,404 ve r=-0.407). 
Gelecekte lumbal disk hernisi olan hastalarda farklı egzersiz programlarıyla stabilizatör kaslardaki yağ/kas doku oranlarındaki iyi yönde değişimin gözlenebileceği çalışmalar yapılabilir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of spinal stabilization muscles on the occurrence of lumbar disc herniation and chronic low back pain(CLBP). Patients with CLBP and a disc herniation were included in group-1(n=34), and patients with CLBP but without a herniated disc were group-2(n=32) were included in the study. Group-3(n=32) was formed from healthy volunteers who had never had low back pain in their lives. Lumbar MRI examination was performed on all patients.
From the MRI results of the patients mm. multifidi, m. erector spinae, m. psoas, m. quadratus lumborum cross-sectional area measurement was made using the Image-J program. Fat tissue areas formed within muscle areas were also measured. Mm. multifidi and m. transversus abdominis, muscle activity measurements were made with a superficial electromyography device (Biometrics E-link). 
As a result of the study, it was determined that the mm. multifidi area was smaller in group-1. It was observed that the m. erector spinae area decreased significantly in group-1 compared to group-2 and group-3, and at the same time, the fat/muscle area ratio increased significantly. In the m. quadratus lumborum, it was observed that the muscle area decreased significantly in group-1 and the fat/muscle area ratio increased compared to group-3. M. erector spinae and m. psoas fat infiltration-muscle area ratios were associated with a decrease in muscle activity.
In the future, studies can be conducted to observe positive changes in the fat/muscle tissue ratios in the stabilizer muscles with different exercise programs in patients with lumbar disc herniation.