Şaşılık cerrahisi sonrası oluşabilen adezyon formasyonunu engellemede amniyon membranı ve Mitomisin-C uygulamasının etkileri ve sonuçların karşılaştırılması: deneysel hayvan çalışması
Effects of amniotic membrane and Mitomycin-C application in prevention of adhesion formation following strabismus surgery: experimental animal study
Yazar: SİBEL DEMİREL
Danışman: PROF. DR. NECİLE ERKAM
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Bu çalışmanın amacı şaşılık cerrahisi sonrası gelişebilen adezyon formasyonunun engellemesinde amniyon membranı ve mitomisin-C'nin etkinliğinin araştırılmasıdır.Prospektif, kontrollü çalışmaya 20 adet pigmente tavşanın 40 gözü dahil edildi. Gözler amniyon, mitomisin ve ikisi kontrol grupları olmak üzere 4 gruba ayrıldı.Tüm gözlerde üst rektus kası izole edilip insersiyosundan ayrıldıktan sonra adezyonu uyarmak için üst rektus altında 4 x 4 mm boyutlarında parsiyel kalınlıkta sklerektomi yapıldı. Amniyon grubunda sklerektomi alanı üzerine uygun boyutlarda amniyon membranı dikildi. Kontrol grubunda diğer gözlere amniyon membranı transplantasyonu uygulanmadan aynı cerrahi işlem uygulandı. Mitomisin grubundaki 10 hayvanın bir gözüne sklerektomi alanı üzerine topikal olarak 5 dk. mitomisin-C emdirilmiş sponç uygulandı. Diğer gözlerden oluşan kontrol grubunda aynı cerrahi işlem, mitomisin-C yerine serum fizyolojik emdirilmiş sponçlarlarla uygulandı. İşlem sonrası yara yeri yıkanarak cerrahi tamamlandı. 8 hafta sonra bulbuslar histopatolojik inceleme için enükliye edildi.Amniyon grubunda kas ile sklera arasında adezyona rastlanmadı, fakat kontrol grubunda değişik derecelerde adezyon mevcuttu (p=0.004). Rektus kasında fibrozis, amniyon grubunun %40'ında, kontrol grubunun %90'ında mevcuttu (p=0.023). Ortalama inflamatuar hücre sayısı amniyon grubunda kontrol grubuna göre belirgin olarak fazlaydı. Mitomisin grubunda kas-sklera arasında değişen oranlarda adezyona rastlandı fakat oran kontrol grubundan düşüktü (p=0.025). Mitomisin grubunda fibrozis daha az olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0.102). Kas-sklera arasında inflamatuar hücreye rastlanmadı. Mitomisin grubu ile karşılaştırıldığında; amniyon grubunda kas sklera arası adezyon anlamlı derecede düşüktü (p=0.001).Amniyon membranı ve daha az oranda mitomisin-C, şaşılık cerrahisi sonrası kas-sklera arası gelişen adezyonu engellemede başarılı bulunmuştur. Amniyon zarı şaşılık cerrahisinde seçilmiş olgularda kullanmak için iyi bir alternatif olabilir. Mitomisin-C'nin etkinliği ve güvenilirliğinin saptanması için daha çok hayvan çalışmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
The purpose of our study is to investigate the efficiency of amniotic membrane and mitomycin-C in prevention of adhesion formation after strabismus surgery.A prospective, controlled study was conducted on 40 eyes of 20 pigmented rabbits. Eyes were divided into four groups as amnion, mitomycin and two control groups. After isolation of the superior rectus muscle and disinsertion, a partial-thickness 4 x 4 mm sclerectomy was performed under the muscle to induce adhesion formation, in all eyes. A piece of appropriate sized human amniotic membrane was sutured on sclerectomy site in amnion group. Other eyes were operated with a similar procedure but without amniotic membran transplantation as a control group. In mitomycin group, mitomycin-c soaked cellulose sponge was applied topically on one eye of each animal for 5 minutes. In control group which includes fellow eyes, SF soaked cellulose sponge was applied topically instead of mitomicin-C. After the procedure, the surgical area was irrigated and surgery was completed. After 2 months, all eyes were enucleated to perform histopathological examination.There was no adhesion between the sclera and muscle in amniotic membrane group however there were various degrees of adhesions in the control group (p=0.004). Fibrosis in rectus muscle was present in 40% of the specimens in amniotic membrane group and 90% in control group (p=0.023). The mean number of inflammatory cells was significantly higher in amniotic membrane group than control group (p=0.005). In mitomycin group, there were various degrees of adhesions between muscle and sclera but ratio was lower than the control group (p=0.025). In mitomycin group, fibrosis was lower but the result was statistically insignificant (p=0.102). There were no inflammatory cells between muscle and sclera. Adhesion between muscle and sclera was significantly lower in amniotic membrane group when compared to the mitomycin group.Amniotic membrane and to a lesser extent mitomycin-C were found to be succesful in prevention of adhesion between muscle and sclera after strabismus surgery.Amniotic membrane may be an alternative approach to use in strabismus surgery in selected cases. More animal studies would be helpful to assess efficiency and safety of mitomycin-C.