Okul öncesi dönem ikiz çocukların çoklu zekâ alanlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of multiple intelligences of preschool twin children according to different variables
Yazar: ELİF GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ELVAN ŞAHİN ZETEROĞLU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönem ikiz çocukların çoklu zekâ alanlarının farklı değişkenlere göre incelenerek ikizler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığının araştırılmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu; Bursa ili Mudanya ve Nilüfer ilçelerindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulları ve anasınıflarında eğitime devam eden toplam 25 çift (50 çocuk) ikiz çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada ikiz çocukların çoklu zekâ alanlarının tespit edilebilmesi için Teele (1992) tarafından geliştirilen, Elibol (2000) ve Göğebakan (2003) tarafından Türkçe 'ye çevrilen Teele Çoklu Zekâ Envanteri- TÇZE (Teele Inventory of Multiple Intelligences-TIMI) uygulanmıştır. Ayrıca çocukların ve ailelerin demografik bilgilerine ulaşmak için araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. 
	Bu çalışmada elde edilen veriler SPSS 22 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Normal dağılmayan, ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda ise Kruskall Wallis H testi kullanılmıştır. Kategorik veriler arasındaki ilişkiye Ki-Kare analizi ile bakılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodu (Ortalama, Medyan, Standart Sapma, Minimum-Maximum) kullanılmıştır.
	Çalışmada, belirlenen zekâ alanları çeşitli değişkenlere göre incelendiğinde; ikiz türünün (tek yumurta veya çift yumurta ikizi oluşun), ikizlerin baskın zekâ alanları 

puanlarında anlamlı bir farklılığa sebep olmadığı görülmüştür. Tek yumurta ikizlerinin en baskın zekâ alanı "Görsel/ Uzamsal Zekâ" ve "Kişilerarası/ Sosyal Zekâ" olurken, çift yumurta ikizlerinin en baskın zekâ alanı "Görsel/ Uzamsal Zekâ" ve "Müziksel/ Ritmik Zekâ" olmuştur. İkizler doğum sırasına göre incelendiğinde ise; ilk doğan (A grubu) ve son doğan (B grubu) çocuklar arasında benzerlikler olduğu görülmektedir. A grubu ikiz eşlerin birinci baskın zekâ alanları "Görsel/ Uzamsal Zekâ" (%25,7) ve "Kişilerarası/ Sosyal Zekâ" (%22,9) olarak görülmektedir. Bununla birlikte B grubu ikiz eşlerin birinci baskın zekâ alanları da "Görsel/ Uzamsal Zekâ" (%21,6) ve "Kişilerarası/ Sosyal Zekâ" (%21,6) olarak görülmektedir. Elde edilen verilere bakıldığında cinsiyet grupları arasında "Matematiksel Zekâ" puanı açısından anlamlı bir farklılık görülmektedir. Erkeklerde "Matematiksel Zekâ" puanı, kızlara göre anlamlı derecede daha yüksektir. Bununla beraber kızlarda "Müziksel/ Ritmik Zekâ" ve "İçsel Zekâ" puanları, erkeklere göre anlamlı derecede daha yüksek çıkmıştır.
	Sonuç olarak yapılan çalışmada ikizler arasında cinsiyet bakımından anlamlı farklılıklar görülürken; ikiz türü, doğum sırası, sosyoekonomik düzey, anne- baba yaşları, eğitim durumları, ikizlerin okul öncesi eğitim alma süreleri, aynı sınıfı paylaşmaları gibi değişkenler bakımından anlamlı farklılıklar görülmemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate whether there is a significant difference between twins by examining the multiple intelligence areas of preschool twin children according to different variables. The study group of the research consisted of a total of 25 pairs (50 children) of twin children attending independent kindergartens and preschools affiliated to the Ministry of National Education in Mudanya and Nilüfer districts of Bursa province. In the study, Teele Inventory of Multiple Intelligences (TIMI), which was developed by Teele (1992) and translated into Turkish by Elibol (2000) and Göğebakan (2003), was applied to determine the multiple intelligence areas of twin children. In addition, the "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to obtain demographic information of children and families. 
	The data obtained in this study were analyzed using SPSS 22 package program. Mann-Whitney U test was used for comparisons between paired groups that were not normally distributed, and Kruskall Wallis H test was used for comparisons between three or more groups. The relationship between categorical data was analyzed by Chi-Square analysis. Descriptive statistical method (Mean, Median, Standard Deviation, Minimum-Maximum) was used to evaluate the study data.
	In the study, when the determined intelligence areas were analyzed according to various variables, it was found that the type of twin (identical or fraternal twin) had a significant effect on the dominant intelligence areas scores of the twins.