Fiili müzakere sürecinde Türkiye'nin risk görünümünün seçili Avrupa Birliği üyesi ülkelerle karşılaştırılması
Comparison of Turkey's risk outlook with selected European Union countries in the actual negotiation process
Yazar: MEHMET SELÇUK SADAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜKAR AYTAÇ KİŞMAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ ÖZEK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa ülkeleri = European countries ; Müzakere = Agontiation ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk faktörleri = Risk factors ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Türkiye ; Üyelik = Membership

Özet:
Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Birliği'ni oluşturan kurum ve kuruluşlar ile olan ilişkileri son 60 yıldır Türk siyasetinin, Türk ekonomisinin ve Türk dış politikasının en önemli gündem maddelerinden birini teşkil etmiştir ve etmeye de devam etmektedir. Dolayısıyla AB ile olan ilişkilerin aynı şekilde Türk siyaset, ekonomi ve dış politikasına etkileri de tartışılmaz olmaktadır. Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde önemli bir kilometre taşı olan ve 2005 yılında başlayan AB ile tam üyelik müzakerelerinde 2007 yılı sonrasını kapsayan Fiili Müzakere Süreci içerisinde bu etkilerin hangi seyirde olduğu bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. 
Gerek temel makro ve mikro ekonomik veriler gerekse de çeşitli uluslararası kurum ve kuruluşlarca değerlendirme konusu yapılan politik bazı değerlendirmeler ülkeler için oluşan ve/veya oluşabilecek ekonomik, finansal ve politik risklerin anlaşılmasında önemli göstergeler olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'nin AB ile Fiili Müzakere Sürecinde ekonomik, finansal ve politik risk göstergelerinin ne durumda olduğu incelenmiştir. Politik Risk görünümü için Dünya Bankası tarafından yayınlanan ve altı bileşenden oluşan Yönetim Göstergeleri (Governance Indicators: Yolsuzluğun Kontrolü, Hükümetin Verimliliği, Siyasi İstikrar ve Şiddet / Terörizmin Olmaması, Düzenleyici Kalite, Hukuk Devleti, İfade Özgürlüğü ve Hesap Verebilirlik)  incelenmiştir. Ekonomik ve Finansal Risk görünümleri için ise bazı ekonomik göstergeler (Cari Hesap Dengesi, Yıllık GSYİH Artışı, Kişi Başı GSMH, Tüketici Fiyat Enflasyonu, Reel Efektif Döviz Kuru, Reel Faiz Oranı, İşsizlik, Toplam Hükümet Borcu, Mal ve Hizmet İhracatı,  Mal ve Hizmet İthalatı,  Net Doğrudan Yabancı Yatırımlar) Türkiye için ve Avrupa Birliği'ne beşinci genişleme döneminde üye olmuş ve çoğunluğunu Sovyet sonrası Doğu Avrupa ülkelerinin oluşturduğu ülkeler için incelenmiş, karşılaştırmalar yapılmış ve Türkiye'nin Fiili Müzakere sürecindeki risk görünümü değerlendirilmiştir.

Abstract:
Turkey's relations with the European Union (EU) and the institutions and organizations that constitute the European Union have been and will continue to be one of the most important topics of Turkish politics, Turkish economy and Turkish foreign policy for the last 60 years. Therefore, the effects of relations with the EU on Turkish politics, economy and foreign policy are in the same way indisputable. The main subject of this study is the course of these effects in the Actual Negotiation Process, which is an important milestone in Turkey's relations with the EU and covering the period after 2007 within the full membership negotiations with the EU started in 2005.

Both basic macro and micro economic data and some political evaluations made by various international institutions and organizations are considered as important indicators in understanding the economic, financial and political risks that have occurred and/or may occur for countries. In this study, the status of economic, financial and political risk indicators in Turkey's Actual Negotiation Process with the EU has been examined. For the Political Risk outlook, the Governance Indicators published by the World Bank and consisting of six components (Control of Corruption, Efficiency of Government, Political Stability and Violence / Absence of Terrorism, Regulatory Quality, Rule of Law, Freedom of Expression and Accountability) have been examined. For Economic and Financial Risk outlooks some economic indicators (Current Account Balance, Annual GDP Growth, GNP Per Capita, Consumer Price Inflation, Real Effective Exchange Rate, Real Interest Rate, Unemployment, Total Government Debt, Goods and Services Exports, Goods and Services Imports, Net Foreign Direct Investments)  have been examined and comparisons were made for Turkey and for the countries that became a member of the European Union in the 5th enlargement period and mostly composed of post-Soviet Eastern European countries, and the risk outlook of Turkey in the Actual Negotiation process has been evaluated.