Ameliyat öncesi çocuklara uygulanan el masajının anksiyete düzeyi ve hemodinamik değişkenlere etkisi
The effect of hand massage applied to pre-operative children on anxiety level and in hemodynami̇c vari̇ables
Yazar: FAHRİ AŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİĞDEM LAFCI
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cerrahi = Surgery ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Masaj = Massage ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Araştırma, ameliyat öncesi çocuklara uygulanan el masajının anksiyete düzeyine ve anksiyetenin fizyolojik belirtilerine (sistolik-diastolik kan basıncı, kalp atım hızı, solunum hızı, periferik oksijen satürasyonu (SpO2)) etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır.  
Yöntem: Araştırmanın evrenini, 05 Nisan-29 Eylül 2017 tarihleri arasında Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Cerrahi Servisi'ne ameliyat olmak için gelen 9-12 yaş grubu çocuklar oluşturmuştur. Örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan çocuklar arasından randomizasyonla belirlenmiş olup, 42 çalışma (el masajı uygulanan) ve 42 kontrol grubu olmak üzere toplam 84 çocuk oluşturmuştur. Veriler, "Çocuk ve Ebeveyn Tanıtım Formu", "Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri", "Anksiyetenin Fizyolojik Belirtileri İzlem Formu" ve "Memnuniyet Durumu Değerlendirme Skalası (MDDS)" ile toplanmıştır. Ameliyattan önce çalışma grubundaki çocukların her bir eline 8 dakika süre ile el masajı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklara rutin uygulama dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik, ki kare, t testi, bağımlı gruplarda t testi ve bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışma grubundaki çocukların el masajı öncesi durumluk kaygı puan ortalaması 34.40±6.91, kontrol grubunda ise 33.21±6.43 olarak bulunmuştur (p>0.05). El masajı sonrası durumluk kaygı puan ortalaması çalışma grubunda 25.78±5.90, kontrol grubunda ise 31.80±6.51 olarak bulunmuştur (p<0.05). Çalışma grubundaki çocukların el masajı sonrası sistolik kan basıncı ve kalp atım hızı ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05), ancak anksiyetenin diğer fizyolojik belirtileri ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Kontrol grubundaki çocukların ise el masajı sonrası sistolik kan basıncı ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05), ancak anksiyetenin diğer fizyolojik belirtileri ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Çalışma grubundaki çocukların el masajını sevme durumu ile durumluk kaygı puan ortalaması arasında negatif yönde bir korelasyon olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç ve Öneriler: El masajının anksiyete, sistolik kan basıncı ve kalp atım hızı üzerinde olumlu etkisi olduğu görülmüş olup diastolik kan basıncı, solunum hızı ve SpO2 üzerinde etkisi olmadığı belirlenmiştir. El masajı ile ilgili daha kapsamlı çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ameliyat öncesi, çocuk, el masajı, anksiyete, hemodinamik değişkenler.

Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Diğdem LAFCI, Mersin Üniversitesi, Hemşirelik Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
Aim: The study was conducted randomly controlled experimental to determine the effect of hand massage applied to pre-operative children on anxiety level and physical symptoms of anxiety (systolic-diastolic blood pressure, heart rate, respiration rate, peripheral oxygen saturation (SpO2)). 
Method: The population of the research was composed of children between the ages 9-12 who came to Mersin City Training and Research Hospital Paediatric Surgery Service between April 5th and September 29th, 2017 for surgery. Consisted of 84 children in total, 42 of which were from the study group (those who received hand massage), and 42 of which were from the control group, the sample was determined via randomization from among the children who complied with the study criteria. The data were collected through "Child and Parent Information Form", "State-Trait Anxiety Inventory for Children", "Physical Symptoms Follow-up Form for Anxiety" and "Satisfaction Evaluation Scale". Before the operation, both hands of each child in the study group was massaged for 8 minutes. Children in the control group were administered nothing than routine practice. Mean, percentage, chi square, t test, t test in dependent groups and t test in independent groups were used in the evaluation of the data.
Results: The pre-massage state-trait anxiety point average of the study group children was determined as 34.40 ± 6.91 and that of the control group was determined as 33.21 ± 6.43 (p> 0.05). The state-trait anxiety mean after hand massage was found to be 25.78 ± 5.90 in the study group, and 31.80 ± 6.51 in the control group (p<0.05).  There was a statistically significant difference (p <0.05) between the systolic blood pressures and heart rate averages of the children in the study group after hand massage, but no significant difference between the mean values of the other physical symptoms (p>0.05). After hand massage, there determined a statistically significant difference (p <0.05) between the systolic blood pressure means of the children in the control group, but no significant difference between the averages of the other physical symptoms (p> 0.05). It was determined that there was a negative correlation between the satisfaction hand massage and state-trait anxiety means of the study group children, and that the difference determined was statistically significant (p<0.05).
Conclusions and Suggestions: Hand massage was found to have a positive effect on anxiety, systolic blood pressure and heart rate, and it was determined that there was no effect on diastolic blood pressure, respiratory rate and SpO2. It is recommended to perform more extensive studies on hand massage.

Key words: Pre-operative, child, hand massage, anxiety, hemodynamic variables.

Advisor: Assistant Professor Diğdem LAFCI, Mersin University, Department of Nursing, Mersin.