Lojistik hizmeti üretiminde kaynak kullanım seçenekleri açısından maliyet analizi
Cost analysis in terms of source usage options in logistics service production
Yazar: HAKAN SİLİTALAY
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÖNCÜ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dış kaynaklardan yararlanma = Outsourcing ; Kaynak kullanımı = Resource usage ; Lojistik = Logistics ; Lojistik hizmetler = Logistic services ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Maliyetleme = Costing

Özet:
Globalleşen dünyada her geçen gün büyük bir ivme ile gelişimine devam eden lojistik sektöründe, etkin ve sistematik maliyet analizinin yapılması çok büyük önem arz etmektedir. Lojistik sektörü hızlı bir şekilde dünyada ve ülkemizde büyümekte, ancak bu büyüme, sektörde düşük kâr yüzdeleri ile çalışma, sektöre kolay giriş, yoğun rekabet gibi birtakım sorunları da beraberinde getirmektedir.
Son yıllarda görülmekte olan ekonomik durgunlukla beraber diğer tüm sektörlerlerde olduğu gibi lojistik alanında faaliyet gösteren işletmelerde finansal açıdan sıkıntılar yaşamaktadırlar. Finansal yönetimdeki sorunlardan ötürü, sektörde konkordato ilan edilmesi ve iflaslar oldukça sık yaşanır hale gelmiştir. Dolayısı ile etkin bir finansal yönetim, zor koşullar için güçlü bir sermaye yapısı, finansman gereksinimlerinin mevcut bütçelere çok fazla yük oluşturmaması, işletme kârlığı ve devamlılığı için hayati bir önem arz etmektedir.
Ülkemizin jeopolitik konumu lojistik sektörüne çeşitli avantajlar ve dezavantajlar sunmaktadır. Özellikle güney sınırlarımızdaki siyasal ve ekonomik belirsizlikler, mevcut pazarların daralması, kârlılık sorunları ve yıkıcı rekabet kapsamlı bir maliyet analizi yapılarak işletmelerin yönetilmesini kaçınılmaz kılmıştır. Bu nedenle; yönetim ve maliyet muhasebesini etkin bir şekilde kullanan işletmeler, günümüzün oldukça güç ekonomik koşullarında daha rekabetçi ve değişimlere hızlı bir şekilde adapte olabilen bir yapıya kavuşabilecektir.
Araştırmanın amacı, lojistik hizmeti sunan işletmelerde kaynak kullanımı aşamasında oluşan başlıca sabit ve değişken maliyetlerin belirlenmesi, mevcut maliyetlerin finansal yapıya etkisi ve çeşitli kaynak kullanım seçeneklerinin nasıl analiz edilip değerlendirebileceği konusunda çeşitli öneriler sunmaktır.
İlgili amaç doğrultusunda lojistik sektöründe çok önemli bir oyuncu pozisyonunda bulunan bir işletmede araştırmanın uygulaması gerçekleştirilmiştir. İşletme yetkilileri ile yapılan görüşmeler ve alınan veriler doğrultusunda dört farklı kaynak kullanım seçeneğinin işletme kârlılığına ve maliyetlere olan etkisi incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucunda kaynak kullanımı ile ilgili alınan kararların, çok şiddetli rekabet koşullarının hâkim olduğu lojistik sektöründe ne kadar önemli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Effective and systematic cost analysis is of great importance in the logistics sector which continues to develop with a great momentum in the globalizing world. The logistics sector is growing rapidly in our country and in the world, but this growth has caused some problems. There are various problems in the sector such as working with low profit percentages, easy entry, intense competition and economic stagnation.
Along with the economic recession seen in recent years, as in all other sectors, the companies operating in the field of logistics are experiencing financial difficulties. The fact that the financing requirements of logistic companies does not put too much burden on their existing budgets has become a must for business profitability and continuity.
The aim of the research is to provide logistical services to the companies in the determination of the main fixed and variable costs in the resource utilization stage, and to provide various suggestions on how to analyze and evaluate the options for more efficient use of resources.
In line with the relevant purpose, the research has been made in an enterprise which is the main center of the province of İzmir which directs the logistics sector. As a result of the interviews with the company officials and the data obtained, the effect of four different resource use options on the profitability and costs of the enterprise was examined and evaluated. As a result of the analyzes and evaluations, it was determined how important the resource utilization decisions are in the logistics sector where very severe competition conditions prevail.
The geopolitical position of our country offers various advantages and disadvantages to the logistics sector. The political and economic uncertainties, especially in the southern borders, and the contraction of the existing markets have made the management of the enterprise inevitable with a comprehensive cost analysis. Therefore, enterprises that use management and cost accounting effectively will have a structure that is more competitive in today's extremely difficult economic conditions and can adapt rapidly to changes.