Zihinsel engelli ergenlerin annelerinin cinsel eğitimle ilgili görüşleri
Get mother's opinion about mental handicapped adolescents sexual education
Yazar: EVCİM BİLGİÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUHAMMET ÜBEYDULLAH ÖZTABAK
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Anneler = Mothers ; Cinsel eğitim = Sexual education ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim = Education ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Bu araştırmada zihinsel engelli ergenlerin cinsel eğitimlerinde annelerin görüşlerinin yansı-tılması amaçlanmıştır. 
Bu araştırmada nitel araştırma modeli ve bu modelin olgu bilim deseni içinde yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Annelere daha önceden hazırlanmış görüşme soruları sorulmuştur. Elde edilen veriler betimsel analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Bu araştırmada, 2014-2015 eğitim yılında İstanbul ili Sultangazi ilçesinde yaşayan, zihinsel engelli tanısı konulduktan sonra rehabilitasyon merkezinde eğitim alan çocukların anneleri (n=20) ile görüşmeler yapılmıştır.Annelerin, zihinsel engelli ergenlerin cinsel eğitim gereksinimleri hakkındaki görüş-leri, cinsel eğitim verirken, cinsiyet ayrımı önemli olup olmadığı, zihinsel engelli ergenlerin cinsel eğitimle ilgili annenin görüşlerinin demografik değişkenlerine bağlı olarak (yaş, eğitim düzeyi, ekonomik durum, medeni durum, mesleği) değişip değişmediği incelenmiştir.
Bulgularda, annelerin çocuğun biyolojik yaşı geldiğinde cinsel eğitim verdiği sonu-cuna ulaşılmıştır. Annelerin normal ergen çocuklarına bu konuda eğitim vermez veya çok az eğitim verir iken zihinsel engelli ergenlere sık sık tekrar ederek eğitim verdikleri belir-lenmiştir. Annelerin büyük çoğunluğun ergenlik dönemindeki engelli çocuğuna cinsel eğitim verirken, kendi bilgi ve deneyimlerini aktardığı belirlenmiştir. Çocukların cinsel içerikli yayınlarla karşılaştığında annelerin heyecanlandıkları ve ne yapacaklarını bilemedikleri so-nucuna ulaşılmıştır. Annelerin cinsel eğitimin aktarılması konusunda uzman ve öğretmenlerden destek aldıkları belirlenmiştir. Ergenlerin cinsellik ile ilgili yaşantılarının sosyal hayatta yansıtmaları incelendiğinde, ergenlerin sürekli evlenmek istediklerini belirtmeleri, karşı cinsi gördüğünde sarılmak istemeleri, aynada kendi vücutlarını incelemeleri, etrafındakilere sürekli olarak aşık olduğu kişilerden bahsettikleri belirlenirken, bazı çocukların ise bu konuda davranış sergilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Ergenlerin bedensel değişimleri, erkeklerde porno izleme ve mastür-basyon yapma, kızlarda göğüsleri ile oynama olduğu belirlenmiş; çocukların eğitimlerinde annelerin, çocuğun vücut temizliği, pet kullanımı, vücut kıllarının temizlenmesi v.b öğret-tiklerini, kontrol ettiklerini ve çocuk kendisi yapamadığında annenin eksikleri tamamladığı veya tamamen yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Bazı annelerin ise bu konu hakkında konuşmak istemedikleri ve ergenlere bilgi vermedikleri görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Zihinsel yetersizliği olan çocuklar, ergenlik dönemi, cinsel eğitim, cinsel gelişim, anne

Abstract:
In this research, sexual educations of mentally handicapped adolescents mothers opinions would like to be reflected. This study was designed as a qualitative research. The semi-structured interview  technique was used. Phenomenology pattern is used.Question that have been determined before asked to mothers. Data has been evaluated with descriptive analysis technique. 20 volunteer mother were picked whose children have been diagnosed mentally handicapped and educated in rehab center. All children were living in Istanbul / Sultangazi region in 2014-2015. Mothers opinions in sexual education needs of mentally handicapped adolescents, sexual differentiation of mentally handicapped adolescents, also mothers' demographic data(age, education level, financial situation, marital status, profession) influence have been evalauted. In results, mothers gave children the education at biologically proper age. Mentally handicapped children get better education with recurrence, compare to not handicapped ones from their mothers. Majority of mothers gave proper education by adding their  per-sonal experience. It has been determined that mothers are getting nervous and do not know what to do during encounter with sexual context in broadcasts.  Also support is being taken by professionals if needed is determined. 
When evaluating tke kids reflections their sexual life over their social life, it has been seen that they frequently talk about their desire of marrying, hugging opposite sex, looking their body on mirror, talking about the person who they fell in love to. Some of the kids do not make this behaviors at all. During their educations, it has been seen that masturbating, watching porn movies at boys and playing with nipples at girls. Body cleaning, using hygenic peds, shaving body hair etc. have been thought by parents. If not applied after or during education, mothers assistance was seen. In some cases mothers did not want to talk about these issues.

Keywords: mentally handicapped children, adolesence, sexual education, sexual development, mother