Diyetin fitokimyasal indeksi ve antioksidan kapasitesinin in-vitro fertilizasyon tedavisinde devam eden gebelik sonucuna etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of the dietary phytochemical index and antioxidant capacity on the ongoing pregnancy outcome in in-vitro fertilization treatment
Yazar: NAGİHAN KIRCALI HAZNEDAR
Danışman: DOÇ. DR. PELİN BİLGİÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
İnfertilite tedavisinde kullanılmakta olan yardımcı üreme teknikleri ve beslenme arasındaki ilişki son yıllarda dikkat çekmektedir. İn-vitro fertilizasyon (İVF) tedavisinin psikolojik ve maddi yükü düşünüldüğünde bu alanda yapılacak her bir çalışma büyük önem taşımaktadır. Yapılan bu araştırmanın amacı İVF tedavisi alan çiftlerde diyetin total antioksidan kapasitesi, fitokimyasal indeksi, diyet inflamatuar indeksi ve diyetle polifenol alımının devam eden gebelik sonucu ile arasındaki ilişkinin saptanmasıdır. Bu amaçla iki farklı üreme sağlığı merkezine başvuran, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve görüşme sonrası ilk üç ay içinde embriyo transferi gerçekleştirilen 189 çift çalışmaya katılmıştır. Bireylerin sosyo-demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, vücut kompozisyonu analizleri değerlendirilmiş; 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve bir yıllık besin tüketim sıklığı sorgulanarak total diyet antioksidan kapasite, fitokimyasal indeks, diyet inflamatuar indeks ve polifenol alımı değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca alınan venöz kanda serum antioksidan ve oksidan kapasite, oksidatif stres indeksi ve C- Reaktif Protein (CRP) incelenmiştir. Devam eden gebeliğin gerçekleşmediği çiftlerde, erkeklerde boyun çevrelerinin 37 cm ve üzeri ve kadınlarda 34 cm ve üzeri birey oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,007; p=0,025). Diğer antropometrik ölçüm sonuçlarına ilişkin anlamlı bir fark elde edilmemiştir. Diyet antioksidan kapasite için 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydından hesaplanan FRAP-P değeri, devam eden gebeliğin gerçekleşmediği gruptaki erkeklerde daha yüksek bulunmuştur (p=0,041). Diyet antioksidan kapasitenin diğer göstergelerinden herhangi biri ve fitokimyasal indeks için anlamlı sonuçlar saptanmamıştır. Polifenol alımları incelendiğinde ise devam eden gebeliğin gerçekleştiği kadınlarda 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydına göre fenolik asit ve diğer polifenol alımları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,018; p=0,037).  Diyet inflamatuar indeksi skorları, devam eden gebeliğin gerçekleştiği grupta bir yıllık besin tüketim sıklığına göre hem kadınlarda hem de erkeklerde daha düşük bulunmuştur (p=0,040; p=0,036). Serum CRP değerlerinin de devam eden gebeliğin gerçekleştiği kadınlarda daha düşük olduğu saptanmıştır (p=0,017). Sonuç olarak in-vitro fertilizasyon tedavisi alan çiftlerde diyetin antioksidan kapasitesi, diyetle polifenol alımı ile serum toplam antioksidan kapasite, oksidan kapasite ve CRP düzeylerinin önemli olabileceği doğrulanmıştır.

Abstract:
The relationship between assisted reproductive techniques used in infertility and nutrition has attracted attention in recent years. Considering the psychological and financial burden of IVF, each study in this field is of great importance. The aim of this study was to determine the relationship between the total antioxidant capacity of the diet, phytochemical index, dietary inflammatory index and dietary polyphenol intake and the ongoing pregnancy outcome in couples receiving IVF. For this purpose, 189 couples who applied to two different reproductive health centers, met the inclusion criteria and underwent embryo transfer within the first three months after the interview were included in the study. Socio-demographic characteristics, anthropometric measurements and body composition analyses of the individuals were evaluated; total dietary antioxidant capacity, phytochemical index, dietary inflammatory index and dietary polyphenol intake were calculated by questioning the 24-hour dietary recall and one-year food frequency questionnaire. In addition, serum antioxidant and oxidant capacity, oxidative stress index and C-Reactive Protein (CRP) were analyzed in venous blood. It was found that the proportion of individuals with a neck circumference of 37 cm or more in men and 34 cm or more in women was higher in couples in which there was no ongoing pregnancy (p=0.007; p=0.025). No significant difference was found for other measurement results. For dietary antioxidant capacity, the FRAP-P value calculated from the 24-hour dietary recall was found to be higher in men in the group in which no ongoing pregnancy occurred (p=0.041). There were no significant results for any of the other indicators of dietary antioxidant capacity and phytochemical index. When polyphenol intakes were analyzed, phenolic acid and other polyphenol intakes were found to be significantly higher in women with ongoing pregnancy according to the 24-hour dietary recall (p=0.018; p=0.037).  Dietary inflammatory index scores were found to be lower in both women and men in the ongoing pregnancy group compared to one-year food consumption frequency (p=0.040; p=0.036). Serum CRP values were also found to be lower in women with ongoing pregnancy (p=0.017). In conclusion, it was confirmed that dietary antioxidant capacity, polyphenol intake, total serum antioxidant capacity, oxidant capacity and CRP levels may be important in couples receiving in-vitro fertilization treatment.