Enteral beslenmede tasarlanan karar destek sistemi'nin hasta bakım sonuçlarından gastrik intolerans, diyare'ye etkisi ve sistemi kullanan hemşirelerin deneyimlerinin tanımlanması
The effects on the gastric intolerance and diarrhea from the outcome of patient care of the decision support system designed on enteral nutrition and identification of nurses' experiences WHO using the system
Yazar: GÜLTEN SUCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AKLİME DİCLE ; PROF. DR. OSMAN SAKA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgisayar destekli karar verme = Computer aided decision making ; Diyare = Diarrhea ; Dışkı = Feces ; Enteral beslenme = Enteral nutrition ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Komplikasyonlar = Complications ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
ÖZETAmaçBu çalışmanın amacı, Enteral Beslenmede King Dışkı Değerlendirme Grafiği Türkçe (KKDGTr) Formu'nun geçerlik ve güvenirliğini test etmek, tasarlanan Karar Destek Sistemi'nin (KDS) hasta bakım sonuçlarından gastrik intolerans ve diyareye etkisini incelemek ve KDS'ni kullanan hemşirelerin deneyimlerini tanımlamaktır.YöntemAraştırma, metodolojik, yarı deneysel, nitel tasarımda üç aşamada yapılmıştır. Metodolojik aşamada, KKDGTr formunun geçerlik-güvenirlik çalışması 212 dışkı örneğiyle incelenerek yürülmüştür. Veriler, Kendal Uyuşum ve Cohen'in kappa katsayısıyla analiz edilmiştir. Yarı deneysel aşama, 144 enteral beslenen yoğun bakım hastasıyla yapılmıştır. Veriler, Yoğun Bakım Hastalarına Yönelik Veri Toplama Formu, Günlük Enteral Beslenme İzlem Formu, Enteral Beslenen Yoğun Bakım Hastalarına Yönelik Gastrik İntolerans İzlem Formu, KDDGTr Formu kullanılarak toplanmış ve Mann-Whitney U ve ki-kare testiyle analiz edilmiştir. Nitel aşama, KDS kullanan 19 hemşireyle, derinlemesine bireysel görüşme yapılmıştır. Veriler, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir.BulgularMetodolojik aşamada; KDDFTr formunun uzmanlar arasında görüş birliği olduğu saptanmıştır (W= 0.101, p=0.09). Gözlemciler arası uyumda dışkı kıvam özellikleri (? =0.76) ve dışkı ağırlıkları (? =0.75) iyi derecede uyumlu bulunmuştur (p=0.00). Yarı deneysel aşamada; KDS'nin kullanıldığı deney grubunun hedef kaloriye ulaşma düzeyleri, kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur (p=0.01). Deney grubunda enteral beslenmenin 1. ve 2. gününde ölçülen gastrik residüel volüm (GRV) miktarları ve diyare görülme süresi, kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur (p=0.04). Deney ve kontrol grubu hastalarında 2. ve 7. günlerde gastrik2intolerans görülmüştür, gruplar arasında fark yoktur. Günlük diyare görülme durumlarında, 15. gün (p=0.02) ve 22. günde (p=0.03) anlamlı fark saptanmıştır. Nitel aşamada, KDS kullanımına yönelik, üç kategoride yedi tema belirlenmiştir.SonuçKDDFTr formunun enteral beslenen hastalarda dışkının değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir olduğu, KDS'nin gastrik intolerans ve diyarede etkili olmadığı, GRV miktarlarında ve diyare görülme süresinde etkili olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin KDS kullanımına yönelik olumlu ve olumsuz tutumları olduğu saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: Yoğun Bakım, Enteral Beslenme, Karar Destek Sistemi, Dışkı Değerlendirme Grafiği, Diyare, Gastrik İntolerans

Abstract:
Objective: The aim of this study, by testing the reliability and validity of King?s Stool Chart Turkish (KSCTr) in enteral nutrition, to evaluate the effectiveness of Decision Support Systems (DSS) on gastric intolerance and diarrhea and to defined toto experiences of nurses who is using DSS.Method: This study was composed of three phases with methodological, quasi-experimental and qualitative designs. At the methodologic phase, the reliability-validity test of KSCTrwas conducted methodologically on 212 stool sample. Data was analyzed by Kendall W Test and Cohen's kappa coefficient. Quasi-experimental phase was carried out on 144 intensive care patients receiving enteral nutrition. Data was collected by Data Collection Formfor Intensive Care Patients with Enteral Nutrition, Daily Enteral Nutrition Follow-up Form, Gastric Intolarance Follow-up Form for Intensive Care Patients Patient with Enteral Nutrition and KSCTr form and analyzed by Mann-Whitney U and chi-square tests. Qualitative phase was carried out with 19 nurses who using to DSS, by in-depth individual interviews. Data was analyzed by thematic analysis.Results: At the methodologic phase, it was found that to be ascertain the agreement among the experts on KSCTr form (W= 0.101, p=0.09). At inter-observer adaptation, stool consistency characteristics (? = 0.76) and stool weight (? = 0.75) were consistent with good degree (p=0.00). At Quasi-experimental phase, reaching the target calorie levels at the experimental group who was be using the DSS on was higher than the control group (p=0.01). Gasrtik residual volume (GRV) amounts and the duration of diarrhea seen measured to 1stand 2nd day of the enteral nutrition at the experimental group were lower than the control group (p=0.04). The experimental and control group patients were be determined the gastric4intolerance on the 2nd and 7th days, but there was no difference between groups. There was no statistically significant difference in per day frequency in the case of diarrhea (p> 0.005), except to 15th days (p = 0.02) and 22th days (p = 0.03). In the qualitative phase, three categories and six themes become apparent.Conclusion: The study was found that KSCTr form is a reliable and valid instrument for evaluation of stool in patients receiving enteral nutrition, and DSS is not effective in gastric intolerance and diarrheaand effective in duration of diarrhea seen and GRVamounts and nurses have positive and negative attitudes towards the use of DSS.Key Words: Intensive Care, Enteral Nutrition, Decision Support System, Stool Assessment Chart, Diarrhea, Gastric Intolerance