Büyük azı keser hipomineralizasyonlu dişlerin tedavisinde farklı yöntemlerle uygulanan kompozit dolgu materyalinin başarısının değerlendirilmesi
Clinical evaluation of success of different application methods used for composite resine restorations ın the treatment of molar ıncisor hypomineralised teeth
Yazar: SİNEM SAAT
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE SÖNMEZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Dental materyaller = Dental materials ; Dental mine = Dental enamel ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Diş çürükleri = Dental caries ; Kompozit reçineler = Composite resins ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Sodyum hipoklorit = Sodium hypochlorite

Özet:
Büyük azı keser hipomineralizasyonu (BAKH); bir veya birden fazla daimi birinci büyük azı dişi ile birlikte daimi kesici dişlerde gözlenen, etiyolojisi kesin olarak bilinmeyen, kazanılmış bir gelişimsel mine defektidir. Bu dişler, klinik olarak beyaz-krem veya sarı-kahverengi sınırlı opasiteler şeklinde görüntü vermektedir. Çiğneme kuvvetlerinin etkisi ile meydana gelen madde kaybı, etkilenen daimi birinci büyük azı dişlerinde sık olmakla birlikte, kesici dişlerde daha az gözlenmektedir. BAKH'lu dişlerde sık gözlenen duyarlılık, mine tabakasının kaybı nedeni ile açığa çıkan dentin varlığında daha da artmaktadır. Bu duyarlılık nedeni ile çocuklar dişlerini fırçalamaktan kaçınır ve yapısal olarak zayıf olan bu dişlerde çürük daha hızlı oluşur. Oluşan bu çürük kaviteleri, keskin ve düzensiz kenarlı olup atipik görüntüdedirler.Bu dişler restore edildikten sonra; restorasyona komşu minenin poröz yapısı nedeniyle asit uygulaması sonrasında yeterli dağlanmanın sağlanamaması, adeziv rezinlerin bağlanmasının zayıf olması ve aşırı kırılgan mine kenarları nedeni ile restorasyon çevresinde tekrarlayan çürükler oluşmaktadır. Bu nedenle kompozit rezin restorasyonların başarısının düştüğü belirtilmiştir. BAKH tanısı koyulmuş, sınırlı opasitelerle birlikte madde kaybı görülen daimi birinci büyük azı dişlerin restorasyonu için kavite sınırlarının belirlenmesinde iki temel yaklaşım mevcuttur. Birincisi; tüm defektli mine dokusunun kaldırılmasıdır. Bu yöntemde, çürük tamamen temizlendikten sonra kavite sınırları, sağlam mine ve dentin dokusunda sonlandırılmaktadır. Bu yöntemin; diş dokusunda daha fazla madde kaybına neden olduğu ancak, restorasyonun erken dönemdeki başarısızlık riskini azalttığı belirtilmiştir.İkinci yöntem ise; sadece aşırı poröz mine ve dentinin uzaklaştırılmasıdır. Bu yöntemde; çürük alanlar temizlendikten ve komşu hipomineralize alanlar değerlendirildikten sonra, ekskavatöre dirençsiz mine alanları temizlenip, ekskavatöre direnç gösteren hipomineralize alanları bırakılmaktadır. Konservatif bir yaklaşım olmasına rağmen bu yöntemde, restorasyon kenarında bırakılan hipomineralize alanların kırılma riskinin olduğu bildirilmiştir.Hipomineralize dişlerin asitle dağlama işlemi öncesi veya sonrasında NaOCl ile ön işlemden geçirilmesi ile ilgili yapılan çalışmaların ortak amacı; protein içeriği fazla olan bu dişlerde kompozit rezin restorasyonun daha iyi bağlanmasını sağlayacak bir yüzey elde edilmesidir. Ancak, veri taraması sırasında bu yöntemlerin başarısını karşılaştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu doğrultuda çalışmamızda; BAKH'lu dişlerde en ideal kompozit rezin uygulama prosedürünün belirlenmesi amaçlanmıştır.Çalışmamıza; 8-10 yaşları arasındaki çocuklarda, çürük nedeni ile madde kaybı gözlenen ve iki yüzlü kavite gereksinimi olan daimi birinci büyük azı dişleri dahil edilmiştir. BAKH'lu 95 adet daimi birinci büyük azı diş, her grupta en az 30 adet olacak şekilde 3 gruba ayrılmıştır. Grup 1'de, çürük doku ve kavite kenarındaki tüm defektli mine dokusu temizlenmiş; Grup 2'de, çürük doku ile birlikte kavite kenarındaki yumuşak hipomineralize mine temizlenerek ekskavatöre dirençli mine dokusu bırakılmış; Grup 3'te, çürük ve yumuşak hipomineralize mine dokusu temizlenerek kavite sınırında bırakılan dirençli hipomineralize mine dokusuna NaOCl uygulanmıştır. Bu aşamalardan sonra tüm dişlere kompozit rezin restorasyon yapılmıştır. Kontrol grubunda ise, hipomineralizasyon gözlenmeyen 31 adet daimi birinci büyük azı dişine iki yüzlü kompozit rezin restorasyon yapılmıştır. Bu restorasyonlar, Modifiye USPHS kriterleriyle 24 ay boyunca üç ayda bir değerlendirilmiştir.

Abstract:
Molar incisor hypomineralization(MIH), is an acquired developmental enamel defect, that is seen in one or more permanent first molars with santral incisors and has an etiology known with certainty . Teeth with MIH, are clinically observed in white-cream or yellow-brown limited opacities. Material loss, occured with masticatory force, is observed more frequently in affected first permanent molars than incisors. Frequent sensitivity in teeth with MIH, increases with existing dentin, exposed due to loss of enamel layer. Children avoid brushing their teeth because of this sensitivity and caries occure faster in these structurally weak teeth. These cavities with caries, have an atypical apperance with sharp and irregular border.After these teeth are restorated, secondary caries consist at the edges of the restoration due to deficient acid etching of the porous enamel adjacent to the restoration, poor bounding of adhesive resins and fragile enamel layer. Because of these reasons, decreased success rate of the composite resin restorations is defined.There are two main procedures for determining cavity margins of the restorations of permanent molars with limited opacities and material loss. The first procedure is, removing all defective enamel layer; in this method; after cleaning caries lesion, cavity margins are ended with healthy enamel and dentin. For this method, increased tissue loss of the tooth but decreased failure risk in early results of the restorations are stated. In the second method; only excessive porous enamel and dentin are removed. In this method, after cleaning caries lesion and evaluating of adjacent hypomineralized tissue, enamel layer is removed, which is unresisting to excavator. Except this method is conservative, there is a risk of breaking of the hypomineralized area, adjacent to the restoration.Common purpose of the studies, about pre-treatment with NaOCl before and after acid etching of the hypomineralized teeth, is obtaining the surface that will provide better bonding of the composite resin restoration in this teeth with more protein content. But during the data screening, there is no study, compairing the success of these methods. According to these results, in our study, we aimed to determine the most ideal application method of the composite resin in teeth with MIH.This study includes, permanent first molar teeth, with material loss due to dental caries and in need of Black II cavities, in children between ages 8-10. A number of 95 permanent first molar tooth was divided into 3 groups, in each group to be at least a number of 30 tooth. In group number 1, all defective enamel layer beside the caries and cavity was cleaned; In group number 2; the soft hypomineralized tissue beside the caries and cavity was removed and enamel tissues resistant to the excavator was left. In group number 3, caries and soft hypomineralized tissue was removed and NaOCl was applied to the resistant hypomineralized tissue at the cavity edge. After these stages composite resin restoration was applied to all teeth. In the control group, Black II composite resin restoration was applied to 31 tooth in which hipomineralization was not observed. These restorations were evaluated with modified USPHS criterias, every three months, for 24 months. At the end of the study, it was observed that in terms of anatomic form, marginal integrity, secondary caries and surface smoothness, there was no significant difference in success of groups number1, 3 and 4, It was observed that restorations made in group 2, in which hipomineralized enamel was not put through any process, were significantly less successful and had the need for more renewal.In line with the avilable data; we are in the opinion that; while applying composit resin restoration to teeth with MIH, even though it is resistant, leaving the hipomineralized enamel tissue at the cavity edge, without applying deproteinization process, is not a right approach. In addition, to support our findings, we think, laboratory studies to evaluate the mechanical properties of these methods and long term follow up clinical studies with larger sample size, carried out on teeth with MIH is needed.