Köprüçay nehri(Antalya) su kalitesinin fizikokimyasal değerlere ve bentik alglere göre belirlenmesi
The determination water quality of Köprüçay river (Antalya) according to physicochemical parameters and benthic algae
Yazar: NEZİRE LERZAN ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. Ö. OSMAN ERTAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Bentik = Benthic ; Bentik flora = Benthic flora ; Epifitik = Epiphytic ; Epifitik alg = Epiphytic alga ; Su kalitesi = Water quality

Özet:
Şubat 2008-Ocak 2009 tarihleri arasında Köprüçay Nehri'nde seçilen 7 istasyondan alınan aylık örneklerle akarsuyun fizikokimyasal özellikleri ile farklı habitatlardan alınan (epilitik, epipelik, epifitik) alglerin mevsimsel dağılımları ve gelişimleri incelenmiş, fizikokimyasal veriler ile algler arasındaki ilişki belirlenmiştir.Köprüçay Nehri'ndeki epilitik alglerin Bacillariophyta, Chlorophyta, Cyanophyta, Streptophyta ve Euglenophyta olarak beş, epifitik ve epipelik alglerin Bacillariophyta, Chlorophyta, Cyanophyta ve Streptophyta olmak üzere 4 bölümden oluştuğu saptanmış, her üç habitatta da Bacillariophyta hem tür hem de birey sayısı bakımından baskın olmuştur.Navicula, Nitzschia, Cymbella, Gomphonema ve Surirella bentik habitatta en çok tür sayısına sahip takson olmuş, akarsuda sürekli gözlemlenen bentik türler istasyonlara ve mevsimlere göre farklılık göstermiş, ancak Achnanthidium minutissimum, Cymbella affinis, Cocconeis placentula, Diatoma vulgaris, Ulnaria ulna sürekli olarak gözlemlenen türler olmuştur. Fizikokimyasal değerlere ve alglere göre su niteliği değerlendirmesi yapılarak birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Köprüçay Nehri su niteliğinin alglere göre belirlenmesi için Saprobi İndeksi (SI), Trophi Diyatom İndeksi (TDI), Swiss Diyatom İndeksi (DI-CH), 1., 2., 3., 4., 5., ve 6. istasyonların organik olarak az kirli, 7. istasyonun ise organik olarak kirli, fizikokimyasal değişkenlere göre ise ilk altı istasyonun organik olarak çok az kirli, 7. istasyonun az kirli olduğu belirlenmiştir. Köprüçay Nehri'nde epilitik olarak Bacillariophyta'dan 121, Chlorophyta'dan 19, Cyanophyta'dan 28, Euglenophyta'dan 1, Streptophy'dan 10 olmak üzere toplam 179 tür saptanmıştır. Nitszchia (Bacillariophyta), Scenedesmus (Chlorophyta), Phormidium, Merismopedia (Cyanophyta) ve Closterium (Streptophyta) en çok tür sayısı ile temsil edilen taksonlar olmuştur. Epipelik habitatta Bacillariophyta'dan 73, Chlorophyta'dan 4, Cyanophyta'dan 9 ve Streptophyta'dan 6 olmak üzere toplam 92 takson belirlenmiş, Navicula, Cymbella, Gomphonema ve Surirella (Bacillariophyta) en çok taksonla temsil edilmiş (verilen sıraya göre), Pediastrum ve Scenedesmus (Chlorophycophta), Oscillatoria (Cyanophyta), Closterium (Streptophyta) yüksek tür varsıllığı göstermiştir. Epifitik olarak Bacillariophyta 59, Chlorophyta 4, Cyanophyta 8 ve Streptophyta 8 olmak üzere toplam 79 takson bulgulanmıştır. Gomphonema (Bacillariophyta), Scenedesmus (Chlorophyta), Merismopedia (Cyanophyta), Cosmarium (Streptophyta) en çok türle temsil edilen taksonlar olmuştur. Akarsuda epilitik olarak gelişen alglerin baskınlıkları belirlenmiş, istasyonlara ve aylara göre baskın taksonlar değişiklik göstermiştir. Achnanthidium minutissimum 1., 2., 3., 4., 5., 7.; Cymbella affinis 3., 4., 6., 7.; Diatoma vulgaris 1., 2., 5., 6.; Diatoma moniliformis 3., 4., 6. örnekleme noktalarında baskın olmuştur. Epilitik ve epipelik türlerin sıklıkları saptanmış her iki habitatta da A. minutissimum, C. affinis, D. vulgaris sürekli olarak gözlemlenmiştir. Köprüçay Nehri alg çeşitliliğini belirlemek amacıyla Margalef, Shannon-Wiener ve Simpson Çeşitlilik indeksleri kullanılmış, örnekleme alanında 7. örnekleme noktası her üç indekse göre yüksek çeşitlilik gösterirken, en düşük çeşitlilik 1. istasyonda belirlenmiştir. Akarsu boyunca istasyonlar arası benzerliğin saptanabilmesi için Sorensen benzerlik indeksi kullanılmış, çalışma alanında 3. ve 4. örnekleme noktaları birbirine en çok, 1. ve 6. örnekleme noktaları en az benzeyen alanlar olmuştur.Anahtar Kelimeler: Köprüçay Nehri, epilitik, epipelik, epifitik alg, su niteliği, Diyatom indeksi, çeşitlilik.

Abstract:
Seasonal distribution and development of algae selected in different habitats (epilithic, epipelic, epiphytic) and physicochemical features of stream have been investigated by monthly taken samples between February 2008-January 2009 from7 station selected in Köprüçay River.Epilithic algae consisted of five group, including Bacillariophyta, Chlorophyta, Cyanophyta, Streptophyta and Euglenophyta. Epipelic and epiphytic algae consit of four group containing Bacillariophyta, Chlorophyta, Cyanophyta, Streptophyta in Köprüçay River. Bacillariophyta have dominanted with both species and number of individuals in the three habitats.In the benthic habitat, Navicula, Nitzschia, Cymbella, Gomphonema and Surirella have had the highest number of species. Benthic species consistently observed in the stream have change according to seasonal but Achnanathidium minutissimum, Cymbella affinis, Cocconeis placentula, Diatoma vulgaris, Ulnaria ulna had cosistently observed. Water quality have been determined according to physicochemical values and algae and compared with each other. In the Köprüçay River for determined water quality according to algae have been applied Saprobi İndex (SI), Trophi Diatom İndex (TDI), Swiss Diatom İndex (DI-CH). 1th, 2th 3th, 4th, 5th, 6th stations were little polluted organically, 7th station was polluted organically, first 6 station was very little polluted organically according to physicochemical variation, 7th station was little polluted.Total 179 species have been determinated belong to Bacillariophyta 121, Chlorophyta 19, Cyanophyta 28, Euglenophyta 1, Streptophyta 10 as epilithic in the Köprüçay River. Nitzschia (Bacillariophyta), Scenedesmus (Chlorophyta), Phormidium and Merismopedia (Cyanophyta), Closterium (Streptophyta) have been taxa the most number of species.Total 92 species have been determinated belong to Bacillariophyta 73, Chlorophyta 4, Cyanophyta 9 and Streptophyta 6 in epipelic habitat. Navicula, Cymbella, Gomphonema and Surirella (Bacillariophyta) have had the highest number of species (in the order given). Pediastrum and Scenedesmus (Chlorophyta), Oscillatoria (Cyanophyta), Closterium (Streptophyta) have showed high number of species. Total 79 taxa have been found belong to Bacillariophyta 59, Chlorophyta 4, Cyanophyta 8, Streptophyta 8. Gomphonema (Bacillariophyta), Scenedesmus (Chlorophyta), Merismopedia (Cyanophyta), Cosmarium (Streptophyta) the most species were represented. Frequency and dominance of epilithic algae growing in the stream have been investigated. Dominance taxa showed difference according to stations and month. A. minutissimum 1th, 2th 3th, 4th, 5th, 7h; C. affinis 3th, 4th, 6th,7h; D. vulgaris 1th, 2th, 5th, 6th; D. moniliformis 3th, 4th, 6th have been determineted in the all sampling points. Frequency of epipelic and epilithic algae have been determineted and in both habitats consistently have been observed A. minutissimum, C affinis, D. vulgaris.Margalef, Shannon-Weiner and Simpson Diversity İndex have been used in order to determination of Köprüçay River algae diversity. In the sampling areas, while 7th sampling point showed high diversity, the lowest diversity have been determined in the 1th according to three index.Sorensen similarity index have been used in order to determine similarity between stations along the river. In the study area, while 3th and 4th sampling points have been areas the most similar to each other, 1th and 6th sampling points have been areas the less similar to each other.Key Words: Köprüçay River, epilithic, epipelic, epiphitic algae, water quality, diatome index, diversity.