Türk Medeni Kanunu'nda velayet ve ortak velayet kavramı
The concept of custody and joint custody in Turkish Civil Code
Yazar: İLAY ÇATALBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ASLI MAKARACI BAŞAK
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law ; Velayet = Custody ; Çocuk velayeti = Child custody ; Çocuğun yüksek yararı = Best interest of the child

Özet:
Zaman içinde meydana gelen sosyal ve ekonomik beklentilerdeki değişiklikler, toplumun velayet kavramına bakış açısını değiştirmiştir. Bugün çocuk ve ebeveyn arasındaki velayet ilişkisi sadece hak olarak tanımlanmamaktadır. Velayet kavramı, haklar, yetkiler ve sorumlulukların bütünü olarak değerlendirilir.
Türk Medeni Kanunu m. 336/I gereğince, ortak velayet ana ve babaya evlilik süresince tanınmıştır. Ancak tarafların birlikte yaşamaya ara verme, ayrılık, boşanma ve evlilik dışı birlikte yaşama durumlarında velayet taraflardan birine bırakılır. Türk Medeni Kanunu evli çiftler dışındaki ebeveynlere ortak velayet düzenlemesi sağlamadığı için eleştirilmektedir.
Birkaç yıl öncesine kadar, ortak velayet uygulamasının kamu düzenine aykırı olduğu gerekçesiyle, yerel mahkemelerden ortak velayet kararı alınamadı. Bunun sonucunda Türk mahkemelerinde ortak velayete ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanıma ve tenfizi de gerçekleşmemiştir. Daha sonra Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/15771E. 2017/1737K. sayılı ortak velayet düzenlemesinin kamu düzenine aykırı olmadığına karar verildi böylece boşanan çiftler ortak velayete hak kazandı.
Kara Avrupası ülkelerinin hukuk sistemlerinde zorunlu olduğu kabul edilen ortak velayet kavramı, Türk Hukuku'nda boşanma, ayrılık, birlikte yaşamaya ara verilmesi ve evlilik dışı birlikte yaşama durumlarında çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde düzenlenmelidir.

Abstract:
The changes in social and economic expectations that have occurred over time have changed society's perspective on the concept of custody. Today, the custody relationship between the child and the parent is not defined as just rights. The concept of custody is evaluated as the totality of rights, powers and responsibilities.
According to the Article 336/I of the Turkish Civil Code, the custody of children shall be used together by the spouses as long as the marriage lasts. However, custody is left to one of the parties in cases where the parties interruption to live together, separation, divorce and extramarital affair. The Turkish Civil Code has been criticized for not providing a joint custody arrangement to parents other than married couples.
Until a few years ago, a joint custody orders could not be taken from the local courts on the grounds that the common custody practice was against public order. As a result, the recognition and enforcement of foreign court decisions on common custody in Turkish courts has not taken place. Then, by 2016/15771E. 2017/1737K. numbered joint custody decision the 2nd Law Department Court of Cassation has decided joint custody was not against public order, so that the divorced couples were entitled the to common custody.
The concept of joint custody, which is accepted as essential in the legal systems of European Land Law countries should be regulated in Turkish Law within the framework of the principle of the child's best interests in cases of divorce, separation, interruption to live together and extramarital affair.