Bursa ilinde faaliyet gösteren alabalık işletmelerinin sosyo-ekonomik analizi
Socio-economic analysis of trout facilities operating in Bursa province
Yazar: PINAR SAÇ
Danışman: PROF. DR. SEBAHATTİN ERGÜN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, Bursa İlinde faaliyet gösteren alabalık işletmelerinin sosyo-ekonomik durumunun incelenmesi ve tespit edilen sorunlara çözüm olabilecek önerilerin oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışma, 2023 yılında Bursa Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne kayıtlı faal olan 10 adet alabalık işletmesinde gerçekleştirilmiştir. Faal olarak çalışan alabalık işletmelerinin teorik olarak toplam kapasitesi 265 ton/yıl olarak belirlenirken fiili kapasitesi 155 ton/yıl olarak tespit edilmiş olup, işletmelerin teorik kapasitelerinin altında üretim yaptığı anlaşılmaktadır. Ayrıca işletmeler, özellikle ekonomik şartlar nedeniyle mevcut kapasitelerini arttırmayı düşünmediklerini de beyan etmişlerdir.
İşletme sahiplerinin sosyo-ekonomik durumları incelendiğinde, çoğunluğunu lise mezunları (%40) oluştururken, asıl meslekleri açısından bakıldığında büyük kısmını tarım ve hayvancılık (%50) kolunda olan kişiler oluşturmaktadır. Büyük çoğunluğu 55-64 yaş aralığında (%40) olan işletmecilerin, hepsinin evli olduğu ve bakmakla yükümlü oldukları nüfus sayısının %50'lik oranla 5 kişi olduğu tespit edilmiştir. İşletmecilerin büyük çoğunluğu, balık yetiştiriciliğinden hoşlandığı (%50) için bu sektörde oldukları ve 30 yılın üzerinde su ürünleri yetiştiriciliği deneyim yılı olanların oranının %60 olduğu görülmüştür. Büyük bir çoğunluğu şahıs işletmesi (%80) olan Bursa ilindeki işletmelerin kurulmuş oldukları arazi tipi incelendiğinde vadi arası (%50), dağ eteği (%30) ve açık arazi (%20) olup, kullandıkları su kaynakları kaynak suyu (%70), dere, ırmak (%20) ve göl suyu (%10) olarak tespit edilmiştir. İşletmelerin tamamının tesislerinde restoranlarının bulunduğu pişirilmiş veya veya taze balık olarak perakende satış yaptıkları belirlenmiştir.
 Yapılan görüşmelerde karşılaşılan sorunları dile getiren alabalık yetiştiricileri özellikle işletme giderlerinde yüksek bir oran olduğunu belirttikleri yem konusunda destekleme talep etmektedirler.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the socio-economic status of the trout farms in Bursa and to create suggestions that can be a solution to the identified problems. The study was carried out in 10 active trout farms registered to Bursa Provincial Directorate of Agriculture and Forestry in 2023. While the theoretical total capacity of the actively working trout farms were determined as 265 tons/year, the actual capacity was determined as 155 tons/year and it understood that they produce below their theoretical capacity. In addition, farmers have also declared that they do not intend to increase their existing capacities, especially due to economic conditions.
When the socio-economic status of the business owners is examined, most of them are high school graduates (40%), while those who are in agriculture and livestock (50%) in terms of their main occupations. It has been determined that the majority of the trout farmers are in the 55-64 age range (40%), all of them are married and the number of dependents is 5 people with a ratio of 50%. Most of the trout farmers stated that they do it because they like trout farming (50%) and they have more than 30 years of experiences (60%).  When the land type of the trout farms in Bursa, where the majority of the private enterprises are formed (80%), is examined, when the land type is examined, the water sources they use are spring water (70%), stream, river (20%) and lake water (10%). It was determined that all the trout farms have restaurants in the facility and retail sales as cooked or fresh at the same time. Trout farmers who expressed the problems encountered in the interviews demand support especially in the cost of feed, which has a high rate of operating expenses.