Hz. Peygamber döneminde çalışma hayatı ve meslekler
The work life and professions in the prophet Muhammad's period
Yazar: ELNURE AZİZOVA
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA FAYDA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
İnsanlık tarihinin hemen her döneminde olduğu gibi Hz. Peygamber döneminde de fertve toplumun ihtiyaç duyduğu ürün ve hizmetler, bir çalışma faaliyeti ve bu faaliyetin uzmankolları olan meslekler sayesinde gerçekleştirilmekteydi. Toplumun sosyo-ekonomik yapısınıntemelini ve günlük hayatın vazgeçilmez bir unsurunu oluşturan bu meslekler, biyolojik birvarlık olarak insanın beslenme, giyinme ve barınma gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasınayönelik metâ üretenler ve sosyal bir varlık olarak insanın ulaşım, alışveriş, tedavî, süslenmeve eğlenme gibi ihtiyaçlarına yönelik hizmet üretenler olmak üzere iki gruptadeğerlendirilebilir. Hayvancılık, dericilik, arıcılık, avcılık ve balıkçılık; hububat, sebze vemeyve yetiştiriciliği, sirkecilik ve sepetçilik; eğiricilik, dokumacılık, terzilik ve boyacılık;bina yapımcılığı, marangozluk ve kuyuculuk; kuyumculuk, demircilik ve madencilik başlıcametâ üreten meslekler, kervancılık, denizcilik ve ticaret; sağlıkla ilgili tabiplik,hemşirelik/hasta bakıcılığı, sünnetçilik, hacamatçılık ve baytarlık; tezyinle ilgili berberlik,kuaförlük ve dövmecilik; eğlence hayatıyla ilgili müzisyenlik, şairlik ve oyunculuk, hizmetüreten belli başlı iş kolları sayılmaktaydı.Bu mesleklerin bazıları istihsal ettikleri ürün ve hizmet bakımından bölgeler ve uluslararası önemi haizken, bölgesel ve folklorik mahiyette kazanç yolları da söz konusu oluptoplumun hiç değilse asgarî ihtiyacını karşılayacak düzeydeydi. Öte yandan coğrafi ve içtimaifaktörlerin de etkisiyle bir kısım meslekler bazı kabilelerce övülerek daha fazla ilgi çekerkenbazı meslekler de hor görülmekteydi. Oluşum süreci, Cahiliye toplumuna dayanan bumesleklerin İslam dönemindeki değişim, dönüşüm ve teşekkülü, İslam'ın iş ahlakını dakapsayan ilkeleri doğrultusunda gerçekleşmiş ve Hz. Peygamber'den sonraki dönemlerde dedevam etmiştir.

Abstract:
Similar to each period of human history, in the Prophet Muhammad?s time, there wereproducts and service required by the individuals and society. They were produced by anactivity of work and by the crafts which were professional branches of this activity. Theseprofessions were foundation of the society?s socioeconomic existense. They were a necessaryelement of the daily life. They can be categorized into two groups: the first group ofprofessions which produced products basic human necessities as a biological being likenutrition, dressing and shelter; the second group of professions which produced services forhuman?s needs as a social being like communication, trading, treatment, dressing up andhaving fun.Among the first group of professions there were stockbreeding, leather trade,agriculture, hunting and fishery, cultivating of cereal, vegitable and fruit, producing ofvinegar and basketry, spinning, weaving, tailoring and dyeing, construction, carpentry anddrawing well, jewelry, blacksmithing and mining. The second group of professions includescaravan trade and seafaring, medicine, nursing, circumcising, cupping and veterinary,hairdressing and tattooing, musicians, poets and players.Some of these professions had an interregional or international importance regardingtheir products and service. There were also some regional and local occupations whichsupplied society?s minimum necessities at least. Beyond this, by the influence of somegeographical and social factors, some professions were praised by some tribes: Theseprofessions drew greater attention, while some professions were degraded by society.These professions grew in the Jahiliya?s community. However their transmutation,transformation and formation actualized in Islamic period under the guiclance of Islamicprinciples including professional ethics. This processt continued even after Prophet?s period.