Ortaokul öğretmenlerinin web 2.0 teknolojilerini kullanımının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi
Investigating secondary school teachers' use of web 2.0technologies with the technology acceptance model
Yazar: EBRU DUYKU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH BİRİŞÇİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Web 2.0 = Web 2.0 ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğretmenlerinin Web 2.0 teknolojilerini kullanma
durumlarının altında yatan faktörleri Teknoloji Kabul Modeli (TKM) bağlamında
incelemektir. Araştırmanın örneklemi, evren içerisinde uygun örnekleme yöntemiyle
belirlenen Karabük ili ve ilçeleri ile Kastamonu iline bağlı Pınarbaşı ilçesinde görevli 322
(218 kadın, 104 erkek) ortaokul öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada, nicel araştırma
yöntemlerinden genel tarama modeli kapsamındaki ilişkisel tarama modelinden
faydalanılmıştır. Anket tekniğinin kullanıldığı veri toplama süreci, 2020-2021 eğitim-öğretim
yılında Covid-19 pandemisi sebebiyle online olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında
benimsenen Teknoloji Kabul Modeli'ne ait algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı,
kullanım niyeti, tutum, gerçekleşen davranış boyutlarına özyeterlik boyutu eklenmiştir. İlgili
literatür kapsamında bu modelde yer verilen boyutların birbirlerini etkileme durumuna ilişkin
7 farklı hipotez kurularak test edilmiştir.
Verilerin analizinde Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve
Yol Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu kapsamda IBM SPSS 23 ve AMOS 21
programlarından faydalanılmıştır. Araştırma öncesinde 105 öğretmenin katılımcı olduğu ön
uygulama gerçekleştirilerek, buradan elde edilen veriler ile araştırma kapsamında kullanılan
ölçeğin geçerlik ve güvenirliği test edilmiştir. Araştırma kapsamındaki örneklemin
özelliklerini belirleme adına tanımlayıcı istatistiklerden faydalanılmıştır. Ardından, ortaya
konan yorumlayıcı istatistiksel bulgular kapsamında AFA ve DFA yapılmış ve veriler

viii

üzerinde yol analizi gerçekleştirilerek araştırmada belirlenen hipotezlere ait değişkenlerin
birbirleri üzerinde doğrudan ve dolaylı etkisine bakılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde,
hipotezlerin tümü desteklenmiş ve modeldeki değişkenler arası tüm ilişkiler istatistiksel olarak
anlamlı bulunmuştur. Buna göre, algılanan faydanın kullanıma yönelik tutum üzerinde güçlü,
davranış niyeti üzerinde zayıf düzeyde doğrudan etkisi olduğu saptanmıştır. Bunun yanı sıra
kullanıma yönelik tutumun davranış niyeti üzerinde, öz yeterliliğin algılanan kullanım
kolaylığı üzerinde doğrudan etkisi bulunurken, algılanan kullanım kolaylığının algılanan
fayda üzerinde doğrudan güçlü etkisi, kullanıma yönelik tutum üzerinde ise zayıf yönde
etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Son olarak algılanan faydanın davranış niyetini ve
gerçekleşen kullanımı, özyeterliliğin kullanıma yönelik tutumu dolaylı olarak anlamlı
derecede etkilediği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar literatürde yer alan sonuçları destekler
nitelikte olup TKM'nin Web 2.0 teknolojilerine yönelik gerçekleşen kullanım davranışını
açıklamada yeterli olduğu belirlenmiştir. Ortaya konan sonuçların, öğretmenlere yönelik
gerçekleştirilecek Web 2.0 temalı eğitimlerin amacına ulaşması noktasında katkı sağlayacağı
inanılmaktadır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the factors underlying secondary school
teachers' use of Web 2.0 technologies in the context of the Technology Acceptance Model
(TAM). The sample of the research consists of 322 secondary school teachers (218 female,
104 male) working in Karabük province and its districts and Pınarbaşı district of Kastamonu
province, which were determined by convenient sampling method within the target
population. In the research, the relational survey methodology has been used within the scope
of the general survey model. The data collection process, in which the survey technique was
used, was carried out online in the 2020-2021 academic term due to the Covid-19 pandemic.
The self-efficacy dimension was added to the perceived usefulness, perceived ease of use,
intention to use, attitude, and actual behavior dimensions of the Technology Acceptance
Model adopted within the scope of the study. Within the scope of the relevant literature, 7
different hypotheses have been established and tested regarding the effect of the dimensions
on each other included in TAM model.
Explanatory Factor Analysis (EFA), Confirmatory Factor Analysis (DFA) and Path Analysis
techniques were used throughout the data analysis. In this context, IBM SPSS 23 and AMOS
21 statististical softwares were used. Before the research, a pre-application was carried out
with 105 teachers, and the validity and reliability of the scale used in the research was tested
with the data obtained from here. Descriptive statistics were used to determine the
characteristics of the sample within the scope of the research. Then, within the scope of the

x

interpretative statistical findings, besides EFA and CFA path analysis was carried out, and the
direct and indirect effects of the variables of the hypotheses were tested. As a result of the
findings, all the hypotheses were supported and all the relationships between the variables in
the model were found to be statistically significant. Accordingly, it has been determined that
the perceived usefulness has a strong direct effect on the attitude towards use and a weak
direct effect on the behavioral intention. In addition, it was concluded that the attitude towards
use has a direct effect on the behavioral intention, self-efficacy has a direct effect on the
perceived ease of use, while the perceived ease of use has a direct effect on the perceived
usefulness and a weak effect on the attitude towards use. Finally, it has been seen that
perceived usefulness indirectly affects behavioral intention and actual use, and self-efficacy
indirectly affects the attitude towards use. The results obtained support the results in the
literature and it has been determined that TAM is sufficient to explain the usage behavior of
teachers on Web 2.0 technologies. It is believed that the results will contribute to the
achievement of Web 2.0 themed trainings for teachers.