Samsun sebze pazarlarından toplanan bazı sebze ve gıda örnekleriyle bazı içme suyu ve taban suyu örneklerinin nitrat içeriğine ilişkin bir araştırma
A study concerning the nitrate content of some vegetable and foodstuffes, drinking and groundwater samples collected from Samsun province
Yazar: OSMAN EKŞİ
Danışman: PROF.DR. FETHİ BAYRAKLI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
iSAMSUN SEBZE PAZARLARINDAN TOPLANAN BAZI SEBZE VE GIDAÖRNEKLERİYLE BAZI İÇME SUYU VE TABAN SUYU ÖRNEKLERİNİNNİTRAT İÇERİĞİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMAÖZETBu araştırma, Samsun sebze pazarlarından alınan bazı sebze ve gıda örnekleriylebazı içme suyu ve yeraltı suyu örneklerinde nitrat içeriğinin belirlenmesi amacıylayapılmıştır. Araştırmada 33 adet sebze ve meyve örneği, 7 adet gıda örneği ve 9 adet suörneği potansiyometrik olarak nitrat elektrodu ile analiz edilmiştir.Nitrat içeriği yaş maddede yapılan analizlere göre, sebze ve meyve örneklerinde endüşük turpta (0,2 mg/kg), en yüksek tere otunda (780 mg/kg), gıda örneklerinde endüşük ekmekte (0,6 mg/kg) ve en yüksek yeşil zeytinde (19 mg/kg) bulunmuştur. Suörneklerinde nitrat en düşük 2 nolu maden suyunda (20 mg/L) ve en yüksek kuyusuyunda (815 mg/L) belirlenmiştir.Yeşil yapraklı sebzelerin diğer sebze ve meyvelere göre daha fazla nitrat içeriğinesahip olduğu saptanmıştır. Köksü sebzelerde ve meyvelerde ise düşük seviyelerdenitrata rastlanmıştır. Tarım alanlarında yüksek miktarda nitratlı gübre kullanılması vegıdalara nitratlı katkı maddelerinin ilave edilmesi sonucu ürünlerde önemli nitratartışının meydana geldiği anlaşılmaktadır. Tarım alanlarından gelen sızıntı suları ilekirlenen yeraltı sularında nitratın çok yüksek seviyelere çıktığı belirlenmiştir.Vücuda alınan az miktardaki nitrat mide barsak sisteminde nitrite indirgenereközellikle küçük çocuklarda methaemoglobinemi (siyanoz)'ye yol açarak toksik etkigöstermektedir. Araştırma sonuçlarına göre, analizi yapılan sebze, meyve ve suörneklerinin bazılarının ve özellikle kuyu suyunun nitrat içeriğinin insan sağlığıaçısından risk oluşturabileceği kanısına varılmıştır.Anahtar kelimeler : Nitrat, sebze ve meyve, gıda, su, nitrat kirliliği

Abstract:
iiA STUDY CONCERNING THE NITRATE CONTENT OF SOME VEGETABLEAND FOODSTUFFES, DRINKING AND GROUNDWATER SAMPLESCOLLECTED FROM SAMSUN PROVINCEABSTRACTThe aim of this study is to determine the nitrate content in some vegetables andfood samples collected from vegetable bazaars, some drinking water and groundwatersampled in Samsun province. In this research, 33 different vegetables and fruits, 7different foodstuffes and 9 different water samples were analyzed for nitate by usingpotentiometric method with nitrate electrode.According to the analysis carried on fresh vegetable and fruit samples, the nitratecontent was found the lowest in radish (0,2 mg/kg), the highest in cress (780 mg/kg) onbasis of fresh weight. Moreover, in terms of food samples, it was found that the lowestwas in bread (0,6 mg/kg) and the highest was in green olive (19 mg/kg). It was alsoobserved that for water samples nitrate was the lowest in mineral water number-2 (20mg/kg) and the highest in well water (815 mg/L).One of the conclusion of this study is that although the green leafy vegetables haverelatively more nitrate than that of other vegetables and fruits, but the nitrate contentwas found in lower rates in root vegetables. It was observed that the high ratesutilization of nitrogeneous fertilizer with nitrate and the contribution of substances withnitrate to the food causes an important nitrate increase in products.As a result it isobserved that in well waters which is polluted by leakage waters from agricultural areas,is high in nitrate content.In some cases, even lower doses of nitrate may cause cyanosis (methemoglobinemi)because of the reduction of nitrate to nitrite in the gastrointestinal tract of especially theinfants. According to the results obtained from this research, it might be concluded thatsome of the analyzed samples of vegetables, fruit and water and especially the wellwater can be risky for human health.Key words : Nitrate, vegetables and fruit, water, nitrate pollution