Türkiye'de kamu politikası ve kanun yapım sürecinin analizi
Analysis of public policy and law - making process in Turkey
Yazar: ELVETTİN AKMAN
Danışman: PROF. DR. MURAT OKCU ; PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGÜR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Kamu Hukuku = Public Law ; Kamu yönetimi = Public administration ; Kanun tasarısı = Draft bill ; Kanunlar = Laws ; Kanunlaştırma = Codification ; TBMM = Turkish Grand National Assembly

Özet:
Türkiye'de kamu yönetimi bilimi içerisinde son yıllarda önemli bir yer işgal etmeye başlayan kamu politikası, herhangi bir toplumsal problem yahut ortaya konulmak istenen yeni bir durum ile alakalı olarak hükümetin bir eylemde bulunması ya da bulunmamasıdır. Kamu politikası yapım süreci, politika gündemine gelen problemin tespiti veya ihtiyacın saptanması, saptanan probleme ilişkin alternatif çözüm yollarının ortaya konulması ve belirlenmesi, politikanın hayat bulması için kanunlaştırılması, politikanın uygulanması ve değerlendirilmesi aşamalarından oluşmaktadır. Bu kapsamda çalışmada kamu politikası yapım sürecinin önemli aşamalarından birisi olan "kanun yapım süreci" irdelenmiştir. Çalışmanın amacı da, Türkiye'de sağlıklı politika yapımı için nitelikli bir kanun yapım sürecinin olması gerektiği varsayımından hareketle ülkemizdeki kanun yapım sürecini ortaya koymakta ve öneriler geliştirmektedir. Bu kapsamda Türkiye'de kanun yapım sürecinde yer alan aktörler ile yüzyüze derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş ve bazı bulgulara ulaşılmıştır.
Türkiye'de kanun yapım sürecindeki bazı usul ve uygulamalar nitelikli kanun çıkarılmasını engellemektedir. İlk olarak, etkisi on milyon TL'yi geçen kanun tasarı taslaklarında Düzenleyici Etki Analizinin ekseriyetle yapılmadığı ve nadir yapılanlarında TBMM'ye gönderilmediği görülmektedir. İkinci olarak, iktidar partisi kanun yapım sürecini hızlandırma adına "tasarı görünümlü kanun teklifi" yoluyla üzerinde çok fazla tartışma imkânı vermeyen bir yöntem kullanmaktadır. Üçüncü olarak, muhalefet partilerinin özellikle komisyon aşamalarında etkisiz kaldıkları görülmektedir. Dördüncü olarak, kanun tasarı ve tekliflerinin esas komisyonlarda yeterince incelenmeden Genel Kurul'a sunulduğu ve tali komisyonların işlevsizleştirildiği görülmektedir. Beşinci olarak, kamu politikalarını olumsuz etkileyen "torba kanun" uygulamasına sıkça başvurulmaktadır. Altıncı olarak, STK'lar kanun yapım sürecinde etkin şekilde yer alamamaktadırlar. Neticede araştırma sonucunda Türkiye'de kamu politikasının iyi kurgulanması ve uygulanması için büyük önem arz eden kanun yapım sürecinin iyi işlemediği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Kamu Politikası, Kamu Politikası Uygulama, Kanun Yapım Süreci, TBMM, Kanun Tasarısı, Torba Kanun

Abstract:
Public Policy, which has gained importance in public administration field in Turkey in recent years, is government's acting or not acting for a social problem or a new case. Public policy making process consists of the following phases; diagnosis of problem on the agenda or determination of need, determining and putting forward alternative solutions related to the identified problem, legislation of policy, implementation and evaluation. In this context, "policy making process" an important phase of public policy making is examined in this study. The aim of the study, assuming it is needed a qualified law-making process for proper policy making in Turkey, is to exhibit policy making process in the country and develop recommendations. In this framework, face to face interviews have been carried out with actors of law-making process and important findings have been achieved.
Some methods and practices in law-making process in Turkey obstacle introducing qualified law. Firstly, it is observed that Regulative Effect Analysis is not generally done for drafts of law having effect more than ten million TL and even if it is done, it is not sent to TBMM. Secondly, to accelerate the process, the government party prefers "draft looking law proposal" method that is not suitable for discussing on at length. Thirdly, it is observed that opposition parties are inefficient especially in commission phases. Fourthly, law drafts and proposals are sent to general assembly before they are examined profoundly in commissions and so secondary commissions are dysfunctionalized. Fifthly, "omnibus bill" practice effecting public policies negatively is used very often. Sixthly, non-governmental organizations do not take place actively in policy making process. As a result, it is found that law-making process, which is important for the sake of establishment and implementation of public policy in Turkey, does not function properly. 

Key Words: 
Public Policy, Public Policy Implementation, Law-making Process, Turkish Grand National Assembly (TBMM), Draft Bill, Omnibus Bill.