Yıldızeli'nin sosyo-kültürel ve dini yapısı (Demirözü ve Üyük Yaylası örneği)
Socio-cultural and religious structure of Yıldızeli
Yazar: MUALLA İPEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZEKİ AYDIN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dini hayat = Religious life ; Dini yapı = Religious structure ; Sivas-Yıldızeli = Sivas-Yıldızeli ; Sivas-Yıldızeli-Demirözü = Sivas-Yıldızeli-Demirözü ; Sosyokültür = Socio-culture ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Çerkezler = Circassians

Özet:
Anadolu, tarihi boyunca büyük medeniyetlerin beşiği olmuş,kanlı savaşlar ve büyük imparatorluklar görmüştür. Medeniyetler ve kıtalar arasında bir köprü olan Anadolu büyük bir kültürel zenginliğr sahiptir. Bu gün bu topraklar üzerinde kurulu olan Türkiye'de dilden mimariye kadar her alanda görmek mümkündür. Bu araştırmanın konusu Demirözü köyü halkıdır. Onlar Kafkasya'dan Anadolu'ya göçle gelmişlerdir. Ruslar tarafından 1864'te binlerce Adigey, Abaza, Şapsığ, Ubıh, Çeçen, Lezgi ve Oset dünyanın farklı yerlerine göç ettirilmiştir. Göç esnasında çok fazla insan hayatını kaybetmiştir. Hayatta kalanların büyük kısmı Türkiye, Ürdün ve Suriye'de iskan edilmiştir. Türkiye'deki Çerkesler uzun yıllar gelenek, görenek ve dillerini yaşatmışlardır. Fakat bugün gerek şehirleşmenin gerekse kültürün sözlü olması nedeniyle Çerkeş kültürü yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Araştırmada bu konuya dikkat çekmek amaçlanmıştır. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, araştırmanın konusu, problem, evren, örneklem ve temel kavramlar verilmiştir. İkinci bölümde, Çerkesler' in eski dinî, eski Çerkeslerde sosyal yapı üzerinde durulmuş, Kuzey Kafkasya'nın ve Demirözü köyünün tarihine ve Demirözü köyünün kuruluşuna yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, doğum, evlenme, ölüm gibi haâyatın safhalarına dair gelenek ve göreneklere yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, cinler, kötü ruhlar, ay ve güneş tutulması hakkındaki inançlara ve Çerkeş ata sözlerine yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise Demirözü köyünden 116 kişiyle yapılan anket ve sonuçları yer almaktadır. Son olarak değerlendirme ve öneriler verilmiştir.

Abstract:
During of Anatolian history, it creadle of great civilization and underwent bloody wars change and major empire. Anatolia, a bridge between continents and civilization, has got important cultural treasure. Today it can seen trace in turkey that founded of Anatolia from art to language. In this survey's subject is public of Demirözü. They iinmigranted from Caucasus to Anatolia. In 1864 thousands of Adygei, Abkhaz, Shasug, Ubyhn, Cheechen, Lazgi, Oset publics are immigranted to different place of the world by Russian. During of migration agreat deal of people died. Survivers of majority is settled Turkey, Jordan, Syria. For many years Adygei people living in Turkey has been continuated their folkways, more and language. However adygei culture just abaut destroy beceuse of urbanism and basic of verbal culture. In this study aim to attention this matter. This study include five section: In the introduction has been given aim of study, problem, universe and model group, limitation and basic concept. In the second section has been shown old Adygei Religious and social structure, history of North Caucasus and founding of Demirözü villages. In the third section has been given folkways and mores about to born, marry, death in life period. In the fourth section has been given belief about elf, devil, lunar eclipse, sonar eclipse, atmospheres events and adygei proverb. In the fifth section gathered the findings from and interview with 116 people living in Demirözü. The results is shown tables and interpretend. Finally, has been given results and suggestions.