Genel amaçlı teknolojiler ve teknoloji difüzyonu: Türkiye örneği
General purpose technologies and technology diffusion: Turkish case
Yazar: ÇAĞLAR KARADUMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET TİRYAKİ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Difüzyon = Diffusion ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknoloji transferi = Technology transfer ; Teknoloji yatırımları = Technology investments ; Teknolojik değişme = Technological change ; Teknolojik gelişmeler = Technological developments

Özet:
Üretim düzeyi, kısıtlı olan üretim faktörlerinin miktarı ve ilgili dönem teknolojisine bağlı olarak değişir. Üretim faktörlerinin verimliliğini artırmayı sağlayan teknolojik gelişim makro iktisat literatüründe önemli bir yere sahiptir. Teknolojik gelişim sürecinde ?belirleyici? niteliğe sahip genel amaçlı teknolojilerin, ekonomilerin genel ekonomik aktivitesini ve uzun dönemli ekonomik dalgalanmalarını açıklayabilmesi mümkündür. Genel amaçlı teknolojilerin ekonomi geneline yayılması süreci ve bu sürece etki eden faktörler, özellikle genel amaçlı teknolojilerin difüzyonunun özendirilmesi ve kümülatif bir biçimde ekonomik büyümenin sürdürülebilir bir temele kavuşturulması bakımından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde, üzerinde en çok durulan iki genel amaçlı teknolojinin -elektrik ve bilişim teknolojileri- ekonomik aktiviteye etkisini araştırmaktır. Bu nedenle, elektrik tüketim ve üretimi ile bilişim teknolojilerine ilişkin veriler kullanılarak Türkiye'de teknolojik değişim ve yeni teknolojilere adaptasyon sürecinin belirgin bir açıklamasının yapılmasına çalışılmıştır. Çalışmanın en önemli bulguları, verimliliği yüksek işgücünün teknolojik ilerlemede üstlendiği anahtar rol ve Türkiye ekonomisindeki verimliliği yüksek işgücü kıtlığıdır.

Abstract:
Production capacity is determined by scarce factors of production and the technology level of the related period. Technological advance that causes factors of production to be more productive has a substantial place in macroeconomic theory. General purpose technologies that have a determinative role in technological advance can interpret the general activity and the long-term fluctuations of an economy. The diffusion process of a general purpose technology and the factors that affect the diffusion process are of high importance in terms of encouraging the technology diffusion and sustainable economic growth. This study aims to investigate the influence of two well-known general purpose technologies -electrical technology and information technologies- on the Turkish economy. Hence, data on consumption and production of electricity and the information technologies are used to reach to a clear explanation of technological change and the adaptation process to a new technology in Turkish economy. The most important finding of this study is the key role that highly productive labor takes on technological advance and scarcity of highly productive labor in Turkish economy.