İlkokul öğrencilerinin kitap seçme ve okuma davranışlarının ekolojik sistemler kuramı bağlamında incelenmesi
Examination of book selection and reading behaviors of primary school students in context of ecological systems theory
Yazar: KÜBRAHAN GEZER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YAMAÇ
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin kitap seçme süreçleri ile okuma davranışlarını
ve motivasyonlarını etkileyen faktörlerin ekolojik sistemler kuramı bağlamında
açıklanması amaçlanmıştır. Nitel araştırma modellerinden olgubilim (fenomenoloji)
araştırma deseninde tasarlanan bu çalışmada yarı yapılandırılmış görüşmelerle veri
toplanmıştır. Araştırmanın ekolojik sistemler kuramına dayandırılması doğrultusunda
okuma davranışı ve motivasyonu, merkezdeki öğrencide bulunan ve onu saran
çevresi tarafından etkilenen ve kitap seçme süreçlerini de etkileyen, yönlendiren ve
bu süreçten etkilenen unsurlar olarak incelenmiştir. Veri toplamak için yapılan
görüşmelerde sorulacak sorular, öğrencilerin ekolojik sistemleri bağlamında onların
okuma davranışı ve motivasyonu ile kitap seçme süreçlerine etkisi olan faktörlerin
belirlenmesi amacına odaklanılarak hazırlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını
Kayseri'de bulunan iki farklı ilkokuldaki ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf olmak
üzere farklı sınıf düzeylerindeki 30 öğrenci oluşturmuştur. Öğrenci yanıtlarının
analizi için tümdengelim analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre
öğrencilerin kitap seçimlerinde etkili kendi ölçütleri bulunduğu belirlenmiştir.
Okuyucu olarak geliştikçe öğrencilerin dinamik bir okuma anlayışına sahip olduğu
sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this research, it is aimed to explain the book selection processes of primary school
students and the factors affecting their reading behaviors and motivations in the
context of ecological systems theory. In this study, which was designed in the
phenomenology research design, one of the qualitative research models, data were
collected through semi-structured interviews. In line with basing the research on the
theory of ecological systems, reading behavior and motivation were examined as
factors that affect, direct and are affected by the student's environment in the center
and the environment surrounding him, as well as influencing, directing and being
affected by the process of choosing a book. The questions to be asked in the
interviews held to collect data were prepared by focusing on the aim of determining
the factors that affect the students' reading behavior and motivation in the context of
their ecological systems and the process of choosing a book. The participants of the
study consisted of 30 students from different grades, including second, third and
fourth grades, in two different primary schools in Kayseri. Deductive analysis
method was used for the analysis of student responses. According to the findings, it
was determined that students had their own criteria that were effective in choosing
books. It was concluded that students have a dynamic understanding of reading as
they develop as readers.