Bazı bakla (Vicia faba L.) genotiplerinin tarımsal ve biyokimyasal özellikler yönünden değerlendirilmesi ve seleksiyonu
Evaluation and selection of some faba bean (Vicia faba L.) genotypes for agricultural and biochemical properties
Yazar: DİDEM AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇANCI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada toplam 12 bakla genotipi kullanılmış olup, bunlardan 8 tanesi ICARDA tarafından geliştirilen düşük tanen içekli genotipler (FBIN-LT-2013), 2 tanesi tescilli çeşit (Icawhite, Elisar) ve 2 tanesi de yerel bakla çeşididir (Atlıdere ve Antalya yerel çeşidi). Denemede, parselde çıkan bitki sayısı; 19-63 adet, ilk çiçeklenme gün sayısı; 68-82 gün, % 50 çiçeklenme gün sayısı; 74-107 gün, olgunlaşma gün sayısı; 140-153 gün, bitki boyu; 44,50-105,50 cm, ilk bakla yüksekliği; 10,50-50,50 cm, dal sayısı; 1-6,25 adet, bitkideki bakla sayısı; 3,50-15,25 adet, fide, % 50 çiçeklenme ve bakla bağlama dönemlerinde olmak üzere toplam klorofil içeriği (SPAD); 42,25-53,13 (fide), 36,79-49,27 (% 50 çiçeklenme), 38,32-50,23 (bakla bağlama), biyolojik verim (kg/da); 31,30-388,80 kg, dane verimi (kg/da); 26,10-164,90 kg, 100-dane ağırlığı; 62,25-97 g, bakla uzunluğu; 77,50-118,75 mm, bakla eni; 10-18,75 mm, bakladaki dane sayısı; 2,50-4.25 adet ve hasat indeksi; % 25,81- % 62,13 olarak belirlenmiştir. İlk çiçeklenme gün sayısı, ilk bakla yüksekliği, dal sayısı, 100-dane ağırlığı ve bakla uzunluğu ölçümlerinde istatistiki olarak önemli farklar belirlenmiştir. FLIP08-019FB, Atlıdere ve FLIP08-015FB genotiplerinin yüksek dane verimi ve erkencilik yönleriyle ileride yapılacak olan çalışmalarda kullanılabileceği öngörülmektedir. Ayrıca düşük tanen içerikli FLIP08-015FB genotipi diğer genotiplerden ve kontrollerden daha yüksek verime sahip genotip olmuştur. Bu genotip yeni çeşit adayı olarak belirlenmiştir. Genotiplerin protein, toplam ve serbest amino asit içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yapılan biyokimyasal analiz sonuçlarına göre, genotiplerin protein miktarları % 22,58 (FLIP03-005FB) ile % 31,50 (Elisar) arasında değişkenlik göstermiştir. FLIP08-016FB genotipi aspartik asit, sistin, izölösin+lösin, lisin, fenilalanin, serin ve valin içerikleri bakımından en yüksek değere sahip genotiptir. Belirlenen genotiplerin ilerdeki ıslah çalışmalarında kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
A total of 12 faba bean genotypes were used in this study. 8 of these are low tannin-containing genotypes developed by ICARDA (FBIN-LT-2013) and 2 of them are registered varieties (Icawhite, Elisar) and 2 of them are local faba bean genotypes (Atlıdere and Antalya local variety). In the experiment, the number of plants in the plot (19-63), number of days to first flowering (68-82 days), number of days to 50% flowering (74-107 days), days to maturity (140-153 days), plant height (44,50-105,50 cm), height of first pod (10,50-50,50 cm), number of branches (1-6,25), number of pods per plants (3,50-15,25), seedling stage (42,25-53,13), 50% flowering (36,79-49,27) and pod setting period (38,32-50,23), including the amount of chlorophyll (SPAD), biological yield (kg/da) (31,30-388,80 kg), seed yield (kg/da) (26,10-164,90 kg), 100seed weight (g) (62,25-97 g), pod length (77,50-118,75 mm), pod width (10-18,75 mm), seed numbers per pod (2,5-4,25) and harvest index values (25,81%-62,13%) are identified. Statistically significant differences were determined for number of first flowering days, first pod height, number of branches, 100-seed weight and, pod length. It is assumed that FLIP08-019FB, Atlıdere and FLIP08-015FB genotypes can be used in future breeding programs with high seed yield and earliness. Also, the low tannin FLIP 08-015FB genotype was the genotype with higher yields than other genotypes and controls. This genotype has been identified as a candidate of new variety. According to results of biochemical analysis to see content of protein, total and free amino acid, content of protein varied between 22,58% (FLIP03-005FB) and 31,50% (Elisar). FLIP08-016FB genotype is the highest value for aspartic acid, sistin, isoleusine+leucine, lisin, phenylalanine, serine and valine. Selected genotypes could be used in plant breeding programs in the future.