Elektrik ve doğal gaz piyasalarında yoğunlaşmalar ve yakınsama yoluyla meydana gelen yoğunlaşmaların Türk ve Avrupa Birliği mevzuatı açısından incelenmesi
An examination of concentration in the electricity and naturel gas markets and concentration through conjunction from the perspective of Turkish and European Union competition legislation
Yazar: MEHTAP POYRAZ
Danışman: DR. HEDİYE BAHAR SAYIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra enerjiye dolayısıyla enerji 
kaynaklarına olan gereksinim hızlı bir şekilde artmaya başlamış, artan bir şekilde devam 
etmiş ve etmektedir. Enerji ve enerjiye olan ihtiyaç artık hava-su gibi zorunlu temel 
ihtiyaçlar arasında sayılmakta ve evrensel kamu hizmeti olarak kabul edilmektedir. 
Enerjinin önemi ve elde edilmesinde kullanılan kaynakların kıtlığı bu alanda farklı 
ekonomik ve siyasi yaklaşımlara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Zira bu yaklaşımlarla 
varılmak istenilen temel hedef, tüketicilerin refahının maksimizasyonu ve toplum 
refahının artırılmasıdır. Toplumun refahının artırılması dolayısıyla enerjiye kaliteli, 
sürekli ve ucuz bir şekilde ulaşılabilmesinin yöntemlerinden biri de enerji şirketleri 
arasında yapılacak yoğunlaşma işlemleri sonucu bir sinerji elde edilmesi ve bunun 
tüketicilerin ve toplumun refahının artırılmasına yansıtılması olarak düşünülmektedir. 
Enerji şirketleri arasında yaşanan bu yoğunlaşmaların pek çok nedeni olmakla birlikte en 
önemlilerinden birisi de özellikle teknolojide yaşanan gelişmelerle birlikte piyasalar 
arasında meydana gelen yakınsama faaliyetleridir. 
Enerji şirketleri arasında tez özelinde elektrik ve doğal gaz şirketleri arasında 
yakınsama nedeniyle meydana gelen yoğunlaşma işlemlerinin değerlendirilmesinin diğer 
piyasalarda meydana gelen yoğunlaşma işlemlerinden biraz daha dikkat ve özen 
gösterilmesi gereken işlemler olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Çünkü bu piyasaların 
sahip olduğu stratejik önem, meydana gelen yoğunlaşmaya yönelik işlemlerde ortaya 
çıkabilecek olumsuz durumların yansımaları ve bilahare düzeltilmesinde oldukça büyük 
maliyetleri beraberinde getirmektedir. Bu önemine binaen tezde elektrik ve doğal gaz 
şirketleri arasında yakınsama nedeniyle meydana gelen yoğunlaşma işlemlerinin 
tüketicinin ve toplumun refahına yönelik etkisi Avrupa Birliği ülkelerindeki gelişmeler 
ışığında ele alınarak Türkiye'ye yansımalarının neler olabileceği değerlendirilmek 
istenilmiştir. 
Elektrik ve doğal gaz piyasalarında yakınsama ile birlikte gelen yoğunlaşmaya 
yönelik işlemler beraberinde olumlu gelişmeler ve etkiler getirdikleri gibi olumsuzlukları 
da getirebilmektedirler. Bu nedenle tezde, yakınsama nedeniyle meydana gelen 
yoğunlaşmalar gerek taraflar gerekse yetkili otoriteler tarafından nasıl ele alınmalı ve 
değerlendirilmeli, bir başka deyişle bu nitelikli yoğunlaşma işlemlerinde hangi kriterler 
esas alınmalı ki arzu edilen sonuçlara ulaşılabilsin sorusu ele alınarak bu soruya verilecek 
cevap veya cevaplar bulunmak istenilmiştir. Bu cevaplar araştırılırken büyük ölçüde 
gerek Kurul gerekse Komisyon kararlarından yararlanılmıştır. Zira bu alanda genellikle 
uygulamaların mevzuatın oluşmasına öncülük ettiği görülmektedir.

Abstract:
Especially after the second half of the 20th century, the need for energy, therefore 
energy resources, started to increase rapidly, continued and continues to increase. The 
need for energy and energy is now considered among the essential basic needs such as 
air-water and is accepted as a universal public service. The importance of energy and the 
scarcity of resources used in its production show that different economic and political 
approaches are needed in this field. Because the main goal to be achieved with these 
approaches is to maximize the welfare of consumers and increase the welfare of the 
society. One of the methods of achieving high quality, continuous and cheap energy due 
to increasing the welfare of the society is thought to be to obtain a synergy as a result of 
the concentration processes to be made between energy companies and to reflect this on 
increasing the welfare of consumers and society. While there are many reasons for these 
concentrations among energy companies, one of the most important is the convergence 
activities between markets, especially with the developments in technology.. 
The evaluation of the concentration transactions that occur between energy 
companies due to the convergence between electricity and natural gas companies should 
be considered as transactions that require a little more attention and care than the 
concentration transactions that occur in other markets. Because the strategic importance 
of these markets, the reflections of the negative situations that may arise in the 
transactions for the concentration and the subsequent correction of them bring along quite 
large costs. Due to this importance, in the thesis, the effect of the condensation processes 
that occur due to the convergence between electricity and natural gas companies on the 
welfare of the consumer and the society is discussed in the light of the developments in 
the European Union countries, and its reflections on Turkey are wanted to be evaluated.
Concentration transactions that come with convergence in electricity and natural 
gas markets bring along positive developments and effects as well as negative effects. For 
this reason, in the thesis, the question of how the concentrations that occur due to 
convergence should be handled and evaluated by both the parties and the competent 
authorities, in other words, which criteria should be taken as basis in these qualified 
concentration processes so that the desired results can be achieved, and an answer or 
answers to this question were sought. While investigating these answers, the decisions of 
both the Board and the Commission were used to a great extent. Because, it is seen that 
practices in this field generally lead to the formation of legislation.