Sezaryen operasyonunda anestezi yönteminin melatonin düzeyine etkisi ve postpartum depresyonla ilişkisi
The effects of anesthetic agents used in cesarian section on melatonin levels and the association with postpartum depression
Yazar: REMZİYE AYŞENUR NALBANT
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM ONK
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Anestezi-kondüksiyon = Anesthesia-conduction ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum ; Doğum = Delivery ; Melatonin = Melatonin ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Amaç:
Gebelik ve doğum sonrası dönem kadın yaşamının en özel dönemlerindendir. Yeni doğum yapmış annenin bedensel ve ruhsal yönden etkilendiği bir dönemdir. Sirkadiyen ritmin en önemli belirleyici hormonlarından olan melatoninin depresyon üzerine etkisi açısından pekçok araştırma yapılmıştır. Bizim de çalışmamızdaki amacımız sezaryen operasyonunda kullanılan anestezi yöntemlerinin melatonin düzeyine etkisini tespit etmek ve postpartum depresyon durumu ile ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmamız Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır. Çalışmamız Erzincan Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği'nde sezaryen operasyon ile doğum yapacak, 18-45 yaş arası 231 gebe çalışmaya dahil edildi. Ameliyathanede değişik anestezistlerin tercihine göre anestezi uygulanan gebeler genel, spinal ve kombine spinal epidural şeklinde üç gruba ayrıldı. Çalışmaya dahil edilen gebelerden postoperatif birinci gün sabah saat 05:00 de periferik venöz damar yolundan kan melatonin seviyelerini ölçmek amacıyla kan örnekleri alındı. Numuneler santrifüj edilerek -80 derecede saklandı ve melatonin hormon kitleri Elisa yöntemi ile çalışıldı. Doğum yapan gebelere doğum sonrası depresyon ölçümü amacıyla Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği uygulandı.
Bulgular:
Gebelere uygulanan anestezi şekillerinin %16 kombine spinal epidural anestezi (KSEA), % 18,2 genel anestezi ve % 65,8 spinal anestezi olarak tespit edildi. Gebelerin % 68'nde depresyon durumu yok, % 32'nde var olarak tespit edildi. Operasyonun zamanlaması ile anestezi yöntemleri arasındaki ilişkiye bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görüldü (p<0,001).
Genel anestezi uygulanan gebelerin depresyon oranı diğer gruplardan anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001). Operasyon zamanlamasına (elektif-acil) göre
depresyon durumu arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmedi (p=0,901).
Anestezi yöntemine göre melatonin düzeyi arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,53). Operasyon zamanına göre melatonin düzeyleri arasındaki ilişkiye bakıldığında da istatistiksel bir anlamlılık görülmedi (p=0,139). Gebelerin depresyon durumu ile melatonin düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p=0,097).
Sonuç:
Sezaryen operasyonunda gebelere uygulanan anestezi yöntemlerinin postoperatif melatonin düzeyine etkisi ile postpartum depresyon arasındaki ilişkinin incelendiği bu çalışmada; uygulanan anestezi yöntemlerinin postoperatif melatonin düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturmadığı fakat genel anestezi uygulanan gebelerde postpartum depresyon oranlarının anlamlı olarak yüksek olduğunu ve postoperatif melatonin düzeyleri ile postpartum depresyon arasında ilişki olmadığını tespit ettik.

Abstract:
Objective:
Gestational and postnatal phases are the most exceptional periods of women. This is a phase which the mother is affected both phisically and mentally as she bears a new child. Melatonin is one of the most influential hormones on circadian rythm, and plenty of studies have been conducted about melatonin and depression association. In our study we aim to establish the effects of anesthetic agents used in cesarean section on melatonin levels, and to evaluate the possible association of melatonin levels and postpartum depression.
Materials and Methods:
Our study has been approved by the Erzincan Binali Yıldırım University Ethics Comitee. We included 231 pregnant women between the ages of 18-45 which have been admitted for cesarean section to Erzincan Mengücek Gazi Training and Research Hospital Anesthesiology and Reanimation Clinic. The pregnant women have been divided into 3 groups which underwent general, spinal and combined spinal-epidural anesthesia respectively. These approaches were determined by the preference of the attending anesthesiologist. Postoperative first day at 5:00 am, peripheral venous blood samples were obtained from the subjects for melatonin level measurement. Samples were centrifuged and kept in -80°C until the testing for melatonin with ELISA method. In order to determine the depression status, the subjects were evaluated with Edinburgh Postpartum Depression Scale.
Results:
All the anesthesia types that was given to the subjects; 16% was combine spinal epidural anestesia, 18,2% was general anesthesia and 65,8% was spinal anesthesia. According to the scale 68% of the subjects had no depression and 32% had depression. There was a statistically significant difference (p<0,001) between the timing of the operation and anesthesia method.
The depression rate in subjects that underwent general anesthesia was significantly higher than other groups (p<0,001). There was no significant difference between the timing of operation and depression status (p=0,901).
The association between anesthesia method and melatonin levels had no statistically significant difference (p=0,53). The association between operation timing and melatonin levels had no statistically significant difference (p=0,139). The
VII
association between depression status and melatonin levels had no statistically significant difference among the two groups (p=0,097).
Conclusion:
We aimed to evaluate the effect of the chosen anesthesia method on postoperative melatonin levels and postpartum depression, and we found that the chosen method of anesthesia does not affect postoperative melatonin levels significantly but the usage of general anesthesia significantly rises the postpartum depression rate among subjects. And also we did not find any correlation between postoperative melatonin levels and postpartum depression.