İbn-i İsa'nın Kavaid-i Teshirat isimli eseri: İnceleme ve metin
Kavaid-i Teshirat by Ibn-i Isa: An analysis and transcription
Yazar: ENGİN KAÇAR
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY DEMİRCİOĞLU
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divanlar = Divans ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Sihir = Magic ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İbn Sina = Ibn Sina

Özet:
Bu tezin konusu 16. yüzyılda yaşamış alim ve şair İbn-i İsa'nın Kavaid-i Teshirat isimli eseridir. On beş bölümden oluşan bu eser nesir olup gizli ilimlerden sihir ve tılsımla ilgilidir. Gizli ilimler; cifir, remil, fal, harfler,ebced, nücûm ilmi, sihir, havas, vefk vb. gibi alanları ifâde etmek için kullanılan bir tȃbirdir. Dîvân edebiyatı sanatçıları, aynı zamanda birer ȃlim-şâir olduğundan gizli ilimlere ait bilgi ve birikimi de eserlerinde yansıtmışlardır. Çalışmamız beş bölümdür. Birinci bölümde divan edebiyatında sihre genel hatlarıyla değinilmiştir. İkinci bölümde Kavaid-i Teshirat'ın tertibi, dil ve üslup özellikleri incelenmiş ve eserin, telif-tasnif meselesi bağlamında bir değerlendirmesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde eserin içeriği ilm-i nücûm, ilm-i hurûf, ilm-i ebced, ilm-i tâbir-i rüyâ, esma-i hüsna, anasır-ı erbaa başlıkları altında dîvân şâirlerinden örnek beyitler de verilerek analiz edilmiştir. Böylece bunların dîvân şâirlerince nasıl kullanıldığı da kısmen karşılaştırmalı bir yaklaşımla ortaya konmaya çalışılmıştır. Beşinci bölümde de eserin nüshaları tanıtılmış ve transkripsiyonlu metni verilmiştir.  Bu tezle, ilim dünyȃsına yeni bir eser kazandırılmıştır.

Abstract:
The topic of this thesis is about the work of İbn-i İsa who is a scholar and poet of 16. century. The name of the work is Kavaid-i Teshirat. It consists of 15 parts. It is a prose work and about magic and talisman that is included to hidden knowledges. Hidden knowledges is an expression used for cifir, remil, fal, hurûf, ebced, ilm-i nücûm , sihir, tılsım, havas, vefk etc. Because dîvân poets are scholars, they also use the knowledge and terminology of hidden knowledges in their literary works. This study that consists of 5 parts. In the first part knowledge of magic and talisman in dîvân poetry was discussed. In the second part, after the writing plan, language and narration style of the work were examined, the work was evaluated in terms of telif (writing) and tasnif (re-arrangement) issue. In the third part, the content of Kavaid-i Teshirat was analysied under the titles such as ilm-i nücûm, ilm-i hurûf, ilm-i ebced, ilm-i tâbir-i rüyâ, esma-i hüsna and anasır-ı erbaa by giving couplets of dîvân poets, too. By this way, the issue of how dîvân poets use these knowledges was tried to be seen by a partial comparative approach . In the fifth part, the copies of Kavaid-i Teshirat were introduced and the text was given with a transcription. By this thesis, a new work was brought to the light and offered to the academic world.