Martin Heidegger düşüncesinde hakikat-zaman ilişkisi
Truth-time relationship in Martin Heidegger's thought
Yazar: NİLİFER ÜNALDI
Danışman: PROF. DR. CELAL TÜRER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Hakikat = Truth ; Heidegger, Martin = Heidegger, Martin ; Zaman = Time ; Zamansallık = Temporality

Özet:
Çalışmamız Heidegger'in hakikat anlayışının zaman/sallık ile ilişkisini kurmayı amaçlamaktadır. Hakikate ilişkin her tasavvur açıkça ya da değil bir zaman anlayışı üzerinde temellenir. Heidegger düşüncesinde hakikat kavramı varlık kavramı kadar önemlidir ve epistemolojinin ötesinde ontolojik bir anlam taşımaktadır. Düşünürün hakikat için kullandığı kavram aletheia/Unverborgenheit'tır ve açığa çıkmışlık, gizlilikten çıkma anlamlarına gelir. Heidegger, bütün hakikat kuramlarının uğramadan geçemeyecekleri tekabüliyet olarak hakikatin ancak, öncesel olarak aletheia anlamında bu açığa çıkmışlık zemininde olanaklı olacağını söylemektedir. Bu tavrıyla o, tekabüliyet olarak hakikati yadsımaz ancak dünyanın daha ilksel ve zengin ifşa olmuşluğunu önermelere sıkıştırmak suretiyle daralttığını düşünür. Bu çalışma tekabüliyet anlamındaki hakikat tasavvurunun ancak aletheia olarak açığa çıkmışlıkta mümkün olduğunu savunmaktadır. Heidegger, insanın gündelik yaşamına bir şimdiler dizisi olarak sızan zamanın geçmiş, gelecek ve şimdinin geçişli yapısı ile karakterize olan ekstatik-ufuksal bir zamansallıktan türediğini iddia eder. Çalışmamızda Heidegger'in aletheia olarak belirlenen hakikat anlayışının onun orijinal zaman dediği ekstatik zamansallıkta köklendiğini, tekabüliyet anlamındaki hakikatin ise ekstatik zamansallığın bir düzleştirilmesi olan ve şimdi'nin ardışıklığında sonsuza uzanan geleneksel zaman tasavvurunda olanaklı olduğunu savunmaktayız.

Abstract:
Our study aims to establish the relationship between Heidegger's understanding of truth and temporality. Every project of truth is based on a conception of time, explicitly or not. In Heidegger's thought, the concept of truth is as important as the concept of being and has an ontological meaning beyond epistemology. The concept that the philosopher uses for truth is aletheia / Unverborgenheit and means disclosure. Heidegger says that truth as the correspondence that all theories of truth cannot pass without going through is possible only on this ground of disclosure, primarily in the sense of aletheia. With this attitude, he does not deny the truth as correspondence, but thinks he narrows the more primitive and rich revelation of the world to propositions. This study argues that the conception of truth in the sense of correspondence is possible only the aletheia as dizclosure. Heidegger argue that time infiltrating into human everyday life as a series of present derives from an ecstatic temporality characterized by the transitional structure of past, future and present. In our work, we argue that Heidegger's understanding of truth, which is determined as aletheia, is rooted in the ecstatic temporality he call original time, and the truth in the sense of correspondence is possible in the traditional imagination of time, which is a flattening of ecstatic temporality and which extends forever in the succession of the present.