Bazı yazlık elma çeşitlerinde farklı tozlayıcı çeşitlerin meyve tutum oranı ve bazı meyve özelliklerine etkilerinin belirlenmesi
Effect of different pollinators on fruit set and some fruit characteristics of summer apple cultivars
Yazar: EMRE AKKURT
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN EVRENOSOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Elma (Malus domestica L.), dünya üzerinde çok geniş yayılma alanı gösteren ve değişik ekolojilerde üretimi yapılabilen bir türdür. Ancak, gametofitik uyuşmazlığın sebep olduğu bazı durumlarda üretim ekonomik şekilde gerçekleştirilememektedir. Büyük oranda kendine uyuşmaz olan elmalarda, karşılıklı uyuşmazlık da yaygın şekilde görülmektedir. Çiçektozu ve yumurta hücresinde herhangi bir anormallik bulunmamasına rağmen, çeşit kendiyle ve diğer bazı çeşitlerde uyuşmazlık gösterdiği için meyve tutumu az olabilmektedir. Çalışmada, Vista Bella, Jersey Mac, Williams Pride, Summer Red elma çeşitlerinde farklı tozlayıcı çeşitlerin meyve tutumu ve meyve kalite özelliklerinden en, boy, ağırlık, kabuk alt ve üst rengi ile tohum sayısı, SÇKM, titre edilebilir asitlik ve pH üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışılan dallarda hüzmede çiçek adedi 3-4'ü geçmeyecek ve meyve adedi dengeli olacak şekilde tozlanan çiçek sayısı ayarlanmıştır. Tüm kombinasyonlar ve uygulamalar arasında en yüksek meyve tutum oranı Summer Red x Jersey Mac kombinasyonunda (%47,00) gözlenmiştir. Çalışmamızda, Vista Bella x Jersey Mac ve Williams Pride x Summer Red kombinasyonlarına ait meyveler, ağırlık, meyve eni ve boyu açısından diğer kombinasyonlar arasında istatistiksel olarak önemli (%5) bulunmuştur. Ayrıca, tüm serbest tozlama uygulamalarına ait meyveler de ağırlık, meyve eni ve boyu açısından diğer kombinasyonlara göre istatistiksel olarak üstün (%5) bulunmuştur. Tüm kombinasyonların renk değerleri incelendiğinde, kabuk üst renk değerlerinde, en düşük L değerini Jersey Mac serbest tozlama uygulaması alırken, en yüksek kroma değerini Vista Bella serbest tozlama kombinasyonu almıştır.

Abstract:
Apple (Malus domestica L.) is a species that is widely spread across the world and can be produced in various ecologies. However, in some cases caused by gametophytic incompatibility, production cannot be carried out economically. In apples, which are largely self-incompatible, cross-incompatibility is also common. Although there is no abnormality in pollen and egg cell, the fruit set may be low due to the incompatibility between the cultivar and some other varieties. In this study, the effects of different pollinators on Vista Bella, Jersey Mac, Williams Pride, Summer Red apple cultivars on fruit quality and fruit quality characteristics as fruit height, width, weight, peel color, seed amount, TSSC (total soluble solids content), TA and pH values were investigated. The number of pollinated flowers in studied branches  was set to three or four  and the number of fruit is balanced in branches. The highest fruit set rate among all combinations and applications was observed in the Summer Red x Jersey Mac combination (47,00%). As a result, fruits belong to Vista Bella x Jersey Mac and Williams Pride x Summer Red combinations were found statistically superior (%5) when compared to other combinations for fruit weight, width and height. Besides, fruits of all open pollination applications were statistically ascendant (%5) to all other combinations regarding fruit weight, width and height. When the color values were investigated; The lowest L value of the peel upper color is measured in Jersey Mac open pollination, while the highest Chroma values are for Vista Bella open polination.