Koroner arter hastalarında aerobik egzersizin endotel fonksiyonlarına olan etkilerinin değerlendirilmesi
Effects of aerobic exercise training on vascular endothelial functions in coronary artery disease
Yazar: LEVENT SOYER
Danışman: DOÇ. DR. MESUT DEMİR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aerobik = Aerobic ; Egzersiz = Exercise ; Endotelyum = Endothelium ; Koroner hastalık = Coronary disease

Özet:
Giriş ve Amaç: Endotel işlev bozukluğu koroner arter hastalığının gelişiminde en erken basamağı oluşturmaktadır. Endotel işlevlerinin iyileştirilmesinde çeşitli yöntemler tanımlanmıştır. Bu yöntemler içerisinde beklide en önemlisi ve en çok unutulanı aerobik egzersizi içeren yeterli fiziksel aktivitedir. Kalp özelleşmiş bir damar olarak kabul edilmekte ve endokardiyumun damar endoteli ile benzer hücrelerden oluştuğu bilinmektedir. Endotel işlevlerinin etkilenmesi ile diyastolik işlevlerin de birlikte etkilenebileceği varsayılmaktadır. Çalışmamızda, aerobik egzersiz antrenmanının endotel işlevlerine olan etkileri incelendiGereç ve Yöntem: Çalışmaya 20 kararlı koroner arter hastası (14 erkek ve 6 kadın, yaş ortalaması 56.1 ± 4 yıl) alındı. Kan ve idrar örnekleri alınarak plazma homosistein ve spot idrar mikroalbümin düzeyleri saptandı. Hastaların akıma bağlı vazodilatasyon ölçümleri yanısıra, ekokardiyografi ile nabız dalgalı ve doku Doppler ölçümleri yapıldı. Hastalar daha sonra 4 haftalık, zirve oksijen alımı %60 olacak şekilde orta şiddette aerobik egzersiz antrenmanı programına alındılar. Tüm laboratuvar testleri, akıma bağlı vazodilatasyon ve ekokardiyografi Doppler ölçümleri antrenman sonrası tekrarlanarak, öncesi değerler ile karşılaştırıldılar.Bulgular: Hastalarda 4 haftalık aerobik egzersiz antrenmanı ile akıma bağlı vazodilatasyon ortalama % 15,6±7,3 düzeyine yükseldi (p=0,001). Antrenman öncesi ve sonrası laboratuvar test sonuçları, akıma bağlı vazodilatasyon, nabız dalgalı Doppler ve doku Doppler bulguları tabloda özetlenmiştir.TabAntrenman öncesiAntrenman SonrasıPlazma Homosistein (?mol/l)20,1±1015,7±10,3*Mikroalbüminüri (mg/l)26,1±51,419,3±41,6*Akıma Bağlı Dilatasyon (%)10,4±5,815,6±7,3*Mitral Akım (nabız dalgalı Doppler)E (cm/s) : Erken diyastolik akım 64,8±15,263,4±16,5A (cm/s) : Geç diyastolik akım 80,1±16,1 71,9±15,5*EDT (ms): E dalga deselerasyon zamanı 210,3±39,3 184,8 ±38,8*E/A 0,84±0,280,95±0,41Mitral Anüler HızlarE' (cm/s) : Erken diyastolik hız 16,1±3,415,7±2,9A' (cm/s) : Geç diyastolik hız 19,9±4,916,6±3,0 *S' (cm/s) : Sistolik hız13,6±2,512,9±2E/E'4,2±1,24,1±0,93* = İstatistiksel olarak anlamlı (p < 0.05)Sonuç: Çalışmamızda, orta şiddette aerobik egzersiz antrenmanı ile endotel işlevlerinde iyileşme olduğu, kalbin diyastolik işlevlerinin ise olumlu etkilenme eğiliminde olduğu kanısına varıldı. Bu nedenle düzenli aerobik egzersizin koroner arter hastalığı tedavisine eklenerek hastaların motivasyonlarının sağlanması gerektiği düşünüldü.

Abstract:
Introduction: Endothelial dysfunction is an early manifestation of coronary artery disease. Different methods have been defined for the healing of endothelial functions. The mostly forgotten and important one of these methods is the physical activity which includes aerobic exercise training. The heart, as a specialized form of vessel, has an endothelial system which is forming the composition of endocardium. Therefore, endothelial dysfunction may also leads to impairement of the diastolic functions of the heart. The beneficial effect of aerobic exercise on vascular endothelium may also improve the diastolic functions and exercise capacityAim: The aim of this study was to investigate the effect of aerobic exercise training on vascular endothelial functionsMethods: Twenty patients (14 males and 6 females, mean age 56.1±4 years) with stable coronary artery disease were included to the study. Blood and urine samples were taken to calculate plasma homocystein and instant microalbuminuria levels, respectively. Doppler echocardiographic measurements and the amount of brachial flow mediated dilatation were achieved. Patients were trained for four weeks with moderate intensity treadmill exercise, regarding the 60% of peak oxygen uptake. All laboratory and echocardiographic examinations were repeated after the training protocol.Results: Four weeks of regular aerobic exercise training significantly improved flow mediated dilatation of patients with CAD (p=0,001). Transmitral peak velocities evaluated by pulsed wave Doppler, tissue Doppler velocities, flow mediated dilatation and laboratory results are summarized in table.Plasma Homocystein (?mol/l)20,1±1015,7±10,3*Microalbuminuria (mg/l)26,1±51,419,3±41,6*Flow Mediated Dilatation (%)10,4±5,815,6±7,3*E/A 0,84±0,28 0,95±0,41Conclusion: In conclusion, moderate intensity level of exercise improves endothelial functions and has some beneficial effects on diastolic functions in patients with CAD. Regular exercise is an important tool in the CAD treatment protocol and patients with CAD should be advised to include aerobic exercise training into their treatment