Geometriksel bir form olarak dairenin yazı ile birlikte resim yüzeyi üzerinde ilişkilendirilmesi
As a geometrical form, associating the circle with the writing on the picture surface
Yazar: HATUN KARAMAN
Danışman: PROF. DR. ZAKİR AZİZOV
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Daire = Circle ; Kültür = Culture ; Motifler = Motifs ; Resim sanatı = Painting art ; Türk resim sanatı = Turkish painting art ; Yazı = Writing

Özet:
Geçmişten itibaren birçok toplum yaşantıları boyunca farklı yollarla iletişime
geçmişler ve bu iletişim şekli işaret ve motifler yoluyla olmuştur. Bu işaret ve motifler
bazı topumlar için bir temsiliyet haline gelmiştir. Kimi zaman bu motifler bir şeyi temsil
etmiş kimi zaman kendiliğinden gelişen bir şekil olarak yer bulmuştur.
Bu çalışmanın amacı, Dairenin yazı ile birlikte ilişkisini kullanarak farklı bir
resimsel yorum oluşturmaktır. Çalışmanın oluşturulma sürecinde nitel araştırma yöntemi
kullanılmış olup; makale, tez, internet, dergi ve kitap gibi kaynaklardan literatür taraması
yapılmıştır. Daire ve yazı ilişkisi, Batı ve Türk resmi bağlamında çeşitli sanatçılar ve
dönemler üzerinden incelenmiştir. Bu tez çalışması dört bölümden oluşmuş, birinci
bölümde tezin amaç, önem, problem durumu gibi konulara değinilmiş, ikinci bölümünde
kavramsal çerçeve ile ilgili araştırmalar yapılmış, üçüncü bölümde Türk resmi ve Batı
resmi açısından daire ve yazı kullanımları analiz edilmiş, dördüncü bölümde ise tez
kapsamında yapılan uygulamalar ve çözümlemelerine yer verilmiştir. Son bölümde ise
çalışma kapsamında ortaya çıkan sonuçlara değinilmiştir.
Uygulamalara başlangıç sürecinde yuvarlak teneke kutular ve onların üzerindeki
renk, yazı ve dairesel unsurlar kullanılarak çeşitli kompozisyonlar oluşturulmuştur. Farklı
kombinasyonlarda gelişen ve yuvarlak teneke nesnesinden oluşan kompozisyonları
denenmiştir. İlerleyen süreçte durum biraz daha yalınlaştırarak daha soyut bir hal almış
ve uygulamalar üzerinde çeşitli renkler, yazılar ve dairesel formlara uygulayıcının
oluşturmak istediği kompozisyona göre yön verilmiştir. Bu bağlamda yaklaşık 20 adet
tuval üzerine yağlı boya ve akrilik ile çeşitli uygulamalar yapılmıştır. Dairesel formlar ve
yazı ile tarihte birçok resim yapıldığı ve günümüzde de birçok örneği bulunduğu
araştırmalar sonucu görülmüştür. Bu bağlamda daire ve yazı uygulamaların ana unsuru
haline gelmiş, plastik yönden birçok çalışma üretilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Since from the past many communities have communicated in different ways
throughout their lives, and the mode of communication has been through shapes and
motifs. These motifs and shapes have been a representation for some communities.
Sometimes these motifs represent something, and sometimes they find their place as a
spontaneous shape.
The aim of this study is to create a different pictorial interpretation by using the
relationship of the circle with the writing. In the process of shaping the research, the
qualitative research method was used and the literature was scanned from articles, theses,
internet, journals and books. The relationship between circle and writing has been studied
in the context of Western and Turkish painting through various artists and periods. This
thesis study consists of four parts: In the first part, the aim, importance and problem
situation of the thesis are stated. In the second part, some research has been done on the
conceptual framework. In the third chapter, the usage of circle and writing in terms of
Western and Turkish paintings are examined. In the fourth chapter, applications and
analyzes within the scope of the thesis are given. And in the last section, the results of the
study were announced.
Various compositions were composed by using round tin boxes and the colors,
writing and circular elements on them in the beginning process of the applications.
Compositions developed in different combinations and consisting of a round tin object
have been tried. In the following process, the situation became simpler and became more
abstract, and various colors, writings and circular forms were directed according to the
composition the practitioner wanted to create. In this context, various applications were
made with oil paint and acrylic on approximately 20 canvases. It has been observed that
many paintings were made in history with circular forms and writing, and even today
there are many examples. In this context, it has become the main element of circle and
writing applications, and it has been concluded that many studies can be produced in
terms of plastic.