Tip 2 diyabetli bireylerde sezgisel yemenin yeme tutumu ve glisemik kontrol ile ilişkisi
The relationship between ıntuitive eating and eating attitude and glycemic control in ındividuals with TYPE 2 diabetes
Yazar: ÖZLEM KOÇAK
Danışman: PROF. DR. YASEMİN YILDIRIM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kronik Hastalıklar Ana Bilim Dalı / Diyabet Destek Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Tip 2 diyabetli bireylerde sezgisel yemenin yeme tutumu ve glisemik kontrol ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini; 18 Kasım 2019 – 12 Mart 2020 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı polikliniğine gelen Tip 2 DM tanılı ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 385 birey oluşturmuştur. Çalışma verileri; bireylerin demografik bilgilerine, sağlık bilgilerine, beslenme alışkanlıklarına ve biyokimyasal verilerine yönelik sorular ile Sezgisel Yeme Ölçeği (IES-2), Yeme Tutum Testi (EAT-26) ve 24 saatlik besin tüketim kaydının yer aldığı bir form kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 59.12±9.78 olup, bireylerin %37.4'ü erkek, %62.6'sı kadındır. Bireylerin IES-2 toplam puan ortalaması 3.05±0.26 olarak saptanmıştır. EAT-26 sonuçlarına göre bireylerin %76.6'sının normal yeme davranışına, %23.4'ünün ise bozulmuş yeme davranışına sahip olduğu belirlenmiştir. Sezgisel yeme ile bireylerin vücut ağırlığı, BKİ değeri, bel çevresi ve trigliserit değeri arasında istatistiksel olarak negatif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Çalışmada sezgisel yeme ile AKŞ ve HbA1c değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Sezgisel yeme alt ölçeklerinden olan "açlık ve tokluk işaretlerine güven" alt ölçeği ile enerji, karbonhidrat, protein, yağ, bitkisel protein, çoklu doymamış yağ asidi ve lif tüketimi arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05). IES-2 ve EAT-26 puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak, EAT-26 puanı ile IES-2 alt ölçeklerinden olan "duygusal sebeplerden ziyade fiziksel sebeplerle yeme" alt ölçeği arasında istatistiksel olarak negatif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Ek olarak EAT-26 puanı ile "açlık ve tokluk işaretlerine güven" alt ölçeği arasında istatistiksel olarak pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç: Çalışma sonucunda; sezgisel yeme ile Tip 2 diyabetli bireylerin antropometrik ölçümleri, trigliserit değerleri, beslenme durumları ve yeme tutumları arasında zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Sezgisel yemenin yeme tutumu ve glisemik kontrol ile arasındaki nedensellik ilişkisini daha iyi belirleyebilmek için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The aim of the study was to determine the relationship between intuitive eating and eating attitude and glycemic control in individuals with Type 2 diabetes. 
Material and Method: The sample of the study included 385 individuals who applied to the Endocrinology and Metabolism Diseases Polyclinic in Ege University Hospital between November 18, 2019 and March 12, 2020, who were diagnosed with Type 2 Diabetes Mellitus, and who met the inclusion criteria. Data were obtained using a form consisting of questions on individuals' demographic information, health information, eating habits and biochemical data, the Intuitive Eating Scale (IES-2), the Eating Attitudes Test (EAT-26) and a food consumption record for 24 hours via face-to-face interview method. 
Results: The mean age of the participants was 59.12±9.78, and 37.4% were male while 62.6% were female. The IES-2 total mean score was found to be 3.05±0.26. According to the EAT-26 results, 76.6% of the participants had normal eating behavior while 23.4% had disordered eating behaviors. There was a negative and weak significant correlation between intuitive eating and the individuals' bodyweight, body mass indexes, waist circumferences and triglyceride values (p<0.05). No significant correlation was found between intuitive eating and fasting blood glucose and HbA1c values (p>0.05). A positive and weak significant correlation was found between the "reliance on hunger and satiety cues" subscale of the IES-2, and energy, carbohydrate, protein, fat, vegetal protein, polyunsaturated fatty acid, and fiber consumption (p<0.05). No significant correlation was found between IES-2 and EAT-26 scores. However, there was a negative and weak significant correlation between the EAT-26 score and the "eating for physical rather than emotional reasons" subscale of the IES-2 (p<0.05). Additionally, a positive and weak significant correlation was found between the EAT-26 score and the "reliance on hunger and satiety cues" subscale (p<0.05).
Conclusion: As a result of the study, it was found that there was a negative and weak significant correlation between intuitive eating and anthropometric measurements, triglyceride values, nutritional status and eating attitudes of individuals with Type 2 diabetes. Further studies are needed to better determine the causal relationship between intuitive eating and eating attitude and glycemic control.