İstanbul'da bir aile hekimine kayıtlı erkeklerin üreme sağlığı davranışları ve gereksinimlerinin araştırılması
Evaluation of reproductive health behaviours and needs of men registered to A family health center in İstanbul
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: PROF. DR. NURAY ÖZGÜLNAR
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile planlaması = Family planning ; Cinsellik = Sexuality ; Erkekler = Men ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Kontraseptif cihazlar = Contraceptive devices ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Üreme = Reproduction ; Üreme-ürogenital fizyoloji = Reproduction-urogenital physiology ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Geleneksel olarak üreme sağlığı programları ve araştırmaları çoğunlukla kadınlar üzerine yoğunlaşmaktadır. Üreme sağlığı ile ilgili süreçlerde hem kadın hem de erkek çeşitli roller üstlenmektedir. Üreme sağlığı ile ilgili temel alanlardan biri olan cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar da toplum sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu araştırmada; erkeklerin, güvenli cinsel yaşamın temel iki öğesini oluşturan gebelikten korunma yöntemleri ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusunda bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları hakkında bilgi toplamak ve bu konudaki gereksinimleri belirleyerek çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır.
Bu çalışma kesitsel bir araştırmadır. Bu araştırma İstanbul'da bir Aile Sağlığı Merkezindeki bir aile hekimine kayıtlı 18-65 yaş arasındaki erkek nüfustan basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 264 kişi üzerinde yürütülmüştür. Veriler yüz yüze görüşme tekniği ile gebelikten korunma yöntemleri ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konularını irdeleyen anket formuyla toplanmıştır. Verilerin analizinde, sürekli değişkenler için Mann-Whitney U ve Kruskal- Wallis testleri, kategorik değişkenler için Ki-Kare ve Fisher Exact testi kullanılmıştır. Korelasyon analizlerinde Spearman ve Kendall Sıra Korelasyonları uygulanmıştır. Çok değişkenli analizler için Lojistik Regresyon Analizi yapılmıştır.
Erkeklerin halen en sık kullandığı yöntem %35,7 ile kondomdur ve onu  %19,3 ile geri çekme yöntemi takip etmektedir. Vazektomi kullanan erkek yoktur.  Halen kondom kullananların yaş, eğitim durumu ve medeni durumları arasında anlamlı farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Kondom kullanımını etkileyen faktörleri saptamak için yapılan çok değişkenli analizler sonucunda kondom kullanımının yaş ve eğitimle arttığı belirlenmiştir. Erkeklerin üreme sağlığı konularında en sık başvurdukları bilgi kaynakları %75,4 ile internet ve %56,1 ile sağlık personelidir. Araştırma grubumuzun %13,5'i hayatlarının herhangi bir döneminde cinsel yolla bulaşan enfeksiyon geçirmiştir.
Üreme sağlığı hizmetlerinin genişletilerek verimliliğinin artırılması ve bu hizmetlerin hedef kitlesi kapsamına erkeklerin de dahil edilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Erkek, Gebelikten Korunma Yöntemi, Kondom, Üreme Sağlığı

Abstract:
Traditionally, research and programs in the field of reproductive health have been focusing mostly on women. In processes associated with reproductive health, both men and women play various roles. Sexually transmitted infections, which are one of the key areas of reproductive health, also affect public health in a negative way. In this study, it was aimed to collect information about the knowledge levels, attitudes and behaviors of men about pregnancy prevention methods and sexually transmitted infections which constitute the two main elements of safe sex life; and it was also aimed to develop solution proposals by identifying the needs. 
This is a cross-sectional study. This study was conducted on 264 people selected by simple random sampling method of male population between 18-65 years registered in a primary care physician in a Family Health Center in Istanbul. The data were collected using a face-to-face interview technique with a questionnaire covering pregnancy prevention methods and sexually transmitted infections. In the analysis of the data, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used for continuous data, Chi-square and Fisher Exact test were used for categorical data. In correlation analyzes, Spearman and Kendall Rank Correlations were applied. Logistic Regression Analysis was performed for multivariate analyzes. 
The method most commonly used by males is currently condom with 35.7% and it is followed by coitus interruptus with 19,3%. Men don't use vasectomy at all. It is observed that there are significant differences between the age, educational status and marital status of current condom users. As a result of the multivariate analyzes to identify the factors affecting the use of condoms, it is determined that the use of condoms increases with age and education. The most frequent sources of information for males on reproductive health were internet with 75,4% and health personnel with 56,1%. 13,5% of our study group had a sexually transmitted infection at any time of their life. 
Reproductive health services need to be expanded to increase their efficiency, and men need to be included in the target mass of these services. 

Keywords: Male, Contraceptives, Condom, Reproductive Health