Bir manyezit açık işletmesinde patlatma maliyet analizi
Blasting cost analysis of a magnesite open-pit mine
Yazar: ELİF GÖKÇE UÇKAÇ
Danışman: PROF. DR. CEM ŞENSÖĞÜT
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Birim maliyetleri = Unit costs

Özet:
Bu çalışmada, bir açık ocak madenindeki delme ve patlatma işlemlerinin birim maliyet analizinin yapılması amaçlanmıştır. 
Öncelikle işletmedeki delme ve patlatma uygulamaları gözlemlenmiştir. Bir aylık delme ve patlatma programı ele alınarak hesaplamalar için gerekli bilgiler edinilmiştir. Daha sonra delme ve patlatma maliyet unsurları ayrı ayrı dikkate alınarak toplam maliyet analizi ve birim maliyet analizi üzerinde çalışılmıştır.
Bir işletmenin maliyet analizi hesaplamasında, maliyet unsurları 3 ayrı gruba ayrılmıştır. Bunlar; direkt ilk madde ve malzeme giderleri, direkt işçilik giderleri ve genel üretim giderleridir. Direkt ilk madde ve malzeme giderleri olarak delme işleminde mazot, patlatma işleminde anfo, kapsül, dinamit ve elektrikli kapsül kullanıldığı tespit edilmiştir. Direkt işçilik giderleri, çalışan işçilerin ücretlerinden oluşmaktadır. Delme işleminde çalışan operatör, patlatma işleminde çalışan işçiler ve ateşleyicinin ücretlerinin toplamı direkt işçilik giderleridir. Genel üretim giderleri ise üretim maliyeti ile ilgili olan diğer giderlerdir. Endirekt malzeme ve işçilik, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler ile amortismanlar genel üretim giderleri olarak dikkate alınmaktadır. Böylece bir aylık delme ve patlatma işlemlerinin maliyet analizleri yapılmıştır. Elde edilen toplam maliyet üzerinden birim maliyete ulaşılmıştır. 
Sonuç olarak bir açık ocak madeninde yapılan delme ve patlatma işlemlerinin birim maliyetleri dikkate alınarak ekonomikliğinin değerlendirilmesi ve verimliliğinin incelenmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of this study, making a cost analysis of drillig and blasting operations in an open pit mine. 
First of all, drilling and blasting operations were observed in the field. Necessary information for calculations was obtained from obversving of drilling and blasting operations during one month period. Then, total cost and unit cost analysis were performed by considering the cost of drilling and blasting operations separately.
The main purpose of cost analysis for companies; to determine economy of activities which carried onut, to decide efficiency and to make necesseary controls and planing accordingly.
In total cost analysis calculations, cost elements were divided into 3 separate categories. These are; direct raw material & supplies expenses, direct labour costs and general production costs. It ebserced that diesel fuel for drilling process, anfo, capsules, dynamite and electric capsules for blasting process were used as direct raw material and supplies expenses. Direct labour costs were sum of labour wages. And the direct labour costs were the sum of charges of the operatör which is working in the drilling process, the workers which are working in the blasting process and the igniter. General produstion overheads are other expenses related to considered as general production overheads. Thus, a one-month cost analysis of drilling and blasting operations was carried out. And unit cost was calculated by using total cost study.
As a result of this study, it has been demonstrated that the necessity of economy and efficiency calculation of drilling and blasting operations in an open pit mine by using unit cost analysis.