Ortaokul öğrencilerinin kalp sağlığını geliştirmeye yönelik tutumları, beslenme ve egzersiz davranışlarının belirlenmesi
Determination of secondary school students attitudes, nutrition and exercise behaviors towards improving heart health
Yazar: ALEYNA ULVİ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN GÜMÜŞ ŞEKERCİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar, dünyada ve ülkemizde ölümlere, yaşam kalitesinin azalmasına ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Beslenme ve fiziksel aktivite kardiyovasküler hastalık için önlenebilir risk faktörü olarak tanımlanmıştır. Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin kalp sağlığı tutumu ve beslenme egzersiz davranışlarını belirlemek, kalp sağlığı tutumu ve beslenme egzersiz davranışını etkileyen faktörleri saptamak ve kalp sağlığı tutumu ve beslenme egzersiz davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. 
Kesitsel türdeki araştırma Konya'da üç farklı ortaokulda yürütülmüştür. Örnekleme 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 351 öğrenci dahil edilmiştir. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuklar İçin Kalp Sağlığı Tutum Ölçeği ve Beslenme-Egzersiz Davranış Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t testi, One Way ANOVA, Kruskall Wallis Analizi, Mann Whitney U testi ve Pearson Kolerasyon analizi ile değerlendirilmiştir. 
Araştırmaya katılan ortaokul öğrencilerinin yaş ortalaması 13,03±0,83 olup, %60,7'si kızdır. Annelerinin %76,9'u ev hanımı, babalarının %43,9'u işçidir. Öğrenciler Kalp Sağlığı Tutum Ölçeği'nden 71,62±7,89, Beslenme-Egzersiz Davranış Ölçeği'nden 158,18±23,6 puan almışlardır. Öğrencilerin kalp sağlığı tutumu ile sınıf düzeyi, ebeveyn mesleği, baba eğitimi, kilo algısı, düzenli spor yapma durumu, kilo algısı, boş zaman aktivitesi ve stresle başetme yöntemleri arasında ilişki belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerin beslenme egzersiz davranışları ile cinsiyet, sınıf düzeyi, ebeveyn mesleği, baba eğitimi, gelir algısı, aile tipi, sağlık algısı, uyku süresi, kilo algısı, beslenme durum algısı, çeşitli boş zaman aktiviteleri ve stresle başetme yöntemler arasında ilişki saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca öğrencilerin kalp sağlığı tutumları ile sağlıklı beslenme egzersiz davranışları arasında ilişki belirlenmiştir (p<0,05).
Çalışmada ortaokul öğrencilerinin kalp sağlığı tutumu orta düzeyde bulunmuştur. Öğrencilerin beslenme egzersiz davranışları toplam puanı ise ortalamanın üzerindedir. Çalışmada ortaokul öğrencilerinin sağlıklı beslenme egzersiz davranışları, kalp sağlığı tutumu üzerinde zayıfta olsa etkili bulunmuştur. Beslenme ve fiziksel aktivitenin kalp sağlığı tutumu ile ilişkili olduğu düşünüldüğünde, bu alışkanlıklarda pozitif değişimler elde edilmesi sağlık sonuçlarını olumlu yönde etkileyecektir. Sonuçlar ortaokul öğrencilerinde sağlıklı yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi için çeşitli faktörlerin göz önünde bulundurulmasının önemini vurgulamaktadır. 
Anahtar Sözcükler: Beslenme Alışkanlığı; Egzersiz; Kalp Sağlığı; Okul Sağlığı Hemşireliği; Ortaokul Öğrencileri.

Abstract:
Cardiovascular diseases cause deaths, decreased quality of life and economic losses in the world and in our country. Nutrition and physical activity have been identified as preventable risk factors for cardiovascular disease. This study aimed to determine the heart health attitude and nutrition exercise behavior of secondary school students, to identify the factors affecting heart health attitude and nutrition exercise behavior, and to examine the relationship between heart health attitude and nutrition exercise behavior.
The cross-sectional research was conducted in three different secondary schools in Konya. 351 students studying in the 6th, 7th and 8th grades were included in the sample. Data were collected using the Introductory Information Form, the Heart Health Attitude Scale for Children and the Nutrition-Exercise Behavior Scale. Data were evaluated with number, percentage, mean, standard deviation, independent sample t test, One Way ANOVA, Kruskall Wallis Analysis, Mann Whitney U test and Pearson Correlation analysis.
The average age of the secondary school students participating in the research is 13.03±0.83 and 60.7% are girls Of the secondary school students participating in the research, 76.9% of their mothers are housewives and 43.9% of their fathers are workers. The students received 71.62±7.89 points from the Heart Health Attitude Scale and 158.18±23.6 points from the Nutrition-Exercise Behavior Scale. A relationship was determined between students' heart health attitudes and grade level, parent's profession, father's education, weight perception, regular sports activity, weight perception, leisure time activity and methods of coping with stress (p<0.05). A relationship was found between students' nutrition and exercise behaviors and gender, grade level, parental occupation, father's education, income perception, family type, health perception, sleep duration, weight perception, nutritional status perception, various leisure activities and methods of coping with stress (p<0). .05). Additionally, a relationship was determined between students' heart health attitudes and healthy eating and exercise behaviors (p<0.05).
In the study, heart health attitudes of secondary school students were found to be moderate. The total score of students' nutrition and exercise behavior is above average. In the study, healthy eating and exercise behaviors of secondary school students were found to have a weak effect on heart health attitudes. Considering that nutrition and physical activity are related to heart health attitudes, achieving positive changes in these habits will positively affect health outcomes. The results emphasize the importance of considering various factors to develop healthy living habits in secondary school students.
Key Words: Eating habits; Exercise; Heart health; School Health Nursing; Secondary School Students.