Non alkolik steatohepatitte erken aterosklerotik değişiklikler /
Yazar: ŞERİFE SİVRİDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ALPER YURCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Viskozite = Viscosity

Özet:
Amaç: Non alkolik Steatohepatit (NASH), dünya çapında görülme olasılığı giderek
artan, patogenezinde hayat tarzı ve genetik faktörlerin rol aldığı bir metabolik durum
olan karaciğer yağlanmasının en ciddi formudur. Kronik karaciğer hastalığı ve siroza
kadar ilerleme gösterebilmesinin yanı sıra obezite, diyabet, hipertansiyon,
hiperkolesterolemi ve hiperlipidemiyi kapsayan metabolik sendrom ve insülin direnci
ile kardiyovasküler hastalıklarla sıkı bir birliktelik göstermesi hastalığın önemini
giderek artırmaktadır (1). Bu çalışmada amaç; karaciğer biyopsisi ile NASH tanısı alan
hastalarla yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ) yönünden eşleştirilmiş sağlıklı kontrol
grubunda erken aterosklerozun göstergesi olan karotis arter intima media kalınlığının
(KİMK) ve kan viskozitesinin ölçülerek, bu bulgularla hasta ve kontrol grubunun
demografik ve antropometrik ve metabolik parametreleri arasındaki ilişkilerin ortaya
konmasıdır.
Hastalar ve Yöntemler : Mart 2014 ve Ocak 2015 yılları arasında Erciyes üniversitesi
Tıp Fakültesi (ERÜTF) ,Gastroenteroloji Polikliniğine başvuran histopatolojik olarak
NASH tanısı alan, 18 yaş üstü 25 (16 erkek/9 kadın) hasta dahil edildi. Kontrol grubu
ise benzer yaş ve cinsiyet dağılımına sahip 28 (13 erkek/15 kadın) sağlıklı kişiden
oluşmaktaydı. HOMA skorları, karaciğer fonksiyon testleri ,serum lipid düzeyleri,
fibrinojen, sedimentasyon, CRP, ferritin, seruloplazmin, alfa-1 antitripsin, viral hepatit
markerlerı, otoimmün markerler, tam kan sayımı, tiroid fonksiyon testlerine bakıldı.
Karotis Doppler Ultrasound ile KİMK değerlendirildi. Her iki grubun kardiyak
fonksiyonları ekokardiyografi (EKO) ile değerlendirildi. Hasta ve kontrol grubunun
viskozitelerine (kan ve plazma) bakıldı SPSS 15 paket programı kullanılarak istatiksel
analiz yapıldı. İstatiksel anlamlılık seviyesi p < 0,05 , anlamsızlık seviyesi p > 0,05
olarak kabul edildi.
Bulgular: NASH grubunda serum AST, ALT, GGT, HOMA skor değerleri kontrol
grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). Hastaların ortalama KİMK kontrol
grubuna göre yüksek saptandı (p<0,05). Plazma ve kan viskozitesi 45'shear rate (s),
75's, 225's de değerlendirildi. NASH'li hastalarda tam kan viskozitesi, kontrol grubuna
göre anlamlı yüksekti (p<0,05). Sistolik fonksiyonlara bakıldığında doppler USG'de;
Doku S değeri NASH'li grupta kontrol grubuna göre yüksek bulundu (p<0,05).
Tartışma: NASH'de KİMK ve kan viskozitesi sağlıklı gruba göre daha yüksektir ve
erken sistolik fonksiyonlarda bozulma mevcuttur.

Anahtar kelimeler: Non alkolik Steatohepatit, ateroskleroz, karotis arter intima media
kalınlığı, viskozite

Abstract:
ABSTRACT
Aim: Non-alcoholic steatohepatitis (NASH) is the most serious form of liver fattening,
which has life style and genetic factors as causes of its pathogenesis, with an increasing
rate of incidence world-wide. In addition to possibility of progress to chronic liver
disease and cirrhosis, a strong assosiation with kardiovascular diseases, insulin
resistance and metabolic syndrome which includes obesity, diabetes, hypertension,
hypercholesteremia and hypercholesteremia increases the importance of this disease (1).
In this study, our aim was to investigate Carotid Artery Intima Media Thickness
(CAIMT) which is an indicator of early- atherosclerosis, to evaluate measurements of
blood viscosity in both patients diagnosed as NASH with a liver biopsy and age, gender,
body-mass index (BMI) matched healthy control group and to reveal relations of
demographic, antropmetric and metabolic parameters in patient and control groups.
Patients and methods: We included 25 (16 male /9 Female) histopathologically
diagnosed NASH patients aged 18 and older who presented to our Gastroenterology
Policlinic in Erciyes University Faculty of Medicine (EUFM) between March 2014 and
January 2015. Control group included 28 (13 Male / 15 Female) healthy individuals
who were similar in terms of age and gender. We investigated HOMA scores, liver
function tests, serum lipid levels, fibrinogen, sedimentation, CRP, ferritin,
seruloplasmin, alfa-1 antitripsin, viral hepatit markers, otoimmune markers, complete
blood count and tyroid function tests. CAIMT was evaluated with Carotid Doppler
Ultrasonography. Cardiac functions of both groups were analyzed with
echocardiography. Viscosities(blood and plasma) of healthy and patient groups were
evaluated. Statistical analyses were done with SPSS 15 packaged software. Statistical
significance was accepted as p<0,05 while insignificance was accepted as p>0.05.
Results: Serum AST, ALT, GGT, HOMA score values in NASH group were
statistically significant comparing to control group (p<0.05). Mean CAIMT of patient
group was higher than control group (p<0,05). Plasma and blood viscosities were
evaluated at 45'shear rate (s), 75's, 225's. Complete blood viscosity of NASH patients
was higher comparing to control group (p<0.05). Considering systolic functions, Tissue
S value of NASH group was higher than control group (p<0.05).
Discussion: Both CAIMT and blood viscosity are higher in NASH comparing to
healthy control group and there are disorders in early systolic functions of NASH group.
Key words: Non-alcoholic steatohepatitis, atherosclerosis, Carotid Artery Intima Media
Thickness, Viscosity