Yetişkinlerde dental anksiyete, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between dental anxiety, intolerance of uncertainty, and emotion regulation strategies in adults
Yazar: SAMİ ÇIKRIK
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ ERKMEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
YETİŞKİNLERDE DENTAL ANKSİYETE, BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK VE DUYGU DÜZENLEME STRATEJİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

(ÇIKRIK, Sami, Yüksek Lisans, İstanbul, 2024)

Bu araştırma, yetişkin bireylerde dental anksiyete ile belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada değişkenlerin birbirleri ve sosyodemografik özellikler ile ilişkileri incelenip elde edilen bulguların, literatürde bulunan farklı araştırma sonuçları ile tartışılarak literatüre katkı sağlaması da hedeflenmiştir. Tarama yöntemine göre gerçekleştirilen bu araştırmanın evreni Türkiye'de yaşayan 18 yaş ve üstü yetişkin bireylerdir. Araştırmanın örneklemi ise araştırmaya katılımı kabul eden 214'ü kadın (%70.16) ve 91'i erkek (%29.84) olmak üzere toplam 305 yetişkinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Corah Dental Anksiyete Skalası, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ve Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen veriler üzerinden yetişkinlerde diş tedavilerine karşı duyulan dental anksiyete ile belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Yetişkin bireylerin dental anksiyete, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme stratejileri puanlarının cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durum ve sosyoekonomik düzey değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, dental anksiyete ile belirsizliğe tahammülsüzlük arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, dental anksiyete ile duygu düzenleme becerileri arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu, belirsizliğe tahammülsüzlük ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu ve belirsizliğe tahammülsüzlük ile duygu düzenleme becerilerinin dental anksiyeteyi yordadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Dental Anksiyete, Belirsizlik ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Duygu Düzenleme Stratejileri, Özgül Fobi.

Abstract:
EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN DENTAL ANXIETY, INTOLERANCE OF UNCERTAINTY, AND EMOTION REGULATION STRATEGIES IN ADULTS

(ÇIKRIK, Sami, MSc, Istanbul, 2024)

This study aims to examine the relationship between dental anxiety and intolerance of uncertainty and emotion regulation strategies in adults. It also aims to contribute to the literature by examining the relationship between the variables and sociodemographic characteristics and discussing the findings obtained with the results of different studies in the literature. The population of this study, which was conducted according to the survey method, is adults aged 18 and over living in Turkey. The study sample consisted of 305 adults, 214 women (70.16%), and 91 men (29.84%), who agreed to participate. Demographic Information Form, Corah Dental Anxiety Scale, Intolerance of Uncertainty Scale (ITS-12), and Emotion Regulation Skills Scale were used as data collection tools. Based on the data obtained, the relationships between dental anxiety, intolerance of uncertainty, and emotion regulation skills were examined. It was tried to determine whether the scores of dental anxiety, intolerance of uncertainty, and emotion regulation strategies of adult individuals differed according to gender, age, educational status, marital status, and socioeconomic level variables. According to the results of the study, it was determined that there was a positive and significant relationship between dental anxiety and intolerance of uncertainty, there was a negative and significant relationship between dental anxiety and emotion regulation skills, there was a negative and significant relationship between intolerance of uncertainty and emotion regulation skills, and intolerance of uncertainty and emotion regulation skills predicted dental anxiety.

Keywords: Anxiety, Dental Anxiety, Uncertainty and Intolerance of Uncertainty, Emotion Regulation Strategies, Specific Phobia.