İnme hastalarına verilen sağlık hizmetinin değerini ölçecek bir indeks geliştirme çalışması ve bir Eğitim Araştırma Hastanesi İnme Merkezi örneği
The study of development of an index to measure the value of health services provided to stroke patients and the example of a Training Research Hospital Stroke Center
Yazar: HALİL ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. SABAHATTİN AYDIN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management

Özet:
Küresel yaşlanma, artan hastalık yükü, sağlık teknolojilerindeki gelişmeler, inovasyonlar ve bilimsel gelişmeler dünya çapında artan sağlık harcamalarını da beraberinde getirmiştir. Bu durum değere dayalı sağlık hizmeti modeli dediğimiz bir modelin dünya çapında kavramsallaşmaya başlamasını da beraberinde getirmiştir. Değere dayalı sağlık hizmeti hastalara verilen bakımın kalitesinde sürekli iyileştirmeyi teşvik etmek ve maliyetleri daha iyi kontrol etmek için umut verici bir çerçeve olarak ortaya çıkmıştır. İnme artan hastalık yükünü oluşturan hastalıklar arasında önemli bir yer tutmaktadır. Biz de bu çalışmamızda inme hastalarına verilen sağlık hizmetinde değeri ölçebilecek bir indeks geliştirmeyi ve bu indeksi kullanarak bir eğitim araştırma hastanesi inme merkezinde tedavi görüp taburcu olmuş inme hastalarına verilen sağlık hizmetinde "Değer" i ölçmeyi amaçladık. Bu amaçla ulusal ve uluslararası rehberler taranarak oluşturulmuş olan "Vaka-Karışım Değişkenleri Veri Toplama Referans Kılavuzundaki" sorular konunun uzmanlarına kapsam geçerlilik yöntemi kullanılarak puanlandırılmıştır. İkinci olarak Dünya Sağlık Örgütü Cevap verebilirlik anketi ile PROMIS 10 (Hasta akıbeti) anketi kullanılmıştır. Böylece değer oluşturabilecek üç çerçeve belirlenmiştir. Bu üç soru seti yine konunun uzmanlarına AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) yöntemi ile hazırlanan ikili karşılaştırma tabloları ile puanlama yaptırılmış ve bir indeks oluşturulmuştur. Oluşturulan indeks puanları ile hasta anket sonuçlarından alınan puan yüzdeleri ve epikrizlerden alınan puan yüzdeleri karşılaştırılarak hastaya verilen sağlık hizmetinin "Değer" inin ne düzeyde olduğuna bakılmıştır. Yapılan karşılaştırma sonuçlarımıza göre verilen sağlık hizmeti "Değer" inin olması gerekenden düşük olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak sağlık hizmetlerinde "Değer" üzerinde durulması gereken bir kavramdır. Sağlık hizmetlerinde değeri artırmak için sağlık politika yapıcıları ve yöneticiler, hastaların bireysel ihtiyaçlarına göre sağlık hizmetlerinin sürekli iyileştirilmesine ve "Değer" kavramına öncelik vermelidir.

Abstract:
Global aging, increasing disease burden, health technologies, innovations, and scientific developments have increased health expenditures worldwide. This situation has brought about a worldwide conceptualization of a model that we call the value-based health care model. Value-based healthcare has emerged as a promising framework to promote continuous improvement in the quality of care for patients and to control costs better. Stroke occupies an important place among the diseases that make up the increasing disease burden. In this study, we aimed to develop an index that can measure the value in the health care provided to stroke patients and measure the "Value" in the health care provided to stroke patients who were treated and discharged from a training and research hospital stroke center by using this index. For this purpose, the questions in the "Case-Mix Variables Data Collection Reference Guide," created by scanning national and international guides, were scored by the experts on the subject using the content validity method. The World Health Organization Responsiveness questionnaire and the PROMIS 10 (Patient outcome) questionnaire were used. Thus, three frameworks that can create value have been identified. The experts scored these frameworks on the subject with the pairwise comparison tables prepared with the AHP (Analytical Hierarchy Process) method, and an index was created. By comparing the index scores created with the percentages of points obtained from the patient survey results and the rates of points obtained from the epicrisis, the level of the "Value" of the health care given to the patient was examined. According to our comparison results, it has been determined that the "Value" of the health service provided is lower than it should be. As a result, "Value" in health services is a concept that should be emphasized. To increase value in health services, health policymakers and managers should prioritize the idea of "Value" and continuous improvement of health services according to patients' individual needs.