Çocuk hastaların ve ebeveynlerin diş hekimliği ortamı ve diş hekimi hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the views of child patients and parents about the dentistry environment and dentist preferences; survey study
Yazar: DERYA BÜŞRA YAKINCI
Danışman: PROF. DR. BAŞAK DURMUŞ
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Dış görünüş = Physical appearance ; Görünüş = Appearance ; Ortam baskısı = Enviromental pressure ; Çocuklar = Children

Özet:
Diş hekimlerine ve diş tedavilerine karşı, dental anksiyetenin erken dönemlerde
belirlenmesi, diş tedavisinde hastanın korkusunu yenmesini sağlayarak, tedavinin
başarısını arttırmaktadır.
Amaç: Diş hekimi görünümünü; klinik ve bekleme odası fiziki düzenlemelerinin
çocuk ve aile tercihleri açısından belirlemek, dental kaygı düzeyleri ile tercihler
arasında ilişkiyi karşılaştırarak, muayene ve tedavi sırasında çocuğun endişesini
azaltmaya, rahatlamasına yardımcı olmaktır.
Materyal ve Metot: Marmara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti
Anabilim Dalı'na ilk kez başvuran, 5-14 yaş arasındaki 706 çocuk ve ebeveyni dâhil
edildi. Çocukların dental anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesinde FIS ölçeği,
ebeveynlerde MDAS ölçeği kullanıldı. Çocukların ve ebeveynlerin diş hekimi
tercihleri, görünüşü, tedavi ve bekleme odası tercihleri yöneltilen sorularla
değerlendirildi. Elde edilen veriler; Sahphiro Wilk, MannWhitney U, Ki-kare,
McNemar ve McNemar Bowker testi kullanılarak SPSS 22.0 programı ile p<0,05
anlamlılık düzeyinde olacak şekilde analiz edildi.
Bulgular: Çocuklar ve ebeveynler arasında anksiyete açısından istatistiksel olarak
anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ebeveyn ve çocukların dişhekimi tercihi kadın
(p=0.001). Çocuklar ve ebeveynlerin beyaz önlük ve koruyucu ekipmanlar renklilere
göre tercih edilmiştir(p=0.001). Tedavi odasında; ebeveyn ve erkek çocuklar
oyuncak bulunmasını tercih etmişlerdir (p=0.009, p=0.001), Ebeveynlerin tedavi
odasında çocuklarının yanında bulunmak isterken (p=0.002), çocuklar da
ebeveynlerinin tedavi odasında bulunmasını istemişlerdir (p=0.009). Bekleme

10

odasında; annelerin çocuğunun müzik dinlemesini ve odada oyuncak bulunmasını
daha çok tercih ederken (p=0.001). Ebeveynler bekleme odasında çizgi film olmasını
tercih ederken(p=0.008), çocuklar bitki ve akvaryum olmasını tercih etmişlerdir
(p=0.001).
Sonuç: Çocukların ve ebeveynlerin hekimin görünümü, tedavi ve bekleme
odasındaki tercihleri anksiyeteleri üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca
ebeveyn kaygısının 5-14 yaş grubu çocukların dental kaygıları üzerinde etkili
olabileceği görülmektedir. Çocukların kaygı seviyesine göre hazırlanan hekim ve diş
kliniği ortam sayesinde çocukların dental tedavilere karşı uyumunun artacağı
düşünüldü.

Abstract:
Determining dental anxiety in the early stages against dentists and dental treatments
increases the success of the treatment by helping the patient to overcome the fear in
dental treatment.

Aim: Finding out how the appearance of the dentist and arrangements of the clinical
and waiting room,in terms of child and family preferences, affects the relationship
between dental anxiety levels and preferences, and how these different determinants
can help the child to relax and reduce his/ her anxiety during examination and
treatment.

Material and methods: 706 children aged 5-14 years and their parents who were
registered to Marmara University Faculty of Dentistry, Department of Pediatric
Dentistry for the first time were included. The FIS scale was used to evaluate the
dental anxiety levels of the children, and the MDAS scale for the parents. Dentist
preferences, appearance, treatment and waiting room preferences of children and
parents were evaluated using questions. The data obtained was analyzed using the
Sahphiro Wilk, MannWhitney U, Chi-square, McNemar and McNemar Bowker test
with the SPSS 22.0 program at a p<0.05 significance level.

Results: A statistically significant relationship was found between children and
parents in terms of anxiety. Among the parents and children who had a gender
preference at the dentist, female gender was preferred (p=0.001). As the anxiety level

12

of the children increased, the preference of female dentist increased. (p=0.001).
Considering the external appearance and protective equipment preferences of
children and parents, white coats and protective equipment were preferred over
colored ones (p=0.001). In the treatment room; parents and boys preferred to have
toys (p=0.009, p=0.001), while parents wanted to be with their children in the
treatment room (p=0.002), children wanted their parents with them in the treatment
room (p=0.009). In the waiting room; While female parents preferred their children
to listen to music and have toys in the room (p=0.001), girls preferred to listen to
music more (p=0.001). While parents preferred cartoons in the waiting room
(p=0.008), children preferred plants and aquariums (p=0.001).

Conclusion: It was concluded that the appearance of the physician, the treatment and
the preferences of the children and parents in the waiting room are effective on their
anxiety. In addition, it is seen that parental anxiety may have an effect on the dental
anxiety of children aged 5-14 years. It was thought that children's compliance with
dental treatments would increase thanks to the physician and dental clinic
environment prepared according to the anxiety level of the children.