Çiğ ve işlenmiş su ürünlerinden izole edilen enterokokların gıda güvenliği yönünden değerlendirilmesi
Food safety aspect of enterococci  isolated from raw and processed seafood products
Yazar: ONUR KARAALİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SİNE ÖZMEN TOĞAY
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Antibiyotik dirençliliği =   ; Enterococcus = Enterococcus ; Su ürünleri = Aquatic products ; Virülans faktörleri = Virulence factors

Özet:
Bu çalışmanın amacı çiğ ve işlenmiş su ürünlerinden izole edilen enterokokların patojenite etmenleri olan antibiyotik dirençlilik potansiyelleri ve virülens genlerini taşıma durumları yönünden değerlendirilmesidir. Bu çalışma kapsamında Marmara bölgesinden günlük olarak avlanan çiğ balık örnekleri Bursa, İstanbul ve Çanakkale balık pazarlarından, işlenmiş deniz ürünleri örnekleri ise süpermarket ve şarküterilerden temin edilmiştir. Çiğ ve işlenmiş su ürünlerinden izolasyonu gerçekleştirilen enterokoklara cins düzeyinde doğrulama amaçlı Gram boyama, katalaz ve hemoliz testi gerçekleştirilmiştir. API-20 Strep biyokimyasal test kitleri sonucu tanımlanmaları gerçekleştirilen enterokok suşları disk difüzyon yönteminden yararlanılarak streptomisin (10 µg), tetrasiklin (30 µg), gentamisin (10 µg), vankomisin (30 µg), eritromisin (15 µg), kloramfenikol (30 µg) antibiyotiklerine karşı dirençlilikleri açısından Mueller Hinton Agar besiyerinde değerlendirilmiştir. Virülens (agg, gelE,  cylA, cylB, cylM) ve vankomisine direnç genleri vanA ve vanB'nin varlığının araştırılması amacıyla polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) yöntemi kullanılmıştır. Disk difüzyon yöntemi sonucunda toplam 50 adet enterokok izolatının %98'inin (49/50) streptomisin, %80'inin (40/50) gentamisin, %30'unun (15/50) tetrasiklin ve vankomisin antibiyotiklerine karşı yüksek seviyede direnç gösterdiği tespit edilmiştir. İzolatların %72'sinin (36/50) eritromisin, %30'unun (15/50) vankomisin'e karşı orta düzeyde dirençlilik, kloramfenikol'e karşı ise izolatların %24'lük (12/50) bölümünün dirençlilik gösterdiği belirlenmiştir. İzolatların %88'inde (44/50) test edilen en az iki farklı antibiyotiğe karşı yüksek seviye direnç görülmüştür. İzolatlarda vankomisine direnç genleri olan vanA ve vanB varlığı tespit edilememiştir. Virülens genler açısından ise izolatların %72'sinde gelE geninin, %24'ünde ise agg2 geninin varlığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate antibiotic resistance potential and virulence characteristics of Enterococcus strains isolated from raw and processed seafood products. In this study, raw fish samples obtained from  Bursa, İstanbul and Çanakkale fish markets which hunted daily from Marmara region. Processed seafood products obtained from  supermarkets and charcuteries. For the characterization at genus level, Gram staining, catalase test and hemolysis test in sheep blood agar were performed. All isolates identified at species level by using API 20 Strep biochemical test kits and performed antibiotic resistancy tests against streptomycin (10µg), tetracycline (30µg), gentamycin (10µg), vancomycin (30µg), eritromycin (15µg) and chloramphenicol (30µg) on Mueller Hinton Agar media. Polymerase chain reaction (PCR) analyzes were performed to evaluate virulence (agg, gelE, cylA, cylB, cylM) and vancomycin resistance genes (vanA, vanB).  As a result of disc diffusion method, most of the isolates (49/50) were found high resistant against streptomycin, 80% (40/50) of isolates to gentamycin, 30% (15/50) of isolates to tetracyline and vancomycin antibiotics. 72 % (36/50) of the isolates to eritromycin and 30% (15/50) of isolates to vancomycin were found intermediate level resistant.  24% (12/50) of isolates showed resistancy against chloramphenicol. It was determined that 88% (44/50) of the isolates showed multiple resistance at least two different antibiotics. Vancomycin resistance genes; vanA and vanB, were not detected in the isolates. In 72% of the isolates gelE gene and in 24% of isolates agg2 gene was determined.