Çocuk-mimarlık çalışmalarının değerlendirilmesi ve ilköğretim için yapılı çevre eğitim programı önerisi (sosyal bilgiler dersi için)
Analysing the children-architecture studies and a built environment education programme for primary schools (for social studies curriculum)
Yazar: BURCU GÜLAY TAŞÇI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HİKMET GÖKMEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde sürdürülebilir çevrenin öneminin anlaşılması ve çevre konusundaki duyarlılığın gelişmesi ile birlikte, erken yaşlarda verilen çevre eğitiminin önemi ve gerekliliği de önemsenen konular arasında yerini almıştır. Bu bağlamda,  ilköğretimde mimarlık ve yapılı çevre eğitiminin gerekliliğini savunan pek çok çalışmanın varlığından söz edilebilmektedir. Çocukluk döneminde yapılı çevre eğitimine önem verilmesi gerektiğini söyleyen bu çalışmalar, yapılı çevre ile çocuk arasında karşılıklı bir etkileşim/diyalog olduğunu savunmaktadır. Bu karşılıklı etkileşimin olumlu yönde ilerlemesinde, çocuğun çevresine karşı geliştirdiği davranış ve tutumların, dolayısı ile bu durumu belirleyecek olan eğitimin önemi büyüktür.
Bu çalışma kapsamında yapılı çevre eğitiminin önemi ve gerekliliği sorgulanmakta, dünyada yapılan uygulamalar incelenmekte ve yapılan alan çalışması ile çocukların yapılı çevre eğitimi ile çevresel farkındalıklarının geliştirilmesine yönelik deneysel bir süreç izlenmektedir. Bu sürecin planlanmasında genel çerçeveyi ilkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersi ve bu derse destek olacak nitelikte geliştirilen yapılı çevre eğitim programı taslağı oluşturmaktadır.
Yurt dışında yapılan çalışmaların analizi sonucunda, önerilecek yapılı çevre eğitimi programının ulusal müfredatla ilişki kurması gerektiği düşünülmektedir. Bu bağlamda, ilköğretim düzeyinde önerilen yapılı çevre eğitiminin öncelikle insan-çevre ilişkilerini konu alan "sosyal bilgiler" alanı ile ilişki kurması üzerinde durulmuştur. 
Konuyla ilişkili literatür incelendiğinde, yapılı çevre eğitiminin ayrı bir ders olarak ele alınması yerine mevcut müfredatla ilişkilendirmesinin önerildiği görülmektedir. Tez kapsamında da bu yaklaşımla çalışılmış, ilköğretim müfredatında yapılı çevre eğitimine yer verilmesine yönelik başlangıç niteliğinde bir adım atılmıştır. Gelecekte benzer yaklaşımla diğer derslerde yapılacak çalışmalara, kuramsal çerçeve sunmayı ve mimarlık eğitiminin yaklaşım, strateji, yöntem ve tekniklerinin kazanımlarını ilköğretim düzeyinde ele almayı hedefleyen, disiplinler arası çalışmayı gerektiren bu tezin, hem mimarlık alanına, hem de eğitim alanına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Nowadays by the rising importance of "sustainable environment concept and environmental sensitivity", the built environment education for early ages, has became more important subjects in the literature. Depending on this situation, in recent years, so many studies have been made about this subject. These studies which suggest built environment education in primary schools, say that, there is an important dialogue/interaction between built environment and children.  To be positive or negative of this interaction is related with children's conscious about built environmet. In this thesis, children's awareness about their surrounding is analysed related with the education which children receive during the primary school period. 
The importance and necessity of built environment education in early ages, are the matters in question in the thesis. A series of experimental case studies had been made within the thesis process. These case studies aimed to increase children's conscious about the built environment and architecture. While organizing the process, social studies national curriculum was the determining factor and built environmet program was proposed according to this curriculum.
The reason for associating national curriculum with architecture is, common contents of both areas. When looked at the related examples from different countries, it can be said that, built environment education must be dealed within the national curriculum. In this contex, social studies that include human-environmet relationships, are the focal points of proposed built environment education program in the thesis.
As a result, it can be said that, this thesis, which suggests different activities for social studies curriculum, can be considered as a begining for coming studies about built environment education in primary schools. This multidisciplinary study also aimed to increase the existing curriculum acquisitions and to make contribution to both architecture discipline and education areas.