Yıkıcı davranışlar gösteren ilkokul öğrencilerine yönelik çözüm odaklı yaklaşıma dayalı grupla okul sosyal hizmet müdahalesi etkililiğinin incelenmesi
The investigation of effectiveness of solution-focused group school social work intervention on the primary school-children with distruptive behaviors
Yazar: FATMA ÖZGE ÇAVUŞ BEKCE
Danışman: PROF. DR. YASEMİN ÖZKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Dikkat eksikliği ve yıkıcı davranış bozukluğu = Attention deficit and disruptive behavior disorders ; Grupla psikolojik danışma = Group counselling ; Sosyal hizmet eğitimi = Social work education ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yıkıcı faaliyetler = Subversive avctivity ; Çözüm odaklı düşünme = Solution focused thinking ; Çözüm yöntemleri = Solution methods ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İstenmeyen öğrenci davranışı = Unwanted student behavior

Özet:
İlkokul çağında yıkıcı davranışlar gösteren çocukları anlamaya yönelik çalışmaların hem ülkemizde hem de yurt dışında yaygınlığı azdır. Postmodern yaklaşımlar içerisinde yer alan çözüm odaklı yaklaşım son yıllarda popüler olmaya başlamakla birlikte daha çok bireysel çalışmalara dayalı araştırmaların yapıldığı, gruba dayalı araştırmaların az olduğu görülmektedir. Bu yaklaşımın kısa sürede olumlu değişimleri hedeflemesi, kısa sürede oldukça fazla sayıda bireye ulaştığı düşünüldüğünde okul ortamında kullanılmasının yararlı olabileceği düşünülmüştür. Son yıllarda daha çok tercih edilir hale gelen ve sosyal hizmet müdahale yaklaşımları arasında giderek daha fazla yer edinmekte olan çözüm odaklı grupla sosyal hizmet müdahalesinin okullarda özellikle de ilkokul çağındaki çocuklarda sıkça gözlenen yıkıcı davranışlar (dikkat eksikliği hiperaktivite, davranım sorunu ve karşıt olma karşıt gelme davranışı) üzerinde etkili olup olmadığını incelemek bu araştırmanın amacıdır. Bu amaç doğrultusunda karma yöntemin kullanıldığı bu çalışmada tek grup ön test-son test deney deseni kullanılmış, 6 hafta süren grup çalışması sonucunda ulaşılan veriler, nicel ve nitel veri analizi kullanılarak elde edilmiştir. Bulgular, çözüm odaklı grupla okul sosyal hizmet müdahalesinin yıkıcı davranış gösteren ilkokul öğrencilerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışmanın halen okul sosyal hizmet uzmanları istihdam edemeyen ülkemizde, okul sosyal hizmetinin uygulama alanının gelişmesine katkı sağlayacağı, çocuk ve aileleri güçlendireceği, sorundan çok çözüme yönelik bakış açıları geliştirmelerine yardımcı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Studies aimed at understanding children with destructive behaviors in primary school age are rare in our country and other countries. Although the solution-oriented approach in postmodern approaches has started to be popular in recent years, researches based mostly on individual studies are conducted and it is seen that group-based research is low. Considering that this approach targets positive changes in a short period of time, it can be beneficial to use it in school environment when it is thought that it reaches a large number of individuals in a short time. Disruptive behaviors (attention deficit hyperactivity, behavior problem and oppositional opposing behavior) of social work intervention in schools, especially in primary school age, with solution-oriented groups, which have become more preferred in recent years and are gaining more place among social work intervention approaches. The aim of this study is to examine whether it is effective. In this study, one group pre-test and post-test design was used, where mixed method was used for this purpose. The data obtained after 6 weeks of group work were obtained by using quantitative and qualitative data analysis. Findings showed that school social work intervention with solution-oriented group was effective on primary school students who showed disruptive behavior. It is thought that this study will contribute to the development of the application field of school social work in our country, which can not employ school social workers yet, and help them to develop perspectives for solution rather than problem.