İç ve dış etkenler açısından Türkiye'de 1960 ve 1980 askeri müdahaleleri sonrası demokrasiye geçiş süreçlerinin analizi
Analysis of transition to democracy in Turkey after 27 may and 12 september military interventions in terms of internal and external factors
Yazar: MÜCAHİT AVCI
Danışman: PROF. DR. ŞABAN SİTEMBÖLÜKBAŞI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: 12 Eylül 1980 Dönemi = 12 September 1980 Period ; 27 Mayıs 1960 ihtilali = 27 May 1960 revolution ; Askeri ilişkiler = Military relations ; Askeri müdahale = Military intervention ; Demokrasi = Democracy ; Demokratikleşme = Democratization

Özet:
Çalışmanın temel amacı Türkiye'deki 27 Mayıs ve 12 Eylül askeri rejimlerinin muhafız karakterlerini koruyarak hükmedici rejimlere dönüşmemesinin nedenlerini açıklamaya çalışmaktır. Literatürde ihmal edilmiş bu konu aktör kararlarının yanı sıra bu kararları etkileme potansiyeli olan iç ve dış yapısal faktörlerin birlikte ele alındığı bütünsel bakış açısıyla değerlendirilerek asker sivil ilişkileri ve demokratikleşme ile ilgili literatüre katkıda bulunulmak istenmiştir. Bu dönemdeki muhafız ve hükmedici askeri rejimlerin farklılıklarının ortaya konması ise karşılaştırmalı siyaset alanıyla ilgili araştırmalar için faydalı olacaktır.     
Dört bölümden oluşan çalışmanın asker sivil ilişkileri ile ilgili ilk bölümünde orduların siyasete müdahaleleri sonrası geri çekilişi konusu, demokratikleşme kuramlarıyla ilgili ikinci bölümünde ise demokrasiye geçiş konusu birbirini tamamlayıcı olarak yapılandırılmış olup tezin kuramsal altyapısını oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde Türkiye'deki askeri rejimlerin muhafız karakterini korumasına yardımcı olduğu düşünülen faktörler üzerinden hükmedici ve muhafız rejimler arasında dünyada genel bir farklılık eğiliminin var olup olmadığı analiz edilmiştir. Son bölümde ise Türkiye'de 27 Mayıs ve 12 Eylül sonrası demokrasiye nispeten hızlı geçişin nedenleri iç-dış aktör ve yapısal faktörler üzerinden değerlendirilmiştir. 
Türkiye'de ordu her iki müdahalede sonrasında da elde ettiği çıkış garantileriyle birlikte çağdaşlarının çoğuna nazaran kısa sayılabilecek sürede iktidarı sivillere bırakarak kışlasına geri çekilmiştir. Türkiye özelinde aktör kararları ve yapısal unsurlar birlikte değerlendirildiğinde ordu açısından iktidarda uzun süre kalmanın maliyetinin geri çekilmekten daha fazla olduğu bir hesap ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
The main aim of the dissertation is to reveal the reasons why the May 27 and September 12 military regimes in Turkey have not become the ruling ruler regimes protecting the guarding characteristics of these regimes. Neglected in the literature, this issue has been evaluated with a holistic point of view regarding the internal and external factors as well as actor decisions, and contributed to the literature on the military-civil relationships and democratization. To identify the differences of the guardian and ruling ruler military regimes during this period will be useful for the research in the field of comparative politics. 
This dissertation is consisted of four parts in which the military withdrawal in the first part of the dissertation related to military-civil literature and transition to democracy in the second part of the dissertation related to the theories of democratization, are structured as complementary and provide the theoretical background of the dissertation. In the third part of the dissertation, the factors which have been thought to help protect the characteristics of the ruling ruler and guardian regimes are taken into account in the analysis as to whether there has been a general difference tendency in the world. In the final part of the dissertation, the relatively rapid transition to democracy in Turkey after May 27 and September 12 has been evaluated on the internal and external actors and structural factors.  
The Turkish military after these both interventions turned back to the barracks with the exit guarantees in a short period of time compared to the most of its contemporaries. When actor decisions and structural issues have been evaluated together regarding Turkey's situation it has been revealed that the cost of keeping the power for a long time is more than the withdrawal in terms of the army.