Okul müdürlerine göre mülteci öğrencilerin eğitimi: Sorunlar ve çözümler
Education of refugee students according to school principals: Problems and solutions
Yazar: OSAMAH ALI AWSAT YOUNUS KHALID
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN CANSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim sorunları = Education problems ; Göçler = Migrations ; Mülteciler = Refugees ; Okul yöneticileri = School administrators ; Uluslararası göç = International migration ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Bu çalışmada, Ankara'da okul müdürlerine göre mülteci öğrencilerin eğitimindeki sorunların tespit edilmesi ve bu sorunlara yönelik çözümlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 17 okul müdürü katılmıştır. Araştırmada temel nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları ise, okul müdürlerinin mülteci öğrencilerin eğitimleri sırasında yaşadıkları sorunlar, okul müdürlerinin yaşadıkları sorunlara ilişkin ürettikleri çözümler ve çözemedikleri sorunlara ilişkin çözüm önerileri olarak üç başlık altında ele alınmıştır. Birincisi sorunlar; şunlardır: Dil öğrenimi, uyum, iletişim ve davranış problemi, sosyoekonomik yetersizlik, okul-aile işbirliği ve akademik başarı. İkincisi çözümler; şunlardır: Mülteci öğrencilerin dil öğrenmelerine ve akademik başarı seviyelerini yükseltmeye yönelik MEB'in okullara sunduğu imkânlar dâhilinde, ayrıca PİCTES ve Halk Eğitimi tarafından okullara gönderilen ücretli öğretmenlerle Türkçe dil kursları, uyum ve telafi eğitimi verilmiş, iletişim sorunu çözümü için  tercüman desteği sağlanmış, sergilenen olumsuz davranışlar ve okul- aile arasındaki iletişimsizlik çözümü için ya mahalle muhtarı aracılığı ile bizzat velilerin evini ziyaret ederek ya da okulda veli toplantısı yaparak sorunlar çözülmeye çalışılmaktadır. Okullarda yaşanan maddi sorunların karşılanması için nakdi değil ayni olarak devletin sağladığı imkanlar yeterli, aynı zamanda PİCTES projesi kapsamında okullara temizlik malzemeleri ve mülteci öğrencilere kırtasiye, çanta, vs., yardım yapılmaktadır. Üçüncüsü ise, mülteci öğrencilerine okula başlamadan önce Türkçe dil eğitimi verilmesinin gerekliliği, mülteci öğrencilerinin ve ailelerinin uyum sağlamaları için desteklenmesi, okullara tercüman desteği, rehberlik servisi ve servis imkânı, mülteci ailelerine maddi destek, nüfus planlaması, mülteci çocuklarının topluma kazandırılması, mülteci öğrenci sayısının okullara eşit dağıtılması ve çok kültürlü eğitimin sağlanması okul müdürleri tarafından mülteci öğrencilerin eğitimleri sırasında yaşanan sorunlara yönelik MEB'e ve devlete  çözüm olarak önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Okul müdürü, mülteci öğrenci, göç, mülteci eğitimi sorunları

Abstract:
This study aims to identify the problems in the education of refugee students according to school principals in Ankara and to examine the solutions to these problems. 17 school principals participated in the study. Basic qualitative research method was used in this research. The findings of the research were discussed under three headings; the problems experienced by school principals during the education of refugee students, the solutions they produced regarding the problems experienced by school principals, and the solution suggestions regarding the problems they could not solve. Firstly; the problems are as follows: language learning, adaptation, communication and behavior problems, socioeconomic disability, school-family cooperation, and academic achievement. Secondly, the solutions are as follows: Within the possibilities offered to schools by the Ministry of National Education to increase the language learning and academic achievement levels of refugee students, Turkish language courses, adaptation, and compensation training were provided with paid teachers sent to schools by PICTES and Public Education, interpreter support was provided for the solution of the communication problem, problems are tried to be solved for the solution of the negative behaviors exhibited and the lack of communication between the school and the family, or by visiting the parents' home personally through the neighborhood headman or by holding a parent meeting at the school. To meet the financial problems experienced in schools, the facilities provided by the state are sufficient, not in cash, but in kind, and at the same time, within the scope of the PICTES project, cleaning materials are provided to schools and stationery, bags, etc. are provided to refugee students. Thirdly, the necessity of providing Turkish language education to refugee students before starting school, supporting refugee students and their families to adapt, providing interpreter support, guidance service and service to schools, financial support to refugee families, population planning, bringing refugee children into society, distributing the number of refugee students equally to schools and providing multicultural education are proposed by school principals to the Ministry of National Education and the state as solutions to the problems experienced during the education of refugee students.

Keywords: School principal, refugee student, immigration, refugee education problems