9. sınıf tarih ders programında yer alan "Adalet" ve "Dürüstlük" değerlerine ilişkin öğrenci algılarının incelenmesi
Examination of students perceptions of "Justice" and "Honesty" values in the 9th grade history
Yazar: TUĞÇE DURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. TOGAY SEÇKİN BİRBUDAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet = Justice ; Ders programları = Curriculum ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Dürüstlük = Honesty ; Tarih = History ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih eğitimi = History education ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu araştırma 9. sınıf tarih ders programında yer alan "Adalet" ve "Dürüstlük" değerlerine ilişkin öğrenci algılarını incelemek amacıyla yapılmıştır. 2017-2018 öğretim programına yerleştirilen değerler eğitimi ilk olarak 9. sınıf programına yerleştirildiği için 9. sınıf tercih edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda 15 tarih öğretmeni ile yapılan görüşmeler sonucunda tarih derslerinde kazandırılması ön planda değerler olarak "Adalet" ve "Dürüstlük" değerleri ortaya çıkmıştır. Daha sonra Ankara ilinin dört merkez ilçelerinden uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiş dört lisede ikişer sınıf öğrenciyle araştırmanın çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırma iki aşamalı olarak Aralık ve Mayıs aylarında aynı öğrencilerle yapılmıştır. İlk uygulama Aralık 2017 tarihinde 146 kız öğrenci, 113 erkek öğrenci ile gerçekleştirilmiş. İkinci uygulama Mayıs 2018 tarihinde 145 kız 108 erkek öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak tasarlanmıştır. Verileri toplamak için de nitel araştırma tekniklerinden "Mecazlar Yoluyla Veri Toplama Formu" kullanılmıştır. Burada öğrencilerden "Adalet" ve "Dürüstlük" değerlerini soyut veya somut bir şeye benzetmeleri ve verilen form kâğıdının altına metaforlarıyla ilgili bir karikatür/resim çizmeleri istenmiştir. 
Araştırmanın sonucunda kız ve erkek öğrencilerin oluşturdukları "Adalet" ve "Dürüstlük" değerlerine yönelik metaforlar ve karikatür/resimler ayrı ayrı değerlendirilmiştir. 
Kız öğrencilerin "Adalet" değerini  "çöplük, postit, hayal kırıklığı" gibi olumsuz metaforlara benzetirken diğer bir yandan da "su, güneş, evin temeli, oksijen, anne" gibi hayatın temelini oluşturan metaforları kullandıkları da görülmüştür.
Erkek öğrenciler "Adalet" değeri için "ağacın kökü, gövdesi ve meyvesi, su, oksijen, yemek" gibi hayat kaynağı olan metaforları kullanmışlardır. Öte yandan ilk uygulamada "boş kutu, hayal kırıklığı" gibi olumsuz metaforları kullanan öğrenci sayısı ikinci uygulamadakinden daha azdır.
Kız öğrenciler "Dürüstlük" değeri için "su, ayna, yeni doğan bebeğin kalbi, defter, yemek tarifi, güven halkası" gibi temizliği, korunması gereken, insanı memnun eden durumları ön plana alarak metaforlarını oluşturmuşlardır.
Erkek öğrenciler "Dürüstlük" değeri için "berrak bir göl, sökük çorap, kömürün elmasa dönüşmesi, şeffaf saydan cam" gibi zor olsa bile yapılması gereken durum olduğunu genel anlamda herkesin kabul ettiği bir değer olduğunu belirten metaforlar oluşturmuşlardır. 
Erkek veya kız ayrımı olmadan çalışmanın sonucuna baktığımızda ise öğrencilerin "Adalet" ve "Dürüstlük" gibi soyut olan değerleri kavrayamadıkları görülmüştür. Özellikle son uygulamada 2017 öğretim programıyla tarih derslerine giren değerler eğitimi programının, öğrencilere herhangi bir katkıda bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine the students' perceptions of "Justice" and "Honesty" values in the 9th grade history curriculum. For this purpose, in the 2017-2018 academic year, the study group was composed of four high schools selected from four central districts of Ankara and two high school classes in each. The research was conducted in two stages in December and May with the same students. The first implementation was made in December 2017 with 146 female students and 113 male students. The second implementation was conducted in May 2018 with 145 girls and 108 boys. The research was designed in accordance with qualitative research methods. In order to collect data, one of the qualitative research techniques, "Collecting Data Via Metaphors" Form was used. In this form, the researcher asked the students to compare the values of Justice and Honesty with something abstract or concrete and draw a cartoon / picture about their metaphors under the given form sheet. At the end of the research, metaphors and cartoons / pictures related to the values of Justice and Honesty formed by male and female students were evaluated separately.
While female students compared the value of Justice to negative metaphors such as "waste, sticker and frustration", they also used metaphors that form the basis of life such as "water, sun, the foundation of the house, oxygen and mother".
Male students used metaphors which are the "source of life such as root, stem and fruit of the tree, water, oxygen and food" for value of Justice. On the other hand, the number of students using negative metaphors such as "empty box and frustration" in the first implementation is less than in the second implementation.
Female students formed their metaphors for Honesty value by considering the cleanliness such as water, mirror, heart of newborn baby, notebook, recipe, trust ring, which should be protected and satisfied people.
Male students wrote metaphors explaining that there is a situation that should be done even if it is difficult for Honesty value and that it is generally accepted by everyone. for example, a clear lake, ripped socks, conversion of coal into diamonds, transparent transparent glass.
When we look at the results of the study without distinction between boys or girls, it is seen that students cannot comprehend abstract values such as Justice and Honesty. It was concluded that the values education program, which entered history courses with the MEB 2017 curriculum, did not contribute to the students.