Kötü haber verme sürecinin meme kanseri hastaları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the process of delivering bad news to breast cancer patients
Yazar: MERVE DÖKÜMCÜ ÇAKAN
Danışman: PROF. DR. GÜLER BAHADIR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Preventif Onkoloji Ana Bilim Dalı / Psikososyal Onkoloji ve Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Empati = Empathy ; Haber alma = News gathering ; Hasta psikolojisi = Patient psychology ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Olumsuzluk = Negativeness

Özet:
Bu çalışmada meme kanseri hastalarının kötü haberi öğrenme sürecindeki durum ve koşullarının neler olduğu, görüşmenin içeriğinin nasıl gerçekleştiği, hastalar açısından görüşmenin nasıl gerçekleştirildiği değerlendirilmiş ve elde edilen veriler hastaların kişilik özellikleri ve duygu durumları dikkate alınarak çeşitli açılardan incelenmiştir. Katılımcılar meme kanseri teşhisi konulduktan sonra herhangi bir tedavi şeklini en az altı ay önce tamamlamış, 18-70 yaş arası, görüşmeye katılmayı kabul eden, mental yeterliliğe sahip 53 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Poliklinik Görüşme Formu, Eysenck Kişilik Envanteri, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Beck Depresyon Envanteri, Sürekli Kaygı Envanteri sırasıyla hastalar ile görüşmecinin birebir kaldıkları görüşme odasında, hastalara soru cevap şeklinde ölçeklerin görüşmeci tarafından doldurulması ile gerçekleşmiştir. Araştırmada hastalardan %94,32'si tanının söylendiği görüşme süresince hiçbir kesintiye uğramadıklarını ifade etmektedirler. Haberin verilme aşamasında hastaların %62,3'ü en moral bozucu yanın "teşhisin söylendiği an" olduğunu ifade etmişlerdir. Hastaların en çok yaşadığı duygunun üzüntü olduğu, hastaya duyguları ifade etme fırsatı verilmediğinde ise üzüntü ile birlikte korku duygusunun arttığı görülmüştür. Aklından geçenleri sorma fırsatı bulan 28 kişiden 22'si, görüşmede verilen bilgilerin açıklayıcı olduğunu düşünmektedir. Doktorun açıklamalarının anlaşılır ve açıklayıcı olduğunu düşünen hastalardan 32 kişiden 27'si ve açıklamaları yeterli değerlendiren 43 hastadan 31'i,  hekimlerin empatik yaklaştıklarını düşünmektedirler. Hastalar akıllarından geçen soruları sorma fırsatı bulduklarında verilen bilgilerin açıklayıcı olduğunu düşünmektedirler. Verilen bilgiler açıklayıcı olduğunda doktorun yaklaşımını empatik olarak değerlendirmektedirler. Sordukları sorulara açıklayıcı ve yeterli cevap alamadığını düşünen hastaların çoğu görüşmenin süresini de yeterli bulmamışlardır. Hastaların neredeyse tamamına yakını %85'i hastalığın ortaya çıkış nedeni olarak psikolojik faktörlerin etkili olduğunu ifade etmektedirler. Hastaların kötü haberi öğrenme koşul ve durumları ile kişilik özellikleri, genel kaygı ve depresyon değerleri arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamlı bir fark olmadığı sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelime: Kötü haber, kanser, meme kanseri, empati, kişilik özellikleri

Abstract:
In this study, the circumstances and conditions of breast cancer patients during the process of learning the bad news, content of how the communication took place, evaluation of how the communication took place from the patients' perspective and the obtained data, were examined from various perspectives by taking into consideration the personality traits and emotions and moods of the patients. The 53 participants consisted of mentally competent individuals aged between 18-70 years who had agreed to participate in the interview and at least six months had passed after any form of treatment had been completed following their breast cancer diagnosis. Clinic Interview Form, Eysenck Personality Questionnaire, Semi-Structured Interview Form, Beck Depression Inventory, and STAI Anxiety Inventory were used as data collection tools in the interview room where patients and interviewer met one to one. 94.34% of the patients said that they were not interrupted during the session, in which they were given their diagnosis. During the notification phase, 62.3% of the patients said that the most demoralizing part was "the moment when the diagnosis was given." The most common feeling shared by the patients was sadness and when the patients were not given the opportunity to express themselves, it was observed that fear was also added to the feeling of sadness. 22 out of 28 patients, who were given the opportunity to ask questions, thought that the information given to them during the session was explanatory. 27 out of 32 patients who thought the doctors' descriptions were clear and explanatory, and 31 out of 43 patients who found them sufficient, thought that the doctors had shown empathy.  When the patients were given the opportunity to ask questions that were on  their minds, they thought that the given information was explanatory. If the given information was explanatory, they evaluated the bedside manner as empathetic. Most of the patients who thought they could not get explanatory and adequate answers, did not find the appointment sufficient.  85% of patients, almost all of them, stated that psychological factors had an effect on the occurence of an illness.  When considering the relationship between the patients' conditions, circumstances of learning the bad news and personality traits, general anxiety and depression levels; it was concluded that there was no significant difference.
Key words: Cancer, breast cancer, bad news, empathy, personality traits