Matematik dersi öğrenme kayıpları ve nedenleri
Students' learning loss in mathematics and their reasons
Yazar: NİGAR YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ASUMAN SEDA SARACALOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Anadolu liselerinde oluşan matematik öğrenme kayıplarının belirlenmesi ve öğrenme kayıplarının nedenlerine yönelik öğretmen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesidir. Araştırma karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel kısmı ilişkisel tarama modelinde, nitel kısmı ise fenemonoloji deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Ege bölgesinde büyük bir kentte yer alan, altı Anadolu lisesinde 12. sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrencilerden sistematik örnekleme yoluyla seçilen 303 kişi oluşturmaktadır. Bu örneklem içerisinden maksimum çeşitlilik örneklemesine göre seçilen 12 öğrenci ile bu okullarda 12. sınıflarda öğrenim vermekte olan 14 matematik öğretmeniyle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Matematik Öğrenen Özerkliği Ölçeği", "Okula Uyum Ölçeği", "Matematik Başarı Testi" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 21.0 istatistik paket programı ve MS Excel 2016 aracılığıyla Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi yapılarak elde edilmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır.
Araştırmada 12. sınıfların matematik öğrenme kaybı düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Matematik öğrenme kaybının öğrenim görülen okullar, okul başarı düzeyleri, öğrenci başarı düzeyleri ve öğrenim görülen alanlar değişkenlerine göre anlamlı bir fark oluştururken, cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Öğrenme kayıpları açısından kazanımlara ulaşılma düzeyi %40 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin matematik öğrenen özerkliği düzeyi orta üst olarak bulunmuştur. Cinsiyet, öğrenci başarı düzeyleri ve öğrenim görülen alanlar değişkenleriyle matematik öğrenen özerkliği düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunurken, öğrenim görülen okullar ve okul başarı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Okula uyum düzeyleri cinsiyete, öğrenim görülen okullara, okul başarı düzeylerine, öğrenci başarı düzeylerine ve öğrenim görülen alanlara göre anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Araştırmada öğrenci başarı düzeyi ile öğrenme kaybı arasında, düşük, negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki; öğrenci başarı düzeyi ile matematik özerk öğrenme düzeyleri arasında, pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki; okula uyum düzeyleri ile matematik özerk öğrenme düzeyleri arasında, pozitif yönde, düşük ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmada öğretmenler ve öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda matematik öğrenme kaybına yol açan değişkenlerin "Uzaktan Eğitim", "Matematik Öğrenme Kaybı", "Programın Tamamlanması" temalarında toplandığı görülmüştür. Öğrenciler ve öğretmenlerin yanıtları doğrultusunda öğretmenlerin uzaktan eğitimin avantajlarını eğitimin devamlılığı ve zaman kazanımı, öğrencilerin ise çalışma alışkanlığı kazandırma ve ekstra zaman kazanımı olarak; öğretmenlerin ve öğrencilerin dezavantajlarını öğretmen ve öğrenci arasında sınırlı iletişim olarak; öğretmen ve öğrenciler bu süreçte bilgisayar, telefon, tablet kullandıklarını, teknolojik içerik ve platformlardan yararlandıklarını; öğretmenlerin gereklilik olarak ölçme ve değerlendirme, teknolojik altyapı, aktif katılımı, öğrencilerin ise teknolojik altyapıyı gösterdikleri sonucu bulunmuştur. Öğretmenler ve öğrenciler matematik öğrenme kaybının nedeni olarak uzaktan eğitimi ve uzaktan eğitimin verimsizliğini; öğretmenler ve öğrenciler öğrenme eksikliği yaşanan konular olarak geometri konularını; öğretmenlerin öğrenme eksikliğini gidermek için öğrencilerin derse aktif katılımının sağlanması gerektiğini, öğrencilerin ise bireysel olarak çalışıp, dijital içerik ve platformlardan yararlandıklarını söyledikleri görülmüştür. Programın tamamlanamama nedenlerine ilişkin öğrencilerin katılım göstermemesi, program yoğunluğu, içeriğin uzaktan eğitime uygun olmaması gibi etkenler dile getirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine learning losses in mathematics in Anatolian high schools and to examine the views of teachers and students on the causes of learning losses. The research was carried out by using explanatory sequential design, one of the mixed method designs. The quantitative part of the research was carried out in the relational survey model, and the qualitative part was carried out in the phenomenology design. The sample of the study consists of 303 students selected through systematic sampling from 12th grade students in six Anatolian high schools located in a big city in the Aegean Region. Interviews were conducted with 12 students selected from this sample according to the maximum diversity sampling and 14 mathematics teachers teaching in the 12th grades in these schools. "Math Learner Autonomy Scale", "School Adjustment Scale", "Math Achievement Test" and "Semi-Structured Interview Form" were used as data collection tools in the research. Quantitative data were obtained by using the SPSS 21.0 statistical package program and MS Excel 2016 by using Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson Correlation Analysis. Content analysis was used in the analysis of qualitative data.
In the study, it was found that the level of mathematics learning loss of 12th graders was high. While mathematics learning loss created a significant difference according to the variables of schools, school success levels, student achievement levels and fields of education, it was seen that it did not make a significant difference according to the gender variable. In terms of learning losses, the level of achievement of gains was found to be 40%. Mathematics learner autonomy level of the students was found to be upper middle. While there was a significant difference between gender, student achievement levels and fields of study and mathematics learner autonomy levels, no significant difference was found between the schools and school achievement levels. School adjustment levels did not make a significant difference according to gender, schools, school success levels, student achievement levels and fields of study. In the study, a weak, inverse and significant relationship between student achievement and learning loss; a positive, moderately significant relationship between student achievement and mathematics autonomous learning levels; It has been observed that there is a weak and significant positive, weak and significant relationship between school adjustment levels and mathematics autonomous learning levels. As a result of the interviews with the teachers and students in the study, it was seen that the variables causing loss of mathematics learning were gathered under the themes of "Distance Education", "Math Learning Loss", "Completion of the Program". In line with the answers of the students and teachers, the advantages of distance education are the continuity of education and time saving, while the students gain the habit of working and gain extra time; the disadvantages of teachers and students as limited communication between teacher and student; teachers and students use computers, phones, tablets in this process and benefit from technological content and platforms; It has been found that teachers show measurement and evaluation, technological infrastructure, active participation as a necessity, and students show technological infrastructure. Teachers and students consider distance education and the inefficiency of distance education as the cause of mathematics learning loss; the subjects of geometry as the subjects that teachers and students lack in learning; It was observed by the teachers' view that active participation of  the learners in  lessons should be ensured in order to eliminate the learning deficiency. Mean while students said that they study individually and benefit from digital content and platforms. Factors such as non-participation of the students, the intensity of the program, and the inconsistency of the content for distance education were mentioned regarding the reasons for not completing the program.