Yerli hatlardan yararlanılarak yavaş gelişen etlik piliç ebeveynlerinin geliştirilmesi
Improving slow growing broiler parent strains by breeding local lines
Yazar: UMUT SAMİ YAMAK
Danışman: PROF. DR. MUSA SARICA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hayvan ıslahı = Animal breeding

Özet:
Bu çalışmada iki ağır yumurtacı ebeveyn hattı (Rhode Island Red II (RIRII) ve Barred Plymouth Rock II (BARII)) ile ticari etçi ebeveynden (ROSS) faydalanılarak yavaş gelişen etlik piliç ebeveynlerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Yumurtacı ebeveynlerde 6, 8 ve 12. hafta canlı ağırlık için seleksiyon ve ROSS genotipi ile ikili melezlemelerle 3 baba ve 4 ana ebeveyn soyu üretilmiştir. Baba ebeveyn soyu olarak ROSS, ROSSxBARII, ROSSxRIRII, ana ebeveyn soyu olarak ise RIRIIxROSS, BARIIxROSS, RIRII ve BARII melez ve saf ebeveynlerinin üretimi gerçekleştirilmiştir. Bu ebeveynlerde büyütme ve yumurtlama dönemi özellikleri ile kuluçka sonuçları belirlenmiştir. Özellikle ana ebeveyn olarak üretilen genotiplerde etçi ebeveynlerden daha yüksek üreme düzeyi sağlanabilmiştir.
Ebeveynlerden üçlü melezleme ile alternatif üretim sistemlerinde kullanılmak üzere son üretim materyali olarak ROSSx(RIRIIxROSS), ROSSx(BARIIxROSS), (ROSSxRIRII)xRIRII ve (ROSSxBARII)xBARII genotipleri üretilmiştir. Bu genotipler 12 haftalık büyütme periyodunda kapalı ve serbest gezinmeli üretim sistemlerinde canlı ağırlık, yem tüketimi ve yemden yararlanma oranı, yaşama gücü, kesim ve karkas özellikleri, et rengi, but ve göğüs eti pH?sı, hayvanlarda tüy renkliliği ve serbest gezinmeli alanı kullanma düzeyleri bakımından karşılaştırılmıştır. ROSSx(RIRIIxROSS) ve ROSSx(BARIIxROSS) genotiplerinin 8 haftalık yaştan itibaren 2.5 kg kesim ağırlığına ulaşabildiği, bu nedenle orta düzeyde gelişen genotip olarak üretilebileceği belirlenmiştir. (ROSSxRIRII)xRIRII ve (ROSSxBARII)xBARII genotipleri ise 12 haftalık yaşta 2.5 kg ağırlığa ulaşabilen yavaş gelişen genotipler olarak ortaya çıkmıştır.  Sonuçta büyüme özellikleri yanında karkas özellikleri ile et ve tüy rengi bakımından aranan kalite özelliklerine uygun materyal üretilebilmiştir.
Anahtar kelimeler: Yavaş gelişen ebeveyn, canlı ağırlık için seleksiyon, melezleme, kuluçkalık yumurta, yavaş gelişen etlik piliçler, karkas özellikleri, serbest gezinmeli sistem

Abstract:
The aim of this study was to improve slow growing broiler breeders by using two heavy egg type parents (Rhode Island Red II (RIRII) and Barred Plymouth Rock II (BARII)) and a commercial broiler breeder (ROSS). Selection in live weight was applied to egg type parents at 6, 8 and 12 weeks. Three sire and four dam lines were produced by two-way crossing of ROSS genotype. ROSS, ROSSxBARII, ROSSxRIRII were produced as sire lines, and RIRIIxROSS, BARIIxROSS, pure RIRII and BARII were produced as dam lines. Growing and laying period properties and hatching traits were determined in the parents. Genotypes which were improved as dam lines had better productivity traits than broiler breeders.
ROSSx(RIRIIxROSS), ROSSx(BARIIxROSS), (ROSSxRIRII)xRIRII and (ROSSxBARII)xBARII genotypes were produced for use in alternative production systems by three-way crossings of the parents. Live weights, feed consumptions and feed conversion ratios, viability, slaughter and carcass traits, meat color, thigh and breast pH, feather color and foraging ability of the genotypes were compared in intensive and free-range production systems. ROSSx(RIRIIxROSS) and ROSSx(BARIIxROSS) genotypes had reached 2.5 kg slaughtering weight at 8th week and these genotypes could be produced as medium growing genotypes. (ROSSxRIRII)xRIRII and (ROSSxBARII)xBARII genotypes had reached 2.5 kg live weight at 12th week and could be named as slow growing genotypes. In conclusion, produced materials were found to be suitable for growing and carcass traits, meat and feather color.
Key words: Slow growing parent, selection in live weight, crossing, hatching egg, slow growing meat chickens, carcass traits, Free-Range system