Farklı peyzaj uygulamalarının insan üzerindeki psikolojik etkileri: Nezahat Gökyiğit botanik bahçesi örneği
Psychological effects of different landscape implementations on humans: The example of Nezahat Gökyiğit botanical garden
Yazar: ALİCAN GEMİCİ
Danışman: PROF. DR. SULTAN TARLACI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Botanik bahçesi = Botanical garden ; Peyzaj = Landscape ; Peyzaj analizi = Landscape analysis ; Psikoloji = Psychology ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Çalışmamız İstanbul Ali Nihat Gökyiğit Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi'nde gerçekleştirilmiştir. Farklı peyzaj alanlarının insan psikolojisi üzerine olumlu olumsuz bir etkisi olup olmadığıyla ilgili bir araştırmadır.
Botanik Bahçesinde bulunan birbirinden farklı üç peyzaj alanı belirlenerek kişiler üzerindeki depresyon kaygı ve stres seviyeleri açısından bir farklılık yaratıp yaratmayacağını test etmek amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya 96 kişi dahil edilmiştir. Günümüzde artan nüfusla birlikte hızla şehirleşmenin devam etmesi sonucu yeşil alanların azalmasıyla kişilerin bu azalmayı psikolojik olarak hissedip hissetmediklerini de bir bakıma araştıran bir çalışma planlanmıştır. Araştırmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Doğayla İlişkili Olma Ölçeği kısa versiyonu (DOİ-6), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği uzun versiyonu (DASS-42) kullanılmıştır. 
Bahçeye ilk girişte yapılan testler ile alanda yarım saat oturduktan sonra yapılan depresyon, kaygı ve stres seviyelerinin tüm alanda düşüş gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Bitki biyolojik çeşitliliği açısından zengin alanın anlamlı bir olumlu iyileştirici özelliği gözlenmemiştir. Ses düzeyleri arasında iki alan arasında anlamlı bir fark meydana gelse de psikolojik seviyelerde bu anlamlı fark meydana gelmemiştir.
Kişilerin psikolojisini destekleyen doğal ortam ve kentsel yeşil alanların korunması teşvik edilmelidir. Sağlık açısından kişilerin psikolojilerini destekleyici nitelikte çalışmalar yapılabilecek konuma getirebilir. Botanik Bahçeler ve özellikle günümüzde hızla sayısı artan millet bahçeleri ile ilgili bu tip çalışmalar arttırılarak kişilerin psikolojik düzeylerine iyi gelen tipte peyzaj uygulamaları belirlenebilir.

Abstract:
Our study was carried out in the Nezahat Gökyiğit Botanical Garden of the Istanbul Ali Nihat Gökyiğit Foundation. Research was done to determine whether different landscape areas have a positive and negative effect on human psychology.
It was to show if this would make a difference in terms of depression, anxiety and stress levels on individuals by determining three different landscape areas in the Botanical Garden. 96 people were included in the study. The study investigated whether people feel this decrease psychologically due to the decrease in green areas as a result of rapid urbanization with the increasing population. The Sociodemographic Information Form, the Short version of the Nature-Related Scale (DOI-6) and the long version of the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-42) were used in the study.
With the tests made at the first entrance to the garden, it was determined that depression, anxiety and stress levels decreased in the whole area after sitting in the area for half an hour. No significant positive healing properties were observed in the area rich in plant biodiversity. Although there was a significant difference between the sound levels between the two areas, this significant difference did not occur at the psychological level.
The protection of natural environment and urban green areas that support people's psychology should be encouraged. In terms of health, it can make it possible to carry out studies that support the psychology of people. By increasing such studies on Botanical Gardens and especially the national gardens, the number of which is increasing rapidly today, the type of landscape applications that are good for the psychological level of the people can be determined.