Saldırgan realizm bağlamında Çin'in yükselişi: "Barışçıl dış politika" söylemine karşılık "Potansiyel hegemon" savı
The rise of China in the context of offensive realism: The "Potential hegemon" argument against "Peaceful foreign policy" discourse
Yazar: SERPİL GÜLCAN
Danışman: DOÇ. DR. AZİME TELLİ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Barışçıl yükseliş = Peaceful rise ; Hegemonya = Hegemony ; Ofansif realizm = Offensive realism ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China

Özet:
Dünyanın en büyük ikinci ekonomisine ve en kalabalık nüfusuna sahip olan Çin, askeri 
açıdan da hızlı bir ilerleme kaydetmektedir. Bu doğrultuda 21. yüzyılın yükselen gücü konumuna 
ulaşarak uluslararası sistemdeki etkisini artırmaya devam etmektedir. Temelde ekonomik 
kalkınmaya öncelik veren Çin, ulusal çıkarları açısından liberal uluslararası düzene aktif katılım 
sağladığını vurgulayarak barışçıl bir dış politika izlediğini savunmaktadır. Bu çalışmada, John 
Joseph Mearsheimer tarafından temsil edilen Saldırgan Realizmin teorik çerçevesinde Çin'in 
yükselişi analiz edilerek küresel bir hegemonik güce dönüşme olasılığı üzerinde durulmaktadır. 
Hegemonya mücadelesinde en büyük potansiyele sahip aktör konumunda olan Çin'in yükselişi, 
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle hegemon güç haline gelen ABD'nin küresel üstünlüğünü ciddi 
şekilde tehdit etmektedir. Mearsheimer'a göre, tek kutuplu dünya düzenine hakim olan ABD ile 
yükselen Çin arasında ciddi derecede savaş potansiyeli taşıyan bir güvenlik rekabeti olacağından 
dolayı Çin için barışçıl bir yükselme mümkün değildir.
Çin, istikrarlı ve hızlı ekonomik yükselişine rağmen askeri, siyasi ve kültürel alanlarda 
ABD ile rekabet edebilecek düzeyde değildir. Ayrıca başta Tayvan sorunu olmak üzere toprak 
anlaşmazlıkları, enerji bağımlılığı gibi ciddi sorunları bulunmaktadır. Tüm alanlarda yükselişini 
tamamlamak ve sorunlarını çözmek için uygun ortamı sağlamak amacıyla yükselişini barışçıl 
olarak ifade etmekte, uluslararası düzenin mevcut şartlarına uyumlu davranarak iş birliği 
yaklaşımı sergilemektedir. Bu sayede, askeri ve siyasi açıdan belirli bir kapasiteye ulaşarak 
ABD'ye karşı meydan okuyabilecek güce ulaştığı takdirde hegemonya elde etmek için saldırgan 
hale gelmesi beklenmektedir.

Abstract:
China, which has the world's second largest economy and most populous population, is 
making rapid progress in terms of military as well. In this direction, it continues to increase its 
influence in the international system, reaching the position of rising power of the 21st century.
China, which basically gives priority to economic development, argues that it follows a peaceful 
foreign policy by emphasizing that it actively participates in the liberal international order in 
terms of its national interests. In this study, the rise of China is analyzed within the theoretical 
framework of Offensive Realism represented by John Joseph Mearsheimer, and the possibility of 
turning into a global hegemonic power is emphasized. The rise of China, which is the actor with 
the greatest potential in the struggle for hegemony, seriously threatens the global supremacy of 
the USA, which became a hegemonic power with the end of the Cold War. According to 
Mearsheimer, a peaceful rise is not possible for China, since there will be a security rivalry which
has the potential for serious war between the United States which dominates the unipolar world 
order and the rising China.
Despite its stable and rapid economic rise, China is not at a level to compete with the US in 
military, political and cultural fields. In addition, it has serious problems such as land disputes, 
especially the Taiwan problem and energy dependence. It expresses its rise as peaceful on the 
purpose of providing the appropriate environment in order to complete its rise in all areas and to 
solve its problems, and exhibits a cooperative approach by acting in harmony with the current 
conditions of the international order. In this way, it is expected to become aggressive in order to 
gain hegemony if it reaches a certain military and political capacity and reaches the power to 
challenge the USA.