Örgütsel stres, çatışma ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki üzerine bir inceleme
The study on the relationship between organisation stress, conflict and turnover intention
Yazar: EDA ŞAHİN ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. SİBEL GÖK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Çalışma Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Stres = Stress ; Çatışma = Conflict ; Örgütsel stres = Organizational stress ; Örgütsel çatışma = Organizational conflict ; İşten ayrılma = Leave the job ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Çalışma hayatının küresel dönüşümü, artan rekabet, bilgi iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, çalışma hayatına her gün yeni değişim ve belirsizlikler getirmektedir. Özellikle iletişim araçlarının artması özel yaşamında dahi her an işi ile ilgili iletişim halinde olmak zorunda kalan, kısa zamanda çok fazla iş yapma yönünde sorumluluğu olan işgörenler üzerinde büyük bir baskı ve stres oluşturmaktadır. Çağımızın hastalığı olarak gösterilen stres gerek örgütsel etkinliğin sağlanmasında gerek işgören sağlığı üzerinde en kritik konulardan birisidir. Özellikle örgütte bulunan stresörler birey üzerinde fizyolojik ve psikolojik anlamda olumsuz etkiler yaratmaktadır. Bu durum karşısında birey, örgütte bulunan diğer bireyler ile olan etkileşiminde yaşadığı bütün çatışmaları olumsuz olarak algılamakta, bu doğrultuda yıkıcı çatışma yönetim stillerine yönelmektedir. Çatışmaların bireyler ve örgütler tarafından iyi yönetilememesi ise örgütlerde iletişim kanallarında bozulmalara, verimsizliğe, strese ve nihai olarak işten bıkkınlık duyulmasına neden olarak işten ayrılma niyetinin ortaya çıkmasına zemin hazırlamaktadır.
Bu bilgiler doğrultusunda bu araştırmada, örgütsel stres, çatışma ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiler ile örgütsel stres ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide çatışma yönetim stilinin aracı etkisi incelenmiştir. Araştırma toplam dört bölümden oluşmakta olup, ilk üç bölümde kavramlar ve aralarındaki ilişkileri açıklamaya yönelik teorik bilgiler sunulmaktadır. Araştırmanın dördüncü bölümünde ise perakende sektöründe faaliyet gösteren bir şirketin genel merkez ve 227 mağazasında bulunan 800 çalışanı üzerinde gerçekleştirilen bir anket uygulamasının sonuçlarına yer verilmektedir. Soru formlarından elde edilen veriler LISREL 8.7 ve SPSS 25.0 programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler doğrultunda; çalışanların çatışma yönetim stilleri ile işten ayrılma niyetleri arasında pozitif yönlü düşük kuvvetli bir ilişki, genel örgütsel stres düzeyleri ile işten ayrılma niyetleri arasında pozitif yönlü düşük kuvvetli bir ilişki, örgütsel stres düzeyleri ile genel çatışma düzeyleri arasında pozitif yönlü orta kuvvetli bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın temel problemi doğrultusunda yapılan yapısal eşitlik modellemesi analizi neticesinde, örgütsel stres ile işten ayrılma niyeti arasındaki yapıda, çatışma yönetim stili değişkeninin aracılık rolü olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Global transformation of business life, increasing competition, and developments in information and communication technologies bring about new changes and uncertainties to the business life every day. Especially the increase in the means of communication creates a great pressure and stress on the employees who have to be in contact with their work at any moment even in their private lives and who have the responsibility to perform a lot of work in a short time. Stress, which is pointed out as the disease of our age, is one of the most critical issues in terms of both ensuring organizational efficiency and employee health. Especially the existence of stressors in an organization makes negative physiological and psychological impacts on individuals. In the face of this situation, the individual perceives all conflicts he/she has during his/her interaction with other individuals in the organization as negative, and in this direction, takes on destructive conflict management styles. Failure of organizations and individuals in the management of conflicts in the organization paves the way for disturbances in communication channels, inefficiency, stress and ultimately the emergence of intention to quit, as a result of getting tired of the job.
In the light of this information, this study examines the relationship between organizational stress, conflict and intention to quit, and the intermediary effect of the conflict management style in the relationship between intention to quit and organizational stress. The study consists of four parts in total; The first three parts present theoretical information about the concepts to explain the relationships between them. In the fourth part of the study, results of a survey conducted on 800 employees who work at the headquarters and 227 stores of a company operating in the retail sector are addressed. Data obtained from the questionnaire forms was analyzed with LISREL 8.7 and SPSS 25.0 programs. It was found in line with the data obtained in the study that there is a positive and weak relationship between employees' conflict management styles and their intention to quit their jobs; a positive and weak relationship between employees' general organizational stress levels and their intention to quit; and a positive and moderate relationship between employees' organizational stress levels and their general conflict levels. Results of the structural equation model established based on the primary research problem of the study showed that the conflict management style variable has an intermediary role in the structure between organizational stress and intention to quit.