Endometriyum kanserinde ESMO-ESGO-estro 2020'ye göre risk gruplarının belirlenmesi ve belirlenen gruplarda hastalıksız ve genel sağkalımın değerlendirilmesi
Determination of risk groups in endometrium cancer according to esmo-ESGO-estro 2020 and and assessment of survival in defined groups
Yazar: MERVE ÇAKIR KARAKAŞ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN BORAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk analizi = Risk analysis ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Sağkalım = Survival

Özet:
Amaç: Avrupa Jinekolojik Onkoloji Derneği (European Society Of Gynaeco-logical Oncology /ESGO) 2020 risk sınıflamasının uygulanması ve bu risk gruplarına göre genel sağkalım (GS), hastalıksız sağkalım (HS) ve rekkürens oranları belirlenerek risk gruplarına göre tedavi sonrası hasta bazlı takip planlanması amaçlanmıştır.
Yöntem: 1 Ocak 1993 - 31 Aralık 2019 tarihleri arasında Etlik Zübeyde Ha-nım Eğitim ve Araştırma Hastanesi Jinekolojik Onkoloji Cerrahi Kliniğinde cerrahi tedavi edilen Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu (Federation Internatio-nal Of Gynecology And Obstetrics/ FIGO) evre I- IV endometriyoid veya non-endometriyoid endometriyum kanseri (EK) tanısı alan, cerrahi prosedürü ve postope-ratif bakımı kurumumuzda sağlanan ve verilerine ulaşılabilen  tüm hastalar dahil edi-lirken; Evre III-IVA olup rezidüel hastalığı olan hastalar, evre IVB EK olan hastalar, fertilite koruyucu cerrahi uygulanan hastalar, erken evre (Evre IA) EK tanısı alıp me-dikal tedavi uygulanan hastalar, ikinci bir malignitesi veya senkron malignitesi olan hastalar (meme ca, over ca, tiroid ca, kolon ca vb.), klinik verisi yetersiz olan hastalar ve tedaviyi reddeden hastalar çalışma dışı olarak tutulmuştur. Hastalar Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (European Society for Medical Oncology /ESMO)-ESGO- Avrupa Radyasyon Onkolojisi Topluluğu (European Society Radiation Oncology/ ESTRO) 2020 kılavuzu risk gruplarına göre sınıflandırılmıştır. Hastaların risk grupları ve nüks, sağ kalım sonuçları arasındaki ilişki incelenmiştir. Hastaların medikal kayıtlarından tanı anındaki yaşları, vücut kitle indeksleri, tanı aldıkları tarih, yapılan cerrahi prose-dür, nihai histopatolojileri, patolojik dereceleri, myometriyal invazyon derecesi, tümör boyutu, lenfovasküler alan invazyonu (LVSI), metastatik ve total pelvik-paraaortik lenf nodu sayıları, FİGO evreleri, adjuvan tedavi durumu, rekürrens durumu, rekür-rens tanısının şekli (histopatolojik görüntüleme), rekürrens sonrası tedavi şekli, HS ve GS durumları değerlendirildi. Hastaların bu bilgileri doğrultusunda ESMO-ESGO-ESRTO 2020 risk grubu belirlendi.
Bulgular: 1 Ocak 1993 ile 31 Aralık 2019 tarihleri arasında hastanemizde ev-relendirme cerrahisi yapılmış ve takiplerine ulaşılmış için toplam 924 hasta verisi ta-ranmıştır. Bu hastalardan 60'ı evre IVb hastalığa sahip olması, 39 hasta ek malignitesi olması, 16 hasta ise senkron tümörü olması nedeni ile çalışma dışı tutulmuştur. 809 hasta moleküler olmayan sınıflama ile risk gruplarına ayrıldı. Düşük risk grubu 534 (%66) hasta ile en sık görülen hasta grubuydu. Orta riskli, yüksek orta riskli ve yüksek riskli hasta sayısı sırasıyla 58, 73 ve 144 idi. Hastaların %87,8'si endometriyoid tip histopatolojiye sahipti. Hastaların yaş ortalaması 55±8,8 idi. Relaps olan hasta sayısı 36 ile hastaların %4,4'sını oluşturmaktadır. 22 hasta ile relapslar en sık yüksek risk grubunda görüldü. Düşük ve yüksek-orta risk grubunda nüks eden hastaların tamamı endometriyoid histopatolojiye sahipken, yüksek riskli grupta ise en sık yine endomet-riyoid tip, 2. sıklıkta karsinosarkom histopatolojisine sahip olduğu görüldü. Yüksek riskli grupta nüks eden hastaların FIGO evreleri göz önüne alındığında %45,5'lik oranla evre IIIC2 olduğu izlendi. Nüks şekli %72,7 oranında asemptomatik olmakla beraber nüksün en sık görüldüğü bölgeler vajen kafına ve diğer pelvik yapılara idi. Nükslerin %54,5'i ilk 1 yıl içinde görülmüştü. Tümörün artmış myometriyal invazyon derinliği, LVSI pozitifliği, tümörün yüksek dereceli olması gibi durumlarda nüksler daha sık gözlenmiştir. Düşük riskli hastalığa sahip nüks eden hastalarda kurtarılabilir nükslerin %83,3 oranında asemptomatik hastalardan olduğu belirlendi. ESMO- ES-GO– ESTRO 2020 risk kılavuzu tablosuna göre hastalar değerlendirildiğinde tüm hasta popülasyonu için 5 ve 10 yıllık HS %95,8 ve %95,2 iken; 5 ve 10 yıllık GS %92,8 ve %87,3 olarak tespit edildi. Risk grupları ayrı ayrı ele alındığında 5 yıllık GS oranları düşük riskli hasta grubunda %97,1, orta riskli grupta %91,1, yüksek orta riskli grupta %92,3 ve yüksek riskli grupta %77,8 iken; 10 yıllık GS oranları düşük riskli hasta grubunda %93,1, orta riskli grupta %85,9, yüksek orta riskli grupta %88,1 ve yüksek riskli grupta %66,4 olarak tespit edildi. 
Sonuç: Sonuç olarak EK'li hastaların büyük çoğunluğu erken evrede ve düşük dereceli hastalık iken saptanmaktadır. EK'li hastalarda nüksler daha çok yüksek riskli hastalık grubunda görülürken, düşük risk grubunda nüks izlense ve hatta bu nüksler asemptomatik grupta bile olsalar %66,7 oranında kurtarılabilir olduğu tespit edildi ve literatürle benzer olarak hastaların genel sağkalım üzerine olumsuz etkisi olmadığı göz-lendi. Bu sonuçlar hastaların düşük, orta, yüksek orta ve yüksek riskli hastalar için bireyselleştirilerek düşük riskli hastalığa sahip grupta hastaların bilgilendirilmesi ile hasta kontrollü takibin mümkün olabileceğini göstermiştir. Hasta kontrollü takip ile hem hastaların tanıları ile daha az yüzleşerek anksiyetelerinin azalması hem de maliyet etkin bir takip sistemi oluşturulması hedeflenebilir.

Abstract:
Aim: To determine the European Society Of Gynaecological Oncology (ES-GO) 2020 risk classification and to evaluate the overall survival, disease-free survival and recurrence rates according to these risk groups, and to plan patient-based follow-up after treatment according to risk groups
Materials and Methods: Between January 1, 1993 and December 31, 2019, he was diagnosed with the Federation International Of Gynecology And Obstetrics (FIGO) stage I- IV endometrioid or non-endometrioid endometrial cancer (EC), who was treated surgically in Etlik Zübeyde Hanım Training and Research Hospital Gyne-cological Oncology Surgery Clinic. All patients whose procedures and postoperative care were provided in our institution and whose data could be accessed were inclu-ded. Patients with stage III-IVA and residual disease, patients with stage IVB EC, patients who underwent fertility-sparing surgery, patients diagnosed with early stage (Stage IA) EC and applied medical treatment, patients with a second malignancy or synchronous malignancy (breast ca, ovarian ca , thyroid ca, colon ca, etc.), patients with insufficient clinical data and patients who refused treatment were excluded from the study. Patients were classified according to risk groups in the European Society for Medical Oncology (ESMO)-ESGO- European Society Radiation Oncology (ESTRO) 2020 guideline. The relationship between the risk groups of the patients and the results of recurrence and survival were examined. From the medical records of the patients, age at diagnosis, body mass index, date of diagnosis, surgical procedure, final histopathology, pathological grade, depth of myometrial invasion, tumor size, lymphovascular space invasion (LVSI), metastatic and total pelvic-paraaortic lymph node counts, FIGO Stages, adjuvant treatment status, recurrence status, diagnosis of recurrence (histopathological imaging), treatment type after recurrence, RFS and OS conditions were evaluated. In line with this information of the patients, the ESMO-ESGO ESRTO 2020 risk group was determined.
Results: Between January 1, 1993 and December 31, 2019, staging surgery was performed in our hospital and a total of 924 patient data were scanned to reach their follow-up. Of these patients, 60 were excluded because they had stage IVb di-sease, 39 patients had additional malignancies, and 16 patients had synchronous tu-mors. 809 patients were divided into risk groups by non-molecular classification. The low risk group was the most common patient group with 534 (66%) patients. The number of intermediate-risk, high-intermediate-risk, and high-risk patients was 58, 73, and 144, respectively. 87.8% of the patients had endometrioid type histopathology. The mean age of the patients was 55±8.8 years. The number of patients with relapse is 36, making up 4.4% of the patients. Relapses were most common in the high-risk group with 22 patients. All of the patients with relapse in the low and high-intermediate risk groups had endometrioid histopathology, while the high-risk group had the most common endometrioid type, the second most common carcinosarcoma histopathology. Considering the FIGO stages of the patients who relapsed in the high-risk group, it was observed that 45,4% of them were stage IIIC2. Although the recurrence rate was asymptomatic with a rate of 72,7%, the most common sites of recurrence were other pelvic structures and the vaginal cuff. 54,5% of relapses were seen within the first year. Relapses were observed more frequently in cases such as increased depth of myometrial invasion the tumor, LVSI positivity, and high grade tumor. In relapsed patients with low-risk disease, 83,3% of salvageable relapses were found in asymptomatic patients. When the patients were evaluated according to the ESMO- ESGO- ESTRO 2020 risk guide table, the RFS of 5 and 10 years was 95.8% and 95.2% for the entire patient population; 5 and 10 years OS were determined as 92.8% and 87.3%. Considering the risk groups separately, the 5-year OS rates were 97.1% in the low-risk patient group, 91,1% in the intermediate-risk group, 92.3% in the high-intermediate-risk group, and 77,8% in the high-risk group; The 10-year OS rates were 93,1% in the low-risk group, 85,9% in the intermediate -risk group, 88.1% in the high-intermediate-risk group, and 66,4% in the high-risk group.
Conclusion: As a result, the majority of patients with EC are detected at an early stage and low-grade disease. While recurrences are mostly seen in the high-risk disease group in patients with EC, it was determined that 66,7% could be salvaged even if recurrence was observed in the low-risk group and even these recurrences were in the asymptomatic group, and it was observed that there was no negative effect on the overall survival of the patients, similar to the literature. These results showed that patient-controlled follow-up can be possible by informing the patients in the low-risk disease group by individualizing the patients for low, intermediate, high-intermediate and high-risk patients. With patient-controlled follow-up, it can be aimed to reduce the anxiety of the patients by confronting their diagnoses less and to create a cost-effective follow-up system.