Öğretmen adaylarının siber bilgi güvenliği farkındalığı ve dijital vatandaşlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of teacher condidates' cyber security awarenss and digital citzenship
Yazar: MURAT SOLMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ GÖK
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada devlet üniversitelerinin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının siber güvenlik farkındalık düzeyleri ile dijital vatandaşlık düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelemesi amaçlamıştır. İlişkisel tarama modeli olarak gerçekleştirilen çalışmada örneklemin belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Akdeniz Bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören 1155 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak "Siber Bilgi Güvenliği Farkındalığı Ölçeği" ve "Dijital Vatandaşlık Ölçeği" kullanılmıştır.  Öğretmen adaylarının Siber Bilgi Güvenliği Farkındalıkları (SBGF) ve Dijital Vatandaşlıkları (DV) düzeyleri; cinsiyet, bölüm, sınıf, bilgisayar kullanım oranı,  sosyal medya kullanım oranı, kişisel teknolojik aleti olup olmama durumu gibi değişkenlere göre incelenmiştir. Veri analizinde SPSS 20 programı kullanılmış; T-test, ANOVA ve Korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öğretmen adaylarının Siber Bilgi Güvenliği Farkındalıkları ve Dijital Vatandaşlık düzeylerinin ortalamanın üstünde bir seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları daha detaylı analiz edildiğinde ise SBGF'nin cinsiyete göre erkeklerin lehine anlamlı farklılaştığı görülürken, DV düzeyinin cinsiyete göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca SBGF ve DV düzeyinin öğretmen adaylarının öğrenim gördükleri bölüme göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Farklılaşmanın hangi bölümler arasında olduğunu tespit etmek için ise Post Hoc analizi gerçekleştirilmiştir. SBGF ve DV düzeyleri arasında gerçekleştirilen korelasyon analizinde ise orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları sonucunda; bilgi ve iletişim teknolojilerinin her alanda kullanıldığı çağımızda gelecek nesilleri yetiştirecek öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık düzeyleri ve siber bilgi güvenliği farkındalık seviyelerinin daha da arttırılabilmesi için eğitim fakültelerinde öğretmen adaylarının bu açıdan desteklenmeleri gerektiği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this study, as terms of different variables, it was aimed to examine the cyber security awareness levels and digital citizenship levels of pre-service teachers studying at faculty of education in the public universitiesIn the study carried out as a correlational survey model, the convenience sampling model was used. The sample of the study consisted of 1155 pre-service teachers studying at faculty of education in an public university in Turkey's Mediterranean area.  "Cyber Information Security Awareness Scale" and "Digital Citizenships Scale" were accompanied as data collection tools.  Cyber information security awareness (CISA) and digital citizenship (DC) levels of pre-service teachers were examined according to variables such as gender, department, class, computer usage rate, social media usage rate, and availability of personal technology equipment. The data were analyzed with the help of SPSS 20 software, and inferential statistics such as T-test, ANOVA and correlational statistics were conducted.  According to results of the study, mean of the Cyber Information Security Awareness and Digital Citizenship levels of pre-service teachers were above the average level. According to more detailed analysis in respect of gender, CISA of men pre-service teachers were significantly more than women pre-service teachers, while DC level of the pre-service teachers were not significantly different with respect to gender. Additionally, it was concluded that CISA and DC levels of the pre-service teachers were significantly different according to the departments where pre-service teachers study. Post Hoc analysis were conducted in order to determine differentiation between departments of the pre-service teachers. On the other hand, Furthermore, it was determined that medium level relationship between CISA and DC levels of pre-service teachers as a result of correlational analysis. Consequently, it has been revealed that pre-service teachers in faculty of education should be supported in order to increase levels of cyber information security awareness and digital citizenship of pre-service teachers who will retain the next generations during the age of information and communication technologies used in every field.