Sosyal ağ kullanımının bazı kişilik özellikleriyle ilişkisi
The relationship between social network use and some personality traits
Yazar: ASENA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BİLGİN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Ergenler = Adolescents ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ergenlerin sosyal ağ kullanımlarının beş faktör kişilik özellikleriyle ilişkisini incelemektir. 
Araştırmanın örneklemi 11-18 yaşları arasında, 7-8-9-10-11 ve 12. Sınıfa devam eden 548 kız ve 441 erkek olmak üzere, toplam 989 ergendir. Örneklem,  Adana ili Seyhan, Yüreğir, Sarıçam ve Çukurova ilçe sınırları içinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Ortaöğretim türünde devlet okulları arasından tabakalı ve seçkisiz örnekleme yöntemini ile belirlenmiştir. Araştırmaya katılan ergenlerin, kişilik özelliklerine ilişkin veriler "Beş Faktör Kişilik Ölçeği",  kişisel bilgileri ve sosyal medya kullanımlarına ilişkin veriler ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde sosyal medya kullanım saatlerinin beş faktör kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak için tek yönlü varyans analizi ANOVA, sosyal medya kullanım amaçlarının ve sosyal medya hesaplarının beş faktör kişilik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak için ise tek yönlü MANOVA yapılmıştır.
Sosyal ağ kullanım sürelerine göre beş faktör kişilik özelliklerinden gelişime açıklık ve yumuşakbaşlılık alt boyutları arasında anlamlı farklılık bulunmazken; özdenetim, nevrotizm ve dışadönüklük alt boyutları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur.
Sosyal ağları kullanım amaçlarının beş faktör kişilik özellikleri ile ilişkisinde her bir kullanım amacı için farklı kişilik özellikleri ile anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Ergenlerin sosyal medya kullanımında "Yeni arkadaşlar edinmek" amacı öz-denetim kişilik özelliği, "Çevrimiçi sohbet etmek" amacı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim ve dışadönüklük, "Fotoğraf paylaşmak" amacı ile nevrotizm ve dışadönüklük, "Yorum yapmak" amacı ile öz-denetim ve dışadönüklük, "Bilgi edinmek" amacı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Video paylaşmak" amacı ile öz-denetim ve dışadönüklük, "Haber paylaşmak" amacı ile gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Oyun oynamak" amacı ile öz-denetim ve nevrotizm, "Tanıdıklarıyla iletişim kurmak" amacı ile yumuşakbaşlılık ve dışadönüklük,"Arkadaşlarının ne yaptığını kontrol etmek" amacı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, nevrotizm ve dışadönüklük, "Boş zamanlarını geçirmek" amacı ile öz-denetim, nevrotizm ve dışadönüklük kişilik özellikleri ile anlamlı farklılık bulunmuştur.
Kullanılan sosyal medya hesaplarının beş faktör kişilik özellikleri ile ilişkisinde her bir kullanım amacı için farklı kişilik özellikleri ile anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur. Ergenlerin kullandıkları sosyal medya hesaplarından "Facebook" kullanımı  ile nevrotizm, "Twitter" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Google +" kullanımı ile gelişime açıklık kişilik özelliği, "Youtube" kullanımı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük,  "Instagram" kullanımı ile öz-denetim, nevrotizm, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Foursquare" kullanımı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, nevrotizm ve dışadönüklük, "Vine"  kullanımı ile yumuşakbaşlılık, öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Blogspot" kullanımı ile yumuşakbaşlılık ve öz-denetim, "Tumblr" kullanımı ile yumuşakbaşlılık,  öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Pinterest" kullanımı ile öz-denetim ve gelişime açıklık, "Skype" kullanımı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük, "Whatsapp" kullanımı ile öz-denetim, gelişime açıklık ve dışadönüklük kişilik özellikleri arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. 

Keywords: Beş faktör kişilik özellikleri, sosyal medya, sosyal ağlar, ergen

Abstract:
The aim of the research, is to examine the relationship between adolescents' five-factor personality features by use of Social Media. 
As for sample, there are 548 girl and 441 boy students and they are between the ages of 11-18. Students who are Attached to the Ministry of Education's secondary and high schools Anatolian type. They were determined by the random sampling method.  Adolescents' data participating in the study, are determined by Big Five Factor personality traits Scale. Prepared data on the use of social media called "Personal Information Form" has been obtained by researcher. In the analysis of data , understanding of social media use times whether it differs according to big five personality traits, One-way analysis of variance ANOVA,was used.  Intended use of social media visit, understanding social media account whether it differs by big five personality traits or not, one way MANOVA had been done by the researcher.
According to the social media using time, there was no significant difference between the agreeableness and openness subscales. On the other hand, there is a significant differences between conscientiousness, extraversion and neuroticism.  In association with five personality traits of social media purpose, it was found that there are significant differences with different personality traits for each purpose. Adolescents' use of social media, the purpose of  " chat line " is related to conscientiousness, extraversion, agreeableness  personality trait. " Make new friends " is related to conscientiousness personality trait." To share photos" is related to Neurouticism and extraversion personality trait. " Make a comments " is related to conscientiousness, extraversion personality trait. "To obtain information " is related to conscientiousness, openness and extraversion personality trait. " Sharing a video " is related to conscientiousness and extraversion personality trait. " Sharing News " is related to conscientiousness  and extraversion personality trait. "Playing a game " is related to conscientiousness and neurouticism personality trait. "To communicate with familiar" is related to c agreeableness and extraversionpersonality trait." To check what your friends are doing" is related to neurouticism, extraversion, openness and conscientiousness personality trait. "Spend their free time" is related to conscientiousness, extraversion and neurouticism personality trait. 
In association with five personality traits it was found tohat there are significant differences with different personality traits for each purpose in the aim of social media accounts used. " Facebook " is related to neurouticism personality trait. "Twitter" is related to agreeableness,extraversion, openness and conscientiousness personality trait. " Google + " is related to openness personality trait. " Youtube" is related to extraversion, openness and conscientiousness personality trait."Instagram " is related to extraversion, openness, conscientiousness and neurouticism personality trait. "Foursquare" is related to neurouticism, extraversion, openness and conscientiousness personality trait. " Vine " is related to extraversion, agreeableness,openness and conscientiousness personality trait. " Blogspot" is related to agreeableness and conscientiousness personality trait. " Tumblr" is related to agreeableness, extraversion, openness and conscientiousness personality trait. "Pinterest " is related to neurouticism, extraversion, openness and conscientiousness personality trait. " Skype" is related to openness and conscientiousness personality trait. "Whatsapp" is related extraversion, openness and conscientiousness personality trait.

Keywords: Five-factor personality traits, social media, social networks, adolescent