Alman imparatoru Friedrich Barbarossa'nın Anadolu harekatı ve Üçüncü Haçlı Seferi
The Anatolian campaign and the Third Crusade of the German emperor Friedrich Barbarossa
Yazar: SONER MENEMENCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Almanya = Germany ; Friedrich Barbarossa = Friedrich Barbarossa ; Haçlı Seferleri III = Crusades III ; Haçlı seferleri = Crusades ; Haçlılar = Crusaders ; Richard I = Richard I ; Selahaddin-i Eyyübi = Selahaddin-i Eyyubi

Özet:
1097 yılında başlayan Haçlı Seferleri, Dünya tarihini etkileyen önemli gelişmelere ve sonuçlara sebep olmuştur. Haçlı Seferlerinin gerçekleştirilmesindeki kutsal amaç hem Anadolu'ya yerleşmiş olan Türkleri hem de Hıristiyanlar tarafından kutsallık atfedilen yerlerde oturan Müslümanları o bölgelerden çıkarmaktı. Yapılan Haçlı Seferi çağrısına Avrupa'nın birçok yerinden pek çok sınıftan insanlar cevap vermişti. Ancak 1190 yılında gerçekleşen üçüncü Haçlı Seferinin ayrıcalığı, İngiltere ve Fransa krallarının yanı sıra Almanya İmparatoru'nun da katılması olmuştu. Liderlerin bu savaşa katılmak istemesi Haçlı Seferinin manevi boyutunu ve tarihsel önemini vurgulamaktadır. Friedrich Barbarossa'nın Haçlı Seferinin başarısız olması Sultan Selahaddin'in lehine olan bir durumdu. Daha önce gerçekleşen seferler oldukça başarılı kazanımlar elde etmişken, İmparatorun sefer sırasında ölümü yüzünden ordu dağılarak eski etkin gücünü ve ihtişamını kaybetmişti. Bu durum Batı dünyası tarafında büyük bir hayal kırıklığı olmuştu. Hal böyle olunca, Doğu'da Sultan Selahaddin ve üç Semavi dinin kutsal topraklar olarak gördüğü Kudüs şehri büyük bir tehlikeden kurtulmuştu. Doğu'ya Alman Haçlı ordusundan önce varan İngiltere Kralı I. Richard ve Fransa Kralı II. Philippe Auguste'ün İslam ordularıyla yaptığı savaş ve kıyasıya mücadele bir sonuç vermemişti. Bu nedenle seferi kurguladıkları gibi sonuçlandıramamışlardı.
Yüksek Lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hattin Savaşı'ndan başlayarak üçüncü Haçlı Seferinin başlangıcına kadar olan süreçte yaşanan olaylar ve önceki Haçlı Seferlerine kısa bir şekilde değinilerek İslam dünyası hakkında da genel bir değerlendirme yapılmıştır. Tezimizin asıl konusu olan ikinci bölümde, Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa'nın Anadolu Harekâtı anlatılmıştır. Anadolu seferi sırasında Haçlı ordularının yaşadığı sıkıntılar ve karşılaştıkları durumlar anlatılmıştır. Bu bölümde temel alınan kaynak bizzat olaya tanıklık etmiş ve sefere çıkmış "Ansbert'in Historia de Expeditione Friderici İmparatoris" (İmparator Friedrich'in Seferinin Tarihi) adlı çalışmanın Türkçe çevirisi olmuştur. Bunun yanında aynı eseri Latince'den Almanca'ya çeviren Arnold Bühler'in "Der Kreuzzug Friedrich Barbarossas: Bericht eines Augenzeugen", Stuttgart, 2007, adlı eserinden de yararlanılmıştır. İmparatorun seferine tanıklık eden ve Bizans sınırlarındayken yaşadıklarını anlatan ünlü Bizanslı tarihçi Niketas Khoniates'in "Historia" adlı eserinden yine bu bölümde yararlanılmıştır. Bununla birlikte birçok Hıristiyan kroniklerde bu konu detaylıca anlatılsa da bu tez için kullanılan kronik "Ernoul Kroniği" olmuştur. Alman İmparatorunun seferi hakkında bilgi veren kaynaklar sadece Batı'dan çıkmamıştır. Sefer hakkında eserlerinde bilgiler veren Müslüman yazarlarda bulunmaktadır. Bu konuda özellikle İbnü'l Esir'in "el-Kâmil Fi't tarih" adlı eseri ile Abû'l Farac'ın eserini Türkçeye çeviren Ömer Rıza Doğrul'un "Abû'l Farac Tarihi" adlı çalışmasından da yararlanılmıştır. Üçüncü bölümde ise, üçüncü Haçlı Seferinin temel hatları ele alınarak Hıristiyanların İslam dünyasında yaşadıkları anlatılmıştır. Haçlı ordusu savaş sonunda Sultan Selahaddin ile anlaşmaya varmasıyla bölüm sonlanmaktadır. Bu bölümde yararlanabildiğimiz temel kaynak "İtineraium Peregrinorum Et Gesta Ricardi" olmuştur. Ayrıca o dönemde yaşayarak sefere ve savaşlara tanıklık etmiş Müslüman yazarların eserlerinden de yararlanılmıştır. Hazırlanan Yüksek Lisans tezinin ana konusu Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa'nın seferi olması bakımından bahsettiğimiz diğer iki bölüm konu dışına çıkılmadan ve çok ayrıntıya girilmeden anlatılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Friedrich Barbarossa, Alman Haçlı Ordusu, Üçüncü Haçlı Seferi, İngiltere Kralı I. Richard, Selahaddin Eyyubi.

Abstract:
The Crusades, which began in 1097, led to significant developments and consequences affecting the history of the world. The sacred purpose of the Crusades was to expel both Turks who had settled in Anatolia and Muslims who lived in places to which sanctity is attributed by Christians. People of many classes from all over Europe responded to the call made for the Crusades. However, the distinction of the Third Crusade in 1190 stand outwith the participation of the kings of England and France, as well as the Emperor of Germany. The intention of the leaders to participate in this battle emphasizes the spiritual aspect and historical importance of the Crusade. The failure of Friedrich Barbarossa's Crusade was in favor of Sultan Saladin. Although previous expeditions had made some remarkably successful gains, the army disintegrated and lost its former effective power and grandeur owing to the emperor's death during the campaign. This was a huge frustration on the Western world. As a result, the city of Jerusalem, which Sultan Saladin and three Celestial religions regarded as a sacred land in the East, was freed from great danger. The battle and fierce struggle of King Richard I of England and King Philippe Auguste II of France, who arrived in the East before the German Crusader army, had concluded in failure. Therefore, they could not have concluded the expedition as they had planned.
This study, which we have prepared as a master's thesis, consists of three chapters. In the first chapter, a general assessment of the Islamic world is made through brief mention of the events from the Battle of Hattin to the beginning of
vii
the Third Crusade and of the previous Crusades. In the second chapter, which is the main subject of our thesis, the Anatolian Crusade of the German Emperor Friedrich Barbarossa is expounded. During the Anatolian campaign, the difficulties experienced by the Crusader armies and the circumstances they encountered are explained. The underlying source of this chapteris the Turkish translation of the work titled "Ansbert's Historia de Expeditione Friderici Emperor" (The History of Emperor Friedrich's Expedition), who himself campaigned and witnessed the event. In addition, the work titled "Der Kreuzzug Friedrich Barbarossas: Berichteines Augenzeugen", Stuttgart, 2007 of Arnold Bühler, who translated the same work from Latin to German, was also employed. The work titled "Historia" of Niketas Khoniates, the famous Byzantine historian who witnessed the emperor's campaign and described his experiences while on the Byzantine borders, was used in this chapter. Furthermore, although this subject is explained in detail in numerous Christian chronicles, "Ernoul Chronograph" is the chronicle used for this thesis. Sources providing informationon the German Emperor's expedition do not only stem from the West. There are Muslim writers who provide information about the expedition in their works. Particularly, Ibn'l Esir's "al-Kamil Fi't history" and "The History of Abû'l Farac" by Omer Riza Dogrul, who translated Abû'l Farac's work into Turkish, were also benefited. The third chapter addresses the Christians' experience in the Islamic world by discussing the basic aspects of the third Crusade. The chapter ends when the Crusader army reached an agreement with Sultan Saladin at the end of the battle. The primary source we could make use of in this section is "Ittineraium Peregrinorum Et Gesta Ricardi". Moreover, the works of Muslim writers who witnessed the expeditions and battles in that period were also invoked. The main subject of the master's thesis is the expedition of the German Emperor Friedrich Barbarossa, and the other two chapters mentioned arestrived to be explained without digressing from the subject and without going into too much detail.
Keywords: Friedrich Barbarossa, German Crusader Army, Third Crusade, King Richard I of England, Saladin Eyyubi.