Kuzeybatı Anadolu'daki apsiyen-albiyen yaşlı (alt kretase) Kilimli ve Velibey formasyonlarında organik olgunlaşmanın incelenmesi
Examination of the organic maturation in aptian-albian aged Kilimli and Velibey formations in the Northwest Anatolian
Yazar: MURAT TEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM BUZKAN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Organik maddelerin olgunlaşması biyokimyasal ve jeokimsayal evrelerden oluşmaktadır. Bu nedenle Zonguldak kömür havzasındaki kömürlerin olgunlaşması sırasında, şu anda kömür damarlarının çevre kayaçları ile bünyesindeki gaz birikiminin yanında, daha önce-sonra var olan kayaçların rezervuar özelliklerine sahip olanlarında da gaz birikebileceği görülmektedir.Bölgenin organik yapısı nedeniyle petrol ve doğal gaz oluşabilecek kayaçlarda olgunlaşma çalışmaları yapılmasına gerek duyulmuştur. Bölgede olgunlaşma çalışmaları genellikle kömürün kalitesi üzerine yapılmaktadır.Ancak bölgedeki bazı birimlerin petrol migrasyonuna uygun olduğu düşünülmüş ve son dönemde bu tür çalışmalarda yapılmıştır.Bu çalışmada kömürlü birimlerin üzerini örten Apsiyen-Albiyen yaşlı (Alt Kretase) Kilimli ve Velibey formasyonlarında organik olgunlaşma olup olmadığı incelenmiş ve bölgede doğal gaz veya petrol oluşum ve üretimi olanakları ile kömürlü birimlere göre daha genç yaşlı, kumtaşı ağırlıklı birimlerde de kerojen bulunması olasılığı araştırılmıştır.Çalışma alanında, organik madde (kerojen) içerme potansiyeli olan yarmalardan alınan numuneler yüzdürme, peletleme ve parlatma gibi çeşitli laboratuvar aşamaları ile mikroskobik incelemeye hazırlanmış ve yansıtma değerleri ölçülmüştür. Mikroskobik ölçümlere göre Velibey Formasyonunda %Ro değerleri 0.4-0.5 arasında Kilimli formasyonunda %Ro değerleri 0.5-0.6 arasında değişim göstermektedir. Bu değerler doğrultusunda Apsiyen-Albiyen yaşlı birimlerin kendi diyajenezlerinin etkisindeki organik olgunlaşmaları tespit edilmiştir.Bu çalışma sonucu Velibey ve Kilimli formasyonlarının olgunlaşma seviyelerine göre; kumtaşı ağırlıklı birimlerin petrol migrasyonuna uygunluğu ve kuru gaz (metan) ve doğal gaz potansiyelinin yüksek olduğu görülmüştür. Derin sondajlar ve korelasyon çalışmaları ile rezervuar kaya olasılığının detaylı incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Northwest Anatolian Coal basin have lots of coal formation showing spread from Krz. Ereğli to İnebolu. Gases, composed while maturation of that coal, stored at the coal seam and environment rock of coal. These depositions shown that realization of gas eruption and degasis while coal production at a variety of business. Furthermore ıt ıs known that to have been made sometimes a variety of study in TTK cause of the usebility as energy of coal gas (methane)Maturation of the organic material consist of biochemical and geochemical stages. Therefore, while the coal maturation of the Zonguldak coal basin, in addition to gas accumulation inside of coal seam and environment rocks, shown that gas accumulation in rocks existing before-later with reservoir characteristics. Because of the organic structure of region was found necessary to making maturation studied in rocks to may occur oil and natural gas. İn the region, maturation studied usually makes on coal quality.However, thought that some units in the region as appropriate to oil migration and this kind of studied have been made recently.In this study, examined that organic maturation in the aptian-albian aged Kilimli and Velibey Formations overlie to coal units and investigated that opportunities of formation and the production of oil or natural gas with the probability of kerogen in younger than coal units, predominantly sandstone.In the study area, samples taken from splitting with potential of inclusion organic material (kerogen) prepared to microscopic examination with laboratory steps, such as pelletizing and polishing and reflectance values were measured. According to the microscopic measurements %Ro values of Velibey Formation is change between 0.4-0.5, %Ro values of Kilimli Formation is change between 0.5-0.6. In accordance with these values, determined to diagenesis under the influence of organic maturation of apsien-albien aged units.As a result of this study, according to the maturation level of the Kilimli and Velibey Formations; compliance of oil migration of the predominantly sandstone units and highly potential of dry gas and natural gas. Recommended to detailed examination of probability of reservoir rock with deep drilling and correlation studied.