Yargı kararlarında etik malpraktisler
Ethical malpractices in jurisdictions
Yazar: HATİCE DEMİR KÜRECİ
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÇINARLI
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Tam yargı davaları = Unlimited jurisdiction cases

Özet:
Hipokrattan bu yana hekimlik mesleğinde etik ilkelerin varlığının bilinmesine rağmen özellikle 20.yy'ın başından itibaren açılan davalar yasal ve etik düzenlemelerin şekillenmesini sağladı. Teknolojik gelişmeler, tıbbi bilgi birikiminde erişilen düzey, vakıaların çeşitliliği, sağlık politikalarındaki değişimler, hak ve sorumluluk kavramlarının kültürel görünümü, medyanın dava kültürü oluşturma üzerine etkisi, tıp ve hukuk alanındaki eğitim sorunları nedeniyle hekimler uygulama alanında pek çok sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Ülkemizde verilen tıp eğitiminde müfredatta sıklıkla hekimin tıbbi yeterliliğine odaklanılır, tıp etiği ve tıp hukuku konuları kapsamındaki bilgi ve farkındalık eksiklikleri nedeniyle hekimler tıbbi müdahale sürecinde ortaya çıkan hukuki ve etik sorunlara hazırlıksız yakalanırlar. Etik malpraktislerin önemi hususunda hekimlerin, hukukçuların ve bu alanlarda eğitim gören öğrencilerin konu ile ilgili farkındalıklarının arttırılması insanın değerine uygun sağlık hizmetinin sunumu ve yargı sürecinde hakkaniyet ilkesine uygun kararların verilmesi adına önemlidir. Bu tez çalışması ile; tıbbi müdahale sürecinde ortaya çıkan ve yargı sürecine intikal eden etik konuları diğer bir deyişle etik malpraktisleri değerlendirmek amaçlanmaktadır. 
Tezin uygulama aşasında öncelikle Yargıtay, Danıştay ve Anayasa mahkemesi web sayfaları aracılığıyla davalar taranmıştır. Yapılan tarama sonrasında dava kararları öncelikler tıbbi, idari ve etik malpraktis genel başlıkları altında ele alınmıştır. Etik malpraktisler kapsamında yer alan hukuki sorunlar; bilgilendirilmiş rıza, hekimin sır saklama yükümlülüğü, klinik araştırmalar, defansif tıp ve iletişim alt başlıkları altında sunulmuştur. 
Bu tez çalışmasının sonucunda elde edilen önemli bulgu; konu ile ilgili literatürün tıbbi müdahale sürecinde pek çok etik ihlalin var olduğunu tartışmasına rağmen sözü edilen ihlallerin yargıya intikal etme durumu buzdağının görünen küçük bir parçasıdır. Bu durum, ülkemizde etiğin norm temelli bir bilgisel etkinlik alanı görülmesi ve norm temelli sorunlara indirgenmiş olması nedeniyle beklenen bir sonuçtur.

Abstract:
Although the existence of ethical principles in the medical profession has been known since Hippocrates, the lawsuits filed since the beginning of the 20th century helped shape legal and ethical regulations. Physicians are faced with many problems in the field of practice due to technological developments, the level reached in medical knowledge, the diversity of cases, the changes in health policies, the cultural view of the concepts of rights and responsibilities, the effect of the media on creating a culture of litigation, and educational problems in the field of medicine and law. In our country, the curriculum in medical education often focuses on the medical competence of the physician, and due to the lack of knowledge and awareness within the scope of medical ethics and medical law, physicians are caught unprepared for the legal and ethical problems that arise during the medical intervention process. Increasing the awareness of physicians, lawyers and students studying in these fields about the importance of ethical malpractices is important in terms of providing health services in accordance with human value and making decisions in accordance with the principle of equity in the judicial process. This thesis study aims to evaluate the ethical issues, in other words, ethical malpractices that arise during the medical intervention process and are referred to the judicial process.
In the application phase of the thesis, first of all, cases are scanned through the web pages of the Supreme Court, the Council of State and the Constitutional Court. After the screening, case decisions are discussed under the general headings of medical, administrative and ethical malpractice. Legal issues within the scope of ethical malpractices are presented under the subheadings of informed consent, physician's obligation to keep confidentiality, clinical research, defensive medicine and communication.
The important finding obtained as a result of this thesis study; despite the fact that the literature on the subject argues that there are many ethical violations in the medical intervention process, the case of the mentioned violations being brought to the judiciary is only a small part of the iceberg. This is an expected result since ethics is seen as a norm-based informational field of activity in our country and has been reduced to norm-based problems.