İran ve Suudi Arabistan`da kadın /
Yazar: AYŞEN ESİN ÇİLİNGİR
Danışman: PROF.DR. FULYA ATACAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ÖZETOrtadoğu'daki sıcak gelişmeler ve bu gelişmeler ile bağlantılı olarakABD'nin bölgenin demokratikleştirilmesi yönündeki söylemi bölge üzerine tartışmalarıyeniden canlandırmıştır. Tüm bu tartışma içinde ABD'nin hedef olarak belirlediğiülkelerden ran ile ABD'nin müttefik olarak tanımladığı Suudi Arabistan ilgi konusuolmaya devam etmektedir. Bu çalışma iki ülkeyi biraz daha yakından tanıma amacıylayapılmıştır. Sosyal bilimciler artık herhangi bir toplumu, sınıf ve ırk ilişkilerinin yanısıra bu toplumdaki kadın-erkek, dişi-eril ayrımına yönelik yaklaşımları nasılyapılandırdığını incelemeden anlamanın mümkün olmadığına dikkat çekmektedir. ? ranve Suudi Arabistan'da Kadın? başlıklı bu çalışmanın toplumsal cinsiyet araştırmalarıüzerinden yürütülmesindeki amaç da, toplumsal yapıyı daha derinlemesine incelemekaygısından kaynaklanmaktadır.slam'ın farklı mezheplerine dayalı, farklı siyasi ve ekonomik süreçlere vegeleneklere sahip iki ülkesi ran ve Suudi Arabistan'da yaşanan sorunlar kadınlarıolduğu kadar erkekleri de ilgilendirmektedir. Suudi kadınların tespit ettiği gibi, güçlüataerkil sistem erkekleri kadınlar üzerinden denetim altında tutmaya çalışmaktadır. YaniOrtadoğulu kadınlar da Batılı kadınlara benzer biçimde içinde yaşadıkları sistem gereğiaile bağlamında ataerkil yapıdan kolay kurtulacak gibi görünmemektedir.ran ve Suudi Arabistanlı kadınların sorununu Batılı kadınlardan ayıran, siyasirejimlerinin sosyal adalet, politik demokratikleşme, sekülarizasyon ve hukuk devletiolma gibi kriterler uzantısında modernleşmeye ne mesafede durduğuyla ilgilidir. Buçalışmada Ortadoğu'daki siyasal ve sosyal soruları din ile bağlantılandırma çabasınınyanlış olduğu ortaya konmaktadır. slam dininin farklı yorumlarının değişen koşullarauygun olarak nasıl yeniden yorumlandığının anlaşılması dinin aslında fonksiyonelolarak kullanıldığını gözler önüne sermektedir. Bu çalışma sonucunda, Ortadoğulukadınları baskı altında tutan sistemin dini gerekçe göstermesinin tutarsızlığı dilegetirilmektedir. Bu noktada da dinin toplumsal yerini yeniden belirlemeye çalışanran'ın modernleşmeye Suudi Arabistan'dan daha yakın durduğu ortaya konmaktadır.Demokratikleşme gibi, toplumsal cinsiyet sorunu da evrenseldir. Batılı feminizmanlayışının etnosentrizmden uzak durması halinde Ortadoğulu kadınların sorunlarına daışık tutması mümkün olacaktır. Ataerkil sisteme karşı, toplumsal refahın artması, sosyaladalet, politik demokratikleşme, sekülarizasyon ve hukuk devleti olma yoluyla kısacasımodernleşme yoluyla önemli kazanımlar elde eden Batılı kadınların tecrübesi, ranlı veSuudi Arabistanlı kadınlar kadar tüm Ortadoğulu kadınlara örnek teşkil etmektedir.Ancak kapitalist sistemin ya da demokratikleşme modelinin ışınlanma yoluylaOrtadoğu ülkelerine birebir uygulanması nasıl mümkün değilse, Batılı feministtartışmanın da Ortadoğu'ya kesin reçete olarak sunulamayacağı açıktır. Ortadoğulukadınların Batı'nın entellektüel tartışmalarını reddetmek yerine bu tartışmalardanyararlanmaları, yaşadıkları ayrımcılıkla mücadelede daha çabuk yol almalarını mümkünkılacaktır.

Abstract:
ABSTRACTThe latest developments in the Middle East and the democratization claimsof the region by US, renew the arguments about the region. With those argumentsran which is defined to be on the axis of evil and Saudi Arabia which is considered asan ally by US, remain to be point of interest. The aim of this study to learn moreabout these two countries. Social scientists believe that no society could be analyzedwithout understanding gender structure of this community. So the reason this thesisnamed ?Women In Iran Saudi Arabia? studied through gender perspective, is tounderstand the social structures of these two countries deeply.Whether ran and Saudi Arabia are two different political, economic andcultural identities, the problems for women are?nt much different from the men inthese two countries. As the Saudi women point out, patriarchy tries to control men, byseeming to be controling women in those societies. Like the Western ones, womenliving in the Middle East don?t have much oppurtunity to get rid of patriarchy in themeans of family.The difference between Western and Iranian or Saudi Arabian women is thedistance they have to modernization. In other means the distance they have to socialjustice, political democratization, secularization and universal law shows what kind ofa life they lead. This study points out that the aim to associate political and socialproblems only with religion is false. The way religious practices applied to socialbehaviours changed according to changing situations show that religion is usedfunctionally by political authorities. With this study, we try to prove that authoritiesthat put forward religion as a reason for social pressure has contradictions withthemselves. As a result Iran who is trying to relocate religion as a social norm seemsto be more closer to modernization than Saudi society.As a result, just as democratization, gender issues are also universal. No anycountry has still managed to provide perfect equality between women and men. So ifWestern feminism understanding stays away from ethnocentrism, it has much to sayto Middle Eastern women. Neither applying Western democratization process to theMiddle East, nor to adopt the western feminist understanding to the region is a wisesolution but it?s for Middle Eastern women?s own sake to make use of Westernfeminist debate rather than ignoring it.