Os metatarsale I'in çevresindeki nörovasküler yapıların yerleşiminin cerrahiye yönelik olarak tanımlanması
Identification of the placement of neurovascular structures around os metatarsale I for surgical approaches
Yazar: FATİH ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. ZELİHA KURTOĞLU OLGUNUS
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Ayak = Foot ; Halluks valgus = Hallux valgus ; Ossa metatarsi = Ossa metatarsi ; Parmaklar = Fingers

Özet:
OS METATARSALE I'İN ÇEVRESİNDEKİ NÖROVASKÜLER YAPILARIN YERLEŞİMİNİN
CERRAHİYE YÖNELİK OLARAK TANIMLANMASI
Ayakta halluks valgus cerrahisi, cheilectomy, bunionectomy gibi os metatarsale I ve
çevresini ilgilendiren cerrahi yaklaşımlarda bölgedeki nörovasküler yapıların yaralanabildiği
bilinmektedir. Bu çalışmada, os metatarsale I çevresindeki nörovasküler ve tendinöz yapıların
topografik özelliklerinin ve halluks valgus varlığının bu yapıların pozisyonal ilişkilerine etki edip
etmediklerinin belirlenmesi amaçlandı.
Çalışmada %10 formalin ile fikse 30 ampute alt ekstremite (11 kadın, 19 erkek) ve 8
kadavra (4 kadın, 4 erkek, bilateral), toplam 46 ayak kullanıldı. Ayakta, literatürde tanımlanan
cerrahi insizyona benzer bir insizyonla dorsal ve plantar diseksiyon ile yapılar açığa çıkarıldı.
Ayağın dorsalindeki sinirlerin dağılım biçimi kaydedildi. Canlıda a. dorsalis pedis'den nabız
alınan son yer olması nedeniyle referans olabilecek bir oluşum olan a. plantaris profunda'nın
başlangıcı hizasında sinir ve tendon boyutlarına, oluşumların birbirlerine göre mesafelerine ve
halluks valgus açısına ilişkin parametreler belirlendi. Taraf, cinsiyet ve halluks valgus varlığına
göre tanımlayıcı istatistikler tablo şeklinde sunuldu. A. plantaris profunda seviyesindeki koronal
planda, saat kadranı ve 360°'lik daire üzerinde, her bir yapının m. extensor hallucis longus'a göre
ortalama konumu tarif edildi ve gösterdiği varyasyonlar saptandı.
Halluks valgus'lu ayaklarda; art. metatarsophalangea hallucis seviyesinde n. fibularis
profundus'un m. extensor hallucis longus'a olan mesafesinin daha az olduğu belirlendi (p<0,05).
N. cutaneus dorsalis medialis'in medial dalının m. extensor hallucis longus'u çaprazladığı yerin a.
plantaris profunda seviyesine uzaklığının daha fazla olduğu belirlendi (p<0,05). Ayrıca m. flexor
hallucis longus ve m. abductor hallucis'in tendon genişliğinin orta-şiddetli halluks valgus
olgularında, sırasıyla normal ve hafif halluks valgus olgularına göre anlamlı düzeyde daha az
olduğu bulundu (p<0,05). Diğer parametreler için halluks valgus olan ve olmayan ayaklar
arasında anlamlı bir fark bulunmadı.
Ayak başparmağının kemik ve eklem anatomisini önemli ölçüde değiştiren halluks valgus
olguları için, oluşumların boyut ve pozisyonunun değişimini sorgulayan literatürün sınırlı sayı ve
kapsamda oluşu nedeniyle, bu çalışmanın ayrıntılı sonuçlarının, değişik derecelerdeki halluks
valgus olgularına cerrahi yaklaşımlarda katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Halluks valgus, Os metatarsale I, N. cutaneus dorsalis medialis, N.
fibularis profundus, M. extensor hallucis longus

Abstract:
ABSTRACT
IDENTIFICATION OF THE PLACEMENT OF NEUROVASCULAR STRUCTURES
AROUND OS METATARSALE I FOR SURGICAL APPROACHES
It is known that neurovascular structures in the region can be injured in surgical
approaches related to os metatarsale I and its surroundings, such as outpatient halluks valgus
surgery, cheilectomy, bunionectomy. In this study, it was aimed to determine whether the
topographic properties of neurovascular and tendinous structures around os metatarsale I and
the presence of hallux valgus affect the positional relationships of these structures. 30 amputated
lower limbs (11 women, 19 men) and bilateral feet of 8 cadavers (4 women, 4 men), a total of 46
feet fixed with 10% formalin was used in the study. The structures were uncovered by dorsal and
plantar dissection with an incision similar to the surgical incision described in the literature. The
distribution of nerves in the dorsal of the foot has been recorded. Parameters related to nerve
and tendon sizes, distances of formations relative to each other and hallux valgus angle were
determined at the level of the beginning of plantaris profunda artery, a formation that may be a
reference due to the fact that it is the last place to receive a pulse from the dorsalis pedis artery
in the living being. Descriptive statistics for sides, gender and presence of halluks valgus were
presented in a table form. In the coronal plan at the level of plantaris profunda artery, on the clock
dial and 360°circle, the average position of each structure relative to extensor hallucis longus was
described and the variations it showed were determined.
In the feet with halluks valgus, it was determined that the distance of deep peroneal nerve
to extensor hallucis longus muscle at the level of metatarsophalangeal joint I were less (p<0,05).
And, the point where the medial branch of medial dorsal cutaneous nerve crosses extensor
hallucis longus muscle was in a greater distance to the level of deep plantary artery in the cases
with halluks valgus (p<0,05). It was also found that the tendon width of the flexor hallucis longus
and abductor hallucis muscles was significantly less in moderate-severe halluks valgus cases than
in normal and mild hallux valgus cases, respectively (p<0,05). For other parameters, no
significant difference was found between feet with and without halluks valgus.
Due to the limited number and scope of the literature questioning the change in size and
position of formations for cases of hallux valgus that significantly change the bone and joint
anatomy of the big toe, we believe that the detailed findings of this study will contribute to
surgical approaches to cases of hallux valgus of varying degrees.
Keywords: Hallux valgus, Metatarsals I, Medial dorsal cutaneous nerve, Deep fibular
nerve, Extensor hallucis longus