9. sınıf basketbol ünitesinde uygulanan spor eğitimi modelinin öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alan gelişimlerine etkisi
The effect of the sports education model applied in the 9th grade basketball unit on the cognitive, affective and psychomotor domai̇n development of the students
Yazar: İREM UZ ASLAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Beden Eğitimi ve Spor derslerinde Spor Eğitim Modeli ile işlenen basketbol ünitesinde öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alan gelişimlerine etkisini incelemektir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Kocaeli ili Gebze ilçesinde bulunan bir Anadolu Lisesi'nde beden eğitimi ve spor dersini alan ve 9. sınıfta öğrenim görmekte olan 45 öğrenci oluşturmuştur. Bu araştırma; gerçek deneme modellerinden ön test-son test kontrol gruplu model kullanılarak desenlenmiştir. Araştırmada 9. sınıflardan iki şube belirlenmiş ve 8 hafta boyunca bir şubede dersler Spor Eğitim Modeli ile (deney grubu), diğer şubede ise doğrudan öğretim modeli (DÖM) (kontrol grubu) ile işlenmiştir. Deney grubu 12 kız ve 12 erkek olmak üzere toplam 24 kişiden; kontrol grubu ise 9 kız ve 12 erkek olmak üzere toplam 21 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın 1. haftasında her iki grup için ön test ölçümleri, 10. hafta da ise her iki grup için son test ölçümleri yapılmış olup arada kalan 8 hafta boyunca toplam 80 dakikalık beden eğitimi ve spor dersindeki uygulamalar her iki grupta da ders programına uygun olarak işlenmiştir. Araştırma sürecinin başında ve sonunda deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin bilişsel alan gelişimlerini ölçmek için araştırmacı tarafından hazırlanan basketbol dersine ait bilgi testi, duyuşsal alan gelişimlerini belirlemek amacı ile Öncü, Gürbüz ve Tunçkol (2012) tarafından üniversite öğrencileri için geliştirilmiş ve araştırmacı tarafından lise öğrencileri için uyarlama çalışmaları yapılmış olan Basketbol Tutum Ölçeği, Widmeyer, Brawley ve Carron (1985) tarafından geliştirilen ve Moralı (1994) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Takım Birlikteliği Envanteri", Li ve arkadaşları (2008) tarafından geliştirilen, Filiz ve Demirhan (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Bireysel ve Sosyal Sorumluluk Ölçeği" kullanılmıştır. Psikomotor alan gelişimlerini tespit etmek amacı için ise; Oslin, Mitchell ve Griffin (1998) tarafından geliştirilen Oyun Performansı Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma elde edilen verilerinin normal dağılım özelliğine basıklık-çarpıklık değerleri ve Kolmogorov-Smirnov testi ile, varyansların homojen olarak dağılıp dağılmadığına ise Levene testi ile bakılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, tekrarlı ölçümler için çift yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS paket programı kullanılmış ve istatistiksel işlemlerde anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal alana ait gelişim düzeyleri arasında son testler lehine her iki grupta anlamlı farklılık elde edilirken, gruplarası değerlendirmede deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark elde edilmiştir. Psikomotor alana ait oyun performansı bileşenlerinden olan karar verme, beceri uygulama ve oyun performansı bileşenlerinde deney gurubu lehine istatistiksel olarak fark tespit edilirken; destekleme ve oyuna katılım bileşenlerinde kontrol grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark elde edilmiştir. Sonuç olarak öğrencilerin beden eğitimi ve spor derslerinde basketbol temel becerilerinin gelişiminde SEM'in DÖM'e göre daha etkili olduğu söylenebilir. Bununla birlikte öğrencilerin basketbola özgü bilgi düzeylerinde ve basketbola dair tutum düzeylerinin gelişiminde her iki modelin (SEM ve DÖM) olumlu etkisinin olduğu söylenmekle birlikte gruplararası değerlendirmede deney grubu (SEM) lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Bu durumun SEM içeriğinin grubun öğrenme sürecinde etkili olması ve öğrencilerin bilişsel, duyuşsal, psikomotor alana ait becerilerini geliştirmek adına fırsatlar yaratmasından kaynaklı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of students on cognitive, affective and psychomotor development in the basketball unit taught with the Sports Education Model in Physical Education and Sports lessons. The study group of this research consisted of 45 students who took physical education and sports courses at an Anadolu High School in Gebze district of Kocaeli province in the spring semester of the 2021-2022 academic year and were studying in the 9th grade. This research; It was designed using the pre-test-post-test control group model, which is one of the real trial models. In the study, two branches from the 9th grade were determined and the lessons were taught with the Sports Education Model (experimental group) in one branch and with the direct teaching model (DÖM) (control group) in the other branch for 8 weeks. The experimental group consisted of a total of 24 people, 12 girls and 12 boys; The control group consisted of a total of 21 people, 9 girls and 12 boys. Pre-test measurements were made for both groups in the 1st week of the study, and post-test measurements were made for both groups in the 10th week, and during the remaining 8 weeks, a total of 80 minutes of physical education and sports lessons were processed in accordance with the curriculum in both groups. At the beginning and end of the research process, the knowledge test of the basketball lesson prepared by the researcher to measure the cognitive field development of the students in the experimental and control groups, the Basketball Attitude Scale, which was developed by Öncü, Gürbüz and Tunçkol (2012) for university students and adapted by the researcher for high school students, was developed by Widmeyer, Brawley and Carron (1985) in order to determine their affective area development. The "Team Unity Inventory" developed and adapted to Turkish by Moralı (1994), the "Individual and Social Responsibility Scale" developed by Li et al. (2008) and adapted to Turkish by Filiz and Demirhan (2015) were used. In order to determine the development of psychomotor areas; The Game Performance Evaluation Scale developed by Oslin, Mitchell and Griffin (1998) was applied. The normal distribution feature of the data obtained from the study was checked by kurtosis-skewness values and Kolmogorov-Smirnov test, and whether the variances were homogeneously distributed by the Levene test. In the analysis of the data obtained, independent groups t-test and two-way analysis of variance were used for repeated measurements. SPSS package program was used to analyze the obtained data and the significance level was taken as 0.05 in statistical procedures. While a significant difference was obtained between the cognitive and affective development levels of the experimental and control group students in favor of the post-tests, a statistically significant difference was obtained in favor of the experimental group in the intergroup evaluation. While a statistically significant difference was found in favor of the experimental group in the components of decision making, skill application and game performance, which are among the game performance components of the psychomotor area; A statistically significant difference was obtained in favor of the control group in the support and game participation components. As a result, it can be said that SEM is more effective than DÖM in the development of students' basic basketball skills in physical education and sports lessons. In addition, although it is said that both models (SEM and DÖM) have a positive effect on the development of students' basketball-specific knowledge levels and their attitude levels towards basketball, a significant difference was found in favor of the experimental group (SEM) in the intergroup evaluation. It can be said that this situation may be due to the fact that the SEM content is effective in the learning process of the group and creates opportunities for students to develop their cognitive, affective and psychomotor skills.