Tıbbi onkoloji polikliniğinde takip ve tedavi edilen kolorektal kanserli hastaların klinik bilgilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi,
The retrospective assessment of clinical data of patients with colorectal cancer who are treated and followed-up in oncolology clinic,
Yazar: FEVZİ COŞKUN SÖKMEN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ENGİN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Çalışmamızda Şubat 2003 ile Nisan 2007 tarihleri arasında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne başvuran kolorektal kanserli 140 olgunun sosyodemografik ve klinik özellikleri, adjuvan kemoterapi alan olguların tedavi öncesi ve sonrası tam kan sayımı ve serum tümör belirleyicilerinde meydana gelen değişiklikler ile metastaz sırasında tümör belirleyicilerinin durumunun değerlendirilmesi amaçlandı. Olguların 67'si (%47.9) kadın, 73'ü (%52.1) erkekti. Yaş ortalaması ± SH, 62.13 ± 1.11 idi. En sık başvuru şikayeti karın ağrısıydı (%55.0). 130 olgu (%92.9) kolorektal kanser nedeni ile opere olup en sık low anterior rezeksiyon (LAR) yapılmıştı (%37.7). 112 olgu (%86.2) elektif ameliyat edilmiş olup en sık acil ameliyat nedeni (%10.0) tıkanma idi. Tümöre en sık rektumda rastlandı (%45.7). TNM evreleme sistemine göre 15'inin (%10.7) evre I, 42'sinin (%30.0) evre II, 42'sinin (%30.0) evre III ve 39'unun (%27.9) evre IV tümörler olduğu görüldü. 57 olgunun (%40.7) adjuvan kemoterapi aldığı, en sık uygulanan adjuvan kemoterapi rejiminin Mayo rejimi (%84.2) olduğu görüldü. Olgularımızın %27.9'unda tanı sırasında metastaz vardı. Klinik takip sırasında ise %10.7'sinde lokal nüks, %7.8'inde metastaz gelişmişti. En sık metastazın sırası ile karaciğer ve akciğere olduğu, ilk metastaz sırasında en sık FOLFOX-4, ikinci metastaz sırasında en sık FOLFİRİ kemoterapi rejiminin uygulandığı belirlendi. Olguların son durumları incelendiğinde; 89'unun (%63.6) remisyonda, 20'sinin (%14.3) relaps aşamasında olduğu ve 31'inin (%22.1) öldüğü saptandı. Adjuvan kemoterapi alan olgularda, tedavi süresince metastaz gelişmeyenlerde kemoterapi tamamlandığında, serum CEA ve CA 19-9 düzeylerinde düşüş görülürken, tedavi sırasında metastaz gelişenlerde CEA ve CA 19-9 düzeylerinde anlamlı artış saptandı (p=0.0001). Adjuvan kemoterapi sonrası kan transfüzyonu yapılanlarda ve yapılmayanlarda hemoglobin (HGB) düzeyinin azaldığı ve bu azalmanın kan transfüzyonu yapılmayan grupta anlamlı düzeyde olduğu belirlendi (p=0.002). Adjuvan kemoterapi sonrası kan beyaz küre (WBC), ortalama eritrosit hacmi (MCV) ve trombosit (PLT) düzeylerinin değiştirici unsurlardan (metastaz gelişimi, kemoterapi uygulama süresi, kan transfüzyonu) etkilenmeden anlamlı düzeyde azaldığı (p değerleri sırasıyla 0.002, 0.001 ve 0.001), eritrosit dağılım genişliğinin (RDW) ise anlamlı düzeyde arttığı görüldü (p=0.001). Tanı sırasında metastazı olmayıp klinik takipte metastaz gelişen olgularımızda, metastaz esnasında serum CEA ve CA 19-9 düzeylerinde anlamlı artış saptandı (p=0.003).

Abstract:
In this study we aimed to evaluate the sociodemographic and clinical features of 140 cases with colorectal cancer who applied to Zonguldak Karaelmas University Hospital Medical Oncology Clinic from February 2003 to April 2007, furthermore we targeted to investigate the alterations due to the adjuvant chemotherapy treatment in the blood counts and serum tumor marker levels. 67 of cases (47.9%) were women and 73 (52.1%) were men. Mean age was ± SD, 62.13 ± 1.11. The most frequent complaint during initial evaluation was abdominal pain (55.0%). 130 cases (92.9%) had already been operated due to colorectal cancer and most often low anterior resection (LAR) was implemented (37.7%). 112 cases (86.2%) had been operated electively while the most frequent urgent operation was due to occlusion (10.0%). Most common tumor localization was rectum (45.7%). According to TNM staging system 15 cases (10.7%) were stage I, 42 (30.0%) stage II, 42 (30.0%) stage III and 39 of cases (27.9%) were stage IV, respectively. While 57 cases received adjuvant chemotherapy (40.7%), the most frequently implemented chemotherapy regimen was Mayo regimen (84.2%). 27.9% of our cases had metastasis at the time of diagnosis. During clinical follow-up 10.7% had local relapse and 7.8% had metastasis. The most frequent metastasis were consecutively to the liver and lungs. The most commonly used chemotherapy regimens were FOLFOX-4 and FOLFIRI during first and second metastasis, respectively. When the final clinical aspects of cases were evaluated, 89 (63.6%) were in remission, 20 (14.3%) had relapse and 31 (22.1%) were already dead. Cases receiving adjuvant chemotherapy displayed a reduction in CEA and Ca 19-9 levels at the end of treatment if metastasis did not occur, where as patients with metastasis displayed significant elevations of CEA and Ca 19-9 levels during metastasis (p=0.0001). Hemoglobin (HGB) levels displayed a significant decrease both in patients who received blood transfusion or not, however this was more evident in the group of patients with no previous transfusion (p=0.002). Following the adjuvant chemotherapy, white blood cell values (WBC), mean erythrocyte volumes (MCV) and thrombocyte (PLT) levels were found to decrease significantly without any interaction with modifying components (metastasis development, chemotherapy implementation duration, blood transfusion) (p values 0.002, 0.001 ve 0.001 respectively) while red cell distribution width (RDW) had increased significantly (p=0.001). Patients who did not have metastasis at the time of diagnosis exhibited significant elevations of CEA and Ca 19-9 levels during metastasis in the clinical follow-up period (p=0.003).