İhracat kompleksitesine dayalı büyüme hipotezi: İki katmanlı kulüp yakınsama sınıflamasına dayanan panel veri analizi kanıtları
Export complexity led growth hypothesis: Evidence from panel data analysis based on the two-layer club convergence classification
Yazar: ZEHRA ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL YILDIRIM
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İhracata dayalı büyüme modelleriyle birlikte ihracatın büyümeyi belirleyebilecek değişkenlerden biri olduğu iddia edilmektedir. Ancak söz konusu modeller ihracata konu olan ürünlerin "benzersizliği" hakkında detaylı analizler içermemektedir. Hausman ve Hidalgo (2011) ekonomik kompleksite indeksi (ECI) ile ihraç ürünlerine ait benzersizliği ölçebildiklerini iddia etmişlerdir.
Literatürdeki önceki çalışmalar incelendiğinde, ihracat yapılarındaki benzersizliğin ekonomik büyümeye etkisini araştıran çok fazla çalışma olmadığı görülmüştür. Bu çalışma ihraç ürünlerindeki benzersizliğin büyümeye etkisini özgün bir yaklaşımla analiz ederek literatüre katkı yapmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın katkısının üç noktada oluşması beklenmektedir. Bunlardan ilki hem kişi başına gelir hem de ECI'ya göre ülkeleri homojen alt gruplara ayıran iki katmanlı kulüp yakınsama analizinin kullanılmasıdır. İkinci katkının 101 ülkenin verilerinin kullanıldığı klasik, sabit etkiler, rassal etkiler ve panel eşik değer regresyon analizlerinden gelmesi beklenmektedir. Son katkı ise panelin tümüne ve kulüplere yapılan regresyon analizi sonuçlarının karşılaştırılmasından gelmektedir. 
Yapılan ampirik analizlerin tamamında ihracata dayalı büyüme hipotezini destekleyen sonuçlar elde edilmiştir. Panelin tümüne uygulanan regresyon analizinde ECI'nın büyüme üzerinde istatistiksel olarak anlamlı doğrudan etkisi olmadığı bulunmuştur. Nihai kulüplere uygulanan regresyon analizi sonuçlarında ise ECI ve büyüme arasında birbirleriyle uyumlu olmayan sonuçlar bulunmuştur. Eşik değer analiziyle ECI'nın ihracat üzerinden büyümeyi etkilediği ve ECI eşik değerinin 0.3949 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. ECI bu değerin üzerine çıktığında ihracatın büyüme üzerindeki pozitif etkisi artmaktadır.

Abstract:
Export-led growth models claim exports are one of the variables that can determine growth. However, these models don't include detailed analyses on the "uniqueness" of exported products. Hausman and Hidalgo (2011) claim that they can measure the uniqueness of export products with the economic complexity index (ECI).
As far as reviewed the literature, there are few studied that investigate the impact of uniqueness in export structures on economic growth. This study aims to contribute to the literature by analyzing the impact of uniqueness in export products on growth with a novel approach. The contribution of the study is expected at three points. The first one is to use the two-layer club convergence analysis that divides countries into homogeneous subgroups to both per capita income and ECI. Second is expected to come from classical, fixed, random effects and panel threshold regression analyses including data of 101 countries. The last comes from comparison all regression analysis findings including the final clubs and all panel.
In all empirical analyses, results supporting the export-led growth hypothesis are obtained. However, direct effect of ECI on economic growth isn't statistically supported. The regression analysis for the final clubs, unconformable results are achieved for the effect of ECI on economic growth. Threshold analysis find that there is an indirect effect between ECI and economic growth; through exports. The threshold value for the ECI is 0.3949. Over the value, the positive effects of export on economic growth is increasing.