Adölesan eskrim sporcularında sağlıklı beslenme tutumu ile uyku kalitesinin spor performansına etkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: ÖVGÜ DOĞRUYOL
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE OKBURAN
Doğu Akdeniz Üniversitesi-Eastern Mediterranean University / Yurtdışı Enstitü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ergenler = Adolescents ; Eskrim = Fencing ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; adölesan eskrim sporcularının sağlıklı
beslenmeye ilişkin tutumları ve uyku kalitelerinin spor performansları üzerindeki
etkisini incelemektir. Araştırma, Mersin İl'inde aktif olarak sporcu olan adölesan
eskrim sporcuları ile yürütülmüştür. Araştırmaya 12-18 yaş aralığında 24 kadın ve 26
erkek olmak üzere toplam 50 eskrim sporcusu dahil edilmiştir. Katılımcıların sağlıklı
beslenme tutumları "Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği" ile, uyku kaliteleri
"Uyku Kalitesi ve Uyku Değişkenleri Ölçeği" ile, spor performansları ise "Dikey
Sıçrama Testi" ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların boy uzunlukları mezura ile, vücut
ağırlıkları ise tartı ile ölçülmüştür. Daha sonra, "WHO Anthro Software" programı
kullanılarak katılımcıların; yaşa göre boy uzunluğu, bacak boyu uzunluğu, yaşa göre
vücut ağırlığı ve yaşa göre beden kütle indeksi (BKİ) ile persentil değerleri
hesaplanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde, erkek adölesan
sporcularının dikey sıçrama mesafeleri kadın sporculara göre istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Dahası bulgular, adölesan eskrim
sporcularının sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları alt boyutlarından beslenme
hakkında bilgi, olumlu beslenme ve kötü beslenme ile uyku kalitesi arasında anlamlı
ilişkiler olduğunu göstermektedir (p<0,05). Sporcuların dikey sıçrama puanları
incelendiğinde, sporcuların dikey sıçrama performanslarının uyku kalitelerine göre
farklılaşmadığı tespit edilmiştir (p>0,05). Ayrıca, sporcuların dikey sıçrama
performanslarının olumlu beslenme alışkanlıklarından anlamlı düzeyde etkilendiği
saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, mevcut çalışma ile adölesan eskrim sporcularının
sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları, uyku kaliteleri ve fiziksel performansları
iv
arasındaki ilişkilerin birlikte ele alınarak açıklanmasının literatüre önemli katkılar
sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Eskrim Sporcuları, Sağlıklı Beslenme Tutumu, Spor
Performansı, Uyku Kalitesi

Abstract:
The main purpose this study is to examine the attitudes of adolescent fencing
athletes towards healthy eating and the effect of sleep quality on their sports
performance. The study was carried out with adolescent fencing athletes who are
active athletes in Mersin Province. The participants of the study included in 50 fencing
athletes (24 females, 36 males) whose age ranged from 12 to 18 years. The healthy
eating attitudes of the participants were evaluated with the "Attitudes Towards Healthy
Eating Scale", sleep quality with the "Sleep Quality and Sleep Variables Scale" and
sports performance with the "Vertical Jump Test". The height of the participants was
measured with a tape measure, and their body weights were measured with scales.
After that, using "WHO Anthro Software" program; height for age, leg length, body
weight for age, and Body Mass Index (BMI) and percentile values for age of
participants were calculated. The findings obtained from the study indicated that the
vertical jump distances of male adolescent athletes were statistically significantly
higher than female athletes (p<0.05). Moreover, the findings showed there were
significant relationships among fencing athletes' attitudes towards information on
nutrition (IN), positive nutrition (PN) and malnutrition (MP), and sleep quality
(p<0.05). When the vertical jump scores of the athletes were examined, it was
determined that the vertical jump performances of the athletes did not differ in terms
of their sleep quality (p>0.05). In addition, it was found that vertical jump performance
was affected by positive nutrition of the fencing athletes significantly (p<0.05). To
conclude, it is thought that the present study will contribute to the literature by
revealing the relationships between adolescent fencing athletes' attitudes towards
healthy eating, sleep quality and physical performance.
vi
Keywords: Fencing Athletes, Healthy Nutrition Attitude, Sleep Quality, Sports
Performance