Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerle çalışan gölge öğretmenlerin görüş ve önerilerinin incelenmesi
Examining the opinions and suggestions of shadow teachers working with autism spectrum disorder
Yazar: CEMRE ULUDAĞ BOZ
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY SARI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı anaokuluna ve ilköğretime devam eden otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler ile çalışan gölge öğretmenlerin görüş ve önerilerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda gölge öğretmenlerin iş tanımına yönelik görüşleri nelerdir? Gölge öğretmenlerin okuldaki iş birliğine yönelik görüşleri nelerdir? Gölge öğretmenlerin kaynaştırma uygulamasına yönelik görüşleri nelerdir? Gölge öğretmenlerin mesleki ihtiyaçlarına yönelik görüşleri nelerdir? Gölge öğretmenlerin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarla çalışırken deneyimleri ve yaşadıkları problemleri çözmek için önerileri nelerdir? soruları belirlenmiştir. Bu araştırmada katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan ölçüt ve kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmaya gölge öğretmenlik mesleğini yapan 11 katılımcı katılmıştır. Bu çalışmada fenomonolojik desen kullanılmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak toplanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler betimsel analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen verilerden altı tema oluşturulmuştur. Bu temalar; iş tanımı, gölge öğretmenlik mesleğine yönelik yasal dayanaklar, kaynaştırma/bütünleştirme uygulaması, eğitim-öğretim deneyimleri, kaynaştırma/bütünleştirme eğitiminde iş birliği ve gölge öğretmenlik mesleğidir. Bulgularda, gölge öğretmenlerin çoğu iş tanımlarının herhangi bir kişi ya da kurum ve okul idaresi tarafından açıklanmadığı belirtmiştir. Gölge öğretmenlerin okul içi görevler ve okul dışı görevleri bulunmaktadır. Okul içi görevler; akademik destek sağlama, iletişim becerilerini destekleme, sosyal becerileri destekleme, öz bakıma yardımcı olma, idari işlere yardım etme, problem davranışları yönetme ve çocuğun güvenliğini sağlama olarak belirtilmiştir. Gölge öğretmenlerin çoğunun okul dışı görevi bulunmamaktadır. Bulunanların görevleri; ödevlere destek, sosyal etkinlikler, sportif faaliyetler ve okula ulaşımı sağlama olarak belirtilmiştir. Gölge öğretmenler çeşitli etik sorumluluklarının olduğunu ifade etmiştir. Gölge öğretmenlerin çoğu işe alım sürecinde işverenlerinin belirli bir beklentisinin olmadığını dile getirmiştir. Katılımcıların çoğundan sabıka kaydı, diploma gibi herhangi bir belge istenmemiştir. Katılımcılar işe alımda, görüşme ya da mülakat yapılmasını, referans ve diploma istenmesi gerektiğini önermiştir. Gölge öğretmenlerin tamamı belirli saatlerde mola haklarının olmamasından dolayı sorun yaşadığını belirtmiştir. Çoğu katılımcının sosyal güvencesi yoktur ve sosyal güvencesi olanların da meslek kodu bulunmamaktadır. Gölge öğretmenler yasal dayanak ve özlük hakkı ihtiyacı olduğunu belirtmektedir. Kadrolu ve sosyal güvenceli bir şekilde çalışmak istediklerini özellikle belirtmektedir. Kaynaştırma/bütünleştirme uygulamasına ilişkin gölge öğretmenler, öğretimsel uyarlamaların yetersizliği, öğretmenlerin özel eğitim gereksinimleri konusundaki bilgi eksikliği ve akranlar tarafından kabul görmeme gibi konularda sorun yaşadıklarını ifade etmiştir. Gölge öğretmenler, mesleklerinde saygınlık görmediklerini, sıklıkla bakıcı gibi algılandıklarını ve ekonomik zorluklarla karşı karşıya olduklarını dile getirmişlerdir. Gölge öğretmenlerin çoğu paydaşlarla iş birliği sağladığını belirtmektedir. Buna ek olarak gölge öğretmenler eğitim ihtiyaçları olduğunu belirtmiştir. Bu çalışmanın bulguları, alanyazın ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the opinions and suggestions of shadow teachers working with students with autism spectrum disorder attending kindergarten and primary education. For this purpose, what are the opinions of shadow teachers about job description? What are the opinions of shadow teachers about cooperation at school? What are the opinions of shadow teachers about mainstreaming practice? What are the opinions of shadow teachers about their professional needs? What are the experiences of shadow teachers when working with children with autism spectrum disorders and what are their suggestions for solving the problems they experience? In this study, participants were selected using criterion and snowball sampling methods, which are among purposive sampling methods. Eleven shadow teacher participants participated in the study. Phenomonological design was used in this study. Data were collected through semi-structured interviews. The data obtained from the study were analyzed using descriptive analysis. Six themes were formed from the data obtained. These themes are job description, legal basis for the shadow teaching profession, inclusion/integration practice, educational experiences, collaboration in inclusion/integration education and shadow teaching profession. In the findings, most of the shadow teachers stated that their job descriptions were not explained by any person or institution and the school administration. Shadow teachers have in-school tasks and out-of- school tasks. In-school tasks were stated as providing academic support, supporting communication skills, supporting social skills, helping with self-care, helping with administrative tasks, managing problem behaviors, and ensuring the safety of the child. Most of the shadow teachers did not have out-of-school duties. For those who did, their duties included supporting homework, social activities, sportive activities and providing transportation to school. Shadow teachers stated that they have various ethical responsibilities. Most of the shadow teachers stated that their employers did not have any specific expectations during the recruitment process. Most of the participants were not asked for any documents such as criminal records or diplomas. Participants suggested that interviews or interviews, references and diplomas should be asked for in recruitment. All of the shadow teachers reported problems with the lack of breaks at certain times. Most participants did not have social security and those with social security did not have an occupational code. Shadow teachers state that they need legal basis and personal rights. They specifically state that they want to work with tenure and social security. Regarding inclusion/integration practice, shadow teachers stated that they had problems with inadequate instructional adaptations, teachers' lack of knowledge about special education needs, and lack of acceptance by peers. Shadow teachers stated that they were not respected in their profession, were often perceived as caregivers and faced economic difficulties. Most shadow teachers reported collaboration with stakeholders. In addition, shadow teachers reported training needs. The findings of this study were discussed in the light of the literature and recommendations were made.