Öğretmen eğitimcilerinin öğretmen eğitimine ilişkin paradigmaları: Bir gömülü kuram çalışması
Teacher educators' paradigms of teacher education: A grounded theory study
Yazar: AYŞE GÜLSÜM AKÇATEPE
Danışman: PROF. DR. FATMA BIKMAZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İnşacı gömülü kuram yöntemiyle yürüttüğüm bu araştırmanın amacı, öğretmen eğitimcilerinin hizmet öncesi öğretmen eğitimi alanındaki öğretmen eğitimi pratiklerini anlamaya dönük bir gömülü kuram inşa etmektir. Araştırmanın katılımcıları, Türkiye'de farklı illerde yer alan 10 eğitim/ eğitim bilimleri fakültesinde görev yapan 30 öğretmen eğitimcisidir. Araştırmanın verilerini, öğretmen eğitimcileri ile gerçekleştirdiğim yüz yüze ve çevrimiçi yoğun nitel görüşmeler aracılığıyla oluşturdum. Araştırmanın veri oluşturma ve çözümleme süreçleri yöntemin gerekliliği doğrultusunda eş zamanlı gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizini; başlangıç, odaklı ve kuramsal kodlama süreçleriyle tamamladım. Veri analizi ve kuram oluşturma sürecinde abdüktif akıl yürütme, sürekli karşılaştırma yöntemi, kuramsal doyum ve kuramsal duyarlılık gibi gömülü kuram yöntemine özgü stratejileri işe koştum. Verilerin analiziyle inşa ettiğim kuramsal kategoriler araştırmanın bulguları olarak sunulmuştur. Bu kategoriler öğretmen eğitimcilerinin eylemlerinin mantığını, eylemlerin alanını ve hizmet öncesi öğretmen eğitimi alanındaki temel süreçleri açıklamaktadır. Araştırma bulguları doğrultusunda başlıca iki argüman geliştirdim. Bu argümanlar, araştırmanın sonuçlarını oluşturmuştur. Bu argümanlardan ilki, alanda var olduğunu öne sürdüğüm yerleşik kabullere işaret etmektedir. Sonuçlarda yer verdiğim ikinci argüman, öğretmen eğitimcilerinin öğretmen eğitimi alanındaki failliklerine açıklama getiren gömülü kurama ilişkindir. Bu argümana ilişkin çıkarımım, öğretmen eğitimcilerinin öğretmen eğitimi alanında sınırlı bir failliğe sahip olduklarıdır. Verilerin analizi ile inşa ettiğim kuramsal kategorilerden soyutlayarak geliştirdiğim kavramlar, inşa ettiğim gömülü kuramın çerçevesini oluşturmaktadır. Araştırma sonuçları doğrultusunda önerilerimi iki başlıkta sundum. İlk olarak, hizmet öncesi öğretmen eğitimi alanı için bir çerçeve önerisi sunulmuştur. Bu çerçeve, hizmet öncesi öğretmen eğitimi alanının farklı alanların ilişkiselliği üzerine kurulmasını önermektedir. Öneriler bölümünün ikinci alt bölümü, gelecekteki araştırmalara ilişkin önerilerden oluşmuştur.

Abstract:
The purpose of this research which I conducted with the constructionist grounded theory method, is to construct a grounded theory for understanding teacher educators' teacher education practices in the field of pre-service teacher education. The participants of the research are 30 teacher educators teaching at 10 faculties of education/ educational sciences from different cities in Turkey. I generated the data through face-to-face and online intensive interviewing with teacher educators. The data construction and analysis processes of the research were carried out simultaneously in accordance with as a necessity of the method. I completed the analysis of the data through initial, focused and theoretical coding processes. At the analysis and theory construction process, I set on grounded theory method-specific strategies namely abductive reasoning, constant comparative method, theoretical saturation and theoretical sensitivity. The theoretical categories constructed with the analysis of the data are presented as the findings of the research. These categories represent the logic of teacher educators' actions, the scope of these actions, and the basic processes in the field of pre-service teacher education. In line with the research findings, I developed two main arguments. These arguments constructed the results of the research. The first of these arguments points to the entrenched assumptions which I asserted that exist in the field. The second argument relates to the grounded theory that explains the agency of teacher educators in the field of teacher education. The implication that I draw out on this argument is that teacher educators have a localized agency in the field of teacher education.The concepts that I have developed by abstracting from the theoretical categories which I constructed by the analysis of the data form the framework of the grounded theory that I have constructed. In line with the results of the research, I displayed my suggestions under two headings. First, a framework proposal for the field of pre-service teacher education is presented. This framework proposes to build the field of pre-service teacher education on the relationality of different fields. The second subsection of the suggestions section consisted of recommendations for future research.