Primer rektum kanserinde lokal nüks uzak metastaz ilişkisi ve lokal nüksü etkileyen faktörler /
Yazar: BURAK ŞAKAR
Danışman: PROF.DR. FARUK AYKAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2001
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada rektum kanseri için cerrahi tedavi sonrasında adjuvan olarak kemoterapi ve radyoterapi alan hastalarda meydana gelen lokal nüksün uzak metastazın bir belirleyicisi olup olmadığı ve lokal nüksü etkileyen bağımsız değişkenlerin araştırılması amaçlanmıştır. MATERYAL ve METOD: Çalışma 1991-1999 yılları arasında İÜ Onkoloji Enstitüsüne baş vuran 238 primer rektum kanserli hasta üzerinde retrospektif olarak gerçekleştirildi. Küratif rezeksiyon ve lokal nüksün tanımlan yapıldı. Lokal nüks ve uzak metastaz ilişkisi ki-kare testleri kullanılarak belirlendi. Başlangıçtaki tümör evrelemesi için MAC sınıflaması kullanıldı. Tümöre ait faktörler olarak histoloji, tümör yerleşim yeri, evre göz önüne alındı. Hastaya ait faktörler olarak yaş, cinsiyet, cerrahi tipi ve adjuvan tedavi bulunuyordu. İstatiksel analiz "SPSS for Windows 7.5" kullanılarak gerçekleştirildi. Ki-kare testleri kullanılarak lokal nüks ile korele olan değişkenler değerlendirildi. Lokal nüksü etkileyen bağımsız değişkenler tek değişkenli ve çok değişkenli analizle saptandı. Hastalıksız ve genel sağ kalım yaşam tablosu analizleri kullanılarak belirlendi. 30BULGULAR: Toplam 238 hastanın 134'ü (%56.3) erkek, 104'ü(%43.7) kadındı. Teşhis sırasındaki medyan yaş 55 (16-86) di. 113'üne (%47.9) APR, 116'sına (%49.2) LAR uygulanmıştı. 7 hasta lokal eksizyonla tedavi edilmişti.(%2.9) 2 hastaya uygulanan cerrahi prosedür belirlenemedi. 206 hasta post-op adjuvan tedavi almıştı. 146 sı KT+RT (%61.6), 54'ü (%22.8) yalnız RT ve 6'sı (%2.5) yalnız KT almıştı. 30 hasta (%13.1) post-op adjuvan tedavi almamıştı. 2 hastanın adjuvan tedavisi hakkında bilgi bulunmuyordu Tümörlerin hepsi rektum yerleşimli idi ve tamamı adenokarsinomdu. (%100) Tümörlerin 52'si (%21.8) iyi diferansiye, 143'ü, (%60.1) orta derecede diferansiye, 37'si (%15.5) kötü derecede diferansiye tümörlerdi. Altı tanesinin (%2.5) gradı belirlenemedi. 65'i (%27.31) alt rektum yerleşimli, 83'ü (%34.87) orta rektum yerleşimli ve 90'ı (%37.81) üst rektum yerleşimliydi. Modifiye Astler-Coller evrelemesîne göre hastaların 1'i (%0.4) A, 21 'i (%8.78) B1, 106'sı (%44.35) B2, 21 'i (%8.78) B3, 7'si (%2.92) C1, 68'i (%28.45) C2, 15'i (%6.27) C3 evresindeydi. TARTIŞMA ve SONUÇ: Bizim çalışmamızda lokal nüks gelişen hastalarda daha sonra uzak metastaz gelişme riski, lokal nüks gelişmeyenlere oranla 2.356 kat daha fazla bulunmuştur. Ayrıca lokal nüks gelişen grupta 5 yıllık genelsağ kalım %64.61 'den %19.03'e 31inmektedir. Bu durumda lokal nüks uzak metastaz için çok önemli bir risk faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. Lokal nüks için halen bilinen en güçlü faktör evre veya evreyi temsil eden nodal ve metastastatik statusdur. Ayrıca tümör yerleşim yeri ve izlem sırasında uzak metastaz ortaya çıkışı da istatistik olarak anlamlı şekilde lokal nüksü etkilemektedir. Bunun dışında lokal nüks riskini arttırdığı bildirilen başka faktörler varsa da bunlar istatistiki olarak azalan önemdedir. Rektum kanseri tedavisinde kür elde etmekten sonraki en önemli amaç lokal kontrolü sağlamak olmalıdır. Bunu sağlamanın en etkili yolu özellikle alt rektum yerleşimli ve nodal metastazı olan yüksek riskli grupta adjuvan kemoradyoterapi ve total mezorektal eksizyon gibi görünmektedir. 32

Abstract:
SUMMARY The Link Between Local Recurrence And Distant Metastases In Primary Human Rectal Cancer and Factors Influencing Local Recurrence. The nature of local recurrence of rectal cancer which is a major cause of morbidity and mortality remains unclear.Cure is seldom a possibility once a recurrence is present and palliation is often difficult and unsuccessful. Five year survival in patients with local recurrence is less than 5%with a median survival only seven months. Howower, development of metastases in remote organs has generally been regarded as the final stage of disease and the worst prognostic indicator. In this trial we investigated the link between local recurrence and distant metastases in primary human rectal cancer and factors influencing local recurrence. Two-hundred thirty eight patients with primary rectal cancer were retrospectively studied. All patients underwent primary treatment with surgery and two-hundred six of them received post-op RT (at least 4500 cGy) and 5-FU based chemotheraphy. Median follw up was 34,2 months, 5 year survival was 46,7%(median 53,9 months) and disease free survival was 41,1%(median 45 months).Overall there were 76(31,93%) patients who had a local recurrence. Distant metastases were seen in 13 of 130 patients without local recurrence and 28 of 76 patients with local recurrence. (p<0.001, RR 2,356, 95%CI=1, 491 -3,724) Five years survival for the proportion of patients free from local recurrence was 64,61% and 19,03% for patients with local recurrence. (p<0,001) After multivariate analysis statistically significant variables correlating with local recurrence were identified as initial positive lymph nodes and primary tumour location Conclusion: The majority of local recurrences of rectal cancer represent a local manifestation of a disseminated disease spreading locoregionally and often to distant organs with a low probability of long-term cure.