Enteral ve parenteral beslenme ile eş zamanlı uygulanan ilaç tedavisine yönelik hemşirelerin bilgi düzeyleri
The knowledge levels of nurses regarding simultaneous administration of enteral and parenteral nutrition with drug therapy
Yazar: BETÜL EDA BAYINDIR
Danışman: DOÇ. DR. AYLA DEMİRTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma; enteral ve parenteral beslenme ile eş zamanlı uygulanan ilaç tedavisine yönelik hemşirelerin bilgi düzeylerini incelemek amacıyla yürütülmüştür.

Gereç ve Yöntem: Araştırma; tanımlayıcı olarak, 1 Haziran 2022- 1 Ağustos 2022 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 2. ve 3. Basamak Yoğun Bakım Ünitelerinde, Palyatif Bakım Servisi ve Göğüs Hastalıkları Servislerinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini yataklı servislerde aktif olarak çalışan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 167 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama formu uzman görüşüne başvurularak hazırlanmış olup tanıtıcı form ve bilgi düzeyi formu olmak üzere iki ayrı formdan oluşmaktadır. Tanıtıcı bilgi formunda hemşirelerin tanıtıcı özelliklerini içeren 9, bilgi düzeyi formunda ise bilgi düzeylerini ölçmeye yönelik enteral beslenme ve ilaç uygulamaları ile ilgili 21, parenteral beslenme ve ilaç uygulamaları ile ilgili 17 soru içermektedir. Çalışmada veriler IBM SPSS V23 ile analiz edilmiş olup önem düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.

Bulgular: Çalışmada, hemşirelerin enteral beslenme ile eş zamanlı ilaç uygulamalarına yönelik bilgi puanlarına bakıldığında maksimum 42 puan üzerinden ortalama 30,38 puan aldığı, parenteral beslenme ile eş zamanlı ilaç uygulamalarına yönelik bilgi puanlarına bakıldığında ise maksimum 34 puan üzerinden ortalama 22,38 puan aldığı görülmektedir. Enteral beslenme desteği alan hastada ilaç uygulama işlemini hemşirelerin %47,9'u ve parenteral beslenme desteği alan hastada ilaç uygulama işlemini hemşirelerin %49,7'si her gün yaptığını belirtmiştir. Hemşirelere ait tanıtıcı özelliklere göre enteral beslenme ile eş zamanlı ilaç uygulamalarına yönelik bilgi puanlarının ortanca değerleri arasında istatistiksel

olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Ancak parenteral beslenme ile eş zamanlı ilaç uygulamalarına yönelik bilgi puanlarının ortanca değerleri arasında 'kendilerini yeterli hissedenler' ve '25-34' yaş arası katılımcıların bu konudaki bilgi düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,017).

Sonuç: Hemşirelerin, enteral ve parenteral beslenme desteği alan hastalarda eş zamanlı ilaç uygulamalarına yönelik bilgi puanları genel olarak ortalamanın üzerindedir. Hemşirelerin, parenteral ve enteral beslenme ile eş zamanlı ilaç uygulaması işlemini sıklıkla yaptığı ancak uygulamalarda bazı eksiklerinin olduğu saptanmıştır. Bu nedenle, hemşirelerin enteral ve parenteral beslenme desteği alan hastada eş zamanlı ilaç uygulamaları konusunda bilgilerinin geliştirilmesi için lisans ve sonrasında lisansüstü eğitimlerinin içeriğinin artırılması, iş hayatında ise hemşirelere bu konuda kanıta dayalı uygulamalarla hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler: Enteral beslenme, parenteral beslenme, ilaç uygulamaları, hemşirelik, bilgi düzeyi

Abstract:
Objective: This study was conducted descriptively to examine the knowledge levels of nurses regarding the simultaneous administration of enteral and parenteral nutrition with drug therapy.

Materials and Methods: The research was conducted between June 1, 2022, and August 1, 2022, in the 2nd and 3rd Level Intensive Care Units, Palliative Care Service, and Chest Diseases Services of Ankara Atatürk Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital, a branch of the University of Health Sciences. The study sample consisted of 167 nurses actively working in inpatient services who volunteered to participate in the research. The data collection form used in the study was prepared by consulting experts and consists of two separate forms. The introductory information form includes 9 items regarding the nurses' demographic characteristics, while the knowledge level form contains 21 questions related to enteral nutrition and drug administration and 17 questions related to parenteral nutrition and drug administration. The data were analyzed using IBM SPSS V23, and a significance level of p<0.05 was considered.

Results: In the study, it is observed that nurses scored an average of 30.38 out of a maximum of 42 points in terms of their knowledge of simultaneous medication administration with enteral nutrition, and an average of 22.38 out of a maximum of 34 points in terms of their knowledge of simultaneous medication administration with parenteral nutrition. It was reported that 47.9% of nurses administer medications to patients receiving enteral nutrition support daily, while 49.7% of nurses administer medications to patients receiving parenteral nutrition support daily. There was no statistically significant difference in the median knowledge scores for simultaneous medication administration with enteral nutrition among nurses with different demographic characteristics (p>0.05). However, a statistically significant difference was found in the median knowledge scores for

simultaneous medication administration with parenteral nutrition based on the nurses' self-perceived competence and the age group of 25-34 years (p=0.017).

Conclusion: Overall, nurses have knowledge scores above average regarding simultaneous medication administration with enteral and parenteral nutrition support in patients. However, some deficiencies were identified in their practices. Therefore, it is recommended to improve the knowledge of nurses regarding simultaneous medication administration with enteral and parenteral nutrition support through undergraduate and postgraduate education programs, and to provide in-service training based on evidence-based practices in the workplace.

Keywords: Enteral nutrition, parenteral nutrition, medication administration, nursing, knowledge level.