Yasal mevzuat üzerinden kentsel dönüşüm süreçlerinin değerlendirilmesi; Adana ili, Yüreğir ilçesi örneği
Evaluation of urban transformation processes within the context of legal legislation; the case of Yuregir district of Adana province
Yazar: GONCA GÜNER ÖZPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR DİLEK ERBEY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Ülkemizde sanayileşme ile başlayan kırdan kente göç süreçleriyle birlikte kent merkezlerinde hızlı nüfus artışı yaşanmış ve kentler barındırma kapasitelerini aşmaya başlamıştır. Kent nüfuslarının giderek arttığı günümüz koşullarında hayatımıza yeni bir kavram olarak giren kentsel dönüşüm de, bu süreçte, konut stokunun niteliksiz hale gelmesi ve ülkemizde doğal afet riskinin yüksek olması sonucunda bir gereksinim olarak ortaya çıkmıştır. 
Yaşanan büyük depremlerin ardından yapılan yasal düzenlemelerle planlı olarak yapılması tasarlanan kentsel dönüşüm projeleri, günümüzde hem 5393 sayılı Belediye Kanunun 73.maddesine istinaden, hem de 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında yapılmaktadır. Yapılan yasal düzenlemelerin ardından dönüşüm projelerinin en önemli aktörleri olarak karşımıza çıkan yerel yönetimler, uygulama sürecinde aktif rol oynamaktadır.
Kentsel dönüşüm projelerinin bütüncül planlama anlayışı içinde ele alınmamaları nedeni ile yapılan parçacıl projeler, kentsel mekanda birbirinden kopuk, ayrışmış alanların oluşmasına neden olmaktadır. Birbirinden kopuk parça parça yapılan projeler, kentin ekonomik, sosyal ve fiziki yapısı bir bütün olarak ele almadan yapılmaya çalışıldığından, tamamlanmadan sonlandırılmak zorunda kalınmaktadır. Adana İli, Yüreğir İlçesi sınırlarında 6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv yapı alanı ilan edilen iki, riskli alan ilan edilen üç, 5393 sayılı Kanunun 73.maddesine istinaden kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen dokuz alan olmak üzere toplam on dört alan kentsel dönüşüm projesi yapılmak amacı ile ilan edilmiştir. Ancak bu alanların birbirinden kopuk ve bağımsız alanlar olması, uygulama sürecinde birçok aksaklıkla karşılaşılmasına neden olmuştur. Katılım sağlanmadan, kentin mevcut dokusundan kopuk yapılan bu projeler sadece fiziksel dokunun dönüşümünü sağlamakla birlikte sosyal ve ekonomik yapıda dönüştürülemeyecek sıkıntılara neden olmaktadır. Çevresel, sosyal ve ekonomik etkenler göz ardı edilerek yapılmaya çalışılan dönüşüm projeleri başarıya ulaşamamış ve sonlandırılmıştır. Bu alanların sağlıklı yaşam alanları olarak kente kazandırılmaları için sürdürülebilir planlama yaklaşımı içerisinde bütün olarak ele alınmaları gerekmektedir.

Abstract:
As a consequence of the increasing rate of migration from rural to urban areas in our country, which is gradually drived together with industrialization, rapid population growth has been experienced in urban centers, and cities began to exceed their capacity to accommodate. "Urban Transformation", which has entered into our lives as a new concept today, where urban population is gradually increasing, has emerged as a necessity subsequently due to the fact that we have been living in a country with high risk of natural disasters and that the housing stock has become unqualified. 
The Urban Transformation Projects, which are planned to be executed within legislative regulations, in pursuit of the massive earthquake disasters, are being carried out today in accordance with both Article 73 of the Municipal Law, Law Nr.:5393 and The Law on the Transformation of Areas at Risk of Natural Disaster, Law Nr.: 6306. Local government units, which are confronted as the most important actors of such transformation projects, play an active role in the implementation process, following the legal arrangements.
Segmental projects, which are constructed as a consequence of negligent practices, where Urban Transformation Projects have not been considered within the scope of holistic planning approach, causes the formation of disintegrated, disjointed areas in urban areas. These separated and segmental projects, realized without considering the economic, social and physical structure of the city as a whole, had to be terminated before they are completed. A total of fourteen construction sites within the boundaries of Yüreğir district of Adana Province; two of which had previously been declared as reserve site of construction, three of which had been declared as risk area, in accordance with Law Nr. 6306, and nine of which had been declared as urban transformation and development area in accordance with article 73 of Law Nr.: 5393; has recently been announced as being reconstructed within the scope of urban transformation project. However, the fact that these independent areas are disintegrated, has caused many problems in the implementation process. These projects, which are designed as disintegrated with the existing texture of the city, without ensuring sufficient participation, may only transform the physical texture but on the other hand causes problems regarding social and economic structure, that cannot be further transformed. Transformation projects which had been realized by ignoring environmental, social and economic factors were not successful and had to be terminated. These areas need to be considered as a whole in a sustainable planning approach, in order to regain them into the city as healthy living spaces.