Kronik solunumsal semptomlarla göğüs hastalıkları polikliniklerine başvuran hastalarda zorlayıcı yapışkan balgam yakınmasının tanı değeri /
Yazar: TUĞBA ERTUĞRUL
Danışman: PROF. DR. İNSU YILMAZ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Balgam = Sputum ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Solunum = Respiration

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Göğüs Hastalıkları Polikliniklerine kronik solunumsal semptomlarla başvuran hastalardan yapışkan zor çıkan balgam tarifleyenlerin hangi tanılar aldığını değerlendirmek ve bu semptomları tarifleyenlerde astım oranını belirlemektir. 
Materyal ve metod: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Polikliniklerine kronik solunumsal semptomlara başvuran hastalar çalışmaya alındı. 18 yaş altı ve gebe hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastalar yapışkan zor çıkan balgam tarifleyip tariflemediklerine göre 2 gruba ayrıldı. Birinci grubu, kronik alt solunum yolu semptomlarıyla başvuran ve yapışkan balgam tarifleyen hastalar; ikinci grubu, kronik alt solunum yolu semptomlarıyla başvuran ve yapışkan balgam tariflemeyenler oluşturdu. Başvuru sırasında hastaların hastalık öyküsü sorgulandı, solunum fonksiyon testleri (SFT) değerleri, kan hemogram değerleri, kaydedildi 
Bulgular: Bu çalışmaya 341'i kadın, 248'u erkek toplam 589 kronik solunumsal semptomu olan hasta kabul edildi. Hastaların ortalama yaşları 53,15 ± 16,6 yıldı. Yapışkan balgamı olan ve olmayan her iki gruptaki hastaların polikliniğe en çok başvuru semptomu nefes darlığı ( %82,2 ), en sık ikinci başvuru semptomu ise öksürüktü (%69,3). Kronik alt solunum yolu semptomları ile polikliniğe başvuran hastaların %57,6'sında yapışkan balgam semptomunun olduğu, %42,4'ünde ise yapışkan balgam semptomunun olmadığı saptandı. Yapışkan balgam olan grupta; kadın cinsiyet daha fazla (%61 vs %53; p=0.048), forced expiratory volume in 1 second (FEV1) değerleri daha yüksek (85 ± 25.54 vs 80.77 ± 26.25; p=0.05 ) ve deri prick test(DPT) pozitifliği daha fazla saptandı(%21 vs %12; p=0,001). Çalışmaya dahil edilen her iki grupta yaş dağılımı, sigara kullanımı, kan eozinofil değeri, ACE inhibitörü kullanımı ve SFT değerleri arasında anlamlı (p>0,05) farklılık gözlenmedi. Yapışkan balgamı olan ve olmayan her iki gruptaki öksürük semptomu karşılaştırıldığında yapışkan balgam olan grupta öksürük semptomunun daha sık olduğu (p<0,001) görüldü. Çalışmaya dahil edilen yapışkan balgamı olan ve olmayan her iki gruptaki nefes darlığı, hemoptizi, göğüs ağrısı ve göğüste sıkışma hissi semptomları karşılaştırıldığında anlamlı bir fark izlenmedi. Her iki grupta astım tanısı olan hastalarda yapışkan balgam sıklığı karşılaştırıldığında, yapışkan balgam semptomunun olma sıklığının (%36) yapışkan balgam semptomunun olmama sıklığından (%18,6) yaklaşık 2 kat fazla olduğu saptandı. Aynı zamanda yapışkan balgam semptomunun astım hastalarında, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH )ve diğer hastalıklara göre anlamlı olarak daha fazla görüldüğü saptandı (p<0,001). 
Sonuç: Kronik alt solunum yolu semptomları ile başvuran hastalarda yapışkan balgam en sık olarak astım hastalarında saptandı. Yapışkan balgama en sık eşlik eden semptom ise öksürüktü. Bu sonuçlar, özellikle astım tanısından şüphelenilen ve kronik öksürük tarifleyen hastalarda mutlaka yapışkan balgam sorgulanmasının da yapılmasının tanıya katkı sağlayacağını göstermektedir.

Abstract:
Aim: The purpose of this study; To evaluate the diagnoses of those who have been admitted to the pulmonology clinics with chronic respiratory symptoms and those who describe sticky difficult sputum and to determine the rate of asthma in those who describe these symptoms.
Material and Method: Patients who applied to Erciyes University Faculty of Medicine Chest Diseases outpatient clinic for chronic respiratory symptoms were included in the study. Patients under 18 and pregnant were not included in the study. Patients were divided into two groups according to whether they describe the sputum that is difficult to get sticky. Patients whose first group presented with chronic lower respiratory symptoms and described sticky sputum; The second group was composed of those who presented with chronic lower respiratory symptoms and did not describe sticky sputum. During the application, the patient's history of disease was questioned, pulmonary function tests values, blood hemogram values were recorded.
Results: A total of 589 patients with chronic respiratory symptoms, 341 female and 248 male, were included in this study. The average age of the patients was 53.15 ± 16.6 years. The most common symptom of admission to the outpatient clinic in both groups with and without adhesive sputum was dyspnea(82.2%), and the second most common symptom was cough(69.3%). It was found that 57.6% of the patients who applied to the outpatient clinic with chronic lower respiratory tract symptoms had sticky sputum symptom and 42.4% had no sticky sputum symptom. In the group with sticky sputum; female gender more(61% vs 53%; p = 0.048), forced expiratory volume in 1 second(FEV1) values higher (85 ± 25.54 vs 80.77 ± 26.25; p = 0.05) and skin prick test positivity was detected(21% vs 12%; p = 0.001). There was no significant difference(p> 0.05) between age distribution, smoking, blood eosinophil value, ACE inhibitor use and pulmoner fonction test values in both groups included in the study. When the cough symptoms in both groups with and without adhesive sputum were compared, it was observed that the cough symptom was more common in the group with sticky sputum(p <0.001). When the symptoms of shortness of breath, hemoptysis, chest pain and chest tightness in both groups with and without sticky sputum were included in the study, no significant difference was observed. When the frequency of sticky sputum was compared in patients diagnosed with asthma in both groups, the frequency of sticky sputum symptom (36%) was found to be approximately 2 times higher than the frequency of sticky sputum (18.6%). It was also found that sticky sputum symptom was significantly more common in patients with asthma compared to Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) and other diseases (p <0.001).
Conclusion: In patients presenting with chronic lower respiratory symptoms, sticky sputum was most frequently detected in asthma patients. The most common symptom accompanying sticky sputum was cough. These results show that sticky sputum questioning will also contribute to the diagnosis, especially in patients with suspected asthma diagnosis and describing chronic cough.
Keywords: sticky sputum, respiratory symptoms, asthma