Tıp fakültesi öğrencilerinin kişiselleştirilmiş beslenme ile ilgili algı ve tutumlarının belirlenmesi
Attitudes and perceptions of medical students towards personalized nutrition
Yazar: İCLAL SENA GEZER
Danışman: PROF. DR. NURAY YAZIHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Gıda Metabolizma ve Klinik Beslenme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Fizyoloji = Physiology ; Genetik = Genetics
Dizin: Algı = Perception ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Nütrigenomikler = Nutrigenomics ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Beslenmeye bağlı risk faktörleri, Küresel Hastalık Yükü kapsamında en önemli risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, genel sağlık durumunun iyileştirilmesi amacıyla gerçekleştirilecek beslenme uygulamaları son yıllarda önem kazanmaktadır. Bireyler, genetik varyasyonlar ve metabolizma farklılıkları nedeniyle yaşam tarzı ve beslenme durumu değişikliklerine farklı yanıtlar vermektedirler. Bu nedenle, kişinin genetik profili, fenotipi, sağlık durumu, besin tercihleri ve çevresel faktörlere göre düzenlenmiş kişiselleştirilmiş beslenme önerilerinin, kronik hastalıkların önlenmesinde, yaş ve cinsiyete göre düzenlemiş genel beslenme önerilerinden daha etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu gelişmeler ışığında, bireylerin genetik yapısından yola çıkılarak kişiselleştirilmiş beslenme önerileri oluşturulmaya başlanmıştır. Bu durum, hem medyadan hem de bilim dünyasından tartışmalı tepkiler aldığından, sağlık hedefli kişiselleştirilmiş beslenme kavramının geçerliliği, bugünkü durumu ve geleceğe yönelik bakış açıları hakkında uzman görüşlerine ihtiyaç vardır. Aynı zamanda, bu alanda yapılabilecek yönlendirmelerin mesleki uygulamalara entegrasyonunun sağlanması açısından, bu bilime yönelik algıların kavranması önem arz etmektedir. Araştırmalar, tüketicilerin doktorları sağlığın temel koruyucuları olarak gördüklerini belirtmektedir. Tıp doktorlarının, genetik temelli kişiselleştirilmiş beslenme önerileri konusunda algı ve tutumlarının öğrenim süresince nasıl etkilendiğinin kavranması ile birlikte bu konuda yapılabilecek düzenlemeler sayesinde, birey ve toplumun sağlık durumu üzerinde olumlu etkiler oluşturulabilir. Katılımcıların çoğu "nutrigenetik" terimi hakkında bilgi sahibi olmadıklarını belirtmiştir (% 75,0). Çalışmada, tıp fakültesi öğrencileri üniversite öğrenimi süresince genetik ve beslenme ile ilgili aldıkları eğitim düzeyini yetersiz bulmaktadır (%62,5). Bununla birlikte, tıp  fakültesi öğrencileri, kişiselleştirilmiş beslenme uygulamalarında, sağlık ve genetik konularına dair aldıkları eğitimin etkisiyle uzman bireyleri referans göstermektedirler. Ulaşılan sonuçların, ülkemizde bireyin sağlık durumunun gözlenmesinde söz sahibi olan tıp doktorlarının, genetik ve beslenmeye dair algıları ve bu algının, öğrenim sürecinde nasıl etkilendiğinin anlaşılması aracılığı ile, bu konuda oluşturulabilecek eğitim programlarının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Kişiselleştirilmiş Beslenme, Nütrigenetik, Nütrigenomik, Tıp

Abstract:
Nutritional risk factors are considered as the most important risk factor within the Global Burden of Disease. In this context, nutritional practices to improve general health status have gained importance in recent years. Individuals respond differently to changes in lifestyle and nutritional status due to genetic variations and metabolic differences. Therefore, it is thought that personalized nutritional recommendations which are arranged according to the genetic profile, phenotype, health status, nutritional preferences and environmental factors may be more effective in preventing chronic diseases than general nutritional recommendations arranged according to age and gender. In light of these developments, personalized nutritional recommendations have been started based on the genetic structure of individuals. Since this situation has received controversial reactions from both the media and the scientists, expert opinions are needed on the validity, current situation and future perspectives of the health-targeted personalized nutrition concept. At the same time, it is important to understand the perceptions of this science in order to ensure the integration of the guidance in this field into the professional practices. Research suggests that patients see doctors as the main protector of health. By understanding how medical doctors' perceptions and attitudes about genetically based personalized nutritional recommendations are influenced during the course of education, positive effects on the health status of individuals and the society can be achieved through the arrangements that can be made on this subject. Most of the participants stated that they did not know the term nutrigenetics (75.0%). Medical students found their education level ''insufficient'' related to genetics and nutrition during their university education (62.5%). However, it is seen that students of medical faculties tend refer to individuals who are experts for personalized nutrition practices with the effect of their education on health and genetics. It is thought that the educational programs that can be formed in this field will contribute to the literature by means of understanding the genetic and nutritional perceptions of the medical doctors who have a say in observing the health status of the individual in our country and how this perception is affected during the learning process.

Keywords: Nutrigenetics, Nutrigenomics, Medicine, Personalized Nutrition