Yaşam kalitesi bağlamında yavaş şehirlerde kamusal mekân üzerine bir analiz
An analyses on public space in "citta slow" in the context of life quality
Yazar: ESİN FAKIBABA DEDEOĞLU
Danışman: PROF. DR. BİLGE SAYIL ONARAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Kamusal mekanlar = Public places ; Yavaş şehir = Cittaslow ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Her şeyin aynılaşmaya başladığı bir dünyada farlılıkların ortaya çıkarılması
adına birçok proje geliştirilmektedir. Doğaya ve insana yönelik bu
projelerden biri olarak kabul edilen yavaş şehir hareketi, 1999 yılında
İtalya'nın Orvieto kentinde 'Yavaş Yemek (Slow Food)' hareketine öncülük
yapan Greve, Orvieto, Bra ve Positano kentlerinin belediye başkanları
tarafından ortaya konulmuştur. Oluşum tarafından belirlenen 72 kriterin her
biri yaşam kalitesinin yükseltilmesini hedeflemektedir. Yaşam kalitesinin
yükseltilmesine birebir katkı sağlayan mekân kalitesi tezin bakış açısını
oluşturmaktadır. 
Araştırmanın birinci bölümünde;; çalışmanın yapılmasını gerektiren süreç
anlatılarak tezin amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmıştır.
İkinci bölümde; araştırmaya yön veren sakin şehir kavramının bir
sürdürülebilir kent hareketi olması nedeni ile 'Sürdürülebilir Kent' başlığı
altında 'Kent', 'Kentleşme', 'Kimlik', 'Kent Kimliği', 'Sürdürülebilir Kent' ve
'Kent Mekânı' kavramları tanımlanmıştır. Aynı zamanda oluşumun bir kültür
hareketi olarak tanımlanması sürdürülebilirlik kavramının 'Sosyo-­Kültürel'
boyutunun da ele alınmasını gerektirmiştir. Araştırma kapsamında 'yavaşlık
felsefesi' ve 'yavaş yemek' kavramlarına açıklık getirilerek 'yavaş şehir' ve
'yavaş şehir kriterleri' detayları ile ele alınmıştır. Sakin kentlerde kamusal
mekân kavramı ülkemizden ve İtalya'dan verilen örnekler üzerinden
incelenerek bölüm tamamlanmıştır.
Araştırmanın üçüncü bölümünde ikinci bölümde detaylı bir şekilde ele alınan sakin şehir parametrelerinden yola çıkarak yavaş kentlerde yaşam
kalitesi ve kamusal mekân arasındaki ilişkinin ortaya konması adına 'yaşam
kalitesi', 'kentsel yaşam kalitesi ve ölçütleri', 'kamusal alan', 'kamusal
mekân' ve 'kamusal mekânın sosyo-­kültürel boyutu' kavramlarına açıklık
getirilerek tanımlanmıştır. Aynı zamanda bu bölümde 'kamusal mekân
kalitesi ve parametreleri' detaylı bir şekilde açıklanarak alan çalışması
kapsamında değerlendirilecek olan kalite parametreleri belirlenmiştir.
Araştırmanın dördüncü bölümünde alan çalışmasının gerçekleştirildiği sakin
şehir Halfeti hakkında genel bilgiler verilmiş ve saha çalışması kapsamında
belirlenen alanda yapılan anket sorularının veri analizleri yapılmış, SPSS
21.0 vasıtasıyla belirli regresyon analizleri yapılarak hem hipotezler hem de
anlamlılık düzeyleri sınanmıştır.
Tez çalışmasının sonuç bölümünde ise;; yapılan alan çalışması sonrasında
elde edilen verilerin araştırmanın başında belirlenen hipotezler ile olan
ilişkisi değerlendirilmiştir. Ülkemizin 9. sakin şehri olan Halfeti özelinde
gerçekleştirilen çalışma ile kentlilere ve ziyaretçilere uygulanan anket
çalışması sonucunda önemli bulgular elde edilmiştir. Mekân kalitesinin
dolayısıyla yaşam kalitesinin yükseltilmesi adına birtakım eksikliklerin
olduğu sonucuna varılmış ve bu anlamda değerlendirmeler yapılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Yavaş Şehir, Yaşam Kalitesi, Mekân Kalitesi, Kamusal
Mekân, Halfeti

Abstract:
A great number of projects have been developed in order to disclose
differences in a world where everything is the same. Slow City movement
regarded as one of these projects for nature and human, was developed by
the mayors of Greve, Orvieto, Bra and Positano, pioneering Slow Food
Movement in the province of Orvieto, İtaly in 1999. Each of the 72 criteria
set by the organization aims to boost quality of life. Space quality which
contributes to improving quality of life, constitutes the standpoint of the
thesis.
İn the first part of the study, the target, scope and methodology of the thesis
has been clarified by explaining the process that requires the study to be
done.
In the second part, since the study's roadmap, the notion of slow city is a
sustainable city movement, the terms of "Urbanization", "Identity", "City
Identity", "Sustainable Cities" and "Urban Space" have been defined under
the title of "Sustainable City". In addition, the fact that the organization is
defined as a cultural movement necessities the social-­cultural aspects of
the concept of sustainability to be dealt with. In the study the concepts of
"philosophy of slowness" and "slow food" have been clarified and the details
and the criteria of slow city have been discussed. This part has been
completed by examining the concept of public spaces in slow cities.
In the third part, starting from the parameters of slow city, which has been
explained in the second part, the notion of quality of life, "quality and
parameters of urban life", "public space", "public area", and "social cultural aspect of public places has been defined and clarified in order to reveal the
core relation between public space and quality of life in cities. The quality
and parameters of public space have been detailed and quality parameters
to be evaluated within the scope of the field study have been determined.
In the fourth part of the study, general information has been provided about
slow city in which the field studies have been carried out and data analysis
of questionnaires conducted in areas determined in terms of field studies
have been made. Both hypothesis and significance level have been tested
by analyzing specific regression by means of SPSS 21.0.
In the conclusion part, the core relation between the data obtained at the
end of the conducted field studies and the hypothesis determined before the
study has been evaluated. Significant finding has been obtained at the end
of the surveys carried out on city-­dwellers and visitors and the study
especially made in Halfeti, which is ninth slow city in our country. It has been
concluded that there are several shortcomings in terms of rising quality of
space, and therefore, quality of life and some evaluations have been made
in this sense.
Key Words: Slow City, Life Quality, Quality of Place, Public Place, Halfeti