Bina taşıyıcı sistem davranışının farklı döşeme türleri için incelenmesi
Examining of building bearing system behavior for different slab types
Yazar: YILMAZ KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP YAMAN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Deprem tüm dünyada kaçınılması mümkün olmayan bir doğal afet olmakla birlikte, insanlar için can ve mal kayıplarına neden olması, depreme dayanıklı yapılar tasarlayıp inşa edilerek ortadan kaldırılabilir. Monolitik ve rijit olmasından dolayı depremlerde en çok hasar gören ve göçmenin gözlemlendiği yapı türü betonarme yapılardır. Betonarme bir yapının depreme dayanıklı olarak tasarımında, yapının gerçek deprem etkileri veya olabileceği öngörülen tahmini deprem kuvvetleri etkisi altında yatay ve düşey yerdeğiştirmeleri ve periyotları incelenmektedir. Bu değerler yönetmeliklerin öngördüğü sınırları aşmayacak şekilde güvenli ve ekonomik yapı tasarımı gerçekleştirilmektedir. Literatürde, betonarme bir yapının yatay ve düşey yerdeğiştirmeleri ile periyotlarının belirlenmesinde, genel olarak, yapının çerçeve sistemini teşkil eden kiriş kolon ve perdelerin etkin rol oynadığı kabul edilsede, taşıyıcı sistemde tüm düşey ve yatay karakterli yükleri taşıyan ve nakleden plak sistemler olan döşemelerin de yapı davranışında etkin rol oynayabileceği belirlenmiştir. Ayrıca Türkiye Deprem Yönetmeliğinde (2018), taşıyıcı sistemin süneklik düzeyinin belirlenmesinde, döşeme plağının türü ve yük etkisi altındaki davranış şekli önem arz etmektedir. Bu nedenle tez çalışmasında farklı döşeme tiplerinin yapının deprem yükleri etkisi altındaki davranışına etkisi incelenmiştir. 
Çalışmada kirişli plak, kirişsiz döşemeli, tek doğrultulu dişli (asmolen) döşemeli ve iki doğrultulu dişli (kaset) döşemeli yapı sistemlerinin deprem performanslarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 4 farklı döşeme tipine göre TS500 ve TBDY (2018) esasları doğrultusunda 3,4 ve 5 katlı binalar modellenmiştir. Modellemesi yapılan binaların deprem hesaplamaları, eşdeğer deprem yükü yöntemine göre yapılmıştır. Yerel zemin sınıfı geoteknik rapordan ZD alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda, binaların doğal titreşim periyotları, taban kesme kuvvetleri, maksimum yatay yerdeğiştirmeleri ve göreli kat ötelemeleri karşılaştırılmıştır. Bina modellerinin analiz sonuçları incelenmiş ve kirişli plak döşemeli sistemlerin en optimum değerleri verdiği görülmüştür. Bu bağlamda kirişli plak döşemeli sistemlerde kat yüksekliği ve kat adedi değişiminin taşıyıcı sistem davranışına etkisini görebilmek maksadıyla 4-6-8 katlı, kat yükseklikleri de 3-3.5-4 metre olan bina modelleri oluşturulmuştur. Binaların deprem hesaplamaları Sap2000 sonlu elemanlar yazılımı ile yapılmıştır.

Abstract:
Although the earthquake is a natural disaster that cannot be avoided all over the world, the fact that the earthquake is a disaster causing loss of life and property for people can be eliminated by designing and constructing earthquake resistant structures. Due to its monolithic and rigid structure, the most damaged buildings during the earthquakes and the migrants are observed are reinforced concrete structures. In the earthquake resistant design of a reinforced concrete structure, the horizontal and vertical displacements and periods of the structure under the effect of the actual earthquake effects or the predicted earthquake forces are examined and a safe and economic structure design is carried out so as not to exceed the limits stipulated by the regulations. In the literature, although it is accepted that the beams columns and walls constituting the frame system play an effective role in determining the horizontal and vertical displacements and periods of a reinforced concrete structure, in general, all the vertical and horizontal loads carrying and transporting plaque systems in the structural behavior of it has been investigated that it can play an active role. Also in Turkey Building Earthquake Code (2018), in determining the ductility of the structural system, the type and shape of the slab behavior under impact load it is important. Therefore, the effect of different slab types on the behavior of the structure under the effect of earthquake loads was investigated in this thesis.
In this study, it is aimed to compare the earthquake performance of beamed slab, flat slab, one way ribbed (hollow block) slab and waffle slab construction systems. For this purpose, 3, 4 and 5 story buildings were modeled according to TS500 and TBDY (2018) principles according to 4 different slab types. Earthquake calculations of the modeled buildings were made according to the equivalent earthquake load method. It is assumed that the local soil class is taken from the geotechnical report ZD. As a result of the analysis, natural vibration periods, base shear forces, maximum horizontal displacements and relative floor shifts of the buildings were compared. The results of the analysis of the building models were examined and it was found that beamed slab systems gave the most appropriate values. In this context, in order to see the effect of floor height and number of floor changes on carrier system behavior, building models with 4-6-8 storeys and floor heights of 3-3.5-4 meters have been created. Earthquake calculations of the buildings were made with Sap2000 finite element software.