Mersin tarihi kent merkezindeki bina cephelerinin olgubilimsel yaklaşımla incelenmesi
Examination of building facades in Mersin historical city center with a phenomenological approach
Yazar: ŞÜKRAN TUĞÇE ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. CANDAN ÜLKÜ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tezimizin amacı; Mersin kentinin en eski bölgesi olan merkezinden seçilmiş bir alanda bulunan tescilli tarihi yapı cephelerinin, olgubilimsel yaklaşım çerçevesinde, algısal ve anlamsal olarak kuramsal bir bakış açısıyla incelenmesidir. Mimariyi anlayabilmek için ilk olarak, somut ve soyut birlikteliği bulunan kent ile olan bağlantısı sorgulanmalıdır. Böylece yerellikten doğan özgün olma hali anlaşılır duruma gelebilecektir. Daha sonra yapının çevresiyle temasının nasıl olduğu, en yakınındaki yol olan sokak ile birlikteliği ele alınarak kavranabilecektir. Yapının meydana gelmesinde ilk adım olan düşüncenin açığa çıkartılması felsefi temelde irdelenecektir. Bu doğrultuda öncelikle kent, sokak ve felsefe kavramları ile mimari arasındaki ilişkiler, ayrı ayrı ele alınarak, kişisel ve çeşitli düşünürlerin görüşleri birlikte ele alınmıştır. Mimari hakkındaki yorumlanmaların incelenmesi kısmında, düşünceleri olgubilimsel yaklaşım yönünde olan yazarların eserleri irdelenmiştir.  Bu sayede yapılacak yorumlamalar için ufuk açıcı bilgiler edinilmiştir. Tezin amacı olan, olgubilimsel yaklaşımla oluşturulacak cephe yorumlamalarının yapılabilmesi için, sırasıyla; algı ve duyum arasındaki fark, duyuların mekân algısındaki yeri, fenomenoloji kavramı açıklanmıştır. Bununla beraber olgubilimsel yaklaşımı benimseyen felsefecilerin ve mimarların, felsefe ile mimarlık birlikteliği ile ilgili fikirleri ve eserleri gözden geçirilip, anlatılmıştır. Tüm bu araştırmalar sonucunda Mersin kentinin genel okuması yapılmıştır. Son olarak seçilen yapılar konumları ve cephe fotoğrafları ile olgulabilimsel yaklaşımla yorumlanarak tek bir paragraf olacak şekilde metin haline getirilmiştir.

Abstract:
The aim of our thesis is It is the examination of registered historical building facades located in an area selected from the center, the oldest part of the city of Mersin, from a perceptual and semantic theoretical perspective, within the framework of a phenomenological approach. In order to understand architecture, first of all, its connection with the city, which has concrete and abstract unity, should be questioned. In this way, the originality arising from locality can become understandable. Then, how the building is in contact with its environment can be understood through its association with the street, which is the closest road. Revealing the thought, which is the first step in the formation of the structure, will be examined on a philosophical basis. In this regard, first, the relations between the concepts of city, street and philosophy and architecture are discussed separately, and the personal and opinions of various thinkers are discussed together. In the examination of interpretations about architecture, the works of writers whose thoughts are in the direction of the phenomenological approach were examined. In this way, stimulating information was obtained for the interpretations to be made. In order to make façade interpretations that will be created with a phenomenological approach, which is the aim of the thesis, respectively; The difference between perception and sensation, the place of the senses in the perception of space, and the concept of phenomenology are explained. In addition, the ideas and works of philosophers and architects who adopt the phenomenological approach regarding the unity of philosophy and architecture are reviewed and explained. As a result of all these researches, a general reading of the city of Mersin was made. Finally, the selected buildings, along with their locations and facade photographs, were interpreted with a phenomenological approach and turned into text in a single paragraph.