Kararlı ve kararsız anjina pektoris olgularında E vitamini desteği öncesi ve sonrasında serum/ plazma alfa-tokoferol, askorbik asit, beta-karoten, malodialdehit ve nitrik oksit düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum/ plasma alpha-tocopherol, ascorbic acid, beta-carotene, malondialdehyde and nitric oxide levels in the before and after vitamin E supplementation in the stable and unstable angina pectoris
Yazar: AYSUN HACIŞEVKİ
Danışman: PROF. DR. MERAL TORUN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
iskemik kalp hastalıkları, gelişmiş ülkelerde ölümlerin başlıca nedenidir. 02~, NO ve OK gibi serbest radikal ve diğer reaktif oksijen/nitrojen/klorin türleri aeroblarda oluşmaktadır. Bununla birlikte, bunlann aşın üretimi, hastalıklara yol açabilen doku hasarına neden olur. Oldukça reaktif olan bu oksijen türlerinin biyolojik etkileri a- tokoferol, askorbik asit ve p-karoten gibi antioksidan molekülleri ve enzimleri kapsayan antioksidan mekanizmalar tarafından kontrol edilmektedir. Diyet türevi antioksidanlar sağlığın muhafaza edilmesinde ve korunmasında önemli bir rol oynayabilmektedir. Antioksidan vitaminlerin düşük plazma düzeyleri LDL'nin peroksidasyona direncini azaltmaktadır. Çalışmamızda, kararlı ve kararsız anjinalı hastalarda bir antioksidan olan E vitamini desteğinin etkilerini araştırmayı amaçladık. Hasta grubumuz anjina pektoris teşhisi konmuş (16 kararlı anjina, 13 kararsız anjina, 4 atipik ağn) kişilerden oluşmaktadır. Kontrol grubumuz ise sağlıklı kişilerden seçilmiştir. Kan örnekleri hasta ve kontrollerden oral E vitamini alımından önce ve sonra toplandı. Böylece serum a-tokoferol, askorbik asit, p-karoten, nitrit, plazma malondialdehît düzeyleri ölçüldü. Ayrıca ürik asit, albumin seviyeleri ve lipid profili değerlendirildi. Total hasta grubu askorbik asit ve albumin düzeyleri kontrollere göre anlamlı derecede düşük bulunurken (p<0,05), ürik asit, a- tokoferol ve p-karoten bakımından anlamlı bir fark bulunamadı. E vitamini desteği öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmede, yalnız tedavi sonrası hasta-plasebo grubunun a-tokoferol düzeyleri kontrol-plasebo grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Serum a-tokoferol düzeyleri tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında hasta-Evon® ve kontrol-Evon® gruplarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0,05). E vitamini desteği öncesi ve sonrası hasta-Evon® ve hasta-plasebo grubunun askorbik asit düzeyleri, kontrol-Evon® ve kontrol-plasebo grubu düzeylerine göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05).147 Serum askorbik asit düzeyleri tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p<0,05). E vitamini desteği öncesi ve sonrası hasta- Evon® ve hasta-plasebo grubu ile kontrol-Evon® ve kontrol-plasebo grubu (3-karoten düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Serum p-karoten düzeyleri, tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılaştırdığında yalnız kontrol-plasebo grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (p<0,05). E vitamini desteği Öncesi ve sonrası nitrit değerlendirildiğinde, sadece tedavi sonrası hasta-plasebo grubunun nitrit düzeyleri kontrol-plasebo grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Serum nitrit düzeyleri, tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında yalnız kontrol-Evon® ve kontrol-plasebo grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (p<0,05). E vitamini desteği öncesi ve sonrası hasta-Evon® ve hasta-plasebo grubunun malondialdehit düzeyleri, kontrol-Evon® ve kontrol-plasebo grubu düzeylerine göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Plazma malondialdehit düzeyleri, tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında yalnız hasta-Evon® grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlenmiştir (pO,05). E vitamini desteği öncesi ve sonrası hasta-Evon® ve hasta-plasebo grubu ile kontrol-Evon® ve kontrol-plasebo grubu ürik asit düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Serum ürik asit düzeyleri, tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında yalnız kontrol- Evon® grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (p<0,05). E vitamini desteği öncesi ve sonrası yapılan değerlendirmede, yalnız tedavi öncesi hasta-Evon® grubunun albumin düzeyleri kontrol-Evon® grubuna göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Serum albumin düzeyleri, tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında yalnız kontrol- Evon® ve kontrol-plasebo grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (p<0,05). Lipid parametreleri yönünden değerlendirildiğinde, E vitamini desteği öncesi ve sonrası hasta ve kontrol grupları arasında kolesterol, LDL- kolesterol ve trigliserit yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. E vitamini desteği öncesi ve sonrası HDL-kolesterol değerlendirildiğinde, yalnız tedavi öncesi hasta-148 plasebo ve kontrol-piasebo gaıplan arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir (p<0,05). Kolesterol, LDL-kolesterol düzeyleri tedavi sonrasında tedavi öncesi ile karşılastınldığında anlamlı derecede bir azalma gözlenmiştir (px0,05). Aynca hasta ve kontrol gruplarında yaş, cinsiyet, kuetelet indeksi ve sigara kullanma durumunun ölçülen parametreler üzerine olan etkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Hasta grubunda Ölçülen parametreler anjina pektoris tipine göre değerlendirildiğinde; gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hasta ve kontrol grubunda ise, serum askorbik asit, albumin ve plazma malondialdehit düzeyleri yönünden anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p<0,05). E vitamini desteği öncesinde: hasta-plasebo grubunda a-tokoferol ile kolesterol; kontrol-Evon® grubunda a-tokoferol ile trigliserit; kontrol-plasebo grubunda a- tokoferol ile kolesterol, HDL-kolesterol ve nitrit düzeyleri arasında E vitamini desteği sonrasında ise: hasta-Evon® grubunda a-tokoferol ile trigliserit ve malondialdehit; hasta- plasebo grubunda a-tokoferol ile malondialdehit; kontrol-Evon® grubunda a-tokoferol ile kolesterol; kontrol-plasebo grubunda a-tokoferol ile kolesterol ve LDL- kolesterol düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon bulunmuştur.

Abstract:
Ischaemic heart disease a major cause of mortality in developed countries. Free radicals such as O2", NO ve OH and other reactive oxygen/nitrogen/chlorine species are formed in aerobes. However, their over-production causes tissue injury, which can contribute to disease. The bioliogical effects of these highly reactive oxygen species controlled by antioxidant mechanisms including antioxidant molecules such as vitamin E, vitamin C, p-karoten and antioxidant enzymes. Diet-derived antioxidants may play an important role in maintaining health. Low plasma levels of antioxidants vitamins are decreased resistance to peroxidation. In our study, we aimed to investigate the effects of vitamin E supplementation, an antioxidant, in patients with stable and unstable angina. Patient group were included subjects diagnosed as angina pectoris (16 stable angina, 13 unstable angina, 4 atypical pain). Control group was selected from healthy subjects. The blood samples were collected of patients and controls before and after oral vitamin E administration. Thus, serum a-tocopherol, ascorbic acid, (3-carotene, nitrite and plazma malondialdehit levels were measured. In addition uric acid, albumin levels and lipid profile were analysed. While ascorbic acid and albumin levels of total patient group were found significantly lower than those of controls, there wasn't found any difference in terms of uric acid, a-tocopherol and p-carotene. In the evaluation was made in the before and after vitamin E supplementation, only the a-tocopherol levels of patient-placebo group in after treatment were found lower than those of control-placebo group. Serum a-tocopherol levels were increased after treatment as compared with before treatment in patient-Evon® and control-Evon® groups. The ascorbic acid levels of patient-Evon® and patient-placebo groups before and after vitamin E supplementation were found significantly lower than those of control-Evon® and control-placebo groups. Serum ascorbic acid levels were150 decreased after treatment as compared with before treatment in cases and controls. In the before and after vitamin E supplementation, between serum p-carotene levels of patiertt-Evon® and patient-placebo groups, and those of control-Evon® and control- placebo groups weren't found any differences. Serum p-carotene levels in after treatment compared with those of before treatment only were observed a significant difference in control-placebo group. When the nitrite levels analyzed in before and after vitamin E supplementation, serum nitrite levels of patient-placebo group after treatment were found higher than those of control-placebo group. Serum nitrite levels in after treatment compared with those of before treatment only were observed a significant difference in control-Evon® and control-placebo group. The MDA levels of patierrt-Evon® and patient-placebo groups before and after vitamin E supplementation were found significantly higher than those of control- Evon® ve control-placebo groups. Plasma MDA levels after treatment compared with before treatment have observed statistically significant decrease in patient-Evon® group. In the before and after vitamin E supplementation, between serum uric acid levels of patient-Evon® and patient-placebo groups, and those of control-Evon® and control- placebo groups weren't found any differences. Serum uric acid levels in after treatment compared with those of before treatment only were observed a significant difference in control- Evon® group. When the albumin levels analyzed in before and after vitamin E supplementation, serum albumin levels of patient-Evon® group before treatment were found lower than those of control-Evon® group. Serum albumin levels in after treatment compared with those of before treatment only were observed a significant difference in control- Evon® group and control-placebo. When the lipid parameters were evaluated, there wasn't found statistically any differences between case and control groups in terms of cholesterol, LDL-choiesterol ve triglycerides. There was observed a significant diffrence between before treatment patient-placebo and control-placebo groups in terms of HDL-cholesterol in before and151 after vitamin E supplementation. Cholesterol and LDL- cholesterol levels were decreased after treatment as compared with before treatment in cases and controls. In addition, the effects of age, sex, quetelet index, smoking status on measured parameters in patient and control groups were analyzed statistically. When the measured parameters were analyzed according to type of angina pectoris in case groups. There wasn't found statistically a significant difference among groups. Whereas there was observed a significant differences in case and control groups in terms of serum ascorbic acid, albumin and malondialdehit levels. In the before vitamin E supplementation: there were found correlation between a-tocopherol and cholesterol in patient-placebo group; between a-tocopherol and triglyceride in control-Evon® group; a-tocopherol and cholesterol, a-tocopherol and HDL-cholesterol, a-tocopherol and nitrite in control-placebo group; In the after vitamin E supplementation: between a-tocopherol and triglyceride, a-tocopherol and MDA in patient-Evon® group; a-tocopherol and MDA in patient-placebo group; a-tocopherol and cholesterol in control-Evon®; a-tocopherol and cholesterol, a-tocopherol and LDL- cholesterol in control-placebo group.