Arapça ve Türkçede fiilimsilerin karşıtsal çözümlemesi
The contrastive analysis of verbals in Arabic and Turkish
Yazar: SİBEL DOKUYUCU
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF ÖZDOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Dil, sistemli bir araçtır, insanların duygu ve düşüncelerini birbirlerine iletmelerini sağlar. Toplumsal hayatın temel ihtiyaçlarından biri olan iletişim, dil sayesinde tarihsel varlığını oluşturmuştur. Sosyal birer varlık olan dillerin birbirlerine etkileşimi sayesinde, eski dünya medeniyetleri, modern insana köklü, zengin ve evrensel bir miras bırakmışlardır. Her dilin kendine özgü unsurları, kuralları ve özellikleri vardır. Kökeni farklı dil ailelerine dayanan Arapça ve Türkçe dillerinin de kendilerine özgü yapıları, ortak ve farklı özellikleri mevcuttur. Elbette ki her dil kendine özgü bir yapıya sahiptir. Yeni bir dil öğrenen herkeste olduğu gibi ana dili farklı olan bireyler Arapça öğrenirken de çeşitli güçlüklerle karşılaşmaktadırlar. Bu durum Arapça öğrenen Türkler için de geçerlidir. Arapça hem köken hem de yapı bakımından farklı dil ailesine mensup bir dil olduğu için Arapça öğrenim güçlüğü daha fazla ön plana çıkmaktadır. Hedef dil, anadiliyle karşılaştırılmalı, aradaki farklar ortaya konulmalı ve böylece öğrencinin karşılaşacağı güçlükler saptanmalıdır. Arapça ile Türkçe arasında birbirine benzerlikler olduğu gibi farklılıklar da vardır. İki dil cümle açısından karşılaştırıldığında ortaya çıkan tespitlerin, hem dilbilim hem de dil öğretimi bakımından faydaları vardır. Benzerliklerin olması karşıtsal çözümleme teorisi görüşüne göre öğretimde kolaylık sağlamaktadır. Dolayısıyla, benzerlik ve farklılıklar ortaya konduktan sonra bu iki özelliğe göre öğretimi gerçekleştirmek verimli ve nispeten daha kolay olacaktır. Bu çalışmada, Arapça ve Türkçede fiilimsilerin özellikleri ve çeşitleri ele alınıp, benzer ve farklı yönleri karşıtsal çözümleme yoluyla ortaya konulmuş, ortak ve farklı yönleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Karşıtsal çözümleme, anadili ile hedef dil arasındaki benzerlikleri ve ayrılıkları incelemektedir. Bu incelemeler hassaten farklılıklar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Türkçenin ve Arapçanın unsurlarından fiilimsilerin, bu dillerin kendi mantıkları çerçevesinde incelenmesi daha sonra da karşılaştırmalı olarak ele alınıp
değerlendirilmesi; dil öğrenim ve öğretim sürecinde ve diller arası aktarımda karşılıklarının daha düzgün ve anlaşılır ibarelerle ifade etmede fayda ve kolaylık sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Arapça, Türkçe, Fiilimsi, Karşıtsal Çözümleme.

Abstract:
Language is a systematic means that enables people to transmit their feelings and ideas. Communication, which is one of the basic needs of social life, has formed its historical existence thanks to language. Trough the interaction of languages, which are social entities, ancient world civilizations left a deep-rooted and rich universal heritage to modern humans. Each language has its own specific elements, rules and features. Tuekish and arabic that origin from different language families have specific structures, common and different features. In this study, features and types of verbals in arabic and turkish have been discussed, their similarities and differences have been presented in contrastive analysis. Contrastive analysis studies the similarities and differences between the mother tongue and target language. These studies focus on especially on differences. No doubt that each language has typical structure. Individuals of other mother tongues have difficulties learning arabic. Arabic is a foreign language for Turks. Therefore, target language is to be compared to the mother tongue, their differences are to be set forth and so difficulties a learner may face are to be stated. Besides of similarities, arabic and turkish have differences. When they are compared in terms of sentence structure, the findings are useful for both linguistics and language teaching. According to contrastive analysis theory, similarities ease the teaching process. Thus, determining similarities and differencese will make teaching effective and relatively easier. To sum up, studying verbals of arabic and turkish in their own senses and evaluating them after contrastive analysis is supposed to ease and avail stating the equivalances of two languages while teaching, learning and translating them. So, this study is meant to be added to contrastive linguistics as a source as well.

Keywords: Arabic, Turkish, Verbals, Contrastive Analysis