Eğitim yapılarında akustik konfor koşullarının iyileştirilmesi: Gaziantep Üniversitesi mimarlık fakültesi derslikleri örneği
Improving acoustic comfort conditions in educational buildings: An example of Gaziantep University faculty of architecture classrooms
Yazar: RANA UZUN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ İLGÜREL ; PROF. DR. ESER OLĞAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Akustik = Acoustic ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Mimari akustik = Architectural acoustic ; İyileştirme = Improvement

Özet:
Konuşma işlevli hacimler olan eğitim mekanlarında, eğitim faaliyetlerinin verimli ve düzgün şekilde gerçekleştirilebilmesi için uygun akustik konfor koşullarının sağlanması gerekmektedir. Akustik konfor, hacim akustiği ve gürültü denetimi olmak üzere iki ayrı bilim alanından oluşmaktadır. Dersliklerde akustik konfor koşullarının gerektiği gibi olması öncelikle gürültü denetimi ile ilgili önlemlerin tam olarak alınmış olmasına ve hacim içinde fon gürültüsünün kabul edilebilir sınırlar içinde olmasına bağlıdır. Bununla birlikte, hacmin büyüklüğü, yüzey gereçlerinin yutuculuğu, yansıtıcılığı, derslik kapasitesi ve oturma düzeni gibi değişkenler derslik içindeki hacim akustiği koşulları konusunda belirleyici olmakta ve konuşmanın anlaşılabilirliğini önemli ölçüde etkilemektedir. Tez kapsamında Gaziantep Üniversitesi Mimarlık Fakültesi içinde bulunan farklı kullanım, büyüklük ve oturma düzenine sahip S22, S23 kodlu stüdyolar ile A11, A21 ve A22 kodlu amfilerin akustik konfor koşulları değerlendirilmiştir. Söz konusu dersliklerden S22 ve S23 kodlu stüdyolar, mimarlık eğitiminde önemli yer tutan ve mekanın esnek şekilde kullanımını gerektiren grup çalışmaları için kullanıldığından, bu dersliklerin teorik ders anlatımı yapılan amfilerden farklı akustik koşullara ihtiyacı olmaktadır. Bu ihtiyaç göz önünde bulundurularak derslikler yerinde yapılan akustik ölçümler, ampirik formüllerin kullanıldığı kuramsal hesaplama yöntemleri ve bilgisayar tabanlı bir simülasyon programı olan Odeon ile akustik konfor parametreleri açısından ulusal ve uluslararası alanda ilgili literatür, yönetmelik ve standartlar kullanılarak değerlendirilmiştir. Değerlendirmede dersliklerin mimari özellikleri ele alınmış, yansışım süresi (T30), erken düşme süresi (EDT), ses düzeyi (SPL(A)), konuşmanın belirginliği (D50) ve konuşma iletim göstergesi (STI) gibi hacim akustiği parametrelerinin optimum değer ve aralıklarını sağlayıp sağlamadığı, fon gürültüsü açısından uygun olup olmadığı kontrol edilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, A11 ve A22 kodlu amfilerde konuşmanın anlaşılabilirliğinin çok iyi, S22, S23 kodlu stüdyo ve A21 kodlu amfide ise iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Ayrıca S22, S23 kodlu stüdyolar ve A21 kodlu amfide özellikle alçak frekanslarda (125-250 Hz) yansışım süresinin optimum değer aralıklarının üzerine çıktığı görülmüştür. Bu sebeple S22 kodlu stüdyo ve A21 kodlu amfi için çeşitli iyileştirme önerileri geliştirilmiştir. Öneri modellerin akustik simülasyonu gerçekleştirilerek, bu öneriler ile dersliklerde akustik konfor durumunun büyük oranda artırılabileceği ortaya konulmuştur.

Abstract:
Appropriate acoustic comfort conditions must be provided in order to carry out educational activities efficiently and properly in educational spaces with speech-functional rooms. Acoustic comfort consists of two separate fields of science: room acoustics and noise control. The required acoustic comfort conditions in the classrooms primarily depend on the fact that the precautions regarding noise control are taken exactly and that the background noise in the room is within acceptable limits. However, variables such as the size of the room, the absorbency and reflectivity of the surface materials, the capacity of the classroom and the seating arrangement determine the room acoustic conditions in the classroom and significantly affect the intelligibility of speech. Within the scope of the thesis, acoustic comfort conditions of S22, S23 coded studios and A11, A21 and A22 coded auditoriums with different usage, size and seating arrangements in Gaziantep University Faculty of Architecture were evaluated. Since the studios coded S22 and S23, which are among the said classrooms, are used for group work, which has an important place in architectural education and requires flexible use of the space, these classrooms need different acoustic conditions than the auditoriums where theoretical lectures are given. Considering this need, the classrooms were evaluated in terms of acoustic comfort parameters using on-site acoustic measurements, theoretical calculation methods using empirical formulas, and Odeon, a computer-based simulation program, using the relevant literature, regulations and standards in the national and international arena. In the evaluation, the architectural features of the classrooms were discussed, ensuring the optimum values and ranges of the room acoustic parameters such as reverberation time (T30), early decay time (EDT), sound level (SPL(A)), definition (D50) and speech transmission index (STI) and checked whether the background noise is within the acceptable range. As a result of the evaluation, it was seen that speech intelligibility was very good in A11 and A22 coded auditoriums and at a good level in S22, S23 coded studios and A21 coded auditorium. In addition, it has been observed that the reflection time exceeds the optimum value ranges, especially at low frequencies (125-250 Hz) in S22, S23 coded studios and A21 coded auditorium. For this reason, various acoustical improvement suggestions have been developed for the S22 coded studio and A21 coded auditorium. By performing the acoustic simulation of the proposed models, it has been revealed that the acoustic comfort situation in the classrooms can be greatly increased with these suggestions.