Özel Hukuk tüzelkişilerinin idari işlemleri
Administrative acts of private foundations
Yazar: MEHMET İNANÇ
Danışman: DOÇ. DR. KAYA BURAK ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Tüzel kişilik = Legal personality ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari işlemler = Administrative processes

Özet:
Modern devletlerde, kamu hizmeti sunumu devletin en önemli görevleri olarak görülmektedir. Devletin bu hizmetleri kendi imkanları ile yerine getirmesi mümkün görünürken, hizmetlerin sunumunda özel kişileri yetkilendirmesi de söz konusu olabilmektedir. Eğitimden, sağlığa, adaletten, güvenliğin sağlanmasına kadar mühim alanlarda, devletin yükümlü olduğu kamusal görevlerin yerine getirilmesi amacıyla, bugün özel kişilerin yaygın olarak kamu hizmet sunumunda "yetkilendirildikleri", yahut, kamusal faaliyetlerin yerine getirilmesinde bazı özel kişilerin, "kendiliğinden" vazifeler üstlendiği görülmektedir. Durum böyle olunca, devletin hizmet sunumundaki rolünü üstlenen bu özel kişilerin, hizmet kullanıcıları ile girdikleri "statüter" ilişkilerin niteliğinin idari sayılıp sayılmayacağı, idare hukuku açısından kritik bir soru olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorunun yanıtlanabilmesi için de, çalışmamızda incelediğimiz bir dizi meselenin tartışılması zorunlu görülmüştür. Bu sebeple, tezimizin birinci bölümünde, yargı kararlarında idari işlem olarak nitelendirilmiş özel hukuk tüzelkişilerinin işlem görünümlerinden bahsederken, ikinci bölümünde, bu yargı kararlarının teorik anlamları, özel hukuk tüzelkişilerinin idari işlem yapabilmesinin meşruiyeti ve bu kişilerin idari işlemleri ile ilgili ölçüt sorunları ele alınmamıştır. İncelemeler sonucunda, özellikle yargı kararları açısından problem teşkil etse de idarenin yerine geçerek tıpkı idare gibi kamu gücü kullanan tüzelkişilerin meydana getirdiği işlemlerin, idari niteliğinin tespit edilmesinde hukuk devleti ilkesinin en etkin biçimde gerçekleştirilebilmesi adına faydalar bulunmuştur. Kamu gücü kullanan tüzelkişilerin idari nitelikteki faaliyetlerinin idari yargı denetimine tabi tutulabilmesi karşısında görülen engellerin öğreti ve içtihatla geliştirilen yöntemlere dayanılarak aşılabilmesinin mümkün olduğu görülmüş, özel hukuk tüzelkişilerinin de idari nitelikte işlem yapabildiği kabul edilerek, bu işlemlerin ölçütlerinin saptanması üzerine tartışmalar geliştirilmiş, yargı kararları ve öğretideki görüşlerin yorumlanmasıyla belirleyici ölçütün tespiti üzerine çalışılmıştır.

Abstract:
In Modern states, supply of public utility is seen as the most important task of the state. Supplying these utilities by the government through their facilities or authorizing private entities by the government to supply of these utilities can be possible. By the aim of supply of public utilities in very important areas from education to health, justice and security, which are in charge of the government, commonly authorization of private foundations for supplying of public utility or taking resposibility on by own by some private foundations in order to supply public utilities which are in government responsibility can be seen. Therefore, a critical question, which is whether the characteristic of "statutory" relationship between these people taking responsibility of government in supply of utilities and utilities users can be considered as administrative or not, emerges by means of administrative law. For answering this question, it is an obligation to discuss a series of issues. Thus, in the first part of our study, acts appearness of private foundations, which is accepted as administrative process in adjudication was mentioned. However, in the second part, the theorical meaning of these adjudications, the legitimacy of private foundations to do administrative act and the problems related to administrative act of these people were discussed. As a result of the examinations, it has been shown that many benefits had been seen on behalf of the most effectively realization of principle of rule of law that detection of governmental qualification of procedure occured by legal foundations replacing government which using public power like government also to be mentioned about technical problems in judicial decisions. And, Private foundations are able to make acts in government qualification has been accepted and to detection of the procedures, we worked on finding the most suitable criterium to determine administrative decisions, regarding doctrine and judicial decisions.