Dünya Ticaret Örgütü üyesi olan AB ülkeleri ile Türkiye'nin ticari performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of commercial performances of EU countries and Turkey as a World Trade Organization member
Yazar: HALİL FURKAN BALCI
Danışman: DOÇ. DR. NURİ ÖMÜRBEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Dünya Ticaret Örgütü = World Trade Organization ; Entropi = Entropy ; Performans = Performance ; Ticaret = Trade ; Ticaret politikaları = Trade policies ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Türkiye = Turkey ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Karar verme kavramı bir kişinin, yöneticinin, kurumun veya karar verici bir bireyin genellikle birbirine alternatif olan seçenekler arasından birini seçme veya tercih etme eylemi olarak tanımlanabilir. İnsanlar hem özel hayatlarında hem de meslek hayatlarında olsun çoğu kez karar vermek durumunda kalmışlarıdır. Karar vermenin doğru bir biçimde yapılabilmesi için bilimsel yöntemlerden yararlanılmaktadır. Bu amaç doğrultusunda birbirine alternatif olan birden fazla seçeneği değerlendirmek ve doğru bir karara ulaşabilmek için Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılmaktadır.
Bu çalışmada WTO (World Trade Organization) ve Eurostat (Euro Statistics) verilerine dayanarak Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'nin ticari performanslarının değerlendirmesi Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri olan ENTROPİ, MAUT, COPRAS ve GRİ İlişkisel Analiz kullanılarak yapılmıştır.
Çalışmada öncelikle ülkelerin ticari performanslarının değerlendirilmesinde kullanılacak olan kriterler belirlenmiştir. Bu kriterler; nüfus, kişi başına düşen milli gelir, gayri safi yurtiçi hasıla, satın alma gücü paritesi, ticaretin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı, sınai mülkiyet verilen kişi sayısı, işsizlik oranı, mal ihracatı, mal ithalatı, ticari hizmetler ihracatı, ticari hizmetler ithalatı ve faiz oranı olarak belirlenmiştir. Kriter ağırlıkları ENTROPİ yöntemi ile belirlenmiş olup alternatiflerin performans değerlendirmesi ise MAUT, COPRAS ve GRİ İlişkisel Analiz yöntemleri ile yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda Almaya, Fransa, Birleşik Krallık ve İtalya'nın dünya ticaretinde her üç yönteme göre de en iyi performansı gösterdiği gözlenmiştir.

Abstract:
The concept of a decision-making, can be defined as an act of selection or choose one of the options that are alternatives to each other. Both in professional and real life people have come to a decision. To provide the correct decision, scientific methods are used. In parallel with this purpose, to evaluate more than one option which is alternatives to each other and in order to reach a correct decision, multi-criteria decision making methods are used.
In this study, performance evaluation has been made between Turkey and European Union Countries based on the data of WTO (World Trade Organization) and Eurostat (European Statistics) by using Multi-Criteria Decision Making methods Entropy, Maut, Copras and Grey Relational Analysis.
In the study, criteria that are primarily important in the evaluation of commercial performance is determined. This criteria were defined as a population, per capita gross domestic product, power parity purchasing, gross domestic product ratio of trade, the number of people granted industrial property, the unemployment rate, exports of goods, imports of goods, commercial services exports, commercial services imports and interest rates. In this study, criteria weights have been identified by the ENTROPY method and the performance assessing of the alternatives has been made with MAUT, COPRAS and GREY Relational Analysis methods. As a result of this study Germany, France, United Kingdom and Italy show the best performances all three methods.