Ekmeklik buğdayda yeni geliştirilmiş EST kökenli mikrosatellit markırlarının farklı tahıl türleri arasında aktarılması
Transferring of newly developed bread wheat EST-derived microsatellite markers among different crop species
Yazar: YELİZ ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA SİPAHİ
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Fusarium enfeksiyon koşulları altında oluşturulmuş buğday EST kütüphanelerinden tasarımlanan mikrosatellit markırlarının türler ve cinsler arası aktarılabilirlikleri, Zea mays, Avena sativa, Hordeum vulgare ile çeşitli Aegilops ve Triticum türlerinde araştırılmıştır. Çalışılan 20 mikrosatellit markırı Triticum türleri içerisinde oldukça yüksek aktarılabilirlik göstermiştir (Triticum turgidum durum subsp durum'da %100, Triticum turgidum durum subsp dicoccon'da %80, Triticum timopheevii subsp timopheevii'de %80, Triticum monoccoccum subsp aegilopoides'de %75, Triticum turgidum durum subsp dicoccoides'de %70, Triticum timopheevii subsp armeniacum'da %85).Ancak aktarılabilirlik oranı diğer tahıllarda nispeten daha düşük bulunmuştur (Avena sativa'da %15, Oryza sativa'da %50, Zea mays'da %45, Hordeum vulgare'de %60).İki mikrosatellit markırı (Contic 578, Contic 1270) test edilen türlerden yalnızca bazı Triticum türlerinde, yine bir diğer iki markır (BE 585853, Conting 267) ise yalnızca Aegilops ve Triticum türlerinde aktarılabilir bulunmuştur. Çalışılan türlerin tümünde aktarılabilir olan sadece bir markır (Conting 556) tespit edilmiştir. Çalışılan tür ve cinslerde buğdaymikrosatellit markırlarının yüksek düzeyde aktarılabilirleri, biyolojik/hücresel/moleküler fonksiyonları olan oldukça korunan genlerin varlığına işaret etmektedir. Aktarılabilirlikleri tespit edilmiş bu mikrosatellit markırları, ilgili tür ve cinslerde Fusarium ile ilişkili aday genlerin haritalanmasında, geniş genetik tabana sahip cinsler ve türler arası hibritlerin tanımlanmasında, karşılaştırmalı haritalama çalışmalarında ve evrimsel ilişkileri tespit etmede kullanılabilirler.

Abstract:
In this study, species and genus transferability of microsatellite markers designed from wheat EST libraries constructed under Fusarium infectious conditions were investigated in Zea mays, Avena sativa, Hordeum vulgare and various Aegilops and Triticum species. The 20 microsatellite markers that were studied showed a very high transferability in Triticum species(100% in the Triticum turgidum durum subspdurum, 80% in the Triticum turgidum durum subsp dicoccon, 80% in the Triticum timopheevii subsp timopheevii, 75% in the Triticum monoccoccum subsp aegilopoides, 70% in the Triticum turgidum durum subsp dicoccoides, 85% in the Triticum timopheevii subsp armeniacum). However, the transferability rate was found to be relatively low in other grains (15% in Avena sativa, 50% in Oryza sativa, 45% in Zea mays, 60% in Hordeum vulgare). Two microsatellite markers (Contic 578, Contic 1270) were found to be transferable only in some Triticum species from the tested species and two other markers (BE 585853, Conting 267) were found to be transferable only in Aegilops and Triticum species. In all of the studied species, only one marker (Conting 556) has been identified which can be transferable. In the studied species and genes, highly transferability of microsatelitte wheat markers indicate the presence of highly protected genes with biological / cellular / molecular functions. These microsatellite markers which have been identified for their transferability can be used in the mapping of Fusariumrelated candidate genes in related species and genus, identification of hybrids between genera and species with broad genetic background, comparative mapping studies and identification of evolutionary associations.