Dış kaynak kullanımına karar verilmesinde faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminin kullanılması: Merkez Bankası örneği
The use of activity based costing for decision of the outsourcing: The sample of the Central Bank
Yazar: TURGAY AKINCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KADİR GÜRDAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Dış kaynaklardan yararlanma = Outsourcing ; Maliyet = Cost ; Maliyetleme = Costing ; Merkez Bankası = Central Bank

Özet:
İşletmelerin kendileri için rekabet avantajı sağlayan temel faaliyetlere odaklanmalarını sağlayan dış kaynak kullanımı (DKK), dinamik ekonomi ve zorlu rekabet ortamında arayışlara giren yöneticilere yardımcı olan bir yönetim stratejisi olarak ön plana çıkmaktadır. Maliyetleri aşağı çekmesinin yanı sıra, uygun standartlarda ve kalitede hizmet alınmasını sağlayan DKK, işletmelerin kendi uzmanlık alanına girmeyen faaliyetleri, bu konuda uzman firmalara devretmesi olarak tanımlanmaktadır.	
Faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi ise ürünler ile dolaylı giderler arasında sadece üretim hacmine bağlı kalmadan, çeşitli seviyelerde doğrusal ilişki kuran bir maliyet ve yönetim aracıdır. Bu yaklaşımda, ürünlerin işletmenin kaynaklarını faaliyetler bazında tüketmesi nedeniyle dolaylı giderlerin faaliyetler bazında izlenmesi gerektiği öngörülmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından da uygulanan bu sistem, üretime doğrudan katkısı olmayan ancak doğrudan katkı yapan faaliyetlere destek amacıyla yürütülen faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetlerini izlemeye olanak sağlamaktadır. Böylece, DKK konusunda verilecek kararlar için gerekli bilgiler, bu sistemden sağlanabilmektedir. Bu çalışmada, TCMB tarafından yürütülen destek faaliyetlerden bir tanesi üzerinde durulmuş, bu faaliyette DKK?ya geçilmesi kararının verilmesi için gerekli olan maliyetler, faaliyet tabanlı maliyetleme sistemiyle hesaplanmıştır. Bulunan maliyetler, piyasada bu faaliyette uzman olan firmaların fiyatlarıyla kıyaslanmış, kıyaslama sonucu oluşan bilgilerden yararlanılarak TCMB?nin söz konusu faaliyeti için DKK gerekliliği değerlendirilmiştir.

Abstract:
Outsourcing, which ensures companies to focus on their core activities, has emerged as a management strategy which helps managers who seek new opportunities in a dynamic and competitive business environment. Outsourcing, which decreases the costs and helps companies in receiving services with appropriate standards and quality, is described as delegating the activities that are out of the companies? expertise to other firms that specialize on those activities. Also the activity based costing is a costing and management tool, which builds a linear relationship between products and indirect costs not only depending on production volume but also considering several levels of production. Since it is assumed that sources are used up by products on the basis of activities, indirect costs should be traced on the basis of activities. The activity based costing, which is also used by the Central Bank of the Republic of Turkey, makes it possible to monitor the activities and costs of these activities which do not directly contribute to production of goods and services but are supportive of those. Therefore, the information needed for decision making about outsourcing is provided by this system. This study focuses on an activity that is not core activity of the Central Bank of the Republic of Turkey but conducted by the Bank itself. The costs related to the decision of outsourcing this activity is calculated with activity based costing. Calculated costs are benchmarked with firms that specialize on this activity and depending on the results of benchmarking, the need for the Central Bank of the Republic of Turkey to outsource this activity is assessed.