İlköğretimde görev yapan öğretmenlerin duygusal zeka düzeyleri ile stresle başa çıkma becerileri arasındaki ilişki
The relation between level of emotional intelligence of teachers in elemantary schools and their talents of dealing with stress
Yazar: ÖZLEM GÜROL
Danışman: PROF. DR. SEFER ADA
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Araştırmada amaç; İstanbul ili Anadolu yakasında görev yapan öğretmenlerin duygusal zeka düzeylerinin nasıl olduğu ve buna bağlı olarak stresle başa çıkma becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.Bu genel amacı gerçekleştirmek için aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır:1- Öğretmenlerin duygusal zeka düzeyleri ile demografik özellikleri arasında bir ilişki var mıdır? (cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk durumu, mezun olunan okul, toplam hizmet süresi, branş)2- Öğretmenlerin duygusal zeka faktörlerinden iyimserlik ile stresle başa çıkma becerileri alt ölçekleri arasında bir ilişki var mıdır? (aktif planlama, dış yardım arama, dine yönelme, kaçma soyutlama,kaçma soyutlanma, kabul bilişsel yeniden yapılanma)3- Öğretmenlerin duygusal zeka faktörlerinden duygulardan faydalanma ile stresle başa çıkma becerileri alt ölçekleri arasında bir ilişki var mıdır?(aktif planlama, dış yardım arama, dine yönelme, kaçma soyutlama, kaçma soyutlanma, kabul bilişsel yeniden yapılanma)4- Öğretmenlerin duygusal zeka faktörlerinden duyguların ifadesi ile stresle başa çıkma becerileri alt ölçekleri arasında ilişki var mıdır? (aktif planlama, dış yardım arama, dine yönelme, kaçma soyutlama, kaçma soyutlanma, kabul bilişsel yeniden yapılanma)Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğretmenlerin duygusal zeka puanlarının belirlenmesi amacıyla geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan duygusal zeka ölçeği ve stresle başa çıkma beceri düzeylerini anlamaya yönelik olarak stresle başa çıkmaya yönelik beceri ölçekleri kullanılmıştır.Verilerin çözümlenmesi için SPSS 11.0 istatistik programı kullanılmıştır.Yapılan araştırma sonucunda amaçlanan hedeflerle ilgili bulgular özetle şu şekildedir:İlköğretim Öğretmenlerinin Demografik Özelliklerine Göre Duygusal Zeka Düzeyleri Arasındaki Farklılaşmalara İlişkin Yapılan İstatistiksel analızde Cinsiyet değişkenine göre duygulardan faydalanma alt boyutunda p<.01 anlamlılık düzeyde bir farklılaşma bulunmuştur. Diğer demografik özellikler ile Duygusal Zeka Düzeyleri arasındaki farklılaşmalara ilişkin yapılan istatistiksel analizde anlamlı düzeyde farklılaşma bulunamamıştır.İlköğretim öğretmenlerinin Duygusal zeka düzeyleri ile stresle başa çıkma tutumları arasındaki ilişki ile ilgili yapılan istatistiksel analizlerde,1- DZÖ/ İyimserlik İle Stresle Başa Çıkma Becerileri arasındaAktif Planlama Alt ölçeği ile P<.01,Dış Yardım Arama alt ölçeği ile P<.01Bilişsel Yeniden Yapılanma alt ölçeğinde P<.01 anlamlılık düzeylerinde ilişki bulunmuştur.2- DZÖ/ Duygulardan Faydalanma İle Stresle Başa Çıkma Becerileri arasındaDış Yardım Arama alt ölçeği ile P<.01Kaçma Soyutlama (biyokimyasal) alt ölçeğinde P<.01 anlamlılık düzeylerinde ilişki bulunmuştur.3- DZÖ/ Duyguların İfadesi İle Stresle Başa Çıkma BecerileriKaçma Soyutlama (biyokimyasal) alt ölçeğinde P<.01Kaçma soyutlama (duygusal elemsel) alt ölçeğinde P<.01 anlamlılık düzeylerinde ilişki bulunmuştur.4- Duygusal Zeka İle Stresle Başa çıkma Becerileri arasındaAktif Planlama Alt ölçeği ile P<.01,Kaçma Soyutlama (Biyokimyasal) alt ölçeğinde P<.05 anlamlılık düzeylerinde ilişki bulunmuşturAnahtar sözcükler; Duygusal Zeka ve Stres

Abstract:
The aim of this research is to show the level of emotional intelligence of teachers working in Anatolian part of Istanbul and accordingly the relation between this level and their talent of dealing with stress.In order to carry out this aim, answers of the following questions are sought for:Is there a relation between the level of emotional intelligence of teachers and their demographic features? (sex, age, marital status, being a parent, the university graduated, total service period, subject)Is there a relation between optimism as one of the factors of emotional intelligence of teachers and subscales of talents of dealing with stress? (active planning, seeking for external assistance, tend towards religion, flight abstraction, flight isolation, acceptance cognitive reconstruction )Is there a relation between utilization of emotions as one of the factors of emotional intelligence of teachers and subscales of talents of dealing with stress? (active planning, seeking for external assistance, tend towards religion, flight abstraction, flight isolation, acceptance cognitive reconstruction)Is there a relation between expression of emotions as one of the factors of emotional intelligence of teachers and subscales of talents of dealing with stress? (active planning, seeking for external assistance, tend towards religion, flight abstraction, flight isolation, acceptance cognitive reconstruction)A valid and reliable emotional intelligence scale which is applied for determining level of teachers? emotional intelligence and scales of dealing with stress which is intendedfor understanding level of their talents of dealing with stress are used as a means of gathering data in this research.The statistics program SPSS 11.0 is used for data analysis.Findings about the aims at the end of this research can be summarized as follows:In statistical analysis about differentiations among levels of emotional intelligence levels according to demographic features of elementary school teachers, differentiation at the level of p<.01 meaningfulness is found in subscale of utilization from emotions according to sex variable. In statistical analysis about differentiation between other demographic features and emotional intelligence levels, no differentiation at a meaningful level is found.In statistical analyses about the relation between emotional intelligence levels of elementary school teachers and their attitudes of dealing with stress, a relation is found at a P<.01 meaningful level of1- active planning sub-scale, between optimism and talents of dealing with stress / EIS /with external assistance seeking sub-scale P<.01cognitive reconstruction sub-scale P<.012- utilization from emotions and talents of dealing with stress / EIS /with external assistance seeking sub-scale P<.01flight isolation (bio-chemical) sub-scale P<.013- expression of emotions and talents of dealing with stress / EIS /flight isolation (bio-chemical) sub-scale P<.01flight isolation (emotional-painful) sub-scale P<.014- between emotional intelligence and talents of dealing with stresactive planning sub-scale P<.01flight isolation (bio-chemical) sub-scale P<.05Key Words: Emotional Intelligence and Stress