Güneylilik olgusu açısından Tennessee Williams'ın kadın karakterleri ve bir rol çalışma yöntemi olarak Stanislavski sistemine göre bir örnek uygulama
Women characters of Tennessee Williams in terms of Southernism and a sample performance as a role study method according to Stanislavski's system
Yazar: FİLİZ ÇEVİK TAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLAYŞE ERKOÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Güneylilik = Southernism ; Oyunculuk = Acting ; Stanislavskiy, Konstantin = Stanislavskiy, Konstantin ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyuncuları = Theater players ; Williams, Tennessee = Williams, Tennessee

Özet:
Tennessee Williams 'm kadın karakterlerinin temel özelliği olan güneylilik, toprak ekonomisi ve zenci kölelerin ucuz iş gücü ile zenginleşmiş, dinlerine ve geleneklerine çok bağlı, ataerkil ve tutucu güney toplumunun bireyleri üzerindeki etkileri imleyen bir kavramdır. Güney, Amerika'nın güneydoğu bölgesindeki topraklan kapsamaktadır. Bu bölgeye ilk yerleşenler 17.yüzyılda ekonomik ve dinsel nedenlerle ağırlıklı olarak İngiltere ve Fransa'dan gönderilen sömürgecilerdir. Güney bölgesi 19. yüzyıla kadar bir sömürge olarak tarım ekonomisinde hızla gelişmiş, kölelik sistemi ve zengin toprak sahiplerinin soylu yaşam tarzı sınıflı bir toplum yapısını ortaya çıkarmıştır. İç Savaşla birlikte Güney, köle işgücüne dayalı zenginliğini tamamen yitirmiş, güneyliliğin göstergeleri olan soyluluk, kibarlık, hanımefendilik, beyefendilik gibi kavramlar eski değerini kaybetmiştir. Yine de Güney halkı, geleneklerine olan bağlılıklarını ve ataerkil toplum düzenlerini uzun yıllar sürdürmüşlerdir. Bu yapı içinde güneyli kadınlar, iş dünyasından soyutlanmış, ekonomik olarak erkeğe bağımlı, dinsel yargılarla içgüdüleri bastırılmıştır. Zarif ve kırılgandırlar. Gelecek garantisi ve toplumda saygın bir kimlik edinebilmenin şartı olarak evliliğe koşullandırılmışlardır. Kendisi de güneyli olan Tennessee Williams, oyunlarında, eski zenginliğini ve görkemini kaybetmiş olan güneyin 1900'lerden sonraki durumunu işlemiştir. Yazarın yapıtlarından, Sırça Kümes, Yaz ve Duman, Arzu Tramvayı ve Kızgın Damdaki Kedi oyunlarındaki güneyli kadınlar, değer yargılarının değiştiği yeni düzende ayakta kalmaya çalışırlar. "Amanda", "Alma", "Blanche" ve "Maggie",202 sevdikleri erkekler tartından terkedilmişler, duygusal olarak yıpranmış, geçmiş anılarda, çocuklarında ya da başka erkeklerde, sevgi arayışına girmişlerdir. Düş kırıklıklarına rağmen, para, güç ve başarının yüceltildiği yeni sosyo-ekonomik yapı içinde kendilerini savunmasız bırakan güneylilikleri ile varoluş mücadelesi verirler. Tezin II.Bölümünde Stanislavski'nin "Fiziksel Aksiyonlar Metodu" incelenmiştir. Metod, Stanislavski'nin kırk yılı aşkın süren çalışmalarının ve deneyimlerinin bir ürünüdür ve bilimsel temellere oturur. Geçmişte yaşanmış bir tecrübeyi sahnede yeniden kullanılabilir hale getirebilmenin yollarını arayan Stanislavski, bilinçaltının bilinçli yollarla uyarılarak, duygusal reaksiyonların dolaylı olarak etkilenebileceğini keşfetmiştir. İlhamın kontroledilebilirliğinin anahtarını veren bir yöntem olması ve terminolojisi ile Fiziksel Aksiyonlar Metodu, gerçekçi oyunculuk anlayışında bir çığır açarak geliştirilen yeni oyunculuk yöntemlerinin çıkış noktasını oluşturmuştur. Tezde, güneylilik olgusu ve Tennessee Williams'in Sırca Kümes, Arzu Tramvayı, Yaz ve Duman, Kızgın Damdaki Kedi adlı oyunlarındaki güneyli kadın karakterler incelenmiş, Stanislavski'nin "Fiziksel Aksiyonlar Metodu", Kızgın Damdaki Kedi oyunundaki "Maggie" karakterinin yaratılmasında örnek uygulama olması açısından kullanılmıştır.

Abstract:
Southernism, the predominant characteristic of Tennessee Williams female characters, is a concept marking the influences of conservative, religious and parriarcal southern communities on their individuals. The South covers the lands in the southeastern part of USA. The first settlers in this region were the people who immigrated from France and England owing to economic and religious reasons. The South experienced a fast development in agriculture until the 19th century and with slavery and rich life style of land owners, a society with different, classes emerged. With the civilwar, the South lost its wealth which it had acquired through slave labour, and phenomenons such as nobility, chivalry landship etc. Lost their importanca that they had in the past. Still, the people of the South have, to some extent, managed to retain some of their aspects which characterize them. Among these are patriarchy, and traditionalism. Within such a structure, women are isolated from business and therefore and dependent on men. They are sensitive, fragile and elegant, wwith their basic instincts suppressed. They are conditioned to get married so that they can have o good future and respectable indentity. Tennessee Williams, who was also a Southermer, dealt with the Shout of 1900' s which lost its past richers and magnificience. Women in some of his works such as, "The Glass Managerie", "A Street Named Desire", "Summer and Smoke", "Cat on a Hot Tin Roof struggle to survive in a new order in which the value judgements changed. Amanda, Alma, Blanche and Maggie have all been left by the men they loved, and are emotionally frayed and seek love in memories, in their children or in other men. Despite disillusionments, in the new socioeconomic204 structure where money, power and achievement are exalted, they struggle for existence whit their southhernism that left them defenceless. In the second part of thesis "The Phiysical Actions Method" of Stanislavski has been studied. This Method is a product of Stanislavski's studies, which lasted for over 40 years and is based on scientific foundations. Stanislavski, who Sought the ways of making a past experience with conscious ways, emotional reactions could be influenced indirectly. With its key to the controllability of inspiration and with its terminology, this method set a precedent for new methods in acting. In this thesis, the fact of Southernism and woman characters in the plays "The Glass Managerie", "A Street Named Desire", "Summer end Smoke", Cat on a Hot Tin Roof by Tennessee Williams have been studied and eThe Physical Actions Method" of Stanislavsky have been used as it is the method used in the creation of "Maggie", the character in the play "Cat on a Hot Tin Roof.