Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iletişim araçlarının makro ekonomik büyüklükler üzerine etkisi
The impact of the Central Bank of the Republic of Turkey communication insturements on macroeconomic indicators
Yazar: UFUK SERDAR AKALIN
Danışman: PROF. DR. MELİH ÖZÇALIK
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Merkez Bankalarının, bağımsız para politikası uygulamaya başladıkları dönemden itibaren, amaçlarına uygun kullandıkları araçlar farklılık göstermeye başlamıştır. Nihayetinde, 2008 krizi sonrasında merkez bankalarının kamuoyu ile iletişiminin de önemi giderek artmıştır. Türkiye ekonomisinde, para politikası otoritesi tarafından kullanılan iletişim aracı özellikle enflasyon hedeflemesi stratejisine geçilen 2006 yılından sonra sıklıkla kullanılan bir araç olarak öne çıkmaktadır.
Bu bağlamda, tez çalışmasında Merkez Bankası iletişimi para politikası kurulu toplantı özetleri ve metin madenciliği teknikleri kullanılarak sayısallaştırılmış ve makro ekonomik değişkenler üzerine etkileri FAVAR yöntemi ile tahmin edilmiştir. İletişim endeksinin yanı sıra politika faizi değişkeninin etkisi de yine FAVAR yöntemiyle analiz edilmiştir. Ayrıca, çalışmanın ele aldığı dönem olan 2006-2020 döneminin para politikası uygulaması açısından değişken bir dönem olması dikkate alınarak, her iki değişkenin etkileri çoklu para politikası araçlarının dahil edildiği yapıda da analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, iletişimin özellikle kısa vadeli piyasa faiz oranları açısından önemli bir politika aracı olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, piyasa katılımcılarının büyüme beklentilerine ilişkin olarak iletişim yine etkin bir politika aracı olarak öne çıkmaktadır. Son olarak, birden çok para politikası aracının dahil edildiği durumda iletişimin etkinliği açısından belirgin bir kayıp görülmemektedir.

Anahtar Kelimeler: FAVAR, Merkez Bankası İletişimi, Para Politikası Araçları, Temel Bileşenler Analizi, Metin Madenciliği

Abstract:
Since the period when Central Banks started to implement an independent monetary policy, the tools they use in accordance with their goals have began to vary. Eventually, after the 2008 crisis, the importance of Central Banks' communication with the public has gradually increased. The communication tool used by the monetary policy authority in the Turkish economy stands out as a frequently used tool, especially after the transition to the inflation targeting strategy in 2006.
In this context, the communication of the Central Bank has been digitized by using monetary policy board meeting summaries and text mining techniques, then its effects on macroeconomic variables have been estimated using the FAVAR method. In addition to the communication index, the effect of the policy interest variable was also analyzed by using the FAVAR method. Furthermore, considering the period covered by the study, 2006-2020, is a variable period in terms of monetary policy implementation, the effects of both variables were analyzed in a structure in which multiple monetary policy instruments were included. As a result of the analysis, it is seen that communication is an important policy tool especially in terms of short-term market interest rates. However, communication also stands out as an effective policy tool in relation to the growth expectations of market participants. Finally, in the case where multiple monetary policy instruments are included, there is no significant loss in terms of the effectiveness of communication.

Keywords: FAVAR, The Central Bank Communication, Monetary Policy Tools, Principal Components Analysis,Text Mining