Süreç katkı muhasebesi ve bir üretim işletmesinde uygulama
Throughput accoounting and an application in a production firm
Yazar: HALİL FERDİŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF NURSUN DEMİRCİOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kısıt teorisi = Constraint theory ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe uygulamaları = Accountin applications ; Süreç katkı muhasebesi = Throughput accounting ; Yönetim muhasebesi = Management accounting ; Üretim = Production ; Üretim işletmeleri = Production companies ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Değişen ve gelişen teknolojiyle birlikte işletmelerin üretim sistemleri de değişmiştir. Artık modern yöntemler kullanarak üretim yapan işletmeler için geleneksel muhasebe sistemleri yetersiz kalmaya başlamıştır. Bu yetersizliği gidermek için yeni maliyet ve yönetim muhasebesi sistemleri geliştirilmiştir. Bunlardan bir tanesi kısıtlar teorisi temelli süreç katkı muhasebesidir. Süreç katkı muhasebesi geleneksel yöntemlere göre daha doğru ürün maliyeti bilgileri sağlayabilmektedir. Bununla birlikte süreç katkı muhasebesi kısıtların maliyetini dikkate alarak kısıtın önemine vurgu yapmaktadır. Bu çalışmada süreç katkı muhasebesinin işletme kârına nasıl etki ettiğini vurgulamak amaçlanmıştır. Bu amaçla bir üretim işletmesinde tanımlayıcı ve keşifsel olay çalışması yapılmıştır. Tanımlayıcı olay çalışması ile işletmenin mevcut muhasebe sistemi açıklanmış, keşifsel olay çalışması ile de süreç katkı muhasebesinin işletme kârına nasıl bir etki yaptığı ortaya konmuştur. Sonuçta süreç katkı muhasebesinin süreç zamanı ve ürünlerin satış fiyatını dikkate alan yöntemi uygulandığında, geleneksel yönteme göre A ve B ürünlerinin kârlılığı artarken, C ürününün kârlılığının azaldığı tespit edilmiştir. Süreç katkı muhasebesinin süreç zamanı ve kısıtların maliyetini dikkate alan yöntemine göre ise, geleneksel yönteme göre A ve B ürünlerinin kârlılığı azalırken, C ürününün kârlılığının arttığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Geleneksel Muhasebe Sistemleri, Kısıtlar Teorisi, Süreç Katkı Muhasebesi

Abstract:
Production systems of the firms have changed along with the changing and developing technology. Traditional accounting systems are no longer adequate in the firms which use modern production systems. To solve this problem, new cost and management accounting systems have been developed. One of these systems is Throughput Accounting which is based on Theory of Constraints. Throughput accounting can provide more accurate cost information than the traditional accounting systems. In addition to this, throughput accounting emphasizes the importance of constraints through taking into the consideration of the cost of constraints. The purpose of this study is to emphasize how throughput accounting affects the firms? profit. At this point, to be able to show this effect, descriptive and exploratory case studies were applied in a production firm. Descriptive case study was applied to determine the existing cost system of the selected firm. Then, exploratory case study was applied to show how throughput accounting affects the firm?s profit. In conclusion, when the method of throughput accounting which recognizes the throughput time and the selling price of products was applied, it was determined that the profitability of product A and B was increased while the profitability of product C was decreased compared to the traditional method. When the method of throughput accounting which recognizes the throughput time and cost of the constraints was applied, it was determined that the profitability of product A and B was decreased, while the profitability of product C was increased compared to the traditional method.Keywords: Traditional Accounting Systems, Theory of Constraints, Throughput Accounting