Nevşehir ilinde entomopatojen nematodların tespiti ve laboratuvar şartlarında bazı depo zararlılarına karşı biyolojik etkinliklerinin araştırılması
Determination of entomopathogenic nematodes in nevsehir and effectiveness on stored product pests under laboratory conditions
Yazar: EBUBEKİR YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN CANHİLAL
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Nevşehir ilinin farklı ilçelerinden entomopatojen nematod izolasyonu gerçekleştirilerek, bu nematodların morfolojik, morfometrik ve moleküler karakterizasyonu ve bazı depo zaralıları üzerindeki virülenslikleri araştırılmıştır. Bu amaçla alınan 112 toprak örneğinden 20 adet entomopatojen nematod izolasyonu gerçekleştirilmiştir (% 17.9). Yapılan çalışmalar sonucunda izolatların iki tanesinin Heterorhabditis baceteriophora, bir tanesinin Steinernema sp. ve geriye kalan 17 izolatın Steinernema feltiae türlerine ait olduğu tespit edilmiştir. Galleria mellonela larvaları üzerinde virülenslikleri en yüksek dört izolat depo zararlılarına karşı kulanılmak üzere seçilmiştir. İzolatların Sitophilus granarius, Rhyzoperta dominica ve Ephestia kuehniella üzerindeki virülenslikleri farklı sıcaklıklarda (15 oC, 20 oC ve 25 oC) ve dozlarda (S. granarius ve R. dominica için 250, 500 ve 1000 İJ/Ergin; 
E. kuehniella için 5, 10, 50 ve 100 İJ/Larva) laboratuar şartlarında test edilmiştir. Elde edilen veriler, S. feltiae (ÜTP-5 ve DDKB-17) ve H. bacteriophora (AVB-15 ve 
ÜMK-7) izolatlarının 25 oC'deki etkinliklerinin 15 ve 20 oC'deki etkinliklerine göre genellikle daha yüksek olduğunu göstermiştir. DDKB-17 izolatı, bütün uygulama sıcaklıklarında test edilen diğer izolatlara göre % 86 ölüm oranı ile S. granarius'a karşı en yüksek biyolojik etkinliği göstermiştir. Test edilen izolatların R. dominica üzerinde meydana getirdiği ölüm oranı hiçbir uygulama dozunda ve sıcaklığında % 44'ü geçmemiştir. Test edilen izolatlar arasında E.kuehniella larvaları üzerindeki en yüksek ölüm oranını % 100 ile H.bacteriophora izolatları (ÜMK-7 ve AVB-15) gerçekleşmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda, test edilen dört izolatın 
S. granarius, R. dominica ve E. kuehniella ile biyolojik mücadelede iyi bir potansiyele sahip olduğu kanaatine varılmıştır.

Abstract:
In the present study, we obtained 20 entomopathogenic nematode isolates from 112 soil samples taken in Districts of Nevsehir Province. The positive soil samples ratio were 17.9 %. Nematodes were identified by morphological, morphometric and molecular methods. Seventeen of these isolates were identified as Steinernema feltiae. One was  Steinernema sp., and two were Heterorhabditis bacteriophora. The pathogenicity of these isolates was determined on the last stage of Galleria mellonella larvae. Heterorhabditis bacteriophora isolates of UMK-7 and AVB-15, and the S. feltiae isolates of DDKB-17 and UTP-5 were chosen as the most effective isolates on 
G. mellonella. The efficacy of these chosen isolates on S. granarius, R. dominica ve 
E. kuehniella were carried out at different temperatures (15, 20 and 25 ºC) and application doses (250, 500 and 1000 IJs/Adult for S. granarius and R. dominica; 10, 50 and 100 IJs/Larvae for E.kuehnielle) under laboratory conditions. Insect mortality was recorded after 4th, 6th and 8th day of exposure time for S. granarius and R. Dominica, and 2nd and 4th day for E.kuehniella. The results show that the efficacy of the isolates at 
25 °C was generally higher than the ones at 15 and 20 °C. DDKB-17 caused the highest mortality (86 %) against S. granarius adults at all temperatures tested. The virulence of the tested isolates on R. dominica adults did not exceed 44 % at all temperatures and application doses tested. UMK-7 and AVB-15 isolates were the most virulent isolates against E. kuehniella with the mortality rate of 100 %. Based on the results obtained from the laboratory tests, it appeared that the isolates tested have a good potential for the management of S. granarius, R. dominica and E. kuehniella.