Türbe ziyaretleri üzerine psikososyolojik bir inceleme: Çorum Hıdırlık örneği
A psychosociological study on tomb visits - the case of Corum
Yazar: AZİME ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. MUAMMER CENGİL
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Kutsal yerler = Sacred places ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Psikososyal faktörler = Psychosocial factors ; Suheyb-i Rumi = Suheyb-i Rumi ; Türbeler = Tombs ; Ziyaret = Visit ; Çorum = Çorum

Özet:
Bu çalışma ile Çorum Hıdırlık örneğinde Türbe Ziyaretlerinin Psikososyolojik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Türbe, yatır vb. yerler Allah'ın sevgili kullarının medfun bulunduğu kutsal mekânlar olarak kabul edilmektedir. Bu inanışa sadece İslam ülkelerinde değil hemen hemen tüm din ve kültürlerde rastlanılmaktadır. Kutsal olarak kabul edilen bu mekânlara yapılan ziyaretler esnasında birtakım ritüeller de uygulanmaktadır. Bizim çalışmamızı yaptığımız Çorum Hıdırlık bölgesindeki türbelerde sahabelerin medfun olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle buraya yapılan ziyaretler hiçbir dilek amacı gütmeksizin sadece ziyaret maksadıylan yapıldığı gibi bir takım dua ve dileklerin gerçekleşmesi amacıyla da yapılmaktadır. Özellikle evlilik merasimi, sünnet merasimi, asker uğurlaması gibi toplu ziyaretlere sıkça rastlanılmaktadır. Bu tür ziyaretlerde amaç evlenen kişilerin hayırlı bir evlilik tesis etmesi, sünnet olan çocuğun hayırlı bir evlat olması ve askere giden gencin hayırlı bir şekilde geri gelmesi amacıyla yapılmaktadır. Aynı şekilde mübarek gün ve geceler olarak kabul edilen kandil gecelerinde, dini bayram günlerinde de bu bölge yoğun bir şekilde ziyaretçi akınına uğramaktadır. Ayrıca inanç turizmi kapsamında da bölgenin ziyaret edildiği görülmektedir. 
Biz bu çalışmamızın Çorum Hıdırlık bölgesinde yer alan ve sahabeden Suheyb-i Rûmî, Kereb-i Gazi ve Ubeyd-i Gazi'nin türbelerine yapılan bu ziyaretlerin nedenlerini, ziyaret yapan kişilerin ziyaret öncesi, ziyaret anındaki ve ziyaretten sonraki dini ve psikolojik durumlarını Din Psikolojisi biliminin yöntem ve metodları doğrultusunda tespit etmektir.  Çalışmamızın önemini ise şu şekilde ifade edebiliriz. Her şeyden önce bu çalışmanın en önemli yönü Çorum'da Hıdırlık bölgesinde bulunan Suheyb-i Rûmî, Kereb-i Gazi ve Ubeyd-i Gazi türbelerine yapılan ziyaretlerin din psikolojisi alanında çalışılan ilk lisansüstü tezi olmasıdır.  Ayrıca çalışmamız kutsal mekân ziyaretleri üzerine yapılan çalışmalarla ilgili olarak alana katkı sunması açısıyla da önemlidir. Çalışmamız nicel araştırma yöntemi kullanılarak ve anket tekniğiyle yapılmıştır.

Abstract:
With this studiy, it is aimed to make the psychosociological analysis of the tomb visits in the example of Corum Hıdırlık. Tomb, etc. Places are accepted as holy places where the beloved servants of Allah are buried. This belief is found not only in Islamic countries, but also in almost all religions and cultures. Several rituals are also practiced during the visits to these places, which are considered sacred. It is believed that the companions were buried in the tombs in the Hıdırlık region of Corum, where we conducted our study. For this reason, the visits made here are not only made for the purpose of visiting but also for the realization of some prayers and wishes. Particularly, mass visits such as marriage ceremony, circumcision ceremony and soldier's farewell are frequently encountered. The purpose of such visits is for the merried people to establish a good marriage, for the circumcised child to be a good son, and for the young man who went to the military to come back in a good way. In the same way, this region is heavily fooded with visitors during holy nights and religious holidays, which are blessed days and nights. In addition, it is seen that the region is visited within the scope of faith tourism.
In this study, we analyzed the reasons for these visits to the tombs of the Companions Suheyb-i Rûmî, Kereb-i Gazi and Ubeyd-i Gazi located in Corum Hıdırlık region, the religious and psychological states of the visitors before, during and after the visit to the mathod of Psychology of Religion and to be determined according to its methods. We can express the importance of our work as follows. First of all, the most important aspect of this study is that the visits to the tombs of Suheyb-i Rûmî, Kereb-i Gazi and Ubeyd-i Gazi in the Hıdırlık region of Corum are the first postgraduate thesis studied in the field of psychology of religion. In addition, our study is important in terms of contributing to the field in relation to the studies on sacred site visits. Our study was conducted using quantitative research method and questionnaire technique.