Çeşitli spor dallarında yarışma öncesi ve yarışma sonrası kaygının psikolojik ve fizyolojik değişimlerinin karşılaştırılması
The comparison of physiological and psychological changes of anxiety before and after competition in various sport settings
Yazar: SERTAN KAĞAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ZİYA KORUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
viÖZETKağan, S. Çeşitli Spor Dallarında Yarışma Öncesi Ve Yarışma SonrasıKaygının Psikolojik Ve Fizyolojik Değişimlerinin Karşılaştırılması. HacettepeÜniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Bilimleri ve Teknolojisi ProgramıDoktora Tezi, Ankara, 2005. Bu çalışmanın amacı, yarışma kaygısının fizyolojikgöstergelerinden olan Kalp Atım Hızının yerine daha uygun bir fizyolojik ölçütünbelirlenmesidir. Araştırmaya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde bulunan toplam 38sporcu katılmıştır. Araştırmada STAI, CSAI-2 kaygı testleri ile ProComp+Biofeedback aracı kullanılmıştır. Araştırmada sporculara yarışma öncesi ve yarışmasonrası STAI, CSAI-2 testleri ile ProComp biofeedback aleti uygulanmıştır. VerilerTekrarlı Ölçümlerde ANOVA ve Çok Boyutlu Doğrusal Regresyon Analizi ilehesaplanmıştır. Araştırmada yarışma öncesi ve yarışma sonrası alınan KAH, EMG,deri iletisi, EEG değerleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yarışma öncesive yarışma sonrası alınan solunum değerleri (F(1,37) = 0.164; p>.05) ve deri iletisi (F(1,= 4.66; p: 0.03)arasında ise anlamlı bir fark bulunmuştur. Sporcuların yarışma37)öncesi ve yarışma sonrası alınan Durumluk Kaygı ve Kendine Güven puanlarıarasında anlamı bir fark bulunmazken, Bilişsel Kaygı (F(1,37) = 5.405; p<.05),Bedensel kaygı (F(1,37) = 5.845; p<.05) ve Sürekli Kaygı Puanları (F(1,37) = 5.267;p<.05) arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Araştırmada yarışma öncesielde edilen fizyolojik değişkenlerin Durumluk, Sürekli Bilişsel, Bedensel kaygı veKendine Güven puanlarının anlamlı birer yordayıcısı olmadıkları bulunurkenyarışma sonrası elde edilen fizyolojik değişkenlerin Durumluk, Sürekli Kaygıpuanlarının ve Kendine Güven puanlarının anlamlı birer yordayıcısı olmadıklarısaptanmıştır. Yarışma sonrası elde edilen fizyolojik değişkenlerin yarışma sonrasıbilişsel kaygı puanlarının (R: 0.623; F(1, 37)= 4.056; p=0.006) ve Bedensel Kaygı (R:0.578; F(1,37)= 3.214; p=0.018) puanlarının önemli bir yordayıcısı olduğubulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Kalp Atım Hızı, Yarışma Durumluk Kaygısı, Biyofeedback,EEG, EMG, Deri Isısı, Solunum.

Abstract:
viiABSTRACTKağan,S. The Comparison of Physiological and Psychological Changes ofAnxiety Before and After Competition in Various Sport Settings. HacettepeUniversity Institute of Health Sciences, Ph.D Thesis in Sport Sciences andTechnology Program, Ankara, 2005. The aim of this study is to determine a moreconvenient physiological measurement instead of HR which is one of thephysiological indicators of competition anxiety. There are 38 sports in this research.In this research STAI, CSAI-2 anxiety tests, and ProComp+Biofeedback were usedas a tool befero and after the competition. The data were calculated with repeatedmeasure ANOVA and Multiple Linear Regression Analyze. No significant differencewas found between the results of HR, EMG, skin transmission and EEG variablesmeasured before and after the competition. Significant difference was found betweenthe respiration variables measured before and after the competition. (F(1,37) = 0.164;P>.05). Significant difference was also found between the skin temperature variablesmeasured before and after the competition.While no significant difference was found between the marks of state anxietyand self confidence measured before and after the competition, significant differencewas found among cognitive anxiety (F(1,37) =5.405; P<.05) somatic anxiety (F(1,37)=5.845; p<.05) and trait anxiety marks. It was found out that the physiologicalvariables that were obtained before the competition don?t have any significantexplanatory meaning on state, trait, cognitive, and somatic anxiety as well as self-confidence marks. It was also found that the physiological variables are notsignificant predictors of post competitive State, Trait Anxiety and Self Confidencescores. The post competitive variables are significant predictors of post competitivecognitive (R: 0.623; F(1, 37)= 4.056; p=0.006) and somatic anxiety (R: 0.578; F(1, 37)=3.214; p=0.018) scores. As a result respiration and skin temperature measurementsand Quastionnaries can be used instead of Heart Rate measurements.Key Words: Heart Rate, Competitive State Anxiety, Biofeedback, EEG, EMG,Respiration, Skin Temperature