1960-1971 arası Türk romanında hukuki mevzuat
Legal legislation in Turkish novel between 1960-1971
Yazar: DERVİŞ ERDAL
Danışman: PROF. DR. AHMET BOZDOĞAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adli hukuk = Judicial law ; Aile hukuku = Family law ; Ceza hukuku = Criminal law ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Medeni hukuk = Civil law ; Modern hukuk = Modern law ; Türk romanı = Turkish novel ; İslam hukuku = Islamic law ; İş hukuku = Labour law

Özet:
İnsanların birbiriyle ve devletle olan ilişkisini düzenleyen kuralların başında
hukuk normları gelmektedir. Toplumun barış ve huzur içinde yaşayabilmesi ve
devletin bekası ancak bu normların tesisiyle mümkündür. Bu amaçla devletler,
insanların birlikte güven içinde yaşayabilmesi için kanuni düzenlemeler
yapmışlardır. Bu kanuni düzenlemelerin temel hak ve özgürlükleri içermesinin yanı
sıra toplumsal normlarla örtüşmesi, uygulanabilirliğini kolaylaştırmaktadır.
Toplumun beklentilerini karşılamayan düzenlemeler, beklenen faydanın ötesinde
toplumun devlete olan güvenini zedelediği gibi adalete olan inancını yitirmesine de
neden olmaktadır.
Romanlar, kurgusal metinler olmakla birlikte Tanzimat'tan itibaren
Türkiye'de siyasi ve sosyal gelişmelerin yanı sıra toplumsal yaşamı etkileyen hukuki
düzenlemeler hakkında da okuyucularına ciddi veriler sunmaktadır. Bu yönüyle
romanların sadece edebiyat bilimine değil, sosyoloji, psikoloji, tarih, gibi pek çok
bilime de kaynaklık ettiği bilinmektedir.
Çalışmada 27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi ile 12 Mart 1971 Muhtırası'nın
sadece siyasi ve sosyal yaşamda değil edebiyat sahasında da bir değişime, bir
kırılmaya neden olduğu gerekçesiyle zaman aralığı olarak 1960-1971 yılları arası
seçilmiştir. Çalışma kapsamında kitap şeklinde ilk basımları bu yıllar arasında
yapıldığı tespit edilen 490 romandan 144'ü incelenmiştir. Bunlardan hukuki
mevzuata temas ettiği tespit edilen 56 yazara ait 92 roman ele alınmıştır. Sekiz
bölümden oluşan bu çalışmada romancıların daha ziyade Cumhuriyet Dönemi'nde
çıkarılan kanun, tüzük, yönetmeliklere ve adalet mekanizmasına bakışları, bunları
eserlerine nasıl yansıttıkları ve bunlara yönelik tavırlarının ne olduğu, okuyucularına
bu konuda nasıl bir mesaj vermeye çalıştıkları gibi hususlar dönemin siyasi, sosyal
ve ekonomik koşulları ve romancıların sanat anlayışları göz önünde bulundurularak
değerlendirilmiştir. Çalışmanın bu yönüyle edebiyat biliminin yanı sıra hukuk, tarih,
sosyoloji, siyaset bilimi gibi birçok bilime de ışık tutacağı düşülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Roman, hukuk, adalet, mevzuat, kanun, mahkeme, yargı, 27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi, 12 Mart Muhtırası.

Abstract:
Legal norms are at the forefront of the rules regulating the relationship of
people with each other and with the state. The society's ability to live in peace and
tranquility and the survival of the state are only possible with the establishment of
these norms. For this purpose, states have made legal arrangements so that people
can live together in a peaceful and healthy way. In addition to including fundamental
rights and freedoms, their overlap with social norms facilitates the applicability of
these legal regulations. Regulations that do not meet the expectations of the society,
beyond the expected benefit, damage the trust of the society in the state and also
cause them to lose their belief in justice.
Although the novels are fictional texts, they provide serious data to the reader
about the legal regulations affecting social life as well as the political and social
developments in Turkey since the Tanzimat. In this respect, it is known that novels
are a source not only for literary scientists, but also for many sciences such as
sociology, psychology and history.
In the thesis, the period of time between 1960-1971 has been chosen on the
grounds that the Military Coup of May 27, 1960 and the Memorandum of March 12,
1971 caused a change not only in the political and social life, but also in the field of
literature. Within the scope of the study, 144 of the 490 novels whose first editions
were found to have been published between these years have been read. Among the
novels read, 92 novels, which were found to be in contact with the legal legislation,
have been used in the thesis.
In the study, which consists of eight chapters, the perspective of the novelists
on the laws, statutes, regulations and justice mechanism enacted in the Republican
Period, it has been tried to understand and make sense of how they reflect these in
their works and what their attitudes are towards them and what kind of message they
try to give to their readers. With this aspect, it is thought that the study will shed light
on many sciences such as history, law, political science, as well as literature.

Keywords: Novel, law, justice, legislation, law, court, jurisdiction, 27 May 1960 Military Coup, 12 March Memorandum.