Üniversite öğrencilerinde yeme bozuklukları ve öz-etkililik
Eating disorders among üniversity students and self-efficacy
Yazar: MERVE KADIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE ERGÜN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde yeme bozukluğu sıklığını, etkileyen faktörleri ve öz-etkililik düzeyi ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapıldı.Araştırma kapsamına, İstanbul ilinin Beşiktaş ilçesinde bulunan özel bir Meslek Yüksekokulu'nda öğrenim gören 525 üniversite öğrencisi alındı. Verilerin toplanmasında 19 sorudan oluşan bilgi formu, 23 sorudan oluşan öz-etkililik ve yeterlik ölçeği, 40 sorudan oluşan yeme tutumu testi (YTT-40) kullanıldı. Verilerin değerlendirmesinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare analizi, Mann-Whitney U testi, Logistik regresyon analizi kullanıldı.Araştırmaya katılanların %59.4'ünü (n=312) kız, %40.6'sını (n=213) erkek öğrenciler oluşturdu. Öğrencilerin YTT-40 puan ortalaması 17.91±11.10'idi. Kız öğrencilerin YTT puan ortalaması erkek öğrencilerden istatistiksel olarak anlamlı daha yüksekti (p<0.05). YTT puanı 30 ve üzerinde olan başka bir deyişle yeme bozukluğu bulunma olasılığı olan öğrenci yüzdesi 12.6'idi. Kız öğrencilerin %12.8'inin, erkek öğrencilerin %12.2'sinin YTT puanları kesim noktasının üstündeydi.Aşırı kilolu/obez öğrencilerin, vücut ağırlığından hiç memnun olmayan öğrencilerin, sıklıkla diyet yapanların, olası yeme bozukluğu (YTT puanı ? 30) oranı diğerlerine göre yüksekti (p<0.05).Öğrencilerin öz-etkililik puan ortalaması 85.08±12.98'idi. Öz-etkililik ve yeme tutumu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmekle beraber önemsizdi (rs:-0.09, p<0.05). YTT puanı normal sınırlarda ve kesim noktasının üstünde olan kız öğrencilerin öz-etkililik puan ortalamaları arasında fark yoktu. YTT puanı 30'un üstünde olan erkek öğrencilerin ise öz-etkililik puan ortalamaları daha düşüktü.Bu sonuçlar doğrultusunda ileri araştırmalar için genel öz-etkililik ölçeği yerine yeme tutumuna özel öz-etkililik ölçeğinin kullanılması önerilebilir.Anahtar sözcükler: yeme bozuklukları, öz-etkililik, yeme tutumu, YTT-40

Abstract:
This study aims to determine the frequency of eating disorder, the factors affecting it and its relationship with the level of self-efficacy among university students.The sample of research consisted of 525 university students attending Private a Vocational School of Higher Education located in Besiktas district of Istanbul. A questionnaire of 19 questions, a self-efficacy and sufficiency scale of 23 questions and an eating attitudes test (EAT) of 40 questions were used to collect the study data. Data were analyzed by descriptive statistics, chi-square analysis, Mann-Whitney U test and logistic regression analysis.The female study participants were 59.4% (n=312) and the male ones were 40.9% (n=213) . The average EAT -40 score of the students was 17.91±11.10. The average EAT score of the girls was more meaning full than the males (p<0.05). 30 and more scores of EAT which is mean the probability of eating disordered students was %12.6, 12.8% of the females? and12.2 % of the males? EAT scores were upper of the threshold point.The ratio of eating disorder (EAT point ? 30) was higher (p<0.05) among 23.7% of overweight/obese students; 43.9% of students not happy with their weight; 51.2% of those frequently on a diet of the students. The relationship between the self-efficacy and EAT scores of the students were statistically meaningful but not significant (rs:-0.09,p<0.05). Subscale score average of self-efficacy turning into attitude was higher among female students. There was no difference in the self-efficacy scores of female students with normal EAT scores and those who have risky scores. Male students with risky EAT scores had lower self-efficacy score average.In the light of these findings, use of a self-efficacy scale specific to the eating attitude can be proposed for further studies as opposed to the generic self-efficacy scale.Keywords: eating disorders, self-efficacy, eating attitude, EAT-40