Türkiye'deki üretici birliklerinin üretici örgütlenmesinde yeri ve önemi (Tokat ili Kazova bölgesi Yaş Sebze Meyve Üreticileri Birliği örneği )
Importance and status of producer organizations in the organization of producers: A case study with Fresh Vegetable and Fruit Producers Organizations of Kazova region in Tokat province of Turkey
Yazar: HASAN GÖKHAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL KIZILASLAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tokat-Kazova = Tokat-Kazova ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Bu araştırma; Tokat İli Kazova Bölgesinde bulunan Yaş Sebze Meyve Üreticileri Birliğine ortak olan üreticilerin sosyo-ekonomik özelliklerinin ortaya konulması, yaş sebze meyve pazarlama şekilleri ve özellikleri, bölgedeki ürün pazarlama yapısı ve üreticilerin örgütle olan ilişkilerinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Ortaklar oransal dağılım yöntemine göre belirlenmiş ve 84 üye üretici ile yüz yüze görüşerek anket çalışması yapılmıştır. Araştırmada, işletmelerin bazı yapısal özellikleri ile üretim ve pazarlama ile ilgili unsurların işletme büyüklük grupları bakımından farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amacıyla Wilcoxon İlişkili İkili Örneklem testi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda; üreticilerin yaşı, ambalaj malzemesinin masrafının kime ait olduğu, aracısız pazarlanan ürünlerde elde edilen fiyat durumu, ortaklaşa pazarlama yapma durumu, birliğin başarı durumu, birliğin ekonomik kalkınmadaki rolü, birliğin piyasa düzenleme konusunda yeterlilik durumu, birlik mevzuatının bilinme durumu, birlik yönetiminden memnuniyet durumu, birlikte en çok sözü geçen kişiler, birlikten beklentilerin gerçekleşme durumu, üreticilerin eğitim durumu, ekonomik güç ve hizmet açısından birlikler, komisyoncu faturalarını inceleme durumu, komisyoncunun ürünü sattığı fiyatı öğrenme durumu, piyasa fiyatını önceden bilme durumu, ürün derecelendirme uygulama durumu, ürün tutarının tahsil şekli, ürünü toptancı haline taşıma şekli, ürünün tarlada satılma durumu, yönetim kurulunda alınan kararları olumlu bulup-bulmama durumu hakkındaki görüşlerde, gruplar arasındaki farklılık anlamlı olarak bulunmuştur. İncelenen üreticilerin yaş ortalaması 48,84 yıldır. Eğitim düzeyleri % 50,00 oranında ilkokul mezunudur. Arazi mülkiyet durumları % 97,61 mülk arazi sahibidir. Üreticilerin tamamı traktör sahibidir. Borç kaynaklarının ise büyük çoğunluğu Ziraat Bankası kaynaklı olduğu görülmüştür. Üreticilerin birlikler hakkında yetersiz bilgiye sahip olduğu, üreticilerin birliklerden aldığı yardımın yetersiz olduğu, birlik organizasyonuna inançsız oldukları, birliklerden beklentilerinin gerçekleşmediği, ürünlerini genelde bölgedeki komisyonculara sattığı ve bu durumdan mağduriyetlerinin olduğu, birliğin çalışmalarında eksiklik olduğu, birliğin yasal ve yönetimsel sorunlarının bulunduğu belirlenmiştir. Bu durumun üretici lehine değişmesi ve mevcut yasanında revize edilerek üretici-üretici birliği entegrasyonunun sağlanması gerekmektedir. Tüm bu faktörler göz önünde bulundurularak üreticiye dönük etkin bir örgütlenme oluşturulmalıdır.

Abstract:
This study were aimed to be revealed socio-economical features of producers in this orgnization, methods and characteristics of fresh vegetable and fruit marketing, marketing structure for the produces in the region and relationship between the organization and the producers of Fresh Vegetable and Fruit Producer Organization in Kazova region of Tokat Province. Producer in the organization were sampled using proportional distribution method, and a face-to-face quastionnare was carried out over 84 member producers. Wilcoxon two-related sample test was used to determine whether some structural properties and marketing and production related factor vary among the groups of different size enterprises. Based on results of the study, there were significant differences among the size groups for age of member producers, ideas of producers about the persons who owns the expense of packing material, the state of price from products marketed first-hand, making the state a joint marketing, success state of the organization, the role in economic devolopment of the organization, the state in adequacy of market regulation of the organization, knowing status of the organization lagislation, the status of pleasure from the organization management, most people of the aforementioned in the organization, realization status of expections from the organization, educational status of producers, in term of economic power and service the organizations, examination of middleman bills, learning status of product sale price of middleman, onetime knowing status of the market price, state of application product classification, encash shape of product price, t product transportation type to wholesaler, status of the product selling in field, status positively find-not find decision of the board of directors. Average age of the producers was 48,84 years. Fifty per cent of them were primary school graduates. In terms of land owing, 97,61 % of them hand land. All of the producers had tractors. Most of their loans were taken from Ziraat Bankası ( Turkish Agricultural Bank ). It was found that the producers lacked enough level of information about producer organizations, the assistance they got from the organizations were insufficient, producers did not have faith in organizations, expectations of the producers from the organizations were not met, the producers sold their produces to middleman and they suffered from this trade, activities of the organization were not enough, and the organization had legal and managerial problems. It is necessary to fix problems, and the current law about producer organizations should be revised so that integration of producer and organizations will be realized. A producer oriented organization that takes these factors into consideration should be established.