Ankara Vakıf Eserleri Müzesi'nde sergilenen halıların tasarım özelliklerinin incelenmesi ve restitüsyon çalışmalarının yapılması
The examination of the design qualities of the carpets exhibited in the Ankara Museum of the Foundational Works and conduct of restitution
Yazar: PINAR ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE TOZUN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Ankara Vakıf Eserleri Müzesi = Ankara Museum of Foundation Pieces ; El halısı = Hand carpet ; Halılar = Carpets ; Restitüsyon = Restitution ; Tasarım = Design ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Türk halı sanatı = Turkish carpet art

Özet:
ÖZ

Bu araştırmanın amacı; Ankara Vakıf  Eserleri Müzesi'nde sergilenmekte olan halılar arasında restitüsyon çalışmalarının gerekli olduğu tespit edilen 20 halının tasarım özelliklerini incelemek ve restitüsyon çalışmalarını yapmaktır. Müzede teşhir alanında sergilenen ve restitüsyon çalışmasının yapılması gereken çeşitli yörelere ait 20 halı tespit edilmiş, halılara ait envanter bilgilerinden ve kaynaklardan yola çıkarak bilgi formu oluşturulmuştur. Müzede incelenen halılarının özelliklerine ait genel bir değerlendirilme yapılabilmesi için, tablolar elde edilmiş, frekans analizleri yapılmış ve ilgili bölümde verilmiştir.
2013-2014 yılında müzede teşhir bölümünde sergilenen halıların 18.-19. yüzyıl tarihlerini kapsadığı belirlenmiştir. Farklı yörelere ait halıların atkı, çözgü ve ilme ipliklerinde yün ipliği kullanılmıştır. Seccade türündeki halılar, Türk Düğüm tekniği kullanılarak çoğunlukla 26*30 ve 26*33 düğüm sıklığında dokunmuştur. Halılarda çoğunlukla kırmızı, lacivert, beyaz, siyah ve hardal sarısı renklerin kullanıldığı gözlenmiştir. Genellikle çift mihraplı ve birim tekrar kompozisyonlardan oluşan bu halılarda geometrik, bitkisel, figürlü, sembolik ve nesneli bezemeler yoğun olarak kullanılmıştır. Restitüsyon çalışması yapılması gereken halılarda saçak, çiti, kilim örgüsü, kenar örgüsü, çözgü kopukları ve hav kayıpları gibi hasarlar olduğu gözlenmiştir. Ayrıca  katalogda yer alan halının yüzyılı, boyutu, kalitesi ile müzede yer alan boyutu ve yüzyılının belirlenmiş olduğu envanter bilgileri ile araştırmacının kalite hesapları arasında farklılıklar bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
ABSTRACT

The objective of this research; is to analyze the design features of 20 carpets whose restitution studies are considered to be necessary among the carpets being exhibited in Ankara Foundation Work of Art Museum, and to carry out related restitution studies. In the museum,  it has been found out that, among the exhibited there are 20 carpets related to different regions where the restitution study should be carried out; and an information form has been created on the basis of inventory info related to the carpets. In order to carry out a general evaluation related to the characteristics of the carpets examined in the museum; tables have been acquired, frequency analyses have been conducted and these are mentioned in the relevant section.    
In 2013-2014, it has been found out that the carpets displayed in the exhibition section, do involve 18-19th centuries. Wool thread was used in the weft, warp and pile yarn of the carpets related to different regions. Only the carpets in the type of prayer rugs, were woven using Turkish Knot technique at mostly 26*30 and 26*33 knot frequency. It has been observed that mostly the colors red, navy blue, white, black and mustard yellow were used on the carpets. Geometrical, vegetal, figurative and symbolic decorations were used on these carpets that are generally constituted by double mihrabs and unit replication compositions. Damages such as web, fence, rug knitting, warp breakage and pile losses have been observed on the carpets that needed restitution study. In addition, it has been found out that there were differences between the century, dimension and quality of the carpet included in the catalogue, and its dimension inside the museum; also differences between the inventory info whose century was determined, and the quality calculations of the researcher.