Moda resmi (İllüstrasyonu) ders öğretim programının öğretim elemanı ve öğrenci görüşleri ışığında değerlendirilmesi
Evaluation of the fashion drawing (Illustration) lesson teaching program under the light of lecturers' and students' opinions
Yazar: BURCU BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE OKUR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Moda = Fashion ; Moda tasarımı eğitimi = Fashion design education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Resim eğitimi = Painting education ; Resim sanatı = Painting art ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim elemanları = Instructors ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İllüstrasyon = Illustration

Özet:
Günümüz endüstri anlayışı, çağın getirdiklerini dahi geride bırakarak hızla ilerleme, evrilme ve dönüşüm içerisine girmektedir. Sanayi Devrimi'nden bu yana teknolojide ve fabrikalaşmada yaşanan atak ile kitle üretimine geçilmesi, endüstri ürünlerinin biçimlerinde yozlaşmaya neden olmuştur. Estetik bir bakış açısı ve tasarım anlayışı gerektiren bu durum, ürünlerin sanatsal bir bakış açısıyla düşünülmesi ve yaratılması ihtiyacını doğurmuştur. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak ve sistemleşerek gelişen tasarım eğitimi anlayışı, o günden bugüne dek anlamını ve önemini artırarak devam ettirmektedir. Endüstriyel bir ürün haline gelen giyim kuşam, pek çok üründen daha hızlı bir biçimde üretilmekte ve tüketilmektedir. Estetik yenilenmeyle her seferinde yeniden hoşa giden yeni biçimler yaratma çabası, giyim endüstrisi içinde hayati bir önem kazanmıştır. Üstelik sosyal bir kimlik kazanarak, toplum içinde kendini kabul ettirme, beğenilme arzusu, sosyal statü sağlama veya sosyal bir mesaj verme gibi toplumsal ihtiyaç ve dürtülerin tatmin edilmesinde de giysilerden daha kolay ulaşılıp tüketilebilen, bizzat kendi bedenimizle ilgili bu kadar kuvvetli başka bir endüstri ürünü yoktur. Hızla üretilip tüketilirken, hoşa giden biçimler yaratarak, doğru mesajlar verip, kişiye uygun kimlikler yaratma çabasında olan giyim kuşam, sanat ve tasarım eğitimi gerektiren en önemli alanlardan birisini oluşturmaktadır. Temel sanat eğitimi ve figür çizimi ile alt yapıyı oluşturan moda tasarımı öğrencisi, moda resmi dersi ile de sadece hayalindekileri canlandırarak iki boyutlu düzleme aktarmakla kalmayıp; aynı zamanda da estetik eğitim olan sanat ve tasarım eğitimini almakta, görsel vizyonunu ve zihnini beslemektedir.

Moda resmi dersinin, moda tasarımı öğretim programındaki yerini, konumunu, önemini, işlenişini ve içeriğini belirlemek gibi pek çok açıdan dersi derinlemesine inceleme altına alan bu araştırmada, kapsamlı bir literatür araştırması yapılmış, eğitim, moda, sanat ve tasarım disiplinleri arasında bir bağ kurularak konu incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın verilerini oluşturmak için Türkiye'deki ders programları ile Avrupa'daki moda tasarımı ders programları incelenmiş, moda resmi eğitimi veren uzmanlarla ve moda resmi eğitimi alan öğrencilerle yüz yüze görüşülerek birinci elden bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu araştırma moda tasarımı eğitimi için moda resmi dersinin yeri, gelişimi ve önemini anlayabilmek için, dersin ön yeterlilikleri, içeriği, kapsamı, uygulanan tekniği, yöntemi, yararlanılan kaynakları ve değerlendirme yöntemi gibi pek çok açıdan dersi irdelemeyi amaçlamıştır.

Araştırmaya öncelikle ÖSYM yerleştirme kılavuzunda yer alan moda tasarımı lisans programlarını belirleyerek, bu programlarda yer alan moda resmi derslerinin ders saati, ders zamanı ve ders içeriklerinin incelenmesiyle başlanmıştır. Yerinde gözlem ve görüşme amacı ile örneklem olarak belirlenen üniversitelere gidilerek araştırmacı tarafından uzmanlar ve öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş ve kayıt altına alınmıştır. Transkripsiyonu yapılan görüşmeler içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiş, elde edilen bulgular araştırma soruları çerçevesinde yorumlanmıştır. Bulgular yorumlanarak tartışılmış, sonuçlar yazıldıktan sonra çalışmayla ilgili önerilere yer verilmiştir.

Araştırmada elde edilen sonuçlardan, önemli görülenlerden bazıları şu şekilde sıralanmıştır:

• Moda tasarımı programına öğrenci alımının merkezi sınav sistemi ve moda tasarımı eğitimine uygun yetenek sınavı kombinasyonu ile yapılması gerektiği belirlenmiştir.
• Moda tasarımı öğrencisinin insan vücudunu tanıyarak, doğru, estetik ve işlevsel tasarımlar yapabilmesinde; hayalindeki tasarımı doğru ve estetik bir biçimde iki boyutlu düzleme aktarabilmesinde; estetik bakış açısı kazanıp, yaratıcılığını kullanarak kendisini ifade edebilmesinde moda resmi dersinin moda tasarımı programı içerisinde önemli bir yere sahip olduğu tespit edilmiştir.
• Moda tasarımı eğitim programlarında yer alan moda resmi derslerinin tam anlamıyla uygulanabilmesi için programda verilen zamanın yeterli olmadığı görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Moda Resmi, Moda İllüstrasyonu, Tasarım Eğitimi, Moda Tasarımı Eğitimi, Sanat Eğitimi

Abstract:
Today's industry understanding is in rapid progress, evolution and transformation, leaving behind even what the era brings. Since the Industrial Revolution, mass production started thanks to progressing in technology and factorization but this case caused degeneration in the forms of industrial products. This situation, which requires an aesthetic point of view and an understanding of design, has led to the need consideration and creating the products with an artistic point of view. Design Education Understanding starting from this need and developing systematically continues to increase its meaning and importance since that day. Clothing, which has become an industrial product, is produced and consumed more quickly than many products. The effort to create new forms that are always pleasing with aesthetic renewal has gained vital importance in the clothing industry. Moreover, there is no other industrial product that is so powerful about our own body that can be easily reached and consumed from the garments in the satisfaction of social needs and impulses such as gaining a social identity, accepting oneself, desire to be liked, providing social status or giving a social message. While clothing is produced and consumed rapidly, it strives to create appropriate forms and to create appropriate identities by giving correct messages; therefore, it is one of the most important fields requiring art and design education. The fashion design student, who forms the infrastructure with basic art education and figure drawing, not only transfers the imagination to the two-dimensional plane with the fashion drawing lesson but also transfers it to the two-dimensional plane; at the same time, he takes art and design education, which is aesthetic education, and feeds his visual vision and mind.

In this research, the Fashion Drawing Lesson has been examined in detail in terms of determining the place, position, importance, processing and content of the Fashion Drawing Lesson in the official fashion design curriculum and a comprehensive literature search has been conducted; then the matter has been tried to be examined thanks to a link has been established between education, fashion, art and design disciplines.

The course syllabus in Turkey and some of fashion design course programs in the world were examined; the experts providing fashion formal education and the students who received fashion formal education were interviewed face-to-face to obtain information first-hand.

The study aims to examine the course in many aspects like the pre-qualifications, content, frequency, scope, technique, method, sources and evaluation methods of the course in order to understand the place, development and importance of fashion formal education for fashion design education.

First of all, the study started by determining the fashion design undergraduate programs in the OSYM (Assessment Selection and Placement Center) placement guide and examining the course hours, course times and course contents of the fashion formal courses in these programs. The researcher visited the designated universities for the purpose of on-site observation and interview, and conducted semi-structured interview questions and face-to-face interviews with experts and students and recorded them. The transcribed interviews were analyzed using content analysis method and the findings were interpreted within the framework of the research questions. The findings were interpreted and discussed, and after the results were written, suggestions about the study were included.

Some of the important results of the research are listed as follows:

• It has been determined that the admission of students to the fashion design program should be made with the combination of central examination system and talent exam suitable for fashion design education.
• It has been determined that the fashion drawing lesson has an important place in fashion design program in gaining aesthetic perspective and expressing itself by using creativity for the fashion design student's ability to recognize the human body and make accurate, aesthetic and functional designs; to transfer the imaginary design accurately and aesthetically to the two-dimensional plane.
• It was seen that the time granted for the program was not sufficient in mean of implementation of the fashion drawing lessons properly in the fashion design education programs.

Key Words: Fashion Drawing, Fashion Illustration, Design Education, Fashion Design Education, Art Education