Çalışan gençlerde depresyon ve anksiyetenin yordayıcısı olarak kişilik özellikleri
Personality traits as a predictor of depression and anxiety among working adolescents
Yazar: SİMGE KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HALUK ARKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Çalışan gençler = Working youngs ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Kişilik özellikleri ile psikolojik bozukluklar arasındaki ilişki çok eski zamanlardan beri psikoloji literatüründe sıklıkla incelenen bir konu olmuştur. Depresyon ve kaygı gibi bozukluklarda kişilik özelliklerinin etkisini incelemek amacıyla çok sayıda çalışma yapılmıştır.Bu çalışmada, Cloninger'in çok boyutlu kişilik kuramındaki mizaç ve karakter boyutlarının depresyon ve kaygı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Depresyon ve kaygı bozukluğu geliştirme açısından risk taşıyan toplam 241 çalışan gence Mizaç ve Kişilik Envanteri (MKE), Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (DSKE) ve demografik bilgi formu uygulanmıştır. Bu ölçeklerle birlikte katılımcıların mizaç ve karakter boyutu puanları, depresyon ve kaygı puanları ile bazı demografik özellikler açısından durumları belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda Zarardan Kaçınma mizaç boyutunun depresyon ve kaygı ile pozitif, Kendini Yönetme karakter boyutunun ise negatif yönde ilişkide olduğu bulunmuştur. Başka bir deyişle depresyon ve kaygı, yüksek Zarardan Kaçınma, düşük Kendini Yönetme puanları ile yordanabilmektedir. Bu durum Zarardan Kaçınma puanları yüksek olan kişilerin kötümserlik, güvensizlik, düşük enerji düzeyine sahip olma, diğerlerini endişelendirmeyen durumlarda bile negativist olma gibi özelliklerinin depresyon ve kaygının klinik özellikleriyle örtüştüğü şeklinde yorumlanmıştır. Benzer şekilde Kendini Yönetme puanları düşük kişilerin olgunlaşmamışlık, kırılganlık, suçlayıcılık, amaç belirleme ve izlemede beceriksizlik gibi özellikleri depresyon ve kaygının klinik görünümünü anımsatmaktadır. İlişkili bulgular tartışılmıştır.Anahtar Sözcükler: kişilik, mizaç, karakter, depresyon, kaygı

Abstract:
The relationship between personality traits and psychological disorders has been exhibited in psychology literature since old times. In order to understand the effect of personality traits on depression and anxiety, so many studies have been conducted.In this study, the effects of temperament and character dimensions of Cloninger?s multi dimensional personality theory on depression and anxiety were examined. A total of 241 working adolescents, who have a risk about developing depression and anxiety disorders, were investigated by using Temperament and Character Inventory (TCI), Beck Depression Inventory (BDI), State-Trait Anxiety Inventory (STAI) and demographic information form. Together with these scales, temperament and character dimension scores, depression and anxiety scores and the situations of the participants in terms of demographic characteristics were defined. Analyses showed that the depression and anxiety are positively correlated with Harm Avoidance temperament dimension and negatively correlated with Self-Directedness character dimension. In other words, depression and anxiety can be predicted by high Harm Avoidance and low Self-Directedness scores. Individuals who have high scores in Harm Avoidance tend to be pessimistic, insecure, negativist even in situations which others don?t worry and have a low energy level. This features correspond to clinical aspects of depression and anxiety. Similarly, individuals who are low in Self-Directedness are described as immature, fragile, accusatory and clumsy in defining and pursuing meaningful goals. This is also similar to clinical aspect of depression and anxiety. Relevant findings have been discussed.Key words: personality, temperament, character, depression, anxiety