Fındık üreticiliğinde yapısal dönüşüm: Fatsa ve Ünye köyleri üzerine sosyolojik bir inceleme
Structural transformation in hazelnut production: A sociological study on villages of Fatsa and Unye
Yazar: ŞAFAK DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN AKARÇAY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Fındık = Hazelnut ; Küçük meta üretimi = Petty commodity production ; Ordu-Fatsa = Ordu-Fatsa ; Ordu-Ünye = Ordu-Ünye ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Tarım politikaları = Agricultural policies ; Tarımsal dönüşüm = Agricultural transformation ; Tarımsal üretim = Agricultural production

Özet:
Günümüzde tarımsal üretim, dünya ve Türkiye genelinde önemini korumakta ve
pek çok insanın temel geçim kaynağını oluşturmaktadır. Geçmişten günümüze,
devletlerin uyguladıkları tarım politikalarında küresel ve yerel düzeyde bir dönüşüm
yaşanırken tarımda kapitalist ilişkiler gelişerek yayılmış ve köylülük de bir dönüşüm
süreci içerisine girmiştir.
Bu araştırmada, tarımda gelişerek yayılan kapitalist ilişkileri ve küçük metâ
üreticiliğinin genel yapısını incelemek amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak fındık
üretimi araştırmanın konusu olarak seçilmiş, devletin genel olarak tarıma özel olarak da
fındığa yönelik uyguladığı politikalardaki yaşanan dönüşümün fındık üreticileri
üzerindeki sosyo-ekonomik etkileri ile birlikte sosyolojik olarak incelenmeye ve
yorumlanmaya çalışılmıştır.
Fındık, dünyada üretimi büyük oranda Türkiye'de gerçekleştirilen ve Türkiye için
de önemli ihracat ürünlerinden birisidir. Yetiştiği bölgedeki insanların temel geçim
kaynağı olması nedeniyle hem ekonomik hem de sosyal bir değeri de bulunmaktadır.
Araştırmada, tarımda kapitalist ilişkilerin gelişimi ve devletin genel olarak tarıma özel
olarak da fındığa yönelik uyguladığı tarım politikalarındaki dönüşüm, fındık üretimi
üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Buna yönelik olarak, 2019 yılının fındık hasadı
döneminde, Ordu'nun Fatsa ilçesine bağlı Güvercinlik köyü ile Ünye ilçesine bağlı
Dumanlı köyünde uygulamaya dayalı nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
In today's world, in Turkey and worldwide, agricultural production maintains its
importance and is still the main income source for many people. While there has been a
global and local transformation in the agricultural policies implemented by the states,
from the past to the present, capitalist relations in agriculture have developed and spread,
and the peasantry has entered a transformation process.
In this study, it is aimed to examine the capitalist relations that developed and
spreaded in agriculture and the general structure of petty commodity producer. For this
purpose, hazelnut production has been chosen as the subject of the research and it has
been tried to be examined and interpreted sociologically, together with the socioeconomic effects of the transformation in the policies applied by the government towards
hazelnut in general.
Hazelnut, is an agricultural product that mostly produced in Turkey around the
world and one of the most important exporting products of the country. Because of it is
the main source of income for the people in the region where it grows, it has both an
economic and a social value. In this research, the development of capitalist relations in
agriculture; and the transformations of the state's agricultural policies has been applied in
general and spesifically to hazelnut tried to be examined through hazelnut production.
For this purpose, during the hazelnut harvesting period in 2019, an application-based
qualitative research was conducted in Güvercinlik village of Fatsa district and Dumanlı
village of Ünye district of Ordu.