Nüfusun yaşlanması ve ekonomik büyüme ilişkisi: Geleneksel durağan duruma farklı bir yaklaşım
The relationship of population aging and economic growth: A different approach to the traditional stable situation
Yazar: YAVUZ ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. OSMAN DEMİR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Demografi = Demography ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Neo-klasik büyüme = Neo-classical growth ; Nüfus = Population

Özet:
Bir toplumun yaş yapısı o toplumun mal ve hizmet tercihlerini, beklentilerini, üretimini, tüketimini, yatırımlarını, girişimlerini ve devlet politikalarını belirlemede son derece etkilidir. Günümüzde çeşitli ülkelerin nüfus yapıları ile gelişmişlik düzeyleri karşılaştırıldığında, gelişmişlik düzeyi arttıkça genç nüfusun toplam nüfusa oranının azaldığı, yaşlı nüfusun toplam nüfusa oranının ise arttığı görülmektedir. Son yarım asırda yaşlı nüfus, yüksek gelirli ülkelerde yaklaşık iki kat artış göstermiştir. Çalışmada nüfusun yaşlanması ve büyüme, nüfus teorileri ve nüfusla ilişkili büyüme modelleri, yaşlanmanın ekonomik etkileri başlıkları altında, 65+ nüfusun toplam nüfus içindeki payının artmasının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri incelenmiştir. Özellikle gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfustaki yığılmaya bağlı olarak büyüme hızının düştüğü, azalan verimler yasası yanında bu sebeple de ekonomilerin durgun duruma girdikleri panel veri analizi ile ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda R. Solow'un üretim fonksiyonu dikkate alınmış ve Dünya Bankası veri tabanından yüksek gelirli 25 ülkenin 1995-2021 dönemine ait yıllık verileri kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, işçi başına sermayede meydana gelen 1 birimlik artışın işçi başına çıktıyı 0,504 oranında artırdığı ve yine işçi başına düşen 65+ nüfusta meydana gelen 1 birimlik artışın işçi başına çıktıyı -0.241 oranında azalttığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda yaşlanmanın ekonomik büyüme üzerindeki yavaşlatıcı etkisini, iş gücü ithali, iş gücünün niteliğinin artırılması, sermaye yoğun üretim, kadın istihdamının artırılması, emeklilik yaşının uzatılması ve gümüş ekonomi gibi politikalarla önemli ölçüde çözülebileceği ileri sürülmüştür.

Abstract:
The age structure of a society is extremely effective in determining the goods and service preferences, expectations, production, consumption, investments, initiatives and government policies of that society. Today, when the population structures of various countries are compared with their level of development, it is seen that as the level of development increases, the ratio of the young population to the total population decreases, while the ratio of the elderly population to the total population increases. In the study, the effects of the increase in the share of 65+ population in the total population on economic growth were examined under the headings of population aging and growth, population theories and population-related growth models, and the economic effects of aging. Particularly in developed countries, it is aimed to reveal with panel data analysis that the growth rate has decreased due to the accumulation of the elderly population, and that the economies have entered a stagnant state for this reason, as well as the law of declining yields. For this purpose, the production function of R. Solow was taken into account and the annual data of 25 high-income countries from the World Bank database for the period 1995-2021 were used. As a result of the analysis, it has been determined that 1 unit increase in capital per worker increases output per worker by 0.504 and 1 unit increase in 65+ population per worker reduces output per worker by -0.241. In this context, it has been argued that the slowing effect of aging on economic growth can be significantly resolved with policies such as labor force imports, increasing the quality of labor force, capital-intensive production, increasing women's employment, extending the retirement age and silver economy.