Kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanılı hastalarda bronşiektazi varlığı ile ilişkili klinik ve radyolojik faktörlerin ve inflamatuar belirteçlerin alevlenmeler üzerine etkisinin araştırılması
Clinical and radiological factors associated with bronchiectasis and the effect of inflammatory markers on exacerbations in patients with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: ZEKİYE KULA
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET BİRCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bronşektazi = Bronchiectasis ; Bronşiyal hastalıklar = Bronchial diseases ; Nüks = Recurrence ; Plazminojen aktivatörleri = Plasminogen activators ; Ürokinaz = Urokinases

Özet:
KOAH hastalarında bronşiektazi sık görülmektedir ve KOAH'ın spirometrik şiddeti
arttıkça görülme sıklığı da artmaktadır. Bronşiektazi varlığının alevlenmeler ile
ilişkili olduğu ve bu hastalarda mortaliteyi belirlediği gösterilmiştir. Ancak bu iki
hastalığın birlikte bulunduğu bireyler ile bronşiektazi olmayan KOAH hastalarında
alevlenmeleri belirleyecek inflamatuar belirteçler yeterince çalışılmamıştır.
Çalışmaya GOLD tanımına uygun olarak toplam 87 KOAH hastası alındı. Hastaların
demografik özellikleri, rutin tetkikleri, solunum fonksiyon testi, CAT skoru ve
mMRC dispne skalası, GOLD evrelemesi kaydedildi. Hastalar gelecekteki
alevlenmeler yönünden 9,6±3,3 (6-12) ay prospektif olarak telefon ve klinik vizitleri
ile takip edildi. Stabil dönemde yüksek çözünürlüklü toraks BT görüntüleri alınarak
bronşiektazi varlığı ve bronşiektazinin şiddeti yönünden iki radyolog tarafından
Smith ve Modifiye Reiff skorları kullanılarak değerlendirildi. Hastalar bronşiektazi
olan ve olmayan olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların alevlenme ve stabil
dönemlerinde alınan venöz kan örneklerinde fibrinojen, C-Reaktif protein (CRP),
Soluble ürokinaz-tip plazminojen aktivatör reseptörü (suPAR) ve Plazminojen
aktivatör inhibitörü-1 (PAI-1) düzeyleri çalışıldı.
Hastaların (85E, 2K) ortalama yaşları 68,1±9 (46-87) idi. Hastaların 38'inde (%43,7)
bronşiektazi saptandı. Bronşiektazi en sık tübüler formda idi (%89,4) ve alt loblarda
daha fazlaydı. Bronşiektazi olan grupta vücut kitle indeksinin daha düşük (p=0.036),
GOLD'a göre KOAH evresinin daha ileri evre (p=0.004), alevlenmelerin daha sık
(p=0.01), alevlenme döneminde fibrinojen ve CRP değerlerinin daha yüksek olduğu
görüldü (sırasıyla p=0.01, p=0.013). Radyolojik olarak bronşiektazi şiddeti arttıkça
alevlenme sıklığının arttığı (r=0,356, p<0.05), alevlenme dönemi fibrinojen ve CRP
düzeylerinin yükseldiği tespit edildi (sırasıyla r= 0,283, p<0.05 ve r=0,327, p<0.01).
Serum suPAR ve PAI-1 değerlerinin hem alevlenme döneminde hem de stabil
dönemde bronşiektazi olan grupta daha yüksek olduğu tespit edilse de bu fark
istatistiksel olarak anlamlı değildi.
Sonuç olarak, KOAH bronşiektazi birlikteliğinde bronşiektazi, şiddeti ile paralel
olarak hastalarda sık alevlenmelere neden olmaktadır. Radyolojik olarak bronşiektazi
şiddeti arttıkça alevlenme dönemi fibrinojen ve CRP düzeyleri de artmaktadır.
suPAR ve PAI-1 değerlerinin bronşiektazi olan KOAH hastalarında daha yüksek
saptanmış olması bu hastalarda artmış havayolu inflamasyonunda rol oynuyor
olabileceklerini düşündürmektedir.

Anahtar sözcükler: alevlenme, bronşiektazi, çözünebilir ürokinaz-tip plazminojen
aktivatör reseptörü, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, plazminojen aktivatör
inhibitörü-1

Abstract:
Clinical and Radiological Factors Associated with Bronchiectasis and The Effect
of Inflammatory Markers on Exacerbations in Patients with Chronic
Obstructive Pulmonary Disease
Bronchiectasis is common in patients with COPD, and as the spirometric severity
increases, the frequency of bronchiectasis would increase as well. The presence of
bronchiectasis is correlated with exacerbations and determines mortality of COPD
patients. However, the inflammatory biomarkers that determine the exacerbations
have not been studied adequately in COPD patients with or without bronchiectasis.
A total of 87 patients with COPD were included in the study according to the
description of GOLD. The demographic characteristics, routine medical records,
pulmonary function tests, CAT score, mMRC dyspnea scale and GOLD stage were
recorded. The patients were prospectively followed up by phone calls and clinical
visits with an average of 9,6±3,3 (6-12) months for future exacerbations. High
resolution thorax CT images were taken during the stable period and the presence
and severity of bronchiectasis were evaluated by two radiologists using Smith and
Modified Reiff scores. Patients were divided into two groups as with or without
bronchiectasis. Fibrinogen, C-reactive protein (CRP), Soluble Urokinase
Plasminogen Activating Receptor (suPAR) and Plasminogen Activator Inhibitor-1
(PAI-1) levels were determined in venous blood samples taken during the
exacerbation and stable periods of the patients.
The mean age of the patients (85M, 2F) was 68,1±9 (46-87). Bronchiectasis was
detected in 38 patients (43.7%). The most common form was tubular bronchiectasis
(89.4%) which was located predominantly in the lower lobes. Patients with
bronchiectasis had lower body mass indexes (p=0.036), more advanced COPD
(p=0.004), more frequent exacerbations (p=0.01), and much higher serum fibrinogen
and CRP levels in exacerbation period (p=0.01, p=0.013, respectively). As the
severity of bronchiectasis increased, the frequency of exacerbations (r=0,356,
p<0.05) and serum fibrinogen and CRP levels in the exacerbation period (r=0.283,
p<0.05 and r=0.332, p<0.01, respectively) were increased. Although serum suPAR
and PAI-1 values were higher in COPD patients with bronchiectasis both in
exacerbation and stable period than those without bronchiectasis, this difference was
not statistically significant.
As a conclusion; in COPD patients with bronchiectasis, bronchiectasis causes
frequent exacerbations in parallel with the severity of disease. As the severity of
bronchiectasis increased, the frequency of exacerbation and serum fibrinogen and
CRP levels in the exacerbation period were increased. The high serum values of
suPAR and PAI-1 found in COPD patients with bronchiectasis suggests that these
biomarkers may be involved in already increased airway inflammation in these
particular group of COPD patients.

Keywords: bronchiectasis, chronic obstructive pulmonary disease, exacerbation,
plasminogen activator inhibitor-1, Soluble urokinase-type plasminogen activator receptor