Ergenlerde dua tutumları ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir çalışma: Erzurum örneği
A study about relation between prayer attitudes and hopelessness levels among adolescents: Sample of Erzurum
Yazar: HATİCE KUTLU
Danışman: PROF. DR. FARUK KARACA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dua = Prayer ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Erzurum = Erzurum ; Umutsuzluk = Hopelessness

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; ergenlerin dua tutumları ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bunun için öncelikli olarak ergenlik dönemi gelişimsel özellikleri, umutsuzluk ve dua kavramları hakkında literatür taraması yapılarak bilgi verilmiştir. Ardından ergenlik döneminde dua ve umutsuzluk arasındaki ilişki ülkemizde yapılan çalışmalardan elde edilen bilgiler doğrultusunda açıklanmıştır.
Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemi 13-22 yaş arası, 261 (%43,9) kız ve 333 (%56,1) erkek olmak üzere 594 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada kişisel bilgi formu, "Dua Tutum Ölçeği" ve "Beck Umutsuzluk Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada ergenlerin dua tutumları ve umutsuzluk düzeyleri arasında ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca dua tutumu ve umutsuzluk düzeyi ile sosyo-demografik değişkenler arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. 
Ergenlik döneminde bireylerin çok yönlü değişim ve gelişim yaşadıkları anlaşılmıştır. Çok yönlü değişim ve gelişime ayak uydurmaya çalışırken akademik konularla uğraşmaları onları zorlamaktadır. Bu durum ergenlerin bunalmasına ve umutsuzluğa kapılmalarına neden olmaktadır. Bunun yanında ergenlerin diğer gelişim dönemlerinde olan bireylerden daha fazla umutsuzluk yaşadıkları tespit edilmiştir.
Teorik yaklaşımlarda dua ve umutsuzluk arasında ilişki olduğu belirtilmiştir. Ülkemizde yapılan çalışmalarda dua etmenin umudu arttırdığı bulunmuştur. Dua ve umutsuzluk arasında negatif korelasyon olduğu anlaşılmıştır. 
Ergenlik dönemi zorlayıcı bir süreçtir. Ergenlerin bu zorlu süreçte dua ederek rahatlayabilecekleri ve umutlarını canlı tutarak umutsuzluğa kapılmaktan korunabilecekleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to investigate the relation between prayer attitudes and hopelessness levels of adolescents. For this purpose, it was informed about the developmental characteristics of adolescence, hopelessness and pray terminology by literature research. Then, the relation between prayer and hopelessness levels in the adolescence was investigated by the information which are gathered by the local studies in our country. 
The research is designed according to the relational survey model of the quantitative research methods. The sample of the study is consists of 589 participant as 261 (%43,9) females and 333 (%56,1) males between 13-22 years old. In the research, the form of personal information, "The scale of perception of fate" and " The scales of Beck Hopelessness" was used and the relation between prayer attitudes and hopelessness levels of adolescents was determined. Also meaningful differences were found between prayer attitude and hopelessness level with socio-demographic variables.
It has been understood that individuals experience multi-dimensional change and development during adolescence. They try to keep up with the changes and developments that force them to deal with academic issues. This situation causes adolescents to overwhelm and hopelessness. In addition, it was found that adolescents experienced more despair than individuals in other developmental stages.
In theoretical approaches, there is a relationship between prayer and hopelessness. Studies conducted in our country have found that praying increases hope. And also, it was found that correlation between prayer and hopelessness is negative. 
Adolescence is a compelling process. It has been concluded that adolescents can relax by praying during this difficult process and be protected from despair by keeping their hopes alive.