Çokkültürlü paylaşım atölyesinin okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime ilişkin görüş ve yeterlik algılarına etkisi
The effect of multicultural sharing workshop on preschool teachers' views and perceptions of efficacy regarding multicultural education
Yazar: NURULLAH DÜZEN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ŞEN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı, çokkültürlü paylaşım atölyesinin okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime ilişkin görüş ve yeterlik algıları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntemlerden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda zayıf deneysel desenlerden tek grup ön test- son test deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu ön testleri dolduran 126 öğretmen arasından ölçüt örnekleme göre 44 öğretmen belirlenerek uygulamaya dahil edilmiştir. 16 oturumdan oluşan paylaşım atölyesi 8 hafta sürmüş ve çevrimiçi uygulanmıştır. Ardından uygulamaya katılan öğretmenlerden gönüllü olan 21'i nitel çalışma grubuna dahil edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, çokkültürlü paylaşım atölyesi öncesinde ve sonrasında "Çokkültürlü Eğitim", "Çokkültürlü Yeterlik Algıları" ve "Çokkültürlü Kavram Haritası" kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler ise odak grup görüşmesi, gözlem notları, araştırmacı günlükleri ve araştırmacıya mektuplar aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar testi ve Bağımlı Örneklemler t Testi; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, çokkültürlü paylaşım atölyesinin öğretmenlerin Çokkültürlü Eğitim Ölçeği, Çokkültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği ve Çokkültürlü Eğitim Kavram Haritası puanlarını yükseltmede olumlu etkilediği görülmüştür. Nitel boyutta ise öğretmenlerin çokkültürlü paylaşım atölyesi ile ilgili kapsamın dar olması, oturumların basit ve uzun olması gibi olumsuz görüşleri ile birlikte atölyenin öğretmenlerin mesleki, kişisel ve sosyal gelişimlerini desteklediği, ön yargılarını azalttığı ve öğretmenlerin farklı bakış açıları kazanmasını olumlu etkilediği görülmüştür. Öğretmenler, atölyenin kapsamının genişletilerek yaygınlaştırılması ve eğitim programlarına yansıtılması gerektiğini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik olumlu görüşlere sahip olduğu fakat bu konuda kendilerini yetersiz gördükleri, dolayısıyla öğretmen yetiştirme sürecinde konuyla ilgili dersler eklenerek, daha fazla uygulama yapma fırsatı sağlanarak desteklenmeleri gerektiğini belirtmişlerdir. Elde edilen bulgular çerçevesinde çokkültürlü eğitimle ilgili öğretmenlere, karar alıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Çokkültürlülük, çokkültürlü eğitim, okul öncesi, öğretmen.

Abstract:
The aim of the research is to examine the effect of the multicultural sharing workshop on preschool teachers' views and perceptions of efficacy regarding multicultural education. Embedded design from mixed methods was used in the research. In the quantitative dimension of the research, one group pre-test-post-test design which is one of the weak experimental designs was used.  In the study group of the research, 44 teachers according to criterion sampling among 126 teachers who completed the pre-tests were included. The 16-session sharing workshop lasted 8 weeks and was conducted online. Then, 21 volunteer teachers who participated in the application were included in the qualitative study group. The quantitative data of the research were collected using "Multicultural Education", "Multicultural Efficacy Perceptions" and "Multicultural Concept Map" before and after the multicultural sharing workshop. Qualitative data were gathered through focus group interviews, observation notes, researcher diaries and letters to the researcher. Wilcoxon Signed Ranks test and Dependent Samples t Test were used to analyze quantitative data; content analysis was used to analyze qualitative data. In the quantitative dimension of the research, it was seen that the multicultural sharing workshop had a positive effect on raising teachers' Multicultural Education Scale, Multicultural Efficacy Perceptions Scale and Multicultural Education Concept Map scores. In the qualitative dimension, it was seen that the workshop supported teachers' professional, personal and social development, reduced prejudices and positively affected teachers' gaining different perspectives, although teachers had negative opinions about the multicultural sharing workshop, such as the narrow scope of the multicultural sharing workshop, the sessions being simple and long. Teachers stated that the content of the workshop should be expanded, disseminated and reflected in education programmes. They also stated that teachers have positive views towards multicultural education, but they consider themselves inadequate in this regard, so they should be supported by adding related courses in the teacher training process and providing more practice opportunities. Within the framework of the findings, suggestions were made to teachers, decision makers and researchers on multicultural education.

Keywords: Multiculturalism, multicultural education, preschool, teacher.