Bolu-Aladağ ormanlarında Sarıçam (Pinus silvestrisL), (Karaçam Pinus nigra Arn) ve Uludağ göknarı (Abies bornmulleriana Mattf.) meşçelerinde tepe dejenerasyonlarının (kırık-larının) çapartımına etkileri
Impact of snow damages on top of tress in relation tothe vigor and diamater growth of the trees at the stands of Scotch pine (Psilvestris), Black pine (Pnigra) and Uludağ fir (Abies born.) in Bolu-Aladağ Forents
Yazar: MEHMET AKTAŞ
Danışman: PROF.DR. KORHAN TUNÇTANER
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
ÖZETYÜKSEK MÜHEND SL K TEZBOLU-ALADAĞ ORMANLARINDA SARIÇAM (Pinus silvestris L.), KARAÇAM(Pinus nigra arnold. subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe) VE ULUDAĞ GÖKNARI(Abies bornmülleriana Mattf.) MEŞÇERELER NDETEPE DEJENERASYONLARININ (KIRIKLARININ) ÇAP ARTIMINA ETK LERMehmet AKTAŞZonguldak Karaelmas ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüOrman Mühendisliği Anabilim DalıTez Danışmanı: Prof. Korhan TUNÇTANEROcak 2006, 115 sayfaBolu-Aladağlar yöresinde 2001-2002 kışında yağan çok miktarda kardan sonra, Sarıçam,Karaçam ve Uludağ Göknarı meşçerelerinde büyük miktarda kar tahribatı meydana gelmiştir.Bu meşçerelerdeki devrik ve gövde kırıkları kesilerek ormandan çıkarıldıktan sonra geriyekalan tepe kırığı olan ağaçların çap artımlarını ne derecede gerçekleştirdikleri araştırılmıştır.Yapılan bu araştırma Bolu Orman Bölge Müdürlüğü, Aladağ Orman şletme Müdürlüğü'nünüç şefliğindeki (Şerif Yüksel Araştırma, Kökez ve Alabarda) 10 örnek alandagerçekleştirilmiştir. Metot olarak, kırılma tipleri belirlenmiş, her örnek alanda ve her kırılmatipi için dört adet ve tepesi kırılmayan ağaçlar için de üç adet örnek ağaç tespit edilmiştir. Buörnek ağaçlarda, çap artımlarının belirlenmesi için birer adet artım kalemi alınmış ve bu artımkalemleri üzerindeki yıllık halkalarda L N-TAB mekanizması ile çap artımları ölçülmüştür.Ölçülen bu değerlerin aritmetik ortalaması alınarak, grafikleri oluşturulmuştur. Ayrıca, her türiçin, ağaçların kırılmadan sonraki üç yıllık dönemde gerçekleştirdikleri çap artımları veÖZET(devam ediyor)kırılmadan önceki üç yıllık dönemdeki çap artımları arasındaki farklılıklar saptanmıştır. Kırıktiplerine göre yıllar ve dönemler için hesaplanan çap artım değerleri rastlantı parsellerine görefaktöriyel varyans analizlerine tabi tutulmuştur. Bu analizlerin sonucunda, kırılmadan sonrakiüç yıllık dönemde, kırık tipleri arasında, türlerin çap artımları yönünden önemli farklılıkbulunmamıştır. Dönemler arasında ise kırılmadan sonraki dönem ile kırılmadan öncekidönem arasında ortalama çap artımları yönünden önemli derecede farklılık bulunmuştur.Fakat bu farklılık, kırılma tiplerine yansımamıştır.Sonuç olarak, tepe kırılması zararına uğrayan ağaçların çap artımları 2002-2004 dönemindekiüç yıl sonunda, zarar görmeyen ağaçların çap artımlarına önemli derecede farklılıkgöstermemişlerdir. Bu nedenle, tepe kırılması zararına uğrayan ağaçların bir süre dahaormanda muhafaza edilmeleri ve örnek ağaçlardaki çap artımlarının periyodik olarak kontroledilmeleri uygun görülmektedir.Anahtar sözcükler: Sarıçam, Karaçam, Uludağ Göknarı, Kar Tahribatı, TepeDejenerasyonu (Kırılması), Çap Artımı.Bilim Kodu : 502.01.02

Abstract:
ABSTRACTM. Sc. ThesisIMPACT OF SNOW DAMAGES ON TOP OF TREES IN RELEATION TO THEVIGOR AND DIAMETER GROWTH OF THE TREES AT THE STANDS OFSCOTCH PINE (Pinus silvestris L.), BLACK PINE (Pinus nigra arnold. subsp.pallasiana (Lamb.) Holmboe) AND ULUDAĞ FIR (Abies bornmülleriana Mattf.) INBOLU-ALADAĞ FORESTSMehmet AKTAŞZonguldak Karaelmas UniversityGraduate School of Natural And Applied SciencesDepartment of Forest EngineeringThesis Advisor: Prof. Dr. Korhan TUNÇTANERJanuary 2006, 113 pagesDense snow during 2001-2002 winter season, resulted high snow damages on the trees ofPinus nigra Arn., Pinus sylvestris L. and Abies bornmuelleriana Mattf. species in Bolu-Aladağ forests. After that, the toppled and stem broken trees were cut and thrown out of theforests.In this study the diameter growth of the remaining damaged trees has been investigated. Theresearch works have been carried out 3 districts of Bolu, Aladağ Forestry EnterpriseDirectorate (Şerif Yüksel, Kökez and Alabarda). 10 research areas have been allocated atthese districts considering the species, altitudes and exposures. 3 severity degrees for breakingtypes of the trees have been defined as slight, moderate and heavy. Then, in each trial area, 4sample trees have been selected for breaking types and 3 unbroken trees as control.Abstract (continue)From each sample tree, one core sample has been obtained, to determine the diameter growth.The diameter growths have been measured by using LIN-TAB mechanism on annual rings ofthe core samples. Then, using the arithmetic means of these values, diagrams have beenformed. In order to establish the differences in growth amount after the breaking for eachspecies, factorial variance analyses according to coincidentally plots have been applied.According to the results of these analyses, there were no considerable and regular differencesin diameter growth of the species, for breaking types, in three years of 2002-2004. However,considerable differences have been found between the periods of before and after the winterof 2001-2002, regarding diameter growth of sample trees. But these differences have been notreflected in breaking types.The results have shown that there were no significant differences between the unbroken treesin three years after breaking. Therefore, the trees have some damages on their tops, should bekept in forests for some years, and periodically controls should be made on sample trees tofind out the continuity of diameter growth.Keywords : Scotch Pine, Black Pine, Uludağ Fir, Snow Damage, Top Broken,Diameter Growth.Science Code: 502.01.02