Tip 1 diyabetli yetişkinlerin hastalığı kabul düzeyleri ile psikososyal uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investıgatıon of the relatıonshıp between TYPE 1 dıabetıc adults wıth admıssıon of the dısease and theır psychosocıal adaptatıons
Yazar: MERYEM CANBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Kabul düzeyi = Acceptance level ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony

Özet:
Tip 1 diyabet mutlak insülin eksikliği ile karakterize bir hastalıktır. Bireyi hem fizyolojik hem psikolojik yönden etkileyen bir durumdur. Sürekli takip isteyen bu hastalık bireyleri psikososyal yönden etkilemektedir. Bireylerin hastalığı kabul etmesiyle hastalığa uyumunun daha iyi olduğu, psikososyal yönden iyi düzeyde olduğu görülmektedir. Bu çalışma, tip 1 diyabetli yetişkinlerin hastalığı kabul düzeyleri ile psikososyal uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma 10.03.2021-15.04.2021 tarihleri arasında, online platformlarda, İstanbul'da yaşayan 18-65 yaş arasındaki tip 1 diyabetli bireyler üzerinde yapılmıştır. 233 kadın katılımcı, 67 erkek katılımcı olmak üzere toplam 300 kişi ile çalışılmıştır. Çalışmaya alınan katılımcıların hastalığı kabul düzeyi ve psikososyal uyum düzeyi ilişkisini belirlemek amacıyla "Sosyodemografik Form" , "Hastalığı Kabul Düzeyi Ölçeği" ve "Psikososyal Uyum Ölçeği" uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda katılımcıların hastalığı kabul düzeyi (X=28.38) ve psikososyal uyum düzeyi (X=28.42) yüksek bulunmuştur. Çalışma sonucunda tip 1 diyabetli yetişkin bireylerin hastalığı kabul düzeyi ile yaş arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark (p=0.00) saptanmıştır. Çalışma sonucunda eğitim düzeyi yüksek olan tip 1 diyabetli yetişkinlerin hastalığı kabul düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p=0.00). Katılımcıların hastalığı kabul düzeyi ve gelir düzeyi arasında anlamlı fark (p=0.02) saptanmış olup gelir düzeyi yüksek olan tip 1 diyabetli yetişkin bireylerin hastalığı kabul düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Çalışmanın sonucunda gelir düzeyi ve psikososyal uyum arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0.00). gelir düzeyi yüksek olanların psikososyal uyumlarının daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır. Katılımcıların hastalığı kabul düzeyleri ile psikososyal uyum düzeyleri arasında pozitif yönde yüksek ilişki olduğu saptanmıştır (p=0.00). Hastalığı kabul düzeyi yüksek olan diyabetlilerin psikososyal uyumlarının yüksek olduğunu, hastalığı kabul düzeyi düşük olan diyabetlilerin psikososyal uyumlarının düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Diyabetli bireylerin hastalığı kabullenme ve psikososyal uyum arasındaki ilişkiyi inceleyen daha geniş kapsamlı ve daha büyük bir örneklem ile çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Type 1 diabetes is a disease characterized by absolute insulin deficiency. It is a condition that affects the individual both physiologically and psychologically. This disease, which requires continuous follow-up, affects individuals psychosocially. It is seen that individuals accept the disease and adapt to the disease better and are at a good psychosocial level. This study was conducted to examine the relationship between the level of acceptance of the disease and psychosocial adjustment of adults with type 1 diabetes. The study was conducted on individuals with type 1 diabetes between the ages of 18-65 living in Istanbul, on online platforms, between 10.03.2021 and 15.04.2021. A total of 300 people, including 233 female participants and 67 male participants, were studied. In order to determine the relationship between the level of acceptance of the disease and the level of psychosocial adjustment of the participants included in the study, the "Sociodemographic Form", "The Level of Acceptance of the Disease" and "Psychosocial Adjustment Scale" were applied.
As a result of the research, the level of acceptance of the disease (X=28.38) and psychosocial adjustment level (X=28.42) of the participants were found to be high. As a result of the study, a statistically significant difference (p=0.00) was found between the level of acceptance of the disease and age of adult individuals with type 1 diabetes. As a result of the study, it was concluded that the level of acceptance of the disease is higher in adults with type 1 diabetes with a higher education level (p=0.00). A significant difference (p=0.02) was found between the level of acceptance of the disease and the level of income of the participants, and the level of acceptance of the disease was found to be higher in adult individuals with type 1 diabetes with a high income level. As a result of the study, a significant difference was found between income level and psychosocial adjustment (p=0.00). It was concluded that those with higher income levels had better psychosocial adjustment. It was determined that there was a high positive correlation between the disease acceptance levels of the participants and their psychosocial adjustment levels (p=0.00). It was concluded that the psychosocial adjustment of the diabetics with a high acceptance level of the disease was high, and the psychosocial adjustment of the diabetics with a low level of acceptance of the disease was low. There is a need for more comprehensive and larger sample studies examining the relationship between acceptance of the disease and psychosocial adjustment in individuals with diabetes.