Bilinçli farkındalık ve psikolojik sermayenin çalışanların iyi oluş hali üzerindeki rolü
The role of mindfulness and psychological capital on the well-being of employees
Yazar: EMREHAN KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. SELİN METİN CAMGÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Çalışanlar = Workers ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Çalışanların bireysel, sosyal ve örgütsel etmenlerden ötürü yaşamlarında bazı zorluklarla karşılaştığı bilinmektedir. Kişilik özellikleri ve psikolojik kaynaklar, bu zorluklara karşı gelmede önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Kaynakların Korunması Kuramı (Hobfoll, 1989) ve Öz Belirleme Kuramı (Ryan ve Deci, 2000) çerçevesinde, bilinçli farkındalık ve pozitif psikolojik sermayenin çalışanların iyi oluş hali üzerindeki rolünün incelenmesidir. Çalışmanın verileri çeşitli sağlık kurumlarında çalışan 210 hemşireden toplanmıştır. Çalışmanın hipotezleri Hayes'in (2017) Process Makrosu kullanılarak test edilmiştir. Sonuçlara göre, bilinçli farkındalık ve çalışan iyi oluşu arasındaki ilişkide pozitif psikolojik sermaye kısmi aracılık rolü görmektedir. Çalışmada kullanılan iyi oluş modeli öznel iyi oluş, iş yeri iyi oluşu ve psikolojik iyi oluş gibi farklı iyi oluş göstergelerinin incelenmesine olanak sağlamıştır. İyi oluş türleri arasındaki muhtemel farklılıkları tespit etmek amacıyla tekrar aracılık analizleri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara
göre, pozitif psikolojik sermaye bilinçli farkındalık ve iş yeri iyi oluşu arasındaki ilişkide tam aracılık rolü görürken; bilinçli farkındalık-öznel iyi oluş ve bilinçli farkındalık-psikolojik iyi oluş ilişkisinde ise kısmi aracılık rolü görmektedir. Elde edilen bulgular, bilinçli farkındalığın ve pozitif psikolojik sermayenin gelişime açık olması gibi bazı özelliklerinden dolayı önemlidir. Bulgular tartışılmış ve alanda çalışan uzmanlar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
It is known that employees face some challenging situations in their lives due to the individual, social and organizational factors. Personality traits and psychological resources can play an important role against these challenges. In the framework of Conservation of Resources Theory (Hobfoll, 1989) and Self-Determination Theory(Ryan and Deci, 2000), the aim of this study is to investigate the role of trait mindfulness and positive psychological capital (PsyCap) on the well-being of employees (EWB). The data was collected from 210 nurses who work in various health institutions. The research hypotheses were tested using Process Macro (Hayes, 2017). Results suggest that, the relationship between trait mindfulness and EWB is partially mediated by PsyCap. The EWB model of this study has enabled to investigate different indicators of well-being including subjective well-being (SWB),workplace well-being (WWB) and psychological well-being (PWB). We conducted another mediation analyzes to investigate the possible differences among these well-being indicators. Results suggest that, while the relationship between trait mindfulness and WWB is fully mediated by PsyCap, the relationship between both trait mindfulness-SWB and trait mindfulness-PWB is partially mediated by PsyCap.These findings are important based on characteristics of both trait mindfulness and PsyCap such as ability to improvement. The findings were discussed and suggestions were made for the experts who work in the related field.