Ortaokul öğrencilerinin dil bilgisine yönelik algı ve görüşlerinin belirlenmesi
Determination of secondary school students' perceptions and opininons toward grammar
Yazar: DENİZ YÜCE
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE COŞKUN SÖNMEZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin dil bilgisine yönelik algılarını ve görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemine göre tasarlanan çalışmada olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Van'ın merkeze bağlı olmayan ilçelerinden birinde bulunan altı farklı ortaokulda öğrenime devam eden öğrencilerden oluşmaktadır. Çalışmaya 2022-2023 eğitim-öğretim yılında eğitime devam eden 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri katılmışlardır. Toplam 304 öğrenci metafor geliştirme çalışmasına katılmış, 209 öğrenciden ise yapılandırılmış görüş alma formu ile veri toplanmıştır. Görüş alınan öğrenciler aynı zamanda metafor çalışmasına da katılan öğrencilerdendir. Elde edilen veriler nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular, öğrencilerin dil bilgisi kavramlarını anlamak ve açıklamak için çeşitli metaforlar kullandıklarını göstermektedir. Elde edilen metaforlardan hareketle "aydınlatma, bilgi kaynağı, bütünlük, öğretici, gereklilik, kural, rehber, vasıta, zenginlik, zorluk" kategorileri oluşturulmuştur. Öğrencilerin büyük bir çoğunluğunun, dil bilgisi kavramına yönelik algılarının olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Görüşme soruları kapsamında ortaokul öğrencilerinin yanıtlarından anlaşıldığı üzere, dil bilgisi kavramının Türkçenin doğru ve anlaşılır bir şekilde kullanılmasında önemli bir rol oynadığına dair bir farkındalık söz konusudur. Öğrenciler, dil bilgisi öğrenmenin kendilerine gelecekteki yaşantılarında, yazılı ve sözlü iletişimde büyük fayda sağlayacağını düşünmektedirler. Bu durum, dil bilgisi konularının yalnızca akademik başarı için değil, aynı zamanda günlük yaşamda etkili iletişim kurma ve kendini ifade etme yeteneğini geliştirme açısından da önemli olduğunu vurgulamaktadır. Bulgular kapsamında dil bilgisi öğretiminin öğrencilerin dil becerilerini geliştirmenin yanı sıra günlük hayatta da pratik uygulamalarını desteklediğini göstermektedir.

Abstract:
This research aims to determine secondary school students' perceptions and opinions about grammar.  In the study designed according to the qualitative research method, the phenomenological pattern was used.  The study group of the research consists of students who continue their education in six different secondary schools located in one of the districts of Van that are not affiliated with the center.  6th, 7th and 8th grade students attending education in the 2022-2023 academic year participated in the study.  A total of 304 students participated in the metaphor development study, and data was collected from 209 students with a structured opinion form.  The students whose opinions were taken were also among the students who participated in the metaphor study.  The data obtained was analyzed with content analysis, one of the qualitative data analysis methods.  The findings of the research show that students use various metaphors to understand and explain grammatical concepts.  Based on the metaphors obtained, categories such as "illumination, source of information, integrity, instructive, necessity, rule, mentor, resource, substantiality, difficulty" were created.  It was concluded that the majority of the students had positive perceptions of the concept of grammar.  As can be understood from the answers of secondary school students within the scope of the interview questions, there is an awareness that the concept of grammar plays an important role in the correct and understandable use of Turkish.  Students think that learning grammar will benefit them greatly in their future lives and in written and oral communication.  This emphasizes that grammar subjects are important not only for academic success, but also for developing the ability to communicate effectively and express themselves in daily life.  The findings show that grammar teaching not only improves students' language skills but also supports their practical applications in daily life.