Sanal gerçeklik ve dijital öykü uygulamalarının 6. sınıf öğrencilerinin güneş sistemi ve tutulmalar ünitesinde bilişsel ve duyuşsal yeterlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effects of virtual reality and digital storytelling applications on 6th grade students' cognitive and affective competencies in the solar system and eclipses unit
Yazar: ELİF İYİ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT ŞİMŞEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sanal gerçeklik ve dijital öykü uygulamalarıyla desteklenmiş öğretim materyallerinin 6. sınıf öğrencilerinin "Güneş Sistemi ve Tutulmalar" ünitesine yönelik öğrenmeleri üzerine etkisi ve derse karşı tutumlarını incelemenin yanı sıra; sanal gerçeklik ve dijital öykü uygulamalarının öğrenmelerin kalıcılığı üzerine etkisi ve öğrencilerin uygulamalara olan görüşlerini tespit etmek amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma nicel yöntem ile tasarlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Erzurum'un Palandöken İlçesinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ortaokulda öğrenim gören 78 altıncı sınıf öğrencisiyle yürütülmüş ve bu aşamada deneysel araştırma modelleri içerisinde en çok kullanılan ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen esas alınmıştır. Araştırma söz konusu olan okulun üç farklı şubesinde gerçekleştirilmiştir. Rastgele yapılmış olan seçim sonucunda sınıflardan birisi Dijital Öykü (DÖ) uygulamalarının yapıldığı Deney Grubu-1 (n=25), Sanal Gerçeklik (SG) uygulamalarının yapıldığı Deney Grubu-2 (n=24) ve mevcut müfredat programının uygulandığı kontrol grubu (KG) (n=29) olarak belirlenmiştir. Çalışmada uygulamaların öğrencilerin akademik başarılarına olan etkisinin belirlenmesi amacıyla ön test-son test olarak "akademik başarı testi" (ABT), fen bilimleri dersine karşı tutumu belirlemek amacıyla "Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği" (FBDTÖ) ve kalıcılığı belirlemek amacıyla, çalışma bitiminden altı hafta sonra ise deney ve kontrol grubu öğrencilerine "kalıcılık testi" (KT) uygulanmıştır. Ayrıca çalışma sonunda öğrencilerin öğrenmelerine ve uygulamalarına yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla görüşme formu aracılığı ile öğrenci görüşleri alınarak nitel veriler toplanmış ve analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada deneysel süreç öncesinde ön-test olarak uygulanan akademik başarı testinden elde edilen veriler doğrultusunda analiz sonuçları incelendiğinde çalışmalara başlamadan önce araştırmaya katılan araştırma gruplarının ilgili ünitenin ön bilgi düzeyleri bakımından birbirlerinden farklı düzeyde bilgilere sahip olduğu bulunmuştur. Araştırma gruplarının çalışmaya başlamadan önceki bilgi seviyelerindeki bu farklılık dijital öykü uygulamalarının yapıldığı DÖ grubu ile sanal gerçeklik uygulamalarının yapıldığı SG grubu arasında bir farklılık olmamasına rağmen, DÖ grubu ile mevcut müfredata dayalı öğretimin yapıldığı kontrol grubu KG arasında DÖ grubunun lehine öğrencilerin ön bilgileri bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Fen bilimleri tutum ölçeği ön test analiz sonuçları incelendiğinde ise araştırmaya katılan tüm grupların puan ortalamalarının birbirine yakın olduğu görülmektedir. Araştırma sonucunda gruplara uygulanan son-testlerde, akademik başarı sonuçlarına göre gruplar arasında dijital öykü grubu lehine, fen bilimleri tutum ölçeği sonuçlarına göre sanal gerçeklik grubu lehine ve kalıcılık testi sonuçlarına göre ise dijital öykü grubu lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir.
Elde edilen nitel bulgular ise, öğrencilerin uygulamalara karşı genel olarak olumlu görüş bildirdiklerini ortaya koymuştur.
Sonuçlar: Fen bilimleri dersinde dijital öykü ve sanal gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve derse karşı tutumlarına olumlu etkisi olduğu ve öğrencilerin bu etkinlikleri faydalı bulduğu söylenebilir.

Abstract:
Purpose: In this study, in addition to examining the impact of instructional materials supported by virtual reality and digital storytelling applications on the learning outcomes and attitudes of 6th-grade students towards the "Solar System and Eclipses" unit, this study aimed to determine the effects of virtual reality and digital storytelling applications on the retention of learning and students' perceptions of these methods.
Method: The research was designed using a quantitative method. It was conducted with 78 sixth-grade students studying at a middle school affiliated with the Ministry of National Education in the Palandöken district of Erzurum during the 2022-2023 academic year, and at this stage, the quasi-experimental design with pre-test post-test control group, which is among the most commonly used experimental research models, was adopted. The research was conducted in three different branches of the school. Through random selection, one of the classes was designated as Experimental Group-1 (EG-1) where the Digital Storytelling (DS) application was implemented (n=25), another class as Experimental Group-2 (EG-2) where the Virtual Reality (VR) application was implemented (n=24), and the remaining class as the control group (CG) where the existing curriculum was followed (n=29). The study aimed to determine the impact of the interventions on students' academic achievement using pre-test and post-test "academic achievement tests" (AAT), to assess attitudes towards science lessons using the "Science Course Attitude Scale" (SCAS), and to measure retention using a "retention test" (RT) administered six weeks after the end of the study to both experimental and control group students. Additionally, qualitative data were collected and analyzed through interview forms to determine students' opinions on their learning and the learning applications at the end of the study."
Findings: After analyzing the results derived from the pre-test data on academic achievement administered prior to the experimental phase, it is evident that before the study commenced, the groups involved in the research exhibited similar average scores. Notably, the digital storytelling group had the highest average academic achievement, whereas the control group had the lowest. Additionally, examination of the pre-test analysis results of the Science Course Attitude Scale indicates that the average scores across all participating groups were comparable. Following the experimental phase, significant differences emerged among the groups concerning academic achievement results, favoring the digital storytelling group. Conversely, regarding the Science Course Attitude Scale results, a significant difference favoring the virtual reality group was observed. Qualitative findings reveal that students generally conveyed positive perceptions towards the employed applications.
Conclusions: It can be said that the digital storytelling and virtual reality applications in science lessons have a positive effect on students' academic achievements and attitudes towards the course, and students find these activities beneficial.