Sebep ve sonuçlarıyla Floransa Konsili
The Council of Florence with its causes and consequences
Yazar: MEHMET BÜYÜKYILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AHMET TÜRKAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Hıristiyanlık tarihinin doğuşundan itibaren özellikle en çalkantılı dönemlerinden birinin mercek altına alındığı bu çalışmada, Hıristiyanlığın iki kadim kilisesinin birbirinden ayrılışı ve yeniden birleşme çabaları konu edilmiştir. Türkçe çalışmalar içerisinde hemen hemen hiç bir kaynağın olmadığı, Hıristiyanlığın en önemli konsillerinden biri olan Floransa Konsili'ne giden süreç ile konsil sonuçlarının ele alındığı bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Hıristiyanlık hakkında kısa bir bilgi verildikten sonra Katolik ve Ortodoks mezhepleri tanıtılmıştır. Ardından ilk ihtilâfların ve bölünmelerin başladığı ekümenik konsillere yer verilmiştir. En sonunda büyük bölünmeye giden süreçte yaşananlar ortaya konmuştur. Floransa Konsili'nde yer alan tartışmaların iyi özümsenmesi için dördüncü yüzyıldan itibaren gerçekleşen bu konsillerin iyi anlaşılması gerekmektedir. İkinci bölümde ise birleşme çabaları kapsamında küçük ve büyük ölçekli toplantıların yapıldığı görülmektedir. Fakat ansızın gerçekleşen IV. Haçlı Seferi, bu birleşme çabalarına darbe vuran önemli bir olay olarak tarihe geçmiştir. Birbirinden uzaklaşan iki kilisenin, ortak tehdit için birleşmesi gerekiyordu. Bunun için de büyük ölçekli bir konsile ihtiyaç vardı. Sonunda İsviçre'de başlayan konsil, Ferrara'da devam etmiş, daha sonra da nihâi durağı olan Floransa'da son bulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise, Floransa'dan çıkan sonuçların dünya ve Avrupa üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Floransa Konsili'nin Hıristiyan dünyası üzerinde siyasî ve askerî açıdan birçok etkisi olmuştur. Giderek büyüyen Türk tehdidi ile çaresiz kalan Doğu Kilisesi, inanç konusunda verdiği birçok tavizle Floransa'dan ayrılmak zorunda kalmıştır. 
Floransa'dan çıkan sonucu lehine kullanan Moskova Kilisesi, "Üçüncü Roma" olduğunu ilân etmiştir. Bizans'ın düşmesiyle sıranın kendisine gelmesinden endişe duyan Roma, bu uzun soluklu toplantıda birleşme adına attığı adımların hiçbirinden sonuç elde edememiştir. İstanbul'un fethi için o ana dek yapılan girişimlerin hepsinin başarısız olması, İstanbul'un fethinin çok zor hatta imkansız olduğunu düşünmelerine neden olmuştur. Müjdeye mazhar olmak için gecesini gündüzüne katan komutan II. Mehmed, nihâi zafere ulaşarak Konstantinopolis'in adını "İstanbul" olarak değiştirmiştir. Tarihin akışına yön veren bu değişim ile dünyada yeni bir sayfa açılmıştır. Bizans'ın düşmesini kabullenemeyen Avrupa, İstanbul'u Türklerin elinden geri almak için birçok girişimde bulunmuş ama başarılı olamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Dinler Tarihi, Hıristiyanlık, Konsiller, Büyük Bölünme, Floransa Konsili, İstanbul, Türkler.

Abstract:
In this study which focuses on the most turbulent periods of the history of Christianity since its birth, the separation and reunion efforts of the two ancient Churches of Christianity are analyzed. This work that discusses the process leading to the Council of Florence, one of the most important councils of Christianity, and its results, which have almost never been mentioned in our language in the literature, consists of three main parts. In the first section, after giving a brief information about Christianity, Catholic and Orthodox sects are introduced. Then, the ecumenical councils where the first conflicts and divisions began were mentioned. Finally, what happened in the process leading to the great division was revealed. In order to internalize the discussions in the Council of Florence properly, these councils that took place since the fourth century must be understood very well. When we come to the second section, we see that large and small-scale meetings are held within the scope of unification endeavors. However, the fourth Crusade suddenly made history as an important event that hit these unification efforts. Two Churches that were moved away from each other had to unite against a common threat. Therefore, a large-scale council was needed. Finally, the council started in Switzerland, continued in Ferrara, and then ended in Florence, its final stop. In the third and last section, the effects of the decisions which were taken in Florence in the world and Europe were discussed. The Council of Florence had many political and military effects on the Christian world. The Eastern Church, not knowing what to do with the growing Turkish threat, had to leave Florence with many concessions regarding faith. 
Using the outcome of Florence to its advantage, the Moscow Church declared that they were the "Third Rome". Rome got worried that it would be its turn after the fall of Byzantium, and couldn't obtain any results from all the steps it took for unification in this long-term council. The fact that all attempts to conquer Constantinople had failed so far made them think that the conquest of Constantinople was very difficult or even impossible to achieve. Commander II. Mehmed who worked day and night to reach the miracle, achieved the final victory and changed the name of "Constantinople" to "İstanbul". With this change that directs the flow of history, a new page has been turned in the world. Unable to accept the fall of Byzantium, Europe made many attempts to take İstanbul back from the Turks, but they failed.

Keywords: History of Religions, Christianity, Councils, Great Schism, Council of Florence, Istanbul, Turks.