Periton diyalizi hastalarında hipertansiyon patogenezinde böbrek lokal renin anjiyotensin aldosteron sisteminin rolü
Role of kidney local renin angiotensin aldosterone system on hypertension in peritoneal dialysis patients
Yazar: TOLGA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ALTUN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anjiyotensinojen = Angiotensinogen ; Hipertansiyon = Hypertension ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Renin anjiotensin sistemi = Renin angiotensin system ; İdrar = Urine

Özet:
Periton diyalizi hastalarında hipertansiyonun en önemli nedeni hipervolemidir. Yakın dönemde böbrek lokal renin anjiyotensin aldosteron sistem (RAAS) aktivitesinin primer hipertansiyon ve renal transplant hastalarındaki hipertansiyon patogenezinde önemli rol oynadığı gösterilmiştir. Bu çalışmada, periton diyaliz hastalarında hipertansiyon patogenezinde böbrek lokal RAAS'ın etkisi, bu sistemin aktivitesini gösteren idrar anjiyotensinojen/kreatinin oranı değerlendirilerek incelendi. Çalışmaya rezidü idrarı olan 50 periton diyaliz hastası alınmıştır. Hastalar hipertansiyonu olan ve olmayanlar olarak iki gruba ayrılmış, hastaların demografik özellikleri, laboratuvar bulguları ve periton diyalizi ile ilgili parametreleri kaydedilmiştir. Hastaların spot idrar örneklerinden, anjiyotensinojen/kreatinin oranı her iki grup arasında karşılaştırılmış, ayrıca bu orana etki eden faktörler incelenmiştir. Çalışmaya alınan 50 hastanın 31'i erkek, 19'u kadındı. Ortalama yaş 49,1±13,0; ortalama periton diyaliz süresi 36,2±19,9 aydı. 30 hastanın hipertansiyonu mevcuttu. Hipertansiyonu olan hastaların ortalama idrar anjiyotensinojen/kreatinin oranı 3,51±2,90 mcg/g iken hipertansiyonu olmayan hastalarda bu oran 4,37±4,10 mcg/g saptandı (p=0,419). Rezidü idrarı <500 ml/gün olan hastalarda oran 4,67±3,64 iken rezidü idrarı >1000 ml/gün olan hastalarda ise 1,99±1,67 olarak bulundu (p=0,015). Primer hipertansiyon hastaları ve hipertansif renal transplant hastalarının aksine; hipertansiyonu olan periton diyaliz hastalarında idrar anjiyotensinojen/kreatinin oranı hipertansiyonu olmayan periton diyaliz hastalarına göre anlamlı olarak farklı saptanmamıştır. Periton diyalizi hastalarında hipertansiyon patogenezinde böbrek lokal RAAS aktivitesinden ziyade başta hipervolemi olmak üzere başka faktörlerin rol oynadığı düşünülebilir. Rezidü böbrek fonksiyonları ile lokal RAAS aktivitesi arasında bir ilişki mevcuttur. Bu durum rezidü böbrek fonksiyonlarının idamesinin böbrek lokal RAAS aktivitesini baskılamasına bağlı olabileceği gibi, yüksek böbrek lokal RAAS aktivitesinin rezidü böbrek fonksiyonlarının daha hızlı kaybına yol açmasına da bağlı olabilir.

Abstract:
Hypervolemia is the main cause of hypertension in peritoneal dialysis patients. Recently local renin angiotensin aldosterone system (RAAS) was shown to play important role in pathogenesis of primary hypertension and hypertension in renal transplant recipients. The aim of this study was to investigate the effect of local RAAS, by measuring spot urine angiotensinogen/creatinine ratio which is an indicator of the activity of this system, on pathogenesis of hypertension in peritoneal dialysis patients. 50 peritoneal dialysis patients with residual renal function were included in the study. Patients were divided into two groups as hypertensive and non-hypertensive. Demographic characteristics, laboratory values and dialysis related parameters were recorded. Spot urine angiotensinogen/creatinine ratio was compared between two groups. Factors affecting urine angiotensinogen/creatinine ratio were also investigated. There were 31 male, 19 female patients. Mean age was 49.1±13.0 years; mean duration of peritoneal dialysis was 36.2±19.9 months. There were 30 hypertensive patients. Mean urine angiotensinogen/creatinine ratio was 3.51±2.90 mcg/g in hypertensive patients and 4.37±4.10 mcg/g in non-hypertensive patients (p=0.419). This ratio was 4.67±3.64 in patients with daily residual urine less than 500 ml and 1.99±1.67 in patients with daily residual urine more than 1000 ml (p=0.015). Unlike patients with primary hypertension and hypertensive renal transplant recipients; urine angiotensinogen/creatinine ratio was similar in hypertensive or non-hypertensive peritoneal dialysis patients. Factors other than local RAAS activity; especially hypervolemia may play a role in the pathogenesis of hypertension in peritoneal dialysis patients. The correlation between residual urine volume and local RAAS activity can be explained by either suppressive effect of residual renal function on local RAAS activity or faster deterioration of residual renal functions in patients with high local RAAS activity.