Babaları tarafından cinsel istismara maruz bırakılan kız çocuk annelerinin öznel yaşantılarının nitel olarak incelenmesi
A qualitative investigation on the subjective experiences of the mothers who have sexually abused girls by their fathers
Yazar: ÖZGE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. SAİT ULUÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Baba- çocuk ilişkisi = Father-child relationship ; Ensest = Incest ; Kız çocukları = Young girls ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Çocuğa karşı şiddet, bir insan hakkı ihlalidir. Çocuk üzerinde kısa ve/veya uzun süreli etkileri
bulunabilmektedir. Maruz bırakılan şiddet sadece çocuğu değil, aynı zamanda ailedeki diğer bireyleri
etkileme olasılığına sahiptir. Bu tez çalışması kapsamında aile içinde cinsel istismara maruz bırakılan
kız çocukları annelerinin öznel deneyimleri derinlemesine araştırılması amaçlanmıştır. Babaları
tarafından cinsel istismara maruz bırakılan kız çocuğu olan üç anneyle yarı yapılandırılmış görüşmeler
gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde annelerin istismar açığa çıkmadan önceki dönemde mevcut
şüpheleri, istismar açığa çıktıktan sonra duygusal ve davranışsal tepkileri, süreçte nelerle ilgili olarak
zorlandıkları ve çocuklarına ilişkin gözlemlerini içeren sorulara yanıt aranmıştır. Görüşmeden elde
edilen veriler Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) ile değerlendirilmiştir. Yapılan analiz
sonucunda (1) İstismarın yaşanmasına zemin hazırlayan mevcut risk etmenleri" üst teması "Cinsel
istismar öncesinde aile içi şiddetin olması", "Kök aile desteğinin olmaması", "Gönüllü yapılmayan
evlilik", "Çocuğun evliliğin kurtarıcısı olarak görülmesi" ve "Kadın ve eş rolüne ilişkin yargılar ve
yüklemeler" alt temaları ile; (2) İstismarın gün yüzüne çıkması üst teması "Annenin şüphelenme süreci:
Acaba bu doğru olabilir mi?", "Adli süreçleri başlatmayı engelleyen tehditler" ve "Çocuğun istismarı
saklama sebeplerinden biri: Annem üzülmesin" alt temaları ile; (3) İstismarın sürecinde anne olmak üst
teması "İstismar sürecinde annelerin hissettikleri", "Annelerin çocuklarını ve kendilerini koruma
çabası" ve "İstismar yaşantısının annelerin sağlığına yansıması" alt temaları ile; (4)"Annenin gözünden
bu süreçte çocukta gelişen psikolojik sorunlar" üst teması; (5)"İstismar yaşantısı ortaya çıktıktan sonra
süreci zorlaştıran etmenler" üst teması "Sosyal ve kurumsal destek yoksunluğu", "Sisteme güvensizlik"
ve "Hukuki sürecin zorluğu ve uzunluğu" alt temaları ile beş üst tema elde edilmiştir. Elde edilen
bulgular, alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır.
Anahtar Sözcükler:
Baba kız cinsel istismarı, aile içi cinsel istismar, istismar sürecinde anne olmak, yorumlayıcı
fenomenolojik analiz, nitel analiz

Abstract:
Violence against children is a violation of human rights. Also it could affect the child through short and
/ or long-term. Exposure to violence not only affects the child, but also has the possibility of affecting
other individuals in the family. Within the scope of this thesis, it is aimed to investigate the subjective
experiences of the mothers of girls who are exposed to sexual abuse within the family. Semi-structured
interviews were conducted with three mothers, who were girls who were subjected to sexual abuse by
their fathers. In these interviews, answers were sought for questions including mothers' current
suspicions before the exploitation was exposed, their emotional and behavioral responses after the
exploitation was exposed, the areas of difficulty they had experienced during this process and their
observations about their children. The data obtained from the interview were evaluated by Interpretive
Phenomenological Analysis (IPA). As a result of the analysisof the top themes, (1) The existing risk
factors that underpin the abuse (sub-themes: Domestic violence before sexual abuse, Lower support
from close members of the family of the mothers (family root), Marriage without woman's approval,
The child is seen as the savior of marriage , Judgments and attributions related with women and spouse
role); (2) Emergence of abuse (sub-themes : The mother's suspicious process: Could this be true?,
Threats that prevent forensic processes from starting and One of the reasons for the child to hide abuse:
Don't worry my mom); (3) Being a mother in the process of abuse (sub-themes: "Feelings of mothers
during abuse", "Mothers' efforts to protect themselves and their children" and " Effect of the abuse
experience to mothers' health)"; (4)Emergent psychological problems in the child during this period
from the mother's perspective ; (5) Factors that make the process difficult after the abusive experience
disclosures (sub-themes: Lack of social and institutional support, Insecurity to the system and Difficulty
and length of the legal process). The findings are discussed in line with the literature.
Key Words:
Father- daughter incest, intrafamilial sexual abuse, being a mother in the process of abuse,
interpretative phenomenological analysis, qualitative analysis