Kanser tedavisi alan ergenlerde mandala aktivitesinin psikolojik semptomlar ve anksiyete/depresyon düzeyine etkisi
The effect of mandala activity on psychological symptoms and anxiety/depression level of adolescents receiving cancer treatment
Yazar: MELTEM GÜRCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVCAN ATAY TURAN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Mandala = Mandala ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmada; kanser tedavisi alan ergenlerin katıldığı bireysel mandala aktivitesinin psikolojik semptomlar, anksiyete ve depresyon düzeyine etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. 
Yöntem: Araştırma Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde yatarak kanser tedavisi alan ergenler ile randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür.  ClinicalTrials.gov kayıt numarası: NCT04297982. Çalışma verileri Mart 2019-Mart 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Örneklem seçiminde basit randomizasyon tekniği ile kapalı zarf sistemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, girişim grubu (n: 30), kontrol grubu (n: 30) olmak üzere 12-17 yaş arası kanser tedavisi alan 60 ergen oluşturmuştur. Girişim grubuna en az 48, en fazla 72 saat arayla müzik eşliğinde 1-2 saat süren 2 seans mandala çizme ve boyama aktivitesi yaptırılmıştır. Yapılan çalışmada bireysel ve yapılandırılmamış mandala aktivitesi tercih edilmiştir. Her bir seansta, ergenlerin bir mandala oluşturması sağlanmıştır. Girişim grubuna,  birinci gün ve ikinci mandala seansından sonraki gün (5. Gün) Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) ve Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği'nin Psikolojik Alt Boyutu (MSDÖ-P ) uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişim yapılmamış, 5 gün arayla girişim grubuyla aynı veri toplama araçları uygulanmıştır. 
Bulgular: Girişim grubundaki ergenlerin HADÖ puan ortalamalarında kontrol grubuna göre iki seans mandala aktivitesinden sonra istatistiksel olarak anlamlı bir farkla azalma olduğu görülmüştür (p<0.05). Bunun yanında, mandala aktivitesine katılan ergenlerin MSDÖ-P puan ortalamalarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farkla azalma olduğu görülmüştür (p<0.05). 
Sonuç: Mandala aktivitesinin, kanser tedavisi alan ergenlerde psikolojik semptomlar, anksiyete ve depresyon düzeyini azaltmada etkili bir yöntem olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Objective: It was aimed to determine the effect of individual mandala activity on adolescents receiving cancer treatment on psychological symptoms, anxiety and depression.
Method: The research was conducted as a randomized controlled trial with adolescents aged 12-17 years who received cancer treatment at Akdeniz University Hospital Child Hematology and Oncology Clinic. ClinicalTrials.gov registered number: NCT04297982. Study data were collected between March 2019 and March 2020. In the sample selection, closed envelope system was used with simple randomization technique. The sample of the study consisted of 60 adolescents receiving cancer treatment, intervention group (n: 30) and control group (n: 30). The intervention group had 2 sessions mandala drawing activity with a minimum of 48 and a maximum of 72 hours with music. In the study, individual mandala activity was preferred. In each session, hospitalized adolescents was supported create a mandala. The Memorial Symptom Assessment Scale (MSAS-P) and Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) were administered to the intervention group first day and fifth day. Routine nursing care of the clinic was applied to the control group and the same scales were applied with the intervention group at five days intervals.
Results: HADS and MSAS scores decreased across the pre-test and post-test in the intervention group (all p < 0.05). HADS and MSAS scores were significantly lesser for the intervention group than for the control group after mandala intervention (t=-3.103, p=0.003, η2=0.80; t=5.426, p=0.000, η2=1.40). No significant reduction in HADS and MSAS were obtained over time in the control group. 
Conclusion: Mandala activity was an effective method on reduction psychological symptoms, anxiety and depression levels in adolescents receiving cancer treatment.