Muhasebe meslek etiği ve davranışsal muhasebe üzerine muhasebe meslek mensuplarına yönelik bir araştırma: Ağrı ili örneği
A study on accounting professional ethics andbehavioral accounting for accounting professionals:The case of ağri province
Yazar: BEGÜM KINDIRGA
Danışman: DOÇ. DR. FATMA TEMELLİ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı / İşletme, Muhasebe ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Eski zamanlardan beri devam eden ve zamanla değişip gelişen muhasebe bilimi;
şirketlerin varlıklarında ve kaynaklarında değişikliklere neden olan işlemlere ilişkin
bilgilerin düzeltilmesi, sınıflandırılması, kaydedilmesi, raporlanması ve sonuçları
yorumlanması işlemine devam etmektedir. Bu bilgiyi oluşturan ve analiz yapan
muhasebe meslek mensuplarının; duygu ve düşünceleri, kişilik özellikleri, toplumsal
kültür ve inançları bu bilginin oluşmasında etkili olmaktadır. Bu durum, muhasebeye
davranışsal açıdan bakılması gerektiğini göstermektedir. Davranışsal muhasebe;
muhasebe meslek mensupları tarafından alınan kararları, mesleki ortamlardaki
insanların davranışları üzerindeki etkisini incelemektedir. Davranışsal muhasebenin
en önemli alt ögesi ise etik unsurudur. Muhasebe mesleğinde etik, meslek üyelerinin
bilgisinin, tarafsızlığının, dürüstlüğün, güvenilirliğinin ve öz kontrolünün göstergesi
olarak önem arz etmektedir. Bu nedenle meslek mensuplarının mesleklerini icra
ederken etik ilkelerin öneminin bilincinde olmaları oldukça önemli olmaktadır.
Bu çalışmada; muhasebe, muhasebe mesleği, muhasebe mesleğinde etik, davranışsal
muhasebe gibi konular kavramsal olarak ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada; sosyal
bilimlerde kullanılan toplama yöntemlerinden birincil veri olan anket yöntemi
kullanılmıştır. Çalışmanın amacı ise; Ağrı ilinde faaliyette bulunan muhasebe meslek
mensuplarının etik yargı düzeylerinin, etik ilkelere aykırı davranmaya iten ve bu etik
ilkelere uygun davranmaya sebep olan faktörlerin demografik değişkenlere göre
farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu doğrultuda SPSS 23 Paket programı
kullanılarak verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak
frekans, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. İki grup arasındaki niceliksel
verilerin karşılaştırılmasında Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Anova Testi
kullanılmıştır. Sonuç olarak; muhasebe meslek mensuplarının etiği algılamasının etki
düzeyinin orta düzeyde olduğu, meslek etiğine yönelik algıları ile demografik
özellikleri arasında anlamlı farklılıklar olmadığı, ancak muhasebe meslek
mensuplarının meslek etiğine aykırı davranışlarına etki eden faktörlerin etiğin alt
bileşenlerinden en az birisi ile tahmin etmenin mümkün olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal Muhasebe, Muhasebe Mesleği, Muhasebe
Etiği, Muhasebe Meslek Etiği

Abstract:
The science of accounting, which has persisted and evolved over time since ancient
days, continues the process of correcting, classifying, recording, reporting, and
interpreting information related to transactions that cause changes in the assets and
financial resources of companies. The emotions and thoughts, personality traits, social
culture, and beliefs of accounting professionals who create and analyze this
information significantly influence its formation. This indicates the need to view
accounting from a behavioral perspective. Behavioral accounting examines the
decisions made by accounting professionals and their impact on the behavior of
individuals in professional environments. The most significant sub-element of
behavioral accounting is the ethical component. Ethics in the accounting profession is
crucial as it signifies the knowledge, impartiality, integrity, reliability, and self-control
of its members. Therefore, it is imperative for professionals to be aware of the
importance of ethical principles while practicing their profession.
In this study, topics such as accounting, the accounting profession, ethics in the
accounting profession, and behavioral accounting are conceptually addressed.
Additionally, the study employs the survey method, a primary data collection
technique used in social sciences. The objective of the study is to investigate whether
the ethical judgment levels of accounting professionals working in the Ağrı province,
along with the factors that lead to unethical behavior or adherence to ethical principles,
vary according to demographic variables. Accordingly, SPSS 23 software was used to
evaluate the data, employing descriptive statistical methods such as frequency, mean,
and standard deviation. To compare quantitative data between two groups, the
Independent Samples T-Test and One-Way ANOVA Test were utilized. To compare
quantitative data between two groups, the Independent Samples T-Test and One-Way
ANOVA Test were used. As a result, it was found that the impact level of accounting
professionals' perception of ethics is moderate, there are no significant differences
between some perceptions towards professional ethics and demographic
characteristics, but it is possible to predict the factors affecting the unethical behaviors
of accounting professionals with at least one subcomponent of ethics.
Keywords: Behavioral Accounting, Accounting Profession, Accounting
Ethics, Professional Ethics in Accounting.