Deredam (Zara) polimetalik (Pb-Zn-Cu-Au-Ag) cevherleşmesindeki sıvı kapanım incelemeleri
Fluid inclusion investigations of Deredam (Zara) polymetallic (Pb-Zn-Cu-Au-Ag) mineralization
Yazar: GÖKHAN ÇANAKLITAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÜNAL ÇAKIR
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Cevherleşme = Mineralization ; Maden yatakları = Ore deposits

Özet:
Orta-Kuzey Anadolu'da bulunan Sivas ili metalik maden yatakları ve endüstriyel 
hammaddeler açısından ülkemizde önemli bir yere sahiptir. Bölge Pontid ve Anatolid 
tektonik birliklerinin sınırında, Orta Anadolu Kristalen Kompleksinin doğu ucunda 
bulunmakla birlikte, Paleozoyik'ten Kuvaterner'e kadar değişik yaş ve litolojide 
(metamorfikler, granitoidler, ofiyolitler, volkanik ve sedimanter kayaçlar) birçok birimden 
ibarettir. Çalışma alanı yakın civarında Akıncılar Formasyonu, Karataş Volkanitleri, 
Kösedağ Siyeniti ve İsola Volkanitlerine ait litolojiler gözlenmektedir.
Bölgedeki cevherleşme çoğunlukla Orta-Üst Eosen yaşlı siyenitler içerisindeki breşleşmiş 
silisifiye zonlarda gözlenmektedir. Birimden alınan örneklerde pirit, kalkopirit, sfalerit, 
galenit, manyetit, hematit, rutil, fahlerz ve eser miktarda altın gözlenmektedir.
Sıvı kapanım incelemelerinde hidrotermal çözeltiler içerisinde NaCl, CaCl2 ve MgCl2 gibi 
tuzların bulunduğu, tuzluluk değerlerinin %NaCl eşdeğeri olarak ortalama %30 olduğu, 
çözeltinin ortalama sıcaklığının ise 390 °C olduğu belirlenmiştir. Yüksek homojenleşme 
sıcaklığı ve tuzluluk değerleri, farklı opak minerallerin (hematit ve kalkopirit) varlığı ve 
farklı kapanım türlerinin bir arada gözlenmesi cevherleşmenin porfiri tip bir cevherleşme olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Sivas province in Central-Northern Anatolia has an important place in our country in terms 
of metallic mineral deposits and industrial raw materials. Although the region is located on 
the border of Pontide and Anatolide tectonic deposits, at the eastern end of the Central 
Anatolian Crystalline Complex, it consists of many units of different ages and lithologies 
(metamorphics, granitoids, ophiolites, volcanic and sedimentary rocks) from Paleozoic to 
Quaternary. In the vicinity of the study area, lithologies belonging to Akıncılar Formation, 
Karataş Volcanites, Kösedağ Syenite and Isola Volcanites are observed. Mineralisation in 
the region is mostly observed in the brecciated silicified zones within the Middle-Upper 
Eocene aged syenites. Pyrite, chalcopyrite, sphalerite, galena, magnetite, hematite, rutile, 
fahlore and trace amounts of gold are observed in the samples taken from the unit.
In the fluid inclusion studies, it was determined that salts such as NaCl, CaCl2 and MgCl2
were present in the hydrothermal solutions, the salinity values were approximately 30% (as 
%NaCl equivalent) and the temperature of the hydrothermal solution was approximately 
390°C. The high homogenisation temperature and salinity values, the presence of different 
opaque minerals (hematite and chalcopyrite) and the observation of different phase types of 
inclusions together indicate that the mineralisation is a porphyry type mineralisation.