Lise öğrencilerinin bilimsel araştırmaların doğası anlayışları, fen öğretimi algıları ve fen başarılarının incelenmesi
Investigation of high school students' understandings of the nature of scientific inquiry, perceptions of science teaching, and science achievement
Yazar: TUBA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ACAR
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Biyoloji dersi = Biology lesson ; Fen başarısı = Science achievement ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fizik dersi = Physics lesson ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, başarı düzeyi düşük ve yüksek okullarda öğrenim gören 9.,10. ve 11. sınıf öğrencilerinin fen öğretimi algılarının ve bilimsel araştırmaların doğası anlayışlarının  sınıf düzeyine göre nasıl değiştiğini ve öğrencilerin fen öğretimi algıları ve bilimsel araştırmaların doğası anlayışları ile fen başarıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi içerisinde yer alan tarama deseni türlerinden kesitsel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul ili içerisinde  yer alan liselerde öğrenime devam eden toplamda 589  9., 10. ve 11. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. LGS sınavı okul başarı yüzdelik dilimleri baz alınarak başarı yüzdelik dilimi yüksek olan üç okul ÖBYO, başarı yüzdelik dilimi düşük olan üç okul ise ÖBDO'yu temsilen seçilmiştir. Araştırma verilerini toplamak amacıyla araştırmaya gönüllü katılan öğrencilere Bilimsel Araştımaların Doğası Ölçeği ve Fen Öğretimi Algısı ölçeği sınıf ortamında uygulanmıştır. Öğrencilerin fizik, kimya ve biyoloji derslerindeki başarıları için yılsonu notları kullanılmıştır. Verilerin analizinde MANOVA, ANOVA ve Pearson çarpım momentleri korelasyon katsayıları kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ÖBYO ve ÖBDO'da öğrenim gören öğrencilerin bilimsel araştırmaların doğası anlayışları ve fen öğretimi algılarının sınıf düzeyine göre değiştiği ve bu değişkenlerdeki bazı alt boyutların öğrencilerin fen başarıları ile anlamlı ilişki içinde olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda ÖBYO ve ÖBDO'da uygulanan fen öğretimiyle ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the changes in science teaching perceptions and understanding of nature of scientific inquiry of 9th, 10th and 11th grade students in low and high-achieving schools according to grade-level, and the relationships between students' perceptions of science teaching and their understanding of nature of scientific inquiry with their science achievement. Cross-sectional research design, which is one type of survey designs within the quantitative research method, was used in the study. The study was conducted with a total of 589 9th, 10th, and 11th grade students who were attending high schools in Istanbul province during the 2021-2022 academic year. Three schools in higher achievement percentile range based on the High School Entrance Exam (LGS) were selected as high-achieving schools and three schools in lower achievement percentile range were selected as low-achieving schools. In order to collect the research data, the Nature of Scientific Inquiry Scale and Science Teaching Perception Scale were administered to the students who participated in the research voluntarily. In addition, end of year grades of physics, chemistry, and biology lessons were used as students' science achievement. MANOVA, ANOVA ve Pearson product-moment correlation coefficients were used to analyze the data. According to the results, it was found that understanding of the nature of scientific inquiry and the perception of science teaching of the students studying in low and high-achieving schools changed according to grade-level, and some sub-dimensions in these variables were found to be in a significant relationship with students' science achievement. Based on these results, recommendations were made about the science teaching applied in low and high-achieving schools.