Bariatrik cerrahi geçiren hastaların roy uyum modeline göre durumlarının incelenmesi
Investigation of bariatric surgery patients' conditions  with roy adaptation model
Yazar: FİLİZ KABU HERGÜL
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN ÖZBAYIR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Nitel araştırma = Qualitative research ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model

Özet:
Amaç: Bariatrik cerrahi geçiren hastaların Roy Uyum Modeline (RUM) göre durumlarının incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma, olgubilim (fenomenolojik) araştırma tasarımı kullanılarak yapılmış niteliksel bir çalışmadır. Örneklemini bariatrik cerrahi geçiren hastalar (n: 32) oluşturmuştur. Veriler Aralık 2016 – Haziran 2017 tarihleri arasında yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler "içerik analizi" ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 40.28+09.94'dür. Hastaların %84.40'ü kadın, %59.40'ü evli, %37.50'i yükseköğrenim mezunu %37.50'i ev hanımıdır. Araştırma verilerinin içerik analizi sonucunda Roy Uyum Modeline göre bariatrik cerrahi geçiren hastaların, fizyolojik alandaki uyumlu davranışları "Hayatım değişti" temasıyla, uyumsuz davranışları ise "Ya başaramazsam" temaları ile açıklanmıştır. Benlik kavramı alanında elde edilen temalar; uyumlu davranışları için "Her şey güzel", uyumsuz davranışları için ise "Kötü haber" dir. Rol fonksiyon alanındaki uyumlu davranışlarda "Üstesinden gelebilirim" temasına ulaşılmıştır.   Karşılıklı bağlılık alanında uyumlu davranışlarda "İyi ki varlar", uyumsuz davranışlarda ise "Her kafadan bir ses" temalarına ulaşılmıştır.  
Sonuç: Hastaların bariatrik cerrahi sonrası değişen yaşamlarına ve bedenlerine uymada çeşitli güçlükler yaşadıkları ancak cerrahinin beden algısı, sosyal yaşam, kişisel ilişkiler ve rollerini sürdürebilme konularında olumlu gelişmelere yol açtığı belirlenmiştir. Buna karşın bazı hastaların ameliyat sonrası komplikasyonlardan korktukları ve tekrar kilo alma kaygısı duydukları bulunmuştur. Hastaların ameliyattan sonra multidsipliner bir yaklaşımla izlemlerinin yapılması ve desteklenmelerinin uyumlarını arttıracağı ve komplikasyonları azaltacağı düşünülmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Bariatrik Cerrahi; Obezite; Roy Uyum Modeli; Niteliksel Araştırma

Abstract:
Purpose: To explore bariatric surgery patients' conditions with Roy Adaptation Model (RAM).
Method: Research is a qualitative study, utilized phenomenological research design. The sample was composed of patients who underwent bariatric surgery (n: 32). The data were collected from December 2016 to June 2017 using a semi-structured in-depth interview method. The obtained data were evaluated by "content analysis".
Findings: The mean age of participants was 40.28 + 09.94. 84.40% of the patients were female, 59.40% were married, 37.50% were higher education graduates and 37.50% were housewives. Results of content analysis of research data show that adaptive behaviors of patients who underwent bariatric surgery according to the Roy Adaptation Model were explained with the theme of "My life changed" and nonadaptive behaviors of patients were explained "what if I  can not succeed" theme in the physiologic mode.
The themes obtained in self concept mode were "Everything is good" for adaptive behavior and "Bad news" for nonadaptive behavior. In role function mode, "I can get through" theme was obtained for adaptive behavior. In the context of interdependence mode, "So glad I have them" theme was obtained for adaptive behaviors, "Unfortunately everyone has an idea" theme was found for the case of nonadaptive behaviors.
Result: It was determined that patients experience various difficulties in adapting to their life and bodies after bariatric surgery, but the surgery leads to positive developments in body image, social life, personal relationships and maintaining their roles. On the other hand, it was identified that some patients were afraid of postoperative complications and experienced anxiety about gaining weight again. It is thought that patients will improve their adaptation after surgery as a result of observations based on multidisciplinary approach and support and reduce their complications.

Key Words: Bariatric Surgery; Obesity; Roy Adaptation Model; Qualitative Research