Girişimcilik öğretim programının sınıf öğretmenlerinin girişimcilik eğilimlerine etkisi
The effect of entrepreneurship curriculum on the primary teachers' entrepreneurship tendencies
Yazar: ALİ KOCAYİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ALDAN KARADEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimcilik eğilimi = Entrepreneur tendency ; Girişimcilik eğitimi = Entrepreneurship education

Özet:
Araştırmada, girişimcilik öğretim programının sınıf öğretmenlerinin girişimcilik eğilimlerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bakımdan çalışmada sınıf öğretmenlerinin girişimcilik eğilimlerinin mevcut haline ve gelişimine, sınıf öğretmenlerinin girişimcilik eğilimlerinin farklı değişkenlere göre ele alınmasına ve sınıf öğretmenlerinin girişimcilik yetkinliğinin alt becerilerini nasıl kavramsallaştırdığına, süreçte kendi girişimcilik eğilimlerini nasıl değerlendirdiklerine ve buna ilişkin görüşlerine odaklanılmıştır.
Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem araştırma yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri 2021-2022 eğitim öğretim yılında Burdur ilinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinden elde edilmiştir. Tabakalı seçkisiz örnekleme yöntemi kapsamında 412 sınıf öğretmeni çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen "Öğretmen Girişimcilik Eğilimi Ölçeği" sınıf öğretmenlerine uygulanmıştır. Uygulanan ölçeklerin 346 tanesinden dönüt sağlanmış ve 332 tanesi geçerli kabul edilmiştir. Araştırmada, hazırlanan öğretim programının ihtiyaç belirleme çalışmaları kapsamında sınıf öğretmenlerine anket uygulanmış ve uzmanlarla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması sonucunda araştırmacı tarafından geliştirilen anket 51 sınıf öğretmenine 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında uygulanmıştır. Yine araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz yarıyılında değişik üniversitelerde görev yapan 8 uzman ile görüşmeler yapılmıştır. İhtiyaç belirleme çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel aşamasında Gölhisar ilçesinde bulunan resmi ilkokullarda görev yapan 16 sınıf öğretmeni yer almaktadır. Araştırmanın bu boyuttaki çalışma grubu, deney grubunda yer alan öğretmenler tarafından oluşturulmuştur. Girişimcilik öğretim programı uygulama aşamasında öğretmenlere öntest ve sontest uygulanmıştır. Eğitime katılan öğretmenlerle uygulama sonrasında görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Uygulama esnasında bir öğretmen tarafından gözlem formu doldurulmuş ve araştırmacı tarafından günlükler tutulmuştur.
Araştırmanın nicel verilerinin analizlerinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. İhtiyaç belirleme ve girişimcilik öğretim programını uygulama süreçlerinde anket, görüşme, gözlem ve günlüklerden elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Birinci alt problemde, araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin ölçeğin alt boyutlarına ve toplamına ait girişimcilik eğilimi düzeyleri ortalama puanlar hesaplanarak belirlenmiştir. En yüksek 4,42 ortalama puan ile "Başarma ihtiyacı" alt boyutunda elde edilmiştir. İkinci alt problemde ise öğretmenlerin girişimcilik eğilimlerinin çeşitli değişkenlere göre anlamlı fark gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü alt problemi doğrultusunda, öğretmenlere yönelik hazırlanan "Girişimcilik Öğretim Programı" uygulama öncesinde araştırmaya katılan deney grubundaki sınıf öğretmenlerinin girişimcilik eğilimleri öntest puanları incelenmiş ve en yüksek 3,87 ortalama puan ile "Başarma ihtiyacı" alt boyutunda elde edilmiştir. Araştırmanın dördüncü alt problemi doğrultusunda, öğretmenlere yönelik hazırlanan "Girişimcilik Öğretim Programı" uygulama sonrasında araştırmaya katılan deney grubundaki sınıf öğretmenlerinin girişimcilik eğilimleri sontest puanları incelenmiş ve en yüksek 4,65 ortalama puan ile "Başarma ihtiyacı" alt boyutunda elde edilmiştir. Araştırmanın beşinci alt problemi kapsamında deney grubu öğretmenlerinin öntest-sontest puanları arasında girişimcilik eğilimleri sontest lehine anlamlı bir fark göstermiştir. Yapılan etki analizi neticesinde uygulanan girişimcilik öğretim programının öğretmenlerin girişimcilik eğilimleri puanlarına ilişkin oluşan farkta yüksek düzeyde bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Altıncı alt problem doğrultusunda araştırmaya katılan öğretmenler, içeriğin güncel, ilgi çekici, yeterli, verimli ve zengin olduğu şeklinde görüşlerini belirtmişlerdir. Etkinliklerin ilgi çekici olduğu, grup çalışmaları ve bireysel etkinliklerin yer aldığı, verimli, zengin, interaktif (etkileşimli) ve yeterli düzeyde değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Öğretmenler, programı genel anlamda değerlendirdiklerinde; girişimcilik konusunda farkındalıklarının arttığını, iyi hazırlanmış bir program olduğunu ve herhangi bir eksik yönünün bulunmadığını, verimli, etkili ve işlevsel bir program olduğunu, zamanlamasının iyi planlandığını ve katılımcıların kendi aralarında ve eğitimci ile etkileşimli bir program geçirdiklerini ifade etmişlerdir. Yedinci alt problem kapsamında gözlem sonuçları değerlendirildiğinde tüm modüllere katılımcıların istekli ve gönüllü olarak katıldığı, öğretmenlerin eğitim ortamındaki birbiriyle olan iletişimlerinin ve etkileşimlerinin iyi olduğu, samimi bir ortamda derslerin işlendiği, eğitimcinin sınıfta rehber konumunda olduğu ve öğretmenlerin fikirlerini açık bir şekilde çekinmeden söyledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, eğitimcinin derse hazırlıklı geldiği, eğitim ortamında farklı öğretim yöntem ve tekniklerinin kullanıldığı, bireysel ve grup çalışmalarına yer verildiği, proje hazırlandığı, katılımcıların etkinliklerde istekli olduğu ve derslerde ilgili oldukları da gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of entrepreneurship curriculum on the entrepreneurship tendencies of primary teachers. In this respect, the study focuses on the current state and development of primary teachers' entrepreneurship tendencies, the handling of primary teachers' entrepreneurship tendencies according to different variables, and how primary teachers conceptualize the sub-skills of entrepreneurship competence, how they evaluate their own entrepreneurial tendencies in the process and their views about this topic.
In the study, a mixed method research approach was used, in which quantitative and qualitative research methods were used together. The quantitative data of the research were obtained from primary teachers working in official primary schools in Burdur in the 2021-2022 academic year. Within the scope of stratified random sampling method, 412 primary teachers were included in the study. The "Teacher Entrepreneurship Tendency Scale" developed by the researcher was applied to primary teachers. Feedback was provided from 346 of the applied scales and 332 of them were accepted as valid. In the research, a questionnaire was applied to primary teachers with in the scope of the needs determination studies of the prepared curriculum and interviews were held with experts. The questionnaire developed by the researcher as a result of the literatüre review was applied to 51 primary teachers in the spring semester of the 2021-2022 academic year. Again, using the semi-structured interview form developed by the researcher, interviews were conducted with 8 experts working at different universities in the fall semester of the 2022-2023 academic year. Criterion sampling, one of the purposive sampling methods, was used to determine the needs determination working group. In the experimental phase of the research, there are 16 primary teachers working in official primary schools in Gölhisar district. The study group of this dimension of the research was formed by the teachers in the experimental group. During the implementation phase of the entrepreneurship curriculum, pre-test and post-test were applied to the teachers. Interviews were held with the teachers who participated in the training after the application. During the application, an observation form was filled out by a teacher and diaries were kept by the researcher.
SPSS 22.0 package program was used in the analysis of the quantitative data in the study. In the processes of determining needs and implementing the entrepreneurship curriculum, the data obtained from questionnaires, interviews, observations and diaries were analyzed by content analysis.
In the first sub-problem, the entrepreneurship tendency levels of the primary teachers participated in the research were determined by calculating the average scores of the sub-dimensions of the scale and in general. The highest average score of 4.42 was obtained in the sub-dimension of "Need to succeed". In the second sub-problem, it was examined whether the entrepreneurship tendencies of the teachers showed a significant difference according to various variables or not. In the third sub-problem of the research, the pre-test scores of the entrepreneurship tendencies of the primary teachers in the experimental group participating in the research were examined before the implementation of the "Entrepreneurship Curriculum" prepared for teachers, and the highest average score of 3.87 was obtained in the sub-dimension of "Need to succeed". In the fourth sub-problem of the research, after the implementation of the "Entrepreneurship Curriculum" prepared for teachers, the post-test scores of the primary teachers in the experimental group participated to the research were examined and the highest average score of 4.65 was obtained in the sub-dimension of "Need to succeed". Within the scope of the fifth sub-problem of the research, entrepreneurship tendencies showed a significant difference between the pre-test and post-test scores of the experimental group teachers in favor of the post-test. As a result of the impact analysis, it was shown that the entrepreneurship curriculum had a high level of effect on the difference in the entrepreneurship tendencies scores of the teachers. In the sixth sub-problem, the teachers who participated in the research stated their opinions that the content was modern, interesting, interactive, sufficient, efficient and rich. They made evaluations that the activities were interesting, including group work and individual activities, efficient, rich, interactive and adequate. When teachers evaluate the program in general; They stated that their awareness of entrepreneurship has increased, that it is a well-prepared program and that there are no deficiencies, that it is an efficient, effective and functional program, that the timing is well planned and that the participants have an interactive program among themselves and with the trainer. When the observation results were evaluated within the scope of the seventh sub-problem, it was concluded that the participants participated in all modules willingly and voluntarily, the teachers' communication and interaction with each other in the educational environment were good, the lessons were taught in a friendly environment, the educator was a guide in the classroom and the teachers expressed their ideas without hesitation. In addition, it was observed that the educator came to the class by studying, different teaching methods and techniques were used in the educational environment, individual and group studies were included, projects were prepared, participants were enthusiastic about the activities and were interested in the lessons.