II.Körfez Savaşı ve Irak İran ilişkileri
II.Gulf War and Iranian relations with Iraq
Yazar: ARKAN MAHAMMED
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Şüphesiz Irak'ın işgali, Amerika Birleşik Devletleri'ne bölgeyi çıkarlarına hizmet edecek şekilde yeniden dizaynetme fırsatı verecektir. Bundan dolayı Amerika Birleşik Devletleri, hayati stratejik çıkarlarının devamlılığını sağlama, düşmanlarını birer müttefik ve dost haline getirerek bölgedeki olası her türlü tehlikeye karşı güvence altına alma yoluyla Irak'ın işgal edilmesi operasyonundan stratejik getiri elde etmeye çalışmaktadır. Bunu yapması ise Irak'ın bağımsızlığından beri üzerine kurulu olduğu daha önceki temellerden farklı temeller üzerinde yeniden şekillendirilmesine odaklanan yeni bir varlık haritasına kavuşturulmasını gerektirmektedir. Amerika'nın Irak'taki fiili başarısı, dizginleri eline alması ve liberal-dost bir Irak hükümeti oluşturması, dünyanın bu hassas bölgesindeki Amerikan projesinin en önemli dinamiklerden biri sayılır. Hele ki Irak, Amerika Birleşik Devletleri'nin liberal bir Irak oluşturabilmesi, tüm Körfez ülkelerinin örnek alması gereken ideal bir model olarak takdim edebilmesi ve Ortadoğu ülkelerini kapsayacak şekilde daireyi genişletebilmesi için Amerikan yalnızlığına terk edilmişken.

Yine Irak'ın Amerika Birleşik Devletleri tarafından işgal edilmesi, bu bölgedeki bölgesel güç açısından yeni bir harita çizmesi noktasında önünü açmıştır. Çünkü Irak'ın bölgesel denge denkleminden çıkmasından sonra İran'ın bölgedeki nüfuzu artmıştır. Ayrıca Irak sınırıyla temas halinde olmasından dolayı bölgede bir de Türk değişkeni bulunmaktadır. Türkiye bölgede hafife alınmayacak bölgesel bir güç olmasından dolayı dünyaca kritik olan bu bölgede İran ile bir tür bölgesel rekabete girmeye yönelmiştir. Bundan dolayı Amerikan?ın Irak işgali, Amerikan-İran ikili ilişkisinde ?Irak? odak noktasından hareket edilerek iki ülke arasında yeni bir tür ilişki ortaya çıkarmıştır. Ayrıca bölgesel güç dengesinden hareketle Irak'taki önemi bakımından İran değişkeni karşısında bir de Türk değişkeni bulunmaktadır.

Bundan dolayı Irak'ın işgali, tarihi geçmişi, coğrafi konumu, siyasi ve Arap Körfez bölgesindeki bölgesel güçler dengesine etki eden askeri ağırlığının yanı sıra küresel ekonomi açısında mevcut ve gelecekteki petrol kaynakları sayesinde sahip olduğu ekonomik konumuyla bölgede büyük bir stratejik değişim oluşturmuştur.




Anahtar Sözcükler
1. II. Körfez Savaşı
2. Irak-İran İlişkileri
3. ABD'nin Irak Politikası
4. Irak-İran Savaşı
5. İran'ın Nükleer Programı

Abstract:
Without doubt the invasion of Iraq, will give the USA the opportunity to redesign the region according to its interests. Therefore the USA is trying to ensure strategic advantages out of the invasion of Iraq, by securing itself against potential dangers of the region by the means of making friends and allies out of its enemies in order to ensure the durability of its vital strategic benefits. This again requires the establishment of a new existence plan for Iraq, concentrating on the restructuring on different principles than the prior ones since its independence. America?s actual success in Iraq, by taking up the reins and creating a liberal-friendly Iraqi government, can be seen as one of the most important dynamics of the American project on this sensitive part of the world, particularly, when considering that Iraq was left at the mercy of America alone while forming a liberal Iraq to be presented to all Gulf states as a role model to be emulated and widening the radius to cover all states throughout the whole Middle East.

Beside this, the invasion of Iraq by the USA opened the way to drawing a new regional power map of this region, because the separation of Iraq from the regional power balances, has led to an increase of Iraq?s influence on the region. Additionally, Turkey constitutes another variable in the region due to its contact to Iraqi boarders. As Turkey is a regional power not to be underestimated, it seems to have entered some kind of competition with Iran in that region which is globally accepted as critical. For this reason, America?s invasion of Iraq has revealed a new type of relationship in American-Iranian bilateral relations between the two countries, based on the focal point ?Iraq?. Furthermore, on the basis of the regional balance of power with regards to the impacts on Iraq, the variable Iran is opposed by the variable Turkey. 

Therefore, the invasion of Iraq has caused a major strategic change in the region with respect to its historical background, its geographical position and political and particularly its military weight effecting the regional balances of power within the Arab Gulf, as well as its economic position which it has in global economy due to its present and future oil resources.




Key Words
1. II Gulf War
2. Iraq-Iran Relationships
3. USA Policy toward Iraq
4. The Iran – Iraq War
5. Iran's Nuclear Program