Gelişmekte olan ülkelerde Cds primleri ileborsa endeksleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between Cds (Credit Default Swaps) and stock indices in developing countries
Yazar: SİNAN DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA TAŞPUNAR ALTUNTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration

Özet:
Yatırımcılar bir ülkeye yatırım yapmadan önce, yatırım yapılacak ülkenin sahip olduğu riski sürekli ve anlık olarak bilmek isterler. Bunun sonucunda yatırım yapan kişilerin alacağı ödemenin geri verilmemesi riskine karşı sigorta gibi işleyen kredi temerrüt swapları (CDS) sözleşmeleri geliştirilmiştir. Bunlara CDS primi denilmektedir. Ülkenin anlık olarak etkilendiği değişimler olumlu ya da olumsuz tüm finansal gelişmeler CDS primlerini etkilemekte ve yansımaktadır. Ülkenin finansal durumu ya da siyasal durumu olumlu bir gelişme gösterirken CDS primleri azalır. Tam tersine olumsuz gelişmelere karşı da artış gösterir. 
Çalışmada ele alınan konunun birinci bölümünde risk kavramı, risk türleri, kredi temerrüt swaplarının tanımı ve bunların çeşitlerinden bahsedilmiştir. İkinci kısımda Kredi derecelendirme kavramı ve kuruluşları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde kredi Temerrüt Takasları (CDS) hakkında detaylı bilgi aktarılmış ve alt başlıklar halinde incelenmiştir.  Yapılan çalışmanın dördüncü bölümüne gelindiğinde ilk olarak kredi temerrüt swapları ile ülkelerin borsa endeksleri arasındaki ilişkiyi ele konu edinen genel literatür taraması ile başlanmıştır. Çalışmada ele alınan test ve modeller açıklanmış daha sonra Gelişmekte olan ülkelerin CDS primi ile borsa endeksi arasındaki ilişki ele alınmıştır. Bu bağlamda başlangıç olarak Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile başlanmıştır. Çalışmada kullanılan değişkenlerin sahip olduğu ilişkiyi belirlemek için ise Granger Nedensellik, Johansen Eşbütünleşme, Vektör Hata Düzeltme Modeli ve Pearson Korelasyon analizleri ile çalışma yapılmıştır. Elde edilen analizlerle kısa vadede Meksika, Brezilya ve Rusya için CDS primi ile Borsa endeksi arasında bir ilişki gözlemlenmiş, fakat Türkiye için bu durum tam tersine herhangi bir ilişkiye rastlanmamıştır. Uzun vadede incelediğimiz zaman ise Meksika ve Rusya için Borsa endeksi İle CDS Primi arasında bir ilişki ortaya çıkmıştır. Brezilya ve Türkiye için ise uzun vadede değişkenler arasında bir ilişki gözlemlenmemiştir.

Abstract:
Before investing in a country, investors want to know the risk of the country on a continuous and instantaneous basis. As a result, credit default swaps (CDS) contracts have been developed to act as insurance against the risk of non-return of the payment received by investors. These are called CDS premiums. All financial developments, whether positive or negative, affect and are reflected in CDS premiums. When a country's financial or political situation is favorable, CDS premiums decrease. On the contrary, it increases against negative developments. 
In the first part of the study, the concept of risk, risk types, the definition of credit default swaps and their types are mentioned. In the second part, information on the concept of credit rating and its organizations is given. In the third section, detailed information on Credit Default Swaps (CDS) is provided and analyzed under subheadings. The fourth part of the study starts with a general literature review on the relationship between credit default swaps and stock market indices. The tests and models discussed in the study were explained, then the relationship between CDS premium and the stock market index of developing countries is discussed. In this context, extended Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests were started. Granger Causality, Johansen Co-ordination, Vector Error Correction Model and Pearson Correlation analyses were performed to determine the relationship between variables. As a result of the analyses, a relationship between the CDS premium and the Stock Exchange index is observed for Mexico, Brazil and Russia in the short term, but for Turkey, there is no relationship between them. In the long term, there is a relationship between the Stock Exchange index and the CDS Premium for Mexico and Russia. For Brazil and Turkey, there is no long-term relationship between the variables.