Çocuklarda uygulanan kardiyak kateterizasyon işleminin komplikasyonlarının değerlendirilmesi ve komplikasyon gelişimine etki eden risk faktörlerinin araştırılması
Evaluation of complications of cardiac catheterization process in children and investigation of risk factors affecting the development of complications
Yazar: BETÜL DEMİRCAN COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT MUHTAR YILMAZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterler = Catheters ; Komplikasyonlar = Complications ; Minimal invaziv cerrahi işlemler = Minimally invasive surgical procedures ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: SBÜ İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı anjiyokardiyografi laboratuvarında uygulanan tanısal ve girişimsel kardiyak kateterizasyonların komplikasyon ve sonuçlarının retrospektif olarak incelenmesi ve komplikasyon gelişimine etki eden risk faktörlerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı bünyesinde Haziran 2008-Aralık 2018 tarihleri arasında uygulanan kateterizasyonlar çalışma grubumuzu oluşturdu. Demografik bilgiler, tanılar, laboratuar sonuçları ve kateterizasyon işlemi ile ilgili bilgiler Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) üzerinden, hasta dosyalarından, kateterizasyon ve anjiyokardiyografi rapor kayıtlarından elde edildi. Hastalar cinsiyet, yaş ve kilolarına, hastalıklarının siyanotik ya da asiyanotik olmasına göre gruplandı. İşlemler girişimsel ve tanısal, komplikasyonlar ise minör ve majör olmak üzere gruplara ayrıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen olguların %45,93'ü kız, %54,07'si erkekti ve ortanca yaş 49 ay, ortanca vücut ağırlığı 15 kg idi. %5,82'si yenidoğan, %18,96'sı 29 gün-1 yaş arasında ve %75,22'si ise 1 yaş üzerindeydi. %76,93'ü asiyanotik, %23,07'si ise siyanotik kalp hastalığına sahipti. En sık kardiyak hastalıklar VSD, ASD, PDA, PS ve Fallot Tetralojisiydi. İşlemlerin %60,77'si tanısal, %39,23'si girişimseldi. Girişimsel işlemler sıklık sırasına göre en sık transkateter PDA kapatma, ASD kapatma, pulmoner balon valvüloplasti ve aort balon valvüloplastiden oluşmaktaydı. Girişimsel işlemlerde başarı oranı %93,87 idi. En başarılı girişimsel işlem %98,20 (n=109) başarı oranıyla aort balon valvüloplasti idi. Tüm işlemlerin %9,76'sında komplikasyon gelişti. Majör komplikasyon oranı %3,06 idi. Tanısal işlemlerin komplikasyon oranı %7,92 iken girişimsel işlemlerin %12,61 olup aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,001). Komplikasyonlar içinde en sık görülenlerin %25,11 ile transfüzyon gerektiren kanama ve %14,34 ile arteriyel trombüs olduğu belirlendi. Komplikasyon varlığı; yenidoğan yaş grubunda (p<0,001), vücut ağırlığı <5 kg olanlarda (p<0,001), düşük hematokrit değerlerinde (p=0,039), arteriyel girişte (p=0,003) ve girişimsel işlemlerde (p<0,001) anlamlı olarak yüksek oranda saptandı. INR'nin her 0,1 birimlik artışının ise komplikasyon riskini 2,298 kat arttırdığı belirlendi. Majör komplikasyon görülme oranı; vücut ağırlığı <15 kg olan
viii
(p=0,036), Fallot Tetralojisi tanılı (p=0,017), trombosit değeri düşük olgularda (p=0,045) ve tanısal işlemlerde (p=0,021) anlamlı yüksek saptandı. Transfüzyon gerektiren kanama varlığı; yenidoğan yaş grubu (p<0,001) ve 5 kg altında olan (p<0,001), düşük hemoglobin ve hematokrit düzeyine sahip olgularda (p<0,001), arteriyel giriş (p=0,002) ve girişimsel işlemlerde (p=0,013) anlamlı yüksek oranda saptandı (p<0,001). Arteriyel trombüs varlığı; 29 gün-1 yaş arasında, vücut ağırlığı 15 kg altında ve PDA tanılı hastalarda anlamlı yüksek oranda saptandı (p<0,001). Mortalite oranı %0,21 (n=5) olarak belirlendi.
Sonuç: Çalışmamızda küçük yaş, düşük kilo ve girişimsel işlem tespit edilen en önemli risk faktörleridir. Bunların yanında düşük hemoglobin, hematokrit ve trombosit değerleri, uzun INR önemli birer risk faktörü olarak belirlenmiştir. Bunların önlenebilir risk faktörleri oluşu ve normalizasyonu ile komplikasyon varlığında azalma sağlanabileceği ortaya konmuştur. Bu gibi çalışmalarla saptanacak diğer risk faktörleri ve alınacak önlemler komplikasyonları azaltabilecektir. Bunun için prospektif çalışmalara da ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aims: It was aimed to retrospectively examine the complications and results of diagnostic and interventional cardiac catheterizations performed in the angiocardiography laboratory of the Pediatric Cardiology Department of the İzmir Behçet Uz Pediatric Diseases and Surgery Training and Research Hospital, and to investigate the risk factors affecting the development of complications.
Materials &Methods: Catheterizations applied between June 2008 and December 2018 within the Division of Pediatric Cardiology formed our working group. Demographic information, diagnoses, laboratory results and information about the catheterization process were obtained from the Hospital Information Management System, patient files, catheterization and angiocardiography report records. The patients were grouped according to their gender, age and weight, and whether their disease was cyanotic or acyanotic. The procedures were divided into interventional and diagnostic, while complications were divided into minor and major groups.
Results: Of the cases included in the study, 45.93% were girls, 54.07% were boys, and the median age was 49 months, and the median body weight was 15 kg. 5.82% were newborns, 18.96% were between 29 days-1 years old and 75.22% were over 1 year old. 76.93% had acyanotic heart disease and 23.07% had cyanotic heart disease. The most common cardiac diseases were VSD, ASD, PDA, PS and Tetralogy of Fallot. 60.77% of the procedures were diagnostic and 39.23% were interventional. The most common interventional procedures in order of frequency consisted of transcatheter PDA closure, ASD closure, pulmonary balloon valvuloplasty and aortic balloon valvuloplasty. The success rate in interventional procedures was 93.87%. The most successful invasive procedure was aortic balloon valvuloplasty with a 98.20% (n = 109) success rate. Complications developed in 9.76% of all procedures. Major complication rate was 3.06%. While the complication rate of diagnostic procedures was 7.92%, interventional procedures were 12.61%, and a statistically significant difference was found between them (p <0.001). The most common complications were bleeding requiring transfusion with 25.11% and arterial thrombus with 14.34%. Presence of complications; It was found to be significantly higher in the neonatal age group (p <0.001), body weight <5 kg (p <0.001), low hematocrit values (p = 0.039), arterial access (p = 0.003) and interventional procedures (p <0.001). It was determined
x
that each 0.1 unit increase in INR increased the complication risk 2.298 times. Major complication incidence rate; Patients with a body weight <15 kg (p = 0.036), diagnosed with Tetralogy of Fallot (p = 0.017), low platelet count (p = 0.045) and diagnostic procedures (p = 0.021) were found to be significantly higher. Presence of bleeding requiring transfusion; In the neonatal age group (p <0.001) and below 5 kg (p <0.001), patients with low hemoglobin and hematocrit levels (p <0.001), arterial access (p = 0.002) and interventional procedures (p = 0.013) was detected (p <0.001). Presence of arterial thrombus; A significantly higher rate was detected in patients between 29 days-1 years of age, body weight less than 15 kg, and patients with a diagnosis of PDA (p <0.001). Mortality rate was determined as 0.21% (n = 5).
Conclusion: In conclusion, young age, low weight and invasive procedure are the most important risk factors identified in our study. In addition, low hemoglobin, hematocrit and platelet values and long INR have been identified as important risk factors. It has been demonstrated that these are preventable risk factors and their normalization can reduce the presence of complications. Other risk factors to be determined in such studies and the measures to be taken may reduce the complications. Prospective studies are also needed for this.