Dijitalleşen emek sürecinde çalışma pratiğinin dönüşümü ve freelance çalışma
Transformation of working practice in the digitalized labor process and freelance working
Yazar: MELİS KARATABAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİSEL EKİZ GÖKMEN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Dijital emek = Digital labor ; Dönüşüm = Transformation ; Esnek çalışma = Flexible working ; Esneklik = Flexibility ; Freelance çalışma = Freelance work ; Güvencesizlik = Without guaratee ; Sayısallaştırma = Digitization ; Çalışma pratikleri = Work practices

Özet:
Dijitalleşme süreci, "ultra esnek" istihdam biçimi olarak tanımlanan freelance çalışma biçiminin önemini gitgide artırmaktadır. Emek sürecinin dijitalleşmesiyle birlikte büyük bir dönüşüm içinde olan çalışma biçimlerine bağlı olarak, örgüt algısının ön planda olduğu kariyer algısından, kişinin kariyer sürecininin yönetimini tamamen eline aldığı bireyi temel alan kariyer algısına doğru yönelim söz konusudur. 
Bu çalışma, son yıllarda esnek bir çalışma biçimi olarak ivme kazanan freelance çalışmayı, emeğin dijitalleşmesiyle birlikte farklılaşan çalışma ilişkilerini ve kariyer tutumlarını freelance çalışanların kişisel deneyimleri aracılığıyla ortaya koyarak; emek sürecinin dönüşümünü ve freelance çalışmanın doğasını anlamayı amaçlamaktadır. Söz konusu amaç doğrultusunda Türkiye'de freelance çalışarak kariyerini sürdüren 28 kişi ile nitel desenli bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması kapsamında freelance çalışan bireylerin freelance çalışmayı tercih nedenlerini, geçmiş çalışma deneyimlerini, mevcut çalışma koşullarını ve kariyer tutumlarını açığa çıkarabilmek için, yarı yapılandırılmış sorular yöneltilerek derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Alan araştırması sonuçlarına göre, katılımcıların freelance çalışma biçimine ilişkin, olumlu ve olumsuz olmak üzere iki farklı görüşe sahip oldukları tespit edilmiştir. Bunlardan ilki, freelance çalışmanın diğer çalışma biçimlerine göre bireylere daha özgür bir çalışma ortamı sunması ve bireylerin ortaya koydukları iş üzerindeki kontrollerinin daha belirgin olması dolayısıyla iş göreni tatmin edici bir çalışma biçimi olduğudur. İkincisi ise freelance çalışma biçiminin, freelance çalışan bireyler açısından aynı zamanda güvencesiz bir çalışma biçimini temsil etmesidir. Bununla birlikte alan çalışmasında, başarılı bir freelance kariyer sürecine sahip olabilmek için, ortaya koyulan işin niteliği kadar freelance çalışan bireylerin müşterileriyle kurdukları diyaloğun niteliğinin ve istikrarının da önem arz ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Emek, Freelance Çalışma, Esneklik, Güvencesizlik

Abstract:
The digitalization process gradually increases the importance of freelance work, which is defined as "ultra flexible" employment. Depending on the working styles, which are in a great transformation with the digitalization of the labor process, there is a shift from the perception of career, in which the perception of the organization is at the forefront, to the perception of career, which is based on the individual, in which the individual takes the management of the career process completely.
This study, by revealing freelance work, which has gained momentum as a flexible working style in recent years, and the working relations and career attitudes that have become different with the digitalization of labor, through the personal experiences of freelance workers; It aims to understand the transformation of the labor process and the nature of freelancing. In line with this purpose, a qualitative study was conducted with 28 people working as a freelancer in Turkey. Within the scope of the field research, in-depth interviews were conducted by asking semi-structured questions in order to reveal the reasons for choosing freelance work, past work experiences, current working conditions and career attitudes of freelancers.
According to the results of the field research, it was determined that the participants had two different views on the freelance work style, as positive and negative. The first of these is that freelance work provides freer working environment for individuals compared to other forms of work, and it is a satisfying way of working because individuals have more control over their work. The second is that the freelance working style also represents an insecure working style for freelancers. However, in the field study, it has been concluded that in order to have a successful freelance career process, the quality and stability of the dialogue between freelancers and their customers is as important as the quality of the job.

Keywords: Digitalization, Labor, Freelance Work, Flexibility, Insecurity