Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere Matematik becerilerinin öğretimi: Tek-denekli araştırmalarda betimsel ve meta analiz
Teaching Math skills to individuals with asd: A descriptive and meta analysis in single subject research designs
Yazar: ORHAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. ELİF TEKİN İFTAR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Meta analizi = Meta analysis ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Matematik becerileri günlük yaşamda sıklıkla karşılaşılan ve diğer akademik becerilerin ediniminde önemli rol oynayan bir beceri öğretim alanıdır. Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler matematik becerilerini edinmede zorlanmakta ve başarısızlıklar sergileyebilmektedirler. Alanyazın incelendiğinde, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin matematik becerilerini geliştirmeye yönelik az sayıda çalışma yürütüldüğü görülmektedir. Bu çalışmalarda kullanılan öğretim uygulamalarının bilimsel dayanaklı uygulamalar olup olmadıklarına yönelik bir değerlendirme gereksinimi söz konusudur. 
Bu çalışmada tek-denekli araştırma metodolojileriyle tasarlanmış olan otizm spektrum bozukluğu olan bireylere matematik becerilerinin öğretimini hedefleyen çalışmaların Horner ve meslektaşlarının 2005 yılında geliştirdikleri "Tek-denekli Araştırmalar Niteliksel Ölçüleri" açısından değerlendirilmesi ve kapsamlı bir betimsel analizinin yapılması hedeflenmiştir. Ayrıca, meta analiz yoluyla bu uygulamaların bilimsel dayanaklı uygulamalar olup olmadıkları değerlendirilmiştir. 
Konuyla ilgili çalışmalara ulaşmak amacıyla (Ocak) 1980 – (Ocak) 2017 yılları arasında yayımlanmış çalışmalara ulaşabilmek için elektronik ortamda alanyazın taraması yürütülerek 49 çalışmaya ulaşılmıştır. Araştırmalar dahil etme ve dışlama ölçütleri açısından değerlendirilerek 26 çalışma analizlere dahil edilmiştir. Bu çalışmalar, sırasıyla, (a) Horner ve meslektaşlarının 2005 yılında geliştirdikleri "Tek-denekli Araştırmalar Niteliksel Ölçüleri" açısından incelenerek "kabul edilebilirlik" ölçütlerini karşılayan çalışmalar belirlenmiş, (b) 26 çalışma çeşitli değişkenler (örn., demografik değişkenler, yöntem özellikleri ve sonuçlarına ilişkin değişkenler) açısından değerlendirilerek kapsamlı bir betimsel analiz yapılmış, (c) "kabul edilebilirlik" ölçütünü karşılayan çalışmalar için örtüşmeyen veri yüzdesi ve Tau-U hesaplama teknikleri ile etki büyüklükleri hesaplanmış ve (d) elde edilen bulgular ışığında matematik becerilerinin öğretiminde kullanılan uygulamaların bilimsel dayanaklı olup olmadıklarına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.
Bulgular, 10 çalışmanın "kabul edilebilirlik" ölçütünü karşıladığını göstermektedir. Bu çalışmaların etki büyüklükleri incelendiğinde görsel sunum temelli ve strateji temelli uygulamaların OSB olan bireylere çeşitli matematik becerilerinin öğretiminde umut vaat eden uygulamalar olduğu görülmüştür.  Bulgular alanyazın dikkate alınarak tartışılmış ve uygulamacılara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Sözcükler: Otizm spektrum bozukluğu, Matematik, Tek-denekli araştırma,Meta-analiz, Bilimsel dayanaklı uygulamalar

Abstract:
Individuals come across math skills during daily life often and these skills also have an important role in teaching other academic skills. However, individuals with autism spectrum disorder have problems in acquiring math skills and they usually experience failure. There is a scarce in research investigating teaching math skills to individuals with autism spectrum disorder. In addition to that, there is a need to identify the evidence-based practices in teaching math skills to individuals with autism spectrum disorder. 
This study was planned to examine single-subject research studies aiming to teach math skills to individuals with autism spectrum disorder. First, research studies have been evaluated whether they meet the "Quality Indicators for Single-Subject Research" developed by Horner et al (2005). Then, a comprehensive descriptive review has been conducted to examine demographics, procedural variables, and outcomes of the study. Last, effect sizes of these studies have been analyzed to reveal which one could be considered as an evidence-based practice.
The researcher conducted a comprehensive electronic and hand literature search from (January) 1980 to (January) 2017 and located 49 research studies aiming to teach math skills to individuals with autism spectrum disorder. Then these studies were reviewed in terms of exclusion and inclusion criteria and 26 research studies have been accepted for further analysis. These studies were examined (a) by using Horner et al.'s (2005) quality indicators to evaluate their methodological quality and find out the studies that meet "acceptable criteria" indicated by them, (b) to conduct a comprehensive analysis on demographics, procedural variables, and outcomes of the studies. In addition to that percentage of nonoverlapping data (PND) and Tau-U analysis have been conducted to find out effect sizes of the studies and whether the interventions used for teaching math skills could be accepted as evidence-based practice.
Findings have shown 10 out of 26 research studies have met the "acceptable criteria" indicated by Horner et al (2005) and effect size analyses revealed that visual representation and strategy-based interventions could be considered as promising practices for teaching math skills to individuals with autism spectrum disorder.


Key Words: Autism spectrum disorder, Mathematics, Single-subject research,Meta-analysis, Evidence-based practices