Anne baba tutumları ve benlik algısı arasındaki ilişkide bağlanma stillerinin aracı rolü
The mediational role of attachment styles on the relationship between mother/father attitudes and self-perception
Yazar: YILDA ENCİ
Danışman: PROF. DR. ERKAN IŞIK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Aile ortamı bireyin tüm hayat evrelerinde önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle bireylerin aile dinamikleri incelenirken, anne baba tutumları, bağlanma stilleri ve benlik algıları arasındaki ilişkiler önemli bir yere sahiptir.  Gerçekleştirilen bu çalışma ile Türkiye'de yaşayan kişilerden elde edilen bulguların hem ülkemizde hem de uluslararası alanda yapılacak olan gelecekteki çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Tüm bunlarla birlikte anne baba tutumları, benlik algısı ve bağlanma stilleri ile ilgili elde edilen bulguların ruh sağlığı, psikolojik rehberlik ve danışmanlık alanına katkı sağlaması düşünülmektedir. Bu araştırmada anne baba tutumları ile benlik algısı arasındaki ilişkide bağlanma stillerinin aracı rolü incelenmiştir. Anne baba tutumları, bireyin benlik algısı ve bağlanma stillerinin katılımcıların demografik özelliklerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de irdelenmiştir. Araştırma 18 yaş ve üzeri 396 yetişkin birey üzerinde uygulanan ölçeklerden elde edilen bulgular üzerinden gerçekleştirilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla SPSS 22 paket programı kullanılarak Pearson Korelasyon Analizi, aracılık etkisini belirlemek için AMOS 24 paket programı kullanılarak Yapısal Eşitlik Model analizleri yapılmıştır. Elde edilen önemli bulgulara göre; anne baba tutumlarının, bağlanma stilleri ile pozitif yönde ilişkisi bulunduğu, benlik algısının, bağlanma stilleri ile pozitif yönde ilişkisi bulunduğu, anne baba tutumlarının, benlik algısı ile pozitif yönde ilişkisi bulunduğu, anne baba tutumları ile benlik algısı arasındaki ilişkiye bağlanma stillerinin aracılık ettiği, anne baba denetim/kontrol ile benlik algısı arasında kaygılı bağlanmanın aracılık rolü üstlendiği, anne baba tutumları, benlik algısı ve bağlanma stillerinin cinsiyete ve yaşa göre anlamlı bir farklılık göstermediği fakat benlik algısının eğitim durumuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Anne Baba Tutumu, Bağlanma Stilleri, Benlik Algısı

Abstract:
The family environment has an important place in all life stages of the individual. Therefore, when examining family dynamics of individuals, the relationships between mother/father attitudes, attachment styles, self-perception have an important place. It is thought that the findings obtained from people living in Turkey with this study will contribute to future studies both in our country and internationally. In addition to all these, it is thought that the findings related to mother/father attitudes, self-perception, attachment styles will contribute to the field of mental health, psychological guidance and counseling. In this study, the mediating role of attachment styles in the relationship between mother/father attitudes and self-perception was examined. It was also examined whether mother/father attitudes, person self-perception and attachment styles showed a significant difference according to the demographic characteristics of the participants. The research was carried out on the findings obtained from the scales applied on 396 adults aged 18 and over. Pearson Correlation Analysis was used to determine the relationships between variables in the statistical analysis of the data, and AMOS 24 was used to determine the mediation effect. According to the important findings obtained; mother/father attitudes are positively related to attachment styles, self-perception is positively related to attachment styles, mother/father attitudes are positively related to self-perception, the relationship between mother/father attitudes and self-perception is mediated by attachment styles. It was determined that anxiety attachment played a mediating role between supervision/control and self-perception, mother/father attitudes, self-perception and attachment styles did not show a significant difference according to gender and age, but self-perception showed a significant difference according to educational status.
Keywords: Mother/Father Attitudes, Attachment Styles, Self-Perception