Ortaokul öğrencilerinin dinleme becerilerine ilişkin karşılaştıkları sorunlar üzerine bir inceleme
A research on secondary school students' problems related to lıstenıng skılls
Yazar: MELEK UZUNYOL KÖPRÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE COŞKUN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme problemi = Listening problem ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmen ve öğrenci görüşlerinden hareketle ortaokul öğrencilerinin dinleme sorunlarını ve bu sorunların kaynaklarını tespit etmek, bu sorunlara ilişkin öğretmenlerin çözüm yollarını ve çözüm önerilerini belirlemektir. Bu amaç çerçevesinde derinlemesine veri toplamak için nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak da nitel veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubunu,  Van merkez ilçelerinden Tuşba ve İpekyolu'nda bulunan 5 ortaokulda görev yapan 10 Türkçe öğretmeni ve 10 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma grubunun seçiminde tecrübenin önemli olduğu düşünüldüğünden öğretmenlerin 3 yıl ve üstü görev yapmış olmaları göz önünde bulundurulmuştur. Görüşmelerle elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Analiz güvenirliği için kodlayıcı güvenirliğine başvurulmuştur. Çalışmanın bulguları dinleme sorunları, dinleme sorunlarının kaynakları, dinleme sorunlarına ilişkin öğretmenlerin çözüm yolları, dinleme sorunlarına ilişkin öğretmenlerin çözüm önerileri ve öğrencilerin görüşlerine göre dinleme sorunları başlıklarından oluşmaktadır. Araştırma sonucuna göre ortaokul öğrencilerinin dinleme sorunları genel olarak ortaya konulmuştur. Öğretmenlerin görüşlerinden hareketle aileden, çevreden, hazırbulunuşluktan, konuşmacıdan, dinleyiciden, eğitim ve dinleme materyalinden kaynaklı dinleme sorunları olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenler bu sorunları nasıl çözdüklerini belirtmişler ve bu sorunların çözüm yollarına ilişkin detaylı öneriler getirmişlerdir. Öğretmenlerin çözüm yolları ve çözüm önerileri dinleme sorunlarının kaynağında belirtilen temalar çerçevesinde sunulmuştur. Dinleme sorunları ve bu sorunların kaynağına ilişkin öğrenci görüşleri ise aile, çevre, hazırbulunuşluk, dinleyici ve dinleme materyali temalarında ortaya çıkmıştır. Dinleme sorunları ve bu sorunların kaynağına ilişkin öğretmen ve öğrenciler arasında benzeyen ve farklılaşan yönler olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları alan yazında yapılan diğer araştırmalarla farklı açılardan tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to identify listening issues of middle-school students and sources of these issues and to determine solution offers of teachers for the problems with perspectives of teachers and students. Within the scope of this purpose, qualitative research is used for collecting data profoundly. Semi-structured interview is chosen among the collecting data techniques as a method. This study group is formed by 10 Turkish teachers who are working in 5 middle – schools in Tuşba and İpekyolu which are districts of Van and 10 students of those teachers. Due to the fact that experience is thought substantial while forming the study group, the condition of three-year or more experienced teachers is considered. Content analysis is used in the analysis of datas collected through the interviews. Coder reliability is applied for analysis reliability. Results of the study are composed of titles that are listening issues and its sources, teachers' ways of solutions for listening issues, teachers' suggestions for listening issues and listening issues according to students' views. According to the results of the research, listening issues of middle-school students is presented genereally. By the perspectives of teachers, listening problems are caused by family, environment, preparedness, speaker, listener, lack of education and topic. The teachers state how they solve these issues and come up detailed suggestions for them. Teachers' solution ways and suggestions are submitted in the frame of aspects that is stated in source of listening problems. Listening issues and the perspectives of students about these issues' source are come up in the themes of family, environment, preparedness, listener and listening material. It is found out that different and same aspects in the views of students and teachers about listening issues and their sources. Results of the study are discussed within the other researches in literature.