Açık kaynaklı mimari sistemin Türkiye'de uygulanabilirliğinin araştırılması
Investigation of the applicability of open source architectural system in Türkiye
Yazar: CİHAT İRVEN
Danışman: PROF. DR. İCLAL ALUÇLU
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yapılar ve onları meydana getiren inşaat yöntemleri, tarihin başlangıcından itibaren her çağda teknoloji ve bilimin ilerlemesi birlikte sürekli değişim ve ilerleme kaydetmiştir. Her dönemin inşaat teknikleri, ihtiyaçlardan kaynaklanan arayışların bir sonucu olarak ortaya çıkmış, kültür, iklim ve coğrafyanın etkisiyle şekillenmiştir. Milletler, kendi coğrafyaları ve geçmişlerinden ilham alarak inşaat teknolojilerini geliştirmiş, kültürel unsurları yansıtan yapılar yapmıştır. Ancak sanayi devrimi sonrası artan küreselleşme, iklim ve kültüre bağlı üretim yöntemlerini azaltmış, ülkeler arasında yapı üretim teknolojileri benzerlik göstermeye başlamıştır.
Artan nüfus ve küreselleşmeden dolayı ortaya çıkan bu durum, sadece teknolojik benzerlikleri değil, aynı zamanda birçok benzer yapı üretimi sorununu ve çözüm yaklaşımlarını da beraberinde getirmiştir. Bu yaklaşımlardan biri, Linux işletim sisteminin mucidi Linus TORVALDS'ın da öncülerinden olduğu, pratikte yazılım terimi olan ancak mimarlık disiplininde de kullanılmaya başlanılan "Açık Kaynak" adlı modeldir. Model ile yüksek işgücü ile elde edilen yapıların inşası için fabrikasyon ve çeşitli teknolojileri bir arada kullanarak yüksek performans ve düşük işgücü ile düşük enerjili, maliyeti düşük, esnek ve farklı bölgelere uyarlanabilen yapılar üretilebilmektedir. Modele göre, 'kendin yap' (DIY) ve eşler arası (P2P) tasarım ve üretim yaklaşımı, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde yapı üretim endüstrisinin yeniden şekillendirilmesi için önemli bir anahtar olmaktadır.
Söz konusu çalışma ise, "Açık Kaynak" adlı modelin Türkiye'de inşaat sektöründe uygulanabilirliğini ve beraberinde getireceği faydaları ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Araştırmanın odak noktası, açık kaynaklı yapı üretim modelinin Türkiye'deki yapı sektörüne pratik ve ekonomik bir çözüm sunup sunmadığının incelenmesidir. Böylece çalışmada, sorunun çözümüne katkıda bulunarak Türkiye'deki konut/yapı ihtiyacına teknolojik bir mimari model aracılığıyla ışık tutulmuştur. Çalışmada, Wikihouse ve diğer açık kaynaklı modellerin verilerinden yararlanılmış olunup, Türkiye için yapı üretim pratiği alanını kapsayacak şekilde anket çalışması yapılmış ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda ise açık kaynaklı mimarinin avantajları ve dezavantajları Türkiye için ortaya konulmuştur.

Abstract:
Structures and the construction methods that constitute them have undergone continuous change and progress together with the advancement of technology and science throughout history. The construction techniques of each era have emerged as a result of quests driven by needs, shaped by culture, climate, and geography. Nations have developed construction technologies and built structures reflecting their cultures and inspirations from their geographical locations and histories. However, post-industrial revolution globalization has reduced production methods based on climate and culture, leading to similarities in construction technologies among countries.
The situation resulting from increasing population and globalization has not only brought about technological similarities but has also presented numerous challenges and solution approaches in construction. One of these approaches is the "Open Source" model, a term that is practically used in software but has also started to be employed in the field of architecture. This model, pioneered by Linus Torvalds, the creator of the Linux operating system, involves combining prefabrication and various technologies to produce structures with high performance, low labor and energy costs, adaptability to different regions, and flexibility. According to this model, the 'do-it-yourself' (DIY) and peer-to-peer (P2P) design and production approach become crucial keys, especially in developing countries like Türkiye, for reshaping the construction industry.
This study aims to uncover the applicability of the "Open Source" model in the construction sector in Türkiye and the benefits it can bring. The focus of the research is to examine whether the open-source construction production model can offer a practical and economic solution for the construction sector in Türkiye. In this regard, the study sheds light on addressing this issue through a technological architectural model to meet the housing/structural needs in Türkiye. The study utilizes data from open-source models such as Wikihouse and others, conducts and evaluates a survey covering the field of construction production practices in Türkiye. The conclusion of the study presents the advantages and disadvantages of open-source architecture, providing insights for Türkiye based on the findings.