Ortaokul ve lise öğretmenlerinin çok kültürlü eğitim ilkelerine yönelik yeterlik algılarının değerlendirilmesi
Evaluation of middle school and high school teachers' perception of competence regarding multicultural education principles
Yazar: EBRU EMİRLEROĞLU GEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞENUR YAZAR
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortaokul ve lise öğretmenlerinin çok kültürlü eğitime ilişkin yeterlik algılarını ve bu algılara yönelik çeşitli değişkenleri (mesleki kıdem, öğretim kademesi, cinsiyet, branş) değerlendirmektir.
Yöntem: Araştırmada, Mersin ilinin merkez (Toroslar, Mezitli, Akdeniz, Yenişehir) ilçelerindeki ortaokul ve lise kademesinde görev yapan öğretmenlerin çok kültürlü eğitime yönelik yeterlik algılarını belirlemek için kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini çalışmaya gönüllü olarak katılan 327 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde "Çok Kültürlü Yeterlik Algıları Ölçeği" uygulanmıştır. Varsayımlar dikkate alınarak, cinsiyet ve öğretim kademesi değişkenlerine göre yapılan incelemelerde bağımsız örneklemler t-testi, branş değişkenine göre yapılan incelemede beceri ve farkındalık boyutları için Welch varyans analizi (ANOVA), bilgi boyutu için ANOVA; mesleki kıdem değişkenine göre yapılan incelemelerde ANOVA kullanılmıştır.
Bulgular: Ortaokul ve lise öğretmenlerinin çok kültürlü eğitime ilişkin yeterlik algıları, genel olarak ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Cinsiyete ilişkin bulgular, beceri boyutunda kadın öğretmenlerin lehine anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Ancak farkındalık ve bilgi boyutlarında cinsiyetler arasında farklılık gözlemlenmemiştir. Mesleki kıdem açısından ise, 0-10 yıl ve 11-20 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin, 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlere kıyasla beceri ve farkındalık boyutlarında daha yüksek puanlar elde ettikleri görülmüştür. Bilgi boyutunda mesleki kıdeme ilişkin fark bulunmamıştır. Öğretim kademesi incelendiğinde, beceri, farkındalık ve bilgi boyutlarında fark gözlemlenmemiştir. Branşa ilişkin bulgulara göre, beceri ve farkındalık boyutlarında en düşük yeterlik algısına sahip branş Fen Bilimleri iken, bilgi boyutunda Matematik olarak belirlenmiştir.
Sonuçlar: Araştırma, ortaokul ve lise öğretmenlerinin çok kültürlü eğitime yönelik yeterlik algılarının olumlu olduğunu, ancak cinsiyet, mesleki kıdem, öğretim kademesi ve branş gibi faktörlerin bu algıları etkilediğini ortaya koymuştur. 
Anahtar Kelimeler: çok kültürlü eğitim, öğretmen, yeterlik algısı, ortaokul öğretmenleri, lise öğretmenleri

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to evaluate the competence perceptions of secondary and high school teachers regarding multicultural education and various variables (professional seniority, education level, gender, branch) regarding these perceptions.
Method: In the study, a cross-sectional survey model was used to determine the competence perceptions of teachers working at secondary and high school levels in the central districts of Mersin (Toroslar, Mezitli, Akdeniz, Yenişehir) regarding multicultural education. The sample of the research consists of 327 teachers who participated in the study voluntarily. "Multicultural Competence Perceptions Scale" was applied during the data collection process. Taking into account the assumptions, independent samples t-test was used in the analysis based on gender and education level variables, Welch analysis of variance (ANOVA) was used for the skill and awareness dimensions in the analysis based on the branch variable, and ANOVA was used for the knowledge dimension; ANOVA was used in the analyzes made according to the professional seniority variable.
Findings: Secondary school and high school teachers' competence perceptions regarding multicultural education were generally found to be above average. Findings regarding gender show that there is a significant difference in favor of female teachers in the skill dimension. However, no difference was observed between genders in the awareness and knowledge dimensions. In terms of professional seniority, it was observed that teachers with 0-10 years and 11-20 years of seniority achieved higher scores in the skill and awareness dimensions compared to teachers with 21 years of seniority and above. No difference was found regarding professional seniority in the knowledge dimension. When the education level was examined, no difference was observed in the skill, awareness and knowledge dimensions. According to the findings regarding the branch, the branch with the lowest perception of competence in the skill and awareness dimensions was Science, while it was determined as Mathematics in the knowledge dimension.
Results: The research revealed that secondary and high school teachers' perceptions of competence in multicultural education are positive, but factors such as gender, professional seniority, education level and branch affect these perceptions.
Key Words: multicultural education, teacher, perception of competence, middle school teachers, high school teachers