Gelişmekte olan ülkelerde çocuk çalıştırılması ve mücadele stratejileri
Child labour and struggle strategies in developing countries
Yazar: GÜLÖREN TUNCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN EJDER TEMİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Yoksulluk = Poverty ; Çocuk iş gücü = Child labor ; Çocuklar = Children

Özet:
Günümüzde Dünya'da milyonlarca çocuk çeşitli gerekçelerle çalıştırılmaktadır. Ancak, bir toplumun gelişebilmesi, ancak o toplumdaki çocukların eğitim alarak yetişmelerine bağlıdır. Çocuklar çalıştırılarak ve eğitim gibi birçok etkinlikten uzaklaştırılarak, hem kendi gelişimleri hem de bulundukları toplumun gelişimi olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu anlamda çocukların çalıştırılması ulusal ve uluslararası düzenlemelere konu olan ve mücadele stratejileriyle çözümlenmesi istenilen bir sorundur.Dünya'da çocuklar tehlikeli işler de dahil olmak üzere her türlü işlerde çalıştırılmaktadır. Küresel ölçekte bakıldığında özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan bu sorunun farklı boyutlarda birçok nedeni bulunmaktadır. Bu bağlamda, çocukların çalıştırılmasının temel nedenlerine bakıldığında; işgücü piyasasındaki yapısal değişimler, gelir dağılımındaki adaletsizlik, işsizlik ve yoksulluk gibi ekonomik nedenlerin yanında; geleneksel yapı, nüfus artışı, göç ve eğitim gibi sosyal nedenler ve oluşturulan yapısal uyum politikaları, esneklik ve beraberinde getirdiği kuralsızlaşma gibi siyasal nedenler sayılabilmektedir. Buna göre, küreselleşmenin bir sonucu olan bu esnek, kuralsız ve eğreti yapılanma, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğu beraberinde getirdiği gibi çocuk çalıştırılması sorununu arttırıcı bir özellik taşımaktadır.Dünya'da çalıştırılan çocuklar temelde aile gelirine katkı sağlamak amacıyla işgücü piyasasına itilmekte, ancak kısa vadede aile açısından olumlu olarak görülen bu durum, uzun vadede aksine çok daha büyük sorunlara yol açmaktadır. Küçük yaşta çalıştırılmaya başlayan ve eğitim hakkı elinden alınıp vasıflı olarak yetişemeyen çocuk, ileriki yaşamında da eğitimsiz olmasının sonucunu görmekte, işsizlik olgusu ile karşılaşmaktadır. Bunun sonucunda da yoksul duruma düşen birey, tekrar kendi çocuğunu çalıştırma yoluna giderek bu kısır döngüden çıkamamaktadır. Bu anlamda, bir toplumun gelişebilmesi de ancak eğitimli olarak yetişen çocukların varlığından geçmektedir.Çocuklar, çalıştırıldıkları süreçte her türlü istismarla karşılaşmaktadır ki bu durum onların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimlerini olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, çocukların iyi bir geleceğe sahip olması için Uluslararası Çalışma Örgütü (UÇÖ) bu sorunla mücadele etmektedir. Bu anlamda sorun ile mücadele kapsamında stratejilerin oluşturulması, toplumsal bağlamda bilincin arttırılması, kurumsal yapıların güçlendirilmesi ya da yenilerinin oluşturulması önem taşımaktadır. Ayrıca verilecek olan ekonomik destek, eğitim, rehabilitasyon, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri de çocukların çalıştırılmaması konusunda etkili yöntemlerdir. Toplumun olduğu kadar ve sosyal tarafların da katılımının sağlanması ve bu konunun hukuki düzenlemeler bağlamında desteklenmesi de, sorun ile mücadelede etkinliğini göstermektedir.

Abstract:
Today millions of children are forced to work in the world. However, the development of a society depends on the education of children in that society. Both children?s self development and the their societies development are negatively affected when they are forced to work and when they do not get necessary education. Child labour is a national and international issue and needs to be solved by struggle strategies.Children are work in many different areas some of wich are dangerous. When we look at the problem globally, there are many reasons of that problem which mostly occurs in developing and underdeveloped countries. The main reasons for child labour are besides economical reasons such as structural changes in the market, unequality in income distribution, unemployment and poverty, the social reasons such as traditional structure, population rise, migration and education and political reasons such as structural adaptation policies, flexibility and deregulation. According to that, this flexible, irregular and crooked structure, resulting from globalisation increases child labour problem as well as poverty in underdeveloped and developing countries.Children are pushed to the manpower market basicly to contrubute to the family income. But, even this is something positive for the family in short term, in the long term it causes big problems. The child who starts to work at an early age and can not get a proper education faces with unempolyment later. Asa result of this, he suffers from poverty and he forces his own child to work so, he can not get rid of that vicious circle. For the development of a society, the education of children is essential. Children experience many different kinds of abuse while working and this affects them phsically, mantally and morally.International Labour Organization (ILO) has been fighting with this problem for children to have a beter future. To form strategies, to raise consciousness, to strengthen institutional structures or to form new ones is important. Apart from that economical support education, rehabilitation, social security and health services are also effective methods. To provide the contrubution of social sides as well as the society and legal support shows the effeciency of struggling with the problem.