Ekolojik sistem yaklaşımına göre tek ebeveyn kadınların sorunlarının ve ihtiyaçlarının incelenmesi: KKTC örneği
Examining the problems and needs of single divorced morhers' according to the ecological system approach: TRNC sample
Yazar: BUSE ERZEYBEK ŞEMİ
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Boşanmış kadınlar = Divorced women ; Ekolojik sistem yaklaşımı = Ecological system approach ; Kadın sorunları = Women problems ; Kadınlar = Women ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Sosyal hizmetler = Social services ; Tek ebeveynli aile = Single-parent family

Özet:
Boşanma tüm dünyada olduğu gibi Kıbrıs'ın kuzeyinde de giderek artan ve aile ve toplum yapısında değişimlere yol açan bir durum olarak görülmektedir. Boşanmış tek ebeveyn kadınların bu süreçte güçlenmesi, bağımsızlaşması ve yeni yaşam süreçlerine uyum sağlaması için sosyal hizmetlere erişmeye ihtiyacı vardır. İhtiyaç duydukları bu sosyal hizmetler, Kuzey Kıbrıs'ta güncel olmayan bir mevzuata dayalı sunulan kamu hizmetleri ve genellikle gönüllülük ilkesiyle çalışan sivil toplum örgütlerinin sunduğu desteklerle sınırlı kalmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı, Kıbrıs'ın kuzeyinde yaşayan boşanmış tek ebeveyn kadınların sosyal çevre ile etkileşimleri sonucunda yaşadıkları sorunların ve sosyal hizmet gereksinimlerinin insani gelişimin beş boyutu olan fiziksel, bilişsel, duyuşsal, sosyal ve tinsel açılardan incelemektir. 
Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen çalışma, fenomonolojik yaklaşım modelinde kartopu tekniği tasarlanmıştır. Toplam 21 kişiyle derinlemesine görüşmeler yapılarak veriler elde edilmiştir. Veriler MAXQDA-2022 nitel veri analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışma sonucunda aile ve sosyal çevre desteğinin kadınların boşanma sonrası süreçlere uyum sağlamada önemli olduğu, kültürdeki hakim ataerkil yapının ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yaşamın her alanında hem bir birey hem de anne olarak karşılarına güçlükler çıkardığı, ülkedeki sosyal politikaların ve yasal düzenlemelerin, sosyal hizmet uygulama alanlarının eksikliği ve yetersizliğinin hayatlarını zorlaştırdığı sonuçları ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda ekolojik sistem yaklaşımı odağında mikro, mezzo, ekzo, makro ve krono sistemler düzeyinde yaşanılan sorun alanları belirlenip her düzey için müdahale önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
Divorce is seen as a situation that is increasing in the north of Cyprus, as well as in the whole world, and leads to changes in family and social structure. Single divorced mothers need access to social services in order to become stronger, independent and adapt to new life processes in this process. In Northern Cyprus, it is limited to public services based on outdated legislation and the support provided by non-governmental organizations that generally work on a voluntary basis. In this context, the main purpose of this study is to examine the problems and social service needs of single divorced mothers' living in the north of Cyprus as a result of their interaction with the social environment, from the five dimensions of human development, namely physical, cognitive, emotional, social and spiritual.
The snowball technique was designed in the phenomenological approach model of the study, which was carried out with the qualitative research method. Data were obtained by conducting in-depth interviews with a total of 21 people. Data were analyzed using the MAXQDA-2022 qualitative data analysis program.
As a result of the study, the support of family and social environment is important for women to adapt to the post-divorce processes, the dominant patriarchal structure in the culture and gender inequality cause difficulties in all areas of life, both as an individual and as a mother, and the lack of social policies and legal regulations and social work practice areas in the country. In this context, problem areas with ecological system approach were determined and intervention proposals were made for each level