Ağız içi tedavide kullanılan bir oral süspansiyonun genotoksik etkilerinin in vitro yöntemlerle araştırılması
Investigation of the genotoxic effects of an oral suspension used in oral care by in vitro methods
Yazar: NESLİHAN AK
Danışman: PROF. DR. BERRİN TÜYLÜ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Ravent bitkisi ya da Rheum ribes,diğer birçok Rheum türü gibi yabani, çok yıllık, laksatif etkisi olan, antienflamatuar, antipiretik ve antibakteriyel özellikte bir bitkidir. Besin olarakta tüketilen bitki kanser tedavisinde, diabet tedavisinde ve çeşitli organlara hedefli ilaç iletiminde kullanılmaktadır. Birçok Rheum türü ekstresinin insan hücreleri üzerindeki genotoksisitesi ve sitotoksisitesine dair bilgiler oldukça sınırlıdır.
Bu tez çalışmasında Rheum ribes bitkisinden elde edilmiş Rhei ekstresi ve salisilik asit içeren bir oral süspansiyon kullanılarak dört farklı doz grubu oluşturulmuştur. Oluşturulan bu dozlar sağlıklı insan kanından izole edilen lenfosit hücrelerine in vitro koşullarda CBMN (Sitokinez Bloklama Mikronükleus) ve Comet test prosedürleri uygulanmış ve elde edilen veriler incelenmiştir. 
Comet testinde kuyruk uzunluğu, kuyruk momenti ve kuyruk yoğunluğu gibi parametreler baz alınmıştır. Bu parametrelere göre uygulanan tüm dozlarda (50 mg/mL, 37,5 mg/mL, 25 mg/mL ve 12,5 mg/mL)  spontana göre anlamlı farklar elde edilmiş olup lenfosit hücrelerin DNA'sında tek ya da çift zincir kırıklarına yol açmış olabileceği düşünülmektedir. CBMN testinin 24 saatlik ve 48 saatlik CPI değerleri incelendiğinde tüm dozlarda anlamlı farklar görülmüştür. 24 saatlik MN değerleri için sadece en yüksek doz (50 mg/mL) anlamlı bir fark gösterirken 48 saatlik MN değerlerinden 50 mg/mL, 37,5 mg/mL ve 25 mg/mL anlamlı fark görülmüştür. Maruziyet süresi ve doz artışına bağlı olarak sitotoksik ve genotoksik etkiler gösterebilir. Olası genotoksik ve sitotoksik hasarların tespiti için daha ileri in vivo ve in vitro çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Rheum ribes is a wild and perennial plant that grows in our country and it is a plant known to have a laxative effect among the local population, widely used in the treatment of symptoms and conditions such as diabetes, antipyretic, anti-inflammatory and antibacterial  consumed as food in some regions.
Four dose groups were created by using an oral suspension which is including Salicylic acid and  Rhei extract obtained from Rheum ribes plant. The doses were applied to lymphocyte cells isolated from  the blood taken from healthy individuals according to CBMN (Cytokinesis Blocking Micronucleus) and Comet test procedures, and the data obtained were examined.
The comet test is based on parameters such as tail length, tail momentum and tail density. Significant differences were observed in all doses (50 mg/mL, 37.5 mg/mL, 25 mg/mL and 12.5 mg/mL) administered according to aforementioned parameters compared to the negative control, and it is considired that the same has caused single or double strand breaks in the DNA of lymphocyte cells. When the 24-hour and 48-hour CPI values from the CBMN test results were examined, a significant difference was observed in the CPI values of all doses. When the MN values of the CBMN test were examined, only the highest dose (50 mg/mL) showed a significant difference for the 24-hour MN values, while a significant difference was observed from the 48-hour MN values of 50 mg/mL, 37.5 mg/mL and 25 mg/mL. The substance used may show cytotoxic and genotoxic effects depending on the exposure time and dose increase. Further research is required to detect potential genotoxic and cytotoxic damages.