6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını etkileyen faktörlerin yapay sinir ağları yöntemi ile modellenmesi: Muş ili örneği
Modelling factors affecting attitudes of 6, 7 and 8th grade students towards science via artificial neural network method: Mus province sample
Yazar: MAHFUZ ERCAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KAYRİ
Muş Alparslan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Hücresel yapay sinir ağları = Cellular artificial neural networks ; Çok katmanlı ağlar = Multilayer networks ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin (6., 7. ve 8. sınıf), Fen Bilimleri dersine yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumlar üzerinde etkili olan değişkenleri Çok Katmanlı Yapay Sinir Ağları yöntemi ile incelemektir. Araştırmaya başlamadan önce İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden alınan verilere göre 2015-2016 Eğitim Öğretim yılında Muş il merkezindeki ortaokullarda (6., 7. ve 8. sınıf) okuyan toplam erkek öğrenci sayısı 3135, toplam kız öğrenci sayısı 3330 olmak üzere toplam öğrenci sayısı 6465, İlçe merkezlerdeki ortaokullarda (6., 7. ve 8. sınıf) okuyan toplam erkek öğrenci sayısı 3767, toplam kız öğrenci sayısı 3595 olmak üzere toplan öğrenci sayısının 7362 olduğu belirlenmiştir. Yapılan bu araştırma 2015-2016 eğitim-öğretim yılı, il ve ilçe merkezlerinde bulunan Muş il Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 9 farklı ortaokulun 6., 7. ve 8. sınıflarında okuyan ve rasgele (random) yöntemle seçilen 295 erkek öğrenci ve 322 kız öğrenci olmak üzere toplam 617 öğrenciye kişisel bilgi formu ve Bilime Karşı Tutum Ölçeği uygulanarak yapılmıştır. Merkeze bağlı ortaokullarda 134 erkek öğrenci ve 157 kız öğrenci olmak üzere toplam 291 öğrenci, ilçelere bağlı ortaokullarda ise 161 erkek öğrenci ve 165 kız öğrenci olmak üzere toplam 326 öğrenci örneklem grubunu oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin Fen Bilimleri dersine yönelik tutumlarını belirlemek için Duran (2008) tarafından hazırlanan ve güvenirlik katsayısı 0.79 olan Bilime Karşı Tutum Ölçeği ve tutumun hangi değişkenlerden etkilendiğini belirlemek üzere çeşitli sosyo-demografik değişkenlerin yer aldığı 19 maddelik Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve Excel programlarından faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda Öğrencilerin Fen Bilimleri tutum puanı üzerinde en etkili değişkenin "Fen Bilimleri dersinde çözemediği soruyu öğretmene sorma sıklığı" olduğu (önem seviyesi: %100; önem değeri = 0.101); yordanan değişken üzerinde etkili olan ikincil değişkenin "Fen Bilimleri ders konularını internetten araştırma sıklığı" (önem seviyesi: % 90.9; önem değeri = 0.092); üçüncü sırada etkili olan değişkenin "Geçen yıl Fen Bilimleri dersi geçme notu" (önem seviyesi: % 78.7; önem değeri = 0.079) dördüncü derecede etkili olan değişkenin "Merkezde veya İlçede okuma (önem seviyesi: %77.0; önem değeri = 0.078)"; beşinci derecede etkili olan değişkenin ise "zor problemlerle uğraşmayı sevme (önem seviyesi: % 74.6; önem değeri = 0.075)"  olduğu bulunmuştur. Önem derecesi orta düzeyde olan yordayıcılar ise "Fen Bilimleri dersinde işlenen konuyu farklı kaynaklardan okuma", "Belgesel İzlemeyi sevme", "Babanızın Mesleği" dir. Fene karşı tutum üzerinde etkisi az olan değişkenler ise; "Bilgisayarda sevilen oyun türü", "Kendine ait bir odaya sahip olma", "Bilgisayarı kullanma amacı", "Kaçıncı sınıfta okuma (6., 7., 8.)". "İlerdeki meslek hayali", "Baba öğrenim durumu", "Anne öğrenim durumu", "Kardeş sayınız", "Aile aylık ortalama gelir", "Cinsiyetiniz" değişkenidir. Ayrıca, öğrencilerin Fen Bilimleri dersine karşı tutum puanlarının yüksek olduğu görülmüştür. 

Anahtar sözcükler: Çok Katmanlı Algılayıcı, Fen Bilimleri, Tutum, Yapay Sinir Ağları, Ortaokul.

Abstract:
The aim of this study is to determine secondary school students' (6th, 7th and 8th grades) attitudes towards science and to examine variables that have an impact on these attitudes via Multi-layer Artificial Neural Networks. According to the date obtained from the Provincial Directorate for National Education in 2015-2016 academic year, the total number of students studying at secondary schools located in Muş center is 6465 (3135 male; 3330 female) whereas the total number of students studying at secondary school located in districts is 7362 (3767 male; 3595 female). The current study was conducted with 617 students (295 male; 322 female) of 9 different secondary schools located in Muş province and its districts in 2015-2016 academic year. Personal information form and Attitude towards Science Scale were applied to these students who were elected randomly. The sample group consists of 291 students (134 male; 157 female) studying at secondary schools located in Muş center and 326 students (161 male; 165 female) studying at secondary schools located in districts of Muş. To determine the secondary school students' attitudes towards science, with 0.79 reliability co-efficient Attitude towards Science Scale developed by Duran (2008) was used and a 19-item Personal Information Form involving various socio-demographic variables was administered in order to determine what kind of variables affect attitude. SPSS and Excel programs were utilised for data analysis. Regarding students' score of attitude towards science the findings revealed that the most effective variable was "The frequency of asking question to teacher that s/he could not solve in science lesson" (Significance level: 100%; significance value = 0.101); secondary variable having impact on the predicted variable was "The frequency of searching science subject on Internet" (significance level: 90.9%; significance value = 0.092); the third effective variable was "Last year Science courses passing grade" (significance level: 78.7%; significance value = 0.079); the fourth effective variable was "Studying at schools located in center or districts" (significance level: 77.0%; significance value = 0.078)"; the fifth effective variable was "Like dealing with difficult problems" (significance level: 74.6%; significance value = 0.075)". The predictors whose severity is moderate are "Reading topics covered in Science from different sources", "Like watching documentary", and "Occupation of your father". Variables which have less effect on attitude towards Science are "Favourite type of computer games", "Have a room of your own", "Reason for using the computer", "In which grade (6., 7., 8.)You are studying", "Ideal future profession", "Mother's education level", "Number of siblings," "Family monthly average income", and "Gender". In addition, the students' scores of attitude towards science was found to be high. 

Key words: Multilayer Perceptron, Science, Attitude, Artificial Neural Networks, Secondary School.