Romatoid artritli ve osteoporozlu hastalarda rankl, opg, kemik alkalen fosfataz ve katepsin k düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison levels of rankl, opg, bone alkaline phosphatase, and cathepsin k between patients with rheumatoid arthritis and patients with osteoporosis
Yazar: GÖKHAN ÇAKIRCA
Danışman: PROF. DR. NURİYE METE
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Osteoporoz = Osteoporosis ; Osteoprotegerin = Osteoprotegerin ; Romatoid artrit =

Özet:
AMAÇ: Romatoid artritli ve osteoporozlu hastalarda Osteoprotegerin (OPG), Nükleer
faktör kappa B reseptör aktivatörü ligandı (RANKL), kemik alkalen fosfataz (BAP), katepsin
K düzeylerini ve bunların BMD (Kemik mineral yoğunluğu) ile ilişkili olup olmadığını
araştırmayı amaçladık.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya postmenopoz (n:30), postmenopoz osteoporozlu
(n:30; DEXA cihazı ile ölçülen lomber vertebra ve/veya femur boynu T skoru -2,5' un altında
olan), premenopoz (n:27), postmenopoz RA'lı (n:30) ve premenopoz RA'lı (n:30) olmak
üzere toplam 147 olgu alındı. Serum RANKL, OPG, katepsin K ve kemik alkalen fosfataz
(BAP) ELİSA yöntemiyle çalışıldı.
BULGULAR: Postmenopoz osteoporozlu hastaların serum RANKL, OPG düzeyi ve
RANKL/OPG oranı postmenopoz hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı.
RA'lı hastaların serum RANKL düzeyi ve RANKL/OPG oranı postmenopoz ve premenopoz
kadınlardan istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunurken, serum OPG düzeyleri arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Osteoporozu olan ve olmayan postmenopoz
gruplar arasında katepsin K düzeyi açısından anlamlı fark bulunmadı. Postmenopoz RA ve
premenopoz RA grupları arasında katepsin K düzeyi açısından anlamlı fark bulunmadı. BMD
ile OPG arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon bulunurken RANKL düzeyi
ile korelasyon bulunmadı.
SONUÇ: Bu sonuçlar RANKL/RANK/OPG sisteminin osteoporoz ve romatoid artrit
patogenezinde rol aldığını ve OPG'nin kemik dansitesinin önemli belirleyicisi olabileceğini
desteklemekle beraber daha çok sayıda ve kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
ANAHTAR KELİMELER: Osteoporoz, Romatoid artrit, RANKL, OPG, Katepsin K

Abstract:
Objectıve: We aimed to investigate osteoprotegerin (OPG), receptor activator of nuclear
factor κ B ligand (RANKL), bone alkaline phosphatase (BAP), cathepsin-K levels in patients
with rheumatoid arthritis and patients with osteoporosis and the relationship between them
and bone mineral density (BMD).
Materıals and methods: Our study consist of total of 147 cases including
postmenopausal (n = 30), postmenopausal women with osteoporosis (n = 30; The spine and/or
femoral neck T score under -2.5 measured by DEXA device), premenopoz (n = 27),
postmenopause with RA (n = 30) and premenopoz with RA (n = 30). Serum RANKL, OPG,
cathepsin K and BAP were measured by ELISA method.
Results: There was not a statistically significant difference between RANKL, OPG,
RANKL/OPG levels of patients with Postmenopause osteoporosis and women with
postmenopause. There was a statistically significant high serum RANK level and
RANKL/OPG ratio of patients with rheumatoid arthritis than women with Postmenopause and
women with premenopoz While there was no statistically significant difference between
serum OPG level of them. There was no statistically significant difference between cathepsin
K levels in postmenopause patients with RA and premenopause patients with RA. Was found
no statistically significant difference between cathepsin K levels of postmenopause patients
with osteoporosis and postmenopause patients without osteoporosis. In our study, was found a
statistically significant negative correlation between BMD and OPG levels, but there was no
significant correlation with the level of RANKL.
Conclusıons: These results support that RANKL / RANK / OPG system played a role
in the pathogenesis of osteoporosis and rheumatoid arthritis, and OPG may be important
determinant of bone density, more numerous and extensive studies are needed.
Keywords: Osteoporosis, Rheumatoid arthritis, RANKL, OPG, Cathepsin K