İslam hukukunda davanın sıhhat şartları
Validity conditions of a lawsuit in the Islamic law
Yazar: MUHAMMED SELİM TOKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YAKA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Dava şartı = Cause of action ; Davalar = Cases ; Yargılama = Judgement ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
İnsanlar yaratılışları açısından birbirlerinden farklı mizâç ve karakterlere sahiptirler. Faydayı talep etme ve zararı def etme hususunda benliklerini ön plana almışlardır. Kişilerin attıkları adımlarda ilk önce kendilerini düşünmeleri bazen başkalarının haklarını ihlâl etmelerine sebep olabilmektedir. Bazı durumlarda hakların ihlâli söz konusu olmasa da insanlar haklarını kendi başlarına elde edememektedirler. Söz konusu durumlarda insanların aralarında meydana gelen uyuşmazlığı ortadan kaldıran, hak sahiplerine hakkını teslim eden, hak ihlâlinin önüne geçen davalar kaçınılmaz olmuştur. Devletlerin bir görevi de mahkemeler aracılığı ile yargı gücünü kullanarak insanların aralarında çıkan uyuşmazlıkları dava yoluyla çözüme kavuşturmaktır.
İslâm hukuku toplumda düzeni sağlamak ve insanlar arasındaki ihtilafların çözüme kavuşması için dava yoluna başvurmayı meşru görmüştür. Tüm hukuk sistemlerinde olduğu gibi İslam hukukunda da davaların görülmesi için belli şartlar ve usûller belirlenmiştir. Adâletin tecelli etmesi ve hak sahibine hakkının verilmesi açısından bu kurallara uyulması ciddi önem arz etmektedir. 
Bu çalışma "İslâm Hukukunda Davanın Sıhhat Şartları" başlığını taşımaktadır. Bu çalışma ile İslam hukuk muhâkeme usûlünde davanın sıhhat şartlarının tespiti amaçlanmıştır. Birinci bölümde dava şartlarının sınırlarını belirlemek amacıyla İslam hukukunda muhâkeme hukukun yeri, dava ve ilgili kavramların tanımları, mahiyetleri, ispat vasıtaları incelendi. İkinci bölümde İslâm hukuku muhâkeme usûlünde davanın sıhhat şartları ortaya konmaya çalışıldı. Dava şartı olarak modern hukukta da bulunan maddelerin benzer ve farklı yönleri ortaya konularak, mukayese yapmaya gayret edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Müddei, Müddeâ aleyh, Müddeâ, Dava, Davacı, Davalı, Muhâkeme Usûlü, Yargı, Yargılama Hukuku, Şart, Rükün

Abstract:
Human being has several natures and characters in terms of its creation.It takes its conceit to the foreground to claim an advantage and repel a disadvantage. Sometimes consedering itself firstly when progressing could cause infringing the rights of another.In some other cases some people can't obtain their rights on themselves even there is not any infringement of rights.So lawsuitsthat eliminate the disagreement between people, commits the rights to its owner and prevents infringements of rights,have been anavoidable.
One of the dutys of the states is to solve the disagreements occuring between people through lawsuitsby the agency of law courts using the juridicial power. The Islamic law legitimates the application of lawsuits to provide the order in the society and solve the disagreements between the people.As well as all judicial systems have the Islamic law has also its methods and conditions. In order to get the justice be revealed and the rights to be given to its owner it is very important to follow the rules.
This study sustains the title "Conditions of lawsuits in the Islamic law". In this study we aimed on the determination of the conditions of the lawsuits in the methods of the Islamic law judgement. In the first part we tried to bring up the place of the Judgement law in the Islamic law, the definitions of terms related to lawsuits, their natures and evidence ways. In the second part we tried to bring up the lawsuit conditions in the Islamic law judgement method. We also tried to make a comparison by putting forth the matters existing in the modern law and there different aspects about lawsuit conditions.

Key Words: Plaintiff, Defendant, Complaint, Lawsuit, Judgement Method, Judgement, Judgement Law, Condition