Kronik omuz ağrılı hastalarda ağrı, disabilite ve fonksiyonel kapasitenin psikiyatrik semptomlar, kişilik yapısı, algılanan stres düzeyi ve uyku kalitesi ile ilişkisinin araştırılması
The investigation of the relationship between pain, disability and functional capacity with psychiatric symptoms, temperament profile, perceived stress level and sleep quality in patients with chronic shoulder pain
Yazar: MURAT SENCER ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. DİLEK DURMUŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Engellilik = Disability ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Omuz = Shoulder ; Omuz ağrısı = Shoulder pain ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Stres = Stress ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç
Bu çalışmanın amacı kronik omuz ağrılı hastalarda psikiyatrik semptomlar, algılanan stres, kişilik yapısı ve uyku bozukluğunu araştırmak, ağrı, disabilite, fonksiyonel kapasite ile ilişkilerini değerlendirmekti.

Gereç ve Yöntem
En az 3 aydır omuz ağrısı olan 150 hasta (E / K = 41/109) (60.46±10.59 yıl) ve 120 sağlıklı kontrol (E / K = 35/85) (58.35±8.52 yıl) prospektif olarak değerlendirildi. Klinik değerlendirme için aşağıdaki envanterler kullanıldı: ağrı için – Vizüel Analog Skala (VAS), disabilite için - Omuz Özürlülük sorgulaması (OÖS) fonksiyonellik için - California-Los Angeles Üniversitesi (UCLA) Omuz Ölçeği ve omuz hareket açıklığı, mizaç profilleri için - TEMPS-A(Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris and San Diego Autoquestionnaire), stres algısı için - Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), psikiyatrik belirtiler için – Semptom kontrol listesi-90-R (SCL-90R), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), uyku bozukluğu için - Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ).

Bulgular
Omuz ağrısı olan hastaların ortalama VAS ağrı skoru, OÖS skoru ve UCLA skoru sırasıyla 4.34 ± 1.79,61.98 ± 26.88 ve 58.90 ± 17.78 idi. SCL-90-R toplam ve kişilerarası duyarlılık, psikotizm, paranoyak ve fobi dışındaki tüm alt ölçek puanları hasta grubunda kontrol grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu (P <0.05). Ayrıca PUKİ toplamı ve uyku kalitesi ve latensi alt ölçek puanları hasta grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p <0.05). Hasta ve kontrol grubu arasında RBSÖ ve ASÖ açısından anlamlı fark yoktu. Çalışmada, hasta grubunda, kontrol grubundan istatistiksel olarak farklı olan 28 depresif mizaç saptandı (p <0.05). İki grup arasında siklotimik, irritabl, anksiyöz ve hipertimik mizaç açısından anlamlı fark yoktu (p> 0.05). Hasta grubu fonksiyonel duruma göre değerlendirildiğinde fonksiyonel durumu kötü olan hastalarda öfke hariç tüm psikiyatrik belirtilerin daha fazla olduğu, uyku kalitesinin daha bozuk olduğu, benlik saygısının daha azalmış olduğu ve algılanan stresin daha fazla olduğu görüldü. Ayrıca fonksiyonu kötü olan grupta depresif ve anksiyöz kişilik daha fazla tespit edildi. Psikiyatrik semptomlar (somatizasyon, obsesif-kompulsif, kişilerarası duyarlılık, depresyon ve anksiyete) ve toplam PUKİ ile OÖS arasında pozitif korelasyon bulundu (p <0.05). ASÖ ile OÖS arasında anlamlı pozitif korelasyon bulundu (p<0.05). SCL90R toplam skoru, anksiyete ve depresyon alt ölçek skorları, toplam PUKİ ve ASÖ, VAS skoru ile anlamlı olarak korele idi (p<0.05).

Sonuç
Sonuç olarak, kronik omuz ağrılı hastalarda somatizasyon, anksiyete, depresyon, öfke, uyku bozuklukları dışında obsesif-kompulsif gibi psikiyatrik belirtilerin daha fazla görüldüğünü tespit ettik. Ayrıca omuz fonksiyonel durumu daha kötü olan hastalarda psikiyatrik semptomlar, depresif ve anksiyöz kişilik yapıları daha fazla görüldü. Benlik saygısı ile ağrının temel özellikleri ile ilişkili tespit edilmedi. Bütün bu sonuçlar kronik omuz hastalarında psikolojik sağlığın önemini göstermektedir. Bu hastalarda tedavi hedeflerine ulaşabilmek için hastanın psikolojik semptomları ve kişilik özellikleri de dikkate alınmalıdır.

Abstract:
Introduction
The aim of this study was to investigate the psychiatric symptoms, perceived stress, temperament profile and sleep disturbance in the patients with chronic shoulder pain (CSP) and also to evaluate the relationship with pain, disability, and functional capacity. 

Materials and Methods 
We prospectively evaluated 150 patients (M/F=41/109) (60.46±10.59 years) who have had shoulder pain for at least 3 months and 120 healthy controls (M/F=35/85) (58.35±8.52 years). Pain was evaluated with Visual Analog Scale (VAS), disability with Shoulder Disability Questionnaire (SDQ), functionality with The University of California-Los Angeles (UCLA) Shoulder Scale and range of shoulder motion, temperament profiles with TEMPS-A, stress perception with Perceived stress scale (PSS), psychiatric symptoms with Symptom Checklist-90-R (SCL-90R), Rosenberg self esteem with Self-Esteem Scale (RSES) and sleep disturbance with Pittsburgh sleep quality index (PSQI). 

Results
The mean VAS pain score, SDQ score, and UCLA score of the patients with shoulder pain were 4.34±1.79, 61.98±26.88, and 58.90±17.78, respectively. SCL-90-R total and all subscale scores except interpersonal sensitivity, psychoticism, paranoid, and phobia were significantly higher in the patient group than the control group (p<0.05). Also PSQI total and sleep quality and latency subscale scores were significantly higher in the patient group (p<0.05). There was no significant difference between the patient and control groups in terms of RSES and PSS. The study identified 28 depressive temperament in the patient group which was statistically different from the control group (p<0.05). There were no significant differences between two groups in terms of cyclothymic, irritable, anxious, and hyperthymic temperaments (p>0.05). When the patient group is evaluated according to functionality, the patients having fair/poor shoulder function had more psychiatric symptoms except hostility, poor sleep quality, decreased self-esteem and increased stress perception. Also, anxious and depressive temperaments were found more common in the patients with fair/poor shoulder function. Psychiatric symptoms (somatization, obsessive-compulsive, interpersonal-sensitivity, depression and anxiety) and total PSQI were positively correlated with SDQ (p<0.05). There was positive correlation between PSS and SDQ (p<0.05).SCL90R total score, subscale of depression and anxiety, total PSQI and PSS were significantly correlated with VAS score (p<0.05).

Conclusions: 
In conclusion, we found psychiatric symptoms such as obsessive-compulsive besides somatization, anxiety, depression, hostility and sleep disturbances higher in the patients with CSP. Additionally, psychiatric symptoms, anxious and depressive temperaments were more common in the patients with fair/poor shoulder function. Self-esteem was not related with the pain. All these findings indicate the importance of psychological health in the patients with CSP. In order to reach treatment goals, psychiatric symptoms and temperament profiles of these patients also should be considered.