Aile sağlığı merkezine başvuran hastaların tamamlayıcı tıp ile ilgili bilgi, tutum ve kullanım durumları
Status of the knowledge, attitudes and usage regardi̇ng complementary medicine of patients WHO applied to the fami̇ly healthcare centre
Yazar: GİZEM DAĞ
Danışman: DOÇ. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Aile sağlığı = Family health ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Bilgi = Knowledge ; Sülük = Leech ; Sülük tedavisi = Leeching ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Bu çalışma; aile sağlığı merkezine başvuran hastaların tamamlayıcı tıbbi uygulamalar ile ilgili bilgi, tutum ve kullanım durumlarının saptanması amacıyla planlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Çalışma, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Narlıdere Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne 1 Ocak-31 Mart tarihleri arasında 18 yaş üzeri başvuran 400 kişide yürütülmüştür. Sosyo-demografik özellikler ile tamamlayıcı tıpla ilgili bilgi durumu, tutum ve kullanım durumunu içeren, literatüre uygun olarak tarafımızca hazırlanan 26 soruluk bir anket formu katılımcılara yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada tamamlayıcı tıp yöntemleri uygulamaları hakkında bilgi durumu %48,5 saptanmıştır. Bilgi kaynaklarının başında %37,5 ile 'televizyon, radyo, internet vb.' gelmektedir. En çok bilinen tamamlayıcı tıp uygulaması %72,3 ile sülük uygulamasıdır. Çalışmada tamamlayıcı tıp uygulamaları hakkında daha çok bilgi sahibi olmak isteyen %79,5'tir ve %71,3'ü aile hekimi ve ilgili branş uzmanından tamamlayıcı tıp uygulamaları hakkında bilgi almak istemektedir. Katılımcıların tamamlayıcı tıp uygulamaları hakkında bilgi durumu ile cinsiyet, öğrenim durumu ve gelir düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çalışmada tamamlayıcı tıp uygulamalarını kullanma oranı %46,5'dir.Tamamlayıcı tıp uygulamalarından en çok kullanılanı %20 ile 'kupa uygulamasıdır. Tamamlayıcı tıp kullanma durumu, 46-64 yaş grubunda, dul/boşanmış olan kesimde ve kronik hastalığı olanlarda anlamlı oranda yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). Tamamlayıcı tıp kullananların bu uygulamaları tercih etme nedenlerin başında %69,9 ile 'çevresindekilerin yarar görmesi ve tavsiyeleri üzerine denemek istenmesi' gelmektedir. Çalışmada tamamlayıcı tıp kullanma durumu ile uygulamaları tercih etmeme nedenleri arasındaki 'tedavi edici olabileceğini düşünmeme', 'uygulama hakkında yeterince bilgi sahibi olmama', 'tedavi ücretlerini pahalı bulma' ile anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). 
Sonuç: Katılımcıların yarısına yakınının tamamlayıcı tıp hakkında bilgisinin olduğu ve uygulamaları kullandığı saptanmıştır. Katılımcıların üçte ikisi uygulamalar hakkında aile hekimlerinden daha çok bilgi almak istemektedir. Bu sebeple, sağlık çalışanlarının tamamlayıcı tıp yöntemleri ile ilgili bilgilerinin arttırılmasına yönelik hizmet içi eğitimler düzenlenmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, sülük uygulaması, tamamlayıcı tıp

Abstract:
This study was designed to determine status of the knowledge, attitudes and usage regarding complementary medicine of the patients who applied to the family healthcare center.
Material and methods: This study was conducted in Izmir Kâtip Çelebi University Narlıdere Education Family Health Center between 1 January-31 March in 400 people over the age of 18. Self structured questionnaire with 26 question   prepared by as suitable literature, including socio-demografic features with knowledge, attitude and usage status related to complementary medicine, was applied to the participants with face-to-face interview technique.
Results: In this study, among the participant the level of knowledgement about complementary medicine was reported %48,5. The main sources of information about complementary medicine were 'television, radio, internet, etc.' (%37,5). The most common known complementary medicine therapies used was the application of leeches (%72,3). %79,5 of participants wanted to know more information about complementary medicine therapies and %71,3 of participants wanted to get information about complementary medicine from  family physician and related branch specialist. There was a significant meaningful relationship between gender, educational status and income of the participants the level of knowledge regarding complementary medicine (p<0.05). The use of complementary medicine in the study was %46,5. The most common use of complementary medicine was the 'cup application ' (%20). The use of complementary medicine was found to be significantly higher in the 46-64 age group, in the widowed/divorced group and in those with chronic illness (p<0.05). The first reason that participant prefered use of complementary medicine was suggestions of old user who gain benefit from complementary medicine (%69,9). In the present study, between the reasons for not choosing the treatments with complementary medicine 'not think that it is therapeutic', 'haven't enough information about complementary medicine', 'finding the cost of complementary medicine was high' a significant relationship was found between the use of complementary medicine (p<0.05).
Conclusion: Near the half of the participants had knowledge about complementary medicine and used these therapies. Two-thirds of the participants would like to know more information about complementary medicine from their family physicians. For this reason, medical trainings and course should be organized to increase the knowledge of health workers about complementary medicine therapies. 

Key words: Family medicine, leech application, complementary medicine.