Endemik Erysimum vuralii yıld. anatomik ve ekolojik özelliklerinin araştırılması
The investigation of the anatomical and ecological characteristics of endemic species Erysimum vuralii yild.
Yazar: GİZEM ERTEKİN
Danışman: PROF. DR. ALİ ÇELİK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Amaç: Tezin amacı Brassicaceae familyasından olan endemik Erysimum vuralii Yıld.'nın anatomik ve ekolojik özelliklerinin belirlenmesidir. 
Materyal ve Yöntem: Muğla/Köyceğiz, Hamitköy-Ekincik arası,  Pinus brutia Ten. ormanı açıklığı, serpantin kayalık yamaçlarda doğal olarak çok sınırlı bir alanda yayılış gösteren E. vuralii'nin bulunduğu ortamdan toprak örnekleri alındı. Toprak örnekleri 2 mm elek ile elendikten sonra polietilen torbaya yerleştirilerek serin bir ortamda saklandı. Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü laboratuvarlarında analizi yapıldı. E. vuralii 'den herbaryum örnekleri hazırlandı. Anatomik çalışmalarda kullanılmak üzere araziden alınan bitki örnekleri % 70'lik etil alkol çözeltisine konuldu ve serin bir ortamda koruma altına alındı. Kök, gövde ve yapraktan kesitler alınarak ışık mikroskobu yardımıyla anatomik yapılar ortaya kondu.
Bulgular: Çalışmada E. vuralii'nin ekolojik istekleri ve anatomik yapısı belirlendi. Tür serpantin ana kayadan ayrışan topraklar üzerinde yayılış göstermektedir. Hafif alkali kireç bakımından düşük tuzsuz habitatları tercih eder. Serpantinden ayrışmasından dolayı taksonun yayılışa sahip olduğu toprakta demir ve magnezyum çok yüksek miktarda belirlendi. Kökte sekonder yapının varlığı saptandı. Gövde hafif köşeli bir yapıya sahiptir. Enine kesitte, gövdenin en dış kısmında kalın bir kutikula tabakası bulunur. Yaprakta üst ve alt epiderma bir sıralı, dikdörtgen şekilli büyük epiderma hücrelerinden meydana gelmiştir. Her iki epidermisde stomalar görülmüştür. Stomalar alt epidermiste daha fazla sayıdadır. Stoma tipi, Brassicaceae familyası taksonları için karakteristik olan anizositik stoma tipinde görülmüştür.
Sonuç: İncelenen tür Akdeniz fitocoğrafik bölgesinde serpantin ana kayadan ayrışan topraklar üzerinde bulunur çok sınırlı bir yayılışa sahip olup endemiktir. Habitat açısından kırılgan bir yapıya sahiptir. Türün geleceğini tehdit eden en önemli faktörler yangın ve turizm baskısıdır. Bu çalışmayla türün ekolojik istekleri belirlendi ve anatomik yapısı ortaya kondu. Bu veriler ileride yapılacak olan tür eylem çalışmalarına önemli bir kaynak oluşturacaktır.
Anahtar Kelimeler: Erysimum vuralii, endemik, ekoloji, anatomi, Muğla.

Abstract:
Objective: The aim of this thesis is to determine the anatomical and ecological characteristics of the endemic Erysimum vuralii Yıld. species from the Brassicaceae family. 
Material and Method: Soil samples were taken from the habitat of E. vuralii, which is naturally distributed in a very limited area on serpentine rocky slopes in a Pinus brutia forest clearing between Hamitköy and Ekincik, Muğla/Köyceğiz. Soil samples were sieved with a 2 mm sieve, placed in a polyethylene bag and stored in a cool place. They were analyzed in the laboratories of Aydın Provincial Directorate of Agriculture and Forestry. Herbarium specimens were prepared from E. vuralii species. Plant samples taken from the field for anatomical studies were placed in 70% ethyl alcohol solution and preserved in a cool environment. Root, stem and leaf sections were taken and anatomical structures were revealed by light microscopy.
Results: Ecological requirements and anatomical structure of E. vuralii were determined in the study. The species is distributed on soils weathered from serpentine bedrock. They prefer slightly alkaline, low in lime and salt-free habitats. Iron and magnesium were found to be very high in the soil. The presence of secondary structure in the root was detected. The stem has a slightly angular structure. In cross-section, there is a thick layer of cuticle at the outermost part of the stem. In the leaf, the upper and lower epidermis consisted of one row of large, rectangular epidermal cells. Stomata were observed in both epidermis. Stomata are more numerous in the lower epidermis. The stomatal type was anisocytic, which is characteristic for Brassicaceae family taxa. 
Conclusion: The studied species is endemic in the Mediterranean phytogeographic region on soils weathered from serpentine bedrock and has a very limited distribution. It has a fragile structure in terms of habitat. The most important factors threatening the future of the species are fire and tourism pressure. In this study, the ecological requirements of the species were determined and its anatomical structure was revealed. These data will be an important source for future species action studies.
Key Words: Erysimum vuralii, endemic, ecology, anatomy, Muğla