Psikoz bağlanma ölçeği: Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması ve şizofrenide bağlanma biçimleri ile sosyal biliş, duygu düzenlenmesi ve içgörünün ilişkisi
Psychosis attachment measure: Turkish validity and  reliability study and the relationship between attachment styles and social cognition, emotion regulation and insight in schizophrenia
Yazar: NİHAN BÜYÜKLÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. EROL GÖKA ; DOÇ. DR. HASAN KAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bağlanma kuramı Bowlby tarafından geliştirilmiş, doğumdan itibaren birincil bakımverenle kurulan ilişkinin ağırlıklı olarak yaşamın ilk birkaç yılında şekilllendikten sonra içsel çalışma modelleri aracılığıyla başkaları ile kurulan ilişkilerde rol oynadığını gösteren, güvenli bağlanmayı sağlıklı gelişim süreçleriyle ilişkilendiren, güvensiz bağlanmanın ise ruhsal hastalıkların kökenini açıklamada kullanışlı bir çerçeve sağladığını ilk olarak öne süren bir gelişimsel kuramdır. Güvensiz bağlanma ile şizofreni arasındaki ilişki birçok çalışma ile gösterilmiş olup semptom şiddetinde, güvensiz bağlanma zemininde, sosyal biliş, duygu düzenleme stratejileri ve içgörünün rol oynadığı bildirilmiştir. Çalışmamızda Psikoz Bağlanma Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanarak geçerlilik-güvenilirlik analizinin yapılması ve bu ölçekten elde edilen sonuçlar ile bağlanmanın sosyal biliş, duygu düzenleme stratejileri ve içgörü aracılığı ile hastalık şiddeti üzerindeki etkisini araştırmak
amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Etik kurul onayı alındıktan sonra poliklinikten en az 6 aydır remisyonda olan, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve DSM-5'e göre şizofreni tanısı doğrulanmış 88 hasta ve hastane çalışanları arasında duyuru yapılarak dahil edilme kriterlerini karşılayan 82 sağlıklı kontrol bilgilendirilmiş onamları alınmak suretiyle çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara Psikoz Bağlanma Ölçeği, İlişkiler Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Atıf Karmaşıklığı Ölçeği,
Gözlerden Zihin Okuma Testi, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği ve İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği; sağlıklı kontrollere hastalık şiddeti ve içgörü ölçekleri yerine DSM Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme-5 eklenmiştir. Veriler paket istatistik programları ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Psikoz Bağlanma Ölçeği'nin kaygılı bağlanmayı güvenilir şekilde ölçtüğü, kaçıngan bağlanma için tutarlılığının tartışılabilir seviyede kaldığı saptanmıştır. Şizofreni hastalarının sağlıklı kontrollere kıyasla ağırlıklı olarak güvensiz bağlandığı, atıf şemalarının basit uçta olduğu, zihin kuramı performanslarının daha kötü olduğu, uyum bozucu duygu düzenleme stratejilerini daha çok kullandıkları saptanmıştır. Güvensiz bağlanmanın sosyal biliş, duygu düzenleme ve içgörü aracılığı ile hastalık şiddetini etkilediği gösterilmiştir. 
Sonuç: Çalışmamız bağlanmanın sosyal biliş, duygu düzenleme ve içgörü üzerinden hastalık şiddetine etkisini derleyen bir model sunması bakımından önemlidir. Bu parametrelere aynı anda bakan birkaç çalışmadan biri olması itibariyle literatüre önemli katkı sağlayacaktır.
Anahtar kelimeler: şizofreni, bağlanma, sosyal biliş, duygu düzenleme, içgörü, semptomatoloji

Abstract:
Aim: Attachment theory, developed by Bowlby, explores the influence of early caregiver relationships on internal working models, with a primary impact in the first few years of life. It links secure attachment to healthy development and offers insight into the origins of mental illness. Several studies have established a connection between insecure attachment and schizophrenia, impacting symptom severity, social cognition, emotion regulation, and insight. Our study aimed to adapt the Psychosis Attachment Scale for Turkish, assess its validity and reliability, and explore the attachment's influence on symptom severity via social cognition, emotion regulation, and insight. 
Materials and Methods: After gaining ethical approval, we included 88 patients in remission for at least 6 months with a confirmed schizophrenia diagnosis and 82 healthy controls. Patients were valuated using scales assessing attachment, social cognition, emotion regulation, symptom severity and insight. For healthy controls, the Structured Clinical Interview for DSM Disorders-5 replaced symptom severity and insight assessments. Data were analyzed using statistical software packages.
Results: The Psychosis Attachment Scale was found to reliably measure anxious attachment but exhibited questionable consistency for avoidant attachment. It was determined that schizophrenia patients were predominantly insecurely attached compared to healthy controls, had simpler attribution schemas, performed worse in theory of mind tasks, and used more maladaptive emotion regulation strategies. Insecure attachment was shown to affect symptom severity through social
cognition, emotion regulation, and insight.
Conclusion: Our study is important for providing a model that compiles the impact of attachment on symptom severity through social cognition, emotion regulation, and insight. As one of the few studies that simultaneously address these parameters, it will make a significant contribution to the literature.
Keywords: schizophrenia, attachment, social cognition, emotion regulation, insight, symptomatology