Öğrenme stillerine uygun sözcük ve kalıp söz öğretimi üzerine bir eylem araştırması
Teaching vocabulary and formulaic phrase based on learning styles: An action researh
Yazar: HASAN BASRİ KANSIZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ULUSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kalıp sözler = Formulaic words ; Kelime öğrenme = Vocabulary learning ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğrenme stilleri = Learning styles ; Öğretim stilleri = Teaching style

Özet:
Bu araştırmanın amacı, algısal öğrenme stillerine dayalı sözcük ve kalıp söz öğretiminin, ortaokul beşinci sınıf Türkçe derslerinde uygulanabilirliğini ortaya koymaktır. Araştırma, bir odak alanı belirleyerek onunla ilgili veri toplama, toplanan veriler doğrultusunda bir eylem planı geliştirme ve verileri analiz edip yorumlama süreçlerini temel alan bir model olan eylem araştırması modeliyle desenlemiştir.
Araştırma Bartın İl Millî Eğitim Müdürlüğüne bağlı Hendekyanı Ortaokulu'nun 5/B sınıfında öğrenim gören 18'i erkek, 16'sı kız olmak üzere 34 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Algısal öğrenme stillerine göre görsel, işitsel ve dokunsal olmak üzere üç ayrı gruba ayrılan bu öğrencilere; altı hafta boyunca, kendi öğrenme stillerine uygun etkinlikler yoluyla sözcük ve kalıp söz öğretimi yapılmıştır. Araştırmada; kelime bilgisi testi, kalıp sözler başarı testi, Marmara Öğrenme Stilleri Ölçeği, video kaydı, araştırmacı günlüğü (yansıtıcı günlük), sınıf rehber öğretmeni (Türkçe öğretmeni) günlüğü, ses kaydı, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve yazılı dokümanlar gibi nitel ve nicel veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi aşamasında; nicel veriler için IBM SPSS Statistics 20.0, nitel veriler için QSR NVivo 8.0 paket programı kullanılmıştır.

Nicel verilerin analizi sonucu elde edilen bulgular; öğrenme stillerine dayalı olarak yapılan öğretimin, öğrencilerin sözcük ve kalıp söz bilgisini geliştirmede önemli bir etkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanında; öğrencilerin sözcük ve kalıp söz bilgi düzeylerinin artırılmasında, bir öğrenme stilinin diğerine üstünlüğünün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Araştırmada ayrıca beşinci sınıf öğrencilerinin bir önceki sınıf düzeylerinde kullandıkları Türkçe ders kitaplarında yer alan sözcük ve sözcük gruplarını bilme düzeyleri de araştırılmıştır. Elde edilen istatistiki veriler, öğrencilerin bir bölümünün, kitaplarda yer alan sözcük ve sözcük gruplarını bilme noktasında önemli eksikliklerinin olduğunu göstermiştir.
Nitel verilerin analiz sonuçları ise öğrenme stillerine dayalı sözcük ve kalıp söz öğretiminin uygulanabilir olduğunu ve öğrencilerin derse yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca öğrenci görüşlerinden elde edilen bulgular; bu şekilde yapılan sözcük öğretiminin hatırlamaya, anlama-anlatma becerilerini geliştirmeye ve farkındalığı artırmaya katkı sağladığını göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to reveal feasibility of teaching of words and formulaic phrases based on perceptual learning styles in Turkish lessons at the fifth grade of middle school. The research is designed as an action research model which takes as basis the processes of determining a focus area and collecting data related to this area, developing an action plan in line with the data collected, and analyzing and interpreting the data.
The research was carried out with 34 students, including 18 male and 16 female students studying at the class 5/B of Hendekyanı Middle School, which is affiliated to the Provincial Directorate of Education in Bartın. Divided into three groups as visual, auditory and tactile by their perceptual learning styles, these students were taught words and formulaic phrases by means of activities conforming to their respective learning styles for six weeks. A number of qualitative and quantitative data collection tools such as vocabulary tests, formulaic phrase success tests, Marmara Learning Styles Scale, video recordings, researcher's diaries (reflective diaries), class guidance teacher's (Turkish language teacher‟s) diaries, voice recordings, semi-structured interview forms and written documents were used in the research. IBM SPSS Statistics 20.0 was used for quantitative data and QSR NVivo 8.0 package program for qualitative data during analysis of data.
The findings obtained as a result of the analysis of quantitative data revealed that teaching performed on basis of learning styles had a significant effect on improvement of the students' knowledge of words and formulaic phrases. Furthermore, it was concluded that no learning style was superior to the other in terms of increasing the students' levels of knowledge of words and formulaic phrases.
The research also examined the fifth- grade students' levels of knowledge of words and phrases in Turkish textbooks which they used in their previous grade. Statistical data acquired revealed that some part of the students had serious lack of knowledge of the words and the phrases which were available in those books.
On the other hand, results of analysis on qualitative data revealed that teaching of words and formulaic phrases based on learning styles was feasible and it had a positive effect on students' attitudes towards the lesson. Moreover, findings obtained from students' opinions showed that teaching of words in this manner contributed to remembering, improving skills of comprehension and narrative skills, and raising awareness.