Geç Tunç Çağ'ında kıta Yunanistan'da yerleşim yapısı
Settlement structure in mainland Greece in the Late Bronze Age
Yazar: BERKANT SÖKMEN
Danışman: DOÇ. DR. ERİM KONAKÇI
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Bu çalışma Geç Tunç Çağı'nda Kıta Yunanistan'daki yerleşim durumunun genel bir tablosunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu dönemde Kıta Yunanistan Miken olarak adlandırılan tarihi halka ev sahipliği yapmıştır. Dolayısıyla bu çalışma aynı zamanda Kıta Yunanistan'daki Miken yerleşimlerini ele almaktadır. 
Mikenler, kökenleri ve Yunanistan'a geliş öyküleri tam olarak açığa çıkmamış olmakla beraber Hitit metinlerinde Ahhiyawa ve Homeros destanlarında ise Akha olarak anılan halklarla örtüştükleri genel kabul görmektedir. Mikenler, Minos uygarlığının kattıklarıyla beraber, Yunanistan'da ilk uygarlığı ortaya koymuş bir halktır. 
Mikenler saray ekseninde ortaya çıkan otoriter ve hiyerarşik bir devlet düzenine sahip şehir devletleri halinde yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Tarım, hayvancılık, balıkçılık, seramik ürünler, metal ürünler başlıca gelir geçim kaynakları olmuş; at ve at arabasını etkin biçimde kullanmışlar ayrıca askerlikte ve denizcilikte ilerlemişlerdir. Mimari yeteneklerini sergiledikleri önemli yerleşimler kurmuşlardır. 
Miken yerleşimleri genelde stratejik noktalarda, ovalarda ve deniz kenarlarında çevreye hakim tepelerde kurulmuştur. Yerleşimlerin merkez alanları genellikle, kiklopik olarak adlandırılan güçlü surlarla çevrilmiştir. Bu merkez alanlarında saray veya yönetim yapıları, arşivler ile ekonomik faaliyetlerin odağını oluşturan işlikler ve depolar yer almıştır. Yukarı şehir veya akropol olarak adlandırılan bu kısımdan tepenin yamaçlarına ve düzlüklere doğru yayılan aşağı şehir kısmı yer almakta olup burada sosyal ve ekonomik yönden daha alt sınıflar yerleşmiştir. Yerleşimlerin yakın çevresinde tholos olarak adlandırılan anıtsal mezarlar da görülebilmektedir. Ayrıca Miken yerleşimlerinin kimi yerde köprülerle desteklenmiş bir yol ağı ile bağlantılı olduğu da bilinmektedir. 

Bu Çalışmamızda Mikenai, Tiryns, Pylos, Midea, Thebes, Argos, Iolkos (Dimini), Lerna, Asine şehirleri örnek olarak ele alınmış ve Yunanistan coğrafyası, dönemin kronolojisi, Mikenler'in toplumsal ve ekonomik olarak genel özellikleri ile yerleşimlerinin genel  özellikleri, şehir düzeni, arazi kullanımı ve bazı bayındırlık faaliyetleri gibi konulara değinilmiştir.

Abstract:
This study aims to provide a general picture of the settlement situation in mainland Greece during the Late Bronze Age. During this period, mainland Greece hosted the historical people called Mycenaeans. Therefore, this study also aims to provide the Mycenaean settlements in mainland Greece. 
Although the origins of the Mycenaeans and the story of how they came to Greece have not been fully elucidated, it is generally accepted that they overlap with the people referred to as Ahhiyawa in Hittite texts and Achaeans in Homer's epics. The Mycenaeans, along with the contributions of the Minoan civilization, created the first civilization in Greece.
The Mycenaeans continued their existence as city-states with an authoritarian and hierarchical state order that emerged around the palace. Agriculture, animal husbandry, fishing, ceramic products, and metal products were their main sources of income; they used horse and chariot effectively, and they also advanced in military and maritime work. They established important settlements where they demonstrated their architectural talents. 
Mycenaean settlements were generally established at strategic points, on hills dominating the plains and seaside areas. The central areas of settlements were generally surrounded by strong walls called cyclopean. These central areas included palaces or administrative buildings, archives, and workshops and warehouses that were the focus of economic activities. From this part, called the upper city or acropolis, there is the lower city, which spreads towards the slopes of the hill and the plains, and the socially and economically lower classes settled here. Monumental tombs called tholos can also be seen near the settlements. Mycenaean settlements were also known to be connected to a road network, sometimes supported by bridges.
In our study, the cities of Mycenae, Tiryns, Pylos, Midea, Thebes, Argos, Iolkos (Dimini), Lerna, Asine were taken as examples and the geography of Greece, the chronology of the period, the general social and economic characteristics of the Mycenaeans and the general characteristics of their settlements, city layout, land use and some public work activities were explained.