Çevrimiçi ortamda işitme kayıplı çocuğa sahip ailelerde ebeveyn çocuk etkileşiminin desteklenmesi sürecinin incelenmesi
Examination of the process of supporting parent child interaction in families with children with hearing lose in online platform
Yazar: ŞULE YANIK
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜRGÜR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İşitme Engelliler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Oyunlar = Plays ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Çevrimiçi = Online ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu eylem araştırmasının amacı,  çevrimiçi ortamda işitme kayıplı çocuğa sahip ailelerde ebeveyn çocuk etkileşiminin desteklenmesi sürecinin incelenmesidir. Araştırmanın katılımcılarını, okul öncesi dönemde işitme kayıplı çocuğa sahip beş aile, beş işitme kayıplı çocuğu ve araştırmacı oluşturmaktadır. 
Araştırmanın verileri, gözlem, günlük, video kamera kaydı, kontrol listeleri, izleme ve geçerlik komite toplantıları yolu ile toplanmıştır. Bu doğrultuda her bir aileden oyun/etkinlik videosu istenmiş ve aileler de kendilerine iletilen geri dönüt videoları ile desteklenmiştir. Elde edilen veriler sistematik analitik analiz yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Süreç bu analiz anlayışıyla her bir aile için sistematik ve döngüsel olarak planlanmış ve yürütülmüştür. Yapılan analizler sonucunda, aile ve çocukların ev ortamında gerçekleştirdikleri etkinliklere ilişkin; etkinlik ve sözlü iletişim davranışlarına ilişkin bulgular ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda birinci ve ikinci ailenin etkinlik sürecindeki öğretimsel kaygılarla hareket etme davranışlarının azalmaya başladığı, çocuğun liderliğinde hareket etme davranışlarının ise arttığı söylenebilir. Çocukların da benzer şekilde etkinlikten keyif alma ve ebeveynlerini etkinliklerine kabul ve dâhil etme davranışlarında olumlu değişimler olduğu görülmüştür.  Üçüncü ailenin etkinlik sürecinde etkinlik davranışlarının olumlu olmakla birlikte çocuğun etkinliğine katılma ve daha aktif olmaya ilişkin gelişme gösterdiği söylenebilir. Çocuğun da tek başına oynamak yerine birlikte oynamaya başladığı söylenebilir. Daha detaylı olarak tüm aileler ve çocuklara ilişkin bilgi, bulgu ve sonuçlar içerikte yer almış ve tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this action research is to examine the process of supporting parent child interaction in families with children with hearing loss online. The participants of this research consist of five families with a child with hearing loss in the preschool period, five children with hearing loss, and the researcher.  
Data of the research were collected through investigation, agenda, video camera recording, control lists, monitoring, and validity committee meetings. In this direction, play/activity videos were requested from each family, and families were supported with feedback videos sent to them. The obtained data were analyzed with a systematic analytic analysis approach. The process was planned and carried out systematically and cyclically within this analysis approach. As a result of the analysis, regarding the activities performed by the families and children in the home environment; findings related to activity, interaction, and verbal communication behaviors were found. In this sense, it can be said that the behaviors of acting with instructional concerns in the activity process of the first and second families started to decrease, while the behaviors of acting under the leadership of the child increased. It has been observed that there were positive changes in children's enjoying the activity and accepting and including their parents in their activities similarly. It can be said that while the activity behaviors of the third family were positive, they showed improvement in participating in the child's activity and being more active. Moreover, the child started to play together instead of playing alone. Detailed information, findings, and results regarding all families and children were included and discussed in the content.