Diplotaxis tenuifolia (yabani roka) bitkisinin ruminant beslemede kullanılabilirliğinin araştırılması
A study to determining the availability of diplotaxis tenuifolia (wild rocket) on ruminant nutrition
Yazar: CAHİT ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. BEHİÇ COŞKUN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Diplotaxis-tenuifolia = Diplotaxis-tenuifolia ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Koyunlar = Sheep ; Kuzular = Lambs ; Metan = Methane

Özet:
Ruminant beslemede kaba yem temini ve kalitesi en önemli sorunlardan biridir. Dünyanın birçok yöresinde gözlenen su kaynaklarındaki yetersizlik, bitki ıslahçılarını kurağa dayanıklı bitki arayışına itmektedir. Diplotaxis tenuifolia bu özellikleri nedeniyle araştırıcıların ilgisini çekmiş ve bu çalışma bitkinin besin madde içerikleri, kuzularda besi performansı parametreleri, in vitro gaz üretimi, enerji değerleri, sindirilebilir organik madde miktarı, in vitro metan üretimi, pH, laktik asit ve NH3-N ve uçucu yağ asidi miktarlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Çalışmanın ilk denemesinde; 3–4 aylık yaşta toplam 32 baş Anadolu Merinos ırkı kuzular sekizer başlık dört gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna kaba yem olarak sadece kuru yonca verilirken diğer üç gruba sırası ile yoncanın % 5, % 15 ve % 30'u yerine DT kullanılmıştır. Toplam 56 gün süren çalışmada canlı ağırlık artışı ve yem tüketimi gibi besi performansı değerleri incelenmiştir. Yem tüketimi üzerine DT'nin olumsuz bir etkisi olmamış ve besi performansı yönünden guruplar arasında önemli bir farklılık bulunmamıştır. Her 14 günde bir alınan kan örneklerinde hematolojik veriler ve deneme başlangıcı ve sonunda alınan kan örneklerinde de metabolik parametreler incelenmiştir. Hematolojik ve metabolik parametreler fizyolojik sınırlarda kalmıştır.
Çalışmanın ikinci denemesinde, in vitro gaz üretimi için konsantre yem, kuru yonca otu, DT ve kuzu besi denemesinde olduğu gibi DT'nin yonca kuru otuna %5, %15 ve %30 oranlarında katılan karışımları kullanılmıştır. Oluşan gaz miktarı 6, 12, 24, 48 ve 72. saatlerlik inkubasyon sürelerinde ölçülmüştür. Aynı inkubasyon sürelerinde oluşan gaz içerisindeki metan miktarı ile inkubasyon sıvısından alınan örneklerde laktik asit, NH3-N ve pH değerleri ile 24 ve 48. saatlerde uçucu yağ asidi miktarları belirlenmiştir. yonca kuru otu ile DT'nin birlikte kullanılması halinde gaz ve metan miktarı ile asetik asit miktarı önemli ölçüde düşmüştür.
Sonuç olarak; DT'nın  ruminantlarda kaliteli kaba yem kaynağı olarak, yonca kuru otu yerine besi performansı, hematolojik ve metabolik kan parametrelerini olumsuz yönde etkilemeksizin kullanılabileceği, bir sera gazı olan metan salınımını azaltmak amacıyla rasyonlara katılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The quality and source of forage feed in ruminant nutrition is an  important issue. Due to drought conditions efficient worldwide and of limited water sources, drought-resistant crops are being investigated by the plant breeders.  Diplotaxis tenuifolia (DT) has attracted the attention of animal feedstuff researchers because of these characteristics. This study was conducted to determine the nutrient contents, the effects of fattening performance of lambs, in vitro gas production, energy values, the amount of digestible organic matter, in vitro methaneproduction, pH, lactic acid , NH3-N, and volatile fatty acid value of Diplotaxis tenuifolia..
The research was planned to be performed in 2 stages.  In the first trial of the study, totally 32 Anatolian Merino lambs 3-4 months of age were divided into 4 groups as 8 animals in each treatment group. The control group fed only alfalfa hay as roughage, in other three groups DT was  replaced with alfalfa hay as5%, 15% and 30% . The trial was continued for 56 days and live weight gains and feed consumptions of individual animals were determined. There were no negative effect on feed intake of DT and also live weight gain  performance of lambs were similar in trial groups. Blood samples were taken  within  14 day intervals and hematological parameters  were analyzed. In blood samples from the beginning and end of the experiment were examined by metabolic parameters.  The parameters measured were remained within the physiological range.
In the second trial, in vitro gas production of concentrate, alfalfa hay, DT, and DT+alfalfa hay mixtures in 5+95 %, 15+85 % and 30+70 was measured within periods of 6., 12., 24., 48., and 72. hours. The amount of the methane in produced gas fraction was determined for the same times of fermentation.  Lactic acid, NH3-N, pH values, volatile fatty acids in fermentation samples were determined at 24. and 48. hours.  The gas production, acetic acid concentration  and methane production were decreased significantly in mixtures of alfalfa hay and DT (P< 0.005).
As a result, DT can be used as a forage source in ruminant feeds as a replacement of alfalfa hay (proportion of 5%, 15%, 30% DT) without any adverse effect on the fattening performance, hematological and metabolic parameters. It was concluded to supplement the diets to reduce methane emissions which has a greenhouse gas effect.