Kaplamalı tekstil yüzeylerinin güç tutuşurluk özelliklerinin buğday kapçığı kullanılarak geliştirilmesi
Impregnation fire retardancy properties of coated polyester textile surfaces by using wheat husk
Yazar: KADRİYE KUTLAY
Danışman: PROF. DR. KENAN YILDIRIM
Bursa Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Lif ve Polimer Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Polimer Bilim ve Teknolojisi = Polymer Science and Technology

Özet:
Yangın sebebiyle ölümler  ve yaralanmalar,  geçmişten günümüze kadar tüm dünyada 
sorun olmuştur. Hem ölüm ve yaralanmaları hem de maddi kayıpları azaltmak için 
çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bunlar : Yangını başlamadan önlemek, başlayan 
yangının büyümesini engellemek ve kolay söndürülebilmesini sağlamak şeklinde 
özetlenebilir. 
Günlük yaşantıda evlerde kullanılan tekstil materyallerinin de içinde bulunduğu doğal 
ya da sentetik polimerik materyaller , yüksek oranda yanıcılığa sahip 
olabilmektedirler. Bu sebeple de çıkan yangınların büyümesinde  ve söndürülmesinin 
güçleşmesinde önemli rol oynamaktadırlar.  
Hem doğal hem de sentetik tekstil materyallerinin yangın üzerindeki etkileri , 
araştırmacıları bu materyalleri alev almaz ya da güç tutuşur hale getirmek üzere 
çalışmaya itmiştir.  
Bu amaçla tekstil endüstrisinde bir çok kimyasal madde kullanılmaktadır. Zaman 
içerisinde , bu amaçla kullanılan kimyasalların toksik ve çevreye zararlı özelliklerinin 
ortaya çıkması , araştırmacıları daha çevreci ,  insan sağlığına zarar vermeyecen ve 
yenilenebilir  alev geciktirici ürünler geliştirmeye itmiştir. 
Bu çalışmada doğal bir malzeme olan ve buğday (Tricitum Aestivum) üretimi 
sırasında atık madde olarak ortaya çıkan buğday kapçığının , ilk defa bir tekstil 
yüzeyine aplikasyonu gerçekleştirilmiştir. Güç tutuşur polyester iplikle dokunmuş bir 
kumaşa farklı boyutlarda ve miktarlarda öğütülmüş buğday kapçığı içeren  akrilat ve 
poliüretan bazlı ticari kaplama binderleri , bıçaklı kaplama metodu kullanılarak 
laboratuvarda uygulanmıştır.  Elde edilen kaplamalı kumaşlar ,  ev tekstiline yönelik 
güç tutuşurluk standartları olan NFP 92 504, NFP 92 503 , IMO FTP Code Part 7 ve 
ISO 15025  test standartlarına uygun olarak test edilmiş ve sonuçlar kıyaslanmıştır.  
Sonuç olarak, M1 standardizasyonuna göre buğday kapçığı katkısının akrilat ve 
poliüretan kaplamalı kumaşa belirli seviyede güç tutuşurluk özelliği kazandırdığı 
ancak farklı yanma metotlarına göre  güç tutuşurluk özelliğinin sağlanmadığı, ancak 
malzemenin yanma davranışını değiştirdiği ve alev ilerleme hızının düşerek alevin 
numune eni yönünde yayılmasının engellendiği tespit edilmiştir. Nanogümüş tel ve 
grafen katkısının kapçığın güç tutuşurluk özelliğini artırdığı görülmüştür.  
Buğday kapçığının güç tutuşurluk özelliği sağlamasına rağmen kendi kendine sönme 
ve yanmaya direnç özelliği kazandırmadığı görülmüştür.Tüm denemelerde kumaş 
tutuştuktan sonra yanmanın sürdüğü görülmüştür.  Her ne kadar yanmaya engel olmasa 
da kumaşın yanma davranışını değiştirdiği; alevli damlama ile eriyerek yanmanın 
engellendiği görülmüştür.

Abstract:
Deaths and injuries due to fire have been a problem all over the world from the past to 
the present. Various efforts are underway to reduce both deaths and injuries and 
material losses. These can be summarized as: preventing the fire from starting, 
preventing the growth of the starting fire and providing easy extinguishing. 
Natural or synthetic polymeric materials, including textile materials used in 
households in everyday life, can have a high flammability. Therefore, they play an 
important role in the growth and extinguishing of fires. 
The effects of both natural and synthetic textile materials on fire have led researchers 
to work to make them non-flammable or flame retardant. For this purpose, many 
chemicals are used in the textile industry. 
Over time, the emergence of toxic and environmentally harmful properties of the 
chemicals used for this purpose has led researchers to develop more environmentally 
friendly, non-hazardous and renewable flame retardant products. 
In this study, the first application of wheat husk, which is a natural material and 
emerged as waste material during the production of wheat (Tricitum Aestivum), was 
applied to a textile surface for the first time. Acrylate and polyurethane-based 
commercial coating binders containing milled wheat husk of varying sizes and 
quantities were applied to a flame-retardant polyester woven fabric in the laboratory 
using a knife coating method. The coated fabrics obtained were tested in accordance 
with NFP 92 504, NFP 92 503, IMO FTP Code Part 7 and ISO 15025 test standards 
for home textiles and the results were compared. 
As a result, it has been seen that wheat husk additive gives a certain level of 
flammability property to acrylate and polyurethane coated fabric according to M1 
standardization test method . In case of the other some methods used in the 
measurement of the flame retardancy property, the flame retardancy property was not 
provided, but the combustion behavior of the material was changed and the flame 
propagation rate decreased and the flame spreading was prevented in the direction of 
the sample width. It has been seen that the addition of nanosilver wire and graphene 
increases the flame retardancy behavior. 
Although the wheat husk provides a strong flammability, it does not provide a self-
extinguishing and fire-resistant property. In all experiments, it was observed that the 
combustion continued after the fabric ignited. Although it does not prevent 
combustion, it has been observed that it changes the burning behavior of the fabric in 
terms of prevents flaming dripping and melting.