Kapasite yönetimi ve tekstil sektöründe kapasiteye etki eden faktörler
Capacity management and factors that affects capacity in textile sector
Yazar: GÖKHAN HATINOĞLU
Danışman: PROF. DR. SAİT Y. KAYGUSUZ
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kapasite = Capacity ; Kapasite kısıtlama = Capacity constraint ; Kapasite planlama = Capacity planning ; Kapasite yönetimi = Capacity management ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Tekstil sektörü = Textile sector

Özet:
İşletmeler birden fazla farklı amaçlar için kurulabilmektedir. Ancak bu kuruluş yatırımları sermaye gerektirmektedir. Sermayenin fırsat maliyeti olmakla birlikte risk söz konusudur. Bu nedenle işletmelerin vazgeçilemeyecek temel kuruluş amaçlarından birisi kar elde etmektir. İktisadi hayatlarını devam ettirebilmeleri içinde karlılıklarında sürekliliği sağlamaları gerekmektedir. İşletmeler kar elde etmek ve bu karlılığın sürdürülebilir olmasını sağlamak için kaynaklarını etkin ve verimli kullanmalıdır. İşletmelerin sahip olduğu kaynaklar işletmenin mal ve hizmet üretme kapasitelerini belirler. Başka bir açıdan bakıldığında ise işletme kapasitesi, işletmenin değer yaratma potansiyelidir. Ancak bu potansiyelin ne kadarının fiiliyata dönüştürülebileceği teknik, operasyonel, yönetsel süreçlerinin doğru işlemesi, verimliliği ve yönlendirilmesi ile ilgilidir.
İşletmeler ancak kapasiteleri ölçüsünde üretim ve rekabet yapabilirler. Bu nedenle kapasiteleri doğrultusunda satış yapabilir, nakit üretebilir ve kar elde edebilirler. İşletmelerin kapasitelerini etkin bir şekilde kullanabilmeleri gerekmektedir. Bunun içinde; işletmelerin kurulurken kapasite ihtiyacını doğru öngörmeleri ve bu doğrultuda yatırım planlaması yapmaları gerekmektedir. Faaliyete geçtiğinde ise kapasitelerine etki eden faktörleri iyi analiz ederek, işletmenin dinamiklerine uygun bir kapasite yönetiminin sağlanması gerekmektedir. Bir işletmenin kapasitesi sadece makine ve teçhizatın üretim kabiliyeti ile hesaplanamaz. İşletmelerin üretim kabiliyeti tüm üretim faktörlerinin uyumu ve verimi ile doğru orantılıdır. Kapasite işletmenin sermaye maliyetini ifade etmektedir. Bu nedenle atıl kapasite; işletmenin kapital gücünü atıl bir şekilde tutması ve ekonomideki kayıp olarak değerlendirilebilir. Yetersiz kapasite ise; işletmenin yerine getiremeyeceği taahhütler altına girmesi,  nihayetinde itibar kaybı ve belli cezai müeyyideler ile karşılaşma riski, bunun doğal sonucu olarak da müşteri ve sipariş kaybı olarak görülebilir. Bu nedenle işletmelerin üretim kapasitelerini doğru bir şekilde hesaplayabilmeleri, farklı ürün bileşenlerinde kapasitesinin nasıl değiştiğini önceden görüyor olmaları, makine ve teçhizat dışında kapasitesine etki eden unsurları iyi gözlemlemesi gerekmektedir. Bunun doğal bir sonucu olarak işletmelerin kapasitelerinin etkin kullanımı için kritik performans göstergelerini oluşturmaları ve bunları anlık takip edebiliyor olmaları gerekmektedir.
İşletmelerin stratejik planları yapılırken de kapasite düzeyine uygun planlama yapılması gerekmekte olup, stratejisi ile uyumlu kapasite yatırım planlamasını da yapması gerekmektedir.
Günümüzde rekabet küresel ölçekte yaşanmakta olup, firmaların iktisadi hayatlarını idame ettirebilmek için rekabetçi olmaları zorunlu hale gelmiştir. Ülkemiz dâhil gelişmiş tüm ekonomilerde rekabetçi ortamın korunması devlet tarafından güvence altına alınmaktadır. İşletmelerin rekabetçi ortama ayak uydurabilmeleri için 3 hususta sürekli gelişmeleri gerekmektedir. Bunlar; Hız (müşteriye zamanında geri dönüş, temrine uyum vb.), Kalite (İstenilen standartlarda ürün üretilmesi), Maliyet Liderliği (Emsallerine göre daha uygun maliyet) şeklinde sınıflandırmak mümkündür. Doğru bir kapasite yönetimi işletmeleri özellikle hız ve maliyet liderliği konularında avantajlı hale getirecektir. Kapasitenin doğru yönetilebilmesi içinde tüm süreçlerin verimli ve etkin çalışması, iş sonuçlarının düzenli ölçülerek analiz edilmesi ve iyileştirilebilir yanların tespit edilerek geliştirilmesi, işletmelerin gelişmesi ve iktisadi hayatlarının devamlılığı için kritik öneme sahiptir.

Abstract:
The organizations can be set up for several different purposes. However, these organizations require capital investment. Although there is a risk for the opportunity cost of capital. Accordingly, one of the indispensable foundation goal for the organization is to obtain any profit. Businesses should use the resources to make a profit and to ensure that effective and efficient sustainable profitability. Resources owned by the business determines the company's capacity to produce goods and services. When another perspective, operational capacity, creating the potential value of the business on. But how much of this potential can be converted into deeds technical, operational, the correct functioning of the administrative process is concerned with efficiency and guidance.
Businesses are able to produce, but the extent of capacity and competition. Therefore, in accordance with the capacity to make sales, generate cash and profits they can get. Businesses should be able to use their capabilities effectively. In it; predict capacity needs while establishing their businesses are required to make accurate and investment planning in this direction. When put into operation by analyzing the factors that affect the capacity of good, it is necessary to ensure the proper operation of the dynamic capacity management. Calculated only with the production capacity of a company's ability to machinery and equipment. Production capability of the business is directly proportional to the adaptation and productivity of all factors of production. Capacity refers to the capital cost of the business. Therefore idle capacity; keep the capital strength of the business disposed of in a manner considered as lost and the economy. If there is insufficient capacity; to come under the company can not fulfill commitments, loss of reputation and ultimately the risk of confrontation with certain criminal sanctions, as it can be seen as a natural consequence as the loss of customers and orders. Therefore, enterprises can accurately calculate production capacity, he sees how they are changing the capacity of the different product components in advance, the factors affecting the capacity except machinery and equipment should be well observed. The creation of key performance indicators for effective use of the capacity of the business as a natural consequence and should be able to follow them instantly.
Strategic plans of the business is to be done is being done according to the capacity planning level, it is necessary to make the investment planning capacity compatible with the strategy.
Today, competition is taking place on a global scale, it has become necessary to be competitive in order to sustain economic life of the company. The competitive environment in developed economies, including the protection of all our country is guaranteed by the state. Businesses must continuously improve in three aspects in order to keep pace with the competitive environment. they are; Speed (return on time to the customer, expediting the compliance etc.), Quality (products manufactured in the desired standard), Cost Leadership (more cost effective compared to peers) can be classified as. Towards a capacity management company will make particularly advantageous speed and cost leadership in their fields. Efficient and effective operation of the whole process can be managed correctly in capacity, improving the analysis and identification of regularly measuring the business results and improved as well, for the continuity of the business of life and economic development is of critical importance.