Televizyon tartışma programlarında hakikat olgusu: Foucault'cu bir değerlendirme
The fact of truth in television discussion programs: A Foucaultian evaluation
Yazar: OKTAY KARA
Danışman: PROF. DR. EMEL KARAGÖZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Faucault, Michel = Faucault, Michel ; Felsefe = Philosophy ; Hakikat = Truth ; Tartışma = Discussion ; Televizyon = Television ; Televizyon programları = Television programs ; Öznellik = Subjectivity

Özet:
Her toplumun kendine ait, tarihsel olarak oluşturulmuş doğru ile yanlışı bir birinden ayırmaya yarayan, genel bir düzen üzerinden işletime sokulan hakikat sistemleri vardır. Foucault, bunu kendi kavramsal literatürüne "hakikat rejimi" olarak tanımlar. Nitekim Foucault açısından, öznel deneyimler böyle bir hakikat rejimi üzerinden oluşur ve özne, kendini ancak bu öznel deneyimlerin "öznesi" olarak kurma eğilimdedir. Ki Foucault'nun sorunsallaştırmaya çalıştığı şey de, öznel deneyimin, kimliğin ve bireyselliğin tarihin belli döneminde "hakikat oyunları" üzerinden nasıl kurulduğu hakkındadır. Bu noktada Foucault, mevcut öznellik biçimlerinin kurulmasını, söylem ve söylemsel olmayan pratiklerin üretilmesini; kurumsallaşmış yapıları da bünyesine barındıran dispositif nosyonuna yükler. Bu çerçevede çalışmamızda, bir dispositif olarak gördüğümüz televizyon tartışma programında söylemsel ve söylemsel olmayan pratiklerle nasıl hakikat rejimine katkıda bulunduğu sorusunu, Foucault'nun söylem analizini hermeneutik analizle destekleyerek cevaplandırmaya çalıştık. 

Bu bağlamda çalışmanın amacına uygun olarak ilk bölümde, hakikatin neliği, tarihi çağlara ve bilginlere göre değerlendirilme biçimleri, Thales'ten Nietzsche'ye değin anakronizm dikkate alınarak tartışılmıştır. İkinci bölümde, Foucault'nun böyle bir felsefi arka plan üzerinden kendine has oluşturduğu hakikat görüşleri, bilgi-iktidar ilişkisi ve hakikat-söylem ilişkisi göz önüne alınarak açıklanmıştır. Son bölüm ise Foucault'nun kavramları çerçevesinde, konu hakkındaki literatürü de işin içine katmak koşuluyla "Gece Görüşü" adlı televizyon tartışma programında "üretilen hakikat" üzerinedir. Nitekim bütün bir çalışma, hakikat olarak görülen şeylerin, dışa kapalı ancak temsilî alanı hayli geniş televizyon tartışma programında oynan "hakikat oyunlarının" aktörlerini de işe katarak ifşası hakkındadır.

Anahtar Kelimeler: Hakikat, Hakikat Rejimi, Dispositif, Hakikat Oyunları, Öznel Deneyim

Abstract:
Every society has its own system of truth, which is established through a general order to distinguish between historically established right and wrong. Foucault describes this in his conceptual literature as the "regime of truth". Thus, for Foucault, subjective experiences are formed through such a regime of truth, and the subject tends to establish itself only as the "subject in of these subjective experiences. What Foucault is trying to problematize is about how subjective experience, identity and individuality are established through "games of truth" in certain periods of history. At this point Foucault establishes the concept of  "dispositivo", which includes the establishment of existing subjectivity forms, the production of non-discourse and non-discourse applications, and the institutionalized structures. In this context, by supporting Foucault's hermeneutical analysis and discourse analysis, we tried to answer the question of how he contributed to the truth regime through non-verbal and non-verbal practices in the television discussion program we see as dispositivo. In this context, in our study, we tried to answer Foucault's discourse analysis by supporting hermeneutical analysis with the question of how she contributed to the regime of truth through discursive and non-discursive practices in the television discussion program that we see as a dispositivo.

In this context, in accordance with the purpose of the study, in the first part, the nature of truth, the ways of evaluating it according to historical ages and scholars are discussed by considering anachronism from Thales to Nietzsche. In the second part, Foucault's own views of truth created by such a philosophical background are explained by considering the relationship between knowledge and power and the relationship between truth and discourse. The last part is about the fact that Foucault has been produced in the television discussion program "Gece Görüşü", in the context of Foucault's concepts, as well as incorporating the literature on the subject into the work. Indeed, an entire study is about the disclosure of the things seen as truth by adding the actors of the "truth games" that play in the television discussion program, which is closed to the outside, but has a very wide representation area.

Key Words: Truth, Truth Regime,  Dispositivo, Truth Games, Subjective Experience