Cezayir'de dilbilim çalışmaları ve Abdurrahman el-Hac Salih
Linguistic studies in algeria and Abdurrahman al-Haj Salih
Yazar: MERVE GÖRGÜLÜ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ŞABAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Arapça = Arabic ; Cezayir = Algeria ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; El-Hac Salih, Abdurrahman = El-Hac Salih, Abdurrahman

Özet:
Bu tez çalışmamız, Cezayir'deki dilbilim çalışmalarını ve 20. yüzyılda modern Arap dilbilim çalışmalarıyla kendisinden söz ettiren Cezayirli dilbilimci Abdurrahman el-Hâc Sâlih'i ele almaktadır. Abdurrahman el-Hâc Sâlih, klasik dönem çalışmalarını özgün Arap dilbilimini inşa etmek için bir mihenk taşı olarak görmektedir. Arap nahvi ve Batı kaynaklı çalışmaları objektif olarak ele alması hem Arap mirasını değerlendirmesi hem de modern Arap dilbilim teorilerine ışık tutması açısından önemlidir. Çalışmamızda Batı'da temelleri atılan dilbilimin Cezayir'de ortaya çıkışı, dilbilimcilerin babası olarak anılan Abdurrahman el-Hâc Sâlih'in dil olgusuna bakışı ve bu alandaki çalışmaları incelenmiştir. Araştırmamızın birinci bölümünde dilbilimin tanımı, konusu, amacı, alt dalları, Arap dilinde dilbilim karşılığında kullanılan kavramlar ve Arap dünyasındaki dilbilim çalışmaları yer almaktadır. İkinci bölümünde Osmanlı ve Modern dönem Cezayir'inde dilbilim çalışmaları, Cezayir'in önde gelen dilbilimcileri ve Cezayir'de Arap diline dair faaliyet gösteren kurumlar hakkında bilgi verilmektedir. Çalışmamızın son bölümünde ise Abdurrahman el-Hâc Sâlih'in hayatı, eğitimi, görev ve sorumlulukları, öğrencileri ve eserleri hakkında bilgi verildikten sonra dilbilim alanında yaptığı çalışmalar ele alınarak Arap dilbilimine katkısı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dilbilim, Modern, Arap, Cezayir, Abdurrahman el-Hâc Sâlih.

Abstract:
This our thesis study deals with the linguistic studies in Algeria and the Algerian linguist Abdurrahman al-Hac Sâlih who made a name for himself with his modern Arabic linguistics studies in the 20th century. Abdurrahman al-Hâc Sâlih sees the classical period studies as a cornerstone for building authentic Arabic linguistics. His objective approach to Arabic syntax and Western-based studies is important both in terms of evaluating the Arabic heritage and shedding light on modern Arabic linguistic theories. In our study, the emergence of linguistics in Algeria, whose foundations were laid in the West, the view of Abdurrahman al-Hâc Sâlih, who is known as the father of linguists, to the phenomenon of language and his studies in this field are examined. In the first part of our research, the definition, subject, purpose, sub-branches of linguistics, the concepts used in the Arabic language for linguistics and linguistic studies in the Arab world are included. In the second part, information is given about the linguistic studies in Ottoman and Modern period Algeria, the leading linguists of Algeria and institutions operating on the Arabic language in Algeria. In the last part of our study, after giving information about Abdurrahman al-Hâc Sâlih's life, education, duties and responsibilities, students and works, his contribution to Arabic linguistics were tried to be revealed by considering his studies in the field of linguistics.
Keywords: Linguistics, Modern, Arabic, Algeria, Abdurrahman al-Haj Salih.