Söz varlığı öğretiminin okuduğunu anlama üzerine etkisi
The effect of vocabulary instruction on reading comprehension
Yazar: AYŞEN ARICI
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH YALÇIN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlamaya dayalı tasarım = Understanding by design ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Okuduğunu anlamak =   ; Söz varlığı = Vocabulary ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Temel dil becerilerinin gelişiminde söz varlığı öğretimi önemli bir yere sahiptir. Bu doğrultuda yapılan araştırmanın amacı, söz varlığı öğretiminin okuduğunu anlama üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, deney (n=28) ve kontrol (n=28) grubunda yer alan toplam 56 yedinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Deney grubunda Türkçe ders kitabındaki metinlerde geçen söz varlığı unsurlarının anlamaya dayalı tasarım çerçevesinde birden çok yöntem ve teknikle hazırlanan etkinliklerle öğretimi gerçekleştirilmiş, kontrol grubunda ise mevcut programa göre ders kitaplarında yer alan yöntemler kullanılmıştır. Uygulama sekiz haftalık sürede tamamlanmıştır. Nicel veriler araştırmacı tarafından hazırlanmış kişisel bilgi formu, kelime başarı testi ve Tağa (2018) tarafından geliştirilen kelime farkındalığı ölçeği ile toplanmıştır. Kelime başarı testi uygulama öncesi, uygulama sonrası ve uygulamadan üç hafta sonra kalıcılık testi olarak gruplara uygulanmıştır. Kelime farkındalığı ölçeği çalışma grubuna deney öncesi ve sonrası uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada söz varlığı öğretiminin okuduğunu anlama üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kelime başarı testinden elde edilen bulgulara göre deney grubu başarı ortalama puanlarının kontrol grubu puan ortalamalarına göre etki büyüklüğü yüksektir (Cohen's d=2,36). Kalıcılık testi sonuçları doğrultusunda öğrenimin kalıcı olarak gerçekleştiği sonucuna ulaşılmıştır. Kelime farkındalığı ölçeği doğrultusunda çıkan sonuçlarda deney ve kontrol grubu kelime farkındalığı anlamlı bir fark ortaya koymamıştır. Grupların farkındalık düzeylerinin benzer olduğu ve deney boyunca farkındalığın değişmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma ile söz varlığı öğretimi için uygulanan çeşitli yöntemlerin ve ders tasarımlarının alanyazına katkı sağlayacağı ortaya konmuş, bu doğrultuda söz varlığı öğretimi üzerine çalışma yapacak araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Teaching vocabulary has an important place in the development of basic language skills. The aim of this study is to determine the effect of vocabulary instruction on reading comprehension. In the study, a quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used as one of the quantitative research methods. The study group consisted of 56 seventh grade students in the experimental (n=28) and control (n=28) groups. In the experimental group, the vocabulary elements in the texts in the Turkish textbook were taught with activities prepared with multiple methods and techniques within the framework of comprehension-based design, while in the control group, the methods in the textbooks were used according to the current program. The application was completed in eight weeks. Quantitative data were collected with a personal information form prepared by the researcher, a vocabulary achievement test and a vocabulary awareness scale developed by Tağa (2018). The vocabulary achievement test was administered to the groups as a retention test before, after and three weeks after the intervention. The vocabulary awareness scale was applied to the study group before and after the experiment. The data were analyzed using the SPSS program. In the study, it was concluded that vocabulary instruction was effective on reading comprehension. According to the findings obtained from the vocabulary achievement test, the effect size of the experimental group achievement mean scores are higher than the control group mean scores (Cohen's d=2.36). According to the results of the retention test, it was concluded that the learning was realized permanently. In the results obtained in line with the vocabulary awareness scale, the experimental and control group vocabulary awareness did not reveal a significant difference. It was concluded that the awareness levels of the groups were similar and the awareness did not change throughout the experiment. With this research, it was revealed that various methods and lesson designs applied for vocabulary teaching will contribute to the literature, and in this direction, suggestions were made for researchers who will study on vocabulary teaching.