Sideritis libanotica Labill. ssp. linearis (Bentham) Bornm'in methanol ekstraktının antioksidan etkilerinin araştırılması
Screening of antioksidant activities of methanol extract of Sideritis libanotica Labill. ssp. linearis (Bentham) Bornm?s
Yazar: MURAT ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SAİT ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Aromatik bitkiler açısından oldukça zengin olan Labiatae familyasının üyelerinden Sideritis cinsi, 46 tür 53 taksondan oluşmaktadır. İçerdiği taksonlardan 42 tanesi endemiktir. ?Dağ çayı ve Yayla çayı? olarak isimlendiren Sideritis bitkisi Türkiye Florası'nda oldukça dikkat çekici bir özelliğe sahip olup çay ve halk ilacı olarak eski yıllardan beri kullanılmaktadır. Bu çalışmada, sideritis bitkisinin metanol extraktının antioxidant aktivitesi ve DNA `yı radikallerden koruma etkisi incelendi. Bitkinin antioksidan aktiviteleri in vitro sistemde farklı antioksidan testler kullanılarak bakıldı. Antioksidan aktivite için toplam fenolik bileşen miktarı, DPPH radikalini söndürme gücü ve sıçan beyni homojenatında lipit peroksidasyonunu önleme aktivitesi incelendi.Fenolik bileşikler antioksidan aktivite gösteren moleküllerdir. Toplam fenolik bileşen miktarı Folin-Ciocalteu reaktifi yöntemiyle belirlendi. Sideritis libanotica Labill. ssp. linearis bitkisinin metanol extraktının 1 mg'nın içerdiği toplam fenolik bileşen miktarı 179 ± 13 µg gallik aside eşdeğer olarak bulundu. 5?500 µg/ml derişim aralığında siderites bitkisinin DPPH radikalini söndürme gücünün % 7.5 ± 0.70 - %91.0 ± 2.1 arasında olduğu tespit edildi. Sideritis bitkisinin metanol ekstraktı FeCl2-H2O2 sisteminde güçlü lipit peroksidasyonunu önleme aktivitesi gösterdi. 0.25 mg/ml konsantrasyonda ?-tokoferol ve bitki ekstraktının lipit peroksidasyonunu önleme aktiviteleri sırasıyla % 76.0 ± 1.5 ve % 66.0 ± 1.3 olarak bulundu.Ekstraktın aynı zamanda plazmid DNA'yı hidroksi radikallerinin neden olduğu kesime karşı koruduğu gözlendi. Elde edilen sonuçlar sideritis bitkisinin antioksidan aktiviteye sahip olabileceğini göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Sideritis, Antioxidan Aktivite, DNA Hasarı, Lipid Peroksidasyonu.

Abstract:
The genus Sideritis (Labiatae) is represented by 46 species and 53 Taxa in Turkey, 42 Taxa being endemic. Sideritis are widely used as herbal tea and folk medicine in Turkey under the names dağ çayı and yayla çayı. In this study, the antioxidant properties of crude methanol extracts of Sideritis libanotica Labill ssp linearis was examined for its antioxidant potential and protective ability against DNA damage. The antioxidant activity of crude methanol extract of plant was evaluated by several in vitro systems such as determination of total phenolic compounds, DPPH radical scavenging activity and lipid peroxidation in rat brain homogenate.Phenols are very important plant constituents due to their radical scavenging ability. The total phenolic content of extract was quantified with the Folin-Ciocalteu reagent and total phenolic content of one-miligram of methanol extract was equivalent to 179±13.The DPPH radical scavenging ability of crude methanol extract of sideritis was found to be in the range of 7.5 ± 0.70 % - 91.0 ± 2.1 % at the concentration range between 5-500 µg/ml. Methanol extract of Siderits showed strong inhibitory activity toward lipid peroxidation of rat liver homogenate induced by FeCl2-H2O2 system.The inhibition of lipid peroxidation by ?- tokoferol and methanol extract of Sideritis was found to be 76.0 ± 1.5 % and 66.0 ± 1.3 %, respectively. The extract was also protected plasmid DNA from cleavege induced by hydroxyl radicals. These results showed sideritis exhibits antioxidant activity.Key Words: Sideritis, Antioxidant activity, DNA damage, lipid peroxidation