Müslüman toplumda taassup
Bigotry in Muslim society
Yazar: ALİ SUUÇAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAFFET SARIKAYA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Din = Religion ; Ehl-i sünnet = Ehl-i sunna ; Haricilik = Kahawarij ; Mezhepler = Sects ; Müslümanlar = Muslims ; Müslümanlık = Muslimism ; Taassup = Fanaticism ; İslam tarihi = Islamic history ; İslam toplumu = Islamic society ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Peygamber döneminde, cahiliyeye dayalı müşrik mantığı, Kur'an'ın bu mantığa yaklaşımı ile etkisiz hale getirilirken Müslüman toplumda kendine has kimlik ve bilinç oluşturmaya çalışmıştır. Müslüman toplumda Resululah'ın vefatının üzerinden bir asır geçmeden, ilk ciddi ayrılıklar ortaya çıkmaya başlamıştır. 
Siyasî, îtikadî, amelî birçok alanda görülen bu ayrılıklar İslam düşüncesinin gelişmesine olumlu katkılar sağladığı gibi, zaman zaman bilhassa siyasi nedenlerle, kardeşlik duygularını köreltirken Arap toplumunda cahiliye anlayışının tekrar ortaya çıkmasına neden olmuştur. Cahiliye anlayışının taassup dediğimiz aşırılık ve körü körüne bağlılıkları İslam adı altında; mezhep, fırka, tarikat, cemaat taassubu gibi değişik şekillerde devam etmeye başlamıştır. Fırkalar görüşlerini dinleştirirken her grup kendi görüşünün en doğru diğerlerinin yanlış yolda olduklarını ispatlamak için hem Kur'an ayetlerini tevil etmeye başlamışlar hem de hadisler uydurarak Hz. Peygamber'i kendileri için referans kaynağı yapmaya çalışmışlardır.
İslam hoşgörüyü esas almasına, haksız yere bir kişinin öldürülmesini bütün insanları öldürmek gibi görmektedir. Ancak fırka/mezhep taassubunun etkisindeki Müslümanlar, İslam düşmanlarına hoşgörü gösterirken, dışlamacı mantıkla kendi grubundan olmayan diğer Müslümanları kâfir olarak gördüklerinden mücadelelerini sürekli olarak diğer Müslümanlara karşı sürdürmüşler ve katliamlar yapmışlardır. Bu dökülen kanların ilk kurbanlarının Resulullah'ın en yakınları olması gözünü kan bürümüş canileri durdurmazken hiç bir şey yapamayan sessiz çoğunluğu ise derinden etkilemiş ve yeni fırkaların ortaya çıkmasına sebep olurken mazlumlarda kutsanmaya başlanmıştır.   
Aşırı görüşler günümüzde de varlıklarını devam ettirirken hem Müslüman topluma zarar vermekte hem de İslam'ın evrensel değerlerinin diğer toplumlara yanlış ulaşmasına neden olmaktadırlar.

Anahtar Kelimeler
İslam,  mezhep, cemaat, ehl-i sünnet, taassup, haricilik, körü körüne bağlılık

Abstract:
During the Prophet's period, polyteist mind based on idolaters was neutralized by the Qur'an's approach and this aproach tried to create its own identity and consciousness in the muslim community. The first serious disagreements began to emerge in the muslim community just after a half century of the death of the prophet.
As the disagreements in various fields of politics, faith and deeds provide positive contributions to the development of islamic thought, they also led to the reappearance of the ignorance of understanding in Arab society while blunting the sense of brotherhood from time to time, especially with political reasons. Extremism and blind devotion of ignorance of understanding which we call bigotry started to go under the name of Islam in different ways such as denomination, sect, cult and community fanaticism. As each sect began to consider its own vision as religion, each of them both began to interpret the Qur'anic verses and tried the prophet to make reference to them by fudging hadiths in order to prove that they have the right opinion but the others are on the wrong path. Based on tolerance, Islam considers killing one person unjustly is like killing all people. However, muslims under the influence of sect / denominational fanaticism have continued to struggle constantly against other muslims and have made massacres because they have considered other muslims as infidels with their exclusivist logic, while they show tolerance to the enemies of Islam. The fact that the first victims were the closest of the Messenger of Allah could not stop the murderers from their actions whose eyes were imbued with blood whereas the situation deeply affected the silent majority which was unable to do anything and this caused to emerge new sects and the oppressed were started to be blessed.
While extreme opinions also continue their existence today they not only do harm to the muslim community but also they cause to achieve the universal values of Islam wrong for other communities.

Key words
Islam,  denomination, community, Ahl al-Sunnah, bigotry, kharijism, blind devotion