Küresel salgın (Covid-19) sürecinde kargo çalışanlarının İSG açısından maruz kaldığı risklerin MACBETH yöntemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of cargo employees' OSH risks by the MACBETH method during the global epidemic (Covid-19) process
Yazar: HÜMEYRA ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAT ÖZTÜRK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Mart 2020'de DSÖ tarafından pandemi olarak ilan edilen Covid-19 bütün Dünya'yı etkisi altına almıştır. Bu süreçte devletler salgının yayılmasını engellemek için birçok önlem almıştır. Bunların başında karantina uygulamaları, yurt içi ve yurt dışı seyahat kısıtlamaları vb. gelmektedir. Bu kısıtlamalardan dolayı insanlar birbirleriyle teması azaltmak için ihtiyaçlarını klasik ticaret yönteminden farklı olarak dijital platformlardan karşılamaya başlamıştır.
Bu süreçte Dünya'da olduğu gibi Türkiye'de e-ticarete olan talebin artmasıyla birlikte e-ticaret hacmi genişlemiş ve buna paralel olarak kargo firmaları ve çalışanları sahada etkin rol almaya başlamıştır. İnsanlar salgın döneminde evlerinde kendilerini korurken kargo çalışanlarının iş yükümlülüklerinden dolayı bu süreçte çalışıyor olmaları, insanlarla ve çevreyle temas halinde bulunmaları, maruz kaldıkları risklerin şiddetini artırmıştır. 
Bu çalışmada Covid-19 sürecinde kargo çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği açısından maruz kaldığı riskler (ergonomik, fiziksel, biyolojik, kimyasal ve psikolojik) sıralandırılarak, MACBETH yöntemi ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda maruz kalınan riskler için, alternatiflerin önem derecesi sıralanarak, bu risklerin minimum düzeye indirgemesi amaçlanmaktadır. Uygulanan yöntem neticesinde, kargo çalışanlarının en az düzeyde risklerle karşılaştığı alternatif, "teknoloji destekli taşıma" olmuş, devamında gelen "kişisel koruyucu donanım" ve son alternatifimiz "maruziyet süresini azaltma" olarak sonuçlanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Covid-19, kargo, e-ticaret, macbeth, iş sağlığı ve güvenliği.

Abstract:
Covid-19, which was declared a pandemic by WHO in March 2020, has taken the whole world under its influence. In this process, states have taken many measures to prevent the spread of the epidemic. These include quarantine practices, domestic and international travel restrictions, etc. is coming. Due to these restrictions, people have started to meet their needs from digital platforms, unlike the classical trading method, in order to reduce contact with each other.
In this process, as in the world, with the increase in the demand for e-commerce in Turkey, the volume of e-commerce expanded and in parallel, cargo companies and their employees started to play an active role in the field. While people were protecting themselves at home during the epidemic, the fact that cargo workers were working in this process due to their work obligations, and being in contact with people and the environment increased the severity of the risks they were exposed to.
In this study, the risks (ergonomic, physical, biological, chemical and psychological) that cargo workers are exposed to in terms of occupational health and safety during the Covid-19 process were listed and evaluated with the MACBETH method. For the risks exposed as a result of the evaluation, the importance of the alternatives is listed and it is aimed to minimize these risks. As a result of the method applied, the alternative that cargo workers faced with the least level of risks was "technology supported transportation", followed by "personal protective equipment" and our last alternative resulted in "reducing exposure time".
Keywords: Covid-19, cargo, e-commerce, macbeth, occupational health and safety.