Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan ventilatör ilişkili pnömonili hastalarda serum C-reaktif protein, prokalsitonin, neopterin, presepsin ve supar düzeylerinin tanısal ve prognostik değeri
Diagnostic and prognostic value of serum C-reactive protein, procalcitonin, neopterin, presepsin and supar levels in ventilator associated pneumonia patients in pediatric intensive care unit
Yazar: MEHMET ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ASLI NUR ÖZKAYA PARLAKAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kalsitonin = Calcitonin ; Neopterine = Neopterine ; Pnömoni-aspirasyon = Pneumonia-aspiration ; Presepsin = Presepsin ; Prognoz = Prognosis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Ventilatör İlişkili Pnömonili Hastalarda Serum C-Reaktif Protein, Prokalsitonin, Neopterin, Presepsin ve SUPAR Düzeylerinin Tanisal ve Prognostik Değeri
Amaç: Ventilatör ilişkili pnömoni (VİP), mekanik ventilatöre bağlandıktan 48 saat sonra ortaya çıkan ve hastanede edinilen enfeksiyonların başlıca nedenlerinden biridir. VİP, çocuk yoğun bakım ünitesindeki (ÇYBÜ) hastalarda aseptik teknikler, VİP önleme protokolleri ve destekleyici bakımda gelişmelerle rağmen morbiditenin ve mortalitesinin ana nedeni olmaya devam etmektedir. VİP tanısındaki problemler tedavi düzenlenmesini zorlaştırmaktadır. Bu sebeple VİP tanısını kolaylaştıracak biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada pediatrik yoğun bakim ünitesinde yatan ventilatör ilişkili pnömonili hastalarda serum c-reaktif protein (CRP), prokalsitonin, neopterin presepsin ve soluble plasminojen aktivatör reseptör (SUPAR) düzeylerinin tanısal ve prognostik değerleri araştırılmıştır.
Yöntem: Bu çalışmaya çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan VİP'li 36 hasta ve kontrol grubu olarak yine aynı serviste yatan ve VİP tanısı almayan, enfeksiyonu olmayan ve ventilatörde izlenen 30 hasta alınarak prospektif vaka-kontrol çalışması olarak yapılmıştır. VİP'li grupta VİP geliştiği günde 0. gün olmak üzere 3. 5. ve 14. günlerde ölçümler alınmıştır. Kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır.
Bulgular: VİP grubu %72 si erkek %27,8 kız, kontrol grubu %50 si erkek %50'si kızlardan olumuştur. VİP grubunun yaş ortancası 22,8 ay ( 2,4 ay- 17,8 yıl) iken kontrol grubunda yaş ortancası 34,8 ay (1 ay 6 gün - 17,7yıl) idi. Altta yatan hastalıklara bakıldığında en sık serebral palsi %18 ikinci sırada ise metabolik hastalıklar olduğu görülmüştür. VİP grubunda %16,7 (n=6) hastanın takipte exitus olduğu görülmüştür. Hastanede yatış süresi ile mekanik ventilatör süresi arasında aynı yönde çok güçlü korelasyon olduğu görülmüştür(r=0,913 p<0,001). Hastane yatış süresi ile CRP 3.gün, 5.gün ve 14.gün arasında aynı yönde korelasyon saptanmıştır(Sırasıyla r=0,450 p=0,011; r=0,437 p=0,014). VİP grubunun CRP ve
prokalsitonin değerleri kontrol grubunudan daha yüksek bulunmuştur (CRP p<0,001; prokalsitonin p=0,001). VİP grubunun SUPAR değeri kontrol grubunudan daha düşük bulunmuştur (p<0,001) ve 0.gün değerleri 14.günden istatistiksel olarak anlamlı daha düşük saptanmıştır (p=0,003). VİP ve kontrol grupları arasında beyaz küre, presepsin ve neopterin değerleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterilememiştir. Presepsin 0.gün değerleri 5.günden istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,004). Mortalite olmayan grupta ise tedaviye yanıt olarak presepsin değerinin gerilediği tespit edilmiştir. VİP grubunda CRP'nin (p<0,001), prokalsitonin (p<0,001) tekrarlayan ölçümlerinin zamanla düşme yönünde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Prokalsitonin 0.gün, 3.gün, 5.gün, değerleri mortalite gelişenlerde daha yüksek değerlerde bulunmuştur. (sırasıyla p=0,026 p=0,041 p=0,009). ROC analizi ile eğri altındaki alanları presepsin:0,573, SUPAR:0,65, neopterin:0,511 olarak hesaplanmıştır. SUPAR için Cutoff 1,93 belirlendiğinde sensitivite %85,7 spesifite %60 olarak hesaplanmıştır.
Sonuç: VİP tanısında, CRP ve prokalsitonin değerlerindeki artış ve SUPAR değerlerindeki düşüş tanı koymaya yardımcı olabileceği düşünülmektedir. CRP, prokalsitonin ve presepsin değerlerindeki düşüş ve SUPAR değerlerindeki yükselişin tedavinin takibinde kullanılabileceği görülmüştür. Bu biyobelirteçlerin tanı, tedavi ve prognoz tahmin güçlerinin, geniş bir popülasyonda çok merkezli randomize vaka-kontrol çalışması yapılarak netleştirilmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Ventilatör ilişkili pnömoni, çocuk, biomarker, neopterin, SUPAR, presepsin

Abstract:
Diagnostic and Prognostic Value of Serum C-Reactive Protein, Procalcitonin, Neopterin, Presepsin and SUPAR Levels in Ventilator Associated Pneumonia Patients in Pediatric Intensive Care Unit
Aim: Ventilator-associated pneumonia (VAP) is one of the major causes of hospital acquired infections occurring within 48 hours after endotracheal intubation. VAP continues to be the main cause of morbidity and mortality in pediatric intensive care unit (PICU) patients, despite aseptic techniques, VAP prevention protocols and advances in supportive care. Problems in the diagnosis of VAP, complicate treatment regulation. Therefore, biomarkers are needed to facilitate the diagnosis of VAP. In this study, diagnostic and prognostic values of serum c-reactive protein (CRP), procalcitonin, neopterin presepsin and soluble plasminogen activator receptor (SUPAR) levels of patients with ventilator associated pneumonia in pediatric intensive care unit were investigated.
Method: This study was performed as a prospective case-control study in 36 children with VAP in the pediatric intensive care unit and 30 patients who were in the same service and were not diagnosed with VAP and who had no infection. In the VAP group, assuming VAP first developed on 0th day, measurements were taken on days 3, 5 and 14 of VAP. It was compared with the control group.
Result: VAP group was composed of 72.2% boys and 27.8% girls and control group was composed of 50% boys 50% girls. The median age of the VAP group was 22.8 months (2.4 months - 17.8 years) and the median age in the control group was 34.8 months (1 month 6 days - 17.7 years). Further investigating underlying diseases, the most common was cerebral palsy with %18 and the second group were metabolic diseases. In the VAP group, 16.7% (n = 6) of the patient died during follow-up. There was a very strong correlation between hospitalization time and mechanical ventilator time (r = 0.913 p <0.001). There was a positive correlation between hospitalization
time and CRP 3rd day, 5th day and 14th day (R = 0.450 p = 0.011; r = 0.437 p = 0.014). The CRP and procalcitonin values of the VAP group were higher than the control group (CRP p <0.001; procalcitonin p = 0.001). The SUPAR value of the VAP group was found to be lower than the control group (p <0.001) and the values of day 0 were found to be significantly lower than the 14th day (p = 0.003). When the white blood cells, presepsin and neopterin values were compared between the VAP and control groups, no statistically significant difference was found between them. The day 0 value of the presepsin was statistically higher than the 5th day (p = 0.004). The level of presepsin decreased in response to treatment in survivor group. Repeated measurements showed a statistically significant difference in the decrease of procalcitonin (p<0,001) and CRP (p<0,001) in the VAP group over time. The levels of procalcitonin day 0, day 3, day 5 were higher in patients with mortality (p = 0.026 p = 0.041 p = 0.009, respectively). The areas under the curve with ROC analysis were calculated as: presepsin:0.573, SUPAR: 0.65, neopterin: 0.511. When cut off was determined as 1.93 for SUPAR; the sensitivity was calculated as 85.7% and the specificity was 60%.
Conclusion: It is thought that the increase in CRP and procalcitonin values and decrease in SUPAR values may help to diagnose VAP. The decrease in CRP, procalcitonin and presepsin levels and the rise in SUPAR values were found to be helpful in the follow-up of treatment. We suggest that it would be useful to clarify the diagnostic power and treatment response monitoring power of these biomarkers by multicenter randomized case-control study in a large population.
Key Words: Ventilator associated pneumonia, child, biomarker, neopterin, SUPAR, presepsin