Şehir lojistiğinde dışsal maliyetlerin ölçümü: Kargo ve kurye hizmetlerinin maliyet analizi
Evaluation of external costs in city logistics: Cost analysis of cargo and courier services
Yazar: KAAN ALİ AYAN
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL SİGALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Lojistik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kargo hizmetleri = Cargo services ; Kurye hizmetleri = Courier services ; Lojistik = Logistics ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Maliyet = Cost ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yeşil lojistik = Green logistic ; İntermodal taşımacılık = Intermodal transportation

Özet:
Taşımacılık, üretim ve tüketim faaliyetlerinin bir sonucu olarak mesafenin üstesinden gelmek için ortaya çıkan bir lojistik fonksiyonudur ve bu faaliyetlerin artmasının bir sonucu olarak hacminin büyümesi kaçınılmazdır. Lojistik sektörünün yeşil lojistik uygulamaları olmadan büyümesi sürdürülebilir değildir. Başta kullanılan fosil yakıtların sebep olduğu Karbondioksit (CO2) salınımı olmak üzere, yeşil olmayan büyüme hem insanlık hem de doğa açısından direkt ve dolaylı zararlara yol açmaktadır. Bu tezin odak noktasını oluşturan kargo ve kurye sektörü, gelişmiş ülkelerdeki nüfusun %70'ine ev sahipliği yapan şehirlerde, en az yeşil taşıma modu olma özelliğini taşıyan karayolu ile hizmet vermektedir ve bu sebeplerden dolayı yeşil lojistik uygulamalarına ihtiyaç duyar.

Bu çalışmanın amacı, kargo ve kurye hizmetlerinin dışsal maliyetlerinin ölçülmesi ve hizmetin tek modlu karayolu, ya da intermodal karayolu/demiryolu taşımacılık kullanılarak gerçekleştirilmesi durumunda maliyet analizinin yapılmasıdır. Seçilen istatistiksel tam maliyet modeli, kargo ve kurye operatörlerinin taşıma sistemine uygun hale getirilmiş ve literatür aracılığıyla oluşturulan senaryoya göre matematiksel yöntem kullanılarak analiz edilmiştir. Kullanılan model, farklı sistemlere ait tam maliyetleri (içsel ve dışsal maliyetler toplamı), ilgili parametrelerin belirlenmesi durumunda hesaplamaya olanak vermektedir.

Çalışmanın bulgularına göre, intermodal karayolu/demiryolu taşıma, 80 km'den kısa mesafelerde dahi, kargo ve kurye hizmetlerinin sadece dışsal maliyetlerini değil, tam maliyetlerini de azaltmaktadır.

Abstract:
Transportation is a logistics function which is occurred as a result of production and consumption activities to overcome space and inevitably expands its volume as a result of increase in these activities. Growth in logistics sector without green logistics application is not sustainable. Primarily carbon dioxide (CO2) emitted by fossil fuels, un-green progress cause direct and indirect damages for both society and environment. Courier/Express/parcel (CEP) sector is focus of this thesis and it provides freight shipment services in cities that host %70 of population in developed countries by roadway which is least green transportation mode. Therefore, it requires green logistics applications.

The purpose of this study is to evaluate external costs of CEP services and perform cost analysis of CEP services under condition of using intermodal roadway/railway transportation instead of only roadway. The statistical full cost model which is chosen for this study has been tailored for the transportation system of CEP operators and the scenario that is constituted with the help of literature is analysed with mathematical method. Used model allows to analyse full costs (sum of internal and external costs) for different transportation systems when related parameters are detected.

According to the findings of the study, intermodal roadway/railway transportation reduces not only external costs but also full costs of CEP operators under distances of 80 km.