Topoğrafya ve mimari özellikleri bağlamında Üsküdar Sarayı
Üsküdar Palace in the context of topography and architectural features
Yazar: ŞEYDA ALPAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ELCİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Mimari = Architectural ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Saraylar = Palaces ; Topoğrafya = Topography ; Türk mimarisi = Turkish architecture ; Türk-İslam mimarisi = Turkish-Islamic architecture ; Üsküdar Sarayı = Üsküdar Palace

Özet:
"Topografya ve Mimari Özellikleri Bağlamında Üsküdar Sarayı" başlıklı araştırmanın, amacı Üsküdar Sarayı ve Kavak Sarayı'nın aynı saraylar olup olmadığına cevap ararken aslında bu sarayın ya da saray kompleksinin içinde hangi mekanları barındırdığını ortaya koymaktır. Yapının ne zaman inşa edildiği, nerede bulunduğu ve nasıl adlandırıldığı ise araştırmanın diğer odak noktalarından bir kaçıdır. Üsküdar Sarayının Osmanlı İmparatorluğunun başkenti olan İstanbul'da klasik dönemde inşa edilmiş Topkapı Sarayı'ndan sonra en büyük saray olduğu kabul edilmektedir. Şekillenişi ve planı itibariyle Topkapı Sarayı ve sur içini andırdığı düşünülmektedir. Bu konunun çalışılmaya muhtaç olmasının temel nedenleri literatürde yer alan bilgilerin yanlış, eksik, yetersiz ve daha çok karmaşık olmasıdır. Konuyla ilgili çalışmalar Kavak Sarayı'yla Üsküdar Sarayı'nın aynı saraylar olup olmadığı üzerine de yoğunlaşmaktadır. Bu sorunun çözüme ulaştırılması, Üsküdar Sarayı'ndaki diğer yapılar, mimari gelişim ve topografya açısından Üsküdar Sarayı'nın incelenmesi mimarlık tarihi, sanat tarihi ve kent tarihi gibi alanlar başta olmak üzere pek çok disipline katkı sağlayacaktır. Öte yandan Klasik Dönem Osmanlı mimarisi içerisinde Topkapı Sarayından sonra İstanbul'da yapılan en büyük ve tek yapı olması bakımından ayrıca önemlidir. Geleneksel saray mimarimizle ilgili bilgi elde etmemizi sağlayacak olan bu konu aynı zamanda Üsküdar Sarayı hakkında önemli bazı konulara açıklık getirmeyi amaçlamaktadır. Osmanlı Arşivlerinde bulunan belgeler, haritalar, gravürler ve dönem kronikleri gibi kaynaklar aracılığıyla yukarıda belirttiğimiz sorular cevap aranmıştır.

Abstract:
The aim of the research titled "Üsküdar Palace in the Context of Topography and Architectural Features" is to find out whether Üsküdar Palace and Kavak Palace are the same palaces, while actually revealing which places this palace or palace complex contains. When it was built and where it was located and how it was named are some of the other focal points of the research. Üsküdar Palace is considered to be the largest palace in Istanbul, the capital of the Ottoman Empire, after the Topkapı Palace, which was built in the classical period. It is thought to resemble Topkapı Palace and the inside of the city walls in terms of its shape and plan. The main reasons why this subject needs to be studied is that the information in the literature is wrong, incomplete, insufficient and more complex. Studies on the subject also focus on whether Kavak Palace and Üsküdar Palace are the same palaces. Solving this problem, examining the Üsküdar Palace in terms of other structures in this palace, architectural development and topography will contribute to many disciplines, especially in areas such as architectural history, art history and urban history. On the other hand, it is also important in terms of being the largest and only structure built in Istanbul after Topkapı Palace in Classical Period Ottoman architecture. This topic, which will enable us to obtain information about our traditional palace architecture, will also answer many questions about Üsküdar Palace. The above-mentioned questions have been answered through resources such as documents, maps, engravings and period chronicles in the Ottoman Archives.