Gravite yönteminde iki boyutlu sentetik modelin üç boyutlu tasarımıyla testi
Two-dimensional synthetic models are tested with their three-dimensional planning
Yazar: ALİ ELMAS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN ÇAVŞAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Modelleme = Modelling ; İnversiyon = Inversion

Özet:
Gerek karada gerekse denizlerde, bugün bilimsel amaçlar için gravite çalışmaları yapılmakta olup, gün geçtikçe gravite yönteminin kullanılması önem kazanmakta ve gelişmektedir. Gelişen teknolojiye paralel olarak bu çalışmalar daha ekonomik ve süratli bir şekilde yapılabilir duruma gelmektedir.Basit geometrik şekle sahip olan cisimlerin, gravite modellemelerine ilişkin çalışmalar, jeofiziğin ilk yıllarına dayanır. Bu tez çalışmasında ise iki boyutlu sentetik modellerin üç boyutlu tasarımları ile testleri yapılmıştır. Ayrıca, gravite değerleri ve model geometrilerinin birlikte kombinasyonlarıyla inversiyon hesapları yapılarak graviteyi en iyi şekilde açıklayan formasyon yoğunlukları açıklanmıştır.Bu çalışmada kullanılan profillerin sentetik model geometrileri ve gözlemsel anomali değerleri kendi çalışmalarımızdan sağlanmıştır.Önce üç boyutlu dört değişik sentetik model geometri tasarlanmıştır. Sonra yoğunluk kabulleriyle bu model geometriler için özel bir algoritma kullanılarak üç boyutlu gravite anomalileri hesaplanmış, bunlar daha sonraki iki ve üç boyutlu inverziyon hesaplarında ölçü değerleri olarak kullanılmıştır. Bu değerler, seçilen her modelin; 2D, 2D yi temsilen 3D similasyon, ve 3D modellerine uygulanmıştır. İnversiyon hesaplarıyla bulunan yoğunluklar düz hesaplarda kabul edilen yoğunluklarla karşılaştırılmıştır. Böylece formasyonların şekline göre, iki boyutlu gravite çalışmaları yerine üç boyutlu gravite çalışmaları yapmanın ne kadar gerekli olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada kullanılan bilgisayar programları Yrd. Doç. Dr. Hasan ÇAVŞAK tarafından yazılmıştır.Bu çalışmanın amacı; iki boyutlu gravite çalışmaları yerine, üç boyutlu gravite çalışmalarının gerekliliğini vurgulamaktır. İki ve üç boyutlu gravite çalışmalarının doğru sonuçlar vermesinin; hedef kütlenin veya kütlelerin yeraltındaki üç boyutlu pozisyonlarına, bu kütleler üzerinde atılacak profillerin doğrultularına, profiller arası mesafelere ve ölçü noktaları arası mesafelere bağlılığı araştırıldı.Anahtar Kelimeler: Gravite, Modelleme, İnversiyon İşlemi, Gözlemsel Anomali,Hesaplanan Anomali.

Abstract:
While scientific purposed gravity studies can successfully applied on lands and on seas now-a-days, usage and development of gravity method become important with the time. Parallel to improving technology, these studies become more economic and much faster.Gravity model studies of basic geometric figures have been done since the beginning of science of geophysics. In study, two - dimensional synthetic models are tested with their three ? dimensional planning. In additional, combinations of the gravity value and its model geometries are used in inversion calculation and the most suitable formation densities that explain the gravity, are obtained.Synthetic model geometries and observed anomaly values of profiles that used in this study, are provided from our study.First, three ? dimensional four various synthetic model geometry planned. After, three - dimensional gravity anomalies are calculated with density accept for this model geometries by special one algorithm used, these used be of value to measure in two and three-dimensional inversion calculation subsequent. These values exercised in 2D , 3D representative 2D simulation, 3D of each selected model. Finded densities by inversion calculations checked accepted densities in forward calculations. Thus, according to shape of formations, as how necessary three-dimensional gravity studies in one?s stead two-dimensional gravity studies are emphasized. Software used in these calculations were written by Dr. ÇAVŞAK.The aim of this study stress to necessity of three - dimensional gravity studies instead of two - dimensional gravity studies. They pan out true of two and three - dimensional gravity studies are searched to correlation of terminus mas or masses in underground of three ? dimensional positions, trend be located over this masses, inter profiles distances and inter measure periods distances.Key words: Gravity, Modelling, Inversion, Observed Anomaly, Calculated Anomaly