Kronik hepatit B enfeksiyonu olan hastalarda karaciğer histolojik evrelemesi ile laboratuvar parametrelerinin tedavi kararının verilmesi açısından karşılaştırılması
Comparison of liver histological staging and laboratory parameters in terms of treatment decision in patients with chronic hepatitis B infection
Yazar: AHMET REFİK KONYALI
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE İNCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Tedavi = Treatment

Özet:
AMAÇ:  Kronik hepatit B (KHB) tanılı hastalarda karaciğer hasarının derecesini belirlemek tedavi yaklaşımı için temel basamaktır. Karaciğer biyopsisi fibrozisi değerlendirmede altın standarttır. Ancak invaziv ve pahalı olması, işlem sırasında komplikasyonların gelişebilmesi, yorumlayıcılar arası farklılıklar ve takipte tekrarlanabilirliğinin kısıtlı olması biyopsinin dezavantajlarıdır. Bu nedenle araştırmacılar son yıllarda biyopsi yerine kullanılabilecek noninvaziv testler üzerine yoğunlaşmıştır. Bu çalışmada KHB hastalarında fibrozis düzeyininin öngörülmesinde noninvaziv testlerin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ-YÖNTEM: KHB tanısı alan, 01/01/2018-31/12/2021 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniğinde karaciğer biyopsisi yapılmış olan 281 hasta değerlendirmeye alındı. Demografik veriler ve laboratuvar değişkenleri retrospektif olarak hasta dosyalarından tarandı. Karaciğer fibrozisini değerlendirmek için ISHAK skorlama sistemine göre raporlanmış karaciğer biyopsisi kullanıldı. İstatiksel analiz SPSS 25.0 programı ile yapıldı. APRI, FIB-4 için sırasıyla 0,35 ve 0,87 cut off değerlerindeki tanısal performansları karşılaştırıldı ve duyarlılık ve özgüllük değerleri belirlendi.
BULGULAR: Çalışmaya 281 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 42,20±12,17 yıl idi, %61,6'sı (n=173) erkekti. HbeAg pozitif sayısı 21 (%8,3) idi. Tedavi öncesi biyopsi sonuçlarına göre ileri fibrozisi olan (F≥2) ve ileri fibrozisi olmayan(F<2) ile HAİ≥6 ve HAİ<6  olan hastaların klinik ve laboratuvar özellikleri karşılaştırıldı. APRI ve FIB-4 skorları her iki grupta da anlamlı olarak farklı saptandı. Hastaların APRI ve FIB-4 skorlarının ROC analizinde AUC değerleri sırasıyla 0,712 ve 0,665, duyarlılıkları  %65,7 ve %61,0, özgüllükleri %65,9 ve %60,8 olarak saptanmıştır. 
SONUÇ: APRI ve FIB-4 skorlamaları anlamlı fibrozisi (F≥2) göstermede istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur ancak düşük duyarlılık ve özgüllük oranları göz önüne alındığında anlamlı karaciğer fibrozisi tanısında ve dolayısıyla KHB tedavi kararının verilmesinde tek başına kullanılmaları uygun olmayacaktır. Farklı cut off değerleri ile yapılacak prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kronik Hepatit B, Karaciğer Fibrozisi, Noninvaziv testler

Abstract:
Aim: Determining the degree of liver damage in Chronic Hepatitis B patients is the key step for the treatment approach. Liver biopsy is the gold standart test for evaluating fibrosis. However, disadvantages of biopsies include being invasive and expensive, risk of complications during procedure, differences between interpreters, and its limited chance of reproducibility during follow-ups. Thus, researchers recently have focused on noninvasive tests that can be used instead of biopsy. In this study, it is aimed to assess the effectiveness of noninvasive testing in predicting the extent of fibrosis in chronic hepatitis B patients.
Materials and Methods: 281 patients who were diagnosed with CHB and underwent liver biopsy at the Infectious Diseases and Clinical Microbiology department of Istanbul Training and Research Hospital between 01/01/2018 and 31/12/2021 were evaluated. Demographic and laboratory variables were retrospectively scanned from patient files. To evaluate liver fibrosis, liver biopsies according to Ishak scoring system were used. Statistical analysis was done with SPSS 25.0 program. The diagnostic performances of APRI and FIB-4 with the cut-off values at 0,35 and 0,87, respectively, were compared and sensitivity and specificity values were determined. 
Results: In the study, 281 patients are included. The mean age of the patients was 42,20±12,17 years, while 61.6% of the patients (n=173) were male. The number of HbeAg positive patients was 21 (8.3%). Clinical and laboratory features of patients with advanced fibrosis (F≥2) and without advanced fibrosis (F<2), and patients with a HAI≥6 and HAI<6 were compared according to biopsy before the initiation of treatment. APRI and FIB-4 scores significantly differed in both groups. In the ROC analysis of the APRI and FIB-4 scores of the patients, the AUC values were found to be 0.712 and 0.665, the sensitivities as 65.7% and 61.0%, and the specificities as 65.9% and 60.8%, respectively.
Conclusion: APRI and FIB-4 scoring systems are found to be statistically significant in determining significant fibrosis (F≥2), while taking into consideration, their low sensitivity and specificity rates, their use without other parameters would not be appropriate to diagnose significant liver fibrosis and determining the treatment course. It is recognized that prospective studies with different cut-off values are needed.
Keywords: Chronic Hepatitis B, Liver Fibrosis, Noninvasive tests