Sactan imalatı yapılan ürünlerin üretimi esnasında kullanılan yağların kaplama kalitesine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of oils used during the production of sheet metal products on coating quality
Yazar: ECEM ERDİKEL
Danışman: PROF. DR. OSMAN ASİ
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Metal kaplama = Metal coating ; Yağlayıcılar = Lubricants ; Çelik sac = Steel sheet

Özet:
Sac – Metal işleme sektöründe yaygın olarak kullanılan imalat yöntemlerinin başında presli imalat gelmektedir. Prosesin doğası gereği ürünün doğru formu alması ve oluşabilecek hataları azaltmak adına üretim yağları kullanılmaktadır. Sac- metal parçalara kazandırılmak istenen ekstra özellikler sebebiyle kaplama prosesi de yaygın olarak kullanılan prosesler arasındadır. Kaplama prosesinin sorunsuzca çalışabilmesi için pasivasyon ağı doğru olarak örülmelidir, presli imalatta kullanılan yağ çeşidi, yağ miktarı ve parçanın yağda bekleme süresine bağlı olarak kaplama hataları oluşabilmektedir. Bu çalışmada presli imalat yöntemi ile üretilen parça seçilmiştir. Parçaların üretim prosesi farklı viskozite değerine sahip iki yağ ile gerçekleştirilmiştir. Üretilen parçalar gün ve hafta bazında farklı bekleme sürelerine tabii tutulmuştur.
Kaplama prosesindeki etkinin izlenmesi için çinko, çinko-nikel ve mangan-fosfat kaplama prosesleri seçilmiştir. Çalışmada farklı viskozite değerlerine sahip iki yağ ile üretilen parçaların yağda bekleme süresinin kaplama kalitesi üzerine etkisi incelenmiştir. Numuneler düşük ve yüksek viskozite değerine sahip iki yağda üç gün ve üç hafta bekletilmiş sonrasında kaplama prosesleri gerçekleştirilmiştir.  Hazırlanan numunelerin kaplama mukavemeti yapışma (cross cut) testi yapılarak kontrol edilmiştir. Kaplama kalınlık ölçümleri X-ray ölçümü yapılarak kontrol edilmiştir ve korozyon dayanımı için ise tuz sisi testleri yapılmıştır. Numuneler yapılan testler üzerinden değerlendirilmiştir. Yapılan testler sonrasında Çinko kaplama için  viskozite değeri düşük yağ ile üretilen ve gün bazında yağda bekleyen ürünlerin korozyon direncinin daha yüksek olduğunu ve daha düzgün bir kaplama yüzeyi elde edildiği görülmektedir. Çinko Nikel kaplama için korozyon direnci özelinde benzer sonuçlar elde edilmiştir en yüksek direnç viskozitesi düşük yağda üç hafta bekledikten sonra kaplama prosesi gerçekleştirilen numuneye aittir. Mangan Fosfat kaplama kozmetikten ziyade fonksiyonel bir kaplamadır ve temel tercih sebebi aşınma dayanımıdır test sonuçları korozyon ve mukavemet özelinde bir farklılık olmadığını göstermektedir buna ek olarak viskozite değeri yüksek ve hafta bazında bekleyen ürünlerde görsel hata tespit edilmiştir.

Abstract:
Pressed manufacturing is one of the most widely used manufacturing methods in the sheet metal processing sector. Due to the nature of the process, production oils are used to ensure that the product takes the correct form and to reduce errors that may occur. Due to the extra features that are desired to be gained by Deconstructing sheet metal, the coating process is also among the commonly used processes. In order for the coating process to work smoothly, the passivation net must be knitted correctly, coating errors may occur depending on the type of oil used in pressed manufacturing, the amount of oil and the waiting time of the part in the oil. In this study, the parts produced by the pressed manufacturing method were selected. The parts produced have been subjected to different waiting times on a daily and weekly basis.
Zinc, zinc-nickel and manganese-phosphate coating processes were selected to monitor the effect of the coating process. In the study, the effect of waiting time on coating quality of the parts produced with two oils with different viscosity values was examined. The samples were kept for three days and three weeks in two oils with low and high viscosity values, and then coating processes were performed.  The coating strength of the prepared samples was checked by performing the adhesion (cross cut) test. Coating thickness measurements were checked by X-ray measurement and salt mist tests were performed for corrosion resistance. The samples were evaluated over the tests performed. After the tests, it is seen that the corrosion resistance of the products produced with low viscosity oil for zinc coating and waiting in oil on a daily basis is higher and a more uniform coating surface is obtained. Similar results have been obtained for Zinc Nickel coating in the field of corrosion resistance the highest resistance viscosity belongs to the sample where the coating process was performed after waiting three weeks in low oil. Manganese Phosphate coating is a functional coating rather than cosmetic, and the main reason for preference is wear resistance test results show that there is no difference in corrosion and strength characteristics, in addition, visual error has been detected in products with high viscosity value and waiting on a weekly basis.