Mimar ve yapısı: Özne ve nesne etkileşimlerinin doğası
Architect and his building: The nature of the subject and object interactions
Yazar: RABİA KÖSE
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL ÖYMEN GÜR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Karakter = Character ; Kimlik = Identity ; Kişilik = Personality ; Mimarlar = Architects ; Özne-nesne ilişkisi = Subject-object relation

Özet:
ÖZET Kimlik, kişilik ve karakter insan hayatıyla iç içe olan, ayrılmayan bir bütündür. Hayatla bu kadar özdeş kavramların mimariye nasıl yansıyarak, mimar özelliklerine bağlı olarak geliştiği, yapı karakterim nasıl oluşturabileceği ve etkileşim sürecinde yapının insan üzerinde bıraktığı izler bu tez kapsamında incelenecektir. Mimarlıkta en önemli ölçütlerden biri, bir mimari eserin toplum idealleriyle uzlaşmasıdır. Bununla en fazla çelişen diğer değer, mimarın kendi bireysel değerlerinin eserleri aracılığıyla yansıtılmasıdır. Bu hedef eski ve uzun dönemli bir ölçüt olarak özgünlük, ayrıcalık gibi özellikler getirir. Ancak her mimar ayrıcalığını kendi ile eseri arasındaki iletişimde var eder. Dolayısıyla yapı karakteri mimarın insan-mimar olarak kendi karakterinden özellikler taşır. Bu tezin temel varsayımıdır. Bu araştırma, bu Özdeşliği ortaya koymak, sınamak ve tartışmak için planlanmıştır. Tezin giriş bölümünde karakter, kişilik ve kimlik tanımlarına yer verilirken öne sürülen kuram ve kavramlardan söz edilecektir. İlk bölümde yaratıcı düşünceyle gelişen yaratıcı kişilik profiline bakılıp, mimari kimlik ve sınıflandırmaları üzerinde durulacaktır. İkinci bölümde, yapı karakterini belirlemekte en önemli etkenlerden olan mimar- karakter ilişkisi seçilen sekiz mimarın, dörder yapısı üzerinden toplam otuz iki yapı ve mimar-yapı karakterim belirlemekte en etkin olarak seçilen on iki sıfat üzerinden yapılan anket çalışmasıyla elde edilen sonuçlar, veri tabloları halinde aktarılacaktır. Araştırma kapsamına alınan mimarlar sırasıyla şöyledir: l.AlvaroSIZA 2. Mario BOTTA 3. Daniel LIBESKIND 4. Rem KOOLHAAS 5. Frank O. GEHRY 6. Turgut CANSEVER 7. Doğan TEKELİ & Sami SÎSA 8. Behruz ÇİNİCİ Otuz kişilik denek grubu üzerinden yapılan anket çalışmaları sonucu ele edilen veriler, istatiksel hale getirilip incelemeleri yapılarak, yapılatın cephe karakterlerinin mimarına ne dereceli bağımlı olarak hareket ettiği, insan üzerinde hangi duygulara hakim olarak yer verdiği ve mimari tasarım sürecinde nasıl etkileşim gösterdiği tezin sonuç ve öneriler kısmında, varsayım desteklenerek aktarılacaktır. Anahtar Kelimeler: Kişilik, karakter, kimlik, mimar, bina, özne-nesne etkileşimi. ^^0^^

Abstract:
SUMMARY Architect and His Building: The Nature of the Subject and Object Interactions Personal identity, personality and character make-up human nature in an interactive manner. The purpose of this study is to investigate as to how these concepts crystallize in the architect's professional choices. One of the most important criterion in architecture is the reconciliation of an architectural work with the society's ideals. The other criterion that contradicts with that is reflecting of the architect's own personal preferences in his works. This goal brings to the fore properties like originality as a long standing criterion in architecture and puts in a privileged pastion. But each architect realizes his own ideal in an act of optimization between himself and his work. So, building character carries properties from the architect's character as human-architect being. This is the basic hypothesis of this thesis. This research is planned for examining and discussing this identically of personal traits with building properties. In the introduction while expounding on the definitions of character, personality and personal identity, main theories and concepts transpiring in mis field are discussed. In the first chapter creative personality profile that improves by the creative thought is studied and architectural identity and its classifications are rendered. In the second chapter, in order to determine the architect-character connections, four buildings from eight architects, so thirty two buildings altogether are and tested by a semantic differential guestionnaire which contains twelve adjectives. The results are shown in tables. The architects who are chosen for this study are as follow, 1. Alvaro SKA 2. Mario BOTTA 3. Daniel LIBESKIND 4. Rem KOOLHAAS 5. Frank O. GEHRY 6. Turgut CANSE VER 7. Doğan TEKELİ & Sami SİSA 8. Behruz ÇÎNİCÎ The results of the inquiry that have been administered to thirty people are put to statistical tests in order to understand the evaluations of the facade and its coherence with the architect's personality traits. This explains the unique identity of the architect as constantly reflected in his work. Key Words: Personality, character, personal identity, architect, building, subject - object interactions. vn