Depremde göçük altından çıkarılan bireylerde travma ve umutsuzlukla bilişsel davranışçı terapinin etkinliği
The effectiveness of cognitive behavioral therapy on trauma and hopelessness in individuals rescued from the debris during the earthquake
Yazar: AYBÜKE BETÜL MARAŞLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL ANER AKTAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, depremde göçük altından çıkarılan bireylerde travma ve umutsuzluk üzerine bilişsel davranışçı terapinin (BDT) etkinliğini belirlemektir. Araştırma deseni deneysel araştırmadır. Çalışma, kontrol grubu ve deney grubu ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri ön test ve son test kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmanın katılımcıları 2023 yılında Pazarcık Depreminde enkazdan kurtarılan bireyler içerisinden seçilmiştir. Güç analizi sonucunda araştırma örneklemi için 24 kişi yeterli görülmüştür. Deney grubu 12 kişi ve kontrol grubu 12 kişi olmak üzere toplam 24 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada katılımcıların demografik özelliklerini belirlemeye yönelik Sosyo-Demografik Form, travma durumunu ölçmek için "Deprem Sonrası Travma Ölçeği"  (DSTÖ) ve umutsuzluk durumunu ölçmek için "Beck Umutsuzluk Ölçeği" (BUÖ) kullanılmıştır. test sonuçlarından elde edilen verilere göre deney grubundaki katılımcılara 2 seans anemnez ve 10 seans terapi olmak üzere toplam 12 seans BDT uygulanmıştır. BDT uygulanan katılımcılara son test olarak yeniden Beck Umutsuzluk ve DSTÖ uygulanmıştır. Son test puanları (10,83) ile ön test puanları (13,92) arasında anlamlı bir fark olduğu (p<0,05) bu farkın Beck Umutsuzluk son test lehine olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra BDT uygulanan (Deney Grubu) katılımcıların Deprem Sonrası Travma son test puanları (43,00) ile ön test puanları (82,17) arasında anlamlı bir fark olduğu (p<0,05) bu farkın Deprem Sonrası Travma ön test lehine olduğu belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Deprem, Travma, Umutsuzluk, Bilişsel Davranışçı Terapi

Abstract:
This study is to determine the effectiveness of cognitive behavioral therapy (CBT) on trauma and hopelessness in individuals rescued from the rubble during an earthquake. The research design is experimental research. The study was carried out with a control group and an experimental group. Research data was obtained using pre-test and post-test. Participants of the study were selected from among individuals rescued from the rubble during the Pazarcık Earthquake in 2023. As a result of the power analysis, 24 people were deemed sufficient for the research sample. A total of 24 people, 12 people in the experimental group and 12 people in the control group, constituted the sample of the study. In the study, the Socio-Demographic Form was used to determine the demographic characteristics of the participants, the "Post-Earthquake Trauma Scale" (DSTÖ) was used to measure the trauma status, and the "Beck Hopelessness Scale" (BHS) was used to measure the state of hopelessness. According to the data obtained from the test results, a total of 12 sessions of CBT were applied to the participants in the experimental group, including 2 sessions of anamnesis and 10 sessions of therapy. Beck Hopelessness and DSTÖ were administered again as posttest to the participants who received CBT. It was determined that there was a significant difference (p <0.05) between the post-test scores (10.83) and pre-test scores (13.92), and this difference was in favor of the Beck Hopelessness post-test. In addition, there was a significant difference (p<0.05) between the Post-Earthquake Trauma post-test scores (43.00) and pre-test scores (82.17) of the participants to whom CBT was applied (Experimental Group). This difference was in favor of the Post-Earthquake Trauma pre-test. It was determined that .
Keywords: Earthquake, Trauma, Hopelessness, Cognitive Behavioral Therapy