Afazi olan ve olmayan inmeli bireylerin primer bakım verenlerinin bakıcı yükü, yaşam kalitesi ve aktivite performanslarının incelenmesi
Investigation of caregiver burden, quality of life and activity performance of primary caregivers of stroke individuals with and without aphasia
Yazar: SULTAN ÖZGÖTÜRÜCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR ALTUNTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Afazi = Aphasia ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İnme = Stroke

Özet:
Bu çalışma afazi olan ve olmayan inmeli bireylerin primer bakım verenlerinin bakıcı yükü, yaşam kalitesi ve aktivite performanslarını incelemek amacıyla planlandı. Çalışmamıza toplam 102 bakım veren dahil edildi. Tüm katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Zarit Bakıcı Yük Ölçeği, SF-36 Kısa Form ve Kanada Aktivite Performans Ölçümü testleri uygulandı. Ek olarak günlük yaşam aktivitelerinin ve yaşam kalitelerinin etkilenimlerine yönelik iki tane açık uçlu soru soruldu. Çalışmamızda afazi olan inmeli bireylere primer bakım veren katılımcıların bakıcı yükü düzeylerinin afazi olmayan inmeli bireylere primer bakım veren katılımcılardan daha yüksek olduğu tespit edildi (t=3,8, p=0,01). Afazi olan inmeli bireye bakım veren katılımcıların afazi olmayan inmeli bireye bakım veren katılımcılara göre algıladıkları ağrının (t=-2,21, p=0,029) daha yüksek olduğu sosyal fonksiyonlarının (t=-2,54, p=0,013) ise daha düşük olduğu tespit edildi. Diğer alt parametreler olan fiziksel rol güçlüğü, fiziksel fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü, genel sağlık, vitalite, mental sağlık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edildi (p>0,05). Afazi olan inmeli bireye bakım veren katılımcıların aktivite performansı (t=-3,31, p=0,001) ve memnuniyet düzeylerinin (t=-3,57, p=0,001) afazi olmayan inmeli bireye bakım veren katılımcılara göre daha düşük olduğu görülmüştür. Katılımcıların problem yaşadıkları aktiviteler incelendiğinde her iki grupta yer alan katılımcıların serbest zaman ve sosyal katılım alanlarında problem yaşadıkları tespit edilmiştir. Afazi olan inmeli bireylere bakım veren katılımcıların afazi olmayan inmeli bireylere bakım verenlere kıyasla hastaneye gitmek, bankaya gitmek, alışveriş yapmak gibi dışarı çıkmayı gerektiren aktivitelerde ve motivasyon ve dikkat gerektiren eğitim aktivitelerinde daha fazla sorun yaşadıkları görülmüştür. İnme rehabilitasyonunda önemli rol oynayan bakım verenler için uygulanacak ergoterapi değerlendirme ve müdahale programlarında afazi olan inmeli bireylerin bakım verenlerinin bakıcı yükü, ağrı düzeyleri, sosyal fonksiyonları ve aktivite performanslarına yönelik yaklaşımlar yer almalıdır.

Abstract:
This study was planned in order to investigate the caregiver burden, quality of life and activity performance of primary caregivers of stroke individuals with and without aphasia. A total of 102 caregivers were included in our study. Sociodemographic information form, Zarit Caregiver Burden Scale, SF-36 Short Form and Canadian Activity Performance Measurement tests were administered to all participants. In addition, two open-ended questions were asked about the effects of activities of daily living and quality of life. In our study, it was observed that caregivers of stroke individuals with aphasia had higher levels of caregiver burden than primary caregivers of individuals with stroke without aphasia (t=3.8, p=0.01).  Participants caring for stroke individuals with aphasia had higher pain levels (t=-2.21, p=0.029) and lower social functions (t=-2.54, p=0.013) compared to participants caring for stroke individuals without aphasia. There was no statistically significant difference between the other sub-parameters, physical role difficulty, physical function, emotional role difficulty, general health, vitality, and mental health levels (p>0.05). It was observed that the activity performance (t=-3.31, p=0.001) and satisfaction levels (t=-3.57, p=0.001) of the participants caring for a stroke individual with aphasia were lower than the participants caring for a stroke individual without aphasia. When the activities that the participants had problems with were examined, it was determined that the participants in both groups had problems in the areas of leisure and social participation. It has been observed that the participants who care for stroke individuals with aphasia have more problems in activities that require going out such as going to the hospital, going to the bank, shopping, and educational activities that require motivation and attention compared to those who care for stroke individuals without aphasia. Occupational therapy evaluation and intervention programs for caregivers who play an important role in stroke rehabilitation should include approaches to caregiver burden, pain levels, social functions and activity performances of caregivers of individuals with aphasia.