Kardiyoloji hemşireleri için fonksiyonel sağlık örüntüleri modeline göre elektronik hemşirelik süreci sisteminin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of electronic nursing process system according to functional health patterns model for cardiology nurses
Yazar: NURDAN GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. NURAY ENÇ ; DOÇ. DR. SEVDA TÜREN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akıllı elektronik danışmanlık sistemi = Intelligent electronic consulting system ; Kardiyovasküler hemşirelik = Cardiovascular nursing ; Tıbbi bilişim uygulamaları = Medical informatics applications

Özet:
Araştırma, kardiyoloji hemşireleri için fonksiyonel sağlık örüntüleri (FSÖ) modeline göre
elektronik hemşirelik süreci sisteminin geliştirilmesi ve değerlendirmesi amacı ile yapıldı. Hem
nitel hem nicel yöntemlerin kullanıldığı evrensel tasarım yöntemiyle yapılan araştırmanın
örneklemini İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü' ne bağlı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Mehmet Akif
Ersoy Göğüs, Kalp ve Damar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan kardiyoloji
hemşireleri ve konu alanı uzmanları oluşturdu. Araştırma süreci, tasarım tabanlı araştırmanın
beş döngüsü olan analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme aşamaları
çerçevesinde yürütüldü. Çalışma grubu kartopu örnekleme yöntemiyle çalışmaya gönüllü
olarak katkı sağlamak isteyen ve FSÖ modeline göre oluşturulmuş bir sistemi daha önceden kullanmamış, kardiyoloji hemşireleri ve konu alanı uzmanlarından oluşmaktadır. Çalışmanın
tüm aşamalarında yirmi beş kardiyoloji hemşiresi ve sekiz konu uzmanı toplamda otuz üç
gönüllü kullanıcı katıldı. Analiz aşamasında FSÖ modeline göre elektronik hemşirelik süreci
sisteminin sahip olması gereken özelliklere ulaşılmaya çalışıldı. Bu süreçte kardiyoloji
hemşireleri ve konu alanı uzmanlarıyla görüşmeler gerçekleştirildi. Uygulama aşamasında
kardiyoloji hemşirelerine yönelik kullanılabilirlik testi yapıldı. Kullanılabilirlik testi
kapsamında FSÖ modeline göre geliştirilen elektronik hemşirelik süreci sisteminin etkililiği,
verimliliği ve katılımcıların memnuniyet düzeyleri ortaya koyuldu. Etkililik ve verimlilik için
kardiyoloji hemşireleri gözlem formu aracılığıyla gözlendi. Kardiyoloji hemşirelerinden
gözlem formunda yer alan on bir görevin yapılması istendi. Gözlem aracılığıyla elde edilen
veriler "başarı oranı" ve "tamamlanma süresi" kategorileri altında değerlendirildi. Ayrıca
görevlerin tamamlanmasının ardından memnuniyet için kardiyoloji hemşireleri ve konu alanı
uzmanlarıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapıldı. Araştırma süresince elde edilen verilerin
niteliklerine göre içerik analizi yapıldı. Tüm bu süreç bir pilot çalışma ve üç ana döngüde
tamamlandı. Değerlendirme aşamasında son olarak FSÖ modeline göre geliştirilen elektronik
hemşirelik süreci sisteminin son düzeltmeleri yapılmış ve tüm döngüler sonucunda yapılan
tasarım son hâlini aldı. Çalışma sonunda Kardiyoloji hemşireleri için FSÖ modeline göre
geliştirilmiş olan elektronik hemşirelik süreci sistemi etkili ve verimli bulunmuş olup
kullanıcıların memnuniyet düzeyinin de oldukça yüksek olduğu ortaya kondu.

Anahtar kelimeler: Elektronik Hemşirelik Süreci Sistemi, Fonksiyonel Sağlık Örüntüleri
Modeli, Kardiyoloji Hemşireleri

Abstract:
The research was conducted with the aim of developing and evaluating the electronic nursing
process system according to the functional health patterns (FSS) model for cardiology nurses.
The sample of the study, which was conducted with the universal design method in which both
qualitative and quantitative methods were used, consisted of cardiology nurses and field experts
working at the Health Sciences University Mehmet Akif Ersoy Chest, Cardiovascular Training
and Research Hospital affiliated to the Istanbul Provincial Health Directorate. The research
process was carried out within the framework of the five cycles of design-based research:
analysis, design, development, implementation and evaluation. The study group consists of
cardiology nurses and field experts who want to voluntarily contribute to the study with the snowball sampling method and have not used a system created according to the FSS model
before. Twenty-five cardiology nurses and eight subject specialists participated in all stages of
the study, a total of thirty-three volunteer users. In the analysis phase, it was tried to reach the
features that the electronic nursing process system should have according to the FSS model. In
this process, interviews were held with cardiology nurses and subject area experts. A usability
test was conducted for cardiology nurses during the implementation phase. Within the scope of
the usability test, the effectiveness, efficiency and satisfaction levels of the participants of the
electronic nursing process system developed according to the PSS model were revealed.
Cardiology nurses were observed through the observation form for effectiveness and efficiency.
Cardiology nurses were asked to perform eleven tasks in the observation form. Data obtained
through observation were evaluated under the categories of "success rate" and "time to
completion". In addition, semi-structured interviews were held with cardiology nurses and
subject area experts for satisfaction after the completion of the tasks. Content analysis was
performed according to the characteristics of the data obtained during the research. This whole
process was completed in a pilot study and three main cycles. During the evaluation phase, the
final revisions of the electronic nursing process system, which was developed according to the
FSS model, were made and the design made as a result of all the cycles took its final form. At
the end of the study, the electronic nursing process system, which was developed according to
the PSS model for cardiology nurses, was found to be effective and efficient, and it was revealed
that the satisfaction level of the users was quite high.

Keywords: Electronic nursing process system, Functional health patterns model, Cardiology nurses