Hipofiz adenomlarının agresivite ve invazyon yapma özelliklerinin radyolojik, hormonal, klinik ve histopatolojik markerlarla değerlendirilmesi
Evaluating the aggressivity and invasion characteristics of pituitary adenoma with radiological, hormonal, clinical and histopathological markers
Yazar: AHMET KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. ALİ KURTSOY
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms ; Saldırganlık = Aggressiveness

Özet:
Giriş ve Amaç: Hipofizer makroadenomlarda total cerrahi rezeksiyon, adenomun yerleşim yeri ve etraf dokulara invazyon yapabilme kabiliyeti nedeniyle güçtür. Bundan dolayı prognoz olumsuz yönde etkilenmektedir. Çalışmanın amacı invaziv ve agresif davranış gösteren hipofiz makroadenomlarını radyolojik, hormonal, klinik ve immünohistokimyasal belirteçlerle değerlendirmektir.Gereç ve Yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı'nda hipofiz makroadenomu nedeniyle cerrahi tedavi yapılan 70 olgu araştırıldı. Olguların 25'i kadın ve 45'i erkekti. Olgulara 75'i transsfenoidal ve 25'i transkranial olmak üzere toplam 100 ameliyat yapıldı. Yaş, cinsiyet, başvuru şikâyetleri, makroadenomun şekli, fibrotik yapısı, cerrahi yöntemler, hormonal değerler, radyolojik bulgular, patolojik sonuçlar ve immünohistokimyasal boyanma özellikleri istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirildi.Bulgular: Olgularımızda makroadenomların en sık 5. dekattaki erkeklerde görüldüğünü gözlemledik. Olgularımızda gonadotropinomaların, GH salgılayan, PRL salgılayan ve multihormon salgılayan makroadenomların en sık gözlenen adenomlar idi. En sık başvuru şikâyeti görme kaybı, baş ağrısı ve akral tarzda büyüme idi. Manyetik Rezonans'ta (MR) makroadenomların daha çok asimetrik şekilli oldukları ve büyüklüğün arttıkça çevre dokulara invazyonun arttığını gözlemledik. Kavernöz sinüs invazyonu olan ve fibrotik tümör yapısına sahip olan makroadenomlarda total rezeksiyon oranının daha az olduğunu gözlemlendi. İmmünohistokimyasal çalışmalarda p53, telomeraz, ghrelin ve CD46'nın hipofiz makroadenomlarda invaziv davranışla anlamlı bir ilişki bulunamadı.Sonuç: Hipofiz makroadenomlarında prognozu etkileyen tek bir faktörden bahsetmek mümkün değildir. Cerrahın deneyiminin tedaviye olan katkısı elbette tartışılmazdır. Fibrotik tümör yapısının, uygulanan cerrahi tekniklerin, makroadenomun şeklinin, salgılanan hormon tipinin ve en önemlisi karotid sinüs invazyonunun total rezeksiyonu, dolayısıyla prognozu olumsuz yönde etkilediklerini bulduk.

Abstract:
Introduction and objective: Total surgical resection in pituitary macroadenomas is difficult due to the location of the adenoma and the ability of invasion to the surrounding tissues. Therefore, the prognosis is affected adversely. The objective of the study is to investigate the pituitary macroadenomas that show invasivity and aggressive character and to make an evaluation with radiological, hormonal, clinical and immunohistochemical markers.Material and method: In Erciyes University Faculty of Medicine Neurosurgery Department, 70 cases which had been administered surgical treatment, due to pituitary macroadenoma, have been studied. 25 of the cases were women and 45 were men. 100 surgeries, 75 of which were transsphenoidal and 25 were transcranial, were performed on the cases. Age, sex, application complaints, shape of the macroadenoma, fibrotic structure, surgical methods, hormonal values, radiological findings and pathological outcomes have been evaluated by using statistical methods.Findings: We observed that the macroadenomas in our cases were most frequently seen with men in the 5th decade. It was seen that gonadotropinomas, macroadenomas that excrete GH, that excrete PRL, that excrete multihormone were most frequently observed. Most frequent application complaints were vision loss, headache and acral growth. In Magnetic Resonance (MR), it was observed that macroadenomas were more asymmetrically shaped and that as the size increased, the invasion to the surrounding tissues increased. In the macroadenomas that have carotid sinus invasion and fibrotic tumor structure, we have observed that the probability of total resection was less. In immunohistochemical studies, no reasonable relation was found between invasive behavior in pituitary macroadenoma and p53, telomerase, ghrelin and CD46.Conclusion: Mentioning only one factor that affects the prognosis in pituitary macroadenomas is not possible. The experience of the surgeon to the contribution of treatment is undisputed. We have found that fibrotic tumor structure, the surgical techniques that are practiced, the shape of the macroadenomas, the type of hormone excreted and most importantly the carotid sinus invasion adversely affect the total resection, thus the prognosis.