Hemiplejik serebral palsili çocuklarda ICF kapsamında kullanılan gövde ve üst ekstremitelere yönelik değerlendirmelerin tele-değerlendirmeye uygunluğunun araştırılması
Investigation of the feasibility of the trunk and upper extremity assessments  used in the scope of the ICF for tele-assessment in children with hemiplegic cerebral palsy
Yazar: SEFA ÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. MİNTAZE KEREM GÜNEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma hemiplejik serebral palsili (SP) çocuklarda ICF kapsamında kullanılan gövde ve üst ekstremitelere yönelik değerlendirmelerin tele-değerlendirmeye uygunluğunu araştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya yaşları 4-18 yıl olan hemiplejik SP'li 36 çocuk ve ebeveynleri dahil edildi. Çocuklar klinik ortamda yüz yüze ve klinik dışından video konferans yoluyla tele-değerlendirildi. Bu video konferans görüşmesi daha sonra iki ayrı değerlendirici tarafından izlenip skorlanmak için kayıt altına alındı. Değerlendirme kapsamında gövde kontrolü için Gövde Kontrol Ölçüm Skalası (TCMS); üst ekstremite eklem hareketi için Üst Ekstremite Hekim Derecelendirme Skalası (ULPRS), selektif becerisi için Üst Ekstremite Selektif Kontrol Skalası (SCUES) ve beceri kalitesi için Üst Ekstremite Becerilerinin Kalitesi Testi (QUEST) kullanıldı. Çocukların bilateral el kullanımı için Abilhand-Kids, hemiplejik el kullanımı için Pediatrik Motor Aktivite Günlüğü (PMAL), katılım seviyesi için Yaşam Alışkanlıkları Değerlendirmesi (Life-H) ve çevresel faktörleri değerlendirmek için Avrupa Çocuk Çevre Anketi (ECEQ) hem yüz yüze hem de ailelere gönderilen çevrimiçi anketlerle değerlendirildi. Yüz yüze ve tele-değerlendirme arasında ve tele-değerlendirmede değerlendirici içi değerlendiriciler arası güvenirliği belirlemek için Intraclass Correlation Coefficient (ICC) katsayısı ve iç tutarlılığını belirlemek için cronbach alpha (a) katsayısı kullanıldı. Geçerliği belirlemek için çocukların fonksiyonel seviyeleri referans alınarak bilinen grup geçerliği ve yüz yüze değerlendirme sonuçları referans alınarak eş zaman geçerliği incelendi. Yüz yüze ve tele-değerlendirmesi fizyoterapist tarafından veya fizyoterapist eşliğinde yapılan TCMS (ICC:0,82-0,91, p<0,05; a:0,88-0,91), SCUES (ICC:0,93-0,97, p<0,05; a:0,93-0,94), ULPRS (ICC:0,90-0,96, p<0,05; a:0,94-0,95) ve QUEST'in (ICC:0,86-0,93, p<0,05; a:0,93-0,94) değerlendirici içi ve değerlendiriciler arası güvenirliğinin yüksek veya mükemmel düzeyde olduğu ve iç tutarlılığın mükemmel düzeyde olduğu bulundu. Tele-değerlendirmesi çevrim içi anketler yoluyla tamamlanan Abilhand-Kids (ICC:0,707, p<0,05) ve PMAL'in (ICC:0,60-0,70, p<0,05) tele-değerlendirme güvenirliğinin orta; Life-H (ICC:0,24) ve ECEQ'nun (ICC:0,311) ise zayıf olduğu bulundu. Sonuç olarak TCMS, SCUES, ULPRS, QUEST, Abilhand-Kids ve PMAL'in tele-değerlendirmeye uygun, geçerli ve güvenilir birer yöntem olduğu; ECEQ ve Life-H'nin ise tele-değerlendirmeye uygun olmadığı bulundu. Bu sonuçlara göre SP'li çocukların değerlendirilmesinin klinik ortamda yapılması zorunluluğunu belli oranda ve uygun değerlendirme yöntemleri için ortadan kaldırılmasının önü açılacaktır. Ayrıca SP'li çocuklara değişik nedenlerle yüz yüze ulaşamama durumunda fırsat eşitliği yaratarak çocukların kliniğe gelmeden güvenilir bir şekilde değerlendirilip çocuğa özel tele-rehabilitasyon programlarının oluşturulmasına katkı sağlayacaktır. İleride daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olmakla birlikte ulaşım masraflarının azalacağını öngörmekteyiz.

Abstract:
This study was conducted to investigate the suitability of trunk and upper extremity assessments used within the scope of the ICF for tele-assessment in children with hemiplegic cerebral palsy (CP). A total of 36 children aged between 4-18 years with hemiplegic CP and their parents were included in the study. Children underwent evaluations on two occasions: one in face-to-face within a clinical setting, and the other through tele-assessment using video conferencing. This video conference session was recorded to be later reviewed and scored by two separate evaluators. For the assessment, the Trunk Control Measurement Scale (TCMS) was used for trunk control, the Upper Limb Physician Rating Scale (ULPRS) for upper extremity joint movement, the Upper Limb Selective Control Scale (SCUES) for selective ability, and the Quality of Upper Extremity Skills Test (QUEST) for skill quality. The bilateral hand use of children was assessed using the Abilhand-Kids, hemiplegic hand use with the Pediatric Motor Activity Log (PMAL), participation levels using The Assessment of Life-Habits (Life-H), and environmental factors were assessed using the European Child Environment Questionnaire (ECEQ), both face-to-face and through online surveys sent to families. Intra- and inter-rater reliability was determined by Intraclass Correlation Coefficient (ICC) and internal consistency was determined by Cronbach alpha coefficient (a). To determine validity, known group validity was examined based on the functional levels of children and concurrent validity was examined based on face-to-face assessment results. It was found that the internal consistency and both the intra- and inter-rater reliability of the TCMS (ICC: 0.82-0.91, p<0.05; α: 0.88-0.91), SCUES (ICC: 0.93-0.97, p<0.05; α: 0.93-0.94), ULPRS (ICC: 0.90-0.96, p<0.05; α: 0.94-0.95), and QUEST (ICC: 0.86-0.93, p<0.05; α: 0.93-0.94), conducted through both face-to-face assessment and tele-assessment by a physiotherapist or under supervision of a physiotherapist, were high to excellent. It was found that the tele-assessment reliability of Abilhand-Kids (ICC: 0.707, p<0.05) and PMAL (ICC: 0.60-0.70, p<0.05) was moderate; whereas, Life-H (ICC: 0.24) and ECEQ (ICC: 0.311) were determined to be weak. As a result, it was found that TCMS, SCUES, ULPRS, QUEST, Abilhand-Kids, and PMAL are suitable, valid, and reliable methods for tele-assessment; whereas, ECEQ and Life-H are not suitable for tele-assessment. These findings might partially diminish the necessity for the evaluation of children with CP in clinical settings, opening the way for suitable assessment methods. By ensuring equal opportunities for children with CP who cannot physically reach the clinic due to various reasons, reliable assessments can be conducted, contributing to the development of personalized tele-rehabilitation programs for the child. Although more extensive studies will be needed in the future, we expect transport costs to fall.