İskelet displazileri: 5 yıllık Hacettepe tecrübesi
Skeletal dysplasias: 5 years' Hacettepe experience
Yazar: EDA DİDEM ŞÜKÜR
Danışman: PROF. DR. KORAY BODUROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Genetik = Genetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akondroplazi = Achondroplasia ; Boy = Body height ; Büyüme bozuklukları = Growth disorders ; Cücelik = Dwarfism ; Disostozlar = Dysostoses ; İskelet = Skeleton

Özet:
İskelet displazileri orantısız boy kısalığı nedenleri arasında yer alan, kemik ve kıkırdağın jeneralize hastalıklarıdır. Ortalama insidansı 1/5000 civarındadır. Bu hastalıkların tanısı için ayrıntılı medikal öykü, fizik inceleme, radyolojik tetkikler ve gerekli özel durumlarda moleküler analiz ve/veya doku örneklemesi kullanılır. Bu çalışmada Ocak 2005-Aralık 2009 arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Genetik Ünitesi'ne başvurmuş 229 erkek, 182 kız toplam 421 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Bu değerlendirme için Hacettepe Üniversitesi Çocuk Hastanesi hasta dosyaları ve genetik ünitesi hasta kayıtlarından yararlanıldı. Çalışmaya dahil edilmiş hastaların yaş ortalaması 70.8 ay idi (0.03-312 ay), %55.8'inde anne-baba arasında akrabalık mevcuttu. Uluslararası İskelet Displazisi Derneği 2006 sınıflamasına göre hastalıklar gruplandırıldığında ilk sırada literatür ile uyumlu olarak ?FGFR3 grubu? (en sık akondroplazi), ikinci sırada ise ?azalmış kemik dansitesi grubu?nun yer aldığı görüldü. Tüm çalışmada %46.1 ile otozomal resesif kalıtım en sık görülen aktarım şekli idi, bazı hastalıklar için aynı aileden etkilenmiş bireyler mevcuttu, bu bulgular ülkemizdeki yoğun akraba evlilikleri ile ilişkilendirildi. Postmortem inceleme ile iskelet displazisi tanısı almış 10 fetüs arasında ikişer hasta ile osteogenezis imperfekta tip2 ve tanatoforik displazi en sık görülen hastalıklardı. Bu bulgular da literatür ile uyumlu idi ve iskelet displazisi tanısı için uzman ellerde yapılacak prenatal ultrasonografinin ve hastayı doğru merkeze yönlendirmenin önemini vurgulamakta idi. Çalışmaya dahil bazı hastalar farklı klinik, moleküler veya radyolojik bulguları ile literatüre katkıda bulunan vakalar olarak ayrıca paylaşıldı. Doğu Akdeniz ve akraba evliliklerinin sık görüldüğü Ortadoğu'da iskelet displazileri hakkında yapılmış en kapsamlı retrospektif analiz olan bu çalışma ile coğrafyamızda görülen iskelet displazileri hakkında yeni ve tanımlayıcı bilgiler elde edilmiştir.

Abstract:
Skeletal dysplasias are an important cause of disproportionate short stature. They are generalized disorders of bone and cartilage and their overall incidence is approximately 1/5000 live births. Detailed medical history, physical examination, radiological investigations and in special circumstances molecular analysis and/or tissue sampling are means which aid in skeletal dysplasia diagnosis. In this study 421 patients- 229 males and 182 females- who were seen at Hacettepe University İhsan Doğramacı Children?s Hospital Pediatric Genetics Unit between January 2005-December 2009 were retrospectively analysed. For this analysis Hacettepe University Children?s Hospital records and records of Pediatric Genetics Unit were used. The mean age of the patients was 70.8 months (0.03-312 months). In 55.8% of patients consanguineous marriages were remarkable. When grouped according to the ?International Skeletal Dysplasia Society 2006 classification? the most frequently seen disease group was ?FGFR3 group? (achondroplasia).?Decreased bone density group? took the second place and these findings were consistent with the literature. The most frequent form of disease inheritance was the autosomal recessive pattern (46.1%), in some families more than one affected member were present and these results have been attributed to frequent consanguineous marriages in the sample. Among 10 fetal autopsies in the study- consistent with the current knowledge- osteogenesis imperfecta type 2 and thanatophoric dyplasia were the leading diseases. These fetal autopsies emphasized the importance of a detailed prenatal ultrasound and referring the patient to a tertiary center which is specialized in skeletal dysplasia management. In the study some patients who had made contributions to the literature by their new and different clinical, molecular or radiological findings were discussed in detail. This study is unique in many ways like being the first broad retrospective analysis of pediatric skeletal dysplasias in East Mediterranean and Middle-East region where consangineous marriages are very frequent.