Türkiye muhasebe standartları ve Vergi Usul Kanunu çerçevesinde stokların değerlemesi ve denetimi
The valuation and auditing of inventories according to turkish accounting standards and Tax Procedural Law
Yazar: YONCA KÜÇÜK
Danışman: YRD. DOÇ. KEREM SARIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Standartlar = Standards ; Stok = Stock ; Stok değerleme = Stock valuation ; Stok kontrol = Stock control ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Uluslararası Muhasebe Standartları = International Accounting Standarts ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code ; Vergiler = Taxes

Özet:
Stoklar, işletmelerin üretim veya ticari faaliyetlerini istikrarlı bir şekilde devam ettirebilmelerinde en etkin rolü olan varlık kalemleridir. Ülkemizde vergi ağırlıklı bir muhasebe sisteminin varlığı nedeniyle, işletmeler de ağırlıklı olarak stoklara ilişkin muhasebe kayıtlarını, değerlemeleri ve raporlamaları VUK' un hükümlerine göre yapmaktadırlar. Ancak bu hükümler sadece mali kârın belirlenmesi için bir ölçüt olup; muhasebe düzenine ilişkin kurallar bütünü olarak algılanmamalıdır. Bu çalışmanın kapsamında da; işletmelerin VUK' a göre stoklarla ilgili yaptıkları muhasebeleştirmelerin, değerlemelerin ve raporlamaların, bir muhasebe kuralları bütünü olarak geliştirilen ve Türk Ticaret Kanunu taslağının onaylanması ile uygulanması zorunlu hale gelecek olan ?Türkiye Muhasebe Standartları? nın hükümlerine göre dönüştürülmesi ve iç denetim faaliyetleri kapsamında stokların denetimi ele alınmıştır. TMS ve VUK arasında farklılıkların en yoğun olduğu hükümler, değerleme hükümleridir. O nedenle de, bu çalışmada, her iki uygulama açısından değerleme hükümleri incelenmiş; bu değerleme hükümleri de dikkate alınarak VUK' a göre oluşturulan finansal tabloların TMS' ye göre dönüştürülmesinden sonra TMS çerçevesinde stokların denetimi anlatılarak bir uygulama yapılmıştır. Çalışmada, stokların denetimi, iç denetim faaliyetleri ile sınırlandırılmıştır.

Abstract:
Inventories are the asset items which have the most effective duty of making enterprises keep their production and trade activities stable. In Turkey, accounting system is based on taxes. Thus enterprises make bookkeeping records, valuations and reportings relating to inventories under the rules of Tax Procedure Law. On the other hand the rules of Tax Procedure Law are just measure of determination of tax base. Hence those rules must not be perceived as entire rules of accounting system.This study includes transmutation of enterprises' bookkeeping records, valuations and reports relating to inventories according to Tax Procedure Law to the rules of Turkish Accounting Standards which are developed as entire accounting rules and will have compulsory application by authentication of Turkish Commercial Code's outline, and also auditing of inventories within the context of internal auditing activities. The evaluation rules have the most consistency of the difference between Turkish Accounting Standards and Tax Procedure Law. Therefore by this study the evaluation rules of both applications are discussed. By paying attention of those evaluation rules, after transmuting of financial statements, which are prepared in respect of Tax Procedure Law, to in respect of Turkey Accounting Standards, according to these standards, auditing of inventories is explained with a practice. Moreover in this study auditing of inventories is bordered by internal auditing activities.