Yazılı metinlerde içerik düzenlemenin öğrenmeye etkisi
The effect of content arrengement in written text upon learning
Yazar: ELİF KARACA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHİNUR KARATAŞ COŞKUN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Meslek dersleri = Professional course ; Metin = Text ; Metinden öğrenme = Text learning ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İçerik = Content ; İçeriğe dayalı öğretim = Content instruction

Özet:
Bu araştırmada, Anadolu Öğretmen Liselerinde okutulan Öğretmenlik Meslek Bilgisine Giriş dersinde, klasik ve edimsel koşullanma kavramları konusunda içerik düzenlemesi yapılmış metnin ve içerik düzenlemesi yapılmamış metnin öğrenmeye etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma; giriş, kuramsal açıklamalar ve ilgili araştırmalar, yöntem, bulgular, sonuçlar tartışma ve öneriler olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır.Araştırmada yarı deneysel yöntemlerden ön test - son test kontrol gruplu model kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemiyle; 2007-2008 öğretim yılında Adana İli Seyhan İlçesindeki İMKB Anadolu Öğretmen Lisesi'ne devam eden, 9. sınıfların üç ve 11. sınıfların dört şubesinde okuyan, 166 öğrenci oluşturmuştur.Araştırmada veri toplama aracı olarak, deney gruplarında edimsel koşullanma ve klasik koşullanma kavramlarıyla ilgili içerik düzenlemesi yapılmış olan yazılı metinler kullanılmıştır. Kontrol gruplarında ise içerik düzenlemesi yapılmamış metinler kullanılmıştır. Bu metinler oluşturulurken, söz konusu kavramlarla ilgili bilgiler kitaplardan olduğu gibi alınmıştır. Araştırmada edimsel koşullanma kavramı ile ilgili 11 maddelik, klasik koşullanma kavramı ile ilgili 15 maddelik ?Başarı Testi? kullanılmıştır. Grupların öntest puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek için bağımsız gruplar t-testi analizi yapılmıştır. Bu araştırmada deneysel işlemin etkisini belirlemek amacıyla öntest puanları kontrol edilerek, grupların ortalama puanları arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla tek faktörlü kovaryans analizi (Ancova) kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin kavramların içerik ögeleri ile ilgili başarıları, doğru ve yanlış cevapların frekans ile yüzdeleri hesaplanarak saptanmıştır.Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular şu şekilde özetlenebilir:Klasik koşullanma kavramı ile ilgili, içerik düzenlemesi yapılmış ve yapılmamış metinlerle çalışan öğrencilerin klasik koşullanma ön test puanları kontrol edildiğinde klasik koşullanma son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu (F=34.809 p=.000 ) bulunmuştur.Edimsel koşullanma kavramı ile ilgili, içerik düzenlemesi yapılmış ve yapılmamış metinle çalışan öğrencilerinin ön test edimsel koşullanma puanları kontrol edildiğinde edimsel koşullanma son test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu (F= .104 p=.000) bulunmuştur.Deney grubunda kullanılan metinlerin içeriği kavram öğretimi stratejilerine uygun olarak hazırlanmıştır ve kavramın içerik öğelerinin tamamını kapsamaktadır. Bu durumda içerik düzenlemesi yapılmış metinlerin öğrencilerin başarılarını olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Deney grubunda kullanılan metinlerde, örneklerin ayırtedici olmayan özelliklerinin dağılımının çeşitliliği sağlanmıştır, bu düzenleme de öğrencilerin son test başarılarını olumlu yönde etkilemiş olabilir. Kontrol gruplarında kullanılan metinler, söz konusu kavramlarla ilgili kitaplardan alınmıştırKlasik koşullanma kavramını içerik düzenlemesi yapılmış metinden çalışan deney grubunun da, içerik düzenlemesi yapılmamış metinden çalışan kontrol grubunun da tanım ve özelliklerle, örnek-özellik ve örneklerle, örnek olmayanlarla ilgili olan soruları cevaplama oranlarının genelde yükseldiği bulunmuştur.Edimsel koşullanma kavramını içerik düzenlemesi yapılmış metinden çalışan deney grubunun da, içerik düzenlemesi yapılmamış metinden çalışan kontrol grubunun da tanım ve özelliklerle, örnek-özellik ve örneklerle, örnek olmayanlarla ilgili olan soruları cevaplama oranlarının genelde yükseldiği bulunmuştur.Araştırmanın uygulamaya yönelik önerileri, öğrencilerin aynı kavramların, farklı kaynaklarda nasıl açıklandığını görmeleri sağlanabilir. Yazılı metinlerde kavramın içerik öğelerine tam olarak yer verilmelidir. Örneklerin ayırtedici olmayan özelliklerinin dağılımının çeşitli olması sağlanmalıdır.Örnek ve örnek olmayan eşleştirilmesinde bir veya birkaç özelliğin benzer olmasına dikkat edilmelidir Öğrencilere içerik öğeleriyle ilgili olarak hem sunu yapılmalı hem alıştırma yaptırılmalıdır.Öğrencilerin kavramlarla ilgili olarak ne öğrendikleri değerlendirilirken, soruların kavramın içerik öğeleriyle ilgili olmasına dikkat edilmelidir. Araştırmanın yapılan araştırmalara yönelik önerileri, öğrencilerin yazılı metinlerle daha uzun sürelerde çalışması sağlanabilir. Örnek analizlerinin istatistiksel analizleri de yapılabilir.Anahtar Kelime: Yazılı Metin, İçerik Düzenleme, Kavram Öğretimi.

Abstract:
In this study, at ?Introduction to Teaching? course at Anatolian Teaching High Schools it was aimed to determine whether there is a diference between the text the content of which is arrenged and the text the content of which isn?t arrenged in terms of classical and operant conditioning. The research is made of 6 parts: Introduction, theoretical explanations and related studies, method, findings and commentary, conclusion and suggestions.In the research, one of the semi-experimental methods, the model with pre test- post test control group was used. The experimental group is composed of 166 students who attend Adana Seyhan İMKB Anatolian High School, three classes from the 9 th grade and four classes from the 11 th grade.The written texts which were used in the experimental groups were used by the researcher and in these texts content arrangement is made about operant and clasical conditioning concepts.On the other hand, in teh control groups the texts the content of which isn?t arrenged, while composing these texts, information abaout the concepts mentioned was taken from the boks. A success test of 11 items about operant conditioning concept and another success test of 15 items about classical conditioning were used and they were also prepared by the researcher. T-test analysis was made in dependent groups to determine whether there is an expressive difference between the pretest scores of the groups. In this study Ancova was used to determine whether there is an expressive difference between the average scores of the groups. And it was aimed to determine the effect of experimental process by checking the pretest scores. In both experimental and control groups, students? success related to the content elements of concepts, was determined calcualting the freguency of the right and wrong answers.The findings of the research can be summerized as:When the pretest scores were checked, of the students who studied the texts in which the content is arrenged and the texts in which the content isn?t arrenged, it was found that there is an expressive difference between the classical conditioning post test scores in favor of the experimental grous (F=34.809 p=.000 ).About operant conditioning concept, when the pretest operant conditioning scores were checked, of the students who studied the texts in which the content is arrenged and the texts in which the content isn?t arrenged, it was found that there is an expressive diffrence between the operant conditioning scores (F= .104 p=.000).The content of texts used in the control group was prepared according to the strategies of content teaching and it consists of all the content elements of the concept. It could be concluded that the texts the contents of which are arrenged affect the success of students positively.In the texts used in the experimental groups, ıt was provided with the diversity of distribution of the non ? distinguishing properties of the examples. So it can be thought that this arrengement could affect the students? post test success positively. The texts used in control groups were extracted from the boks related to concepts mentioned.In both groups who studied the clasical conditioning concept with the text in which the content is arranged and text in which the content isn?t arrenged, it was found that the rate of answering the questions of definitions and qualities; example-qualities and examples; non-examples were generally high.In both two groups who studied the operant conditioning concept with the text in which the concent is arranged and the text in which the concent isn?t arranged, it was seen that the rate of answering the questions of definitions and qualities; example-qualities and example; non-examples was generally high.Keyword: Written text, Content Organization, Concept Teaching.