Submandibular bez eksizyonu yapılan tavşanların parotis bezi histopatolojisi
Histopathology of parotid gland in rabbits after submandibulary gland excision
Yazar: YAVUZ SULTAN SELİM YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. İRFAN KAYGUSUZ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Histopatoloji = Histopathology ; Parotis bezi = Parotid gland ; Submandibular gland = Submandibular gland ; Submandibular gland hastalıkları = Submandibular gland diseases ; Tavşanlar = Rabbits

Özet:
Bu çalışmanın amacı submandibular bez eksizyonu sonrasında parotis bezinde histopatolojik değişiklikler olup olmadığının araştırılmasıdır.
Çalışma, 1200-3000 gram ağırlığında 21 adet dişi Yeni Zelanda türü tavşan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Denekler rastgele yedişerli üç gruba ayrılmıştır. Grup I? deki deneklerin tek taraflı submandibular bezleri çıkarılmış ve bir ay sonra parotis bezleri de çıkarılarak histopatolojik olarak incelenmiştir. Grup II?deki deneklerin  her iki taraf submandibular bezleri çıkarılmış ve bir ay sonra  parotis bezleri çıkarılarak parotis bezinde oluşan değişiklikler histopatolojik açıdan incelenmiştir. Grup III?deki deneklere (Kontrol grubu) herhangi bir müdahale yapılmadan parotis bezleri çıkarılmış ve histopatolojik olarak incelenmiştir. Spesmenler yarı ince doku kesitlerinde asiner hücrelerde mukus birikimi, interkalat duktus lümeninde dilatasyon, interkalat duktus lümeninde mukus birikimi, sitoplazmik granül birikimi, myoepitelyal hücre sayısı parametreleri açısından ışık mikroskobu ile değerlendirilmiştir. Her deneğe ait kesitten dört adet alan (x40, 100, 200, 400 objektif büyütme) sayılmış ve her grup için dört adet alanın ortalaması alınmıştır. Elde edilen bulgular; yok: - (0), hafif: + (1), orta: ++ (2), şiddetli: +++ (3) olarak derecelendirilmiştir.
Çalışmamızda, grup I ile grup III arasında interkalat duktuslarda dilatasyon  (p:0.006) ve asiner hücrelerde mukus birikimi (p: 0.001) bakımından anlamlı farklılık saptanırken, sitoplazmik granül birikimi (p:0.211), interkalat duktus lümeninde mukus birikimi (p:0.174) ve myoepitelyal hücre sayısı (p:0.74) bakımından anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Asiner hücrelerde mukus birikimi (p:0.040) bakımından grup I ile grup II arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanırken (p<0.05), interkalat  duktus lümeninde dilatasyon (p:0.298) bakımından ise her iki grup arasında anlamlılık tespit edilmemiştir. Sitoplazmik granül birikimi, interkalat duktus lümeninde mukus birikimi ve myoepitelyal hücre sayısı bakımından grup I ve grup II arasında ve grup I ile grup III arasında istatistiksel olarak anlamlılık saptanmamıştır (p değerleri sırasıyla 0.244, 0.164 ve 1.00). Duktus lümeninde mukus birikimi açısından grup II ile grup III arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p:0.027). 
Çalışmamızın sonucunda tek taraflı veya bilateral submandibular bezlerin çıkarılması ile parotis bezinde histopatolojik olarak değişiklikler olduğunu söyleyebiliriz.

Anahtar Kelimeler: Submandibular bez eksizyonu, parotis, histopatoloji

Abstract:
The study was conducted on 21 female New Zeland rabbits weighing between 1200-1300 grs. The rabbits were randomly divided into  three groups, seven rabbits in each. In group one;  unilateral submandibulary gland excised and one month later parotid glands excised and evaluated , in group two bilateral submandibulary glands excised and one months later parotid glands excised, in group three no surgical operation made to submandibulary glands and one month later parotid glands excised and evaluated histopathologically. Semihtin sections from the specimen were analyzed for  mucoid collection in asinary cells, dilatation of intercalated ducts, mucoid collection in intercalated ducts, cytoplasmic granule collection and myoepithelial  cell count by using an optical microscope. Four areas were analyzed ( on an objective magnification of 40x, 100x, 200x and 400x) in four sections taken from each group. The mean values of the data pertaining to this areas were calculatedand the results were classified into four categories: Absent: - (0), mild: + (1), moderate: ++ (2) and severe: +++ (3).
In this experimental study there was significant difference between group I and group III in dilatation of intercalated ducts(p:0.006)  and mucoid collection(p: 0.001) in asinary cells (p<0.05), but no significant difference was identified between group I and III in cytoplasmic granule collection,(p:0.211) mucoid collection in intercalated ducts(p:0.174) and myoepithelial cell(p:0.74) count (p>0.05). A significant difference was observed between group I and group II in mucoid collection in acinary cells (p:0.040), but there was no significant difference was observed in other parameters (p>0.05). There was no significant difference was observed between group I and group II and between group I and group III in cytoplasmic granule collection, mucoid collection in intercalated ducts and myoepithelial cell count (p>0.05). There was significant difference was observed between group II and group III in mucoid collection in intercalated ducts (p:0.027).
At the result of our study we can say that, significant histopathologic changes occur in parotid glands after unilateral or bilateral submandibulary gland excision.

Keywords: Submandibulary gland excision, parotid gland, histopathology