Yaşam becerileri eğitimi kılavuzunun fen bilgisi öğretmen adaylarının takım çalışması becerisine yönelik mesleki bilgileri ve bu beceriyi kullanma durumları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of life skills education guide on pre-service science teachers' professional knowledge of teamwork skills and their use of this skill
Yazar: AYÇA ÖZÜM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU KİRMAN BİLGİN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Takım çalışması becerisi 2013 yılı itibariyle fen bilimleri dersi öğretim programına dahil olmuştur. Bu nedenle fen bilgisi öğretmenlerinden öğrencilerine fen bilimleri dersleri aracılığı ile takım çalışması becerisini kazandırmaları beklenmektedir. Bu durum fen bilgisi öğretmenlerinin takım çalışması becerisine yönelik mesleki bilgi kazanmaları ile mümkündür. Fen bilgisi öğretmenlerinin bu mesleki bilgiyi edindikleri süreçlerin başında ise adaylık dönemi gelmektedir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının takım çalışması becerisine yönelik mesleki bilgilerinin yetersiz olduğu ise tespit edilen bir durumdur. Tespit edilen bu durumdan yola çıkılarak mevcut araştırma bağlam temelli öğrenme uygulamalarına dayalı fen bilimlerinde yaşam becerileri eğitimi kılavuzunun fen bilgisi öğretmen adaylarının takım çalışması becerisine yönelik mesleki bilgilerinin gelişimine ve bu beceriyi kullanma durumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Mevcut araştırma tek grup ön test-son test deneysel desen ile yürütülmüştür. Araştırmaya Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan bir devlet üniversitesinin üçüncü sınıfında öğrenim gören 82 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmanın amacı kapsamında veri toplayabilmek için altı adet açık uçlu sorudan oluşan takım çalışması becerisini mesleki tanıma testi ve yarı yapılandırılmış mülakat soruları kullanılmıştır. Testte yer alan sorular fen bilgisi öğretmenliği takım çalışması becerisine yönelik mesleki bilgi göstergeleri dikkate alınarak geliştirilmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının ön test ve son test uygulamalarından aldıkları puanlar Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda bağlam temelli öğrenme uygulamalarına dayalı fen bilimlerinde yaşam becerileri eğitim kılavuzunun takım çalışması becerisine yönelik mesleki bilgilerinin gelişimi üzerine anlamlı derecede etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda bağlam temelli öğrenme uygulamalarına dayalı fen bilimlerinde yaşam becerileri eğitim kılavuzunun üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının çoğunluğunun takım çalışması becerisine ait mesleki bilgisinin geliştirilmesi gereken düzeyden zayıf derecede kabul edilebilir düzeye, bir bölümünün ise orta derecede kabul edilebilir düzeye çıkarttığı görülmüştür. Bağlam temelli öğrenme uygulamalarına dayalı fen bilimlerinde yaşam becerileri eğitimi kılavuzunun fen bilgisi öğretmen adaylarının takım çalışması becerisini kullanma durumları üzerindeki etkisi incelemek için takım çalışması becerisi gelişim göstergeleri dikkate alınmıştır. Yedi adet göstergeye yönelik dokuz mülakat sorusu adaylara yönlendirilmiştir. Mülakatlardan elde edilen verilerine bakıldığında ise öğretmen adaylarının çoğunun takım çalışması becerisi kapsamındaki özellikleri gösterdikleri sonucuna varılmıştır. Araştırma sonuçlarına dayanarak üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının ortaokul fen bilimleri dersinde takım çalışması becerisine yönelik mesleki bilgilerinin geliştirilmeye çalışıldığı daha uzun süreli araştırmalar yapılması önerilebilir. Aynı zamanda yürütülecek deneysel süreçte adayların takım çalışması becerisini geliştirebilmek ve ölçebilmek amacıyla problem durumu oluşturabilme etkinliklerine daha çok fırsat tanınması önerilebilir.

Abstract:
Teamwork skill has been a part of science curriculum since 2013. Therefore, science teachers are expected to equip students with teamwork skills through science course. This can be possible when science teachers possess professional knowledge of teamwork skills. The primary period during which science teachers acquire such knowledge is when they are candidates. It is also acknowledged that science teachers candidates' do not have enough professional knowledge of teamwork skills. Based on this situation, the current research aimed to examine the effect of the life skills education guide in science based on context-based learning practices on the development of science teacher candidates' professional knowledge of teamwork skills and their use of this skill. This is an experimental study with pre-test/post-test design for a single group. The participants of the study are 82 third-year science teacher candidates studying in a state school located in Eastern Black Sea Region. In order to collect data within the scope of the research, the professional recognition test of teamwork skills consisting of six open-ended questions and semi-structured interview questions were used. The questions in the test were designed taking into account professional indicators of teamwork skills regarding science teaching. The science teacher candidates' pre-test and post-test scores were analyzed via Wilcoxon signed rank test. As a result of the research, it was determined that the life skills training guide in science based on context-based learning practices had a significant effect on the development of professional knowledge about teamwork skills. At the same time, it has been observed that the life skills training guide in science based on context-based learning applications has increased the professional knowledge of teamwork skills of the majority of the third grade science teacher candidates from the level that needs to be developed to a weakly acceptable level, and some of them to a moderately acceptable level. Teamwork skill development indicators were taken into account in order to examine the effect of life skills education guide in science enriched with context-based learning practices on pre-service science teachers' use of teamwork skills. Nine interview questions for seven indicators were directed to the candidates. Looking at the data obtained from the interviews, it was concluded that most of the pre-service teachers showed the characteristics within the scope of teamwork skills. Based on the results, it is recommended that further long-term studies can be carried out to improve thirdyear science teacher candidates' professional knowledge of teamwork skills regarding middle school science course. Furthermore, it is recommended that activities focusing on problem creation can be employed more so as to improve and measure the candidates' teamwork skills during the experimental process.