Marmara Denizi Güney Şelfi aktif tektoniğinin araştırılması
Investigation of active tectonics of the Southern Shelf of the Sea of Marmara
Yazar: KAMİLE NESİL KAÇAR
Danışman: DOÇ. DR. SEDA OKAY GÜNAYDIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Dünya üzerinde sismik olarak en aktif faylardan biri olduğu bilinen Kuzey Anadolu Fayı (KAF), Anadolu'nun kuzey hattı boyunca devam etmekte ve Marmara Bölgesi'nde üç ana kola ayrılmaktadır. Depremlerin KAF'ın kuzey kolu üzerinde diğer kollara oranla daha fazla yoğunlaştığı gözlenmiştir. Ancak güney Marmara Denizi şelfinde yer alan orta kol hakkında yapılan çalışmalar sınırlı sayıda olmasına rağmen, tarihsel depremler burada bulunan fayların da büyük ölçekli depremler yaratabileceğini gösterdiğinden bu fay sistemlerinin orta şelfteki bölümünün detaylı araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışma kapsamında, Marmara Denizi güney şelfinde yer alan Kapıdağ Yarımadası ile İmralı Adası arasında kalan bölge tektonik anlamda incelenmiştir. Çalışmada, TÜBİTAK 112Y026 nolu ikili işbirliği projesi kapsamında, Marmara Denizi'nin güney şelfini incelemek amacıyla 2013 ve 2014 yıllarında Dokuz Eylül Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü ile Columbia University, Lamont-Doherty Earth Observatory Enstitüsü ve Kaliforniya Üniversitesi, Santa Barbara arasında ortaklaşa gerçekleştirilen SOMAR projesi kapsamında toplanan çok kanallı sismik yansıma ve sparker sismik yansıma veri setleri kullanılmıştır. Ayrıca Marmara Denizi'nin genel tektoniğini araştırmak amacıyla 2008 yılında aynı ortaklar ile yürütülen TAMAM projesi (Turkish American Multichannel Project) bünyesinde toplanan çok kanallı sismik yansıma veri setinden de yararlanılmıştır.
Çalışmada yararlanılan sismik veriler yüksek ayrımlı orta erim özelliğine sahip olduğundan, bu derinliğe kadar görülen faylar haritalanmıştır. Bu kapsamda iki ana doğrultu atımlı fay sistemi haritalanmıştır. Ayrıca çalışma alanında gözlenen akustik temel ayrıntılı şekilde yorumlanmış ve temele kadar izlenen faylar ortaya konmuştur. Akustik temel üzerinde kalan seviyeler ise çalışmada stratigrafik olarak yorumlanmıştır.

Abstract:
North Anatolian Fault (NAF), among the most active faults in the world, continues along the northern part of Anatolia and splits into three branches near Marmara Sea. Earthquakes are more intensely observed on the northern branch compared to the others. Although the researches on the middle branch of NAF, located on the southern Marmara Sea shelf are scanty, it is aimed to investigate these fault systems on the central shelf in detail, since historical earthquakes show that these faults can also cause large-scale earthquakes.
In this study, tectonics of the area existing in between Kapıdağ Peninsula and İmralı Island on the southern shelf of the Sea of Marmara is investigated. In this scope, multichannel seismic reflection and sparker seismic reflection data sets collected in 2013 and 2014 within the scope of a bilateral TUBİTAK project numbered 112Y026 (SOMAR Project), in cooperation between Dokuz Eylül University, Institute of Marine Sciences and Technology, Columbia University, Lamont-Doherty Earth Observatory and University of California, Santa Barbara, are used in order to investigate the southern shelf. In addition, multi-channel seismic reflection data set acquired during TAMAM (Turkish American Multichannel) project carried out with the same partners in 2008 to investigate the general tectonics of the Marmara Sea are also used.
Due to the mid-range penetration of high resolution seismic data utilized in the thesis, faults up to this depth have been observed. In this context, two main strike-slip fault systems are mapped. In addition, the acoustic basement observed in the study area is interpreted thoroughly and the faults cutting the basement are discovered. Also, the seismic reflections above the acoustic basement are stratigraphically interpreted.