Cinsiyete göre algılanan vücut kompozisyonu, egzersiz düzeyi, egzersize güdülenme sebepleri ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişki
The relationship between perceived body composition, exercise level, reasons for exercise and exercise addiction
Yazar: MUSTAFA ALTUNKAYNAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF ZİYAGİL
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Egzersiz = Exercise ; Egzersiz bağımlılığı = Exercise addiction ; Motivasyon = Motivation ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Araştırmalar, egzersiz motivasyonunun egzersiz bağımlılığının önemli bir öncülü olabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada erkek ve kadınlarda algılanan vücut kompozisyonu, egzersiz düzeyi, egzersize güdülenme sebepleri ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmiştir. 
Bu çalışma tanımlayıcı ilişkisel ve karşılaştırmalı tarama modelinde yapılmıştır. Bu çalışmada yaşları 18 ile 50 arasında değişen katılımcılar, İstanbul'un en iyi fitness merkezlerinden biri olan MAC Kanyon Spor Salonu'nun 297 üyesiydi. İkili grup karşılaştırılmasında t- testi ve değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.  
Bu çalışmanın sonuçları, erkeklerden farklı olarak, kadınlarda 1-2 yıl deneyime sahip olanlar ile 3-5 yıl deneyime sahip olanlar arasında ortalama yaş, egzersiz deneyimi, vücut kitle indeksi ve aylık gelir açısından anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Erkeklerde iki grup arasında egzersiz motivasyonu alt boyutlarından ustalık, görünüş, psikolojik durum, rekabet ve zevk boyutları ile egzersiz bağımlılığı ölçeği aşırı odaklanma ve duygu değişimi, bireysel sosyal ihtiyaçların ertelenmesi ve çatışma ve tolerans gelişim ve tutku bakımından 3-5 yıllık deneyimi olanların lehine anlamlı farklılıklar vardır. Kadınlarda egzersiz motivasyon ile egzersiz bağımlılığı ölçeği alt boyutları bakımından iki grup arasında anlamlı farklılık yoktur. Hem erkeklerde hem de kadınlarda egzersiz bağımlılığı ölçeği alt boyutları ile egzersiz motivasyon ölçeği alt boyutları arasında pozitif anlamlı korelasyonlar vardır. Fiziksel ve demografik özellikler sadece egzersiz bağımlılığı ölçeği tolerans gelişimi ve tutku alt boyutu ile anlamlı düzeyde ilişkilidir.
Sonuç olarak kadınların aksine egzersiz deneyimi yüksek erkeklerin egzersiz bağımlılığının tahmininde egzersiz motivasyonu alt boyutlarının kullanılabileceği görülmektedir.

Abstract:
Researches showed that exercise motivation may be an important antecedent of exercise addiction. In this study, the relationship between perceived body composition, exercise level, motivation to exercise and exercise addiction in male and female was investigated.
This study was conducted in descriptive relational and comparative model. The participants aged 18 to 50 years old in this study were 297 members from MAC Kanyon Gym, one of the top fitness centers in Istanbul. T-test was used for pairwise comparison and Pearson correlation analysis was used to determine the relationships between variables.
The results of this study showed that, unlike males, there were significant differences between 1-2 years of experience and those with 3-5 years of experience in terms of mean age, exercise experience, body mass index and monthly income in females. There were also significant differences in favor of those with 3-5 years of experience in terms of mastery, appearance, psychological state, competitiveness and pleasure sub-dimensions and exercise addiction scale in terms of excessive focus and mood change, delay of individual social needs, conflict and tolerance, development and passion between the two groups in males. There was no significant difference between the two groups in terms of exercise motivation and exercise addiction scale sub-dimensions in females. There are positive and significant correlations between exercise addiction scale sub-dimensions and exercise motivation scale sub-dimensions in both males and females. Physical and demographic characteristics are only significantly correlated with the development of tolerance and passion sub-dimension of the exercise addiction scale.
As a result, it was seen that exercise motivation sub-dimensions can only be used in the estimation of exercise addiction behavior with high exercise experience males.