Roma'nın Anadolu'daki egemenlik politikası: Kentler ve bağımlı krallıklar (İ.Ö. 133-İ.Ö. 89)
Roman policy of domination in Anatolia: Cities and the client kingdoms; 133-89 B. C
Yazar: MURAT TOZAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ÖZKAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Asia eyaleti = Asia state ; Bithynia = Bithynia ; Egemenlik = Sovereignty ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Kilikya = Cilicia ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Pontus = Pontus ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Roma Cumhuriyeti'nin İtalya'daki bir kent-devletinden Akdeniz imparatorluğuna dönüşme süreci, antik çağdan itibaren birçok araştırmacı için için ilgi çekici bir konu olagelmiştir. Bu süreçte Roma'nın Hellenistik dünya ile olan ilişkileri bilhassa önemlidir. Roma'nın aralarında siyasal, sosyal, ekonomik çıkar ilişkileri ya da düşmanlıklar bulunan krallıklar, yerel hanedanlar, kent birlikleri ve kent devletlerinin bulunduğu Hellenistik dünya ile ? dolayısıyla Anadolu ile ? gerçek anlamda teması İ.Ö. III. yüzyıl sonlarında başlamıştır. Bu dönemden itibaren Hellenistik dünyanın Roma egemenliğine girme süreci de başlamıştır.188 yılında Roma'nın Anadolu'dan Seleukoslar hakimiyetini tamamen ortadan kaldırarak, buradaki kent ve krallıklar ile ilgili düzenlemelerde bulunması, bölgede Roma egemenliğinin başlamasına neden olmuştur. Anadolu'da doğrudan Roma yönetimi, 133 yılında Pergamon kralı III. Attalos'un, krallığını bir vasiyetname ile Roma'ya bırakması ile başlamıştır. Yeni epigrafik belgelerin yayınlanması ve bunların üzerinde yapılan tartışmalar Anadolu'da doğrudan Roma egemenliğinin başlama süreci ile ilgili bilinenleri yeniden değerlendirme gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Önceleri Roma'nın Attalos'un vasiyetini kabul etmekte kararsız ve tereddütlü olduğu düşünülürken, yeni kanıtlar bunu tam aksini göstermektedirler.Tezimizde ele alınan dönem, Roma iç politikasında da politik kamplaşmanın giderek derinleştiği bir süreç ile paraleldir. Bu doğrultuda Anadolu'da gerek kentler gerekse bağımlı krallıklar üzerindeki Roma politikalarının, Roma iç politikasındaki gelişmeler ile doğrudan ilintili olduğu olduğu görülmektedir. Fakat iç politik çekişmelerin ve kişisel çıkarların Anadolu'da Roma'nın çıkarlarının önüne geçmesi Roma için bir felaketle sonuçlanmıştır. 89 yılında başlayan I. Mithridates Savaşı ile birlikte kentlerde bulunan Romalılar toplu bir şekilde katledilmiş ve Anadolu'daki Roma egemenliği geçici olarak ortadan kalkmıştır.

Abstract:
Transformation of Rome, from a city-state to a Mediterranean empire has been an interesting subject since the ancient period to many scholars. In this transformation process, the relations between Rome and the Hellenistic world are particularly important. Real contact of Rome with the Hellenistic world, ? accordingly with Anatolia ? consisting of several kingdoms, local dynasties, leagues of cities and city states which have relationships based on political, social and economic interests or enmities had began towards end of the 3rd century B.C. From that time, the period of Roman rule over the Hellenistic world has also started.Elimination of the Seleucid hegemony over Anatolia and regulations about the cities and local kingdoms in Anatolia by Rome in 188 B.C. gave rise to the beginning of Roman hegemony in the region. Direct Roman rule in Anatolia has been started after 133 B.C when Attalus III, king of Pergamum, had bequeathed his kingdom to Rome. Publication of and the debates on new epigraphical documents revealed need of a reassessment of existing information about the early period of direct Roman rule in Anatolia. Previously it was thought that Rome was hesitant and reluctant about accepting of the testament of Attalus, however the new evidences have shown that actually it was quite opposite.The period which is the subject of this thesis, is parallel with deepening of political polarization in the domestic politics in Rome. Apparently, Roman policies in Anatolia over cities and client kingdoms are directly connected by the developments in the domestic politics of Rome. However domestic political controversies and personal interests surpassed Rome?s benefits in Anatolia and this has resulted in a disaster for Rome. By the beginning of the First Mithridatic War, in 89 B.C., all of the Roman residents in the cities were massacred and Roman rule in Anatolia has temporarily ceased.