Vergi hukuku yönüyle teknokent faaliyetlerinin değerlendirilmesi
Assesment of technopole activities with respect to Tax law
Yazar: SULTAN TÜTMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAR SOYDAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Mali hukuk = Fiscal law ; Teknokentler = Technopolis ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi istisnası = Tax exclusion ; Vergi muafiyeti = Tax exemption ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bilime ve teknolojilere dayalı araştırmalar büyük ölçüde üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinde gerçekleştirilmektedir. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, son yıllarda etkinlik kazanan araştırma merkezleri durumundadır. Bu merkezlerde gerçekleştirilen Ar-Ge ve endüstriyel tasarım gibi faaliyetler vergisel teşvikler yoluyla desteklenmektedir. Vergisel teşvik ve diğer destekler, kurumlar ve gelir vergisi kanunları başta olmak üzere ilgili mevzuat açısından belirleyici öneme sahiptir. Teknokentlere sağlanan vergisel muafiyet ve istisnaların, Ar-Ge gelişmişlik düzeyine ek olarak farklı ölçekte ekonomik gelişmeye ve verimliliğe de etkileri bulunmaktadır. Bu tezde, vergi hukuku yönüyle teknokent faaliyetleri değerlendirilmiştir. Bilim ve teknoloji politikaları bakımından; gelir, harcama ve kaynak dağılımı yönüyle Ar-Ge faaliyetlerine stratejik hedefler ve yapay zekâ gibi yeni bilgi teknolojileri doğrultusunda yön verilmelidir. Vergi hukuku ve vergi politikaları bakımından ise, teknolojik değişim ve zamanla ortaya çıkan ihtiyaçlar gözetilerek hukuksal belirsizlikler ve uygulama farklılıkları (KDV gibi) giderilmelidir. Bu yönüyle mali mevzuatın değişimlere bağlı olarak güncellenmesi önem taşımaktadır. Yüksek öğretimdeki teknik ve akademik personelin teknokent çalışmalarıyla bütünleştirilmesi, önemli bir gelişme parametresi olarak göz önünde tutulmalıdır. Bununla birlikte, teknokent çalışmalarının üniversiteler üzerinde kontrolsüz ticarileşme baskısını artırması olumsuz bir etken olarak kaydedilmelidir.

Abstract:
The investigations based upon science and technologies are mostly performed in the universities and the high technology institutes. Technology development zones are the centers which have been come to the fore recently. The studies performed in these centers such as research-development (R&D) and design activities are supported by the tax advantages which have determinative importance on the corporate and income taxes being in the first place with regards to the applicable law. The privileges and exceptions obtained for the technopoles have the effects on R&D development level as well as different scales economic progress and productivity. In this thesis, technopole activities are appraised with respect to tax law.  From the science and technology politics, it is necessary to address the expense and the resource allocation of R&D activities based on strategic targets and new technologies like artificial intelligence. As for that tax law and tax policy, it should be eliminated the legal uncertainties and differences in practice like diversity in value-added tax applications. From this aspect, it is required to update the fiscal regulations based on the current variations. Consolidating the qualified technical and academic staff working at higher education with technopole studies comes into prominence as a development parameter. However, it should be noticed as a negative effect that the technopole activities could turn up unrestrained commercialization pressure over the universities.