Fiğ+arpa yeşil gübre karışımlarının farklı çiçeklenme dönemlerinde toprağın azot kazancına (nmin), biyolojik aktivitesine ve bitki biyomas verimine etkisi
The effect of vetch+barley green fertilizer mixtures on nitrogen boiler (nmi̇n), biological activity and plant biomass yield of the soil in different floweri̇ng periods
Yazar: ÖZGE KOÇ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÖK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarla koşullarında yürütülen bu çalışmada fiğ+arpa yeşil gübre bitkilerinin üç farklı karışım oranı, iki farklı çiçeklenme döneminde (%10 ve %90) toprağa karıştırılmıştır. Toprağa karıştırılmasının ardından 0-20 cm derinlikten toplamda yedi dönemde alınan toprak örneklerinde bitki verimi (biyomas), azot mineralizasyon hızı ve miktarı, toprak solunumu, dehidrogenaz aktivitesi (DHG) ve mineral azot formları (NH4-N ve NO3-N) konsantrasyonu üzerine etkisi belirlenmiştir. Mikrobiyal aktivite ile mineral azot konsantrasyonları kontrol parsellerine göre %10 çiçeklenme parselleri için %14-77 arasında (ortalama %35) bir artış gösterirken, %90 çiçeklenme parsellerinde ise bu düzey %9-117 arasında (ortalama %55) gerçekleşmiştir.  Bağımlı değişkenleri kontrol parseline göre en fazla etkileyen uygulama her iki çiçeklenme dönemi için de ortalama %36'lık artış ile F60A40 uygulamasında olmuştur. Fiğ baklagil bitkisi ile karışım olarak uygulanan arpa buğdaygil bitkisinin, yeşil gübrelemedeki karışım oranının artmasına bağlı olarak toprak solunumu, DHG, azot mineralizasyon hızı ve miktarı değerlerinin yükseldiği ve sürdürülebilir hâle geldiği belirlenmiştir. En yüksek mikrobiyal aktivite değerleri, %90 çiçeklenme ve karışım olan parsellerden elde edilmiştir. Çalışmadan elde edilen tüm bulgular ışığında, çalışmanın yürütüldüğü Ege Bölgesi ve benzeri iklim koşullarına sahip diğer bölgeler için topraktaki mikrobiyal aktiviteyi artırmak amacıyla %60+%40 oranında fiğ+arpa yeşil gübre karışımının %90 çiçeklenme döneminde toprağa karıştırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Fiğ, Arpa, Toprak Solunumu, Azot Mineralizasyonu, Nmin, Dehidrogenaz, Yeşil Gübreleme

Abstract:
In this study carried out under field conditions, three different mixing ratios of vetch + barley green manure plants were incorporated into the soil in two different flowering periods (10% and 90%). Plant yield (biomass), nitrogen mineralization rate and amount, soil respiration, dehydrogenase activity (DHG), in the soil samples taken from a depth of 0-20 cm for a total of seven periods after incorporating into the soil were determined. Microbial activity and mineral nitrogen concentrations increased between 14-77% (average 35%) for 10% flowering plots, while this level was between 9-117% (average 55%) in 90% flowering plots. The treatment that affected the dependent variables the most compared to the control plots was the F60A40 with an average increase of 36% for both flowering periods. It was determined that the values of, soil respiration, DHG and nitrogen mineralization rate and amount increased and the continuity of this increase was provided due to the barley-non-legume-plant applied as a mixture with the vetch-legume-plant as well as the increasing in its ratio of the green plant mixture. The highest microbial activity values were obtained from plots with both 90% flowering and plant mixture. In the light of all the findings obtained from the study, it can be recommended that vetch+barley green manure mixture, as a rate of 60% +40% can be incorporated into the soil during their 90% flowering period in order to stimulate the microbial activity in the agricultural soils under the Mediterranean climate.

Keywords: Vetch, Barley, Soil Respiration, Nitrogen Mineralization, Dehydrogenase, Green Manuring