Gazali'nin eserlerinde Yahudiliğe yaklaşımı
Ghazzali's approach to Judaisme in his works
Yazar: AYŞE YAVUZ YÜKSEL
Danışman: PROF.DR. MEHMET AYDIN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Ebu Hamid Gazali, sadece İslam tarihçileri tarafından iyi bilinmez,Yahudilik öğrencileri, felsefe ve İlahiyat öğrencileri de onu iyi tanır. Onun sıradaninsan seviyesine indiğini ve onları doğru dinsel deneyimlerin zirvesine çıkarmakiçin ilahi emirlerin yerine getirilmesine ve dinsel yaşama doğru yaklaşımıanlatmaya çalıştığını görüyoruz. Ancak aynı zamanda felsefenin ve teolojinindoruklarına çıktığını ve dinsel kavram ve olguların anlaşılması hususunda budisiplinlerin temsilcilerini allak bullak ettiğini görüyoruz. Onun öğretilerindeYahudiliğin yeri ve onun Yahudiler ve Yahudiliğe karşı tutumunu bilmekistememiz şaşırtıcı olmasa gerekir. Ancak bu konuda onun hayatı, kitapları veöğreticisi hakkındaki sayısız eserlerde bulunmazÖzetle Gazali zamanının tasavvuf ve ilahiyat (kelam) literatüründe tekolmasına rağmen onun diğerlerinden ayıramayız. Onun yazıları gayri Müslimleriçin yeni bir şey ortaya koymaz. Akli ve dinsel yaşama yeni bir ahlaki ve psikolojikbir yaklaşımın temellerini atmasına rağmen. Gazali'nin kendisini tamamenkoparamadığı hem Batı'da hem de Doğu'da koyu bir taassubun hakim olduğu birdönemde yaşadığını göz önüne alırsak bunu doğru anlarız. Dahası önceki Sufilergibi o da Yahudilik ve Hıristiyanlığa karşı tutum sorununu kişinin ahirete hazırlığıve ahlaki gelişimi için önemli addetmiştir. Bu dinin mensupları ile yapılanmünakaşaları Allah'ın onlar için vermiş olduğu hükmü değiştirmeyecek boş biruğraş olarak kabul etmiştir.

Abstract:
Abû Hâmid Al-Ghazzali is well know not only to historians of İslam butalso to students of Judaism and of religion and philosophy in general. We haveseen him descend to the level of the ordinary people and trying to impart to themthe right approach to religious living and to the fulfilment of the divine commandsso as to elevate them to the summit of true religious experience; but at the sametime, we know that he scaled the heights of the philosophy and theology and shookthe assuranse of the exponents of these disciplines with regard to religious conceptsand the proper understanding of religious phenomena. It is not surprising,therefore, that we should wish to know Al-Ghazzâlî?s attitude towards Jews andJudaism and the place of Judaism in his teachings. Yet, this subject is not dealtwith in any of the numerous publications dealing with his life, boks and doctrine,although studies of this king have been carried out with regard to theologianspreceding, and historians following him.To sum up, although Al-Ghazzâlî is unique in both the theological and Sûfîliterature of his time, we cannot isolate him from the rest of his generation. Hiswritings disclose no new attitude towards teh non-Muslims, even though he laid thefoundations for a new moral and psychological approach to all the phenomena ofintellectual and religious life. We shall understand this properly if we bear in mindthat he lived in a period of fanatical orthodoxy in both East and West, from whichhe could not detach himself completely. Moreover, he, like earlier Sûfîs, did notregard teh question of the attitude towards Judaism and Christianity aspraticularly important for the moral improvement of the individual and hispreparation for the next world, and he may even have considered the whole debatewith the adherents of these religions a superfluous attempt to change Allah?sdecree upon them.