Büyük ölçekli süt sığırcılığı işletmelerinde değişken süt, et ve yem fiyatlarının yatırımın karlılığı üzerine etkileri
The effects of different milk, meat and feed prices on profitability of the investment for the large scale dairy cattle operation
Yazar: ALTAN DURANLI
Danışman: DOÇ.DR. İBRAHİM KAYA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalımada deiken süt, et ve yem fiyatları çerçevesinde büyükölçekli süt sıırcılıı iletmesi yatırımı için (1000 ba inek, serbestsistem, orta derece yalıtılmı barınak) yatırımın karlılık analiziyapılmıtır. lk 6 ay içinde barınaklar, saımhane vb. temel sabit yatırımsüreçlerinin tamamlanması öngörülmütür. 10 yıllık iletme hayatıöngörüsü baz alınarak, aylık esasta sürü akım projeksiyonu ve yemrasyonları oluturulmutur. Sürü akım projeksiyonuna iletmenin 7.ayının baında, doumuna 3 ay kalmı 250 adet Siyah Alaca gebe düveile balanmı, daha sonra 10., 13. ve 16. ayların baında yine 250'erbalık partiler halinde, 6 aylık gebe düveler satın alınarak,buzaılamaların yıl içerisine düzgün daılması hedeflenmitir. Buzaıdöneminden yetikin döneme kadar her bir dönem için (buzaı, dana,düve, inek vb.) belirli ayıklama oranları uygulanmı ve ayıklananhayvanların satılması öngörülmütür. Erkek buzaıların 2 aylık yaınsonunda satılması planlanmıtır. neklerde yıllık % 25 ayıklama oranıesas alınmı, bu seviyenin tutturulması için % 13 seviyesinde gebe ineincanlı fiyat esasından satıı yapılmıtır. Kapasite fazlası olumasınıengellemek için 3. yıl ve takip eden yıllarda canlı fiyat esasından gebedüve satıları yapılmıtır. Gebe inek ve düvelerin 6 aylık gebe ikensatılması öngörülmütür.Sabit yatırım kalemleri içinde canlı yatırımlar % 36, inaat ileri %31 ve ana makine ve donatım % 18 ile en yüksek deere sahipVIolmulardır. Toplam sabit yatırım tutarı 9 milyon YTL olarakgerçeklemitir. 10 yıllık iletme giderleri süreci içinde yemin % 56.5,personelin % 12.1, amortismanın % 13.4 ve suni tohumlamanın % 1.5paya sahip olduu bulunmutur. Süt, kasaplık satı, canlı hayvan vegübre satıları ile tevikler gelir kalemleri olarak deerlendirilmitir.Bunlar içinde süt % 57.2 ile en yüksek payı alırken, bunu % 23.0 ile canlıhayvan satı geliri, % 13.6 ile tevikler, % 4.8 ile kasaplık satı ve % 1.4ile gübre takip etmitir.Bu çalımada belirtilen süt, kasaplık satı, canlı hayvan ve yemfiyat seviyeleri öngörüleri dahilinde yapılan hesaplamalarda iki temelfinansal gösterge olan yatırımın geri dönü süresi ve yatırımın iç karlılıkoranı sırasıyla 7.37 yıl ve % 19.17 olarak bulunmutur. 7.37 yıllık birgeri dönü süresi çok kısa bir süreç deildir. % 19.17 iç karlılık oranı,iletmenin 2-10. yılları boyunca % 8`den % 1.5`a gerileyen indirgemeoranı (discount rate) ile kıyaslandıında tatminkar bir seviyedir. Sabırlıve yatırım gücü yüksek bir giriimci için, 2. yıla % 8 ile balayarak 10.yıla % 1.5 ile ulaan indirgeme oranları öngörüsü dahilinde, % 15 düzeyive üzerinde iç karlılık oranı seviyeleri önerilebilir. Dolayısıyla buçalıma dahilinde belirtilen kasaplık satı ve canlı hayvan fiyatlarında %25'e kadar varan düü, yem fiyatlarında % 15'e kadar varan artı ve sütfiyatlarında % 10'a kadar düü yaanması halinde bile yatırım sırasıyla% 15.97, % 15.78 ve % 15.94 iç karlılık oranlarına sahip olarakcazibesini koruyacaktır. Bununla birlikte 7.37 yıl olan geri dönü süresisırasıyla 8.26, 8.56 ve 8.49 yıl düzeylerine uzayacaktır.Anahtar Kelimeler; Büyük Ölçekli Süt Sıırcılıı, DeikenFiyatlar, Finansal Gösterge, Geri Dönü Süresi, ç Karlılık Oranı, SürüAkım.VII

Abstract:
In this study, for different milk, meat and feed price level outline,investment profitability analysis for the large scale dairy cattle operation(1000 cows, free-stall, moderately insulated barn) was performed. In thefirst 6 months, it was projected to complete the period for basic fixedinvestments like barns, milking house etc. Monthly based herdprojections and feeding rations were presented and calculations weremade based on 10 years of operation life. Herd flow projection was givena start in the seventh month of the operation by introducing 250 headpregnant Holstein heifers at 3 months to parturition, then by followingeach time with 250 head, 6 months pregnant heifers procurement at thebeginning of 10th, 13th and 16th months of the operation, proper calvingwas aimed. For each period from calving to adult (calf, weaned calf,heifer, cow etc.), specific selection ratio was applied and culled animalswere sold. Male calves were planned to be sold at the end of two monthsold age. For cows % 25 culling rate was applied, to maintain that level %13 pregnant cow was sold based on live value. In order to prevent overcapacity accumulation, pregnant heifers were sold based on live price inyear 3 and years following. Pregnant cows and heifers were projected tobe sold as they are 6 months pregnant.Among the fixed investment items the highest values are shared bylive investments % 36, construction works % 31 and main machines andequipping % 18. Total fixed cost was calculated as 9 million YTL.VIIIThrough out 10 years long expenditure period feed % 56.5, personnel %12.1, depreciation % 13.4, artificial insemination % 1.5 cost figures werefound. Milk, butchery meat, live animal, manure and governmentsupports were evaluated as income items. Among these, milk was havingthe greatest share with % 57.2, followed by live animal sales % 23.0,supports % 13.6, butchery meat % 4.8 and manure % 1.4.In this study, based on the calculations for the proposed milk,butchery meat, live animal and feed price level, the two basic indicatorspayback period of the investment and internal rate of return (IRR) valueswere found as 7.37 year and % 19.17 respectively. 7.37 year paybackperiod is not a short period. % 19.17 IRR, when compared to the discountrate through out the 2-10 years of the operation, being % 8 down to % 1.5ratios respectively, can be considered as satisfactory. For anyentrepreneur having patience and good invesment power, consideringdiscount rate % 8 in the second year down to % 1.5 in year 10, % 15 andabove levels of IRR is proposable. Consequently, in the scope of thisstudy, even the mentioned price levels for butchery meat and live animaldecreases by % 25, for feed increases by % 15 and for milk decreases by% 10, the IRR of the investment still will be attractive sustaining %15.97, % 15.78 and % 15.94 levels. Besides, payback period willdeteriorate from 7.37 to 8.26, 8.56 and 8.49 years respectively.Keywords: Large Scale Dairy Cattle Operation, Variable PriceLevels, Financial Indicator, Payback Period, Internal Rate of Return,Herd Flow.