Ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerindeki psikofarmakolojik tedavilerin kalite değerlendirmesi
Quality assessment of psychopharmacological treatments in mental health hospitals
Yazar: HÜLYA ENSARİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN CEYLAN ; DOÇ. DR. AYTÜL HARİRİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Ruh Sağlığı alanında verilen bakımın maliyetinin artması, tanı ve tedavi araçlarının uygunsuz olarak kullanımının giderek yaygınlaşması üzerine, dünyanın bir çok ülkesinde hastanelerin finans kaynağı olan sigorta şirketleri ve idari acenteler dikkatlerini kalitenin değerlendirilmesi konusuna yöneltmişlerdir. Bu amaçla artan çalışmalar sonunda; bakımın izlenmesini, istenen standartlarla kıyaslanmasını ve gerektiğinde tespit edilen hataların düzeltilmesine yönelik aşamaları kapsayan "Kalite Kontrol Program" ları geliştirilmiştir. Dünya çapında bile sınırlı sayıda literatür bulunan bu konu ile ilgili olarak ülkemizde yapılmış bir çalışma henüz bulunmamaktadır.
Bu programlarda, kalitenin geniş kapsamlı olarak değerlendirilebilmesi için, bakımın "yapısal durum", "süreç" ve "sonuç" ölçümlerinin yapılması gerektiği belirtilmiş ve bugün için en pratik yöntem olarak, tedavi sürecinin kalitesini araştırmaya yönelik APA tarafından geliştirilen "Psikofarmakolojik Tarama Kriterleri" önerilmektedir.
Bizim çalışmamızda da, APA'nın hazırlamış olduğu "Psikofarmakolojik Tarama Kriterleri" kullanılarak, ülkemizde bulunan 3 ruh sağlığı ve hastalıkları hastanesindeki toplam 612 yatan hasta dosyası geriye dönük olarak incelenmiş; uygulanmış olan antipsikotik, antiparkinsoniyen, anksiyolitik, antidepresan ve lityum tedavilerinin, yaygın olarak kabul edilmiş endikasyon, minimal dökümantasyon, uygun doz aralığı, süre, eşlik eden medikasyon, ek hizmetler, yan etki ve kontrendikasyon açısından APA kriterlerine uygunlukları araştırılmıştır.
Sonuç olarak, tüm psikotrop ilaç gruplarında tedavinin kalite kontrolünde en önemli veri kaynağı olan minimal dokümantasyonun (% 36.7-% 65.6) oldukça yetersiz olduğu; polifarmasi uygulamalarının tüm ilaç gruplarında (% 30.2-% 77.7) yaygın olduğu; verilen tedavinin takibinde önemli olan, içinde laboratuvar tetkikleri ve vital fonksiyon takiplerinin de yer aldığı ek hizmetlerin de tüm psikotrop ilaç gruplarında (% 26.2-% 65.1) sıklıkla eksik olduğu tespit edilmiştir.
En belirgin olarak bulmuş olduğumuz bu sonuçlar ve diğer ek bulgular literatür ışığı altında tartışılmış; psikiyatride kalite kontrol sisteminin uygulanması, yapısal, süreç ve sonuç ölçümleri doğrultusunda tespit edilen aksaklıkların giderilmesi ve sürekli kalitenin geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In recent years, as the cost of mental health care began to rise by inappropriate overuse of certain diagnostic and therapeutic techniques, the insurance companies and government agencies focused on the assessment of health care funded by them. And so, "Quality Assurance Programs'' were developed in order to observe what is done, compare the medication with the desired standards and correct the deficiencies if necessary. As there is little practical literature on quality assurance in psychiatry around the world, there is not any literature about this subject in Turkey. With the Quality Assurance Program, the quality of care can be assessed by evaluating aspects of "structure", "process" and "outcome". So, "Psychopharmacological Screening Criteria" are developed by APA in order to evaluate drug usages as practical way of researching for the quality of treatment process.
In this study, by using Psychopharmacological Screening Criteria, in 3 Mental Health Hospital from Turkey, 612 inpatient documentation are reviewed retrospectively and resarched for the useges of the Antipsychotic, Antiparkinson, Antianxiety, Antidepressants and Lithium medications if they are appropriately used according to common professional accepted indications, minimal documentation, generally accepted dosage range, unusual duration of therapy, unusual concomitant prescribing, critical adverse developments, critical adjunctive services, relative contraindications defined in the Psychopharmacological Screening Criteria.
As a result, in all psychotropic medications, minimal documentation which is the most valuable resource of information in implementation of quality assurance, found deficient at a ratio between % 36.7- % 65.6. The ratio of polypharmacy in all psychotropic medications found between %30- %77.7. And critical adjunctive services were absent in all psychotropic medications with a ratio between % 26.2- %65.1.
The most significant findings and the other additional findings are discussed with the relevant literature. And also, suggestions about the implementation of quality assurance program, the deficiencies found by the structure, process and outcome measurements of quality assessment and how these can be corrected and what can be done about continuous improvement of quality in psychiatry