Türkçe mobil gerçek gürültülerde konuşmayı ayırt etme cümle testinin geliştirilmesi ve normalizasyon değerleri
Development and normalization values of the turkish mobile sentence test for speech discrimination in real noises
Yazar: EDA KURT
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Gürültü = Noise ; Konuşma = Speech ; Konuşma testleri = Speech tests ; Konuşmayı ayırdetme testleri = Speech discrimination tests ; Mobil uygulama = Mobile application ; Sinyal-gürültü oranı = Signal-noise rate

Özet:
Gürültüde konuşma testleri; genellikle beyaz gürültü, konuşma spektrum gürültüsü gibi gürültülerde kelime veya cümle listeleri ile sinyal-gürültü oranıyla değerlendirilir. Bu çalışmada, Türkçe mobil "İstanbul Gerçek Gürültülerde Konuşmayı Ayırt Etme Cümle Testi" geliştirilmiş ve normalizasyon değerleri elde edilmiştir. Cümle listeleri için daha önce koherens analizi yapılmış spektral dengeli cümlelerin ses kayıtları kullanılmıştır. Gürültü kayıtları için, çocukların ve gençlerin en çok maruz kaldıkları alışveriş merkezi, sınıf ve lunapark gerçek ortam gürültüleri çalışmada kullanılmıştır. MATLAB R2018a ile bu gürültülerin frekans-zaman, genlik-zaman ve frekans-genlik grafikleri değerlendirilerek gerçek gürültülerde cümle testi için hazırlanmıştır. Geliştirilen mobil uygulama, 8-12 yaş arası çocuk (10 kadın, 10 erkek; yaş: 10,50±1,504) ve 18-22 yaş arası genç (10 kadın, 10 erkek; yaş: 19,90±1,651) gruba olmak üzere 80 dB, 60 dB ve 40 dB gürültü şiddetlerinde yukarıdaki 3 farklı ortam gürültüsü uygulanarak sinyal-gürültü oranları ve gürültüde konuşmayı ayırt etme yüzde puanları araştırılmıştır. Çocuk grubun 80 dB gürültü şiddet seviyesinde sinyal-gürültü oranı ve gürültüde konuşmayı ayırt etme yüzde puan sonuçlarıyla 40 dB gürültü şiddet seviyesindeki gürültüde konuşmayı ayırt etme yüzde puan sonuçlarına bakıldığında alışveriş merkezi ve lunapark gürültüsü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmiştir (p<0,05). Çocuk grupta alışveriş merkezi gürültüsünde, 80 dB ve 60 dB gürültü şiddetlerinde elde edilen gürültüde konuşmayı ayırt etme yüzde puan sonuçlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık elde edilmiştir (p<0,05). Çocuk ve genç grup arasında üç farklı ortamda ve üç farklı gürültü şiddetinde anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05). Lunapark gürültüsünde alışveriş merkezi gürültüsüne kıyasla, 60 dB şiddet seviyesinde 80 dB şiddet seviyesine kıyasla daha iyi sonuçlar elde edilmiştir.  
Anahtar Kelimeler: Cümle konuşma testleri, Mobil uygulama, Sinyal-gürültü oranı

Abstract:
Speaking tests in noise; Generally, noises such as white noise and speech spectrum noise are evaluated with a list of word or sentence and the signal-to-noise ratio. In this study, the Turkish mobile "Istanbul Sentence Test for Speech Discrimination in Real Noises" was developed and normalization values were obtained. For the sentence lists, sound recordings of spectrally balanced sentences that were previously analyzed for coherence were used. For the noise recordings, the real ambient noises of the shopping center, classroom and amusement park where children and young people are most exposed were used in the study. With MATLAB R2018a; frequency-time, amplitude-time and frequency-amplitude graphs of these noises were evaluated and prepared for sentence test in real noises. Developed mobile application, to be in the group of children aged 8-12 (10 women, 10 men; age: 10.50±1.504) and young (10 women, 10 men; age: 19.90±1.651) between 18-22 years old by applying the above 3 different ambient noise at 80 dB, 60 dB and 40 dB noise intensities, signal-to-noise ratios and speech discrimination percentage points in noise were investigated. In the children group, a statistically significant difference was obtained between the shopping center and amusement park noise, when the speech discrimination in noise the percentage score results and signal-to-noise ratio at the noise level of 80 dB and speech discrimination in noise the percentage score results for distinguishing speech in noise at the noise level of 40 dB (p<0,05). In the children group, a statistically significant difference was obtained in the percentages of distinguishing speech in the noise obtained at 80 dB and 60 dB noise levels in the shopping center (p<0.05). There was no significant difference between the children and young people in three different environments and three different noise intensity (p>0.05). Better results were obtained in amusement park noise compared to shopping center noise at 60 dB intensity level compared to 80 dB intensity level.
Key Words: Sentence speech tests, Mobile application, Signal-to-noise ratio