Ortaokul öğretmenlerinin iş doyumu ve öğrencilerin başarısı ile öğrenmesine yönelik görüşleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between secondary school teachers' job satisfaction and their views on students' success and learning
Yazar: İBRAHİM GÜLDEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL ARİF KIRKIÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğretmenlerinin iş doyumu ve öğrencilerin başarısı ile öğrenmesine yönelik görüşleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel modelde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında, İstanbul ili Esenyurt ilçesinde yer alan, resmi ve özel 36 ortaokulda görev yapmakta olan 2246 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılan 440 öğretmen oluşturmuştur.
Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Öğrencilerin Başarısı ile Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği ve İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Veriler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Çarpım Moment Korelasyonu ve regresyon teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucuna göre; ortaokul öğretmenlerinin orta düzeyde iş doyumuna sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, Öğrencilerin Başarısı ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği alt boyutları olan, öğrencinin duyuşsal özellikleri ile başarı ilişkisine yönelik görüş, öğrencinin ön öğrenmeleri ile başarı ilişkisine yönelik görüş, zekâ ile başarı ilişkisine yönelik görüş ve öğrencinin başarısının değiştirilebilirliğine yönelik görüş alt boyutlarında ölçeği cevaplayan öğretmenlerin ortalamalarının olumlu (katılıyorum) düzeyinde olduğu belirlenmiştir.
Ortaokul öğretmenlerinin iş doyumlarının cinsiyete, çalışılan okul türüne, yaşa, mesleki kıdem yılına göre anlamlı farklılık göstermediği. Ancak eğitim düzeyinde lisansüstü mezunu öğretmenlerin, ön lisans-lisans mezunu öğretmenlere göre iş doyumlarının anlamlı derecede daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Ortaokul öğretmenlerinin öğrencilerin başarısına ve öğrenmesine yönelik görüşleri cinsiyete, eğitim düzeyine, çalışılan okul türüne, yaşa ve mesleki kıdem yılına göre anlamlı farklılık göstermemektedir.
Ortaokul öğretmenlerinin iş doyumu ile öğrencilerin başarısına ve öğrenmesine yönelik görüşleri arasında orta düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. İş doyumu ile öğrencinin duyuşsal özellikleri ile başarı ilişkisine yönelik görüş; öğrencinin başarısının değiştirilebilirliğine yönelik görüş ve zeka ile başarı ilişkisine yönelik görüş alt boyutları arasında düşük düzeyde pozitif korelasyon tespit edilmiştir.  Öğrencinin ön öğrenmeleri ile başarısına yönelik görüş ile iş doyumu arasında ise anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır.
Ortaokul öğretmenlerinin iş doyumları, öğretmenlerin öğrencinin duyuşsal özellikleri ile başarı ilişkisine yönelik görüşlerini, öğrencinin başarısının değiştirilebilirliğine yönelik görüşlerini, zekâ ile başarı ilişkisine yönelik görüşlerini ve genel olarak öğrencilerin başarısına ve öğrenmesine yönelik görüşlerini anlamlı şekilde yordamaktadır. Ancak, ortaokul öğretmenlerinin iş doyumları, öğrencinin ön öğrenmeleri ile başarı ilişkisine yönelik görüşlerini anlamlı bir şekilde yordamamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Akademik Başarı, Başarıya Yönelik Öğretmen Görüşü, Öğrenmeye Yönelik Öğretmen Görüşü, Öğretmen İş Doyumu, Ortaokul Öğretmeni, Öğrenci Başarısı.

Abstract:
The aim of this study was to examine the relationship between secondary school teachers' job satisfaction and their views on students' success and learning. This study was carried out in the correlational model that is a type of the quantitative research methods. The initial population of this study consisted of 2246 teachers working in 36 public and private secondary schools in the Esenyurt district, Istanbul, in the 2020-2021 academic year. The final sample of the study consisted of 440 teachers reached by convenient sampling method.
Personal Information Form, Teachers' Views on Students' Success and Learning Scale and Job Satisfaction Scale were used as data collection tools in this study. Data were analyzed using t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson Product Moment Correlation and regression techniques.
Based on the results of the study, it was identified that secondary school teachers had a moderate level of job satisfaction. In addition,  the scores of the teachers who answered the scale in the sub-dimensions of the Teacher Views on Students' Success and Learning scale indicated that they agreed with views on the relationship between the student's affective characteristics and success, the relationship between the student's pre-learning and success, the relationship between intelligence and success, and the changeability of the student's success.
It was also revealed that job satisfaction of secondary school teachers did not differ significantly according to gender, type of school, age, and professional seniority. However, it was determined that the job satisfaction of teachers with a graduate degree at education level was significantly lower than teachers with an associate degree or bachelor's degree.
Secondary school teachers' views on students' success and learning do not differ significantly according to gender, education level, type of school, age and professional seniority.
A moderately positive and significant relationship was found between secondary school teachers' job satisfaction and their views on students' success and learning, and the view on the relationship between job satisfaction and student's affective characteristics and success.  Also, a low level of positive correlation was found between the sub-dimensions of the view on the changeability of the student's success and the view on the relationship between intelligence and success. There was no significant correlation between the student's pre-learning and the view on success and job satisfaction.
Secondary school teachers' job satisfaction significantly predicts teachers' views on the relationship between student's affective characteristics and success, their views on the changeability of student success, their views on the relationship between intelligence and success, and their views on students' success and learning in general. However, secondary school teachers' job satisfaction does not significantly predict their views on the relationship between student's pre-learning and success.

Keywords: Academic Success, Teacher View on Success, Teacher View on Learning, Teacher's Job Satisfaction, Secondary School Teacher, Student's Success.