Evlilikte eşini aldatan erkeklerin bilişsel meşrulaştırma süreçlerinin ahlaki uzaklaşma açısından incelenmesi
Examining the cognitive justification processes of men who have infidelity experiences during the marriage in terms of moral disengagement
Yazar: BÜŞRA NUR DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ARSLANTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlaki kayıtsızlık = Moral disengagement ; Aile = Family ; Aile danışmanlığı = Family counseling ; Evlilik = Marriage

Özet:
Aldatma davranışının ahlak dışı olduğu toplumlarca bilinen genel bir kabuldür. Öte yandan geçmiş araştırmalar aldatmanın özellikle erkeklerde olmak üzere evlilik yaşantısında sıklıkla karşılaşılan bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır. Buradan hareketle, ahlak dışı olduğu kabul edilen bir davranışın nasıl bu kadar sıklıkla gerçekleştirildiği sorusundan yola çıkarak mevcut araştırma tasarlanmıştır. Mevcut araştırma, eşlerini aldatan erkeklerin aldatma davranışlarını inceleyerek, bu davranışlarını nasıl meşrulaştırdıklarını ahlaki uzaklaşma kuramı çerçevesinde anlamayı amaçlamıştır. Araştırmanın bir diğer amacı ise aldatmanın erkekler tarafından nasıl deneyimlendiğinin anlaşılmasıdır. 
Bu amaçlardan hareketle, aynı ilde yaşayan ve eşlerini evlilik yaşantısı boyunca en az bir kez aldatmış olan 8 erkek katılımcı ile yüz yüze yapılandırılırmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen mülakatlar ilk olarak ahlaki uzaklaşma kuramının mekanizmaları kapsamında analiz edilmiş ve eşlerini aldatan erkeklerin aldatma davranışını suçun mağdura yüklenmesi mekanizması başta olmak üzere; hüsnü tabirle ifade etme, sorumluluğun yön değiştirmesi, sorumluluğun yayılması, avantajlı kıyaslama ve sonuçların küçümsenmesi, görmezden gelinmesi veya yanlış yorumlanması mekanizmalarını kullanarak meşrulaştırdıkları bulunmuştur. Bununla birlikte insandışılaştırma mekanizmasının hiçbir katılımcı tarafından aldatmayı meşrulaştırmak için kullanılmadığı görülmüştür. 
İkinci aşamada ise aynı veriler betimleyici fenomenolojik analiz yöntemi ile analiz edilmiş ve neticesinde eşlerini aldatan erkeklerin aldatmayı ilişki, özdenetim, sosyal, bilişsel ve psikolojik olmak üzere beş farklı boyutta deneyimledikleri bulunmuştur. Buna ek olarak araştırma kapsamında bu temalar altında sınıflanan 11 kategori elde edilmiştir. Her iki aşamadan elde edilen bulgular kişilerin eşlerini aldatırken bu davranışları nasıl meşrulaştırdıkları hususundaki bilişsel arka plana ışık tutmuştur.

Abstract:
The behavior of infidelity is generally acknowledged as unethical within the society. On the other hand, past research indicates that infidelity is a commonly encountered issue during marital life, particularly among men. Building on this, the present study aims to understand how men who cheat on their spouses justify their infidelity behavior within the framework of moral disengagement theory. Another aim of the study is to comprehend how infidelity is experienced by men.
Based on these objectives, structured face-to-face interviews were conducted with 8 male participants residing in the same city who had cheated on their spouses at least once during their marital life. The interviews were initially analyzed within the scope of the mechanisms of moral disengagement theory. It was found that participants justified their infidelity behavior by employing mechanisms such as attributions of blame, euphemistic language, displacement of responsibility, diffusion of responsibility, advantageous comparison, and disregard or distortion of consequences. However, it was observed that the mechanism of dehumanization was not utilized by any participant to justify infidelity.
In the second stage, the same data was analyzed using the descriptive phenomenological analysis method. As a result, it was found that men who cheated on their spouses experienced infidelity in five different dimensions: relational, self-regulatory, social, cognitive, and psychological. Additionally, 11 categories were obtained, classified under these five themes. The findings of this research are thought to have an impact on the understanding of cognitive background of how individuals justify their infidelity when cheating on their spouses.