6. sınıf madde ve ısı ünitesinde gerçekleştirilen mühendislik tasarım temelli uygulamaların öğrencilerin problem çözme ve tasarım becerilerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of engineering design-based activities performed in 6th-grade "matter and heat" unit on problem-solving and design skills
Yazar: LÜTFİ UZEL
Danışman: DOÇ. DR. SEDEF CANBAZOĞLU BİLİCİ
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eylem araştırması = Action research

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; 6. sınıf Madde ve Isı ünitesinde gerçekleştirilen mühendislik tasarım temelli etkinliklerin öğrencilerin problem çözme ve tasarım becerilerine etkisinin incelenmesidir. Ayrıca gerçekleştirilen uygulamalar süresince öğrencilerin mühendislik mesleğine yönelik imajları ile STEM'e yönelik bilgi yapılarındaki değişimin araştırılması ve mühendislik tasarım temelli etkinliklere yönelik görüşlerinin incelenmesi de araştırmanın alt amaçları arasında bulunmaktadır. Eylem araştırması yönteminin kullanıldığı bu araştırma, 2017–2018 eğitim-öğretim yılında sosyo ekonomik düzeyi düşük öğrencilerin öğrenim gördüğü bir devlet okulunda 6. sınıfta öğrenim gören 26 öğrenci (16 kız, 10 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Madde ve Isı ünitesi kazanımları doğrultusunda yapılandırılan mühendislik tasarım temelli etkinlikler beş hafta süresince yürütülmüştür. Günlük Yaşama Dayalı Problem Çözme Becerileri Testi-GYDPÇBT (Pekbay, 2017), mühendislik imajı formu, kelime ilişkilendirme testi (KİT), öğrenci günlükleri, çalışma yaprakları araştırmanın veri toplama araçlarını oluşturmaktadır. Ayrıca etkinlikler sonucunda ortaya çıkan tasarımlar öğrencilerin tasarım becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla kullanılmıştır. GYDPÇBT'den elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistik analizi yöntemi kullanılmıştır. Mühendislik imajı formu, kelime ilişkilendirme testi ve öğrenci günlüklerinden elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizi ve sürekli karşılaştırılmalı veri analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analiz edilmesiyle elde edilen bulgular neticesinde, öğrencilerin kendi gerçek yaşamları bağlamında gerçekleştirilen mühendislik tasarım temelli fen etkinliklerinin; öğrencilerin problem çözme ve tasarım becerilerinin artmasına katkı sağladığı ortaya çıkmıştır. Mühendislik mesleğine yönelik imajları ile STEM bilgi yapılarında da gelişme olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kavramlar: Eylem araştırması, Mühendislik tasarım temelli fen eğitimi, Problem çözme becerisi, Tasarım becerisi.

Abstract:
The main purpose of this research study was to examine the impact of engineering design-based activities performed in 6th-grade unit titled 'Matter and Heat' on students' problem-solving and design skills. Moreover, the study included sub-objectives of investigating students' images towards the engineering profession during the activities and the alteration in knowledge structures towards STEM; and finally investigating students' opinions towards engineering design-based activities. The present study that employed the action research method was conducted with 26 6th-grade students (16 girls, 10 boys) who study in a public school, which provide education to students with low socioeconomic level, in the academic year of 2017-2018. In the scope of the study, the engineering design-based activities were structured in line with the learning outcomes of the unit titled 'Matter and Heat' were carried out for five week-period. The data collection tools of the study consisted of Problem-Solving Skills Test-PSST (Pekbay, 2017), engineering-image form, word association test (WAT), student journals, worksheets. In addition, the designs produced as a result of the study were used for the purpose of evaluating students' design skills. In the analysis of the data obtained from PSST, the descriptive analysis method was employed. In the analysis of the data collected from engineering-image form, word association test and student journals, the content analysis method and constant comparative data analysis method was used. The findings of the study obtained from the analysis of the obtained data revealed that engineering design-based activities which were performed in the context of students' lives have made a positive contribution to students' problem-solving and design skills. The findings also showed that there is an improvement in their images of the engineering profession and STEM knowledge structures.
Keywords: Action research, Engineering design-based science education, Problem solving skill, Design skill.