Matematik öğretmenlerinin yanlışa verdikleri dönütlerin öğrenci özgüvenleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi
The effects of feedback, given by mathematics teachers to errors, on students' self-esteem
Yazar: MUSTAFA ÇEVİKBAŞ
Danışman: PROF. DR. ZİYA ARGÜN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Geri bildirim = Feedback ; Hata = Error ; Hata düzeltme = Error correction ; Hata düzeltme yöntemleri = Error correction methods ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Öz güven = Self confidence ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, öğrenci yanlışlarına verilen dönüt türlerinin öğrenci özgüvenleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu ana amaç çerçevesinde özgüven boyutlarından okul akademik, sosyal ve genel özgüven üzerindeki dönüt etkileri araştırılmıştır. 
Çalışma nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji esas alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2011-2012 eğitim-öğretim yılı güz ve bahar döneminde Ankara il merkezinde bulunan bir devlet lisesinde öğrenim görmekte olan 7 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemiyle CSEI (Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri) uygulanan 172 öğrenci arasından belirlenmiştir.
Araştırma verileri CSEI, gözlem, görüşme ve yazılı dokümanlar aracılığı ile elde edilmiştir. Çalışmada veri zenginliğinin sağlanması adına çeşitleme (triangulation) yöntemine başvurulmuştur. Verilerin analizi aşamasında betimsel analiz yöntemi ve QSR NVivo.10 nitel veri analiz yazılımı kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, öğrenci yanlışlarının öğrenme sürecinin vazgeçilmez bir parçası olduğu, yanlışa verilen dönütlerin öğrenci özgüvenleri üzerinde önemli bir etken olduğu, yanlışa verilen bu dönütlerden azarlama, başkasına söz hakkı verme, yanlışı görmezden gelme dönütlerinin öğrenci özgüvenleri üzerinde olumsuz, basitleştirme, ipucu verme dönütlerinin olumlu, çelişki oluşturma, soru sorma,doğru cevabı söyleme, yanlış olduğunu bildirme dönütlerinin de hem olumlu hem de olumsuz etkileri olduğu belirlenmiştir. Öğrenci özgüvenleri üzerinde çelişki oluşturma, soru sorma dönütlerinin olumlu etkilerinin, doğru cevabı söyleme, yanlış olduğunu bildirme dönütlerinin ise olumsuz etkilerinin ağırlıkta olduğu tespit edilmiştir. Her ne kadar araştırma probleminin odağı dışında olsa da araştırmaya dâhil olan matematik öğretmenlerinin büyük bir çoğunluğunun dönüt tercihinde belli bir stratejiye sahip olmadıkları ve dönüt tekniklerini bilinçli olarak kullanmadıkları göze çarpmaktadır.
Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında öğretmen, öğretmen adayı ve araştırmacılara bir takım öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Öğrenci yanlışları, dönüt türleri, özgüven

Abstract:
In this research, it was aimed to reveal the effects of feedback types on students' self-esteem. To achieve this aim, the effects of feedback types on particular dimensions of self-esteem such as academic, social and general were investigated.
Phenomenological research design was employed for carrying out this research study. The sample consisted of 7 students selected via purposive sampling from 172 ninth-grade high school students enrolled to a state high school in Ankara during the fall and spring terms of 2010-2011 academic year.
The data of this study were gathered using by Coopersmith Self-Esteem Inventory (CSEI), observation, interview and written documents. We use the descriptive analysis and QSR NVivo.10 software to analyze the gathered data.
According to the findings of this study, students' errors and mistakes are indispensable part of the learning process and feedbacks have important effects on students' self-esteem. Some types of feedback such as "scolding (student)", "let 
(another student) to speak", "ignoring (student error)" and some types of feedback such as "giving some clues", "simplifying" affect students? self-esteem positively. However, some types of them such as "saying it is wrong", "saying correct answer", "create conflict" and "asking altered questions" have both positive and negative effects on students? self-esteem. Although it was out of the scope of the research problem, it was observed that the majority of mathematics teachers who were involved in the study were not deliberate about their choices of types of feedback and they did not have a specific strategy in giving feedback. Finally, some suggestions were made to teachers, prospective mathematics 
teachers and researchers in the light of the findings of the study.

Key Words: Students' errors, feedback types, self-esteem, self confidence