Soya fasülyesinde (Glycine Max (L.) Merr.) erkenci genotipler için seleksiyonda dikkate alınacak agronomik özelliklerin belirlenmesi
Determination of agronomic traits will be examined in the selection for early yielding genotypes of soybean (Glycine Max (L.) Merr.)
Yazar: MEHMET ERDOĞMUŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. FUNDA ARSLANOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Soya = Soybean

Özet:
Bu araştırma, Karadeniz Bölgesi Soya Islah Araştırmaları projesikapsamında erkenci genotipler için seleksiyonda dikkate alınacak agronomiközelliklerin belirlenmesi amacıyla, Samsun Karadeniz Tarımsal AraştırmaEnstitüsü deneme arazilerinde, 2005 ve 2006 yıllarında yürütülmüştür. Denememateryali F2 populasyonuna ait 154 hat ve 3 standart çeşitten oluşmuştur.Araştırmada ekim tarihinden itibaren ilk çiçeklenme süresi, olgunlaşmasüresi, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, bitki verimi ve 100tane ağırlığı gözlemleri alınmıştır.Elde edilen sonuçlara göre; hatlarda ilk çiçeklenme süresi 52.8-44.3 gün,olgunlaşma süresi 149.2-121.8 gün, bitki boyu 131.9-45.0cm, ilk baklayüksekliği 27.8-10.1cm, bakla sayısı 109.6-34.3 adet/bitki, bitki verimi 45.01-4.54g ve 100 tane ağırlığı 26.21-17.27g arasında değişmiştir.Ayrıca olgunlaşma süresi ile ilk çiçeklenme süresi, bitki boyu, bakla sayısıve 100 tane ağırlığı arasında olumlu ve önemli, ilk bakla yüksekliği ile iseolumsuz ve önemli ilişki bulunmuştur.Sonuç olarak; F2 populasyonlarında erkencilik yönünde yapılacakseleksiyonlarda ilk çiçeğin görülme süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, baklasayısı, bitki verimi özelliklerinin seçimde öncelikle ele alınabilecek kriterlerolduğu, 100 tane ağırlığının ve ilk bakla yüksekliğinin ise erkencilik bakımındanöncelikli kriterler olmadığı ortaya çıkmıştır. 2 yıl süre ile aynı populasyondayürütülen bu araştırma sonuçlarının daha kuvvetli savunulması için incelenenkriter sayısının arttırılmasının ve çiçeklenme süresi, yan dal sayısı, baklada tanesayısı,yaprak alanı, biyolojik verim gibi özelliklerin incelenmesinin yararlı olacağıkanısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Soya, erkencilik, F2 populasyonu, hat, verim

Abstract:
This study carried out to determine agronomic traits to be used in theselection for early yielding genotypes of soybean (Glycine max (l.) merr.) at theexperimental fields of Black-Sea Agricultural Research Institute in the years2005 and 2006. 154 lines from F2 population and three control cultivarsconsisted of plant material.The data for first flowering date from the sowing, maturity period, plantheight, first pod height, number of pod per plant, single plant yield and 100seed-weights were recorded.As a result of the experiment, number of days for first flowering of the lines,number of maturity day, plant heights, first pod heights, number of pod, singleplant yields and 100 seeds weight were between 52.8-44.3 days, 149.2-121.8days, 131.9-45.0 cm, 27.8-10.1cm, 109.6-34.3 per plant, 45.01-4.54 g and26.21-17.27 g, respectively.Furthermore, number of maturity day positively and significantly correlatedwith number of days for first flowering, plant heights, number of pod, and 100seeds weight however negative but significant correlation was between numberof maturity day and first pod heights.As a result, first flowering duration, maturation duration, plant height,number of pod, plant yield might be prior parameters in the selection to earlyflowering genotypes. Yet, 100 seed weight and first pod height were notimportant criteria for early flowering. The data obtained from the 2-year studyshow the relationships between early flowering and agronomic parameter couldbe investigated for more reliable results with more agronomic criteria such asflowering period, number of branch, number of seed in pod, leaf area andbiological yield (biomass) in the same segregation populations.Key words: Soybean, early yielding, F2 population, line, yield