Osmanlı'da yüksek müzik alanının teşekkülü ve yeniden üretimi
Formation and reproduction of the high music field in the Ottoman Empire
Yazar: OLGUN BİLİR
Danışman: PROF. DR. ŞEREF ULUOCAK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Müzik = Music ; Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzikal = Musical ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı müziği = Ottoman music ; Osmanlı sanatı = Ottoman art ; Sanat = Art ; Sermaye = Capital ; Sermaye yapısı = Capital structure

Özet:
Bu çalışma Osmanlı musikisini, İmparatorluğun geniş bir coğrafya üzerinde uzun
yıllar devam eden hâkimiyetinin tarihsel ve toplumsal koşullarına bağlı olarak karakterize
olmuş, imparatorluk bünyesindeki farklı kültürel formasyonların tekilliklerinin ötesine
geçmiş, erken döneminde sarayın inşasında önemli bir rol üstlendiği, klasik döneminde
giderek şehire ait kültürel bir unsur halini alırken aynı zamanda bir üst sınıf kimliğine de
eklemlenmiş özgün bir müzikal yapı olarak ele almaktadır. İmparatorluğun siyasal alanını
alanlar arası hiyerarşi içerisinde en üstte konumlandıran çalışma, Osmanlı'da yüksek
müzik alanını oluşum ve özerkleşme biçiminde iki dönem içerisinde incelemektedir. XVII.
yüzyıla kadar olan dönemde Osmanlı saray kültürünün bir parçası olarak biçimlenen
yüksek müzik alanı, sonraki dönemde şehirli bir yüksek müzik karakteri kazanmıştır. İlk
dönemde Osmanlı yönetiminin devletlerarası itibar rekabetinde kültürel sermayeye yapmış
olduğu yatırım belirleyici olmuştur. İkinci dönem de ise müzikal alanın sanatsal ve
toplumsal boyutlarda geçirdiği dönüşüm ön plandadır. Çalışmada, müzik alanındaki bu
farklılaşma süreci, Osmanlı toplumsal yapısındaki değişmelerle birlikte ele alınarak, erken
XVII. yüzyıldan II. Mahmud'un hükümdarlığının sonuna olan dönemde Osmanlı'daki
yüksek müzik kültürel bir üretim alanı olarak analiz edilecektir.
Anahtar Kelimeler: İmparatorluk, Osmanlı musikisi, yüksek müzik, müzik alanı,
sermaye

Abstract:
This study defines Ottoman music as a unique musical structure which was
characterized by the historical and social conditions of the empire's long-term dominance
over a wide geography, surpassed the singularities of the different cultural formations
within the empire, played an important role in the construction of the palace in the early
period, and which, while taking the form of a cultural component of the urban, is also
articulated to an upper-class identity. The study, which locates the field of politics of the
empire at the top of the hierarchy between fields, examines the high music field in the
Ottoman Empire in two periods as formation and autonomization. The high music field,
which was shaped as a part of the Ottoman palace culture in the period up to the 17th
century, gained an urban high musical character in the following period. In the first period,
the investment made by the Ottoman administration in cultural capital as a means in the
inter-state competition for reputation, was decisive. In the second period, the
transformation of the musical domain in artistic and social dimensions is at the forefront. In
this study, this differentiation process in the field of music is considered together with the
changes in the Ottoman social structure, and within the period from the early 17th century
to the end of II. Mahmud's reign, high music in the Ottoman Empire is analyzed as a
cultural production field.
Keywords: Empire, Ottoman music, high music, field of music, capital