Kur'ân-ı Kerîm'deki bazı kelime yapılarının kullanımındaki morfolojik farklılıklar ve manaya etkisi
In the use of some word structures in the Quran morphological differences and its effect on meaning
Yazar: SİNAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALTUNTAŞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Kelime yapısı = Word structure ; Kelimeler = Words ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mana = Meaning ; Morfolojik özellikler = Morphological properties ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm'in nüzûlü birçok ilimin doğmasına sebep olmuştur. Bunlardan bazıları tefsîr, kırâat, lügat, nahiv ve sarf gibi ilimlerdir. Kur'ân etrafında çeşitlenen ilimlerin hepsi bir amaca hizmet etmektedir. Bu amaç ise Kur'ân'ın bizlere aktarmak istediği mesajların açık bir şekilde anlaşılabilmesidir. Bu yüzden âlimler, Kur'ân'ın her âyetini titizlikle te'vîl ve tefsîr etmişlerdir. Kur'ân âyetlerindeki kelimelerin delâlet ettiği manaları her yönden tahlil ederek fıkhî ve itikâdî birçok hüküm çıkarmışlardır. Bu kelimelerin delâlet ettiği anlamı tespit hususunda sarf ilminin de payı çoktur. Çünkü her kelimenin yapısına ait bir anlamı vardır. Ancak cümle içerisinde bir anlam kazanan kelimeler her zaman salt olarak lügat anlamını ifade etmeyebilir. Bulunduğu kelime yapısı veya cümle siyâkına göre anlamı değişebilir. Bu yüzden Kur'ân'daki bazı kelimelerin yapılarındaki farklılıklar veya siyâka göre anlamın değişmesi ihtilaflara sebep olmuştur. Bu ihtilaflar ise bazen âyetin anlamında değişikliğe bazen de mezhepler arasındaki fıkhî ve itikâdî görüş ayrılıklarına neden olmuştur. Bu çalışmanın yapılmasındaki temel amaç tefsîr, kırâat, lügat, nahiv ve sarf ilmi kaynaklarına bakılarak bazı âyetlerin kelime yapılarındaki farklılıkları sarf ilmi açısından değerlendirmek ve manaya olan etkisini tespit etmektir.

Abstract:
The revelation of the Quran led to the birth of many sciences. Some of these are sciences such as tafsîr, recitation, lexicon, syntax and morphology. All of the sciences that diversify around the Quran serve a purpose. This purpose is so that the messages that the bible wants to convey to us can be clearly understood. For this reason, scholars have meticulously interpreted and commentary every verse of the Quran. They analyzed the meanings implied by the words in the verses of the Quran from every aspect and came up with many rulings on fiqh and belief. Morphology has a great share in determining the meaning of these words. Because every word has a meaning belonging to its structure. However, the words that gain a meaning in the sentence may not always express the dictionary meaning only. Its meaning may change depending on the word structure or sentence form it is in. For this reason, the differences in the structures of some words in the Quran or the change of meaning according to the sentence form have caused conflicts. These conflicts have sometimes caused a change in the meaning of the verse and sometimes a difference of opinion between fiqh and belief sects. The main purpose of this study is to evaluate the differences in the word structures of some verses in terms of morphology and to determine the effect on the meaning by looking at the sources of tafsîr, recitation, lexicon, syntax and morphology.