Tarihi yapıların turizm amaçlı kullanımında dönüşüm ölçütlerinin irdelenmesi
The study of transformation standarts in changing historical buildings for touristic usage
Yazar: MACİDE ŞİFA
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM BAŞAK DAĞGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gelişen toplumların ürettiği her türlü birikim; bir yandan toplumun kültürünü oluştururken bir yandan da gelecek nesillere miras kalmaktadır. Kültürel miras niteliği taşıyan tarihi yapıların sayıları giderek artsa da bu yapılar zaman içinde çeşitli sebeplerle özgün işlevini yitirebilmektedir. İşlevini yitiren tarihi yapılar kullanılmayarak kendi hâllerine terk edilmiştir. Günümüzde korunması gereken birçok tarihi yapı kendi hâline terk edilerek zaman içinde ortadan kalkma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Tarihi yapıları koruma yöntemlerinden biri olan yeniden işlevlendirme sayesinde kendi hâline terk edilen yapılar, tekrar kullanılan ve yaşayan mekânlara dönüşebilmektedir. Çalışmada; turizm amaçlı kullanıma dönüştürülen tarihi yapılara, gelir sağlayan metalar yerine tekrar kullanılan ve yaşayan mekânlar hâline getirilerek gelecek nesillere aktarılabilecek kültür mirası olarak bakılması gerektiği vurgulanmıştır.
Tezin giriş bölümünde literatür özetine, tezin amacına ve hipotezine yer verilmiştir.
İkinci bölümde tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi ve turizm amaçlı kullanımında dönüşüm ölçütleri ele alınmıştır. Bu başlık altında öncelikle koruma ve yeniden işlevlendirme kavramları incelenirken, yeniden işlevlendirmenin sağlayacağı yararlardan ve yeniden işlevlendirmede müdahale sınırlarından bahsedilmiştir.
Üçüncü bölümde turizm amaçlı yeniden işlevlendirilmiş tarihi yapı örnekleriyle ilgili bilgiler verilmiştir. Girona'da bulunan Sant Julio de Ramis Kalesi, Cebelitarık'ta bulunan Gibraltar Kayası, Havana'da bulunan Segundo Cabo Sarayı, Chicago'da bulunan Thalia Hall, New York'ta bulunan Richardson Olmsted Kampüsü, Lorton'da bulunan Workhouse Sanat Merkezi ve Aalst'da bulunan Ütopya Projesi dünyadan seçilen örneklerdir. Çanakkale'de bulunan Çimenlik Kalesi, İstanbul'da bulunan Tophane-i Amire ve Antalya'da bulunan Alanya Tersanesi ise Türkiye'den seçilmiştir.
Dördüncü bölümde ise sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi ve turizm amaçlı dönüşümünde dikkat edilmesi gereken hususlar vurgulanarak daha bilinçli uygulamalar yapılabilmesi ve literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
All kinds of knowledge which produced by developing societies is inherited to future generations while it is creating the culture of society. Despite the numbers of historical buildings with cultural heritage are increasing these structures may lose its original function for various reasons in time. Historical buildings that have lost their function are not used and left on their own. Many historical buildings that need to be preserved today are in danger of disappearing over time by abandoning them. Buildings abandoned on their own can be transformed into reused and living spaces due to re-functioning which is one the methods of preserving historical buildings. In this study; It was emphasized that historical buildings that are converted to tourism purposes should be regarded as cultural heritage that can be transferred to future generations by transforming them into living and reused places instead of income generating metas.
In the introduction chapter of the thesis, a summary of the literature, the purpose and hypothesis of the thesis are included. In the second chapter, the re-functioning of historical buildings and transformation standards in changing historical buildings for touristic usage are discussed. In addition to the concepts of preservation and re-functioning, the benefits of re-functioning and the limits of intervention in re-functioning are mentioned.
In the third chapter, there is information on examples of historical buildings re-functionalized for tourism purposes. Sant Julio de Ramis Castle in Girona, Gibraltar Rock in Gibraltar, Segundo Cabo Palace in Havana, Thalia Hall in Chicago, Richardson Olmsted Campus in New York, Workhouse Art Center in Lorton and Utopia Project in Aalst are examples chosen from all over the world. Çimenlik Castle in Çanakkale, Tophane-i Amire in İstanbul and Alanya Shipyard in Antalya are selected from Turkey.
In the fourth chapter there are conclusions and recommendations. It is aimed to make more conscious transformations and to contribute to the literature by emphasizing the issues that need to be considered in changing historical buildings for touristic usage.