Ayvacık İlçesi'nde (Çanakkale) zeytin tarımı
Olive agriculture in Ayvacik District (Çanakkale)
Yazar: MURAT ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL SEVİNDİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Zeytin = Olive ; Zeytincilik = Olives ; Zeytinyağı sektörü = Olive oil sector ; Çanakkale-Ayvacık = Çanakkale-Ayvacık

Özet:
Araştırma sahasını oluşturan Ayvacık İlçesi, Çanakkale İli yönetim bölgesinde bulunmaktadır. Ayvacık İlçesi Biga Yarımadası'nın, güney-güneybatı bölümünde 892 km2'lik alan kaplar. İlçeyi batı ve güneyden Ege Denizi, kuzeyden Ezine, kuzeydoğudan Bayramiç ve doğudan Edremit (Balıkesir) ilçeleri çevrelemektedir. Ayvacık İlçesi, Marmara Bölgesi'nin Güney Marmara ve Ege Bölgesi'nin Ege Bölümü sınırları içerisinde kalır.  Ayvacık İlçesi'nde zeytin tarımının coğrafi dağılışı, coğrafi çevre ile üretim ilişkisi incelenmiştir. Araştırma sahasını oluşturan Ayvacık İlçesi'nde zeytin yetiştiriciliği yöre halkının temel ekonomik faaliyeti durumundadır. Araştırma alanında yükseltinin arttığı merkezi ve kuzey kesimlerinde zeytin tarımı yapılamamaktadır. Zeytin tarımı 600 metre yükseltiden sonra yapılsa bile verim çok büyük oranda düşmektedir. Yörede zeytin tarımı genellikle 250 -325 metrelerde orta eğimli arazilerde toplanmıştır. Araştırma alanımızda en yüksek zeytin verimine sahip alanlar Adatepe, Sazlı, Ahmetçe, Paşaköy, Gülpınar, Büyükhusun, Küçükçetni, Arıklı, Kösedere, Kocaköy,  Bademli ve Nusratlı'dır. Ayvacık'ta işlenebilir tarım arazisinin %34.2'si (11.373 hektar) zeytin üretim alanlarından oluşmaktadır. Bu alan Çanakkale'deki zeytin tarım alanlarının da %35.2'sini meydana getirmektedir. Ayvalık İlçesi'nde 2018 yılı itibarıyla toplam 113.730 dekar zeytin üretim alanının 108.300 dekarı yağlık (%95.2), 5.430 dekarı sofralık (%4.8) zeytin üretimine ayrılmıştır. Ayvacık İlçesi'nde 2018 yılı verilerine göre, yağ üretiminde değerlendirilen toplam 1.735.517 zeytin ağacı mevcuttur. Bu ağaçlardan %98.9'u meyve veren yaşta (1.716.206), %1.1'i ise (19.311) meyve vermeyen ağaçlardan oluşmaktadır. Ayvacık İlçesi'nde 2018 yılı itibarıyla 58.277 ton yağlık, 1.500 ton sofralık olmak üzere toplam 59.777 ton zeytin üretilmiştir. Geniş üretim alanı ve yüksek zeytin üretim miktarlarına rağmen, araştırma sahasında fide temini, ilaçlama, gübreleme, hasat, kooperatifleşme, pazarlama ve zeytinyağı üretiminde sorunlar mevcuttur. Bu sorunların çözülmesi halinde zeytin üretiminden elde edilen gelirin artması mümkündür.

Abstract:
Ayvacık District, which forms the research area, is located in the administrative region of Çanakkale Province. Ayvacık District occupies an area of 892 km2 in the south-southwest part of the Biga Peninsula. The district surrounds the Aegean Sea from the west and south, Ezine from the north, Bayramiç from the northeast and Edremit (Balıkesir) from the east. Ayvacık District is within the boundaries of the Marmara Region's South Marmara and Aegean Region's Aegean Region. In Ayvacık District, the geographical distribution of olive farming, the relationship between the geographical environment and the production were examined. Olive growing in Ayvacık District, which constitutes the research area, is the main economic activity of the local people. Olive cultivation cannot be done in the central and northern parts, where the altitude increases in the research area. Even if olive cultivation is made after 600 meters of altitude, the yield drops significantly. Olive cultivation in the region is generally gathered on medium slope lands at 250-325 meters. The areas with the highest olive yield in our research area are Adatepe, Sazlı, Ahmetçe, Paşaköy, Gülpınar, Büyükhusun, Küçükçetni, Arıklı, Kösedere, Kocaköy, Bademli and Nusratlı. 34.2% (11.373 hectares) of cultivable agricultural land in Ayvacık consists of olive production areas. This area also constitutes 35.2% of the olive farming areas in Çanakkale. In Ayvalık District, as of 2018, 108,300 decares of total olive cultivation area of 113,730 decares was devoted to olive oil production (95.2%) and 5,430 decares for table (4.8%). According to 2018 data in Ayvacık District, there are 1,735,517 olive trees evaluated in oil production. 98.9% of these trees are age-bearing (1.716.206) and 1.1% (19.311) are trees that do not bear fruit. As of 2018, 59,777 tons of olives were produced in Ayvacık District, 58,277 tons of oil and 1,500 tons of table. Despite the large production area and high olive production quantities, there are problems in seedling supply, disinfection, fertilization, harvesting, cooperative marketing, and olive oil production in the research area. If these problems are solved, it is possible to increase the income from olive production.