İlk kez hemodiyalize alınan hastaların etyolojik, demografik ve laboratuar verileri ile sağ kalımlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
A retrospective evaluation of the etiologic, demographic and laboratory data and survival of patients who underwent hemodialysis for the first time
Yazar: KUBİLAY KARABOYUN
Danışman: DOÇ. DR. MÜRVET YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Demografi = Demography ; Etyoloji = Etiology ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağkalım = Survival

Özet:
AMAÇ: Akut böbrek hasarı (ABH) ve kronik böbrek hastalığı (KBH) mortalite oranları yüksek hastalıklardır. Hemodiyaliz, renal replasman tedavisi gerektiren ABH'da ve son dönem böbrek yetersizliği hastalarında hayat kurtarıcı bir tedavi yöntemidir. İlk kez hemodiyalize alınan hastaların etyolojik, laboratuar ve klinik durumları ile mortalite oranları ve bu mortaliteye etkili faktörlerin belirlenmesi ayrıca ABH olan hastalar ile KBH olan hastaların karşılaştırılması amaçlandı.
MATERYAL VE METHOD: Retrospektif olarak yapılan çalışmaya hastanemiz Hemodiyaliz Ünitesinde,  Eylül 2016-Eylül 2017 tarihleri arasında ilk kez hemodiyalize alınan 229 hasta alındı. Hastaların sosyo-demografik özellikleri, diyalize alındıkları güne ait laboratuar tetkikleri hasta veri sisteminden bulundu. Diyaliz tedavisine başladıktan sonraki 3. ayda ve 1. yıl sonunda hastaların sağ kalımı araştırıldı. Yaşayan hastaların böbrek hastalığı durumları, ölen hastaların ölüm sebepleri saptandı. Hastalar demografik, klinik ve laboratuar verileri, diyaliz endikasyonları, 3 aylık ve 1 yıllık sağ kalımları açısından değerlendirildi. Hastalar diyalize alındıkları zamanki böbrek yetmezliği durumuna göre ABH (Grup 1) ve KBH (Grup 2) olarak iki gruba ayrıldı. Grup 1 ile Grup 2 hastaları aynı bulgular açısından karşılaştırıldı. Ayrıca hastalarda sağkalımla ilişkili faktörler değerlendirildi. 
BULGULAR: Hastaların %58.8'i (n=133) erkek, %41.92'si (n=96) kadın,  yaş ortalaması 61.54 yıl saptandı. Hastaların en sık diyalize alınma sebepleri hipervolemi (%38.8) ve üremik bulgular (%22.7) idi. Damar erişim yolu olarak sıklıkla tünelsiz juguler kateter (%60.26) kullanıldı. %85.15 hastada diyalize bağlı herhangi bir komplikasyon görülmedi. Kateter enfeksiyonu %6.55 hastada saptandı.  Kırkdokuz (%21.40) hasta ilk 3 ay içinde, 73 (%31.88) hasta ilk 1 yıl içinde eksitus oldu. En sık ölüm sebebi sepsisti. 
Grup 1, hastaların  %27.51'ini (n=63), Grup 2 %67.69'unu (n=155) oluşturdu. Her iki grup hastaların yaşları ve diyalize başlandığı tarihteki ejeksiyon fraksiyonları ve diyastolik kan basınçları benzer, sistolik kan basınçları ABH grubunda daha düşük bulundu (p<0.001). KBH grubunda üre, sodyum ve PTH değerleri daha yüksek (p=0.025; p=0.003; p<0.001), kalsiyum değerleri daha düşük (p=0.034) idi. Diğer laboratuar verileri açısından iki grup arasında fark saptanmadı.
İlk 3 ayda ve 1. yılda eksitus olanlar daha yaşlı idi. Eksitus olan hastaların ejeksiyon fraksiyonları, diyalize giriş sistolik kan basınçları ve kreatinin değerleri daha düşük, potasyum değerleri daha yüksek bulundu.
SONUÇ: Günümüzde halen pek çok hasta ABH ve KBH nedeniyle hemodiyalize alınmaktadır. Hipervolemi ve üremik bulgular en sık diyalize alınma sebepleridir. ABH veya KBH nedeniyle diyalize alınan hastalarda özellikle yaşlı hastalarda mortalite yüksektir. En sık mortalite sebebi sepsistir. Bu nedenle böbrek yetmezliği olan özellikle yaşlı hastalarda enfeksiyonlarla etkin bir şekilde mücadele edilmelidir.

Abstract:
AIM: Acute kidney injury (AKI) and chronic kidney disease (CKD) have high mortality rates. Hemodialysis is a life-saving treatment in patients with ARF and end-stage renal disease requiring renal replacement therapy. We aimed to compare the etiologic, laboratory and clinical status and mortality rates of patients who underwent hemodialysis for the first time, as well as to determine the factors influencing this mortality, as well as patients with AKI and those with CKD.
MATERIAL AND METHOD: 229 patients who underwent hemodialysis for the first time in our hemodialysis unit between September 2016 and September 2017 were enrolled in the retrospective study. The socio-demographic characteristics of the patients and the laboratory tests of the day they were taken for dialysis were found in the patient data system. We investigate the survival rate of the patients after 3 months and first year of dialysis treatment. Kidney disease status of living patients and causes of death of the deceased patients were determined. The patients were evaluated in terms of demographic, clinical and laboratory data, dialysis indications, 3-month and 1-year survival. The patients were divided into two groups as ABH (Group 1) and CKD (Group 2) according to renal failure when they were taken for dialysis. Group 1 and Group 2 patients were compared with the same findings. In addition, survival related factors were evaluated.
RESULTS: 58.8% (n = 133) of the patients were male and 41.92% (n = 96) were female and the mean age was 61.54 years. Hypervolemia (38.8%) and uremic findings (22.7%) were the most common causes of dialysis. Jugular catheter (60.26%) was mainly used as a vein access route. No complication related to dialysis was observed in 85.15% of patients. Catheter infection was detected in 6.55% of patients. 49 (21.40%) patients died in the first 3 months and 73 (31.88%) patients died in the first year. The most common cause of death was sepsis.
Group 1 was included of 27.51% (n = 63) of patients and Group 2 was the 67.69% (n = 155) of patiens. Ejection fractions and diastolic blood pressures were similar and systolic blood pressures were significantly lower in the ABH group (p <0.001). In the CKD group, serum urea, serum sodium and serum PTH values were higher (p = 0.025; p = 0.003; p <0.001) and serum calcium values were lower (p = 0.034). There was no difference between the two groups in terms of other laboratory data.
The patients who died in the first 3 months and at the first year were older. Ejection fractions, dialysis Access, systolic blood pressures and creatinine values were lower and potassium levels were higher in the patients who died.
CONCLUSION: Today, many patients are still undergoing hemodialysis due to ABH and CKD. Hypervolemia and uremic findings are the most common causes of dialysis. Mortality is high in patients with dialysis due to AKI or CKD, especially in older patients. The most common cause of mortality is sepsis. Therefore, infections should be effectively combated in elderly patients with renal insufficiency.