Yeni kentsel yoksulluğun kadın istihdamı bağlamında toplumsal cinsiyet rollerine etkisi: Sultangazi örneği
The impact of new urban poverty on gender roles: The case of Sultangazi
Yazar: SEDA KARLIDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK İPEK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Sürekli olarak gelişen dünya giderek kentleşmektedir. Bu durum Türkiye'de de benzerlik taşımaktadır. Kentleşme sürecinde önemli ve giderek büyüyen ve yaygın bir hal alan sorunlardan biri ise yoksulluğun kentsel ölçekteki biçimi olan yeni kentsel yoksulluktur. Bununla beraber insan yaşamının pek çok yönünü etkileyen kentler, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin de mekânsal olarak yaşandığı bir çerçevedir.
Bu çalışmada yeni kentsel yoksulluğun kadın istihdamı bağlamında toplumsal cinsiyet rollerine etkisine odaklanılmış ve istihdam piyasasında yer alan kadınlardan nitel veri elde ederek yeni kentsel yoksulluk ve toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında çıkarımlar ve değerlendirmeler yapılması hedeflenmiştir. Bu amaçla İstanbul ilinin sosyoekonomik düzeyi düşük olarak belirlenen Sultangazi ilçesi ele alınarak nitel araştırma yöntemine dahil olan yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığı ile ilçede ikamet eden ve aktif olarak istihdam piyasasında yer alan 20 kadın katılımcıdan veri toplanmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz kapsamında incelenmiştir.
Sürekli olarak gelişen dünya giderek kentleşmektedir. Bu durum Türkiye'de de benzerlik taşımaktadır. Kentleşme sürecinde önemli ve giderek büyüyen ve yaygın bir hal alan sorunlardan biri ise yoksulluğun kentsel ölçekteki biçimi olan yeni kentsel yoksulluktur. Bununla beraber insan yaşamının pek çok yönünü etkileyen kentler, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin de mekânsal olarak yaşandığı bir çerçevedir.
Bu çalışmada yeni kentsel yoksulluğun kadın istihdamı bağlamında toplumsal cinsiyet rollerine etkisine odaklanılmış ve istihdam piyasasında yer alan kadınlardan nitel veri elde ederek yeni kentsel yoksulluk ve toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında çıkarımlar ve değerlendirmeler yapılması hedeflenmiştir. Bu amaçla İstanbul ilinin sosyoekonomik düzeyi düşük olarak belirlenen Sultangazi ilçesi ele alınarak nitel araştırma yöntemine dahil olan yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığı ile ilçede ikamet eden ve aktif olarak istihdam piyasasında yer alan 20 kadın katılımcıdan veri toplanmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz kapsamında incelenmiştir.
Elde edilen bulgular, ilçeye göç eden kadınların genellikle daha iyi yaşam koşulları elde etmek, ekonomik destek sağlamak, iş bulmak, eğitim imkânlarına erişmek, aileleriyle bir arada olmak gibi nedenlerle göç ettiklerini göstermiştir. Sultangazi ilçesi, göç eden kişilerin çoğunun tercih ettiği bir yer olarak öne çıkmaktadır. Bu tercihlerde aile bağı, iş yeri yakınlığı, ekonomik durum ve uygun konut fiyatları gibi etkenler rol oynamaktadır. Göç eden kadınların karşılaştığı zorluklar arasında iş bulma konusunda yaşanan sorunlar, ekonomik sıkıntılar, sosyal uyum sağlama zorlukları ve gelir yetersizliği yer almaktadır. Araştırmada elde edilen önemli bir diğer bulgu da çalışan kadınların kendilerini çok daha özgüvenli ve güçlü hissettikleri, ancak buna rağmen bazı cinsiyet eşitsizlikleri ve rol paylaşımı eşitsizliklerinin hâkim olduğudur.

Anahtar Kelimeler: Kadın İstihdamı, Sultangazi, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Yeni Kentsel Yoksulluk

Abstract:
The constantly evolving world is increasingly urbanizing, and this trend is also evident in Turkey. One significant and growing issue during the process of urbanization is the new urban poverty, which represents the urban scale form of poverty. Additionally, cities, which affect various aspects of human life, serve as a framework where spatial gender inequalities are experienced.
This study focuses on the impact of new urban poverty on gender roles within the context of female employment and aims to draw inferences and evaluations regarding new urban poverty and gender roles by obtaining qualitative data from women participants in the labor market. To achieve this goal, the district of Sultangazi, which is identified as having a low socioeconomic level in Istanbul province, was selected, and data were collected from 20 female participants who reside in the district and are actively engaged in the labor market using a semi-structured interview technique based on qualitative research methods. The collected data were analyzed within the scope of descriptive analysis.
The findings indicate that women migrating to the district generally do so to attain better living conditions, provide economic support, find employment, access educational opportunities, and be with their families. Sultangazi stands out as a preferred location for the majority of migrants. Factors such as family ties, proximity to workplaces, economic status, and affordable housing prices play a role in these preferences. The challenges faced by migrant women include difficulties in finding employment, economic hardships, challenges in social integration, and insufficient income. An important finding from the research is that working women feel more self-confident and empowered, yet gender inequalities and unequal distribution of roles still prevail.

Keywords: Female Employment, Sultangazi, Gender Roles, New Urban Poverty