Ekstrem sporcularda kişilik özelliklerinin spor tüketim güdüleri üzerine etkileri
The effect of personality traits of extreme sport athletes on their sport consuption motivation
Yazar: MERVE CEYLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ERSİN ALTIPARMAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Doğa sporları = Outdoor sports

Özet:
Bu araştırma, ekstrem sporcularda kişilik özelliklerinin spor tüketim güdüleri üzerine etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmaya yargısal örnekleme yöntemiyle seçilmiş, snowboard, snowkite, uçurtma sörfü, rüzgar sörfü, akarsu ve nehir kanosu, dağ bisikleti, serbest dalış, yamaç paraşütü, kaya tırmanışı ve rafting branşlarında yarışmacı olan, 86'sı kadın, 141'i erkek olmak üzere 227 ekstrem sporcu katılmıştır.  Anket uygulamaları, 01 Şubat-  31 Aralık 2013 tarihleri arasında Muğla/Marmaris-Fethiye-Bodrum-Gökova, Antalya/Alanya-Kemer, İzmir/Alaçatı-Çeşme, Bursa/ Uludağ, Bolu/ Kartalkaya il ve ilçelerinde bulunan ekstrem spor tesislerinde gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada veri toplamak amacıyla Şimşek tarafından geliştirilen "Ekstrem Spor Tüketim Anketi" ve Tatar tarafından geliştirilen " Beş Faktör Kişilik Envanteri"  kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlar, ekstrem sporcuların kişilik özelliklerinin spor tüketim güdüsüyle olan ilişkisinde önemli bulgulara ulaşılmasını sağlamıştır. Bu bulguların en önemlisi, spor tüketim güdüsünün, kişilik özellikleriyle bir ölçüde örtüştüğüne işaret etmektedir. Bununla birlikte değerler, sosyalleşme, heyecan ve macera aramanın ekstrem spora tüketiminde en önemli üç faktör olduğu, bunları sırasıyla davranışsal niyetler, stres atma, fiziksel fitnes, algılanan tatmin ve algılanan değerler faktörlerinin takip ettiği görülmektedir.

Abstract:
This study has been carried out to examine the effect of personality traits on sports consumption motivation. For this purpose, 227 athletes, 86 female and 141 male, who are competitors in snowboarding, snowkite, kitesurfing, windsurfing, white water and water canoeing, mountain biking, free diving, paragliding, rock climbing and rafting  have been selected to participate in the study via judgmental sampling method. Surveys have been conducted at the extreme sports centers located in Muğla / Marmaris-Fethiye-Bodrum-Gökova, Antalya/Alanya-Kemer, İzmir/Alaçatı-Çeşme, Bursa/Uludağ, Bolu/Kartalkaya between the dates of February 1-December 31, 2013. 
	In this research, in order to collect data, "Extreme Sports Consumption Survey" developed by Şimşek and "Five Factor Personality Inventory" developed by Tartar have been used.
The results obtained from this study have provided important evidence of the relationship between sports consumption motivation and the personality traits of extreme athletes. The most important conclusion that this study has enabled us to arrive is that there is evidence that sports consumption motivation overlaps with the personality traits of the athletes to a significant extent. In addition to this, it has also been observed that values, socialization, and excitement and adventure seeking are the three factors that play an important role followed by, in order of importance, behavioral intentions, stress release, physical fitness, perceived satisfaction and perceived values.