Panaromik asansörlerin enerji ihtiyacının fotovoltaik güneş panelleri ile karşılanmasına yönelik bir araştırma
A research on enhance the energy needs of panaromic elevators with fotovoltaic solar panels
Yazar: FARUK AKIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ŞİMŞEK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Makine Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Enerji verimliliği, harcanan enerji miktarının, üretim sonucunda elde edilen miktar ve kaliteyi düşürmeden, ekonomik düzeni ve sosyal düzeni bozmadan minimum seviyeye düşürmektir.  

Enerji verimliliğinde en önemli etmen enerji tasarrufudur. Toplumda enerji tasarrufu enerjinin az kullanılması olarak bilinmektedir, halbuki enerji atıklarının değerlendirilmesi ve enerji kayıplarının önlenmesi yoluyla kullanılan enerji miktarının, kalitesini ve verimliliğini değiştirmeden minimum seviyeye çekmektir.

Teknoloji ile birlikte modern yapı ve binaların artması ve mimari yapılardaki estetik dokunuşlar asansör teknolojisini etkilemiş asansör üzerine tasarımları doğurmuştur. Panoramik asansörler yapılara farklı bir görsel zenginlik ve çekicilik kazandırmış yapı sahiplerinin ve kullanıcılarının yaşam kalitesini bir üst basamağa taşımıştır.

Panoramik asansörlerin dikkat çeken en temel özelliği, taşıma kabinin cam malzeme kullanılarak kaplanmasıdır. Bu özelliği ile hem kullanıldığı yapıya estetik duruş katmış olup hem de panoramik asansör kullanıcılarına görsel rahatlık ve güven duygusu hissettirir. Asansör kullanıcıları asansör hareket halindeyken kabin dışını çevreyi rahatça gözlemleyeceği bir ortam imkanı sunması sebebiyle, kapalı asansörlere kıyasla daha güven vericidir.  Panoramik asansörler binalara zarafet katacak en üst sınıf asansörlerdir. Kullanılan yapı ve malzemeler kaliteli olup özellikle ana malzemesi olan cam kullanıcılarının güvenliğini koruyacak şekilde kırılmaz ya da kırıldığı zaman dağılmaz (lamine) özellikte üretilmektedir.

Hidrolik ve elektrikli veya makine dairesiz olarak tasarlanabilir. Bu sistemler sayesinde panoramik asansörlerde çok geniş kapsamlı yerleştirme planları yapılabilmektedir. Teknik olarak çeşitli farklı kapasitelerde yapılan panoramik asansörler minimum 4 maksimum 21 kişi taşıma kapasitesine sahip olup hız seviyesi 0,63 m/s hızdan 2,5 m/s hıza kadar tasarlanıp üretilebilirler.

Panoramik asansörler hız, konfor ve hassasiyeti bir arada bulunduran her yapı için ayrı plan oluşturularak tasarlanan asansör tipidir. Binanın mimarisine uygun olarak dairesel, kare, üçgen ve benzer şekilde tasarlanmaları mümkündür. Panoramik asansörler alışveriş merkezleri açık havada sıklıkla başvurulan asansör tipidir. Bununla birlikte; otellerde, eğlence merkezlerinde, yüksek ofis bloklarında, büyük metro ve tren garlarında geniş kullanım alanları vardır.
Yapılacak olan tez çalışmasında asansörün tarihçesi, çalışma şekillerine göre asansör tipleri, bir asansörde kullanılan elemanlar ve gerekli olan standartlara (TS EN 81-1 ve TS EN 81-1+A3) uygulanabilirliği, fotovoltaik sistemlerde ışınım ve etkili açılar, teknolojik gelişmeler, enerjide verimlilik, kurulumun yapılacağı yerdeki iklim özellikleri, gerekli grafikler ve hesaplamalar yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Panaromik asansör, Elektrik enerjisi, Fotovoltaik, PV-Çatı

Abstract:
Energy effiency to decrease the quantity of the wasted energy without reducing the quality and quantity of production and breaking the economical and social system into a minimum level. The most important factor in energy effiency is saving energy. Saving energy is widely known as to limit the usage of energy in the society, but by means of putting energy waste into a good use and preventing energy loss, the quantity of used energy without changing its quality and efficiency reducing into a minimum level.

Increase of modern building due to technology esthetical touch in architectural buildings has affected the technology of lifts and it has created some designments on lift technology panoramic lifts has brought a different visual richness and attractiveness to the buildings and it has improved the owners and the users life quantity.

The most remarkable feature of the panoramic lifts is to coat the lift car by using glass materials. Not only it brings an esthetical appearance to the building used for but also provides a visual comfort and feeling of trust to the users of panoramic lifts with its specialty. As lift users can observe out from the cabin easily while moving it's more assuring panoramic lifts are the highest class lifts to add beauty to the buildings. All the materials are of good quality and the main material, glass is unbreakable to provide safety of the users or nondispersible because it's laminated. They can be designed as hydrolic and electrical or without machinery space. By the help of these systems, it can be mode a large scale of layout plan.

Panoramic lifts that are technically produced in different capacities, have minimum for 4 maximum 21 people carrying capacity and speed level from 0.63 m/s to 2.5 m/s can be designed and produced. Panoramic lifts are the lifts that have speed, comfort and susceptibility all together and they are designed differently for each building.

It's possible for them to be designed as cylical, square, triangle etc. İn accordance to the architecture of buildings.

Panoramic lifts are the ones that are often used in shopping malls and outdoors. Besides this, they're widely used in hotels, leisure centres, high blocks of offices, big train and subway stations. This thesis study contains the history of lifts, lift types according to their modes of operation, the components used in a lift and practicability of necessory standarts (TS EN 81-1 and TS EN 81-1+A3).
In photovoltaic systems, radiation and effective angles, technological developments, energy effiency, climate conditions of set up place, necessory grouphics and calculation take place. 

Keywords: Panoramic lifts, electrical energy, Photovoltaic, PV - Roof