Elektrikli otomotiv sektöründe Iso ve WCM çevre&enerji yönetim sistemleri ile entegre sürdürülebilirlik yönetim sisteminin oluşturulması:BuS yönetim sistemi
Creating a new sustainability management system integrated with ISO and WCM environment & energy management system at electricity automotive sector: BuS management system
Yazar: ÖZCAN YAVAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRAK EROL NALBUR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Enerji = Energy ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Enerji yönetimi = Energy management ; Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Çevre yönetimi = Environmental management ; Çevresel sosyal ve kurumsal yönetim = Environmental social and governance ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Sürdürülebilirlik faaliyetleri Avrupa Birliği (AB) Yeşil Mutabakat ve ülkemizin karbon nötr hedefleri doğrultusunda değerlendirildiğinde son yıllarda kurumlar tarafından hızlı bir şekilde benimsenmeye başlamıştır. Kurumlar sürdürülebilirlik faaliyetlerini hızlandırmaya yönelirken, sürdürülebilirlik yönetim modelleri konusunda ise uygulamada önemli bir boşluk bulunmaktadır. Özellikle çevre ve enerji yönetim sistemleri ile entegre sürdürülebilirlik yönetim modelleri hızlıca yaygınlaşmalı ve kurumlara yol göstermelidir.
Bu tez çalışması kapsamında ISO 14001&ISO 50001 ve Dünya Klasında Üretim (WCM) Yönetim sistemleri ile entegre yeni bir Sürdürülebilirlik Yönetim yaklaşımı oluşturulmuş ve üretim sistemleri ile Endüstri 4.0 ile ilişkisi tanımlanmıştır. Ayrıca oluşturulan yönetim sistemi elektrikli ve hidrojen yakıtlı araç üreten bir firmada uygulanmış ve şirketin sürdürülebilirlik stratejilerine etkisi incelenmiştir. Tez çalışmasının entegre edilmesi sürecinde Planla, Uygula, Kontrol Et, Önlem Al (PUKÖ) modeli ile çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSG) faaliyetleri yaklaşımı ile sürdürülebilirlik yaklaşımına entegre edilmiştir. Daha sonra entegre edilen bu parametreler hammadde aşaması, üretim aşaması, ürün aşaması ve ömrünü tamamlamış ürün aşamasında uygulanmıştır. Çalışma sonunda ISO 50001 sertifikasyonu, WCM 3 puan, Sürdürülebilirlik raporunun yayınlanması, ISO 14064 sertifikasyonu, Karbon Saydamlık Beyanı (CDP) B- puanı ve Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik İndeksi (BIST) 62 puan alınarak önemli anahtar performans göstergelerine (KPI) ulaşılmıştır. Ayrıca çalışma kapsamında hammadde tedarik aşamasında oluşan emisyonların %22 oranında azaltılması sağlanmış, üretim ve satın alma aşamasında ise Kapsam 1 emisyonlarında %11, Kapsam 2 emisyonlarında ise %37 oranında bir azaltım çalışması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca AB Sınırda Karbon Denetleme Mekanizması (SKDM) ve 2024 yılında ülkemizde devreye alınması planlanan Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında yıllık 212 k€ karbon vergisinden muafiyet sağlanabileceği öngörülmüştür. Çalışma sonucunda kurumun sürdürülebilirlik göstergelerine bakıldığında ise stratejik gösterelerde %67 uyum elde edilmiştir.

Abstract:
In recent years, institutions have begun rapidly adopting sustainability activities when assessed in line with the European Union's (EU) Green Partnership and our country's carbon-neutral targets. While institutions aim to accelerate sustainability activities, significant gaps exist in implementing sustainability management models. In particular, integrated with environmental and energy management systems, sustainability management models should rapidly spread and lead institutions.
As part of this study, a new sustainability management approach, integrated with ISO 14001 and ISO 50001 and world-class production management (WCM) systems, was developed, and the relationship between production systems and Industry 4.0 was defined. The management system has also been implemented in a company that produces electric and hydrogen-fueled vehicles, and the impact on the company's sustainability strategies has been studied. In the process of integrating the thesis, it has been incorporated into the Plan, Do, Check, and Act (PDCA) model and the sustainability approach to environmental, social, and governance (ESG) activities. These integrated parameters were then applied to the raw material, production, product, and end-of-life stages. Important key performance indicators (KPIs) achieved by obtaining ISO 50001 certification, WCM 3 points, the publication of the Sustainability Report, ISO 14064, the Carbon Dignity Declaration (CDP) B-point, and the Borsa Istanbul Sustainability Index (BIST) 62 points. In addition, the study achieved a reduction of 22% in emissions from the raw material supply phase, the production and procurement phase by 11%, and coverage 2 by 37%. It is also envisaged that an exemption from an annual carbon tax of €212k could be granted under the EU Border Carbon Control Mechanism (SKDM) and the Emissions Trading System (ETS), which is planned to be launched in our country in 2024. As a result of the study, when looking at the sustainability indicators of the institution, 67% compliance was achieved in strategic indicators.