Çocuklarda karaciğer naklinden sonra büyümenin değerlendirilmesi
Evaluation of growth after liver transplantation in children
Yazar: MURAT ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. SEMA AYDOĞDU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Gastroenterolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Büyüme = Growth ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Karaciğer nakli yapılan çocuk hastaların nakil öncesi ve nakil sonrası 5. yıla kadar büyümesinin ve bu büyümeye etkileyen faktörler araştırılmasıGereç ve yöntem: Çalışmaya Ege Üniversitesi Organ Nakil Merkezinde Mart 1997 ve Aralık 2007 tarihleri arasında KC nakli uygulanmış 122 çocuk hastadan çalışma kriterlerine uyan 80 olgu (%65.5) alındı. Hastaların dosya kayıtlarından; demografik özellikleri, ana tanıları, nakil tipi ve hastalığın ağırlığı ile ilgili parametreler kaydedildi. Yine dosya kayıtlarından; nakil olmadan önce (n=80), nakil sonrası 6. ayda (n=80), 1. (n=74), 2. (n=60), 3. (n=51), 4. (n=38) ve 5. (n=30) yıldaki ağırlık ve boy ölçüleri kaydedildi ve ağırlık ve boy Z skorları hesaplandı. Hastaların nakil öncesi ve nakil sonrası büyümesi ve büyüme hızları ve bu büyümeye etki eden faktörler araştırıldı. Ayrıca 5. yıl ölçümleri olan 30 hastanın, 5. yıldaki ağırlık ve boy Z skoru ve ?Z skoru ile bazı parametrelerin korelasyonu araştırıldı.Bulgular: Çalışmaya alınan 80 hastanın nakil öncesi ağırlık ve boy Z skorlarının sırasıyla -1.5 ± 1.4 (aralık; -5 ? 2.3), -1.6 ±1.3 (aralık; -4.71 ? 0.97) (p>0.05). Olguların %33.7'nün ağırlık Z skoru ?-2 SD; %43.7'sininde boy Z skoru ?-2 SD idi. Kolestatik KC hastalığı nedeniyle KC nakli yapılan hastaların metabolik KC hastalıklarına göre ağırlık Z skorunun düşük olduğu saptandı (-2 ± 1.1, -1.1 ± 1.8, p<0.05). Ayrıca yine 2 yaşından önce nakil yapılan hastaların 2 yaşından sonra nakil yapılan hastalara göre ağırlık Z skoru düşüktü (-2 ± 1.3, -1.2 ± 1.3, p<0.05). 1., 3. ve 5. yıldaki ortalama ağırlık Z skoru ± SD sırasıyla -0.7 ± 1.1, -0.4 ± 1.1 ve 0 ± 1 idi, boy Z skoru ise -1.1 ± 1.1, -0.6 ± 1.2 ve -0.5 ± 1.3 idi. Nakil sonrası büyüme üzerine cinsiyetin, nakil tipinin, kullanılan immunsüpresif ajanın, nakil sonrası gelişen cerrahi komplikasyonların ve rejeksiyon atakların etkisi olmaz iken, nakil yaşı (?2 yaş ve >2 yaş), altta yatan KC hastalığın etiyolojisi (kolestatik yada metabolik KC hastalığı), kümülatif steroid dozunun etkili olduğu saptandı. Beşinci yıl ağırlık Z ve ?Z skoru nakil anındaki ağırlık Z skoru ile korele iken ve 5. yıl boy Z ve ?Z skoruda nakil anındaki boy Z skoru ile korele idi.Sonuç: KC nakli; nakil öncesi duraksamış olan büyümenin devamlılığını sağlayan etkin bir tedavi yöntemidir. Büyüme gelişme geriliği olan dekompanse sirotik hastaların nakil sonrası hedef boya ulaşması için erken dönemde KC nakli yapılmalı ve nakil sonrası steroid kullanımı mümkün olduğunca azaltılmalıdır.

Abstract:
Aim: To analyze the growth of the children before and after the liver transplantation until end of 5 years and find out the variables that effect the posttransplant growth.Material and method: The study includes the 80 of 122 children (65.5%), underwent liver transplantation between March 1997 and December 2007 at Ege University Organ Transplantation Center, who met the criteria. Demographic features, primary diagnosis, type of liver transplantation and severity of the disease of the patients were recorded from the file records. Additionally, weight and height of the patients were recorded at the time of liver transplantation (n=80) and after 6th months (n=80), 1st (n=74), 2nd (n=60), 3rd (n=51) 4th (n=38) and 5th (n=30) years of the transplantation; and height and weight Z scores were calculated. Growth and growth rate of the patients before and after the liver transplantation and factors that effect them were analyzed. Additionally, correlations between some parameters and height and weight Z scores of 30 patients who had height and weight data at 5th year were investigated.Results: Weight and height Z scores of 80 patients before the liver transplantation were -1.5 ± 1.4 (range; -5 ? 2.3), -1.6 ±1.3 (range; -4.71 ? 0.97), respectively (p>0.05). Before transplantation patients with cholestatic liver disease had lower weight Z score compared to patients with metabolic liver disease (-2 ± 1.1, -1.1 ± 1.8, p<0.05). Additionally patients ?2 years old had lower weight Z score than patients >2 years old (-2 ± 1.3, -1.2 ± 1.3, p<0.05). Weight Z score at the 1st, 3rd, 5th years after liver transplantation were 0.7 ± 1.1, -0.4 ± 1.1 and 0 ± 1, respectively, whereas height Z score -1.1 ± 1.1, -0.6 ± 1.2 and -0.5 ± 1.3, respectively. Gender, type of liver transplantation, immunosuppressive regimen and presence of surgical complications and rejection episodes do not influence the posttransplant growth. On the hand, posttransplant growth was closely associated with age (?2 years, > 2 years), primary diagnosis (cholestatic or metabolic liver disease) and cumulative steroid dose. Height and weight Z scores at the 5th year were closely correlated with height and weight Z score at the time of transplantation, respectively.Conclusion: Liver transplantation is an effective treatment modality that improves the growth which was arrested before the transplantation. Early liver transplantation would be better for decompensate cirrhotic patients with severe growth retardation in order to achieve target length, and posttransplant steroid usage must be avoided as possible.