Geleneksel gölge oyununun grafik tasarım açısından çözümlenmesi ve gölge oyunu karakter tasarımı
Analysis of the traditional shadow play in terms of graphic design and character design of the shadow play
Yazar: SEÇİL ERMİŞ İPEK
Danışman: PROF. NADİRE ŞULE ATILGAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Gölge oyunu = Shadow play ; Hacivvat = Hacivvat ; Karagöz = Karagöz ; Karakter = Character ; Tasarım = Design ; Tasvir = Description

Özet:
Gölge insanlığın başlangıcından beri vardır ve var olmaya devam edecektir. Gölge oyununun insanlar üzerinde her zaman mistik ve büyülü bir etkisi bulunmaktadır. Yüzyıllardır var olan tarihin izlerini ve katmanlarını içerisinde barındıran Karagöz, Türkler için oldukça önemli bir kültür mirası ve kültürel bellektir. Tezin amacı Karagöz'ün müzelik değerinin korunarak, geleneksel yöntem olan deri üzerine güncel teknik ve güncel tasarımlarla yeni karakterler tasarlamaktır. 
Tez altı bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde Geleneksel Türk Seyir Sanatları içerisinde Kukla Tiyatrosu, Orta Oyunu ve Karagöz ile ilgili bilgi verilmektedir. İkinci bölüm Dünya'da Gölge Oyunu başlığının altında Asya ve Avrupa'da gölge oyunu ile ilgili bilgiler içermektedir. Üçüncü bölümde Karagöz'ün tarihi, yapımı, oynatılması, oyunda yer alan karakterler, Karagöz oyunları, sanatçıları, Karagöz'de müzik, Unesco ve Karagöz ile ilgili konular anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde Karagöz ustaları ile yapılan görüşmeler, beşinci bölümde Karagöz'ün tasarım açısından incelemeleri bulunmaktadır. Altıncı bölümde ise uygulama çalışması yer almaktadır. 
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği ve literatür taramasından faydalanılmıştır. Tezin amaçları doğrultusunda uygulama çalışması yapılmıştır. Türk Gölge Oyununun grafik tasarım alanında yapılacak çalışmalarda yer almasının gelecek kuşaklara aktarılması ve sürdürebilirliğinin sağlanması açısından fayda sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Karagöz, Hacivat, Türk Gölge Oyunu, Dünya Gölge Tiyatrosu, tasvir, karakter tasarımı.

Abstract:
Shadow has existed since the beginning of humankind and will continue to exist. Shadow play has always had a mystical and magical effect on people. Karagöz, which contains traces and layers of history that have existed for centuries, is a quite significant cultural heritage and recollection for Turks. The thesis aims to design new characters on leather, which is the traditional method, with conventional techniques and designs, while preserving the museum value of Karagöz. 
The thesis consists of six sections. In the first part of the thesis, information is given about puppet theatre, Orta Oyunu  and Karagöz in Traditional Turkish Dramatic Arts.  The second part contains information about shadow play in Asia and Europe under the title of Shadow Play in the World.In the third chapter subjects like the history, formation, and acting of Karagöz, the characters in the play, Karagöz plays, artists, music, Unesco, and Karagöz are explained. In the fourth section, there are interviews with Karagöz masters, and in the fifth section, there are examinations of Karagöz in terms of design. As for the sixth section, there is an application study. 
The research utilized interview techniques and literature survey, which are qualitative research methods. In line with the aims of the thesis, an application study was carried out. It is thought that the participation of Turkish Shadow Play in the studies to be carried out in the field of graphic design will contribute to the transfer to future generations and ensure sustainability. 

Key Words: Karagöz, Hacivat, Turkish Shadow Theatre, World Shadow Theater, puppet, character design.