Ortaokul öğrencilerinin, idarecilerinin ve fen bilimleri öğretmenlerinin eğitimde bilişim ağı hakkındaki görüşleri: Bitlis ili örneği
Views of secondary school science students, administrators and teachers on information network in education: The case of Bitlis
Yazar: KELİMETULLAH GEÇER
Danışman: PROF. DR. RAŞİT ZENGİN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Teknolojideki gelişmeler, eğitimde teknolojinin kullanılmasına yönelik çalışmaları hızlandırmaktadır. Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen ve teknolojinin bir ürünü olan eğitimde bilgi ağı platformunun özellikle pandemi döneminde öğretmenler, öğrenciler, yöneticiler ve veliler için öneminin arttığı görülmektedir. Bu nedenle, Eğitimde bilişim ağı, salgın sürecinde yönetici, öğretmen ve öğrencilerin bir öğrenme ortamı oluşturmasını ve sanal ortamda bir araya gelmesini sağladığından, bu paydaşların eğitimde bilişim ağı hakkındaki görüşlerinin bilinmesi önemlidir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı fen bilimleri öğretmen, öğrenci ve yöneticilerinin eğitimde bilişim ağına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Çalışma için hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem araştırmalarından keşfedici sıralı karma desen tercih edilmiştir. 2019-2020 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilen bu çalışma; Bitlis İli ve ilçelerinde etkileşimli tahtaların yer aldığı araştırmanın nicel verilerinin uygulama aşamasının bitimine salgının denk gelmesi nedeniyle ulaşılabilen 63 ortaokul, 63 yönetici, 120 Fen Bilimleri öğretmeni ve 3462 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Ancak 11 Mart 2020 tarihinde Covid-19 salgını nedeniyle nicel veri uygulamasının son aşaması salgın dönemine denk gelmiştir. Nicel veriler, "Eğitimde bilişim ağı ve eğitimde bilişim ağının Kullanım Amacına İlişkin Öğretmen, Yönetici ve Öğrenci Görüşleri Anketi"; Nitel veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile elde edilmiştir. Nicel veri analizi için SPSS 25.0 programı tercih edilmiştir. Sayılar, yüzdelikler, ortalamalar, standart sapmalar, minimum ve maksimum değerler belirlenerek tanımlayıcı bulgular elde edilmiştir. Nitel verilerin uygulama aşaması ise Covid-19 salgını döneminde gerçekleştirilmiştir. Bu veriler odak grup görüşmesi yöntemiyle toplanmış ve içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Odak grup görüşmesi sırasında öğrenci, yönetici ve öğretmenler tarafından verilen cevaplara göre tema-kategori ve kodlar oluşturulmuştur. Sonuç olarak; yöneticilerin cinsiyet değişkeninde ve "Eğitimde bilişim ağı" alt boyutunda nicel bulgularda (p=0,018) anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Öğretmen değişkenleri de dâhil olmak üzere diğer değişkenlerde farklılık olmadığı görülmüştür. "Görüş" ve "Kullanım Amacı" alt boyut ortalamalarına göre yönetici ve öğretmenlerin olumlu düşündükleri görülmüştür. Ancak eğitimde bilgi ağında bazı eksiklikler (altyapı, ders içeriklerinin ve sınav sorularının yetersizliği, içeriğe ulaşamama, yetersiz rehberlik vb.) olduğu ve eğitimde bilgi ağının çoğunlukla öğretmenler tarafından sadece yardımcı kaynak olarak kullanıldığı, salgında ise canlı dersler için kullanıldığı görülmektedir. Öğrencilerin "Görüş", "Kullanma Amacı" alt boyutlarında, "Eğitimde bilişim ağı Toplam Ölçek" puanında(EBAToplam=3,11) değişkenlere göre anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür.  Ayrıca genel anlamda öğrenciler "Görüş" ve "Eğitimde bilişim ağı Toplam" alt boyut ortalamalarına göre olumlu görüş belirtmişlerdir. Ancak "Kullanma Amacı" alt boyut ortalamasına göre olumlu görüş belirtmemişlerdir. Pandemi döneminde elde edilen nitel bulgularda öğrencilerin genelinin pandemi öncesine göre Eğitimde bilişim ağı ile ilgili daha çok bilgi edindikleri, Eğitimde bilişim ağı'nı kullanma oranlarının arttığı görülmüştür. Ayrıca idareciler ve öğretmenlerde de "Görüş" ile "Kullanma amacı" alt boyut ortalamalarında pandemi öncesine göre olumlu yönde farklılıklar gözlemlenmiştir. Sonuç olarak; Eğitimde bilişim ağı'nın tüm paydaşları için kolayca, sorunsuzca kullanılabilmesi adına öğretmenlerin, idarecilerin ve öğrencilerin düşüncelerine de yer verilmesi gerektiği şeklinde bir takım somut öneriler sıralanmıştır.

Abstract:
Advances in technology accelerate the studies on the use of technology in education. It is seen that the importance of the education information Network platform, which is a product of technology and developed by general directorate of innovation and educational Technologies, has increased for stakeholders, especially during the pandemic period. Therefore, it is important to know what the views of these stakeholders are about education information Network, as education information Network enables administrators, teachers and students to come together in a virtual environment by creating a school environment during the pandemic period. In this context, the aim of the research is to determine the views of science teachers, students and administrators about the educational information network. For the study, an explanatory sequential mixed design, which is a mixed method research in which both quantitative and qualitative research methods are utilized together, was used. The study was carried out with 63 administrators, 120 Science teachers and 3462 students in secondary schools with smart boards in Bitlis and its districts in the 2019-2020 academic year. Quantitative data, "Teachers, administrators and students' Opinions Questionnaire about the Purpose of Use of Education Information Network and education information Network"; Qualitative data were collected with semi-structured interview questions prepared by the researcher. Number, percentage, mean, standard deviation, minimum and maximum values were determined as descriptive findings. Qualitative data, on the other hand, were put to content analysis, and themes, categories and codes were created according to the answers given by students, administrators and teachers. In the quantitative findings, there was a gender difference in the " Education Information Network Opinion" sub-dimension for administrators. In addition, there was no difference between administrators and other variables, including teachers. The administrators and teachers expressed a positive opinion according to the "Opinion", "Purpose of Use" sub-dimension averages, but there are some deficiencies of Education Information Network (infrastructure, course and exam question contents, problem of accessing the content, guidance, etc.) and teachers use education information network more. It has been seen that they are used as a very helpful resource, and for live lessons during the pandemic. There was a statistically significant difference according to the variables in the "Opinion", "Purpose of Use" sub-dimensions of the students, and in the " Education Information Network Total Scale" score (EBATotal=3.11). In addition, in general, the students expressed a positive opinion according to the "Opinion" and "Education Information Network Total Scale" sub-dimension averages, but they did not express a positive opinion according to the "Purpose of Use" sub-dimension averages. In the qualitative findings in the pandemic period, it was seen that the students generally gained more information about Education Information Network compared to the pre-pandemic period, and the rate of using Education Information Network increased. In addition, positive differences were observed in the sub-dimensions of "Opinion" and "Purpose of use" in administrators and teachers compared to the pre-pandemic period. As a result, some concrete suggestions were presented regarding the fact that the opinions of the stakeholders should be included in order for education information network to be used easily and smoothly for all its stakeholders.