Ali Şeriati'nin dinler tarihindeki yeri
The Place in religions history of Ali Seriati
Yazar: AYKUT ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ÖZTÜRK
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Din anlayışı = Understanding of religion ; Dinler = Religions ; Dinler tarihi = History of religions ; Yöntembilim = Methodology ; Şeriati, Ali = Şeriati, Ali

Özet:
Bu çalışmada,  Ali Şeriati'nin özellikle Dinler Tarihi alanındaki çalışmalarının bu alana kazandırdığı katkılarını ve bütün dinleri anlamada kullandığı metotlara ve yöntemlere yeni ve farklı bir perspektif ve ideolojik yaklaşım kazandıran düşüncelerini esas alarak, bütün dinleri ve gelenekleri ele alırken uygulamış olduğu metodolojisini, bakış açılarını, getirmiş olduğu farklı yöntem ve tekniklerini incelemek ve onun bütün dinleri anlama ve bu düşüncede dinler arasındaki ilişkileri mukayeseli bir yöntemle muhasebe ederek asıl amaç ve gayelerinin neler olduğunu ortaya çıkarmak ve değerlendirmektir. Bu amaçla söz konusu değerlendirme üç gaye çerçevesinde ele alınmaya çalışıldı.
Birinci amaç, Şeriati hakkında genel bir bilgi ortaya koymaktır. İkincisi, din tanımları ile dinlere bakış açısını ortaya koyup, dinler arası ilişkilere karşı nasıl bir tutum sergilediğini anlamak, üçüncüsü ise dinleri anlama ve anlamlandırmada uyguladığı metotları ve genel anlamda metodolojisini ele alarak ulaştığı sonuçları incelemektir. Bu doğrultuda yukarıda ifade ettiğimiz bütün amaç ve gayelere ulaşmak için tezimizde dini tanımlar ve dinler hakkındaki görüş ve ilişkilere değinerek Dr. Şeriati'nin dinler tarihinde ne derece önemli bir yere sahip olduğu gösterilmeye çalışıldı.
Birinci bölümde Ali Şeriati'nin başta hayatı olmak üzere fikirleri, eserleri, edebi ve üslubu, kullanmış olduğu dil ve özellikleri ile nasıl bir bakış açısına ve düşünce dünyasına sahip olduğunu anlatarak genel bir bilgi vermeye çalıştık. Şeriati'nin hayatı boyunca bütün çalışmalarının başta konumuz olmak üzere amacını görmemiz açısından bu tür çalışmaların hangi amaçlara hizmet ettiğini anlamaya çalışarak; Şeriati'nin Dinler Tarihi alanındaki çalışmalarında yararlanmış olduğu tüm kaynakları ve bir bütün olarak incelemiş olduğu dinleri anlatmaya çalıştık.
İkinci bölümde ise Şeriati'ye göre dinleri tanımlarken, din ve dinler tarihiyle ilgili kullanmış olduğu kavramlara yer vererek onun bütün dinlere bakış açısını anlamaya ve anlatmaya çalıştık. Bu bölümün en önemli konusu olan Şeriati'nin incelediği dinleri, kullandığı metodolojisini ortaya koyarak dinleri nasıl sınıflandırdığını, bu dinleri nasıl mukayese ettiğini ve dinler arasındaki ilişkilere nasıl baktığını; bu hususta neler önerdiğini ortaya koymaya çalıştık.
Sonuç bölümünü ise, genel olarak Ali Şeriati'nin Dinler Tarihi çalışmalarının bu alana nasıl bir katkı sağlayabileceği değerlendirmesini yaparak neticelendirdik.

Anahtar Sözcükler: Şeriati, Metodoloji, Mukayeseli Yöntem, Perspektif, Gaye, Metot ve Yöntem

Abstract:
In this study, the main goal is to discover and evaluate what their goals are, especially Ali Şeriati's studies of the area of religious history contributions gained to this area and all methods that he used for understanding all religions, his thoughts that gained a new and different perspective and ideologic approach based on his thoughts while addressing all religions and traditions his methodoligical practice view points, to examine the different methods and techniques that he brought, in this opinion, the relationship among religions by accounting and understanding all religions. 
For this purpose, the assessment was taken into consideration within the framework of three goals.
First purpose, it is to reveal general in formation about Şeriati. Second, understanding what kind of attitude he's taking towards interreligious relations put out the point of religions with the definitions of religion.
The third one is the aim is to examine the results got the methods and methodologies in general used in understanding and meaning of religions. 
Our thesis defines religion to reach all the goals and aims mentioned above. And it was tried to be shown how Dr. Şeriati had an important place in the history of religions referring to the views and relationships of religions. 
In the first part, it was deemed appropriate to give general information by felling what kind of perspective and World of thought he had with the language and features he used.
During the life of Şeriati by trying to understand the aims of such studies in order to see the purpose of all his work, especially the subject of us; all the sources that Şeriati benefited from his works  in the history of religions and religions that have studied as a whole were tried to be explained. 
In the second section, according to Şeriati while defining religions, his view of all religions was tried to be understood and explained given the concepts he used on the history of religion and religions. The religions which Şeriati examined on, which are the most important of this section, to explained how he classificated the religions and how he compared the religions and how he evaluated the relationships among the religions, what he offered in this subject given the methodology he used.
In the finally section, generally it was ended by evaluating Ali Şeriati's studies of the religions of history, how to get benefit in this area. 

Key Words: Şeiati, Methodology, The Method of comparison, Perspective, Aim (purpose), Method and Methodology.