Çinko oksit (ZnO) nanopartiküllerinin symphoricarpos albus bitki özütü kullanılarak yeşil sentezi ve biyouyumluluğunun araştırılması
Green synthesis of zinc oxide (ZnO) nanoparticles using symphoricarpos albus plant extract and investigation of biocompatibility
Yazar: ABDUSSAMED YASİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MEDİNE GÜLLÜCE
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nanobilim ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı / Nanobiyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Genotoksisite = Genotoxicity ; Metal nanopartiküller = Metal nanoparticles ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Bu çalışmada, Symphoricarpos albus bitkisi kullanılarak ZnO nanopartiküllerinin daha güvenli, çevreci, ekonomik ve kontrollü üretimine olanak sağlayan yeşil sentez yöntemi ile üretilme potansiyeli araştırılmıştır. Bu amaçla bitkinin meyvelerinden su özütü elde edilmiş ve çinko nitrat öncüsü ile reaksiyona sokulmuştur. Reaksiyondan elde edilen ürünün karakterizasyonu SEM ve EDAX analizleri ile yapılmıştır. Ayrıca sentezlenen ürünün biyouyumluluğu Ames/Salmonella, E. coli WP2, Maya delesyon, RAPD ve MTT test sistemleri kullanılarak araştırılmıştır. SEM incelemelerinden elde edilen bulgular sentez reaksiyonu sonucunda ortalama 30 nm çapında küresel nanopartiküllerin sentezlendiğini göstermiştir. EDAX bulguları da bu nanopartiküllerin Zn ve O elementlerinden oluştuğunu doğrulamıştır. Öte yandan biyouyumluluk testlerinin bulugularına göre sentezlenen nanopartikülün MTT hariç test sistemlerinin hiçbirinde 640 µg/ml konsantrasyona kadar toksik ve genotoksik etki göstermediği buna karşın MTT test sisteminde HDFa hücre hattı üzerine doza bağlı olarak artan sitotoksik etki gösterdiği gözlenmiştir. Buna göre, çalışmamızın bulguları göz önünde bulundurularak S. albus meyvelerinin sulu özütünün ZnO nanopartiküllerinin yeşil sentezi için kullanılabileceği, elde edilen ürünlerin biyouyumluluk testlerinin çoğunluğunu geçebilecek nitelikte olduğu buna karşın MTT sonuçları da hesaba katıldığında endüstriyel ölçekli üretime geçilmeden önce daha kapsamlı biyouyumluluk testlerinin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Bu çalışmada, Symphoricarpos albus bitkisi kullanılarak ZnO nanopartiküllerinin daha güvenli, çevreci, ekonomik ve kontrollü üretimine olanak sağlayan yeşil sentez yöntemi ile üretilme potansiyeli araştırılmıştır. Bu amaçla bitkinin meyvelerinden su özütü elde edilmiş ve çinko nitrat öncüsü ile reaksiyona sokulmuştur. Reaksiyondan elde edilen ürünün karakterizasyonu SEM ve EDAX analizleri ile yapılmıştır. Ayrıca sentezlenen ürünün biyouyumluluğu Ames/Salmonella, E. coli WP2, Maya delesyon, RAPD ve MTT test sistemleri kullanılarak araştırılmıştır. SEM incelemelerinden elde edilen bulgular sentez reaksiyonu sonucunda ortalama 30 nm çapında küresel nanopartiküllerin sentezlendiğini göstermiştir. EDAX bulguları da bu nanopartiküllerin Zn ve O elementlerinden oluştuğunu doğrulamıştır. Öte yandan biyouyumluluk testlerinin bulugularına göre sentezlenen nanopartikülün MTT hariç test sistemlerinin hiçbirinde 640 µg/ml konsantrasyona kadar toksik ve genotoksik etki göstermediği buna karşın MTT test sisteminde HDFa hücre hattı üzerine doza bağlı olarak artan sitotoksik etki gösterdiği gözlenmiştir. Buna göre, çalışmamızın bulguları göz önünde bulundurularak S. albus meyvelerinin sulu özütünün ZnO nanopartiküllerinin yeşil sentezi için kullanılabileceği, elde edilen ürünlerin biyouyumluluk testlerinin çoğunluğunu geçebilecek nitelikte olduğu buna karşın MTT sonuçları da hesaba katıldığında endüstriyel ölçekli üretime geçilmeden önce daha kapsamlı biyouyumluluk testlerinin yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.