Avrupa Birliği müzakerelerinde gümrük birliği fasılı ve sta
Customs union chapter in European Union negotiations and fta
Yazar: MERKUT LANPİR
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZKAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Hukuku ve Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Ab Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı (OKK) ile çerçevesinde Türkiye, Ortak Ticaret Politikasına uyum amaçlı olarak Topluluğun üçüncü ülkelere uyguladığı Ortak Gümrük Tarifesini kabul etmekle kalmaz Birliğin çeşitli ülkelerle yaptığı Serbest Ticaret Anlaşmalarına (STA) benzer anlaşmalar yapmayı da taahhüt etmektedir, bu kapsamda çalışmamızın ana konusunu Türkiye'nin imzalamış olduğu STA'lar oluşturmaktadır.
Çalışmamızın mahiyeti Serbest Ticaret Anlaşmalarının Gümrük Birliği çerçevesinde incelenerek AB ile müzakere aşamalarının anlaşmalar yönüyle ele alınması olup, iktisadi ve siyasi alanlarda yazılmış pek çok değerli çalışma gözden geçirilmiş tekrar eden bilgilerden kaçınılması tercih edilerek bu bilgilere gerektiği kadar yer verilmiştir. 
STA konusunda iki önemli madde bulunmaktadır, Birincisi Bölgesel Ticaret Anlaşmalara olanak sağlayan GATT 24. Madde, ikincisi ise 1/95 sayılı OKK uyarınca AB'nin Ortak Ticaret Politikasına uyum amaçlı AB politikasını izlemekle zorunlu kılındığı 16. Maddedir. Gümrük Birliği'nin yürürlüğe girişi 1996 yılı ve AB ye adaylık müzakerelerinin başlangıcı olarak 2005 yıllarını düşünecek olursak günümüze kadar ki geçen zaman oldukça uzundur hal böyle iken ilk yıllarda izlenen politikanın yakından takibi geçen uzun zaman ile birlikte zorlaşmıştır,  Türkiye'nin hala adaylık statüsünde tutulması buna mukabil AB'nin üçüncü ülkelerle imzalamış olduğu STA'ları takip etme yükümlülüğü Türkiye'nin AB tarafından istenen bütüncül olarak hareket edebilme kabiliyetini olumsuz etkilemektir çünkü Ortak Ticaret Politikasına uyum noktasında tek başınadır, AB STA anlaşmasını kapsamında bulunan tüm üye ülkelerin bugün için 27 ülke  koşullarını ve menfaatlerini gözeterek kurar iken Türkiye nihai sonuca varmada  AB'ye uyum gösterirken müzakereleri de anlaşmaları da tek ülke olarak kendi ticari gücü ile yapmak durumundadır ve bu çalışmada incelemeye alınan konu Türkiye'nin uyum sağlama noktasındaki konumu ve STA'lar olarak değerlendirilen konu iken Gümrük Birliği güncellemesinin görüşüldüğü şu dönemde Türkiye'nin AB ile dış ticaretinde Gümrük Birliği tek yol mudur yoksa alternatif ticaret birlik seçenekleri değerlendirilmeli midir sorusu da bu çalışmada ele alınıyor olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Gümrük Birliği, Serbest Ticaret Anlaşmaları.

Abstract:
Within the framework of the Association Council Decision numbered 1/95, Turkey not only accepts the Common Customs Tariff applied by the Community to third countries for the purpose of harmonization with the Common Commercial Policy but also undertakes to conclude agreements similar to the Free Trade Agreements (FTA) concluded by the Union with various countries, in this context, the main subject of our work is the FTA's signed by Turkey.
The nature of our study is to examine the Free Trade Agreements within the framework of the Customs Union and to deal with the negotiation stages with the EU in terms of agreements, many valuable studies written in the economic and political fields have been reviewed, and this information has been given as much space as necessary by avoiding repetitive information.
There are two important articles on FTA, the first is GATT Article 24, which allows Regional Trade Agreements, and the second is Article 16, which is obliged to follow the EU policy for harmonization with the Common Trade Policy of the EU in accordance with the 1/95. If we consider the entry into force of the Customs Union in 1996 and 2005 as the beginning of the EU candidacy negotiations, the time elapsed until today is quite long on the other hand, the obligation of the EU to follow the FTAs it has signed with third countries negatively affects Turkey's ability to act holistically as required by the EU, because it is alone at the point of harmonization with the Common Trade Policy. While Turkey is establishing itself by considering its interests and interests, while Turkey adapts to the EU in reaching the result, it has to make negotiations and agreements with its own commercial power as a single country. During this period, the question of whether the Customs Union is the only to in Turkey's foreign trade with the EU or whether alternative trade union options should be evaluated will also be discussed in this study.

Keywords: European Union, Customs Union, Free Trade Agreements.