Çocuk acil ve çocuk yoğun bakım ünitesinde non-invaziv solunum desteği alan ve sedasyon ihtiyacı bulunan hastalarda uygulanan nebülize deksmedetomidinin hemodinamik parametreler ve sedasyon üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of nebulized dexmedetomidine on hemodynamic parameters and sedation in pediatric patients receiving non-invasive ventilation support with sedation needs in the pediatric emergency and pediatric intensive care unit
Yazar: AYŞEN ARİF TUTUŞ
Danışman: PROF. DR. MAKBULE NİLÜFER ÖZTÜRK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL EKŞİ ALP
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Çocuk Acil ve Çocuk Yoğun Bakım Ünitemizde non-invaziv ventilasyon (NİV) desteği alan hastalarda sedatif olarak kullanılan nebülize deksmede-tomidinin hemodinamik parametreler ve sedasyon durumu üzerindeki etkisinin değer-lendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Nisan 2023 – Eylül 2023 tarihleri arasında planlanan bu prospektif, gözlemsel çalışmaya yüksek akışlı nazal kanül oksijen (YANKO) ve iki düzeyli pozitif havayolu basıncı (BİPAP) ile NİV desteği uygulanan, 1 ay-18 yaş aralığında toplam 46 hasta dahil edilmiştir. Ek bir girişimsel damar yolu gerektirmeden 2 μcg/kg dozunda nebülize deksmedetomidin uygulamasını takiben hastaların 1., 10., 30. ve 60. dakika-larda kalp tepe atımı (KTA), ortalama arter basıncı (OAB), sistolik kan basıncı (SKB), diastolik kan basını (DKB), dakika solunum sayısı (DSS) ve SpO2 ölçümleri ile eş zamanlı Comfort sedasyon skorları kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza belirtilen tarihler arasında dahil edilen 46 hastanın 21'i (%45.7) Çocuk Acil Ünitesinde, 25'i (%54.3) Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde izlenmekteydi. Hastaların 29'u (%63) YANKO, 17'si (%37) BİPAP ile NIV desteği almaktaydı. Hastaların ortalama±SS yaşları 4,3±4,4 olarak hesaplanmış olup 23'ü (%50) kız ve 23'ü (%50) erkekti. Hastaların 34'ünde (%73.9) kronik hastalık görülürken, en çok görülen hastalık %38.2 (13 kişi) ile nörolojik hastalıklardı. Hastaların takip süresince hemodinamik parametrelerinde gözlemlenen değişikliklere bakıldığında, KTA, SKB, OAB ve DSS parametrelerinde başlangıç ölçümüne göre 10., 30, ve 60. dakikalarda istatistiksel olarak anlamlı düşüş tespit edilmiştir. DKB' de ise başlangıç ölçümüne göre 30. ve 60. dakikalarda anlamlı derecede azalma gözlemlenmiştir. Takip boyunca ölçülen SpO2 ölçümleri arasında ise anlamlı farklılık saptanmamıştır. Takip süresince sedasyon skorlarındaki değişime bakıldığında, başlangıç ölçümüne göre 10., 30. ve 60. dakikalardaki Comfort ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş görülmüştür. Tüm hastalar başlangıçta yetersiz sedasyon seviyesinde ve ajite iken; 60. dakikaya ge-lindiğinde katılımcıların 24'ünde (%52) optimal, 21'inde (%45.7) ise derin sedasyon düzeyine ulaşılmıştır. BİPAP ve YANKO gruplarına göre nebülize deksmedetomidi-nin etkilerini karşılaştırdığımızda, BİPAP grubundaki hastalarda YANKO grubundaki-lere kıyasla daha etkili sedasyon sağlandığı saptanmıştır. Gruplar arasında 60. dakikada ölçülen Comfort skorlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmiştir. Ancak ta-kip süresince tüm KTA, SKB, DKB, OAB, DSS, SpO2 parametrelerinde solunum destek grupları arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. YANKO desteği alan hastalarda farklı akım hızlarına göre sedasyon skorlarındaki değişime bakıldığında, takip süresince ölçülen tüm Comfort skorlarında gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Farklı yaş gruplarına göre ölçülen sedasyon skorlarındaki değişim incelendiğinde, gruplar arasında tüm Comfort skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Çalışmamızda hiçbir hastada ciddi yan etki gözlenmemiş ve destekleyici tedavi ihtiyacı ortaya çıkmamıştır. Hastalarda izlenen hemodinamik deği-şiklikler herhangi bir müdahale gerektirmemiştir. Nebülize deksmedetomidinin hemo-dinamik açıdan güvenli ve etkili bir sedasyon ajanı olduğu görülmüştür.
Sonuç: Nebülize deksmedetomidin, NIV uygulanan pediatrik hastalarda etkili ve gü-venli bir sedasyon ajanı olarak kullanılabilir. Hemodinamik açıdan hastaların NIV'e uyumu üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır. Ancak nebülize deksmedetomidin he-nüz standart bir uygulama haline gelememiştir. Bu formunun kullanılabilmesi ve rutin hale gelebilmesi için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Nebülize deksmedetomidin, non-invaziv ventilasyon, sedasyon, YANKO, BİPAP, pediatrik hasta

Abstract:
Objective: The aim of our study was to assess the effects of nebulized dexmedetomi-dine, used as a sedative in pediatric patients receiving non-invasive ventilation (NIV) support in the Pediatric Emergency and Pediatric Intensive Care Units, on the patients' hemodynamic parameters and sedation status.

Material and Methods: We conducted a prospective observational study from April 2023 to September 2023, involving 46 patients aged 1 month to 18 years who received non-invasive ventilation (NIV) support using high-flow nasal cannula (HFNC) or bi-level positive airway pressure (BIPAP). Nebulized dexmedetomidine was administered at a dose of 2 μcg/kg without requiring additional invasive vascular access. Patients were evaluated at 1st, 10th, 30th and 60th minutes for heart rate (HR), mean arterial pressure (MAP), systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), res-piratory rate (RR) and peripheral oxygen saturation (SpO2) measurements simultaneo-usly with Comfort sedation scores.
Results: Between the specified dates, 46 patients were included in our study, with 21 (45.7%) being monitored in the Pediatric Emergency Unit and 25 (54.3%) in the Pedi-atric Intensive Care Unit. Among them, 29 (63%) received HFNC and 17 (37%) recei-ved BIPAP for NIV support. The mean ± SD age of the patients was 4.3±4.4, with 23(50%) being female and 23(50%) male. While 34 patients (73.9%) had chronic dise-ases, the most common was neurological disease in 13 (38.2%) patients. Changes ob-served in hemodynamic parameters during the follow-up period showed a statistically significant decrease in HR, SBP, MAP and RR measurements at the 10th, 30th and 60th minutes compared to the baseline. A significant decrease in DBP was also obser-ved at the 30th and 60th minutes compared to the baseline measurement. No significant difference was observed in peripheral oxygen saturation (SpO2) measurements during the follow-up. Statistically significant decreases were observed in Comfort sedation scores at the 10th, 30th, and 60th minutes compared to the baseline. All patients started with inadequate sedation levels and agitation; by the 60th minute, 24 participants (52%) achieved optimal sedation and 21 (45.7%) reached deep sedation level. When compa-ring the effects of nebulized dexmedetomidine between the BiPAP and HFNC groups, a more effective sedation was observed in BiPAP group with a significant difference in Comfort score at the 60th minute. However, no significant difference was observed between the groups in all HR, SBP, DBP, MAP, RR and SpO2 parameters during the follow-up. When examining the changes in sedation scores over the follow-up period based on the flow rates in patients receiving high-flow nasal cannula (HFNC), no sig-nificant difference was observed in Comfort scores between the groups. Additionally, the analysis of changes in sedation scores based on different age groups revealed no statistically significant difference in Comfort scores between the groups. In our study, no serious side effects were observed in any of the patients, and there was no need for additional supportive treatment. Consequently, it was concluded that nebulized dexme-detomidine is both effective and safe.
Conclusion: Our study suggests that nebulized dexmedetomidine can be used as an effective and safe sedation choice for pediatric patients undergoing NIV. It has positive effects on the hemodynamic aspects and patients' adaptation to NIV. However, its adoption as a standard practice requires further clinical studies. More research is nee-ded for its routine application and standardization.
Keywords: Nebulized dexmedetomidine, non-invasive ventilation, sedation, high-flow nasal cannula (HFNC), bilevel positive airway pressure (BIPAP), pediatric patients