Farklı miktarlardaki azot ve tavuk gübresi uygulamalarının atdişi mısırın (Zea mays Ll. var. indentata) verim ve verim öğelerine etkileri
The effects of different amounts of nitrogen and poultry manure applications on yield and yield components of dentcorn (Zea mays L. var. indentata)
Yazar: EMİNE EKİNCİ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜLGÜN ÖKTEM
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot = Nitrogen ; Mısır = Maize ; Tavuk gübresi = Poultry manure ; Verim = Yield ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu çalışma, Harran Üniversitesi Osmanbey Kampüsü içerisinde yer alan tarla deneme alanlarında ikinci ürün yetiştirme döneminde Şanlıurfa koşullarına 2021´de yürütülmüştür. Atdişi mısır (Zeamays L. var. indentata) çeşidinde tavuk ve azot gübrelerinin verim ve verim unsurlarına etkileri incelenmiştir. Çalışmada tavuk gübresi (TG) oranları 0, 100, 150, 200, 250 kg/da, azot gübresi (N) oranları 10, 20, 30 kg/da ve DKC6092 mısır çeşidi kullanılmış olup, çalışma bölünmüş parseller 
deneme desenine göre 3 tekrarlı olarak, ana parseller azotlu gübreler, alt parseller ise tavuk gübresi şekillinde kurulmuştur. Yapılan bu çalışmada bitki boyu, yaprak sayısı, sap kalınlığı, ilk koçan yüksekliği, koçan çapı, koçan uzunluğu, koçan sıra sayısı, bin tane ağırlığı, tane verimi, protein oranı, koçanda tane sayısı, hektolitre ağırlığı, koçanda tane ağırlığı ve sömek oranı incelenmiştir. İncelenen özellikler arasında en yüksek veriler, bitki boyunda (30 kg/da N –100 kg/da T.G.) 196,80 cm, yaprak sayısında (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 11,56 adet, bitki sap kalınlığında (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 1,94 mm, ilk koçan yüksekliğinde (30 kg/da N –TG0) 78,03 cm, koçan çapında (20 kg/da N –
150 kg/da T.G.) 4,67 mm, koçan uzunluğunda (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 21,53 cm, koçan sıra sayısında (20 kg/da N – 250 kg/da T.G.) 15,26 adet, bin tane ağırlığı (10 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 339 g, tane veriminde (20 kg/da N – 150 kg/da) T.G.) 1231,16 kg/da, tanede protein oranı (30 kg/da N – 150 kg/da T.G) % 11,46, koçanda tane sayısı (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 604,804 adet, hektolitre ağırlığında (10 kg/da N – 200 kg/da T.G.) 81,63 kg/hl, koçanda tane ağırlığında (10 kg/da N – 200 kg/da T.G.) 201,82 g ve sömek oranı (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) % 18,49 olarak belirlenmiştir. Yapılan bu çalışmada mısır bitkisine farklı oranlarda uygulanan tavuk gübresi ve azotun mısır üzerinde verim ve verim unsurlarına olumlu etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Sonuçlar göz önüne alındığında, 20 kg/da azot – 150 kg/da tavuk gübresi uygulamasının tane veriminde en yüksek sonucu verdiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in the field trial fields located in Harran University Osmanbey Campus, in the conditions of Şanlıurfa in 2021, during these cond crop growing period.The effects of poultry and nitrogen fertilizers on yield and yield components of dent corn (Zea maysL. var. indentata) were investigated. In the study, poultry manure (TG) rates of 0, 100, 150, 200, 250 kg/da, nitrogen fertilizer (N) rates of 10, 20, 30 kg/da and DKC6092 corn cultivar were used, and the study was performed in 3 replications according to the divided plots trial design. The main plots were established with nitrogen fertilizers, and the sub plots were established in the form of poultry manure. In this study, plant height, leaf number, stem thickness, first ear height, ear diameter, cob length, ear row number, thousand kernel weight, kernel yield, protein ratio, kernel number per cob, hectoliter weight, kernel weight per cob and sod ratio were investigated. .The highest data among the examined traits are 196.80 cm in plant height (30 kg/da N –100 kg/da T.G.), 11.56 pieces in the number of leaves (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.), plant stem thickness (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 1.94 mm, first ear height (30 kg/da N –TG0) 78.03 cm, ear diameter (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 4.67 mm, ear length (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 21.53 cm, number of ear rows (20 kg/da N – 250 kg/da T.G.) 15.26 pieces, thousand grain weight ( 10 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 339 g, grain yield (20 kg/da N – 150 kg/da) T.G.) 1231.16 kg/da, protein content in grain (30 kg/da N – 150 kg) /da T.G.) 11.46%, number of grains on the cob (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) 604,804 hectoliter weight (10 kg/da N – 200 kg/da T.G.) 81.63 kg/hl, the kernel weight (10 kg/da N – 200 kg/da T.G.) on the cob was 201.82 g and the sod rate (20 kg/da N – 150 kg/da T.G.) was determined as 18.49 %. In this study, it was observed that poultry manure and nitrogen applied to the corn plant at different rates had a positive effect on yield and yield elements on corn. Considering the results, it was determined that 20 kg/da nitrogen – 150 kg/da poultry manureapplication gave the highest result in grain yield.