Tarihten günümüze hac kavramı: Benzerlikler ve farklılıklar
The concept to hajj from history to the present: Similarities and differences
Yazar: HATİCE MURAD
Danışman: DOÇ. DR. CANAN TANRISEVER YİĞİT
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / İnanç Turizmi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
İnsanlık tarihinden günümüze kadar inanç kavramı farklılıklar göstererek ilerlemiştir. Bu çalışmada inan sistemleri çok tanrılı inanç sistemleri, tek tanrılı inanç sistemleri ve diğer inanç sistemleri olarak üçe ayrılmıştır. Çok tanrılı inanç sistemleri başlığı altında Sümerler, Akadlar, Asurlar, Babiller, Eski Mısır, Hititler, Frigyalılar, Urartular, Harraniler, Eski Yunanlılar, Eski Romalılar, Keltler, İskandinavlılar, Aztekler, Mayalar, İnkalar ve Kızılderililer. Tek tanrılı inanç sistemleri başlığı altında Yahudilik, Hrıstiyanlık ve Müslümanlık. Son olarak diğer inanç sistemleri başlığı altında Hinduizm, Budizm, Caynizm, Shizm, Konfüçyanizm, Taoizm, Şintoizm, Tibet Budizm'i (Lamanizm), Zerdüştlük ve Sabiilik dinleri incelenmiştir. Toplamda 30 farklı toplumun dini ritüelleri ve hac kavramı araştırılmıştır. Bu çalışma iki amaçtan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci amacı, inanç sistemlerinde yer alan hac kavramının benzerlik ve farklılıklarını tespit etmektir. İkinci amacı ise inanç sistemleri alanında ulusal yazında yapılan çalışmaları sistematik bir literatür taramasıyla incelemektir. Bu amaçlar doğrultusunda öncelikle ulusal alan yazın taranarak özetinde ve anahtar kelimelerinde dini ritüeller, hac, adak ve kurban kavramları geçen 75 çalışmanın içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Ardından bu çalışmalar araştırmaya dâhil edilerek bibliyometrik analize tabi tutulmuştur. Elde edilen tam metinler MAXQDA analiz programına aktarılarak kodlamalar gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda inanç sistemlerindeki hac kavramında adak ve kurbanda en çok benzerlik görülürken, en farklı kavramın oruç olduğu görülmüştür. Ayrıca bibliyometrik bulgular sonucunda çalışma türünün en fazla tez, yayın yılının en çok 2020 yılı en fazla yayıncı kuruluşun Ankara Üniversitesi, en fazla yayın yapan dergilerin "Archivum Anatolicum- Anadolu Arşivleri" ve "Milel ve Nihal İnanç, Kültür ve Mitoloji Araştırmaları Dergi"leri ve en fazla kitap yayını yapan yayın evinin "Kabalcı Yayınevi" olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
From the history of humanity to the present day, the concept of belief has progressed by showing differences. In this study, belief systems are divided into three as polytheistic belief systems, monotheistic belief systems and other belief systems. Under the title of polytheistic belief systems, Sumerians, Akkadians, Assyrians, Babylonians, Ancient Egypt, Hittites, Phrygians, Urartians, Harranians, Ancient Greeks, Ancient Romans, Celts, Scandinavians, Aztecs, Mayans, Incas and Indians. Judaism, Christianity and Islam under the title of monotheistic belief systems. Finally, under the title of other belief systems, the religions of Hinduism, Buddhism, Jainism, Shism, Confucianism, Taoism, Shintoism, Tibetan Buddhism (Lamanism), Zoroastrianism and Sabism were examined. In total, the religious rituals of 30 different societies and the concept of pilgrimage were investigated. This study consists of two purposes. The first aim of the study is to determine the similarities and differences of the concept of pilgrimage in belief systems. The second aim is to examine the studies in the national literature in the field of belief systems with a systematic literature review. For these purposes, first of all, the national literature was reviewed and the content analysis of 75 studies in which the concepts of religious rituals, pilgrimage, religious offering and sacrifice were included in the abstract and keywords. Then, these studies were included in the research and subjected to bibliometric analysis. The obtained full texts were transferred to the MAXQDA analysis program and coding was carried out. As a result of the study, while the most similarity was seen in the concept of pilgrimage in belief systems, it was seen that the most different concept was fasting. In addition, as a result of the bibliometric findings, it has been determined that the most thesis of the study type, the maximum year of publication is 2020, Ankara University of the publisher company, the most published journals are "Archivum Anatolicum- Anadolu Arşivleri" ve "Milel ve Nihal İnanç, Kültür ve Mitoloji Araştırmaları Dergi"and the publishing house that publishes the most books is "Kabalcı Press".