Kara yollarındaki hasarı uzaktan algılama teknikleri ile tespit edecek insansız hava araçları için yer veri terminallerinin kurulacağı alanın CBS ve çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak seçimi
Selection of the area to be established for unmanned aerial vehicles to detect damage on roads with remote sensing techniques using GİS and multi-criteria decision making methods
Yazar: MÜNEVVER UĞUR
Danışman: PROF. DR. TAHİR HİKMET KARAKOÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU KALE
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Uzaktan algılama = Remote sensing ; İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle

Özet:
Yol bakımı, sürücüler ve yayalar için güvenliği sağlamak açısından kritik öneme sahiptir. Düzenli denetimler ve bakım çalışmaları, yol kalitesini korur, acil onarım ihtiyaçlarını azaltır ve sorunları güvenlik tehlikesi haline gelmeden önce belirleyip çözmeye yardımcı olur. 
Geleneksel yol yüzeyi değerlendirme yöntemleri pahalı, zaman alıcı ve iş gücü yoğun olduğundan, bu yöntemler sınırlı kalır. Uzaktan algılama teknikleri, fiziksel temas gerektirmeyen yöntemlerle geniş alanları hızlı ve etkili bir şekilde inceleme imkanı sunar, böylece ulaşım altyapısının sık ve kapsamlı değerlendirilmesini sağlar. Bu çalışmada, insansız hava araçları (İHA) kullanılarak yol hasarlarının tespit edilmesi ve yer veri terminalleri aracılığıyla merkeze iletilmesi hedeflenmiştir. İHA'ların haberleşmesinde kritik öneme sahip yer veri terminallerinin en uygun alanlarının belirlenmesi için çok kriterli karar analizi (ÇKKV) yöntemleri kullanılmıştır. Belirlenen beş kriter (yükseklik, eğim, bakı, yerleşim yerlerine ve ana yola yakınlık) Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ile değerlendirilmiştir. Örnek bir çalışma alanında, belirlenen kriterler doğrultusunda yer seçimi yapılmış ve ArcMap yazılımı kullanılarak kriterlerin tümünün yer aldığı uygunluk haritası oluşturulmuştur. Bu harita, terminallerin en uygun yerlerini tek bir harita üzerinde göstermektedir. CBS ve uzaktan algılamanın entegrasyonu, yer veri terminallerinin en uygun yerlerde kurulmasını sağlayarak veri toplama ve iletim süreçlerini optimize eder. 
Bu çalışma, yol bakımının etkinliğini artırmak ve güvenliğini sağlamak için İHA'lar ve uzaktan algılama tekniklerinin entegrasyonunun önemini vurgular. CBS ve ÇKKV yöntemleri, ulaşım altyapısının daha hızlı, verimli ve güvenli bir şekilde değerlendirilmesini mümkün kılar.

Abstract:
Road maintenance is an essential to keeping roads safe for drivers and pedestrians. Regular inspections and maintenance work preserve road quality, reduce the need for emergency repairs, and help to identify and resolve problems before they become safety hazards. Traditional road surface evaluation methods are expensive, time-consuming, and labor-intensive, making them limited in scope. Remote sensing techniques offer non-contact methods to quickly and effectively examine large areas, enabling frequent and comprehensive evaluations of transportation infrastructure.
This study aims to detect road damage using unmanned aerial vehicles (UAVs) and transmit the data to a central hub via ground data terminals. Determining the optimal locations for these ground data terminals, which are critical for UAV communication, involves using multi-criteria decision analysis (MCDM) methods. Five criteria were evaluated using the Analytic Hierarchy Process (AHP): elevation, slope, aspect, proximity to settlements, and proximity to main roads. In a sample study area, site selection was conducted based on the defined criteria, and a suitability map was created using ArcMap software that incorporated all the criteria. This map illustrates the most suitable locations for the terminals on a single map. Integrating Geographic Information Systems (GIS) and remote sensing with MCDM ensures that ground data terminals are optimally placed, thereby optimizing data collection and transmission processes.
This study underscores the importance of integrating UAVs and remote sensing techniques to enhance road maintenance efficiency and safety. The combination of GIS and MCDA methods enables faster, more efficient, and safer assessments of transportation infrastructure.