Yoğurtçu Parkı ve Moda Parkı(Kadıköy) Yöresi'nin polinizasyon olayları ve alerjik polenlerinin saptanması
The pollination events and identification of allergic pollens at Moda Park and Yoğurtçu Park (Kadıköy) area
Yazar: NALAN GÜNGÜDER
Danışman: PROF.DR. ENGİN ÖZHATAY
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZETYOĞURTÇU PARKI VE MODA PARKI( KADIKÖY)YÖRESİ' NİN POLİNİZASYON OLAYLARI VEALERJİK POLENLERİNİN SAPTANMASIAtmosferdeki polen ve sporları inceleyen bilim dalı olarak tanımlanan aeropalinolojiözellikle allerjen polen ve sporların kaynaklarını, yayılışlarını, taşınma şekillerini ve canlıorganizmalar üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. Ayrıca havadaki, aylık, haftalık, günlük vehatta saatlik değişimi ve bu değişim üzerine etki eden meteorolojik faktörler gibi etmenlerlebağlantısını incelemektedir. Atmosferdeki polen ve spor miktarlarının bilinmesi, allerjirahatsızlıklarının tanı ve tedavisinde kullanıldığı gibi ürün miktarının arttırılmasında dakullanılmaktadır.Çalışmamızda İstanbul-Kadıköy Yöresinde belirlenen bölgelerde ( Moda ve YoğurtçuParkı ) polen hareketleri aylık ve haftalık periyotlarda saptanarak hangi cins polenleroldukları belirlenmiş ve daha sonra bu yöreye ait aylık polen haritaları yapılmıştır.Araştırmamızda belirlenen bölgelerden on iki aylık süre ile toplanan çiçekli bitkiörnekleri pres edilerek herbaryum örneği haline getirilmiştir. Toplanan bitki örneklerindenalınan polenlerden aynı gün içinde Wodehouse metoduyla referans preparatlarıhazırlanmıştır. Araştırmamızın esas materyalini oluşturan ve Gravimetrik yöntemuygulanarak belirlenen bölgelere Durham aleti yerleştirilmiş ve yakalanan polenler daimipreparat haline getirilmiş ve bu polenlerin hangi bitkilere ait olduğu mikroskop altında teşhisve tayin edilmiştir. Ayrıca belirlenen polenlerin alerjik özellikleri ve aylara göre atmosferdekiyoğunlukları tespit edilmiştir.Klimatik faktörlerin tozlaşmaya etkisini araştırmak amacıyla Meteoroloji GenelMüdürlüğü Bilgi İşlem Dairesinden alınan veriler kullanılmıştır. Bu klimatik faktörlerin(rüzgar, sıcaklık, yağış ve nem miktarı) polen tozlaşmasına etkisi değerlendirilmiştir.Ocak 2005- Aralık 2005 tarihleri arasında Kadıköy Yöresi Yoğurtçu ParkındaI26 farklı taksona ait toplam 2877 adet polen tespit edilmiştir. Tespit edilen polenlerin 2104tanesi ( %73,13 ) odunsu, 749 tanesi otsu (%26,03 ) taksonlara aittir. 24 tanesi ise ( %0,83 )tanımlanamamıştır.Aynı tarihler arasında Kadıköy Yöresi Moda Parkında 22 farklı taksona ait toplam1629 adet polen tespit edilmiştir. Tespit edilen polenlerin1246 tanesi (% 76,49 ) odunsu, 358tanesi otsu (%21,98 ) taksonlara aittir. 25 tanesi ise ( %1,53 ) tanımlananmamıştır. Çalışmaalanımızda ise toplam 33 taksona ait 4506 adet polen tespit edilmiş, bu polenlerin 3350tanesi (%74,35 ) odunsu, 1107 tanesi (%24,57 ) otsu taksonlara aittir.Sıcaklığın en yüksek olduğu ay 25,2ºC ile Ağustos 2005 olup, en yüksek nem oranı% 79 ile Ekim 2005 ayıdır. Ortalama rüzgar hızının en yüksek olduğu ay 2,8 m/sec ile Mart2005'tir.Yaptığımız çalışmada yakalanan polenlerden Acer negundo, Aesculus hippocastanum,Cupressus sempervirens, Pinus pinaster, Platanus orientalis, Quercus ilex , Salix capreatürleri alerjik etkileri oldukları bilinen odunsu bitki polenleridir. Otsu bitki polenlerindenPoaceae familyası oldukça alerjen polen üreten taksonlara sahiptir. Bu polenlerin en yoğunolduğu dönemler Mayıs ve Haziran aylarıdır. Sıcaklığın yüksek olduğu yaz aylarında da otsufamilyalar ve Poaceae familyasına ait türler polen vermeye devam etmektedir. Ancakçalışma bölgesinin çimlerinin biçilmesi nedeniyle beklenen miktarda otsu bitki polenlerinerastlanmamıştır.Çalışmamızda polenlerin aylık yayılışlarının ortaya konması ve alerjiye sebep olanpolenlerin belirlenmesi; bu polenlere duyarlı insanların daha dikkatli olmasını ve alerjiksorunların daha aza indirgenmesini sağlayacaktır.Kasım, 2006 Nalan GÜNGÜDERI

Abstract:
ABSTRACTTHE POLLINATION EVENTS AND IDENTIFICATION OFALLERGIC POLLENS AT MODA PARK AND YOĞURTÇU PARK(KADIKÖY) AREAAeropalinology is a branch of science which examines pollens and spores in theatmosphere. It examines source of allergen pollens and spores, their distributions, theirmoving activities and their effects on organisms. Besides, aeropalinology searches thechange in the air as monthly, weekly, daily and even changes happens in an hour, andalso the connection between the change and the meteorological factors. If quantity ofpollen and spore in the atmosphere is known, this knowledge can be used for diagnosisof allergic illness and cure.We studied, worked to collect pollens in İstanbul, Kadıköy (Moda and YoğurtçuPark) area. Then, we determined the pollen movements as monthly and weekly periods.This helped us to identify the pollen species. Later we defined the monthly pollen mapsfor this area.Flowered plant patterns each of which are picked during 12 months from theselected area has been pressed to become a sample of herbarium. Referencepreparations were made by using Wodehouse method in the same day from the pollenstaken from picked plants. Durham instrument which is the main research material hasbeen placed in certain areas using Gravimetric method, and catched pollens had beenconverted into constant preparation. Those pollens have been identified undermicroscope. Additionally, their allergic features and density according to the monthshave been stated.The data, taken from the Data Processing Department of Meteorology HeadOffice, has been used to search the effect of climatic factors on the pollination.IIIt has been identified 2877 pollens from 26 different taxa in Kadıköy,Yoğurtçu Park between January 2005-December 2005. 2104 ( %73,13 ) of theidentified pollen are ligneous, 749 (%26,03 ) of them are herbaceous pollens, 24( %0,83 ) of them are unidentified.On the same dates, it has been identified 1629 pollens from 22 different taxa inKadıköy, Moda park. 1246 ( %76,49 ) of the identified pollens are belonged to ligneous,358 (%21,98 ) of them are belonged to herbaceous taxa. 25 ( %1,53 ) of them areunidentified. In our research area, totally 4506 pollens belonged to 33 taxa have beenidentified. 3350 (%74,35 ) of these pollens are ligneous, 1107 (%24,57 ) of them arebelonged to herbaceous taxa.The hottest month with the 25,2 (ºC) temperature is August, the highesthumidity is seen in October 2005 with the percentage of % 79 in the area. The highestaverage wind speed is seen in March 2005-2,82 m/sec.In our study, the pollens caught were: Acer negundo, Aesculus hippocastanum,Cupressus sempervirens Pinus pinaster, Platanus orientalis, Quercus ilex , Salixcaprea. These ligneous pollens had allergic effects. Herbaceous plant family Poaceaeproduces allergic pollens., Herbaceous families and Poaceae family produce pollens inmainly May and Jun. Because the lawn was cut, anticipated amount of ligneous plantpollen had not been seen.To reveal how much pollen spread out in which months and to define whichpollen cause allergic reactions will provide hypersensitive people to become morecareful. So the allergic problems will be decreased.November, 2006 Nalan GÜNGÜDER