Türkiye'deki Darevskia rudis (Bedriaga, 1886) ve Darevskia bithynica (Mehely, 1909) türlerinin mikrosatellit belirteçleri ile sistematiğinin incelenmesi
An investigation on systematics of Darevskia rudis (Bedriaga, 1886) and Darevskia bithynica (Mehely, 1909) species in Turkey by microsatellite markers
Yazar: HALİME KOÇ
Danışman: PROF. DR. BİLAL KUTRUP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Darevskia rudis (Bedriaga, 1886) Kafkaslar ve Anadolu'da yaşayan bir kaya kertenkele türüdür. 2013 yılına kadar Darevskia rudis'in sadece Anadolu' da 3 alttürü[D. r. bithynica (Mehely, 1909), D.r. tristis (Lantz ve Cyren, 1936), D. r. rudis (Bedriaga, 1886)], Anadolu ve Kafkaslarda 3 alttürü [D.r. bischoffi (Böhme ve Budak, 1977), D. r. macromaculata (Darevsky, 1967), D.r. obscura (Lantz ve Cyren, 1936)] ve sadece Kafkaslarda 2 alttürü[D. r. svanetica (Darevsky ve Eiselt, 1980) ve D. r. chechenica (Eiselt ve Darevsky,1991)] adet olmak üzere 8 alttürünün varlığı kabul ediliyordu. 2013 yılında D. r. bithynica alttürünün D. r. tristis alttürü ile morfolojik olarak benzerlik gösterdiği ve D. rudis'e ait diğer alttürlerden yine aynı morfolojik karakterler esas alınarak farklılık gösterdiği gerekçesi ile bu türden ayrılarak D. bithynica ismi ile tür seviyesine yükseltilmiştir. Aynı zamanda bu türün 2 alttürü (D. b. bithynica ve D. b. tristis) tanımlanmıştır. Ayrıca D. rudis'e ait olduğu bildirilen Kaçkar Dağları'ndan D. r. mirabilis alttürü ile Niğde'den D. r. bolkardaghika alttürü yalnızca morfolojik karakterler esas alınarak tavsif edilmiştir. Bu çalışmada ise Mikrosatellit Belirteç Yöntemi (Fragment Analizi) kullanılarak, Türkiye'de yaşadığı bilinen D. rudis'e ait 5 alttür ile (D. r. rudis, D. r. mirabilis, D. r. macromaculata, D. r. obscura ve D. r. bischoffi) ile D. bithynica 'ya ait 2 alttürün (D. b. bithynica ve D. b. tristis) taksonomik durumları 59 lokaliteden toplanan 96 bireyde, 5 adet mikrosatellit lokusu kullanılarak moleküler düzeyde incelendi. Yapılan fragment analizinde, D. bithynica'nın ayrı bir tür olduğu moleküler seviyede desteklenmiş oldu. D. b. tristis olarak bilinen taksonun ise D. rudis'e ait olduğu açığa çıkarıldı. Ayrıca D. r. mirabilis taksonunun, D. rudis'e ait incelenen diğer tüm alttürlerin popülasyonlarından oldukça farklı bir genetik yapıya sahip olduğu belirlendi.

Abstract:
Darevskia rudis (Bedriaga, 1886) is a rock lizard species living in the Caucasus and Anatolia. Until 2013, Darevskia rudis was considered the presence of 8 subspecies that 3 subspecies [D. r. bithynica (Mehely, 1909), D. r. tristis (Lantz et Cyren, 1936), D. r. rudis (Bedriaga, 1886)] in only Anatolia; 3 subspecies [D. r. bischoffi (Böhme und Budak, 1977), D.r. macromaculata (Darevsky, 1967), D.r. obscura (Lantz et Cyren, 1936)] in Anatolia and Caucasica; 2 subspecies [D. r. svanetica (Darevsky und Eiselt, 1980) ve D.r. chechenica (Eiselt und Darevsky, 1991)] in only Caucasus. D. r. bithynica subspecies that living in only Anatolia as demonstrated D. r. tristis subspecies by morphological similarities and D. r. bithynica restricted D. rudis' s other subspecies based on the same morphological characters was raised to species level on D. bithynica in 2013. Therewith, 2 subspecies of this species (D. b. bithynia, and D. b. tristis) is defined. Also, D. r. mirabilis from Kaçkar Mountains and D. r. bolkardaghika from Niğde, has been characterized as the basis of morphological characters only of D. rudis. In this study, the taxonomic status 5 subspecies (D. r. rudis, D. r. mirabilis, D. r.macromaculata, D. r. obscura ve D. r. bischoffi) of D. rudis and 2 subspecies (D. b. bithynica ve D. b. tristis) of D. bithynica that collected from 59 localities from Turkey, 96 individuals were investigated at the molecular level using 5 microsatellit loci. In the fragment analysis, D. bithynica was introduced as a separate species at the molecular level. The taxa which known as D. b. tristis was revealed to belong to D. rudis. Also, D. r. mirabilis was determined to has a quite different genetic structure than other subspecies studied populations of D. rudis.