Deltametrin insektisitinin ova kurbağaları (Pelophylax ridibundus) üzerine akut toksik etkileri
Acute toxic effects of deltametrine insecticide on ova frogs (Pelophylax ridibundus)
Yazar: FATEN ALNOAIMI
Danışman: PROF. DR. TURGAY ŞİŞMAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Piretroidler veterinerlikte, toplum sağlığında ve özellikle tarımda oldukça geniş kullanıma sahip sentetik insektisitlerdir. Piretroid II grubu insektisitlerinden olan Deltametrin tüm dünyada ve Türkiye'de yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu insektisitin Erzurum'da zirai mücadele ilacı olarak güncel kullanımı devam etmektedir. Tarım alanlarında yaşayan ikiyaşamlıların sürekli olarak yağışlar, drenaj veya sızıntı yoluyla suya karışan insektisit gibi kimyasal maddelere maruz kaldıkları bilinmektedir. Üstelik ikiyaşamlıların populasyonlarının azalmasında insektisitler önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada oral yolla 3 farklı dozda (0.625, 1.25 ve 2.50 mg/kg vücut ağırlığı) 96 saat süreyle uygulanan Deltametrin'in ova kurbağasındaki (Pelophylax ridibundus) akut toksik etkileri araştırılmıştır. Kurbağaların önemli bazı organlarındaki histopatolojik anormallikler kantitatif olarak değerlendirilmiştir. İnsektisit verilen kurbağaların karaciğer, sindirim sistemi, böbrek ve akciğerlerinde çeşitli patolojik anormallikler tespit edilmiştir. Histopatolojik değişikliklerin orta ve yüksek doz grubunda, diğer gruplara göre belirgin bir şekilde arttığı gözlenmiştir. Deltametrin'in genotoksik etkilerini belirlemek için kurbağaların periferal kanları kullanıldı. Genotoksisite, eritrositik çekirdek anormalliklerinin oluşum frekansına bakılarak belirlenmiştir. Genotoksisite bakımından düşük doz ve kontrol grubu kurbağalarında istatistiksel olarak bir artış gözlenmemiştir. Ancak orta ve özellikle yüksek doz uygulanan kurbağalarda genotoksisitenin arttığı anlaşılmıştır.

Abstract:
Pyrethroids are synthetic insecticides widely used in agriculture, public health, and veterinary medicine. Deltamethrin, a type II pyrethroid insecticide, are also widely used in the world and especially Turkey. The insecticide continues to be used in agricultural areas of Erzurum plain. It is known that amphibians inhabiting agricultural areas are constantly exposed to chemicals such as insecticides, which reach the aquatic environment through runoff, drainage, and leaching. Also, insecticides have long been considered to a risk factor of the amphibian population declines. The aim of the present study was to investigate the effects of acute toxicity of three different concentrations (0.625, 1.25 and 2.50 mg/kg body wt) of orally applied Deltamethrin to marsh frog (Pelophylax ridibundus) after 96 h of treatment. The histopathological abnormalities in some organs of the frog were evaluated with quantitative analyses. Various histopathological abnormalities were detected in liver, gastrointestinal system, kidney and lung tissues of the frogs. Histopathological changes were more prominent in medium and high-dose groups than the other groups. To determine the genotoxic effects of Deltametrin, it was used the peripheral blood samples of the frogs. Genotoxicity assays such as erythrocytic nuclear abnormalities were carried out on the frogs. The genotoxic effects did not show significant increasing between control and low dose groups, statistically. However, the genotoxic effects increased in medium dose and especially high dose groups.