Türkiye'de spor siyaset etkileşimi
Interactions between sports and politics in turkey
Yazar: MUSTAFA YAŞAR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. A. FAİK İMAMOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Spor = Sports
Dizin: Siyaset = Politics ; Spor = Sports ; Türkiye = Turkey ; İdeoloji = Ideology ; İktidar = Government

Özet:
Bu çalışmada, günümüzde bir oyun ve bedensel aktivite dışında sosyal dokuya ilişkin bir anlamlandırma ve gösterge aracı olarak ifade edilen sporun, siyaset kurumu ile etkileşimi ve Türkiye'deki algılanması, sporla doğrudan ilişkili referans gruplarını oluşturan, spordan sorumlu siyasiler (milletvekilleri, bakanlar), sporun yönetiminden sorumlu olanlar (federasyon başkanları, GSGM Genel Müdürleri) sporcular (olimpiyat oyunlarında dereceye girmiş) ve beden eğitimi spor yüksekokulunda görev yapan akademisyenler, perspektifinde hareketle belirlenmeye çalışılmıştır.Bu çerçeveden hareketle, arştırmada nicel ve nitel metodolojilerin birbirini tamamlayan şekilde kullanımını esas alan karma yöntem (mixed method researchs) tercih edilerek, nicel ve nitel verilerin aynı çalışma içinde toplanıp ve analiz edilmiştir. Nicel boyutta veri toplama araştırmacı tarafından geliştirilen Spor Siyaset Etkileşimini Algılama Ölçeği 83 milletvekili ve 86 akademisyene uygulanmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak 15 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu, Spordan Sorumlu Eski Devlet Bakanı, Gençlik ve Spor Eski Genel Müdürü, iki Federasyon Başkanı ile Olimpiyat Oyunlarında Derece almış iki sporcu olmak üzere toplam 6 kişiye uygulanmıştır.Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde istatistikî yöntem olarak nicel boyutta; frekans, yüzde dağılımları, bağımsız gruplar için T-Testi ve bağımsız gruplar için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Nitel boyutta ise elde edilen veriler, Betimsel Analiz Yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Spor Siyaset Etkileşimini Algılama Ölçeği?nin alt boyutlarına ilişkin ortalama puanlarının istatistiksel bulgularına göre, Milletvekillerinin ve Akademisyenlerin ?Spor-Siyasal Sistem İlişkisi? alt boyutuna ilişkin ortalama puanlarının birinci sırada yer aldığı ve bunu sırasıyla ?Spor-Devlet/İktidar İlişkisi? alt boyutunun ve ?Spor-Siyaset İlişkisi? alt boyutunun izlediği tespit edilmiştir. Bir başka ifade ile, her iki katılımcı grubu içinde spor politika etkileşiminde ?Spor-Siyasal Sistem İlişkisi?nin daha ön planda olduğu ifade edilebilir. Ayrıca katılımcıların, ?spor hizmetleri devletin sorumluluklarındandır? ifadesine büyük bir çoğunluğun (%86.1) katıldığı ve %90.7'sinin de ?spor yatırımlarının gerçekleşmesinde siyasi etkileri? önemli gördükleri. Araştırmada akademisyenlerin, %60.5'i, milletvekillerinin ise %67.5'inin ?spor federasyonlarında özerkleşmenin? ve akademisyenlerin %68.6'sı ile milletvekillerinin %79.5'inin de ?sporun bağımsız bir üst yapı modeli ile sevk ve idare edilmesinin, siyasetin spor yönetimindeki etkisini azaltacağına? inandıkları bulunmuştur. Nitel sonuçlara göre de; katılımcılar sporun gelişiminde siyasi desteğin şart olduğu vurgusu yaparak, özellikle mali açıdan desteğin verilmesi hususunda görüşler yoğunlaşmaktadır. Bununla birlikte spor yöneticilerinin atanmasında siyasetin etkisinin olduğu ancak burada liyakatin önemli bir unsur olması gerekliliği hususunda görüş bildirmişler. Sporun ülke tanıtımı açısından öneli bir işlev üstlendiğini söyleyerek, aynı zamanda güç göstergesinin bir sembolü olduğunu belirtmişlerdir.Elde edilen bulgular, Türkiye'deki spor yönetiminin siyasal, sosyal ve ekonomik değişimlerden etkilediğini göstermektedir. Milli kimlik oluşturmada sporun önemli bir araç olduğu, milli birlik ve beraberlik duygularını geliştirdiği ve sporun içersine siyasetin etkisinin olmaması gerektiği üzerinde durulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Siyaset, Spor, İktidar, İdeoloji.

Abstract:
In this study, by the relation between sport and politics and its perception in Turkey, sport is tried to having meaning and explained by the social tissue out of the game and physical activity from the perspective of the reference groups like politicians who are responsible for sport (senators, ministers), people who are responsible for sport administration (president of federations, directors of GSGM), athletes (olympians) and also academians in sport academies.By this perspective in this study mixed method which contains quantitative and qualitative methodology had choosen and the data had analyzed. In quantitative part, the scale which had developed by the reseacher named as ?Interaction of Sport and Policy Perception Scale? had applied to 83 senators and 86 academicans. As quantitative part, existing 15 questions half structured interview form, had applied to 6 people who are Former Minister Resposible for Sport, Fomer Director of Youth and Sport, Two Presidents of Federations and 2 Medalist Former Athletes.While the analyzing the data in quantitative part; frequency, percentages, t-test for independent groups and one way ANOVA had used. In qualitative part the data had analyzed by Descriptive Analyze Method.According to the data, Sport and Policy Perception Scale?s mean of sub factors of statistical findings, the senators and academicians are in the first place in the sub factor mean scores of ?Sport-Politic System Relation? and ?Sport-State/Goverment Relation? and ?Sport Politics Relation? factors orderly. On the other hand, it could be said thaat in each two subjects groups, sport and politics interaction became more important in ?Sport-Politic System Relation?. Also ?sport services are goverments responsibilty? expression had accepted by 86.1% and 90.7% had accepted the importance of ?political effects in sport investments?. In the study 60.5% of the academicans and 67.5% of senators had believed the autonomy in sport federations and 68.6% of academicans and 79.5% of senators had believed that ?sport administration of upper structre model will be decreased the effect of politics on sport administration?. According to the qualitative results; subjects pointed out the political support needed for improvement in the sports, especially the financial supports. By this manner, they pointing out that there?s an politic effect in the sport administartors? assigning but the suitability should be the effective fact. Sport has an important element in the advertising of the country and also a symbol for the power sign.The data shows that sport administration in Turkey has effected by politic, social and economic changes. Sport is an important tool for creating national identity, improving the feelings of national unity and cooperation and sport shouldn?t be effected by politics.Key Words: Politics, Sport, Goverment, Ideology.