Hematolojik maligniteli hastalarda febril nötropenide etken izolasyonu
Factor isolation in febrile neutropenia in patients with hematological malignancies
Yazar: KADİR CAN ACUN
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN HAYDAROĞLU ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Febril nötropeni = Febrile neutropenia ; Hematolojik neoplazmlar = Hematologic neoplasms ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nötropeni = Neutropenia

Özet:
Febril nötropeni, yüksek oranda morbidite ve mortaliteye neden olan, hızlı tanınıp tedaviye başlanılması gereken ciddi bir komplikasyondur. Ampirik tedavi seçerken ünitedeki etken dağılımlarına dikkat edilmesi gerekmektedir. Çalışmamızda Gaziantep Üniversitesi Hastanesi Erişkin Hematoloji Kliniğimizde Ocak 2018- Ekim 2022 tarihleri arasında yatan febril nötropenili (FN) hastalardan izole edilen etkenlerin dağılımı, antibiyotik duyarlılıkları, yıllar içindeki değişimi ve mortalite ile ilişkilerinin değerlendirilmesi amacıyla 412 hastada gelişen 612 FN atağı incelendi.  FN ataklarının %41,5'i MDI (Mikrobiyolojik Olarak Tanımlanmış Enfeksiyon), %29,4'ü FUO (Nedeni Açıklanamayan Ateş), %29,1'i CDI (Klinik Olarak Tanımlanmış Enfeksiyon) kategorisinde değerlendirildi. Yüksek riskli hasta kategorisinde, Lösemi grubunda ve nötropeni derinliğinin artması ile kültür üreme oranlarının arttığı tespit edildi (p<0,05). Bakteriyemi etkeni olarak en sık gram negatif (GN) bakteriler izole edildi. En sık saptanan bakteriyel etkenler sırasıyla; Klebsiella pneumoniae (K. Pneumoniae), Escherichia coli (E.coli), Koagülaz Negatif Stafilokok (KNS) şeklindeydi. Staphylococcus spp.'de metisilin direnci %81,5, Enterococcus spp.'de vankomisin direnci %64, Klebsiella spp.'de genişletilmiş spektrumlu beta laktamaz (GSBL) üretimi %98, E.coli'de GSBL üretimi %69 bulundu. Hastaların %8,9'unda CMV PCR, %1,1'inde Candidamannan, %4,3'ünde Galaktomannan (GMN), %4,9'unda COVID PCR pozitif saptandı. Hastaların %32,4'ü febril nötropeniye bağlı mortalite ile sonuçlandı. İleri yaş, düşük nötrofil sayısı, yüksek CRP ve PCT değerleri, GN bakteriyemi, pnömoni varlığı, GMN pozitifliği saptanması ile mortalite artmaktaydı (p<0,05). Kliniğimizde ampirik tedavi açısından GN bakterilerde yüksek direnç nedeniyle piperasilin-tazobaktam, seftazidim, sefepim ön planda düşünülmemelidir. Enfeksiyon etkenlerinin dağılımı, merkezlerde düzenli olarak izlenerek ve yerel veriler de dikkate alınarak tedavilerin özgünleştirilmesi önem arz etmektedir.

Abstract:
Febrile neutropenia is a serious complication that causes high morbidity and mortality, and requires rapid recognition and treatment. When choosing empirical treatment, it is necessary to pay attention to the distribution of pathogens in the unit. In our study, 612 FN epizode in 412 patients were examined in order to evaluate the distribution of pathogens isolated from patients with febrile neutropenia (FN) hospitalized at Gaziantep University Hospital Adult Hematology Clinic between 2018 and 2022, their antibiotic susceptibility, changes over the years and their relationship with mortality. 41,5% of FN epizodes were evaluated as MDI (Microbiologically Defined Infection), 29,4% in FUO (Unexplained Fever), 29,1% in CDI (Clinically Defined Infection) category. It was determined that culture growth rates increased in the high-risk patient category, Leukemia group, and with increased depth of neutropenia (p<0,05). Gram-negative (GN) bacteria were the most common cause of bacteremia. The most frequently detected bacterial pathogens are respectively; K. pneumoniae, E. coli, CNS. Methicillin resistance was found 81,5% in Staphylococcus spp., vancomycin resistance 64% in Enterococcus spp., extended spectrum beta lactamase (ESBL) production in Klebsiella spp. 98%, and ESBL production in E.coli 69%. 8,9% of the patients were positive for CMV PCR, 1,1% for Candidamannan, 4,3% for Galactomannan (GMN), 4,9% for COVID PCR. 32,4% of the patients resulted in mortality due to febrile neutropenia. Mortality increased with advanced age, low neutrophil count, high CRP and PCT, GN bacteremia, pneumonia, and GMN positivity (p<0,05). Piperacillin-tazobactam, ceftazidime and cefepime should not be considered in the foreground due to high resistance in GN bacteria in terms of empirical treatment in our clinic. It is important to customize the treatments by regularly monitoring the distribution of infectious pathogens in the centers and taking local data into account.