Soğuk Savaş dönemi Hollywood sinemasında başkaldırı figürleri
The rebellion characters of hollywood in the cold war era
Yazar: UTKU KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SARITAŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Hollywood = Hollywood ; Sinema = Cinema ; Soğuk savaş = Cold war ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Sinema; ortaya çıktığı günden itibaren fiziki olmayan, yalnızca ideolojik bir algı aracı olarak kullanılmış; ancak fiziki baskılara göre çok daha büyük sonuçlar elde edilmesine olanak sağlamıştır. İki Dünya Savaşı'nda da iktidar sahiplerinin savaş gerekçelerini toplum nezdinde meşrulaştıran önemli bir araç olarak ön plana çıkmıştır. Çalışma kapsamında sinemanın, ideolojiyi yayma ve kitle kontrolü sağlama üzerindeki etkisi; hegemonya ve kültür endüstrisi gibi kavramlar doğrultusunda analiz edilmiş ve bu etkinin dünya sinemasındaki kullanım örnekleri ele alınmıştır. Çalışmayla varılmak istenen nokta ise özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin, sinemanın bu gücünü Soğuk Savaş döneminde (1947-1957) kullanma yöntemlerinin saptanması ve bu yöntemlere karşı yine Hollywood'da ortaya çıkan başkaldırı temsillerinin sosyal ve siyasal gerekçelerinin belirlenmesidir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda sinemanın, yalnızca egemen güçlerin ideolojik algı yoluyla hegemonya kurmasına hizmet etmediği, aynı zamanda iktidar eleştirisine de imkan veren muhalif bir kitle iletişim aracı olduğu görülmüştür. Çalışmayla; Hollywood'u kendi ideolojisini topluma empoze etmek amacıyla kullanan McCarthy dönemi (1947-1957) faaliyetlerinin, yine Hollywood'un içinden gelen Marlon Brando ve James Dean gibi gençliğin idolleştirdiği başkaldırı figürlerinin ortaya çıkışını engelleyemediği görülmüştür. Bu çerçevede elde edilen çıkarımların, çalışma sonunda örnek olarak seçilen filmlerin sosyolojik ve ideolojik incelemesi neticesinde desteklenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın son bölümünde, bahsi geçen döneme karşı muhalif bir tutum sergilediği düşünülen Laslo Benedek, Elia Kazan ve Nicholas Ray gibi yönetmenlerin Marlon Brando ve James Dean'i döneme karşı birer başkaldırı figürlerine dönüştürdüğü öngörülen ''The Wild One (1953)'', ''On the Waterfront (1954)'' ve ''Rebel Without a Cause (1955)'' filmlerinin sosyolojik ve ideolojik analizlerine yer verilmiştir.

Abstract:
Since the day it emerged, the cinema has been used as an ideological perception tool, but that has allowed it to have more results compared to physical pressure. In both of the world wars, it emerged as the most important war justification tool for the power holders. In the scope of this study, the cinema's effect on spreading ideology and controlling people is analyzed based on concepts such as hegemony and cultural industry, and examples of the use of this effect in the world of cinema are discussed. The point aimed to be reached with this study is specifically to determine the methods used by the United States of America to utilize the power of the cinema during the cold war era (1947-1957) and to determine the social and political reasons for the emerging of the rebellion characters on Hollywood against these methods. In line with the obtained results, it is seen that the cinema not only serves the power holders to establish hegemony, it is also allowed to be a platform for people to criticize the potency. With this study, it is seen that the McCarthy era movies (1947-1957) which used Hollywood to impose their own ideology on people, couldn't prevent the emerge of the rebellious characters  such as Marlon Brando and James Dean, who were ideologized by the younger generation. The sociological and ideological examination of the sample movies that have been chosen in this study aims to be used to support the findings that are being obtained in this frame. For this purpose in the last part of the study, the sociological and ideological analyses of ''The Wild One (1953)'', ''On the Waterfront (1954)'' and ''Rebel Without a Cause (1955)'' films are included, which are thought to have turned Marlon Brando and James Dean into figures of rebellion against the period by directors such as Laslo Benedek, Elia Kazan and Nicholas Ray, who are thought to have displayed an oppositional attitude towards the aforementioned period.