1989 Londra Konvansiyonu çerçevesinde kurtarma
Salvage under London Convention 1989
Yazar: İSMAİL DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KARAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Deniz Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea ; Deniz kazaları = Maritime accidents ; Kurtarma = Rescue ; Londra Konvansiyonu = London Convention ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Brüksel Konvansiyonu, denizcilik endüstrisindeki gelişmeler karşısında yetersiz kalmıştır. Artan deniz kazaları, bir çok çevre felaketine yol açmıştır. Bu arada kurtarma faaliyetleri, fizikî ve ekonomik olarak zorlaşmıştır. Sonuçta kurtarma prensipleri, yetersiz hâle gelmiştir.Konvansiyonun iki temel amacı vardır. Kurtaranların teşviki esası üzerinde kurtarma hukukunun modifiye edilmesi ve çevrenin korunması. Konvansiyon, kurtarma kavramı üzerinde köklü değişiklikler yapmamakla beraber kurtarmanın doğasını kuvvetlendirmiş ve uygulama alanını oldukça genişletmiştir. Fakat, sondaj birimleri ve platformlara ilişkin istisna hükmü, çevre zararının coğrafi sınırı ile devlet malları ve insanî yüklere ilişkin aynî takip engelleri, kurtarmanın teşviki anlayışıyla çelişmektedir.Konvansiyonun çevrenin korunmasına dair hükümleri, klasik kurtarma kurallarıyla başarılı şekilde uyumlaştırılmıştır. Bu bağlamda, Konvansiyon, belirli ölçüde kamu hukuku karakteri kazanmıştır. Konvansiyon, hem ticarî, hem de çevre mülahazalarını nazara alan geniş ve dengeli yaklaşımıyla yenileştirici ve kararlı bir dönüm noktası oluşturmaktadır.Konvansiyonun getirdiği en önemli yenilik, özel tazminattır. Özel tazminat, bir yandan ?no cure ? no pay? prensibini tamamlamakta, diğer yandan çevrenin korunmasına katkı sağlamaktadır. Ancak, özel tazminatın gemi kurtarmasıyla bağlantılı olaylarla sınırlandırılması, uygulama alanını daraltmaktadır. Ayrıca, kurtarma ücreti ile özel tazminat hükmü arasındaki ilişki, karmaşık şekilde düzenlenmiş ve her iki hükmün bağımsızlığı yeterince ortaya konulamamıştır. Keza, Konvansiyon metni, hesaplama ve tazminatın ödüllendirme unsurunu içerip içermediği hususunda açık değildir.Kurtarma hukukunun gelişimine ciddî katkı sağlayan Konvansiyon, bir çok uluslararası enstrümanın oluşturulmasına zemin hazırlamıştır. Konvansiyon, ilgili diğer konvansiyonlarla uyumludur. Bir çok hükümde lex fori ilkesine yer verilmesi, uygulamaya esneklik kazandırmaktadır.Konvansiyon hükümleri, TTK Tasarısına başarıyla aktarılmıştır. Ancak, kurtarma hükümlerine uluslararası etki kazandırılması ve uluslararası hukukla uyum açısından Konvansiyona bir an önce taraf olunmalıdır.

Abstract:
The Brussels Convention remained inadequate for developments in maritime industry. Increasing maritime casualties brought about many environmental disasters. Meanwhile, salvage operations got into difficulties in physical and economic. In result, salvage principles came to inadequate position.The Convention has got two basis objectives: The modification of salvage law on the basis of encouraging salvors and the protection of the environment. However the Convention didn?t make fundamental changes on salvage concept it has strengthened nature of salvage and expanded fairly the scope of application. But the exclusion provision as to drilling units and platforms, the geographical limit of damage to the environment and the pursuit obstacles in rem regarding state-owned cargoes and humanitarian cargoes contradict encouragement understanding of salvage.The convention?s provisions regarding protection the environment were successfully harmonized with traditional salvage rules. In this context, the convention has acquired public law character in certain extent. It constitutes a turning point which are innovative and determined by its wide and balanced approach taking into consideration both commercial and environmental considerations.The most important innovation which the convention created is special compensation. On the one hand special compensation supplements ?no cure ? no pay principle? and on the other hand it contributes to protection the environment. However, that special compensation is restricted to incidents related to vessel salvage narrows scope of application. Furthermore, the correlation between salvage reward and special compensation provisions were organized complex and it couldn?t be adequately put forth that both provisions are respective. Likewise, the convention text isn?t clear as regards whether the assessment and compensation include rewarding element.The convention that seriously contributed to development of salvage law prepared the ground to conclusion of many international instruments. The convention is compatible with other related conventions. That the lex fori principle is located in many terms brings flexibility to practice.The convention?s provisions were successfully adapted to Turkish Commercial Code Draft. But, it should be party to the convention promptly, in terms of integration with international law and giving an international effect to the salvage provisions.