Total diz protezi cerrahisinde ameliyat öncesi başlanan soğuk uygulamanın ameliyat sonrası ağrı, kanama ve fonksiyonel duruma etkisi
The effect of preoperative cold application on postoperative pain, bleeding, and functional status in total knee replacement surgery.
Yazar: MERVE ÖZSOY DURMAZ
Danışman: PROF. DR. AYFER ÖZBAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışmanın Amacı: Bu çalışma, tek taraflı total diz protezi ameliyatı öncesi başlanan lokal soğuk uygulamanın hastanın ameliyat sonrası ağrı, kanama ve fonksiyonel durumuna etkisini belirlemek amacıyla prospektif, tek merkezli, deneysel ve randomize kontrollü tasarım olarak planlandı ve yapıldı. 
Yöntem: Araştırma, bir tıp fakültesi hastanesinin Ortopedi ve Travmatoloji kliniğinde tek taraflı total diz protezi ameliyatı uygulanmak üzere yatışı yapılan ve araştırmanın dahil edilme kriterlerine uyan 60 hasta ile gerçekleştirildi. Hastalar randomize olarak deney (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına ayrıldı. Deney grubundaki hastaların cerrahi girişim yapılacak olan dizine ameliyat sabahı 30 dakika arayla arayla 2 kez 20'şer dakika olacak şekilde jel buz paketi ile soğuk uygulama yapıldı. Kontrol grubundaki hastalara ise ameliyat öncesi dönemde herhangi bir soğuk uygulama yapılmayarak, hastanedeki rutin tedavi ve bakım uygulandı. Hastaların ameliyat sonrası erken dönemde (üç gün boyunca) ağrı düzeyi ve analjezik kullanım durumu, kanama miktarı, ödem varlığı ve fonksiyonel durumu izlendi. 
Bulgular: Hastaların ameliyat sonrası ağrı durumları değerlendirildiğinde; ameliyat sonrası 1. gün son 24 saatlik en kötü ağrı, en hafif ağrı, ortalama ağrı ve ağrının günlük yaşama etkilerinin gruplara göre farklılık gösterdiği (p<0,05), kontrol grubundaki hastaların ağrı düzeyinin kontrol grubuna göre daha fazla olduğu bulundu (p<0,001). Hastaların Hemoglobin (HGB) ve Hematokrit (HCT) değerlerinin ameliyat öncesi ve sonrası değişimi incelendiğinde; her iki grubun hastalarının ameliyat sonrası dönemde Hb ve Htc değerlerinin ameliyat öncesine göre düşük olduğu (p<0,001) ve değerlerdeki bu düşüşün gruplar arasında istatistiksel olarak farklılık göstermediği belirlendi (p>0,05). Bunun yanı sıra, deney grubundaki hastalar ile hemovak drenlerinden 24 saatlik gelen miktar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). Hastaların ameliyat sonrası diz çevresi ölçümlerinin gruplar arası karşılaştırılması incelendiğinde; dizin 15 cm üzeri, diz ortası ve dizin 15 cm altından ölçülen değerlerde ameliyat sonrası 2. ve 3. gün gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), ameliyat sonrası 1. gün diz çevresi ölçümlerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunduğu ve kontrol grubunun diz çevresi artışının daha fazla olduğu belirlendi (p<0,05). Hastaların fonksiyonel durumu WOMAC Osteoartrit İndeksi'ne göre değerlendirildiğinde; fiziksel fonksiyon alt boyutu açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu (p<0,05), deney grubunun fiziksel alt boyut puanının daha düşük olduğu ve bu bulguya göre fonksiyonel durum düzeyinin daha yüksek olduğu belirlendi. 
Sonuç: Araştırmanın sonuçlarına göre; soğuk uygulamanın ameliyat öncesi dönemde ağrı yönetiminde, erken dönemde dren miktarından gelen kanama miktarının ve diz bölgesindeki ödemin azaltılmasında ve fonksiyonel durumun iyileştirilmesinde etkili olduğu görüldü. Ameliyat öncesinde soğuk uygulamanın soğuğa karşı herhangi bir kontraendike durumu olmayan total diz protezi hastalarında uygulanması önerildi.

Abstract:
Aim of the study: This study was planned and performed as a single-center, prospective, experimental, and randomized controlled design in order to determine the effect of local cold application started in the preoperative period for patients who will undergo unilateral total knee prosthesis on the patient's pain, bleeding, and functional status in the postoperative period.
Method: The study was conducted with 60 patients who were hospitalized to undergo unilateral total knee replacement surgery in the Orthopedics and Traumatology clinic of a medical faculty hospital and who met the inclusion criteria of the study. Patients were randomized into experimental (n=30) and control (n=30) groups. In the experimental group, the knee of the patients to be treated with surgery was applied cold with a gel ice pack 2 times 20 minutes at 30-minute intervals in the morning of surgery. The patients in the control group were not treated with any cold in the preoperative period and were given routine treatment and care in the hospital. In the early postoperative period (for three days), the pain level and analgesic use status, the amount of bleeding, the presence of edema, and the functional status of the patients were monitored. 
Findings: When the postoperative pain status of the patients was evaluated; On the 1st postoperative day, it was found that the worst pain, mildest pain, average pain, and effects of pain on daily life in the last 24 hours differed according to the groups (p<0.05), and the pain level of the patients in the control group was higher than the control group (p<0.001). When the preoperative and postoperative changes of Hemoglobin (HGB) and Hematocrit (HTC) values of the patients were examined; It was determined that Hb and Htc values of the patients of both groups were lower in the postoperative period compared to before the surgery (p<0.001) and this decrease in values did not differ statistically between the groups (p>0.05). In addition, a statistically significant difference was found between the patients in the experimental group and the 24-hour amount of hemovac drains (p<0.05). When the postoperative knee circumference measurements of the patients were compared between the groups; there was no statistically significant difference between the groups on the 2nd and 3rd postoperative day in the values measured above 15 cm, middle of the knee, and below the knee (p>0.05), it was determined that there was a significant difference between the groups in the knee circumference measurements on the 1st postoperative day and the control group had a higher increase in knee circumference (p<0.05). When the functional status of the patients was evaluated according to the WOMAC Osteoarthritis Index; It was determined that there was a statistically significant difference between the groups in terms of physical function sub-dimension (p<0.05), the physical sub-dimension score of the experimental group was lower and the functional status level was higher according to this finding.
Conclusion: When the research findings are examined; It was seen that cold application was effective in pain management in the preoperative period, in reducing the amount of bleeding from the amount of drain in the early period, and in reducing the edema in the knee area, and in improving the functional status. In the preoperative period, cold application is recommended to be applied in patients who do not have any contraindications to cold.