Müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özelliklerinin çalgı öz yeterlik durumlarını yordaması (Ege Bölgesi örneği)
The prediction of the big five personality traits of music teacher candidates on instrument self-efficiency (Aegean Region example)
Yazar: AZE BÖLEK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCE COŞKUN ŞENTÜRK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Müzik eğitimi = Music education ; Çalgı eğitimi = Instrumental education ; Çalgılar = Musical instruments ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı, müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özelliklerinin
çalgı öz yeterlik durumlarını yordama durumunu incelemektir. Araştırmanın amacı
doğrultusunda ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; Türkiye'nin
Ege Bölgesinde bulunan müzik eğitimi anabilim dallarında öğrenim gören öğrenciler
oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, Ege Bölgesinde yer alan Muğla, Denizli,
Aydın, İzmir illerindeki müzik eğitimi anabilim dallarınında sürdürülmüş ve bu
bölümlerde öğrenim gören birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileriyle
gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda araştırmanın verileri; şeker
(2016) tarafından geliştirilmiş olan "Çalgı Performansına İlişkin Öz Yeterlik Ölçeği",
John, Donahue, ve Kentle (1991) tarafından geliştirilip, Türkçe uyarlaması Karaman,
Doğan ve Çoban (2010) tarafından yapılan "Beş Büyük Kişilik Faktör Envanteri" ve
araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Çalışmada
sıklık, açıklayıcı, tek yönlü varyans (ANOVA), bağımsız örneklemler t-testi, pearson
ilişki, basit doğrusal regresyon analizleri kullanılmış ve veriler SPSS 12.0 paket
programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlarda, müzik öğretmeni
adaylarının çalgı öz yeterlik durumları 10 puan üzerinden 5.54 olarak tespit edilmiş ve
bu durum ortanın biraz üzerinde olarak yorumlanmıştır. Çalgı öz yeterlik ölçeğinde en
yüksek ortalamanın kendini yeterli görme ve psikolojik göstergelerde olduğu, en düşük
ortalamanın ise kendini yetersiz görme alt boyutunda olduğu belirlenmiştir. Aynı
zamanda çalgı öz yeterlik ölçeği ile çalgı solo performans ve çalgı not ortalaması arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Diğer taraftan beş büyük kişilik
faktör envanterinden elde edilen bulgular incelendiğinde; en yüksek ortalamanın
sırasıyla açıklık, uyumluluk, öz denetim ve dışa dönüklük alt boyutlarında, en düşük
puan ortalamasının ise nevrotizim alt boyutunda olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra
dışa dönüklük, öz disiplin ve açıklık kişilik özelliği ile solo performans arasında p<,05
düzeyinde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken, açıklık kişilik özelliği ile not
ortalaması arasında da p<,05 düzeyinde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özellikleri ile
çalgı öz yeterlik durumları arasındaki ilişki incelendiğinde ise; dışa dönüklük,
uyumluluk ve öz denetim alt boyutları ile çalgı öz yeterlik ölçeğin alt boyutlarından
kendini yeterli görme ve psikolojik göstergeler arasında pozitif yönde p<,05 düzeyinde
anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Aynı zamanda nevrotizm alt boyutu ile çalgı öz
yeterlik ölçeği ve kendini yetersiz görme arasında da pozitif yönde p<,05 düzeyinde
anlamlı ilişkiler saptanırken, açıklık kişilik özelliği ile; çalgı öz yeterlik ölçeği, ölçeğin
kendini yeterli görme ve psikolojik göstergeler alt boyutları arasında p<,05 düzeyinde,
pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca açıklık kişilik özelliği ile
kendini yetersiz görme alt boyutu arasında p<,05 düzeyinde, negatif yönde anlamlı bir
ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda müzik öğretmeni
adaylarının beş büyük kişilik özellikleri ve çalgı öz yeterlik durumları arasında anlamlı
ilişkiler olsa da, beş büyük kişilik özelliklerinin müzik öğretmeni adaylarının çalgı öz
yeterlik durumlarını yeterince önemli olmayan düşük bir düzeyde yordadığı sonucuna
ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: müzik eğitimi, çalgı eğitimi, çalgı öz yeterlik, beş büyük kişilik özelliği

Abstract:
This study aims to examine the prediction the big five personality traits of music teacher
candidates on their instrument self-efficacy. The research is in the correlational survey
model. Students studying at the music education departments in the Aegean Region of
Turkey form the research population. The sample of the research was carried out in the
departments of music education in Muğla, Denizli, Aydın, and Ġzmir provinces of the
Aegean Region, and it was conducted with the first, second, third, and fourth grade
students studying in these departments. In line with the purpose of the research, the
research data was collected through the "Self-Efficacy Scale of Instrument
Performance" developed by ġeker (2016); "Big Five Personality Factor Inventory"
developed by John, Donahue, and Kentle (1991) and adapted into Turkish by Karaman,
Doğan, and Çoban (2010); and a "Personal Information Form" prepared by the
researcher. Frequency, descriptive, one-way variance (ANOVA), independent samples
t-test, Pearson correlation, and simple linear regression analysis were used in the study,
and the data were analyzed with the SPSS 12.0 package program. The instrument selfefficacy status of the music teacher candidates was determined as 5.54 out of 10 points
according to the results obtained from the research, and this situation was interpreted as
slightly above the average. It was determined that in the instrument self-efficacy scale,
the self-efficacy and psychological indicators had the highest mean, whereas the lowest
mean was in the self-inadequacy sub-dimension. At the same time, it was found that the
instrument self-efficacy scale had significant positive relationships with instrument solo performance and instrument grade means. On the other hand, when the findings from
the five large personality factor inventory are examined, it was determined that the
openness, compatibility, self-control, and extraversion sub-dimensions respectively had
the highest means; and the lowest mean score was in the neuroticism sub-dimension. In
addition, it is concluded that there is a positive and significant relationship at p, 05 level
between openness personality trait and the average grade while there is a positive
significant relationship between extraversion, self-discipline, and openness personality
traits and solo performance at p <.05 level. When the relationship between the five
major personality traits of music teacher candidates and their instrument self-efficacy
was examined, a positive relationship at p <.05 level was found between extraversion,
compatibility, and self-control sub-dimensions and the feeling of self-efficacy and
psychological indicators that are the sub-dimensions of the feeling of self-adequacy
self-efficacy scale. At the same time, it was found that the neuroticism sub-dimension
had significant positive relationships with the instrument self-efficacy scale and selfinadequacy at the level of p <.05, whereas it was determined that the personality trait of
openness had significant positive relationships with the instrument self-efficacy scale,
the self-sufficiency of the scale, and the psychological indicators sub-dimensions at the
p. In addition, it was concluded that there was a significant negative relationship at the
level of p <.05 between openness personality trait and the feeling of self-inadequacy. In
accordance with the purpose of the study, it was concluded that although there are
significant relationships between the big five personality traits and the instrument selfefficacy of the music teacher candidates, the big five personality traits predicted the
musical teacher candidates' instrument self-efficacy at a non-significant low level.

Keywords: music education, instrument training, instrument self-efficacy, five major personality traits