Demans tanılı bireylerde hortikültürel aktivitelerin fiziksel ve bilişsel durum, mental iyi oluş, sosyal katılım ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of horticultural activities on physical and cognitive status, mental well-being, social participation and quality of life in individuals diagnosed with dementia
Yazar: BETÜL ÜSTÜN
Danışman: DOÇ. DR. ONUR ALTUNTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy
Dizin: Demans = Dementia ; Huzurevleri = Nursing homes ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada, huzurevlerinde yaşayan demans tanılı bireylere uygulanan hortikültürel aktivitelerin, bireylerin fiziksel ve bilişsel durum, mental iyi oluş, sosyal katılım ve yaşam kaliteleri üzerindeki etkileri incelendi. Değerlendirme ve aktivite programı yüz yüze olacak şekilde gerçekleştirildi ve çalışmaya 40 birey dahil edildi. Çalışma grubuna, haftada 2 gün (1 aktivite günü ve 1 ziyaret günü) olacak şekilde 10 haftalık hortikültürel aktivite programı uygulanırken kontrol grubuna sadece değerlendirmeler uygulandı. Katılımcıların, mental durumlarının değerlendirilmesi için Mini Mental Durum Testi (MMSE); fonksiyonel mobilite, denge ve fonksiyonel performanslarının değerlendirilmesi için Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKY); bilişsel durumlarının değerlendirilmesi için Hızlı Hafif Kognitif Bozukluk Testi (HHKB); mental iyi oluşlarını değerlendirmek için Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİO);  sosyal ve duygusal yalnızlık durumunu ölçmek için Yetişkinler İçin Sosyal ve Duygusal Yalnızlık Ölçeği (SELSA-S) ve yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla da Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Yaşlı Modülü (WHOQOL-OLD) kullanıldı. Çalışmamız sonucunda, çalışma grubunun uygulanan aktivite programı ile fiziksel ve bilişsel durum, mental iyi oluş, sosyal katılım ve yaşam kalitesi seviyelerinde iyileşme olduğu saptandı (p<0,05). Kontrol grubunun fiziksel ve bilişsel durum, mental iyi oluş, sosyal katılım ve yaşam kalitesi seviyelerinde olumlu bir değişiklik gözlenmedi (p>0,05).  Çalışmamızda elde edilen sonuçlar huzurevinde kalan demans tanılı bireylere uygulanan hortikültürel aktivitelerin olumlu etkileri olduğunu ortaya koymaktadır. Huzurevlerinde kalan demans tanılı bireylerin ergoterapi müdahale programlarında hortikültürel aktivitelere de yer verilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the effects of horticultural activities applied to individuals with dementia living in nursing homes on their physical and cognitive status, mental well-being, social participation and quality of life were examined. The evaluation and activity program was carried out face to face and 40 individuals were included in the study. A 10-week horticultural activity program was applied to the study group, 2 days a week (1 activity day and 1 visit day), while only evaluations were applied to the control group. Mini Mental State Test (MMSE) was used to evaluate the participants' mental states; Timed Up and Go Test (ZKY) to evaluate functional mobility, balance and functional performance; Rapid Mild Cognitive Impairment Test (HHKB) to evaluate cognitive status; Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMIO) to assess mental well-being; The Social and Emotional Loneliness Scale for Adults (SELSA-S) was used to measure social and emotional loneliness, and the World Health Organization Quality of Life Scale Elderly Module (WHOQOL-OLD) was used to evaluate the quality of life. As a result of the study, it was determined that there was an improvement in the physical and cognitive status, mental well-being, social participation and quality of life levels of the study group with the applied activity program (p<0.05). No positive change was observed in the control group's physical and cognitive status, mental well-being, social participation and quality of life levels (p>0.05). The results obtained in our study reveal that horticultural activities applied to individuals with dementia living in nursing homes have positive effects. It is thought that it is important to include horticultural activities in the occupational therapy intervention programs of individuals with dementia living in nursing homes.