Yükseköğretimde uluslararasılaşma: Türkiye'de ulusal siyasalar, kurumsal stratejiler ve uygulamalar
Internationalization in higher education: National policies, institutional strategies and implementations in Turkey
Yazar: DEVRİM VURAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SONGÜL SALLAN GÜL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Devlet politikaları = State policies ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Uluslararasılaşma = Internationalization ; Yükseköğretim = Higher education ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Yükseköğretim politikaları = Higher education policies ; Yükseköğretim sistemi = Higher education system ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Küreselleşmenin ekonomi politiği dünyada hızlı ve kapsamlı değişimlerin yaşanmasına neden olmakta, değişimin en yoğun yaşandığı alanların başında yükseköğretim gelmektedir. Üniversitenin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal hizmet misyonlarında "sosyal, kültürel, ulusal" alandan "ekonomik ve uluslararası" alana doğru bir yönelim yaşanmaktadır. Yükseköğretimde uluslararasılaşma ise akademik faaliyetlerin ötesine geçmekte, daha geniş bir ekonomik ve siyasal gündemin parçası haline gelmekte, stratejik bir alana dönüşmektedir. 
Türkiye'de de yükseköğretimde uluslararasılaşma son yıllarda önemli bir gündem maddesi haline gelmektedir. Türkiye'nin modernleşme çabalarıyla başlayan uluslararasılaşma sürecinin "gönderen ülke" gibi pasif bir konumdan uluslararası bir aktör olma iddiasına doğru evrildiği görülmektedir. Yükseköğretimde uluslararasılaşmaya ilişkin bu yaklaşımın başarılı olabilmesi için stratejik bir sürece dönüşmesi, bir kamu politikası olarak ele alınması gerekmektedir. 
Bu çalışmanın amacı Türk yükseköğretiminde uluslararasılaşma sürecinin bir kamu politikası alanı olarak bütüncül bir analizinin yapılmasıdır. Bu kapsamda kamu politikası analizi modellerinden biri olan süreç modeli temel alınmıştır.  Çalışmanın ilk iki bölümünde yükseköğretimde uluslararasılaşmanın kavramsal çerçevesi ve dünyada uluslararasılaşma politikaları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde ise Türk yükseköğretiminde uluslararasılaşma süreci ele alınmış,  uluslararasılaşmada rol alan aktörler, politikalar, yasal düzenlemeler ve programlar analiz edilmiştir. 
Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda Türk yükseköğretiminde uluslararasılaşmaya ilişkin program ve faaliyetlerin gelişmekte olduğunu söylemek mümkündür. Ancak uygulamadaki bu gelişmelere karşın yükseköğretimde uluslararasılaşma süreci henüz stratejik bir yaklaşımla yönetilmemektedir. Bu alanda ulusal politikaların oluşturulması, uygun yasal zeminin sağlanması ve üniversitelerin kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Çalışmanın sonuç bölümünde bu kapsamdaki önerilere yer verilmektedir.

Anahtar kelimeler:
Yükseköğretimde uluslararasılaşma, üniversitelerde uluslararasılaşma, yükseköğretim politikası, Türk yükseköğretim sistemi, kamu politikası analizi.

Abstract:
The political economy of globalization has brought about rapid and sweeping changes in higher education. In the 21th century universities have been shifting from "social, cultural and national" domain to "economic and international" domain. Internationalization of higher education has been going beyond academic activities and  becoming a part of a broader agenda of political economy. 
Correspondingly, internationalization has become an important issue on higher education agenda in Turkey. Turkey, which has been a traditional sending country aims at being an international actor in higher education. For achieving this goal, this approach must be translated into a strategic management and internationalization must be handled as a public policy. The objective of this study is to analyse internationalization of Turkish higher education within policy analysis framework and process model has been employed as the main analytical tool. In this context,  internationalization process in Turkish higher education was analysed in terms of actors, policies, legal regulations and programs.
The findings indicate that internationalization programs and activities have been advancing in Turkish higher education. Yet, internationalization process has not been managed  with a strategic approach. There is a need to formulate national policies, to pass appropriate legal regulations and to develop institutional capacity in the universities. Regarding these issues, some recommendations are presented in the final chapter of the study. 

Key words:
Internationalization of higher education, internationalization of universities, higher education policy, Turkish higher education, public policy analysis.