Refleks sempatik distrofi sendromlu el olgularında invaziv ve non-invaziv stellar ganglion blokaj uygulamalarının tens+egzersiz terapisi ile karşılaştırmasının sempatik deri yanıtları yoluyla ölçülmesi /
Yazar: KORAY AYDEMİR
GATA / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
VI. ÖZET Bu çalışma, üst ekstremite RSDS tanısı konulmuş olan 25 hasta üzerinde Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi' nde uygulanmıştır. Hastalar rastgele seçilerek üç gruba ayrılmıştır. Tüm hasta gruplarına 21 seans süreyle; TENS, kontrast banyo, pnömatik kompresyon ve egzersiz tedavisi uygulanmıştır. 1. gruba 9 hasta alınarak ilave olarak stellar ganglion lidokain blokajı, 2. gruba 9 hasta alınarak ilave olarak stellar ganglion ultrason (US) blokajı uygulanmıştır. Tedavi öncesinde (Tö), sonrasında (TS) ve son tedaviden bir ay sonrasında; spontan ağrı, provake ağrı, ödem, parmak pulpası-distal palmar çizgi (PP-DPÇ) mesafesi, el kavrama gücü (EKG), fonksiyonel el değerlendirme skalası (FES), Keitel skoru ve sempatik deri yanıtları (SDY) ölçümleri yapılmıştır. Tüm hastalarda Tö, TS ve 1 ay sonra ayrı ayrı yapılan grup içi değerlendirmelerde, stellar ganglion US blokajı grubunda ödemde, PP-DPÇ mesafesinde, FES ve Keitel skorlarında anlamlı azalma, EKG' de anlamlı bir artış saptandı. Lokal anestezik blokajı uygulanan grupta PP-DPÇ mesafesi, FES ve Keitel skorlarında anlamlı bir azalma saptandı. Fizik tedavi grubunda ise PP-DPÇ mesafesi, FES ve Keitel skorlarında anlamlı bir düzelme varken 1 ay sonraki ölçümlerde Keitel skorundaki düzelmenin kaybolduğu saptandı. Tüm gruplardaki düzelmelerin gruplar arası karşılaştırılmasında EKG' ndeki artış Tö ve 1 ay sonraki ölçümlerde US blokajı grubu lehine anlamlı bulundu. Hastaların tutulan ve sağlam taraflarından yapılan SDY ölçümünde taraflar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Sağlıklı kontrol vakalarından elde edilen SDY ölçümleri ile karşılaştırmada da anlamlı farklılık saptanmadı. Her üç grupta da tedavi sürecinde anlamlı değişiklik saptanmadı. Sonuç olarak stellar ganglion US blokajı RSDS tedavisinde etkin bulunmuş olup, tedaviye eklenmesinin klinik ve fonksiyonel düzelme sağladığı, non-invaziv olması, önemli komplikasyonlarının olmaması ve kolay uygulanması nedeniyle lokal anestezik ile blokaj yerine kullanılabileceğini saptadık. RSDS tanı ve tedavi takibinde SDY' nın kullanımı için henüz veriler yeterli değildir. Bu konuda daha geniş hasta gruplarında yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. 86

Abstract:
VII. SUMMARY This study was conducted at the Turkish Military Forces Rehabilitation and Care Center on 25 patients with the diagnosis of the upper extremity RSDS. Patients were divided into three groups randomly. The treatment modalities including; transcutaneous electrical nerve stimulation, contrast bathing, pneumatic compression and exercise were used at all groups for 21 sessions. In addition, stellate ganglion lidocain blockage for 10 sessions was applied to the first group including 9 patients and pulse ultrasound (US) on stellate ganglion for 21 sessions was applied to the second group including 9 patients. The evaluations were performed separately before treatment (BT), at the last day of the treatment (AT) and at 1 month following the treatment (1M). As the follow- up parameters; spontaneous pain (SP), provocative pain (PP), edema, finger pulp- distal palmar crease distance (FPD), hand grip strength (HGS), functional hand scale (FHS), Keitel score and sympathetic skin responses (SSR) were evaluated. In the measurements of all groups separately BT, AT and 1M, a significant decrease in the results of edema, FPD, FHS and Keitel scores and an increase in the HGS was determined in the US blockage group. A significant decrease in the results of FPD, FHS and Keitel scores was determined in the lidocaine blockage group. While there was a significant decrease in the results of FPD, FHS and Keitel scores in the third group, the improvement at the Keitel score was lost at the 1M evaluation. When we compared the improvements between groups, HGS improvement was found to be significant in favour of the US blockage group at BT and 1M evaluations. No significant difference was determined in SSR parameters between the affected and the normal sides. Also the SSR parameters of the affected side were compared with the healthy subjects and no difference was determined. At the evaluations after the treatment process, no significant change in SSR was recorded at all groups. Consequently, we concluded that the stellate ganglion US blockage would be beneficial in the treatment of RSDS instead of local anesthetics blockage because of its advantages of being practical, non-invasive and having no significant complications. The data about the usage of SSR at the diagnosis and the treatment follow-up of RSDS is yet not sufficient. At this issue, well designed studies on wide patient groups are needed. 87