Ergen basketbolcularda anne-baba ilgilenim düzeyleri ile benlik saygısı ve başarı algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between the level of parental involvement in sport, self-esteem, and perception of success in adolescent basketball players
Yazar: AHMET KÖKSAL
Danışman: DOÇ. DR. FERİDE ZİŞAN KAZAK ÇETİNKALP
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın ilk amacı, Martin Lee ve Sandra Maclean (1997) tarafından geliştirilmiş, Wuerth ve ark. (2004) tarafından genç sporcuların kariyerinde anne-babanın ilgilenim düzeyini araştırmak için düzenlenmiş olan Sporda Anne-Baba İlgilenim Ölçeği'nin Türk ergen basketbol oyuncuları için geçerlik ve güvenirliklerini belirlemektir. Çalışmanın ikinci amacı ise, ergen basketbolcularda anne-babanın spora ilgilenim düzeyleri ile benlik saygısı ve başarı algısı arasındaki ilişkinin incelenmesidir.

Sporda Anne-Baba İlgilenim Ölçeği'nin Türk ergen basketbol katılımcılarına uyarlanma çalışmasının örneklemini, 44'ü kız ve 228'i erkek toplam 272 basketbol oynayan sporcu oluşturmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, bu ölçek için uyum indeksleri χ² / sd= 98.10/50 = 1.96; RMSEA = 0.060, SRMR = 0.063, GFI = 0.94, AGFI = 0.91, NFI = 0.89; NNFI = 0.92, CFI = 0.94 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgulara ek olarak, ölçeğin Cronbach alfa katsayıları, Yönlendirici davranış alt ölçeği için 0.83 ve Pozitif duygusal destek alt ölçeği için 0.68 olarak bulunmuştur.

Güvenilirlik ve geçerlik çalışmalarından sonra, ergen basketbolcularda anne-baba ilgilenim düzeyleri ile benlik saygısı ve başarı algısı arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Bu çalışmaya 80 kız ve 370 erkek olmak üzere 450 ergen basketbolcu katılmıştır. Ergen Basketbolculara Sporda Anne-Baba İlgilenim Ölçeği, Başarı Algısı Envanteri ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği tamamlatılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar için t testi, Pearson korelasyon ve çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. 

Sonuçlar incelendiğinde, küçük takımda yer alan basketbol oyuncularının görev yönelimi, yönlendirici davranışlar ve pozitif duygusal destek ortalama puanlarının yıldız takımda yer alan basketbol oyuncularına göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Değişkenler arasında korelasyonlar incelendiğinde, görev yönelimi ve benlik saygısının pozitif duygusal destek ile arasında istatistiksel olarak pozitif ve anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Bunun yanında, ego yönelimi ile pozitif duygusal destek ve yönlendirici davranışlar arasında pozitif ve anlamlı ilişki gözlenmiştir. Pozitif duygusal destek ve yönlendirici davranışların görev yönelim, ego yönelimi ve benlik saygısını anlamlı düzeyde yordamakta olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The first aim of this study was to determine reliability and validity of the Parental Involvement Questionnaire which measures parental involvement in the career of young athletes, which has been developed by Martin Lee and Sandra Maclean (1997) and has reorganized by Wuerth et al. (2004). The second purpose of this study was to examine the relationship between the level of parental involvement in sport, self-esteem, and perception of success in adolescent basketball players.

In the first study about adapting to Turkish adolescent basketball players of the Parental Involvement Questionnaire, the sample is consist of 272 basketball players which are 44 girls and 228 boys. As a result of the confirmatory factor analysis, the fit indices for this scale are calculated as χ² / sd= 98.10/50 = 1.96; RMSEA = 0.060, SRMR = 0.063, GFI = 0.94, AGFI = 0.91, NFI = 0.89; NNFI = 0.92, CFI = 0.94. In addition to these findings, Cronbach's alpha coefficients of the scale were also found 0.83 for directive behavior and 0.68 for positive emotional support.

In the second part of the study, it was to examine the relationship between the level of parental involvement in sport, self-esteem, and perception of success in adolescent basketball players. For this study, the sample consist of 450 basketball players which are 80 girls and 370 boys. Participants completed the Parental Involvement Questionnaire, Rosenberg Self-esteem Scale and Perception of Success Questionnaire. In the analysis of the data, it has been used descriptive analysis, independent sample t-test, Pearson product-moment correlation and multiple regression analysis with stepwise. 

When the results are examined, it has been found that the junior team's  (U-13) players had higher average scores than under 15 team's (U-15) players in task orientation, directive behavior, and positive emotional support. When correlations between variables were examined, it was found that task orientation and self-esteem had statistically positive and significant relationship with positive emotional support. In addition, It has been observed that ego orientation had a positive and significant relationship with positive emotional support and directive behavior. It was determined that positive emotional support and directive behavior significantly predicted task orientation, ego orientation, and self-esteem.