Ameliyat öncesi ve sırası bilgi vermenin hasta ailelerinin anksiyete düzeylerine ve kan basıncı değerlerine etkisi
The Effects of giving information preoperatively and intraoperatively on the anxiety level and blood pressure of patients' families
Yazar: TULUHA ATİLLA AYOĞLU
Danışman: PROF.DR. NEVİN KANAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
7. ÖZET Araştırma, ameliyat öncesi ve sırası dönemde bilgi vermenin hasta ailelerinin anksiyete düzeylerine ve kan basıncı değerlerine etkisini belirlemek, bu doğrultuda hemşirelik uygulamaları ve hasta/ aile eğitim programlarına ilişkin önerilerde bulunmak amacıyla deneysel olarak planlanmıştır. Araştırma verileri, I. Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Servisleri'nde 1 Mayıs 2002- 9 Ocak 2003 tarihleri arasında cerrahi girişim deneyimlemek üzere yatan hastaların, vaka seçim kriterlerine uygun ve çalışmaya katılmayı kabul eden ailelerinden (N=100) elde edilmiştir. Ailelerin 50'si kontrol, 50'si deney grubuna alınmıştır. Veri toplama aracı olarak aileyi ve hastayı tanıtıcı özelliklerin yer aldığı sorulardan oluşan "hasta ailesi bilgi formu", Spielberger ve arkadaşları tarafindan geliştirilen Necla Öner ve Le Compte tarafindan Türkçe'ye çevrilerek uyarlanan "Durumluk- Sürekli Kaygı Envanteri (State Trait Anxiety Inventory)" ve manşetli tansiyon aleti ile steteskop kullanılmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında yüzdelik, ki- kare (X2) testi, fisher kesin ki- kare testi, bağımsız örneklemde "t" testi, bağımlı örneklemde "t" testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma grubunu oluşturan kontrol ve deney grupları; hasta ailesi ve hastaya ait tanıtıcı özellikler, aile anksiyetesini artırabilecek aileye ve hastaya ilişkin faktörler açısından karşılaştırılmış; aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı, grupların benzer olduğu görülmüştür. Hasta ailelerinin anksiyetelerini azaltmak amacıyla; deney grubu ailelere cerrahi girişim öncesinde (akşam 1600- 2 100) ve cerrahi girişim sırasında, hazırlanan hasta ailesi 79bilgilendirme kitapçığı doğrultusunda bilgi verilmiştir. Kontrol grubu hasta ailelerine herhangi bir girişimde bulunulmamış ve kurumun politikasına bırakılmıştır. Kontrol grubu ailelerinin cerrahi girişim sonrası durumluk kaygı puan ortalamasının, öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede artmış olduğu belirlenmiştir (t= 2.176; p= 0.034). Deney grubu hasta ailelerinin cerrahi girişim sonrası durumluk kaygı puan ortalamasının öncesine göre istatistiksel olarak ileri düzeyde düştüğü saptanmıştır (t= 9.709; p= 0.000). Kontrol grubu ailelerin cerrahi girişim öncesi ve sonrası sürekli kaygı puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (t=0,039; p=0.969). Deney grubu ailelerin cerrahi girişim sonrası sürekli kaygı puan ortalamasının öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düştüğü saptanmıştır (t=2.066; p=0.044). Kontrol grubu hasta ailelerinin cerrahi girişim sonrası OAB ortalamasının öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede artmış olduğu görülmüştür (t= 2.330; p= 0.024). Deney grubu hasta ailelerinin cerrahi girişim sonrası OAB ortalamasının istatistiksel olarak öncesine göre ileri düzeyde anlamlı olarak düştüğü saptanmıştır (t=4.479; p=0.000). Kontrol grubu hasta ailelerinin cerrahi girişim sonrası kalp atım hızı ortalamasının öncesine göre istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı olarak artmış olduğu görülmüştür (t=4.278; p=0.000). Deney grubu hasta ailelerinin cerrahi girişim sonrası kalp atım hızı ortalamasının öncesine göre istatistiksel olarak çok anlamlı derecede düşmüş olduğu saptanmıştır (t= 3.020; p= 0.004). Sonuç olarak; cerrahi girişim deneyimleyen hastaların ailelelerine, cerrahi girişim öncesi ve sırasında yapılan eğitim ve bilgilendirmenin, yanısıra bu bilgileri içeren el kitapçığının verilmesinin, ailelerin anksiyete düzeyini azaltmada ve kan basıncını düşürmede etkili olduğu belirlenmiştir. 80

Abstract:
8. SUMMARY This clinical investigation was designed to determine the effects of giving information preoperatively and intraoperatively on the anxiety level, blood pressure and heart rate of surgical patient relatives and provide a basis for nursing practice in the patient/famüy education programme. The study included relatives of 100 surgical patients who were admitted for elective operations to the general surgery wards of Istanbul Faculty of Medicine, Istanbul University beetween May 1st 2002 and January 9* 2003. All gave verbal consent to participate in the study. Fifty relatives were randomized to the control group and 50 to the intervention group. Data on three parameters were collected: Anxiety score (with State Trait Anxiety Inventory developed by Spielberger et. al. translated and adapted to Turkish by Necla öner and Le Compte), mean blood pressure (with a sphygmomanometer) and heart rate (by manual counting). Statistical analysis was performed with the X2 (chi- square) test, Fisher's exact probability test, Student's t- test in paired groups and unpaired groups. The two groups were similar with respect to demographic characteristics, types of surgery and other personel and familial factors that may affect the anxiety level. All the patients and families were informed by their physicians on surgical treatment. In addition, the family members of the intervention group were given extra information on the surgical procedures according to aprepared manual in the evening before operation (beetween 1600 and 2100) and during the operation. The state anxiety score of the relatives in the control group increased significantly (t=2.176, p=0.034) after operation. In contrast, the state anxiety score fell markedly in the intervention group (t=9.709, p=0.000). 81The pre- and postoperative trait scores of the control group did not differ significantly (t=0.039, p=0.964) whereas the postoperative score was significantly lower in the intervention group (t=2.066, p=0.044). The mean arterial pressure (MAP) of the control group increased significantly in the postoperative period (t=2.330, p=0.024) whereas it decreased markedly in the intervention group (t=4.479, p=0.000). The heart rate of the control group increased significantly in the postoperative period (t=4.278, p=0.000). In contrast, the heart rate decreased very significantly in the intervention group (t=3.020, p=0.004). In conclusion, giving information to the patient relatives preoperatively and intraoperatively and providing a manual effectively decreases their anxiety, blood pressure and heart rate. 82