Türkiye'deki trafik kazalarının sosyal güvenlik sistemine etkileri
Financial effects of traffic accidents in Türkiye on the social security system
Yazar: EREN ÖZLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM İRDEM
Polis Akademisi / Trafik Enstitüsü / Ulaşım Güvenliği ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sigortacılık = Insurance ; Trafik = Traffic
Dizin: Trafik kazaları = Traffic accidents

Özet:
Bu araştırmanın amacı 6111 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunda değişiklik
yapılması sonucunda, trafik kazaları geçiren kazazedelerin sağlık harcamalarının
sosyal güvenlik sistemlerine etkileri ile hizmet sözleşmesiyle ya da bağımsız çalışan
bireylerin görevleri veya işleri sebebiyle ulaşımları sırasında geçirmiş oldukları trafik
kazaları sonucunda yapılan sosyal yardımların sosyal güvenlik sistemi üstündeki
etkilerini incelemektir. Yapılan araştırma kapsamında literatürde bu konuyla ilgili
yeterli düzeyde akademik çalışmanın olmadığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda tez
çalışmasının konusu alan yazına katkı sağlayacaktır. Yapılan bu araştırma
Türkiye'deki trafik kazalarının sosyal güvenlik sistemine mali etkilerinin tespit
edilmesi amaçlamaktadır. Araştırmada Kolmogorov-Simirnov testinin yanında
Kruskal Wallis testleri yapılmış ve elde edilen veriler SPSS 22 programı ile
değerlendirilmiş ve bu verilere göre analiz sonucu olarak yıl bazlı kişilere ödenen
maluliyet tutarlarının yanında yıl bazlı olarak günümüze yaklaştıkça maluliyete ilişkin
ödenen tutarların azaldığı görülmektedir. Bu durumun nedeni teknolojinin gelişmesi
ve ödenen tutarlarına ilişkin farkındalığın artması ile birlikte ödenen tutarların daha
bilinçli şekilde ödemeye konu edildiği olarak düşünülebilir. Maluliyet oranları bazında
kişilere ödenen tutarlarının incelenmesi sonucunda maluliyet oranı arttıkça kişilere
ödenen ortalama tutarların da arttığı görülmüştür. Maluliyet oranının artmasına
karşılık kişi bazlı azalma gözlemlense de bu durumun maliyet açısından ortalama
tutarlarda azaltıcı yönde etki yaratmadığı görülmektedir. Maluliyet oranlarının yıllara
göre değişiminin incelenmesi sonucunda maluliyet oranlarına ilişkin grup aralıkları, grupların homojenliği ve oranların frekansına bağlı olarak düzenlenmiştir. Maluliyet
oranları yıllara göre incelendiğinde genel anlamda 2014 ve öncesinden günümüze
kadar olan kısımda 0-15 maluliyete sahip bireylerin örneklem içindeki rasyolarının yıl
bazlı dengeli düzeyde olduğu, diğer bir deyişle yıldan bağımsız bu oran grubundan her
yıl belirli düzeyde hasar gözlemlendiği ve buna karşılık ödeme yapıldığı
görülmektedir.
Bu oran haricinde yıl bazlı dağılımın yine 20,1-30 ile 30,1-40 arasındaki
maluliyet oranları üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Yıllara göre maluliyet
oranlarındaki dengenin bozulmaması nedeniyle de yapılan analizin istatistiksel olarak
anlamlı olmadığı görülmektedir. Maluliyet oranlarının gelire giriş öncesindeki ve
sonrasında netleşen ödeme tutarlarının betimsel incelemesi sonucunda gelire giriş
öncesinde yapılan ödeme tutarı ile maluliyet durumu netleştikten sonra yapılan ödeme
tutarları, maluliyetin netleşmesi sonrasında ödenen tutarlar ile gelire giriş öncesi
yapılan ödeme tutarları arasındaki farkın maluliyet oranı arttıkça daha da büyüdüğü
görülmektedir. Gelire giriş öncesinde ödenen tutar, netlik kazanmayan bir süreç
üzerinden hesaplanan ve ödenen bir tutar olması nedeniyle bu aşamada maluliyetin
netleşmesi sonrasındaki ödenecek tutara etkisi açısından herhangi bir varsayım
yapılamamaktadır. Dolayısıyla maluliyet oranından bağımsız gelire giriş öncesinde
12.800 TL-22.000 TL bantlarında ödenen tutarların, maluliyet netleştikten sonraki
halinde yaklaşık 5 katına çıkabildiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Trafik Kazaları, Sosyal Güvenlik, Maluliyet, Ödeme

Abstract:
The aim of this research is to determine the effects of all traffic accident victims
on social security systems in terms of health expenditures, as a result of the
amendments made to the Law No. 5510 with the Law No. 6111, and the social security
impacts of the individuals who work independently, during their transportation due to
their duties or jobs, and the social costs incurred as a result of traffic accidents. It was
determined as to examine the effects of benefits on the social security system. Within
the scope of the research, it has been determined that there is not enough academic
study on this subject in the literature. For this purpose, the subject of this thesis will
make a positive contribution academically. This research aims to determine the
financial effects of traffic accidents on the social security system in Turkey. In line
with the findings obtained from the research; As a result of examining the annual
disability amounts paid to individuals, it is seen that the amount paid for disability
decreases as the year-based approaches today. The reason for this situation can be
considered as the fact that the amounts paid are subject to payment more consciously
with the development of technology and the increase in awareness about the amounts
paid. As a result of examining the amounts paid to individuals on the basis of disability
rates, it was seen that the average amount paid to individuals increased as the disability
rate increased. Despite the increase in the disability rate, a decrease is observed on a
person-based basis, but this situation does not seem to have a decreasing effect on average amounts in terms of costs. As a result of examining the changes in disability
rates by years, group intervals regarding disability rates were arranged depending on
the homogeneity of the groups and the frequency of the rates. When the disability rates
are analyzed by years, it is seen that the ratios of individuals with 0-15 disability in the
sample are at a balanced level on a yearly basis, in general terms from 2014 and before,
to the present;Apart from this rate, it is seen that the year-based distribution
concentrates on the disability rates between 20.1-30 and 30.1-40. It is seen that the
analysis made is not statistically significant due to the fact that the balance in disability
rates by years is not deteriorated. As a result of the descriptive analysis of the payment
amounts made before and after the income entry of the disability rates, it is seen that
the difference between the payment amount made before the income entry and the
payment amounts made after the disability status is clarified, the amounts paid after
the disability is cleared and the payments made before the income becomes larger as
the disability rate increases. Since the amount paid before income entry is an amount
calculated and paid over a process that has not been clarified, no assumptions can be
made at this stage in terms of its effect on the amount to be paid after the disability is
settled. Therefore, it is seen that the amounts paid in the bands of 12.800 TL -22.000
TL before the income independent from the disability rate can increase approximately
5 times after the disability is cleared.

Keywords: Traffic Accidents, Social Security, Disability, Payment