Plastik sanatlarda üç boyutlu anlatım ögeleri
Three dimensional expression elements in plastic art
Yazar: SİNEM YURDANUR
Danışman: PROF. CEVAT DEMİR
Altınbaş Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Görsel algılama = Visual perception ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Resim sanatı = Painting art ; Tasarım = Design ; Üç boyutlu görünümler = Three dimensional views ; Üç boyutlu tasarım = Three dimensional design

Özet:
Plastik sanatlar, real dünyadaki biçimleri içinde (düzlemde, yüzeyde) var olanların tasarımına başvurulması durumu(nun), resimde, heykelde, mimaride görsel algıya yönelik olduğu görülmüştür.

"Plastik sanatlarda üç boyutlu anlatım ögeleri" konulu araştırma üç bölümde hazırlanmıştır. Birinci bölümde konu kuramsal açıdan ele alınmıştır. İkinci bölümde kuram doğrultusunda "plastik sanatlarda anlatım ögeleri"ne yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise geçmişten günümüze değişen sanat; sanatın dili doğrultusunda, sanatçının kullandığı "üç boyutlu anlatımda sanat nesnesi" başlıkları altında incelenmiştir.

Bu çalışmada, öncelikle plastik sanatlarda görsel algılama ve anlamlandırmada nesnenin salt algı  psikolojisine  yer  verilmiştir.  Dünyadaki  nesnelerin  üç boyutluluğunu  keşfetmemizde, duyular yoluyla  algılarımız etkin olmuştur.  Algı sistemi fizyolojik ve psikolojik açıdan ele alınıp çözümlenmiş ve nokta, çizgi, doku, ışık, renk, yüzey, mekân, derinlik, hareketlilik ve zıtlık gibi ögelerin sanat nesnesi üzerindeki fizyolojik ve psikolojik etkileri tespit edilip ortaya konulmuştur.

Dünya   kendi   içinde   devingenlik   yaşar,   savaşlar,   değişen   yaşam   şartları   sonrasında teknolojinin ve endüstrinin gelişimi gibi sosyokültürel yaşamla birlikte bilim ve sanat da paralel olarak değişime uğramıştır. Bu değişimin içinde sanat nesnesinin oluşum süreci, kullanımı ve sanat nesnesine bakış değerlendirilmiştir.

Bu araştırmamızda, geçmişte ve günümüzde, sanat kapsamında, mevcut nesneler dünyasındaki, temelinde estetik düşünceyle var olan nesne, varlık açısından sorgulanmıştır. Sanat nesnesi, sanatın işlevi, sanat dili olarak formlarını dikkate alarak sanatçıya, sanat nesnesine, sanatsal bağlamda üç boyutlu anlatım ögelerinin etkileri örneklerle açıklanmıştır.



Anahtar kelimeler: Plastik sanatlar, üç boyut, anlatım ögeleri, algı

Abstract:
It is observed that, designing object forms, which are in real world (on planes, surfaces), in paintings, sculpture, architecture and in plastic art, visual perception is aimed.

The survey about "Three Dimensional Expression Elements in Plastic Art" is prepared in three parts. In part one, the topic is studied from the point of theoritical view. In the second part, "expression elements in plastic art" are mentioned, according to the theory. In third part, art evolved throghout the history is examined, under the topics; "art objects in three dimensional expressions", used by artist in artistic methods.

In this survey, first of all, object's absolute perceptual psychology in visual perception and - defining- in plastic arts is mentioned. While discovering the third dimension of the objects on The Earth, our perception driven by our senses plays an active role. The cognitive system is resolved by physicologically and physilogically. These physicological and physilogical impacts  of  dot,  line,  tissue,  light,  color,  surface,  location,  depth,  mobility  and  contrast profiles on art objects are determined and proven.

World intrisincly keeps evolving. Like industrial and technological breaktroughs after wars, changing life conditions, science and art has also evolved as socio-cultural life -has been changed- parallelly. In this change, the process of formation of the object of art, its use, and its view on the object of art are evaluated.

With this survey, object which basically exists in esthetic description yesterday and today in terms of art, in existing objects world, was questioned onthologically. The function of the art, the language of the art, the effects of three dimensional expression method are explained to art object with examples by paying attention to its formation.



Key words: Plastical Arts, Three Dimension, Expression Elements, Cognigition