Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konular hakkındaki bilinç ve algı düzeylerinin incelenmesi
Investigation of the consciousness and perception levels of secondary school 8th grade students about society scientific issues
Yazar: DERYA BEKMEZCİ
Danışman: DOÇ. DR. UFUK TÖMAN
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konular hakkındaki görüşleri ile bu konular hakkındaki bilinç ve algı düzeylerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Bu çalışma, Bayburt ili Merkez ilçesinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan ortaokul öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde ortaokul 8. sınıfta öğrenim gören 46 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen sosyobilimsel konulara yönelik hazırlanan; Kelime İlişkilendirme Testi (KİT), Senaryo Tabanlı Anket Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Çalışmada yer alan sosyobilimsel konular; aşı, termik santral, uzay kirliliği, kan bağışı, kimya endüstrisi ve tarım ilacıdır. Öğrencilerden sosyobilimsel konularla ilgili altı anahtar kavramdan oluşan kelime ilişkilendirme testini doldurmaları istenmiştir. Test sonucunda elde edilen veriler kullanılarak frekans tablosu oluşturulmuştur. Bu frekans tablosuna göre öğrencilerin bilinç ve algı düzeylerini ortaya çıkaran kavram ağları çizilmiştir. Kavram ağlarından ortaya çıkan ilişkilere göre veriler analiz edilerek yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucuna göre öğrencilerin verilen anahtar kavramlardan en çok aşı (242) ve kan bağışı (228) anahtar kavramlarını; en az ise uzay kirliliği (188) ve kimya endüstrisi (156) anahtar kavramlarını ilişkilendirdikleri görülmüştür. Senaryo tabanlı anket formundan elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre çoğu öğrencinin; kan bağışı konusunda duyarlı oldukları, aşı konusunda farkındalıklarının olduğu, tarım ilacı kullanılmasına olumlu baktıkları ve termik santral kurulmasını destekledikleri belirlenmiştir. Ayrıca çoğu öğrencinin; boya fabrikası kurulumunu desteklemedikleri ve uzaya araç gönderilmesine olumsuz baktıkları belirlenmiştir. Son olarak 7 gönüllü öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sonunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Çalışma sonucuna göre, öğrencilerin günlük hayatta en çok karşılaştıkları sosyobilimsel konunun aşı olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin sosyobilimsel konuların fen bilimleri dersindeki diğer konulardan farkını tanımlayabildikleri ve fen bilimleri derslerinde daha fazla sosyobilimsel konuların yer almasını istedikleri belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to examine in depth the opinions of 8th grade secondary school students on socio-scientific issues and their levels of awareness and perception about these issues. In the research, case study, one of the qualitative research methods, was used. This study was conducted with secondary school students studying at a public school in the Central district of Bayburt province. The study group consists of 46 students studying in the 8th grade of secondary school in the second semester of the 2021-2022 academic year. The data were prepared for socio-scientific issues developed by the researcher; It was collected using the Word Association Test (WAT), Scenario-Based Survey Form and Semi-Structured Interview Form. Socio-scientific issues included in the study; vaccines, thermal power plants, space pollution, blood donation, chemical industry and pesticides. Students were asked to fill out a word association test consisting of six key concepts related to socio-scientific issues. A frequency table was created using the data obtained as a result of the test. According to this frequency table, concept networks that reveal the students' consciousness and perception levels are drawn. The data were analyzed and interpreted according to the relationships emerging from the concept networks. According to the results of the study, the most common key concepts given to students were vaccination (242) and blood donation (228); It was observed that they at least associated the key concepts of space pollution (188) and chemical industry (156). The data obtained from the scenario-based survey form was analyzed using the content analysis method. According to the results of the study, most students; It has been determined that they are sensitive about blood donation, have awareness about vaccination, have a positive view on the use of pesticides and support the establishment of a thermal power plant. In addition, most students; It has been determined that they do not support the establishment of a paint factory and have a negative view on sending vehicles into space. Finally, semi-structured interviews were conducted with 7 volunteer students. The data obtained at the end of the interviews were analyzed using the content analysis method. According to the results of the study, it was seen that the most common socio-scientific issue that students encounter in daily life is vaccination. It was also determined that students were able to identify the difference between socio-scientific issues and other subjects in science courses and that they wanted more socio-scientific subjects to be included in science courses. Suggestions were made in line with the results of the study.