Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin aşılanma durumlarının COVID-19 ve ölüm korkusuna etkisi
The effect of vaccination status of nurses working in surgical clinics on COVID-19 and fear of death
Yazar: DİLEK TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KARAMAN ÖZLÜ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Ölüm korkusu = Fear of death

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin aşılanma durumlarının Covid-19 ve ölüm korkusuna etkisini incelemekti.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı türde gerçekleştirilen çalışma Nisan 2021 ve Ocak 2023 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Nisan 2021-Kasım 2021 tarihleri arasında Erzurum ilinde Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi ve Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi cerrahi kliniklerde görev yapan hemşireler, örneklemi ise araştırmaya katılmayı kabul eden 110 cerrahi klinik hemşiresi oluşturdu. Veriler toplanmasında "Sağlık Çalışanı Tanıtıcı Bilgi Formu", "Covid-19 Korkusu Ölçeği" ve  "Tanatofobi Ölçeği" ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, ortalama, yüzdelik dağılımlar, varyans analizi, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, X2 testi, bağımsız gruplarda t testi ve Tukey ileri analiz yöntemi kullanıldı.
Bulgular: Aşı olan hemşirelerin Covid-19 Korku Ölçeği puan ortalamaları 17.90 ±6.102, aşı olmayan hemşirelerin 17.24±6.13 olarak bulundu. Aşı olan hemşirelerin Tanatofobi Ölçeği puan ortalamaları 16.88±5.10, aşı olmayan hemşirelerin 16.84±4.28 olduğu belirlendi. Hemşirelerin aşılanma durumları ile Covid-19 korkusu ve Tanatofobi ölçeklerinden aldıkları puan ortalamaları arasında istatistiksel anlamlılık oluşturacak fark olmadığı saptandı. Aşı olmayan hemşirelerin Tanatofobi Ölçeği ile Covid-19 Korkusu Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde ileri derecede anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi. Aşı olan hemşirelerin sadece çalışılan klinikteki elaman sayısı ile aşı olmayan hemşirelerin ise eğitim durumları ve çalışılan klinikteki elaman sayısı ile Tanatofobi Ölçeği puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu tespit edildi (p<0.05).
Sonuç:  Cerrahi klinikte çalışan hemşirelerin aşılanma durumlarının Covid-19 ve ölüm korkusu üzerinde anlamlı farklılık oluşturmadığı ayrıca aşı olmayan hemşirelerin Covid-19 korkuları artıkça ölüm korkularının da arttığı görüldü. Çalışılan klinikteki hemşire sayısının yetersiz veya kısmen yeterli olmasının da ölüm korkusunu artırdığı belirlendi. 
Anahtar Kelimeler: Covid-19 aşısı, covid-19 korkusu, hemşire, ölüm korkusu

Abstract:
Aim: The aim of this study was to examine the effect of vaccination of nurses working in surgical clinics on Covid-19 and the fear of death.
Material and Method: The study, which was carried out in the descriptive type, was conducted between April 2021 and January 2023. The population of the study consisted of nurses working in the surgical clinics of Atatürk University Research Hospital and Erzurum Regional Training and Research Hospital in Erzurum between April 2021 and November 2021, and the sample consisted of 110 surgical clinical nurses who agreed to participate in the research. The data were collected with "Health Worker Introductory Information Form", "Covid-19 Fear Scale" and "Tanatophobia Scale". Number, mean, percentage distributions, variance analysis, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, X2 test, t test in independent groups and Tukey advanced analysis method were used to evaluate the data.
Results: The Covid-19 Fear Scale score average of vaccinated nurses was 17.90 ±6.102, and the unvaccinated nurses were 17.24±6.13. The mean score of Tanatophobia Scale of vaccinated nurses was 16.88±5.10, and 16.84±4.28 of unvaccinated nurses. It was determined that there was no difference to create statistical significance between the vaccination status of the nurses and the average scores they received from the Covid-19 fear and Tanatophobia scales. It was determined that there was a significant positive relationship between the Tanatophobia Scale and the Covid-19 Fear Scale total score averages of unvaccinated nurses. It was found that the difference between the number of staff in the clinic where the vaccinated nurses were studied and the education status of the unvaccinated nurses and the number of staff in the clinic where they were studied and the mean scores of the Tanatophobia Scale were statistically significant (p<0.05).
Conclusion: It was seen that the vaccination status of the nurses working in the surgical clinic did not make a significant difference on the fear of Covid-19 and death, and the fear of death increased as the Covid-19 fears of the unvaccinated nurses increased. It was determined that the insufficient or partially sufficient number of nurses in the clinic increased the fear of death.
Keywords: Covid-19 vaccine, fear of covid-19, nurse, fear of death