Çukurova'da mısırkurdu ((Ostrinia nubilalis Hubner (Lepidoptera: Pyralidae))'nun Trichogramma evanescens Westwood (Hymenoptera: Trichogrammatidae) ile parazitlenmesine bazı faktörlerin etkilerinin belirlenmesi
Determination of some factors effecting on parasitization of European corn borer ((Ostrinia nubilalis Hübner (Lepidoptera: Pyralidae)) by Trichogramma evanescens Westwood (Hymenoptera: Trichogrammatidae) in Çukurova region of Turkey
Yazar: SEVCAN ÖZTEMİZ
Danışman: PROF. DR. SERPİL KORNOŞOR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mısır kurdu = Corn borer ; Ostrinia nubilalis = Ostrinia nubilalis ; Parazitlenme = Parasitism ; Pestisitler = Pesticides ; Çukurova bölgesi = Çukurova region

Özet:
Bu çalışmada mısırın ana zararlılarından Mısırkurdu, Ostrinia nubilalis Hübner (Lepidoptera: Pyralidae)'in yumurta parazüoidi Trichogramma evanescens Westwood (Hymenoptera: Trichogrammatidae)'m laboratuvar koşullarında beş farklı sıcaklık (15, 20, 25, 30 ve 35 °C) ve iki farklı orantılı nem (% 60±5 ve % 80±5)'de toplam gelişme sureleri, dişi ve erkek ömür uzunlukları, yumurtaların kararma sureleri, parazitledikleri yumurta sayılan, çıkış oram, parazitlenen yumurtalardan çıkan birey sayılan, parazitli bir O. nubilalis yumurtasından çıkan birey sayısı ve eşey oranlan belirlenmiş ve parazitoidin ayrı ayrı her sıcaklıktaki yaşam çizelgeleri oluşturulmuştur. Ayrıca, yedi farklı mücadele ilaçlarının parazitoidin ölüm oranı, çıkış oram ve parazitleme oranına etkileri belirlenmiştir. Doğa koşullarında ise parazitoidin doğal parazitleme oram ile salma ve yağmurlama sulama sistemlerinde T. evanescens salındığında parazitoidin parazitleme oram, zararlı populasyonuna ve mısır verimine etkileri araştırılmıştır. Elde edilen verilere göre, T. evanescens'in. sıcaklık ve neme bağlı olarak ergin öncesi toplam gelişme süresi 5.49-37.67, yumurtaların kararma süresi 2.01-12.65, dişi ve erkek ömrünün 1.40-12.60 ve 2.85-10.80 gün, parazitlediği yumurta sayılarının 8.05-38.60 adet, çıkış oranının % 59.76-98.74, parazitlenmiş yumurtalardan çıkan birey sayılan 6.05-93.05 ve bir yumurtadan çıkan birey sayısı 1.10-2.13 adet olarak saptanmıştır. Sıcaklık ve nem denemelerinden elde edilen verilerden hazırlanan yaşam çizelgelerine göre parazitoidin gelişebilmesi için en uygun sıcaklığın 30 °C olduğu saptanmıştır. Bazı tarım ilaçlarının parazitoidin pupa dönemine etkileri incelendiğinde, Bacillus thuringiensis, alpla- cypermethrin ve fenbutation oxide'in zehirli etkisinin olmadığı, cypermethrin'in az zehirli, cyfluthrin'in orta derecede zehirli, lambda+cyhalothrin ve azmphos-methyl'in zehirli olduğu; ergin dönemine ise B. thuringiensis ve fenbutation oxide'in zehirli etkisinin olmadığı, alpna-cypermethrin'in orta derecede zehirli, cyfluthrin, lambda+cyhalothrin, azinphos-methyl ve cypermethrin'in zehirli olduğu saptanmıştır. Doğa çalışmalarında ise, verim ile ilgili tüm parametreler dikkate alındığında, salma sulama uygulanan parsellerde T. evanescens'in parazitleme oranının yağmurlama sulamaya göre daha yüksek (% 81.04-84.31) olduğu ve parazitoid şalımında, salma sulamanın en uygun sulama sistemi olduğu saptanmıştır. Çukurova'da, 1998-2000 yıllarında doğal parazitleme oram ise sırasıyla % 3023, 46.79 ve 48.78 olarak belirlenmiştir. Anahtar kelimeler Trichogramma evanescens, Ostrinia nubilalis, sulama, abiyotik faktörler, pestisit

Abstract:
In this study, the total developmental time, blackening time of the eggs, female and male adult longevity, life time fecundity, emergence rate, the number of emerged adult per egg mass, the number of emerged adult per parasitized egg and sex ratio of the Trichogmmma evanescens Westwood (Hymenoptera: Trichogrammatidae), the egg parasitoid of European corn borer, Ostrinia nubilalis HObner, one of the most serious pest of corn, were studied at five temperatures (15, 20, 25, 30 and 35 °C) and two humidity regimes (60±5 % and 80±5 %) under laboratory conditions. Using to these data, the life tables of the parasitoid were prepared. In addition, the effects of seven different chemicals on parasitoid mortality, emergence and parasitism rate were investigated. In the field conditions, natural parasitism rate of the parasitoid and the effects of flooding and sprinkle irrigation systems on inundative releasing of the parasitoid were determined. Depending on the temperature and humidity, the total developmental time, blackening time of the eggs, female and male adult longevity, life time fecundity, emergence rate, Ihe number of emerged adult per egg mass and the number of emerged adult per parasitized egg changed between 5.49-37.67, 2.01-12.65, 1.40-12.60 and 2.85-10.80 days 8.05-38.60 eggs, 59.76-98.74 %, 6.05-93.05 and 1.10-2.13 adult, respectively. According to the life table data, the optimum temperature for the parasitoid was 30 °C. It was found that the Bacillus thuringiensis and fenbutation oxide were harmless, cypermethrin was slightly harmful, cyfluthrin was moderately harmful, lambda^yhalothrin, azinphos-methyl were harmful to pupae stage of parasitoid; B. ûturingiensis and fenbutation oxide were harmless, alpha-cypermethrin was moderately harmful, cyfluthrin, lambda+cyhalothrin, azinphos-methyl and cypermethrin were harmful to adult of parasitoid among the chemicals tested In the field studies, the parasitism rate of T. evanescens was higher in flooding irrigation system (81.04- 84.31 %) than sprinkle irrigation (66.37-69.22 %). Natural parasitism by T. evanescens on the O. nubilalis eggs were 30.23, 46.79 and 48.78 % in the years of 1 998-2000 in the Çukurova region. Key Words: Trichogmmma evanescens, Ostrinia nubilalis, irrigation, abiotic factors, pesticides II