Türk yüksek baskı resim sanatında figür
Figure in Turkish high printmaking art
Yazar: NİMET KAYMAZ
Danışman: PROF. MUSTAFA KÜÇÜKÖNER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Baskı resim = Printmaking ; Yüksek baskı = High printing ; Özgün baskı = Original print

Özet:
Baskı resim sanatının tarihi Milattan öncelere dayansa da ilk baskı ile yapılan resimlere Rönesans Döneminde Almanya'da rastlandığı bilinmektedir. Rönesans dönemine kadar uzanan ahşap baskı sanatı, sanatçılar tarafından yazı ve resimler için kullanılmıştır. Ahşap baskı sanatının gelişiminde önemli bir rolü olan, matbaanın kurucusu ve tipografinin mucidi Johannes Gutenberg'dir. Sanatçılardan önemli bir isim ise Albrecht Dürer'dir. Ahşap baskının gelişmesiyle birlikte baskı işleri kolaylaşıp, ağır ilerleyen baskı işi hız kazanmıştır. Yazıların hızlı basımı, kitapların çoğaltılmasına olanak sağlamıştır. Bu da daha çok kişiye ulaşımı ve okuma imkânını sağlamaktadır. Baskı resim sanatının avantajlarından biri olan çoğaltma işlemi, metin içerisine yerleştirilen ya da farklı amaçlarla kullanılan görsellerin değişime uğramadan seri baskılarda kullanımına da olanak tanımıştır. Yüzyıllar geçtikçe farklı tekniklerin de ilavesi ile baskı resim yapma işi Dünya'nın her tarafında ilgi görmüştür. 20. yüzyıla gelindiğinde özellikle Avrupa'daki türeyen Modern Sanat akımlarının da baskı resimden yararlandığı görülmüştür.
Türkiye'de baskı resim süreci 18. yüzyılda başlar. İbrahim Müteferrika ile ilk baskı resim girişimlerinin başlaması, sonrasında Sanayi-i Nefise Okulunda baskı atölyesinin kurulması ve bunları diğer kurumların takip etmesi ile birlikte, özellikle Türk Yüksek Eğitim okullarında baskı resim sanatı gelişme göstermiştir. Bu okullardan yetişen ressamlar ve akademisyenler memleketin her bir yanına dağılarak baskı resim sanatlarının öğretilmesini ve geliştirilmesini sağlamışlardır. Son 20 yıl içinde özellikle uluslararası ve ulusal çaptaki baskı resim dallarında yapılan bienaller, yarışmalar vb. faaliyetlerin yanı sıra açılan müzeler de baskı sanatlarına olan ilgiyi arttırmıştır. Günümüzde deneysel baskı resim yapan sanatçılar ile özellikle figür resmine farklı bir bakış da getirilmiştir.  
	"Türk Yüksek Baskı Resim Sanatında Figür" adlı çalışmamın giriş bölümünde araştırmanın konusu ve problemi, amacı, önemi, sınırlılığı, yöntemi ve evren örneklemi anlatılmıştır. Kavramsal Çerçeve Bölümünde Yüksek Baskı Resim Sanatının Tarihi Gelişimi ve Teknikleri değerlendirilmiştir. Bulgular ve Yorumlar Bölümünde Türkiye'de yüksek baskı resim tekniği ile figür çalışan sanatçılardan Turgut Zaim, Muammer Bakır, Mustafa Aslıer, Nevzat Akoral, Mürşide İçmeli, Ercan Gülen, Gören Bulut, Yunus Güneş, Hasan Kıran ve Ejmel Yalçıntaş'ın 3'er adet eserine yer verilip değerlendirilmiştir. Uygulama çalışmaları bölümünde ise bu tez kapsamında uygulama yapılma gerekliliğine değinilmiş ve Nimet Kaymaz'ın Yüksek baskı resim sanatında yapmış olduğu 10 adet çalışması ele alınarak figürlü eserleri değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sanat, Resim, Baskı Resim, Ağaç Baskı, Linolyum, Avrupa, Türkiye

Abstract:
Although the history of the art of printmaking dates back to before Christ, it is known that the first printed paintings were encountered in Germany during the Renaissance Period. Woodcut art dating back to the Renaissance period was used by artists for writing and pictures. Johannes Gutenberg, the founder of the printing press and the inventor of typography, played an important role in the development of woodcut art. An important name among the artists is Albrecht Dürer. With the development of wood printing, the printing works became easier and the slow printing business gained speed. The rapid printing of manuscripts allowed the reproduction of books. This provides access to more people and the opportunity to read. The duplication process, which is one of the advantages of printmaking, has also allowed the use of images placed in the text or used for different purposes in serial prints without changing. Over the centuries, with the addition of different techniques, printmaking has attracted attention all over the world. In the 20th century, it was seen that the emerging Modern Art movements in Europe also benefited from printmaking.
The printmaking process in Turkey begins in the 18th century. The art of printmaking developed especially in Turkish Higher Education Schools, with the start of the first printmaking initiatives with İbrahim Müteferrika, the establishment of a print workshop in the Sanayi-i Nefise School and the follow-up of these by other institutions. Painters and academicians who grew up in these schools spread all over the country and provided the teaching and development of printmaking arts. In the last 20 years, biennials, competitions, etc., especially in international and national printmaking branches. In addition to the activities, the museums opened increased the interest in printing arts. Today, a different perspective has been brought to the figure painting, especially with the artists who make experimental prints.
In the introductory part of my work named "Figure in Turkish High Print Painting", the subject and problem, purpose, importance, limitation, method and universe sample of the research are explained. In the Conceptual Framework Section, the Historical Development and Techniques of High Print Painting were evaluated. In the Findings and Interpretations Section, 3 pieces each of Turgut Zaim, Muammer Bakır, Mustafa Aslıer, Nevzat Akoral, Mürşide İçmeli, Ercan Gülen, Gören Bulut, Yunus Güneş, Hasan Kıran and Ejmel Yalçıntaş, who are artists who work with figures in high print painting technique in Turkey. his work was included and evaluated. In the section of application studies, the necessity of making applications within the scope of this thesis was mentioned and Nimet Kaymaz's figurative works were evaluated by considering his 10 works in the art of high print painting.
Keywords; Art, Painting, Printmaking, Woodcut, Linocut, Europe, Turkey