Topkapı Sarayı Müzesi revan kitaplığında bulunan natüralist çiçek desenli kalıplı ciltler
Naturalist flower pattern bookbinding molds in the revan library of Topkapi Palace Museum
Yazar: HAVVA YAĞCI
Danışman: PROF. DR. AHMET SACİT AÇIKGÖZOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Cilt Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Cilt sanatı = Book binding ; Desen = Pattern ; Geleneksel Türk sanatı = Traditional Turkish art ; Kitaplar = Books ; Topkapı Sarayı = Topkapı Palace ; Türk-İslam sanatı = Turkish-Islamic art ; Çiçekler = Flowers

Özet:
Sofa-i Hümâyun'da bulunan Revan Köşkü, 1636 yılında Sultan IV. Murad tarafından yaptırılmıştır. Mimarlığını Mimarbaşı Koca Kasım Ağa'nın yaptığı tahmin edilen Revan Köşkü sekizgen planlıdır. İç dekorasyonunda eyvan tonozlarında kalem işi ve yaldızlı süslemeler vardır. Pencere ve dolap kapakları ahşap üzeri sedef kakmalıdır. Sultan I. Mahmud tarafından Revan Köşkü'nde oluşturulan kütüphanede kitaplar bu dolaplarda saklanmıştır. Sultan III. Osman ve Sultan III. Mustafa tarafından da geliştirilen  kütüphanede yer alan tüm eserler, bu üç hükümdarın vakıf mührünü taşımaktadır.
     Cilt sanatındaki deneyimler arttıkça malzeme yelpazesi de genişler ve bu malzemeler beraberinde cilt sanatının farklı örneklerinin doğmasına vesile olmaktadır. Böylelikle cildin üzerindeki süslemelere de şekil verip çeşitlilik katmasına yardımcı olmaktadır.
     Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı ve önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, Türk İslam kültüründe cilt sanatının tarihsel süreci, çiçek motifilerinin dönemlere göre seyri ve Topkapı Sarayı hakkında yapılmış yayımlara yer verilerek Revan Kitaplığı'nın oluşumu hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Revan Kitaplığı'ndan çiçek desenli kalıplı cilt örnekleri tespit edilerek katalog bilgileri yazılmıştır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise çiçek desenli cilt örneklerinde kullanılan çiçek türleri ve şekillerinden ilham alınarak tasarlanan ciltlerin uygulama aşamaları görseller kullanılarak anlatılmıştır.

Abstract:
Situated in Royal Hall, the Revan Kiosk (Yerevan Pavilion) was constructed by command of Sultan Murat IV in 1636. The Revan Kiosk, whose architect is believed to have been the Chief Architect Koca Kasım Aga, has an octagonal plan. Inside of the pavilion, the vaulted dome is decorated with hand-drawn patterns in gold leaf. The window shutters and cabinet doors are wooden with mother-of-pearl inlay. Sultan Mahmud I established a library in Revan Kiosk and the books of this library were kept in these cabinets. The whole books in this library, which was reformed with additional manuscripts by Sultan Osman III and Sultan Mustafa III, have the waqf seals of the three emperors.
     As the experience in the art of bookbinding increases, the material range expands and these materials accompany the emergence of different examples of the art of bookbinding. Thus, it also helps to shape and adorn the ornaments on the bindings.
     This study consists of four parts. In the first chapter, the aim, scope and importance of the study are emphasized. In the second chapter, the historical process of bookbinding art in Turkish Islamic culture, the course of floral motifs according to periods, publications of the Topkapı Palace are introduced and information about the foundation of the Revan Library is given. In the third chapter, catalog information of the flower pattern bookbinding molds determined from Revan Library is written. In the fourth part of the study, the application stages of the bookbindings which are designed with inspiration from the flower types and shapes used in the floral patterned skin samples, are explained by demonstrating with visuals.