Parsiyel nefrektomize hastalarda aort ve renal arterde ölçülen kalsiyum skorunun böbrek fonksiyonlarına etkisi
The impact of aortic and renal arterial calcium score on renal function after partial nephrectomy
Yazar: FATİH İLERİ
Danışman: PROF. DR. CENK YÜCEL BİLEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Böbrek neoplazmları = Kidney neoplasms

Özet:
Parsiyel nefrektomi (PN) yapılmış hastalarda aort ve renal arterdeki aterosklerozun bir göstergesi olan kalsiyum skorunun böbrek fonksiyonlarına etkileri araştırmak amacıyla Kasım 2007 ve Ekim 2016 yılları arasında operasyon öncesi ve sonrası 1 yıl içinde çekilmiş kontrastsız tomografi görüntüleri ve kontrol laboratuvar testleri olan 139 hasta ve verileri çalışmaya alındı. Hastanemiz  görüntüleme sisteminde görüntüleri olup kalsiyum skoru ölçülemeyen, postoperatif takip sonuçları olmayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların preoperatif, postoperatif ve son kontroldeki laboratuvar bulguları değerlendirildi. Son kontrolleri için minimum 1 ay olacak şekilde en son hastaneye başvuru sırasındaki laboratuvar bulguları içerisinde böbrek fonksiyon belirteci olarak kreatinin, BUN ve MDRD formülü ile hesaplanmış GFH sonuçları değerlendirmeye alındı. PN yapılan hastaların ortanca yaşı 54, ortanca takip süresi 25,5 ay, kadın/erkek oranı 52/87 olarak bulundu. Hastaların preoperatif kreatinin, BUN, GFH değerleri sırasıyla 0,86 (±0,22) mg/dL, 15,55 (±5,05) mg/dL, 95,75 (±24,62) mL/dk/1,73 m2, postoperatif kreatinin, BUN ve GFH değerleri 1,00 (±0,30) mg/dL, 14,69 (±5,22) mg/dL, 82,72 (±25,49) mL/dk/1,73 m2, son kontroldeki kreatinin, BUN, GFH değerleri ise 1,01 (±0,38) mg/dL, 17,75 (±7,58) mg/dL, 82,30 (±24,43) mL/dk/1,73 m2 olarak bulundu. Son kontroldeki GFH değerini etkileyen nedenler incelendiğinde yaş, hipertansiyon ve diabet varlığı, tümörün böbrekteki yerleşim yeri, aort ve renal arter kalsiyum skorları değerlerinin böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkilediği görüldü. Son dönem kontroldeki GFH üzerinde cinsiyetin etkisinin olmadığı ama erkek cinsiyette son kontrolde kreatinin ve BUN düzeylerinin daha yüksek olduğu görüldü. Aort kalsiyum skorunun erkek cinsiyette, yaşlı hastalarda, hipertansif ve diabetik hastalarda anlamlı oranda yüksek olduğu görüldü. Aort kalsiyum skoru arttıkça kreatinin, preoperatif (r=0,358;p=0,000), postoperatif (r=0,324;p=0,000) ve son kontrolde (r=0,492;p=0,000) artar. BUN değerleri ise preoperatif (r=0,500;p=0,000), postoperatif (r=0,466;p=0,000) ve son kontrolde (r=0,548;p=0,000) artar. GFH değeri ise preoperatif (r=-0,344;p=0,000), postoperatif (r=-0,364;p=0,000) ve son kontrolde (r=-0,490;p=0,000) azalmaktadır. Renal arter kalsiyum skoru arttıkça kreatinin değerinin sadece son kontrolde arttığı (r=0,177;p=0,042)görülmüştür. BUN değerinin ise  preoperatif (r=0,261;p=0,002), postoperatif (r=0,288;p=0,000) ve son kontroldeki (r=0,341;p=0,000) değerinin arttığı görülmüştür. GFH değerleri preoperatif (r=-0,175;p=0,040), postoperatif (r=-0,202;p=0,040) ve son dönemde (r=-0,207;p=0,017) azalmaktadır. Bu bulgular ışığında aterosklerotik hastalığın hem aortu hem de renal arteri etkilediği, bu sürecin parsiyel nefrektomi hastalarında hem operasyon öncesi hem de operasyon sonrası dönemde göz önünde bulundurularak operasyon tercihinde ve sonrasındaki böbrek fonksiyonlarının korunması aşamasında göz önünde bulundurulması ve opere olmuş hastaların uzun dönem takip edilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
We analyzed 139 patients recieved partial nephrectomy (PN) between November 2007 and October 2016, in order to assess the impact of calcium score, an indicator of atherosclerotic renal vein and aorta on renal function. Patients with non-contrast computed tomography scans and renal function measurements before and after the operation in the perioperative year were included in our study. Patients with scans not allowing calcium score measurement and patients lack of postoperative data were excluded. Patients' preoperative, postoperative and last visit laboratory findings were assessed. Last visit renal function evaluations were made by creatinin, BUN and GFR(calculated with MDRD formula) starting after postoperative first month. Patients' median age was found 54, median follow-up time was 25.5 months and female to male ratio was 52/87. Patients' preoperative creatinin, BUN and GFR values were 0.86 (±0.22) mg/dL, 15.55 (±5.05) mg/dL and 95.75 (±24.62) mL/dk/1.73 m2 respectively. Postoperative creatinin, BUN and GFR values were 1.00 (±0.30) mg/dL, 14.69 (±5.22) mg/dL, 82.72 (±25.49) mL/dk/1,73 m2 respectively. Patients' creatinin, BUN and GFR values at last visit were 1.01 (±0.38) mg/dL, 17.75 (±7.58) mg/dL, 82.30 (±24.43) mL/dk/1.73 m2 respectively. Age, presence of hypertension and diabetes, tumor location, aort and renal artery calcium scores were found to have negative affect on renal functions on the last visit. Gender was found to have no significant effect on last visit GFR values altough male patients were found having higher creatinin and BUN levels. Aortic calcium scores were significantly higher in male patients, older patients, patients with hypertension and diabetes. Aortic calcium scores were in positve correlation with preoperative (r=0.358;p=0.000), postoperative (r=0.324;p=0.000) and last visit (r=0.492;p=0.000) creatinin levels. Preoperative (r=0.500;p=0.000), postoperative (r=0.466;p=0.000) and last visit (r=0.548;p=0.000) BUN levels were also found correlated with high aortic calcium scores. Aortic calcium scores were in negative corelation with preoperative (r=-0.344;p=0.000), postoperative (r=-0.364;p=0.000) last visit (r=-0.490;p=0.000) GFR values. High renal arterial calcium scores were associated only with the increased creatinin values at last visit (r=0.177;p=0.042). Increased renal arterial calcium scores were significantly correlated with high BUN levels at preoperative (r=0.261;p=0.002), postoperative (r=0.288;p=0.000) and last visit (r=0.341;p=0.000) measurements. Preoperative (r=-0.175;p=0.040), postoperative (r=-0.202;p=0.040) and last visit (r=-0.207;p=0.017) GFR values were negatively correlated with renal arterial calcium scores. These findings suggest that atherosclerosis damages both aorta and renal arteries, where it may change the type of the surgery considering long term good renal function and also patients should be followed for a long time after partial nephrectomy.