Farklı cinsel yönelime göre çocukluk çağı ruhsal travmaların ve disosiyasyonun yeme tutumu üzerindeki etkisi
The effect of childhood psychological traumas and dissociation on eating attitude according to different sexual orientations
Yazar: MERVE BEGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN KILIÇ
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; Cinsellik = Sexuality ; Dissosiyasyon = Dissociation ; Dissosiyatif yaşantılar = Dissociative experiences ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Patolojik yeme tutumu = Pathological eating attitudes ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı cinsel yönelime göre çocukluk çağı ruhsal travmalarının ve disosiyasyonun yeme tutumu üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya cinsel yönelim dağılımı bakımından 13'ü homoseksüel, 24'ü biseksüel, 6'sı aseksüel ve 411'i heteroseksüel olan toplam 504 kişi katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Yeme Tutum Testi Kısa Formu (YTT-26), Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33) ve Disosiyasyon Ölçeği (DIS-Q) kullanılmıştır. Katılımcıların cinsel yönelim ve atanmış cinsiyet özelliklerine göre yeme tutumları açısından farklılık olup olmadığının incelenmesi için Ki-Kare analizleri yapılmış, yapılan karşılaştırmalar doğrultusunda kadın katılımcılar arasında yeme bozukluklarının erkek katılımcılara göre daha yaygın olduğu gözlenmiştir. Ayrıca farklı cinsel yönelimden kadın ve erkek katılımcılar için yapılan gruplar arası ve grup içi karşılaştırmalar doğrultusunda, cinsel yönelime göre bozulmuş yeme tutumu ve duygusal yeme sıklığı açısından farklılaşma olduğu görülmüştür. Cinsel yönelim ve cinsiyet değişkenlerine göre çocukluk çağı ruhsal travmalarının ve disosiyasyonun yeme tutumu üzerindeki etkisini belirlemek için Çoklu Doğrusal Regresyon analizleri yapılmış, hem cinsel yönelim hem de cinsiyet özelliklerine göre farklı travma türlerinin anlamlı düzeyde olumlu yönde yordayıcı olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda gruplar arası ortak etkisi bulunan travma türleri de belirlenmiştir. Bunun yanı sıra travma zemininde gelişen disosiyasyonun bozulmuş yeme davranışını tetikleyen önemli bir yordayıcı olduğu görülmüş, yapılan Bootstrap analizi sonucu disosiyasyonun çocukluk çağı ruhsal travmaları ve bozulmuş yeme tutumu ilişkisinde aracılık etkisi gözlenmiştir. Literatür çerçevesinde çalışma bulguları tartışılmış, önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of childhood psychological traumas and dissociation on eating attitudes according to different sexual orientations. In terms of sexual orientation distribution, a total of 504 people, 13 of whom were homosexual, 24 were bisexual, 6 were asexual, and 411 were heterosexual, participated in the study. Personal Information Form, Eating Attitude Test Short Form (YTT-26), Turkish Emotional Eating Scale, Childhood Trauma Scale (CTQ-33) and Dissociation Scale (DIS-Q) were used as data collection tools. Chi-square analyzes were conducted to examine whether there was a difference in eating attitudes according to the sexual orientation and assigned gender characteristics of the participants. In addition, according to the comparisons between groups and within groups made for male and female participants from different sexual orientations, it was observed that there was a differentiation in terms of impaired eating attitude and emotional eating frequency according to sexual orientation. Multiple Linear Regression analyzes were performed to determine the effects of childhood psychological traumas and dissociation on eating attitudes according to sexual orientation and gender variables, and it was found that different trauma types were significantly positive predictors according to both sexual orientation and gender characteristics. At the same time, the types of trauma that have a common effect between the groups were also determined. In addition, it was observed that dissociation that developed on the basis of trauma was an important predictor that triggered impaired eating behavior, and as a result of the Bootstrap analysis, the mediating effect of dissociation was observed in the relationship between childhood psychological traumas and impaired eating attitude. Within the framework of the literature, the findings of the study were discussed and suggestions were made.