Ölümcül hastalara bakım veren hemşirelerde sanat temelli mandalanın mental sağlık üzerine etkisi
The effect of art-based mandala on mental health in nurses caring for terminally ill patients
Yazar: ARZU NURDAŞ
Danışman: PROF. DR. RUKİYE PINAR BÖLÜKTAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygusal zorlanmaya toleranssızlık = Emotional distress intolerance ; Hospis ve palyatif bakım hemşireliği = Hospice and palliative care nursing ; Mental iyi oluş = Mental well-being ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Çalışma, ölümcül hastalara bakım veren hemşirelerde sanat temelli mandala uygulamasının mental sağlığa etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini iki kamu hastanesinin palyatif, onkoloji, hematoloji klinikleri ve yoğun bakım ünitesinde çalışan 60 hemşire oluşturmuştur. Örneklem deney ve kontrol olmak üzere randomize olarak iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamış, deney grubunda yer alan hemşireler haftada 2 kez 30 dakika süre ile, toplam 8 seans/4 hafta boyunca ışık-ısı kontrolü sağlanmış bir odada, kuş ve doğa seslerini içeren müzik eşliğinde mandala renklendirmişlerdir. Veriler Distres Termometresi, Sürekli Kaygı Envanteri, Beck Depresyon Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Ölüm Kaygısı Ölçeği ve Ölüme İlişkin Depresyon Ölçeği ile toplanmıştır. Tüm ölçme araçları hem deney (Distres Termometresi deney grubuna her mandala boyamasından önce ve sonra doldurtulmuştur) hem de kontrol grubuna başlangıçta, 2 hafta sonunda ve 4. Hafta sonunda uygulatılmıştır. İstatistik test olarak tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi ve çok değişkenli tekrarlı ölçümler için ANOVA testi kullanılmıştır. Çalışmamızda mandala renklendirme distres, kaygı ve depresyon düzeyini düşürmüş, psikolojik iyi oluş düzeyini artırmıştır, bununla birlikte ölüm anksiyetesi ve ölüm depresyonu üzerine etki göstermemiştir. 

Anahtar Kelimeler: Mandala, mandala renklendirme, distres, kaygı, depresyon, ölüm anksiyetesi, ölüm depresyonu, hemşire

Abstract:
The study was conducted to examine the effect of art-based mandala practice on mental health in nurses caring for terminally ill patients. The sample of the study constituted 60 nurses working in palliative, oncology, haematology clinics and intensive care units of two public hospitals. The sample was randomly divided into two groups as experimental and control. The control group did not receive any intervention, while the nurses in the experimental group coloured mandala 2 times
a week for 30 minutes for a total of 8 sessions/4 weeks in a light-heat controlled room,
accompanied by music including bird and nature sounds. Data were collected with Distress Thermometer, Trait Anxiety Inventory, Beck Depression Scale, Psychological Well-Being Scale, Death Anxiety Scale and Death-Related Depression Scale. All measurement instruments were administered to both the experimental group (Distress Thermometer was filled out before and after each mandala colouring) and the control group at the beginning, at the end of the 2 nd week and at the end of the 4 th week. Descriptive statistics, t test in independent groups and ANOVA test for multivariate repeated measures were used as statistical tests. In our study, mandala colouring decreased the level of distress, anxiety and depression and increased the level of psychological well-being, but had no effect on death anxiety and death depression.

Keywords: Mandala, mandala colouring, distress, anxiety, depression, death anxiety, death depression, nurse