Temporomandibuler bozuklukların değerlendirilmesinde konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans görüntüleme, ultrasonografi ve füzyon görüntülerinin tanısal etkinliğinin araştırılması
Diagnostic efficiency of CONE-BEAM computed tomography, magnetic resonance imaging, ultrasonography and fusion images for the evaluation of temporomandibular disorders
Yazar: NEJLAN ERATAM
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ KAMBUROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Çok modlu görüntü füzyonu, kesin tanı için tek bir görüntüleme tekniğinin yetersiz kaldığı durumlarda, klinik tanı ve tedavi için daha güvenilir tıbbi görüntü elde edilmesini sağlar. KIBT-MRG görüntü füzyon tekniğinin mandibular kanal lokasyonu, maksillofasiyal tümörlerin lokasyon ve invazyonu, ortognatik cerrahi planlamaları, TME artiküler disk kalsifikasyonlarının osteokondromatöz cisimlerden ayırd edilmesi, TME internal düzensizliklerinin tespiti gibi durumlarda diş hekimliğinde kullanıldığı çalışmalar bulunmaktadır ancak bu füzyon teknikleri sadece KIBT-MRG ile sınırlıdır. Diş hekimliğinde mevcut çalışma sayısının yetersiz olması ile birlikte rapor edilen sonuçları önyargılı hale getirebilecek küçük örneklem gruplarının kullanılması konu ile ilgili yenilikçi çalışma ihtiyacını ortaya koymaktadır.
Bu çalışmada bir grup heterojen TMR rahatsızlığı saptanan hastaların TME'leri KIBT, MRG ve USG ile görüntülenmiştir. Bu görüntüleme tekniklerinden elde edilen çok modlu füzyon görüntüleri farklı tecrübe seviyelerine sahip üç gözlemci tarafından değerlendirilmiştir. Gözlemciler içi ve gözlemciler arası uyumu Cohen's kappa ve Fleiss kappa ile değerlendirilmiştir. Farklı görüntüleme yöntemlerinin performanslarını değerlendirmek amacıyla, her bir görüntüleme yöntemi için özgüllük, duyarlılık, pozitif prediktif değer, negatif prediktif değer, pozitif olabilirlik oranı ve negatif olabilirlik oranı hesaplanmıştır. 
USG görüntüleri için gözlemci içi ve gözlemciler arası orta-belirgin uyum gözlemlenmiştir. Füzyon uygulanmış USG ve diğer füzyon görüntüleme yöntemleri ile, ağız kapalı ve ağız açık konumda artiküler disk konumu ve dejeneratif osseöz değişimler incelendiğinde, gözlemci içi ve gözlemciler arasında mükemmel uyum gözlemlenmiştir. Füzyon görüntüleri ile en yüksek genel tanısal doğruluk değeri elde edilirken USG görüntüleri için en düşük tanısal doğruluk tespit edilmiştir. Mevcut literatür çalışmalarında tespit edildiği şekilde, bizim çalışmamızda da iki farklı görüntüleme yönteminden elde edilen bilgilerin daha kompakt bir şekilde gösterilmesi amacıyla elde edilen füzyon görüntülerinin belirsizliği azalttığı ve güvenilirliği arttırdığı gözlemlenmiştir.
Farklı görüntüleme modalitelerinden görüntülerin birleştirilmesi, TME anatomik yapılarının daha net görüntülenmesini sağlayabilir. Kemik ve yumuşak doku değişikliklerinin eş zamanlı olarak araştırılması gerektiğinde, çok modlu görüntü füzyonu özellikle MRG ve KIBT görüntülerini yorumlama konusunda fazla deneyimi olmayan hekimler için faydalı olacaktır.

Abstract:
Multimodal image fusion technique provides a more reliable medical image for clinical diagnosis and treatment, when a single imaging technique is insufficient for definitive diagnosis. In dentistry, the CBCT-MRI image fusion technique has been applied to cases such as mandibular canal location, location and invasion of maxillofacial tumours, orthognathic surgery planning, differentiation of TMJ articular disc calcifications from ostheochondromatous forms and the detection of internal TMJ irregularities. However, the fusion techniques applied have so far been limited to CBCT-MRI. The insufficient number of existing dental studies combined with the use of small sample groups that may bias the reported results expose the need for innovative studies on the subject.
In the current study, the TMJs of patients diagnosed with several heterogenous TMR disorders were imaged using CBCT, MRI and USG. The multimodal fusion images obtained using these imaging techniques were analysed by three independent observers with varying levels of experience. The intra- observer and inter-observer agreement were evaluated with Cohen's kappa and Fleiss kappa. To assess the performance of each imaging technique: specificity, sensitivity, positive predictive value, negative predictive value, positive likelihood ratio and negative likelihood ratio were calculated per modality.
For the USG images, the intra- and inter-observer agreement was determined to be moderate-significant. When the articular disc position and degenerative osseous changes in the mouth-closed and mouth-open states were examined by fusion USG and other fusion imaging modalities, the intra- and inter- observer agreement was found to be excellent. While the highest overall diagnostic accuracy was obtained with fusion images, the lowest diagnostic accuracy was found for USG images. In line with the available literature, it has been observed in our study that fusion images constructed with the purpose of offering a more compact representation of the information acquired with two separate imaging techniques, reduce uncertainty, and increase reliability.
The combination of different imaging modalities can aid with a clearer visualisation of TMJ anatomic structures. In cases where a simultaneous investigation of bone and soft tissue changes is necessary, multimodal image fusion can be especially useful for physicians who lack experience in interpreting MRI and CBCT images.