Rutin hemodiyaliz hastalarında arteriovenöz trombozu ve ortalama trombosit hacmi ilişkisi
Arteriovenous thrombosis and mean platelet volume association in routine hemodialysis patients
Yazar: GÜLDEN BİLİCAN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU GÖK OĞUZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Arteriovenöz fistül = Arteriovenous fistula ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Tromboz = Thrombosis

Özet:
AMAÇ: Son Dönem Böbrek Yetmezliği (SDBY) olan hastalar yaşamlarını renal
replasman tedavileri (RRT) ile idame ettirmektedirler. Dünyada ve ülkemizde en sık
uygulanan RRT yöntemi hemodiyalizdir. Hemodiyaliz için en çok tercih edilen ve
aynı zamanda en güvenilir vasküler erişim yolu olan arteriovenöz fistüllerin(AVF) en
sık komplikasyonu trombozdur. Bu çalışmada AVF trombozunun erken tanı ve
müdahalesinde ortalama trombosit hacmininin ucuz ve invaziv olmayan bir belirteç
olarak kullanabilirliğini araştırmayı hedefledik.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışma retrospektif olarak hemodiyaliz ünitemizde takipli
AVF operasyonundan sonra geç dönemde 1 veya daha fazla fistül trombozu epizodu
geçiren 48 hasta ile 12 ay veya daha fazla sürede hiç AVF trombozu öyküsü olmayan
47 hasta alınarak gerçekleştirildi.
BULGULAR: AVF trombozu olan ve olmayan grup yaş, cinsiyet, DM, HT,
aterosklerotik kalp hastalığı, sigara içme alışkanlığı, antiagregan ilaç kullanımı,
ortalama kan basıncı, diyaliz süreleri, HDL, LDL, ferritin, PTH, kalsiyum, fosfor,
hemoglobin, beyaz küre, trombosit sayısı, aptt, pt, albümin, ürik asit, üre, trigliserid
ve crp parametreleri açısından karşılaştırıldı ve anlamlı fark saptanmadı(p>0.05).
OTH ve glukoz değerleri açısından olgu ve kontrol grupları karşılaştırıldığında ise
anlamlı fark saptandı (p değerleri sırasıyla; 0.001; 0.011). OTH ile antiagregan ilaç
kullanımı, fosfor düzeyi, trombosit sayısı ve ürik asit düzeyleri arasında anlamlı
korelasyon bulunmuştur (p değerleri sırasıyla; 0.015; 0.044; 0.002; 0.038).OTH
düzeyi ile hastaların yaş, cinsiyet, komorbidite durumları (DM, HT, aterosklerotik
kalp hastalığı, periferik arter hastalığı ve sigara alışkanlıkları), laboratuar değerleri 
viii
(albümin, HDL, LDL,TG, CRP,hemoglobin,ferritin,PTH, kalsiyum,beyaz
küre,glukoz ve üre düzeyleri) karşılaştırılmış olup istatistiksel olarak anlamlı
korelasyon saptanmamıştır. OTH kategorisine göre AVF trombozu olan hastaların
demografik ve laboratuar özellikleri karşılaştırılmış ve aterosklerotik kalp hastalığı,
ferritin ve trombosit sayısı ile OTH düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p
düzeyleri sırasıyla 0.019, 0.001; 0.004).
SONUÇ: Bu çalışmada diyaliz hastalarında tromboze olan grupta OTH yi
istatistiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. Litetatürde OTH ve
tromboz ilişkisini gösteren pek çok çalışma bulunmaktadır. Ancak bu çalışma diyaliz
hastalarında AVF trombozu ile OTH arasındaki ilişkiyi gösteren ilk çalışmadır. AVF
kaybının en fazla nedeni tromboz olup erken tanı ve müdahale kayıpları
azaltmaktadır. Ucuz ve noninvaziv bir testle saptanan OTH'nin tromboz habercisi
olarak diyaliz hastalarında kullanılabileceğini bu çalışmayla ortaya konmuştur.
Anahtar kelimeler: son dönem böbrek yetmezliği, arteriovenöz fistül, ortalama
trombosit hacmi

Abstract:
OBJECTIVE: Patients with End-stage Renal Failure (ESRD) are dependent on
renal replacement therapies (RRT). Hemodialysis is the most commonly used RRT
method in the world and in our country. The most common complication of
arteriovenous fistulas (AVF), which is the most preferred and the most reliable
vascular access route for hemodialysis, is thrombosis. In this study, we aimed to
investigate the use of mean platelet volume as an inexpensive and noninvasive
marker in the early diagnosis and intervention of AVF thrombosis.
MATERIALS AND METHODS: The study was retrospectively performed by
taking a patient group consisting of 48 patients who underwent one or more fistula
thrombosis episodes after AVF operation and 47 patients without any AVF
thrombosis episodes for 12 months or more.
FINDINGS: LDL, ferritin, PTH, calcium, phosphorus, hemoglobin, blood pressure,
thrombocyte count, aPTT, pT, albumin, uric acid, urea, triglyceride and crp
parameters were not different (p> 0.05) between the thrombosis and non-thrombosis
groups. There was a significant difference between thrombosis and non-thrombosis
groups in terms of MPV and glucose values (p values: 0.001, 0.011, respectively).
Significant correlation was found between MPV and antiaggregant drug use,
phosphorus level, platelet count and uric acid levels (p values: 0.015, 0.044, 0.002,
0.038, respectively). Age, gender, comorbid status (DM, HT, atherosclerotic heart
disease, peripheral artery disease and smoking habits) laboratory values (albumin,
HDL, LDL, TG, CRP, hemoglobin, ferritin, PTH, calcium, white blood cell, glucose
and urea levels) were compared with MPV values and no statistically significant
correlation was found. The demographic and laboratory characteristics of patients 
x
with AVF thrombosis were compared according to the OTH category, and a
significant correlation was found between atherosclerotic heart disease, ferritin and
platelet counts and MPT levels (p levels were 0.019, 0.001, 0.004, respectively).
RESULT: MPV was found to be significantly higher in the thrombosed group of
dialysis patients in this study. There are many studies in the literature that show the
association of thrombosis with OTH. However, this study is the first study to show
the association between AVF thrombosis and MPV in dialysis patients. The most
common cause of loss of AVF is thrombosis and early diagnosis and early
intervention reduces fistula losses. It has been demonstrated in this study that MPV
can be used in patients with dialysis as cost-effective and noninvasive test which can
indicate thrombosis.
Key words: end stage renal failure, arteriovenous fistula, mean platelet volume