Postpartum ilk altı aydaki kadınlarda yorgunluk düzeyi ve algılanan eş desteği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between fatigue level and space support in women in the first 6 months of postpartum
Yazar: ESMA KAVALCI
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Algılanan eş desteği = Perceived spouse support

Özet:
Bu çalışma, postpartum dönemin ilk altı ayında, kadınların yaşadığı yorgunluk düzeyi ile algılanan eş desteği arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır.Çalışma Bingöl merkeze bağlı bir Aile Sağlığı Merkez(ASM)'inde yürütülmüştür. Belirtilen ASM'ye kayıtlı postpartum dönemdeki kadınlar araştırmanın evrenini oluşturmuştur.Örneklem GPower programında hesaplanmış ve 111 olarak bulunmuştur. Çeşitli nedenlerle ASM'ye gelen kadınlar arasından kriterleri karşılayan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 120 kadın örnekleme dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Yorgunluk Değerlendirme Ölçeği (YDÖ) ve Eş Destek Ölçeği (EDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Veriler bilgisayarda SPSS programında analiz edilmiş, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmada yer alan kadınların %26,7'sinin 29-23 yaş grubunda ve %59,2'sinin üniversite mezunu olduğu, %40,8'inin çalışmadığı ve %43,7'sinin tek çocuğu olduğu belirlenmiştir. Kadınların %67,5'inin son doğumu sezaryen ile gerçekleşmiş olup, %58'i ev işleri ve bebek bakımında herhangi bir yardımcısının olmadığını belirtmiştir.  Kadınların YDÖ puan ortalaması 34,58 ± 6,28 (min:18 max:48) EDÖ puan ortalaması 43,88 ±10,03 (min:31 max:80) olduğu belirlendi. EDÖ alt boyutları incelendiğinde Duygusal Destek  13,47 ± 4,24 (min:9 ; max:26), Maddi Yardım ve Bilgi Desteği 10,09 ± 2,47 (min:6; max:18), Takdir Etme Desteği 14,00 ± 2,62 (min:9; max:24) ve Sosyal İlgi Desteği 4,76 ±1,60 (min:3; max:9) dir. Kadınların YDÖ ve EDÖ puan ortalaması arasında negatif anlamlı bir ilişki olduğunu belirlendi (r=-0,272; p<0,05).Yapılan regresyon analizi postpartum dönemde yaşanan yorgunluğun %6,6'sının eş desteği tarafından açıklandığı, %93.4'ünün ise diğer faktörlerden kaynaklandığını ortaya çıkarmıştır.Çalışma sonucunda elde edilen bulgular postpartum dönemde yorgunluğun kadınları arasında önemli bir sorun olduğunu, kadınların aldıkları eş desteği yükseldikçe yorgunluk düzeyinin azaldığını göstermiştir. Bu nedenle doğum sonu bakım kapsamında kadınların yorgunluk düzeyinin azaltılmasına yönelik müdahalelerin önemsenmesi ve bu müdahalelere babaların da dahil edilerek eşlerine verecekleri destek konusunda bilgilendirilmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler:Postpartum dönem, Postpartum yorgunluk, Eş desteği.

Abstract:
This study aims to examine the relationship between the fatigue levels experienced by women during the first six months postpartum and perceived spousal support.The study was conducted at a Family Health Center (FHC) in Bingöl city center, and the population consisted of postpartum women registered at the specified FHC. The sample size was calculated using the GPower program and determined to be 111; however, 120 women who met the inclusion criteria and voluntarily agreed to participate were included in the study. Data were collected using a Personal Information Form, the Fatigue Assessment Scale (FAS), and the Spousal Support Scale (SSS), prepared by the researchers. The data were analyzed using the SPSS program, with a significance level set at p<0.05. The study revealed that 26.7% of the participants were aged between 29-32, 59.2% were university graduates, 40.8% were unemployed, and 43.7% had only one child. Additionally, 67.5% of the women had their last delivery via cesarean section, and 58% reported having no assistance with household chores or childcare. The mean Fatigue Assessment Scale (FAS) score was 34.58 ± 6.28 (min: 18; max: 48), while the mean Spousal Support Scale (SSS) score was 43.88 ± 10.03 (min: 31; max: 80).An analysis of the SSS sub-dimensions showed that the mean scores were as follows: Emotional Support: 13.47 ± 4.24 (min: 9; max: 26), Financial and Informational Support: 10.09 ± 2.47 (min: 6; max: 18), Appreciation Support: 14.00 ± 2.62 (min: 9; max: 24), and Social Interest Support: 4.76 ± 1.60 (min: 3; max: 9). A significant negative correlation was found between FAS and SSS scores (r = -0.272; p<0.05), indicating that higher spousal support was associated with lower fatigue levels. Regression analysis revealed that 6.6% of postpartum fatigue could be explained by spousal support, while 93.4% was attributed to other factors.The findings of the study revealed that fatigue is a significant issue among women during the postpartum period, and as the level of spousal support increases, fatigue levels decrease. Therefore, it is recommended to prioritize interventions aimed at reducing fatigue levels in women as part of postpartum care and to include fathers in these interventions by providing education on how to effectively support their partners.
Keywords:Postpartum period, Postpartum fatigue, Spousal support.