Gaziantep ili kilim dokumalarının özellikleri
Characteri̇sti̇cs of Gazi̇antep hand weavi̇ng rugs
Yazar: FATİMA GÜLŞAH GÜL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE TOZUN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Dokuma sanatı = Weaving art ; Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Dokumalar = Weavings ; El sanatları = Handicrafts ; Gaziantep = Gaziantep ; Kilimler = Rugs

Özet:
Geleneksel kültürümüzü en güzel şekilde temsil eden el dokuma kilimler sanayi sektörünün gelişimine paralel olarak önemini yitirmeye başlamıştır. Kilim dokumacılığının kan kaybettiği yörelerden biri de Gaziantep'tir. Bu araştırma ile Gaziantep ilinde dokunan kilimlerin teknik, renk, motif, kompozisyon özellikleri, kullanım alanları incelenmiş, yörede kilim dokumacılığı yapan bireylerin görüşleri alınmıştır. Ayrıca Gaziantep ilinde bulunan kilim örnekleri belgelenmiş ve bu alanda eksikliği hissedilen bilimsel bir doküman hazırlanmaya çalışılmıştır. Bu sanatla uğraşan bireylerin çoğunluğunun orta yaş üzeri olması, genç neslin ise bu sanata yeteri kadar ilgi duymaması yörede önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sanat dalını yörede icra eden bireylerin bu sanatı meslek haline getirmekten öte kendi ihtiyaçlarını karşılamak, çeyiz ve geleneği devam ettirmek amacı taşıdıkları tespit edilmiştir. Araştırma Gaziantep yöresinde dokunan kilimler ve dokuyucuların görüşlerini kapsamaktadır. Yörede kilim dokumacılığı yapan 5 birey ile karşılıklı görüşülmüş, yörede bulunan 27 adet kilim örneği ayrıntılı olarak incelenmiş hazırlanan bilgi formlarında bu kilim örneklerinin renk, motif, kompozisyon ve boyut özellikleri hakkında bilgiler verilmiştir. Kilim örneklerinde çoğunlukla siyah, mavi, yeşil, soğan kabuğu, ceviz kabuğu, cehri sarısı ve sumak gibi doğal boyalarla boyanmış iplikler kullanılmıştır. Bireyler dokudukları kilimler yer döşemesi dışında, heybe, divan örtüsü ve çuval olarak kullanmaktadırlar. Yöre kilimlerinde en çok kullanılan motifler baklava dilimi, habbap (Nalın) ayağı, kuşkanadı, zincir göbek, dirsek göbek, pençe göbek, çarkı felek, parmak göbek, atom göbek olarak tespit edilmiştir. Tarihi ve kültürel değerlerimizi yaşatmak ve geleceğe taşımak adına sadece devletin değil tüm sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler ve üniversitelerin yozlaşma ve unutulmaya karşı bu önemli sanat ürünlerinin korunmasına öncülük etmelerinin gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Hand woven rugs, representing the best possible way our traditional culture began to lose its importance in parallel with the development of the industry. Gaziantep is one of the areas where the rug weaving is losing blood. This research in the province of Gaziantep woven rugs of technical, color, pattern , composition characteristics were examined areas are opinions of the individuals who were in the area rug weaving. Also in the province of Gaziantep documented examples rug and tried to prepare a scientific document is lacking in this area. Engaged in this art that the majority of individuals over middle age, and the younger generation are not interested enough in this art emerges as a major problem in the region. Those individuals who practice this art in the region meet their own needs rather than the art of making this profession, dowry and were found to move in order to maintain the tradition. The survey covers the views of rugs woven in Gaziantep region and weavers. In the region with 5 individuals who were interviewed mutual rug weaving , carpet samples in 27 regions were examined in detail and examples of these rugs in the information form colors, designs and provides information about the composition and particle size . Mostly hand woven rugs samples are made by yarn dyed with natural dyes such as black, blue, green, onion peel, walnut shells, buckthorn yellow and sumac. Individuals outside their texture flooring rugs, saddlebags, they use as sofa covers and bags. The most common motifs in the area rug diamond, habbap (clogs) feet, bird wings, belly chains, elbow heart, paw heart, wheel of fortune, finger belly, have been identified as core atoms. In the name of history and cherish our cultural values and move to the future, not only the state of all non-governmental organizations , has agreed to take the lead in the protection of local governments and universities corruption and noted against these important works of art to the conclusion that it is necessary.