Neonatal ishalli buzağılarda serum selenyum düzeyi ile periferal dolaşımdaki CD4+ ve CD8+ t lenfositleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between serum selenium level and peripheral circulating CD4+ and CD8+ T lymphocytes in calves with neonatal diarrhea
Yazar: MURAT UZTİMÜR
Danışman: PROF. DR. ÖMER KIZIL
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Periferik lenfositler = Peripheral lymphocytes ; Selenyum = Selenium ; T lenfositleri = T lymphocytes

Özet:
Bu çalışmada neonatal ishalli buzağılarda serum selenyum düzeyi ile dolaşımdaki CD4+ ve CD8+ T lenfositleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma neonatal dönemdeki (1-28 günlük) değişik ırklara ait toplam 50 buzağı üzerinde yürütülmüştür. Buzağılar Rotavirüs (n=10), Cryptosporidium parvum (C.parvum) (n=10), Koronavirüs (n=5), Rotavirüs+C.parvum (n=5) ve Kontrol (n=20) grubu şeklinde gruplandırılmıştır. Tüm gruplardaki hayvanlardan tekniğine uygun olarak vena jugularislerinden antikoagulantsız tüplere 8 ml, EDTA'lı kan alma tüplerine ise 3 ml kan örnekleri alınmıştır. Antikoagulantsız tüplere alınan kan numuneleri pıhtılaştıktan sonra soğutmalı santrifüjde 5000 g'de +4oC'de 10 dakika santrifüj edilerek serum örnekleri çıkarılmıştır. Serum selenyum düzeyleri indüktif olarak eşleşmiş plazma-kütle spektrofotometresi (ICP-MS) ile analiz edilmiştir. Hücre yüzey antijenlerininin belirlenmesinde EDTA içeren antikoagulantlı kan örnekleri CD4+ ve CD8+T lenfosit düzeyinin belirlenmesi için Flow Sitometri cihazında analiz edilmiştir.
Çalışma gruplarının serum selenyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak önemli bir farklılık bulunmamıştır (p>0,261). 
CD4+T lenfosit düzeyleri açısından Rotavirüs+ C.parvum grubu koronavirüs grubuna göre istatistiksel olarak önemli ölçüde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,002). 
CD8+T lenfosit düzeyi açısından koronavirüs grubu kontrol grubuna göre istatistiksel olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). CD8+T lenfosit düzeyinin grup içi karşılaştırmalarında koronavirüs grubu rotavirüs grubuna göre (p<0,004); Koronavirüs grubu C. parvum grubuna göre (p<0,010); Koronavirüs grubu C.parvum +Rotavirüs grubuna göre istatistiksel olarak önemli ölçüde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,023). 
Selenyum ile CD4+T lenfositleri arasında negatif yönde korelasyon olduğu saptanmıştır (r=-0,339, p=0,016). 
Sonuç olarak, yapılan bu çalışmadan elde edilen verilere göre etiyolojik etkenin türüne bağlı olarak CD4+ ve CD8+ T lenfosit immün yanıtında farklılıklar olduğu ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: CD4+, CD8+, Buzağı ishali, Selenyum, Flow sitometri

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between serum selenium level and circulating CD4+ and CD8+ T lymphocytes in calves with neonatal diarrhea.
The study was carried out on a total of 50 calves of different breeds in the neonatal period (1-28 days old). Calves were grouped as Rotavirus (n=10), Cryptosporidium parvum (C.parvum) (n=10), Coronavirus (n=5), Rotavirus+C.parvum (n=5) and Control (n=20) groups. 8 ml blood samples were taken from vena jugularis into tubes without anticoagulant and 3 ml in EDTA blood collection tubes from animals in all groups, in accordance with the technique. After the blood samples taken into tubes without anticoagulant coagulated, they were centrifuged at 5000 g at +4oC for 10 minutes in a refrigerated centrifuge, and serum samples were extracted. Serum selenium levels were analyzed by inductively coupled plasma-mass spectrophotometer (ICP-MS). In the determination of cell surface antigens, EDTA containing anticoagulant blood samples were analyzed in a Flow Cytometry device to determine CD4+ and CD8+T lymphocyte levels.
There was no statistically significant difference between the serum selenium levels of the study groups (p>0.261).
In terms of CD4+T lymphocyte levels, the Rotavirus+ C.parvum group was found to be statistically significantly higher than the coronavirus group (p<0.002).
In terms of CD8+T lymphocyte level, it was determined that the coronavirus group was statistically higher than the control group (p<0.001). In intragroup comparisons of CD8+T lymphocyte levels, coronavirus group compared to rotavirus group (p<0.004); Coronavirus group compared to C. parvum group (p<0.010); It was determined that the coronavirus group was statistically significantly higher than the C.parvum +Rotavirus group (p<0.023).
A negative correlation was found between selenium and CD4+T lymphocytes (r=-0.339, p=0.016).
In conclusion, according to the data obtained from this study, it was revealed that there are differences in the immune response of CD4+ and CD8+ T lymphocytes depending on the type of etiological factor.
Keywords: CD4+, CD8+, Calf diarrhea, Selenium, Flow cytometry