Sınıf iklimi algısı, başarı duygusu ve motivasyon: İlkokul öğrencilerine yönelik bir araştırma
Perception of classroom climate, sense of achievement and motivation: A study on primary school students
Yazar: SEVER ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT KALMAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin sınıf iklimi algıları, başarı duygusu algıları ve akademik motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve öğrencilerin başarı duygusunu ve akademik motivasyonunu etkileyen sınıf özelliklerinin belirlenmesidir. Araştırmada, nitel ve nicel araştırmanın bir arada yapılmasına olanak tanıyan karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundaki örneklemi, Gaziantep ili Nizip ilçesindeki resmi ilkokullarda 2023-2024 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 804 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise sınıf iklimi algıları yüksek ve düşük düzeyde olan sınıflarda görev yapan 6 sınıf öğretmeni araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, Bu Sınıfta Neler Oluyor Ölçeği, Başarı Duygusu Ölçeği ve Akademik Motivasyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından oluşturulmuş olan 15 adet açık uçlu sorudan oluşan bir görüşme formu yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri, SPSS 25.0 paket programı kullanılarak, nitel verileri ise içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda; sınıf iklimi algısı ile akademik başarı arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu, sınıf iklimi algısı ile akademik motivasyon arasında negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu, akademik başarı duygusu algıları ile akademik motivasyon algıları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı saptanmıştır. Ayrıca öğretmenlerin sınıf iklimi ile ilgili görüşlerinin sınıf iklimini destekleyen etmenler ve sınıf iklimine engel etmenler şeklinde iki gruba ayrıldığı, sınıf kuralları ve disiplini hakkındaki görüşlerinin ise, sınıf kuralları ve yönetimi, öğretmen tutum ve davranışları ve çocuk odaklı yaklaşım şeklinde üç gruba ayrıldığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between 4th-grade primary school students' perceptions of classroom climate, their sense of achievement, and academic motivation and to identify classroom characteristics that affect students' sense of achievement and academic motivation. The study employed a mixed research method, which allows for the integration of qualitative and quantitative research approaches. In the quantitative dimension of the study, the sample consisted of 804 4th-graders attending public primary schools in the Nizip district of Gaziantep province during the 2023-2024 academic year. In the qualitative dimension, the study group comprised 6 classroom teachers working in classrooms with high and low levels of classroom climate perceptions. Quantitative data were collected using the What's Happening in This Classroom Scale, the Sense of Achievement Scale, and the Academic Motivation Scale. Qualitative data were gathered through an interview form consisting of 15 open-ended questions developed by the researcher. The quantitative data were analyzed using the SPSS 25.0 software package, while the qualitative data were content-analyzed. The analysis revealed a positive, low-level significant relationship between classroom climate perception and sense of academic achievement, a negative, low-level significant relationship between classroom climate perception and academic motivation, and no significant relationship between sense of academic achievement perceptions and academic motivation. Additionally, it was observed that teachers' views on classroom climate were divided into two groups: factors supporting classroom climate and factors preventing classroom climate. Their views on classroom rules and discipline were also categorized into three groups: classroom rules and management, teacher attitudes and behaviors, and a child-oriented approach.