Karaağaç tren istasyon kompleksi lokomotif bakım atölyesi yeniden işlevlendirme
mimari koruma projesi / Karaağaç train station complex locomotive maintenance unit adaptive reuse / architectural project
Yazar: SEVİL TORUNBALCI
Danışman: PROF. DR. ELİF ÖZLEM AYDIN
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Endüstri mirası = Industrial heritage ; Karaağaç = Elm ; Koruma = Conservation ; Lokomotif = Locomotive ; Restorasyon = Restoration ; Tren istasyonu = Train station ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
Osmanlı Devleti'nin 19. Yüzyılda kaybettiği topraklar ve buna bağlı olarak değişen ulaşım hatları, bazı istasyon yapılarının işlevini yitirmesine sebep olmuştur. Özellikle sınır kentlerde, yapıldıkları dönemde bir erk göstergesi olarak kullanılan demiryolu yapılarında mimari tasarım, önemli bir ölçüt olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda değerlendirildiğinde Edirne ili, sınır bölgesinde olmasının yanında mimari özellikleri ile nitelikli dönem örneklerinin bulunduğu önemli bir kenttir. Edirne ilinin Bulgaristan sınırında yer alan Karaağaç, karakteristik özelliklerini korumayı başarabilmiş bir istasyon olarak varlığını sürdürmektedir. Demiryolu ulaşımında önemli bir durak olması nedeniyle 19.yüzyıl sonu ile 20.yüzyıl başlarında Karaağaç mevkiinde inşa edilmiş olan Karaağaç Tren İstasyon Kompleksi, günümüzde Trakya Üniversitesi Karaağaç Yerleşkesi olarak varlığını sürdürmektedir. Kompleks yapılarından çalışmaya konu olan Karaağaç Lokomotif Deposu ise lokomotiflerin tamir, bakım ve onarımlarının yapılması için inşa edilmiştir. Çalışmanın amacı; öncelikle istasyon bakım atölyelerinin günümüze ulaşmış örneklerinden olan bu yapının, mimari belgelenmesi ve mevcut izler ve dönem yapılarından geliştirilen analoljik araştırmalarla desteklenerek restitüsyon önerilerinin geliştirilmesi ve yapının yeniden işlevlendirilmesi bağlamında restorasyon önerilerinin sunulmasıdır. Araştırma yöntemi yapının saha çalışması ile rölövelerinin hazırlanması, yapının belgelenmesi, arşiv ve literatür araştırmalarının yapılması şeklinde özetlenebilir. Yapılan çalışmada, yapının yaşatılması için özgünlüğü, mekânsal ve kitlesel bütünlüğü göz önünde bulundurularak belirlenen sorunlara koruma kriterleri çerçevesinde yeniden kullanımına yönelik öneriler geliştirmiştir.

Abstract:
The lands that the Ottoman Empire lost in the 19th century and the transportation lines that changed accordingly, caused some station structures to lose their original function. Architectural design is considered as an important criterion in railway structures, which were used as a power indicator in the period they were built, especially in border cities. When evaluated in this context, the province of Edirne is an important city with its architectural features and qualified examples of the period, besides being in the border region. Located on the Bulgarian border of Edirne province, Karaağaç continues to exist as a settlement that has managed to preserve its characteristic features. Karaağaç Train Station Complex, which was built in the Karaağaç area at the end of the 19th century and the beginning of the 20th century due to being an important stop in railway transportation, continues to exist as Trakya University Karaağaç Campus today. Karaağaç Locomotive Unit, which is the subject of the study among its complex structures, was built for the repair, maintenance of locomotives. Within this study; First of all, the building, which is one of the surviving examples of station maintenance workshops, have been documented with architectural drawings and restitution proposals have been suggested by supporting existing structure traces and analogical  researches and restoration proposals have been developed in the context of adaptive reuse of the building. The research method can be summarized, preparation of survey drawings, documentation of the building during the fieldwork at the building, archive and literature researches. In the study architectural suggestions about reuse of building within protection principles have been developed, considering the originality, spatial and mass integrity of the building.