Kaynak kullanımını destekleme fonu ve muhasebe uygulamaları
Resource utilization subsidisation fund
Yazar: ŞÜKRÜ BİLGİLİ
Danışman: PROF.DR. SEMİH HÜSEYİN TOKAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bakanlar Kurulu'nun 84/8860 sayılı Kararı ile, Kalkınma Planı ve YıllıkProgramlarda öngörülen hedeflere uygun olarak ihracatı ve yatırımları teşvik etmek,banka kaynaklarının özendirilmesi istenen sahalara yönlendirilmesi ve ihtisaskredilerinde kredi maliyetlerini düşürmek amacıyla ihracatçılara, yatırımcılara vebankalara destekleme primi ödenebilmesini teminen 1.1.1985 tarihinde TürkiyeCumhuriyet Merkez Bankası nezdinde "Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu"kurulmuştur. Bakanlar Kurulu'nun 88/12944 Sayılı Kararının 10. maddesi ile ?KaynakKullanımını Destekleme Fonu'na ilişkin 13 Aralık 1984 tarih ve 84/8860 Sayılı Kararıve bu Kararın ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırıldığı?, 1. maddesinde de?Kalkınma planı ve yıllık programlarda öngörülen hedeflere uygun olarak yatırımlarınyönlendirilebilmesi ve ihtisas kredilerinde kredi maliyetlerinin düşürülmesi amacıylaTürkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası nezdinde Kaynak Kullanımı Destekleme Fonukurulduğu? belirtilmiştir.Söz konusu fonun yasal dayanağı 3182 sayılı Bankalar Yasası'nın 37 ve40'ıncı maddeleridir. Daha sonrasında 3182 sayılı Bankalar Yasası'nın yerini 4389sayılı Bankalar Yasası almış ve bu yeni yasanın 20/1-b maddesiyle BakanlarKurulu`na tanınmış yetki aynen sürdürülmüştür. Ancak, 03.07.2001 tarih ve 24451sayılı Resmi Gazete`de yayımlanan ?Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair? 4684 sayılı yasanın 16'ncı maddesinin(e) bendi ile 4389 sayılı Bankalar Yasası'nın anılan 20/1-b maddesi yürürlüktenkaldırılmıştır. Fakat, 4684 sayılı yasanın geçici 3/a maddesi ile ?Kaynak KullanımınıDestekleme Fonu kesintilerinin bu konuda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadaryürürlükten kaldırılan hükümlere göre tahsil edilmesi? öngörülmüştür.Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'ndan ihracatçılara, yatırımcılara veihtisas kredisi kullandıran bankalara destekleme primi ödenmiştir. Ancak, buödemeler şu anda yapılmamaktadır.01.01.2002 tarihi itibariyle yasal düzenleme ile yürürlükten kaldırılan birdüzenleme kapsamında olan Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu, 4684 SayılıYasanın geçici 3/a maddesi dayanak gösterilerek halihazırda tahsil edilmektedir.Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'nun kaynaklarını bankalar ve katılımbankaların kullandırdıkları TL ve döviz kredilerden tahsil edilen fon kesintileri, bu fonkesinti tutarlarının zamanında yatırılmamasından dolayı veya müeyyideuygulanmasından tahsil edilen ceza faiz tutarları ve kredili ithalattan (kabul krediliithalat, vadeli akreditif, mal mukabili ithalat) tahsil edilen fon kesinti tutarları teşkiletmektedir.Bankalar, katılım bankaları ve gümrük idareleri tarafından tahsil edilen KaynakKullanımını Destekleme Fonu kesintileri, 1.1.1985-31.12.2001 tarihleri arasında T.C.Merkez Bankası Ankara Şubesi nezdinde kurulan Kaynak Kullanımını desteklemeFonu'na yatırılırken, 1.1.2002 tarihinden itibaren , T.C. Maliye Bakanlığı GelirlerGenel Müdürlüğü'nün 14.2.2002 tarihinde yayımlanan 2002/4 Sıra NumaralıUygulama İç Genelgesi gereği bağlı bulundukları vergi dairelerine yatırmaktadırlar.T.C. Merkez Bankası nezdinde kurulan Kaynak Kullanımını DesteklemeFonu'nun muhasebe uygulamaları; 84/8860 Sayılı Karar gereği, Fondan yapılacaködemeler ile bankalarca kullandırılan kredilere tahakkuk ettirilen faizlerden Fonayatırılacak kesintiler "45-ALACAKLI TRANSİTUAR 450 216 000 Kaynak KullanımınıDestekleme Fonu" hesabında takip edilmiştir. Fona yatırılan fon kesintisi tutarları vefondan yapılan ödemeler için sadece bu ana hesap kullanılmış, tali hesaplara yerverilmemiştir. 88/12944 Sayılı Karar ile Kaynak Kullanımını Destekleme Fonumuhasebe uygulamalarında fonun kaynaklarına ve fondan yapılacak ödemelerintürlerine göre "45-ALACAKLI TRANSİTUAR 450 216 000 Kaynak KullanımınıDestekleme Fonu? hesabının tali hesaplarında izlenmiştir.Firmalarca 1.1.1994 tarihinden itibaren uygulanan "Tekdüzen HesapPlanı"nda, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'na ilişkin Türk Lirası , döviz ve altınkredilerinden tahsil edilen Kaynak kullanımını Destekleme Fonu kesintisi ve cezai faiztutarları "780-Finansman Giderleri Hesabı?nda, Kredili İthalattan (Kabul Kredili, Malmukabili ve vadeli akreditif) tahsil edilen Fon Kesintileri ?153-Ticari Mallar Hesabı?ndaizlenmektedir.Bankalarca uygulanan "Tekdüzen Hesap Planı"nda ise, Kaynak KullanımınıDestekleme Fonu'na ilişkin fon kesinti tutarları "390-Muhtelif Borçlar TL" anahesabının "390 22 Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'na Devredilen Kesintiler"alt hesaplarında takip edilmektedir.?Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Muhasebe Hesap Planı?nıuygulayan vergi daireleri de, doğrudan bütçeye gelir yazılacak olan KaynakKullanımın Destekleme Fonu Kesinti tutarlarını ?800 Bütçe Gelirleri? hesabının üç althesabında izlemektedirler. Bu hesaplar şunlardır :-800 2625-Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu Kesintileri,-800 2622-İthalatta Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu Kesintileri,-800 2518- Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu Kesintileri Cezai FaiziGünümüzde bir çok fon kapatılmasına rağmen Kaynak KullanımınıDestekleme Fonu, 1.1.2002 tarihinden itibaren T.C.Maliye Bakanlığı Gelirler GenelMüdürlüğü nezdinde oluşturulan ?Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu? birimitarafından takip ve tahsil edilmek suretiyle sürdürülmektedir.

Abstract:
By the Decree no.84/8860 of the council of ministers, ?resource utilizationsubsidisation fund? has been established with the aim of promoting investments andexport in accordance with the targets prescribed in the Development Plan and annualplan, directing bank resources to the fields being encouraged and payingsubsidisation premiums to the exporters, investors and banks in order to reduce thecredit costs in specialization credits by Central Bank of the Republic of Turkey(CBRT) in 01.01.1985. In Article 10 of the Decree no.88/12944 of the council ofministers, it has been stated that ? decree no.84/8860 dated 13.12.1984 regardingresource utilization subsidisation fund and the annexes and the amendments of thisdecree are abolished? and in Article 1, ?resource utilization subsidisation fund hasbeen established in order to direct the investments in accordance with the targetsprescribed in Development Plan and annual plans, and to reduce the credit costs inspecialization credits?.The legal basis of the fund are the articles 37 and 40 of Law of Banksno.3182. This law is later replaced by the Law no.4389, and the authorization givento council of ministers has been sustained with the Article 20/1-b of the new law.However, the clause (e) of Article 16 of Law on amendment of some laws anddecrees having force of law no.4684 published on Official Gazzette no. 24451 in03.07.2001 has annulled the Article 20/1-b of Law of Banks no.4389. Yet, theprovisional article 3/a of law no.4684 has provided that ?the resource utilizationsubsidisation fund charges will be collected according to the annulled articles until anew arrangement on the subject is done?.Subsidisation premiums have been paid to the exporters, investors and banksthat provide specialization credits. However, such payments are not made at present.Being abolished with a legal arrangement by 01.01.2002, the fund has beencollected on the basis of the provisional article 3/a of law no.4684. The resources ofthe fund include fund charges collected form the TL and foreign credits provided bythe banks and the participation banks, penal interests resulting from sanctionsimplemented or from fund charges not deposited when due, and fund chargescollected from credit-based imports (import with acceptance credit, deferred paymentletter of credit, cash-against-goods import).The fund charges collected by the banks, participation banks and customsadministrations were deposited to resource utilization subsidisation fund by CBRTAnkara Branch between 1.1.1985-31.12.2001. However, from 1.1.2002 on, based onthe execution circular no.2002/4 published in 14.2.2002 by Ministry of Finance theGeneral Directorate of Revenue, which is Revenue Administration since 2005, thesecharges are deposited to related tax offices.Accounting applications of Resource Utilization Subsidization Fund by theCBTR; payments from the fund and the fund charges from the interests accrued tothe credits of the banks have been followed in ?45- Transitory Creditor 450 216 000Resource Utilization Subsidization Fund? account following the Resolutionno.84/8860. Not any subsidiary accounts, but this main account has been used forthe fund charges deposited to the fund and the payments from the fund. Followingthe Resolution no.88/12944, in the accounting applications of Resource UtilizationSubsidization Fund, subsidiary accounts have been used according to the resourcesof the fund and the sorts of the payments to be made.On the Uniform Chart of Account being used by the firms since 01.01.1994,the fund charges from exchange, gold and Turkish Lira credits and the penal interestamounts are followed in ?780- Financing Expenses, Fund Charges from Credit-BasedImports (Import with Acceptance Credit, Cash against Goods and Deferred PaymentLetter of Credit) 153- Trade Goods?.?On the Uniform Chart of Account? being used by the banks, on the otherhand, the fund charges are followed in the subsidiary account ?390 22 ChargesTransferred to the Fund? of the main account ?390- Miscellaneous Payables TL?.Tax departments applying Public Administrations Accounting Plan withincontext of the General Budget are following the fund charges to be recorded asrevenue to the budget in three subsidiary accounts of ?800 Budget Revenues?. Theseare:- 800 2625-Resource Utilization Subsidization Fund Charges- 800 2622- Resource Utilization Subsidization Fund Charges in Import- 800 2518- Resource Utilization Subsidization Fund Penal InterestsWhile most funds are abolished, Resource Utilization Subsidization Fund isfollowed and collected by Resource Utilization Subsidization Fund Unit by Ministry OfFinance Revenue Administration.