Futbol seyircisini fanatik ve saldırgan olmaya yönelten sosyal faktörler
Social factors which direct the football supporter towards being fanatic and aggressive
Yazar: MEHMET ACET
Danışman: PROF. DR. A. AZMİ YETİM
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bilindiği üzere futbol dünyada ve ülkemizde en popüler, en fazla uygulanan ve seyredilen spor dallarından biridir. Bununla beraber son 15 yıl içerisinde futbolun güzelliklerinden ziyade futboldaki şiddet ve şiddete yönelik hareketler konuşulmaya başlanmıştır. Son yıllarda statlara gelen seyircilerin sosyo-ekonomik problemlerini beraberinde sportif ortama taşıması, insanlığın ve toplumun değer yargılarını, sporun temel mantığı ve kurallarını hiçe sayan bir boyuta ulaşmasının düşündürücü ve tehlikeli boyutlara ulaştığı görülmektedir. özellikle milli ligdeki (derby müsabakaları) ve milletlerarası büyük organizasyonlardan sonra (Avrupa ve dünya şampiyonaları) yaşanan seyirci taşkınlıklarına karşı ülkeler çeşitli tedbirler almak zorunda kalmaktadırlar. Bu nedenle çalışmamız, Türkiye'deki futbol seyircisini şiddet ve şiddete yönelten sosyal faktörler kapsamında ele alınarak hazırlanmıştır. Araştırmamızın evrenini Türkiye 1. Futbol Ligi'nde mücadele eden futbol takımları oluşturmakta, aynı zamanda 7 coğrafi bölgede 1 1 il ve 14 takım seyircilerini kapsamaktadır. Rastgele örnekleme yöntemi ile her takım seyircisine 150 adet olmak üzere toplam 2100 anket uygulanmıştır. Bulgular, frekans dağılımları ve Chi-Square (Ki-Kare) SPSS (Statistical Package for Social Science) 10.0 programı ile yapılarak tablolar haline getirilerek yorumlamaya gidilmiştir. Araştırma grubunun büyük bir çoğunluğu 15-29 yaş grubunda toplanmıştır. Erkeklerin, bayanlara oranla fazla olduğu (%83.9)-(%16.1), gelir düzeylerinin de nispeten düşük olduğu görülmüştür. 2001 verilerine göre yaklaşık %71.6'lık bir kesimin 100-325 milyon arası gelire sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırma grubunun yaklaşık %30.2'sini öğrenciler teşkil etmiştir. Seyircilerin ikamet ettikleri yer daha çok il merkezleri %54.7, metropoller ve ilçeler olmuştur. Seyirciler, müsabaka izlemeye daha çok deşarj olmak ve rahatlamak için %74.7 (1569) geldiklerini ifade etmişlerdir. Seyirciler kendilerini en fazla tahrik eden davranışların, hakemlerin yanlış tutum ve davranışları olduğunu belirtmişlerdir. Futbolda şiddete yönelik eylemlerde, araştırmaya katılanların, %61.4'ü (1289) şiddetin seyircilerin yetersiz eğitimlerinden kaynaklandığını belirtmişlerdir. %60'ı (1260)'da şiddet olaylarına karşı alınabilecek önlemlerden biri olarak da seyircilerin genel eğitim düzeylerinin yükseltilmesi gerekliliğini vurgulamışlardır. Seyircilerin %31.2'si şiddet eylemlerine sözlü veya fiili olarak katıldıklarını, şiddet eylemlerinin önlenmesi açısından ele alındığında araştırmaya katılanların %66.6'sı (1399) cezai önlemlerin şiddet olaylarını (hayır-kısmen) engelleyebileceğini ifade etmişlerdir. Araştırma bulguları, seyircilerin eğitim seviyelerinin ve ekonomik düzeylerinin yükseltilmesinin, şiddete yönelik eylemlerin engellenmesinde, olumlu sonuçlar sağlayabileceği şeklindedir.

Abstract:
As we know, football is one of the most popular participated and watched sport branch in the world and in country. In addition to this, in last 15 years violence and behavior which is concerned with violence started to discuss rather than the football's joyness. In recent years football spectators bring their socia-economic problems to sportive area and the values of the society and mankind ignore the sport's main concept and rules. And these problems reach dangerous and considerable dimensions. Countries have take measure to prevent the spectators' unruly behaviours. There fore our study has been prepared according to the concept which contains violence and social factors (that) direct the Turkish Football supporter's violence. Turkish First Football League teams, eleven cities of the seven geographic region and fourteen teams' spectators form our research's subject. With the method of haphazard illustrating 150 units questionare make with every supporters of the teams. (The total questionnaire use 2100) The data obtain with frequency distribution and Chi-Square SPSS (Statistical Package for Social Science) 10.0 programme formed a table and started to comment on. Research group is formed by 15-29 age group. Comparing with women, men's rate is more than women's rate. (%83.9-%16.1). It is seen that the level of the income is also very low. According to 2001 data, it is seen that approximately a %71.6 section has a 100-325 million Turkish Liras income. The student participant ratio of the research approximately %30.3. The spectators' towns. They say that, they go to the matches in order to discharge and feel better %74.7 (1569). And they also say that the most provocative behaviors against themselves is the referee's aurong decisions and behaviors %61.4 (1289). The participants of the research suggest that lock of supporters' education causes football violence behavior %60 (1260) of the participants also emphasis the necessity that one of the measure to take against the violence events is the increasing the main level of the supporters education. %31.2 of the spectators say that they participated in the violence events in a verbal or acting way; related to preventing the violence events (%66.6) of the research participants also say that the penal meassures no or partly prevent the violence events. The research data suggest that the increasing of the level of supporters education and the level of the economic income causes a positive results in preventing behaviors which is concerned the violence.