Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik durumlarının incelenmesi
Examination of professional burnout of religious culture and ethics teachers
Yazar: YASİR YUSUF TUNEL
Danışman: DOÇ. DR. ADEM GÜNEŞ
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı DKAB öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik durumlarını inceleyerek öneriler ortaya koymaktır.
Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Adana ilindeki kamu ve özel okullarda görev yapan 24 DKAB öğretmeni oluşturmaktadır. Elde edilen veriler görüşme tekniği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler analiz edilerek temalar ve kodlar oluşturulmuş ve rapor haline getirilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre DKAB öğretmenleri genel olarak meslekleri hakkında ve mesleklerini tercih etme sebepleri konusunda olumlu düşüncelere sahiptirler. Bununla birlikte emeklerinin karşılığında öğrencilerin gelişimlerini ve aldıkları maaşı yetersiz bulmaktadırlar. Toplum nezdinde öğretmenlik mesleğinin saygınlığının azaldığını ve gelecekte daha da değer kaybedeceğini düşünmektedirler. Toplumun DKAB öğretmenlerine karşı yaklaşım ve beklentileri, öğretmenleri olumsuz etkilemektedir. Sosyal ilişkiler açısından mesleklerinin olumlu ve olumsuz etkileri bulunmaktadır. Mesleğini veya branşını değiştirmeyi düşünen DKAB öğretmenleri bulunmaktadır. 
Genel olarak meslek kapsamında bazı durumların iş yükü oluşturduğu; COVİD-19'un eğitim ve öğretimi olumsuz etkilediği; okul yöneticilerinin olumsuz yaklaşımlar sergiledikleri; olumsuz veli yaklaşımlarının bulunduğu; çalışma arkadaşlarının olumsuz yaklaşımlarının olduğu; öğrencilerin DKAB dersine karşı ilgisiz oldukları; meslek hayatında özgür hareket edilemediği düşünülmektedir. Mesleğe başlandıktan sonra öğretmenlerin öğrencilere karşı yaklaşımlarında olumlu ve olumsuz değişimler yaşanmaktadır.
DKAB öğretmenlerinden 20'si (%83,33) mesleki tükenmişlik yaşadığını düşünmektedir. Mesleki tükenmişlik durumunda psikolojik, fiziksel ve davranışsal belirtiler ortaya çıkmaktadır. Bu duyguyu yaşamalarında en çok öğrenci tutumları etkili olmaktadır. Bu duyguya karşı genel olarak iş ortamından uzaklaşarak tepki vermektedirler. Bu duyguyla çeşitli yöntemler kullanarak mücadele etmektedirler. Meslektaşları başta olmak üzere sosyal destek almaktadırlar. Öğrencilerdeki gelişme DKAB öğretmenlerinin mesleki açıdan daha çok motive olmalarını sağlamaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the professional burnout status of DKAB teachers and to put forward suggestions.
The case study design, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consists of 24 DKAB teachers working in public and private schools in Adana. The obtained data were collected using the interview technique and semi-structured interview form. By analyzing the data, themes and codes were created and reported.
According to the findings obtained in the research, DKAB teachers generally have positive thoughts about their profession and the reasons for choosing their profession. However, they find the development of the students and the salary they receive insufficient in return for their efforts. They think that the prestige of the teaching profession in the society has decreased and that it will lose even more value in the future. The society's approach and expectations towards DKAB teachers affect teachers negatively. In terms of social relations, their profession has positive and negative effects. There are DKAB teachers who are considering changing their profession or branch.
In general, some situations within the scope of the profession create a workload; COVID-19 negatively affects education and training; school administrators exhibit negative approaches; negative parent approaches; co-workers have negative attitudes; students are indifferent to the DKAB course; It is thought that one cannot act freely in his professional life. After starting the profession, there are positive and negative changes in teachers' attitudes towards students.
20 (83.33%) of DKAB teachers think that they experience professional burnout. In the case of occupational burnout, psychological, physical and behavioral symptoms occur. Student attitudes are most effective in experiencing this feeling. In general, they react to this feeling by moving away from the work environment. They struggle with this feeling using various methods. They receive social support, especially from their colleagues. The improvement in students enables DKAB teachers to be more professionally motivated.