Üniversite öğrencilerinde kendini sabotajın bilişsel esneklik, duygu düzenleme ve benlik saygısı ile ilişkisi
The relationship of self-sabotage with cognitive flexibility, emotion regulation and self-esteem in university students
Yazar: ASLI NURHAN SEÇİR
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER KOÇTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin kendini sabotaj düzeyleri ile bilişsel esneklik, duygu düzenleme ve benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan ilişkisel modelde bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye'de herhangi bir üniversitede öğrenim görmekte olan bireyler oluşturmaktadır. Araştırma grubu, uygun örnekleme yoluyla seçilerek oluşturulmuş ve veriler 311 üniversite öğrencisinden (246 kadın, %79; 65 erkek, %21) çevrim içi yolla toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kendini Sabotaj Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Duygu Düzenleme Ölçeği, İki Boyutlu Benlik Saygısı: Kendini Sevme/Özyeterlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada, katılımcıların kendini sabotaj düzeylerinin sosyodemografik değişkenlerden cinsiyet ve ikamet edilen yere göre fark olup olmadığını saptamak için bağımsız gruplar t testi analizi yapılmış; kendini sabotaj düzeyinin cinsiyete ve ikamet edilen yere göre anlamlı bir fark göstermediği saptanmıştır. Üniversite öğrencilerinin sınıf düzeyine göre kendini sabotaj puanlarında istatistiksel açıdan bir farklılık olup olmadığını tespit etmek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmış ve analiz sonucunda anlamlı bir fark bulunmamıştır. Duygu düzenlemenin, bilişsel esnekliğin ve benlik saygısının kendini sabotajı ne düzeyde yordadığını incelemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon yapılmıştır. Duygu düzenlemenin alt boyutları olan bilişsel yeniden yapılandırma ve bastırma, bilişsel esneklik ve benlik saygısı puanlarının kendini sabotaj puanlarına olan rolüne ilişkin test edilen çoklu doğrusal regresyon modeli istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmış, önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This correlational study intended to examine the relationship between university students' self-sabotage levels and their cognitive flexibility, emotion regulation, and self-esteem levels. The participants consisted of individuals studying at various universities in Turkey. The research group was selected through convenient sampling, and data was collected online from 311 university students (246 women, 79%; 65 men, 21%). Self-Sabotage Scale, Cognitive Flexibility Scale, Emotion Regulation Scale, Two-Dimensional Self-Esteem: Self-Love/Self-Efficacy Scale, and Personal Information Form, which the researcher created, were used as data collection tools in the study. Independent groups t-test analysis was conducted to determine whether the self-sabotage levels of the participants differed according to socio-demographic variables such as gender and place of residence. The level of self-sabotage did not show a significant difference according to gender and place of residence. One-way analysis of variance (ANOVA) was applied to determine whether there was a statistically significant difference in the total score averages of university students' self-sabotage level according to their grade level; no significant differences were found. Multiple linear regression was conducted to examine how emotion regulation, cognitive flexibility, and self-esteem predicted self-sabotage. The multiple linear regression results showed the role of cognitive restructuring and suppression, cognitive flexibility, and self-esteem scores, which are the sub-dimensions of emotion regulation, on self-sabotage scores was statistically significant. The findings were discussed in light of the literature, and recommendations were made.