İnmeli bireylerde bireyselleştirilmiş ev tabanlı telerehabilitasyon müdahalesinin fiziksel parametreler ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisi
The effect of individualized home-based telerehabilitation intervention on physical parameters and activities of daily living in individuals with stroke
Yazar: RECEP ÖRMEN
Danışman: DOÇ. DR. YONCA ZENGİNLER YAZGAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nörolojik Fizyoterapi-Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Nörolojik rehabilitasyon = Neurological rehabilitation ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; İnme rehabilitasyonu = Stroke rehabilitation

Özet:
İnme serebral damarlarda gerçekleşen patoloji sonrasında fonksiyon kaybına neden olan klinik bir tablodur ve dünya çapında engelliliğin en yaygın nedenlerinden biridir. İnmeli bireyler günlük yaşam aktivitelerini bağımsız gerçekleştirmek ve yaşama katılımlarını arttırmak için düzenli fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarına ihtiyaç duymaktadır. Rehabilitasyon hizmetlerine kişisel, çevresel ve toplumsal kısıtlamalar nedeniyle erişemeyen bireyler için telerehabilitasyon uygulamaları geliştirilmeye başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı inmeli bireylerde bireyselleştirilmiş ev tabanlı telerehabilitasyon müdahalesinin fiziksel parametreler ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisini incelemektir. Çalışmaya 34 hasta dahil edildi ve randomize olarak TR-video ve TR-broşür gruplarına ayrıldı. Bireyler fiziksel parametre olarak Desteksiz Ayakta Durma Testi (DAD), Romberg Testi (RT), Tek Ayak Üzerinde Durma Testi (TAÜD), Beş Kez Otur Kalk Testi (5KOKT), Tinetti Denge Testi (TDT) ile değerlendirildi. Ayrıca KATZ Günlük Yaşam Aktivitelerinde Bağımsızlık İndeksi, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin Türkçe kısa formu (DSÖYKÖ-KISA), Modifiye Düşme Etkinlik Ölçeği (MDEÖ) ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ile diğer parametreler de tedavi öncesi ve sonrasında değerlendirildi. Tedavi sonrası değerlendirmelerde ek olarak Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SKÖ) ve Global Değişim Ölçeği (GDÖ) uygulandı. TR-video grubundaki bireyler sistem üzerinden bireyselleştirilmiş video egzersiz programlarını uygularken TR-broşür grubundaki bireyler sistem üzerinden hazırlanan egzersiz broşürleriyle telerahabilitasyon uygulamalarını tamamladı. Programlar 8 hafta, haftada 3 gün ve 2 haftada bir progrese edilecek şekilde hazırlandı. Çalışmamız 13 kadın ve 17 erkek toplam 30 hasta ile tamamlandı. Fiziksel parametrelerde her iki grupta da tedavi öncesi ve sonrası kıyaslandığında RT, TAÜD etkilenen taraf ve 5KOKT sonuçlarında anlamlı olarak iyileşme olduğu görüldü (p<0,05). Ayrıca TR-broşür grubundaki bireylerin MDEÖ, DSÖYKÖ-KISA fiziksel bölümü ve YŞÖ parametrelerinde anlamlı iyileşme tespit edilmiştir (p<0,05). TR-video grubunda Global Değişim Skoru TR-broşür grubuna kıyasla daha üstün olduğu bulunmuştur (p=0,04). Gruplar arası karşılaştırmada sonuç ölçümlerinin tümünde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). Her iki gruptaki bireylerinin sistem kullanılabilirlik skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi (p>0,05). Sonuç olarak telerehabilitasyon yöntemlerinin kullanılması inmeli bireylerde denge, yaşam kalitesi, düşme etkinliği ve yorgunluk parametrelerinde olumlu etkiler sağlamıştır. Her iki telerehabilitasyon yönteminin birbirine üstünlüğü bulunamamış ve her iki yöntem de uygulanabilir bulunmuştur.

Abstract:
Stroke is a clinical picture that causes loss of function after pathology in cerebral vessels and is one of the most common causes of disability worldwide. Stroke individuals need regular physiotherapy and rehabilitation practices in order to perform their daily living activities independently and to increase their participation in life. Telerehabilitation applications have started to be developed for individuals who cannot access rehabilitation services due to personal, environmental and social restrictions. The aim of this study is to examine the effect of individualized home-based telerehabilitation intervention on physical parameters and activities of daily living in stroke patients. 34 patients were included in the study and randomly divided into TR-video and TR-brochure groups. Individuals were evaluated with Unsupported Standing Test, Romberg Test (RT), Single Leg Stance Test (SLST), Five Times Sit to Stance Test (5xSTST) and Tinetti Balance Assessment (TBA) as physical parameters. In addition, KATZ Index of Independence in ADL, Turkish Short form of World Health Organization Quality of Life Scale (WHOQOL-BREFTR), Modified Falls Efficacy Scale (MFES), and the Fatigue Severity Scale (FSS) were evaluated before and after the treatment. In addition, the System Usability Scale (SUS) and the Global Change Scale (GCS) were applied in the post-treatment evaluations. While the individuals in the TR-video group applied individualized video exercise programs through the system, the individuals in the TR-brochure group completed their telerehabilitation applications with the exercise brochures prepared through the system. The programs were applied 3 days a week for 8 weeks and progressed every 2 weeks. Our study was completed with 13 women and 17 men, total 30 patients. When the physical parameters were compared before and after treatment in both groups, it was observed that there was a significant improvement in the results of RT, SLST affected side and 5xSTST (p<0,05). In addition, a significant improvement was found in the MFES, WHOQOL-BREF-TR physical division and FSS parameters of the individuals in the TR-brochure group (p<0,05). The Global Change Score in the TR-video group was found to be superior to the TR-brochure group (p=0,04). No statistically significant difference was found in all outcome measures in the comparison between groups (p>0,05). There was no statistically significant difference in SUS between individuals in both groups (p>0,05). As a result, the use of telerehabilitation methods has provided positive effects on balance, quality of life, fall efficiency and fatigue parameters in individuals with stroke. No superiority was found between the two telerehabilitation methods and both methods were found to be applicable.