Afganistan'dan Türkiye'ye uzanan toplumsal cinsiyet eşitsizliği
Gender inequality reaching out to Turkey from Afghanistan
Yazar: SİMGE COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MIRA ASSADI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Afganlılar = Afghans ; Aile içi şiddet = Domestic violence ; Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Erken evlililk = Early marriage ; Evli kadınlar = Married women ; Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Sosyal destek = Social support ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Uluslararası göç = International migration ; Yabancı uyruklu kadınlar = Foreign domestic women

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de yaşayan Afganistanlı kadınların, Afganistan'dan İran'a göç sürecinde yaşadıkları ve Türkiye'ye geldikten sonra maruz kaldıkları toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ve ayrımcılığını anlamak ve gerekli durumlarda başvurulabilecek sosyal destek mekanizmalarını ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan incelemede, kartopu örnekleme yöntemiyle 20-35 yaş arası 11 gönüllü ve evli Afgan kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme soru listesi aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre Afgan kadınlar, Afganistan'daki sosyokültürel baskıyla birlikte çeşitli alanlarda eşitsizlik, şiddet ve ayrımcılığa maruz bırakılmaktadırlar. İran üzerinden Türkiye'ye geçiş yapan kadınlar İran'da da aynı şekilde baskı ve eşitsizliğe maruz kalmışlardır. Afgan kadınların Afganistan'ın devlet ve toplum yapısı nedeni ile yaşamlarının her noktasında (çocukluk, eğitim, çalışma, ev içi vb.) toplumsal cinsiyet eşitsizliklerine maruz bırakıldıkları tespit edilmiştir. Afganistan'da toplumda kadının yerinden kaynaklı, koruma mekanizmalarına erişememeleri, bu eşitsizliklerin artmasına ve onların hayatlarını sürdüremeyecek noktaya gelmesine sebep olmuştur. Afganistan'da yaşadıktan sonra İran ve Türkiye'ye göç eden kadınlar İran'da Afgan oldukları için çeşitli ayrımcılıklara maruz bırakılmışlardır. Türkiye'de de yine Afgan olmalarından kaynaklı, cinsiyet ve ekonomik temelli birçok eşitsizliğe maruz bırakılmışlardır. Bu eşitsizliklerden dolayı göç ettikleri hiçbir ülkede şiddete karşı koruma mekanizmalarına erişim sağlayamamışlar ve bu koruma mekanizmaları hakkında yeterli bilgi sahibi olamamışlardır. Elde edilen sonuçlara göre, mülteci kadınların eşitsizliklere karşı mücadelesinde ve mevcut eşitsizliğin azaltılmasında, hükümetlerin sosyal politika bağlamında toplumsal cinsiyet ve hak temelleri bilincini arttırma çabaları önemli rol oynayacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Göç, Afganistan, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Sosyal Destek Mekanizmaları

Abstract:
The aim of this research is to understand the gender-based inequalities and discrimination experienced by Afghan women living in Turkey both during their migration from Afghanistan via Iran and after their arrival. The study also aims to reveal the social support mechanisms that they can apply to when necessary.  Qualitative research method was used in the research and in-depth interviews were conducted with 11 volunteers, married Afghan women between the ages of 20-35 using snowball sampling method. The data was collected with a semi-structured interview question list. According to the findings of the study, Afghan women are exposed to various types of inequality, violence, and discrimination with the socio-cultural pressure in Afghanistan. Women crossing to Turkey over Iran have been exposed to pressure and inequality in the same way in Iran. It has been determined that Afghan women are exposed to gender inequalities at every part of their lives (childhood, education, work, domestic, etc.) due to the government and social structure of Afghanistan. It has caused them to become incapable of sustaining their lives. Women who migrated to Iran and Turkey after living in Afghanistan were subjected to various discriminations because of their Afghan identities. In the same way, they have been exposed to many inequalities in Turkey due to their gender, being Afghan and economic reasons. Due to these inequalities, they have not been able to access protection mechanisms against gender-based violence in any country they migrated to and they do not have enough information about these protection mechanisms. According to the findings, in the struggle of refugee women against inequalities and in decreasing existing inequalities, the most important role will be the efforts of governments to raise gender and rights-based awareness in the context of social policy.

Keywords: Migration, Afghanistan, Gender Inequality, Social Support Mechanisms