Havalimanı çevresindeki yapılarda gürültü denetiminde kaynağa ilişkin özelliklerin değerlendirilmesi
Assessment of the source properties for noise control of buildings in the vicinity of airports
Yazar: MEHMED AKİF EMEKLİ
Danışman: PROF. DR. NEŞE AKDAĞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Mimari akustik = Architectural acoustic

Özet:
Sanayi devriminin ardından makineleşme ve endüstriyel gelişmelere bağlı olarak artan ulaşım faaliyetleri, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en önemli gürültü kaynaklarının başında gelmektedir. Şehirlerde ulaşım araçlarına bağlı gürültüyü öncelikli olarak karayolu gürültüsü oluştursa da hava limanı ve uçuşlardan kaynaklanan gürültü de, özellikle havalimanı çevresindeki yapılarda, önemli bir etki oluşturmaktadır. Gürültünün insan sağlığı üzerindeki etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de birçok çalışma yapılmaktadır. Uzun yıllardır teknolojik gelişmelere paralel olarak gelişen uçak teknolojisi, gürültünün kaynağında denetimini belirli oranda olanaklı kılmaktadır. Kaynağında denetim çalışmalarına ek olarak yerel ve uluslararası yönetmelikler, tasarım ölçütleri ve diğer denetim çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Ülkemizde ise yasal düzenlemeler kapsamında 2017 yılında Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik (BGKKHY), Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Uluslararası standartlar ve uygulamalar ışığında hazırlanan BGKKHY, yapıların kabuğunda alınması gereken gürültü denetimi çalışmalarını ve alıcı konumlardaki en yüksek izin verilen gürültü düzeylerini tanımlamaktadır. 
BGKKHY'de belirtilen gürültü yalıtım indisleri kaynak gürültüsünün tayfsal dağılımına bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Havalimanı çevresindeki yapıların kabuğundaki asgari akustik performansın belirlenmesi için laboratuvar test sonuçları ile birlikte TS EN ISO 717 standardı uyarınca tayf düzeltme eğrileri yardımıyla elde edilen tek sayılı nicelikler kullanılmaktadır. Bu düzeltme eğrileri karayolu gürültüsünü ve pembe gürültüyü temel almaktadır. 
Çalışma kapsamında havalimanı çevresinde pist bitiş noktasına 700 metre mesafedeki konumda 12 saat süre ile ISO 20906 standardı uyarınca gürültü ölçümü çalışmaları ve eş zamanlı meteorolojik verilerin kaydedilmesi gerçekleştirilmiştir. Ölçümler ile eş zamanlı olarak uçakların tipleri, irtifaları, kalkış saatleri ve olağan dışı gürültüler de kayıt altına alınmıştır. Böylece uçak tiplerine bağlı kalkış gürültüsü tayfı belirlenmiştir. Elde edilen bu tayf, karayolu için kullanılan düzeltme eğrileri ile aynı metot kullanılarak gürültü denetimi hesaplamalarına dahil edilmiştir. 15 Adet cephe elemanının ses azaltımı verilerine çalışma kapsamında elde edilen tayf düzeltme eğrisi uygulanarak mevcut kullanılan yöntemler ile karşılaştırmalar yapılmıştır.
Çalışma kapsamında TS EN ISO 717-1 standardının önerdiği havalimanlarına yakın alıcı konumlarda kullanılması önerilen C düzeltme teriminin, güncel uçak verileri için geçerliliği araştırılmıştır.

Abstract:
After the stages of the industrial revolution, increased transportation activities due to mechanization and industrial developments are the most important noise sources in our country as well as all over the world. Although the noise associated with transportation in urban areas is primarily caused by highway noise, the noise caused by the aircraft operations also has a significant impact on the buildings around the airport. In order to minimize the effects of noise on human health, many studies are carried out in our country as well as all over the world. Aircraft technology, which has been developing in parallel with technological developments for a long time, makes the control of the noise at the source. National and international regulations, design criteria and other audits are carried out in addition to noise control activities. In Turkey, regulation about building acoustics, that is called "Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik" (BGKKHY), was published in the Official Gazette in 2017 within the scope of legal regulations. BGKKHY prepared in the light of international standards and practices defines the noise control studies to be taken and the highest allowable noise levels in the receiving locations. 
The noise reduction indices specified in the BGKKHY are depending on the spectral distribution of the source noise. In order to determine the minimum acoustic performance in the shell of the buildings around the airport, the laboratory test results including spectral adaptation terms are used according to the TS EN ISO 717 standard. These adaptation terms are based on road noise and pink noise.
Within the scope of the study, noise measurements and simultaneous meteorological data were recorded in accordance with the ISO 20906 standard for 12 hours at a location about 700 meters from the runway endpoint. Simultaneously with the measurements, the types, altitudes, departure times and unusual noises of each aircraft event were recorded. Thus, the spectrum of the takeoff noise depending on the aircraft types was determined. The obtained spectra were included in the noise control calculations using the same method as the adaptation terms used for the highway. This adaptation term obtained from the study of 15 facade elements' noise reduction values was applied and comparisons were made with the existing methods.
In the scope of the study, the validity of the C correction term, which is recommended to be used in receivers where located near to the airports (TS EN ISO 717-1), was investigated for the current aircraft data.