Özel eğitim uygulama (III. kademe) okullarında kullanılan müzik ders kitabının içerik bakımından incelenmesi ve öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi
Analysis of the music course book used in special education application (III. stage) schools in terms of content and analysis based on teachers' opinions
Yazar: YAĞMUR EZGİ GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ AYHAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Bu araştırmada özel eğitim uygulama okullarında okutulan müzik ders kitaplarının içerik, dil ve anlatım, görsel, düzen, tasarım açısından doküman analizi yapılmıştır.  Doküman analizi yapıldıktan sonra müzik ve oyun ders kitabının içeriğine yönelik müzik öğretmenlerinden görüş alınmıştır. Müzik ders kitabı ile ilgili öğretmen görüşleri alınarak var olan sorunların tespitinin yapılması ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin sunulması amaçlanmıştır. Araştırmada resmi özel eğitim uygulama okullarındaki (III. kademe) Orta-ağır zihinsel engeli ve otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin müzik ve oyun derslerinde ders kitabından daha fazla yararlanıp, kitapta yer alan etkinlikleri düzenli bir şekilde uygulayabilmesine yönelik görüşlerin sunulmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma nitel araştırma türlerinden doküman analizi ve durum araştırma deseniyle oluşturulmuştur. 2023 2024 Eğitim-Öğretim yılında Ankara ili ve ilçelerinde yer alan özel eğitim uygulama okulunda (III. kademe) görev yapan müzik öğretmenleri araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışmada amaçsal örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada çalışma grubuna sorulan yarı yapılandırılmış görüşme sorularıyla özel eğitim uygulama okulu (III. kademe) müzik dersi kitaplarının içerik yönünden görüşlerinin alınması sağlanmıştır. Veriler, müzik öğretmenleri ile birebir görüşmeler halinde, telefon ya da internet aracılığıyla alınmıştır. Araştırmada veriler toplandıktan sonra içerik analizi yapılmıştır. Çalışma grubundan elde edilen veriler frekans, kod ve kategori şeklinde tablolar halinde sunulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre, Müzik ve Oyun ders kitabının beş öğrenme alanına göre yapılandırıldığı, öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal gelişimlerini destekleyecek çeşitli etkinliklerle büyük ölçüde donatılmış olduğu, bazı etkinliklerin öğrencilerin gelişim düzeylerine uygun olmadığı. Tasarım açısından işlevsel olduğu, dil anlatım açısından genel olarak anlaşılır, ifadelerin yer aldığı, bazı görsellerin öğrencinin seviyesine uygun hale getirilmesi gerektiği görülmüştür. Müzik öğretmenleri, müzik ve oyun ders kitabını görsel tasarım, teknolojik içerik ve öğrencilerin seviyesine göre yeterli bulmadıklarını, öğretim programına uygun hareket etmediğini, kitapta yer alan eserleri derslerinde çok az kullandıklarını ve görsellerin daha anlaşılır olması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Abstract:
In this research, document analysis of music textbooks taught in special education practice schools was conducted in terms of content, language and expression, visuals, layout and design. After the document analysis, opinions were taken from music teachers regarding the content of the music and games textbook. It is aimed to identify existing problems by taking teachers' opinions about the music textbook and to present solution suggestions for these problems. It is thought that it is important to present views on how students with moderate to severe mental disabilities and autism spectrum disorders in official special education practice schools (tier III) can benefit more from the textbook in music and game lessons and apply the activities in the book regularly. This research was created using document analysis and case study designs, which are qualitative research types. The study group consists of music teachers working in special education practice schools (3rd level) in Ankara and its districts in the 2023-2024 academic year. Purposive sampling method was used in the study. In the research, semi-structured interview questions were asked to the study group to obtain their opinions about the content of the special education practice school (3rd stage) music course books. Data were collected through one-on-one interviews with music teachers, via telephone or via the internet. Content analysis was conducted after data collection in the study. The data obtained from the study group are presented in tables as frequencies, codes and categories. According to the research results, it was seen that the Music and Games textbook was structured according to five learning areas, was largely equipped with various activities that would support the cognitive and emotional development of the students, some activities were not suitable for the development levels of the students. It was functional in terms of design, generally understandable in terms of language expression, included expressions, and some visuals should be adapted to the level of the students. Music teachers stated that they did not find the music and game textbook sufficient in terms of visual design, technological content and the level of the students, that it did not comply with the curriculum, that they used the works in the book very little in their lessons and that the visuals should be more understandable.