Alt ekstremite cerrahisi geçiren yaşlı hastalarda genel ve rejyonel anestezi sonrası görülen deliryum sıklığı ve risk faktörlerinin karşılaştırılması
The comparison of delirium incidence  and risk factors  undergoing in elderly patients lower extremity surgery with general or regional anesthesia
Yazar: İLKE KÜPELİ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN GÜNEŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-kondüksiyon = Anesthesia-conduction ; Bacak = Leg ; Cerrahi = Surgery ; Deliryum = Delirium ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; ortopedik cerrahi geçiren yaşlı hastalarda genel anestezi veya rejyonel anestezi sonrası görülen deliryum insidanslarının ve risk faktörlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Etik Kurulu onayı ve hastaların yazılı onamı alınarak, total kalça protezi, total diz protezi, femur kırığı cerrahisi geçiren toplam 120 hastada (65 yaş üzeri) gerçekleştirildi. Tüm hastaların, preoperatif fizik muayeneleri ve kan basıncı, kalp hızı,   SpO2, ASA I-III, deliryum testleri (CAM ve DRS-R-98 ) kaydedildi. Hematolojik parametreler; hematokrit, kırmızı ve beyaz küre sayısı, Na, K, kreatinin, glukoz ölçümleri yapıldıGenel anestezi (n: 70) ve kombine spinal epidural anestezi (KSEA) (n: 50) olmak üzere iki gruba ayrıldı.  Grup I;  (Genel anestezi n: 70) ; olgularda  1,5-2 mg/kg propofol intravenöz ve 0,6 mg/kg rokuronyüm bromid ile anestezi indüksiyonu yapıldı. Anestezi idamesi sevofluran  ve % 65 N2O - %35 O2 ile sağlandı. Postoperatif analjezi amacıyla operasyon bitiminden 30 dakika önce morfin ( 0,1 mg / kg)  uygulandı. Grup II; (KSEA n:50) : Olgulara spinal aralıktan,  % 0,5 izobarik bupivakain (10- 15 mg) + fentanil (25 mcg)  enjekte edildi. Postoperatif dönemde 5 ml % 0,5 izobarik bupivakain+ 1mg morfin epidural kateterden uygulandı.
Hastalar, postoperatif 24 ve 72. saatte, hemodinamik parametreler, laboratuar tetkikleri ve deliryum testleri (CAM ve DRS-R-98 ) tekrarlandı. CAM (+) ve DRS-R-98 değerleri ≥ 17 olan hastalar ağır deliryum olarak kabul edildi ve haloperidol uygulandı.
Bulgular: demografik veriler, operasyon zamanı, preoperatif ve postoperatif hemodinamik ve laboratuar değerlerinin her iki grupda aynı olduğu görüldü. Tüm hastalar için deliryum insidansı % 12,5 idi. Genel anestezi grubunda 6 hastada (%8,6), KSEA uygulanan grupta 9 hastada (%18,0) deliryum görüldü (p: 0,3). Hiperaktif tip 4 hastada ( %3,3) görülmüşken, hipoaktif tip 11 hastada (%9,1) saptandı. En önemli risk faktörlerinin ileri yaş(≥ 75 yaş) ve polifarmasi olduğu saptandı. Ağır deliryum görülen hastalarda hastanede yatış süresi ve maliyet yüksekti.
Sonuç: Bu çalışma total kalça- diz artroplastisi, femur kırığı cerrahisi geçiren yaşlı hastaların % 12,5 unda deliryum geliştiğini göstermiştir. Deliryum insidansı rejyonel veya genel anestezi ile değişiklik göstermedi. İleri yaş ve polifarmasi deliryum için risk faktörleridir. Deliryum gelişen hastalarda diğer hastalara göre  hastane maliyeti ve hastanede yatış süresinin arttığı sonucuna varıldı.

Abstract:
Aim: The aim of this study the  comparison of the risk factors and the incidence of delirium following orthopedic surgery under the general or regional anesthesia in elderly.  
Material and Method:   After obtaining the approval of the Ethics Committee and the written consent,.  we evaluated  120 elderly patients (older than 65 years) who underwent total  hip or knee  artroplasty,   femur fracture surgery for the development of delirium and categorized them into two groups; regional anesthesia  (n=50)  or general anesthesia (n=70) . All patients enrolled underwent preoperative physical examination and the following parameters were recorded: blood pressure, heart rate and  SpO2, American Society of Anesthesiologists score (I-III) ,. delirium tests (CAM and DRS-R-98).  The following haematological parameters were measured: haematocrit, red and white blood cell counts, Na+, K+, creatinine, glycaemia. Group 1 (general anesthesia n=70) ; all patients, anesthesia was inducedwith propofol (1.5 to 2 mg/kg) and intravenous and rocuronium bromide IV (0.6 mg/kg)   Anesthesia was maintained using sevoflurane and  %65 N2O / %35 O2. For postoperative analgesia, morphine was applied (0,1 mg/kg)   30 minutes before the end of operation.  Group 2    ( CSEA n =50) was given 0.5% isobaric bupivacaine (10-15 mg) and fentanyl (25 μg) by spinal route. In the postoperative period, bupivacaine (5 ml 0,5% isobaric)  and morphine (1mg)  was administered via epidural catheter. Hemodynamic and laboratory parameters, and delirium tests  were repeated at 24th and 72nd hours postoperatively. In patients CAM positive and DRS-98 values were    17 it  was considered severe delirium and haloperidol was applied.
Results: Demographic values, operation time, preoperative and postoperative hemodynamic and laboratory parameters were similar in two groups. For all patients, delirium incidence was   12,5 %. Delirium was seen in 6 patients (8,6%) in general anesthesia group, and 9 patients (18%) in KSEA group. (p: 0,3). While hyperactive type was seen in 4 patients (3,3%), hypoactive type in 11 patients (9,1%). The most important risk factors for all patients of advanced age (>75 year) and polypharmacy was observed (p: 0,0001). Hospitalization time and cost were higher in patients severe delirium than the other patients.    
Conclusion: The study showed that,  delirium was observed total 12.5% in elderly patients (older than 65 years) who underwent total  hip or knee  arthroplasty and   femur fracture surgery. The incidence of delirum didn't  show difference regional or general anesthesia.  Advanced age and polipharmacy were determined risk factors of delirum. We concluded that,   increased hospital costs and length of hospital stay in patients delirium.