Dijital platformlar bağlamında filmsel anlatı: Türler arası geçişkenlik ve bir alt tür olarak absürt komedi
Cinematic narrative in the context of digital platforms: Intergenre transitions and absurd comedy as a sub-genre
Yazar: DENİZ REKA GÖKSU
Danışman: PROF. DR. HASAN AKBULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Sayısal sinema = Digital cinema ; Talebe bağlı video = Video-on-demand ; Türk sineması = Turkish cinema ; İsteğe bağlı video servisleri = Video on demand services

Özet:
Ülkemizde dijital platformların yayın hayatına başlaması, sinema ve televizyonculuğun gidişatını hızla değiştiren derin bir etki yaratmıştır. Dijital platformların sektördeki bu dönüştürücü etkisinin önceki çalışmalarda daha çok teknolojik gelişmeler, etkileşimsellik, sinema salonlarından koparak eve hapsolan seyir deneyimi üzerinden araştırıldığı görülmektedir. Bu çalışma ise SVOD platformlarının, sinemanın bir sanat olarak sahip olduğu anlatı ve dile nasıl etkilemiş olabileceğini, komedi-aksiyon-dram türsel kodları arasında geçişkenliğe sahip popüler içerikler bağlamında incelemeyi amaçlamıştır. Birer içerik kitaplığı olarak çeşitlilik barındıran dijital platformlar, algoritmik verileriyle bireyselleşmiş deneyimlerin önünü açan, sahip olduğu teknolojik öz nedeniyle endüstriyel riskleri dağıtmaya imkân veren yapılardır. Böylece bu yapılar, seyirci-endüstri beklentisi ve tarihsel birer kategori olarak şekillenmiş türlerin alışıldık kalıplarından uzaklaşmayı tercih eden özgün anlatılara alan açan bir yön de taşımaktadır. Bu düşünceden hareketle, ülkemizde güncel bir popülerlik kazanmış, dijital platformlarla birlikte giderek serpilmiş bir alt tür olarak seçilen absürt komedi, çalışmaya konu edilmiştir. Bir durum çalışması olarak tasarlanan bu tezde, post-sinematik bir perspektiften hem dizi hem de sinema filmlerinden örnek durumlar seçilmiştir. Absürt komedi türündeki bu yapımların anlatısı öykü, karakter, ikonografi ve görüntülemeye dayalı yapılar üzerinden türsel olarak çözümlenmiştir. Ayrıca araştırma, tür-endüstri ilişkiselliğini hesaba katabilmek amacıyla sektör temsilcileri ile gerçekleştirilen kişisel görüşmelerle de desteklenmiştir. Çalışma sonucunda, algoritmaları doğrultusunda tüketimi kişiselleştiren ve hedef kitlelerini küçülten isteğe bağlı yayıncılığın, içerik bakımından çeşitliliğe yol açtığı belirlenmiştir. Platformlar arasında farklılaşan yönler bulunmasına karşın, genel ölçekte absürt komedi gibi daha cesur tür ve temalara sahip anlatılara yer verilmeye başlandığı görülürken anlatı analizleri de hikâye yaratımlarında iç içe geçmiş aksiyon, dram, komedi türsel kodlarını varlığını ortaya koymuştur.

Abstract:
The launch of digital platforms in our country has had a profound impact that has rapidly changed the course of cinema and television. It is seen that this transformative impact of digital platforms on the industry has been discussed in previous studies mostly through technological developments, interactivity and a viewing experience that is breaking away from movie theaters and confined to the home. This study aims to examine how SVOD platforms may have affected the narrative and language of cinema as an art form, in the context of popular content that has transitions between comedy-action-drama genre codes. Digital platforms are structures that pave the way for individualized experiences with their algorithmic data and allow for the distribution of industrial risks due to their technological essence. Thus, enable original narratives that choose to move away from the usual patterns of audience-industry expectations and genres that have been shaped as historical categories. The subject of the study was chosen as absurd comedy, which has gained current popularity in our country and has gradually spread with digital platforms. In this thesis, designed as a case study, examples were selected from both serials and movies from a post-cinematic perspective. The narrative of these productions in the absurd comedy genre has been analyzed through structures based on story, character, iconography and visualization. Additionally, the research was supported by personal interviews with industry representatives. As a result of the study, it is seen that narratives with bolder genres and themes such as absurd comedy have started to be included, while narrative analyses have revealed the existence of intertwined action, drama, and comedy genre codes in story creation.