Antalya merkez ve kumluca ilçesinde sera sulama suyukalitesinin mevsimsel değişiminin belirlenmesi ve damla sulama ile gübreleme üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Determination of seasonal quality changes in greenhouse irrigation waters in antalya and kumluca district and evaluation of its affects on fertiization with drip irrigation
Yazar: SÜLEYMAN EGEMEN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sulama suyu; tek başına bitkisel üretimde önemli bir etken olduğu gibi, verime katkıda bulunan diğer faktörleri de etkileyen tarımsal üretimdeki en önemli girdilerden birisidir. Bu çalışmada, Antalya ilinde seracılığın yoğun olarak yapıldığı Antalya Merkez ve Kumluca ilçesinden sulama suyu örnekleri alınmış ve analizleri yapılmıştır. Çalışmada, 32 farklı üreticiye ait sera sulama suyu kaynağından 3 farklı dönemde (Eylül, Ocak ve Mayıs aylarında) toplam 96 sulama suyu örneği alınmıştır. Su örneklerinde; EC, pH, NO3, B, Na, SO4, P, K, Ca, Mg, Fe, Zn, Mn, Cu, Cl, CO3 ve HCO3 içerikleri belirlenerek su kalitesi incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; bölgelerden, dönemlerden ve üreticilerden bağımsız olarak; pH değerlerinin 6,84-8,13 olduğu, EC değerlerinin 315-1698 dS/cm, NO3 değerlerinin 0,10-1,95 meq/lt, Ca değerlerinin 3,45-9,38 meq/lt ve Mg değerlerinin 0,16-9,89 meq/lt arasında değiştiği görülmüştür. Sahil kesimdeki seralarda kullanılan sulama sularının büyük bir bölümü C2S1 ve C3S1, İç kesimdeki seralarda kullanılan sulama sularının büyük bir bölümü ise C2S1 kalite özelliği göstermiştir. SAR, % Na, B, SO4 bakımından sorunsuz, Cl bakımından ise 1. örnekleme döneminde bazı sular hariç genelinin sorunsuz olduğu tespit edilmiştir.
Bu kapsamda, bitkisel üretimde kullanılan sularda; bölgeler arasında, aynı bölgedeki sahil ve iç kesim arasında, kısmen dönemler arasında ve aynı bölgedeki üreticiler arasında büyük farklılıkların olabildiği görülmüştür. Bu durumda her bir sulama suyu kaynağı ölçeğinde; sulama suyu analizinin gerekliliği ve su kalitesinin yönetiminin önemli ve araştırmada çalışılan bölgeler için bir zorunluluk olduğu belirlenmiştir. Sulama suyundaki özelliklerin gübreleme programı hazırlanırken dikkate alınması ile birlikte; üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve üretimde verim-kalitenin artırılması sağlanabilir. Bu şekilde bitkisel üretimde hem üreticilerin ekonomisine hem de ülke ekonomisine katkı sağlanmış olunur.

Abstract:
Irrigation water alone is a vital factor in agricultural production but also it is one of the crucial inputs that affects other yield contributing factors in plant production. In this study, irrigation waters were sampled from Antalya central and Kumluca districts where greenhouses are concentrated in Antalya province and samples were analyzed. A total of 96 irrigation waters were sampled at 3 different seasonally periods (September, January and May) from irrigation waters of 32 different greenhouse farmers in the study. According to results, pH, EC, NO3, Ca and Mg were estimated respectively 6,84-8,13; 315-1698 dS/cm; 0,10-1,95 meq/lt; 3,45-9,38 meq/lt; 0,16-9,89 meq/lt independently from periods and farmers. Quality of most of greenhouse irrigation water in the costal region were determined C2S1 and C3S1; however quality of most of greenhouse irrigation water in the hinterland were determined C2S1. Generally, SAR, % Na, B, SO4 results of most samples were seen among acceptable limits but CI results of some samples were taken in the first period were seen out of limits.
In this context, it is determined that irrigation water that is used in agricultural production could have very different characteristic either between districts or between farmers in the same district. Therefor it is quite essential that every farmer should analyze their irrigation water and consider its characteristic when they prepare their fertilization programs. When irrigation water characteristic taken into consideration while preparing fertilization programs, production costs can be reduced and yield and quality can be increased. In this way, both farmers' and country's economy might be improved. Likewise, results were obtained in this study can be applied other irrigated agricultural lands.