Antalya ilçelerinde Bağdadi kubbeli camiler
Lath and plaster domed mosques in Antalya districts
Yazar: HATİCE RABİA DEMİREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET GÖRÜR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Antalya = Antalya ; Bağdadi teknik = Lath and plaster ; Camiler = Mosques ; Dini mimari = Religious architecture ; Kubbe = Dome

Özet:
Bu çalışmada Antalya ilçelerinde yer alan bağdadi kubbeli camiler incelenmiştir. İstanbul, Anadolu, Balkanlar ve Karadeniz Bölgelerinde karşılaştığımız Bağdadi kubbe, kubbe mimarisinin zengin çeşitliliklerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bağdadi kubbe, ahşap tavanın ortasına yerleştirilmekte, destekli ya da desteksiz olarak inşa edilmektedir. Bu çalışma ile kendi içinde de zengin uygulamaları olan, bölgesel ve yöresel olarak da özgün örnekler sunan bağdadi kubbeli camilerin, Türk mimarisi içindeki öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. Anadolu'da da örneklerine rastladığımız bu uygulama, konuyla ilgili çok fazla yayın bulunmayan ve yapıların çoğunlukla genel özellikleri bakımından incelendiği Antalya örnekleri üzerinden ele alınmıştır. Antalya örnekleri üzerinden, bağdadi kubbe tekniğinin mimari ve sembolik özelikleri yanında, bölge coğrafyası, yerel yapı malzemeleri ve yerel yapı ustalarının yöresel mimariye katkı ve etkileri de değerlendirilmiştir. Çalışma konusu olan, Antalya merkez ilçeleri ile kırsal mahallelerde dağılım gösteren camilerden üçü Akseki'de, biri Korkuteli'nde, beşi Elmalı'da, üçü Finike'de, biri Alanya'da ve biri de İbradı'da yer almaktadır. Camilerin tespiti öncelikle kaynakların taranmasıyla yapılmış, ardından geri kalanlarda arazi çalışmaları sonucu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the Lath and Plaster domed mosques in the districts of Antalya were examined. The Lath and Plaster dome, which we encounter in Istanbul, Anatolia, the Balkans and the Black Sea Region, is one of the rich varieties of dome architecture. The Lath and Plaster dome is placed in the center of the wooden ceiling and is built with or without support. With this study, it is aimed to emphasize the importance of Lath and Plaster domed mosques, which have rich applications within themselves and offer unique examples regionally and locally, in Turkish architecture. This practice, of which there are examples in Anatolia, is discussed through the examples of Antalya, where there are not many publications on the subject and the buildings are mostly analyzed in terms of their general characteristics. Through the examples of Antalya, the architectural and symbolic features of the Lath and Plaster dome technique, as well as the regional geography, local building materials and the contribution and effects of local building masters on local architecture were evaluated. Among the mosques distributed in Antalya's central districts and rural neighborhoods, three are located in Akseki, one in Korkuteli, five in Elmalı, three in Finike, one in Alanya and one in Ibradı. The mosques were first identified through a review of sources, and then the rest were identified through fieldwork.