Zihinsel yetersizliği olan çocukların tekerlemeleri söyleme becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
The ability to tell rhymes of children with intellectual disabilities to be analyzed in terms of different variables
Yazar: FİLİZ BİLİCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil gelişimi = Language development ; Tekerleme = Tongue twister ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Tekerlemeler "ağızda yuvarlanan söz, saçma sapan söz, eşsesli kelimelerle oluşturulan konuşma" anlamlarına geldiği gibi aynı zamanda bazı edebi türler içinde veya bağımsız olarak söylenen ölçülü ve kafiyeli sözlerdir. Masal tekerlemesi, oyun tekerlemesi gibi isimler alırlar. En çok çocuk oyunlarında kullanılan tekerlemeler, masalların baş, orta ve sonunda söylenirler. Yöreden yöreye değişik isimle de söylenirler. Tekerleme; masal, halk hikâyesi, bilmece ve âşık edebiyatına ait edebî ürünlerin içinde yer alır. Bazen bağımsız olarak da kullanılabilir. Tekerlemeler daha çok çocuklar tarafından kullanılan bir tür olarak karşımıza çıkmaktadır.
Araştırma zihinsel yetersizliği olan çocukların tekerlemeleri söyleme becerilerinin farklı değişkenler açısından incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tekerlemelerin zihinsel yetersizliği olan çocukların eğitimlerine katkılarının neler olduğu, çocukların ne oranda tekerlemeleri söyleyip söyleyemedikleri ve dil gelişimlerine olan katkılarının neler olduğu merak konusu olmuştur. Araştırmada zihinsel yetersizliği olan çocukların tekerlemeleri söyleyebilme düzeylerini belirlemek ve tekerlemeleri çocukların söyleyebilme değişkenlerine göre incelemektir. Araştırmanın örneklem grubu 122 zihinsel yetersizliği olan öğrenciden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından Zihin Engelli Öğrenciler İçin Dil Becerileri ve Zihin Engelli Öğrenciler İçin Tekerleme Söyleyebilme Becerisi Ölçeği geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Zihin Engelli Öğrenciler İçin Tekerleme Söyleyebilme Becerisi Ölçeğinin iç tutarlılığına bağlı güvenirliğini belirlemek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Analiz sonuçları %95 güven düzeyinde ele alınmış ve incelenmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, Zihinsel Yetersizliği Olan Çocukların tekerleme söyleyebilme becerilerinin orta düzeye yakın olduğu söylenebilir. Araştırmaya katılan kız ve erkek öğrencilerin tekerleme söyleyebilme becerisi düzeyleri ile farklı yaş gruplarında bulunan öğrencilerin tekerleme söyleyebilme becerisi düzeylerinin birbirine denk olduğu gözlenmiştir. Araştırmaya katılan ve mahalli dili Türkçe olan öğrencilerin tekerleme söyleyebilme becerileri mahalli dili  Kürtçe olan öğrencilerininkine göre anlamlı olarak daha yüksektir. Hafif düzeyde engeli bulunan öğrencilerin tekerleme söyleyebilme becerileri, orta düzeyde engeli bulunan öğrencilerininkine göre anlamlı olarak daha yüksektir. Okuma bilen öğrencilerin tekerleme söyleyebilme becerileri, okuma bilmeyen öğrencilerininkine göre anlamlı olarak daha yüksektir. Araştırmaya katılan, anasınıfı eğitimi alan ve almayan öğrencilerin tekerleme söyleyebilme becerisi düzeylerinin birbirine denk olduğu gözlenmiştir. Zihinsel Engelli Öğrenciler İçin Tekerleme Söyleyebilme Becerisi Ölçeğinden alınan puanların ailenin eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği anlaşılmaktadır. Araştırmaya katılan ve farklı sürelerde özel eğitim alan öğrencilerin tekerleme söyleyebilme becerisi düzeylerinin birbirine denk olduğu gözlenmiştir.
Sonuç olarak, Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler için dil becerileri eğitimlerinin planlanmasında, çocuğun yaşı, hazırbulunuşluğu, yakın çevresi tarafından problemin algılanma biçimi vb. özellikler dikkate alınarak, dil becerilerinin gelişimine katkı sağlayacak kapsamlı ve çok yönlü öğretim programları hazırlanabilir.

Abstract:
The nursery rhymes are not only the words of "the word rolling in the mouth, the ridiculous word, the speech formed by the homonyms", but the measured and rhymed words which are spoken independently or in some literary genres as well. They take names such as fairy tales, game play. The nursery rhymes which are most used in children's plays are said to be the head, middle and end of the titles. They are said in different names from region to region. The nursery rhymes are in the literature products such as fairy tales, folk stories, riddles, and love literature. Sometimes it can also be used independently. The nursery rhymes appear as a species used by children mostly. 

	The research was conducted to examine the ability of children with mental impairment to say the nursery rhymes in terms of different variables. Nursery rhymes are a matter of curiosity as to what contributes to the education of children with mental impairment in the motorcycles, what the children can not say and say, and what their contribution to language development is. The aim of the research is to determine the levels of the nursery rhymes of children who can mentally retard and to examine them according to the variables of children's speech. The sample group of the study consisted of 122 students with mental impairment. As a means of collecting data, the scales of the Language Skills for Mentally Handicapped Students and the Speaking Nursery Rhymes Skill for Mentally Handicapped Students were developed and used by researcher. The Cronbach's Alpha Coefficient was calculated to determine the reliability of the Rhythmical Speech Skill Scale for students with mental retardation based on their internal consistency. Data were analyzed using the SPSS 25.0 statistical package program. The results of the analysis are handled and examined at 95% confidence level.

	As a result of the research results, it can be said that the children who have Mental Disabilities have a moderate level of rhyme speaking ability. It was observed that the levels of rhythm ability is equal both the boys and girls participating in the research and the students who were in different age groups. The level of the rhyme speaking ability of students whose mother tongue is Turkish are significantly higher than the students whose mother tongue is Kurdish. The level of rhyming skill of the students with mild disabilities are significantly higher than the students with moderate disabilities. The level of rhyming skill of the literate students are significantly higher than that of illiterate students. It was observed that the level of rhythm ability of the students who did or did not take the education of kindergarten is equal to each other. It is understood that the scores obtained from the Speaking Rhymes Ability Scale for mentally handicapped students suggests a meaningful difference according to the education level of the family. It was observed that the levels of rhythm ability of the students who had special education at different times were equal to each other. 

	As a result, in the planning of language skills training for students with intellectual disabilities, by taking into consideration of the child's age, readiness, the way the problem is perceived by the immediate surroundings, etc, comprehensive and multi-faceted curricula that will contribute to the development of language skills can be prepared.