Bir danışmanlık merkezine başvuran kadınlarda aleksitimi depresyon ve duygusal zekâ düzeylerinin ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between alexithymia, depression and emotional intelligence levels in women presenting to a psychological counseling center
Yazar: ŞULE YÜKSEL ÖZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL SELCEN GÜLER
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Depresyon = Depression ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kadınlar = Women ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışma merkezleri = Psychological counseling centers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yetişkin kadınlarda depresyon, aleksitimi ve duygusal zekânın, yaş, medeni durum, çalışma durumu, çocuk sahibi olma, geçmiş psikiyatrik başvuru ve tanı varlığı, fiziksel hastalık ve travma öyküsü gibi bazı sosyodemografik değişkenlere göre karşılaştırılması ve bu üç kavram arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Araştırmanın örneklemini, Ankara'nın Keçiören ilçesinde hizmet veren özel bir psikolojik bir danışmanlık merkezine başvuran, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 59 yetişkin kadın oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler, katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) ve Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği-Kısa Formu uygulanarak toplanmıştır. 
Sonuçta depresyon ile duygusal zekâ (DZ) ve aleksitimi ile DZ arasında negatif korelasyon bulunurken depresyon ile aleksitimi arasında pozitif korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Buna göre DZ seviyesi yüksek olanlarda depresyon ve aleksitimi puanları düşük, aleksitimi puanları yüksek olanlarda depresyon puanları da yüksek bulunmuştur. Medeni durum açısından bakıldığında evli katılımcılar bekâr olanlara göre DZ'nin alt boyutu olan öz kontrolden yüksek puanlar almışlardır. Çocuğu olanların ve okul çağında çocuğu olanların DZ'nin alt boyutu olan öz kontrolde diğerlerine göre anlamlı olarak daha yüksek puan aldıkları görülmüştür. Tersine, çocuğu olanların, DZ'nin alt boyutu olan sosyallik boyutundan ise diğerlerine göre anlamlı olarak daha düşük puan aldıkları görülmüştür. Psikiyatri tanısı olanların ve psikiyatrik ilaç kullananların DZ'den ve DZ'nin alt boyutu olan öz kontrolden daha düşük puanlar aldıkları gözlemlenmiştir. Aynı şekilde psikiyatrik tanısı olanlar, DZ'nin alt boyutu olan iyi oluştan da diğer katılımcılara göre daha düşük puanlar almışlardır. Dünyada en büyük halk sağlığı sorunlarından biri olan depresyonun, aleksitimi ve DZ ile ilişkili olduğunun görülmesi, ileride depresyon ile ilgili yapılacak araştırmalarda DZ ve aleksitiminin, dikkate alınabilecek kavramlar olduğunu düşündürebilir.

Abstract:
The purpose of this study was to compare depression, alexithymia and emotional intelligence in adult women according to some sociodemographic variables such as age, marital status, employment status, having children, presence of a past psychiatric admission and diagnosis, physical disease and trauma history, and also examining the relationship between these three concepts.
The sample of the study consists of 59 adult women who presented to a private psychological counseling center in Ankara's Keçiören district and who voluntarily agreed to participate in the research study.The data obtained in the study were collected by the Personal Information Form, Beck Depression Inventory, Toronto Alexithymia Scale (TAÖ-20) and Emotional Intelligence Feature Scale-Short Form.
As a result, while there was a negative correlation between depression and emotional intelligence (EI) and alexithymia and EI, there was a positive correlation between depression and alexithymia. Accordingly, depression and alexithymia scores were lower in those with higher EI levels, and depression scores were high in those with higher alexithymia scores. In terms of marital status, married participants compared with the single ones, got higher scores from self-control, which is the sub-dimension of EI. It was found that those who have children and children at school age have significantly higher scores than others in terms of EI self-control dimension. On the contrary, it was observed that those having children scored significantly lower in terms of sociability dimension of EI, compared to the others.  It was also observed that those who had a psychiatric diagnosis and those who used psychiatric medications scored lower in EI (total score) and EI self-control dimension. Likewise, those with psychiatric diagnoses scored lower than the other participants in the well-being dimension of EI. In conclusion, having observed that depression, which is one of the biggest public health problems in the world, is well associated with alexithymia and EI, EI and alexithymia might be taken into consideration in future depression research.