Multipl Skleroz (MS) hastalığı olan bireylerde hastalık algısının yaşam kalitesi üzerindeki etkisi: Duygu dışavurumunun düzenleyici rolü
Expressed emotion as a moderator of the relationship between illness perception and quality of life in people with Multiple Sclerosis
Yazar: GÖKHAN EBREN
Danışman: PROF. DR. OKAN CEM ÇIRAKOĞLU
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu dışavurum tarzları = Emotional expression styles ; Hastalar = Patients ; Hastalık algısı = Illness perception ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Mevcut çalışmanın amacı, MS hastalarında hastalık algısının yaşam kalitesi ile ilişkisinde duygu dışavurumunun düzenleyici rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi tedavi için Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Nöroloji Bölümüne başvuran ve ölçeğe internet üzerinden katılan 60 MS hastası bireyden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri; Demografik Bilgi Formu, Hastalık Algısı Ölçeği: Hastalık Hakkındaki Görüşler alt boyutu, Duygu Dışavurumu Ölçeği ve MS'e Bağlı Yaşam Kalitesi Ölçeği (MSQoL) aracılığıyla toplanmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda araştırmanın ana değişkenleri arasında (süre: döngüsel hariç) anlamlı ilişkiler olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Hastalık hakkındaki görüşler ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiye dair analiz sonuçları süre (döngüsel) alt boyutu dışında, tüm alt boyutların yaşam kalitesini yordadığını ortaya koymuştur. Aynı zamanda duygu dışavurumu da yaşam kalitesini anlamlı şekilde yordamaktadır. Araştırmanın modeline ilişkin düzenleyici etki analizi sonuçları ise, duygu dışavurumunun yalnızca kişisel kontrol ile fiziksel sağlığa bağlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkide düzenleyici bir rolü olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma sonunda elde edilen analiz bulguları, ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of the current study is to examine the moderator role of expressed emotion in the relationship between illness perception and quality of life in MS patients. The sample of the study consists of 60 individuals with MS who applied to the Başkent University Ankara Hospital Neurology Department for treatment and individuals who participated online. The data were collected via; Demographic Information Form, Illness Perception Questionnaire: Views About the Illness sub-dimension, Level of Expressed Emotion Scale, and MS Related Quality of Life Scale. As a result of the statistical analyzes, it was found that there were significant relationships between the main variables of the study (except for timeline: cyclical). The results of the analysis on the relationship between views about the illness and quality of life revealed that all sub-dimensions predicted the quality of life, except for the timeline (cyclical) sub-dimension. Also, expressed emotion was found to be significantly correlated with quality of life. The results of the moderation analysis, on the other hand, revealed that expressed emotion only had a moderator role in the relationship between personal control and physical health related quality of life. The analysis findings obtained at the end of the research were discussed in the light of the relevant literature.