Kalkınma politikalarının hidroelektrik santralleri üzerinden uygulanışının sosyolojik yönden incelenmesi: Uzunçayır Baraj ve HES örneği, Tunceli
A sociological analysis  of implementation of development policies through hydroelectric power plants: The case of the dam and hepp of Uzunçayır, Tunceli
Yazar: BEDRİ SİNAN GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. E. FERYAL TURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Hidroelektrik santralleri = Hydroelectric power plants ; Kalkınma = Development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tunceli = Tunceli

Özet:
Bu tezde, kalkınma politikalarının hidroelektrik santralleri üzerinden uygulanışı ve bu uygulamalar kapsamında insan-doğa ilişkisinde meydana gelen hiyerarşik durum irdelenmiştir. Bu bağlamda, konun ifadesinde çıkış noktası olarak HES'ler temel alınmıştır. Enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla yapıldığı ve bu durumun gerek bölgesel gerekse de ulusal kalkınma noktasında zorunluluğa dayandığı şeklinde ifade edilen görüşlerin yanı sıra HES'lerin ekonomik, sosyal, ekolojik etkileri ve toplum nezdinde nasıl anlamlandırıldığı sorgulanmıştır.Bu araştırma, çalışmanın amacına uygun olarak, nitel araştırma tekniklerinin kullanıldığı, bilgilendirici bir araştırmadır. Araştırma kapsamında Tunceli iline gidilmiş ve amaçlı örnekleme ile seçilmiş bölgede yaşayan halk, STK ve kamu kurum ve kuruluşları ile görüşülmüştür. Görüşmelerde her bir grup için ayrı soru formu hazırlanmıştır. Veriler bu doğrultuda elde edilmiştir. Marxist yaklaşımın temel alındığı çalışmada, Marx'ın özellikle yabancılaşma ve metalaştırma kavramları çalışmanın ortaya konuşunda belirleyici özellik taşımaktadır.Verilerin analiz edilmesi sonucunda, HES'lerin gerek amaçları gerekse de kalkınma ile ilişkilendirilme şekillerinde sorunlar olduğu görülmüştür. HES'lerin kurulması ile ilgili karar aşamasında, HES'lerin etki alanlarında bulunan kişi ve kurumlarla yeterli koordinasyonun oluşturulamaması ise bir diğer sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Tüm bunların yanında, HES'lerin sebep olduğu çevresel yıkım, durumdan etkilenen kesimlerin sınıfsal kimliklerindeki farklılıkları görünmez kılmış ve ortak bir muhalefet alanı yaratmıştır. Bu muhalefet sürdürülebilir bir kapitalizmin mümkün olmadığını ortaya koymuştur.

Abstract:
In this thesis, performance of development policies through hydroelectric plants and hierarchical status occurs in human-nature relationship in that scope are examined. In this sense, hydroelectric plants (HES) are selected as the baseline in the expression of the subject as the starting point. Besides the statements like that they're established in order to meet the need of energy and this situation is based on obligation in the point of both regional and national development, economic, social, ecological effects are questioned along with the question that how these hydroelectric plants make sense of society.This research is an informative research in which qualitative research techniques are used for the purpose of the study. In the scope of the research, the province of Tunceli is visited and the people living in the region, NGO and state institutions and organizations' selected by purpose sampling are interviewed. In the interviews, separate questionnaire forms are prepared for each group. The data are collected in this direction.In the study based on Marxist approach, especially `alienation and `commodification concepts of Marx have a determinant characteristic in the presentation of the study.As a result of the analysis of the data, it's seen that there are problems both in purposes of hydroelectric plants and their association forms with development.In the decision phase related to the establishment of hydroelectric plants, not creating a sufficient coordination with persons and institutions in the influence areas of hydroelectric plants happens to be another problem. Apart from all these, environmental destruction caused by hydroelectric plants have made the differences in the class identities of the people, who are affected by the situation, invisible and created a common opposition area. This opposition shows that a sustainable capitalism is not possible.