Sivas ili Zara ilçesi çeyiz geleneğinde el sanatı ürünlerin kuşaklararası karşılaştırmalı incelenmesi
An intergenerational comparative study for products of handcraft as in the custom of dowry in Zara disrict of Sivas
Yazar: EZGİ KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. MİNE CAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Sivas ili Zara ilçesi çeyiz geleneğiyle ilgili bu çalışma kapsamında, yöreye ait çeyiz kültüründe geçmişten günümüze yaşanan değişim/dönüşüm kuşaklararası olarak karşılaştırılmıştır. Çalışmanın örneklemi Sivas ili Zara ilçesine bağlı dokuz köy ile sınırlandırılmıştır. 
Alan araştırmasına dayalı bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmaya veri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme metodu kullanılmıştır. Görüşme öncesinde yörenin çeyiz geleneğini tespit etmek amacıyla 25 adet açık uçlu soru hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında yaşları 31 ile 72 arasında değişen ve yaşamını araştırma yöresinde devam ettiren toplam 12 kadına ulaşılmıştır. Soruların uygulanması bizzat araştırmacı tarafından kaynak kişilerin evlerinde tamamen gönüllülük esasıyla ve yüz yüze olarak gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması sırasında cevaplar yazılı ve ses kayıtları şeklinde kayda alınmıştır. Ses kayıtları daha sonra deşifre edilerek yazılı hale getirilmiştir. Ayrıca görüşme sırasında kaynak kişilerin evlerinde bulunan çeyiz eşyalarının fotoğrafları çekilmiştir. 
Bu çalışma kapsamında araştırmaya destek oluşturması için konuyla ilgili alanyazın taranmış ve çalışma içerisinde uygun görülen konular başlıklar altında sunulmuştur. Bu bilgiler; Sivas ili ve Zara ilçesinin tarihi ve coğrafi konumu, çeyizin farklı kaynaklardaki tanımı ve dünya tarihindeki yeri ve önemi, Eski Türkler ve Anadolu'da çeyiz geleneği, Sivas ili Zara ilçesinde düğün adetleri çerçevesinde çeyiz kültürü konularıdır. Çalışmanın sonuç ve öneriler bölümde ise alan araştırmasından edinilen bulgular kuşaklararasılık olgusu çerçevesinde yorumlanmış ve yaklaşık 50 yıllık süreç içerisinde yaşanan değişim/dönüşüm ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Within the scope of this study on the dowry tradition of Sivas province Zara district, the change / transformation in the dowry culture of the region from past to present has been compared intergenerationally. The sample of the study was limited to nine villages of Zara district of Sivas province. 
Qualitative research methods were used in this study based on field research. Semi-structured interview method was used to collect data for the study. Before the interview, 25 open-ended questions were prepared to determine the dowry tradition of the region. Within the scope of the research, a total of 12 women aged between 31 and 72 and living in the research region were reached. The application of the questions was carried out by the researcher in the homes of the informants on a voluntary basis and face-to-face. During the field research, the answers were recorded in written and audio recordings. The voice recordings were then transcribed and written. In addition, photographs of the dowry items in the houses of the informants were taken during the interview.
Within the scope of this study, the literature on the subject was reviewed to support the research and the topics deemed appropriate in the study were presented under headings. These information; Historical and geographical location of Sivas province and Zara district, definition of dowry in different sources and its place and importance in world history, dowry tradition in Ancient Turks and Anatolia, dowry culture within the framework of wedding customs in Sivas province Zara district. In the conclusion and recommendations section of the study, the findings obtained from the field research were interpreted within the framework of the phenomenon of intergenerationality and the change / transformation experienced in a period of approximately 50 years was revealed.