İlköğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile örgütlerine yönelik muhalif davranışları arasındaki ilişki
The relationship between the personality traits of teachers working in primary and elementary education institutions and their level of the organizational dissent behaviours towards their organizations
Yazar: BURCU GÜRCAN
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN URAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile örgüte ilişkin muhalif davranışlar sergileme düzeylerini incelemek ve iki değişken arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma evrenini, 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılında Ankara'nın Sincan ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 85 resmi ilköğretim kurumunda görev yapan 3286 öğretmen oluşturmakta olup, araştırmaya 344 öğretmen katılmıştır. Araştırmada, kişisel bilgilerin yanısıra Örgütsel Muhalefet Ölçeği  ve Beş Faktör Kişilik Envanteri kullanılmıştır. Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ölçek sahipleri tarafından yapılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin muhalefet etme düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Dikey muhalefete ilişkin davranışları sergiledikleri daha fazla sergiledikleri tespit edilmiştir. Araştırmada kişilik özellikleri ile muhalif davranışları arasındaki ilişkiye bakıldığında, dışadönüklük kişilik özellikleri ile dikey muhalefet arasında düşük düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Araştırma bulguları demografik değişkenlere göre incelendiğinde ise cinsiyet, kıdem, çalışma süreleri, kardeş sayıları açısında anlamlı farklılıklar tespit edilemezken; yaş, medeni durum ve sendika değişkenin örgütsel muhalefet üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the personality characteristics of teachers working in primary school institutions and the level of exhibiting dissenting behaviors related to the organization and to determine the relationship between the two variables. The population of the research consists of 3286 teachers working during the 2015-2016 academic year in 85 state primary schools and secondary schools of Sincan district of  the city Ankara and 344 teachers participated into this research as volunteers. In addition to the personal information form, the Organizational Dissent Scale and the Five Factor Personality Inventory were used in the study. The validity and reliability of the scales were carried out by the owners of the scales. The SPSS 21.0 program was used for the analysis of the data. According to the findings of the study, the level of opposition of teachers was found to be at a moderate level. It has been seen that teachers exhibit the articulated dissent behaviours more. Looking at the relationship between personal traits and dissenting behaviours in the study, it was found that extraversion personality traits and articulated dissent had a low level relationship. When the findings of the research were analyzed according to demographic variables, significant differences could not be determined in terms of gender, seniority, working time, number of siblings; however demographic variables as age, marital status and membership of the union had a significant effect on organizational dissent.