Hastane infeksiyonu etkeni olan Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae izolatlarında plazmid kökenli AmpC beta-laktamaz varlığının araştırılması /
Yazar: AYŞE İSTANBULLU TOSUN
Danışman: PROF.DR. KEMAL ALTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
ÖZET Gram negatif bakteriler arasındaki giderek yaygınlaşan ve çeşitlenen antimikrobik direnci özellikle hastanede edinilmiş infeksiyonların tedavisinde ciddi sorunlar doğurmaktadır. Önemli direnç mekanizmalarından biri beta-laktam antibiyotikleri yıkan beta-laktamaz enzimlerinin üretimidir. Beta-laktamazlar arasında saptanmaları için standart bir yöntem bulunmaması ve kazandırdıkları direncin beta-laktam inhibitörleri ile geriye döndürülememesi nedeniyle AmpC beta-laktamazlar önemli bir yere sahiptir. Bu enzimler kromozomlar ya da plazmidler üzerinde kodlanmalarına göre farklı direnç fenotiplerine yol açmaktadır. Bu çalışmada önemli hastane infeksiyonu etkeni olan E. coli ve K. pneumoniae kökenleri arasında beta-laktam direncinde baş role sahip olan GSBL' lerin yam sıra, tüm beta-laktamlara karşı direnç kazandıran plazmid kökenli AmpC lerin araştırılması amaçlandı. Çalşmamızda 01.09.2002-30.10.2003 tarihleri arasında laboratuvanmıza gönderilen üçüncü kuşak sefalosporinlerden en az birine veya sefoksitine dirençli olarak seçilen 29 E. coli ve 71 K. pneumoniae kökeni çalışmaya alındı. Uygun primerler kullanılarak GSBL' lerden TEM, SHV ve CTX, AmpC beta-laktamazlardan ise Cl ( BlacMY,BlaAmpC(atrobacter freundü), BIülaj, BI(Ibil), C2 (BlOcMY-1, BldFOX, BldMOx), C3 grubu (BldMIR, BlaAmpCfEnterobacteriaceae), BIüact) gen bölgeleri PCR yöntemleri kullanılarak araştırıldı. Çalışmamızda kullanılan 29 E. coli kökeninden 3 tanesinde (% 10.34), 71 K. pneumoniae kökeninin ise 7 tanesinde (%9.85) plazmid kökenli AmpC beta-laktamaz varlığı saptandı. Plazmid kökenli AmpC beta-laktamaz varlığı saptanan 3 E. coli kökeninin 2 tanesinde, 7 K. pneumoniae kökeninin ise 3 tanesinde çift disk sinerji yöntemi ile GSBL varlığı saptandı. Kökenlerin hepsi sefoksitine dirençli bulundu. 54Çalışmamızda saptadığımız plazmid kökenli AmpC beta-laktamazlann klinik olarak hastane infeksiyonlannda sorun oluşturmaya adaydır. Plazmid kökenli AmpC beta- laktamaz saptanan kökenlerin çoğ hastane infeksiyonlan açısından sıcak bölge olarak adlandırılan yoğun bakım birimleri ve cerrahi servislerinde yatan hastalardan izole edilen kökenlerde saptandı. Bu sıcak bölgelerde salgınlara yol açma potansiyelinden dolayı tanımlanmaları son derece önemlidir. Saptanmaları için standart bir fenotipik yöntemin bulunmadığı plazmid kökenli AmpC beta-laktamazlar konusundaki bilgiler yurdumuzda son derece kısıtlıdır. Plazmid kökenli AmpC beta-laktamazlann oluşturdukları tehlikenin boyutlarını daha iyi ortaya koyulabilmesi için yoğun bakım birimleri ve cerrahi servislerine yönelik sistemli izleme çalışmalarının yapılması yardımcı olacaktır. Bu servislerde en sık sorun oluşturan E. coli ve K. pneumoniae kökenlerinde plazmid kökenli AmpC beta-laktamazlann varlığının azımsanmayacak boyutlarda olduğunu gösteren çalışmamız bu bağlamda yurdumuzda gerçekleştirilmiş ilk geniş kapsamlı çalışmadır ve sorunun boyutlarının diğer ülkelerle benzer olduğunu göstermektedir. 55

Abstract:
SUMMARY Increasing and diversifying antimicrobial resistance among Gram negative bacteria leads to serious problems especially in the treatment of hospital acquired infections. One of the most important resistance mechanism is the production of beta-lactamase enzymes which degragate beta-lactam antibiotics. Among beta-lactamase AmpC beta-lactamases have an important position since there is no standart methods for the detection of these class of enzymes and the resistance conferred by this class is not reversible with conventional beta-lactamase inhibitors. AmpC beta-lactamases confer different resistance patterns according to they are encoded on plasmids or bacterial chromosomes. In this study we aimed to investigate the occurence of plasmid encoded AmpC beta- lactamases which confer resistance against nearly to all beta-lactams along with extended spectrum beta-lactamases (ESBL) which play leading role in the beta-lactam resistance among E. coli and K. pneumoniae strains which are important agents of hospital acquired infections. Between 01.09.2002-30.10.2003 29 E. coli and 71 K. pneumoniae strains resistant at least against one third generation cephalosporins and or the cefoxitin were selected among the isolates from clinical materials. ESBLs were screened using appropriate primers for TEM, SHV and CTX enzymes, among AmpC beta-lactamases CI ( BIucmy, BldAmpCfOtrobacter fieundü), BlüLAT, BIübil)) C2 {BldcMY-1, BlttFOX, BIOmOx), C3 grubu (BlüMIR, BlaAmpC(Enterobacteriaceae), BIüact) groups were investigated by PCR using spesific primers 3/29 (%10.34) E. coli and 7/71(%9.85) K. pneumoniae strains for ESBL either genotypically or phenotypically harbored plasmid encoded AmpC beta-lactamases. All of AmpC positive strains were resistant against cefoxitin. As also indicated by the results of our study; production of plasmid encoded AmpC beta-lactamases will confer significant problem in the treatment of hospital acquired infections. Majority of plasmid encoded AmpC beta-lactamases were positive the strains which were isolated from the patients in intensive care units and surgery services which are 56called "hot zones" for hospital acquired infections. Detection of this enzyme class in these hot zone is very important, because of the potential cause of outbreaks. Due to lack of standardized phenotypic method for detection of plasmid encoded AmpC beta-lactamases the data about them is very limited in our country. Systematic survelliance of intensive care units and surgery services will be help to outline the magnitude of the threat conferred by plasmid encoded AmpC beta-lactamases. Our study indicating the considerable rate of the plasmid encoded AmpC beta-lactamases among E. coli and K. pneumoniae strains which are more frequent problematic agents of hospital acquired infections, is the first large scale study in our country in this contects.Our results show that the magnitude of the threat is being comperable with other countries. 57