Toksik liderlik davranışlarının örgütsel depresyona ve örgüt temelli benlik saygısına etkisi
The effect of toxic leadership behaviors on organizational depression and organization based self-esteem
Yazar: ADEM DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Liderlik = Leadership ; Marketler = Markets ; Perakende sektörü = Retail sector ; Toksik liderlik = Toxic leadeship ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel depresyon = Organizational depression

Özet:
Bu çalışmanın amacı; gıda perakende sektöründe çalışanların algılanan toksik liderlik davranışları ile örgütsel depresyon ve örgüt temelli benlik saygısı arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda ele alınan demografik değişkenlerle (Yaş, eğitim durumu, şirket içi statü, aylık gelir, gelir memnuniyeti vb.) bağımlı değişkenler (Toksik liderlik algısı, örgütsel depresyon ve örgüt temelli benlik saygısı) arasında anlamlı ilişki olup olmadığı araştırılacak, demografik değişkenler (Eğitim durumu, şirket içi statü, yaş, cinsiyet, medeni durum, statüdeki görev yılı, gelir memnuniyeti, vb.) temelinde oluşturulan gruplar arasında bağımlı değişken düzeyleri bakımından anlamlı fark olup olmadığı incelenecektir. Ayrıca algılanan toksik liderlik düzeylerinin örgütsel depresyona ve örgüt temelli benlik saygısı üzerindeki etkisi ile, örgütsel depresyonun örgüt temelli benlik saygısını yordayıcı etkisi incelenecektir. 
Araştırmada, amaca uygun olarak ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul geneli gıda perakende sektöründe market çalışanları, örneklemini ise uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen tesadüfi olarak seçilen 370 kadın ve erkekten oluşan karma market çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmada araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Form ile katılımcıların algıladıkları toksik liderlik düzeylerini ölçmek için geliştirilmesi Schmidt, Türkçeye uyarlaması  Çelebi, Güner ve Yıldız çalışması ile yapılan Toksik Liderlik Ölçeği, örgütsel depresyon düzeyini ölçmek için Sezer tarafından geliştirilen Örgütsel Depresyon Ölçeği ve şirket içinde benlik saygılarını ölçmek için Pierce ve vd tarafında geliştirilen Erden tarafından Türkçeye uyarlanan Örgüt Temelli Benlik Saygısı Ölçeği veri toplamak için kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Yapılan istatistiksel analizler neticesinde elde edilen bulgulara göre market çalışanlarının toksik liderlik ile örgütsel depresyon düzeyleri arasında ve depresyon ile benlik saygısı arasında olumlu ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiş, toksik liderlik ile benlik saygısı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Gruplar arası karşılaştırma sonuçlarına göre market çalışanlarının benlik saygısı düzeyleri medeni duruma göre evli olanların lehine olarak farklılaşmıştır. Gelir memnuniyeti ve ilişki memnuniyeti arttıkça benlik saygısı artmakta, örgütsel depresyon seviyesi azalmaktadır. Çalışma arkadaşlarıyla ilişki memnuniyeti arttıkça algılanan toksik liderlik davranışı azalmaktadır. İşten ayrılma değişkenine göre yöneticiden kaynaklı işten ayrılma nedeninin diğer işten ayrılma nedenlerinden daha yüksek örgütsel depresyon düzeyi ve toksik liderlik davranışı algıladıkları görülmektedir. Doğrusal basit regresyon analizi sonucunda toksik liderlik algısının örgütsel depresyonu anlamlı olarak yordadığı ve örgütsel depresyonun örgüt temelli benlik saygısını yordadığı bulunmuştur. Elde edilen veriler ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study; The aim of this study is to examine the relationship between perceived toxic leadership behaviors of employees in the food retail industry, organizational depression and organizational-based self-esteem. For this purpose, it will be investigated whether there is a significant relationship between the demographic variables (age, education status, in-company status, monthly income, income satisfaction, etc.) and dependent variables (toxic leadership perception, organizational depression and organization-based self-esteem). It will be examined whether there is a significant difference between the groups formed on the basis of gender, marital status, age, education level, in-company status, years of employment in the status, income satisfaction, etc., in terms of dependent variable levels. In addition, the effect of perceived toxic leadership levels on organizational depression and organizational-based self-esteem, and the predictive effect of organizational depression on organizational-based self-esteem will be examined.
In the research, relational screening method was used in accordance with the purpose. The universe of the research consists of market employees in the food retail sector in Istanbul, and the sample consists of mixed market employees consisting of 370 men and women selected randomly, determined by convenient sampling method. The Personal Information Form developed by the researcher to collect data in the study, the Toxic Leadership Scale developed by Schmidt and adapted to Turkish by Çelebi, Güner and Yıldız to measure the perceived toxic leadership levels of the participants, the Organizational Depression Scale developed by Sezer to measure the level of organizational depression and the internal The Organization-Based Self-Esteem Scale developed by Pierce et al. and adapted into Turkish by Erden was used to measure self-esteem. The obtained data were analyzed with the SPSS program.
According to the findings obtained as a result of the statistical analyzes, a positive and significant relationship was found between the levels of toxic leadership and organizational depression, and between depression and self-esteem, and no significant relationship was found between toxic leadership and self-esteem. According to the results of the comparison between the groups, the self-esteem levels of the market employees differed in favor of the married ones according to the marital status. As income satisfaction and relationship satisfaction increase, self-esteem increases and the level of organizational depression decreases. As relationship satisfaction with colleagues increases, perceived toxic leadership behavior decreases. According to the variable of leaving the job, it is seen that the reason for leaving the job due to the manager is higher than the other reasons for leaving the job, and they perceive the level of organizational depression and toxic leadership behavior. As a result of linear simple regression analysis, it was found that toxic leadership perception significantly predicted organizational depression and organizational depression predicted organization-based self-esteem. The data obtained were discussed within the framework of the relevant literature.