Türkiye açısından politika faizi ile temel ekonomik ve mali değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between policy interest rate and key economic and fiscal variables in the context of Turkey
Yazar: ŞÜKRAN MANKA KUMRU
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜM GÜRLER HAZMAN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmada Türkiye açısından politika faizinin temel ekonomik ve mali değişkenler üzerinde etkisi incelenmektedir. Çalışmada ilk olarak para politikası araçlarında 2008 küresel kriz sonrasındaki süreçte yaşanan değişim ve bu değişimin nedenleri araştırılmıştır. Daha sonra faiz koridoru uygulamasının etki kanalları, seçilmiş ülke örneklerinin faiz koridoru stratejileri incelenmiştir. Türkiye'de yeni politika bileşiminde uygulanan para politikası araçları ele alınmıştır. 2010 yılı sonlarından itibaren TCMB'nin kullanmaya başladığı faiz koridoru aracının oluşturulan yeni sisteme geçiş süreci incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde 2013-2023 yılları arasında TCMB tarafından belirlenen politika faiz oranları ile temel ekonomik ve mali değişkenlerden olan enflasyon, büyüme, cari açık ve bütçe açığı ilişkisi analiz edilmiştir. Analiz yöntemi olarak trend analizi kullanılmıştır. Trend analizi yapılırken politika faizi yıllık ortalama oranları baz alınmıştır. Politika faizi ortalama oranları, her yıl özelinde aylık açıklanan politika faizi oranları toplanarak 12' ye bölünmesiyle yıllık ortalaması hesaplanmıştır. Yıllık yüzdesel politika faiz oranı değişimine ait bilgiler ise, bir önceki yıl ortalama politika faizi oranı baz alınarak hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda politika faizi ile enflasyon, büyüme, cari açık ve bütçe açığı arasında ilişki olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
This study examines the impact of the policy interest rate on key economic and fiscal variables in the context of Turkey. Initially, the changes in monetary policy instruments following the 2008 global crisis and the reasons behind these changes are investigated. Subsequently, the transmission channels of the interest rate corridor implementation and the interest rate corridor strategies of selected country examples are analyzed. The monetary policy instruments applied in the new policy mix in Turkey are discussed. The transition process to the new system involving the interest rate corridor tool, which the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT) began to use from the end of 2010, is examined. In the final section of the study, the relationship between the policy interest rates set by the CBRT between 2013 and 2023 and key economic and fiscal variables such as inflation, growth, current account deficit, and budget deficit is analyzed. Trend analysis is used as the analytical method. While conducting the trend analysis, the annual average rates of the policy interest rate are taken into account. The average annual policy interest rates are calculated by summing the monthly announced policy interest rates for each year and dividing by 12. The information regarding the annual percentage change in the policy interest rate is calculated based on the average policy interest rate of the previous year. As a result of the study, it is understood that there is a relationship between the policy interest rate and inflation, growth, current account deficit, and budget deficit.