Radyasyonlu alanlarda çalışan sağlık personellerinde tükenmişlik farkındalığı ve düzeyinin araştırılması
Investigation of burnout awareness and level of health personnel working in radiation field
Yazar: HATİCE DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. EBRU EMİNE ŞÜKÜROĞLU
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyondan korunma = Radiation-protection ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Radyasyon, dalgalar, parçacıklar veya fotonlar adı verilen enerji paketleri şeklinde
yayılmaktadırlar. Radyo ve televizyon iletişimini sağlayan radyo dalgaları, tıpta
kullanılan röntgen, güneş ışığı vb. günlük hayatımızda alışık olduğumuz radyasyon
türlerindendir. Radyoloji ve Nükleer teknolojinin hızla gelişmesi, radyasyonun tıpta
kullanımına ilişkin yoğun araştırma ve geliştirme çalışmaları nükleer tıbbın kurulmasına
yol açmıştır. Radyoloji ve Nükleer Tıp gibi radyasyon içeren alanlar sadece insanların
üzerinde olumlu etkileri değil aynı zamanda olumsuz etkileri de bulunmaktadır. İnsan
sağlığını önemli derecede tehdit eden radyasyon özellikle sağlık sektörü çalışanlarında
aşırı iş yükü oluşturmakla birlikte bir takım psikolojik durumlara neden olabilmektedir.
Radyasyon etkilerinden olan ve sağlık çalışanlarında gözlemlenen psikolojik
durumlardan bir tanesi de tükenmişlik sendromu olarak bilinmektedir. Bireylerin
bulunduğu iş ortamında kendilerini rahat ve mutlu hissetmelidir. Çünkü birey iş alanında
bazı istenmeyen durumlarla karşılaştığında ister istemez kendisini ve çevresindekileri
negatif yönden etkilenmektedir. Tükenmişlik belirtileri, maddi ve manevi değerlerin
kaybı, sorunların üstesinden gelememe, duyarsızlaşma, kendini sürekli başarısız
hissetme, madde kullanım bozukluğu, depresyon ve psikolojik bozukluklardır. Bu
belirtilere yönelik önlemler alınmadığında ciddi sonuçlara neden olabilirler. Yapılan bu
çalışmada iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ile çalışan sağlık çalışanlarında tükenmişlik
farkındalığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma hastanelerin çeşitli birimlerinde
çalışan 154 sağlık çalışanı üzerinde gerçekleştirilmiş olup elimizde sonuçları SPSS 24.0
programı aracılığı ile analizi yapılmıştır.

Abstract:
Radiation is emitted in the form of waves, particles or energy packets called
photons. Radio waves that provide radio and television communication, x-rays used in
medicine, sunlight, etc. It is one of the types of radiation we are used to in our daily life.
The rapid development of radiology and nuclear technology, intensive research and
development studies on the use of radiation in medicine have led to the establishment of
nuclear medicine. Radiation-containing fields such as Radiology and Nuclear Medicine
not only have positive effects on people, but also have negative effects. Radiation, which
threatens human health significantly, creates an excessive workload, especially in the
health sector, and can cause a number of psychological conditions. One of the
psychological conditions observed in health workers, which is one of the effects of
radiation, is known as burnout syndrome. Individuals should feel comfortable and happy
in their work environment. Because when the individual encounters some undesirable
situations in the workplace, he and the people around him are unavoidably affected
negatively. The symptoms of burnout are loss of material and moral values, inability to
overcome problems, depersonalization, constantly feeling unsuccessful, substance use
disorder, depression and psychological disorders. These symptoms can cause serious
consequences if precautions are not taken. In this study, it is aimed to determine the
awareness of burnout in healthcare workers working with ionizing radiation sources. The
study was carried out on 154 health workers working in various units of hospitals, and
the results were analyzed using the SPSS 24.0 program.