İkinci dil Türkçede edim bilimsel yetkinliğin geliştirilmesine yönelik yazma etkinlikleri
Writing activities for developing pragmatics in Turkish as a second language
Yazar: ECE PİRİM
Danışman: DOÇ. DR. CELİLE EREN ÖKTEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Edimbilim = Pragmatics ; Söz edimleri = Speech acts ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma aktivitesi = Writing activity ; Yazma becerisi = Writing skills ; İkinci dil = Second language ; İkinci dil öğretimi = Second language teaching

Özet:
Bu çalışmada ikinci dil olarak Türkçe öğrenmekte olan öğrencilerin söz edimi
kullanımlarını artırmak ve edim bilimsel yetkinliklerini geliştirmek için çeşitli yazma
etkinlikleri önerilmiştir. J. L. Austin'in 1955'te ileri sürdüğü ve 1979'da John
Searle'ün geliştirdiği söz edimi kuramı araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Bu
kuramdan hareketle ikinci dil ve yabancı dil öğretiminde edim bilimsel yaklaşımın
nasıl ele alındığı konusunda bir alan araştırması yapılmıştır. Daha sonra İstanbul A2
ve B1 Türkçe kitaplarındaki (2018) konular incelenerek danışma, bilgi isteme, sohbet
başlatma, tavsiye verme gibi söz edimlerine kitapta ne sıklıkta yer verildiği ve
öğrencilerin yeni söz edimi üretmelerine olanak verilip verilmediği tespit edilmiştir.
Bununla birlikte öğrencilerin, kitap üzerinde ve kitap dışı materyallerle
gerçekleştirdikleri yazma etkinliklerinde nasıl ve ne kadar söz edimi ürettikleri ve
üretilen çıktıların ADOÇP (Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı) A2 ve B1 edim
bilimsel yeterlilik ölçütlerini karşılayıp karşılayamadığı incelenmiştir. Çalışmanın
örneklemini, 2018-2019 akademik yılı boyunca İstanbul'da uluslararası bir İmam
Hatip Lisesine gitmekte olan 12 yabancı öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın
yöntemi eylem araştırmasıdır. Bu araştırmada, bir soruna yönelik uygulamanın
gelişmesini sağlamak amacıyla uygulama odaklı eylem araştırmasından
yararlanılmıştır. Veriler gözlem, etkinlikler, çalışma kağıtları, WDCT (Writing
Discourse Completion Test) yoluyla toplanmıştır. Çalışma sonucunda, öğrencilerin
yazma becerisindeki metin oluşturma farkındalıkları artarak söz edimlerini kullanırken
farklı durumlara uyarlayabildikleri, bağlaşıklık ve tutarlılık açısından daha doğru
ifadeler ürettikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it has been proposed various writing activities in order to improve
pragmatic competence of the students who learn Turkish as a second language. The
speech acts theory, which brought forward by J. L. Austin in 1955 and developed by
John R. Searle in 1979 forms the basis of the research. Based on this theory, field
research has been conducted on how the pragmatic approach to performance in a
second language and foreign-language teaching is handled. Afterwards, the subjects in
the Turkish Main Course Books of Istanbul A2 and B1 (2018) were examined and it
was determined how often the speech acts such as consultation, requesting
information, starting a conversation, giving advice were included in these books and
whether the students were allowed to produce new speech acts. In addition, how and
how much speech acts were produced by the students during the writing activities they
carried out on books and with non-book materials was examined. The sample of the
study consists of 12 foreign students attending an international Imam Hatip High
School in Istanbul during the 2018-2019 academic year. The research method is action
research. In this study, application-oriented action research was used to develop the
practice for a problem. Data were collected through observation, activities, worksheets
and WDCT (Writing Discourse Completion Test). As a result of the study, it was found
that students' awareness of text-making in writing skills increased and they could adapt
to different situations while using verbal expressions and produce more accurate
expressions in terms of cohesion and coherence.