Hatay-altınözü ilçesinde zeytin üreticilerinin girdi kullanım düzeyi ve tarımsal kredi ihtiyaçlarının belirlenmesi
Determination of input utilisation level and agricultural credit needs of olive producers in Hatay-Altınözü district
Yazar: FATMA CAN ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR DEMİRTAŞ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Hatay ili Altınözü ilçesinde geçim kaynaklarının büyük bir bölümünü zeytinden sağlayan üreticilerinin girdi kullanım düzeyi ve miktarları, girdi temininde kullanılan kaynaklar ve tarımsal kredi ihtiyaçlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini 80 tarım işletmesinden anket yoluyla toplanan birincil veriler oluşturmuştur. Örnek işletmeler, 1-10 da 43 işletme, 11-25 da 20 işletme ve 26 da üstü 17 işletme olarak gruplara ayrılmış ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Karşılaştırmalar çapraz tablolar ve yüzde oranlarla yapılmıştır. Üreticilerin yaş ortalaması 51, aile üyesi 5,6 kişi, %55 ilk-orta öğrenim düzeyi eğitim ve 31 yıllık zeytin üretimi deneyimi vardır. Üreticilerin ortalama zeytin bahçesi 16,6 da, parsel sayısı 2,3 ve %84 mülk arazilerden oluşmuştur. Bölgedeki zeytin üreticilerinin tarımsal örgütlenme düzeyi çok düşüktür. Bahçelerde toprak işleme, budama, ilaçlama ve hasat işlemlerinde aile işgücü kullanımı yaygın olup bahçelerde kurak koşullarda üretim yapılmaktadır. Üreticilerin %23'ü zeytin bahçesinde tarım sigortası yaptırmıştır. Üreticilerin ortalama zeytin satış fiyatı 4,5 ₺/kg, zeytinyağı satış fiyatı da 18,7 ₺/kg olarak gerçekleşmiştir. Zeytin üreticileri işletme başına ortalama 59,9 bin ₺ kredi ve 2,1 bin ₺ tarımsal destekten yararlanılmıştır. Üreticilerin bir üretim döneminde ihtiyaç duyduğu işletme sermayesi miktarı 31,7 bin ₺/işletme olarak hesaplanmıştır. Bunun %73'ü işgücü giderleri, %10 malzeme alımı, %4 çeki gücü gideri ve %13 diğer giderlerden oluşmuştur. Küçük ölçekli zeytin üreticilerinin kullandığı tarımsal kredi ve yararlandığı tarımsal destekleme miktarı ihtiyaç duyulan miktarın çok altında kaldığı belirlenmiştir. Araştırma alanı olan Altınözü ilçesindeki zeytin üreticilerinin %81'inin zeytin bahçesi alanı 20 dekarın altındadır. Bu işletmelerin geliştirilebilmesi ve üretime devam edebilmesi için tarımsal örgütlenme, yeterli destek ve kredi kaynaklarına ulaşım, üretim tekniklerini geliştirme, sulama, genç üreticilerin sektöre katılımı, üretimde verim ve kalite artışını sağlama gibi konularda sektörün tüm paydaşları arasında işbirliğinin sağlanması ve ortak çalışmaların hayata geçirilmesi gerekir.

Anahtar Kelimeler: Zeytin, Girdi kullanımı, Kredi ihtiyacı, Altınözü-Hatay

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the level and amount of input utilisation, the resources used in input supply and agricultural credit needs of the producers who provide a large part of their livelihoods from olives in Altınözü District of Hatay Province. The main material of the study consisted of primary data collected from 80 agricultural enterprises through questionnaires. Sample enterprises were divided into groups as 43 enterprises in 1-10 da, 20 enterprises in 11-25 da and 17 enterprises over 26 da and comparisons were made. Comparisons were made with cross tables and percentage ratios. The average age of the producers was 51 years, 5.6 family members, 55% had primary and secondary education and 31 years of olive production experience. The average olive orchard of the producers was 16.6 da, the number of parcels was 2.3 and 84% of the olive groves were property lands. The level of agricultural organisation of olive producers in the region is very low. The use of family labour force is common in soil cultivation, pruning, spraying and harvesting operations in the orchards and production is carried out under arid conditions in the orchards. 23% of the producers have agricultural insurance for their olive groves. The average sales price of olives and olive oil was 4.5 ₺/kg and 18.7 ₺/kg, respectively. Olive producers benefited from an average of 59.9 thousand ₺ credit and 2.1 thousand ₺ agricultural support per enterprise. The amount of working capital needed by producers in a production period was calculated as 31.7 thousand ₺/enterprise. Of this, 73% was composed of labour expenses, 10% of material purchases, 4% of traction power expenses and 13% of other expenses. It has been determined that the amount of agricultural credits and agricultural support utilised by small-scale olive producers is far below the amount needed. The olive orchard area of 81% of the olive producers in Altınözü district, which is the research area, is below 20 decares. In order for these enterprises to be developed and to continue production, it is necessary to ensure cooperation among all stakeholders of the sector on issues such as agricultural organisation, access to adequate support and credit resources, development of production techniques, irrigation, participation of young producers in the sector, increasing yield and quality in 

Key Words: Olive, Input use, Credit need, Altınözü-Hatay