Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığında endoplazmik retikulum stres ilişkili lipit birikimi ve hücre ölümü
Role of er stress on lipid accumulation and cell death in hypercholesterolemia induced nonalcoholic fatty liver disease
Yazar: TUĞÇE DEMİREL
Danışman: PROF. DR. NESRİN KARTAL ÖZER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Endoplazmik retikulum = Endoplasmic reticulum ; Hücre ölümü = Cell death ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Kolesterol = Cholesterol ; Lipidler = Lipids ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Yüksek kolesterollü diyet ile oluşturulan NAYKH' da ER stresin lipit birikimi ve hücre ölüm mekanizmaları üzerindeki etkilerini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, 2-4 aylık 24 adet erkek albino tavşan 4 gruba ayrıldı: 1) Kontrol grubu; vitamin E den fakir yem ile beslendi. 2) Kolesterol grubu; %2 kolesterol içeren vitamin E'den fakir yem ile beslendi. 3) Kolesterol + vitamin E grubu; vitamin E den fakir yem ile beslendi ve vitamin E i.m. olarak 50 mg/kg/gün uygulandı. 4) Vitamin E grubu; vitamin E i.m. olarak 50 mg/kg/gün uygulandı. Sekiz hafta sonunda, tavşanlardan kan örnekleri ve karaciğer dokuları alındı. Karaciğer dokuları makroskopik olarak incelendi ve fosfo-IRE1, fosfo-PERK, Grp94, Grp78, Bax, Kaspaz 9 protein düzeyleri immunblotlama tekniği, IRE1, PERK, Grp94, Grp78 mRNA ekspresyonları qPCR tekniği ile belirlendi. 
Bulgular: Kolesterol ile beslenen tavşanların karaciğer dokularında lipit birikimi ve nodüler yapılar gözlenirken, vitamin E verilen tavşanlarda lipit birikiminin azaldığı gözlendi. Karaciğer dokusunda fosfo IRE1, GRP94, GRP78 CHOP, Bax protein ekspresyonlarının kolesterol grubunda kontrollere göre arttığı bulundu. Vitamin E grubunda kontrol grubuna göre GRP78, IRE1 ve PERK mRNA düzeylerinde artma görülürken GRP94 mRNA düzeyinin vitamin E verilmesiyle anlamlı bir şekilde azaldığı gözlemlendi 
Sonuçlar: Çalışmamız, kolesterolden zengin diyetin ER stres ve ilişkili apoptotik yolak aracılığıyla NAYKH gelişimini tetikleyebileceğini ve vitamin E' nin bu mekanizmalar üzerinden koruma etkisi olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to clarify the effects of ER stress, that is induced by high cholesterol diet, on lipid accumulation and apoptotic cell death mechanism.
 Methods: Twenty-four male albino rabbits were assigned randomly to four groups: 1) Control group; vitamin E deficient diet, 2) Cholesterol group; vitamin E deficient diet containing 2% cholesterol 3) Cholesterol+Vitamin E group; vitamin E deficient diet containing 2% cholesterol with daily intramuscular injections of vitamin E (50 mg/kg) and 4) Vitamin E group; vitamin E deficient diet with daily intramuscular injections of vitamin E (50 mg/kg). After eight weeks, blood samples and liver tissues were collected. The consequences of hypercholestrolemic diet and vitamin E effect in liver tissues were examined by macroscopically and further determined by immunoblotting (phospho-PERK, phospho-IRE1, Grp94, Grp78, Bax, and Caspase 9 protein levels) and by qPCR methods (PERK, IRE1, Grp94, Grp78 mRNA levels). 
Results: While cholesterol fed rabbits exhibited increased lipid accumulation and nodular sctructures compared to control, vitamin E supplementation with high cholesterol diet showed its effect by decrease this accumulation in liver. Additionally, protein expressions of well known ER stress and apoptosis markers (phospho IRE1, Grp94, Bax and CHOP) were found to induce in cholesterol group. Additionally, GRP78, IRE1 and PERK mRNA expressions were observed as increased in vitamin E group compared to control group. 
Conclusion: Our results demonstrated that cholesterol-rich diet may induce NAFLD development, through the activation of ER stress and apoptosis, and vitamin E supplementation showed its protective effect.