Gecikmiş modernlik, ulusal kimlik ve Türk sineması
Belated modernity, national identity and Turkish cinema
Yazar: UMUT TÜMAY ARSLAN YEĞEN
Danışman: PROF.DR. NİLGÜN ABİSEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Arslan-Yeğen, Umut Tümay, Gecikmiş Modernlik, Ulusal Kimlik ve Türk Sineması,Danışman: Prof. Dr. Nilgün Abisel, 488 s.Gecikmiş modernlik deneyimi hakkındaki sosyal ve insani bilimlerdeki tartışmalardan yolaçıkan bu çalışma, 1950-1980 arası Türk sinemasını, ulusun kendi üzerine düşünmesineimkan veren hayali bir ayna olarak incelemektedir. Psikanalitik ideoloji kuramınınkavramsal teçhizatı yardımıyla tez, gecikmiş modernliğin yaralarının ve izlerininperdelenmesi yoluyla sinemada ulusal-popüler muhayyilenin biçimlendirilişinin izini sürer.Bu çözümleme yatay ve dikey iki düzeyde gerçekleştirilir. İlk düzeyde, hakikilik arayışı veDoğu/Batı, ruh/beden, orijinal/züppe, eril/dişil arasındaki yarılmalarda tezahür edengecikmiş modernliğin izleri araştırılmaktadır. İkinci düzeyde ise, hem Türk sineması hemde Türk sineması üzerine düşünceler, temellerini psikanalizden alan bir (ulusal-) melankolikavrayışıyla çözümlenmektedir. Burada, kayıp, ayrılma, yarılma, sürüklenme veulusallıktan türeyen kültürel belirsizliklerde temellenen melankoli, Türk sinemasınıokumak ve genel olarak sinemada arzunun temsillerini anlamak için esaslı bir araç olarakaçığa çıkarılmaktadır. Türk sinemasının bariz mecazı olan melankolik anlatının kat edilmeçabası sonucunda tez, Türk sinemasında modern-sinemasal yücenin hangi biçimler içindegöründüğü sorusunu cevaplamaktadır.

Abstract:
Arslan-Yeğen, Umut Tümay, Belated Modernity, National Identity and Turkish Cinema,Doctoral Thesis, Advisor: Prof. Dr. Nilgün Abisel, 488 p.Drawing on the debates concerning the experience of belated modernity, this studyillustrates how Turkish cinema in the years between 1950 and 1980 happened to be theimaginary mirror in which a nation ?reflects? itself. With the help of the psychoanalyticaltheory of ideology, the dissertation explores how national-popular imagination appeared incinema in the course of screening the (sexual, political and social) wounds and traces ofbelated modernity. This exploration is carried out on two levels, one horizontal and theother vertical. On the first level, the traces of belated modernity which appear in the pursuitof the authentic and in the splits between the East and the West, spirit and body, originaland dandy, masculine and feminine are investigated. On the vertical level, the dissertationanalyzes both Turkish cinema and the reflections on it by virtue of a psychoanalyticallybased theory of (national-) melancholia. Grounded in the cultural ambiguities of loss,separation, split, drift and nationality, melancholia is argued to be an essential tool forreading Turkish cinema and for understanding representations of desire in the cinema ingeneral. The dissertation concludes with an attempt to traverse this melancholic narrative,the conspicuous trope of Turkish cinema. It is this attempt which delineates the form(s) inwhich the modern-cinematic sublime appears in Turkish cinema.