İbrâhîm Mevlidi (İnceleme-metin)
Ibrahim's Mawlid (Analysis-text) doğum zamanı
Yazar: NEFİSE KUTLU
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM YAKAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini edebiyat = Religious literature ; Mevlid = Mawlid ; Süleyman Çelebi = Süleyman Çelebi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İbrahim Efendi = İbrahim Efendi

Özet:
Yer ve zaman ismi olarak "doğum yeri" ve "doğum zamanı" anlamında kullanılan mevlit kelimesi, toplum gelenek ve göreneklerine göre farklı bir anlam kazanmış ve Hz. Muhammed (S.a.v.)'in doğum günü ve bugünü anlatan eser ve de bugünde yapılan merasim haline gelmiştir. Mevlit'in ilk örnekleri 10.asırda verilmeye başlanmıştır. Mevlit ibaresi ise ilk defa eser ismi olarak ilk defa 13.asırda karşımıza çıkmaktadır.  Arap edebiyatının önemli şiir türlerinden olan methiye içerisinde Hz. Muhammed'e yapılan övgüler önemli yer tutmaktadır. Hz. Peygamber'in vefatından sonra bu methiyelere bağlı olarak yeni türler gelişmiştir. Mevlit de bu dinî edebi türlerden biridir. "İbrâhîm Mevlidi" adlı bu çalışmanın amacı; İslam sonrası Türk edebiyatında önemli bir yere sahip mevlit türünün bir örneği olan bu eseri bilim dünyasına kazandırmaktır. İlk olarak mevlit türüne genel olarak değinilmiş, ilk ortaya çıktığı dönem ve gelişiminden bahsedilmiştir. İslam medeniyetinde, Osmanlı Devleti kültür ve medeniyetinde kutlamaların başlangıcı ve mevlidin İslam dünyasının lideri bir devlet tarafından verilen önemden bahsedilmiştir; ayrıca Türk edebiyatında daha önce yazılmış bu türdeki eserler ve yazarları hakkında bilgi verilmiştir. Giriş bölümünde yine mevlid türünün sekt-i melih örneği diğer mevlitlere örnek teşkil eden Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'n-Necât'ından bahsedilmiştir. Akabinde üzerinde çalıştığımız mevlit şairi İbrâhîm'in hayatı ve edebi kişiliğinden söz edilmiştir. Eserin yazıldığı tarih, nazım şekli gibi dış özellikleri ile inceledikten sonra, manzum didaktik türde olan eserin muhteva özelliklerine bahsedilmiş ve asıl metne geçilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: İbrâhîm, Doğum zamanı, Mevlid, Osmanlı Devleti, Süleyman Çelebi

Abstract:
The word mawlid, which is used as a place and time in the sense of "place of birth" and "time of birth", has gained a different meaning according to the customs and traditions of society and it has become Hz. Muhammad (s.a.v.)'s birthday, the work that describes his birthday and the ceremony held on this day. The first examples of Mawlid began to be given in the 10th century. The term Mawlid appears as the name of the work for the first time in the 13th century. In eulogy, which is one of the most important types of poetry in Arabic literature, Hz. Muhammad praises are very important. After the death of the Prophet, new species developed due to these eulogies. Mawlid is also one of these religious literary genres. The purpose of this study, "Ibrahim's Mawlid (Analysis, Text)", is to bring this work which is an example of the Mawlid genre which has an important place in Turkish literature after Islam to the world of science. First, the type of mawlid is mentioned in general and then the period it first emerged and its development are mentioned in this study. In the Islamic world, the beginning of the Mawlid celebrations in the Ottoman State and civilization and the importance given to the Mawlid by the leader state of Islamic world are mentioned and in addition, information about the works written in this genre in Turkish literature and their authors are given. In the introduction part, Süleyman Çelebi's work "Vesiletü'n Necat", which is an example of good pause of the Mawlid type and an example for the other mawlids, is mentioned. Subsequently, the life and literary personality of the Mawlid poet Ibrahim was mentioned. After examining the external features of the work such as the date and the verse's form, first the content features of the mawlid, which is the didactic type of verse, are mentioned and then the original text is mentioned. 
Key words: İbrahim, Time of Birth, Mawlid, Ottoman Empire, Süleyman Çelebi.