Enjeksiyon yöntemi ile amonyum gübrelemesinin (=En-Güb) buğday vejetasyonu altında toprakta nitrifikasyona ve bazı besin elementlerinin alımına etkisi
The effect of ammonia fertilization by injection (CULTAN) method on nitrification and the uptake some of nutrients under wheat vegetation
Yazar: HESNA PAMİRALAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÖK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde yeni bir gübreleme yöntemi olan ?Enjeksiyon Yöntemi? (En-Güb) ile amonyum gübrelemesinin buğday vejetasyonu altında toprakta geleneksel gübreleme ile karşılaştırmalı olarak nitrifikasyona ve biyolojik aktivite parametresi olarak toprakta CO2 üretimi, Dehidrogenaz enzimi aktivitesi (DHA) ile bitkide dane verimi, biyomas verimi, bazı besin elementlerinin alımına ve diğer bazı bitkisel parametrelere etkisi araştırılmıştır. Amonyumun sıvı halde toprağa enjekte edilmesine dayanan bu yöntemin uygulanması ile geleneksel gübrelemeye kıyasla ülkemizde Çukurova gibi önemli derecede buğday üretimi yapılan alanlarda nitrifikasyonun izlenmesi, N alım etkinliğinin artıp artmayacağının belirlenmesi ve enjeksiyon gübrelemenin bazı mikroelementlerin alımına olası etkilerinin araştırılması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre enjeksiyon uygulamasında ilk ölçüm döneminde diğer uygulamalara oranla amonyum azotunun belirgin şekilde yüksek olduğu, izleyen dönemlerde bu farkın kaybolduğu, CO2 üretimi bakımından uygulamalar arası belirgin fark olmadığı, Dehidrogenaz enzim aktivitesi ve pH değişimi bakımından uygulamalara bağlı değişiklikler olduğu görülmüştür. Ayrıca dane verimi ve biyomas verimlerinin en yüksek Enjeksiyon%100 uygulamasında (24 kg N/da) elde edildiği, bunu Geleneksel%100 uygulamasının izlediği; %70 N uygulamalarında ise daha düşük verim değerleri elde edildiği tesbit edilmiştir. Birim alandan dane ve kök üstü biyomas ile kaldırılan azot miktarının da N uygulama miktarlarına bağlı olarak artış gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study (first in Turkey), the effect of ammonia fertilization on nitrification, CO2 release and activation of dehydrogenase enzyme as parameters of the biological activity of soil and grain yield, biomass, uptake some of nutrients under wheat vegetation and effect on some of plant parameters were investigated in comparison to CULTAN and conventional fertilization methods. The aim of this study was based on the injection of liquid ammonia into the soil in comparison to conventionally applied fertilization in the widely spread wheat cultivation areas of Turkey (Çukurova). The study included the monitoring of nitrification, the determination of N and investigation of the possible effects of the `injection fertilization? to the uptake of some micronutrients. According to the results for the first measurement period, ammonium nitrogen applied as CULTAN is significantly higher than in the other applications, where this difference disappeared in the subsequent periods. There WERE no significant differences between the applications in terms of CO2 production, dehydrogenase enzyme activity and pH changes. Moreover, the highest grain yield and biomass obtained in the 100% CULTAN (24 kg N / ha) application was followed by the traditional application of 100% N, whereas lower yields were obtained in the 70% N applications. Higher amounts of grain and shoot biomass were obtained per unit area with higher amounts of N application.