Yıldırma, örgütsel sinizm, iş doyumu ve işten ayrılma niyeti ilişkilerinde seri aracılık etkileri: Örgütlerde engelli çalışanlar üzerine bir araştırma
Serial mediation effects on relationships among mobbing, organizational cynicism, job satisfaction and turnover intention: Research on disabled individuals in organizations
Yazar: TEZCAN ZEYNEP ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. SEMRA GÜNEY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Sinizm = Cynicism ; Çalışanlar = Workers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışmanın amacı özel ve devlet sektörlerinde çalışan engelli bireyler üzerinde yıldırma, örgütsel sinizm, iş doyumu ve işten ayrılma niyeti ilişkilerinde seri aracılık etkilerini incelemektir. Bu kapsamda, çalışmanın örneklemini kamu ve özel sektörde çeşitli meslek gruplarında çalışan 184 engelli birey oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde kolayda örnekleme ve kartopu yöntemi kullanılmış ve anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. İlk olarak, doğrulayıcı faktör analizi ile modelin uygunluğu test edilmiştir. Uyum indeksleri sonucunda modelin örneklem için uygun olduğu sonucuna ulaşılmış ve tüm faktörler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ölçeklerin iç tutarlılık katsayıları sırasıyla Olumsuz Davranışlar Ölçeği için α=.84, Örgütsel Sinizm Ölçeği için α=.86, Minnesota İş Doyumu Ölçeği için α=.93 ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği için α=.87'dir. Ek olarak, seri çoklu aracılık analizi sonucunda, yıldırma ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde örgütsel sinizmin ve iş doyumunun seri aracılık etkisi anlamlı bulunmuştur. Ayrı ayrı dolaylı etkilere bakıldığında yıldırma ve işten ayrılma niyeti ilişkisinde örgütsel sinizmin anlamlı bir aracılık sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer anlamlı dolaylı etki ise iş doyumu aracılığıyla yıldırmanın işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisidir.  Buradan hareketle, engelli çalışanların yıldırma yaşamaları arttıkça, örgütsel sinizm düzeylerinin arttığı ve akabinde iş tatminlerinin azaldığı ve buna bağlı olarak da işten ayrılma niyetlerinde bir artış meydana geldiği söylenebilir. Bu çalışma, hali hazırda istihdam sorunlarıyla boğuşan engellilerin istihdam edildikten sonra da problemlerinin katlanarak devam ettiği konusuna ışık tutmakta ve bu alanda gereken önlemleri vurgulaması açısından önemlidir.


Anahtar Sözcükler
Yıldırma, Örgütsel Sinizm, İş Doyumu, İşten Ayrılma Niyeti, Engellilik

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of serial mediation on the relationships among mobbing, organizational cynicism, job satisfaction and turnover intention on disabled individuals working in the private and state sectors. Within this context, the sample of the study was composed of 184 individuals with disabilities working in various professional groups in the public and private sectors. Convenience sampling and snow ball sampling methods were used in the selection of the sample and the data were collected by the survey method. Firstly, the suitability of the model was tested by confirmatory factor analysis. As a result of the fit measures, the model was found to be suitable for the sampling and all the factors were found to be statistically significant. Internal consistency coefficients of the scales respectively were α = .84 for the Negative Acts Questionnaire, α = .86 for the Organizational Cynicism Scale, α = .93 for the Minnesota Job Satisfaction Scale, and α = .87 for the Turnover Intention Scale. In addition, as a result of serial multiple mediation analysis, the serial mediation effect of organizational cynicism and job satisfaction between mobbing and turnover intention was found to be significant. When indirect effects were examined, it was found that organizational cynicism is a significant mediator between mobbing and turnover intention. The other significant indirect effect is the effect of mobbing on turnover intention by mediator of job satisfaction. From this point of view, it can be said that as the mobbing towards the disabled workers increases, the level of organizational cynicism increases and then the job satisfaction decreases and accordingly the turnover intention increases. This study sheds light on the fact that while the employment problems of the disabled people have continued, also the problems after employment have continued incrementally. The study is important to emphasize the necessary precautions.


Key Words
Mobbing, Organizational Cynicism, Job Satisfaction, Turnover Intention, Disability