Şizofreni hastalarında NMDA reseptör alt birimlerinin karşılaştırılması
Comparison of NMDA receptor subunits in patients with schizophrenia
Yazar: ŞENOL BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN TUNCER OKAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beyin biyokimyası = Brain biochemistry ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Reseptörler = Receptors ; Reseptörler-N-metil-D-aspartat = Receptors-N-methyl-D-aspartate ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: N-metil-D-aspartat reseptörünün (NMDAR), şizofreni ve diğer psikotik bozuklukların nörobiyolojisinde önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada şizofreni hastaları ile sağlıklı kontrol grubu arasında NMDAR alt birimlerinden GluN1 ve GluN2A'nın serum seviyelerinde fark olup olmadığı, serum seviyeleri ile şizofreni hastalarının semptomlarının şiddeti arasında ilişki olup olmadığı, GluN1 ve GluN2A reseptör alt birimlerinin şizofreni tanısında kullanılabilecek bir biyobelirteç olup olamayacağının belirlenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniğine başvuran, DSM 5 kriterlerine göre şizofreni tanısı konan, 84 tedavisiz şizofreni hastası (daha önce herhangi bir antipsikotik ilaç kullanımı olmayan ve halen kullanmayan), 55 akut alevlenme şizofreni hastası (daha öncesinde tedavisi oral antipsikotik olarak planlanmış ise en az 3 ay, depo antipsikotik olarak planlanmış ise en az 6 ay süresince antipsikotik kullanımı olmayan) ve 84 sağlıklı kontrol grubu oluşturuldu. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu verildi, şizofreni grubuna Pozitif ve Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (PANSS) uygulandı ve tüm katılımcıların serum GluN1 ve GluN2A seviyelerinin ölçümü ELISA yöntemi ile yapıldı. Ölçümlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir belirleyiciliğinin olup olmadığı ROC eğrisi altında kalan alan ve %95 güven aralıkları hesaplanarak araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda GluN1 ve GluN2A ölçümleri sağlıklı kontrol grubu ile şizofreni hasta grubu karşılaştırıldığında, her iki reseptör alt birim şizofreni hastalarında düşük saptandı (p<0,001). Şizofreni hasta gruplarının ölçümleri kendi aralarında karşılaştırıldığında tedavisiz hasta grubunda GluN1 daha düşük saptanırken (p<0,001), akut alevlenme hasta grubunda GluN2A daha düşük saptandı (p<0,001). Sağlıklı kontrol ve hasta grupları arasında GluN2A için EAKA=0,915; %95 Güven Aralığı: 0,875-0,955. GluN2A için en iyi kesim noktası 1263,72 pg/mL, bu noktadaki duyarlılığı; %82,0 seçiciliği %98,8. Pozitif tahmini değer: %99,1; negatif tahmini değer: %76,9; doğruluk oranı %88,3 olarak saptandı. Hasta gruplarında GluN1 ve GluN2A ölçümleri ile PANSS skorları arasında korelasyon saptanmadı.
Sonuç: Literatürde psikoz için NDMAR alt birimlerini periferik kandan değerlendiren çalışma olsa da bizim çalışmamız şizofreni hastalarında GluN1 ve GluN2A ölçümlerini periferik kandan değerlendiren ilk çalışma olup şizofreni hastalarında ölçümler istatiksel olarak anlamlı ve düşük saptanmıştır. Özellikle GluN2A'nın şizofreni hastalarında biyobelirteç olabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Biyobelirteç, GluN1, GluN2A, NMDAR, Şizofreni

Abstract:
Objective: The N-methyl-D-aspartate receptor (NMDAR) is thought to play an important role in the neurobiology of schizophrenia and other psychotic disorders. In this study, it was aimed to determine whether there is a difference between the serum levels of the NMDAR subunits GluN1 and GluN2A between the schizophrenia patients and the healthy control group, whether there is a relationship between the serum levels and the severity of the symptoms of schizophrenia patients, and whether a GluN1 and GluN2A receptor subunits can be used as a biomarker in the diagnosis of schizophrenia. 
Materials and Methods: 84 non-treated schizophrenia patients who had applied to the Psychiatry Clinic of SBU Ankara Numune Training and Research Hospital and had been diagnosed with schizophrenia according to DSM 5 criteria (with no previous antipsychotic medication use and still don't) and 55 acute exacerbation schizophrenia patients (without antipsychotic use at least three months before if the treatment was planned as oral antipsychotic and at least 6 months before if it was planned as repository antipsychotic ) and a healthy control group with 84 participants were created. All participants were given a sociodemographic data form. A Positive and Negative Symptom Rating Scale (PANSS) was applied to the schizophrenia group. And, serum GluN1 and GluN2A levels of all participants were measured by ELISA method. Whether there is a statistically significant determination of the measurements or not was investigated by calculating the area under the ROC curve and 95% confidence intervals. 
Results: In our study, when GluN1 and GluN2A measurements were compared with the healthy control group and the schizophrenia patient group, both receptor subunits were low in schizophrenia patients (p <0.001). When the measurements of schizophrenia patient groups were compared among themselves, GluN1 was lower in the untreated patient group (p <0.001), whereas GluN2A was lower in the acute exacerbation patient group (p <0.001). For GluN2A, EAKA equals to 0.915 and 95% Confidence Range is 0.875-0.955 among healthy control and patient groups. The best cut-off point for GluN2A is 1263.72 pg / mL with 82.0% sensitivity and 98.8% selectivity at this point.  Positive estimated value: 99.1%, negative estimated value: 76.9%, and accuracy rate: 88.3% were determined. There was no correlation between GluN1 and GluN2A measurements and PANSS scores in patient groups.
Conclusion: Although there exists a study evaluating NDMAR subunits from the peripheral blood for psychosis in the literature, our study is the first study to evaluate GluN1 and GluN2A measurements from peripheral blood in schizophrenia patients, and the measurements are statistically significant and low in schizophrenia patients. Particularly, GluN2A is thought to be a biomarker in patients with schizophrenia.  
 Key Words: Biomarker, GluN1, GluN2A, NMDAR, Schizophrenia