Psoriasis ve seboreik dermatit hastalarında trikogram bulguları
Trichogram findings in psoriasis and seborrheic dermatitis patients
Yazar: HİLAL DENİZLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜGE GÜLER ÖZDEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-seboreik = Dermatitis-seborrheic ; Psoriyazis = Psoriasis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Denizli H, Psoriasis ve seboreik dermatit hastalarında trikogram bulguları.Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Deri ve Zührevi Hastalıkları Uzmanlık Tezi, Samsun 2012Amaç: Psoriasis ve seboreik dermatit saçlı deri de dahil olmak üzere tüm vücut derisinde eritemli skuamlı lezyonlarla seyredebilen, kronik inflamatuar deri hastalıklarıdır. Bazı olgular sadece saçlı deri tutulumu ile seyredebilmektedir. Klinik olarak lezyonlar birbirine benzediğinden ayrım için invazif bir yöntem olan biyopsiye ihtiyaç duyulmaktadır. Trikogram ise, saç hastalıklarında kullanılan bir tanı yöntemidir. Saçlı deriden bir penset yardımı ile alınan saç telleri mikroskop altında incelenerek, saç kökleri büyüme döngüsündeki evrelerine göre anagen, telogen, katagen ve displastik saçlar olarak sınıflandırılarak sayılır ve yüzde olarak oranları hesaplanır. Psoriasis ve seboreik dermatit saçlı deri tulumu olan hastalarda özgün trikogram bulguları varlığında trikogram yöntemi bu iki hastalığın ayırıcı tanısında yol gösterici olabilecek ve biyopsi gereksinimini azaltabilecektir. Biz bu çalışmamızda psoriasis ve seboreik dermatit hastalarında trikogram bulgularını, bulguların hastalık şiddeti ile ilişkisini araştırmayı ve sonuçları sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmayı amaçladık. Literatürde psoriasis hastalarında trikogram bulgularının incelendiği az sayıda çalışma olmasına karşılık psoriasis ve seboreik dermatit hastalarında trikogram bulgularının karşılaştırıldığı bir çalışma bildiğimiz kadarıyla yapılmamıştır. Çalışmamız bu konudaki ilk çalışma özelliğini göstermektedir.Yöntem: Çalışmaya klinik ve histopatolojik olarak psoriasis ve seboreik dermatit tanısı almış 31 psoriasis ( 17 kadın, 14 erkek; ortalama yaş 40±14.77 yıl) 26 seboreik dermatit ( 17 kadın, 9 erkek; ortalama yaş 36.34±18.53 yıl) hastası alındı. Hasta gruplarında; 18 yaş ve üzeri olma, son 4 hafta içerisinde topikal veya sistemik tedavi almamış olma, gebelik durumu olmaması şartları arandı. Kontrol grubu olarak yaş-cinsiyet uyumlu 21 sağlıklı gönüllü alındı. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Hasta ve sağlıklı kontrol grubunda oksipital bölge saçlı derisinde (psoriasis ve seboreik dermatit hasta grubunda bir tanesi lezyonlu, diğeri lezyonsuz bölge olmak üzere) 2 ayrı bölgeden bir penset yardımı ile 40-60 adet saç alınarak ışık mikroskobu altında incelendi. Kontrol grubunda oksipital bölgeden örnek alındı. Mikroskopik inceleme sonucuna göre saç telleri anagen, telogen, katagen ve displastik olarak sınıflandırılarak sayıldı. Trikogram bulguları açısından hasta ve kontrol grupları istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Ayrıca hastalarda trikogram bulguları ile cinsiyet, yaş, hastalık süresi ve klinik şiddet arasındaki ilişki de istatistiksel olarak değerlendirildi.Bulgular: Psoriasis hastalarında lezyonlu deride ortalama anagen saç oranı % 51.83±6.83, ortalama telogen saç oranı % 22.90±3.82, ortalama katagen saç oranı %2.90, ortalama displastik saç oranı %22.35±3.98'di. Psoriasis hastalarında lezyonsuz deride ortalama anagen saç oranı %57.12±5.17, ortalama telogen saç oranı %19.77±3.21, ortalama katagen saç oranı %4.32±1.13, ortalama displastik saç oranı %18.77±2.75 idi. Seboreik dermatit hastalarında lezyonlu deride ortalama anagen saç oranı %52.07±7.81, ortalama telogen saç oranı %21.80±5.30, ortalama katagen saç oranı %3.53±2.06, ortalama displastik saç oranı idi. Seboreik dermatit hastalarında lezyonsuz deride ortalama anagen saç oranı %57.38±6.52, ortalama telogen saç oranı %20.53±4.72, ortalama katagen saç oranı %3.53±1.27, ortalama displastik saç oranı %18.53±3.17, idi. Kontrol grubunda ise ortalama anagen saç oranı %71±4.31, ortalama telogen saç oranı %14.04±3.69, ortalama katagen saç oranı %3.00±1.76, ortalama displastik saç oranı %11.95±2.74 idi.Çalışmaya alınan psoriasis ve seboreik dermatit hastalarında yapılan trikogram sonucunda hem lezyonlu hem de lezyonsuz alanlarda telogen ve displastik saç oranlarında kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı(p<0.05). Katagen saç oranlarında ise her 3 grupta da anlamlı farklılık saptanmazken(p>0.05) anagen saç oranları psoriasis ve seboreik dermatit hasta gruplarında kontrol grubuna oranla anlamlı olarak azalmış bulundu(p<0.05). Psoriasis hastalarının lezyonlu ve sağlam alanların trikogram bulguları karşılaştırıldığında lezyonlu alanlarda displastik ve telogen saç oranında artma saptanırken, katagen ve anagen oranlarında azalma saptandı. Bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p<0.05). Seboreik dermatit hastalarının lezyonlu ve sağlam alanlarının trikogram bulguları karşılaştırıldığında ise lezyonlu alanlarda displastik saç oranında artma saptanırken anagen saç oranında azalma saptandı. Bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunurken(p<0.05), katagen ve telogen saç oranlarında anlamlı farklılık saptanmadı(p>0.05). Trikogram bulguları ile cinsiyet, yaş, hastalık süresi ve klinik şiddet arasındaki ilişki değerlendirildi. Sadece psoriasis grubunda artan yaşla birlikte anagen saç oranında azalma saptandı. Trikogram bulguları ile cinsiyet, hastalık süresi ve klinik şiddet arasında bir korelasyon yoktu.Sonuç: Psoriasis ve seboreik dermatit saçlı deri tutulumunda, trikogram bulguları açısından, sağlıklı kontrol grubuna oranla artmış telogen ve displastik saç oranları ve azalmış anagen saç oranları görülmektedir. Her iki hastalığın trikogram bulguları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur. Trikogram bulguları ile cinsiyet, hastalık süresi ve klinik şiddet arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Psoriasis grubunda artan yaşla birlikte anagen saç oranında azalma saptanmıştır. Bu çalışma psoriasis ve seboreik dematitin saçlı deride anagen/telogen saç oranını telogen lehine bozduğunu ve displastik saçlarda artışa neden olduğunu göstermiştir. Ancak her iki hastalığın trikogram bulguları benzerdir ve bu nedenle ayırıcı tanı yöntemi olarak yardımcı olmamıştır.Anahtar kelimeler: Trikogram, psoriasis, seboreik dermatit

Abstract:
Denizli H, Trichogram Findings in Psoriasis and Seborrheic Dermatitis Patients.Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine, Thesisis in Dermatology and Venereology, Samsun 2012.Introduction: Psoriasis and seborrheic dermatitis are chronic inflammatory skin diseases characterized by erythematous and squamous lesions in entire skin including scalp. Some cases may course only by scalp involvement. Since the lesions were similar clinically, punch biopsy that is an invasive procedure is necessary for differentation. Trichogram is a method used for the diagnosis of hair diseases. The hairs that were collected from scalp by forceps are examined under a microscope and hair follicles are counted. The hairs were classified as anagen, telogen, catagen and dysplastic hairs according to growth cycle stages and then calculated their rates as percent. In the present study we aimed to investigate trichogram findings and to find a relationship between these findings demographic and clinic features. We also compared the results with healthy control group in psoriasis and seborrheic dermatitis patients. In psoriasis and seborrheic dermatitis patients with scalp involvement, trichogram method could be instructive in differentation of these two diseases and could reduce the necessity of biopsy in presence of specific trichogram findings. Although there are few studies that investigate trichogram findings in psoriasis patients in the literature, as far as we know there is no study that compares trichogram findings in psoriasis and seborrheic dermatitis patients. Our study has unique properties in this subject.Method: 31 psoriasis (17 females, 14 males; mean age 40±14.77 years) and 26 seborrheic dermatitis (17 females, 9 males; mean age 36.34±18.53 years) patients who were diagnosed as clinically and histopathologically were included in the study. In patient group, to be age of 18 years and more, not to receive systemic or topical steroid at the last four weeks, and non-pregnancy conditions were looked for. Twenty one healthy controls who were compatible in terms of age and gender were included. The demographic and clinic features were recorded. In patient and healthy control groups, 40-60 hairs were collected by a forceps from 2 different areas in occipital scalp (one is with lesion and other is without lesion in psoriasis and seborrheic dermatitis patients) and were examined under the light microscope. In control group, samples were taken from occipital area. Hairs were counted by classifying as anagen, telogen, katagen and dysplastic according to microscopic examination result. The patient and healthy control groups were statistically compared in terms of trichogram findings. Further, the relationship between trichogram findings and demographic and clinic features of patients was evaluated as statistically.Results: In psoriasis patients, the mean anagen hair rate in skin with lesion was 51.83±6.83%, the mean telogen hair rate was 22.90±3.82% , the mean katagen hair rate was 2.90%, the mean dysplastic hair rate was 22.35±3.98% . In psoriasis patients, mean anagen hair rate in skin without lesion was 57.12±5.17% , mean telogen hair rate was 19.77±3.21% , mean katagen hair rate was 4.32±1.13% , mean dysplastic hair rate was 18.77±2.75% . In seborrheic dermatitis patients, the mean anagen hair rate in skin with lesion was 52.07±7.81% , the mean telogen hair rate was 21.80±5.30% , the mean katagen hair rate was 3.53±2.06% , the mean dysplastic hair rate was 22.35±3.98% . In seborrheic dermatitis patients, the mean anagen hair rate in skin without lesion was 57.38±6.52% , the mean telogen hair rate was 20.53±4.72% , the mean katagen hair rate was 3.53±1.27% , the mean dysplastic hair rate was 18.53±3.17% . In control group, the mean anagen hair rate was 71±4.31% , the mean telogen hair rate 14.04±3.69% , the mean katagen hair rate was 3.00±1.76% , the mean dysplastic hair rate was 11.95±2.74% .As a result, trichogram applied in psoriasis and seborrheic dermatitis patients, a statistically significant increase was determined in telogen and dysplastic hair rates both in the areas with or without lesions comparing to control group (p<0.05). Whereas no significant difference in terms of catagen hair rate was determined in all 3 groups (p>0.05), anagen hair rates were found statistically decreased in psoriasis and seborrheic dermatitis patient groups comparing to control group (p<0.05). When trichogram findings of psoriasis patients? areas with and without lesion; in areas with lesion, an increase was determined in dysplastic and telogen hair rate and a decrease was determined in katagen and anagen hair rates comparing to areas without lesion. These differences were found statistically significant (p<0.05). When trichogram findings of seborrheic dermatitis patients? areas with and without lesion; in areas with lesion an increase was determined in dysplstic hair rate, a decrease was determined in anagen hair rate comparing to areas without lesion. Although these differences were found statistically significant (p<0.05), no significant difference was found in katagen and telogen hair rates (p>0.05). Relationship between trichogram findings and gender, age, duration of disease, presence of family history and clinic severity was evaluated. A decrease in anagen hair rate by age was determined in only psoriasis patient group. There was no correlation between trichogram findings and gender, duration of disease, family history and clinic severity.Conclusion: In psoriasis and seborrheic dermatitis patients? scalp involvement, increased telogen and dysplastic hair rates and decreased anagen hair rates are seen in terms of trichogram findings when compared with healthy control groups. There is no statistically significant difference between both disease?s trichogram findings. No relationship was determined between trichogram findings and gender, duration of disease, family history and clinic severity. In psoriasis group, a decrease was determined in anagen hair rate by age. The present study shows that trichogram method can not be used as a differential diagnosis method in psoriasis and seborreic dermatitis patients? scalp involvement.Keywords: Trichogram, psoriasis, seborrheic dermatitis