Bilim ve teknoloji müzelerinin fen öğretimindeki yeri ve önemi
Role and importance of science and technology in education
Yazar: AYKUT EMRE BOZDOĞAN
Danışman: PROF.DR. NECATİ YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Betimleme (Survey) yönteminin kullanıldıgı arastırmanın I. bölümünde bilimve teknoloji müzelerine yapılan gezilerin sıklıgı, gezilerde karsılasılan sorunlarınbetimlenmesi; bu sorunlara çözüm yolları getirilmesi ve fen ögretimindekullanımının arttırılması amaçlanmıstır. Bu çerçevede çoktan seçmeli ve açık uçlusorulardan olusan anket formları Ankara il merkezi ve ilçelerinden tesadüfi olarakseçilen 17 ilkögretim okuluna posta yolu ile gönderilmistir. Bu okullardaki 31idarecinin, 50 fen ögretmeninin, 349 ilkögretim 6., 7. ve 8. sınıf ögrencisiyle 93ögrenci velisinin görüsleri alınmıstır. Arastırmanın II. kısmı ise tek grup ön test-sontest deneysel desen modeline göre tasarlanmıstır. Bu kısımda bilim ve teknolojimüzelerine yapılan gezilerin ilkögretim 2. kademe ögrencilerinin fen konularınakarsı ilgi ve akademik basarılarına etkisi incelenmistir. Bu kapsamda ilkögretimokulları arasından tesadüfi örnekleme ile seçilen 2 ilkögretim okulunda ögrenimgören toplam 77 ikinci kademe ögrencisinin Enerji Parkı'ndaki ve Feza Gürsey BilimMerkezi'ndeki sergiler ve deney düzenekleri çerçevesinde ayrı ayrı hazırlanan ?lgiÖlçegi? ve ?Akademik Basarı Testi? ne verdikleri cevaplar ısıgında veriler eldeedilmistir. 2005-2006 ögretim yılında gerçeklestirilen arastırmanın genel amacıçerçevesinde; cevapları aranan alt problemlere yönelik anket formları ile toplananverilerin gerekli istatistiksel çözümleri için, SPSS (Statistical Packet for SocialSciences) programından yararlanılmıstır. Arastırmada (f) frekans, (%) yüzde, ( X )aritmetik ortalama, Tek Faktörlü Anova ve Basit Regresyon analizlerindenyararlanılmıstır. Arastırma sürecinde belirlenen verilerin analiz edilmesi ile asagıdakisonuçlar elde edilmistir:1. Ankara'da bulunan bilim ve teknoloji müzelerine yapılan ziyaretlerinbüyük oranda okullar aracılıgıyla yapıldıgı; ailelerin çocukları ile müzelere gitmeoranının ise oldukça düsük oldugu tespit edilmistir. Müzelere gidilememesininnedenleri, okulların ve ögrencilerin maddi imkansızlıklar içerisinde olması, ulasımvasıtası saglanamaması, bürokratik islemlerin fazla olması, müfredat konularının agırolması nedeniyle bu tür etkinliklere gerekli zamanın ayrılamaması, aile bireylerininyogun çalısma temposu, egitimsizlik ve ilgisizlik olarak belirtilmistir.2. Feza Gürsey Bilim Merkezi'nde ve Enerji Parkı'nda bulunan araçgereçlerin ve burada yapılan etkinliklerin, ögrencilerin fen konularına karsı ilgilerinive akademik basarılarını anlamlı bir sekilde gelistirmede ve devamınınsaglanmasında önemli bir etkiye sahip oldugu görülmüstür. Her 3 deney grubunda daakademik basarıların ögrencilerin ilgi puanlarının anlamlı bir yordayıcısı olmadıgıgörülmüstür.Anahtar Kelimeler: Fen Bilgisi Ögretimi, nformal Egitim, nformal Ögrenme Ortamları,Müzeler, Bilim ve Teknoloji Müzeleri, Bilim Merkezleri.

Abstract:
In the first section of this survey research aims to investigate frequency ofvisits to science and technology museums and problems encountered in these visits,bringing solutions to these problems, and enhancing the use in science teaching wereinvestigated. In this frame, questionnaires with multiple choise and open ended itemswere mailed to 17 primary schools randomly selected from those in the provincialcenter and districts of Ankara. 31 administrators, 50 science teachers, and 349students from 6th, 7th, and 6th grades and 93 guardians participated in this study. Thesecond part of research was designed as a pre-post test experimental design. Effectsof visits to science and technology museums on intent in science and academicachievement of the students in 2 randomly selected primary schools were examinedin this scope. Data consisted of the answers given to the ?Interest Scale? and?Academic Achievement Test? prepared separately in the scope of exhibitions andexperimental apparatuses in Feza Gürsey Science Center and in the Energy Park. Inthe scope of the general purposes of the research implemented during the 2005-2006academic year, the SPSS (Statistical Packet for Social Sciences) software was usedfor the statistical analysis required for the data collected with questionnaires directedto the problems that answers are being sought. In the research, analyses of frequency(f), percentage (%), arithmetic average (), One Factor ANOVA and SimpleRegression were used. The following results were obtained in the analysis of the datafound in the process of the research:1. It was found that excursions to science and technology museums in Ankarawere mostly carried out through schools, and the rate of families visiting museumswith their children was rather low. The reason for not visiting museums were statedas the financial difficulties of the schools and students, lack of transportation support,excess bureaucratic procedures, shortness of time because of the heavy curriculum,intense working tempo of the family members, low levels of education, and lack ofinterest.2. It was seen that the tools and materials found in Feza Gürsey ScienceCenter and in the Energy Park, and the activities performed in these places had animportant effect on developing and sustaining a significant academic achievementand interest in science subjects. It was found that the academic achievement was nota significant predictor of the interest scores of the students for all 3 experimentalgroups.Key words: Science Teaching, Informal Education, Environments for Informal Learning,Museums, Science and Technology Museums, Science Centers.