Üniversitede öğrenim gören engelli öğrencilerin karşılaştıkları sorunlar ve sorun çözme becerileri
Problems and problem solving skills of students with disability who is studiying at university
Yazar: ÇAĞATAY SERKAN KAYA
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH TOPCUOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Eğitim sorunları = Education problems ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sorun = Problem ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada üniversitede öğrenim gören engelli öğrencilerin sorun alanları ve sorun çözme becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında Konya ilinde devlet üniversitelerinde öğrenim gören toplam 178 engelli üniversite öğrencisine ulaşılmıştır.

Verilerin toplanmasında; araştırmacı tarafından hazırlanan ve sosyodemografik özellikler ve bağımsız değişkenlerin bulunduğu kişisel veri formu, Yazçayır ve Ersay tarafından üniversite öğrencilerinin güncel sorunlarını belirlemek amacıyla geliştirilen Yeni Geliştirilen Problem Tarama Envanteri ve Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması Eskin ve Aycan (2009) tarafından yapılan Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Envanteri Kısa Formu (Kısa Tr-SSÇE-G) kullanılmıştır.

Verilerin analizi SPSS paket programı aracılığıyla yapılmış olup bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA), Pearson Korelasyon Testi ve çoklu karşılaştırma testlerinden (Post Hoc Tests) LSD (Least-significance difference) ve Tukey HSD (Tukey's Honestly Significant Difference) testleri kullanılmıştır.

Araştırma sonucunda, engelli üniversite öğrencilerinin sorunlarının çok yüksek düzeylerde olmadığı ancak üniversite/fakülte hizmetleri ve kişisel algı ve duygu durumunda yaşanan soruların diğer alanlara göre daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sosyal sorun çözme becerileri ise ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Engelli üniversite öğrencilerinin olumlu sorun yönelimini ve akılcı sorun çözme tarzını daha çok kullandıkları ortaya çıkarılmıştır. Bazı değişkenlerle sorun alanları ve sosyal sorun çözme becerisi arasında ilişki bulunduğu tespit edilmiştir.  Ayrıca bazı sorun alanlarıyla sosyal sorun çözme becerisi arasında negatif ilişki olduğu görülmüştür.
 
Anahtar kelimeler: Engelli Üniversite Öğrencileri, Sorun Alanları, Sorun Çözme Becerisi.

Abstract:
SUMMARY
In this study, it is aimed to examine the problem areas and problem solving skills of disabled students studying in university in terms of various variables. A total of 178 disabled university students studying in state universities in Konya were reached in the scope of the research.

Personal data form created by the researcher with sociodemographic characteristics and independent variables, New Developed Problem Scan Inventory developed by Yazçayır and Ersay in order to determine current problems of university students and Turkish validity and reliability study by Eskin and Aycan (2009)  Revised Social Problem Solving Inventory Short Form (Short Tr-SPSI-R) were used for data collection.

Data were analyzed using SPSS package program. Independent samples t-test, One-Way ANOVA, Pearson Correlation Test, and Post-Test Tests that (LSD) and Tukey HSD (Tukey's Honestly Significant Difference) tests were used.

As a result of the study, it was found that university students with disabilities do not have very high problem levels, but the problem areas of university/faculty services and personal perception and emotion are higher. Social problem solving skills were found to be above average. It was revealed that university students with disability mostly use positive problem orientation and rational problem solving style. Some variables were found to be related to problem areas and social problem solving skills. In addition, there was a negative relationship between some problem areas and social problem solving skills.
 
Key words: University Students with Disability, Problem Areas, Problem Solving Skills.