Devlet okullarındaki eğitim çalışanlarının maruz kaldıkları mobbing durumları ve mobbing ile baş etme yöntemleri
Mobbing situations of school staff in public schools and coping strategies with mobbing
Yazar: NEVCİHAN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. AHMET DUMAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Başa çıkma = Coping ; Devlet okulları = State schools ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim sektörü = Education sector ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Mobbing = Mobbing ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Mobbing iş yerlerinde yaşanan, çalışanları psikolojik olarak derinden etkileyen uzun,
yorucu, yıpratıcı ve duygusal bir süreçtir. Bu süreç sadece mağduru değil, onların özel
hayatlarındaki kişileri, çalıştıkları ortamın iklimini de son derece olumsuz
etkilemektedir. Bu durum eğitim kurumlarında verimliliğin düşmesine yol açmakta
dolayısıyla eğitimin kalitesini de sekteye uğratmaktadır. Eğitim kurumlarında genellikle
eğitim çalışanları arasında dedikodu, ötekileştirme, yönetsel baskı, sendikal
farklılıklardan doğan kutuplaşma, mağdurların başarılarının hazmedilememesi gibi
sebeplerle mobbing uygulamaları yapılmaktadır. Eğitim çalışanları bu süreçten sadece
psikolojik olarak değil fizyolojik olarak, mesleklerine odaklanamadıkları için
kendilerini başarısız hissetme şeklinde de etkilenmektedir. Bu çalışmanın amacı devlet
okullarındaki eğitim çalışanlarının maruz kaldıkları mobbing olaylarını ayrıntılı olarak
araştırmaktır. Mağdurların maruz kaldıkları mobbing yaşantıları irdelenerek bu süreçle
nasıl baş ettikleri ve süreçten nasıl etkilendikleri ele alınmıştır. Bu çalışma mobbing
neticesinde yaşanan sorunların sebep, süreç ve sonuçlarının özgün tespiti sayesinde
eğitim politikalarına tavsiye niteliği taşımaktadır. Araştırmada nitel araştırma
yöntemlerinden olgu bilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Katılımcılar özellikle
mobbing ile mücadele eden kişilerden seçilmiştir. Mobbing durumları hukuki ve gizli
olması sebebiyle mücadele eden eğitim çalışanlarına ulaşmak araştırmacının bir yılını
almıştır. İnternet haberlerinde yer alan mağdurlara ulaşılarak ve kartopu yöntemi 
iv
kullanılarak görüşmeler tamamlanmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme soruları
kullanılarak yüz yüze görüşme ile elde edilmiştir. Görüşmeler katılımcıların gönüllülük
esası ve ses kaydının alınmasına izin vermeleriyle gerçekleşmiş, sonrasında verilerin
içerik ve betimsel analizleri yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre devlet
okullarında mobbing, eğitim çalışanlarını aşağılama, azarlama, görmezden gelme,
gereksiz iş yükü verme, tehdit etme şeklinde gerçekleşmektedir. Ayrıca mobbingi
uygulayanların okul yöneticileri olduğu bazı okullarda da yöneticiyi destekleyen bir
grubun bu süreci tetiklediği görülmüştür. Mağdurlar çoğunlukla düşey mobbing türüne
maruz kalmışlardır. Mobbinge maruz kalan mağdurların, saldırganlarla farklı eğitim
sendikalarına üye olmaları, idealist olmaları, mücadeleci yapıda olmaları konusunda
ortak özelliklere sahip oldukları ve bu sebeplerle kendilerine mobbing uygulandığı
düşünülmektedir. Mağdurların yasal yollara başvurarak mobbing ile baş ettikleri
görülmüştür. Mağdurların mobbing süreci boyunca mutsuz oldukları, mesleklerini
yapma isteklerinin olumsuz olarak etkilendiği, insanlara ve kurumlara olan
güvensizliklerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: Mobbing, okul, eğitim çalışanları, sendika, baş etme yöntemleri

Abstract:
Mobbing, is a long, exhausting and debilitating emotional process in workplace, that
affects people psychologically deeply. This process is an extremely negative process
which affects not only the sufferer but also the people in their private lives and the
climate of the environment they work in. This situation leads to a decrease in
productivity in educational institutions and thus disrupts the quality of education. In
educational institutions, mobbing practices are carried out due to the reasons such as
gossip, alienation, administrative pressure, polarization arising from union distinction
and failure of accepting the sufferers' successes. Education workers are affected not
only psychologically but also physically, because they cannot focus on their professions
and they feel themselves unsuccessful. The purpose of this study is to investigate the
mobbing events of the education workers in detail to which they are exposed in public
schools. Examining the mobbing experiences of the victims in detail, it was handled
how they cope with this process and how they are affected. In this respect, it bears an
advisory qualification to educational policies by means of the distinctive determination
of the cause-process and results of the problems. In this research, phenomenology which
is one of the qualitative research methods is used. Participants were particularly selected
from the people who were struggling with mobbing. It took the researcher a year to
reach the education workers who were struggling with mobbing as it was juridical and
confidential. The interviews were completed by getting access to the victims of internet
news and using the snowball method. The data were obtained by one-on-one interview 
vi
by using interview questions consisting of semi-structured questions. The interviews
were conducted on the basis of the participants' voluntariness and their permission of
recording, and then content and descriptive analyses were carried out. According to
diagnosis of the survey, mobbing occurs by insulting, scolding, ignoring, threatening or
giving unnecessary workload to the education employers in state schools. Besides, it has
been seen that in some schools where the mobbers are the school principals, the group
of people who supports the principals triggers this period mobbers have mostly been
exposed to the kind of vertical mobbing. It's thought that the sufferers are being
exposed to mobbing because they have a lot of things in common like being idealist and
challenging people and being the member of the different educational unions it has been
monitored that the sufferers have been struggling with mobbing by following legal
procedures. It's concluded that the sufferers have become unhappy and their enthusiasm
in their profession has been affected negatively and finally the lack of confidence to the
association and the people has increased during this period of mobbing.
Keywords: Mobbing, school, school staff, teacher's unions, coping methods