Ahşap yatlarda kullanılan çeşitli verniklerin farklı ağaç malzemeler üzerindeki performanslarının karşılaştırılması
Comparison of the performance of various varnishes used in wooden yachts on different wood species
Yazar: MURAT ALTIPARMAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇOLAK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products ; Gemi Mühendisliği = Marine Engineering
Dizin: Ahşap malzeme = Wood material ; Poliüretan vernik = Polyurethane varnish

Özet:
Ahşap malzemeler sahip oldukları avantajlı özellikleri nedeniyle yat üretimi yapan tersanelerde çoğunlukla tercih edilmektedir. Ancak, çeşitli biyotik ve abiyotik faktörlerin etkisiyle ahşap malzemenin yapısında bazı bozulmalar görülmektedir. Bu nedenle ahşabın mantar, böcek, deniz canlıları, deniz suyu, güneş ışığı ve diğer iklim koşullarının etkilerinden dolayı dayanımını artırmak gerekmektedir. 
Vernikleme, emprenye, boya gibi doğal ve yapay koruyucular ile elyaf, epoksi gibi yüzey kaplama malzemeleri kullanmak ağaç malzemeyi koruma yöntemlerinden bazılarıdır. 
Özellikle geleneksel ahşap yat yapımında kullanılan ahşabın uzun ömürlü olmasının yanında estetik ve doğal görünümünün de iyi olması istenmektedir. Bu öncelikler düşünüldüğünde şeffaf olmasından dolayı vernikleme koruyucu katman oluşturmada öne çıkmaktadır.
Bu araştırmada; deney örnekleri tersanelerde yat yapımında en çok kullanılan Limba (Combretaceae Terminalia superba), Kestane (Castanea sativa Mill.) ve Sapelli (Entandrophragma cylindricum) odunlarından hazırlanmış ve yüzeylerine yat verniği, poliüretan vernik ve epoksi verniklerle vernikleme işlemi uygulanmıştır.
Farklı ağaç türleri üzerinde çeşitli vernik türleri ile oluşturulmuş koruyucu katmanların hızlı yaşlandırma sonrasındaki renk değişimlerinin belirlenmesi, çizilme dirençlerinin karşılaştırılması, parlaklık değerlerinin karşılaştırılması, sıcak-soğuk şok testinden geçme/kalma durumlarının incelenmesi, tuzlu sis etkisi sonunda parlaklık değişimlerinin karşılaştırılması ve yapışma dirençlerinin karşılaştırılması yapılmıştır. 

 
Deney sonuçlarına göre her bir çevrim sonunda deney örneklerinin katman performans değerleri hesaplanmış ve hızlı yaşlandırma işleminin katman performansı üzerinde istatistiksel olarak önemli düzeyde etkilerinin olduğu anlaşılmıştır. Elde edilen renk değişimi verileri üzerinde en etkili faktörün ağaç türü, daha sonrada vernik çeşidi olduğu anlaşılmaktadır. Çizilme direnci üzerinde en etkili faktörün vernik çeşidi, sonrada ağaç türü olduğu anlaşılmaktadır. Parlaklık değerleri üzerinde en etkili faktör vernik çeşidi, sonrada ağaç türü olarak elde edilmiştir.
Tüm numuneler 1 saat 50 ̊C sıcaklıktaki fırında bekletilmiş, ardından hemen -20 ̊C sıcaklıktaki iklimlendirme cihazında 1 saat bekletildikten sonra ½ saat ortam sıcaklığında bekletilmiştir. 20 çevrim yapılan sıcak-soğuk şok testinde panel yüzeylerinde, hiçbir çatlama ve yüzey deformasyonu gözlenmemiştir. Tuzlu su sis deneyi sonrasında elde edilen parlaklık değişim oranları üzerinde en etkili faktörün ağaç türü, daha sonrada ikili etkileşimin olduğu anlaşılmaktadır. Yapışma direnci üzerinde en etkili faktörün vernik çeşidi, sonrada ağaç türü olduğu anlaşılmaktadır.
Yat yapımında kullanılan ağaç türlerine göre uygun verniğin seçilmesinin ahşap yüzeyinde koruyucu katman performansını artırıcı etki yaptığı görülmüştür.

Abstract:
Wooden materials are often preferred in shipyard yachts due to their advantageous features. However, some deterioration is seen in the structure of wood materials due to the influence of various biotic and abiotic factors. For this reason, it is necessary to increase the strength of the wood because of the effects of fungi, insects, sea creatures, sea water, sunlight and other climatic conditions
Natural and artificial protectors such as varnish, impregnation, paint, and surface coating materials such as fiber and epoxy are some of the methods of protecting wood materials.
Especially, it is demanded that the wood used in the construction of traditional wooden yacht is long-lasting and the aesthetic and natural appearance is also good. When these priorities are considered transparent, varnishing stands out in forming protective layer.
In this study; Experimental specimens were prepared from Limba (Combretaceae Terminalia superba), Chestnut (Castanea sativa Mill.) And Sapelli (Entandrophragma cylindricum), which are the most commonly used yacht yachts in the shipyards, and their surfaces were varnished with yacht varnish, polyurethane varnish and epoxy varnish. Comparison of scratch resistance, comparison of gloss values, comparison of gloss changes after hot-cold shock test, comparison of gloss changes and comparison of adhesion resistances were carried out on different wood species with various varnish types and protective layers formed after rapid aging.
According to the test results, the layer performance values of the test samples were calculated at the end of each cycle and it was understood that there was a statistically significant effect on the layer performance of the fast aging process. It is understood that the most effective factor on the obtained color change data is the tree type, followed by the varnish type. It is understood that the most effective factor on scratch resistance is varnish type, followed by wood type. The most effective factor on brightness values was obtained as varnish type, followed by tree type.


 
All samples were stored for 1 hour at a temperature of 50 ̊C, then immediately kept at -20 ̊C temperature for 1 hour and then ½ hour at ambient temperature. In the hot-cold shock test with 20 cycles, no cracking or surface deformation was observed on the panel surfaces. It is understood that the most effective factor on the brightness change rates obtained after the salt water fog test is the tree type, followed by the binary interaction. It is understood that varnish type is the most effective factor on adhesion resistance, followed by wood species.
It has been observed that choosing the appropriate lot according to the type of trees used for yacht construction has an effect on the performance of the protective layer on the wood surface.