Yeni Hayat etrafında gelişen edebiyat üzerinde bir inceleme
A study on literature developing around Yeni Hayat
Yazar: NESLİHAN BODUR
Danışman: DOÇ. DR. HATEM TÜRK
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Gökalp, Ziya = Gökalp, Ziya ; Seyfeddin, Ömer = Seyfeddin, Ömer ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Hayat = Yeni Hayat ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Yeni Çağ felsefesi = Philosophy of New Age

Özet:
Hemen her çağda ülkeler savaş, işgal, istila gibi dış müdahaleler ya da komşu milletlerle yaşadığı yoğun etkileşim sonucu asimile olma tehlikesiyle karşı karşıya kalabilmektedir. Bu tehlikeye karşı devlet adamlarının görevlendirmesi ya da kendi girişimleriyle aydınlar, millî değerleri ön plana çıkartarak milletin varlığını sürdürmek adına kültür bağları ile toplumu bir arada tutmaya çalışmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğu-Batı etkisiyle karmaşaya sürüklenen dil ve kültürünü yeniden inşa etmek üzere Ali Canip, Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve arkadaşları Yeni Hayat adını verdikleri ideali ortaya koymuşlardır. Millî kıymetleri esas alarak özgün özelliklerle kurmayı amaçladıkları Yeni Hayat için dil ve edebiyatı yenileyerek işe başlamış ardından eğitim, ekonomi, ahlak gibi sahalarda yapılabilecek reformları açıklamışlardır. Yeni Hayat ilkelerini yalnızca bilimsel yazılarıyla değil edebî eserleriyle de ifade ederek somutlaştırmışlardır. Böylece kapsamlı bir "Yeni Hayat" felsefesi ortaya çıkmıştır.
Bu çalışmada Ömer Seyfettin'in "Yeni Lisan", Ziya Gökalp'ın "Yeni Hayat ve Yeni Kıymetler", Ali Canip'in "Millî Daha Doğrusu Kavmi Edebiyat" gibi başat makaleleri esas alınarak 1911- 1914 arası Yeni Lisan ve Yeni Hayat müdâfi süreli yayınlardan seçilerek taranmış, Yeni Hayat kadrosunun ilgili metinleri okunmuştur. Yeni Hayat'ın tanımına, kapsamlarına, inşası sırasında izlenecek usüle, Yeni Hayat kitaplarına, Yeni Hayat eleştirilerine ve cevaplarına yer verilmiştir. Yeni Hayat kadrosunun bilimsel yazılarında Yeni Lisan ile anlattığı Yeni Hayat ilkelerinin şiir, hikâye, roman, mektup, gezi yazısı gibi edebî türlere yansıması incelenmiştir. Araştırmalar çerçevesinde Yeni Hayat ile ilgili bulunan bilimsel ve edebî metinler açıklamalı dizinleriyle gösterilmiş, örnek metinler tahlil edilmiştir.

Abstract:
In almost every age, countries may face the danger of assimilation as a result of foreign interventions such as war, occupation, invasion or intense interaction with neighboring nations. Against this danger, with the assignment of statesmen or with their own initiatives, intellectuals tried to keep the society together with the cultural ties in order to maintain the existence of the nation by highlighting national values. Ali Canip, Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp and their friends struggled with the ideal they called New Life in order to rebuild language and culture of the Ottoman Empire, which was dragged into chaos with the East-West influence. They started to work by renewing language and literature for the New Life, which they aimed to establish with original features based on national values, and then announced the reforms that could be made in fields such as education, economy and morality. They embodied the principles of New Life by expressing not only their scientific writings but also their literary works. Thus, a comprehensive "New Life" philosophy has emerged.
	In this study, the leading articles such as Ömer Seyfettin's "New Language", Ziya Gökalp's "New Life and New Values", and Ali Canip's "National, or rather, Tribal Literature", have been scanned by selecting from the periodical publications between 1911-1914 such as New Literature and New Life. Also the relevant texts of the New Life staff have been read. The definition of New Life, its scope, the method to be followed during its construction, New Life books, New Life criticisms and answers are given. The reflection of the New Life principles, which the New Life staff told in their scientific writings in New Language, to literary genres such as poetry, stories, novels, letters, travel writings were examined. In the research, scientific and literary texts related to New Life were shown with annotated indexes, and sample texts were analyzed.