Sınıf öğretmenliği eğitimi için fen öğretimi dersleri öğretim programı tasarısı
Curriculum proposal for science-teaching courses in primary school teacher training
Yazar: FUNDA ÇIRAY ÖZKARA
Danışman: PROF. DR. MERAL GÜVEN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Program tasarısı = Curriculum design ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'de Eğitim Fakültelerinin Sınıf Öğretmenliği Lisans Programında yer alan Fen ve Teknoloji Öğretimi I ve II dersleri öğretim programlarını amaçlar, içerik, öğrenme-öğretme süreci ve değerlendirme boyutlarına göre incelemek ve bir fen öğretimi dersi öğretim programı tasarısı ortaya koymak amaçlanmıştır. 

Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasından yararlanılan araştırmada, nitel veriler veri üçlemesi yapılarak betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Durum çalışmaları kapsamında değerlendirilen veri üçlemesi yönteminde doküman incelemesi, gözlem ve görüşme gibi farklı yöntemler kullanılarak verilerin çeşitlendirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır. 2013 yılında başlayan araştırma sürecinde 2015 yılına kadar gereksinim belirleme çalışmaları yapılmış ve veriler toplanmıştır. Araştırma doğrultusunda geliştirilen programın gereksinim belirleme süreci için alanyazın taraması gerçekleştirilmiş, YÖK dokümanları, üniversitelerin web sayfaları gibi dokümanların doküman incelemesinden, Fen ve Teknoloji Öğretimi I-II, Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları gibi derslerden elde edilen gözlem verilerinden ve sınıf öğretmenliği ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfta okuyan öğretmen adayları ile belirtilen öğretim programı ile öğrenim görmüş ve atanmış sınıf öğretmenlerinden ve belirtilen dersleri yürüten öğretim elemanlarından toplanan odak grup ve yarı yapılandırılmış görüşme kayıtlarından yararlanılmıştır. 

Araştırmada gereksinimlerin belirlenmesi çalışmaları sonucunda Fen ve Teknoloji Öğretimi I ve II derslerine yönelik olarak herhangi bir öğretim programının var olmadığı, genellikle öğretim elemanlarının kendi yeterlikleri çerçevesinde öğretim programlarını düzenledikleri, Sınıf Öğretmenliği Lisans Programında öğretim elemanlarınca uygulanan öğretim programının sınıf öğretmeni adaylarının gerekliliklerini tam olarak karşılayamadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda araştırmacılar tarafından Sınıf Öğretmenliği Lisans Programı için bir Fen Öğretimi Dersleri Öğretim Programı Tasarısı geliştirilmiştir. Geliştirilen program tasarısı 23 uzmanın yer aldığı bir çalıştay organizasyonunda incelenmiş ve gerekli düzenlemeler yapılmıştır. 

Fen Öğretimi I ve II derslerine yönelik olarak Demirel'in DEPGEM modeli düzenlenerek tasarlanan öğretim programı, yapılandırmacı yaklaşımı ve öğrenci merkezli eğitimi ön plana çıkaran ilerlemecilik eğitim felsefesini temel almaktadır. Tasarlanan Fen Öğretimi Dersleri Öğretim Programı'nda bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanı dikkate alan 13 amaç ifadesine ve 80 öğrenme çıktısına, içerikte amaçlara uyumlu olarak 15 konu başlığına ve alt başlıklarına, öğrenme-öğretme sürecinde 17 ilkeye ve değerlendirme sürecinde 13 ilkeye yer verilmiştir. 


Anahtar Sözcükler: Sınıf öğretmenliği, Fen öğretimi, Öğretim programı tasarısı, Öğretmen eğitimi.

Abstract:
In this research, the objective is to review the curricula for Science and Technology Teaching I and II courses included in the Undergraduate Programs for Primary School Teachers in Turkish Faculties of Education, with reference to their objectives, contents, learning-teaching process involved, and the assessment procedures, and to come up with a curriculum proposal for science instruction.
In the research which utilizes a case study, one of the qualitative research methods, qualitative data were analyzed using triangulation by descriptive analysis. In the triangulation method evaluated within the scope of case studies, various methods such as document review, observation and interview were used to diversify the data.  In the research process, need assessment studies were conducted and data were collected from 2013 to 2015. In line with this, literature review was performed for the process of determining curriculum requirements. Additionally, the analysis of YOK and university website documents; observation data obtained from courses like Science and Technology Teaching I and II, Science and Technology Labratory; Primary School Teaching second, third ve forth grade preservice teachers, studied with the specified curriculum and assigned teachers and faculty members gathered from the specified course of conduct focus group discussion and semi structured interview records were utilized.
In the research, at the result of the studies for determination of needs, it has been discovered that there has not been a curriculum aimed at Science and Technology Teaching I and II courses, that lecturers generally develop curricula depending on their own qualifications, and that curriculum applied by faculty members in bachelor's degree for Primary School Teaching department cannot completely meet the needs of primary school preservice teachers. Accordingly, a Science Teaching Courses Curriculum Design draft has been prepared considering the Science and Technology Teaching courses which have already been operative in bachelor's degree for Primary School Teaching by the researchers. The developed curriculum design was examined and necessary regulations were made in a workshop organization by 23 experts.
The curriculum for Science Teaching I and II courses designed by organizing Demirel's DEPGEM model, is based on progressivism education philosophy, which emphasizes student-centered education and constructivist approach. In Science Teaching Courses Curriculum designed in this research, there are 13 objective statements and 80 outcomes, which takes cognitive, affective and psychomotor domains; 15 subject titles and subtitles in accordance with the objectives in terms of content; 17 principles in teaching-learning process and 13 principles in evaluation process.


Key Words: Primary school teaching, Science teaching, Curriculum design, Teacher         training.