Konya kenti (Karatay) örneğinde bazı parklara yönelik fiziksel aktivite ve park ilişkisinin SOPARC yöntemi ile araştırılması
Investigation of the relationship between physical activity and park for some parks in the city of Konya (Karatay) by SOPARC method
Yazar: ESRA SİVRİ
Danışman: PROF. DR. AHMET TUĞRUL POLAT
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Gelişen ve değişen dünyada birey günlük yaşamda birçok konuda stresle baş eder hale gelmiştir. İlerleyen teknoloji ve yaşam şartları insanların işlerine kolaylık sağlıyormuş gibi görünse de insanları günden güne daha hareketsiz bir hale getirmektedir. Buna paralel olarak gelişen toplumda, halkın doğal hakkı olan hareket olgusunu yeniden özgürce yapabilmesi için gereksinim artmıştır. Hareketsizlikten meydana gelen birçok rahatsızlık nedeniyle insan fiziksel, psikolojik ve sosyal olarak olumsuz etkilenmektedir. Düzenli fiziksel aktivite yapmak bu sorunların ortadan kalkmasına, insanların bedenen ve ruhen sağlıklı ve mutlu bir hayat sürmelerini sağlar. Fiziksel aktivitenin yapılmasına olanak sağlayan en büyük kentsel alanlar şüphesiz ki parklardır. Parklarda bulunan fiziksel aktiviteye uygun alanlar her yaştan insana hitap ettiğinden dolayı sosyal olarak da insanları olumlu etkilemektedir. İnsanların fiziksel aktiviteye teşvik edilmesi, kentin güzel bir görünüme kavuşturulması vb. nedenlerle yapımında son zamanlarda önemli ölçüde artış olan park ve rekreasyon alanlarının planlanması boyutunda, hedef kitlenin beklentilerinin bilinmesi gerek kullanıcı memnuniyeti ve fiziksel aktiviteye katılımın arttırılması boyutunda gerekse yerel yönetimlerin daha iyi bir hizmet sunması açısından son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı; Aşkar Höyüğü Parkı, Muhsin Yazıcıoğlu Parkı ve Adalet Parkı örneğinde, park kullanıcılarının parklardaki fiziksel aktivite ölçülerinin sistematik olarak incelenmesi ve parkların fiziksel aktiviteye imkân sağlayacak mekân ve birimlerinin değerlendirilmesidir. Fiziksel aktivite amaçlı park ve rekreasyon alanlarına gelen kullanıcıları kısıtlayan veya bu alanı tercih etmelerinde etkili olan unsurların belirlenmesidir. Ayrıca, Aşkar Höyüğü Parkı, Muhsin Yazıcıoğlu Parkı ve Adalet Parkı örneğinde yapılan fiziksel aktivite ile ne kadar enerji harcanmış olduğunu hesaplamaktır. Araştırma bulgularına göre; parklar çok sayıda ziyaretçiye sahiptir. Park kullanıcılarının çoğunluğunu kadınlar ve yetişkin yaş grubu oluştururken yaşlı yaş grubu parkları daha az tercih etmektedir. Parklarda genellikle hareketsizlik hakimdir. Hedef alanlardaki kişi sayıları arasında büyük farklılıklar mevcuttur. Piknik alanları genellikle yoğun bir şekilde kişi gözlemlenirken, spor alanları ve yürüyüş yolunda çok az kişi gözlemlenmiştir. Pearson Ki-Kare analizi kullanılarak park, hedef alan ve periyotlar ile park kullanıcıları ve etkinlik düzeyleri arasındaki farklılıklara bakılmıştır ve bazılarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular ve sonuçlar ışığında mevcut ve gelecekte oluşturulması düşünülen, parkların planlama ve tasarımlarına nitelikli ve gerekli verileri sağlayarak, fiziksel aktivite alanlarının hizmet düzeyinin artırılması ve fiziksel aktiviteyi destekleyecek yeni rekreasyonel alanların oluşturulmasına katkı sağlayacak öneriler getirilmiştir.

Abstract:
In the developing and changing world, the individual has coped with stress in many issues in daily life. Progressive technology and living conditions seem to make people's work easier, but make people more active day by day. In parallel with this, in the developing society, the need for the free movement of the natural right of the people has been increased. Physical, psychological, and social negative effects of the disorder due to many disorders arising from the lack of mobility. Regular physical activity allows the elimination of these problems, leading people to live a healthy and happy life physically and spiritually from childhood to old age. The largest urban areas that allow physical activity are undoubtedly parks. As the areas suitable for physical activity in the parks appeal to people of all ages, it positively affects people socially. Encouraging people to participate in physical activity, giving the city a beautiful view, etc. in the planning dimension of Parks and recreation areas, which have increased significantly in the construction of the reasons, the expectations of the target group need to be known, user satisfaction and increased participation in physical activity, as well as the local administrators to provide a better service is extremely important. The aim of this study; It is a systematic evaluation of physical activity measures in parked parks where Aşkar Höyüğü Park, Muhsin Yazıcıoğlu Park and Adalet Park are located. Determination of the factors that restrict or limit the users coming to the parks and recreation areas for physical activity purposes. In addition, Aşkar Höyüğü Park, Muhsin Yazıcıoğlu Park and Adalet Park are calculating the physical activity and the amount of energy spent. According to the research findings; parks have a large number of visitors. While the majority of the park users are women and adults, the older age groups prefer less. In parks are often dominated by inactivity. There are large differences between the number of people in the target areas. While picnic areas are generally observed intensively, few people are observed in sports areas and walking paths. Using Pearson Chi-Square analysis, differences between park, target area and periods, park users and activity levels were examined and some statistically significant differences were determined. In the light of the findings and results, suggestions have been made which will contribute to increasing the service level of physical activity areas and creating new recreational areas that will support physical activity by providing qualified and necessary data to the planning and design of the parks which are planned to be created in the present and future.