Porsuk çayında ephemeroptera faunasının mevsimsel dağılışı
Seasonal distribution of ephemeroptera fauna in Porsuk river
Yazar: İBRAHİM METE MISIRLIOĞLU
Danışman: PROF.DR. YALÇIN ŞAHİN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Endüstriyel atıklar = Industrial wastes ; Ephemeroptera = Ephemeroptera ; Kentsel atıklar = Urban wastes ; Porsuk Çayı = Porsuk Stream

Özet:
Bu çalışmada Eylül 1994- Ağustos 1995 tarihleri arasında Porsuk Çayı'nda bulunan Ephemeroptera faunasının mevsimsel dağılışı incelenmiştir. Çalışma boyunca Eskişehir ili için büyük önem taşıyan ve Sakarya Nehrinin en büyük kollarından biri olan Porsuk Çayı üzerinde belirlenen 5 ana istasyondan, her mevsim bir kez olmak üzere Ephemeroptera örnekleri toplanmış ve teşhisleri yapılmıştır. Sözkonusu istasyonlardan 6 familyaya ait 6 cins ve 10 tür tesbit edilmiştir. Tesbit edilen örneklerin mevsimlere göre dağılışı incelenirken, öte yandan Porsuk Çayı'nın kirliliği biyolojik olarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Porsuk Çayı'nın kentsel ve endüstriyel atıklarla kirletilmeyen kesimlerinden seçilen I. istasyonda (Göynükören köyü) adı geçen 10 tür tesbit edilmiştir. Su kalitesi açısından daha kirli bir bölgeden seçilen IV. istasyonda (DSİ Karacaşehir regülatörü) sadece iki tür bulunmuştur. II. (Kütahya-Eskişehir yolu 17. km.), III. (DSİ Porsuk Barajı) ve V. (Eskişehir Şeker Fabrikası ve mezbaha çıkışı) istasyonlarda ise Ephemeroptera örneğine rastlanmamıştır. Ephemeroptera'ya yaşam olanağı sağlayan istasyonlarda genel Ephemeroptera sayısının çok farklı olmamakla birlikte kış mevsiminde en az, ilkbaharda en fazla olduğu görülmüştür. Mevsimsel dağılış açısından türler arasında da farklılıklar gözlenmiştir. H. lateralis, H. sulphıırea, E. venosus, B. rhodani, B. muticus ve C. lııclıtosa türleri çalışma bölgesinden her mevsim tesbit edilmiştir. E. igniia sonbahar, kış ve yaz mevsiminde tesbit edilirken, ilkbaharda bulunamamıştır. Bunun yanında P. submarginata sadece kış, P.htteus sadece ilkbahar, C. luteohtm ise sadece yaz mevsiminde tesbit edilmiştir.

Abstract:
In this study, seasonal distribution of Ephemeroptera fauna in Porsuk was investigated between September 1994 - August 1995. During this study, at five stations chosen on Porsuk, the main brook of Sakarya River, which is of great importance for Eskişehir, samples of Ephemeroptera were collected each season and identification studies were done. At the above cited stations, 6 genus and 10 species belonging to 6 families were determined on one hand, while studying the distributions of the species according to the seasons,on the other hand, biological pollution of Porsuk Brook was tried to be brought up. In sections of Porsuk where there is no pollution by home and industrial waste, 10 of the above mentioned species were found at station I ( Göynükören Village ). At station IV, which was chosen in a more polluted area ( Karacaşehir regulator ), only two species were found. No Ephemeroptera samples were found at stations II., Ill: and V. ( Kütahya - Eskişehir highway, km 17; Porsuk Dam; aftermate Eskişehir Sugar Factory and Slaughter house respectively ). Although the frequency rate didn't show much difference at stations giving Ephemeroptera the chance of living, it was seen that their frequency was the highest in spring and the lowest in winter. A differnce was observed in the seasonal distribution. H. lateralis, H. sluphurea, E. venosus, B. rhodani, B. mulicus and C. lucluosa species were determined in every esason at all areas of study. E. ignita was found in autumn, winter and summer while it was not seen in spring. On the other hand, P. submarginaia was found only in winter, P. luteus only in spring and C. htleolum only in summer.