Fibromiyalji sendromunda bilişsel davranış tedavisi ve tens tedavilerinin etkinliği
Efficacy of cognitive behavioral therapy and tens therapy in fibromylagia syndrome
Yazar: CEM ERÇALIK
Danışman: DR. NURDAN KOTEVOĞLU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmada, amacımız fibromiyalji sendromu (FMS) tedavisinde TENS ve bilişsel davranış tedavilerinin (BDT) etkilerini plasebo kontrollü olarak araştırmaktı.
Bu amaçla, American College of Rheumatology (ACR) 1990 tanı kriterlerine göre FMS tanısı konan, 18-60 yaş arası, 60 kadın hasta rastgele yöntemle 20'şer kişilik 3 gruba ayrıldı. 1. gruba (n=20) 10 seans plasebo TENS ve 5 seans hasta eğitimi (HE); 2. gruba (n=20) 10 seans TENS ve 5 seans HE; 3. gruba (n=20) 10 seans TENS ve 8 seans BDT uygulandı.
Olgular tedavi öncesi ve sonrası, tedavi bitiminden 6 hafta sonra ağrı açısından VAS, algometrik ölçüm, ağrılı nokta sayısı, haftalık analjezik kullanım sayısı; uyku kalitesi açısından VAS, sabah yorgunluğu 5'li Likert tipi skala; depresyon açısından Beck depresyon ölçeği; genel değerlendirme açısından hasta ve doktorun genel değerlendirmesi (5'li Likert tipi skala); fonksiyonel değerlendirme açısından FMS etki sorgulaması formu (FIQ); ve yaşam kalitesi açısından SF-36 ile değerlendirildiler. Hastalar tedavi sonrasında kendilerine uygulanan tedaviyi Likert tipi 5' li skala ile değerlendirdiler.
Günümüzde FMS tedavisinde çok değişik yöntemler kullanılmaktadır. Ancak FMS tedavisinde kabul edilmiş ortak bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda, HE, BDT ve TENS tedavilerinin FMS üzerine olan etkisini inceledik.
Biz çalışmamızda FMS'li hastalarda TENS'in ağrı üzerine etkili olduğunu ve grup halinde uygulanan BDT ve HE'nin  ağrı, depresyon, hastalığın genel değerlendirmesi ve yaşam kalitesine olumlu etkileri olduğunu, ayrıca BDT'nin depresyon, hastanın kendini genel değerlendirmesi ve uyku parametrelerinde HE'ye üstün olduğunu saptadık. Ancak FMS'de fizik tedavi ajanları ve BDT'yi değerlendiren daha uzun takipli ve daha çok olgu içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
At the present time, there are different type treatment methods for fibromyalgia syndrome (FS), but there is no consensus on a standart treatment method. In our prospective randomized controlled study we researched the efficacy of patient's education, cognitive behavioral therapy (CBT) along with TENS in FS. 
Sixty women aged between 18-60, who fullfilled the American College of Rheumatology criteria for FS were separated into three groups. The first group (n:20) received plasebo TENS as 10 sessions and education as 5 sessions ; the second group (n:20) received TENS as 10 sessions and education as 5 sessions whereas the third group received TENS 10 sessions and CBT as 8 sessions.
Our evaluation parameters were intensity of pain with algometer, number of the tender points, VAS index for pain and quality of sleep, Beck depression inventory, fibromyalgia impact questionnaire, SF-36, patient and physican global assesments at the beginning , at the end of the theraphy, and 6 weeks after. Each patient evaluated the therapy with a Likert type scale at the end of  therapy as well.
We found that TENS is effective on pain in FS .Patients education and CBT as group therapy format were also effective on pain, depression, global assesment of disease and quality of life in FS. CBT was found more effective on depression, quality of sleep along with patient and physican global assesment parameters than education alone. 
It is obvious that studies with great number of patients and with longer follow up periods on the effectiveness of physical therapy agents and CBT both together, or in comparative design will answer further questions.