Teknik bilimler meslek yüksekokulu son sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin görüşleri /
Yazar: EBRU AKGÜÇ
Danışman: PROF. DR. FUZİYE AYŞE BALCI KARABOĞA
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Meslek yüksek okulları = Vocational high schools ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu son sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın verileri 2018-2019 eğitim öğretim yılında Mersin Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu'ndaki bölümlerin son sınıflarında öğrenim gören 48 öğrencinin katılımıyla ve yarı yapılandırılmış bir görüşme formu yardımıyla toplanmıştır. Görüşme formu, eğitim ve cinsiyet, çalışma hayatı ve cinsiyet, kariyer ve cinsiyet, aile içi ilişkiler ve cinsiyet, cinsiyet kalıp yargıları ve katılımcıların toplumsal cinsiyet kavramı ile ilgili bilgi durumları başlıkları çerçevesinde 20 sorudan oluşmaktadır. Görüşme metinleri bu kategoriler çerçevesinde analize tabi tutulmuştur. 
Eğitime ilişkin görüşlere göre, katılımcıların eğitime erişim konusunda eşitlikçi görüşlere sahip oldukları görülmüştür. Kız öğrenciler ise eğitimde cinsiyete dayalı ayrımcılığa erkek öğrencilere göre daha fazla değinmişlerdir.Çalışma hayatı ve cinsiyete ilişkin görüşler incelendiğinde ekonomik özgürlük ve bağımsız bir birey olabilmek için kadınların çalışması gerektiğini vurgulayan ifadelerin çoğunluğuna kadın öğrencilerin sahip olduğu, kadınların çalışmaması gerektiği, aileleriyle ve çocuklarıyla meşgul olmaları ve fiziksel güç gerektirmeyen işlerde çalışmaları gerektiği yönünde ifadeleri ise çoğunlukla erkek öğrencilerin vurguladıkları görülmüştür. Kariyer ve cinsiyet ilişkisi konusundaki bulgulara göre evliliğin kadının kariyerinde etkili olduğunu çoğunlukla erkek öğrenciler belirtmişlerdir. Evi geçindirenin erkek olduğu, bu sebepten de erkeğin kariyerinin daha önemli olduğu ve yüksek gelir getiren işlerde çalışmaları gerektiğini belirten erkek katılımcı görüşleri belirgindir. Kadın öğrencilerin kadınların kariyerinin daha önemli olduğunu belirten ifadeleri ise daha fazladır. Aile içi ilişkiler ve cinsiyet konusunda erkek katılımcıların görüşleri kendi ebeveynlerinin farklı cinsiyetteki çocuklarına yönelik davranışlarının cinsiyetçi olmadığı yönündedir. Kadın öğrenciler ise ailelerinin cinsiyetçi bir görüşte olduklarını belirtmişlerdir. Cinsiyet kalıpyargılarına ilişkin bulgularda öğrencilerin tamamına yakının toplumun kendilerinden toplumsal cinsiyet rollerine uygun davranmalarını beklediğini vurguladıkları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra erkek öğrencilerin büyük bir oranda erkek oldukları için avantajlı olduklarını belirtikleri görülürken kadın öğrencilerin ise cinsiyetlerinden kaynaklı avantajlı olduklarını belirten tek bir görüşe bile rastlanmamıştır. 
Son olarak, katılımcıların çoğunluğunun cinsiyet kavramı hakkında zayıf bir bilgisi olmasına rağmen, toplumdan beklentilerinin tüm cinsiyetlerden bireylerin eşit olması gerektiği şeklinde olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to determine the opinions of the senior students of technical sciences vocational high school on gender roles. The data were collected from 48 senior students in the departments of Mersin University Technical Sciences Vocational School in 2018-2019 academic year with a semi-structured interview form which consists of 20 questions grouped under headings of education, working life, career, family relations, gender stereotypes and knowledge of the concept of gender. Interview texts were subjected to analysis under these categories.
According to views on education, it was observed that the participants have egalitarian views on access to education. On the other hand female students mentioned gender-based discrimination in education more than male students. 
Related to views on working life, the majority of the statements emphasizing that women should work for economic freedom and being an independent individual are mostly stated by female participants. It was observed that opinions like women shouldn't work, they should be busy with their families and children, and women should work in jobs that don't require physical strength were stated by the male participants.According to the findings on career and gender, male students mostly stated that marriage was effective in the career of a woman. The views of male participants stating that it is the man who supports the house and therefore the man's career is more important and they should work in higher income jobs are evident. According to the views on family relations, the male participants found their parents' behaviors as non-sexist while female participants stated that their families had a sexist view. In the findings regarding gender stereotypes, it was found that almost all of the students emphasized the society's gendered expectations. While the male students have stated that they are advantageous because of their gender, there isn't even a single opinion by female students emphasizing an advantage due to their gender. 
Finally, although the majority of the participants had a poor knowledge of the concept of gender, it was observed that their expectations from society were that individuals of all genders should be equal.