Gelişme döneminde olan Aksaray malaklı ırkı köpeklerinde kalça displazisinin yatkınlığının belirlenmesi
Determination of hip dysplasia prediction in Aksaray malakli breed dogs in the development period
Yazar: FEHMİYE GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARICAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Kalça displazisi (KD) köpeklerde en sık karşılaşılan ortopedik hastalıklardan birisidir. Kalça ekleminde sekonder osteoarthritis (OA) gelişimine neden olan bu hastalık, hayvanların şiddetli ağrı duymasına, yaşam kalitelerinin düşmesine ve özellikle de görev köpeklerinin görevlerini yapamamasına yol açmaktadır. Kalça displazisi büyük ırk köpeklerde görülmektedir. Aksaray Malaklı köpeğinin genetik özellikleri yapılan analizler sonucunda Mastif tipi köpeklerin Kangal, Akbaş ve Kars çoban köpeklerinden genetik benzerlik bakımından ayrı bir grup oluşturduğu ve bu nedenle farklı bir ırk olabileceği düşünülmüştür.
Sunulan çalışmada Aksaray malaklı ırkı köpeklerinin kalça displazisine yatkınlığının belirlenip hastalığın erken teşhisinin sağlanması amacıyla radyolojik muayenede standart ventro-dorsal (V/D) pozisyonda radyografiler alınarak Norberg ve femoral inklinasyon açısı ölçülerek, OFA, FCI ve BVA/KC skorlama skalaları ile değerlendirme yapılmasıdır. Ardından PennHIP yöntemi kullanılarak eklemin pasif laksisite derecesi ve distraksiyon indeksleri belirlenmesi amaçlanmıştır.
Hastanemize getirilen gelişme döneminde olan 15 Aksaray Malaklı ırkı köpeklerde 4,8 ve 12. aylarda anemnezler alınıp, muayene formu doldurularak klinik ve radyolojik değerlendirmeleri yapıldı. Rutin işlemlerin ardından 4. ve 8. aylık dönemlerinde elektrolit (Ca, Mg, P) düzeyleri ölçüldü.
FCI skorlama sistemine göre 4 aylık dönemdeki olgulardan 1 olgu pozitif, 8 aylık olgularda 1 olgu pozitif, 12 aylık olgularda 6 olgu pozitif olarak tespit edildi. OFA ya göre 4 aylık dönemde pozitif olgu yok, 8 aylık dönemde 5 olgu pozitif, 12 aylık dönemde ise 7 olgu pozitif olarak tespit edildi. BVA/KC skorlama sistemine göre 4 aylık dönemde pozitif olgu yok, 8 aylık dönemde 5 olgu pozitif, 12 aylık dönemde ise 7 olgu pozitif olarak tespit edildi.
. Femoral inklinasyon açısı ve Norberg açısında 4-8-12 aylık olgulara arasında anlamlı bir ilişki söz konusu değildir (p>0,01). Distraksiyon indeksinde 4-8 aylık gruplar arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0,01). OFA tipi skorlamaya göre 12 aylık döneme gelindiğinde olguların %46,66'sında değişen derecelerde displazi varlığı tespit edilmiştir. Dİ'ne göre ise olguların %100'ünde eklem gevşekliği pozitif olarak tespit edildi

Abstract:
Hip dysplasia (KD) is one of the most common orthopedic diseases in dogs. This disease, which causes secondary osteoarthritis (OA) in the hip joint, causes animals to feel severe pain, their quality of life to decrease, and especially the inability of working dogs to perform their duties.
Hip dysplasia is seen in large breed dogs. As a result of the analysis of the genetic characteristics of the Aksaray Malaklı dog, it was thought that Mastiff-type dogs constituted a separate group from Kangal, Akbaş and Kars shepherd dogs in terms of genetic similarity and therefore could be a different breed.
The purpose of the presented study is to determine the predisposition of Aksaray Malaklı breed dogs to hip dysplasia and to provide early diagnosis of the disease by taking radiographs in the standard ventro-dorsal (V/D) position in the radiological examination, measuring the Norberg and femoral inclination angles, and evaluating with OFA, FCI and BVA/KC scoring scales. Then, the passive laxity degree and distraction indexes of the joint were determined using the PennHIP method.
In 15 Aksaray Malaklı breed dogs brought to our hospital in the development period, anamnesis was taken at 4, 8 and 12 months, examination forms were filled and clinical and radiological evaluations were made. After routine procedures, electrolyte (Ca, Mg, P) levels were measured at 4 and 8 months.
According to the FCI scoring system, 1 case was positive among the cases in the 4-month period, 1 case was positive in the 8-month cases and 6 cases were positive in the 12-month cases. According to OFA, no positive case was detected in the 4-month period, 5 cases were positive in the 8-month period and 7 cases were positive in the 12-month period. According to the BVA/KC scoring system, no positive case was detected in the 4-month period, 5 cases were positive in the 8-month period and 7 cases were positive in the 12-month period.
There is no significant relationship between the femoral inclination angle and Norberg angle in 4-8-12 month old cases (p>0.01). There is a significant relationship between the 4-8 month old groups in the distraction index (p<0.01). According to OFA type scoring, in the 12 month period, 46.66% of the cases
x
were found to have ongoing dysplasia. According to DI, 100% of the cases were found to have positive attachments.