Tek taraflı işitme kayıplı bireylerde dinleme eforunun değerlendirilmesi
Evaluation of listening effort in individuals with unilateral hearing loss
Yazar: İREM IŞIK
Danışman: PROF. DR. MERAL DİDEM TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Tek taraflı işitme kaybı bulunan bireyler optimal dinleme koşullarında  herhangi bir zorluk çekmiyor gibi görünseler de günlük yaşamda zahmetli dinleme koşullarında konuşulanları anlamada efor artışı, yorgunluk hissi gibi sorunlar yaşayabilirler. Bu çalışmada, tek taraflı ileri/çok ileri dereceli işitme kaybı bulunan bireylerin yaşadığı işitme sorunlarını telafi etmek amacıyla önerilen Contralateral Routing of Signals (CROS) işitme cihazı ve kemik yolu işitme cihazlarının gürültüde konuşma algısı ve dinleme eforu üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmaya 20-50 yaş aralığında tek taraflı ileri/çok ileri dereceli işitme kaybı olan 12 birey dahil edilmiştir. Tüm katılımcıların gürültüde konuşmayı algılarını değerlendirmek için Türkçe Matriks testi uygulanmış, dinleme eforları ise ikili görev paradigmasıyla 3 farklı SGO'da değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda mevcut amplifikasyon sistemlerinin kullanımının gürültüde konuşma algısını iyileştirdiği bulunurken (p<0.05), amplifikasyon sistemleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05).  Dinleme eforu testinde -3 dB SGO ve 3 dB SGO koşulunda işitme cihazsız durumun CROS işitme cihazı ile karşılaştırılmasında anlamlı fark elde edilirken (p<0.05), kemik yolu işitme cihazlarında anlamlı fark elde edilmemiştir (p>0.05). 0 dB SGO koşulunda işitme cihazsız durum ve her iki amplifikasyonun kullanımı arasında anlamlı fark gözlenmiştir (p<0.05). Tüm SGO skorlarında amplifikasyon türleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Bulgular sonucunda belirtilen amplifikasyon sistemlerinin kullanımının gürültüde konuşma anlaşılabirliğini ve dinleme eforunu iyileştirdiği bulunurken, bu değerlendirmeler kapsamında CROS ve BAHA cihazlarının bu bağlamda birbirlerine üstünlüğü bulunmamıştır.

Abstract:
Individuals with unilateral profound  hearing loss may not experience difficulty in optimal listening conditions, but they may experience increased effort and fatigue in understanding speech in challenging listening situations in daily life.This study aims to evaluate speech perception in noise and listening effort in individuals with unilateral profound hearing loss. We also aimed to evaluate the effectiveness of the Contralateral Routing of Signals (CROS) hearing aid and bone-conduction hearing devices in reducing listening effort, which is proposed to compensate for the hearing difficulties experienced by monaural listeners. For this purpose, 12 individuals aged between 20 and 50 with unilateral profound hearing loss were included in the study. All participants underwent the Turkish Matrix test to assess speech understanding in noise, and dual-task paradigm  was used to evaluate listening effort. Results revealed that the use of current amplification systems improved speech perception in noise (p<0.05), while no significant difference was found among the amplification systems (p>0.05). In the listening effort test, a significant difference was found between the unaided condition and the CROS hearing aid condition at -3 dB SNR and 3 dB SNR (p<0.05), while no significant difference was observed with bone-conduction hearing devices (p>0.05). A significant difference was obtained between the unaided condition and the use of both amplifications at 0 dB SNR (p<0.05). However, no significant difference was found among the types of amplification at all SNR  (p>0.05). The results indicate that the utilization of the specified amplification systems may enhance speech intelligibility and reduce listening effort in noisy environments. Nevertheless, no conclusive evidence found  regarding the comparative effectiveness of these devices within the scope of this assesments.