Normal üretim sezonu ve fotoperiyod uygulanmış alabalık anaçlarının (oncorhynchus mykiss) sperm kalitesi üzerine bir araştırma
A study on sperm quali̇ty of normal seasonal spawned and photoperi̇od mani̇pulated rai̇nbow trout broodstock (oncorhynchus myki̇ss)
Yazar: MOMIN MOMIN
Danışman: PROF. DR. DEVRİM MEMİŞ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu tez çalışmasında, gökkuşağı alabalıklarında normal sezonda elde edilen (NG) sperm ile fotoperiyot uygulanarak elde edilen (FG) spermde kalite parametreleri karşılaştırılmıştır. 15 adet anaç alabalık doğal aydınlanma koşullarındaki havuzlarda, 15 adet alabalık ise kapalı havuzlarda yapay LED ışıklandırma (50 lüks/m2) altında denemeye tabii tutulmuşlardır. Fotoperiyot manipülasyonu yaz uygulaması olarak (8D:16L) 2016 yılının ocak ayından nisan ayına kadar, sonrasında da kış uygulaması olarak (16D:8L) haziran ayına kadar uygulanmıştır. Ortalama su sıcaklığı üreme mevsimi boyunca NG ve FG süresinde sırasıyla 8,81±2,54 °C ve 14,21±0,78 °C olarak ölçülmüştür. Anaç balıklar 10 mm çapındaki ticari yemle vücut ağırlığının %2'si oranında günde iki kez yemlenmiştir. Çalışmada, +2 yaşında, 47±3 cm boyunda, 1331±184 g ağırlığında toplam 30 erkek (her grupta üç periyotta 15 adet) alabalık kullanılmıştır. Motilite parametrelerinin ölçümü için CX41 (Olympus, Japan) mikroskobuna bağlı olan CEROS II (Hamilton-Thorne, Beverly, MA, USA) yazılımına sahip CASA sistemde Makler lamıyla (Sefi-Medical Instrument, Haifa, Israel) yapılmıştır. 
Tespit edilen sperm parametreleri FG ve NG için sırasıyla, sperm hacmi 21,07±8,76 ml ve 21,4±12,77 ml, pH 7,85±0,34 ve 8,0±0,29; spermatokrit oranı %70,8±21,25 ve %28,2±8,35; seminal plazma ozmolalitesi 358,47±37,25 mOsm/kg ve 322,27±65,19 mOsm/kg ve spermatozoa motilite süresi 8,8±2,4 saniye ve 24,6±6,76 saniye bulunmuştur. Sperm motilitesi CASA sistemle analiz edilmiş olup FG ve NG için sırasıyla toplam motilite %47,63±26,91 ve %51,80±23,88; progresif motilite %4,8±6,31 ve %11,27±8,75; VAP 42,53±16,52 µm/sn ve 79,23±17,12 µm/sn; VSL 27,42±14,03 µm/sn ve 40,37±12,79 µm/sn; VCL 59,42±24,63 µm/sn ve 108,35±19,32 µm/sn; STR %75,64±12,27 ve %53,51±7,26; LIN %59,20±14,87 ve %40,20±8,85; ALH 4,31±2,19 µm ve 8,83±2,24 µm olarak saptanmıştır. Dölleme başarısı ise iki grup için sırasıyla %31,77±24,68 ve %92,53±6,08 olarak belirlenmiştir.
Bu çalışmada, normal sezonda elde edilen dölleme başarısı fotoperiyotla elde edilen döllenmeden daha yüksek olmuştur (p <0,05).  Sperm kalite parametrelerinin de birçoğu iki grup arasında anlamlı bir şekilde fark oluşturmuştur (p <0,05). İlerideki çalışmalarda iki grup arasındaki farkların nedenlerinin daha gelişmiş bir şekilde araştırılması gerekmektedir.

Abstract:
This study has been done to compare the sperm quality of normal season spawning group (NG) and photoperiod manipulated summer spawning group (FG) broodstock of male rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Normal spawning males (N=15) were kept in open concrete pond under natural condition. Photoperiod manipulated males (N=15) were treated with artificial LED light (50 lumens/m2) in closed concrete pond, where application started with summer photoperiod at 8D:16L from January to April, 2016, then winter photoperiod at 16D:8L to the end of the July 2016. Average water temperature during the spawning period was 14.21±0.78 °C and 8.81±2.54 °C in FG and NG, respectively. Commercial trout feed (10 mm diameter pellet at a rate of 2% of their total body weight) was given twice a day in both groups during the study period. Total 30 males (15 males in each group under three periods), 2+ years of age with 47±3 cm mean length and 1331±184 gr mean weight were used in this study. The assesment of motility parameters were carried out using CEROS II (Hamilton-Thorne, Beverly, MA, USA) connected to CX41 microscope (Olympus, Japan). Round shaped Makler chamber (Sefi-Medical Instrument, Haifa, Israel) was used with CASA system.
Values of Sperm volume 21.07±8.76 ml and 21.4±12.77 ml; pH 7.85±0.34 and 8.0±0.29; Spermatocrit 70.8±21.25% and 28.2±8.35%; seminal plasma osmolality 358.47±37.25  mOsm/kg and 322.27±65.19 mOsm/kg; and duration of motility of spermatozoa 8.8±2.4 s and 24.6±6.76 s were determined from photoperiod group and normal season group, respectively. Sperm motility were analyzed by CASA system and Total motility 47.63±26.91% and 51.80±23.88%; Progressive motility 4.8±6.31% and 11.27±8.75%; VAP 42.53±16.52 µm/sec and 79.23±17.12 µm/sec; VSL 27.42±14.03 µm/sec and 40.37±12.79 µm/sec; VCL 59.42±24.63 µm/sec and 108.35±19.32 µm/sec; STR 75.64±12.27% and 53.51±7.26%; LIN 59.20±14.87% and 40.20±8.85%; ALH 4.31±2.19 µm and 8.83±2.24 µm were determined from photoperiod manipulated spawning group and normal season spawning group, respectively. In addition, fertilization success was determined as 31.77±24.68% and 92.53±6.08% from FG and NG, respectively.
Fertilization success is significantly higher in normal season spawning group than the photoperiod manipulated group (p <0.05). Sperm quality parameters are also differed significantly in most of the parameters (p < 0.05). Further studies should be conducted in more detail to find out the reason of difference between these two groups.