Mimari tasarımda betonarme yapıların Türk Deprem Yönetmeliği açısından taşıyıcı sistem düzensizliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of structural system irregularities of reinforced concrete buildings according to Turkish Earthquake Code in architectural design stage
Yazar: RABİA SAFA ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. SERRA ZERRİN KORKMAZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle tezin amacına yönelik temel bilgileri sağlamak amacıyla, deprem, dünya ve ülkemizde yaşanan depremler, betonarme yapıların deprem davranışı, betonarme yapıların mimari tasarımında depremin rolü incelemeye alınmıştır.  
Deprem öncesi ve sonrasında yapı güvenliği için mimari tasarım büyük önem arz etmektedir. Yapıların büyüklüğü, plan ve yükseklik değerleri,  geometrik şekilleri, taşıyıcı sistem ilişkisi ve seçimleri (kolon-kiriş), kütle ve rijitlik dağılımı ile cephe tasarımı gibi kriterleri bünyesinde taşıyan mimari tasarım esasları incelenmiştir. Mimari tasarımda şekillenen taşıyıcı sistem ilişkisinin varlığı ve önemi çalışmada vurgulanmıştır. 
Deprem sonrasında görülen mimari tasarımdaki bina boyutlarının plan ve üçüncü boyutta (düşey) düzensizliği, bitişik nizam binaların göz önünde bulundurulması, hasarların önüne geçecek detayların tasarlanması, proje yetersizlikleri gibi konular belirlenmiştir.
Tespit edilen mimari tasarım ölçütleri doğrultusunda mevcut konut-ticari kullanımlı örnekler ele alınmıştır. Yapıların Türk Deprem Yönetmeliği'ne göre düzensizlik olarak görülen eksiklikleri belirlenmiştir. Yapılara ilişkin projelendirme ve uygulama da sistemi zorlayan tespitlerde bulunulmuştur. Bu tespitler doğrultusunda mimari tasarımın kolon yerleşimine etkisi, kapalı veya açık çıkma boyutlarının deprem dayanıklılığında önem arz ettiği vurgulanmıştır. Mimari tasarımın taşıyıcı sistem tasarımındaki rolü ortaya konulmuştur.
	
Anahtar Kelimeler: Betonarme, Betonarme Yapıların Deprem Davranışı, Deprem, Mimari Tasarım

Abstract:
In this study, in order to provide basic information for the purpose of thesis, earthquake, earthquakes in the world and in our country, earthquake behavior of reinforced concrete structures, and the role of earthquake in architectural design of reinforced concrete structures have been investigated.
Architectural design is of crucial for construction safety before and after in a state of earthquake. The architectural design principles, which include the size of buildings, plan and height dimensions, geometric shapes, structural system geometries and orientation (column-beam), mass and rigidity distributions and façade design are examined. The existence and importance of architectural design and the structural system relation which is shaped in the process of architectural design are emphasized in the study. 
Deficiencies such as inadequacy of the building size in plan and third dimension in the architectural design, adjacent buildings and earthquake damage considerations, designing the details to prevent the damage, and inadequacies in the projects are determined.
Existing residential-commercial examples are examined in accordance with the determined architectural design criterias. The deficiencies that defined as irregularities according to TEC are determined. Situations that force the structural system are explored about planning and implementation of constructions. In the light of the determinations, it has been emphasized that architectural design is effective in column distributions and orientations and overhang dimensions are important for earthquake resistance of the building. The role of architectural design in structural system design is revealed.

Keywords: Reinforced Concrete Structures, Earthquake Behavior of Reinforced Concrete, Earthquake, Architectural Design.