Minyatür sanatında bilgisayar destekli şehir tasviri: Ankara örneği
Computer-aided city depiction in miniature art: Ankara example
Yazar: FATMA ALPARSLAN
Danışman: PROF. DR. İHSAN TOKTAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Her dönem ve coğrafyaya göre farklı üslup ve yapılış teknikleriyle gelişen minyatür sanatı, diğer sanat dalları gibi 21. yüzyılda teknolojiyle gelişimine/değişimine devam etmektedir. Bu değişime bağlı olarak teknolojiden yararlanmak isteyen minyatür sanatçıları üretim hızını arttıracak veya kolaylaştıracak araştırma ve deneyimlere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu amaçla çalışmada "Bilgisayar Destekli Çizim Programı'yla" minyatür üslubuna uygun desenler ve kompozisyonlar tasarlanmış, bu tasarımlara uygulama yapılmıştır. Yazılımı mimari çizimler, dolayısıyla şehir tasvirleri için uygun olan AutoCAD programıyla Osmanlı minyatür sanatında şehir tasvirciliği olarak bilinen tarzda üç şehir tasarımı oluşturulmuştur. Evren olarak belirlenen Ankara'da simge yapılardan örneklem metoduyla seçilen Ak Köprü, Anıtkabir, Ankara Kalesi, Ankara Palas, Atakule, Cumhuriyet Müzesi, Hacı Bayram Veli Camii ve Türbesi, Julianus Sütunu, Kocatepe Camii, Kuğulu Park, Kurtuluş Savaşı Müzesi, Taceddin Camii ve Dergâhı oluşturulan kompozisyonlarda yer alacak yapılar olarak sınırlandırılmıştır. Adı geçen yapıların minyatür üslubuna uygun stilize çizimleri ve şehir tasvirlerini tamamlayan tabiat unsurları tek tek çizilerek elde edilen desenlerle üç farklı özgün Ankara şehir tasarımı oluşturulmuştur. Ankara şehir tasvirlerindeki mimari ve tabiat elemanlarının çizimleri, tasarım hâline getirilmesi ve renklendirme uygulamaları adım adım gösterilmiştir. Tasarımlardan biri dijitalde baskı alınarak sulu boyayla uygulama yapılmıştır.
Minyatür sanatında oldukça zaman alan çizim, tasarım ve boyanacak kâğıda aktarma süreçlerinin CAD programlarıyla yapılmasının minyatür sanatında özgün eser üretimini hızlandırdığı görülmüştür. Yapılan uygulamayla CAD programlarının minyatür tasarımında azımsanmayacak bir zaman ve emek tasarrufu kazandırdığı, boyama aşamasında işçiliğin kalitesinde artış sağladığı görülmüştür. Aynı tasarım dijitalde renklendirilerek tamamen dijital özgün bir minyatür eser oluşturulmuş ve sonuçlar minyatür sanatına katkıları açısından değerlendirilmiştir. Dijital tasarımların öncesinde Ankara şehir tasarımlarının minyatür sanatına uygunluğunu temellendirmek amacıyla; minyatür üslubu, uygulama teknikleri ve minyatürde şehir tasvirleri kaynaklardan incelenerek görsel ögelerle açıklanmıştır.
Anahtar kelimeler: Dijital minyatür tasarımı, Minyatürde biçim, Minyatür sanatı, Minyatürde şehir tasviri, Ankara minyatürü

Abstract:
The art of miniature, which has developed with different styles and techniques according to each period and geography, continues its development/change with technology in the 21st century like other branches of art. In light of this change, miniature artists who want to benefit from technology need research and experiences that will increase or facilitate their speed of production. For this purpose, patterns and compositions suitable for miniature style were designed with the "Computer Aided Drawing Program" and these designs were applied. Three city designs were created in the style known as city depiction in Ottoman miniature art with the AutoCAD program, whose software is suitable for architectural drawings and therefore for city depictions. Tha sample of the compositions was limited with The White Bridge, Anıtkabir, Ankara Castle, Ankara Palas, Atakule, Republic Museum, Hacı Bayram Veli Mosque and Mausoleum, Julianus Column, Kocatepe Mosque, Kuğulu Park, War of Independence Museum, Taceddin Mosque and Dervish Lodge, which were selected by sampling method from the symbolic buildings in Ankara. Three different original Ankara city designs were created with the stylized drawings of the mentioned structures in accordance with the miniature style and the patterns obtained by drawing the natural elements that complement the city depictions one by one. Drawing, designing and coloring applications of architectural and natural elements in Ankara city depictions are shown step by step. One of the designs was digitally printed and applied with watercolor.
It was concluded that the steps of drawing, designing and transferring of the work to the paper to be painted, which takes a lot of time in miniature art, and through them production of original works in miniature art, were accelerated by using CAD programs. With the application, it was seen that CAD programs save a considerable amount of time and labor in miniature design and increase the quality of workmanship during the painting phase. The same design was colored digitally and a completely digital original miniature work was created and the results were evaluated in terms of their contribution to miniature art. In order to justify the suitability of Ankara city designs to miniature art before digital designs; miniature style, application techniques and city depictions in miniature were examined from sources and explained with visual elements.
Key words: Digital miniature design, Form in miniature, Miniature art, City depiction in miniature, Ankara miniature