Dejeneratif ataksi hastalarının video-okülografi ile değerlendirilmesi /
Yazar: ZERRİN KARAASLAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Ataksi = Ataxia ; Göz = Eye ; Göz hareketleri = Eye movements ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Merkez sinir sistemi = Central nervous system ; Radyografi = Radiography

Özet:
Giriş ve Amaç: Dejeneratif ataksiler, santral sinir sisteminin pek çok genetik ve moleküler etiyolojik nedene bağlı gelişebilen kronik, progrefis bir grup hastalığıdır. Bu heterojen hastalık grubunda tedavi edilebilir ataksi nedenlerinin dejenerasyonun erken sürecinde tanınması iyi bir seyir açısından önemlidir. Niemann-Pick Tip C (NP-C) erişkin başlangıçlı formu heterojen kliniği nedeniyle tanıda zorluk yaşanan tedavi edilebilir ataksi nedenlerindendir. Hastalığın tipik ve erken bir bulgusu olan vertikal sakkadlarda yavaşlama erken tanı için yardımcı olabilir. Bu çalışmamızda video-okülografi (VOG) kullanarak ataksi olgularının sakkadik göz hareketleri ve yumuşak takip hareketleri değerlendirilerek bu tekniğin ataksi ayırıcı tanısında, özellikle NP-C tanısındaki rolünün anlaşılması amaçlanmıştır. 
Araç ve Yöntem: Çalışmamız, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda ataksi tanıısyla takip edilmekte olan 50 hasta ve bu grupla yaş ve cins açısından eşleşen 50 sağlıklı kontrol ile gerçekleştirilmiştir. Hasta ve kontrol grubunun farklı derecelerde hedefler için farklı yönlerde sakkadik göz hareketlerive yumuşak takip göz hareketleri VOG ile kaydedilmiştir. Hastaların ataksi ağırlığını değerlendirmek için Uluslararası İşbirliği Ataksi Değerlendirme Ölçeği (International Cooperative Ataxia Rating Scale) kullanılmıştır. Ölçülen parametreler hasta ve kontrol grupları arasında SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) kullanılarak karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: Hastalarımızın 23'ü (%46) kadındı. Sağlıklı gönüllüler ile karşılaştırıldığında hastaların sakkadik göz hareket hızları ve yumuşak takip kazanç değerleri tüm yönlerde ve derecelerde düşük saptandı. Hasta grubunda 50 olgudan 3'ünün vertikal sakkad hızlarında belirgin bozukluğa rağmen horizontal sakkadlarının normal ya da hafif bozuk olması ve görece korunmuş olam yumuşak takip hareketleri nedeniyle NP-C olabileceği düşünüldü; her üç olgunun da tanısı pozitif genetik test ile doğrulandı ve bunun üzerine Miglustat tedavisi başlandı. Bu NP-C olgularından tedavi öncesi ve sonrası VOG ile değerlendirilebilen bir hastanın, muhtemelen tedavinin olumlu etkisini yansıtacak şekilde yavaş olan horizontal sakkad hızının tedavi ile normal sınırlara geldiği izlendi.
Tartışma: Bu bulgular, dejeneratif ataksi hastalarında serebellar patolojinin hem sakkadik hız ve hem de yumuşak takip kazancıyla ilişkiliyken NP-C hastalarında yalnızca vertikal sakkadların bozulmasına karşın diğer göz hareketlerinin görece korunmuş olması tanısal bir belirteç olabilir gibi gözükmektedir. Bunun yanısıra tedavi öncesi ve sonrası süreçlerde takip yapıldığında horizontal sakkadların hızında artış olması tedavi cevabı için bir belirteç olabilir. Çalışmamızda göz hareket kayıtlamasının ataksi sendromlarının ayırıcı tanısında ve tedavi moitorizasyonunda kolay uygulanabilir ve objektif bir yöntem olarak kullanılmasının faydalı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Niemann-Pick Tip C, sakkadik hız, yumuşak takip, dejeneratif ataksi, video-okülografi

Abstract:
Background and Aim: Degenerative ataxias are chronic, progressive group of disorders of central nervous system which may be caused by a number of genetic and molecular etiology. In this heterogeneous disease group, it is important to identify the treatable entities early in the course of the degeneration for a favorable prognosis. Niemann-Pick Type C (NP-C) adult onset form is a treatable ataxia but due to its heterogeneous clinical presentation its diagnosis is not straightforward.  Slowing of vertical saccades, an early and characteristic finding of the disease, may help diagnosis. Our aim in this study was to establih the role of video-oculography (VOG), in the differential diagnosis of ataxia syndormes, particularly of NP-C, using this technique in the evaluation of saccadic velocity and smooth pursuit gain of ataxia patients.
Methods: In our study we recruited 50 ataxia patients who were diagnosed in Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Neurology and 50 healthy control subjects who were age and sex-matched with the patient group. Saccadic eye movements and smooth pursuit eye movements for different angles and different directions from patients and healty subjects were recorded by using VOG. International Cooperative Ataxia Rating Scale used to rate severity of ataxia in patient group. The calculated parameters were compared between patient and control groups using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences).
Results: In our study 23 (46%) of our patients were women. Saccadic eye movements velocity and smooth pursuit gain values for patients were significantly lower for all directions and all angles as compared to healty subjects .  In patient group, 3 cases out of 50 were selected as suspected NP-C, based on the dissociation between their markedly impaired vertical saccadic velocity and near normal to slightly impaired horizontal one and relatively intact smooth pursuit eye movements; the diagnoses in all 3 cases were confirmed with positive genetic testing, and thereupon Miglustat treatment was started.  In one of these NPC cases, who was available for evaluation with VOG before and after treatment, slowed horizontal saccadic eye movements velocity was shown to be increased within normal limits, likely reflecting the positive effect of the treatment. 
Discussion: Our findings support that cerebellar pathology in degenerative ataxia patients is associated with both impaired saccadic velocity and smooth pursuit gain, whereas in NP-C, only the impaired vertical saccades as opposed to relatively preserved other eye movements are seemingly a diagnostic marker fot the entity. Moreover, if followed-up along the pre- and psot-treatment course, the velocity increase in the horizontal saccades may be a marker for treatment response. We conclude that recording of eye movements could be useful for differential diagnosis and monitorization of the treatment of ataxia syndromes as an easy and objective method. 
Keywords: Niemann-Pick Type C, saccadic velocity, smooth pursuit, degenerative ataxias, video-oculography