Diyarbakır atık sularında bazı toksik elementlerin (As, Pb, Hg, Cd) incelenmesi
Investigation of some toxic elements (As, Pb, Hg, Cd) in wastewaters of Diyarbakır
Yazar: ATALAY CİHAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZAHİR DÜZ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışma, Diyarbakır ilindeki Dicle Nehri'nde Arsenik (As), Kurşun (Pb), Cıva (Hg) ve Kadmiyum (Cd) gibi toksik elementlerin konsantrasyonlarını belirlemek ve bu elementlerin çevresel ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bu elementlerin bölgedeki su kirliliği üzerindeki etkilerini ve yayılma yollarını anlamaya yönelik öneriler geliştirmektedir. Araştırma, Dicle Nehri'nin belirli bölgelerinden alınan su ve çamur numunelerinde Arsenik, Kurşun, Cıva ve Kadmiyum gibi elementlerin konsantrasyonlarının analiz edilmesine dayanmaktadır. Numune analizleri katı yakıt ve sıvı yakıt birimlerinde gerçekleştirilmiş ve Inductively Coupled Plasma (ICP) cihazı ile yapılmıştır. Elde edilen veriler sınır değerlerle karşılaştırılarak değerlendirilmiş ve istatistiksel analizler uygulanmıştır.
Atık su girişinde As konsantrasyonu sınır değerlerin üzerinde bulunmuş olup, diğer metaller sınır değerlerin altında tespit edilmiştir. Arıtma sonrasında tüm metallerin konsantrasyonları sınır değerlerin oldukça altında kalmıştır. Atık çamurda As birikimi gözlenmiş ve çevresel riskler oluşturabileceği belirlenmiştir. Nehirdeki metal konsantrasyonları genel olarak sınır değerlerin altında kalmıştır. Bu çalışma, Dicle Nehri'ndeki atık su kirliliğinin önemli bir sorun olduğunu ve özellikle Arsenik birikiminin dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Arıtma tesislerinin metal giderimi konusunda etkili olduğu görülmüşse de, çamur bertarafı ve nehir kirliliği izlemeleri uzun vadede sürdürülebilir çözümler için hayati öneme sahiptir.

Abstract:
This study aims to determine the concentrations of toxic elements such as Arsenic (As), Lead (Pb), Mercury (Hg), and Cadmium (Cd) in the Tigris River in Diyarbakır province and to examine their potential environmental and human health impacts. Additionally, it develops suggestions for understanding the effects of these elements on regional water pollution and their pathways of spread. The research is based on the analysis of the concentrations of Arsenic, Lead, Mercury, and Cadmium in water and sediment samples taken from specific areas of the Tigris River. Sample analyses were conducted in solid and liquid fuel units using the Inductively Coupled Plasma (ICP) device. The obtained data were evaluated by comparing them with limit values and statistical analyses were applied. At the wastewater entry point, the concentration of As was found to be above the limit values, while the concentrations of other metals were detected below the limit values. After treatment, the concentrations of all metals remained well below the limit values. Arsenic accumulation was observed in the waste sludge, and it was determined that it could pose environmental risks. The metal concentrations in the river generally remained below the limit values. This study highlights that wastewater pollution in the Tigris River is a significant issue, and especially the accumulation of Arsenic should be closely monitored. Although wastewater treatment plants were found to be effective in metal removal, sludge disposal and river pollution monitoring are crucial for sustainable long-term solutions.