Pnömokonyozda akciğer grafisi ve yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi karşılaştırılması ve fonksiyonel durum ile ilişkisi
Comparison of chest x-ray and high-resolution computerized tomography and evoluation of relationship with functional status
Yazar: MELAHAT UZEL ŞENER
Danışman: UZMAN CEBRAİL ŞİMŞEK
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Pnömokonyoz = Pneumoconiosis ; Radyografi = Radiography ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Tomografi = Tomography

Özet:
Meslek hastalıkları, işyeri ortamında bulunan faktörlerin etkisi ile meydana gelen hastalıkların ortak adıdır. Dünyada mesleki akciğer hastalıkları birincil korunma önlemlerinin alınmasıyla gerileme eğilimindeyken ülkemizde halen en sık saptanan meslek hastalıklarıdır. En sık pnömokonyozlar görülür ve önlenebilir hastalıklardır. Pnömokonyozlar için birincil ve ikincil korunma önlemleri işveren ve çalışana bağımlı iken üçüncül korunma erken tanı, takip ve tedaviyi içerir. Erken tanı ile maruziyetin erken sonlandırılması hastalığın ilerleyişini engellemektedir. Bizim de bu çalışmada amacımız; akciğer grafisi ve yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografinin (YÇBT) pnömokonyozun erken tanısında kullanımı ve akciğerin fonksiyonel kapasitesi ile ilişkilerini değerlendirmekti. Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi E.A.H'ne Ocak 2012- Ocak 2014 tarihleri arasında başvurmuş ve pnömokonyoz tanısı almış 83 hasta retrospektif olarak incelendi. Tanı zamanı yapılmış akciğer grafisi, YÇBT ve SFT bulguları değerlendirmeye alındı. Akciğer grafisi sınıflandırmasında Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) uluslararası pnömokonyoz sınıflandırması ile Kusaka-Hering ve ark. tarafından oluşturulmuş YÇBT sınıflandırması karşılaştırıldı. Çalışmamızda akciğer grafisi ile küçük yuvarlak opasitelerin daha çok saptandığı ve akciğer grafisi ile raporlanan yoğunluk kategorilerinin solunum fonksiyonları ile uyumlu olduğu ancak YÇBT yoğunluk kategorileri ile uyumlu olmadığı bulundu. YÇBT ile düzensiz küçük opasiteler daha çok saptandı ve akciğer grafisi ile normal olarak raporlanan 7 hastaya kategori 1 olmak üzere pnömokonyoz tanısı konuldu. Amfizem, bül ve plevral patolojiler YÇBT'de anlamlı olarak daha yüksek bulundu. PMF gelişimini YÇBT daha iyi saptadı, ancak solunum fonksiyonları ile karşılaştırıldığında akciğer grafisine göre anlamlı bir fark görülmedi. Sonuç olarak, YÇBT pnömokonyozda gelişen parankimal değişiklikleri daha erken saptadı, ancak pnömokonyoz tanısında rutin kullanımını önerecek ix yeterli kanıt bulunamadı. Meslek grubu, maruziyet süresi açısından daha homojen gruplar ve daha geniş vaka sayıları üzerinde yapılacak çalışmalar ile yeni değerlendirmeler yapılmalıdır.

Abstract:
Occupational diseases is the common name of diseases caused by the effects of the factors in work environment. The frequency of occupational lung disease (which are the most frequent occupational diseases in our country) tend to decline by taking the primary prevention measures in the world. Mostly seen are pneumoconiosis which are preventable diseases. Primary and secondary prevention measures for pneumoconiosis are dependent on employers and employees; meanwhile tertiary prevention involves early diagnosis, follow-up and treatment. Early diagnosis and early termination of exposure prevents disease progression. The aim of this study was to evaluate the use of chest radiography and high resolution computed tomography (HRCT) in the diagnosis of pneumoconiosis and the relationship between these radiologic tests and the functional capacity of the lungs. We analyzed 83 patients retrospectively which applied to Atatürk Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital between January 2012-January 2014 and diagnosed with pneumoconiosis. Chest radiography, high resolution computerized tomography (HRCT) findings and pulmonary function tests were evaluated. We compared international pneumoconiosis chest X-ray classification of the International Labour Organisation (ILO) and HRCT classification of Kusaka- Hering et al. In our study, small rounded opacities was seen that more detectable on chest radiography according to HRCT; moreover we found that profusion categories of the chest radiographs were compatible with the pulmonary function tests, conversely weren't compatible with HRCT profusion categories. Small irregular opacities were detected more by HRCT and 7 patients (which were daignosed normally with chest X-ray) were daignosed with pneumoconiosis on HRCT (profusion category 1). Emphysema, bullae and pleural abnormalities was significantly found to be higher on HRCT. HRCT showed progressive massive fibrosis (PMF) development much better than xi chest X-ray, but using the pulmonary function tests we didn't found a significant difference between HRCT and chest X-ray for detecting PMF development. As a result, parenchymal changes seen with pneumoconiosis were detected earlier by HRCT, but in this study we didn't found any evidence to recommend routine use of HRCT in the diagnosis of pneumoconiosis. Further studies should be carried on this subject using more homogeneous groups in terms of types of occupations and exposure time and also large number of cases.