Dış ticaret üzerinde alınann vergiler ve Türkiye uygulaması /
Yazar: MELTEM SÖYLEMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ZİYAETTİN BİLDİRİCİ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret vergileri = Foreign trade taxes ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; İthalat = Import

Özet:
ÖZET Ülkelerin en önemli gelir kaynaklarından olan vergilerin konulmasında etkili olan etmenler ülkelerin gelişmişlik düzeyine, kültür, siyasi ve ekonomik yapılarına göre farklılıklar göstermektedir. Bir ülkenin gelişmiş ülkeler arasında veya gelişmekte olan ülkeler arasında yer alması, onun izleyeceği vergi politikalarının birbirinden farklı olmasına neden olmak tadır. Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik, kültürel ve siyasal yapısı, dolaysı z vergi I erin etkin uygulanmasını engellemektedir. Gelir üzerinden alınan vergilerin tesbit ve tahsil indeki zorluklar, vergi idaresinin yeterli düzeyde organize edilmemesi gibi nedenlerle, bu tür ülkelerin daha çok dolaylı vergilere önem vermesine neden olmaktadır. Oysa gelişmişlik düzeyi arttıkça, dolaysız vergilerin toplam vergi gelirleri içerisindeki payı artmaktadır. Ülkeler uluslararası ticareti kendi ekonomik kalkınmaları yönünde bir araç olarak kullanmak için tarife engelleri koymak ta, kısıtlamalar getirmektedir. Ancak bu arada kalkınma için gerekli yatırım mallarının ithalinde devam edilmektedir r. ülkelerin dış ticaret üzerine vergi koymalarının dış ekonomi politikaları açısından amaçları bulunmaktadır. Devlet bütçesine gelir sağlamak, yerli üretimi korumak, ekonomiyemüdahale ederek ödemeler dengesini sağlamak amacıyla kullanılan dış ticaret üzerinden alınan vergilerin önemi ekonomik bütünleşmelere gidildikçe azalmaktadır. Bunun en iyi örneğini teşkil eden Avrupa Birliği ekonomik bütünleşmeyi tamamlamıştır. Üye ülkeler aralarındaki gümrük duvarlarını kaldırarak ekonomik ve sosyal alanda genişleme amacındadır. İlk görünüşte cazip gelen bu birliktelik ülkelerin ekonomik ve kültürel farklılıklar nedeni ile farklı yapıda ülkelerin farklı vergilerinin uyumlaştırılmasında bazı problemlerle karşılaşılmaktadır. Ancak böyle bir biri iğe girildiğinde, ülkelerin gelişmişlik düzeyi arttığında olduğu gibi, dış ticaret üzerinden alınan vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı giderek azalmakta, önemini kaybetmektedir. -II-

Abstract:
ABSTRACT One of the most important income resourses for a country is taxes, which are determined by the economic development and the structre of the culture, the politics, the economics of the country. The tax policies of the country reveal the level of development of the country and where the country is in relation to other developed countries. The structure of the economy, culture and politics of the developing countries block the inpl ementat ion of the direct taxes. Because there is difficulty in knowing the amounts of taxes to be collected and collecting those taxes and because of the Low Level of sophistication in the tax collecting bureau, developing countries place more emphasis on the collection of indirect taxes. However, as a country's development increases, direct taxes comprise a larger percentage of the total amount of taxes col I ected. These countries also employ barriers such as tariffs and guetas to improve their own economic development and also their own international trade. However, at the some time, it is necessary for developing countries to import the investment goods for their development. Developing countries irrplemet foreign trade taxes to meet the goals they have listed for their foreign economic pol i t icies. Foreign trade taxes are collected for multiple reasons; to provide income for the goverment budget; to protect domestic production; to balance foreign trade by intervening in the economy. However because of economic integration foreign -IIItrade taxes loose importance. The best sanple for this is the European Union (EU) which has corrpleted its integration. The goal of the EU is to increase the economic and social development by eliminating customs and duties between member countries. In the beginning the system can appear favarable however because economic, culturel and religious differences between countries can be so great, problems may arrise in hormanizing taxes. However when the countries integrate, their development levels increase and thus the percentage of foreign trade taxes in total tax income decrase and they loose importance. - IV