Ameliyathane hemşirelerinin delici/kesici aletlerle yaralanma sıklığının ve bunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Needlestick and sharp injury (NSI) of the nurses working in the operating theatres and the factors affecting NSI and precautions taken by the nurses against NSI
Yazar: EMEL DEMİRCAN
Danışman: DOÇ. DR. NEDİME KÖŞGEROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Hemşirelik = Nursing ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating ; Yararlanma = Utilization

Özet:
Bu çalışma; Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi (ESOGÜ), Eskişehir Yunusemre Devlet Hastanesi (EYDH) ve Eskişehir Devlet Hastanesi (EDH) ameliyathanelerinde görev yapan hemşirelerin delici/kesici aletlerle yaralanma (DKAY) sıklığını ve DKAY'ı etkileyen faktörler ile DKAY'a karşı hemşirelerin aldıkları önlemleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.ESOGÜ, EYDH, EDH ameliyathanelerinde görev yapan 89 hemşireyle bire bir görüşülerek, sosyo demografik özellikleri, DKAY durumları, DKAY'dan korunmak için aldıkları önlemler gibi değişkenleri içeren 24 maddelik anket uygulanmıştır.Elde edilen verilerin SPSS 11,5 paket programıyla istatiksel analizleri yapılmıştır. Tüm analizler için iki yönlü p değeri kullanılmış ve p değeri 0,05'in altında ise istatiksel açıdan anlamlı kabul edilmiştir.Elde edilen verilere göre 89 hemşirenin 77'si (%86,5) son bir yıl içinde en az bir kez yaralanma yaşamıştır. En fazla yaralanma Genel Cerrahi ve Nöroşirurji bölümünün ameliyatlarında yaşanmıştır. 0-10 yıldır ameliyathanede çalışan hemşirelerde DKAY oranı en yüksektir (%59,6). Hemşirelerin %51,9'u sol elinden yaralanmıştır. Bistüri ve sütur iğnesi en fazla yaralanmaya sebep olan aletlerdir. 08:00-16:00 saatleri arasındaki yaralanmalar daha fazladır (%64). Ameliyatın 3. saatinden sonra yaralanma oranı artmaktadır (%84,3). Hemşirelerin %92,2'si cerrahi operasyona yardımcı olurken yaralanma yaşamıştır ve hızlı hareket etmeyi yaralanma nedeni olarak göstermişlerdir (%65,2). Hemşirelerin %83,1'i Hepatit B (HBV) aşısı yaptırmıştır.Bu çalışma sonucunda çalışma süresi 0-10 yıl olan yani deneyimin daha yetersiz olduğu dönemlerde DKAY en fazladır. Bu sonuç doğrultusunda işe yeni başlayan hemşirelere sürekli hizmetiçi eğitimin yanında oryantasyon programlarının daha uygun zamana yayılmasının yararlı olacağı düşünülmüştür. Geçmiş yıllarda yapılan çalışmalara göre hemşirelerin HBV'ye karşı aşılanma oranı artsada (%83,1) istenen düzeyde değildir.Anahtar Kelimeler : Ameliyathane, delici/kesici alet yaralanması, hemşire

Abstract:
This study was carried out to determine the frequency of injury caused by needlestick and sharp injury (NSI) of the nurses working in the operating theatres of Eskişehir Osmangazi University (ESOGÜ), Eskişehir Yunusemre state hospital (EYDH) and Eskişehir state hospital (EDH) and the factors affecting NSI and the precautions taken by the nurses against NSI.While collection research data, used to by interviews by one by with 89 nurses working at the operating theatres of ESOGÜ EYDH and EDH, we carried out a 24-item survey including such variables as socio demographic features, NSI incidences and precautions taken against NSI.The statistical analysis of the data gathered was done through the SPSS 11,5 package program. For all analysis, two-way p value was used and if p value is below 0,05, it is considered as statistically significant.According to the data collected, 77 of 89 nurses (%86,5) injured at least one time in the past 1 year. The injuries mostly occurred during general and neurosurgery surgeries. The NSI rates were highest for the nurses working in the operating theatres for 0 to 10 years (%59,6). %51,9 of the nurses were injured in their left hands. Bistouries and suture needles were the most common causes of the injuries. The injuries were more common the hours between 8 and 4 pm (%64). After the 3rd hour of the surgery, the injuries increased (%84,3). %92,2 of the nurses were injuries while assisting surgery and they argued that fast movements were the cause of the injuries (%65,2). %83,1 of the nurses were vaccinated against Hepatitis B (HBV).Considering this study, it can be concluded that NSI is more common if the staff have an experience of 0 to 10 years, which is insufficient. In view of these results, it was thought that new comer, inexperienced, nurses should be given more in-service training and the orientation programs should be given in the in the length of time. Although the rate of vaccination of nurses against HBV has increased compared to the studies conducted earlier than this study, it is not at the level that is desired.KEY WORDS: operating theatre, needlestick and sharp injury, nurse.