Şizofreni hastalarında yaşam kalitesinin; pozitif belirtiler, negatif belirtiler, depresyon ve içgörü ile ilişkisi
The relation of quality of life with positive symptoms, negative symptoms, depression and insight in schizophrenic patients
Yazar: SAVAŞ ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NURAY ATASOY
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Komorbidite = Comorbidity ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni yaşam süresini kısaltan ve yaşam kalitesini düşüren bir bozukluktur. Şizofreni hastaları; günlük yaşam aktivitelerinde, motivasyonlarında, iletişim becerilerinde, üretkenlik, uyum gibi alanlarda sorunlar yaşamaktadırlar. Bu ve benzeri özellikleri içeren yaşam kalitesinin şizofreni hastalarında bozuk olduğu çalışmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmada şizofreni tanısı olan hastalarda yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El kitabı (DSM IV-TR) tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı konulan 101 şizofreni hastasında yaşam kalitesi ile sosyodemografik özellikler, negatif semptomlar, pozitif semptomlar, bireysel ve sosyal performans ölçeği puanı, içgörü ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkiye bakıldı. Sosyodemografik değişkenlerden kadınların erkeklerden yaşam kalitesinin çevresel alanında daha yüksek puan aldığı; diğer alanlarda ise fark olmadığı bulundu. Eğitim süresiyle yaşam kalitesinin fiziksel ve sosyal alanları arasında pozitif yönde düşük ilişki saptandı. Yaşam kalitesiyle yaş, gelir durumu, medeni durum, yaşadığı yer, hastalık başlangıç yaşı, son 1 yılda yatış, hastanede yatış, çalışma durumu, başlangıç şekli, ailede şizofreni öyküsü, içgörü düzeyleri arasında ilişki bulunmadı. Klinik değişkenlerden pozitif ve negatif semptomlar ile yaşam kalitesi arasında zayıf negatif ilişki tespit edildi. Bununla beraber, diğer klinik değişkenlerden hastalık süresi, tedavisiz geçen süre ile yaşam kalitesinin sosyal alanı arasında negatif yönde düşük ilişki tespit edildi. Bireysel ve Sosyal Performans Ölçeği ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde düşük ilişki bulunmuştur. Çalışmaya alınan 101 şizofreni hastasının, 64'ü (%63.4) en az 1 yaşam boyu anksiyete bozukluğu eştanısı, 29'u (%28.1) en az 1 şimdiki anksiyete bozukluğu eştanısı aldı. En sık görülen yaşam boyu anksiyete bozukluğu eştanıları obsesif-kompulsif bozukluk 18 (%17.8) hastada ve ardından sosyal fobi 17 (%16.8) hastada vardı. En sık görülen şimdiki anksiyete bozukluğu eştanıları özgül fobi 8 (%7.9) hastada ve ardından obsesif-kompulsif bozukluk 7 (%6.9) hastada tespit edildi. Hastaların, 42' si (%41.6) yaşam boyu depresyon eştanısı, 21'i (%20.8) şimdiki depresyon eştanısı aldı. Çalışmamızda anksiyete bozuklukları eştanısının şizofreni hastalarında yaygın ve yaşam kalitesiyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Şu anda veya yaşam boyu Depresyon tanısı olanlarla, şu anda veya yaşam boyu Depresyon tanısı olmayanlar arasında yaşam kalitesiyle anlamlı derecede fark tespit ettik. Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki değerlendirildiğinde negatif yönde düşük ilişki bulunmuştur. Çalışmamızdan elde edilen bulgulara göre, şizofreni tanılı hastalarda anksiyete bozuklukları ve depresyon eştanısı yüksektir. Eştanı, şizofreni hastalarında yaşam kalitesinde bozulmaya neden olmaktadır. Bu sonuçlar, şizofrenide yaşam kalitesinde, eştanının önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
Schizophrenia is a mental disorder which continues life-span and decreases quality of life. Schizophrenia patients have problems in their daily activities, motivations, communication skills and fields like productivity and adaptation. These features are related to the concept of quality of life which can enable to determine the quality of life in these patients, adjustment of patients to community and assessment of treatment outcome. The aim of this study is to determine the quality of life in schizophrenia patients and to assess the effect of socio-demographic and clinical parameters. In 101 patients diagnosed as schizophrenia according to Diagnostic Statistical Manual-IV-TR (DSM IV-TR) the quality of life were assessed in relation to sociodemografic characteristics, negative symptoms, positive symptoms, personal and social performance level, insight and depression level for schizophrenia. In sociodemographic variables women have higher scores than men in environmental domain of quality of life, there was no difference in other domains. The duration of education was positively correlated with physical and social domains of quality of life. There was no correlation between subdomains of the quality of life and patient?s age, economic status, marital status, living place, onset age of disease, hospitalization in last one year, working status, onset type of disease, family history of schizophrenia and insight level. Poor negative correlation was found between positive and negative sypmtoms and all domains of quality of life. In addition, duration of illness, duration of untreated period, those were other clinical variables, was negatively poor correlated with social domain of quality of life. There was no relationship between onset age of illness and subdomains of quality of life. Insight was not related with quality of life. Low correlation in positive direction were found between Personal and Social Performance Scale and quality of life. Sixty four (63.4%) of 101 schizophrenia patients who admitted to study had at least one comorbid lifetime anxiety disorder, Twenty nine (28.1%) of them had comorbid anxiety disorder. Obsessive compulsive disorder, 18 (17.8%) was the most diagnosed lifetime comorbidity where as social fobia 17 (16.8%) was the second. The most diagnosed currrent comorbidity was specific phobia 8 (7.9%), than obsessive compulsive disorder 7 (6.9%). Fourty two (%41.6) patient had lifetime depression comorbidity, 21(20.8%) had current depression comorbidity. In our study, anxiety disorder comorbidity was common and related with quality of life. We found statistically significant difference between patients with and without current and lifetime comorbidity of depression according to quality of life. Calgary Depression Scale and quality of life scores were negatively correlated. We think that our findings showed that anxiety disorders and depression comorbidity is common in patients diagnosed as schizophrenia. Presence of comorbidity detoriates quality of life in schizophrenia patients. These results emphasize the importance of comorbidity in quality of life in schizophrenia.