Ücret tatmininin iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisi: İstanbul'da faaliyet gösteren otel çalışanları örneği
The effect of wage satisfaction on job satisfaction and organizational commitment: The example of hotel employees operating in Istanbul
Yazar: SAİDA ILYASOVA
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN AKGÜL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
İstanbul gibi küresel bir turizm merkezinde otel endüstrisinde çalışan memnuniyetini anlamak ve bunun iş performansı, iş tatmini ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkilerini incelemek büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma, otel işletmelerinin rekabetçi bir ortamda nasıl daha iyi stratejiler geliştirebileceğini anlamalarına yardımcı olmayı hedeflemektedir. Araştırmanın amacı, İstanbul'daki otel çalışanlarının ücret tatmini, iş tatmini ve örgütsel bağlılıklarını detaylı bir şekilde inceleyerek bu faktörlerin çalışan performansı üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Ayrıca, demografik faktörlerin çalışanların ücret ve iş tatmini düzeyleri üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, otel işletmelerinin çalışan memnuniyetini ve bağlılığını artırmak için stratejik iyileştirmeler yapmalarına olanak sağlayacak bilgiler sunacaktır. Bu sayede, otel yönetimleri daha etkili insan kaynakları politikaları geliştirerek hem çalışan hem de müşteri memnuniyetini artırabileceklerdir.

Bu araştırma, İstanbul'daki beş yıldızlı otellerde çalışan personeli kapsamakta olup hem yerel hem de uluslararası turistlere hizmet veren otellerdeki çalışanların ücret tatmini, iş tatmini ve örgütsel bağlılıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, çeşitli demografik özelliklere (cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim seviyesi) sahip çalışanların nasıl farklı deneyimler yaşadığını ve bu deneyimlerin iş tatmin düzeyleri üzerindeki etkilerini analiz etmektedir. Bu sayede işletmeler, insan kaynakları stratejilerini daha iyi hedefleyebilecek ve çalışan memnuniyetini artırmaya yönelik özel önlemler alabileceklerdir.

Araştırmanın yöntemi, İstanbul'daki beş yıldızlı otel çalışanları arasında kapsamlı bir anket uygulamasını içermektedir. Anket, ücret tatmini, iş tatmini ve örgütsel bağlılık gibi anahtar değişkenleri ölçen standartlaştırılmış sorulardan oluşmaktadır. Araştırmanın kuramsal temelleri oluşturulduktan sonra İstanbul ilinde faaliyet gösteren 702 konaklama işletmesi üzerinde bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Veri toplama süreci kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak ve yüz yüze anket tekniğiyle yürütülmüş, toplamda 639 anket toplanmış ve değerlendirilmiştir. 
Toplanan veriler, katılımcıların anonimliği ve gizliliği korunarak, nicel bir araştırma yaklaşımıyla elde edilmiştir.

Toplanan veriler, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizleri ve çok değişkenli regresyon analizleri gibi istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. Bu analizler, ücret tatmini, iş tatmini ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkileri belirlemeye ve demografik faktörlerin bu değişkenler üzerindeki etkilerini açıklamaya yardımcı olmuştur. Araştırma sonuçları hipotezlerin doğrulanması için kullanılmış ve elde edilen bulgular, otel işletmelerinin çalışan memnuniyeti ve bağlılık stratejilerini geliştirmelerine yönelik önerilerde bulunmuştur.

Araştırmanın sonuçları, İstanbul'daki beş yıldızlı otel çalışanlarının ücret tatmin düzeylerinin genel olarak orta seviyede olduğunu, ancak iş tatmini ve örgütsel bağlılık düzeylerinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Ücret tatmini ile iş tatmini ve örgütsel bağlılık arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgular, ücretlerinden memnun olan çalışanların işlerinden ve iş yerlerinden de daha fazla memnun olduklarını ortaya koymuştur. Demografik faktörlerin, çalışanların ücret ve iş tatmin düzeyleri üzerinde önemli etkileri olduğu saptanmıştır. Özellikle cinsiyet ve yaş, ücret tatmini üzerinde belirgin bir etkiye sahipken, eğitim düzeyinin iş tatmini üzerinde daha güçlü bir etkisi olduğu bulunmuştur. Kadın çalışanlar ve genç çalışanlar, erkek ve daha yaşlı meslektaşlarına göre sırasıyla ücret ve iş tatmininden daha yüksek düzeyde memnuniyet bildirmiştir.

Sonuç olarak, bu araştırma, otel işletmelerine çalışan tatmini ve bağlılığını artırmak için ücret politikalarını, kariyer gelişim olanaklarını ve çalışma koşullarını iyileştirme konusunda önemli bilgiler sunmaktadır. Ayrıca, çalışanların demografik özelliklerine göre özelleştirilmiş insan kaynakları stratejilerinin geliştirilmesinin, işletmelerin çalışan memnuniyetini ve genel performansını artırabileceği vurgulanmıştır. Bu sonuçlar, otel yönetimlerine insan kaynakları uygulamalarını daha etkili bir şekilde planlamaları ve uygulamaları konusunda yol gösterici olabilir.

Abstract:
The importance of this research is based on understanding employee satisfaction in the hotel industry in a global tourism hub like Istanbul, and examining its effects on job performance, job satisfaction, and organizational commitment. This study aims to help hotel businesses develop better strategies in a competitive environment. The purpose of the research is to analyze the wage satisfaction, job satisfaction, and organizational commitment of hotel employees in Istanbul and evaluate the impact of these factors on employee performance. Additionally, the study aims to uncover how demographic factors affect employees' levels of wage and job satisfaction. The findings will provide hotel businesses with valuable insights to make strategic improvements to enhance employee satisfaction and commitment. In this way, hotel management will be able to develop more effective human resources policies, improving both employee and customer satisfaction.

The scope of the research includes staff working in five-star hotels in Istanbul, aiming to comprehensively examine the wage satisfaction, job satisfaction, and organizational commitment of employees serving both local and international tourists. The study analyzes how employees with different demographic characteristics (such as gender, age, marital status, and education level) have different experiences and how these experiences impact their job satisfaction levels. This will enable businesses to better target their human resources strategies and take specific measures to increase employee satisfaction.

The research methodology involves conducting a comprehensive survey among employees of five-star hotels in Istanbul. The survey includes standardized questions measuring key variables such as wage satisfaction, job satisfaction, and organizational commitment. After establishing the theoretical foundations of the study, a survey was conducted on 702 accommodation businesses operating in Istanbul. The data collection process was carried out using convenience sampling and face-to-face survey techniques. A total of 639 surveys were collected and analyzed for the research. The data collection was conducted with a quantitative research approach, ensuring full confidentiality and anonymity of the participants.

The collected data was analyzed using various statistical techniques, including descriptive statistics, correlation analyses, and multivariate regression analyses. These analyses helped to identify the relationships between wage satisfaction, job satisfaction, and organizational commitment and to explain the effects of demographic factors on these variables. The research findings were used to validate the hypotheses, and the results were utilized to make recommendations for improving employee satisfaction and commitment strategies in hotel businesses.

The research results show that the wage satisfaction levels of five-star hotel employees in Istanbul are generally moderate, but job satisfaction and organizational commitment levels are higher. A positive and significant relationship was found between wage satisfaction and both job satisfaction and organizational commitment. This indicates that employees who are satisfied with their wages are also more satisfied with their jobs and workplaces. Demographic factors were found to have significant effects on employees' wage and job satisfaction levels. Specifically, gender and age had a noticeable impact on wage satisfaction, while education level had a stronger effect on job satisfaction. Female and younger employees reported higher levels of satisfaction with wages and job satisfaction compared to their male and older counterparts, respectively.

In conclusion, this research provides hotel businesses with crucial insights for improving wage policies, career development opportunities, and working conditions to enhance employee satisfaction and commitment. Furthermore, it emphasizes the importance of developing customized human resources strategies based on employees' demographic characteristics, which can increase overall employee satisfaction and performance. These results can guide hotel management in planning and implementing more effective human resources practices.