Kentsel ve çevresel sürdürülebilirliğin yüksek yapıların tasarımına etkisi
The relationship between high-rise building design andsustainability
Yazar: MERVENUR YILDIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİRHAN COŞKUN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Akıllı kentler = Smart cities ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization

Özet:
İnsanlar yaşamları boyunca gerekli olan ihtiyaçlarını doğal çevrenin sunduğu
kaynaklardan sağlamaktadır. Gün geçtikçe bu kaynakların düşüncesiz tüketilmesi,
birçok sorunu ortaya çıkarmış ve doğal dengeyi bozmuştur.
Var olan dengeyi nesillerimiz boyunca devam ettirebilmemiz, ihtiyaçlarımız
doğrultusunda yeryüzünün bizlere sunduğu kaynakların devamlılığı, atıklarımızı ve
yarattığımız kirliliği minimum seviyeye indirilmesiyle devam edebilir.
Sürdürülebilirlik kavramı, hayatın birçok alanında farklı şekillerde yer bulmuş
ve önemi artmaya devam etmektedir. Mimari de olduğu gibi diğer meslek alanları da
sürdürülebilirlik açısından önemli bir role sahiptir. Mimari tasarımda sürdürülebilirlik
ilkesi, çevreyi kirletmeyen ve tükenmeyen enerji kaynaklarından yararlanan yapıların
önemini artırmıştır.
Sürdürülebilirlik ilkesi, mimari tasarımla birleştiğinde, yüksek yapıların tercihi
ve yapımı gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Özellikle artan nüfus ve bu nüfusun
çoğunluğunun kentlerde yaşamasıyla çıkan sorunlara çözüm odaklı yaklaşım
benmsenmelidir. Bu yaklaşım her geçen gün gelişen teknolojiyi ön planda tutarak ve
yüksek yapılarda sürdürülebilir enerji kaynaklarını entegre ederek doğanın
devamlılığını ve yaşadığımız çevrenin kirlenmemesini amaçlamaktadır. Bununla
beraber, yüksek yapılarda tükenen enerjiler yerine devamlılığı olan enerji sistemleri
rüzgâr enerjisi, güneş enerjisi, jeotermal enerji gibi enerji kaynaklarının tercih
edilmesiyle, inşa edilen veya tasarlanan yapılarda enerji tasarrufu sağlanmıştır.
Yüksek yapıların, sürdürülebilir mimari tasarım anlayışı içinde yapılması
neslimizin ilerleyişi ve bu ilerleyişle beraber diğer kuşakların da aynı imkanlara sahip
olabilmesi için doğal kaynakların bilinçli şekilde kullanılması oldukça önemlidir.
Yüksek yapıların sürdürülebilir mimari tasarım içinde inşa edilmesinde,
yapının konumundan tamamlanma aşamasına kadar çevreyi ve doğayı korumasını
gerektirir. Bu nedenle, yüksek yapıların tasarımında düşünülen ve inşasında kullanılan
malzemelerin, geri dönüştürülebilir olması ve çevre kirliliğine yol açmaması
önemlidir.
Yapının tasarımında daha önce sürdürülebilir yapılmış yapılar göz önüne alınıp
gereken ilkelere uyumlu tasarım yapılıp ve bu tasarım anlayışıyla yapının inşasının
sağlanmasıyla bizden sonraki kuşaklara da bunun yolunu açmış oluruz.
Son zamanlarda, gelişen teknolojiyle beraber yüksek dayanıklılığa, atıksız
veya minimum seviyede atıkla beraber geri dönüşümle çevreyi kirletmeme
özelliklerine sahip günümüz teknolojisine uyarlı yeni yapı malzemeleri geliştirilmiştir.
Bu özelliklerde malzemelerin bulunması, yüksek yapıların tasarımlarında tercih
edilme sebebini oluşturmuştur.

Abstract:
People satisfy their needs from the resources provided by natural environment
throughout their lives. As days pass, the extreme abuse consumption of these resources
has caused many problems and disrupted the natural balance.
We can continue the existing balance throughout our generations by ensuring
the continuity of the resources the earth offers us in line with our needs and by
minimizing our waste and the pollution we create.
The concept of sustainability has found its place in many areas of life in
different ways. In that way, its importance continues to increase. In Not only
architecture but also other proffessional areas, sustainability has a significant role. The
principle of sustainability in architectural design has highlighted the interest of
structures thet do not pollute the environment and benefit from inexhaustible energy
sources.
When the principle of sustainability is combined with architectural design, the
preference and construction of high-rise buildings are becoming widespread day by
day. A solution-oriented approach should be adopted, especially for the problems that
arise with the dramatic climb of population in city.This approach aims to ensure the
continuity of nature and the prevention of pollution of the environment we live in by
prioritizing the developing technology and integrating sustainable energy sources in
high-rise buildings. In addition, instead of depleting energy in high-rise buildings,
energy systems with continuity such as wind energy, solar energy, and geothermal
energy should be preferred. In this way, energy savings have been achieved in the
constructed or designed structures.
The construction of high-rise buildings within the concept of sustainable
architectural design is the progress of our generation and; with this progress, other
generations will have the same opportunities.
By constructing of high-rise buildings within sustainable architectural design,
it is required to protect the environment and nature from the location of the structure
to the completion stage so that It is very important to use natural resources consciously
in order to be able to be sustainable. Therefore, it is important that the materials
considered in the design and construction of high-rise buildings are recyclable and do
not cause environmental pollution.
By taking into account previously sustainable structures in the design of the
building, creating a design that complies with the necessary principles, and ensuring
that the building is constructed with this design approach, it will be paved the way for
the next generations to do the same.
Recently, with the developing technology, high durability, waste-free or new
building materials have been developed that are compatible with today's technology
and have the characteristics of clean environment with minimum waste and recycling.
The availability of materials with these features has been the reason for their
preference in the design of high-rise buildings.