Sosyal beceri eğitim programı ile aile eğitim programının okul öncesi dönemindeki çocukların prososyal davranışlarına etkisi
The effect of social skills training program and family education program on prosocial behaviors of preschool children
Yazar: FATMAGÜL YILDIZ ÖZGÜN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİ KOÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Beceri Eğitim Programı ve Aile Eğitim Programı'nın okul öncesi 
dönemdeki çocukların prososyal davranışlarına etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Konya ilinde bir devlet bağımsız anaokulunda öğrenim görmekte olan 33 kız, 36 erkek olmak üzere toplam 69 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada dört farklı gruba farklı eğitim programları uygulanmıştır. Birinci gruba sosyal beceri eğitim programı ile aile eğitim programı, ikinci gruba sadece aile eğitim programı, üçüncü gruba ise sadece sosyal beceri eğitim programı uygulanmıştır. Bu üç grup deney grubunu oluşturmaktadır. Kontrol grubuna ise mevcut okulöncesi eğitim müfredat programı uygulanmıştır. Araştırmada yarı deneysel desenlerden biri olan ön test–son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 21 istatistik programı kullanılarak tek yönlü ANOVA, Scheffe Testi, ilişkili örneklemler için t-testi analizleri gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının son test başarı puanları deney grupları lehine istatiksel bir farklılık göstermiştir. Bir diğer ifade ile deney grubuna verilen her iki eğitim de çocukların prososyal davranışları üzerinde anlamlı bir etki göstermiştir. Deney gruplarının kendi aralarındaki kıyaslamada anne ve babaya göre bu eğitimler arasında istatiksel olarak bir fark gözlenmemiştir. Ancak deney gruplarının içinde son test başarı puanları öğretmen formu sonuçlarına göre sosyal beceri eğitim programı ile aile eğitim programı uygulanan birinci grubun lehine istatiksel bir farklılık göstermiştir. Diğer bir ifade ile öğretmenlere göre aile eğitimi ile birlikte verilen sosyal beceri eğitimi tek başına ailelere verilen aile eğitiminden ve tek başına çocuklara verilen sosyal beceri eğitiminden daha etkili olduğu söylenebilir. Bulgular ışığında çocuklara verilen eğitimde ailenin rol model olması etkeninin kuvvetli bir değişken olduğu belirtilip çocuğa verilecek eğitimde, ailede de o konu hakkında bilinçli farkındalık oluşturulması önerisi verilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the impact of the Social Skills Training Program and Family Education Program on preschool children's prosocial behaviors. The study group of the research consists of a total of 69 students, 33 girls and 36 boys enrolled in a public independent preschool in the Konya province during the 2023-2024 academic year. Four different education programs were applied to different groups in the research. The first group received both the social skills training program and the family education program, the second group received only the family education program, and the third group received only the social skills training program. These three groups constituted the experimental groups. The control group received the existing preschool education curriculum. A pretest-posttest control group design, which is one of the semiexperimental designs, was used in the research. Data analysis was conducted using SPSS 21 statistical soft ware, including one-way ANOVA, Scheffe Test, and paired samples t-test analyses. The posttest achievement scores of the experimental groups showed a statistical difference in favor of the experimental groups compared to the control group. In other words, both trainings given to the experimental group had a significant effect on children's prosocial behaviors. In the comparison between the experimental groups, no statistical difference was observed between these trainings according to the mother and father. However, among the experimental groups, the posttest achievement scores favored the first group where both the social skills training program and the family education program were applied, according to teacher evaluations. In other words, according to the teachers, social skills training provided together with family education is more effective than family education given to families alone or social skills training given to children alone. Based on the findings, it is suggested that the role of the family as a role model in children's education is a significant variable, and creating conscious awareness in the family about the subject is recommended for effective education of the child.