Uzaktan eğitimde akademisyenlerde mesleki motivasyonun belirleyicileri ve bir ölçek geliştirme çalışması
Determinants of vocational motivation in academicians in distance education and a scale development study
Yazar: DUYGU BURCU GÖNÜLAÇAR GÜVENDİ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÇETİNKAYA BOZKURT
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Çalışmanın amacı, akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunu ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek ve uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunun işe tutulma üzerine etkisini araştırmak ve akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonu ile uzaktan eğitimde kurumdan duyulan memnuniyet arasında fark olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, araştırma keşfedici sıralı karma yöntem deseni üzerinden yürütülmüş ve üç araştırma gerçekleştirilmiştir. İlk araştırmada, akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunu etki eden unsurlarının belirlenmesi amacıyla 34 akademisyen ile yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilerek akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunu olumlu ve olumsuz etkileyen unsurlar tespit edilerek kategorilere ayrılmıştır. İkinci araştırmada, farklı üniversitelerde ders veren 322 akademisyene pilot çalışma yapılarak teknolojik altyapı ve iletişim, uzaktan eğitim yönetimi, hazırbulunuşluk, ders ı̇çeriği tasarlama ve geliştirme, öğrenci ı̇lgisi, kurumsal destek ve öğrenci ile etkileşim olmak üzere toplam yedi boyut ve 31 ifadeden oluşan akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyon ölçeğinin yapısı ortaya konulmuştur. Üçüncü araştırmada, ölçeğin yapısı doğrulanmış, kriter geçerliliği sağlanmış ve güvenilirliği incelenmiştir. Üçüncü araştırma kapsamında ayrıca akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunun işe tutulma üzerine etkisi incelenmiştir. Buna ek olarak, akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyon ile uzaktan eğitimde kurumdan duyulan memnuniyet arasında fark olup olmadığı analiz edilmiştir. 560 katılımcının verileri ile gerçekleştirilen bulgulara göre, uzaktan eğitimde mesleki motivasyon alt boyutlarından ders içeriği tasarlama ve geliştirme, öğrenci ilgisi, öğrenci ile etkileşim, uzaktan eğitim yönetimi, kurumsal destek ve hazırbulunuşluk boyutlarında motivasyon düzeyleri ve kurumdan duyulan memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilirken, teknolojik altyapı ve iletişim boyutunda bir farklılık tespit edilememiştir. Ayrıca uzaktan eğitimde akademisyenlerin mesleki motivasyonunun işe tutulmayı pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Akademisyenlerin uzaktan eğitimdeki mesleki motivasyonu alt boyutlarından teknolojik altyapı ve iletişimin, öğrenci ile iletişim ve ders içeriği tasarlama ve geliştirme alt boyutlarına göre işe tutulma üzerine daha fazla olumlu etkiye sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to develop a valid and reliable measurement tool to measure the vocational motivation in academicians in distance education and to investigate the effect of vocational motivation in distance education on work engagement, and to determine whether there is a difference between vocational motivation and satisfaction with the institution in distance education. For this purpose, the research was carried out on the exploratory sequential mixed method design and three studies were carried out. In the first study, structured interviews were conducted with 34 academicians to determine the factors affecting the vocational motivation of academicians in distance education, and the factors that positively and negatively affect the o vocational motivation of the academicians in the distance education were identified and categorized. In the second study, a pilot study was conducted on 322 academicians teaching at different universities, and the structure of vocational motivation of academician scale in distance education, consisting of seven dimensions and 31 items including technological infrastructure and communication, distance education management, readiness, course content design and development, student interest, institutional support, and interaction with students, was revealed. In the third study, the structure of the scale was confirmed, criterion validity was provided, and its reliability was examined. Besides, within the scope of the third research, the effect of the vocational motivation of academicians in distance education on work engagement was examined. In addition, it was analyzed whether there was a significant difference between vocational motivation in distance education and satisfaction with the institution in distance education. According to result of the analysis carried out with 560 participants, it was found that there were statistically significant differences between motivational levels and satisfaction level with institution in the dimensions of designing and developing course content, student interest, interaction with students, distance education management, institutional support, and readiness, which are among the sub-dimensions of vocational motivation in distance education, while there were no statistically significant differences between technological infrastructure and communication dimensions. Furthermore, it is found that the vocational motivation of academicians in distance education positively affects work engagement. Technological infrastructure and communication sub-dimension has more positive effect on work engagement than communication with students and designing and developing of course content sub-dimensions.