Zeytin yaprağından hidroksitirosol'ün ekstraksiyonu, ı-131 ile radyo işaretlenmesi ve biyoetkinliğinin in vivo ve in vitro yöntemlerle incelenmesi?
Extraction of hydroxytyrosol from olive leaf, radiolabeling with ı-131 and evaluation of the bioaffinity utilizing in vivo and in vitro methods
Yazar: MELTEM ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. F. ZÜMRÜT BİBER MÜFTÜLER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Biyodağılım = Biodistribution ; Hücre kültürü = Cell culture

Özet:
Doğal antioksidan içeriği zengin olduğu bilinen sebze ve meyveler günümüzde yoğunlukla tüketilmekte ve geleneksel kullanımı gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Günümüzde içerdiği fenolik bileşiklerden dolayı yüksek antioksidan özellik gösteren meyvelerden biri de zeytindir. Zeytin, zeytin yaprağı ve zeytinyağında bulunan ana fenolik bileşik ise hidroksitirosol (HT)'dür. Son yıllarda, bitkilerden doğal antioksidan maddelerin üretilmesi ve saflaştırılarak hastalıkların teşhis ve tedavisinde kullanılma potansiyellerinin araştırılmasında ciddi oranda artış mevcuttur. Bu amaçla bu tez çalışmasında; HT yönünden zengin olduğu bilinen zeytin yaprağı ekstrakte edilerek HT bileşeni izole edilmiş ve iodojen yöntemi kullanılarak 131I radyonüklidi ile işaretlenmiştir. 131I ile işaretli HT (131I-HT) bileşiğinin biyoaffinitesini değerlendirmek üzere; sağlıklı erkek ve dişi sıçanlar üzerinde biyodağılım ve farklı hücre hatları (Hutu-80, Caco-2, PC-3, MCF-7) üzerinde hücre kültürü çalışmaları yapılmıştır. Yapılan deneysel çalışmalarda, HT'nin 131I ile % 95.62±4.36 (n=8) verimle radyoişaretlendiği görülmüş ve radyoişaretli bileşiğin in vivo çalışmalarda mesane, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak, meme ve prostatta tutulum gösterdiği; in vitro çalışmalarda ise çalışılan hücre hatlarında dikkate değer bağlanma etkinliği gösterdiği gözlenmiştir. Gerçekleştirilen bu tez çalışmasının, bitkisel ürün ekstraktlarının görüntüleme ve tedaviye yönelik yeni ajanlar olarak geliştirilmesi yönünde yapılan çalışmalara katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Nowadays; fruits and vegetables, which are known to be rich in natural antioxidants, are consumed very much and intensity of the traditional use of them are becoming increasingly important. One of these fruits is olive because of its phenolic compound contents that show high antioxidant properties. The major phenolic compound in olive, olive leaf and olive oil is hydroxytyrosol (HT). In recent years, there is a significant increase on the production of antioxidant substances from natural plants and purification of them to search the potential use at the treatment and diagnosis of diseases. With this purpose in current thesis study; olive leaf, which is known to be rich on HT, is extracted, isolated and labeled with 131I radionuclide utilizing iodogen method. Biodistribution studies on healthy male and female rats and cell culture studies on different cell lines (Hutu-80, Caco-2, PC-3, MCF-7) were performed to evaluate the bioaffinity of the 131I labeled HT (131I-HT) compound. In the experimental studies, it has seen that HT could be radiolabed with 131I in yields 95.62% ± 4.36 (n = 8); in vivo studies showed that radiolabeled compound has urinary bladder, stomach, small intestine, large intestine, breast and prostate uptake; and significant binding activities of radiolabeled compound on studied cell lines was observed at in vitro studies. This thesis carried out, as a herbal product extracts for the development of new agents for imaging and therapy is thought to contribute to the investigations done in this area.