Sigara bırakma aşamalarına odaklı motivasyonel görüşmelerle gebelerde sigara bıraktırma
Making pregnants to give up smoking with motivational interviewing that are focused on the steps on giving up smoking
Yazar: GÜLNAZ KARATAY
Danışman: PROF. GÜLÜMSER KUBLAY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Motivasyon = Motivation

Özet:
Gebelikte sigara kullanımı, intrauterin ve bebeklik dönemlerindeki mortalite vemorbiditenin başlıca nedenleri arasında olduğu için önemli bir halk sağlığısorunudur. Bu nedenle bu çalışmada, sigara bırakma aşamalarına uygun olarakoluşturulan motivasyonel görüşmelerle gebelerin sigarayı bırakma durumlarınındeğerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma 38 gebe ile yürütülen bir eylemaraştırmasıdır. Çalışmaya, Zekai Tahir Burak Doğum ve Kadın HastalıklarıHastanesinin prenatal ünitesine başvurup 16.gebelik haftasını doldurmamış olan,günde en az bir tane sigara içen ve okur-yazar olan gebeler alınmıştır. Her gebeye,ortalama 12-13 gün arayla 5 kez müdahale ziyareti, arkasından birer ay arayla 3 kezizlem ziyareti olmak üzere toplam 8 kez ev ziyareti yapılmıştır. Araştırmanınverileri 15 Aralık-18 Haziran tarihleri arasında gebelerin sigara içme durumunudeğerlendirme formu, biyokimyasal ölçümler (CO, Kotinin) ve Öz-yeterlilik Ölçeğiaracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS veri tabanında yüzdelikler, TekÖrneklemli Ki-kare Testi, Evren Ortalaması Önemlilik Testi, Mc Nemar, K İlişkiliÖrneklem Testi, İki Eş Arasındaki Farkın Anlamlılık Testi ve Kruskal WallisVaryans Analizi kullanılarak değerlendirilmiş ve aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.Müdahaleden 3 ay sonra yapılan izlem ziyaretinde gebelerin % 39.5'inin sigarayıbıraktığı; % 44.7'sinin ise sigarayı başlangıçtaki içtiği miktarın %60'ı oranındaazalttığı; müdahale öncesinde gebelerin büyük çoğunluğunda (% 86.8) çevreselsigara dumanı söz konusu iken, müdahale sonunda bu miktarın % 55.3'e düştüğü;gebelerin öz yeterlilik puan ortalaması başlangıçta 61.36±12.61 iken, müdahalesonunda 93.34±27.04'e yükseldiği saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusundaoluşturulan bu müdahale programının birinci basamakta çalışan ebe ve hemşirelertarafından kullanılarak yaygınlaştırılması ve bu tür çalışmaların daha büyükörneklemlerde tekrar edilmesi önerilerinde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Gebelik, sigara, motivasyonel görüşmeler, sigara bırakma

Abstract:
The usage of cigarette during pregnancy is animportant public health problem as a result of being one of the main reasons formortality and morbidity on intrauterine and babyhood periods. Therefore, ın thisstudy, it was aimed to evaluate giving up smoking manner of pregnant women withthe motivational interviewing based on the stage of giving up smoking. The study isan action research which is held with 38 pregnant women. At least smoking acigarette a day and literate pregnants, who applied to Prenatal Unit of Zekai TahirBurak Maternity and Gynecological Diseases Hospital and not completed the 16thweek of the pregnancy, are included to the work. Each pregnant woman is visited athome totally 8 times, including 5 intervention visits with the break of 12-13 daysand 3 observation visits with the break of a month. The datum of the research iscollected through the Evaluation Forms, Biochemical Appraisals ( CO, cotinin ) andSelf-adequacy Criterion applied between 15th December and 18th June. The datum isevaluated with SPSS database percentile, Single Sampled chi-square Test, CosmosAverage Importance Test, Mc Nemar, K Related Sample Test, The Meaning ofDifference Between Two Equals Test and Kruskal Wallis Varians Analysis and thefollowing inventions are got. At the observation visit taken 3 months later from theinterference, it?s seen that the % 39.5 of pregnant smokers gave up smoking; %44.7of them reduced smoking at the rate of %60 from the beginning rate; the rate ofenvironmental smoke before the interference (%86.8) decreased to %55.3; theaverage of self-adequacy was 61.36±12.61 and it increased to 93.34±27.04. Theapplication and prevalence of the interference program which is constituted throughthese results and the repetition of such works on more precedents is proposed.Key Words: Pregnancy, cigarettes, motivational interviewing, give up smoking