Nigella sativa L. bitkisi üzerine fitoterapötik çalışmalar
Phytotherapotic studies on Nigella sativva L.
Yazar: BEYZA AYHAN
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KOCA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Mikroskopi = Microscopy ; Nigella sativa L. = Nigella sativa L. ; Ranunculaceae = Ranunculaceae ; Timokinon = Thymoquinone ; Çörekotu = Nigella

Özet:
N. sativa L. geçmişi çok eski medeniyetlere dayanan, günümüzde ise genellikle Akdeniz ülkelerinde kullanımı yaygın, Ranunculaceae familyasına ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Son yıllarda üzerindeki çalışmaların hızla arttığı çörek otuna dair batıda henüz bir farmakope kaydı bulunmamaktadır. Tohumda steroitler, terpenler, fenolik bileşikler, alkoller, esterler, nötral lipitler, yağ asitleri, proteinler, vitaminler ve mineraller bulunmaktadır. Fenolik bileşiklerden TQ oranı yüksek olup biyolojik etkilerden sorumlu olduğu düşünülmekle birlikte yapılan çalışmalar çörek otunun bir bütün halinde daha etkili olduğunu, kendi içinde adeta bir sinerji oluşturduğunu ortaya koymaktadır. N. sativa üzerine in-vivo ve in-vitro ortamlarda birçok biyolojik aktivite çalışması yapılmış, bunların sonucunda deneysel verilerle desteklenen anti-enflamatuvar, analjezik, antioksidan, antikanser, antitümör, immunprotektif, hepatoprotektif, antisestodal, antimikrobiyal ve diğer birçok aktivite tesbit edilmiştir. Ayrıca yapılan çalışmalarda çörek otunun toksisitesinin düşüklüğü ve yan etkilerinin azlığı da bitkiye olan ilgiyi artıran diğer bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.Çalışmamızın deneysel kısmında farklı yerlerden temin edilen çörek otu tohum numuneleri üzerinde makroskobik ve mikroskobik incelemeler, yabancı madde, su ve kül miktar tayinleri, sabit yağ elde edilmesi ve mineral madde analizi yapılmıştır. Bu çalışmaların sonuçları literatürlerle uyum içinde bulunmuştur.Sonuç olarak bitkiye gereken değerin verilerek ilaç formunda kullanıma sunulabilmesi için gerekli şartların sağlanması ve bilinçli tüketimin önünün açılması gerektiğini söylemek mümkündür.

Abstract:
Nigella sativa L. is a annually herbaceous plant belongs to Ranunculaceae family which is known old civilizations and usually uses in Mediterranean countries recently. There is no pharmacopeia for N. sativa which of the studies are being increased currently. Oil of the N. sativa is preferred rather than its seeds in trade. The chemical composition of N. sativa is very complicate and all of the compounds have not known yet. There are steroids, terpenes, phenolic compounds, alcohols, esters, neutral lipids, fatty acids, proteins, vitamins and minerals in the seeds. Also the thymoquinon?s rate which is phenolic compounds is high and it is accountable from some biologic activities. But some trials were showed that N. sativa seeds are effective with all of the seed because of the synergetic interaction. There were a lot of in-vitro and in-vivo biologic activity studies and the result of these were showed anti-inflammation, analgesic, antioxidant, anticancer, adaptogen and antitumor, immune protective, hepatoprotective, antisestodal, antimicrobial and others with seeds. And we must to say that the seed?s toxicity is very low.In our study we made macroscopic and microscopic inspections, foreign materials, water and ash rates, essential oil glean from seeds and minerals analyses in this study.Finally, necessary environment have to obtain for present a drug from the plant and need to countenance conscious consumption.