Türkiye'de sürdürülebilir turizm açısından sertifikasyon: Yeşil Yıldız ve Yeşil Anahtar uygulamaları
Certification in terms of sustainable tourism in Turkey: Green Star and Green Key applications
Yazar: İSA SATAR
Danışman: DOÇ. DR. SANİYE GÜL GÜNEŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Eko etiket = Eco labelling ; Konaklama sektörü = Accommadation sector ; Oteller = Hotels ; Sertifikalandırma = Certification ; Sürdürülebilir turizm = Sustainable tourism ; Yeşil anahtar = Green key ; Yeşil yıldız = Green star

Özet:
Mevcut dünya düzeninde ülkeler liberal ekonomi modelinin bir gereği olarak hem ekonomik rekabet içerisinde bulundukları ülkelere karşı üstünlük sağlamak ve kendi toplumsal stabilitelerine katkı yapmak hem de uluslararası pazarlara uyum sağlayabilmek için turizme başvurmaktadır. Uluslararası bu duruma paralel bir şekilde Türkiye'de de liberal ekonominin öngördüğü çerçevede sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda yaşanan gelişmeler, ülkede 1980'lerden itibaren turizme dair hızlı büyümede etkili olmuştur. Diğer yandan hem ulusal hem de uluslararası düzlemde hızlı ekonomik gelişme, çevresel ve kültürel hızlı bir yozlaşmanın da beraberinde getirmiştir. Böylece, söz konusu yozlaşma durumunun önüne geçecek sürdürülebilir kalkınma modelleri oluşturulmaya başlamıştır. Bu doğrultuda, turizmin çevreyle olan ilişkisi de tartışmaya açılarak "sürdürülebilir turizm" kavramı geliştirilerek, turizm ve ekoloji ilişkinin önemi vurgulanmıştır. Dahası, turizm endüstrisinin en önde gelen elemanı olan konaklama sektörü başta olmak üzere, turizmde çevreye duyarlılığın yakalanmasına yönelik sertifikasyon programları üretilmiş ve uygulanmaya başlamıştır. Bu çalışmada; sürdürülebilirlik ilkeleri çerçevesinde turizmin çevreyle olan ilişkisi, Türkiye'de konaklama işletmelerinde sertifikasyon aracılığıyla sürdürülebilir turizme yapılacak katkılara değinilmektedir. Söz konusu sertifikasyon çeşitlerinden; devlet eliyle oluşturulmuş Yeşil Anahtar ve sivil toplum girişimiyle geliştirilmiş Yeşil Yıldız programlarından bahsedilmektedir. Bunlara ek olarak, bahsi geçen sertifikasyon programlarının yürütücü kuruluşları olan Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) ve her iki programın uygulayıcısı konumundaki Radisson Blue Ankara Oteli ile gerçekleştirilen görüşmelere yer verilmektedir. Böylece, turizm endüstrisinde sertifikasyonla ilgili çetrefilli hususların Türkiye'deki durumuyla ilgili karşılaştırmalı bir analiz yapılmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Yeşil Yıldız, Yeşil Anahtar, sertifikasyon, konaklama sektörü, sürdürülebilir turizm, eko-etiket

Abstract:
In the current world, as a consequence of the liberal economical model, states apply to tourism not only to be economically competitive against other states and to contribute to the social stability in the country, but also to be integrated to international markets. Parallel to this international situation and in line with the liberal economic structure, developments taken place in social, cultural and economical areas in Turkey, have led to a high growth in tourism as of 1980s in the country. On the other hand, rapid economic growth both on national and international grounds, caused to an environmental and cultural degeneration with the same degree. Thus, models for sustainable development have been improved to handle the involving degeneration, primarily the environmental one. Also, the relationship between tourism and environment has been argued and the term of 'sustainable tourism' has been defined. Furthermore, to catch the environmentally-conscious administrative model in the industry, certification programs have been created primarily in the accommodation sector. In this study, the relationship of tourism with the environment in terms of sustainability criteria, contributions to sustainable tourism by certification systems in the accommodation sector in Turkey are mentioned. Regarding those certification programs, "Green Star" and "Green Key" have been analyzed comparatively. In addition, interviews have been done with the coordinating bodies of these programs and a hotel having both certificates, Radisson Blue Hotel Ankara. In this way, challenging issues related to the implementation of certification programs in tourism industry are analyzed comparatively with the situation in Turkey.


Key Words: Green Star, Green Key, certification, accommodation sector, sustainable tourism, eco-label