Cerrahi hemşirelerinin iş doyumlarını ölçmede iki farklı ölçeğin karşılaştırılması
Comparison of two different scales in measuring the job satisfaction of surgical nurses
Yazar: PELİN SARI KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. YELDA CANDAN DÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi hemşirelik =   ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Amaç: Bu araştırma, hastanede çalışan hemşirelerin iş doyumu ölçeğinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi için Hastanede Çalışan Hemşireler İçin İş Doyum Ölçeği II (Acute Care Nurse Job Satisfaction Scale R) (HÇH- İDÖ II), bu alanda daha önceden geçerlik güvenilirliği sağlanmış farklı bir ölçeğin Türk hemşireleri için uygunluğunun karşılaştırılması ve cerrahi hemşirelerin iş doyumlarının ölçüşmesi amacıyla planlandı.
Yöntem: Araştırmanın verileri, Ağustos-Kasım 2022 tarihlerinde İzmir ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin cerrahi servis, yoğun bakım ve ameliyathanelerinde çalışan hemşirelerden yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin toplanmasında Hemşirelerin Sosyodemografik Özelliklerini Belirleyen Form, Hastanede Çalışan Hemşireler İçin İş Doyum Ölçeği II (HÇH-İDÖ II) ve Klinik Hemşireler İçin İş Doyum Ölçeği (KH-İDÖ) kullanıldı. Üç aşamadan oluşan çalışmanın ilk aşamasında 114 hemşirenin katılımıyla HÇH-İDÖ II ölçeğinin psikometrik özellikleri incelendi, ikinci aşamada KH-İDÖ ile karşılaştırması yapıldı. Ölçeğin geçerliliğini değerlendirmesinde dil, kapsam, yüzey ve görünüm geçerliliği, yapı geçerliliği ve ölçüt bağlantılı geçerlik metotları kullanıldı. Ölçeğin güvenirliğinin değerlendirmesinde ise iç tutarlıkla zamana göre değişmezlik analizleri uygulandı. Üçüncü aşamasında ise HÇH-İDÖ II ölçeği kullanılarak hemşirelerin iş doyumları ölçüldü, bu aşamada 218 hemşire ile çalışıldı. Araştırma kapsamında toplanan verilerin "SPSS for Windows 25.0" ve "AMOS 21" programıyla analizleri gerçekleştirildi. Verilerin değerlendirilmesi noktasında tanımlayıcı istatistik metotları (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) kullanıldı.
IV
çalışma süresi ortalaması 8.23±6.60 olarak hesaplandı. HÇH-İDÖ II ölçek geneli puan ortalaması 40,17±12,89, alt boyutları puanları; denetim 11.27±3.58; iş yeri politikası 10.06±3.44; gelişim ve ilerleme 8.68±3.54; yan haklar 4.88±2.19; fiziksel ortam 5.28±2.44 olarak hesaplandı.
Sonuç: HÇH-İDÖ II ölçeğinin geçerliği ve güvenilirliği değerlendirmesinin neticesinde dil, kapsam, yüzey ve görünüm, yapı geçerliğiyle test tekrar test ve iç tutarlık güvenirliği olduğu saptandı. Doğrulayıcı faktör analizi çerçevesinde ölçeğin yapısal denklem model sonucu p=0.001 seviyesinde anlamlı olduğu, ölçeği oluşturan 13 maddeyle 5 faktörlü ölçek yapısı ile ilişkili olduğu belirlenerek, yapı geçerliliği sağlandı. HÇH-İDÖ II'nin Türk toplumunda kullanılabilecek hemşireler için geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu, HÇH-İDÖ II ölçeğinin hemşirelerin iş doyumunu KH-İDÖ ölçeği ile benzer ölçtüğü, cerrahi hemşirelerin HÇH-İDÖ II ölçeği ile ölçülen iş doyumlarının orta düzeyde olduğu, iş doyumu üzerinde etkili olan faktörler incelendiği zaman eğitim düzeyi ve çalışılan birimin iş doyumunda etkili olduğu sonucuna ulaşıldı.
Anahtar Kelimeler; iş doyumu, iş doyumu ölçeği, cerrahi hemşireliği, HÇH-İDÖ II

Abstract:
Aim: This study was planned to examine the psychometric properties of the Acute Care Nurse Job Satisfaction Scale R (ACNJSS R), to compare the suitability of a different scale with previous validity and reliability in this field for Turkish nurses and to measure the job satisfaction of surgical nurses.
Method: The data of the study were collected by face-to-face interview technique from nurses working in surgical wards, intensive care units and operating theatres of a university hospital in Izmir between August and November 2022. The Form Determining Sociodemographic Characteristics of Nurses, Acute Care Nurses' Job Satisfaction Scale R (ACNJSS-R) and the Job Satisfaction Scale for Clinical Nurses (JSS-CN) were used to collect the data. In the first phase of the study consisting of three phases, the psychometric properties of the ACNJSS-R scale were examined with the participation of 114 nurses, and in the second phase, a comparison was made with the JSS-CN. Language, content, surface and face validity, construct validity and criterion-related validity methods were used to evaluate the validity of the scale. In the evaluation of the reliability of the scale, internal consistency and time invariance analyses were applied. In the third stage, the job satisfaction of the nurses was measured by using the ACNJSS-R scale, and 218 nurses were studied at this stage. The data collected within the scope of the research were analysed with "SPSS for Windows 25.0" and "AMOS 21" programmes. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) were used to evaluate the data.
Results: In the first stage, the mean age of the nurses was 34.35±7.45 years, the mean duration of employment was 11.04±7.62 years, and the mean duration of employment in the department was 7.78±6.65 years. When the Cronbach's Alpha values of the scale and its sub-dimensions were analysed, the Cronbach's Alpha value of the scale was calculated between 0.606 and 0.808, and the Cronbach's Alpha value of the overall scale of the ACNJSS-R was calculated as 0.896. A moderate correlation was found between the second stage ACNJSS-R and the JSS-CN (r=0.486; p=0.001). In the third stage, 88.1% of the participants were female, 11.9% were male, mean age was 35.15±7.58, mean duration of employment was 12.09±7.85, and mean duration of employment in the department was 8.23±6.60. The scores of the sub-dimensions of
VI
the ACNJSS-R were as follows: average of the scale 40,17±12,89; supervision 11.27±3.58; workplace policy 10.06±3.44; development and progress 8.68±3.54; fringe benefits 4.88±2.19; physical environment 5.28±2.44.
Conclusion: As a result of the evaluation of the validity and reliability of the ACNJSS-R scale, it was determined that it had language, content, surface and appearance, construct validity, test-retest and internal consistency reliability. Within the framework of confirmatory factor analysis, the structural equation model result of the scale was found to be significant at the level of p=0.001, and it was determined that the 13 items forming the scale were related to the 5-factor scale structure, and construct validity was ensured. It was concluded that the ACNJSS-R is a valid and reliable scale for nurses that can be used in the Turkish society, the ACNJSS-R scale measures the job satisfaction of nurses similar to the JSS-CN scale, the job satisfaction of surgical nurses measured with the ACNJSS-R scale is at a moderate level, and when the factors affecting job satisfaction are examined, the level of education and the unit of work are effective in job satisfaction.
Keywords; job satisfaction, job satisfaction scale, surgical nursing, ACNJSS-R