Kum zambaklarının (Pancratium maritimum) organogenesis ve mikroyumru yöntemleri ile çoğaltılması
Propogation of sea daffodil (Pancratium maritimum) via 
organogenesis and microbulb methods
Yazar: SARA YASEMİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEZİHE KÖKSAL ; PROF. DR. SAADET BÜYÜKALACA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Kum zambağı (Pancratium maritimum) bitkisinde in vitro çoğaltım sağlamak amacıyla yürütülen bu tez çalışmasında; 1) Başlangıç materyali olan tohumlar için uygun dezenfeksiyon yöntemi 2) Tohum çimlendirme ortamı 3) In vitro koşullarda soğan oluşturma ortamı 4) Kallus geliştirme ortamı ve eksplant tipi 5) Bitki rejenerasyon ortamı'nın belirlenmesi amacıyla denemeler yürütülmüştür.
Tohum dezenfeksiyonu için en uygun yöntem %20 sodyum hipoklorit'de 15 dk bekletme olarak belirlenmiştir. Tohum çimlendirme ve bitki gelişimi için en uygun ortam hormonsuz MS (Murashige-Skoog) olarak saptanmıştır. Çalışmada in vitro bitkiciklerde soğan oluşumu için sakkaroz (20, 40 ve 80 gl-1), BA (6-benzylaminopurine) (0, 1 ve 2 mgl-1) ve 2,4-D (2,4-Dichlorphenoxyacetic acid) (0, 0.1 ve 0.2 mgl-1) içeren ortamlar kullanılmıştır. Soğan oluşturan bitki sayısı ve soğan oluşum oranı bakımından bütün ortamlar başarılı olmuştur. Besin ortamındaki yüksek sakkaroz (80 gl-1) soğan çapını artırmıştır. Soğan ağırlığı açısından ise düşük sakkaroz (20 gl-1) içeren gelişme ortamlarında büyümeyi düzenleyicilerin etkisi daha belirgin olmuştur. Kallus gelişimi için farklı eksplant kaynakları (embriyo, kök, yaprak) ile 2,4-D'yi tek başına içeren ve 2,4-D ile BAP kombinasyonunu içeren ortamlar denenmiştir. Kallus gelişimi için eksplant olarak embriyo ve 2,4-D (1, 2 ve 4 mgl-1) ile BAP (1 mgl-1)'ı birlikte içeren besin ortamları başarılı bulunmuştur. Kalluslardan sürgün rejenerasyonu için BAP (2 mgl-1) ve 2,4-D (0.5 ve 0.2 mgl-1) kombinosyonlu her iki besin ortamı da başarılı (% 90) bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Pancratium maritimum, organogenesis, in vitro soğancık, kallus

Abstract:
In this study, it was carried out five treatments in order to determine best conditions for in vitro studies; 1) disenfenction method for seeds, which are starting material 2) In vitro seed germination medium 3) In vitro bulbous formation medium 4) Callus induction medium and explant type 5) Plant regeneration medium.
The most appropriate method for seed disinfection was determined as %20 sodium hipoklorit hold for 15 min. The most suitable medium for seed germination and plant growth was found to be MS (Murashige-Skoog) without hormone. In the study, for the purpose of in vitro bulbous formation of plantlets, it was used medium which containing sucrose (20, 40 and 80 gl-1), BA (6-benzylaminopurine) (0, 1 and 2 mgl-1) and 2,4-D (2,4-Dichlorphenoxyacetic acid) (0, 0.1 and 0.2 mgl-1). In case of number of plants that formed bulbous and onion formation rate, all medium has been succesful. Diameter of bulb increased with high sucrose (80 gl-1) in growth medium. In terms of bulb weight, effect of plant growth regultors has been more ronounced in nutrient medium which containing low sucrose (20 gl-1). To callus induction, it was used mediums (including only 2,4-D and BAP (6-Benzylaminopurine) + 2,4-D) and explants (embryo, root, leaf). As a consequence of that, embryo explants and medium containing together 2,4-D (1, 2 ve 4 mgl-1) and BAP (1 mgl-1) has been successful. In order to shoot regeneration from callus, both mediums which containing BAP (2 mgl-1) and 2,4-D (0.5 and 0.2 mgl-1) has been succesful (% 90).


Key Words: Pancratiım maritimum, organogenesis, in vitro bulbous, callus