Yiyecek içecek işletmelerinde iç kontrol sistem performanslarının ölçülmesi: Mersin ili örneği
Measuring internal control system performances in food and beverage businesses: The case of Mersin
Yazar: SEVGİ DEMİR
Danışman: PROF. DR. LEVENT KOŞAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Günümüz koşullarında işletmelerdeki kontrol işlevi yerini iç kontrol sistemine bırakmıştır. İç kontrol sistemi, işletme içerisindeki faaliyetlerin etkin ve verimli kullanılmasını, varlıkların korunmasını, hata ve hilelerin önlenmesini, finansal raporların güvenilirliğini ve doğruluğunu işletme yönetimi tarafından oluşturulmuş olan politika, mevzuat ve yasalara uyulmasını gerektiren uygulamalardır. Araştırmanın amacı, yiyecek-içecek işletmelerinde uygulanan iç kontrol sistemlerinin varlığının tespit edilmesi ve iç kontrol sistemi uygulanma sürecine bağlı olarak işletmede kullanılan sistem uygunluğunun etkinlik düzeyinin ölçülmesidir. Bu nedenle Mersin ilinde belli bir zincire bağlı olarak faaliyet gösteren bir yiyecek içecek işletmesi ile belli bir zincire bağlı olmadan faaliyet gösteren bir yiyecek içecek işletmesi açısından iç kontrol sistemlerinin incelenmesi, karşılaştırılması ve iç kontrol sistem performanslarının tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Mersin'de faaliyet gösteren iki yiyecek içecek işletmesine ulaşılmıştır. Araştırmaya katılım sağlayan işletmeler ile Ekim 2022'de yüz yüze görüşmeler sağlanmıştır. Çalışma sonucunda işletmelerin iç kontrol sistemlerinin bulunduğu ancak etkinlik düzeyinin düşük olduğu ve iç kontrol standartlarını karşılama düzeylerinin istenen seviyede olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulguların sektörde faaliyet gösteren işletmelere iç kontrol konusu hakkında bilgi vermesi ve yol gösterici olması literatüre olumlu yönde katkı sağlayacaktır.

Abstract:
In today's conditions, the control function in enterprises has left it's place to the internal control system. The internal control system is the practices that require the effective and efficient use of the activities within the enterprise, the protection of assets, the prevention of errors and frauds, the reliability and accuracy of financial reports, and compliance with the policies, regulations and laws established by the enterprise management. The aim of the research is to determine the existence of internal control systems applied in food and beverage businesses and to measure the efficiency level of the system suitability used in the business depending on the internal control system implementation process. For this reason, it is aimed to examine, compare and determine the internal control system performances of a food and beverage business operating under a certain chain in Mersin and a food and beverage business operating without being connected to a certain chain. For this purpose, two food and beverage businesses operating in Mersin were reached. Face-to-face interviews were held in October 2022 with the companies participating in the research. As a result of the study, it has been determined that the companies have internal control systems, but the level of effectiveness is low and the level of meeting the internal control standards is not at the desired level. It will contribute positively to the literature that the findings obtained from the study provide information and guide to the enterprises operating in the sector about the subject of internal control.