Gelişmekte olan piyasalarda ülke kredi temerrüt swap primlerini etkileyen faktörler
The factors affecting the sovereign credit default swap premiums in emerging markets
Yazar: ELİF GÖKBULUT
Danışman: PROF. DR. YASEMİN KÖSE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Kredi riski = Credit risk ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap

Özet:
Ülke kredi türevleri piyasası, 2000'li yılların başından bugüne kadar çok hızlı bir büyüme kaydetmiştir. Bununla birlikte kredi türev ürünlerinin en önemlilerinden biri olan kredi temerrüt swapları (CDS'ler), ülkelerin kredi risklerini ölçmede kredi notlarına alternatif olarak kullanılan önemli bir gösterge haline gelmiştir. 
Bu tezin amacı, gelişmekte olan 21 ülke için 2004-2017 döneminde makroekonomik ve finansal faktörlerin ülke CDS dinamikleri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmada, ülke CDS primlerini etkileyen ortak faktörleri belirlemek için panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre; faiz oranları, kişi başına düşen GSYİH, döviz kurları, küresel risk faktörleri ve enflasyon ülke CDS primleri üzerinde pozitif ve istatistiki olarak anlamlı bir etkiye sahiptir.  Bununla birlikte, borsa endeksleri ve kredi notları ile ülke CDS primleri arasında negatif ve istatistiki olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ülke CDS primlerini etkileyen en önemli üç değişken ise sırasıyla faiz oranları, kişi başına düşen GSYİH ve borsa endeksleridir.
Diğer taraftan, kamu borcu, işsizlik oranı, merkez bankası rezervleri, bütçe dengesi, cari denge ve kredi hacminin CDS primleri üzerinde ilgili dönemde istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna rağmen model bir bütün olarak ülke CDS primlerindeki değişimin önemli bir kısmını açıklamada başarılı olmuştur. Bu model araştırmacılar, kanun yapıcılar ve piyasa katılımcıları açısından CDS primindeki değişimi tahmin etmede faydalı bilgiler sunacaktır.

Abstract:
From the beginning of 2000s to the present, the market of sovereign credit derivatives has grown rapidly and CDS, one of the most important credit derivatives instrument, has become a key indicator that used widely in assessing credit risk of a country as an alternative to credit ratings. 
The aim of this thesis is to investigate the impact of the macroeconomic and financial factors on the dynamics of sovereign CDS in following period 2004-2017 for 21 Emerging countries.  In order to determine the factors that affect the sovereign CDS premiums panel data analysis method is used. 
The results showed that interest rate, GDP per capita, foreign exchanges, global risk factors, and inflation have a positive and significant effect on sovereign CDS premium. However, stock markets and credit ratings have a negative and significant impact on sovereign CDS premium. The major three factors that impact sovereign CDS premiums are interest rate, GDP per capita, and stock markets respectively. 
Unexpectedly, it is found that goverment debt, unemployment rate, central banks reserves, budget balance, current account, and credit amount have not significant explanatory power over the sovereign CDS premiums. Despite this, the overall model captures a significant part of the empirical variation in sovereign CDS spreads. Findings of this study is important for researchers, policy makers and market participants on forecasting and evaluating the country risk premium.