Küresel doğan işletmelerin uluslararasılaşma sürecinde örgütsel kabiliyetleri ve bunların ihracat performansına etkileri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
A comparative research on the effects of organizational capabilities of the born global companies internationalisation process and the export performance
Yazar: HAKAN ATLI
Danışman: DOÇ. DR. BURAK KARTAL
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kaynak kabiliyeti = Welding ability ; Kaynak temelli yaklaşım = Resource based approach ; Küreselleşme = Globalization ; Performans = Performance ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Uluslararasılaşma = Internationalization ; Örgütsel yetenek = Organizational capabilities ; İhracat = Export ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Küresel Doğan İşletmeler (KDİ), Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ), sınırlı kaynak ve uluslararası deneyimlerine rağmen, kurulduktan kısa bir süre sonra uluslararası pazarlarlarda faaliyet gösterebileceklerini anlatmak için kullanılan bir kavram olup, aşamalı/geleneksel uluslararasılaşma modellerine bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.  KDİ'lerin bu erken ve hızlı uluslararasılaşma süreci, ilgili literatürde, genellikle; girişimci, işletme ve çevresel faktörlerle açıklanmaya çalışılmış, söz konusu faktörleri desteklemeye ve derinleştirmeye yönelik çeşitli teorik yaklaşımlarla değerlendirmeler yapılmıştır.
Bu çalışmada işletme temelli faktörlerden yola çıkılarak, kaynak temelli yaklaşım ve kabiliyetler perspektifinden hareketle, KDİ'lerin dış pazarlara erken ve hızlı açılmalarına etki ettiği düşünülen örgütsel kabiliyetlerin (uluslararası girişimcilik yönelimlilik, uluslararası pazar yönelimlilik, uluslararası pazarlama kabiliyeti, uluslararası ağ bağlantıları kabiliyeti, teknoloji kabiliyeti, örgütsel/yönetsel kabiliyetler, finansman kabiliyeti, bilgi teknolojileri kabiliyeti),  Geleneksel İşletme/İhracatçı (Gİ) (yavaş ve aşamalı bir şekilde uluslararasılaşan işletmeler) olarak sınıflandırılan KOBİ'lerden farklılık gösterip göstermediği, işletmelerin KDİ veya Gİ olarak sınıflandırılma ihtimali üzerindeki belirleyicilikleri ile farklı düzeylerde (bütün işletmeler, KDİ'ler ve Gİ'ler) ihracat performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırma Ege İhracatçı Birlikleri listesindeki 112 ihracatçı KOBİ (61'i KDİ ve 51'Gİ) ile yapılan bir anket ile yürütülmüştür. Örgütsel kabiliyetlerin öncelikle bir bütün olarak ve daha sonra uluslararası işletmecilik (uluslararası girişimcilik yönelimlilik, uluslararası pazar yönelimlilik-müşteri yönelimlilik, rakip yönelimlilik, fonksiyonel yönelimlilik-, uluslararası pazarlama kabiliyeti, uluslararası ağ bağlantıları kabiliyeti)  ve fonksiyonel kabiliyetler (teknoloji kabiliyeti, örgütsel/yönetsel kabiliyetler, finansman kabiliyeti, bilgi teknolojileri kabiliyeti) olarak sınıflandırıldığı ve çeşitli araştırma modellerinin geliştirildiği çalışmada, literatüre katkı sağlayacak pek çok bulguya ulaşılmıştır. 
Yapılan t-testi, KDİ'lerin; uluslararası girişimcilik yönelimlilik, uluslararası pazar yönelimliliğin alt boyutları, uluslararası pazarlama kabiliyeti, uluslararası ağ bağlantıları kabiliyeti ve teknoloji kabiliyeti açısından Gİ'lerden farklı olduğunu göstermiştir. 
Lojistik regresyon analizi ile; uluslararası girişimcilik yönelimlilik, uluslararası ağ bağlantıları ve teknoloji kabiliyetlerinin KDİ'leri Gİ'lerden ayıran en önemli özellikleri olduğu tespit edilmiştir. 
Örgütsel kabiliyetlerin öncelikle bir bütün olarak ele alındığı ve işletmelerin ihracat performansı üzerindeki etkilerine bakıldığı doğrusal regresyon analizi; uluslararası girişimcilik yönelimlilik, uluslararası ağ bağlantıları ve finansman kabiliyetlerinin, işletmelerin ihracat performansı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye, teknoloji kabiliyetinin ise negatif yönlü ve anlamlı etkiye sahip olduğunu göstermiştir. KDİ'lerde uluslararası pazarlama kabiliyeti ve finansman kabiliyeti, ihracat performansı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahipken, bilgi teknolojileri kabiliyeti açısından negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Gİ'lerde ise hiçbir örgütsel kabiliyetin ihracat performansı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. 
Sadece uluslararası işletmecilik kabiliyetlerinin işletmelerin ihracat performansı üzerindeki etkilerine bakıldığı modellerde; uluslararası girişimcilik yönelimlilik, rakip yönelimlilik ve uluslararası ağ bağlantıları kabiliyetlerinin işletmelerin ihracat performansı üzerinde etkili olduğu, bu örgütsel kabiliyetlerden hiç birinin KDİ'lerin ihracat performansını açıklamazken, sadece rakip yönelimliliğin, Gİ'lerin ihracat performansı üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Sadece fonksiyonel kabiliyetlerin işletmelerin ihracat performansı üzerindeki etkilerinin incelendiği modellerde ise, finansman kabiliyetinin her düzeyde incelenen işletmede etkili olduğu, ek olarak KDİ'lerde negatif yönlü olmak üzere bilgi teknolojileri kabiliyetinin, Gİ'lerde ise örgütsel/yönetsel kabiliyetlerin ihracat performansları üzerinde etkili olduğu bulunmuştur.
Araştırma, erken ve hızlı uluslararasılaşma literatüründe ele alınmış olan farklı örgütsel kabiliyetleri bütünleştirmesi, hem uluslararası işletmecilik ve fonksiyonel kabiliyetler, hem de farklı uluslararasılaşma düzeylerinde bulunan işletmeler bağlamında bütüncül ve karşılaştırmalı bakış açıları sunması bakımından literatüre önemli katkılar sağlayabilir. Araştırmanın, ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde; KOBİ'lerin, erken uluslararasılaşma ve yüksek ihracat performansı sağlayabilmeleri adına geliştirmeleri gereken kabiliyetleri ortaya koyma, bu anlamda verilebilecek devlet desteklerinin nitelikleri hakkında yol gösterme ve gelecekteki çalışmalara ışık tutma noktasında katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Born Global Companies (BGs, hereafter) is a concept used to describe how Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs) are able to operate in international markets shortly after their establishment despite limited resources and lack of international experience, and has emerged in order to challenge traditional assumptions about the incremental process of internationalization. Rapid internationalization process of BGs' in early stages has generally been tried to be outlined by entrepreneurial, firm and environmental specific factors, and various theoretical approaches and evaluations have been carried out to support and deepen these factors.
Drawing on the resource based approach and capabilities viewpoint, in this research it has been examined whether  BGs' and Traditionally Internationalized Companies/Tradational Companies or Exporters (that is, a company internationalized in a more slow and gradual way, TCs, hereafter) show differences in terms of organizational capabilities (such as international entrepreneurship orientation, international market orientation, international marketing capability, international networking capability, technology capability, managerial/organisational capabilities, financial capability, information technology capability) that are thought to have an impact on the early and rapid internationalization of BGs, and the affect of the organizational capabilities on the probability of a company's being classified as a  BG or as a TC, as well as their affects on their export performance at different levels (all SMEs, BGs, TCs).
	The study was carried out with a survey of 112 exporter SMEs (61 of them were TCs and 51 BGs) in the Aegean Exporters' Associations list. In this study in which the organizational capabilities are primarily defined as a whole and then classified into two as international business (international entrepreneurship orientation, international market orientation-customer orientation, competitive orientation, functional orientation, international marketing capability, international networking capability) and functional capabilities (technology capability, organizational/managerial capabilities, financial capability, information technology capability), various research models have been developed and many findings have been reached that will contribute to the literature.
	The t-test that was done, showed that BGs are different from TCs in terms of international entrepreneurship orientation, the sub dimensions of the international market orientation (customer orientation, competitor orientation, functional orientation), international marketing capability, international networking capability and technology capability. 
By logistic regression analysis; international entrepreneurship orientation, international networking capability and technology capability have been identified as the most important characteristics that distinguish BGs from TCs.
The linear regression analysis, in which organizational capabilities are primarily considered as a whole and the effects on businesses' export performance are examined, demonstrates that the international entrepreneurship orientation, international networking capability and financial capabilities have a positive and significant impact on businesses' export performance, whereas technology capability has negative and significant impact. While BGs international marketing capability and financial capability have a positive and significant impact on export performance, a negative and significant relation has been determined in terms of the information technology capability. In the TCs, no organizational capability have been found to have a significant effect on export performance.
 Only in models where the effects of international business capabilities on the export performance of enterprises are considered; international entrepreneurship orientation, competitor orientation and international networking capability have been seen to have an impact on the export performance of the business, and none of these organizational capabilities has been able to explain the export performance of BGs, only competitor orientations have affected the export performance of TCs. In the models where only the functional capabilities are examined on the export performance of the enterprises, it is found that the financial capability is effective at all levels of the business being examined, additionally it is found that information technology capability have a negative impact on BGs, while TCs' organisational/managerial capabilities have an effect on export performances.
The research has made significant contributions to the literature in integrating the different organizational capabilities discussed in the early and rapid internationalization literature, as well as providing a holistic and comparative perspective in terms of both international business and functional capabilities. This research, in the eyes of related institutions and organisations; is thought to demonstrate the capabilities of SMEs which they need to develop in order to provide early internationalisation and high export performance; to lead the way to guide the features of government support in this context, and to shed light on future work.