Hemodiyaliz hastalarında; arter sertliği ile monosit/HDL oranı ve trigliserit/glukoz indeksi arasındaki ilişki
The relationship between arterial stiffness and monocyte/HDL ratio and triglyceride/glucose index in hemodialysis patients
Yazar: İBRAHİM HALİL BİLEN
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN GÜNGÖR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalarında kardiyovasküler hastalıklar önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Kardiyovasküler hastalık gelişiminde arteriyel sertlik ve buna sebep olabilen kronik inflamatuar süreç de rol almaktadır. Arteriyel sertlik; Amerika Kalp Cemiyeti ve Avrupa Hipertansiyon Derneği tarafından nabız dalga hızına göre tanımlanan değerlere göre belirlenebilmektedir. Birer inflamasyon belirteci olarak Monosit/HDL (MHR) oranı ve Trigliserit/Glukoz (TyG) indeksi; rutinde görülebilen basit bir şekilde hesaplanabilen parametrelerdir. Bu parametrelerin arteriyel sertlik ile olan ilişkisi diyaliz dışı hastalarda gösterilmiştir. Biz de çalışmamızda hemodiyaliz hastalarında arteryel sertlik ile inflamatuar belirteçler olan MHR ve TyG düzeylerinin ilişkisini inceledik. Aralarında kurulabilecek bir ilişki ile kardiyovasküler hastalık gelişiminin öngörülebilmesi ve önlenebilirliği açısından literatüre katkı sunmayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Bu çalışmaya Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Bilim Dalı tarafından takip edilen, en az 3 aydır rutin hemodiyaliz tedavisi alan ve lipid düşürücü herhangi bir ilaç kullanımı olmayan 120 hasta dahil edildi. Dahil edilen tüm hastaların arteriyel sertlik ölçümüleri (PWV: nabız dalga hızı, AUG: augmentasyon indeksi) noninvaziv bir yöntem olan Mobil-O-Graph cihazı ile yapıldı, eş zamanlı MHR ve TyG hesaplamak için tam kan sayımı ve biyokimyasal kan tetkikleri hasta dosyasından alındı.  
Bulgular: Çalışmaya katılan 120 hastanın 29 (%24,16)'unda arteriyel sertlik saptandı. 120 hastanın yaş ortalaması 52,32 ± 15,06 yıl idi. Arteryel sertliği olan grubun yaş ortalaması 67,58 ± 6,92 yıl iken arteryel sertliği olmayan grubun yaş ortalaması 47,46 ± 13,65 yıl olarak görüldü. Bu yaş farkı istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,01). Arteryel sertliği olan grupta sistolik kan basıncı ortalaması 165,06 ± 30,77 mmHg iken arteryel sertliği olmayan grupta 143,61 ± 26,93 mmHg görüldü. Bu fark da istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,01). Tekli korelasyon analizinde arteryel sertlik ile TyG indeksinin negatif korelasyonu (p=0,026 r: -0,203); MHR ile pozitif korelasyona sahipti (p=0,034 r:0,193). Arteryel sertlik ile yaş arasında pozitif güçlü korelasyon (p<0,001 r=0,865); sistolik kan basıncı, nabız basıncı, BMI, parathormon, CRP, kreatinin düzeyleri ile zayıf korelasyon gösterdi. Yapılan çoklu lineer regresyon analizinde; yaş arteryel sertliği belirleyen esas faktör olarak görüldü. Diğer değişkenlerin etkisi daha sınırlı izlendi.
Sonuç: Bu çalışma hemodiyaliz hastalarında arteryel sertlik ile inflamatuar belirteçler olan MHR ve TyG düzeylerinin ilişkisini incelemiştir. Çalışmamız literatürde bu alanda yapılan ilk çalışma özelliğine sahiptir. Yaşın arteryel sertliğin esas belirleyicisi olduğunu göstermiştir. MHR ve TyG indekslerinin arteryel sertlik üzerindeki öneminin belirlenmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Purpose: Cardiovascular disease is an important cause of mortality and morbidity in patients with chronic kidney disease. Arterial stiffness and the chronic inflammatory process that can cause it also play a role in the development of cardiovascular disease. Arterial stiffness can be determined according to values defined by the American Heart Association and the European Society of Hypertension based on pulse wave velocity. The Monocyte/HDL (MHR) ratio and the Triglyceride/Glucose (TyG) index as markers of inflammation are parameters that can be calculated in a simple way that can be seen in routine. The association of these parameters with arterial stiffness has been shown in non-dialyzed patients. In our study, we examined the relationship between arterial stiffness and inflammatory markers MHR and TyG levels in hemodialysis patients. We aimed to contribute to the literature in terms of predicting and preventing the development of cardiovascular disease by establishing a relationship between them.
Materials and Methods: This study included 120 patients who were followed up by the Department of Nephrology, Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Medicine Hospital, received routine hemodialysis treatment for at least 3 months and were not taking any lipid-lowering medication. Arterial stiffness measurements (PWV: pulse wave velocity, AUG: augmentation index) were performed with the Mobil-O-Graph device, a noninvasive method, and complete blood count and biochemical blood tests were obtained from the patient file to calculate MHR and TyG simultaneously. 
Results: Arterial stiffness was detected in 29 (24.16%) of 120 patients. The mean age of 120 patients was 52.32 ± 15.06 years. The mean age of the group with arterial stiffness was 67.58 ± 6.92 years, while the mean age of the group without arterial stiffness was 47.46 ± 13.65 years. This age difference was statistically significant (p<0.01). The mean systolic blood pressure was 165.06 ± 30.77 mmHg in the group with arterial stiffness and 143.61 ± 26.93 mmHg in the group without arterial stiffness. This difference was also statistically significant (p<0.01). In single correlation analysis, arterial stiffness was negatively correlated with TyG index (p=0.026 r: -0.203) and positively correlated with MHR (p=0.034 r: 0.193). Arterial stiffness was strongly positively correlated with age (p<0.001 r=0.865) and weakly correlated with systolic blood pressure, pulse pressure, BMI, parathormone, CRP, creatinine levels. Multiple linear regression analysis showed that age was the main determinant of arterial stiffness. The effect of other variables was more limited.
Conclusion: This study examined the relationship between arterial stiffness and inflammatory markers MHR and TyG levels in hemodialysis patients. Our study is the first study in this field in the literature. It showed that age is the main determinant of arterial stiffness. Further studies are needed to determine the importance of MHR and TyG indices on arterial stiffness.