Hamsi avcılığında kullanılan Karadeniz tipi balıkçı gemilerinin simülasyon dizaynı ve ekonomik analizi
An Economic analysis and simulation design of the black sea type of purse seine vessels engaged in anchovoy fishing
Yazar: AHMET CEMAL DİNÇER
Danışman: PROF. DR. H. FEHMİ DURUKANOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balıkçılık = Fisheries ; Benzetim = Simulation ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; Gemiler = Ships ; Hamsi balığı = Anchouy

Özet:
Balıkçılık Karadeniz bölgesinde önemli bir sektördür. Balıkçılık potansiyelinin büyük bir kısmı hamsi avcılığına ve bu avcılıkta kullanılan gırgır tipi gemilere yöneliktir. Söz konusu balıkçı gemilerinin son yıllarda hem sayılarında hem de boyutlarında önemli artışlar gözlenmiştir. Büyük miktarlarda paraların harcandığı balıkçı gemisi yatırımlarının işletme bazında ekonomik analizlerinin yapılması araştırmaya değer görülmüştür. Araştırma konusu olan geleneksel balıkçı gemilerini temsilen 30 m boyundaki tipik bir balıkçı gemisi standart dizayn olarak seçilmiştir. SLAM II bilgisayar programı kullanılarak hamsi avcılığının simülasyon modeli yapılmıştır. Ekonomik değerlendirme kriterleri olarak net şimdiki değer (NŞD) ve iç getiri oram (İGO) kullanılarak; motor gücü, gemi boyu, av oranı ve av günleri sayısı gibi dizayn parametrelerinin değişim etkileri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, yalnızca motor gücü için 300 BG civarında bir optimumun var olduğu ve 650 BG'nin ise kritik güç olduğu saptanmıştır. 20-40 m boy aralığı için 32 m'nin kritik boy olduğu, 36-54 ton/mola av oram aralığında 43 ton/mola değerinin kritik av oranı olduğu belirlenmiştir. Av günleri sayısının kritik değerinin ise 95 gün olduğu bulunmuştur. Anahtar Kelimeler : Dizayn, Hamsi, Gırgır, Balıkçı gemisi, SLAM II, Simülasyon, Net şimdiki değer, iç getiri oram.

Abstract:
Fishing is considered an important sector in the Black Sea. Main fishing potential in the Black Sea is based on anchovy fishing and purse seine type vessels used for anchovy fishing. Significant increments has taken place, especially in recent years, in both the number and the size of the fishing vessels. It has been found worthy investigating the economics of such large scale of investments on the fishing vessels. A 30 m long fishing vessel so called standard design, has been chosen to be the representative of traditional fishing vessels under investigation. The SLAM II simulation software has been used to model anchovy fishing. The variation effects of such design parameters as engine power, length, catch rate, and the number of fishing days have been examined by using net present value (NPV) and internal rate of return (IRR) methods as the economic criteria. It is found that only for engine power there is an optimum in the neighbourhood of 300 HP and the critical value for engine power is of 650 HP. For the length range of 20 to 40 m., the critical length is found to be 32 m. For the catch rate range of 36 - 45 tons/shot, the critical catch rate is found to be 43 tons/shot. For the number of fishing days, the critical value is 95 days per year. Key Words: Design, Anchovy, Purse seine, Fishing vessel, SLAM II, Simulation, Net present value, Internal rate of return. VI