Batı Karadeniz Bölgesindeki Türk Fındığı (Corylus colurna L.) populasyonlarının ekolojik ve silvikültürel yönden incelenmesi
Studying Turkish Hazelnut (Corylus colurna L.) populations in the Western Black Sea Region from ecological and silvicultural aspects
Yazar: MUSTAFA ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMRAH ÇİÇEK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Türk fındıgı (Corylus colurna L.) gerek odun özellikleri ve gerekse meyvesibakımından önemli tali türlerimizden birini teskil etmekte ve biyolojik çesitliligeönemli katkı saglamaktadır. Türün neslinin sürekliliginin ve çok yönlü kullanımınınsaglanması için öncelikle yetisme ortamı özellikleri ile silvikültürel özelliklerininortaya konması gerekmektedir. Çalısmada, söz konusu özellikleri ortaya koyabilmekamacı ile türün ülkemizde en yaygın olarak bulundugu Batı Karadeniz Bölgesinde`bilinçli örnekleme metotlarından yogunluk yöntemine' göre on adet populasyonuörneklenmistir.Örneklenen Türk fındıgı populasyonları 780-1460 m yükseltiler arasındayayılıs göstermekte olup türe eslik eden akçaagaç (Acer spp.), göknar (Abiesnordmanniana ssp. bornmulleriana), mese (Quercus spp), üvez (Sorbus spp.), gürgen(Carpinus betulus), ıhlamur (Tilia rubra), kayın (Fagus orientalis) ve karaçam (Pinusnigra) türleridir. Yeterli kapalılıgın bulunmadıgı populasyonlarda azmanlasmaegilimi gösterirken, normal kapalılıktaki populasyonlarında dolgun ve düzgüngövdeli bireyler olusturmaktadır. Bu populasyonlarda ara ve alt tabakada genellikleyer almamakta ve mescere altında gençligine de rastlanmamaktadır. Bu durum, Türkfındıgının baskıya dayanamadıgını, diger bir anlatımla ısık isteginin yüksekoldugunu göstermektedir.Yaklasık 80 yaslarına kadar sabit hızla devam eden boy artımı, bu yaslardanitibaren yavaslamakta ve yaklasık 170 yaslarında durma noktasına gelmektedir.Yaklasık olarak 50 yasında 20 cm ve 100 yasında 40 cm çapa ulasmaktadır.Örnek alanlarda kireç tası, marn, bazalt ve dasit anakaya türleri tespitedilmistir. Topraklar çogunlukla `killi' bünyededir. Toprak pH'sı 5.4-7.9 arasındadır.Topraklar `Kireçsiz' veya `çok kireçli' olabilmektedir.Örnek alanlarda yıllık ortalama yagıs miktarı 550-908 mm, yıllık ortalamasıcaklık 6.5-10.1°C arasında ve vejetasyon süresi 117-176 gün arasında degisenpopulasyonlar çogunlukla kuzey dogu bakıda yer almaktadır.Anahtar kelimeler: Türk Fındıgı, Corylus colurna L, populasyon, ekoloji, silvikültür,biyolojik çesitlilik.

Abstract:
With its valuable wood and fruit, Turkish Filbert or Turkish Hazelnut(Corylus colurna L.) is one of the important, the secondary species of Turkey. It alsomakes great contributions to the plant diversity in the region. Sustaining Turkishhazelnut this species and its genetic potential as well as its multiple uses relies onexploring the site conditions and silvics of this valuable species. In this study, tenhazelnut population were selected in the western Black Sea Region, where thespecies is widely distributed, using the density method based on the conscioussampling methods.The sampled Turkish hazelnut populations distributed between 780-1460 mabove the sea level and were accompanied by maples (Acer spp.), Nordmann fir(Abies nordmanniana ssp. bornmulleriana), oaks (Quercus spp.), mountain-ashes(Sorbus spp.), hornbeams (Carpinus betulus), basswoods (Tilia rubra), eastern beech(Fagus orientalis), and Austrian pine (Pinus nigra).This species tended to grow into the form of the `wolf tree? where canopyclosure was insufficient whereas under normal closed canopies, it formed straightboles with little tapering. This suggests that Turkish hazelnut cannot grow undershade or in other words is shade intolerant.Height increment is linear up to the age of 80, culminates afterwards andstops at the of 170. Approximately, diameter at breast height reaches 20 cm in 50years and 40 cm in 100 years.In the sample areas, limestone, marl, basalt and dacite bedrock types weredetermined. Soil was mostly clayey with a pH ranging between 5.4-7.9. Soils can becalcareous or noncalcareous.The mean annual rainfall and temperature, growing period vary between550-908 mm, 6.5-10.1°C, and 117-176 days, respectively, in the sampled plots. Thehazelnut populations were mostly located on northeast slopes.Keywords: Turkish Hazelnut, Corylus colurna L., population, ecology, silviculture,biological diversity