Dağlık arazideki orman yol inşaatında uygulanan mekanizasyonun çevresel değerlendirilmesi
Environmental evaluation of the mechanization applied in forest road construction in mountainous terrain
Yazar: KENAN MELEMEZ
Danışman: DOÇ.DR. METİN TUNAY
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi DAĞLIK ARAZİDEKİ ORMAN YOL İNŞAATINDA UYGULANAN MEKANİZASYONUN ÇEVRESEL DEĞERLENDİRİLMESİ Kenan MELEMEZ Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Doç. Dr. Metin TUNAY Ocak 2004, 75 sayfa Türkiye'de dağlık alanlarda, makinalar ile yapılan orman yol inşaattan sırasında, yolun alt tarafındaki tesislere, ormana ve çevreye ciddi zararlar verilmektedir. Bu nedenle doğayı koruyan, çevreye zarar vermeyen ve ormanları muhafaza eden yol inşaat şekli üzerinde çalışmalar yapılması zorunlu hale gelmiştir. Bu çalışmada, gelişmiş ülkelerde çevreye duyarlı yol inşaatlarında kullanılan kazı makinaları ile ülkemizde en çok kullanılan kazı makinalarınm, orman yol inşaatı sırasında çevreye verdikleri direk (doğrudan) zararlar karşılaştmlmıştır. Bu kapsamda, dağlık arazide makinalar ile gerçekleştirilen yol inşaatlarının neden olduğu orman alanlarındaki kayıplar, yol altında kalan ağaçlara verilen hasarlar, ormanın görsel değeri açısından verilen zararlar ve makinalann saatlik maliyetleri karşılaştırmalı olarak ortaya konmaya çalışılmıştır. mÖZET (devam ediyor) 2002 yılında Antalya Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içinde, dik arazide (%34- 50 eğimli) ve çok dik arazide (%5 1 -70 eğimli) ikişer adet olmak üzere, dozer ve ekskavatör makinalarmm çalıştığı dört ayrı orman yolu inşaatında ölçüm ve gözlemler yapılmıştır. Elde edilen veriler istatistiki yöntemler de kullanılarak değerlendirilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, orman yolu inşaatlarının tümünde, dozer yerine ekskavatör makine türü kullanıldığında inşaat alanı genişliği, dolduru şevi uzunluğu ve etki mesafesi uzunluğu değerlerinin daha küçük tutulabildiği tespit edilmiştir. Orman yol inşaatlarında ekskavatör kullanımı ile daha az orman alanı ve ağaç hacim kaybı olduğu, yol aşağısındaki ağaçlara daha az hasar verildiği, orman yol standartlarına daha iyi uyulduğu, ormanın görsel değeri daha yüksek tutulabildiği ve ekskavatörlerin uzun dönemde daha ekonomik olabileceği belirlenmiştir. Orman yol inşaatının çevreye duyarlı bir şekilde yapılabilmesi için, özellikle arazi eğimi yüksek olan alanlarda, inşaat sırasında makine türü olarak ekskavatör kullanılmalıdır. Anahtar Sözcükler: Orman yol inşaatı, Dağlık arazi, Dozer, Ekskavatör, Çevresel zarar. Bilim Kodu: 502.04.01 iv

Abstract:
ABSTRACT M.Sc. Thesis ENVIRONMENTAL EVALUATION OF THE MECHANIZATION APPLIED IN FOREST ROAD CONSTRUCTION IN MOUNTAINOUS TERRAIN Kenan MELEMEZ Zonguldak Karaelmas University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Forest Engineering Thesis Advisor: Assoc. Prof. Dr. Metin TUNAY January 2004, 75 pages In Turkey, during the forest road construction with machines in mountainous terrain, the facilities and the forest areas below the roads and the environment in general are seriously damaged. For that reason, it has been essential to study on a method of road construction which protects the nature and the forests and which is environment friendly. In this study, direct damages on the environment of the machines used in environment friendly road construction in developed countries and the most frequently used machines in Turkey were compared. In this respect, massive losses in forest areas caused by road construction works using machines in mountainous terrain, damages on the trees below the roads,ABSTRACT (Continued) visual damages on the forest and hourly costs of the machines were studied comparatively. In 2002, within the borders of Antalya Regional Directorate, measurements and observations were made in four separate forest road constructions, two in step terrain (having a slope of 34% - 50%) and two in very steep terrain (having a slope of 51% - 70%), where bulldozers and excavators worked. The data obtained from the measurements and observations were evaluated using statistical methods. As a result of the research, in all the forest road constructions, it was observed that the values belonging to the width of the construction site, the length of the fill slope and the length of the area affected by the road construction works could be kept smaller. Also, it was seen that when excavators were used in forest road construction, less forest area and volume of trees were lost, the trees below the roads were damaged less, road construction standarts were obeyed better, visual value of the forest was kept higher and excavators could be more economical in long - term period. In order for the road construction works to be environment friendly, especially in the terrain which has a high slope value, excavators should be used for road construction works. Key Words: Forest road construction, Mountainous terrain, Bulldozer, Excavator, Environmental damage. Science Code: 502.04.01 VI