Resimlendirmelerin fen derslerinde okuma anlamaya etkisi /
Yazar: BERRAK KOCAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN DEMİR
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Resimler = Pictures ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada İlköğretim 5. sınıf fen ve teknoloji öğretiminde resimlendirmelerin okuma anlamaya etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Uşak ilindeki ilköğretim okullarında öğrenim gören 5. sınıf öğrencileri oluşturmuştur.Araştırmada Atatürk, Hasan Hilmi, Kadri Bedriye Uysal İlköğretim Okullarında öğrenim gören 5. sınıf öğrencilerinden okuma anlama test puan ortalamaları birbirine denk olan altı sınıf çalışma grubu olarak seçilmiştir. Araştırma tasarımı araştırmacı tarafından, çizimi bir grafiker tarafından yapılan illustrasyonun, birlikte yer aldığı metin ve aynı metinin illustrasyonsuz şekli kullanılmıştır. Bu metinler hakkında sorulan sorular aracılığıyla veriler toplanmıştır.Deney modeli kullanılıp her gruba eşit süreler verilerek değerlendirme yapılmıştır.  1. Fen metinlerinde kullanılan resimlendirmelerin, okuma anlama düzeyi düşük ve yüksek düzey olan öğrencilerde okuduğunu anlamada etkili olduğu, okuma anlama düzeyi orta düzey olan öğrencilerde fen metinlerinde kullanılan resimlendirmeleri  okuduğunu anlamada etkili olmadığı görülmüştür.
  2. Fen metinlerinde kullanılan resimlendirmelerin, okuma anlama düzeyi düşük ve yüksek düzey olan öğrencilerde, hem resimlendirme hem de metinde yer alan bilgilerin anlaşılmasında etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okuma anlama düzeyi orta düzey olan öğrencilerde ise fen metinlerinde kullanılan resimlendirmeler, hem resimlendirme hem de metinde yer alan bilgilerin anlaşılmasında etkili olmadığı görülmüştür.
    3. Okuma anlama düzeyi düşük, orta ve yüksek düzey olan öğrencilerde, fen metinlerinde kullanılan resimlendirmelerin, sadece metinde yer alan bilgilerin anlaşılmasında etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
    4. Resimlendirme ve metinde yer alan bilgilerin ölçülmesine yönelik sorularda, okuma anlama düzeyi düşük, orta ve yüksek düzey olan her bir öğrenci grubunun büyük çoğunluğu resimlendirmelerin faydalı olduğu görüşündedir.
Anahtar Kelimeler: Resimlendirme, okuduğunu anlama, fen öğretimi

Abstract:
In this study, the effect of illustrations on reading and comprehension in teaching of science and technology lesson in 5th class of elementary school.

 Population of the study was composed of 5th class students in elementary schools of city of Uşak, in school year 2011-2012. In the study, 6 classes of 5th class students in Ataturk, Hasan Hilmi, Kadri Bedriye Uysal elementary schools, whose reading and comprehension test point averages match with each other, were selected as the work group.

 Two texts were used in the study, one without illustration and the other with illustration, design of which was drawn by the researcher. Data were collected via questions asked about these texts. Experiment model was used and evaluation was made, equal time given to each of the groups. 

Findings of the study:
  1. It was found out that illustrations in science texts are effective in understanding the text being read for students with low and high levels of reading and comprehending, but not for students with medium level of reading and comprehending.
  2. The study gave a result that illustrations in science texts are effective in understanding the information both in illustrations and texts for students with low and high levels of reading and comprehending. However, illustrations in science texts were found not to be effective in understanding the information both in illustrations and texts for students with medium level of reading and comprehending.
    3. Another result obtained was that illustrations used in science texts are not effective in understanding the information only in texts for students with low, medium and high levels of reading and comprehending.
    4. According to answers given to questions asked to measure the information in the illustration and the text, a majority of the students in each group with low, medium and high levels of reading and comprehending think that illustrations are useful.
Key Words: Illustrating, reading and comprehension, science teaching