Kadın ruh sağlığı ve toplumsal cinsiyet; Antalya ilinde bir klinikte uygulama
Women's mental health and gender roles
Yazar: AYLİN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ GÜÇLÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Antalya = Antalya ; Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Eşitsizlik = Inequality ; Kadınlar = Women ; Psikolojik sağlık = Psychological health

Özet:
Kadın ruh sağlığı ile toplumsal cinsiyet rolleri arasında bir bağ olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, kadın ruh sağlığının bozulmasında, kadına yüklenen toplumsal cinsiyet rollerinin etkisini araştırmaktır. Araştırma, 18- 60 yaş arasında, çocuğu olan, en az ilkokul mezunu ve ruh sağlığı uzmanına başvurmuş 145 kadına anket uygulaması ile gerçekleştirilmiştir. Kadın ruh sağlığının bozulmasında, yüklenen toplumsal cinsiyet rollerinin etkisini ölçmeye yönelik, yüklenen özellikler, çoklu roller, ev kadınlığı, çalışma yaşamı, annelik, güzel ve estetik olma zorunluluğu ve şiddet konularına odaklanılmıştır. SPSS programı kullanılarak elde edilen bulgulara göre, kadın ruh sağlığının bozulmasında, kadına yüklenen cinsiyet rollerinin etkili olduğu görülmüştür. Özet olarak, kadına yüklenen roller, çoklu roller, ev kadınlığı, çalışan kadın, annelik, güzel ve estetik olma zorunluluğu ve şiddet görme olarak ifade edilen kadın cinsiyet rollerinin kadın ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkisi olduğuna dair bulgulara ulaşılmıştır. Kadına yönelik şiddet ruh sağlığında en fazla etkili olan cinsiyet rolüdür. Eğitim düzeyi, cinsiyet rollerinin kadın ruh sağlığının bozulması üzerinde etkili değildir. Kent merkezinde yaşayanlar köyde yaşayanlara göre cinsiyet rollerinin ruh sağlığına etkisini daha fazla hissetmektedirler. Güzel ve estetik olma zorunluluğunun ruh sağlığına etkisi 40 yaş üzerindeki kadınlarda daha azdır. Kadındaki çocuk sayısının ikiden fazla olması cinsiyet rollerinin ruh sağlığının bozulmasındaki etkisini değiştirmemektedir. Ev kadınlığı, güzel ve estetik olma zorunluluğunun ruh sağlığına etkisi orta gelir grubunda olduğunu ifade eden kadınlar üzerinde daha fazladır. Kadın cinsiyet rolleri içerisinden ev kadınlığı ve annelik rollerinin ruh sağlığı üzerindeki etkiler bakımından birbirine en yakın roller olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Kadın Ruh Sağlığı, Çoklu Roller, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği.

Abstract:
There is a link between women?s mental health and gender roles. The aim of this study is to investigate the effects of women?s gender roles on the deterioration of women's mental health. The research has been conducted through a questionnaire to 145 women who are between 18 and 60 years old, with a child, at least a primary school degree of education and consulted to a mental health professional.  The research is focused on the attributed features, multiple roles, roles of being a housewife and working woman, motherhood, the requirement of beauty and aesthetic and violence to measure the effects of the gender roles on deterioration of women's mental health. According to the results obtained by using SPSS software, gender roles have been detected to be effective on the deterioration of women's mental health. In summary, the women?s gender roles which are multiple roles, roles of being a housewife and working woman, motherhood, necessity to be beautiful and violence have negative effects on women's mental health. The most effective gender role on women?s mental health is violence against women. The level of education of women is not effective on women's mental health deterioration. The women who are urban residents feel the effects of gender roles on mental health more than village residents. The effects of requirement of beauty on mental health are less on women who are older than 40 years. The number of the children above 2 doesn?t affect the relationship between gender roles and women?s mental health. The women in middle-income group feel the negative effects of housewife role and beauty necessity on mental health more than the other income groups. The role of being a housewife and mother was found the closest to each other in terms of negative effects of gender roles on the women?s mental health.

Key words: Gender, Women Mental Health, Multiple Roles, Gender Inequalities.