Rusya'nın Batı ile satrancında Baltıklar: Rusya'nın Baltık politikasının eleştirel jeopolitik analizi
The Baltics in Russia's chess with the West: A critical geopolitical analysis of Russia's Baltic policy
Yazar: BETÜL CAFER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ATAHAN BİROL KARTAL
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Baltık devletleri bağımsızlıklarını elde etmelerinin ardından Rusya'nın etki alanı siyasetinden uzaklaşma politikası takip etmiştir. AB ve NATO üyeliği bu politikanın en önemli sonucu olmuştur. Baltık devletlerinin AB ve NATO üyesi olması ile Rusya bu ülkelere yönelik olarak dış ve güvenlik politikalarını değiştirmiştir. Rusya'nın Baltık ülkelerine yönelik uyguladığı politikalara AB ve NATO'nun cevaben politikalar üretmesi ile Baltık devletleri farklı coğrafi bölgelerde yürütülen Rus-Batı jeopolitik mücadelesinin sergilendiği bir bölge haline gelmiştir. Bu tez çalışmasının amacı Rusya'nın, Baltık devletlerine yönelik politikalarının eleştirel jeopolitik teori çerçevesinde incelenmesidir. Çalışma Estonya, Letonya ve Litvanya'nın AB ve NATO üyeliğinin Rusya'nın Putin döneminde giderek güvenlikleşen dış politikasının Atlantik eksenli olarak değişmesine neden olduğu sorunsalı çerçevesinde şekillenmektedir. Bu doğrultuda Rus güvenlik politikaları eleştirel jeopolitik teori çerçevesinde incelenmiş ve bu politikaların Baltık devletleri ile ilişkilerine farklı başlıklar altında yansımalarının nasıl olduğu belirlenmiştir. Bu çerçevede eski Sovyet Cumhuriyetlerinden olan üç ülkenin AB ve NATO üyeliğinin Rusya'nın enerji ve güvenlik politikaları açısından anlamı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Değişen güvenlik algılamalarının neticesinde Baltık bölgesi jeopolitiğinde önce ekonomik ardından askeri kaygıların hakim olması, Rus azınlık grupları ve enerji bağımlılığı konularında Rusya'nın pragmatik bir siyaset izlemesi ve Rusya'nın eski Sovyet cumhuriyetlerine yönelik politikalarının Baltık devletlerinin güvenlik kaygılarını arttırması çalışmanın bulguları arasındadır.

Abstract:
Baltic states started to apply the policy of moving away from Russia's sphere of influence after they gained their independence. EU and NATO membership has been the most important result of this policy. Russia has changed its foreign and security policies towards Baltic states after their memberships in the EU and NATO. Due to the EU and NATO's policy-making in response to Russia's policy towards the Baltic states, the Baltic countries have become a region where the Russian-Western geopolitical struggle exhibited in different geographies. This study aims to examine Russia's changing policy in the Baltic region within the framework of critical geopolitical theory. The study has been formed within the research question that the EU and NATO membership of Estonia, Latvia and Lithuania caused Russia's increasingly securitized foreign policy in Putin's era to change to the Atlantic axis. In this respect, Russian security policies are analyzed within the framework of critical geopolitical theory and determined how these policies reflect its relations under different titles with the Baltic states. In this context, the meaning of the EU and NATO membership of the three former Soviet republics in terms of Russia's energy and security policies has been tried to be revealed. The thesis finds out that, as a result of the changing security perceptions, the dominance of economic and then military concerns in the geopolitics of the Baltic region, Russia's pragmatic policy about Russian minority groups and energy dependency and Russia's policies towards the former Soviet republics increase the security concerns of the Baltic states.