Ekşi kara (Vitis vinifera L.) üzüm çeşidinde anaç-kalem ilişkilerinin verim ve kaliteye etkileri
The effects of rootstock-scion relationships on yield and quality in ekşi̇ kara (Vitis vinifera L.) grape variety
Yazar: SEVDE PINAR SEZER AKINCI
Danışman: PROF. DR. ZEKİ KARA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bağlar çoğunlukla asma anaçlarına aşılanarak tesis edilir. Asma anaçları, üzerlerine aşılanan çeşitleri doğrudan veya çevresel faktörler ve anaç ile kalem çeşitlerinin fizyolojisini değiştirerek etkiler. Asma anaçları ve üzüm çeşitlerinin aşılı-aşısız kombinasyonlardaki mineral beslenmelerinde büyük farklılıklar görülebilmektedir. Asma anaçları ve üzerine aşılanan çeşitlerin mineral besin dengeleri biyotik ve abiyotik stres toleranslarını, verim ve ürün kalitesini etkilediğinden ve bunun edafik faktörlerle değiştiğinden bağ ekolojileri için üzüm çeşidi ve asma anacı seçimi bağcılığın sürdürülebilirliği için hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Konya yöresinde üretimde en çok kullanılan 20 yaşlı Ekşi Kara üzüm çeşidinin (Tozlayıcısı Gök Üzüm) kendi kökleri üzerindeki asmaları ile 41B, 110R ve Rupestris du Lot anaçları üzerine aşılı fidanlarla tesis edilmiş bağlardaki verim, ürün kalitesi, anaç ve kalemin beslenmesine aşı kombinasyonlarının etkileri incelenmiştir. Omca başına verim, salkım ağırlığı, sayısı, uzunluğu ve genişliği değerlerinde kendi köklü asmalardan en yüksek değerler alınırken anaç kombinasyonlarında sıralama incelenen özelliğe göre değişmiştir. Tanenin sçkm ve toplam asitlik (TA) değerleri arasındaki farklılıklar incelenen kombinasyonlara göre önemliyken (p<0.05), pH ve şıra randımanı farklılıkları önemsizdir. Yaprak ve kök örneklerinin besin içerikleri kombinasyonlara göre farklı sıralanmıştır. Çalışmamızın yapıldığı alan filoksera ile bulaşık olduğundan ve anaç kullanımı zorunlu olduğundan salkım ve tane boyutları ile kalite özellikleri dikkate alındığında en öne çıkan asma anacı 41 B olup bunu Rupestris du Lot ve 110 R takip etmiştir.

Abstract:
Vineyards are usually established by grafting onto vine rootstocks. Vine rootstocks affect the grafted varieties directly or by environmental factors and by changing the physiology of rootstock and scion varieties. There may be great differences in mineral nutrition of grape rootstocks and grape varieties in grafted and nongrafted combinations. The choice of grape variety and vine rootstock for vineyard ecology is vital for the sustainability of viticulture, as they affect the mineral nutrient balances, biotic and abiotic stress tolerances, yield and product quality of grape rootstocks and grafted varieties, and these change with edaphic factors. This study was carried out in approximately 20 years old vineyards established with vines on their own roots of Ekşi Kara grape variety (Pollinator is Gök Üzüm), which is most used in production in Konya province, and seedlings grafted onto 41B, 110R and Rupestris du Lot rootstocks. The effects of rootstock and scion nutrition were investigated. Yield per vine, cluster weight, cluster number, cluster length and cluster width data showed the highest values from vines on their own roots, while the order of grafted combinations changed according to the trait examined. While the differences between sçkm and total acidity (TA) values of berry were significant (p<0.05), differences in pH and must yield were insignificant in grafted and nongrafted combinations. Nutrient contents of leaf and root samples were different compared to grafted and nongrafted combinations. Since our study area is infested with phylloxera and rootstock use is obligatory, the order of preference for grapevine rootstocks was 41 B, Rupestris du Lot and 110 R, considering cluster and berry sizes and quality characteristics.

Keywords: nutrient distribution, quality, rootstock-scion relationship, yield