Ebeveynlerin mükemmeliyetçilik ve çocuk yetiştirmeye dair özyeterlik inançlarının sosyal medya kullanımı ve diğer değişkenlere göre incelenmesi
The examination of parents' perfectionism and parental self-efficacy beliefs according to social media usage and other variables
Yazar: BEYZA SARIDOĞAN
Danışman: PROF. DR. BİNNAZ KIRAN
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveyn öz yeterliliği = Parental self-efficacy ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Sosyal medya = Social media ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ebeveynlerin mükemmeliyetçilik düzeyi ve özyeterlik
inançlarının, sosyal medya kullanımı ve diğer demografik değişkenlerle olan ilişkisini
incelemektir. Araştırma Türkiye genelinde 0 – 6 yaş grubunda çocuğu olan gönüllü
ebeveynlerle gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu, kolay ulaşılabilen
örnekleme yöntemiyle seçilmiş 324 anne ve 86 baba olmak üzere toplam 410 ebeveyn
oluşturmaktadır. Katılımcılara; Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Bilgi
Formu, Berkeley Ebeveyn Özyeterlik Ölçeği ve Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik
Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 22 paket programı
kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri olan özyeterlik ve mükemmeliyetçilik
puanlarının normal dağılıma uygun olmamasından dolayı parametrik olmayan
testlerden faydalanılmıştır. Bu doğrultuda; araştırmada ebeveynlerin özyeterlik ve
mükemmelliyetçilik düzeylerinin ebeveyn rolleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığı
Mann Whitney U Testi ile incelenirken; çocuk sayısı, yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi,
sosyal medya kullanım sıklığı ve sosyal medyadan etkilenme düzeyi açısından
farklılaşıp farklılaşmadığı ise Kruskal Wallis Testi aracılığı ile incelenmiştir. Ebeveyn
özyeterliği ve mükemmeliyetçilik arasındaki ilişkiler ise Spearman Sıra Farkları
Korelasyon Katsayısı aracılığı ile hesaplanmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında;
ebeveyn özyeterliği ile mükemmeliyetçiliğin 3 alt boyutu arasında negatif yönde
anlamlı bir ilişki (rho=-,143, p<,001) olduğu ve ebeveynlerin özyeterlik düzeyleri
arttıkça mükemmeliyetçilik düzeyinin azaldığı görülmüştür. Sosyal medya kullanımı ile
ebeveyn özyeterlik inançları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit
edilmiştir (U=1231.5, p<,008). Sosyal medya kullanım süresi artan ebeveynlerin
(Günlük 4 saat kullanım) özyeterlik düzeyinin diğer ebeveynlerden daha düşük olduğu
belirlenmiştir. Sosyal medyadan etkilenme düzeyi ile ebeveyn özyeterliği arasında
istatiksel olarak anlamlı bir farka rastlanmıştır. Sosyal medyanın
ebeveynlik rollerinde etkili olduğunu düşünmeyen ebeveynlerin özyeterlik seviyelerinin
diğer ebeveynlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Ebeveyn özyeterliği ile diğer
demografik değişkenler arasında anlamlı bir farka rastlanmamıştır.
Mükemmeliyetçilik değişkeni ile ebeveynlerin sosyal medya kullanımı, sosyal
medyadan etkilenme düzeyi, aylık gelir ve eğitim düzeyi arasında istatiksel açıdan
anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Bulgular, alanyazındaki diğer bulgularla
karşılaştırılıp tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship of parents'perfectionism and
parental self-efficacy with social media usage and other demographic variables. The
research was carried out with the volunteer parents living in Turkey who have at least a
child in "0-6 age" group. The study group of this research consists of 410 parents, 324
mother and 86 father, whom were selected by convenience sampling method. Informed
Consent Form, Demographic Information Form, Berkeley Parenting Self-Efficacy
Scale Revised (BPSE-R) and Frost Multidimensional Perfectionism Scale (FMPS) were
applied to the participants. IBM SPSS Statistics 22 programme was used in the analysis
of the data.The Mann Whitney U test, which is the non parametric version of the T-test,
was used to examine whether the self-efficacy and perfectionism levels of parents
differ according to their parental status, since the distribution of "parental self-efficacy"
scores, which is the dependent variable of the study, is not suitable to normal
distribution. The Kruskal Wallis test, which is the non parametric equivalent of one-
way analysis of variance, was used to examine whether the self-efficacy levels of
parents differ according to the parents' age, number of children, education level,
monthly income, social media usage and the level of getting influenced by social
media. The relationship betweeen parental self-efficacy and perfectionism was
calculated by Spearman's correlation. It has been detected that there is a negative
correlation between parental self-efficacy and three sub-dimensions of perfectionism
(rho=-,143, p<,001). As the level of parental self-efficacy increases, the level of
perfectionism decreases. It has been determined that there is a statistically meaningful
difference between parental self-efficacy and social media usage (U=1231.5, p<,008).
The parents using social media 4 hours a day have less parental self-efficacy levels than
the other parents. It has been seen that there is a statistically meaningful difference
between parental self-efficacy and the level of getting ınfluenced by social media
(U=774,5, p<,005). The parents who perceive social media as inefficient in parenting
roles have higher self-efficacy levels than the other parents. There have not been found
any significant meaningful differences between the demographic variables and parental
self-efficacy. There have been found meaningful differences between perfectionism and
social media usage, the level of getting influenced by social media, the level of
education and monthly income. The findings have been discussed and compared with
the other findings in the literature.