Acil serviste diyabetik ketoasidoz atağı ile başvuran hastalarda yeni tanı diyabet tanısında hba1c nin değerliliği /
Yazar: YAVUZ YİĞİT
Danışman: PROF. DR. DOĞAÇ NİYAZİ ÖZÜÇELİK
Sağlık Bakanlığı / SSK İstanbul Göztepe Eğitim Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Giriş
Diyabetik ketoasidoz, diyabetin ölümle sonuçlanabilen akut komplikasyonlarındandır. Diyabetik ketoasidoz insidansının yıllık 4,6-8 epizod/1000 olduğu tahmin edilmektedir. Bu hasta grubunun bir kısmını daha önce tanı konulmamış ya da ihmal edilmiş hastalar oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı, acil serviste diyabetik ketoasidoz atağı ile başvuran hastalarda yeni tanı diyabet oranını araştırmaktır.  

Gereç ve yöntem
Araştırmaya 01/04/2009-01/04/2011 tarihleri arasında İstanbul Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi erişkin acil servisine başvuran ve diyabetik ketoasidoz tanısı konulan hastalar içinde dosya bilgileri tam olan 57 hasta alındı. Hastaların klinik ve laboratuvar verileri hasta dosyalarından geriye dönük olarak incelendi.

Bulgular
Araştırmaya alınan hastalardan, %45,6'sında Tip 1, %33,3'ünde Tip 2, %21'inde ise yeni tanı diyabet saptandı. Tip 1 diyabetli hastalarda, en sık (%26,9) diyabetik ketoasidoz nedeni olarak ''tedaviye uyumsuzluk'' saptandı. Tip 2 diyabetlilerde ise diyabetik katoasidozun en sık nedeni olarak ''enfeksiyon'' saptandı  (sırasıyla %78,9-%50). Tip 1 diyabetlilerin %26,9'unda, Tip 2 diyabetlilerin %15,7'sinde, yeni tanı konulan diyabet hastalarının ise %41,6'sında diyabetik ketoasidoz nedeni saptanamadı. DKA tanısı alan hastaların başvuru arter kan gazı pH, HCO3 değerleri,serum sodyum,potasyum,başvuru zamanı, plazma glukoz değeri açısından Tip 1,Tip 2 ve Yeni tanı DM hastaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark görülmezken (p>0.05), HbA1c değerleri açısından yeni tanı DM hastaları açısından  istatistiksel olarak anlamlı fark espt edildi (Tip 1 HbA1c:11,496± 2,435, Tip 2 HbA1c: 10,763± 2,830, yeni tanı DM: 14,208± 2,661 (p<0.05) 

Tartışma
Çalışmamıza dahil edilen hastaların %21'i yeni tanı konulan diyabetes mellitus hastası olarak saptandı. Bakılan HbA1c değerlerinin diğer gruplardan anlamlı oranda yüksek bulunması hastaların kan şekeri yüksekliğinin kısa bir döneme ait olmadığını göstermektedir. 
Acil servislerde hiperglisemi saptanan nondiyabetik hastalar da acil servis rutininde ileri diyabetes mellitus açısından daha ileri değerlendirmeler çoğu zaman yapılmamakta sözü geçen hiperglisemiler çoğu zaman metabolik ya da travmatik strese bağlanabilmektedir. Böylelikle gözden kaçan hastalar daha sonra diyabetik ketoasidoz gibi diyabetin fetal komplikasyonlarıyla acil servise geri gelebilmektedir.

Sonuç
Diyabetik ketoasidoz tanısı konulan farklı tiplerde ki hastalarda diyabet tipleri açısından etiyolojik nedenler, yaş ve HbA1c değerleri dışında istatistiksel açıdan anlamlı bir veriye rastlanmadı. Acil servise başka nedenlerle başvuran hastalarda kan şekeri yüksekliği nadir görülen durumlardan değildir. Bu tip hastalarda altta yatan diyabetes mellitus rahatsızlığı açısından dikkatli olunması olası diyabetik ketoasidoz ataklarının engellenmesi açısından önemlidir.

Abstract:
Introduction
Diabetic ketoacidosis is one of the acute complications of diabetes mellitus (DM), and may be fatal. The incidence of diabetic ketoacidosis is estimated to be 4,6-8 episodes /1000 annually. Patients with no previous diagnoses or ignored patients account for a portion of this patient group. The aim of this study is to investigate the rate of new onset DM in patients presenting to emergency department with diabetic ketoacidosis.

Materials and methods
Fifty-seven patients who presented to Emergency Department of Istanbul Goztepe Research and Training Hospital and diagnosed as diabetic ketoacidosis having complete hospital records were enrolled in this study. Clinical and laboratory data were investigated from patient files retrospectively.

Findings
Of the patients enrolled in the study, 45,6% were Type 1 DM, 33,3% were Type 2 DM, 21% were new onset DM. The most common precipitating factor for diabetic ketoacidosis was inadherence to therapy (26,9%) in Type 1 diabetic patient group. The most common reason for diabetic ketoacidosis in Type 2 diabetic patient group was infections (%78,9 and %50 respectively) We were not able to identify the precipitating factor for diabetic ketoacidosis in 26,9% of Type 1 DM group, 15,7% of Type 2 DM group and 41,6% of new onset DM group. No statistically significant difference was found between Type 1 DM, Type 2 DM and new onset DM patients with respect to arteral blood pH and HCO3 levels and serum sodium, potassium and plasma glucose levels at presentation and hour of presentation (p>0.05), while HbA1c levels showed statistically significant difference in new onset DM patients (Type 1 DM: HbA1c:11,496± 2,435; Type 2 HbA1c: 10,763± 2,830; new onset DM: 14,208± 2,661) (p<0.05). 
Discussion
Of 57 patients included in this study, 21% were new onset DM. Significantly higher HbA1c levels identified in this patient group compared to two other groups reveals that increased blood glucose levels outlasted not for a short period in these patients. High blood glucose levels detected in non-diabetic patients presenting to emergency department usually are referred to metabolic or traumatic stress reaction with no further investigation of diabetes mellitus. These ignored and untreated patients may then reapply to emergency rooms with fatal complications of diabetes such as diabetic ketoacidosis.

Conclusion
In patients having different types of DM diagnosed as diabetic ketoacidosis, except for precipitating factors, age and HbA1c, no statistically significant difference was found regarding type of DM. Detecting high blood glucose levels in patients presenting to emergency room with irrelevant reasons is not a rare condition. Cautious evaluation and recognition of these patients in emergency room for the possibility of undiagnosed DM is important for prevention of future diabetic ketoacidosis episodes.