Çoklu yetersizliği olan görmeyen çocukların annelerine çevrimiçi sunulan çok duyulu öykü kitabı okuma müdahale paketinin annelerin kitap okuma ile çocukların öykü anlama ve yazı farkındalığı becerilerine etkisi
The effect of a multisensory storybook reading intervention package delivered online to mothers of children with multiple disabilities and visual impairment on mothers' book reading and children's story comprehension and print awareness
Yazar: PINAR DEMİRYÜREK
Danışman: PROF. DR. PINAR ŞAFAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, çoklu yetersizliği olan görmeyen çocuğa sahip annelere çevrim içi olarak sunulan çok duyulu öykü kitabı okuma müdahale paketinin annelerin kitap okuma ile çocukların yazı farkındalığı ve öykü anlama becerilerine etkisi araştırılmıştır. Çoklu yetersizliği olan görmeyen çocuklarının annelerinin ihtiyaçları temel alındarak çok duyulu öykü kitabı okuma müdahale paketi geliştirilmiştir. Bu müdahale paketi annelere çevrim içi olarak zoom platformu üzerinden bir web sayfası desteği ile sunulmuştur. Araştırma tek denekli deneysel desenlerden katılımcılar arası çoklu yoklama deseni kullanılarak planlanmıştır. Araştırmaya 3 anne çocuk çifti katılmıştır. Annelerden elde edilen verilerin puanlanması amacıyla "Çok Duyulu Öykü Kitabı Okuma Becerileri Dereceleme Ölceği (ÇODÖKOB-DÖ)" geliştirilmiştir. Çocuklardan elde edilen veriler ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Öykü Anlama Kayıt Formu" ve "Yazı Farkındalığı Becerileri Değerlendirme Aracı" ile puanlanmıştır. Toplanan veriler grafiksel olarak incelenerek analiz edilmiştir. Ayrıca annelerin uygulanan müdahale paketine ve çocukları üzerindeki etkisine yönelik görüşleri de yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile toplanmıştır. Araştırmada, annelerin çevrim içi sunulan Çok Duyulu Öykü Kitabı Okuma (ÇOD-ÖKO) stratejilerini belirlenen ölçüt düzeyinde kullanabildikleri ve bu stratejilerin çocukların yazı farkındalığı ile öykü anlama becerilerinde olumlu etkiler sağladığı görülmüştür. Özellikle anneler, uygulama sonrası çocuklarının kelime tekrarı yapma ve okuma etkinliklerine katılma konularında gelişme gösterdiğini belirtmişlerdir. Annelerin olumlu geri bildirimleri, müdahale paketinin çocukların gelişimine katkı sağladığını ve anneler tarafından benimsendiğini ortaya koymuştur. Sonuçlar, çevrim içi sunulan ÇOD-ÖKO müdahale paketinin etkili olduğunu ve annelerin stratejileri edinmede başarılı olduklarını göstermektedir. Çocukların yazı farkındalığı ve öykü anlama becerilerinde düşük düzeyde de olsa ilerlemeler kaydedilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of the multisensory storybook reading intervention package offered online to mothers of children with multiple disabilities and visual impairment (MDVI) on mothers' book reading and children's print awareness and story comprehension skills were investigated. A multisensory storybook reading intervention package was developed based on the needs of mothers of children with multiple disabilities and visual impairment (MDVI). This intervention package was presented to mothers online through the zoom platform with the support of a web page. In this study, "multiple probe design across subjects", one of the single subject designs, is used. Three mother-child pairs participated in the study. In order to score the data obtained from the mothers, 'Multisensory Storybook Reading Skills Rating Scale ' was developed. The data obtained from the children were scored with the 'Story Comprehension Record Form' and 'Print Awareness Skills Assessment Tool' developed by the researcher. The collected data were analysed graphically. In addition, the opinions of the mothers about the intervention package and its effect on their children were collected through semi-structured interviews. In the study, it was observed that mothers were able to use the online Multisensory Storybook Reading strategies at the specified criterion level and that these strategies had positive effects on children's print awareness and story comprehension skills. In particular, mothers stated that their children improved in word repetition and participation in reading activities after the intervention. The positive feedback of the mothers revealed that the intervention package contributed to the development of children and was adopted by the mothers. The results show that the online intervention package was effective and mothers were successful in acquiring the strategies. Children's print awareness and story comprehension skills improved, albeit at a low level.