Irak- Akashat kilinin özellikleri, çamur, astar ve sır bünyelerinde kullanımının araştırılması
The properties of Iraq-Akashat region clay and investigation of its uses in ceramic slip, engobes and glazes
Yazar: TALAN DARA BAHRİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE YALÇIN YASTI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı / Seramik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Artistik seramik = Artistic ceramic ; Astar = Lining ; Irak-Anbar-Akaşhat = Irak-Anbar-Akaşhat ; Kaolin = Kaolin ; Kil = Clay ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramik sırları = Ceramic glazes ; Seramikler = Ceramics ; Çok renkli seramik = Multicolor ceramic

Özet:
Bu çalışma Irak'ın batısında yer alan Anbar İli-Akaşhat Kasabası'ndan temin edilen kilin seramik çamur, astar ve sır bünyelerinde kullanımı üzerine yapılan araştırmayı içermektedir. Akashat kili Mezopotamya kültürlerine ev sahipliği yapmış Irak'ta birçok seramik sanatçısı ve atölye tarafından tercih edilmektedir.
Bu kapsamda öncelikle geçmişte binlerce yıl önce de Akashat kilinin seramik kap üretiminde kullanılabileceği yönündeki bir varsayımla eski Irak seramik üretim merkezlerinden kısaca bahsedilmiştir. Daha sonra Akashat kilinin günümüz Irak'ta özellikle sanatsal seramik üretiminde kullanımına değinilmiştir.  
Çalışmanın sonraki bölümünde öncelikle Akashat kilinin kimyasal ve mineralojik özellikleri incelenmiş, hazırlanan kil bünyelerin yoğrulma suyu, 800 °C, 900 °C, 1000 °C, 1100°C, 1200 °C ve 1250 °C de küçülme değerleri, su emme ve bulk yoğunlukları, 3 noktalı eğme dayanımları ölçülmüş ve pişme renklerine bakılmıştır. Daha sonra Akaşhat kili, boraks, üleksit, sülyen, sodyum ve potasyum karbonat gibi sırda erimeyi kolaylaştıran hammaddelerle artan oranlarda karıştırılarak sır bünyeleri oluşturulmuştur. Bu sırlar Akashat kilinden hazırlanmış bisküvilere uygulanarak 1000 °C'de pişirimleri gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında kilin farklı sır reçetelerinde alümina ve silika kaynağı olarak kullanımına yönelik denemeler yapılmıştır. Akashat kili süzülerek astar bünye olarak kullanılmıştır. Artan oranlarda renklendirici oksitler (CuO, CoO, Fe2O3, MnO, Cr2O3) ilave edilen astarlar deri sertliğindeki aynı kilden bünyelere uygulanmıştır. 1000 °C pişirilen astarlı bünyelerin üzerine yine Akashat kil içerikli sır uygulanarak 1000 °C'de oksidatif ve redüktif pişirimleri gerçekleştirilmiştir. Kilin çamur bünyelerde kullanımı için döküm çamuru olarak tek başına ya da reçete içinde kullanılabilirliğine bakılmıştır. Fakat litre ağırlığı 1340 g 'mın üzerine çıkınca olumlu sonuç elde edilememiştir. Sodyum silikatla dağıtılsa bile aşırı tiksotropik olduğu görülmüştür. Kil içerikli firitli porselen karışımları yapılarak tornada şekillendirilmiş ve sırlı ve sırsız 1200 °C'de pişirimi gerçekleştirilmiştir.
Akashat kilinden hazırlanan 1000 °C de pişirilen bünyelerin farklı renklendirici oksitlerle (CuO, CoO, Fe2O3, Cr2O3, TiO2) sagar pişirimleri gerçekleştirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Seramik astar, Seramik sır, Akashat kili, Irak kaoleni, Batı Irak kaolenleri.

Abstract:
In this study, the use of Akashat clay in ceramic mud slip and glaze bodies was investigated. Akashat is a town in Anbar Province located in the west of Iraq. Akashat clay is preferred by many ceramic artists and workshops in Iraq which is the home to Mesopotamian cultures.
In this context, firstly, there were mentioned from previous Iraqi ceramic production centers with assuming that Akashat clay could be used in ceramic pot production thousands of years ago. Then, the use of Akashat clay in artistic ceramic production in today's Iraq was referred. 
In the following part of the study, firstly, the chemical and mineral properties of Akashat clay were examined, the kneading water of the clay bodies, shrinkage values, water absorption and bulk densities, 3-point bending strength at 800 °C, 900 °C, 1000° C, 1100 °C, 1200 °C and 1250 °C were measured and firing colors were checked. Then, the glaze bodies were formed by mixing Akashat clay with increasing amounts of raw materials that facilitate melting in the glaze, such as borax, ulexite, red lead oxide, sodium and potassium carbonate. These glazes were applied to biscuit prepared from Akashat - clay and fired at 1000 °C. In addition trials have been made to use Akashat clay in various glaze recipes as a source of alumina and silica. 
Akashat clay was filtered and used as a engobe body. Engobes added in increasing proportions of coloring oxides (CuO, CoO, Fe2O3, MnO, Cr2O3) were applied to the leather hardness substructures of the same clay. Akashat clay-containing glaze was applied on the engobe ware bodies fired at 1000 ° C and oxidative and reductive firings were carried out at 1000 °C. 
Clay can be used as slurry for casting, to be used on clay bodies individually or in a recipe. However, a positive result cannot were obtained when the volume of a liter exceeds 1340 grams. It has been observed to be excessively tixotropic even if it was dispensed with sodium silicates. Akashat Kili containing fritted porcelain mixtures were made and shaped by an electric wheel and fired at 1200 ° C with or without glazing. 
 The Sagar technique was implemented by using different coloring oxides (CuO, CoO, Fe2O3, Cr2O3, TiO2) and burnt at 1,000 °C.
Key Words: Ceramic engobe, Ceramic glaze, Akashat clay, Iraq china clay, West Iraq kaolinites.