Aigai'dan ele geçen LR3 tipi Amphoralar
LR3 type Amphorae from Aigai
Yazar: BURKAY KIZILBUĞA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NEZİH AYTAÇLAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aigai = Aigai ; Aiolia = Aiolian ; Amforalar = Amphoras ; Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma seramikleri = Roman ceramics

Özet:
Roma İmparatorluk Dönemi'nde Batı Anadolu kökenli olan LR3 amphoraları her zaman tartışmalı bir araştırma konusu olmuştur. Erken örneklerinin tek kulplu olması, uzun bir süre bu amphoraların su testisi olarak yorumlanmasına sebep olmuşsa da, güncel araştırmalar ile konuya açıklık getirilebilmiştir. MÖ 1. yüzyıldan başlayarak MS 7. yüzyıla kadar görülmeye devam edilen bu tip amphoraların tek kulplu örnekleri MÖ 1. yüzyıl ile MS 4. yüzyıl arasında görülmektedir. Tek kulplu LR3 amphoraları, tipolojik olarak çift kulplu örneklerin atası sayılmaktadır. Bu açıdan tek kulplu olmasına rağmen bu form, amphora olarak isimlendirilmektedir. Çünkü ticari değeri olan ürünler taşımaktadır.
Aigai'da 2004 yılından beri gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda ele geçen LR3 amphoraları ve parçaları çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında Aigai buluntusu LR3 amphoralarının tipolojisi oluşturulmuştur. Form özelliklerine bağlı kalarak oluşturulan tipler altında kil özellikleri ve hamur renkleri detaylı şekilde incelenmiştir. Aigai'ın çevresindeki yerleşimlerin LR3 amphoraları da olabildiğince incelenerek, Aigai buluntusu LR3 amphoralarının killerinden ötürü yerel olabileceği düşünülmektedir.
Buluntuların tarihlendirmeleri kontekstlere bağlı kalınarak yapılmıştır. Aigai'ın MS. 3. yüzyılın 2. yarısında terk edildiği bilinmektedir ve buluntuların neredeyse tamamı bu tabakadan ele geçmiştir. Bu açıdan çalışma kapsamında değerlendirilen tüm buluntular net bir tarih aralığını örneklendirmektedir. Dolayısıyla buluntuların hepsi tek kulplu LR3 amphorasıdır.
MS 3. yüzyılda sanayileşmenin izlerini taşıyan Aigai'da şarap üretimine dair izlere rastlanmıştır. LR3 amphoralarının da şarap taşımada, hatta zeytinyağı ve menengiç yağı taşımada kullanıldığı öngörülmektedir.

Abstract:
LR3 amphorae, which originated in Western Anatolia during the Roman Imperial Period, have always been a controversial subject of research. Although these amphorae were interpreted as water jugs for a long time due to the one-handled early examples, the subject has been clarified with current research. One-handled examples of this type of amphorae, which were continuously used from the 1st century BC to the 7th century AD, are found between the 1st century BC and the 4th century AD. One-handled LR3 amphorae are typologically considered to be the predecessors of double-handled specimens. In this respect, although it has a single handle, this form is called an amphora, since it carries products with commercial value.
LR3 amphorae and fragments unearthed in the excavations carried out in Aigai since 2004 constitute the subject of the study. Within the scope of the study, the typology of the LR3 amphorae of Aigai was created. Clay properties and colors were examined in detail under the types created by adhering to the form properties. The LR3 amphorae of the settlements around Aigai were also examined as much as possible, and it is thought that the LR3 amphorae found in Aigai may be local due to their clay. 
The finds were dated based on the contexts. It is known that Aigai was abandoned in the second half of the 3rd century AD and almost all the finds were recovered from this layer. In this respect, all the finds evaluated within the scope of the study exemplify a clear date range. Therefore, all the finds are one-handled LR3 amphorae.
In Aigai, which carries the traces of industrialization in the 3rd century AD, traces of wine production have been found. It is predicted that LR3 amphorae were also used to transport wine, and even olive oil and terebinth oil.