Sivas-Kangal-Çetinkaya-Pınargözü demir yatağının jeolojisi ve jeokimyası
Geology and geochemistry of Sivas-Kangal-Çetinkaya-Pinargözü iron deposit
Yazar: ABDULLAH ONUR KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. YURDAL GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Demir = Iron

Özet:
Çalışma alanı, Sivas ili, Kangal ilçesi, Çetinkaya beldesinin yaklaşık 8 km güneydoğusunda, Divriği J39-d2 paftasında yer almaktadır.Bu tez çalışması kapsamında, Sivas-Çetinkaya-Pınargözü demir cevherleşmesinin mineralojik ve jeokimyasal özellikleri incelenerek, oluşum koşulları araştırılmıştır.Pontid ve Toros Platformlarının arasında kalan inceleme alanın temelinde, metamorfitler, Toros platformuna ait karbonatlar ve ofiyolitik kayalar yer almakta olup, bu birimler magmatik kayaçlar tarafından kesilmektedir. Bunların tamamı ise, Tersiyer yaşlı sedimanter ve volkanik birimler tarafından uyumsuzlukla örtülmektedir.Sivas-Çetinkaya-Pınargözü Fe cevherleşmesi, 1966 tarihinden itibaren işletilmekte olup, Ana ve Elkondu isimli iki ocaktan oluşmaktadır. Bu ocakların, cevher yan kayaç ilişkisi, oluşum tipi, cevher mineralojisi ve parajenezi aynıdır.Demir cevherleşmesi, diyoritik kayaçlar içerisinde veya bu kayaçların serpantinitler ile olan dokanağı boyunca gelişmiş K60D konumlu kırık hatları içerisindeki merceklerden oluşmaktadır.Cevherleşme, düşey zonda 3 farklı şekilde izlenmektedir. Cevher, en üst ve en alt kotlarda breşik olarak, orta seviyede ise masif olarak izlenmektedir. Masif cevher kütlesi ve üst seviyedeki breşik zonda esas cevher minerali hematit olup, parajeneze yer yer manyetit ve limonit de katılmaktadır. Cevherli zonun tabanında yer alan breşik zonda ise parajeneze sülfit mineralleri de (pirit, kalkopirit, millerit) katılmaktadır.Cevherleşme ile birlikte yan kayaçta, yoğun olarak silis, karbonat, serisit, klorit, filogopit ve talk alterasyonu gözlenmektedir. Alterasyon zonalitesi ayırt edilememiştir. Ancak, cevherli zon, filogopitli zonlarla ilişkilidir. Cevher, tamamen jenetik beraberliği olan, yapısal unsurlar boyunca gelişmiş filogopitli zonlar içinde oluşmuştur.Çetinkaya demir yatağının, jeolojik, mineralojik ve jeokimyasal özellikleri bir arada değerlendirildiğinde, demir cevherleşmesinin, kırık hatlarına bağlı olarak gelişmiş metasomatik bir yatak olduğu söylenebilir.

Abstract:
The study area is located 8 km southeast of Sivas, Kangal, Çetinkaya, in Divriği J39-d2 map. Within the scope of this thesis study, mineralogical and geochemical properties of iron mineralization in Sivas-Çetinkaya-Pınargözü were studied and their formation conditions were investigated.There are metamorphites, carbonates belonging to Tauride Platform and ophiolitic rocks in the basement of the study area, located between the Pontide and Tauride Platforms and these units are cut by magmatic rocks. All of these rocks are overlain by sedimentary rocks and volcanic rocks of Tertiary unconformably.Iron mineralization in Sivas-Çetinkaya-Pınargözü, being mined since 1966, includes two existing open pits: Ana and Elkondu. Ore - wallrock relationship, type of formation, ore mineralogy and paragenesis in these open pits are the same.Iron mineralization developed in the form of lenses within the dioritic rocks or the contact of these rocks with serpentinites, parallel with the N60E trending fault line.Mineralization is observed as three different types along a vertical section. Ore body is observed as brecciated in top and bottom sections and massive in middle section. Ore mineral in the massive ore body and brecciated zone at the top section is hematite, yet manyetit and limonite also participate in paragenesis. Sulphite minerals (pyrite, chalcopyrite and millerite) participate in paragenesis in the brecciated zone at bottom section of mineralised zone.Intensive silica, carbonate, sericite, chlorite, phlogopite and talc alterations are observed in wall rock with mineralisation. Alteration zonality could not be distinguished. However, mineralised zone is associated with phlogopite zones. Mineralization formed in phlogopite zones along the structural units with genetic association.As geological, mineralogical and geochemical features of Çetinkaya Iron Deposits are considered, it can be concluded that iron mineralisation is of a metasomatic deposit, which developed along fault lines.