Yabancılar için Türkçe Öğretimi ders kitaplarındaki dinleme metinlerinin kültürlerarası iletişim ve anlayış bağlamında incelenmesi
Examination of listening texts in Turkish Language Teaching textbooks for foreigners in the context of intercultural communication and understanding
Yazar: CEMRE ÇİĞDEM
Danışman: DOÇ. DR. VELİ SAVAŞ YELOK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretiminde yaygın olarak kullanılan ders kitaplarındaki dinleme-anlama becerisini geliştirmeye yönelik etkinlikleri, kültürlerarası iletişim ve anlayış bağlamında incelemek ve değerlendirmektir. Bu kapsamda örneklem olarak Ankara Üniversitesi TÖMER tarafından hazırlanan Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı ve Gazi Üniversitesi TÖMER tarafından hazırlanan Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı seçilmiştir. Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni, dil öğrenen bireylerin kazanması ve geliştirmesi gereken bilgi ve becerileri dillerin sosyokültürel bağlamını da kapsayacak şekilde açıklamaktadır. D-AOBM'de yer alan ve dil öğrenen bireylere kazandırılması hedeflenen sosyokültürel bilgiler doğrultusunda, çalışmaya konu olan dinleme metinlerine ait kültürel ögelerin tespiti yapılmış, bu ögeler kültürlerarası yaklaşıma uygunluğu bakımından incelenmiştir. Çalışmanın amacına ulaşmada uygun olabileceği düşünüldüğünden çalışmaya dair veriler, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi ile toplanmıştır.  İlgili ders kitapları karşılaştırıldığında; Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı'nda yer alan dinleme metinlerinin; birtakım eksikliklerine rağmen hedef kültürü yansıtma, farklı alt kültür alanlarına ilişkin örnekler sunma, farklı kültürlere yönelik olumlu tutum geliştirme ve farkındalık kazandırma açısından kültürlerarası iletişimsel yeterlilik yaklaşımının gereklerine uygun olarak hazırlandığı; Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı'nda yer alan dinleme metinlerinde ise Türk kültürü iyi yansıtılmasına rağmen kültürel ögelerin dağılımı konusunda bir denge gözetilmediği sonucuna ulaşılmıştır.  Her iki kitapta da tespit edilen eksiklikler doğrultusunda yeni hazırlanacak dil öğretim materyallerine yol gösterici olabileceği düşünülen öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine and evaluate the activities aimed at improving listening comprehension skills in the textbooks commonly used in teaching Turkish to foreigners in the context of intercultural communication and understanding. In this context, the New Hittite Turkish Textbook for Foreigners prepared by Ankara University TÖMER and Turkish Textbook for Foreigners prepared by Gazi University TÖMER were selected as samples. The Common European Framework of Reference for Languages ​​explains the knowledge and skills that language learners need to acquire and develop, including the socio-cultural context of languages. In line with the socio-cultural information in D-AOBM, which is aimed to be acquired by language learners, the cultural elements of the listening texts that are the subject of the study were determined, and these elements were examined in terms of their suitability for the intercultural approach. Since it was thought that it would be appropriate to reach the aim of the study, the data about the study were collected by the document analysis method, which is one of the qualitative research methods. When the relevant textbooks are compared; Listening texts in the New Hittite Turkish for Foreigners Textbook; Despite some shortcomings, it was prepared in accordance with the requirements of the intercultural communicative competence approach in terms of reflecting the target culture, presenting examples of different subcultures, developing positive attitudes towards different cultures and raising awareness; It has been concluded that although Turkish culture is well reflected in the listening texts in the Turkish for Foreigners Textbook, there is no balance in the distribution of cultural elements. In line with the deficiencies identified in both books, suggestions have been developed that are thought to be guiding the language teaching materials to be prepared.