Pinus brutia Ten.'den oyma delik yöntemi ile oleoresin üretimi ve kimyasal özellikleri
Resin production and chemical properties by carving hole method from Pinus brutia Ten.
Yazar: EYUP ÜNALDI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ODABAŞ SERİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu çalışmada; Kahramanmaraş (Türkiye)'da bulunan kızılçam (Pinus brutia Ten.) ağaçlarından oyma delik yöntemine göre oleoresin üretimi yapılmıştır. Oleoresin verimi üzerine ağaç çapı (28-29 cm ve 30-31 cm), delik sayısı (1 veya 2 delik) ve uyarıcı kimyasal maddenin (%5 CEPA [2-kloroetil fosfonik asit] + %15 H2SO4) etkisi araştırılmıştır. En yüksek oleoresin verimi (170.8 gr/ağaç); uyarıcı kimyasal madde uygulanan, 30-31 cm çap ve gövdesine 2 delik açılan ağaçlarda tespit edilmiştir.
Uyarıcı kimyasal maddenin oleoresin örnekleri üzerindeki muhtemel etkisini belirlemek amacıyla bazı kimyasal analizlerde yapılmıştır. Öncelikli olarak oleoresin, hidrodestilasyon yöntemine göre terebentin ve kolofana bölümlerine ayrılmıştır. Genel ortalamaya göre terebentin %29.7, kolofan %70.3, su miktarı %1.50, asit sayısı152.1 mg KOH/g ve sabunlaşma sayısı 167.9 mg KOH/g bulunmuştur. Uyarıcı kimyasal maddenin yukarda sayılan özellikler üzerindeki etkisi yok sayılabilecek kadar az olmuştur.
Terebentinin GC-FID ve GC-MS analiz sonuçlarına göre kızılçam terebentininde 30 bileşen tespit edilmiştir. Ana bileşenler α-pinene (%60.5-70.9), β-pinene (%12.4-15.6) ve Δ-3-carene (%5.07-17.2)'dir. Geri kalan diğer önemli bileşenler ise slyvestrene (%2.49-2.69), caryophylene (%1.71-1.89), p-cymenene (%0.32-1.46), β-myrcene (%0.96-1.34), camphene (%0.71-0.72), longifolene (%0.24-0.41), sabinene (%0.14-0.40) ve α-humulene (%0.30-0.33)'dir.
Anahtar Kelimeler: Oyma delik yöntemi, oleoresin, reçine, terebentin, kolofan, verim, GC-MS

Abstract:
Oleoresin tapping was done according to borehole method from Pinus brutia Ten. in Kahramanmaraş (Türkiye). The effect of tree diameter (28-29 cm and 30-31 cm), the number of holes (1 or 2 holes) and the stimulating chemical agents (5% CEPA [2-chloroethyl phosphonic acid] + 15% H2SO4) were investigated on the yield of the oleoresin. The highest oleoresin yield (170.8 g/tree); was detected in trees with a diameter of 30-31 cm, 2 holes and stimulating chemicals.
In order to determine the possible effect of the stimulating chemical agent on the oleoresin samples, some chemical analyzes were performed. Hydro-distillation was applied to obtained turpentine and colophony from oleoresin. According to the general averages, turpentine was 29.7%, colophony 70.3%, water content 1.50%, acid number 152.1 mg KOH/g and saponification number 167.9 mg KOH/g. The effect of the stimulant chemical on the properties listed above was negligible.
According to GC-FID and GC-MS analysis results, 30 compounds were found in the turpentine of P. brutia Ten. The major compounds were α-pinene (60.5-70.9%), β-pinene (12.4-15.6%) and Δ-3 carene (5.07-17.2%). Other important components are slyvestrene (2.49-2.69%), caryophylene (1.71-1.89%), p-cymenene (0.32-1.46%), β-myrcene (0.96-1.34%), camphene (0.71-0.72%), longifolene (0.24-0.41%), sabinene (0.14-0.40%) and α-humulene (0.30-0.33%).
Keywords: Bore hole method, oleoresin, rosin, turpentine, colophony, yield, GC-MS