Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı'nın (TİKA) Türk dış politikasındaki rolü
Türkish Cooperation and Coordination Agency's (TİKA) role in Türkish foreign policy
Yazar: HAKAN KESKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAVUZ CANKARA
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk İşbirliği Kalkınma Ajansı = Turkish International Co-operation Agency ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Tarih boyunca ülkeler birbirleri ile sürekli iletişim halinde olmuşlardır. Bazı devletler
iletişim araçlarını etkin kullanmış ve süper güç veya bölgesel güç olmuşlardır. Bu
bağlamda yeni dünya düzenin de yeni kavramlar ve yaklaşımlar oluşmaya başlamıştır.
Konstrüktivizm (Sosyal İnşacı Yaklaşım) bu bağlamda oluşan yeni bir yaklaşım olarak
dış politikada yerini almıştır. Yine yumuşak güç sert kavramı dış politika kavramları
arasına girmiştir.
Bir devletin süper güç olması diğer güçleri farklı arayışlara itmiştir. Gücün araçları
değişmiş, artık sert ve askeri güç yerini ikili ilişkileri kuvvetlendirici yumuşak güce
bırakmıştır. Sert güç caydırıcı bir faktör olmakla birlikte uluslararası ilişkilerde ki
boşluğu tam olarak dolduramamış ve yerini yumuşak güce bırakmak zorunda kalmıştır.
Bu kapsam yumuşak güç araçları bir devlet politikası olmuştur. Gelişmiş ülkelerden
Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa, Japonya, Almanya vb. devletler artık
devlet destekli yardım fonlarını dış politika aracı olarak görmelerinden dolayı
desteklemektedirler.
Türkiye'de de TİKA gibi devlet destekli kurumlar yapmış oldukları yardım ve
projelerle ön plana çıkmaktadır. 1990'lı yıllara kadar dış yardım miktarları çok yetersiz
kalmıştır. TİKA'nın kurulmasıyla başta Orta Asya ülkeleri başta olmak üzere dünyanın
140'tan fazla ülkesine yardım ve projeleriyle katkı sağlamıştır. Afrika Orta Asya ve
Güney Doğu Asya, Balkanlar ve Kafkaslar, Ortadoğu, Latin Amerika da önemli
projelere imza atan TİKA, Türkiye'nin dışa açılan kapısı olmuştur.
TİKA'nın uyguladığı projeler devletler arasındaki diplomasinin gelişmesini
kolaylaştırdığı gibi ticari ilişkilerin de iyileşmesinde önemli rolü olmuştur. 1990
öncesinde kültürel bağlarımızın kuvvetli olduğu Orta Asya Türk cumhuriyetleri ile olan
ticaretimizin az olması ve TİKA sonrasında ticari ilişkilerin hızlı bir şekilde artması
TİKA'nın misyonunu anlamamız bakımından iyi bir örnektir. Ekonomik ilişkilerin
iyileşmesi yalnız Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde değil Afrika, Balkanlar Ortadoğu,
Asya ve Güney Doğu Asya'da kendini göstermiştir.


Anahtar Kelimeler: Türk Dış Politikası, TİKA, Ekonomi, Konstrüktivizm, Dış
Yardım.

Abstract:
Throught history, countries have been in constant contact with each other. Some states
have used communication tools effectively and have become superpowers or regional
powers. In this context, new concepts and new approaches have begun to emerge in a
new world order . Constructivism ( Social Constructivist Approach ) has taken its place
in foreign policy as a new approach in this context. On the other hand the concept of
soft and hard power has become one of the foreign policy concepts.
A state being a superpower push other powers in different seeks. The tools of power
have changed. Now the hard and military power has left the place to soft power which
strengthening of bilateral relations. Although the hard power has become a deterrent
factor, it has not fully filled the gap in international relations. For that reason hard
power lad to leave the place to soft power. In this context soft power tools have become
a state policy. The developed countries like United States of Amerika, Britain, France,
Japan Germany etc. are supporting state- aid fund because of their views as foreign
policy instruments.
In Turkey, state-funded institutions such as Turkish Cooperation and Coordination
Agency ( TİKA) come into prominence with their aids and projects. Until 1990's the
amount of foreign aid has been insufficient. With the estanblishment of Turkish
Cooperation and Coordination Agency contributed with their helps and projects
especially Central Asian countries and also more than one hundred and fourty countries
of the world. TİKA, which has made important projects in Africa, Central Asia and
South East Asia, Balkans and Caucasus, Middle East, Latin America has become the
outward opening door of Turkey.
The projects implemented by TİKA have facilitated the development of diplomacy
between states and also played an important role in improving trade relations. Before
1990, Turkey and Central Asian Turkish Republics culturel ties are strong but trade
relations low. After the TİKA commercial relations increase.So it is a good example to
understanding the mission of TİKA. The improvement of economic relations has not
only occured in the Cenral Asian Turkish Republics but also in Africa, The Balcans,
The Middle East, Asia and Southeast Asia.


Key Words: Turkish foreign policy, TİKA, Economy, Konstruktivism, Foreign aid