Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelere uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin uyku kalitesi ve yorgunluk şiddeti üzerine etkisi
The effect of progressive relaxation exercises on sleep quality and fatigue severity applied to nurses working  in the intensive care units
Yazar: SEREN AKBALIK
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL KARADAĞ
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kas gevşemesi = Muscle relaxation ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Yorgunluk = Fatigue ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelere uygulanan progresif gevşeme egzersizlerinin uyku kalitesi ve yorgunluk şiddeti üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Randomize kontrollü deneysel tipte yapılan çalışma 9 Eylül 2020-12 Nisan 2021 tarihleri arasında 30 müdahale, 30 kontrol olmak üzere toplam 60 hemşireyle yürütülmüştür. Araştırmaya psikiyatrik bir tanısı olmayan, pittsburgh uyku kalitesi indeksi puanı 5 ve üzeri olan, yorgunluk şiddeti ölçeği puanı 4 ve üzeri olan ve gönüllü olan hemşireler dahil edilmiştir. Çalışmada etik kurul onayı, kurum izni ve çalışmaya katılan hemşirelerden sözlü ve yazılı bilgilendirilmiş gönüllü olur alınmıştır. Araştırmanın verileri kişisel tanıtım formu, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği (YŞÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubunda bulunan hemşirelere bir ay boyunca haftada üç gün 45 dk süreyle progresif gevşeme egzersizi uygulanmış, kontrol grubundaki hemşirelere herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Shapiro Wilk normallik testi, Fisher ki kare testi, Mann-Whitney U testi, İki Yönlü Varyans Analizi, Bonferroni düzeltmesi kullanılmıştır. 
Çalışmada 4. haftanın sonunda müdahale grubundaki hemşirelerin pittsburgh uyku kalitesi indeksi puanının 9.33±2.84'ten 4.53±1.68'e düştüğü ve yorgunluk şiddeti skorlarının 5.32±0.85'ten 3.37±1.02'ye düştüğü ve bu farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak YBÜ'de çalışan hemşirelere uygulanan PGE'nin uyku kalitesini arttırdığı ve yorgunluk şiddetini azalttığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda uyku sorunu yaşayan hemşirelere PGE uygulamasının kullanılması önerilmiştir. 



Anahtar Kelimeler: Hemşire, Progresif Gevşeme, Uyku, Yoğun Bakım, Yorgunluk

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of progressive relaxation exercises applied to nurses working in intensive care units on sleep quality and fatigue severity. The randomized controlled experimental type study was conducted between September 9, 2020 and April 12, 2021 with a total of 60 nurses, 30 of which were interventions and 30 controls. Volunteer nurses who did not have a psychiatric diagnosis, who had a Pittsburgh sleep quality index score of 5 and above, a fatigue severity scale score of 4 and above, were included in the study.Ethics committee approval, institutional permission, and verbal and written informed consent were obtained from the nurses participating in the study. The data of the study were collected using the personal presentation form, the Fatigue Severity Scale (FAQ) and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). The nurses in the intervention group were given progressive relaxation exercise for 45 minutes, three days a week for one month, and no intervention was made on the nurses in the control group. Shapiro Wilk normality test, Fisher chi-square test, Mann-Whitney U test, Two-Way Analysis of Variance, Bonferroni correction were used to evaluate the data.
In the study, it was determined that the pittsburgh sleep quality index score of the nurses in the intervention group decreased from 9.33±2.84 to 4.53±1.68 at the end of the 4th week, and their fatigue severity scores decreased significantly from 5.32±0.85 to 3.37±1.02 (p<0.05).
As a result, it was determined that PGE applied to nurses working in the ICU increased sleep quality and decreased the severity of fatigue. In line with these results, it is recommended to use PGE application for nurses who have sleep problems. 


Keywords: Nurse, Progressive Relaxation, Sleep, Intensive Care, Fatigue